cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гасан Гасанов
Намтар
2010-2021 онд - Бүгд Найрамдах Азербайжан Улсаас Польш Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайдын алба хашсан.
Ангилал:Азербайжаны ерөнхий сайд Ангилал:Азербайжаны гадаад хэргийн сайд Ангилал:Азербайжаны элчин сайд Ангилал:Азербайжаны дипломатч Ангилал:Комсомолын тэргүүн Ангилал:Тбилисийн хүн Ангилал:Азербайжанчууд Ангилал:1940 онд төрсөн
Алексей Матвеевич Позднеев
Алексей Матвеевич Позднеев (1851 оны 9 дүгээр сарын 27-нд Оросын эзэнт гүрний Орёл хотод төрж, 1920 оны 9 дүгээр сарын 30-нд ЗХУ-ын Донын Ростов хотод нас барсан) - Оросын дорно судлаач, монгол судлаач, монгол болон халимаг хэлний доктор, профессор. Дорно дахины дээд сургуулийн (1899—1903) үүсгэгч, анхны захирал. Улс төрийн зүтгэлтэн, Төрийн зөвлөх цолтон (1905).
Монгол хэл судлаач бөгөөд монгол бичгийн дурсгалууд судлаач. Бурханы шашин болон хятад судлаач. Сурган хүмүүжүүлэгч, боловсролын тогтолцоо зохион байгуулагч.
Намтар
Алексей Позднеев 1851 оны 9 дүгээр сарын 27-нд Оросын өнөөгийн Орёл хот дахь үнэн алдартны Сретенская сүмийн хамба лам Матвей Автономович Позднеевын олон хүүхэдтэй гэр бүлд төрсөн.
Тэрээр Орёл хотын шашны дунд сургууль (1867), Орелын шашны дээд сургууль (1872), Петербургийн Их сургуулийн Дорно дахины хэлний факультет (1876) төгссөн. Оросын газарзүйн нийгэмлэгийн Монгол, Хятадад хийсэн экспедицүүдэд оролцсон (1876-1879, 1892-1893, 1898). Санкт Петербургийн номын санд Хятад, Монгол, Манжийн гараар хэвлэсэн 2000 орчим бүтээл, бурхан шашин шүтлэгийн дагалдах хэрэгслийн арвин цуглуулга цуглуулсан.
1881 онд тэрбээр "Монгол овог аймгуудын ардын уран зохиолын дээжүүд" сэдвээр монгол бичгийн чиглэлээр магистрын зэрэг хамгаалсан бөгөөд Санкт-Петербургийн их сургуулийн монгол уран зохиолын тэнхимийн туслах профессороор батлагдсан. 1883 онд тэрээр "Эрдэнийн Эрихэ Монголын шастир" диссертацийг танилцуулсны дараа Монголын уран зохиолын докторын зэрэг хамгаалжээ.
1881 оноос хойш тэрбээр Британийн Гадаад Библийн Нийгэмлэг (Лондон)-ийг монгол, хятад, манж хэлээр хэвлүүлж, Оросын археологийн нийгэмлэгийн гишүүнээр ажиллаж байжээ.
1886 оноос хойш Санкт-Петербургийн Их сургуульд Монголын уран зохиолын профессор; 1888 оноос Дорно дахины хэлний факультетийн нарийн бичгийн дарга, 1889 оноос манж хэл зааж байжээ.
Тэрбээр Орос улсад анх удаа монгол аялгын уран зохиолын түүхийн талаарх курс нээж, монгол хэлээр бичигдсэн албан ёсны бичиг баримтыг унших талаар зааж байжээ.
A.M.Позднеев, Козлов зэрэг Оросын аялагч судлаачид Монголд байхдаа Богд Жавзандамбад хэд хэдэн удаа бараалхаж байжээ. А.Позднеев Ар Монголын шашны бүтцийн талаар олж мэдсэн бүхнээ цуглуулж байсан. Стратегийн судалгаа явуулдгаараа алдаршсан Эзэн хааны Оросын газар зүйн нийгэмлэг 1887 онд түүний судалгааг “Монгол дахь буддын сүм хийд болон буддын лам нар, түүний ард түмэнтэй тогтоосон холбоо харилцаа” гэсэн гарчигтайгаар нийтэлсэн нь, ялангуяа гарчгийн сүүлийн хэсэг анхаарал татна. Бүр 1892 онд Оросын Гадаад хэргийн яам Монголын дотоод байдал, засаг захиргааных нь ажлыг судлуулахаар түүнийг дахин Монголд илгээж байжээ.
Тэрбээр 1896 онд Оросын газарзүйн нийгэмлэгийн гишүүн болсон юм.
Алексей Позднеев 1911 онд хэвлэгдсэн анхны Халимаг-Орос хэлний шинжлэх ухааны толь бичгийн зохиогч.
1913 онд тэрбээр монголчуудын олон нийтийн боловсролыг дээшлүүлэхэд тусалсныхаа төлөө Монгол улсын Засгийн газраас Жун ван (хоёрдугаар зэргийн хунтайж) цол хүртэж байжээ.
1917 оны 9 дүгээр сараас Петроградын их сургуулийн багш, 1918 оноос Донын Их сургуулийн өөрийн нээсэн Түүх, филологийн факультетэд Монгол уран зохиолын тэнхимийн профессороор ажиллаж байв.
А.Позднеев зүрхний саажилтын улмаас 1920 оны 9 дүгээр сарын 30-нд Дон дахь Ростов хотод нас барсан.
Пагважавын Баярсайхан
Пагважавын Баярсайхан нь Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Дөрвөлжингийн хүн
Валенсийн Нийгэмлэг
1982 онд байгуулагдсан өөртөө засах нийгэмлэгийн нутаг дэвсгэр нь урьдны Арагоны Титэмт Улсад харьяалагдаж байсан Валенсийн Хант Улсын нутаг дэвсгэртэй бараг ижил юм.
Хэл
Мужийн нутаг дэвсгэрийн дийлэнх нь каталан хэлний нэг аялга болох валенси хэлний бүс нутагт хамаарна. Тиймээс албан ёсны хэлэнд нь испани хэлнээс гадна нь валенси хэл ордог. Тэнгисийн эрэг орчмын нутагт валенси ба испани хэлээр ярих бол, хөдөөгүүр дийлэнх нь валенси аялгаар, харин уулархаг нутгаар болон мужийн өмнөд хязгаар нутгийнхан нь зөвхөн испаниар ярилцдаг байна.
Улс төрийн газар зүй
Өөртөө засах нийгэмлэг нь Валенси, Аликанте, Кастельон аймгуудын нутаг дэвсгэрийг хамрах бөгөөд эдгээр аймгууд нь нийт 32 комарка (орон нутгийн тойрог буюу дүүрэг гэх) болон хотуудад хуваагдана.
Эшлэл
Ангилал:Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг
Алимаагийн Хаш
Алимаагийн Хаш (1967 оны 10-р сарын 29-нд Улаанбаатар хотод төрсөн) нь MGLRADIO-ийн хөтлөгч юм. Тэрээр 2017 оны 1-р сараас MGLRADIO-д ажиллаж эхэлсэн. Тэрээр өөрийнхөөрөө чөлөөтэй байдлаараа үзэгч сонсогчдын сайшаалыг хүртсэн.
Улаанбаатар хотын гудамжийн нэрс
2022 оны байдлаар Улаанбаатар хот дараах гудамжтай байна. Ангилал:Улаанбаатар
Алимаагийн Хаш
Хөтлөсөн нэвтрүүлгүүд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Монголын радиогийн хөтлөгч Ангилал:1967 онд төрсөн
Мөнхбаярын Цанлиг
Мөнхбаярын Цанлиг нь Архангай аймгийн Тариат сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Үндэсний социализм
Үндэсний социализм нь Адольф Хитлер болон Нацист Герман дахь Нацист Намтай холбоотой хэт барууны тоталитар улс төрийн үзэл суртал, үйл ажиллагаа юм.1930-аад онд Гитлер засгийн эрхэнд гарах үед Европт үүнийг ихэвчлэн Гитлеризм (Герман: Hitlerfaschismus) гэж нэрлэдэг байв. Хожим нь Неонацизм гэсэн нэр томъёог Дэлхийн 2-р дайны дараа үүссэн ижил төстэй үзэл бодолтой бусад хэт барууны бүлгүүдэд ашигладаг.
