cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тим Крул
Шигшээ
Залуучуудын европын аварга Крул 2011 оны зургаадугаар сарын 4-нд шигшээдээ багтан Бразилын тоглолтонд гараалан гоолгүй тэнцсэн бол дөрөв хоноод Уругвайд ялагдсан (1:1).
Нидерланд 2014 оны ДАШТ-ий шөвгийн наймд Крулаар торгуулийн таван цохилтын хоёрыг хаалган Коста Рикаг ялав.
Холбоос
Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Карлайл Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Фалкирк багийн тоглогч Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Шотландын лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Английн I лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Ижил Мөрний Холбооны тойрог
Ижил Мөрний Холбооны тойрог (Приво́лжский федера́льный о́круг) нь Оросын Холбооны Улсыг бүрдүүлэгч 7 Холбооны тойргийн нэг юм. Тус Холбооны тойрог нь Оросын Европын хэсгийн зүүн өмнөд хэсэгт оршино. 2002 оны тооллогоор 1,038,000 км² газар нутагтай Ижил Мөрний Холбооны тойрогт 31,154,744 хүн оршин сууж байжээ. 2008 оны 5 сарын 12-ноос тус Холбооны тойрог дахь ОХУ-ын ерөнхийлөгчийн элчээр Григорий Рапота томилогдон ажиллаж буй.
Ижил Мөрний Холбооны тойрогт 14 субъект багтдаг бөгөөд доорх жагсаалтад өөртөө засах өргөн эрх бүхий, үндэстний цөөнхүүдийн Бүгд Найрамдах Улсуудыг одоор тэмдэглэв:
Зүүлт
Ангилал:ОХУ-ын Холбооны тойрог
2012 оны Зуны Олимпын наадмын медалийн хүснэгт
Холбоос
Медалийн хүснэгт Ангилал:Зуны Олимпын наадмын медалийн хүснэгтүүд
Эрхүү гол
Эрхүү (оросоор Иркут) — Буриад орон, Эрхүү мужийн нутгаар 488 км урсаж Ангарт цутгадаг гол.
Цахим холбоос
Ангилал:Ангар мөрний голын систем Ангилал:Азийн гол мөрөн Ангилал:Буриадын гол мөрөн Ангилал:Эрхүү мужийн гол мөрөн Ангилал:Зүүн Соёны нуруу
Инчон
Инчон (인천 ин-чон; Incheon; Инчхон) — Өмнөд Солонгосын өрнө-умард, Шар тэнгисийн эрэгт байдаг, улсын 3-р том, саятан хот.
Засаг захиргааны хуваарь
Инчон дотроо 8 дүүрэг (구 - үгийн эхэнд кү, адагт гү), 2 хошуу (күн, гүн)-тай.
Мөн үзэх
Ангилал:Далайн боомттой суурин  Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Өмнөд Солонгосын суурин Ангилал:Саятан хот Ангилал:Өмнөд Солонгосын засаг захиргааны хуваарь
Изабела арал (Эквадор)
300px|thumb|right|Галапагосын арлууд
Изабела арал (Isabela) нь Галапагосын арлуудын хамгийн том арал юм. 4,588 км² талбайтай. Арлын хойд хэсгээр экваторын шугам дайрч өнгөрнө. Тус арал нь 6 галт уулнаас тогтдог бөгөөд тэдгээрийн хамгийн өндөр нь далайн түвшнээс дээш 1707м өргөгдсөн Вольф уул юм.
Изабела аралд нэн ховор Галапагос заан яст мэлхийнээс гадна Галапагос оцон шувуу, Далайн игуана, Газрын игуана, Галапагос далайн хав, цэнхэр хөлт шувуу, бор хотон, фламинго зэрэг содон ховор амьтад амьдардаг.
Изабела аралд 2006 оны байдлаар 1,780 хүн оршин сууж байгаа нь Галапагосын арлууд дунд 3-т орох үзүүлэлт юм. Хүн амын ихэнх нь арлын зүүн өмнөд хэсэгт байх Пуэрто Вилламил хотод оршин сууна.
Тус арлын нэр нь Христофер Колумбын аяллыг дэмжиж байсан Испанийн хатан хаан I Изабелагийн нэрнээс гаралтай.
Ангилал:Эквадорын арал Ангилал:Өмнөд Америкийн арал Ангилал:Галапагосын арлуудын арал Ангилал:Номхон далайн арал
Алтангадасын Хүчитбаатар
Амжилт
<td style="background-color:#CCC">Тэмцээн болоогүй
Гадаад холбоос
Ангилал:1979 онд төрсөн Ангилал:2017 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголын сүмоч
Улбар галсүүлт
Улбар галсүүлт (Phoenicurus erythronotus) нь Намнаахайнхан овгийн шувуу юм.
Гадаад төрх
Энэхүү шувуу нь 15-16 см, далавчаа дэлгэхэд 25.5-27 см, хөл, хошуу нь хар. Эрэгчин галсүүлт үржлийн улиралд хар маск, толгойн орой, дагз нь саарал байна. Нуруу, сүүл нь улбар шар, далавч нь цагаан толботой бараан өнгөтэй. Хэвлий нь цагаан.
Бусад улиралд болон залуу эрэгчин нь өдний өнгө зүсээр төстэй байх буюу бордуу зүстэй ажээ. Эмэгчин нь бор саарал ба улбар шар сүүлтэй.
Тархалт
Тэд төв Азийн уул нурууд, Сибирийн өмнөд хэсэг, Тарвагатайн нуруу, Алтайн нуруу, Байгал нуурын ойролцоо амьдардаг. Зарим хэсэг нь уулнаас бууж өвөлжих ба зарим нь хол зам туулан нүүдэллэж Ирак, Иран, Пакистан, Гималайн нуруу зэрэгт өвөлжинө.
Гол идэш нь хорхой шавьж ба өвлийн улиралд ургамлын үр, жимс зэрэг нь чухал хоол тэжээл болдог.
Цахим холбоос
Ангилал:Намнаахайнхан Ангилал:Монгол орны шувууд
Хэвтүүл
Хэвтүүл нь шөнийн цагт хааны өргөө ордыг хамгаалах үүрэгтэй. Хэвтүүл нь хааны орд гэрийг хамгаалж амар амгалан хонуулна. Гэсэн утгатай үг ажээ. Иймд хэвтүүлийн үүргийг маш тодорхой зааж өгсөн байдаг. Тухайлбал, наран шингэсний хойно ордны хойгуур урдуур явах хүнийг хэвтүүл манаач нар барьж хоноод маргааш өглөө байцаан асууна. Хэвтүүл халаагаа ирэхэд тэмдэгээ шилжүүлж өгөөд гарч явна. Хэвтүүл нь шөнө ордны орчим байж үүдийг харгалзаж, орохыг завдах хүний мөрийг мөлт цохиж, толгойг тоншин цавчина. Тэр ч бүү хэл хэвтүүлийн тоо нь маш нарийн нууцлагдсан байх ба тоог асуусан хүний тэр өдрийн унасан эмээл-тэй, хазаартай морь, бүрэн хувцасыг хэвтүүл авах эрхтэй байв.
Мөн ордны зарц, шивэгчин болон тэмээчин, үхэрчин нарыг захиран мэдэж бас ордны гэр тэргийг хариуцдаг байв. Тэд туг, хэнгэрэг, дөрөө, жадыг хариуцна. “Аяга савыг мөн хэвтүүл даргалтугай. Бидний унд идээг хэвтүүл даргалтугай. Унд идээ хор хомс бол идээг түгээхдээ даргалсан хэвтүүлийн зөвшөөрөлгүйгээр тараан өгч үл болно. Идээг түгээхдээ эхлээд даргалсан хэвтүүлээс хэлэн түгээтүгэй. Орд  гэрт орох гарах юмыг хэвтүүл эрхлэн мэдтүгэй. Гэрийн ойр үүдэнд хэвтүүлийн хаалгачин байтугай. Хэвтүүлийн хоёр хүн дотогш орж, их санг түшиж байтугай” гэх зэргээр үүргийг нь "Монголын нууц товчоо"-нд нарийвчлан зааж өгсөн байдаг. Хэвтүүл нь нутаг ус үзэж, хааны орд гэрийг хаана барихыг хариуцаж, орд гэр нүүхэд хэвтүүлүүд баруун зүүн жигүүрт нь явж хамгаалах үүрэгтэй ажээ.
Тэмүүжин-г Хамаг Монголын хаан байхад хэвтүүлийн тоо 80 байсан бол хожим 1000 болтлоо нэмэгджээ. Эдгээрээс үзэхэд хэвтүүл нь одоогийнхоор тусгай алба, цагдаагийн байгууллагын үүрэг гүйцэтгэж байжээ. Хэвтүүл цэрэг хэзээ үүссэн нь одоогоор тогтоогдоогүй . Түүгээр ч үл барам хэвтүүлд одоогийнхоор бие хамгаалах урлагийг нарийн эзэмших шаардлага тавигдаж байжээ. Тухайлбал, эдгээр “Орохыг завдах хүний мөрийг мөлт цохиж, толгойг тоншин цавчиж хаятугай” гэж зарлиг буулгаж байснаас тодорхой байна.
