cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хувьцаа
Хувьцаа эзэмшигдийн хурал
Та 5 хувийн мэдүүлэгээ Үнэт Цаасын Төлбөр Тооцоо Төвлөрсөн Хадгаламжийн Төв / ҮЦТТТХТ/ гаргуулан Санхүүгийн Зохицуулах Хороонд /СЗХ/ өгнө. Монголчууд бидний хувьд хувьцаа (үнэт цаас) харьцангуй шинэ ойлголт. Хөрөнгө мөнгөө олшруулж, ашиг хүртэх замыг бизнес эрхлэх, банкинд хадгалах мэтээр төсөөлсөөр ирсэн гэхэд хилсдэхгүй. Гэтэл хувьцаа нь аль эртнээс Европ, Азийн орнуудын эдийн засгийн гол эргэлт буюу санхүүгийн зах зээлийн гол хэрэгсэл болон хөгжсөөр иржээ. Хувьцаа худалдан авахад тухайн компанийн ашиг орлого, бие даах чадвар чухал. Мөн үүнээс дутахааргүй гол зүйлийн нэг нь түүнийг худалдан авах зохистой цаг хугацааг тодорхойлох чадвар бөгөөд энэ чадварыг эзэмшихийн тулд маш гүнзгий, өргөн мэдлэг эзэмших ёстой. Хувьцаа худалдан авах оновчтой арга ухааны загалмайлсан эцэг гэгддэг эрхэм бол Бенжамин Грахам юм. Түүний бизнес ухаан, тууштай байх үзэл нь дэлхий даяар нэрийг нь цуурайтуулж чадсан. "Ухаалаг хөрөнгө оруулагч" хэмээх бүтээлээрээ алдарших замаа тавьжээ. Энэ номд Грахамын гол үзэл санаа болох үнэ цэнэд тулгуурласан хөрөнгө оруулалтын онолын урсгалын эх үндэс болжээ. Ялангуяа үнийг нь төлж, цэнийг нь тунгаа гэсэн үзэл нь энэ номд тод илэрсэн байна. Энэ номд шингэсэн гол санаа нь таны төлж буй үнэ болон олж авах цэнэ хоёрын хооронд эрсдэлгүйн зааг байх ёстой. Өөрөөр хэлбэл хөрөнгө оруулж буй пүүсийн өөрийн дотоод цэнэ нь тухайн үеийн зах зээлийн үнээс өндөр байх ёстой юм. Өөрөөр хэлбэл та ямар нэгэн юмыг шаардсан үнээр нь худалдан авна. Харин тэр зүйлээ хэр ашиглаж чадахаас тань л ашигтай наймаа хийсэн эсэх нь шалтгаалах болно. 1934 оны үед бонд болон бусад зээллэгүүд л найдвартай хөрөнгө оруулалт, хувьцаа бол аз сорьсон наймаа гэж тооцогддог байсан юм. Хөрөнгө оруулалтын томоохон хэлбэр болох хувьцаанд иргэд тэр бүр итгэхгүй бондыг л эрсдэлгүй үнэт цаас хэмээн ойлгож байсан энэ үед "үнэт цаасыг шинжихүй" бүтээл нь хэвлэгдэн гарснаараа хувьцааны ач тус, ашиг орлогыг иргэдэд ойлгуулах томоохон эргэлт болж чадсан.
Учир нь хувьцаа нь зөвхөн аз сорьсон наймаа бус хамгийн өндөр ашигтай санхүүгийн хэрэгсэл гэдгийг нь баталсан хэрэг. Ингэж л та бидний дунд өдөр бүр арилжиж буй хувьцааны бизнес хөгжиж байсан хэрэг. Хөрөнгө оруулалт хийхийн өмнөх судалгаа шинжилгээнээс гадна худалдан авсан хувьцаагаараа хэрхэн хөлжихийг зааж сургаж чаддагт түүний нууц оршиж байв.
Ангилал:Хувьцааны зах зээл
Ану хатан (кино)
«Ану хатан» — 2013 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:2013 оны кино Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Би чамд хайртай 2
«Би чамд хайртай II (хоёрдугаар)» — 2009 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:2009 оны кино Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Монгол орны уулс
Монгол орны уул зүйн байгуулалтын үндсэн бүрдэлдэхүүнд Монгол Алтайн нуруу, Говь Алтайн нуруу, Хангайн нуруу, Хэнтийн нуруу, [аааааа[Хөвсгөлийн уулс]], Хянганы салбар уулс, Дарьгангын тэгш өндөрлөг, Дорнодын тэгш тал, уулс хоорондох хотгорууд орно.
! !
Лардьма
«Лардьма», Ларьдма (Амьдрал) — 2013 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Лавлах бичиг
Ангилал:2013 оны кино Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
1975 он
1975 он (Нэгэн мянга есөн зуун далан тавдугаар он) — Нийтийн он тоолол (аргын тоолол)-ын 1975-р он, жил.
Банзрагчийн Оюунсүрэн
Эмэгтэй чөлөөт бөх барилдааны 67 кг жингийн Дэлхийн АШТ-ий мөнгөн медальт Монгол улсын бөх Банзрагчийн Оюунсүрэн November 6, 1989-нд БНМАУ-ын Завхан аймгийн Дөрвөлжин суманд төржээ. 2008 онд Улаанбаатар хотын 77-р дунд сургуулиа төгсөөд МУБИС-ийн Биеийн тамирийн дээд сургуульд элсэн сурсан. 2006 оноос "Замчин" спорт клубт Т. Сүхбаатарын удирдлагад бөхөөр хичээллэх болж, 2008 оноос "Хангарьд" клубын тамирчин болжээ. 2008 онд залуучуудын, 2010 онд улсын шигшээгийн бүрэлдэхүүнд багтсан.
Монголын бөх Банзрагчийн Оюунсүрэн 67 кг жинд барилддаг. 2010 оны ААШТ-ээс мөнгөн медаль шүүрсэн бол 2011 оны ДАШТ-д Украйн, Японы учраагаа давж Хятадын Ши Лүожүомад дийлдэж мөнгөн медаль дээр бууж байв.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын бөх Ангилал:Дөрвөлжингийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Ээждээ л үнсүүлэхсэн
«Ээждээ л үнсүүлэхсэн» — 2003 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:2003 оны кино Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Ким Ил Сон
Ким Ил Сон (김일성, 金日成, хуучны латин галигаар Ким Ир Сен 1912 оны 4-р сарын 15 – 1994 оны 7 сарын 8) нь Солонгосын Коммунист улс төрч бөгөөд 1948 онд БНАСАУ -ын үндэслэн нас барах хүртлээ удирдсан юм. Тэрээр 1942 - 1972 онд тус улсын ерөнхий сайд, 1972 - 1994 онд ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байсан бөгөөд автократ дэглэмтэй БНАСАУ-ын Ажилчны Намын Ерөнхий Нарийн Бичгийн даргын албан тушаалыг хавсран гүйцэтгэж байв. Хойд Солонгост түүнийг Их жолоодогч, мөнхийн удирдагч хэмээн одоо ч тахин шүтсээр байдаг. Тэрээр засаглаж байх хугацаандаа өөрийн хүчинд тулгуурлан хөгжих тухай Жүчхэ онолыг боловсруулан мөрдүүлж байсан бол түүний хүү Ким Чен ир харийн түрэмгийлэгч, гадны гадны импереалистуудаас зэвсэгийн хүчээр өөрийгөө хамгаалж, эх орноо нэгтгэх тухай Сонгунь номлолыг боловсруулсан бөгөөд БНАСАУ-д одоо ч мөрдөн хэрэгжүүлсээр байгаа юм.
Ким Ил Сон албан ёсоор Монгол улсад 1988 онд айлчилж байсан.
1994 онд түүнийг нас барсны дараа Умард Солонгосын дээд эрх мэдлийг түүний хүү Ким Жон Ил (өөрөөр Ким Чен Ир гэдэг) өв залгамжлан авсан бөгөөд улмаар 2011 онд Жон Илийг нас барсны дараа ач хүү Ким Жонъынь өнөөг хүртэл удирдаж байна.
