cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алтан цөгцний хэрэг
Харин алтан цөгцөө үзүүлж чадсангүй дараа үзүүлэнэ гэсээр өнгөрсөн. Энэ бүх үйл явдал нуусан ч нуух нь цувж, хаасан ч хир нь цухуйх булчимгүй нэгэн цуурхал болохыг тэр үеийн Баруунбүрэн |Бургалтайн| сумын засаг дарга Д.Бадарч болон албаны хүмүүс хэвлэл мэдээллээр удаа дараалан мэдэгдсэн боловч нэгэнт орон даяар хаврын түймэр мэт дэгдсэн энэ цуу нэг хэсэгтээ л хэвлэл мэдээллийнхний гол сенсаци болж, зохиолч Дожоодорж сорын гал мэт хэсэг дүрэлзэж байгаад удалгүй унтарсан. Олон түмэн гэдэг сонин хүмүүс шүү дээ харсаар галзуу солиотой гэмээр юманд итгэж нэг хэсэгтээ л шуугилдлаа. Ай хөөрхий нийгэм маань ялзарч сэтгэхүйн гүн гүнзгий ангал руу ингэж ч амархан орж байлаа.
Эцэст нь энэ хэрэг улайж бүр амьтны элэг доог болж эхлэхэд Төмөрбаатар алтан цөгцөө үзүүлэнэ гэж амалсаар чадаагүй. Тэрээр яг үзүүлдгийн даваан дээр “аавынд” орчихлоо гээд л ярьж байсан даа зайлуул. Аавынд орох хир хэмжээ гэж байдаг бол мань хүний хувьд түүнийг ч бүр хэдэн зуун хувь давуулан биелүүлсэн, манай социалист хөдөлмөрийн баатар оёдолчин, саятан жолооч нарыг ч ардаа орхих буйзаа.
Ингэж л тэр үеийнхэн элдэв цуурхалд хууртсаар бүр дасаж сүүлдээ баргийн юманд цочирохоо ч бүр болсондоо. Тэгэхээр Дожоодоржтон нар алтан цөгц, квадрат Төмөрбаатар хоёроос ч илүү эгэл хүн байтугай эрлэгийн эзэн үнхэлзэг нь хагармаар сенсаци олж олныг алмайруулах дараагийнхаа эрэлд гарсан буйзаа. Тиймээ тэрээр үүний дараа “Ардчилсан хувьсгалын удирдагч С.Зоригийн амийг хэн хөнөөсөн бэ?” хэмээх бас нэг “дуулалт жүжиг” бичиж тэр нь маш сайн борлогдож Дожоодорж харин сайн мөнгө хийсэндээ. Үүний дараа удалгүй тэр нь хуурамч болох нь мэдрэгдсэн.
Невский проспект (өртөө)
thumb|220px| Невский проспект өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1963 оны 7 сарын 1-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1960-аад онд барьсан Ангилал:Невский проспект
Тоба Анчар
Тоба Анчар (хятадаар: 拓跋氏 按扎兒, пиньинь: Tà bá shì  Àn zhā er) нь Их Монгол Улсад дагаар орсон цэргийн жанжин. Эртний Тоба аймгийн хойчис, Алтан улсын цэргийн жанжин байсан. 1211 онд Чингис хаанаар удирдуулсан монголын арми Алтан улсад дайран орсны дараа Их Монгол Улсад дагаар орж, Яньнань, Хэбэй, Шаньдун, Шаньси мужийн 10 гаруй тойрог, хотыг эзлэн авсан. 1222 онд монголд дагаар орсон Ши Тяньин жанжны хамтаар Жунтяо ууланд Алтан улсын 100,000 цэрэгтэй байлдахад Ши Тяньин тулаанд амь үрэгдсэн хэдий ч, Анчараар удирдуулсан цэрэг дайсны хүчийг ялаад Хэжун фугийн газрыг эзлэн авав. 1230 онд Өгэдэй хааныг дагаж Алтан улсын Фэнсян фу хотыг довтлов. 1232 онд улсын ван Тас, Тулуй ноён нарын хамтаар Санфэн ууланд Алтан улсын цэргийн хүчтэй тулалдаж ялсан. Улмаар Сүбээдэй баатрын хамтаар Бянжин хотыг довтлон Алтан улсын өмнөд нийслэлийг эзлэв. 1236 онд Өгэдэй хааны зарлигаар Пиняны 614 өрхийг хишиг болгон өгөв. Удалгүй тэрээр өвчнөөр нас барсан.
Удам угсаа
Анчар нь Манхань, Чучигэ гэх хоёр хөвүүнтэй байсан. Манхань нь 1278 онд мянгатын ноён болж, 1287 онд Наянгийн бослого, 1289 онд Хайдугийн довтолгооныг дарах олон удаагийн тулаанд цэрэг захиран оролцож байсан. Найман гэх нэг хөвүүнтэй.
Чучигэ нь хааны хишигтэн цэрэгт алба хааж байсан. 1266 онд Ли Таний бослогын үеэр амь үрэгдсэн. Хөхөчү гэх хөвүүн нь зарга шийтгэх яамны тэмдэглэгч түшмэл, Хунань мужийн лянфан түшмэлийн албанд ажиллаж байсан.
Эшлэл
Ангилал:Их Монгол Улсын төрийн зүтгэлтэн Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн
Яринбаатар
Мятавын Ярин (1884-1962) нь Богд хаант Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын Хурц Баатар, Ардын Хувьсгалын партизан.
Улсын мэргэн
Улсын мэргэн — Улсын наадмын сур харваанд анх түрүүлсэн харваачид олгох цол.
Ангилал:Харваачийн цол
Яринбаатар
Үндэсний тусгаар тогтнолын хувьсгалд оролцох
Мөн Маршал Х.Чойбалсангийн дурдатгал номонд: Би Даа хүрээнд Санбээсийн хүрээнээс ирж хар зах дээр амьдрахын тулд мах үүрэх болон янз бүрийн ажил хийж явахдаа нэг өдөр өндөр их том хар хүн гулууз мах авч гэртээ хүргүүлсэн, миний монгол гутлын оймсыг цоолдож өгөөд хоол унд идүүлж явуулсан юм. Хожим нь энэ хүн Яринбаатар байсан гэж бичиж байсан байна. 1912 оны эхээр Хужир булангийн цэрэгт олон аймаг, хошуудаас ирсэн цэргүүдтэй 5-н сар цэргийн сургууль хийсэн, тэр цэргүүдийн дунд хурандаа Ярин гэж нэрлэгдэж явахдаа зүүн өмнө Хязгаарын байлдаанд мордов. Энэ үед Дарьгангын газрыг хамгаалан тохижуулах цэргийг захирах сайд тогосын отго, улсад туслагч гүн, үе улиран залгамжлах засаг, улсын түшээ гүнгийн хэргэмт, Ялгуун баатар Лаварын Сумъяагийн удирдлаганд Дарьгангаас урагш явж хятадын хар цэрэгтэй Уур чулуу, Шилийн голын чуулганд байлдаж дараад Шургаа хөөрөг, Дархан уул хэмээх газар хятадын олон мянган цэрэгтэй удаа дараа байлдаж байх үед Монголын зүүн өмнө зүгийн таван замын цэргийг захирах Жанжин Манлай ван ирсэн тул манай анги Манлай вангийн цэрэгт нийлж Долон нуурын Тэнгэр элс хэмээх газар хятадын цэрэгтэй олон удаа байлдаж, байлдах бүр дийлсээр явж Долон нуурт ойртож очсон ба үүний дараа манай ангийг зүүн замын байлдаанд шилжүүлж зүүн гурван муж бүхий Бяруу хэмээх хотыг байлдан эзлэж, хятадын цэргийг зүүн тийш нь түрсээр хэд хэдэн хотыг эзлэж байснаас гадна Хурцбаатар М.Ярин нь 1912 онд Хатанбаатар Магсаржавын цэрэгт татагдан өмнө хязгаарт Хятад цэрэгтэй байлдаж явсан нь тогтоогдож байдаг юм. Зүүн өмнө хязгаарын гурван чуулганы монголчуудыг түвшитгэн тохижуулах түшмэл цэргийг захирах сайд Ялгуун баатар үе улиран залгамжлах засаг улсын түшээ гүн Лаварын Сумъяагийн түшмэл, цэргүүдийн бүртгэл өдгөө архивт хадгалагдаж (УТАСх45Д1Хн25-д) байгаагаас үзэхэд жагсаалын дарга Түшээт хан аймаг Со засгийн эетэй гүний хошууны ард гутгаар зэрэг тогосын отгот М.Ярин 29-н настай гэж бүртгэгдсэнээс гадна Олноо өргөгдсөний дөрөвдүгээр оны дөрөвдүгээр сарын 22-нд Богд хааны зарлигаар <<нэг удаагийн байлдаанд дайсны 5 хүнийг алж, буу дөрвийг булаан авсан ба бас сайд гүн Сумъяагаас Дархан уулын байлдаанд шархадсан хэмээсэн тул>> ангийн дарга, гутгаар зэрэг тогосын отго, тэргүүн зэрэг жинс, Хурц баатар цол шагнасан байна. Улмаар Олноо өргөгдсөний гуравдугаар оны 10-н сарын шиний 1-ний (аргын 10-р сарын 30-ны) өглөө үүрээр Бяруу хотын зүүн этгээдээс маш олон тооны хятад цэрэг гэнэт давшин ирснийг тосон орой нар жаргах хүртэл зууралдсан байлдаанд Хишигтэн хошууны цэргийн хороон дарга Долгоржав, Баянцагаан нарын 2 хорооны цэрэг байлдааны үед эмх журмаа алдаж тал тал тийш сарниснаас өөр нэгэн хорооноос 30 гаруй хүн сураггүй болсон бөгөөд жагсаалын дарга, М.Ярин зэрэг хэд хэдэн цэрэг шархдан мөн цөөнгүй цэрэг амь үрэгдсэн нь тусгаар тогтнолынхоо төлөө монголчууд ямар эрэлхэг зоригтой байлдаж.