Михаил Прохоров
Михаил Дмитриевич Прохоров (Михаил Дмитриевич Прóхоров, 1965 оны тавдугаар сарын 3-нд төрсөн) нь Оросын тэрбумтан ба Америкийн сагсан бөмбөгийн Бруклин Нетс багийн эзэмшигч юм.
2011 оны арванхоёрдугаар сард 2012 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшиж Ерөнхий сайд, Ерөнхийлөгч асан Владимир Путинд ялагдаж байв. Прохоров хөрөнгөөрөө Оростоо гуравт бичигддэг бол дэлхийд 32-т хэмээн Форбс сэтгүүлээс 2011 онд 18 тэрбум долларын хөрөнгөөр нэрлэсэн билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын бизнесмен Ангилал:Оросын биатлоны тэргүүн Ангилал:Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоонд баг эзэмшигч Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (рыцарь) Ангилал:Оросын Иргэний платформын гишүүн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Чи-Ха танк
97-р загварын Чи-Ха (九七式中戦車 チハ) буюу товчоор Чи-Ха гэж алдаршсан Японы дунд танкийг 1936 онд зохион бүтээсэн байна. Энэ танкийг 1938-1943 онуудад нийтдээ 1,162 ширхгийг үйлдвэрлэн Японы эзэн хааны армийн зэвсэглэлд авсан. Энэ дунд танк нь Хятад-Японы хоёрдугаар дайн, Халхын голын байлдаан болон Дэлхийн хоёрдугаар дайнд оролцсон байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Японы дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгслийн төрөл Ангилал:Байлдааны танк Ангилал:Дунд танк Ангилал:Мицүбиши хүнд үйлдвэр Ангилал:Гинжит тээврийн хэрэгсэл
Ретровирус
Ретровирус (Retrovirus) нь РНХ вирусийн нэг төрөл бөгөөд эзэн эсэд нэвтрэн орж, өөрийн РНХ генээс урвуу транскриптазын ферментийг ашиглан ДНХ үүсгэдэг. Үүссэн ДНХ нь эзэн эсийн гентэй нэгддэг байна. Ийнхүү уг вирус нь эсийн нэг хэсэг мэт болж хувирдаг аж.
Шийдвэр
thumb|280px|[[Википедиад шинэ өгүүлэл оруулах шийдвэр гаргалтын явцыг үзүүлсэн энгийн дүрслэл]] Шийдвэр гаргалт (Decision making) гэдэг нь хэд хэдэн боломжуудын дундаас нэгийг нь сонгох, оюун ухааны үйлдлийн (танин мэдэхүйн үйлдэл) үр дүн юм. Шийдвэр гаргалт болгон эцсийн сонголтыг гаргана. Гарах үр дүн нь ямар нэгэн үйлдэл, эсвэл сонголтын тухай үзэл бодол байдаг.
Ангилал:Шийдвэрийн онол Ангилал:Кибернетик Ангилал:Хүний зан араншин
2 сарын 29
2 сарын 29 нь Григорийн тооллын ёсоор дөрвөн жил тутамд тохиодог өдөр. Энэ өдөр 2008, 2012, 2016 онд тохиосон бол 2020, 2024 онд энэ өдөр тохионо. Нарны тооллоор он цагаа тоолдог ихэнх соёлд нэг өдөр нэмэх тохиолдол байдаг. Үүнийг Григорийн тоолол ч мөн ашигласан.
Григорийн тоолол ёсоор энэ өдрийг нэмэхгүй байх тохиолдол бий. Энэ нь 100 жил тутамд нэг удаа тохиолддог. 1700, 1800, 1900 онуудад өдөр нэмж тоолж байгаагүй юм. Харин ирээдүйд буюу 2100, 2200 онуудад мөн адид нэмэхгүй байх ёстой. Энэ өдөр нь Григорийн тооллоор 60 дахь өдөр. Энэ өдрөөс хойш он дуусахад 306 хоног өдөр. Григорийн тоолол ёсоор дэлхий нарыг 365 хоногт буюу 8,760 цагт нэг удаа тойрдог. Гэтэл нэг өдөр нэмж байгаа нь ийнхүү тойроход 6 цаг нэмэгдэж байдаг. Үүнийг дөрвөн жил тутамд нэг удаа гэж үзээд ийнхүү нэг өдөр нэмж тооцдог учиртай ажээ.
Өндөр жил
Одоо бидний хэрэглэж байгаа болон өмнө нь ашиглаж байсан он тооллууд дэлхийг 365 хоног буюу 8,760 цагт тойрдог дэлхий дөрвөн жилд нэг удаа зургаан цагаар удаан хугацаанд нарыг тойрдог учир ийнхүү дөрвөн жил тутамд нэг удаа нэг өдөр нэмж тооцдог байна. Хоногийн 24 цагийг зургаан цагаар нэмж тооцох боломжгүй учир ийнхүү эрдэмтэн мэргэд дөрвөн жил тутамд нэг удаа нэг өдөр нэмж тооцдог болжээ.
Григорийн он тоолол үүнд эрс шинэчлэл хийж, дөрвөн жил тутамд нэг өдөр нэг удаа нэмж байхаар зохицуулсан ч 100 жил тутамд өндөр жил гэж байхгүйгээр тооцжээ. Харин 400 жил тутамд гурван өдөр нэмэх зохицуулалтыг ч мөн адил шийдсэн юм.
Төрсөн хүмүүсийн асуудал
Энэ өдөр төрсөн хүмүүс төрсөн өдрөө хэзээ тэмдэглэх нь маргаантай байдаг. Тиймээс зарим улс орнууд хуулиар энэ маргааныг шийдвэрлэсэн байна. Тухайлбал Шинэ Зеланд улс энэ өдөр төрсөн хүмүүсийг хоёрдугаар сарын 28-ны өдөр төрснөөр тооцох тухай хуультай бол Их Британи, Хонг Конг-д энэ өдөр төрсөн хүмүүсийг гуравдугаар сарын 1-ний өдөр төрсөн гэж үзэн бүртгэдэг хуультай.
Тэмдэглэлт өдөр
0229 #29
Жонни Вайсмюллер
Жонни Вайсмюллер (Johnny Weissmuller, 1904 оны 6 сарын 2 - 1984 оны 1 сарын 20) нь Австри-Унгарын эзэнт гүрэнд төрсөн, Америкийн Нэгдсэн Улсын усан спортын тамирчин, жүжигчин юм.
Одоогийн Румыны нутаг Тимишоарагийн орчимд мэндэлж, 7 сартайдаа гэр бүлийн хамт АНУ руу нүүж Пеннсилвани муж улсын Чикаго хотод өсчээ. Бие султай байсан тул эмчийн зөвлөгөөгөөр усан спортоор хичээллэх болж, 12 настайдаа YMCA-гийн усанд сэлэлтийн багт багтжээ.
1922 онд Дюк Каханомокугийн эзэмшиж байсан 100м-ийн чөлөөт сэлэлтийн дэлхийн дээд амжилтыг шинэчилж, 1924 оны олимпоос усанд сэлэлтийн төрөлд 3 алт, усны пологийн төрөлд багийн хамт хүрэл медаль хүртсэн бол дараагийн Амстердамын олимпоос мөн 2 алтан медаль хүртжээ.
Улмаар Метро Голдвин Майертай 7 жилийн гэрээ байгуулан, жинхэнэ ёсоор жүжигчин болов. 1932 онд "Бичин хүн Тарзан" кинонд Тарзаны дүрийг бүтээсэн нь дэлхий даяар шуугиан тарив. Түүний жүжиглэх чадварыг "Тарзан" цувралын зохиогч Эдгар Райс Барроус хүртэл биширсэн байдаг.
Тэрээр Морин О'Салливантай хамтран Тарзаны 6 ангид тоглосон бөгөөд 1942 онд RKO компанитай гэрээ байгуулсны дараа дахин 6 ангид тоглосон юм. Ийнхүү Тарзан цувралын 12 ангид тоглосон тэрээр 2 сая долларын цалин авсан гэж тооцогддог. Тарзан нь одоо ч киноны алдартай баатар билээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:АНУ-ын усанд сэлэгч Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Усанд сэлэлтийн олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:1924 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1928 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Тарзан Ангилал:Тимишоарагийн хүндэт иргэн Ангилал:АНУ дахь Австрийн цагаач Ангилал:АНУ-ын хүн Ангилал:Австричууд Ангилал:1904 онд төрсөн Ангилал:1984 онд өнгөрсөн
Хаусдорфын огторгуй
Тодорхойлолт
Дээрх тодорхойлолттой нэг утгыг илэрхийлэх, Хаусдорфын огторгуйн дараах онцлог шинжүүд бий:
Жишээ
Натурал тоон олонлог нь түүн дээр тодорхойлогдох ердийн топологийн хувьд Хаусдорфын огторгуй юм.