Ангилал:Умард Солонгосын улс төрч Ангилал:Умард Солонгосын сайд нарын зөвлөлийн дарга Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Солонгосын дайны хүн Ангилал:Mарксизм-Ленинизмийн төлөөлөгч Ангилал:Карл Марксын одон шагналтан Ангилал:Пёньяны хүн Ангилал:Умард Солонгосчууд Ангилал:1912 онд төрсөн Ангилал:1994 онд өнгөрсөн
Митридиатын анхдугаар дайн
Митридиатын анхдугаар дайн (МЭӨ 89 – 85) нь Ромчууд Эзэнт Улсаа өргөтгөж, Грекийн ертөнцийг захирахаар оролдсон дайн байв. Понтусын Вант Улс болон Грекийн олон хотууд Понтусын VI Митридиатесын удирдлагаар Ромын Бүгд Найрамдах Улс болон Битиниагийн Вант Улсын эсрэг босч, энэхүү мөргөлдөөн гарсан юм. Дайн 5 жил үргэлжилсний эцэст Ромын ялалтаар өндөрлөж, Митридиатес өөрийн эзэлж авсан нутгуудаа алдаж, Понтустаа буцжээ. VI Митридиатес болон Ромын зөрчил дахин 2 удаа дайн гаргасан билээ. Ангилал:Эртний дэлхийн түүх Ангилал:Эртний Ром Ангилал:Понтын хаант улс Ангилал:Дайнууд Ангилал:Эртний дайнууд Ангилал:Ромын дайнууд Ангилал:Понтын дайнууд Ангилал:Ромчуудын оролцсон дайнууд Ангилал:Понтичуудын оролцсон дайнууд
1974 он
1974 он (Нэгэн мянга есөн зуун далан дөрөвдүгээр он) — Нийтийн он тоолол (аргын тоолол)-ын 1974 дугаар он, жил.
Өнгөрсөн хүн
#
1946-1947 оны БАА-гийн улирал
1946-1947 оны БАА-гийн улирал — Америкийн сагсан бөмбөгийн холбооны (БАА) 1 дэх улирал ба Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны (НБА) анхны лигийн тэмцээн юм. Тус тэмцээнд оролцсон 11 баг тус бүр 60 болон 61 тоглолт хийж өрсөлдсөн ба Филадельфия Уорриорз (одоогийн Голден Стэйт Уорриорз) баг түрүүлсэн.
Хасагдах шатны тоглолтын үр дүн
Шөвгийн найм
Филадельфия Уорриорз — Сент-Луис Бомберс 2-1 (73:68, 51:73, 75:59).
Нью-Йорк Никс — Кливленд Ребелс 2-1 (51:77, 86:74, 93:71).
Шөвгийн дөрөв
Чикаго Стэгс — Вашингтон Кэпитолс 4-2 (81:65, 69:53, 67:55, 69:76, 55:67, 66:61).
Филадельфия Уорриорз — Нью-Йорк Никс 2-0 (82:70, 72:53).
Шувтарга
Филадельфия Уорриорз — Чикаго Стэгс 4-1 (84:71, 85:75, 75:72, 73:74, 83:80).
Холбоос
#1946/47 НБА
Цагааны Цэгмид
Цагааны Цэгмид (* 1905 онд Булган аймгийн Сайхан сум; † 1963 оны 7 сарын 23-нд Улаанбаатарт) нь Монгол Улсын Ардын Жүжигчин цолыг анхлан буюу 1942 онд хүртсэн, Төрийн шагналт, Монголын XX зууны манлай театр, киноны жүжигчин юм.
Намтар
Тэрээр 1905 онд Түшээт хан аймгийн Хүдэр харуул сумын нутаг "Сүвсүүлийн баруун бэлчир" гэдэг газар Хульжийн голын Хөх бууц өвөлжөөнд төрсөн бөгөөд жинхэнэ нэрийг нь Манджавын Батсүх гэдэг байв. Эх Манджав нь Батсүх хэмээх нэрийг зүүн чихэнд нь гурвантаа шивнэсэн авч долоон настай байхдаа хүндээр өвдсөний улмаас нэгэн лам түүнд Цэгмид хэмээх нэрийг хайрласан байна. Хүүгээ өөрөөрөө овоглож байсан эх нь энэ үед Харуулын Цагаанбандитай гэр бүл болсон тул түүгээр овоглосноор Цагааны Цэгмид гэгдэх болсон байна. Багадаа гэр бүлийн хамт Сэлэнгэ аймгийн Хүдэр суманд шилжин суурьшжээ.
Тэрбээр 18 наснаас өрх толгойлон, мал маллах, ан гөрөө хийх, өвс хадах, мод түлээ бэлтгэх, үхэр тэрэг хөллөн жин тээх, тэрэг шаах, байшин барих, хоршооны манаач, ойн цагдаа хийх, хамтралын сургагч зэрэг олон ажил хийж амьдарлаа залгуулж байжээ.
1932 оны хавар түр цэрэгт тэнцсэн учир Улаанхуарангийн пулемётын суманд цэргийн алба хааж байгаад ЗХУ-д цэргийн нисэхийн сургуульд тэнцсэн боловч театрын хөгжимчин, жүжигчин, жүжгийн зохиолч Лувсангийн Дамдинбазарын дэмжлэгээр урлагийн хүн болохоор шийджээ.
Ц.Цэгмид 1932 оны 9 дүгээр сарын 1-нд Төв Театрт дагалдан жүжигчнээр ороод насан эцэслэх хүртлээ ажилласан. Нэрт жүжигчин маань 1963 онд уушгины өвчний улмаас нас баржээ.
1941 онд "Шарай голын гурван хаан" жүжгийн Цасчихэр баатар, "Гайхамшигт лимбэ" жүжгийн Лимбийн хаанд залуу насаа мөнхлөн үлдээсэн тэрбээр 1946 онд Монголын кино урлагийн манлай бүтээлээр шалгарсан "Цогт тайж" киноны гол дүрд гарамгай сайн тоглож, МУАЖ цолыг бусад жүжигчдээсээ түрүүлж хүртсэн байдаг.
Тэрээр 5 хүүхэдтэй бөгөөд хүү МУГЖ Ц.Төмөрбаатар, жүжигчин Ц.Төмөрхуяг хоёр нь чөлөөт уран бүтээлч, харин охин Ц.Уртнасан нь СУИС-д төгөлдөр хуурын багшаар ажиллаж, хойч үеэ бэлдэж явна.
Сүүлд хүүхдүүд нь нийлж "Цагааны Цэгмид" нэртэй урлаг дэмжих сан байгуулжээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:XX зууны манлай Ангилал:Сайханы хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1905 онд төрсөн Ангилал:1963 онд өнгөрсөн
TCP/IP
TCP/IP буюу Transmission Control Protocol/Internet Protocol гэдэг нь сүлжээнд хэрэглэгддэг программ хангамж дээр үндэслэгдсэн харилцааны протокол юм. TCP/IP нэг машинаас нөгөөд мэдээллийг дамжуулах үйлдлийг тодорхойлно. Мэдээлэл харилцааны протокол нь мэдээлэл солилцоонд гарах алдаа, мэдээлэл хүргэх дэг журам, удирдлагыг хянаж байх үүрэгтэй. TCP/IP эдгээр үүргийг гүйцэтгэнэ. Энэ 2 протокол бусад протоколтой харилцан ажилладаг гэдгийг мартаж болохгүй. Өөрөөр хэлбэл протоколууд тус тусдаа өөрийн гэсэн үүрэгтэй.
Компьютерын протокол компьютер хоорондын харилцах аргыг тодорхойлно. Хэрэв нэг компьютер нөгөө компьютерт мэдээлэл дамжуулах үед хоёулаа протоколыг зөв хөтөлсөн бол машины төрөл, ямар үйлдлийн системтэйгээс үл шалтгаалан мэдээлэл дамжина. Компьютерын протокол нь мэдээлэл солилцох үйлдлийг зохицуулдаг дүрмийн цогц юм.
IP буюу Internet Protocol нь TCP/IP протоколын нэг хэсэг ба сүлжээн доторх датаграмын хөдөлгөөнийг зохицуулдаг. TCP/IP бүлгийн бараг бүх протоколын хувьд IP нь мэдээлэл илгээж түүнийг зохих газарт нь хүрсэн эсэхийг тодорхойлох үндсэн хэрэгсэл юм.