Нацизм бол либерал ардчилал болон парламентын тогтолцоог үл тоомсорлодог Фашизмын нэг хэлбэр. Энэ нь дарангуйлал,тууштай антисемитизм, коммунизмын эсрэг, шинжлэх ухааны арьс өнгөөр ​​ялгаварлан гадуурхах үзэл, цагаан арьстны давамгайлал, социал дарвинизм болон евгеникийн үзэл санааг өөрийн итгэл үнэмшилдээ шингээдэг. Түүний хэт үндсэрхэг үзэл нь 19-р зууны сүүлчээс Германы хэт үндсэрхэг үзлийн гол хэсэг болсон пангерманизм болон угсаатны үндсэрхэг үзэлтэй неопаган Вёлкишийн хөдөлгөөнөөс үүссэн бөгөөд Дэлхийн 1-р дайнд Герман ялагдсаны дараа үүссэн Фрейкорпсын хагас цэрэгжүүлсэн бүлгүүд үүнд хүчтэй нөлөөлсөн юм. , үүнээс намын далд "хүчирхийллийг тахин шүтэх" үзэл бий болсон.Нацизм нь арьс өнгөөр ​​ялгаварлан гадуурхах шатлалын тухай псевдо-шинжлэх ухааны онолуудыг дагаж мөрдөж,германчуудыг нацистууд Ари буюу Нордикийн эзэн үндэстэн гэж үздэг зүйлийн нэг хэсэг гэж тодорхойлсон.Энэ нь нийгмийн хуваагдлыг даван туулж, ард түмний нийгэмлэгийг төлөөлсөн арьс өнгөний цэвэр ариун байдалд суурилсан нэгэн төрлийн Германы нийгмийг бий болгохыг эрэлхийлсэн (Volksgemeinschaft). Нацистууд Германы түүхэн нутаг дэвсгэрт амьдарч байсан бүх германчуудыг нэгтгэх, түүнчлэн Лебенсраумын суртлын дагуу Германыг өргөжүүлэх нэмэлт газар нутгийг олж авахыг зорьж, олон нийтийн харь хүмүүс эсвэл "дорд" арьстан гэж үзсэн хүмүүсийг арчих зорилготой байв.
Фрунзегийн Мөнхсүх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Өмнөдэлгэрийн хүн
Жигмэдийн Алтансүх
Жигмэдийн Алтансүх нь Увс аймгийн Зүүнговь сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Абая нуур
Аба́я — Этиоп улсад оршдог 1140 км² талбайтай нуур.
Ангилал:Африкийн нуур Ангилал:Этиопын нуур
Венчур капитал
Венчур капитал (монг. гарааны хөрөнгө эсвэл эрсдэлийн хөрөнгө) гэдэг нь хөрөнгө оруулалт нь өсөх ирээдүйтэй эсвэл өндөр өсөлт үзүүлж буй жижиг, залуу, эрчимтэй шинээр гарч ирж буй гарааны бизнесүүдэд санхүүжилт олоход нь тусалдаг платформ юм. Венчур капитал хөрөнгө оруулагч нь тус гарааны бизнест хөрөнгө оруулснаар тодорхой хэмжээний хувьцааг эзэмшинэ.
Венчур капиталын төрлүүд
Өмч (equity), хөрвөх өр (convertible debt) гэсэн 2 төрөлтэй. Өмчийн эзэмшил нь тухайн гарааны бизнест энгийн эсвэл давуу эрхтэй хувьцааг эзэмших явдал бөгөөд тухайн хөрөнгө оруулалтыг эргэн төлөх нөхцөлгүй байна. Харин хөрвөх өр нь нэг төрлийн өрийн хэрэгсэл юм. Тус хөрвөх өрийг зээл хэлбэртэйгээр ирээдүйд тохирсон хугацаанд нь эргэн төлөх нөхцөлөөр олгодог.
Ангилал:Хувийн хөрөнгө оруулалт Ангилал:Хөрөнгө оруулалт
Кармел уул
Кармел уул (еврей. הַר הַכַּרְמֶל‎, Хар-ха-Кармель, ISO 259-3: Har ha Karmell; араб. جبل الكرمل‎, Жабаль аль-Кармиль) нь Газар дундын тэнгисээс зүүн урагш сунаж тогтсон Израилын хойд хэсэгт оршдог уул юм. Энэ нь ЮНЕСКО-ийн байгалийн дархан цаазат газар юм. Тэнд хэд хэдэн суурин байрладаг бөгөөд хамгийн том нь хойд ба баруун энгэрт байрладаг Израилд хэмжээгээрээ 3-т ордог Хайфа хот юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Израил дахь дэлхийн өв Ангилал:Израилын археологийн олдворт газар Ангилал:Азийн уул Ангилал:Израилын уул Ангилал:Хайфагийн газар зүй
Рихард Штраус
Рихард Штраус (Richard Strauss, 1864 оны 6-р сарын 11, Мюнхен, Байерны Хант Улсад төрж; 1949 оны 9-р сарын 8, Гармиш-Партенкирхен, ХБНГУ-ад нас барсан) —хожуу романтизмын үеийн Германы хөгжмийн зохиолч, Германы экспрессионизмын томоохон төлөөлөгчдийн нэг бөгөөд ялангуяа симфони найраглал, дуурийн бүтээлүүдээрээ алдаршжээ. Мөн өрнө дахины нэр хүнд бүхий удирдаачдын нэгэн болно.
Амьдрал
Рихард Штраус 1864 оны 6-р сарын 11-нд Мюнхен хотод төржээ. Түүний эцэг Франц Штраус (1822–1905) нь Мюнхений ханы ордны анхны бүрээчин байснаас гадна 1871 оноос академийн профессор ажилладаг нэгэн байв. Харин түүний эх Иосефине Штраус (1838–1910) Мюнхений шар айраг үйлдвэрлэгчийн охин бөгөөд тэднийх тус хотын хамгийн баян гэр бүлийн нэг байсан аж. Хөрөнгө чинээтэй айл мөн түүнчлэн түүний эцэг нь хөгжмийн зохиолч тул тэр зургаан настайгаасаа эхлэн хөгжмийн зохиол бичиж эхлэв. Сүүлд нь тэр Мюнхений капельмайстер Фрийдрих Вилхелм Майераар хөгжмийн зохиолчийн хичээл заалгав. Түүний удирдлага дор тэрбээр эхний бүтээлүүд болох төгөлдөр хуурын бүтээлүүд болон дуу зэргийг туурвижээ.
Симфони найраглал
Рихард Штраус болон Густав Малер нарыг Германы нэрт хөгжмийн зохиолч Рихард Вагнерын дараа үеийн хожуу романтизмын төлөөлөгч хэмээн түүхэнд тэмдэглэсэн байна. Өнгөрсөн зууны сүүлчээр Германы хөгжмийн зохиолчдоос тодорсон их хүний тоонд эн тэргүүнээ Рихард Штраусыг дурдах хэрэгтэй юм. Тэрбээр зохиолынхоо цараа далайц, үлдээсэн өвийн ач холбогдол, өвөрмөц шинжээрээ Европын хөгжимд чухал байр эзэлнэ. Р. Штраусын уран бүтээлд зөрчил хямралтай зүйл ихээхэн бий ч түүний шилдэг бүтээлүүд дэлхийн хөгжмийн урын санд баттай байраа эзэлсээр байна.
Харин өөрийн гэсэн арга барил олох гэж их цөхөрсөн байна. Түүний анхны зохиолууд Мендельсон, Брамс нарын аястай боловч төдөлгүй тэднээс холдож Вагнер, Лист нарын гэрээслэлийг тууштай үргэлжлүүлэгчийн нэгэн болсон байна. Штраус яруу найраг, уран зураг, гүн ухааны дүрийг хөгжмөөр илэрхийлэх сургаал буй болгож хөтөлбөрт, сэдэвт симфонийн олон зохиол туурвисан Ференц Листийн зарчмыг баримтлах болсныг тухайлан тэмдэгдэх ёстой. Ийнхүү Лист, Вагнер нарын нөлөөн дор боловч өөрийн эрс тэс өнгө аястай олон зохиол туурвиж симфони хөгжмин хөгжилд нөлөө үзүүлсэн билээ. Харин зарим зохиолд нь модернист гоо зүйн нөлөөнд автагдсан зүйл байх боловч тэднээс хол давж дүрслэл өгүүлэмжээрээ сэтгэл догдлуулах их хүчтэй хөтөлбөрт зохиолууд бүтээсэн юм.
Р. Штраусын зохиолуудаас яруу найраглалуудыг нь онцлон үнэлдэг. Эдгээр найраглалд түүний авьяас билэг, тухайлбал: хөгжмийн хурц тод дүр, эгшгийн баялаг, үйл явцыг зураглах чадал, найрал хөгжмийг гайхалтай төгс эзэмшиж найруулдаг чадвар, ер бишийн уран сэтгэц сэлт илэрдэг. Үүний зэрэгцээ, өнгөц зураглалаар хэт хөөцөлдөж натуралист хандлага гаргах зэрэг доголдолтой боловч найрал хөгжмийн зохиолын их ур чадвартан энэ бүтээлчийн суу билгийг үнэлэхэд тотгор болдоггүй юм.