Чанарууд
Хаусдорфын огторгуйн дэд огторгуй ба шулуун үржвэр огторгуй нь мөн Хаусдорфын огторгуй болно.
Хаусдорфын огторгуй нь T1 огторгуй юм. компакт дэд олонлогууд нь битүү олонлог байна. Хаусдорфын огторгуйн хоорондоо үл огтлолцох 2 компакт дэд олонлогийг тэдгээрийн дөхөлтөөр тусгаарлаж болно.
Ангилал:Топологи геометр
961 он
Нийтийн он тооллын 961 он Ням гарагаар эхэлсэн аргын тооллын (Юлийн цагалбараар) ердийн жил байв.
Үйл явдал
thumb|150px|Бар толгойн суврага
Гадаад холбоос
#
Фрэнк Райкард
Франклин "Фрэнк" Эдмундо Райкард (Franklin "Frank" Edmundo Rijkaard, 1962 оны есдүгээр сарын 30-нд төрсөн) нь Суринам гаралтай Голландын хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч бөгөөд 1980-1995 оны хооронд Аякс, Спортинг, Сарагоса болон Милан багуудад тоглож байв.
Холбоос
Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Аякс багийн тоглогч Ангилал:Спортинг Лиссабон багийн тоглогч Ангилал:Реал Сарагоса багийн тоглогч Ангилал:Милан багийн тоглогч Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Нидерландын лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:1988 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:1990 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:1994 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:1992 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгийн шигшээ багийн дасгалжуулагч Ангилал:Саудын Арабын хөлбөмбөгийн шигшээ багийн дасгалжуулагч Ангилал:Спарта Роттердам багийн дасгалжуулагч Ангилал:Барселона багийн дасгалжуулагч Ангилал:Галатасарай багийн дасгалжуулагч Ангилал:Эредивизийн дасгалжуулагч Ангилал:Ла Лигийн дасгалжуулагч Ангилал:ФИФА 100 Ангилал:Амстердамын хүн Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1962 онд төрсөн
Брестийн цайзын хамгаалалт
Брестийн цайзын хамгаалалт нь 1941 оны 6-р сарын 22-29-д болсон. Энэ нь Барбаросса ажиллагааны эхний тулалдааны нэг болсон байна. Брестийн цайзыг Нацистын Германы зэвсэгт хүчин болох Вермахтын довтолгооноос Улаан Арми баатарлагаар хамгаалсан бөгөөд Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Зөвлөлтийн  баатарлаг эсэргүүцлийн билэг тэмдэг болон алдаршжээ. Энэхүү цайзын 1941 оны хамгаалалтыг нь үнэлэн Баатар цайз цол нөхөн 1965 онд олгосон байна.
Түүх
Нацистын Герман 1941 оны 6 сарын 22-ны үүрээр Зөвлөлт Холбоот Улсад довтолсоноор германы цахилгаан дайн Блицкриг буюу "Барбаросса ажиллагаа" эхэлсэн юм. Германы эхний довтолгооны нэг нь Белостокийн цүлхэнгийн төвд орших Брест хот болон Брестийн цайзыг эзлэх явдал байсан байна. "Барбаросса ажиллагаа"ны төлөвлөгөөгөөр германчууд 45-р явган цэргийн дивизийн хүчээр Брестийн цайзыг 30 минутын хугацаанд эзлэхээр тооцсон байжээ. Гэнэтийн артиллерийн шуурган галд өртсөн зөвлөлтийн улаан армийн цэргүүд хүн хүч болон зэвсэг, техникийн хувьд хүнд хохирол амссан ухарч эхэлсэн байна. Гэтэл Брестийн цайзад байрлаж байсан Улаан Армийн 6-р дивиз болон 42-р дивизийн ангиудын зарим хэсэг нь цайзаас ухран гарч чадалгүй бүслэгдсэн боловч хатан зоригийг үзүүлэн баатарлагаар хамгаалж эхэлсэнээр домогт Брестийн цайзын хамгаалалт эхэлжээ. Цайзыг хамгаалагчид эхний үед нэгдсэн штаб байгуулан зохион байгуулалт бүхий 3 хэсэгт хориглолтыг хийж байсан боловч их буу, танк байхгүй, агаарын дэмжлэггүй, ар талын нөхөн хангалтгүй энэ хамгаалалтыг германчууд 6 сарын 29 гэхэд үндсэнд нь устган цайзын ихэнхи хэсгийг эзэлжээ. Үүнээс хойш тархай бутархай байдлаар нэг сар гаруй хугацаанд зөвлөлтийн цэргүүд германчуудад эсэргүүцэл үзүүлсэн ба 1941 оны 8-р сарын сүүлчээр эсэргүүцлийн эцсийн цэгүүдийг германчууд Буга голоос ус татан живүүлсэн байна. Германчууд "Барбаросса ажиллагаа"г эхэлсэнээс хойш буюу 1941 оны 6-р сарын 22-29 хоорондох эхний долоо хоногт амссан нийт хохиролын 5 хувийг зөвхөн Брестын цайзын дэргэд авчээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:1941 оны зөрчилдөөн Ангилал:Герман-Зөвлөлтийн дайн Ангилал:Брестийн түүх Ангилал:Беларусь дэлхийн хоёрдугаар дайнд
Төрсөн өдөр
thumb|200px|right|"Төрсөн өдрийн баяр хүргэе!" гэж Оросоор бичигдсэн [[хотол бялуу]]
Дэлхий даяар тархсан шашнуудын үүсгэгч Будда, Христийн төрсөн өдрийг тэмдэглэх гэх мэтээр нь нийт улс, ардаараа тэмдэглэх тохиолдол бий.
Ангилал:Гэр бүлийн баяр
Дамдины Дэмбэрэл
Дамдины Дэмбэрэл (Хов аймгийн Манхан суманд 1941 оны 4-р саын 15-нд төрсөн, захчин үндэстэн ) -1992 оноос Монгол Улсын Их Хурлын гишүүнээр тасралтгүй сонгогдон 20 жил ажилласан хүн юм.
Мэйнфрэйм
1960-аад онд компьютеруудыг mainframe гэж нэрлэгдэх гол толгой компьютерт холбож сүлжээ үүсгэх технологи гарч ирсэн. 1970-аад онд компьютерын хэмжээ нь эрс жижгэрч, мөн томхон байгууллага, пүүс корпораци, их дээд сургуулиуд өөрсдийн майнфрэйм (толгой) компьютер дээрээ database (өгөгдлийн сан) үүсгэж, уг сүлжээнд байгаа бусад (client) компьютерууд нь энэ database-д хандаж мэдээлэл авч болдог шинэ технологи дэлгэрсэн. Тэгвэл 1980-аад онд микрокомпьютер буюу хувь хүн жижиг бизнесүүдэд зориулагдсан авсаархан бөгөөд хямдхан компьютерууд гарч ирж, эхэндээ сүлжээнд холбогдолгүй ашиглагддаг байснаа удалгүй хооронд нь юм уу майнфрэймд холбож сүлжээ үүсгэж эхэлсэн. Микро компьютерууд дэлхий даяар маш их хурдацтай тархсан тул, 1990-ээд онд эдгээрийг түшиглэсэн client - server бүтэцтэй сүлжээ ихэд дэлгэрсэн ажээ.
Дамдины Дэмбэрэл
Гэр бүл
Ангилал:УИХ-ын дарга Ангилал:Монголын хөдөлмөр ба нийгмийн хамгааллын сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Чингис хаан одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Ховдынхон Ангилал:Монголчууд Ангилал:1941 онд төрсөн
Мэйнфрэйм
Орчин үеийн майнфрэйм компьютер нэг үйлдэлт тооцоолох хурдаар биш дараах шинж чанаруудаар тодорхойлогдох болсон:
Програм хангамжийн шинэчлэл нь ихэнхи тохиолдолд үйлдлийн систем шаардах ба IBM болон z/OS, Parallel Sysplex, Unisys-ийн XPCL системүүдтэй таарч ажилладаг. Майнфрэйм нь өөрийн ашиг тустай, хүртээмжтэй байдал болон эдэлгээ сайтай байдлаараа тодорхойлогддог. Майнфрэйм-ийн эдгээр давуу талуудыг ашиглахын тулд зөв төлөвлөгөө болон хэрэгжүүлэлт шаардлагатай. 1950-иад оны эцсээр Майнфрэйм-д хэрэглэгч нэвтэрч болох нүүр байхгүй байв. Майнфрэйм нь оффисын ажлыг хөнгөвчилөхийн тулд цалин, харилцагчдаас хүлээн авсан мөнгө гэх зэрэг гүйлгээг бүхлээр нь боловсруулдаг горимтой байсан. 1970 онд ихэнх майнфрэйм өөрийн хэрэглэгчтэй харилцах нүүртэй болсон ба нэг үндсэн компьютерийг олон газраас нэг зэрэг ашиглах боломжтой болсон тул их хэмжээний цаг мөнгө хэмнэх болсон. Хэрэглэгчид тусгай цэгт очих эсвэл өөрийн компьютерийг mainframe-ийн горимд оруулан ажиллуулах боломжтой болсноор үндсэн майнфрэйм-д нэвтрэх чөлөөтэй нэвтэрдэг болсон. 1980 оноос майнфрэйм -ууд график дэлгэц -ийг дэмждэг болсон ч GUI (Graphical User Interface)-г дэмждэггүй байсан нь 1990-ээд оноос хэрэглээнээс гарсан шалтгаан болсон. Майнфрэйм-ийг ажиллуулахад шаардлагатай нөөц 90 оноос технологийн шинэчлэлийн ачаар эрс багассан. IBM корпораци орчин үеийн майнфрэйм-үүд илүү бага зай эзлэдэг ба ажиллуулах, хөргөх зардал бусад сервер компьютерүүдээс хавьгүй бага болохыг онцолсон.