Ла-Платын далайн гахай
Ла-Платын далайн гахай (Pontoporia blainvillei) нь Өмнөд Америкийн зүүн өмнөд эрэгт, Атлантын далайн усанд тааралддаг далайн гахайн нэг зүйл юм. Ангилалзүйн хувьд Ла-Платын далайн гахай нь голын далайн гахай боловч уг бүлгийн далайн гахайнууд дунд цэнгэг усны системд амьдрахаасаа илүүтэй далай буюу далайн эргийн давстай усанд байдаг цор ганц далайн гахай билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Халим
Хурга майлахаа болино (кино)
Хурга майлахаа болино (The Silence of the Lambs) нь 1991 онд дэлгэцнээ гарсан, Америкийн триллер кино бөгөөд гэмт хэрэг, аймшгийн гэх ангилалд ч багтдаг. Жонатан Демме найруулж, Жоди Фостер, Энтони Хопкинс, Скотт Гленн, Тед Ливайн нар гол дүрүүдэд тогложээ. Тус кино нь Томас Харрисын ижил нэртэй туужаас сэдэвлэн бүтээсэн, чадварлаг сэтгэл зүйч боловч хэрцгий цуврал алуурчин Ханнибал Лектерийн тухай цуврал кинонуудын хоёрдугаар анги нь юм.
Уг кинонд, Холбооны Мөрдөх Товчооны залуу дадлагажигч Клэрис Старлинг шоронд хоригдож буй Ханнибал Лектерийн тусламжтайгаар "Баффало Билл" гэх цуврал алуурчныг илрүүлэхээр ажиллаж буй тухай гардаг.
1991 оны 2 сарын 14-нд дэлгэцнээ гарсан тус кино шүүмжлэгчдийн магтаалыг маш ихээр хүлээсэн бөгөөд Оскарын шагналыг шилдэг кино, шилдэг эмэгтэй жүжигчин, шилдэг эрэгтэй жүжигчин, шилдэг найруулагч, шилдэг кино зохиол гэсэн гол таван төрлөөр хүртсэн билээ.
Гадны холбоосууд
Ангилал:1991 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Триллер кино Ангилал:Аймшгийн кино Ангилал:Гэмт хэргийн кино Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино
Дуайт Филлипс
Дуайт Филлипс (Dwight Phillips, 1977 оны аравдугаар сарын 1-нд Жоржиа хотод төрсөн) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд уртын харайлтын олимпын аварга, дэлхийн дөрвөн удаагийн аварга тамирчин юм. Хувийн дээд амжилтаа 2009 онд 8.74 метр харайж бүх цаг үеийн тавдугаарт орох амжилтыг үзүүлж байв. Филлипс уртад харайхын сацуу 60 болон 100 метрийн зайд 6.47, 10.06 секунд гүйж байжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:АНУ-ын уртын харайгч Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:Уртын харайлтын олимпын аварга Ангилал:Уртын харайлтын дэлхийн аварга Ангилал:Америкчууд Ангилал:1977 онд төрсөн
1964 оны улсын наадмын бөх барилдаан
1964 оны (Ардын хувьсгалын 43 жилийн ойн) улсын баяр наадамд 512 бөх уран мэхийг уралдуулан хийж, хүчийг үзэн барилдсанаас Төв аймгийн Жигжидийн Мөнхбат арслан түрүүлж, Хөвсгөлийн Чойжилын Бээжин арслан үзүүрлэжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Эрнест Резерфорд
Эрнест Резерфорд (Ernest Rutherford, 1st Baron Rutherford of Nelson (Нельсоны I Барон Резерфорд), * 1871 оны 8 сарын 30; † 1937 оны 10 сарын 19) нь Шинэ Зеланд гаралтай Английн физикч юм. Майкл Фарадейтэй эн зэрэгцэхүйц хэмжээнд үнэлэгддэг тэрээр α туяа болон β туяануудыг нээж, Резерфордын сарнилтаар атомын цөмийг илрүүлж, атомыг өөрчлөх зэрэг судалгаануудаараа "Цөмийн физикийн эцэг" гэгддэг билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:19-р зууны физикч Ангилал:20-р зууны физикч Ангилал:Английн физикч Ангилал:Шинэ Зеландын физикч Ангилал:Цөмийн физикч Ангилал:Кембрижийн Их Сургуулийн багш Ангилал:Манчестер их сургуулийн багш Ангилал:МкГилл их сургуулийн багш Ангилал:Рыцарь бакалавр Ангилал:Язгууртны танхимын гишүүн Ангилал:Байерны Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Францын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Папын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Шинэ Зеландын Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн ерөнхийлөгч Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Химийн Нобелийн шагналтан Ангилал:Копли медаль шагналтан Ангилал:Гавьяаны одон шагналтан (Их Британи) Ангилал:Вилхелм Экснер Медаль шагналтан Ангилал:Леопольдинагийн хүндэт гишүүн Ангилал:Шинэ Зеландчууд Ангилал:1871 онд төрсөн Ангилал:1937 онд өнгөрсөн
Эрл Эби
Эрл Виллиам Эби (Earl William Eby, 1894 оны 11 сарын 18 – 1970 оны 12 сарын 14) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч байв. Тэрээр голдуу 800 метрийн гүйлтийн төрөлд өрсөлддөг байсан бөгөөд Бельгийн Антверпенд зохиогдсон 1920 оны зуны олимпоос мөн төрөлд мөнгөн медаль хүртжээ.
Эби Иллиной муж улсын Аврорад төрсөн бөгөөд Пеннсилвани муж улсын Валли Форжид нас барсан юм.
Марк Видука
Марк Энтони Видука (Mark Anthony Viduka, 1975 оны аравдугаар сарын 9-нд Мельбурн хотод төрсөн) — Австралийн зодог тайлсан хөлбөмбөгчин бөгөөд премьер лигийн Лидс Юнайтед, Мидлсбро болон Австралийн шигшээд мандсан билээ. Түүнчлэн УЕФА Аваргуудын лигт дөрөв гоолдсон анхны австрали.
Эрл Эби
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын 400 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын 800 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:1920 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:АНУ-ын дэлхийн нэгдүгээр дайны хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1894 онд төрсөн Ангилал:1970 онд өнгөрсөн
Марк Видука
Замнал
Хорватын Динамо Загребын довтлогч Видукаг Селтик 1998 онд 3.5 сая фунтээр элсүүлсэн.
90 тоглолтонд 49 гоолдсон 2000 оны шилдэг тоглогчийг Лидс Юнайтед 2001 онд 6 сая фунтээр элсүүлсэн ба эхний улиралд 22 гоолдсон байдаг. Түүнд премьер лигийн топуудад дубльдэх, хэт-трикдсэн тохиолдол цөөнгүй бий.
Шигшээ
Марк Видука 2005 оны есдүгээр сард Австралийн шигшээн ахлагчаар томилогдоод Гүүс Хиддинкээр удирдуулан 32 жил оролцоогүй ДАШТ-д 2006 онд хангалттай оролцсон.
Холбоос
Ангилал:1975 онд төрсөн Ангилал:Австралийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Австралийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Селтик багийн тоглогч Ангилал:Динамо Загреб багийн тоглогч Ангилал:Мельбурн Найтс багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Шотландын лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хорватын лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Австралийн лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:1997 оны Холбоодын цомд оролцогч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2005 оны Холбоодын цомд оролцогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2007 оны Азийн цомд оролцогч Ангилал:Австраличууд Ангилал:Мельбурны хүн
Дамдины Баяраа
Дамдины Баяраа (1957 оны 7 сарын 12 - 2007 оны 7 сарын 7) нь Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Үүр сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын гарьд цолтой бөх байв.
Намтар
1957 онд төрөөд 10-хан сартайдаа Хөвсгөлийн Цагаан-Үүр суманд аавынхаа эх Дарь гуайнд очоод 19-тэй цэрэгт иртлээ эмэг эхтэйгээ амьдарсан юм.
Цагаан-Үүр сумын 8 жилийн дунд сургууль төгссөн. 1976 онд цэргийн албанд мордож, Алдар нийгэмлэгт тамирчин болжээ.
Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын засаг даргын албыг хашиж байгаад, 2007 оны 7 сарын 7-ны өдөр Дэлгэр мөрний усанд осолдож нас баржээ.
Чөлөөт бөх
Дэлхийн залуучуудын аварга шалгаруулах тэмцээний хүрэл медальт (1979), улсын 4 удаагийн аварга.
Гэр бүл
Түүний аав нь дархан аварга Дарийн Дамдин.