Ямар нэг хөтөлбөр, үйл явдлыг сонгон авах нь симфони зохиолыг зарчмын ач холбогдолтой болгож өгнө. Штраусын найраглалуудад зураглал, дүрслэлд их шимтсэн байх боловч тэр мэт хөтөлбөр нь зөвхөн хөгжмийн агуулга үзэл санааг төвлөрүүлэх, аялгуу эгшгийн өнгө аясыг тодруулах шалтаг болдог байна. Ийм ч учраас хөтөлбөрт хөгжмийн тухайд: гэж Штраус өөрийн баримталдаг зарчмыг тодорхойлсон байдаг. Цааш нь үүнийг дэлгэрүүлж: гэж бичсэн байна.
Харин Штраус өөрийн зорьсон хөтөлбөрт хөгжмийг тэргүүнд мандуулахын үүднээс хошигнол маягтай олон санаа хэлж бичиж байсан нь хожмын хүмүүст зарим нь үнэмшил болж түүний уран бүтээлийн чиг шугамд эргэлзэхэд хүргэж байсныг тэмдэглүүштэй.
Штраус найрал хөгжмийн зохиомж бичлэгийн аргыг төгс эзэмшиж түүнийг шүтдэг зохиолчдын нэг юм. Тэрээр симфони найрал хөгжимд зориулсан 20 гаруй том бүтээл туурвисан бөгөөдтүүний ихэнх нь хөтөлбөрт найраглалууд билээ. Энэ хөтөлбөрийг хоёр зүйлд хувааж болох юм. Үүнд: Нэгд, хөтөлбөр нь тов тодорхой утга санаа агуулж, тэгээд ч уг хөгжимд төгс илрэлээ олсон зохиолууд орно. Ийм зохиолд “Дон Жуан”, “Дон Кихот”, “Баатрын амьдрал” зэрэг яруу найраглал, “Гэрийн симфони”, “Альпийн симфони” зэргийг хамруулна. Нөгөөд нь, зохиогчийн өгсөн нэр нь зөвхөн уг зохиолын аль нэгэн хэсгийн дүрслэлд туслах төдий хөтөлбөрт зохиол хамаарна. Ийнхүү хөтөлбөрийг уг зохиолоос хасчихад эл хөгжмийн утга санааг ойлгоход ер дутах зүйлгүй. Ийм зохиол бол “Макбет”, “Үхэл сэхэл”, “Тиль Уленшпигелийн зугаатай явдал”, “Заратустрийн айлтгал” зэрэг яруу найраглал юм.
Штраус зөвхөн хөтөлбөрт зохиолын амт шимтээс болж яруу найраглалын төрөлд авьяас чадвараа сорьж анхаарлаа хандуулаагүй юм. Чөлөөт зохиомж, хэсгүүдийн ээлжлэх байдал, нэгээс нөгөөд шилжих эсрэг тэсрэг ялгарамж онцлог зэрэг найраглалын уян хатан цогцос хэлбэр түүний анхаарлыг татсан байна. Үүнчлэн амьд бодитой, өрнөл хөдөлгөөнтэй уран сэтгэлгээ шог хошигнолын сэдэв, үйл явдал түүний сэтгэлийг эзэмдэж байсныг дээрх дээр нэмэхэд Р.Штраус яагаад хөгжмийн энэ романтик төрлийг сонгож авсан нь тодорхой болно. Тэр ч байтугай Штраусын “Гэрийн” болон “Альпийн” симфонийг асар өргөн цараатай яруу найраглалд тооцдог нь жирийн зүйл биш юм.
Штраусын зохиолууд хөг эгшгийн арвин, шигүү зохиролоороо онцлог байдаг. Түүний тэмүүлэлтэй хөгжим гадна талын дүрслэл зураглалын чанартай байвч зохиолчийн өөрийн үзэл санаа, зан төрхөд нийцсэн сэдэв бүхий зохиолуудад нь энэхүү дүрслэл уран сайхны өндөр дээд зорилгыг илэрхийлж чадсан байдаг. Ийм бүтээлүүдэд түүний яруу найраглалуудыг тооцох хэрэгтэй юм.
Штраус “Макбет”, “Дон Жуан”, “Дон Кихот” зэрэг сонгодог зохиол, “Заратустрийн айлтгал” гэх мэт гүн ухааны сэдэв, ардын аман зохиол, тухайлбал туульсын дүрүүдийг хөгжимдөө онгод билэгтэй ашигласнаас үзэхэд ихээхэн өргөн хүрээ сэтгэлгээний зорилго өмнөө тавьсан нь илэрхий.
Штраус зохиолынхоо гол баатрыг ийнхүү хурц ёгт егөөтэй, сэцэн ухаантайгаар дүрсэлсэн нь утга учиргүй зүйл огт биш ажээ. Тэрээр, тухайн үе нийгмийнхээ бэртэгчин амьдрал, үзэл бодол, хоцроглсон явцуу байдлыг энэ баатрын хөгжмөн дүрээр илт хурц шүүмжилсэн байна. Энэ зохиол бол хөгжмөөр ёгтлол егөөдлийг хэрхэн илэрхийлэхийн тод жишээ, бүтээлч уран саналга, найрал хөгжмийн зэмсгүүдийг хэрхэн эзэмшихийн ховор жишээ болж хөгжмийн түүхэнд тэмдэглэгдэж байна.
Р.Штраус зарим ядуу найраглалдаа үйл явдал, үзэгдлийг ширхэг дараалан нарийвчлан дүрслэхийг эрмэлзсэнээс натурализм руу хальтрах гэм байсан. “Дон Кихот” найраглалд (буюу “рыцарь” сайн эрийн сэдэвт симфони хувилбар зохиол) Штраус “Гуниглан дүрд Рыцарийн” янз бүрийн адал явдлыг дүрслэхэд хамаг санаагаа тавьж гадаад дүрслэлийг ихэд эрмэлзсэнээс натуралист хандлагад өртсөн байдаг. Р.Роллан, Штраусын “Дон Кихот”-ыг тодорхойлж. “Энэ бол хөтөлбөрт хөгжимд хүрч болох эцсийн цэгт хүрсэн зүйл мөн. Штраус үүнээс өөр аль ч зохиолдоо ийм хурц сэцэн ухаан, авхаалж самбаатайгаа баталж чадаагүй бөгөөд зохиолч, хөгжимчид, сонсогчдын аль альнаас дөчин таван минутын хүнд хүчир хөдөлмөр шаардах хөгжмийн ийм алиа зугааны төлөө аль ч зохиолдоо ингэж хүчээ хоосон шавхаж байгаагүй юм” гэж шударга шүүмжилжээ. Гэхдээ энэхүү шүүмжлэлийг Штраусын бүх зохиолд оноож, хөгжмийн зохиолчийн, хөгжмөөрөө нэгдмэл цогц дүр бүтээж чаддаг гайхамшигт авьяас чадварыг үнэлэхгүй өнгөрч болохгүй. Энэ зохиол бол “Гуниглан дүрт рыцарийн зан төрхийг авсаархан мөртөө олон талаас харуулсан бүтээл мөн.
“Дон Жуан”-аа бүтээсний дараа Р. Штраус ямар замаар явахаа баттай ойлгосон ажээ. Энэ цагаас янаг дурлалын гал төөнөсөн найраглал “Дон Жуан” ертөнцийг тойрох аяндаа гарсан билээ. Анхны тоглолтын дараа Штраус эцэгтээ: гэж бичжээ.
“Баатрын амьдрал” найраглалдаа Штраус цуурхан хутгагч, бэртэгчин явдалтантай хийж буй өөрийн тэмцлийг өгүүлнэ. “Тэнэг мулгуу хэсэг амьтны хөх инээдийг эцсийн эцэст тэднийг ялан дийлж байгааг энэ зохиолд ёгтлон өгүүлжээ. Энэхүү баатар хэн болохыг эргэлзэхгүй нотлохын тулд Штраус “Дон Жуан”, “Макбет”, “Үхэл сэхэл”, “Тиль Уленшпигель”, “Заратустра”, “Дон Кихот”, “Гунтрам” зэрэг урьд бичсэн зохиолуудынхаа сэдвээс энэ зохиолоо ашигласан байна. Эл баатар бол Штраус өөрөө дүрээрээ мөн. Уг найргийн үзэл санаа бол Ницщегийн гүн ухааны индивидуалист номлолыг магтан дуулахад  зориулагдсан боловч түүний ер бишийн өргөн царааг үгүйсгэж болохгүй юм. Үүнийг батлах ганц жишээ дурдъя. Зохиогч энэ зохиолдоо модон үлээврийн ангийг 4 дахин нэмэгдүүлж, 7 валторн, 5 нарийн бүрээ, тенор болон аргил бүрээ, 3 тромбон, 2 их ятга, чавхдастын анги, цохивор хөгжмийн нэмэгдүүлсэн ангийг ашигласан байна.