Онцлог шинж
Сүүлийн үеийн мэйнфрэйм компьютерууд нь үйл ажиллагааны системд зэрэг зэрэг үйл ажиллагаагаа явуулж чаддаг болсон. Ийм төрлийн техник хангамж нь өөр хоорондоо ялгаатай комьпютер дээр ч ажилладаг төдийгүй виртуалчлал нь ихэнх компьютерийн системд нээлттэй байна.
Одоогийн зах зээл
IBM Z system нь ххамгийн том үйлдвэрлгэчдийн нэг юм. Unisys нь ClearPath Libra буюу өндөр дэвшилтэт компьютер үйлдвэрлэдэг мөн энэ нь Sperry Univac OS 1100 үндэслэн гаргсан компьютер юм. 2000 онд Hitachi компани нь zSeries z900 IBM тэй хамтран үйлдвэрлэсэн боловч 2 тал хамтран ажилж чадаагүй билээ. Hewlett-Packard нь маш өвөрмөц шийдэл бүхий NonStop systemийг худалдаалж байв. Мөн түүнчлэн Groupe Bull’s GCOS, Fujitsu, BS2000 болон Fujitsu ICL VME Европд үйлдвэрлэлээ явуулсаар байгаа бөгөөд Fujitsu GS21 нь дэлхий даяар худалдаалагдаж байгаа билээ. Борлуулагчдын тоо зах зээлд маш ихээр өссөн. Fujitsu болон Hitachi хоёр нь одоог хүртэл S/390 процессорийг хэрэглэдэг байна харин Bull Itanium ба Xeon хоёрын холицийг хэрэглэдэг. NES нь эсэргээрээ XEON процессорыг хамгийн бага шугамандаа хэрэглэдэг байна. IBM нь мөн өөрийн гэсэн судалгаа шинжэлгээний багтай бөгөөд тэд нар нь шинэ төрлийн CPU бүтээж байгаа юм. IBM нь өөрсдийн бизнесийн байр сууриа тэлсээр байгаа бөгөөд өндөр дэвшилтэт технологийг нэвтрүүлснээрээ үр ашгийг олох гэж зорьж байгаа юм. Мөн түүнчлэн програм хангамжийг удирдах зах зээлүүд  хүртэл байдаг байна. IBM-ийн зах зээлийн тоглогчид нь BMC, Compuware болон CA ым.технологүүд багтаан хэрэглэдэг.
Суперкомпьютерээс ялгарах нь
Супер компьютер гэдэг нь урд зохигддог компьютеруудын нэг юм. Иймэрхүү төрлийн компьютер нь ихэвчлэн шинжлэх ухаан болон инженэрийн асуудлууд дээр хэрэглэгддэг байна.
Майнфрэйм буюу өндөр дэвшилтэт компьютер нь ажил хэрэгийг гүйцэлдүүэх гэж хийгдсэн. Ердийн гүйлгээний хамрах хүрээ нь агаарын тээврийн захиалга эсвэл бэлэн мөнгө багтддаг. Хэлцэл гэх мэт үйл ажилаагаа нь нь багц үйл ажиллагаа зэрэг диск уншуулах, үйлдлийн системийн мэдээллийн солилцоо зэргийг лавладаг. Энэ үйл ажиллагаа нь компьютерийн боловсруулах эрх мэдэл рүү тоолж байна. Үйл ажиллагаа явуулах ундсэн хурээ онцгой зогсохгүй микропроцессор дээр суурилсан сервер болон онлайн сүлжээг гүйцэтгэхэд хэрэглэдэг байна. 2007 онд олон технологүүд нэгдэснээр mainframeийг gameframe гэж дуудахад хүргэсэн байна.
Ангилал:МТ-Архитектур
Манлайлал
Манлайлал буюу Лидершип (Leadership) гэдгийг "бусдад нөлөөлөх чадвар" гэж тодорхойлж болно.
Цахим холбоос
Ангилал:Ажлын- ба байгууллагын сэтгэл судлал Ангилал:Нийгмийн сэтгэл зүй Ангилал:Удирдлагын хэрэгсэл Ангилал:Хүний нөөц
Тескор
Тескор ХХК нь 1990 онд анх мэдээлэл технологийн тоног төхөөрөмжийн нийлүүлэлт, суурилуулалт, засвар үйлчилгээний чиглэлээр байгуулагдсан ба 2012 оноос үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн хэрэглээ болон вэбд суурилсан төрөл бүрийн програм хангамж боловсруулах, вэб сайт хийх, хэвлэлийн эх бэлтгэл, компьютер техникийн тоног төхөөрөмж худалдаа, засвар үйлчилгээний чиглэлээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна
Гадны холбоосууд
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Леопард 2
Леопард 2 (Leopard 2) нь Германы гол байлдааны танк бөгөөд Краусс-Маффай компанид 1970-аад онд бүтээгдэж 1979 оноос хэрэглэгдэж эхэлжээ. Леопард 2 нь анхны гарсан Леопард 1-ийн шинэчилсэн хувилбар болно. Энэ танкийн хэд хэдэн хувилбар нь Германы арми, Австри, Унгар, Польш, Түрк, Сингапур, Норвеги, Швед, Швейцар, Испани, Дани, Грек, Финланд зэрэг орнуудын армид ашиглaгдаж байна. Нийт 2016 оны байдлаар 3480 Леопард 2 үйлдвэрлэгджээ. 2017 онд энэхүү танкийн 2516 ширхэг Леопард 2А5, Леопард 2А6, Leopard 2А7 + зэрэг шинэчилсэн хувилбарууд байгаа ажээ.
Эшлэл
Ангилал:Байлдааны танк Ангилал:Бундесверийн гинжит тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Холбооны Зэвсэгт Хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Швейцарын зэвсэгт хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Краусс-Маффай Вегманн
Мэдээллийн технологийн үндэсний парк
Мэдээллийн технологийн инженерийн сургалтын танхим
Мэдээллийн технологийн үндэсний парк 2007 онд “Мэдээллийн технологийн инженерүүдийг давтан сургах сургалтын танхимын орчин нөхцөлийг сайжруулах” төслийг БНСУ-ын Олон улсын хамтын ажиллагааны нийгэмлэг /KOICA/ болон Олон улсын цахилгаан холбооны байгууллага /ITU/-ын тусламжтайгаар хэрэгжүүлж, Мэдээллийн технологийн инженерийн сургалтын танхимыг шинэчлэн байгуулсан.
Тус танхимд мэдээллийн технологийн мэргэжилтнүүд болон олон нийтэд зориулсан сургалтуудыг зохион байгуулж, улмаар мэргэжлийн өндөр ур чадвартай ажиллах хүчин бэлтгэх зорилготой.
Гадны холбоос
Ангилал:Улаанбаатарын байгууллага Ангилал:Мэдээллийн технологийн байгууллага
Давхар цохилт
Давхар цохилт (거침없이 하이킥 Кычимөбши хайкик - энэ нэрийг нь махчлан орчуулвал «үргэлжийн хүнд цохилт» гэнэ; High Kick!) - Өмнөд Солонгосын МBC (Эм-Би-Си) телевиз бүтээж, 2006-2007 оны хооронд анх дэлгэцээр цацсан олон ангит инээдмийн кино. 2006 оны 11 сарын 6-наас 2007 оны 7 сарын 13 хүртэл 167 анги тоглогдсон. Монголд анх 2010 онд ITV хадмал орчуулгаар гаргаж, дараа нь 25-р суваг телевизийн хоёрдугаар сувгаар монголчлогдон цацагдаж олны хүртээл болжээ. Киноны үйл явдал Сөүлд орчин үед амьдарч буй И овогтны гэр бүл, тэдний гэр, ажил, сургуулийн эргэн тойронд өрнөдөг. Энэ киноны сайн нэрээр урамшигдан утгын холбоогүй боловч адил нэртэй хоёр ч цувралыг MBC 2009-2010, 2011-2012 онуудад бүтээжээ.