Гэргий С.Алимаа. Тэд 4 охин, нэг хүүтэй. Хүү Төрмагнай аймгийн харцага, хүргэн Б.Болдбаатар аймгийн заан цолтой.
Ангилал:Монголын бөх Ангилал:Улсын гарьд Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1957 онд төрсөн Ангилал:2007 онд өнгөрсөн
Митчелл Уатт
Митчелл Уатт (Mitchell Watt, 1988 оны гуравдугаар сарын 25-нд төрсөн) нь Австралийн хөнгөн атлетикч юм. Тэр далайн орнуудын уртын харайлтын дээд амжилтыг 8.54 метрийн амжилтаар эзэмшдэг.
Уатт Лондоны олимпын мөнгөн медальтай.
Холбоос
Ангилал:Австралийн уртын харайгч Ангилал:Австралийн 100 метрийн гүйгч Ангилал:Австралийн олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Австралийн хөнгөн атлетикийн улсын аварга Ангилал:Австралийн олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Австраличууд Ангилал:1988 онд төрсөн
2010-11 оны НБА-гийн улирал
2010-11 оны НБА-гийн улирал (2010–11 NBA season) нь Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны 65 дахь удаагийн улиралын тэмцээн юм. Улирлын тоглолтын хүрээнд явагдах 2010-11 оны НБА-гийн Бүх оддын тоглолт 2011 оны хоёрдугаар сарын 20-нд Калифорни мужийн Лос-Анжелес хотноо Стаплес Центерт болно.
Үнэгүй наймаа
2010 оны улирал өндөрлөсөний дараа хэд хэдэн авъяаслаг тоглогчид НБА-гийн түүхэнд гарч байгаагүй наймаанд оролцсон. Тэднийг дурдвал үнэгүй чөлөөт хэлцэлцээрүүдэд Леброн Жэймс, Крис Бош, Дуэйн Уэйд болон Амаре Стадемайр нарын од тоглогчид, түүнчлэн Рэй Аллен, Жо Жонсон, Аллен Айверсон, Трэйси Макгрэди, Дирк Новицки, Шакил О'Нил, Пол Пирс нарын ахмад тоглогчид тус тус оролцжээ.
Гэрээ нь дуусгавар болж, сунгасан тоглогчдыг доор үзүүлэв.
Шинэ талбарууд
Нью-Йорк Никс баг Ньюарке хотод байрлах 2007 онд нээгдсэн Пруденшал-центр хэмээх Үндэсний хоккейн лигийн Нью-Жерси Дэвилз багийн талбайг хамтран ашиглахаар болсон. Орландо Мэжик баг шинэ Эмвей центрт Эмвей Аренагаасаа шилжив.
Энэ удаагийн улирал
Улирал 2010 оны аравдугаар сарын 26-нд эхэлсэн ба 2011 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд өндөрлөх ёстой. Нээлтийн өдрийн Майами Хитийн өмнөх удаагийн дэд аварга Бостон Селтикстэй хийх тоглолт болон өмнөх удаагийн аварга Лос-Анжелес Лейкерсийн Хьюстон Рокетс багтай тоглох тоглолтыг «TNT» телевиз орон нутгийн цагаа 19:30 минутанд дамжуулсан юм. Арванхоёрдугаар сарын 25-нд буюу Зул сарын өдөр «ABC» болон «ESPN» телевиз таван тоглолтыг дамжуулах ба «ABC» нь Селтикс болон Орландо Мэджик, Хит болон Лейкерсийн тоглолтыг 14:00 цагт хүргэх бол нэгдүгээр сарын 15-нд буюу Мартин Лютер Кингийн өдөр «ESPN» нь Чикаго Буллз болон Мемфис Гриззлис багийн тоглолтыг 13:00 цагт дамжуулах ба «NBA TV» телевиз Сакраменто Кингз болон Атланта Хокс багийн тоглолтыг 16:00 цагаас тус тус дамжуулах ажээ. Тоглолтын энэ мэтчилэн хуваарийг 2010 оны наймдугаар сарын 10-нд гаргасан байна.
Бусад тоглолтыг танилцуулбал 2011 оны гуравдугаар сарын 4-5 хооронд Нью Жерси Нетс болон Торонто Рэпторс багийн тоглолтыг дамжуулах учиртай. Түүнчлэн 2010 оны НБА-гийн драфтаар нэгээр гарсан Жон Уолл Вашингтон Уизардс баг дахь анхны тоглолтоо Орландо Мэжик багийн эсрэг 2010 оны аравдугаар сарын 28-нд хийх төлөвтэй юм. Арванхоёрдугаар сарын 2-нд Леброн Жэймс өмнөх баг Кливленд Кавальерсийнхаа эсрэг Майами Хитийн бүрэлдэхүүнд анхны тоглолтоо хийх юм. Селтикс–Лейкерсийн тулаан нь 2011 оны нэгдүгээр сарын 30-нд болно. Лос-Анжелесийн талбай дээр болох уг тоглолтыг «ABC» телевиз дамжуулах бол 2011 оны хоёрдугаар сарын 10-нд Бостоны талбай дээр болох тоглолтыг «TNT» телевиз дамжуулж 2010 оны шигшээ тоглолтыг эргэн сануулах нь зүй.
НБА-гийн Бүх оддын тоглолт
2011 оны НБА-гийн Бүх оддын тоглолт нь 2011 оны хоёрдугаар сарын 20-нд Калифорни мужийн Лос-Анжелес хотноо Стаплес Центерт болно. Тус тоглолт нь 60 дахь удаагаа зохион байгуулагдах Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны (НБА) шилдэг цугларалт юм. Лос-Анжелес хотноо тав дахь удаагаа зохион байгуулагдах ажээ.
Плей-офф
2011 оны НБА-гийн Плей-оффын тоглолт дөрөвдүгээр сарын 16-наас тавдугаар сарын 30-ны хооронд үргэлжилнэ. Шигшээ тоглолтууд зургаадугаар сарын 2-наас зургаадугаар сарын 16-ны хооронд болно. Шигшээ тоглолтонд шалгарах багууд тавдугаар сарын 31 гэхэд тодрох ёстой. Шигшээд хоёр багын хожлын цувралаас шалтгаалан 4 юмуу 5 тоглолт болно. Дамжуулан үзүүлэгч нь «ABC» телевиз.
Эшлэл
НБА #2010/11
Сүнь Юэ
Сүнь Юэ (孙玥; 1973 оны 3 сарын 31-нд төрсөн) нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын эмэгтэй волейболчин юм.
Морита Жүнго
Морита Жүнго (森田　淳悟, 1947 оны 8 сарын 9-нд Хоккайдод төрсөн) нь Японы волейболчин, дасгалжуулагч юм. Өдгөө Японы Биеийн Тамирын Их Сургуулийн багш, Японы Олимпийн Хорооны Удирдах Зөвлөлийн гишүүн. Нихон Их Сургуулийн дэргэдэх Цүрүгаока ахлах сургууль, Японы Биеийн Тамирын Их Сургуулийг дүүргэжээ.
Намтар
Ангилал:Японы волейболчин Ангилал:Хоккайдо аймгийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1947 онд төрсөн
Рюүхо Масаёши
Рюүхо Масаёши (琉鵬 政吉, 1977 оны 6 сарын 18 - ) нь Японы Окинава мужийн Накагами тойрог, Накагүсүкү тосгоны уугуул, Нахо хотод төрсөн, Мичинокү дэвжээнд харьяалагдаж байсан (сүмод анх орохдоо Тацүтагава дэвжээ) хуучин мэргэжлийн сүмо бөх юм. Жинхэнэ нэр нь Үразаки Кэйсүкэ (浦崎桂助). 81 башо зарцуулж макүүчид дэвшсэн нь түүхэнд 9-д орох удаан үзүүлэлт ажээ.
Гадны холбоос
Ангилал:1977 онд төрсөн Ангилал:Японы сүмоч
Гидрологийн загварчлал
Гидрологийн загварчлал гэдэг нь энгийнээр хэлбэл дэлхий дээрх усны эргэлтийг дүрслэн прогнозлох гэж болно. Гидрологийн загварчлал нь гидрологийн процессыг ойлгох мөн гидрологийн үзэгдлийн таамаг дэвшүүлэх нэг ёсны шинжлэх ухааны арга юм. Үндсэн хоёр төрлийн загварчлал байх ба эдгээрийн ялгаа нь:
Орчин үеийн гидрологийн загварчлал нь усны нөөцийн менежментэд үндсэн хөдөлгөгч болж, гидрологийн процессыг урьчилан таамаглах,Гидрологийн системийн шинж чанарыг тайлбарлах, ойлгоход чиглэж байгаа ба энэ онцлог нь судлаачдыг глобал шинжтэй болж байна.