“Гэрийн симфони” дээрхийн адил намтарчилсан зохиол боловч ширүүн тэмцлийн оронд аж төрлийн зураглалыг чухалчилсан байна. Хөгжмийн зохиолч энд нийгмийн сонирхлоос салангид санаа амьдралыг дүрсэлсэн боловч хувь хүн, түүний амьдрал, хувь заяа аливаа их хүнийхээс дутуугүй болохыг батлахад чиглэгдсэн байна.
Топкапи ордон
Топкапи (түрк. Topkapı «Их бууны хаалга» top гэж «их бууны бөмбөлөг; + kapı гэж «хаалга, үүд»), хуучин. «Сераль» (франц. Serail ← түрк. saray «ордон» ← перс. سرای‎ [serai] «том байшин, ордон») -  XIX зууны дунд үе хүртэл Османы эзэн улсын гол ордон байжээ. Истанбул хотын түүхэн төв болох Босфорын хоолой Гантиг тэнгист зутгах хэсэгт оршино.
Рихард Штраус
Симфони найраглал
“Үхэл сэхэл” найраглалаа 1890 онд анх хөгжимдүүлж хүмүүсийг нэг талаас айлтгаж, нөгөө талаас гайхал төрүүлжээ. Энэ зохиол 19-р зууны эцсээр Европт ноёлж асан сэтгэлийн хямралыг харуулахад зориуглагдсан байна. Штраус, амьдралд үл итгэх Шопэнгауэрийн гүн ухааны нөлөөнд ихэд автсаныг энэ зохиол батална. Энэ зохиолд залуу зандан насандаа үзэж амссан жаргал, зовлон хоёр нь учир утгагүй холилдон нүдэнд нь харагдаж энэ аюумшигт хий үзэгдэл, зовлонгоос яаран хагацах гэж эрмэлзэж буй баатрыг дүрсэлсэн ажээ. Штраус зөвхөн үхлийн тухай өгүүлээд зогсоогүй, хүн үхэлтэй хэрхэн тэмцэж байгаа үйл явцыг нүдэнд харагдмаар тодорхой дүрсэлсэн нь натурализм даруй мөн. Харин сэхээрлийн олон салаа сэдвээр үхэлтэй тэмцэж аажимдаа гэрэл гэгээ рүү тэмүүлж байгаа баатрын (хэдийгээр үхэж төгсөв) тэмцлийг үнэлэхгүй өнгөрч болохгүй юм. “Альпийн симфони” нь Штраусын симфони найрал хөгжмийн бүтээлийн өвөрмөц төгсгөл болдог юм. Альпийн байгалийг уран зураг мэт дүрслэхдээ натуралист арга хэрэглэсэн бөгөөд энэ зохиолын үнэ цэнэ зөвхөн найрал хөгжимд хэрхэн яаж бичих ур эрдмийг хөгжмийн зохиолч гайхамшигтай эзэмшсэнд оршино.
Топкапи ордон
Османы эзэнт гүрэн нуран унасны дараа тус ордон нь дэлхийн хамгийн том газар талбайтай музей болжээ. Нийтээр үзэх үзмэрийн тоо 65,000 зүйлд хүрдэг (угтаа үүнээс их байдаг гэдэг). Лалын шашны гол шүтээнүүдийн нэг болох Исламын зөнч Мухаммедын сэлэм, нөмрөг энд хадаглагддаг байна.
Рихард Штраус
Дуурь
Штраусын уран бүтээлийн хоёр дахь салбар дууриуд өргөн түгээмэл хэвээр байна. “Электра”, “Саломей” дууриудаа Вагнерийн зарчмыг баримталж нэвтрэн гарах сэдьийг өргөн ашиглан найрал хөгжмийн дүрслэлд гол анхаарлаа хандуулдаг нь Штраус симфонийн зохиолч гэдгийг дахин сануулна. “Электра” дуурь нь эртний герегийн сэдвийг жинхэнэ модернист аргаар сэтгэн дүрсэлсэн зохиол болно. Энэ зохиол хөгжмийн хэллэг, өгүүлэмжийн хувьд Штраусын хамгийн түвэгтэй дуурь бөгөөд түүнд нь Шөнбергийн модернист найруу эгшгийн угтал болсон атональ хэсгүүд хүртэл буй болсон байна. Түүнчлэн “Электра”, “Саломей” дуурьт мэдрэхүйг эрхэмлэн үнэлдэг экспрессионист урлагийн эхэн үеийн зарчим буй болж нүсэр зохирол, хөгжмийн түвэгтэй хэллэгийг хослуулдаг арга илэрч байдаг. Энэ арга дэлхийн нэгдүгээр дайны дараах германы хөгжмийн зохиолчдын дуурьт их тодорхой болсноос үзэхэд экспрессионист хөгжмийн театрын замыг Штраус засч өгснийг харуулна. Үүний зэрэгцээ Штраус энэ аргаас өөрөө ухарч дуурийн уламжлалт зарчимд эргэн орсон ажээ. Үүнийг “Ариадна Наксост” гэдэг дуурьт аялгууг голчилж, өмнөх зохиолууддаа эрхэмлэж байсан түвэгтэй найруу эгшиг, зохирлыг хялбарчлах болсон үзэгдэл батлах юм.
Топкапи ордон
Түүх
Үүнээс хойш Топкапи ордон зогсолтгүй өргөжин баригдаж иржээ. 400 орчим жилийн турш ордон нь Османы эзэнт гүрний гол ордон хэвээр байж нийт 25 султан тэнд амьдаран улс гүрнээ захирч байжээ. 1854 онд Султан Абдулмецид I европжсон шинэ оршин суух газар болох Долмабахче ордон руу түр нүүж байжээ.
Рихард Штраус
Дуурь
Штраусын хамгийн нэрд гарсан дуурь бол “Саргай цэцгийн эзэн” хошин дуурь бөгөөд энэхүү гэрэл гэгээт өнгө аястай зохиолдоо тэрээр, өөрийн эрхэмлэдэг найрал хөгжмийн цогцсын зэрэгцээ дуулаачийн хэсгүүдийг өрнүүлэхэд онцгой анхаарсан байна. Түүнчлэн эл дуурьтаа Венийн сонгодог вальсын аялгуу, хэмнэлийг хөгжүүлэн ашигласан нь  уг зохиолыг улам ч сонирхолтой болгодог. Баяр баясгалатай энэ хөгжим уг зохиолын гоо сайхны үзэл, амьдралд итгэх итгэлээр дүүрэн байгаагаар Штраусын өмнөх зохиолуудаас онцгой ялгарна. Штраусын сүүлийн үеийн бүтээлээс “Дуугүй хүүхэн”, “Сүүдэргүй хүүхэн” хоёр дуурийг дурдах хэрэгтэй. Энэ зохиолууд найрал хөгжим, дуулаачийн хөгжмийн бололцоо, баялаг аргыг гайхамшигтай хосолсноор онцгой байна. Энэхүү хоёр дуурийн цомог зохиолыг австрийн нэрт зохиолч Стефан Цвейг бичсэн ажээ. 19-р зууны сүүлч, манай зууны эхэн хагасын германы хөгжмийн урлагийн нэрт төлөөлөгч Р.Штраус уран бүтээлийн түвэгтэй зам туулж урт насалсан билээ. Хөгжим зохиох туршицыг 6 настайдаа эхэлж анхны симфонио 17 нас хүрээгүй байхдаа хөгжимдүүлж “Есдүгээр сар” хэмээх дуугаа 1949 онд дуулуулсан байна. Энэ дуу түүний эцсийн дуулал байжээ. Р. Штраус 85 насалж ер бишийн олон зохиол туурвисан боловч түүний эрт үеийн зохиолууд нь жинхэнэ суут бүтээл болж хөгжмийн өв санд үлдсэн юм.
Топкапи ордон
Түүх
1923 онд Бүгд найрамдах улс байгуулагдсаны дараа Мустафа Кемал Ататүркийн зарлигаар Топкапи ордныг музейн статустай болгосон байна. Үүнээс хоыш Долмабахче ордон Туркийн төрийн тэргүүний ордон болсон түүхтэй.
Өнөөдөр тус ордонд жилд 2 сая орчим жуулчин ирдэг бөгөөд энэ нь Истанбулын хамгийн алдартай үзмэр болоод байна.