М.Ярин нь дээр дурдснаас үзэхэд цэрэгт жагсаалын дарга, ангийн дарга зэрэг алба хаасан, эрэлхэг дайчин бусдаас ялгарсан тул жирийн ядуу малчин ард Богд хаанаас гутгаар зэрэг, тогосын отго, тэргүүн зэрэг жинс, Хурц баатар цолоор шагнагдсан нь ямар дайчин, эрэлхэг зоригтой хүн байсныг харуулж байна, Баруун хязгаар нутгийн төлөө ахин ахин олон удаа байлдаан, тулаан хийсэн ба энэ бүгдэд оролцож байжээ Хатанбаатар Магсаржавын цэрэгт гүн Л.Сумъяагийн цэргээс татагдаж баруун хязгаар, эргэж зүүн хязгаарт тулалдаж байжээ.
Ардын Хувьсгалын үйл хэрэгт оролцсон нь 1919-1922 он
М.Ярин гамин, барон зэрэг хаийн түрэмгийлэгчдийн эсрэг тэмцлээ үргэлжлүүлэж эхэлсэн байх юм. Нийслэл хүрээнд гамин жирийн ард иргэдийг алж, талан дээрэм тонуулж хийж байхад өвөө минь хүрээний өндөр хогийн хавь орчинд эмээлийн дөрөө сураар оосорлон бариж ганц нэгээр яваа гаминг дөрөөгөөрөө цохиж устгаж байсан баримт байдаг. Нийслэл хүрээнд Барон Унгерний цэрэг орж ирэхэд нийслэл хүрээнд байгаа хуучин цэргийн нөхөд ба ардуудаас 200 гаруй хүнийг нэгтгэж гамингийн ар талд бослого гарган гаминг хүрээнээс хөөгдөхөд нөхдийн хамт гар бие оролцож байсан. Улмаар Барон Унгерний хүчинд автагдан түүний цэрэгт 24-н хоног алба хаасан бөгөөд энэ үедээ Алтанбулгаас зугтан ирж байгаа гамингийн цэргийг Улаан хаданд тосон 2 удаагийн байлдаанд оролцож байжээ. Энэ үед Хатанбаатар Магсаржав нь баруун хязгаарт томилогдож явахдаа М.Яринтай уулзаж цагаантан нь гамингаас илүү хортой дайсан гэдгийг тайлбарлан хэлж Богд хаант улсын үед хамт дайтаж байсан хүмүүсийг цагаантнаас салган нэгтгэх даалгавар өгснөөр энэ ажлыг хүлээн авч хуучин цэргийн нөхдийн дунд ухуулга хийн Барон Унгерний цэргүүдээс салган оргуулах ажлын нууцаар хийж байсан байна. Д.Сүхбаатар, Х.Чойбалсан нарын ангиудын байлдааны ажиллагааны үр дүнд Барон Унгерн ялагдаж Баронтой нэгдэн байлдаж байсан Бишрэлт гүн Сундуй өөрийн лам, хар 2 түшмэлийг нууцаар нийслэл хүрээнд ирүүлж ноёд, сайд, ихэсээс өөрийгөө хэрхэхийг асууж сураж явааг мэдэж тэр 2 түшмэлийг эрж олон уулзаж та нар Бароноо барьж улаан цэрэгт тушаавал амиа аварч гарахаар барахгүй гавъяа байгуулах болно гэж сануулан явуулсан гэдэг. Гүн Сундуй Барон Унгернийг барьж ирэн улаан цэрэгт тушаагаад нийслэл хүрээнд буцаж ирээд М.Ярин чи сайн арга зааж өгсөн шүү гэж хэлсэн гэдэг. М.Ярин нь Хатанбаатар Магсаржав, Д.Сүхбаатар жанжин нарын даалгаврыг гамин унгерний цэргийн тухай, цэргүүдийн дотор ухуулга хийж гамин, Унгерний цэргээс салган, оргуулан, өөрийнхөө цэрэгт элсүүлэх ажлыг идэвхитэй явуулж үнэтэй мэдээллийг өгч онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн байна. Ардын журамт цэрэг нийслэл хүрээг чөлөөлсний дараа Д.Сүхбаатар М.Яринтай биеэр уулзан, би хүрээний орчим бүгэж буй цагаантны хэсэг бүлгүүдийг дарахаар явах учир та энгийн хувцас өмсөн хүрээнд байгаа лам, ноёд нарын сэтгэл санаа, үйлдлийг мэдэж байх хувьсгалт тагнуулын чухал үүрэг даалгаврыг өгч үлдээсэн ба даалгаврыг тухай бүр сайн биелүүлсэн гэдэг. М.Ярин нь ардын хувьсгалын үйл хэрэгт гар биеэр оролцохдоо гамин, цагаантны цэрэгтэй тулалдах голлон дайснуудын ар талд тагнуулын үйл ажиллагааг удирдан үнэтэй мэдээлэл олох, дайсны цэргүүдийн дунд гамин, цагаантан Монгол орныг эзлэн түрэмгийлж ард олныг алан хядах тонож дээрэмдэх үйл ажиллагааны үнэн нүүр царайг ойлгуулан дайсны цэргээс салган цэргийнхэн нь хүчийг сулруулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан бөгөөд Ардын журамт цэргийн анхны тагнуулч ар талын найдвартай мэдээлэгч хүн байсан байна.
1930-аад онд хувьсгалын эсэргүү хөдөлгөөн илэрсэн
1929-1934 онуудад Хувьсгалын эсэргүү нарын хөдөлгөөнийг илрүүлж, байлдаж байсан гэж дурьдсанаас үзэхэд хүрээнд ноёд, лам нарын дунд тагнан турших ажил хийж явсан магадлал их байна. 1932 онд Баруун аймаг Улаанбаатар хот, бусад газарт гарч байсан эсэргүү нарыг олж, илрүүлэх тагнан турших ажилд явж байхдаа 1932 оны 4-р сард Архангай аймгийн Самбуу Дүвчингийн удирдсан эсэргүү үйл ажиллагааг тогтмол тагнаж яваад шөнө төөрч эсэргүү нарт баригдаж хахир хаврын хүйтэнд цагаан өмд цамцтай майханд хоригдож байж. Нэг орой хүйтэн салхитай харуй бүрийд шар цэргүүд хоолондоо орж байгаа бололтой, майхны үүдэнд зогсож байсан манаач хоолны газар руу хараад ухаангүй байхад нь майхны хаяагаар ухарч гарч зэвсгийн гэр лүү гүйн очиж нэг муу лам захтай дээл, шовгор оройтой малгай, маажгий монгол гутал зэргийг авч өмсөөд байтал хоригдол алга боллоо гэж бөөн шуугиан болж нэг хүн зэвсэг авахаар зэвсгийн гэр лүү орж ирэхэд нь нуугдаж байгаад хаяанд байсан бууг авч гаран хулгайчийг алдсан манаач хаа байна гэж хашгирсан чинь манаач гүйж ирээд хоригдлыг таних уу гэхэд танина гэхээр нь хамт яван барих уу гэж дагуулж яваад үүр цайхаас өмнөхөн нэг газар жаахан амарч суутал, тал талд намайг эрж байгаа бололтой хүмүүс явж харагдсан ч манаачаа харсан чинь унтаж байгаа бололтой байхаар сэмхэн бирдан бууных нь замгийг авч бос гэсэнд босон харайж ирэхэд оргодол чинь би байна намайг дагаад яв гэж олзлон авч яваад хотоос ирсэн тусгай хорооны цэргүүд дээр ирж олзны хүнээ тушааж тус цэргүүдтэй нийлж Тариатын хүрээний эсэргүүг даралцаж улмаар Хөвсгөл аймгийн Мөрөнгийн төвийн урд Дордгой хүрээн дээрхи эсэргүүний хүрээн дээрхи эсэргүүний ангийг бүслэн авч бут цохисон байна.Энэ хүрээнд эсэргүүний удирдагч Самбуудүвчин гэгч хошууны заан цэргийн жанжин Самбуу гэгчээр тугаа тахисан байсныг нүдээр үзэж байснаа дурьдсан байх юм. Эндээс цааш явж тэсийн хүрээн дээр үүрлэж байсан шар цэргүүдийг бут цохисон ч зарим цэргүүд нь сарнин зугтаж Өөлд жанжин, Түгж жанжингий эсэргүүчүүдтэй нийлэн зугатсныг Завхан аймгийн Баян хайрхан, Увс аймгийн зүүн хангай, Сонгино, Баян уулын Тэс зэрэг газруудаар хөөцөлдөж Шувуутайд гүйцэж очин байлдаж ялсан ч Түгж жанжин, Өөлд Лүндэн нарыг алдаж хөөцөлдөн Өөлд Лүндэн, Дарь эх хүүхэн нарыг алж Түгж жанжининг ахин алдаж явсаар Булнай нурууны баруун үзүүрийн Шувуу Шаагдаг гэдэг газар Түгжийг айлд байхад нь бие хамгаалагчийн нь хамт барьж айлаас холдуулж бие хамгаалагчаар нь нүх ухуулан буудуулж бие хамгаалагчийг нь өөр хүнээр буудуулж хоёуланг нэг нүхэнд булсан байна.
