cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зуун буудалт даам
Зуун буудалт даам (, 100 буудалт даам) нь даамын нэг төрөл болох оюуны спорт юм. 17-р зуунд Францад үүссэн гэж үздэг. Дэлхийн Даамын Холбоо 1947 онд байгуулагдсан бөгөөд 2012 оны байдлаар 52 улс гишүүнээр элссэн байна. Монгол улс 1991 онд гишүүнээр элсжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Даам Ангилал:Хөлөгт тоглоом Ангилал:Сэтгэн бодох спорт Ангилал:Стратегийн тоглоом
Люкс (нэгж)
Люкс нь олон улсын нэгжийн СИ систем дэхь гэрэлтэлтийн хүчийг хэмжих уламжлагдсан нэгж юм. Гэрэлтэлтийн хүч нь гэрэлтүүлэгдэж буй талбайн гэрэлтэлтийн хэмжээг заах ба тухайн талбайд (хэмжихдээ метр квадратаар, м²) хэдий хэмжээний гэрлийн урсгал (хэмжилт нь люмен, лм) тусаж байгааг илэрхийлнэ. Люкс нь латин хэлний lux гэх үгээс гаралтай бөгөөд монголоор гэрэл гэсэн утгатай.
Араг ясан хийц
Араг ясан хийц гэж нь архитектур ба барилгын салбарт барилга дахь даацын хийцийн төрөл юм. Энэ хийц нь тулгуур эрхтэн араг яс шиг үүрэгтэй тул ийнхүү нэрлэжээ.
Араг ясан барилга нь фасадаар (хучилт) бүрхэгдэх ба дотоод орон зайг ихэвчлэн даацын бус ханаар тусгаарлагддаг. Даацын ханатай хийцэд босоо даацын барилгын хэсэглэл нь өрөөнүүдийг тусгаарладаг бол араг ясан барилгад энэ үүрэг байхгүй. Онцгой тохиолдол нь бэлэн сууцны босоо даацын хийц нь мөн орон зайг тусгаарлана. Мөн модон хүрээт барилгад босоо даацын элемэнт нь тусгаарлах үүрэгтэй.
Материал
Араг ясан хийцэд хэрэглэгддэг барилгын материалууд нь мод, ган ба төмөр бетон гэх мэт хол алгасалд тохирсон материалууд болно.
Гадаад холбоос
Ангилал:Даацын хийц Ангилал:Барилгын хийц
Австралийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Ангилал:Азийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг хөлбөмбөгийн шигшээ‎
Дорнод фронт
Дорнод фронт — гэж дараах хуудасуудад давхцаж байна. Үүнд:
Дашжамцын Арвин
Дашжамцын Арвин (* 1959 оны 4 сарын 3-нд Улаанбаатарт; † 2019 оны 6 сарын 4-нд Улаанбаатарт ) 1976 онд Дорнод аймгийн 10 жилийн дунд сургууль, 1981 онд Монгол Улсын Их Сургуулийг түүхч, түүхийн багш мэргэжлээр, 2001 онд Монгол Улсын Их Сургуулийн Түүхийн ухааны магистрантурт суралцаж төгссөн. Түүхийн шинжлэх ухааны доктор /Ph.D/ цолтой.
1981-1987 онд АА-ийн 221, 162-р ангиудад ХЗЭ-ийн нарийн бичгийн дарга, 1987-1990 онд Эх нялхсын эрдэм шинжилгээний төвийн ХЗЭ-ийн хорооны нарийн бичгийн дарга, 1990-1991 онд Улаанбаатар хотын ХЗЭ-ийн хороонд эвлэлийн ажилтан, 1991-2000 онд “Их Өргөө” ХХКомпаний захирал, 2000-2004 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, 2004-2008 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, 2008 оноос Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, 2008-2009 онд Мянганы хөгжлийн зорилтууд болон ядуурлыг бууруулах асуудлын дэд хорооны дарга, 2009-2010 онд УИХ-ын Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны байнгын хорооны даргаар тус тус ажиллаж байсан.