Газар доорхи усны загварчлал
Газар доорхи усны загварчлал нь газар доорхи усны системийн шинж чанар, хөдөлгөөнийг тооцон бодох аргаар хийгддэг цогц судалгааны ажил юм. Газар доорхи усны загварчлал нь газар доорхи усны нөөцийг үнэлэх, шинж чанарыг тодорхойлоход чиглэгддэг ба зарим тохиолдолд гидрологийн загварчлалтай нягт холбоотой болдог.
Урсацын загварчлал (эмпирик)
Олон тооны урсацын загварчлал байх ба эдгээр нь орж буй хур тунадасны хэмжээнээс хамааруулж бий болох гадаргын урсацын хэмжээг тодорхойлох загварчлал юм. ЖишээлбэлМуруйн тооны арга гэж загварчлал байдаг.
Урсацын муруйн тоо нь (муруйн тоо гэж нэрлэгдэх ба олон улсад товчилсон тэмдэглэгээ нь CN юм) орж буй хур тунадаснаас хэдий хэмжээний ус шингэх болон шууд урсац болохыг таамаглахад хэрэглэгддэг туршилтын үндэслэлтэй тогтоогдсон параметр юм. Энэ тоо нь шууд урсацаас урсацын утгыг чиглүүлэх чухал ойлголт болох нэгж гидрографыг тооцоолоход хэрэглэгдэнэ.
Урсацын загварчлал (усан сан)
Энэ төрлийн загварчлал нь шугаман(бус) усан сангийн ухагдахууныг ашиглан хур тунадас ба урсацын хамаарлыг тодорхойлоход чиглэгдэнэ. Жишээ загварчлалын хэрэгсэл: Vflo.
Гидрологийн тээвэрлэлтийн загварчлал
Энэ төрлийн загварчлал нь голын голдиролын дагуух үерийн усны шилжилт, хуримтлал, үерийн долгионы шилжилт, усанд ууссан бодисын дархалт тээвэрлэлтийг судалж илэрхийлэх зорилготой. Тухайлбал MIKE 11, MOHID, WAFLEX болон DSSAM гэх мэт програмууд ашиглагдаж байна.
Холимог загварчлал
Олон төрлийн загварчлал хослон ажиллахыг хоимог загварчлал гэнэ. Үүний жишээ нь HBV ба энэ нь туршилтын буюу эмпирик урсацын загварчлал болон гидрологийн шилжилтийн загварчлалыг хослуулан багтаадаг байна. Мөн зарим загварчлал нь гадаргын болон газрын доорхи усны харилцан холбоонд суурилж түүний процессыг судлах зорилготой GSSHA, MIKE SHE, болон WEAP гэсэн загварын хэрэгсэлүүд ашиглагдаж байна.
Агвааны Ганбаатар
Агвааны Ганбаатар (1964 - 2005 оны 9 сарын 2) нь үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх, Монгол Улсын соёлын гавъяат эүтгэлтэн бөх тайлбарлагч юм.
1983 оноос Налайхын уурхай, 1986 оноос "Барилгачин", "Хөдөлмөр" нийгэмлэг, Налайх дүүргийн спортын хороонд дасгалжуулагч, арга эүйч, 1994 оноос бөхийн "Говь" клубийг санаачлан байгуулж, эахирал, дасгалжуулагч, Монголын сонгомол бөхийн холбооны нарийн бичгийн дарга, "ХОТШ" бөхийн дэвжээний ерөнхий дасгалжуулагч, Монголын радио, телевизэд хөтлөгч, тайлбарлагч, 2000 оноос МИАТ компанид дасгалжуулагч, 2004 оноос УИХ-ын гишүүний орон тооны бус туслах, "Кёкүтэнхо" сангийн гүйцэтгэх эахирал, ОБЕГ-ын Аврах тусгай ангийн спорт, соёлын төвийн даргын албыг хашиж байлаа.
Тэрээр 1983 оноос бөх тайлбарлагчаар ажиллан, 1993 онд соёлын гавъяат зүтгэлтэн цол хүртжээ. Мөн МҮБХ-ны цэцийн гишүүнээр хоёр удаа сонгогдон ажиллаж байсан байна.
Үндэсний бөх
Ангилал:Монголын дасгалжуулагч Ангилал:Монголын сурган хүмүүжүүлэгч Ангилал:Улсын начин Ангилал:Үндэсний бөхийн дасгалжуулагч Ангилал:Үндэсний бөхийн тайлбарлагч Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Баян-Овоогийн (Өмнөговь) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1964 онд төрсөн Ангилал:2005 онд өнгөрсөн
Далхсүрэнгийн Гүрсэд
Далхсүрэнгийн Гүрсэд (* 1952 онд Завхан аймгийн Алдархаан сум) МУГЖ — «Говийн зэрэглээ» (1980) киноны хоёрдугаар нисгэгч, «Гэрлэж амжаагүй явна» (1981) киноны Энхээ, «Мандухай цэцэн хатан» (1989) киноны Баянмөнх жонон зэрэг дүрийг бүтээсэн Монгол улсын ардын жүжигчин.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын кино жүжигчин Ангилал:Монголын кино найруулагч Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Алдархааны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1952 онд төрсөн
Вальядолид
Вальядолид (Valladolid) нь Испанийн төв-хойд хэсэгт, Писуэрга болон Эсгуэва голуудын уулзварт орших хот бөгөөд Вальядолид мужийн нийслэл юм.
Ангилал:Испанийн хот
Хелена Фибингерова
Хелена Фибингерова (Helena Fibingerová, 1949 оны 7 сарын 13-нд төрсөн) нь Чехословакийн хөнгөн атлетикч, олимпын хүрэл медальт, бөөрөнцөг түлхэлтийн дэлхийн гурван удаагийн дээд амжилтын эзэн тамирчин юм. Тэрээр Вицемерицед төржээ.
Дэлхийн дээд амжилт
Түүний сүүлчийн дээд амжилтыг 1980 оны 5 сарын 2-нд Зүүн Германы Илона Слупианек дөрвөн сантиметрээр ахиулжээ.
Фибингеровагийн Яблонец хотноо 1977 оны 2 сарын 19-нд тогтоосон танхимын дэлхийн дээд амжилт болох 22,50 метрийн амжилт өнөөг хүртэл эвдэгдээгүй байгаа.
Цахим холбоос
Ангилал:Бөөрөнцөг түлхэлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Бөөрөнцөг түлхэлтийн европын аварга Ангилал:Чехословакийн бөөрөнцөг түлхэгч Ангилал:Чехословакийн олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Чехословакийн олимпын оролцогч Ангилал:1972 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1976 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Чехийн гавьяаны медаль шагналтан Ангилал:Чехословакчууд Ангилал:Чехүүд Ангилал:1949 онд төрсөн
Пунцагийн Сүхбат
Пунцагийн Сүхбат (1964 - 2015) нь Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын гарьд, чөлөөт бөхийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний хүрэл медальт бөх, Монгол улсын гавьяат тамирчин юм.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Улсын гарьд Ангилал:Монголын бөх Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Бөхийн азийн наадмын аварга‎ Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Баян-Овоогийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1964 онд төрсөн Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Ри
Ри (жинхэнэ нэр нь Маргарита Владимировна Смелянская-Галицкая; Рі, жинхэнэ нэр нь Маргарита Володимирівна Смілянська-Галицька; 1981 оны 5 сарын 17-нд Украйны Одесса область Одесса төрсөн) нь Украйны дуучин, модель, балетчин юм.
Ангилал:Украины дуучин Ангилал:Украины модель Ангилал:Украины балетчин Ангилал:Украинчууд Ангилал:1981 онд төрсөн
Дариус Моррис
Дариус Аарон Моррис (Darius Aaron Morris, 1991 оны нэгдүгээр сарын 3-нд Калифорни мужийн Лос-Анжелес хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Лос Анжелес Клипперс багийн холбон тоглогч юм. Мичиганы их сургуулийн багаас 2011 оны драфтад оролцон №41 дэх сонголтоор Лос Анжелес Лэйкерс (2011—2013) багт очсон. 2013 оны есдүгээр сарын 27-нд 76 багт элссэн юм. 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 16-нд Нью Орлеанс Пеликанс багийн эсрэг тоглолтонд 20 оноо авсан нь Моррисийн өндөр үзүүлэлт юм. 2014 оны нэгдүгээр сарын 16-нд Лос Анжелес Клипперс багтай гэрээ байгуулсан.