М.Ярин нь өөрийн эх орон ард түмний төлөөх эх оронч тэмцлийн төлөө залуу наснаасаа эхлэн баатарлагаар тэмцэн явсан учир Олноо өргөгдсөн Богд хаант улсын Гутгаар зэрэг, Тогосын отго, Тэргүүн зэрэгт жинс, Хурцбаатар цол, БНМАУ-ын Партизан, Байлдааны гавъяаны одонгоор 2 удаа, БНМАУ-ын 25-н жилийн ойн хүндэт медаль, БНМАУ-ын 40-н жилийн ойн хүндэт медаль, Зөвлөл Холбоот Улсын Улаан таван хошуу одон, дурсгалын сэлэм, буу болон сайшаалын үнэмлэхүүдээр шагнагдаж байсан байна.
Ангилал:Ардын хувьсгалын партизан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1884 онд төрсөн Ангилал:1962 онд өнгөрсөн
Даяар дуурсах мэргэн
Улсын наадамд дөрвөн удаа түрүүлсэн харваачид даяар дуурсах мэргэн цол олгодог.
Ангилал:Сур харваа
Багадөрвөдийн район
Бага Дөрвөдийн район (орос хэл бичгээр Малодербетовский район, халимаг аялгуу бичгээр Баһ Дөрвдә район) — ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг Улс (БНХалУ)-ын район (монголчловол хошуу гэх юмуу аль эсвэл аймаг гэнэ).
Ангилал:Халимаг орны район
Андрей Колмогоров
Андрей Николаевич Колмогоров (1903 оны 4-р сарын 12 (25)-нд Оросын Тамбов хотод төрсөн- 1987 оны 10-р сарын 20-нд Москва хотод нас барсан) -Зөвлөлтийн математикч, ХХ зууны томоохон математикчдын нэг. Орчин үеийн магадлалын онолын үндсэлэгчдийн нэг.
А.Колмогоров топологи, геометр, математик логик, сонгодог механик, турбулентийн онол, алгоритмын нарийн төвөгтэй байдлын онол, мэдээллийн онол, функцийн онол, тригонометрийн цувааны онол, хэмжүүрийн онол, функцийн ойртох онол, олонлогын онол, дифференциал тэгшитгэлийн онол, динамик системийн онол, функциональ шинжилгээ болон математикийн бусад хэд хэдэн салбарт суурь үр дүнд хүрсэн эрдэмтэн юм. Философи, түүх, математик заах арга зүйн шинэлэг бүтээлийн зохиогч. Мөн статистик физикийн ажлууд нь их алдартай (тухайлбал Жонсон-Мела-Аврами-Колмогоровын тэгшитгэл).
Москвагийн улсын Их сургуулийн Профессор (1931), ЗХУ-ын Шинжлэх ухааны Академийн академик, физиз-математикийн ухааны доктор (1939). 1964-1966 болон 1974-1985 онуудад Москвагийн математикийн нийгэмлэгийн Ерөнхийлөгч. 1963 онд ЗХУ-ын Хөдөлмөрийн баатар цол хүртсэн. 1965 онд Ленины болон 1941 онд Сталины нэрэмжит Төрийн шагнал хүртсэн. ЗХУ-ын үед 7 удаа В.Ленины одон хүртсэн байна.
АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гадаад гишүүн (1967), Лондонгийн Хааны нийгэмлэг (1964), Францын (Парисын) Шинжлэх ухааны академийн (1966), Германы Байгалийн судлаачдын академийн "Леополдина" (1959) гишүүн, Америкийн Урлаг, Шинжлэх Ухааны Академийн хүндэт гишүүн (1959), Унгарын Шинжлэх Ухааны Академийн гадаад гишүүн (1965), Польшийн Шинжлэх Ухааны Академи (1956), Нидерландын Хааны Шинжлэх Ухааны Академи (1963), БНАГУ-ын Шинжлэх Ухааны Академи (1977), Финландын Шинжлэх Ухааны Академи (1985), Румыны Академийн Хүндэт гишүүн.
Лондонгийн математикийн нийгэмлэгийн гишүүн (1962), Энэтхэгийн математикийн нийгэмлэгийн гишүүн (1962), Америкийн философийн нийгэмлэгийн гадаад гишүүн (1961).
Большевик
Большевик гэж Оросын Хаант Улсын үед дангаараа захирах хэмжээгүй эрхт төрийн эсрэг ажилчин ангийн төрийг байгуулахын төлөө марксист үзэл суртлыг өөрийн мөрдлөг болгосон Оросын Ажилчны Социал Демократ Намаас үзэл суртлын ялгааны зөрчлөөс болж олонхи болсон фракц юм. Большевикууд нь дараа нь өөрийн намаа Бүх Оросын Коммунист (Большевик) Нам гэж нэрлэн зохион байгуулсан бөгөөд зөвлөлт засгийн жилүүдэд Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Нам буюу ЗХУКН гэж шинэчлэн нэрлэсэн байна.
Андрей Колмогоров
Парисын их сургуулийн хүндэт доктор (1955), Стокгольмын их сургууль (1960), Энэтхэгийн Калькутта хотын статистикийн хүрээлэн (1962)-гийн Хүндэт гишүүн.
Отдельные издания[править | править код]
Ангилал:1903 онд төрсөн Ангилал:1987 онд өнгөрсөн Ангилал:Москвагийн Улсын Их Сургуулийн багш Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Урсгалын механикч Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн Ангилал:Зөвлөлтийн социалист хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Лениний нэрэмжит шагналтан Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Францын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Леопольдинагийн гишүүн Ангилал:Зүүн Германы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Москвагийн Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (ЗХУ) Ангилал:Оросын математикч Ангилал:Сталиний нэрэмжит шагналтан Ангилал:Балцаны шагналтан Ангилал:Логик судлаач Ангилал:20-р зууны математикч Ангилал:20-р зууны математикийн логик судлаач Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Төрийн шагналтан (ЗХУ)
Большевик
Ангилал:Зөвлөл Холбоот Улсын Коммунист Нам Ангилал:Оросын түүхэн нам Ангилал:Оросын Хаант Улсын нам Ангилал:ЗХУ-ын байгууллага Ангилал:1903 онд үүсгэн байгуулагдсан
Шимо Минань
Шимо Минань (хятадаар: 石抹明安, Shí mǒ míng ān) (1164-1216) бол киданы шимо овогтон, Алтан улсын Хуаньжоугийн хүн. 1211 онд Монголын арми Алтан улс руу дайран орох үеэр Фужоу (撫州) цайзыг хамгаалах үедээ Чингис хаанд бууж өгч, дагаар орохдоо Алтан улсын цэргийн нууц, тэдний төлөвлөгөөг задалсний нэг нь зүрчидийн тал Үнэгэн даваанд их цэрэг хуралдуулж нэгдсэн хүчээр монголын цэргийг дайлахаар бэлдэж байсныг илчилжээ. Энэ мэдээллийг авсан даруйд монголын их цэрэг шуурхайлан Үнэгэн даваанд очиж, зүрчидийн цэргийг довтлон бут цохисноор Алтан улсын шилдэг цэргийг устгасан. Шимо Минань цэрэг захиран Датуныг довтлон, олон хот тосгодыг эзлэв. 1215 онд Тунжоу, Жунду хотыг эзлэх тулаанд оролцсны дараа тайфу (太傅), шао гуо гүн (邵國公), монгол хятад цэргийн их жанжинаар (蒙古漢軍兵馬都元帥) томилсон. 1216 онд нас нөгчсөн.