Гол дүрүүдийн зан төрх
Ангилал:2006 оны кино Ангилал:Инээдмийн кино Ангилал:Өмнөд Солонгосын телевизийн цуврал Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино
2012 оны Зуны Олимпын наадмын Байт харвааны төрөл
Эшлэл
Байт харваа #
Ургамал ой хамгаалал
Ургамал ой хамгаалал (Plant and Forest Conservation)
Ургамал болон ойн байгальд гүйцэтгэх үүрэг
Агаар мандал, ус, хөрсөнд хүчилтөрөгчийг ялгаруулж амьд бүхний амьдрахуйн орчныг буй болгон сайжруулагч ургамал нь хүнд хүнс, эм, харин амьтанд тэжээл болохын хамт хөрсний элэгдэл, элсний нүүдлийг хязгаарлаж, ус хангамжийг сайжруулан бидний аятай тухтай амьдрах нөхцлийг эерэг сайн болгох, орон байр барилга барих, хувцас хэрэглэл үйлдвэрлэхэд анхдагч материал түүхий эд болдог зэрэг тоо томшгүй олон ач холбогдолтой. Дэлхий дээр хамгийн эртний ургамал үүсээд 2-3 тэрбум жил болж байна. Харин 430 сая жилийн өмнө ургамал хуурай газар шилжсэн түүхтэй. Ногоон ургамлын хооллолтын үндсэн арга нь ус, нүүрсхүчлийн хийн оролцоотойгоор органик бодис үүсгэх фотосинтезийн процесс юм. Энэ нь зөвхөн ургамлын ногоон эдэд явагддаг ба ургамал нь тодорхой эрхтэн системтэй, үндэсний хэсгээрээ хөрсөнд бэхлэгдэн оршдог, дэлхийн энерги шим тэжээлийн бодисын эргэлтийн эхлэл суурийг нь бүрдүүлж байдаг амьд биес юм шүү.
Ногоон ургамлын бүлгэмдэл нь гэрлийн оролцоотой фотосинтезийн урвал явуулж энерги үүсгэх ба энэхүү энерги нь идэш тэжээлийн хэлхээний дараа дараагийн түвшнүүд оршин тогтноход хүргэдэг. Газрын ургамлын биомасст барагцаагаар 83*1010 т нүүрстөрөгч агуулагдах ба жилд ойролцоогоор 5*1010 т ургамлын биомасс бүрэлддэг. Фотосинтезийн үр дүнд бий болсон ногоон биомасс нь эцэстээ ургамал идэштэнд хэрэглэгдэх, эсвэл ургамлын үлдэгдлээр хооллогчдоор дамжин задрах замаар энерги, бодисын солилцооны эх үүсвэр болно. Ийм учир ногоон ургамлыг үйлдвэрлэгчид гэж үздэг.
Ургамал бүлгэмдэл нь биологийн олон янз байдлуудын хамгийн өргөн хэмжээнд судлагдсан бүрэлдэхүүн хэсэг бөгөөд хамгийн их үүрэг бүхий нөөц баялаг билээ. Тухайлбал: цөөн тооны үр тарианы ургамлууд үндсэн хүнс тэжээл, ургамлын гаралтай хүнсний бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх ба хэдэн арван мянган зүйл зэрлэг ургамал эм, хүнс тэжээл, түлш, хувцас болон сууц үйлдвэрлэхэд хэрэглэгдэх замаар эдийн засаг аж ахуйн хувьд ихээхэн үүрэг гүйцэтгэдэг. Үүнээс гадна ногоон ургамал нь дэлхийн байгаль орчны тэнцвэрт байдлыг хадгалж бусад амьтад  болон дэлхийн амьтдын амьдрах орчныг бүрдүүлж өгдөг. Дэлхийг нэг том амьтан гэж үзвэл ногоон ургамал түүний амьдран орших нөхцөл нь болдог. Одоогоор дэлхий дээрх бүх ургамлуудыг бүрэн таньж тодорхойлж дуусаагүй байгаа ба нийтдээ 300,000 гаруй зүйл бүртгэгдээд байна. Маш олон тооны ургамлууд ховордон устаж амьдрах орчин нь өөрчлөгдөн цөөрсөөр байгаа билээ.
Монгол орны ой-ургамлын онцлог
Монгол орны ургамлан нөмрөгийг бүрдүүлэгч дээд цоргот ургамал 130 гаруй овгийн 660 гаруй төрлийн 3000 орчим зүйл байдаг ба үүний дотроос Монгол орноос өөр нутагт ургадаггүй зөвхөн Монголын унаган ургамал 150 гаруй зүйл, хөрш зэргэлдээ орнуудад ургадаг боловч тархацын зах сэжүүр нь манай оронд орж ирсэн завсрын унаган ургамал 200 гаруй зүйл байдаг. Манай орны ой нь Төв Азийн хээр цөл, зүүн Сибирийн их тайгын зааг дээр дэлхийн усны гурван том ай савын хагалбарыг дагаж ургасан бөгөөд гол мөрний усыг зохицуулах, цуглуулах, хөрсний эвдрэлээс хамгаалах, уур амьсгалыг зөөлрүүлэх, хүлэмжийн хийг шингээх, амьтан ургамлын амьдрах орчин бүрдүүлэх, мөнх цэвдгийг тогтон барих зэрэг байгаль орчны тэнцвэрт байдлыг хангах, хамгаалалтын өндөр ач холбогдолтой, эмзэг тогтоцтой экосистем юм.
А. А. Юнатов /1950/ анх Монгол оронд ургамалжлын 6 үндсэн бүс бүслүүрийг ялгаж үзсэн. Хожим Н. Өлзийхутаг /1989/ шинэчлэн боловсронгуй болгосон.
Монгол орон дахь ой ургамал хамгаалал
Бид өнөөдөр дэвшил хөгжлийн зэрэгцээ хүрээлэн буй орчны хувьд нэн даруй шийдэх асуудал ихтэй, эрсдэлтэй эрин үед амьдарч байна. Тухайлбал Монгол орны агаарын температур сүүлийн 60 жилд 1.56 хэмээр дулаарч, дараагийн 25 жил гэхэд дулааралтын эрчим 2 дахин, хуурайшилт 7-10 дахин нэмэгдэх төлөвтэй байна.
Судалгаанаас үзэхэд ган, гэнэтийн салхи-шуурга, хуурайшилт, үер зэрэг байгалийн хүчин зүйлсээс гадна ургамлыг хүнс, эм, тэжээл болон барилгын гэх мэт олон чиглэл зориулалтаар түүний нөөц, нөхөн сэргэх үржих чадварыг харгалзахгүйгээр ашиглах үйл явц давамгайлж байгаа төдийгүй хүний үйл ажиллагааны нөлөөнөөс шалтгаалсан ой хээрийн түймэр зэрэг нь ургамлын нөөц багасах, ховор нэн ховор зүйлүүд устах аюулд хүргэж байгааг харуулдаг. Монгол улсад "Байгалийн ургамлын тухай" хуулиар баталсан нэн ховор ургамал 133 зүйл, Засгийн газрын 1995 оны 153, 2004 оны 165 дугаар тогтоолын хавсралтад багтсан ховор ургамал 358 зүйл тус бүр орсон нь нийт ургамлын зүйлийн бүрдлийн 12 хувийг эзэлдэг. Хөнөөгдөж устах аюулд орсон эмийн ургамлын зүйл 75 байгаагаас 20 зүйл нь устаж байгаа, ийм хандлагатай хүнсний ургамал 11 зүйл байгаагаас 6 зүйл нь устаж байгаа, техникийн ургамал 16 байгаагаас 4 нь, гоёл чимэглэлийн 55 зүйл байгаагаас 5 зүйл тус бүр устаж байгааг судлаачид тодорхойлсон байна.
1980-1990 оны үеийнхтэй харьцуулан үзвэл ургацын бууралт 60-82 хувь, хог ургамлын тархалт 40-80 хувь, хортны тархалт 10-20 хувь нэмэгдэж, бэлчээрийн зүй бус ашиглалт, үлийн цагаан оготнын олшролт 4-6 дахин ихэсч түүний даац, ургац 3-4 дахин буурч байгаа, эрчимжээгүй сул дорой тариалан эрхэлж байгаа орны тоонд ордог. Эрчимжээгүй технологитой улс орны хувьд /бордоо, ургамал хамгааллын арга хэмжээ бараг авдаггүй, байгалийн чадавхыг ашигладаг/ уур амьсгалын огцом өөрчлөлттэй үед услах, бордох, дасан зохицох чадвартай сортыг тариалах, ургамал хамгааллын ажлыг оновчтой болгох замаар ургацыг эрчимжилгүй үеийнхээс 70-80 хувиар нэмэгдүүлэх боломжтой. Ургамал хамгааллын арга хэмжээний гол үндсэн зорилго бол байгалийн бэлчээр, хадлан, таримал ургамалыг өвчин, хортон, хог ургамлаас хамгаалж, экологийн цэвэр бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэх явдал.