Цахим холбоос
}}
Аннабель
«Аннабель» (Annabelle) — АНУ-ын аймшгийн кино бөгөөд «Хараалын» спин-офф болгон Жон Р. Леонетти найруулж, Жэймс Ван продюсерлэсэн. АНУ-д 2014 оны аравдугаар сарын 3-нд нээгдсэн.
Өрнөл
«Хараал» кинонд дурдагддаг Аннабель хүүхэлдэйн түүхийг дэлгэрүүлэх болно
Зураг авалт
2014 оны нэгдүгээр сарын 27-нд Лос-Анжелест зураг авалт эхэлж, долоодугаар сарын 17-нд трейлерээ цацсан.
Шүүмж
Үзэгчдээс эерэг үнэлгээ Rotten Tomatoes цахим хуудсанд бууснаар сул буюу 31 %-тай, мэргэжлийн 105 шүүмжээс 4,5 оноонд хүрчээ. .
Гадны холбоос
Ангилал:2014 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Триллер кино Ангилал:Сүг сүнсний тухай кино Ангилал:Аймшгийн кино
Сергей Бакулин
Сергей Бакулин (1986 оны арваннэгдүгээр сарын 13-нд төрсөн'') нь Оросын хөнгөн атлетикч юм.
Спорт алхаан төрлийн тамирчин тэрээр 10 км-т 41:30,5 минут (2005), 10 км-т	39:03 минут (2006), 20 км 1:18:18 цаг (2008), 50 км-т 3:38:46 цагийн (2011) хувийн дээд амжилтууд үзүүлж байжээ.
Эшлэл
Ангилал:Оросын спорт алхагч Ангилал:Оросын олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт Ангилал:Сэргээш Орост Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1986 онд төрсөн
1947-1948 оны НБА-гийн улирал
1947-1948 оны БАА-гийн улирал — Америкийн сагсан бөмбөгийн холбооны (БАА) 2 дахь улирал. Энэ улиралд БАА анх удаагаа драфтаар шинэ тоглогчид лигтээ элсүүлэх алхамыг хийсэн түүхтэй. БАА анхны драфтаараа эхний сонголт Клифтон Макнили (1919-2003) хэмээх жижиг довтлогчыг Питтсбург Айронмен багт элсүүлжээ.
Хасагдах шатны тоглолтын үр дүн
Шөвгийн найм
Шөвгийн дөрөв
Шувтарга
Холбоос
#1947/48 НБА
Финланд
Финланд, албан ёсоор Бүгд Найрамдах Финланд Улс (Suomi, Швед хэл: Finland) нь хойд Европын Фенноскандиа бүсэд орших Скандинавын орон юм. Баруун талаараа Швед улстай, зүүн талаараа Оросын Холбооны Улстай, хойд талаараа Норвеги улстай, өмнөд талаараа Финийн булангаар Эстони улстай тус тус хиллэдэг. Нийслэл хот нь Хельсинки, хоёр дахь том хот нь Тампере юм.
Финландад 5.3 орчим сая хүн амьдардаг бөгөөд үүний дийлэнх хэсэг нь өмнөд хэсэгт нь байдаг. Газар нутгийн хувьд Европын найм дахь том орон, Европын Холбооны хамгийн нягтшил багатай орон юм. Хүн амын дийлэнхийн эх хэл нь Угро-Фин хэлний бүлэгт хамаарагдах, Эстон хэлтэй төстэй Фин хэл бөгөөд энэ нь Энэтхэг-Европ хэлний аймагт хамааралгүй Европын Холбооны 4 хэлний нэг болно. Хоёр дахь албан ёсны хэл болох швед хэлээр хүн амын 5.5 хувийн цөөнх ярьдаг. Финланд нь ардчилсан, парламентийн засаглалтай бүгд найрамдах улс бөгөөд засгийн газар нь Хельсинкид төвлөрдөг. 415 хотод орон нутгийн засгийн газрууд байна. Хельсинки, Эспоо, Вантаа, Каунианенээс тогтох Их Хельсинкид сая орчим хүн оршин суудаг бөгөөд нийт ДНБ-ийн гуравны нэг нь тэнд үүсгэгддэг. Эдгээрээс гадна Тампере, Турку, Оулу гэх зэрэг томоохон хотуудтай.
Финланд нь түүхийнхээ хувьд Шведийн хэсэг байсан бөгөөд 1809 оноос Оросын Хаант Улсын автономит вант улс болсон. 1917 онд Оросоос тусгаарласны дараа иргэний дайн, ЗХУ-ын эсрэг дайн, Нацист Германы эсрэг дайн болж, Хүйтэн дайны үеэр албан ёсоор төвийг сахисан байр суурьтай байжээ. 1955 оны НҮБ-д, 1995 оны Европын Холбоонд элссэн ба Еврог хэрэглэгч орнуудын холбоо-Еврозонд оролцдог. Улсын нийгэм, эдийн засаг, улс төр, цэрэг армийн үзүүлэлтүүдийг авч үзсэн судалгаагаар Финланд нь зөвхөн Норвегийн дараа дэлхийн хоёр дахь тогтвортой орноор тодорчээ.
Жулиа Робертс
25 сая доллараар Мона Лизагийн инээмсэглэл (2003) кинонд тоглосон хамгийн өндөр ханштай эмэгтэй жүжигчдийн нэг Робертс Буддын шашинтай бөгөөд 1999 онд Монголд зочилж байв.
Финланд
Өндөр технологи бүхий аж үйлдвэр, нийтийн боловсрол, ДНБ-ий өсөлтийн хурд, иргэний эрхийн хамгаалалт зэргийн олон улсын харьцуулалтаар маш өндөр үнэлгээ авдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын орон Ангилал:Европын зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Европын Холбооны гишүүн орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:ЭЗХАХБ-ын гишүүн орон
Жулиа Робертс
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Атлантагийн хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1967 онд төрсөн
I Исмаил
Шах Исмаил Абул-Мозаффар би Шейх Хайдар бин Шейх Жуняд Сафави ( / Šāh Ismā'īl; Şah İsmayıl Səfəvi, 1487 оны 7 сарын 17 - 1524 оны 5 сарын 23) нь Ираны шах бөгөөд 1736 он хүртэл оршин тогтносон Сафавидын эзэнт улсыг үндэслэгч юм. Шах Исмаил 1502 онд Азербайжаныг эзлэх дайныг эхлүүлж, 1509 он гэхэд Ираныг дахин нэгтгэж чаджээ. Тэрээр Баруун хойд Ираны Ардабилд төрсөн, Исламын шашны Шийт урсгалыг дагагч гэр бүлд төрсөн бөгөөд 1502 оноос 1524 он хүртэл Ираны Шах I Исмаил гэсэн нэрээр хаанчилж байлаа. Исмаил нь Ираныг Суннит урсгалаас Шийт урсгал руу шилжүүлсэн билээ.
Исмаил нь мөн Хатаи гэдэг нэрээр шүлэг бичдэг байсан бөгөөд Азербайжан хэлний утга зохиолын хөгжилд түлхэц үзүүлсэн томоохон төлөөлөгч юм.
Эшлэл
Ангилал:Персийн шах
Малкольм Экс
Малкольм Экс буюу Икс (Malcolm X, 1925 онд 5 сарын 19-нд - 1965 онд 2 сарын 21-нд), тѳрсѳн нэр нь Малкольм Литтл (Malcolm Little) бa эль-Хажж Малик эш-Шабазз (El-Hajj Malik El-Shabazz, الحاجّ مالك الشباز) гэж нэрлэсэн, Америк хар арьстан Лал шашны тайлгач, хүний эрхийн тѳлѳѳ тэмцэгч байжээ. Дэмжигчдэдээ, Малколмь нь зоригтой хар арьстууды эрхийн тэмцэгч байжээ. Тэр Америкийн цагаан арьстуудын хар арьстуудад гэрт хэрэүүд хатуу үгээр буруутгажээ. Шүүмжлэгчдээ түүнийг арьсны ѳнгѳѳр гадуурах, хар арьстуудын ноёрхол, хүч хэрэглэхийг бадраан хѳгжүүлэх гэж буруутгажээ. Тэрээр түүхийн хамгийн нэр хүнд, нѳлѳѳ үзүүлсэн Америк хар арьстан гэлцдэг.