Холбоос
Албан ёсны цахим хуудас: https://muze.gen.tr/ Ангилал:Стамбулын барилга байгууламж Ангилал:15-р зуунд байгуулагдсан Ангилал:Османы эзэнт гүрэн Ангилал:Стамбулын музей
Рихард Штраус
Дуурь
Хөрөнгөт нийгэм, империализмын харгис нөхцөлд амьдарч бүтээсэн бүтээлчийн зохиолд тэр нийгмийн үзэл санааны зөрчил хямрал, сүүдэр туссан байх боловч бүхэлд нь түүний туурвилын  үнэ цэнэ, ач холбогдлыг үгүйсгэж хэрхэвч болохгүйг түүх онцлон сургадаг. Энд бид сайн талыг сүүдэртэй талаас ялгажүзэх ёстой. Харгис бурангуй үед амьдарсан бол урлагт харгис үзэл нэвтрүүлсэн, урлал туурвил нь харгис хортой гэж үзэж хэрхэвч болохгүй. Энэ бүхэн Р. Штрауст шууд хамаатай.
Р. Штраус бол хөгжмийн урлагт шинийг эрж олж, олон зүйлээр түүнийг баяжуулсан их туурвилч мөн.
Гол бүтээл
зэрэг 15 дуурь, төрөл бүрийн хөгжмийн гоцлол, чуулгад зориулсан зохиолууд, дуу, найрал дуунууд, бүжгийн жүжгүүд зэрэг.
Эшлэл
Ангилал:Германы удирдаач Ангилал:Германы хөгжмийн зохиолч Ангилал:Ордны капельмайстер Ангилал:20-р зууны сонгодог хөгжмийн зохиолч Ангилал:Балетын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Дуурийн хөгжмийн зохиолч Ангилал:Романтизм хөгжмийн зохиолч Ангилал:Либреттист Ангилал:Театрын дарга Ангилал:Нацизмын хөгжимчин Ангилал:Байерны Урлагийн Академийн гишүүн Ангилал:Байерны Максимилианы Шинжлэх Ухаан ба Урлагийн одон шагналтан Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг) Ангилал:Орлуулшгүй уран бүтээлчдийн тусгай жагсаалтын гишүүн Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (офицер) Ангилал:Байройтын хүндэт иргэн Ангилал:Ваймарын хүндэт иргэн Ангилал:Венийн хүндэт иргэн Ангилал:Гармиш-Партенкирхений хүндэт иргэн Ангилал:Дресдений хүндэт иргэн Ангилал:Зальцбургийн хүндэт иргэн Ангилал:Мюнхений хүндэт иргэн Ангилал:Оксфордын Их Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Хайделбергийн их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Вальхалла Ангилал:Германчууд Ангилал:1864 онд төрсөн Ангилал:1949 онд өнгөрсөн
Удо Баркман
Удо Б.Баркман (Udo Barkmann: 1955 онд Зүүн Германд төрсөн) нь Германы монголч эрдэмтэн, доктор, профессор, нийтлэгч. БНАГУ-ын Хумболдтын Их сургуулийг монгол судлал-түүхч, МУИС-д монгол, манж хэлний мэргэжлээр суралцаж төгссөн.
1985–1994 онуудад Берлиний Хумболдтын Их сургуулийн Ази, Африкийн судалгааны салбарт ажилласан.
1996-1997 онд Германы судалгааны сан (Deutsche Forschungsgemeinschaft), 2001-2008 болон 2009-2013 онуудад МУИС-ийн Нийгмийн ухааны Монголын түүхийн тэнхимд зочин профессор, Германы Эрдэм солилцооны албаны төлөөлөгчөөр ажилласан.
Монголын түүх, геополитикийн талаар олон ном, өгүүлэл бичсэн эрдэмтэн.
Цол, шагнал
Түүнийг Монголын ШУА-ийн Олон улс судлалын хүрээлэнгийн хүндэт профессор цолоор өргөмжилсөн.
2021 онд Монгол улсын Төрийн дээд шагнал "Алтан гадас" одон хүртсэн.
Уилер Тэкстон
Уилер Макинтош Тэкстон (англи. Wheeler McIntosh Thackston, 1944 онд төрсөн) -Америкийн дорно дахины судлаач юм. Цагаадайн улс ын араб, перс хэл дээрх олон тооны утга зохиол, түүхийн бүтээлийг найруулж, англи хэл рүү орчуулсан хүмүүсийн нэг.
Тэкстон Принстоны Колончлолын клубын гишүүн байсан Принстоны Дорно дахины судлалын тэнхим, Харвардын Ойрхи Дорнод судлалын тэнхимийг (Ph.D) 1974 онд төгссөн бөгөөд тэнд 1972 оноос Перс болон Ойрхи Дорнодын бусад хэлний дадлагын багш-профессороор ажиллаж байжээ. Тэрээр Принстоны их сургуульд Мартин Диксон ы удирдлага дор, Харвардад Анна-Мари Шиммельд тэй хамт суралцсан. Тэкстон 2007 онд Харвардад багшилж байгаад тэтгэвэртээ гарсан байна.
Түүний хамгийн алдартай бүтээлүүд нь Перс, сонгодог болон Коран судрын араб хэлний дүрэм, түүний орчуулсан Бабур-нама, Могалын хунтайж, эзэн хаан Бабурын дурсамж, Саадигийн Гулистан, эзэн хаан Жахангир буюу Жахангирын дурсамжууд юм. Тэрээр мөн Ливаны Араб, Османы Турк, Сири, Узбек, Лури, Курд хэлээр чухал гарын авлага эсвэл текстийн хэвлэлийг орчуулан гаргасан.
Рашид ад Дин тэргүүтэй эрдэмтдийн монголын хаадын түүхийн тухай "Судрын чуулган" зохиолыг анли хэл рүү орчуулхад оролцсон хүн.
Тэкстон Харвардын их сургуулийн Ойрхи Дорнодын хэл, соёл иргэншлийн тэнхимийн албан тушаалаасаа чөлөөлөгдсөн. Тэрээр одоо Массачусетс мужийн Кембридж хотод амьдардаг.
Гадаад легион
Францын гадаад легион буюу Гадаад легион (Légion étrangère []) нь Францын хуурай цэргийн хүчний бүрэлдэхүүнд багтдаг гадаад иргэдээс бүрдсэн цэргийн анги нэгтгэл юм.
Гадаадын легион түүхэн замналдаа 40 гаруй мянган цэргийн бүрэлдэхүүнтэй байсан цаг үе байдаг. Жишээ нь 1914 оны наймдугаар сард Гадаад легионд 52 үндэстнээс бүрдсэн 42.883 сайн дурынхан байдаг байжээ. 2018 оны байдлаар 100 орны иргэдээс бүрдсэн 8900 хүн легионы 11 ангид алба хааж байв. Францын легионыг 1831 оны гуравдугаар сарын 9-нд Луи-Филиппом I хаан байгуулжээ. Франц Алжирыг колоничлохоор төлөвлөж байсан тул улсаас гадаад оронд алба хаахад нэлээд тооны цэрэг хэрэгтэй байжээ. Энэ үед олон гадаадын иргэд Францад, ялангуяа Парист суурьшсан байжээ. Легионыг байгуулснаар хаан Луис Филипп шаардлагатай тооны цэргээ авч, үүний зэрэгцээ тус улсын хүн амын "хүсээгүй" хэсгийн тоог бууруулж чадсан байна. Тиймээс тэрээр маргааш нь 1831 оны гуравдугаар сарын 9-ний (la Loi du 9 mars 1831) хууль гаргаж, гадаадын легионыг зөвхөн эх газрын Францаас гадна ашиглах боломжтой гэж заажээ. Шинэ цэргийн ангийн офицеруудыг Наполеоны армиас, цэргүүдийг Итали, Испани, Швейцар, европын бусад орнуудаас гадна хуулийн асуудалтай францчуудаас бүрдүүлжээ. Үүний зэрэгцээ ажилд (цэрэгт) авах хүний ​​нэрийг асуухгүй байх уламжлал энэ үеэс тогтсон байна.
Гадаадын легион байгуулагдсан цагаасаа 1980-аад оны сүүл хүртэл дэлхийн өнцөг булан бүрээс 600.000 гаруй хүн легионы ногоон-улаан тугийн дор алба хааж байжээ. Хурандаа Мореллон (Мореллоны) хэлсэн үгнээс үзвэл, энэ хугацаанд 36.000 гаруй легионер тулаанд нас барсан ажээ.
Зүүн Европчууд легионеруудын хамгийн том бүлгийг (3/1 орчим) бүрдүүлдэг. Дөрөвний нэг нь Өмнөд Америкчууд. Тавны нэг нь шинэ баримт бичиг (өөрөөр хэлбэл нэр, бичиг баримт, иргэншил) авсан Францчууд бөгөөд одоо Канад, Бельги, Люксембург эсвэл Монаккочууд гэж бүртгэгдсэн байдаг. Цөөн тооны Монголчууд мөн Легионд алба хаадаг байна.