2012 оны УИХ-ын сонгуулиар 22 дугаар тойрогт нэр дэвшиж сонгогдсон. УИХ-ын Нийгмийн бодлого, боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, Төсвийн байнгын хорооны гишүүн. УИХ дахь АН-ын бүлгийн гишүүн.
2000 онд "Алтан гадас" одон, 2001 онд Ардын хувьсгалын 80 жилийн ойн хүндэт медаль, 2006 онд Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн хүндэт медаль, 2009 онд Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одонгоор шагнагдсан. Орос, англи хэлтэй.
Эшлэл
Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын түүхч Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1959 онд төрсөн Ангилал:2019 онд өнгөрсөн
Нисэхийн маршал
ЗХУ-ын үед нисэх хүчний цэргийн дарга нарт олгож байсан төрөл цэргийн дээд цол юм. Ангилал:Цэргийн түүх Ангилал:Цэргийн цол
1908 он
(MCMVIII) Аргын тооллоор Нэгэн мянга есөн зуун наймдугаар оны шороон бич жил. Анно Домини гэж тоолдог болсноос хойш хоёр дахь мянганы 908-р он, 20-р зууны найм дахь жил, 1900-аад он гэж тоолбол ес дэх жил.
Энэ оны Нобелийн шагналтнууд
Шведийн эзэн хааны дэргэдэх Нобелийн хороо дараах хүмүүст шагнал гардуулахаар болжээ. Люксембургийн физикч Франц гаралтай Габриел Липпманд өнгөний хувьсах үзэгдлийг судласных нь төлөө олгохоор болсон бол Английн эрдэмтэн Эрнест Рудерфордыг альфа, бета цацрагыг судласных нь төлөө Химийн шагнал олгосон юм. Харин эрүүл мэндийн салбарын шагналыг дараах хоёр хүнд хуваан олгожээ. Оросын эрдэмтэн Илья Мечниковт цусны халдварыг судласных нь төлөө, Германы эрдэмтэн Паул Эрлихт бэлгийн замын өвчний судалгааных нь төлөө энэхүү шагналыг олгосон байна.
Харин уран зохиолын шагналыг Германы нэрт зохиолч, философич Рудольф Юкенд амьдралын философийн минималист үзлийг дэлгэрүүлж, Герман хэлт орнуудад гарамгай нөлөө үзүүлснийх нь төлөө олгосон байна. Нобелийн Энхтайвны шагналыг мөн л хоёр хүнд хуваан өгөхөөр болжээ. Шведийн сэтгүүлч Клас Арнольдсонд Шведийн энхтайвны төлөөх нийгэмлэгийг байгуулсных нь төлөө, Швед-Норвегийг энхтайван замаар тусгаар тогтнолоо хүлээн зөвшөөрөх үзэл сурталдсаных нь төлөө Данийн улстөрч, сурган хүмүүжүүлэгч Фредерик Баейр нарт олгожээ. Та бүхэнд Нобелийн шагналтнуудыг танилцуулъя.
Гадаад холбоос
#
Пулемёт
Пулемёт гэж маш хурдан олон тооны сум гаргах чадвартай зэвсэг юм. Пулемётыг монголоор сумшуур гэж нэрлэдэг.
Ангилал:Галт зэвсэг
Люмен (нэгж)
Люмен нь олон улсын нэгжийн СИ систем дэхь гэрлийн урсгалыг хэмжих уламжлагдсан нэгж юм.