Малкольм бага байхад аавыг нь цагаан арьстнууд давуу талыг дэмжигчдэд алуурсан бѳгѳѳд авгыгаа нэг нь боож үхүүлжээ. Тэрээр арван гурван настай байхад ээжийг нь сэтгэл мэдрэлийн ѳвчнийг анагаах эмнэлэг оруулжээ. Үүнээс болж тэрээр хэдэн ѳнчин хүүдүүд асрах газрууд тур амьдарчээ. 1946 онд 20 настай Малкольм байранд дээрэм хийх зорилгоор шоронд оруулжээ.
Малкольм шоронд байхдаа Лал Шашны Түмэн гэдэг байгуулгын гишүүн болоод батлан даалт суллсаны дараа байгуулгын даргууд нэг нь болгожээ. Тэрээр арван хоёр жилийн турш энэ зѳрчилтэй байгуулгын нийтийн зүтгэлтэн байсан ч харин Лал Шашны Түмэнгийн тэргүүн удирдагч Элижа Мохамед муудалцснаас болж 1964 онд 3-р сард гаржээ. Тэрээр Африк, Персийн булан хэсэг аяласны дараа Америкт бүцаад Лал Шашны Сум Хийд ХХК болон Америкийн Хар Арьстан Найрамдлын Байгуулага зохион байгуулжээ. 1965 онд, Лал Шашны Түмэн гарснаас нэг жилийн дотор тэр байгуулгын гурван гишүүд түүнийг алжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Исламын номлогч Ангилал:Иргэний эрхийн төлөө тэмцэгч Ангилал:Идэвхтэн Ангилал:1965 оны эрүүгийн хэрэг Ангилал:АНУ дахь эрүүгийн хэрэг Ангилал:АНУ-ын исламын хүн Ангилал:Аллагын хохирогч Ангилал:Исламын Үндэстэн Ангилал:Панафриканист Ангилал:Псевдоним Ангилал:Хүн амины хэргийн хохирогч Ангилал:Омахагийн хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1925 онд төрсөн Ангилал:1965 онд өнгөрсөн
Месопотами
thumb|right|Эртний Месопотамийн газрын зураг Эртний хоёр мөрний газар нутаг (Тигр, Евфрат мөрөн) буюу одоогийн Ирак, Сири улсын нутаг болох Месопотамид МЭӨ 3-р мянганд соёл иргэншил үүсэн бий болсон ба анхны хүчирхэг, түүхэнд тэмдэглэсэн эзэнт улс нь Акад байсан. Түүний дараа Ассири, Вавилонийн эзэнт гүрнүүд ноёлж байсан. Ассири, Вавилони нь зэрэгцэн оршиж түүхэн цаг хугацааны үеүдэд аль нэг улс нь хүчирхэг болох үедээ нөгөө улсаа эрхшээлдээ оруулдаг байв.
Соёл
Хоёр мөрний анхны бичиг үсэг нь шавар самбар дээр бичээд хатаадаг байсан юм. Тухайн үеийн түүхэн бичвэрүүд маш хүнд, мөн амархан хагарч гэмтдэг, он цагийн элэгдэл даахдаа муу, зөөвөрлөхөд хэцүү. 2004 онд Ирак уруу Америкчууд довтлох үед Иракийн нийслэл Багдад хотын музейгээс эртний Ассир, Вавилоны үеийн түүхэн дурсгалт үнэт бүтээлүүд олноор алга болж хар захын наймаачдаар дамлан худалдагдсан нь харамсалтай зүйл болсон.
Одон орон судлал, зурхай
Эртний хоёр мөрний улсад одон зурхай, одон орон судлал хөгжсөн ба эртний Египетийн зурхай судлалаас ялгаатай нь вавилончууд бүх гараг ертөнцийг шүтэж, гараг бүр тодорхой нэгэн бурханд харьялагдаж түүний нэрээр нэрлэгдэж байгаа гэдэгт итгэдэг байжээ. Эртний Ассир, Вавилонд "септенер" гэдэг сонгодог систем бий. Энэ системд тэр үед мэдэгдэж байсан 5 гараг эрхэс ордог ба эдгээр нь өнөөг хүртэл зурхай судлалд ашигладаг. Эртний Египетэд хөдөлгөөнгүй оддыг судалдаг байсан бол харин Ассир, Вавилонд хөдөлгөөнтөй од эрхсүүдийг шинжилж, утга учрыг судалдаг байсан. Тэдгээрийн хоорондын хөдөлгөөнийг харьцуулах ба гараг эрхсийн байрлал нь 12 ордыг маш нарийн систем солбилцлыг тодорхойлох шаардлага гарсан юм. Ийнхүү гараг эрхсийн зурхай судлал үүссэн ба гараг эрхсийн өөрсдийн жинхэнэ байрлал нөлөө хүмүүст хэлмэрчилж хувь тавилан, хүний ирээдүйг харахад тусалдаг гэж үздэг байжээ.
Хоёр мөрний нэг
Мөн эртний Ассири, Вавилоничууд нь маш тулаанч улс үндэстэн байсан юм.
Ангилал:Иракийн түүх Ангилал:Иракийн газар зүй Ангилал:Сирийн түүх Ангилал:Сирийн газар зүй Ангилал:Ойрх Дорнод Ангилал:Соёл иргэншил
Пан түрэгийн үзэл
Пан түрэгийн үзэл нь түрэг угсаатныг Тураны буюу Түрэгийн нэгдмэл нэг улсад нэгтгэх зорилготой үзэл юм. Энэ үзэл нь түрэгүүдийг нэгтгэхээс гадна хөрш улс, үндэстнүүдийн нутгийг эзлэхэд чиглэгдсэн тул бүс нутгийн аюулгүй байдалд заналхийлж байна гэж үздэг. Туркуудын дэвшүүлэн гаргасан туранизм гэх үзэл нь алтай хэлний язгуурын хэлт ард түмнүүдийн хооронд холбоо тогтоохоос гадна түрэгүүдийг нэгдмэл нэг улсад багтаахад чиглэгддэг. Тэд алтай хэлний язгуурын гаралтай ард түмэнд япон, солонгосыг багтаадаг. Зарим түрэгүүд түрэг хэлээр ярьдаг бүх ард түмнүүдийг нэг улсад нэгтгэхийг дэмждэг бол нөгөө хэсэг нь түрэгүүд өөр гаралтай, өөр цустай олон ард түмнээс бүрддэг учир нэг улсад нэгтгэх нь зохимжгүй харин улс төрийн холбоо байж болох юм гэж үздэг.
thumb|Түрэгүүдийн тархалт
Түрэгийн үндэсний үзэл
Пан түрэгийн үзлийг дэмжигчид хоёр хэсэгт хуваагддаг. Эхний хэсэг нь түрэгийн түүхийг шинжлэх ухааны бодит судалгааны үндсэн дээр харахыг оролддог бол хэт даврагч буюу хэт үндэсний үзэлтэй хэсэг нь шинжлэх ухааны бодит үнэнд нийцэхгүй зөвхөн түрэгийн эрх ашигт тулгуурласан үзэл баримтлалыг бусад ард түмэнд тулган хүлээлгэхийг зорьдог. Хэт даврагч хэсгийн үзлээр түрэг бус маш олон улс, ард түмэн, тухайлбал парфян, скиф, тохар, усунь, индиан, шумер, ацтек скандинавын, айнү, аккад,  ассир, финик, эламит, анзани, кассит, карий, хетт, миттани, хурий, монгол, мажар, секей, ирланд,  баск, урарту, тройчууд түрэг гаралтай байсан байна.
Мөн тэд эрт болон дундад зуунд Төв Азид байсан тунгус, төвөд, тангуд угсааны улсуудаас бусад бүх улс, жишээ нь Хүннү, Сяньби, Нирун, Кидан, Хар Кидан, Их Монгол Улс, Алтан Орд, Цагаадайн улс, Ил Хаант Улс, Бутралын үеийн Монгол улс, Дөрвөн Ойрад төдийгүй Минойн, Хятадын, Энэтхэгийн, лалын, эртний Египетийн, Этрускийн соёл иргэншлүүд түрэг гаралтай гэж үздэг.