Францын бусад цэргийн ангиас ялгаатай нь зөвхөн 17.5-аас 39.5 насны эрэгтэйчүүд легионд алба хаах гэрээ байгуулах боломжтой бөгөөд 18 нас хүрээгүй хүмүүс эцэг эх, асран хамгаалагчийн бичгээр зөвшөөрөл авах шаардлагатай.
Эхний гэрээг 5 жилийн хугацаатай байгуулдаг. Дараагийнх нь 6 сараас 5 жилийн хугацаатай гарын үсэг зурж сунгаж болдог. Эхний таван жилийн гэрээний хугацаанд легионер нь капрал, дараа нь түрүүч цол авах боломжтой. Офицер болохын тулд та Францын иргэншилтэй байх ёстой. Тиймээс үндсэн офицерууд нь францчууд, цэргийн сургууль төгссөн, легионыг алба хаахаар сонгосон жирийн цэргийн хүмүүс байдаг юм.
Легионд нэр дэвшигчид эрүүл мэндийн үзлэг, бие бялдрын сорил, оюуны болон сэтгэл зүйн сорил, сэтгэл зүйчтэй ярилцлага хийх, урам зориг өгөх ярилцлагад ордог. Сорилт бүрийн дараа хамгийн муу үр дүн үзүүлсэн олон хүнийг хасдаг: зарим нь 3 сар, зургаан сар, жил эсвэл жил хагасын дараа дахин өргөдөл гаргахыг зөвшөөрдөг бол зарим нь насан туршдаа уг эрхийг нь хасдаг байна. Сар бүр 500 орчим хүнээс 20 орчим нь сонгон шалгаруулалтын бүх шатыг давж, суралцахаар явдаг байна.
Гурван жил ажилласны алба хаасан легионер Францад оршин суух зөвшөөрөл хүсэх эрхтэй болдог. 1999 онд Сенатаас санал нэгтэй баталсан хуулийн дагуу тулалдаанд шархадсан легионер алба хаасан хугацаа харгалзахгүйгээр Францын иргэншил авах эрхтэй, өөрөөр хэлбэл тэрээр "урсгасан цусаараа Франц иргэн" (Français par le sang versé) болох эрхээ авдаг байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Францын зэвсэгт хүчний холбоо Ангилал:Африк дахь Францын колоничлолын түүx Ангилал:Францын Мексик дэх хөндлөнгийн оролцоо Ангилал:Дэлхийн нэгдүгээр дайн дахь Францын зэвсэгт хүчний холбоо Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайн дахь Францын зэвсэгт хүчний холбоо Ангилал:Энэтхэг-Хятадын нэгдүгээр дайн Ангилал:Алжирын дайн Ангилал:Колонийн цэрэг Ангилал:Ливи-Чадын хилийн дайн Ангилал:Францын терроризмын эсрэг тэмцэл Ангилал:1831 онд үүсгэн байгуулагдсан
Краудфандинг
Краудфандинг (Crowdfunding [], crowd гэдэг нь ‚(хүн-)тоо хэмжээ‘ ба funding гэдэг нь ‚санхүүжүүлэлт‘) гэдэг нь ихэвчлэн интернетээр дамжуулж олон тооны хүмүүсээс бага хэмжээний мөнгө босгох замаар төсөл эсвэл бизнесийг санхүүжүүлэх практик юм. Краудфандинг бол краудсорсингийн нэг хэлбэр юм.
Ангилал:Краудсорсинг Ангилал:Компьютерын шинжлэх ухаан ба нийгэм Ангилал:Зээлийн үйлчилгээ Ангилал:Онлайн харилцаа Ангилал:Цахим бизнес Ангилал:Англи хэллэг
Жүгдэрийн Гансүх
Жүгдэрийн Гансүх нь Дорнод аймгийн Халхгол сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Абията нуур
Абията — Этиоп улсад оршдог 205 км² талбайтай нуур.
Ангилал:Африкийн нуур Ангилал:Этиопын нуур Ангилал:Байгаль орчны сүйрэл Ангилал:Давст нуур Ангилал:Оромиа
Даваадоржийн Батчулуун
Даваадоржийн Батчулуун нь Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Эрдэнэсантын хүн
Нүүрстөрөгчийн дан исэл
Нүүрстөрөгчийн дан исэл нь CO химийн томъёо бүхий нэгдэл. Нүүрстөрөгчийн дан исэл нь өнгөгүй, үнэргүй, амтгүй, агаараас бага зэрэг хүнд хий. Нүүрстөрөгчийн дан исэл нь 35 ppm-ээс дээш концентрацитай тохиолдолд гемоглобинтэй амьтдад (хүн багтана) хортой ч, амьтдын энгийн метаболизмаар бага хэмжээтэй үүсгэгддэг, өөрийн биологийн үүрэгтэй гэж үздэг. Агаарт, орон зайн хувиралттай ба богино хугацаанд оршиж, озоны доод давхаргын үүсэлд оролцдог.
Цахим холбоос
Ангилал:Галын аюултай бодис Ангилал:Хорт бодис Ангилал:Эрүүл мэндэд хортой бодис Ангилал:Нөхөн үржихүйд хортойгоор нөлөөлөх бодис Ангилал:Нүүрстөрөгчийн нэгдэл Ангилал:Оксид Ангилал:Шатагч хий
Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ
'''Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ 1980 оны 6 сарын 29-нд төрсөн. Л.Оюун-Эрдэнэ 2021 оны 1 сарын 27-нд Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томилогдсон бөгөөд 2016 оноос хойш Монгол Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдон ажиллаж байна. Тэрбээр Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар томилогдохоос өмнө Монгол Улсын Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын даргаар 2019 оны 2 сарын 2-ноос 2021 оны 1 сарын 27 хүртэл ажилласан.'''
Хүүхэд нас
Л.Оюун-Эрдэнэ 1980 оны 6 сарын 29-нд Улаанбаатар хотод төрсөн. Бага насанд эцэг, эх нь салсан учраас тэрбээр өвөө, эмээтэйгээ өссөн. Түүний аав нь сурган хүмүүжүүлэгч мөн зураач бөгөөд 1996 онд “Монгени” дунд сургуулийн цогцолборыг байгуулж Монголын боловсролын салбарын шинэчлэлд хувь нэмрээ оруулсан хүн юм.
Ээж нь хөгжимчин, Сонгодог урлагийн академик театрт кларинет хөгжим тоглодог байсан. Тэрбээр гавьяаны амралтаа авсны дараа Монголын сонгодог урлагийн хөгжилд хувь нэмрээ оруулахыг зорин “Соёл” санг үүсгэн байгуулжээ.
Түүний өвөө Хэнтий аймгийн Мөрөн сумын сургуулийн анхны хичээлийн эрхлэгчээр ажиллаж байлаа. Тэрбээр Л.Оюун-Эрдэнийг бага насанд нь бие даан Төвд болон Монгол бичиг үзэж, шатар тоглож сурахад чиглүүлсэн хүн юм.
Л.Оюун-Эрдэнэ Улаанбаатар хотын 28-р сургуульд анх суралцсан боловч 1990 онд эмээ нь мөнх бусыг үзүүлсний дараа өвөөтэйгээ амьдрахаар Хэнтий аймаг руу шилжиж тэндээ дунд сургуулиа төгссөн юм.
Л.Оюун-Эрдэнийн өвөө Лувсаннамсрай нь Буддын шашны Хамба лам байсан бөгөөд шатар гарамгай тоглодог төдийгүй тооны ухаан, Монгол хэл, Монгол бичгийн багш хүн байсан. Тэрбээр Монголын утга зохиолын тод төлөөлөгч, нэрт  зохиолч Дарамын Батбаярыг ихэд хүндэлдэг байсан бөгөөд зээ хүүгээ утга зохиолын хүн болгохоор Дарамын Батбаярт хандаж, Л.Оюун-Эрдэнэ түүний үүсгэн байгуулсан “Бэрс” дээд сургуульд суралцаж Сэтгүүлч мэргэжил эзэмшжээ.
Л.Оюун-Эрдэнэ  2005 онд “Алсын хараа” гэж анхны номоо бичсэн. 2015 онд Харвардын их сургуулийг төгссөний дараа “Азийн хүлэг улс” гэх хоёр дахь номоо хэвлүүлэв. Энэ номдоо тэрбээр Монгол Улсын 30 жилийн хөгжлийн бодлогыг тусгасан байна. Номоо хэвлүүлсэн жилдээ “Азийн хүлэг улс” хэмээх бодлогын судалгааны хүрээлэн байгуулсан.