Ангилал:СИ-системийн нэгж Ангилал:Фотометрийн нэгж
Бенжамин Муканжо
Бенжамин Муканжо Биле (Benjamin Moukandjo Bilé; 1988 оны арваннэгдүгээр сарын 12-нд Дуала хотод төрсөн) — Камеруны хөлбөмбөгчин бөгөөд францын «Реймс» болон Камеруны шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Жеррид Бэйлесс
Жеррид Бэйлесс (Jerryd Bayless; 1988 оны наймдугаар сарын 20, Аризона, Финикс) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Милуоки Бакс» багт хамгаалагчаар тоглодог. 2008 онд драфтын №11-ээр «Индиана Пэйсерст» хуваарилагдаж байв.
Бенжамин Муканжо
Замнал
2014 оны долоодугаар сарын 18-нд «Реймс» багтай хоёр жилээр гэрээлэв.
Жеррид Бэйлесс
Замнал
Бэйлесс 2011/2012 онд нийт 31 тоглолтонд оролцохдоо 11.4 оноо, 3.8 дамжуулалт 22.7 минутанд дунджилахдаа довтолгоо 42.4, гурвын шидэлт 42.3 хувьтай гүйцэтгэсэн нь хувийн дээд үзүүлэлт байлаа.
Бенжамин Муканжо
Шигшээ
Муканжо Камеруны шигшээд анх 2011 оны зургаадугаар сарын 4-нд Африкийн цомын сонгонд Сенегалтай тоглоход (0:0) гараалсан ба арав хоногийн дараа Гвиней-Бисаутай тоглоход гоолдсон аж.
Жеррид Бэйлесс
Замнал
2014 оны нэгдүгээр сарын 7-нд «Мемфис Гриззлис», «Оклахома-Сити Тандер» зэрэг гурвалсан гэрээгээр «Бостон Селтикст» элссэн.
2014 оны долдугаар сарын 31-нд «Милуоки Бакстай» гэрээлсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Торонто Рэпторс багийн тоглогч Ангилал:Портленд Трэйл Блэйзерс багийн тоглогч Ангилал:Нью-Орлеан Хорнетс багийн тоглогч Ангилал:Мемфис Гриззлис багийн тоглогч Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Банжиг
Анх 2002 оны 8 сарын 29-нд Banjig.com нэрээр үйл ажиллагаа явуулж эхэлсэн ба 2003 оны 7 сар хүртэл үндсэн үйлчилгээнүүдийн нэг болох Banjig. Ил захидлын үйлчилгээг дагнан явуулж байгаад 2003 оны 8 сараас эхлэн Banjig.Net буюу Banjig. Сүлжээ нэртэйгээр үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэн ажиллаж эхэлсэн.
Banjig.Net-ийн гол онцлог нь бүх үйлчилгээгээ гишүүнчлэлд суурилж үзүүлдэг бөгөөд Banjig. ID хэмээн нэрлэгдэх бүртгэлийн нэрээрээ хэрэглэгчид тус сайтад ханддаг.
2006 оны сүүл 2007 оны эхээс Банжиг Дансны хэрэглэгдэх хүрээг өсгөж, хэрэглэгчдийн оролцоог нэмэгдүүлэхэд гол нөлөө үзүүлсэн анхны үйлчилгээ болох Банжиг Мэдлэг салбараа нээсэн.
Ангилал:Монголын вэбсайтууд
Айдитародын замын уралдаан
Дэлхийн хамгийн хол зайд явагддаг бөгөөд хамгийн хүнд нохойн чарганы уралдаан бол Аляскад болдог Айдитарод замын уралдаан (Iditarod Trail Sled Dog Race) юм. АНУ-ын Аляскын онгон зэрлэг байгаль дунд болдог энэ уралдаанаар 1850 км гаруй хол зам туулдаг. 1973 оноос эхлэн жил бүрийн 3-р сард (3-р сарын эхний хагас сайнд эхэлдэг) Анкорижээс Номе хүртэл түүхэн замаар уралддаг болсон.