Тэрээр хоёр хөвүүнтэй байсны ахмад хөвүүн Шимо Шяньдэбу (咸得不) нь Яньжин мужийн сахигч түшмэл байсан. бага хөвүүн Шимо Худухуа (忽篤華) нь Өгэдэй хааны үед гуанлю дафу цол хүртэж Яньжин мужийн эрхин сайдын яамны сайд, монгол хятад цэргийн их жанжингийн албыг давхар хашиж байсан.
1940 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Цол, чимэг хүртсэн бөхчүүд
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Октябрийн район
Октябрийн район (орос хэл бичгээр Октябрьский район, халимаг аялгуу бичгээр Октябрин район) — ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг Улс (БНХалУ)-ын район (монголчилбол хошуу гэх юмуу аль эсвэл аймаг гэнэ).
Ангилал:Халимаг орны район
Горьковская (өртөө)
thumb|220px| Горьковская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1963 оны 7 сарын 1-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1960-аад онд барьсан
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн нь Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод орших цэцэрлэгт хүрээлэн юм. Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэр Маршалын гүүрний зүүн хойд хэсгээс Улиастайн гүүр хүртэлх 973 га талбай бүхий газар нутаг хамрагддаг, Монголын хамгийн том цэцэрлэгт хүрээлэн болно.
Түүх
Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэр, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчийн 2009 оны 230 дугаар захирамжаар Туул голын ундны эх үүсвэрийг хамгаалах, агаарын бохирдлыг бууруулан ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх, олон нийтийн амралт, чөлөөт цагийг зөв зохистой өнгөрүүлэх, эрүүл эко орчныг бүрдүүлэх зорилгоор цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулахаар болж, Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ашиглалтын өмнөх захиргааг 2009 оны 05 дугаар сарын 08-ны өдрөөс Хот тохижилтын газрын харьяанд байгуулан ажиллуулж байгаад энэ ажлыг эрчимжүүлэх нэгдсэн удирдлагаар хангах зорилгоор НИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2010 оны 30 дугаар тогтоолоор “Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн” Нийслэлийн Өмчит Үйлдвэрийн Газар анх 17 хүний орон тоотой байгуулагдав. 2011 оны 756 дугаар захирамжаар бүтэц орон тоог шинэчлэн 113 хүнтэй болгожээ.
2010 онд Art & Architects Network компани цэцэрлэгт хүрээлэнгийн техник эдийн засгийн үнэлгээг, Хөрс судлалын салбар, Газарзүйн хүрээлэн, Шинжлэх ухааны академи “Хөрс судлалын холбоо” ТББ нь хөрсний иж бүрэн судалгаа, байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан үнэлгээг хийжээ.
Нийт 973 га талбайгаас 183 га талбайн ерөнхий төлөвлөгөө зураг гарч, үүнээс эхний ээлжийн 30 га талбайн нарийвчилсан ажлын зураг төсөв батлагдсаны  дагуу бүтээн байгуулалтын ажил хийгдсэн. Дараагийн ээлжийн 25 га болон 50 га талбайн тохижилт, бүтээн байгуулалтын ажил үе шаттай хийгдэж байна. Нийт талбайн 15%-д нь тохижилт, 85%-д нь ногоон байгууламж байхаар төлөвлөгдсөн.
Төгөл
2010 онд МУ-ын ерөнхийлөгч “Бүх нийтээр мод тарих өдөр”-ийг жил бүрийн 5 болон 10 дугаар сарын 2 дахь долоо хоногийн Бямба гарагт зохион  байгуулах зарлиг гаргасан. Энэхүү ажлын хүрээнд Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн нь хавар, намрын мод тарилтыг уламжлал болгон тогтмол зохион байгуулдаг. Тус цэцэрлэг хүрээлэнд 4 зүйлийн шилмүүст мод, 11 зүйлийн навчит мод, 16 зүйлийн чимэглэлийн бут сөөг буюу нийт 31 төрөл зүйлийн 132,986 ширхэг модлог ургамал ургаж байна. Эдгээр тарьсан мод нь 96%-ийн ургалттай ургаж, нийслэл хотын ногоон байгууламжийн 23%-ийг бүрдүүлж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Баянзүрх дүүрэг Ангилал:Монголын цэцэрлэгт хүрээлэн
Ги де Мопассан
Ги де Мопассан (бүтэн нэр нь- Энри́-Рене́-Альбэр-Ги де Мопасса́н (франц. Henry-René-Albert-Guy de Maupassant); 1850 оны 8-р сарын 5-нд төрж- 1893 оны 7-р сарын 6-нд нас барсан). Францын их зохиолч, яруу найрагч.
Намтар
Ги де Мопассан францын умард нутгийн Дьеп хотын ойролцоо Миромениль эдлэнд 1850 оны 8-р сарын 5-нд төрсөн ажээ. Мопассан хүүгийн эх Лаура Ле-Пуатвен насаараа сэтгэлийн тогтворгүй өвчинтэй байсан бөгөөд эмч мэргэжилтэй бага дүү нь сэтгэл мэдрэлийн эмнэлэгт нас барсан боловч Мопассан өөрөө багаасаа эрүүл чийрэг өссөн байна. Тэрээр Сүмийн семинарт богино хугацаанд сурсныхаа дараа сургуулиасаа хөөгдөж Руан хотын лицей рүү шилжин сурч төгссөн ажээ. Лицейд сурч байхдаа тэрээр яруу найраг, театрын урлагт дуртай, чадварлаг сурагч гэдгээ харуулсан байна.
Дайныг байлдагчаар дуусгасан Мопассан байнга ном уншиж боловсролоо дээшлүүлэхэд анхаарч, ялангуяа байгалийн шинжлэх ухаан, одон орон судлалд дуртай болсон байв. Гэр бүлд гарсан удамшлын өвчний аюулаас сэргийлж тэрээр бие бялдрын хөгжилд ихээхэн хүчин чармайлт гаргахыг хичээж байжээ.
Түүний гэр бүлд тохиолдсон эдийн засгийн дампуурал Мопассантыг Францын Тэнгисийн цэргийн яаманд албан тушаалтан болоход хүргэсэн байна. Арав орчим жил Яаманд ажиллах хугацаанд Мопассан уран зохиол руу тэмүүлсэн хэвээр байжээ. Флобертай дотно найз харилцаатай байсан Мопассан 6 жил орчим бичсэн зүйлээ дахин бичиж, урж хаяж байжээ; гэхдээ Густав Флобер түүний бүтээлүүдийг хангалттай төлөвшсөн, стилистикийн хувьд бүрэн гүйцэд болж гэж хүлээн зөвшөөрсөн үед л тэр хэвлэгдэхээр шийдсэн байна.
Тэр уран зохиолд дөнгөж 11 жилийг зориулсан боловч богино хугацаанд 6 роман, 300 гаруй өгүүллэг, аян замын тэмдэглэл, найрууллын 3 ном, шүлгийн хэд хэдэн бүтээл, жүжиг, уран зохиолын шүүмж бичиж амжжээ. Түүний романууд нь XIX зууны үеийн Францын утга зохиолын реализмын хөгжилд чухал үе болж, тод мөр үлдээсэн юм.
Мопассаны бүтээлүүд маш алдартай болж түүний орлого жилд 60 мянган франк хүрч байжээ. Мопассан дүү, ээж, гэр бүлдээ санхүүгийн дэмжлэг үзүүлдэг байсан байна. Ги де Мопассан 1893 оны 7-р сарын 6-нд тэмбүү өвчний улмаас тархины саажилт өвчнөөр нас баржээ.
Бүтээлүүд:
Ги де Мопассан их олон бүтээл үлдээсэн байдаг.
Ги де Мопассаны «Амьдрал», «Хонгор найз», «Монте-Ориол» роман, зарим олон өгүүллэгүүд нь монгол хэлээр орчуулагджээ.