Мойлон галсүүлт
Мойлон галсүүлт (Phoenicurus ochruros) нь Намнаахайнхан овгийн шувуу юм.
Ургамал ой хамгаалал
Монгол орон дахь ой ургамал хамгаалал
Ургамал хамгааллын асуудал нь нэг талаас албан буюу улс орны төрийн бодлого хууль эрхзүйн хүрээнд явагдах ба энэ нь байгалийн ургамлын тухай хууль, ургамлын хорио цээр – хилээр нэвтрүүлэх хяналт шалгалтын тухай хуулиуд, ургамал хамгааллын алба, ховордсон амьтан ургамал, тэдгээрийн гадаад худалдааг зохицуулах тухай, ойн тухай хуулиуд, бусад журам–тушаалууд зэргээр хэрэгждэг. Энэ нь Монгол улсын ургамлын аймаг хамгаалагдах үндэс болох ба ургамал хамгааллын бүхий л үйл ажиллагаанд зөвхөн нэг улс орны төрийн бодлогоос гадна олон улсын хэмжээнд хамтарсан хамгааллын томоохон гэрээ хэлэлцээрүүдийн үүрэг байнга өссөөр байна. Учир нь ургамлын баялаг түүний ач холбогдол нь нэг улс орны газар нутгийн хүрээнд биш олон улсын хэмжээнд үнэлэгддэг. Монгол улсын ургамал хамгааллын тухай хууль нь ургамал хамгааллын арга хэмжээг хэрэгжүүлэх, хорио цээр тогтоох хяналт тавих үйл ажиллагаатай холбогдсон төр засаг, иргэн, хуулийн этгээдийн хооронд үүсэх харилцааг зохицуулах зорилготой.
Мойлон галсүүлт
Тэд Европын төв ба өмнөд хэсгээр өргөн тархжээ. Зөөлөн уур амьсгалтай хэсгийнх нь суурин ба хойд зүгийнх нь нүүдэллэн Африк, өмнөд Европт өвөлждөг. Хадны ан цав, нүх, байшин барилгын дээвэр, хана зэрэгт үүрлэнэ.
Ургамал ой хамгаалал
Монгол орон дахь ой ургамал хамгаалал
Устах аюулд орсон хөнөөгдөж байгаа 133 зүйл ургамлын ашиглалтыг хуульчлан зогсоож "Монгол улсын улаан ном"-нд 128 зүйл дээд, доод ургамлыг бүртгэн байгалийн аясаар нөхөн сэргээх нөхцлийг бүрдүүлжээ. Зарим унаган болон нэн ховор ургамлыг нутагшуулах, нөхөн сэргээж ургуулах, байгалийн тархац нутгийг хамгаалах, ашигт ургамлыг зохистой ашиглахад хяналт тавихаар 2002 онд батлагдсан "Монгол орны ховор ургамлыг хамгаалах үндэсний хөтөлбөр"-ийн дагуу Алтайн сонгино, мангир, гоньд, сийрэг нохойн хошуу, нарийн навчит жигд, сухай, тоорой, заг, жодоо, гандигар, үнэгэн сүүлхий лидэр, урал чихэр өвс, сибирь гачуур зэрэг ховор, ховордож байгаа 40 гарй зүйлийн ургамлыг 20 гаруй га талбайд тарьж туршин үржүүлж байна. Мөн "Говийн ховор, аж ахуйн ашигт зарим ургамлыг нутагшуулах, тарималжуулах", "Чацаргана", "Монгол орны унаган ховор, аж ахуйн ашигт ургамлын удмын сан" зэрэг 20 гаруй шинжлэх ухааны төслүүд хэрэгжсэнээр Монгол орны нэн ховор, ховор ургамлын удмын санг амьд биетээр хадгалах, тарьж хамгаалах, зүлэг, хөрс хучигч, балт болон эмийн ургамлыг тарималжуулах, хот суурингийн ногоон байгууламжийг сайжруулах шинжлэх ухааны үндэслэл боловсрогдон хэрэгжиж байна.
Мойлон галсүүлт
Мойлон галсүүлт нь 13-14.5 см урт, эрэгчин нь хажуу бөөрөөр хүрэн биш, мөн толгойн хажууд цагаангүй юм. Эмэгчин нь Эгэл галсүүлтээс илүү саарал байна.
Ургамал ой хамгаалал
Монгол орон дахь ой ургамал хамгаалал
Монгол улсын ойн нөөц баялагийг хамгаалах, ашиглах асуудал нь олон улсын гэрээ хэлэлцээрүүд болон байгаль орчны талаарх дотоодын бодлогоос бүрддэг байна.
Ангилал:Экологи
Мойлон галсүүлт
Дэд зүйл
Эрэгчингийн нуруун хэсгийн өнгөөр ангилсан хэдэн дэд зүйл бий. Тэднийг 3 томхон бүлэгт хуваана.
phoenicuroides бүлэг: Төв ба зүүн Азийн.
ochruros бүлэг: Зүүн Европ
gibraltariensis бүлэг:Баруун Европын. Эмэгчин ба залуу шувууд нь бараан.
Цахим холбоос
Ангилал:Намнаахайнхан Ангилал:Монгол орны шувууд Ангилал:Евразийн шувууд
Мартин Лоуренс
Мартин Фицжеральд Лоуренс (Martin Fitzgerald Lawrence, 1965 оны дөрөвдүгээр сарын 16-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин, кино найруулагч, продюссер, зохиолч болон элэглэлийн урлагийн нэрт төлөөлөгч юм.
1990-ээд онд инээдмийн кино бүтээлүүдэд бүтээсэн гол дүрүүдээрээ Холливудад алдаршсан ба онцлон дурдвал Муу залуус, Цэнхэр алмааз болон Бүдүүн ээжийн байшин зэрэг болно.
Холбоос
Ангилал:1965 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Нью-Йорк хотын хүн Ангилал:Америкчууд
Эколайн
Эколайн ХХК нь 2007 онд байгуулагдсан ба компани  байгаль орчин,  нийгмийн  чиглэлээр  өргөн хүрээтэй ажилладаг. Эколайн компани нь ЭМ технологийг (Effective microorganism) Монголд анхлан нэвтрүүлсэн.
Гадны холбоосууд
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Гунгаагийн Элбэг
Гунгаагийн Элбэг (1974–) гэж Хөвсгөл аймгийн Улаан-Уул сум уугуул, үндэсний бөхийн улсын харцага бөх байдаг.
Тайлбар
Ангилал:Улсын харцага Ангилал:Улаан-Уулын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1974 онд төрсөн
C гепатитын вирус
C гепатитын вирус (Hepatitis C virus) нь Флавивирусын овогт багтдаг, 55 - 65 нанометр хэмжээтэй, жижиг, дугтуйтай, ганц цагариг РНХ вирус юм. A гепатитын вирус, B гепатитын вирус, C гепатитын вирусүүд нь бүгд элэгний үрэвсэл үүсгэдэг учраас төстэй нэртэй боловч ангилал зүй, эмнэл зүйн хувьд эрс ялгаатай вирусүүд болно.
1970 онд Харви Ж.Алтер ба түүний багийн гишүүд Үндэсний Эрүүл Мэндийн Их сургуульд A гепатитын вирус ч биш, B гепатитын вирус биш нэгэн төрлийн вирусийг олж илрүүлжээ. Тэгээд анх түүнийгээ non-A, non-B hepatitis (NANBH) гэж нэрлэжээ. Мөн 1987 онд Майкл Хьютон, Куй-Лим Чу болон Жорж Куо нар Чирон корпорацид молекулын хувилал хийж байгаад нэгэн үл мэдэгдэх организмыг нээн илрүүлсэн. Тэр нь 1988 онд non-A, non-B hepatitis (NANBH) гэж баталсан ба 1989 оны 4-р сард Hepatitis C (HCV) гэж шинжлэх ухаанд тэмдэглүүлжээ.
Ангилал зүй
Hepacivirus-ын төрөлд багтах цорын ганц зүйл юм. Овгийн нэр Flavivirus-ийн Flavus гэдэг нь латин хэлээр шар өнгө гэсэн утга илэрхийлдэг ба энэ төрлийн вирус нь ихэвчлэн шарын төрлийн өвчнийг үүсгэдэг. Эерэг sense буюу ганц цагариг РНХ вирус нь 5' – 3' уруу нийлэгжих ба энэхүү РНХ-гийн онцлог нь тухайн РНХ дэх дарааллууд нь вируст шаардлагатай уургуудыг хувилдаг. Ямар нэгэн мРНХ-ийн тусламжгүйгээр уургийг нийлэгжүүлдэг. Group IV Балтеморын ангилал зүйн 50 нанометр хэмжээтэй байна.