1925 онд Номед хоолойн сахуу өвчин дэлгэрчээ. Эм тариаг Анкорижээс тэр үед Аляскад байсан ганц төмөр замаар 680 км зайтай Ненана хотхонд зөөж, тэндээсээ 1090 км зам туулан Номед хүрэх байсан ба энэ нь Аляскын хамгийн хэцүү бэрх зам гэж тооцогддог байжээ. Нохойн чаргатай 20 хүн буухиагаар дамжуулан таван өдөр хагаст амжин ийлдэсийг Берингийн тэнгис хүртэл зөөж чадсан гэдэг. Уг нь бол 3 долоо хоног явдаг байсан байна.
Одоогоор 1992 онд Швейцарийн иргэн Мартин Бузерийн тогтоосон 8 өдөр, 22 цаг, 46 минут, 2 секундын амжилтыг хэн ч эвдээгүй байгаа. Хоёр замаар уралддаг ба оролцогч алийг нь ч сонгож болдог. Хойд замаар явбал 26 шалгах цэгээр дайрч гарах ба өмнөд замаар уралдвал 27 шалгах цэгт бүртгүүлэх болдог. Бүртгүүлэхдээ хүнсээ хангаж аван амарч болдог ба чаргаа ч сольж болдог. Оролцогч бүр нэг удаа 24 цагийн, 2 удаа 8 цагийн завсарлага хийх ёстой.
Энэ нь нохойн эрүүл мэндийг хамгаалсан ажиллагаа ба малын эмч нар явцын дунд хянаж байдаг. Уралдаанд оролцохын тулд 4000 доллар төлөх ба гэхдээ нэг оролцогчийн хувьд нохойн хоол, бусад тоног төхөөрөмж гэсээр байгаад 20.000 - 30.000$ зарцуулдаг байна. Зарим багууд 100.000 хүртэл доллар зарцуулдаг гэтэл ялагч нь 69.000$ орчим шагнал авдаг гэхээр ивээн тэтгэгчид болон зар сурталчилгаанаас санхүүждэг нь ойлгомжтой. Мэккей бол энэ уралдааны 38 жилийн түүхэнд дараалан дөрөв түрүүлж буй анхны хүн юм.
Ангилал:Нохойн спорт
Прохорвкийн тулалдаан
Прохоровкийн тулалдаан нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны Курскийн тулалдааны үед болсон танкийн тулалдааны нэр юм. Энэ тулалдаанаар Нацист Германы давших "Цидатель" ажиллагааны үе шат төгсгөл болсон гэж үздэг бөгөөд зөвлөлт-германы талуудаас хамгийн олон танк оролцсон байна.
Тулалдааны явц, өрнөл
Эрих фон Манштайны ерөнхий удирдлагаар Готын бүлэг Прохоровк хүртэл 30-35 км давшин зөвлөлтийн хориглолтын үндсэн 3 шугмыг бараг сэтэлжээ. Хориглолтын байдал хүнд болсон тул генерал Иван Коневын Талын фронтын ангиудыг нөөцөөс энэ хэсэгт сөрөг довтолгоонд оруулсан боловч германы давшилтыг бүрэн зогсоож чадахгүй байв. Зөвхөн нэг жишээ татахад Генерал Катуковын гвардын танкийн 1-р армийн А.Бурдын командалсан Тацины нэрэмжит танкийн корпус нэг өдрийн тулалдаанд танкынхаа 65 хувийг алдаж хүнд хохирол хүлээжээ. Цүлхэнгийн өмнөд хэсэгт байдлыг засахын тулд Зөвлөлтийн тал Дээд ерөнхий командлалын нөөцөөс 800 танктай генерал Ротмистровын командалсан гвардын танкийн 5-р армийг энэ чиглэлт татан сөрөг давшилт хийх шийдвэр гаргажээ. Ольховаткийн чиглэлд хийсэн германы давшилт Талын фронтын хүчтэй тулгаран саарсан тул Эрих фон Манштайн хүчээ дахин бүлэглэж Прохоровкийн чиглэлд танкийн хүчтэй цохилт өгөхөөр шийдвэрлэсэн байна. Ийнхүү 