Ангилал:Зохиогч Ангилал:Натурализмын утга зохиол Ангилал:Франц хэлээрх утга зохиол Ангилал:Францын сэтгүүлч Ангилал:Францчууд Ангилал:1850 онд төрсөн Ангилал:1893 онд өнгөрсөн
Приютнийн район
Приютнийн район (Приютненский район, Приютнин район, Әмтә Нур) — ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг Улс (БНХалУ)-ын район. Халимаг Ойрд аялгаар Әмтә Нур буюу Амттай нуур гэсэн утгагтай.
Ангилал:Халимаг орны район
Жина Дэвис
Виржиниа Элизабет «Жина» Дэвис (Virginia Elizabeth «Geena» Davis, 1956 оны Нэгдүгээр сарын 21-нд Массачусеттс мужийн Уорхэм хотод төрсөн) — Америкийн кино жүжигчин бөгөөд загвар өмсөгч байхдаа «Тутси»-гаар (1982) дэлгэцнээ танигдаж, «Ялаа» (1986), «Бийтлжүүс»-ээр (1988) зэрэг бүтээлүүдийн дүрээрээ амжилт олсон билээ.
«Гэнэтийн гийчин»-ий (1988) туслах дүрээр Оскар гардсан Дэвис «Тельма, Луиза хоёр» (1988), «Бидний лиг» (1992), «Аниргүй дурлал» (1994), «Шөнийн үнсэлт» (1996), «Стюарт Литтл»-ээр (1999) Оскар, Алтан бөмбөрцөг, БАФТА, Сатурн шагналуудад дэвшиж байлаа. Түүнчлэн «Ерөнхийлөгч эмэгтэй» (2005—2006) цувралын гол дүрээр Алтан бөмбөрцөг гардсан.
Эрт үеийн амьдрал
Дэвис 1956 оны 1 сарын 21-нд Массачусеттс мужийн Уорхэм хотод төрсөн. Түүний ээж Люсилл (1919 оны 6 сарын 19-нд төрж, 2001 оны 11 сарын 15-нд нас барсан) нь багшийн туслах, түүний аав Уильям Ф.Дэвис (1913 оны 11 сарын 7-нд төрж, 2009 оны 4 сарын 2) нь барилгын инженер байжээ. Түүний эцэг эх хоёулаа Вермонт ын жижиг хотуудаас гаралтай байв. [6] Жина Дэвис нь Данфорт ("Дан") хэмээх ахтай.
Бага наснаасаа тэр хөгжимд дуртай байв. Жина Дэвис төгөлдөр хуур, лимбэ сурч, өсвөр насандаа Уорхэм дэх сүмд их хуур буюу орган хөгжим сайн тоглодог байжээ. Дэвис Уорхэм ахлах сургуульд сурч, Шведийн Сандвикен хотод солилцооны оюутан болж, швед хэл ээр чөлөөтэй ярьдаг болжээ.
1979 онд Бостоны их сургуулийг жүжигчин мэргэжлээр бакалаврын зэрэгтэй төгсжээ. Загвар өмсөгчийн ажлын гараагаа Нью-Иорк хотын Zoli загварын агентлагаас эхлүүлж байв.
Жина Дэвис 1970-аад оны сүүлчээр Швед эд болсон үндэсний телевизийн шоу нэвтрүүлэгт Чебурашка, Гена матар (Шведээр Druttem och Gena) зэрэг дүрүүдтэй шоу үзүүлбэрт оролцдог байсан тул дараа нь түүнийг Geena хочтой болгосон гэдэг яриа бий.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1956 онд төрсөн
Петроградская (өртөө)
thumb|220px| Петроградская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1963 оны 7 сарын 1-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1960-аад онд барьсан
Ажилтнууддаа талархах өдөр
Жил бүрийн 3-р сарын эхний баасан гарагийг Ажилтнууддаа талархах өдөр болгон тэмдэглэдэг.
Энэ өдрийг 1995 оноос тэмдэглэдэг болсон нь нилээн дээрээс шиг санагдаж байж болох ч 1958 оноос эхлэн тэмдэглэсэн Боссдоо талархах өдрийн хажууд саяхны хэрэг байгаа юм. Ажилчид эзэндээ талархах өдрийг тэмдэглэж эхэлснээс бараг 40 жилийн дараагаас хоёр тал тэнцсэн гэсэн үг.
Магадгүй зарим бизнес эрхлэгчид өөрийн бизнесийн хамгийн гол хүмүүс бол худалдан авагчид, үйлчлүүлэгчид гэж боддог. Гэвч таны ажилчдын халуун сэтгэл, нягт нямбай ажиллагаагаар бий болсон бүтээгдэхүүн, тэдний найрсаг харилцаа, ойлгомжтой тайлбар үгүй бол та хэнд юугаа зарж, үйлчилж байж орой бүр ашигийн тооцоогоо хийх билээ. Тиймээс ажилчид хамгийн чухал нь юм.
Өдрийг анх Recognition Professionals International байгууллагыг үүсгэн байгуулагч Workman Publishing хэвлэлийн компанийг удирдагч асан Боб Нелсон /Bob Nelson/ санаачлан тэмдэглэж эхлүүлжээ. Боб Нелсон ажил олгогчийн хувьд ажиллагсдынхаа түүний төлөө хийж байгаа бүхий л хичээл зүтгэлийг бүрэн үнэлхийг хүсч, энэ санаачлагыг эхлүүлсэн гэжээ.
Таны ажилтан агуулахад байдаг ачигч байна уу, өдөржин утсанд хариулж байдаг оператор, оффисд сууж байдаг тооцооны ажилтан, үйлчлүүлэгчидтэй нүүр тулан харьцдаг худалдагч, техник хэрэгслүүдийн ард зогсдог механик байхаас үл хамааран тэд байхгүй бол таны бизнес урагшлахгүй. “Оффис нэг өдөр даргагүйгээр ажиллаж чадах ч хүлээн авагчгүйгээр ажиллаж чадахгүй” гэдэг хуучны үг бол бизнесийн эс ширхэг бүр нь хэн нэгэн ажилтнаар нөхөгдөж байж эргэлддэг дугуй гэдгийг тод сануулсан үг билээ. Тиймээс энэ өдөр ажилчиддаа талархалаа илэрхийлээрэй.
Байгууллагын удирдлагууд ажилчиддаа талархалаа илэрхийлэх олон арга олж чаддаг. Тэдний зарим нь өдрийн хоолыг илүү найрсаг, өргөн дэлгэр, илүү нийтэч байдлаар иддэг бол зарим боссууд өдөржингөө өрөөнөөсөө гадна байж ажилтан нэг бүртэйгээ дотно ярилцаж, талархаж явдагаа илэрхийлдэг. Танд нэмэр болох байх гээд мөн хэд хэдэн санаа санал болгоё.
Ажилчдын аз жаргалтай үзэшлэг: Энэ нь та өөрөө бармэн болоод ажилчидтайгаа хамт хөгжилтэй оройг өнгөрүүлэх сонголт юм. Тэдний яриаг сонсох, ажил дээр өнгөрсөн баяр жаргалтай амжилтын дурсамжуудаа ярих сайхан боломж. Согтууруулах ундаа хэргэлдгүй хүмүүст бас гоё сонирхолтой уух зүйлс бэлдэхээ мартахгүй байвал таны үдэшлэг төгс болно.
Сваг цүнх /Swag bag/: Энэ бол багахан амттан, компаний логотой ямар нэг зүйл /усны сав г.м/, ойролцоох дэлгүүрээс тодорхой дүнгээр бараа худалдан авах карт, үзвэр, спортын тоглолт үзэх тасалбар зэргийг хийсэн бяцхан хайрцагийг ажилтан тус бүрдээ бэлгэлэх.
Дээр нь зугаалга, амралтанд явах, сонирхолтой үзвэр, компаний аялал хийх, хэдэн цагийн өмнө ажлаа тараах г.м байж болно. Ямар ч байсан та босс бол өнөөдөр ямар нэг зүйл хийгээрэй.
Ангилал:Гуравдугаар сарын баяр ёслолын өдөр Ангилал:Албан бус баярын өдөр
Шимон Перес
Израил улсын /2007-2014/ 9 дахь Ерөнхийлөгч. Кнессетын 1959-2007 онуудад олон удаагийн гишүүн, "Мапай", РАФИ, "Авода" болон "Кадима" намуудаас сонгогдож байсан. Израил улсын 8 дахь Ерөнхий сайд( хоёр удаа, 1984—1986, 1995—1996).
Намтар
Эцэг нь Гецл (Ицхак) Перский (1896—1962), худалдаачин байсан. Эх нь Сара Перская (Мельцер, 1905—1969) дунд сургуулийн номын санч, орос хэлний багш байсан.