Геном нь 9.1 үндэстэй ба энэхүү геном нь 10 уургийг кодчилно. Энэ 10 уургаас эхний 3 уураг нь гол 3 уураг, харин дараагийн 7 уураг нь туслах уургууд гэж хэлж болно.
Бүтэц
C гепатитын вирус нь генийн материал болох ганц цагариг РНХ, уг РНХ–гийн гадуур нь исосахедрал (12 орой болон 20 ширхэг гурвалжин талуудаас бүрдэх геометрийн дүрс) хэлбэртэй уурган бүрхүүл, үүний гадуур супер капсид. Мөн түүний дээр 2 янзын сэртэн (glycoprotein-уудыг E1,E2) агуулсан байдаг.
Эзэн эс
C гепатитын вирус халдварлах эс нь гепатосит эс ба энэ эс нь элэгний нийт массын 70-80 хувийг эзлэн оршдог. Уг эс нь уураг үйлдвэрлэх, уургийг хадгалах, нүүрс-усыг өөрчлөх, хлостеролыг нийлэгжүүлэх, давсыг нийлэгжүүлэх, мөн фосфолипидийг нийлэгжүүлнэ. Мөн цөсний эхэн хэсэг гэж хэлж болно.
C гепатитын вирусийн халдвар
C гепатитын вирусийн халдварыг дараах байдлаар ангилна.
Энэ вирус нь тийм их мэдэгдэж өвчлүүлэхгүй ч гэнэтийн үхэлд хүргэх аюултай байна. Монгол улсад бусад вирусийн халдварыг бодвол илүү их тархсан байдаг. Гэвч өдийг хүртэл вакцин нээж амжаагүй нь энэ вирусийн ямар их аюултайг илэрхийлж байна. Мөн энэ өвчлөлд нас, хүйс, архи хэрэглэлт, ХДХВ-ийн халдварлалтын байдал, биеийн дархлаа зэрэг олон зүйл нөлөөлнө. Мөн уг вирусийг шалгадаг тест шинжилгээ байдаг ба халдвар авснаас хойш 3 долоо хоногийн дараагаас илэрч эхэлнэ.
Ангилал:Флавивирус Ангилал:Элэг судлал Ангилал:Вирусийн төрөл зүйл Ангилал:Мэдэгдэх шаардлагатай өвчин үүсгэгч
Усан оргилуур
thumb|right|200px|Дэлхийн хамгийн өндөр Саудын Арабын Фахд хааны усан оргилуур thumb|right|200px|Сидней хот дахь багваахай цэцэг хэлбэрт усан оргилуур Усан оргилуур (Англи: fountain; Орос: фонтан) нь усыг шахуургын хүчээр дээш олгойдож, цацран бууж үзсэн хүний сэтгэлийг баясгах уран барилга, байгууламж юм. Ангилал:Ус Ангилал:Барилга байгууламж
Эчмиацин
Эчмиацин (Echmiatsin; Армени хэл:Էջմիածին) нь Арменийн сүсэг бишрэлийн төв, бүх Арменийн Католик шашны төв бөгөөд Арменийн ариун Апостоль сүмүүдийн тэргүүн сүм юм. Ереванаас баруун зүгт 20 км орчим зайд орших уг хот нь Армавир мужийн төв.
480 оны орчим Ромын Армени мужийн захирагч Вахан Мамиконян хуучин сүмийг нураан илүү гоёмсог сүм босгожээ. 618 онд модон байшингуудыг чулуугаар орлуулан шинэчлэн барьж, дааман хаалгат хэрмээр хүрээлүүлжээ. Эчмиацины цогчин дуганаас гадна өөр хэд хэдэн маш эртний сүм байдаг. Тухайлбал Гэгээн Гаяаны сүм, Гэгээн Хрипсимийн сүм болон Звартноцийн цогчин дуганы археологийн бүс нь Эчмиацин хот орших бөгөөд ЮНЕСКО-гийн дэлхийн өвд багтдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Армавирын суурин Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Армени дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Арменийн апостолийн сүм
Фүкүда Ясүо
Фүкүда Ясүо (1936 оны 11 сарын 16 - ) нь Японы улс төрийн зүтгэлтэн. Тэрээр 91 дэх ерөнхий сайд, Японы парламентын төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн (6 удаа), Японы Либерал Ардчилсан намын дарга (22 дахь).
Цахим холбоос
Ангилал:Японы ерөнхий сайд Ангилал:Японы Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга Ангилал:Японы Төлөөлөгчдийн Танхимын гишүүн Ангилал:Японы Либерал Ардчилсан Намын дарга Ангилал:Норвегийн Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Япончууд Ангилал:1936 онд төрсөн
Яспер Силлессен
Яспер Силлессен (Jasper Cillessen, 1989 оны дөрөвдүгээр сарын 22-нд Грусбек хотод төрсөн) — Нидерландын хөлбөмбөгчин бөгөөд Аякс болон Нидерландын шигшээд хаалгачаар тоглодог.
Замнал
Нэймеген хотын НЕК-д бэлгэлдсэн хаалгач Силлессенийг Аякс 2011 оны наймдугаар сарын 27-нд 3,000,000 еврогоор элсүүлэн 5 жилээр гэрээлсэн бөгөөд есдүгээр сарын 21-нд Нидерландын цомд Нордвейктой тоглоход (1:3) гараалуулжээ. Тэр 2013 онд үндсэн хаалгач болсон.
Шигшээ
Силлессен Берт ван Марвейкийн шийдвэрээр шигшээдээ 2011 оны тавдугаар сард Уругвай болон Бразилтай нөхөрсөг тоглоход дуудагдсан ч Луи ван Галыг 2013 оны зургаадугаар сарын 7-нд Индонезтой тоглоход (0:3) гараалуулах хүртэл гараалж байгаагүй юм.
Холбоос
Ангилал:1989 онд төрсөн Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Аякс багийн тоглогч Ангилал:НЕК багийн тоглогч Ангилал:Нидерландын лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Нидерландчууд
Лейтон Бейнс
Лейтон Жон Бейнс (Leighton John Baines; 1984 оны арванхоёрдугаар 11, Ливерпүүл) — Английн хөлбөмбөгчин, «Эвертон» болон Английн шигшээн хамгаалагч.
«Эвертон» «Уиган Атлетикт» 6 сая фунтийн санал тавьж, зургаан улирал шилдэгээ харуулсан Бейнсийг элсүүлэхээр тохиролцон 2007 оны долдугаар сард гэрээлжээ.
Тэрээр 2010 оны гуравдугаар сарын 3-нд Англи, Египетийн нөхөрсөг тоглолтонд (3:1) анх гараалжээ.
Амжилт
«Уиган Атлетик» «Эвертон»
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Эвертон багийн тоглогч Ангилал:Уиган Атлетик багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Ноон
Ноон мөрөн нь (Нэньзян, Нонни, Нэн) Сунгари голд цутгадаг томоохон мөрөн юм.
Ангилал:Хятадын гол мөрөн
Гегард
Гегардын хийд (The monastery of Geghard; Армени хэл:Գեղարդ) нь Арменийн Котяк мужид орших уран барилгын дахин давтагдашгүй гайхамшигт бүтээл юм. Уулын хадан хананд зарим хэсгээрээ нийлж, эргэн тойрон цохиогоор хүрээлэгдсэн байршилтай. Үндсэн сүм нь 1215 онд баригдсан бөгөөд бүр IV зууны үед хийдийн цогцолборын ажлыг чимэглэгч Грегори эхлүүлж, агуй дахь ариун хаврын хэсгийг хийжээ. Сэтгэл хөдөлгөм шовх хадан цохиогоор хүрээлэгдсэн уг хийд нь Азат голын хавцалд оршдог бөгөөд орчныхоо газрын хамт дэлхийн өвд багтжээ.