1943 оны 7 сарын 12-ны өдөр дэлхийн дайнуудын түүхэнд хамгийн томхонд орох танкийн тулалдаан болсон байна. Хоёр талаас нийтдээ 1200 орчим танк, дайрагч их буу, өөрөө явагч их буу энэ тулалдаанд орсон гэж үздэг. Зөвлөлтийн талаас 600 орчим танк бүхий 3 корпустай гвардын танкийн 5-р арми 7 сарын 12-ны өглөө давшилтанд ороход өмнөөс нь германы «Адольф Гитлер», «Рейх», «Лейбштандарт» гэсэн танкийн 3 дивиз бүхий СС-ийн 2-р танкийн корпус ба 17-р танкийн дивизийн давшилт эхлэхтэй давхацсан байна. Зөвлөлтийн тал германы талыг 700-аас доошгүй танк, дайрагч их буу энэ дайралтанд оруулсан гэж үздэг боловч дайны дараах германы генералуудын дурсамжид СС-ийн танкийн 2-р корпусын «Адольф Гитлер», «Рейх» дивизийн 239 танк, 58 дайралтын их буу оролцсон гэж бичсэн байдаг.
Харилцан довтолгоонд орж тулгарсан танкууд бие биеэ тулган буудаж, шатсан танкийн багийхан танкуудын дундах зайд гардан тулалдаж эхэлсэн байна. Довтолгоог эхэлж харсан германы танкуудын галын доор зөвлөлтийн танкууд байрлалаа эзэлсэн нь хүнд хохирол хүлээх нэг шалтгаан болжээ. Тулалдааны явцад зөвлөлтийн тал тулалдаанд орсон 2 корпусын 70 хувь буюу 400 гаруй танкаа алдаж, бага, дунд шатны командын бүрэлдхүүндээ хүнд хохирол амссан бөгөөд германы талын хохиролыг 300-400 танк гэж үздэг байна. Харин германчууд өөрийн хохиролыг 80 танк, дайралтын их буу гэдэг. Зөвлөлтийн нөөц танкийн армитай тулгарсан Готын бүлэг цаашид давшиж чадаагүй бөгөөд дараагийн 3 өдөр дахин давших оролдлого хийсэн боловч амжилтгүй болжээ.
Эшлэл
Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны тулалдаан Цитадель Ангилал:Германы Орос дахь булаан эзлэлт 1941–1944 Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн германы зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:1943 оны зөрчилдөөн Цитадель ажиллагаа
Өнгөний бэлгэдэл
Хүний амьдралын ээлжлэн өнгөрөх өдрүүд олон янзын өнгөөр дүрслэгддэг. Сэтгэл санааны тайван байдал, амьдралаас авч буй сайхан мэдрэмжүүд, сэтгэлд хоногшсон дурсамж гээд бүхий л зүйл өнгөтэй холбогдон ой санамжинд үлдэж, дурсагдана. Магадгүй сэтгэл дундуур байх үеийн мэдрэмжүүд ч зарим нэг өнгөөр тодорхойлогддог. Тиймээс сэтгэл судлаачид өнгийг хүний сэтгэл зүйд шууд болон шууд бусаар нөлөөлдөг хэмээн эерэг болон сөрөг нөлөөллийг тодорхойлжээ. Өнгө  бүхэн   өөрийн   онцлогтойгоос  гадна янз бүрийн нөлөөллийг бидэнд үзүүлдэг. Дэлхий дээрх бүхий л зүйлс өөрийн гэсэн өнгө, хэв маяг, донжийг агуулсан байдаг бөгөөд үүнд өнгө хамгийн их нөлөөг үзүүлдэг. Өнгөнүүд тус бүртээ юуг илэрхийлж, хүний сэтгэл зүйд яаж нөлөөлдөг талаар олон судалгаа, туршилтууд байдаг. Өнгийг МЭӨ 1550-аад онд эртний Египетэд судалж байсан бол 2000 жилийн тэртээ Хятадад судалж байжээ.