1931 онд эцэг нь палестин руу цагаачилж араас нь ээж, ах Гершоны хамт Шимон 1934 онд цагаачилсан байна.
Тель-Авив хотноо «Бальфур» гимназийн бага, дунд сургууль төгссөн.
1947 онд нууц цэргийн "Хагана" бүлгэмд орж Давид Бен-Гурион, Леви Эшкол нартай танилцсан байна.
Тусгаар тогтнолын дайны үеэр Перес Израилийн Батлан ​​хамгаалах яамны Ерөнхий захирлын туслах болж, зэвсэг худалдан авах, техник хэрэгсэл олж авах ажлыг хариуцаж, цэргийн албан хаагчдыг элсүүлэх ажилд оролцож, 1948 онд түүнийг Батлан ​​хамгаалах яамны тэнгисийн цэргийн хэлтсийн даргын албан тушаалд шилжүүлэв. 1949 онд тэрээр АНУ-д Израилийн Батлан ​​хамгаалах яамны төлөөлөгчдийн тэргүүнээр томилогдов.
Төлөөлөгчийн газар ажиллаж байхдаа тэрээр Нью-Йоркийн Их Сургуулийн Нийгмийн Судалгааны Шинэ Сургууль, Харвардын Их Сургуулийн Захиргааны Удирдлагын Сургуульд суралцаж амжжээ. 1952 онд Перес БХЯ-ны дэд даргаар томилогдон, 1953 онд 29 настайдаа БХЯ-ны хамгийн залуу Ерөнхий захирал болжээ.
Ангилал:Израилын ерөнхийлөгч Ангилал:Израилын ерөнхий сайд Ангилал:Израилын шадар сайд Ангилал:Израилын гадаад хэргийн сайд Ангилал:Израилын цагаачлалын сайд Ангилал:Израилын сангийн сайд Ангилал:Израилын дотоод хэргийн сайд Ангилал:Израилын харилцааны сайд Ангилал:Израилын шашны сайд Ангилал:Израилын зам тээврийн сайд Ангилал:Израилын батлан хамгаалахын сайд Ангилал:Израилын батлан хамгаалахын орлогч сайд Ангилал:Кнессетийн гишүүн Ангилал:Авода Намын гишүүн Ангилал:Маарах Намын гишүүн Ангилал:Кадима Намын гишүүн Ангилал:Мапай Намын гишүүн Ангилал:Гистадрутын тэргүүн Ангилал:Хаганын хүн Ангилал:Ойрх Дорнодын мөргөлдөөний хүн Ангилал:Энхтайвны Нобелийн шагналтан Ангилал:Ерөнхийлөгчийн эрх чөлөөний медаль шагналтан Ангилал:Конгрессын хүндэтгэлийн алтан медаль шагналтан Ангилал:Австрийн Бүгд Найрамдах Улсын төлөөх гавьяаны Их-Од хүндэт тэмдгийн шагналтан Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (1-р зэрэг) Ангилал:Гэгээн Михаил ба Георгийн одон шагналтан (их загалмайн хүндэт хүлэг баатар) Ангилал:Бар-Иланы Их Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Москвагийн Олон Улсын Харилцааны Улсын Хүрээлэнгийн хүндэт доктор Ангилал:Израилын хүн Ангилал:Польшууд Ангилал:1923 онд төрсөн Ангилал:2016 онд өнгөрсөн
Шимо Есянь
Шимо Есянь (хятадаар: 石抹也先, пиньинь: Shí mǒ yě xiān) (1177-1217) бол Алтан улсын сүүл үеийн кидан угсааны шимо овгоос гаралтай цэргийн зүтгэлтэн. Чингис хааны удирдсан монгол цэргийн хүч Алтан улс руу дайран орсны дараа дагаар орсон. 1215 онд Мухулай ноёныг дагаж Алтан улсын зүүн нийслэл Дунжин фу цайзыг довтлохуйд, Дунжин цайзын Алтан улсаас томилсон шинэ захирагчийг зам зуурт нь барьж алаад, өөрөө хувцасыг нь өмсч, Дунжинд очин, Алтан улсын бэлтгэсэн цэргийг тараалгаж, нутагт нь хариулсны дараа Мухулайн ноёны удирдсан монгол цэргийг ирэх үед цайзын хаалгыг дотроос нь нээж өгснөөр тус хотыг амархан эзлэн хотыг сахиж байсан 47 түшмэлийг алж, ойр орчмын 32 хотыг дагаар оруулсан. Мөн Алтан улсын хойд нийслэл Бэйжин хотыг эзлэсний дараа, Бэйжин хотын даргач, юйши дафу тушаалд томилов. Монголд дагаар орсон Алтан улсын түшмэл Жан Жин өөрийгөө ляоши ванд өргөмжлөн харьяат цэргээ удирдан бослого гаргасныг Мухулай ноёны тушаалаар Жан Жинийг довтлон алж гавьяа байгуулсан тул юйши дафу, их жанжинаар томилогдов. 1217 онд дайнд амь үрэгдэв.
Тэрбээр Шимо Чала, Шимо Сяньши, Шимо Моболуо, Шимо Кань хэмээх дөрвөн хөвүүнтэй.
Эшлэл
Ангилал:1177 онд төрсөн Ангилал:1217 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:Их Монгол Улсын төрийн зүтгэлтэн Ангилал:Кидан хүн Ангилал:Алтан улсын түшмэл
Целиний район
Целиний район («атрын нутаг», орос хэл бичгээр Целинный район, халимаг аялгуу бичгээр Целинн район) — ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг Улс (БНХалУ)-ын район (монголчловол хошуу гэх юмуу аль эсвэл аймаг гэнэ).
Ангилал:Халимаг орны район
Өгөгдлийн бүтэц
Компьютерийн шинжлэх ухаанд Өгөгдлийн бүтэц гэдэг нь өгөгдлийг үр ашигтай ашиглах боломжтой байдлаар хадгалах буюу зохион байгуулахыг хэлнэ. Өөр өөр төрлийн өгөгдлийн бүтцүүд нь өөр өөрийн гэсэн тусгай үүрэгтэй болон давуу талтай байдаг.
Жишээ нь tree нь өгөгдлийн сан зохион байгуулахад илүү тохиромжтой байдаг бол хэш хүснэгт нь хөрвүүлэгчдэд тодорхойлогч хайх зорилгоор ашиглагддаг.
Өгөгдлийн бүтцүүд нь их хэмжээний өгөгдлүүдийг үр ашигтайгаар зохион байгуулах зорилготой жишээ нь: томоохон хэмжээний өгөгдлийн сан болон интернэт хаяглалтын үйлчилгээнд ашигладаг. Аливаа нэгэн үр ашигтай алгоритмийг зохион байгуулахад зөв өгөгдлийн санг ашиглах нь чухал. Зарим нэгэн программчиллийг загварчилахдаа алгоритм гэхээсээ илүүтэйгээр өгөгдлийн санг түлхүү ашигладаг. Хадгалах болон дуудаж ашиглах үйлдлүүд нь Үндсэн болон хоёрдогч санах ойн аль алинд нь ашиглагдаж болно.
Сарпын район
Сарп, гүйцэд хэлвэл Сарпын район (орос дүрмээр Сарпинский район, халимаг дүрмээр Сарпан район) — Оросын Холбооны Улсын Халимаг Улсын район (хошуу эсвэл аймаг шиг нэгж).
Зураг
Ангилал:Халимаг орны район
Яков Иванович Шмидт
Яков Иванович Шмидт (төрөхдөө Исаак Якоб Шмидт, Isaak Jakob Schmidt; 1779 оны 10 дугаар сарын 14-нд Нидерландын Амстердам хотод төрж, 1847 оны 8 дугаар сарын 27-нд Оросын Санкт-Петербург хотод нас барсан) Оросын болон Германы дорно дахин судлаач, орчуулагч, монгол болон төвөд судлаач, бурханы шашин судлаач. Шмидт анх удаа монгол хэл, уран зохиол судлалыг Европын шинжлэх ухаанд нэвтрүүлсэн хүн юм.
Эцэг Ян нягтлан бодогч байсан бөгөөд бага зэрэг хөрөнгө хураасан боловч 1795 онд Нидерландыг Франц эзэлсэний дараа бүх хөрөнгөө алдсан байна. Эх Анна Ван Дам тэр жилдээ 6 хүү 1 охин үлдээгээд нас баржээ. 1785-1791 онд Исаак хүү Рэйн дэх Нойвидад эрэгтэй хүүхдүүдийн сургуульд сурчээ. Сүүлд нь Амстердам хотын худалдааны анхан шатны сургуульд худалдаа, гадаад хэл сурсан байна. Амьдрахын эрхээр гадаад явжээ.