Хийдийн цогцолборт багтах зарим сүмүүд нь бүхэлдээ хадан ханыг ухан танхим гаргах замаар хийгдсэн байдаг ба жижиг агуйнууд нь уран нарийн хийцтэй ханатай танхим, өрөөнүүд болдог. Олон тооны чөлөөт сэтгэлгээтэй гэмээр Хачкар буюу хадан сийлсэн загалмайн дүрсүүд нь дахин давтагддагүйгээрээ онцлог. Ихэнх жуулчид Гегардыг үзэхийн зэрэгцээ Азат голын хөндийд орших Парфеноны хэв маягтай Гарни сүмээр заавал ордог байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Армени дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Арменийн апостолийн хийд Ангилал:Арменийн хийд Ангилал:4-р зууны хийд Ангилал:Котайк аймаг
Хувцас загвар
Хувцас загвар гэдэг бол хувцас, гоёл чимэглэлийн эдлэлд дизайны элментүүд, гоо сайхны мэдрэмж, байгалийн гоо үзэсгэлэнг тусган оруулах урлаг юм. Хувцасны загварт нийгэм, соёлын олон хүчин зүйлс нөлөөлдөг бөгөөд газар орон, цаг хугацаанаас хамааран өөрчлөгдөж байдаг. Загвар зохион бүтээгчид өмсөхөд тохиромжтой, гоо зүйн хувьд таатай хувцас бүтээхийг зорьдог. Мөн тухайн хувцасыг ямар хүмүүс, ямар орчин нөхцөлд өмсөхийг харгалзаж үзнэ. Төрөл бүрийн өнгө, материал, хэлбэр дүрс, хэв маягуудаас сонголт хийдэг. Хүмүүс ихэвчлэн өдөр тутмын, энгийн хувцас өмсдөг бөгөөд тусгай арга хэмжээнд зориулан даашинз, албаны хувцас өмсдөг. Зарим хувцсыг зөвхөн тодорхой хэсэг бүлэг хүмүүс болон хувь хүнд зориулан тусгайлан хийдэг. Үүнийг haute couture буюу тусгай загвар гэж нэрлэнэ. Өнөө үед ихэнх хувцсыг олон түмний зах зээлд, өдөр тутмын хэрэглээнд зориулан бүтээж байна.
Ажиллах хэв маяг
Загвар зохион бүтээгчид тодорхой компанид бүтэн цагаар ганцаараа болон хамт олны хэлбэрээр ажилладаг. Чөлөөт уран бүтээлч хэлбэрээр ажилладаг дизайнерууд голдуу өөрсдийн бизнестэй байдаг ба өөрийн дизайнуудыг дэлгүүрүүд, үйлдвэрлэгчдэд шууд нийлүүлэх буюу шууд хэрэглэгчид худалддаг. Дэлгүүр болон үйлдвэрлэгчдэд нийлүүлсэн тохиолдолд худалдан авсан тал нь өөрсдийн логог тавьж худалдаалах нь түгээмэл. Зарим хувцас зохион бүтээгчид өөрийн гэсэн зах зээлтэй болоод өөрийн нэрийн брэндийн загваруудыг гарган борлуулдаг. Эсвэл тусгай хэрэглэгчдэд зориулан загвар бүтээн гаргадаг. Бусад тансаг зэрэглэлийн хувцас бүтээдэг дизайнерууд тусгай дэлгүүрүүдтэй хамтран ажиллаж, өвөрмөц онцлог бүхий хувцас бүтээдэг. Гэсэн хэдий ч ихэнх дизайнерууд хувцасны үйлдвэрт ажиллаж, олон түмний зах зээлд зориулан эрэгтэй, эмэгтэй болон хүүхдийн хувцас үйлдвэрлэдэг байна. Abercrombie & Fitch, Justice, Juicy зэрэг томоохон дизайнерын брэндүүдийн ард хэсэг бүлэг дизайнерууд ажилладаг бөгөөд ахлах дизайнерын зааврын дагуу загвар бүтээж байдаг.
Загвар бүтээх үе шат
Хувцас загвар зохион бүтээгчид цаасан дээр зурах эсвэл цаасаар даашинзныхаа хэв маягийг гаргах зэргээр санаагаа буулгадаг. Улмаар санаагаа эцэслэсний дараа эсгүүр гаргагчтай уулзаж ярилцдаг. Эсгүүр гаргагч нь компьютер эсвэл цаас ашиглан санааг бодитоор эсгэдэг. Үүний дараа эсгүүрийг загвар өмсөгчид өмсүүлэх замаар туршиж үздэг.
Түүх
19-р зуун д Чарльз Фредрик Ворт өөрийн нэрийн брэндийн загварыг гаргах болсноор албан ёсоор хөгжиж эхэлсэн гэж үзэх нь бий. Тэрээр Парист загварын үйлдвэртэй байсан бөгөөд олон тооны ажилтай байсан. Түүний зохиосон тусгай загварыг хааны ордонд өмсдөг байсан байна. Түүний амжилтын нууц нь хэрэглэгчиддээ юу өмсөхийг зааж удирддаг байсанд оршино. Учир нь түүнээс өмнөх дизайнерууд хэрэглэгчдийн захиалгаар хувцас үйлдвэрлэдэг байсан юм. Сouturier гэдэг үг хүртэл түүнээс гаралтай. Ерөнхийдөө судлаачдын судалдаг байсан бүх төрлийн хувцас бол нэг төрлийн загвар мөн хэдий ч 1858 оноос хойш бүтээгдэх хувцаснуудыг хувцас загвар буюу fashion design гэж тооцогддог байна.
Сан-Марино
Сан-Марино, Бүгд Найрамдах Сан-Марино Улс (Serenissima Repubblica di San Marino), нь Апеннины хойгийн өмнө хэсэгт оршдог. Тус улс нь эргэн тойрон Италийн газар нутгаар хүрээлэгдсэн байх ба газар нутгийн хэмжээ ердөө 61 км2, 30000 гаруй хүн амтай. Нийслэл Сан-Марино хот. Лихтенштайн, Ватикан, Монако, Андорра болон Мальта зэрэг Европын бичил улсуудын нэг бөгөөд «Европын зөвлөлийн» хамгийн бага хүн амтай гишүүн орон юм.
Хувцас загвар
Түүх
Энэ үеэс хойш дизайны газрууд төрөл бүрийн зураач, дизайнеруудыг авч ажиллуулах болсон. Тэгээд зургийг үйлчлүүлэгчдэд үзүүлэх замаар сонголт хийлгэдэг болсон нь хувцас бүтээсний дараа сонголт хийлгэхээс илүү бага зардалтай байсан байна. Үйлчлүүлэгчид загвар таалагдсан тохиолдолд загварыг захиалан хйилгэх замаар орлого ордог байсан. Яг үүнээс эхлэн бэлэн болсон загварыг загвар өмсөгчид өмсүүлэн үйлчлүүлэгчдэд үзүүлэхээс өмнө зурсан загварыг үзүүлэх уламжлал тогтож, загварын ертөнцийн эдийн засгийн чухал эргэлтийг хийжээ.
Сан-Марино
Сан-Марино улс нь дэлхийн хамгийн анхны тусгаар тогтнолоо олсон болон бүгд найрамдах улсад тооцогддог ба «Раб» арал дээр ромын дарангуйлагч Диоклетиан хавчлагаас 257 онд зугтан дүрвэсэн хэсэг ромын католик шашинтнууд, чулуучингууд «Монте-Титано» уулын агуйд амьдарч байгаад 301 оны есдүгээр сарын 3-нд «Гэгээн Маринуудын нэгдэл» байгуулсан нь тус улсын үндэс суурь тавигдсан гэдэг.
Хувцас загвар
Загварын төрлүүд
Хувцасны үйлдвэрээс гаргадаг загварыг эрэгтэй, эмэгтэй, хүүхдийн хувцас гэсэн гурван үндсэн ангилалд хуваах хэдий ч үүнээс гадна илүү нарийн ангилалуудад хувааж болдог.
Сан-Марино
Сан-Марино улсын Үндсэн хууль 1600 онд батлагдсан нь дэлхийн хамгийн анхны үндсэн хууль гэдэг. Тус улсын нэг хүнд ногдох дотоодын нийт бүтээгдэхүүнээрээ дэлхийн хамгийн баян орны тоонд жагсдаг бөгөөд Италийн мужуудаас хөгжлөөрөө давсан үзүүлэлттэй байгаа юм.
Хувцас загвар
Тусгай загвар
1950 оныг хүртэл загварын хувцасыг тусгайлан бүтээдэг байсан. Энэ ч утгаараа өндөр чанартай, үнэтэй материал ашиглаж, деталь бүрт онцгой анхаарал тавьдаг байлаа. Ингэж хийхэд цаг хугацаа, гар ажиллагаа их ордог. Хувцасны загвар, биед тохирсон байдал зэрэг нь материалын зардал, хийх цаг хугацаанаас илүү ач холбогдолтой байсан.[1 ][2 ] Хувцаснууд өндөр зардлаар гардаг байсан тул тусгай хувцаснаас шууд ашиг маш бага гардаг. Өндөр зардалтай хувцас хийхийн зэрэгцээ олон нийтэд тансаг, нэр хүндтэй гэх зэрэг байр сууриа алдахгүй байх нь тэдний хувьд чухал байдаг байсан.[3 ]
Сан-Марино
Сан-Марино улс нь 1988 онд Европын зөвлөлийн, 1992 онд Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын (НҮБ) тус тус гишүүнээр элссэн. Европын Холбоонд элсээгүй байгаа.