Өнгөний бэлгэдэл
Хөх ба цэнхэр өнгийг нээлттэй хүмүүс таашаадаг
Үхэшгүй мөнхийн бэлгэдэл ногоон өнгө
Хүчирхэг байдал болоод итгэл найдвар, хуучинсаг үзэл, энх амгалан, баян чинээлэг, үхэшгүй мөнхийн бэлгэдэл болдог ногоон өнгө хүн бүхэнд тайван байдлыг бэлэглэх увидастай. Энэ өнгөнд дуртай хүнийг хувийн зохион байгуулалт сайтай, сандарч тэвдэж байсан ч тайван харагдаж чаддаг гэж тодорхойлж болно. Тэд ямар ч тохиолдолд биеэ бариж чаддаг.
Оньсого мэт хар өнгө
Нэг талаас итгэлтэй үнэн бат бөх чанар, хашир хянамгай байдал, хүч чадал, эрх мэдэл нөгөө талаас уй гашуу, оньсого мэт байдлыг илтгэдэг өнгө юм. Хэрэв таны сонголтод энэ өнгө зонхилдог бол таныг гадаад ертөнцөөс тусгаарлагдмал байх хүсэлтэй, бардам, ухаалаг, хошигнох чадвартай, өвөрмөц бие хүн төдийгүй нөхөрсөг, хөгжилтэй сонирхолтой,нэгэн хэвийн байдалд дургүй хүн гэж сэтгэлзүйчид тодорхойлжээ.
Шударга хүмүүс цагаан өнгөнд дуртай
Цэвэр ариун, гэнэн байдал болон өвөрмөц хээнцэр ганган, баян тансаг байдал хийгээд шунал тачаалын өнгө юм. Шударга зантай, итгэл даадаг, өөртөө бусдыг татдаг, тусархаг, зарчимч, тогтвортой хүмүүс цагаан өнгөнд дурлаж, энэ өнгийг зонхилон сонгодог аж.
Хамгийн сэтгэл хөдөлгөм өнгө бол ягаан
Хамгийн сэтгэл хөдөлгөм болоод нинжин зөөлөн, гэнэн, хөнгөн, итгэмтгий байдлын илрэлээс гадна тайвшруулан нойрсуулдаг өнгө юм. Ягаан өнгө урам зоригтой, энхрий, итгэмтгий гэмгүй зан байдлын зэрэгцээ тэмцэл өрсөлдөөнд дуртай, найдвар мөрөөдлөөр дүүрэн сэтгэлтэй, бие даан шийдвэр гаргах дургүй, хөнгөмсөг зан байдлыг агуулдаг.
Бор өнгөнд дурлагсад хайхрамжгүй зантай байдаг
Бат бөх, итгэл найдвартай болон аливаа зүйлийн бодит байдлын илрэл болдог өнгө юм. Бор өнгө нь байгалийн шинж чанартай өнгө тул дасан зохицох чадвар сайтай, олны дунд байх сонирхолтой, заримдаа хэтэрхий энгийн байдлыг бий болгодог, анхаарал хайхрамж муутай хүний зан байдлыг илэрхийлдэг.
Эсрэг тэсрэг байдлыг саарал өнгө илтгэнэ
Хэрэв таны сонголтонд саарал өнгө зонхилдог бол бусдаас өөрийн мөн чанараа нуухыг эрмэлзсэн, албархуу, сэтгэл хөдлөлгүй, нэг талаас эрх чөлөөтэй байдлын, нөгөө талаас түүний эсрэг хаалттай байдлын илэрхийллийг агуулдаг. ==
Таван өнгийн хадгийн бэлгэдэл
♦Цагаан өнгө нь сүү, сэвгүй ариун сэтгэлийг бэлгэддэг. Цагаан өнгийн хадгийг хамгийн сайн сайхан, хүндэтгэдэг хүндээ өргөн барьдаг. Мөн энэ өнгө тогтвортой итгэлтэй сэтгэл төрүүлдэг байна. Тиймээс эмч сувилагч нар цагаан өмсгөл өмсдөг ажээ. Бас зарим улс төрчид өөрсдийн тууштай байдлыг илэрхийлж цагаан хувцас өмсдөг.