1798 онд анх удаа Орост хүрэлцэн ирж орос худалдаачны туслахаар ажиллаж эхэлсэн байна. Энэ үеэр ажлаараа Халимаг т очиж байсан бөгөөд 1804-1806 онд Астрахань мужид Халимаг нутагт хэл, соёлыг сурахаар томилогдож халимаг, монгол хэл уран зохиол үзэж, шашин, ёс заншилтай танилцсан байна. Я.Шмидт 1811 онд Москвад буцан ирж суурьшаад 1 дүгээр сарын 2-нд Мария Хелена Вигантай гэрэлсэн байна. (Maria Helena Wiqand, 1790 онд төрсөн). Удалгүй Францын цэрэг Москва руу ойртож байсан тул түүнийг 1812 онд Петербург хот дахь «Асмус Симонсен» хэмээх худалдааны төвийн эрхлэгчээр томилжээ. Түүнийг худалдааны ажлын сацуу Библийн Нийгэмлэгээс "Шинэ Гэрээ"-г монгол болон халимаг хэл рүү орчуулах үүрэг хүлээлэгсэн байна.
1819 оноос эхлэн худалдааны ажлаа бүрэн орхиж эрдмийн ажилд өөрийгөө зориулсан байна. 1827 онд "Шинэ Гэрээ"-ний монгол болон халимаг хэл дээрх орчуулга, монгол, халимагийн түүх, уран зохиолын тухай «Über die Verwandtschaft der gnostisch-theosophischen Lehren mit den Religions-Systemen des Orients, vorzüglich des Buddhaismus» (СПб., 1828) нэртэй ажлууд хэвлүүлсэн байна.
«Forschungen im Gebiet der ältesten religiösen, politischen und litterarischen Bildungsgeschichte der Völker Mittelasiens, vorzüglich der Mongolen und Tibeter» (СПб., 1829) и «Würdigung und Abfortigung der Klaprothschen sogen. Beleuchtung und Widerlegung seiner Forschungen im Gebiet der Geschichte der Völker Mittelasiens» зэрэг ажлуудаар түүнд Германы эртний Ростокийн Их сургуулийн хүндэт Доктор цол өгчээ.
Хараавчийн Аюурзана
Хараавчийн Аюурзана (1952 онд Говь–Алтай аймгийн Шарга сум анд төрсөн) -Монгол улсын Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд, хятад судлаач, дипломатч.
Яков Иванович Шмидт
Мөн тэрээр анх удаа "Монгол хэлний дүрэм" номыг герман хэлээр 1831 онд дараа нь орос хэлээр 1832 онд хэвлүүлжээ. Мөн 1836 онд "Гэсэр"-ийг герман хэл рүү орчуулсан байна.
Хараавчийн Аюурзана
Намтар
1971 онд Говь-Алтай аймгийн төв Алтай хотын арван жилийн дунд сургууль,
Яков Иванович Шмидт
Оросын хаант улсын Ардын боловсролын яам, Петербургийн ШУА 1833 онд Орост анх удаа Казанийн Их сургуульд монгол хэлний тэнхим нээсэн байна. Тэрээр Казань хотоос төрсөн оросын монгол судлалын анхдагч польш гаралтай О.М.Ковалевский, орос А.В.Попов нарын эрдмийн удирдагч байжээ.
И. Я. Шмидтын ажлууд ОХУ-ын ШУА-ийн Санкт-Петербург хотын салбар дахь архивт хадаглагдаж байна. Орж үзэх -( http://www.isaran.ru/bookreader/bookreader.php?guid=0C71854A-59F0-129E-543F-A113E61940E1&ida=2&kod=4#page/1/mode/1up) Түүний 1810 –1810 онуудад халимаг хэлээр Эрдэнэ-тайж Тундутов, ноён Жамба Тундутов, Цэбэг, ноён Серебжаб, Түмен болон бусадтай харьцаж байсан захидлууд Моравын архивт хадаглагдаж байна. (Гернгут хот, ХБНГУ).
Хараавчийн Аюурзана
Намтар
1992 онд ОХУ–ын ГХЯ-ны дэргэдэх Дипломатын академийг тус тус дүүргэсэн.
Яков Иванович Шмидт
Я.Шмидтийн үйл ажиллагаа нь Европ дахь монгол судлалын шинжлэх ухааны үндэс суурийг нь тавьж цаашдын хөгжлийг тодорхойлсон юм.
Хараавчийн Аюурзана
Намтар
Малайзийн Дипломатын болон олон улсын харилцааны институтийн “Олон улсын хямралыг зохицуулах нь“(The International Crisis Management Course) сэдэвт дамжаанд суралцсан.
1978 оноос 2013 он хүртэл ГХЯ-ны газар, хэлтсүүдэд дэд атташе, атташе, нэг, хоёр, гуравдугаар нарийн бичгийн дарга, зөвлөх, газрын даргаар ажиллаж ирсэн бөгөөд чингэхдээ, 2000-2001 болон 2004-2009 онд ГХЯ-ны Хөрш орнуудын газрын захирлаар ажиллаж байсан.
Яков Иванович Шмидт
Тэрээр монгол судлалын суурийг тавьсан гавьяатай хүн юм.
Хараавчийн Аюурзана
Намтар
1981-1987 онд Бээжинд суугаа манай ЭСЯ–нд атташе, 1993-1997 онд зөвлөх, 2001-2004 онд Элчин зөвлөхөөр тус тус ажиллаж байсан.
Нөмрөг тас
Тэд Европын өмнө хэсэг болон Ази, Испаниас Солонгос хүртэл тархан нутаглана.
Цахим холбоос
Ангилал:Харцгайнхан Ангилал:Монгол орны шувууд Ангилал:Евразийн шувууд
Яков Иванович Шмидт
Ажил бүтээлүүд:
Ангилал:Библийн орчуулагч Ангилал:Буддын шашны утга зохиол Ангилал:Буддын шашин судлаач Ангилал:Герман хэл рүү орчуулагч Ангилал:Монгол хэлнээс орчуулагч Ангилал:Монгол хэл рүү орчуулагч Ангилал:Монголч эрдэмтэн Ангилал:Орос хэл рүү орчуулагч Ангилал:Протестант шашны номлогч Ангилал:Төвөд хэлнээс орчуулагч Ангилал:Төвөд судлаач Ангилал:Халимаг аялга руу орчуулагч Ангилал:Германаас дүрвэгч Ангилал:Гэгээн Владимирын одон шагналтан Ангилал:Азийн Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Ханы Азийн Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:1779 онд төрсөн Ангилал:1847 онд өнгөрсөн
Хараавчийн Аюурзана
Намтар
2009-2012 онд Монгол Улсаас Бүгд Найрамдах Казахстан Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд. Энэ үеэр Бүгд Найрамдах Тажикстан Улс, Киргизийн Бүгд Найрамдах Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайдаар томилогдон хавсран ажиллаж байсан.
Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин дипломат цолтой.
Хятад, орос, англи хэлний мэдлэгтэй.
Гэр бүл хоёр хүүхэдтэй.
Бүтээл
"Монгол улсын дипломат албанд зүтгэсэн он жилүүд" ном хэвлүүлсэн.
Батсайханы Ариунболд
Батсайханы Ариунболд (1990 оны 4-р сарын 3-нд төрсөн) — Монголын хөлбөмбөгчин. Монголын Үндэсний Дээд Лиг Эрчим клуб болон Монголын үндэсний шигшээ багийн хаалгачаар тоглодог.
Ашигласан материал
Ангилал:Монголын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Эрчим багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Монголчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Московская (Санкт-Петербургийн метро)
thumb|220px| Московская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1969 оны 12 сарын 25-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1960-аад онд барьсан
Монгол шуудангийн марк
Монгол шуудангийн марк - Шуудангийн мөнгө төлсний баримт болгон захидал бичиг зэрэгт наах, мөнгө төгрөгийн тоо бүхий зурагт цаас.
Маркийг тарифийн болон уран сайхны гэж хоёр ангилдаг. Түүнээс гадна тоо хэмжээ, зориулалт, сэдэв, технологи зэргээс хамаарч дотроо олон ангилалд хуваагддаг байна.
Монгол марк монгол зургийн дэгийн дагуу гол онцлог нь өнгөний ялгарал байдаг бөгөөд үндэсний хээ угалзаар чимж өгдөгөөрөө дэлхийн 200 гаруй орны маркаас ялгагддаг байна.