Боловсрол
Л.Оюун-Эрдэнэ 2008 онд Монгол Улсын Их сургуулийг Эрхзүйч мэргэжлээр Бакалаврын зэрэгтэй төгссөн. Улмаар 2011 онд Монгол Улсын Их сургуулийн Нийгмийн шинжлэх ухааны сургуульд Улс төрийн шинжлэх ухааны Магистрын зэрэг хамгаалсан. Мөн 2015 онд Харвардын их сургуулийг төрийн бодлогын чиглэлээр Магистрын зэрэгтэй төгссөн. Харвардын их сургуульд суралцсанаар төрд зүтгэх мэдлэг, чадвар, итгэл үнэмшлээ илүү их олж авсан гэж тэрбээр олзуурхдаг.
Бүтээл
Ангилал:Монгол Улсын Ерөнхий Сайд Ангилал:Одооны засгийн газрын тэргүүн Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын засгийн газрын гишүүн Ангилал:Монгол Ардын Намын дарга Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Харвардын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монголчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Ядамсүрэнгийн Эрдэнэтулга
Ядамсүрэнгийн Эрдэнэтулга нь Булган аймгийн Сайхан сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Сайханы (Булган) хүн
Бавуудоржийн Баянмөнх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Болдбаатарын Бямбадорж
Болдбаатарын Бямбадорж нь Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Сүмбэрийн (Говьсүмбэр) хүн
Доминик Бартон
Доминик Бартон (англи. Dominic Barton, 1962 онд Уганда улсад төрсөн), мөн хятад Bao Damin (хятад: 鲍达民) нэртэй Угандад төрсөн канадын ажил хэрэгч, нийтлэгч, дипломат хүн. McKinsey & Company компаний гүйцэтгэх захирал.
Намтар
Д.Бартоны эцэг Уганда улсын Муконо хотод шашны номлогч, эх нь сувилагч байхад тэнд төрсөн байна. Түүнийг 7 настай байхад гэр бүл нь Канад руу нүүжээ.
Тэрээр дунд сургуулиа төгсөөд Бритиш Коламбиа Их сургуульд (University of British Columbia) сурч эдийн засагч мэргэжлээр төгссөн байна. Дараа нь Родсын тэтгэлэг авч Оксфордын Их сургуулийн Брансноүс коллежид (Brasenose College at Oxford University) сурч Эдийн засгийн MPhil зэрэг хүртсэн байна.
Сургуулиа дүүргээд тэрээр хэсэг хугацаанд N M Rothschild & Sons компаний Лондон дахь салбарт санхүүгийн шинжээчээр ажилласан.
1986 онд McKinsey & Company -ний Торонто хот дахь офисст ороод 11 жил удирдах асуудал эрхэлсэн зөвлөхөөр ажилласан байна.
2019-2021 онд Бээжин суугаа Канадын Элчин сайдаар ажилласан.
2021 оны арванхоёрдугаар сард Бартоныг Рио Тинтогийн шинэ ТУЗ-ийн даргаар томилж, 2022 оны тавдугаар сараас эхлэн ажиллахаар болсон нь 2022 оны дөрөвдүгээр сард компанийн ТУЗ-д орсон.
2023 оны 7-р сарын 10-11-нд Улаанбаатар хотноо болсон "Монголын Эдийн засгийн чуулган" -нд оролцож үг хэлсэн.
Ашок Лаваса
Ашок Лаваса (англи. Ashok Lavasa, IAST: Aśoka Lavāsā, 1957 оны 10-р сарын 21-нд төрсөн) -Энэтхэгийн төрийн зүтгэлтэн. Азийн хөгжлийн банкны дэд ерөнхийлөгч.
Энэтхэгийн Сангийн сайд, Ой мод байгаль орчны сайд болон Иргэний агаарын тээврийн сайд байсан.
Шагдаржавын Нацагдорж
Шагдаржавын Нацагдорж — БНМАУ-ын Төрийн хошой шагналт, Шинжлэх Ухааны Гавьяат Зүтгэлтэн, түүхч эрдэмтэн.
Намтар
1951 онд МУИС, 1954 онд ЗХУ-ын ШУА-ийн Дорно дахиныг судлах институтийг төгсчээ.
1936 онд Шинжлэх ухааны хүрээлэнгийн түүхийн тасагт дагалдан суралцагч оюутнаар орж хөдөлмөрийн гараагаа эхэлснээс хойш шинжлэх ухаан, боловсролын байгууллагад Хүрээлэнгийн түүхийн эрдэм, шинжилгээний ажилтан, ахлах ажилтан, тасгийн эрхлэгч, захирал дэд ерөнхийлөгч зэрэг ажил албыг нас эцэслэтлээ 60 гаруй жил хашжээ.
1949-1951 онд Монголын зохиолчдын эвлэлийн хорооны даргаар хавсран ажилласан байна. Монгол Улсад түүхийн шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх, үндэсний мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэх, Монголын шинжлэх ухааны байгууллагуудын бүтэц, зохион байгуулалтыг боловсронгуй болгох, материаллаг баазыг бэхжүүлэх, эрдэм шинжилгээний ажлыг өргөн цар хүрээтэй явуулахад ихээхэн хувь нэмэр оруулсан байна.
Түүхийн бүтээл
Монголын түүхийн чиглэлээр олон арван бүтээл туурвисны дотор
Зохиолч
Зохиолч бөгөөд үргэлжилсэн үг, жүжиг, киноны төрлөөр “Мандухай сэцэн”, “Болор толь” роман, “Сувд, Эрдэнэ хоёр, “Сорилт” зэрэг өгүүллэгийн эмхэтгэл, “Мандухай сэцэн хатан” /4 ангит/, “Ичээнд нь” кино, хэд хэдэн жүжгийн зохиол туурвижээ.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын түүхч Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн багш Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1918 онд төрсөн Ангилал:2001 онд өнгөрсөн
62-р сургууль
Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хот Сонгинохайрхан дүүргийн 19-р хороонд байрлах Нийслэлийн ерөнхий боловсролын 62 дугаар сургууль нь 1975 онд байгуулагдсан.
Зүүнгарын геноцид
Зүүнгарын геноцид ( Chinese 準噶爾滅族  ) нь Манж Чин гүрний Зүүнгарын ард түмнийг үй олноор нь устгасан явдал юм. Манжийн "Тэнгэр тэтгэгч" Чяньлун хаан 1755 онд Зүүнгарын удирдагч Амарсанаа нь Манж Чин улсын эсрэг бослого гаргасны улмаас Зүүнгарын хаант улсыг эзлэн авсны дараагаар геноцид хийхийг тушаажээ гэхдээ эхлээд Амарсанаагийн тусламжтайгаар Зүүнгарыг эзэлсэн бөгөөд дараа нь Амарсанаад хандсан хандлага, хэргэм зэргээс болоод Манж Чин улсын эсрэг бослого гаргасан. Уг геноцид нь Зүүнгарын дарангуйллын эсрэг боссон түрэг иргэдийн (одоо уйгур гэгддэг) дэмжлэгтэйгээр Манж Чин улсын цэргийн жанжид үйлдсэн юм.
Зүүнгарын хаант улс нь 17-р зууны эхэн үед үүссэн буддын шашинт Ойрд Монгол овог аймгуудын нэгдэл бөгөөд Ази дахь нүүдэлчдийн сүүлчийн эзэнт гүрэн байв. Зүүнгарын хүн амын 80 орчим хувь нь буюу 500-800 мянган хүн 1755-1757 онуудад Манж Чин улсын байлдан дагуулалтын үеэр дайн тулаан, тахал өвчний улмаас амиа алдсан гэж зарим судлаачид үздэг. Зүүнгарын уугуул хүн амын ихэнхийг устгасны дараа Манж Чин улсын засгийн газар Зүүнгарын нутагт хань, хүй, уйгур, шибэ үндэстнийг Манжийн хошуудтай хамт уг нутаг дэвсгэрт нүүлгэн шилжүүлж суурьшуулжээ.
Эхлэл
Манж Чин улс Зүүнгарын эсрэг дайн(Зүүнгар-Чингийн дайн)-д мордов. Зүүнгарууд Хятадын цагаан хэрмийн баруун захаас одоогийн Казахстаны зүүн хэсэг, одоогийн Киргизийн хойд хэсгээс өмнөд Сибирь хүртэлх нутаг дэвсгэрт (ихэнх нь одоогийн Шинжаанд оршдог) амьдарч байжээ. Тэд 17-р зууны эхэн үеэс 18-р зууны дунд үе хүртэл Хятадад заналхийлсэн сүүлчийн нүүдэлчдийн эзэнт гүрэн байв. Энэ хугацаанд Зүүнгар нь дарьт зэвсгийг үйлдвэрлэх үйл явцыг боловсронгуй болгосноос хойш Төв Евразид “Цэрэг армийн хувьсгал”-ыг орон нутагтаа анхлан эхлүүлсэн юм. Тэд газар тариалан, мал аж ахуйн хосолсон эдийн засгийг бий болгож, уул уурхай, боловсруулах аж үйлдвэрийг хөгжүүлсэн. Түүнчлэн Зүүнгар улс даяар ойрад хэлний хэрэглээг нэмэгдүүлэхийн тулд эзэнт гүрний хэмжээнд хууль, бодлогыг хэрэгжүүлж чадсан.