Тэд түрэгүүд одоогийн нутагтаа нүүж ирээгүй эрт цагаас эхлэн Төв Ази, Анатолийн хойгт тасралтгүй суурьшиж байгаа, түрэгүүд эрт цагт Анатолиос Манжуур, тундраас Шар мөрөн хүртэл нутагт сууж байсан бөгөөд эдгээр нутагт өөр үндэстнүүд эрт цагт байгаагүй гэж батлахыг оролддог. Тэд Төв Ази, өмнөд Сибирийн бүх археологийн соёл мөн Зүүн Европын олон археологийн соёлыг түрэгүүдэд хамааруулдаг.
Гей
Гей (gay) гэдэг нь ижил хүйсийнхээ хүнд татагдагч буюу гомосекс (Homosexual) бэлгийн чиг баримжаатай эрэгтэй хүнийг тодорхойлсон тэмдэг нэр, хааяа нэр үг болон хэрэглэгддэг. Уг үгийн үндсэн утга нь "хѳгжилтэй", "гялалзсан", "тод", "баяр баясгалантай", "эрээн мяраан" гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Анх 19-р зуунд энэ үг нь ижил хүйстэн гэдэг утгыг илэрхийлж эхэлсэн ба 20-р зуунаас энэ үгийн хэрэглээ нь бүрэн ѳѳрчлѳгдѳж ялангуяа, эрэгтэй ижил хүйстэн хүмүүст хэрэглэдэг болсон.
Пан түрэгийн үзэл
Түрэгийн үндэсний үзэл
Иймэрхүү үзэл нь өөрийн үндэстнийг алдаршуулах, үндэсний үзлийг нь сэргээх, түрэгүүд гаднаас нүүж ирж одоогийн нутагтаа суурьшсаныг үгүйсгэх, газар нутгийн бүрэн байдлаа хадгалах, хөрш улс үндэстнүүдийн түүх, газар нутагт өнгөлзөж байгаагаа зөвтгөх зорилготой юм.
Гей
Цахим холбоос
Ангилал:Гомосекс
Пан түрэгийн үзэл
Түрэгийн үндэсний үзэл
Тэдний үзлээр европ төвт колонийн системийг дэмжигч түүхчид түрэгүүдийн түүхийг санаатайгаар гуйвуулж өөр ард түмнүүдэд ашигтайгаар гуйвуулсан тул түүхэн үнэнийг сэргээж алдагдсан нутгаа эргүүлэн авах хэрэгтэй гэсэн суртал ухуулга хийж байна. "Алдагдсан нутаг" гэдэгт монголчуудын нутаг бүхэлдээ орж байна. Өөр нэг хэсэг нь Зүүнгар, Монголын баруун хэсэг, Эрхүү мужийг түрэгийн нутагт оруулдаг. Энэ мэтчилэн түрэгийн нутагт ямар нутгийг хамааруулах талаар олон янзын үзэл байдаг. Түрэгийн хэт үндэсний үзэлтнүүд түрэгүүд эрт үед амьдарч байсан гэх бүх нутаг, түрэгүүд одоо тархан суурьшсан бүх нутаг төдийгүй түрэгүүд огт амьдарч байгаагүй, түрэгийн улсуудад хэзээ ч харъяалагдаж байгаагүй нутгуудыг хүртэл эзлэхийг зорьдог. Тухайлбал Сибирийг бүхэлд нь ирээдүйн Тураны улсын бүрэлдэхүүнд багтаадаг.
Эрт болон дундад зууны байдлаар орчин хилийг тогтоох нь тэр болгон түүхэн болон хууль зүйн бүрэн үндэстэй болохгүй бөгөөд түрэгүүд одоогийн нутагтаа хэд хэдэн удаагийн нүүдэл, байлдан дагууллын явцад суурьшсан байдаг. Түрэгүүдээс зөвхөн хакасууд л түрэгүүдийн эртний нутагт амьдардаг. Түрэгүүдийн одоогийн нутагт эрт, дундад зууны үед нүүдэлчин болон суурьшмал олон ард түмэн түмэн амьдарч байв. Түрэгүүдэд уусах, эзлэгдэх, шахагдан нутгаа орхин гарах зэргээр газар нутгаа алдсан угор, эвенк, иран, самодичууд гэх мэт олон үндэстнүүд бий.
Казахстаны профессор Серик Ажигали Монгол дахь казахуудыг явуулалгүй байлгаж байх нь стратегийн чухал ач холбогдолтой гэжээ. Тэр ярилцлагандаа Монголын засгийн газар казахуудыг үлдээх сонирхолтой гэсэн нь үндэслэлгүй юм. Ерөнхий сайд асан Ж.Бямбасүрэн 90-ээд онд Казахстанаас ирсэн гадны төлөөлөгч Назарбаевын өрөөнд Казахстаныг Монголын хилд тулгаж зурсан газрын зураг байхыг харлаа гэж өөрт нь хэлснийг дурьдсан байдаг. Казахстан, Монголын хил хоорондоо 50 орчим км-н зайтай. Казахууд Баян-Өлгий дэх газар усны монгол нэрийг казах болгон өөрчилж байна. Түрэгүүд маш олон ард түмнийг уусгасан байдаг ба аажим аажмаар бусдын нутаг руу түрэн орж суурьшдаг тул "хар хятад, хасаг байгаа газар бүх юм алга болдог" гэсэн үг гарчээ.
Түрэгүүд Афган дахь Туркестанийг Афганистанаас салгахыг санаархаж байгаа бол пуштунчууд узбек, казах, туркменчүүд тэнд уулаасаа байгаагүй, дундад зууны үед хэд хэдэн удаагийн нүүдлээр ирсэн тул түрэгүүд Афганистаныг орхин явах ёстой гэсэн байр суурь баримталдаг. 11-р зуунд сельжук түрэгүүд Армени улсыг эзэлж суурьшсанаар Армен дахь газар усны зарим нэр түрэг болж өөрчлөгдсөн бөгөөд Азербайжан улс Армений бүх нутаг Азербайжаных байх ёстой гэж үздэг. Азербайжаны үнэдстний үзэлтнүүд урартучуудыг түрэгүүд байсан гэж үздэг бөгөөд Урарту улсын үеэс Арменид түрэгүүд амьдарч байсан гэж үздэг ч энэ онолыг дэлхийн эрдэмтэд дэмждэггүй. Харин дэлхийн олон эрдэмтэд урартучуудын гарлыг арменчуудтай холбодог бөгөөд европ гаралтай азербайжан, армени үндэстнүүд эрт цагаас өөр өөрийн нутагт тусдаа оршиж ирсэн гэж үздэг. Туркийн хэт даврагч үзэлтнүүд арменичууд өөрийн гэсэн газар нутаггүй байнга энд тэнд хэсүүчлэн амьдарч байсан, түүх соёлгүй ард түмэн гэж бичдэг. Гэтэл арменичууд Армений хаант улсаа МЭӨ 331 онд байгуулж (МЭӨ 331 – МЭ 428) өөрийн бичиг үсгээ 405 онд бий болгосон эртний төрт ёсны уламжлалтай ард түмэн бөгөөд үүнээс ч өмнө төрт улсаа байгуулсан байж болох юм.
Судлаач А.Галиев "Түрэгийн түүх гуйвуулагчид эрт цагт түрэгүүд хүчирхэг улстай байсан нь алга болсон гэж бичдэг. Тэдний онолоор түрэгүүд эргэн хүчирхэгжих ёстой. Мөн тэд ямар нэгэн "алтан үе" байсан тухай ярьдаг. Жишээ нь нэг казах түүхчийнхээр бол казахууд дугуй, уран барилга, өмд, тансаг орд харш гээд маш олон зүйлийг бий болгосон аж. Тэдгээр зүйлс яагаад одоо тэдэнд байхгүй байна вэ гэж асуухад дайснууд ирж бидний хамаг сайн сайхан зүйлсийг булаан авсан гэж хариулж байна. Иймэрхүү хуурамч "судалгааны" аюул нь дайснууд түрэгүүдийн нээлтийг төдийгүй газрыг нь булаан авсан тул газраа буцааж авах эрхтэй гэж ухуулж байгаад оршино.