Анхны марк
1921 оны 7-р сарын 19-нд Ардын засгийн газрын тэргүүлэгчдийн VI хурлын тогтоолоор "Шуудан бичиг, цахилгаан мэдээний ерөнхий хороо" байгуулагдаж анхы даргаар 1924 он хүртэл томилогдон ажиллаж байсан Мандалын Бат-Очирын санаачилгаар Монгол Улсын шуудангийн анхны маркийг Монгол Улсын Ардын Засгийн газрын 1923 оны 11 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 44 дүгээр тогтоолын дагуу “Элдэв-Очир” хэмээх сэдвээр 7 нэрийн марк гаргахаар шийдвэрлэсэн байна. 1924 оны YII сарын 1-нд 1, 2, 5, 10, 20, 50 цент, 1 долларын нэрлэсэн үнэтэй 5 өнгө ялгасан нэгэн багц маркийг хэвлүүлж гаргасан тухай Цахилгаан шуудангийн ерөнхий хороо, Гадаад Явдлын яамнаас 1924 оны YIII сарын 2-ны өдөр Засгийн газарт өргөсөн 42/565 тоот албан бичигт дурьдсан байдаг.
Анхны монгол маркийг санаачлагч М.Бат-Очир 1895 онд төрсөн бөгөөд Монгол Улсын өртөө шуудангийн ажлыг шинэчлэн зохион байгуулах, шинэ марк гаргах ажилд ихээхэн хувь нэмэр оруулсан байна.
“Элдэв-Очир” буюу “Нацагдорж “ нь дотроо зөрүүлэн байрлуулсан хоёр “Очир”-оос бүрддэг бөгөөд хэзээ ч салшгүй бат бэх, дийлэгдэшгүйн бэлгэдэл болдог. Монгол Улс энэ үед үндэсний мөнгөн тэмдэгтийг хараахан гаргаагүй байсан тул маркийн нэрлэсэн үнийг доллароор илэрхийлэн гаргасан байна. Эдгээр маркийг хэвлэх үеийн технологийн түвшингээс шалтгаалан зарим маркийн өнгө, шивээсний хэмжээ өөрчлөгдөн гарсан байдаг аж.
"...1924 онд ардын засгийн газраас олон улсын одоогийн жишээгээр наадаг тэмдэг анх хэрэглэж, долоон төрлийн шуудангийн наах тэмдэг Шанхайд захиж хэвлүүлсэн билээ. Тэхэд Улаанбаатар хотын хэвлэх үйлдвэр өнгөтэй будагтай хэвлэлгүй байсан учир тийнхүү Шанхайд захижээ. Тэр цагт бас Европын хэл бичиг сайн мэдэх хүн ховор учраас “почтовая марка” гэсэн үгийг оросоос монгол болгож чадаагүй, /почит марка/ монгол үсгээр ойртуулсхийн бичээд, монгол төгрөг мөнгө гараагүй учир “доллар, цент” гэж төгрөг мөнгөний оронд бичсэн билээ. 1924 онд анхны шуудангийн тэмдэгт Элдэв-Очир гэдэг солбицсон очиртой зураг зурсан нь, Очир гэж нэгэд “бат” гэсэн санаа тул Бас Очир /тэмдэг наасан захиа алдагдалгүй хүрэх “бат” гэсэн санаа/ бол Энэтхэгээс гаралтай үг бөгөөд уг очир гэдэг тэмдэг нь цахилгаан гэснийг дүрсэлсэн тул монгол цахилгаан шуудангийн анхны бэлгэ тэмдэг нь байжээ. Одоо ч гэсэн гадаад улсын цахилгаан шууданд цахилгааны дүрсээр холбоочны тэмдэг хийдэг ёс буй тул ардын засгийн анхны холбоочны тийнхүү шуудангийн тэмдгийг монголчуудын олон зуун жил мэддэг, хэрэглэдэг “очир” гэдэг тэмдгийг хэрэглэсэн нь монгол үндэсний хэлбэртэй, интернационалын утгатай тэмдэг хэрэглэсэн нь сонин бөгөөд хойшдоо холбооны тусгай тэмдэг болгож, тэр Элдэв-Очир гэдэг цахилгаан мэт хурдан, алдагдашгүй бат хүргэдэг гэсэн сонин сайхан тэмдэг юмсанжээ” гэж манай улсын шуудангийн анхны маркийн тухай билгүүн номч Бямбын Ринчен 1958 онд “Монголчуудын шуудан, шуудангийн тэмдгийн учир” өгүүлэлдээ тун тодорхой тайлбарлан бичсэн байна. Хэдийгээр тухайн үед Ардын түр Засаг тогтсон ч Богд Жавзандамба хутагт хэмжээт эрхт хаан хэвээр байсан тул улсын нэрийг албан ёсоор хараахан бүрэн гүйцэд тогтоож амжаагүй байсан юм. Маркийн төсөл батлагдсанаас хойш даруй нэг жилийн дараа хуралдсан шинэ Монгол улсын анхдугаар их хурлаас тус улсын албан ёсны нэрийг “Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс” хэмээн тунхагласан билээ. Энэ мэт учир шалтгааны улмаас Монголын шуудангийн анхны марк нь улсын нэргүй хэвлэгдсэн байдаг байна.
1926 онд хэвлэгдсэн Монголын хоёр дахь марк бол Соёмбо үсэгний дүрстэй, 25 долларын үнэтэйгээр 300 ширхэг хэвлэгдсэн марк юм. Мөнгө санхүүгийн баталгаа болгож гаргасан байна.
Монголын шуудангийн марк
1962 онд эзэн богд Чингис хааны мэндэлсний 800 жилийн ой тохиосон. Тэр үед МАХН-ын Төв Хорооны Улс төрийн товчооны хурал дээр үзэл суртал хариуцсан нарийн бичгийн дарга Д.Төмөр-Очир “Чингис хааны 800 жилийн ойг тэмдэглэх тухай” асуудал оруулжээ. Уг хурлаас Чингис хааны 800 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний хурал хийх, дурсгалын хөшөө босгох, шуудангийн марк гаргах болон баримтат кино хийхээр тогтсон ажээ. Ингээд Ардын зураач Ү.Ядамсүрэнгийн эх зургаар Эзэн богд Чингис хаан, эзэнт төрийн цагаан сүлд, Чингисийн чулууны бичиг, гэрэгэ зэргийг дүрсэлсэн 20, 30, 50, 60 мөнгөний үнэтэй дөрвөн төрлийн нэг цуврал марк үйлдсэнийг мөн оны зургадугаар сарын 2-ны өдөр гүйлгээнд гаргасан байна. ЗХУ энэхүү ажлыг дуулаад тэр дор нь уг ажлыг зогсоох үүрэг өгчээ. Ингээд Чингис хааны 800 жилийн ойд зориулж хийсэн марк хэлмэгдэж, хорин долоон жилийн турш архивын тавиур дээр тоосонд дарагдан хэвтээд, харин 1990 оны ардчилал гарч, үндэсний үзэл суртал сэргэсэн цаг үед зүй ёсоор худалдаанд гарч байжээ. Одоо энэ их ховор үнэтэй марк болжээ. Улаанбаатар хотын нийтийн тээврийн газрын дарга асан Ч.Энхбат “Монголын шуудангийн түүх” цуглуулгаараа марк цуглуулагчдын үзэсгэлэнгээс анхны алтан медаль авч байжээ. Монгол маркийн 90 жилийн ойд зориулан монгол гэрийн хэлбэр дүрстэй, товгор, алтан фольгоо бүхий тусгай технологийн марк хийж гүйлгээнд гаргасан байна. 2020 оны байдлаар Монгол улсад 990 сэдвийн хүрээнд 4200 төрлийн марк худалдаанд гараад байгаа ажээ. 2014 онд 90 жилийн ойн хүрээнд Монгол маркийн музейг нээсэн байна.
Холбогдох ном бүтээлүүд:
2022 онд Чимэд-Осорын Болдын "Монгол маркийн түүх" ном гарсан. Номны хэмжээ- 210х265 мм, 222 хуудастай. Н.Жанцангийн “Монгол Улсын ховор марк, мөнгөн тэмдэгт” ном. Ангилал:Монгол шуудан Ангилал:Монголын шуудангийн түүх Ангилал:Шуудангийн марк
Рено Каптур
Рено Каптур нь (фр. Renault Captur) Францын автомашин үйлдвэрлэгч Рено компанийн үйлдвэрлэсэн бага оврын SUV загварын автомашин юм. Энэ тэргийг 2013 оны эхэн үеэс эхлэн үйлдвэрлэж байгаа бөгөөд албан ёсоор Женевийн автомашины үзэсгэлэн дээр нийтэд танилцуулжээ. Европод Каптураас гадна яг ижил загварыг Өмнөд Солонгосын зах зээлд зориулан Самсунг QM3 нэртэйгээр бас үйлдвэрлэдэг.