1680-аад оноос хэд хэдэн амжилтгүй цэргийн мөргөлдөөний дараа зүүнгарууд 1750-иад оны сүүлээр Манж Чин гүрэнд(1644-1911) дагаар орсон. Судлаач Кларк хэлэхдээ 1757-58 оны Манж Чин улсын аян дайн "зөвхөн Зүүнгар улсыг төдийгүй хүм амыг нь бүрэн устгасан" гэж үзжээ. Тэнгэр тэтгэгч хаан 1755 онд Манж Чин улсын хүчийг удирдан Зүүнгарыг ялсны дараа Зүүнгарын хаант улсыг дөрвөн ханаар удирдуулсан дөрвөн овог аймагт хуваахаар төлөвлөж байсан бол Хойт овгийг Амарсанаагаар удирдуулан хан болгохоор төлөвлөж байжээ. Амарсанаа нэгдсэн Зүүнгар үндэстний удирдагч болохыг хүссэн тул Чин улсын бодлогыг үгүйсгэн бослого гаргажээ. Дараа нь уурссан Цяньлун хаан зүүнгар үндэстэн, зүүнгар гэсэн нэрийг бүхэлд нь устгах зарлиг гаргажээ. Монгол хошууд болон манжууд Зүүнгарын эмэгтэйчүүд, хүүхдүүдийг боол болгон авах. Үлдсэн Зүүнгаруудыг алах ёстой байв.
Гадаад Монгол дэх халхын хунтайж Чингүнжав 1755 онд Чин улсын эсрэг бослого гаргахаар Амарсанаатай хуйвалдав. Чингүнжав 1756 онд Гадаад Монголд Чин улсын эсрэг бослогоо эхлүүлсэн боловч 1757 онд бослого дарагдсан. Бослогыг дарсны дараа Чингүнжав гэр бүлийнхээ хамтаар цаазлуулжээ. Уг явдлын дараа Тэнгэр тэтгэгч хаан Манжийн найман хошууг Зүүнгарыг байлдан дагуулахыг зарлиг болгов.
Устгах бодлого
Петр С.Пердуэгийн орчуулснаар Тэнгэр тэтгэгч эзэн хаан дараах зарлигуудыг гаргажээ: ""Show no mercy at all to these rebels. Only the old and weak should be saved. Our previous military campaigns were too lenient. If we act as before, our troops will withdraw, and further trouble will occur.
Зүүнгаруудыг устгасан нь Тэнгэр тэтгэч эзэн хааны хоёр жил үргэлжилсэн "үндэстний хоморголон устгах ажиллагаа" гэж тодорхойлсон устгалын бодлоготой холбоотой гэж үздэг. Тэрээр Зүүнгарын хүн амын дийлэнх хэсгийг алж, үлдсэн хэсгийг нь боолчлох юм уу цөлж, улмаар Зүүнгарыг тэрч чигт нь устгасан. Хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэргийн нэвтэрхий толь бичигт Тэнгэр тэтгэгч эзэн хааны Зүүнгарын эсрэг үйлдлийг геноцидын гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, шийтгэх тухай НҮБ-ын конвенцид зааснаар геноцид гэж ангилсан байдаг. Эзэн хаан өөрийн устгах тушаал болон Күнзийн шашны энх тайвны зарчмуудыг баримтлах хоёрын хооронд зөрчилдөөн байгааг олж хараагүй. Тэрээр Зүүнгаруудыг зэрлэг, хүн чанаргүй хэмээн дүрслэн өөрийн байр суурийг хамгаалж байв. Тэнгэр тэтгэгч эзэн хаан “Зэрлэгүүдийг арилган зайлуулах нь дотоодод тогтвортой байдлыг бий болгох арга зам”, зүүнгарууд “соёл иргэншлээс нүүр буруулсан”, “эзэн хааныг тэнгэр дэмжсэн” хэмээн тунхаглаж устгасан.
Манжий хааны зяо (устгах) гэдэг нэр томьёог хэд хэдэн удаа давтан хэлсэн тушаалыг нь түүний командлагчид биелүүлэх дургүй байв. Хадаха, Агуй дарга нар Зүүнгарын нутгийг эзэлсэн ч ард иргэдийг нь зугтаалгасан учир шийтгэгджээ. Жаохуй, Шүхэдэ генерал нар босогчдыг устгахад хангалттай идэвх зүтгэл гаргаагүй тул мөн шийтгэгдсэн. Танкэлү зэрэг бусад хүмүүсийг хядлагад оролцсоныхоо төлөө шагнажээ. Цяньлун Халх Монголчуудад “Залуус болон тэнхээтэйг нь аваад хяд” гэж илэн далангүй тушаажээ. Ахмад настан, хүүхдүүд, эмэгтэйчүүдийг хэлтрүүлсэн боловч өмнөх нэр, цол хэргэмээ хадгалж чадсангүй. Үнэнч Халхчууд Зүүнгарын хойт овгийн эмэгтэйчүүдийг Цэвдэнжаваас боол болгон хүлээн авч, өлсгөлөнд нэрвэгдсэн Зүүнгаруудыг хоолгүй болгох зарлиг буулгажээ. Манжийн хошууд, үнэнч монголчууд Зүүнгарын эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд, хөгшчүүлийг боол болгон хүлээн авч, тэдний Зүүнгар гэсэн шинж чанар нь арчигджээ. Сүүлийн үеийн судалгаандаа геноцидын асуудалд анхаарлаа хандуулж буй түүхч Марк Левене Зүүнгаруудыг устгасан нь "XVIII зууны хамгийн том геноцид байсан гэж хэлж болно."
Хожа Эмин Манж Чинтэй холбоотон
Зүүнгарууд Алтишахрыг байлдан дагуулж байх үед Афаки Хожагийн урилгаар Уйгурыг байлдан дагуулж, эрхшээлдээ оруулсан. Зүүнгарууд уйгуруудад маш их татвар ногдуулж, Уйгурууд татвар хураагчдад эмэгтэйчүүд, идээ ундаанаасаа өгдөг байв. Татварын хэмжээ хангалтгүй гээд Уйгур эмэгтэйчүүдийг татвар хураагчид бүлэглэн хүчирхийлсэн гэх хэрэг дэгдэв.
Турфан, Хами баянбүрдээс гарсан Зүүнгарыг эсэргүүцсэн Уйгурын босогчид Манж Чин улсын эрхшээлд орон, Зүүнгарын ноёрхлыг түлхэн унагахад Чин улсаас тусламж хүсэв. Эмин Хожа 額敏和卓 зэрэг уйгурын удирдагчид Манж Чин улсын язгууртнууд дотроос цол хэргэм олгож байсан бөгөөд эдгээр уйгурууд Зүүнгарыг эсэргүүцэх аян дайнд Манж Чин улсын цэргийн хүчийг зузаатгахад тусалсан. Чин улс Зүүнгарын эсрэг аян дайндаа Хожа Эминыг ашиглан, Таримын сав газрын лалын шашинтнуудтай зуучлагч болгон ашиглаж, Манж Чин улс зөвхөн ойрдуудыг (зүүнгаруудыг) алахыг санаархаж, лалын шашинтнуудыг амьд үлдээх гэж байгааг мэдээлэв. Зүүнгаруудыг өөрсдөө устгаж, Чин улсын талд орохыг тэдэнд итгүүлэхийн тулд Зүүнгарын хан Цэвээн Равданд лалын шашинтнууд дургүйцэж байсныг тэмдэглэв.
Хүн ам зүйн өөрчлөлт
Зүүнгарын эсрэг Чин улсыг хэлмэгдүүлснээр Шинжааны умард нутгийг хүн амгүй болгосон. Чин улс Зүүнгарт олон сая хан үндэстэн, хуй, төв азийн уйгур хүмүүс, Манжийн хошуудыг суурьшуулах ажлыг ивээн тэтгэж байв. Профессор Стэнли В.Тоопс хэлэхдээ, өнөөгийн хүн ам зүйн байдал Шинжаан дахь Чин улсын эхэн үеийнхтэй төстэй байна. Шинжааны умард хэсэгт Чин улс Зүүнгарын ойрад монголчуудыг устгасны дараа хань, хүй, уйгур, шибэ, казах колоничлогчдыг авчирсан. Эдгээр хүн ам зүйн өөрчлөлтийн үр дүнд Чин улсын үеийн Шинжаанд 62 хувь нь өмнөд хэсэгт төвлөрсөн уйгурууд, 30 хувь нь умард нутагт хань болон хүй, 8 хувь нь бусад олон үндэстний цөөнхөөс бүрдэж байв.