♦ Цэнхэр өнгийн хадаг тэнгэрийг бэлгэддэг. Монголчууд дээр үеэс цэнхэр өнгийн хадгийг түгээмэл хэрэглэж, ах дүүсдээ барьж золгодог заншилтай. Энэ өнгө цусны даралтыг бууруулдаг шидтэй. Эмнэлгийн зарим ажилтан, цагдаагийн албан хаагчид, хотын цэцэрлэгчид цэнхэр өмсгөлтэй байдаг.
♦ Шар өнгө нь эрдэм болон шашныг бэлгэддэг. Шар өнгийн хадгийг багшдаа барьдаг бөгөөд өөр хүнд барьдаггүй ёстой байжээ. Энэ өнгө мөн аз жаргал, баяр баясгаланг бэлгэддэг. Тиймээс дэлхийн бараг бүх улсын такси шар өнгөтэй байдаг. Мөн дэлхийн томоохон машин түрээслэх фирмүүд машиндаа энэ өнгийг сонгодог байна.
♦ Ногоон хадаг нь газар дэлхийг бэлгэддэг. Мөн энэ өнгө хүнд итгэл төрүүлдэг байна. Иймээс дэлхийн олон банк ногоон өнгийг сонгодог ажээ. Амралт, унтлагын өрөөнд ногоон өнгө зонхилж байвал санаа сэтгэл амарч, амгалан тайван байх болно.
♦Улаан хадаг галыг бэлгэддэг байна. Энэхүү хадгийг бурхан шашны таван махбодийн тусгай үйлд хэрэглэдэг бөгөөд хүмүүст барьж золгодоггүй ажээ. Мөн энэ өнгө идэх дур хүслийг төрүүлдэг. Тиймээс дэлхийн томоохон хүнс үйлдвэрлэгч фирмүүд жишээ нь кока кола сурталчилгаандаа улаан өнгийг хэрэглэдэг. Улаан өнгө гал халуун сэтгэл, дурлал хайрын бэлэгдэл болно. Харин зүрх судасны цохилтыг түргэсгэж, цусны даралтыг ихэсгэдэг. Нүдний хараанд муугаар нөлөөлөх, ядраах зэрэг сөрөг нөлөөтэй байдаг.
♦ Бор: Энэ өнгө нь хүнд яарах тэвдэх сэтгэл төрүүлдэг нь туршилтаар батлагджээ. Тийм учраас түргэн хоолны газрууд сандал ширээгээ бор өнгөөр буддаг байна. Энэ нь идэж дууссан нь түргэн гарч, дараагийн хүндээ зай тавьж өг гэсэн утгатай юм. Хэрэв та зочинд дургүй бол зочны өрөөндөө бор өнгийн ханын цаас, ширээ сандал зэргийг сонгож болно. Харин зочид гийчдэд дуртай бол бор өнгөнөөс зайлсхийх хэрэгтэй ажээ.
♦ Гүн ягаан: Хүний санаа сэтгэлийг тайван бус болгож айх сэтгэл төрүүлдэг. Ялангуяа эмнэлэгт тохирохгүй гэж үздэг.
♦ Цайвар ягаан: Тайвшрах сэтгэл төрүүлдгээрээ бусад өнгөнөөс ялгаатай. Цайвар ягаан өнгийн хувцас өмссөн хүмүүс эелдэг урьхан харилцаатай байдаг. Тийм учраас Англи улсын их дэлгүүрийн худалдагчид цайвар ягаан хувцсаар ижилссэн байдаг байна.
♦ Хар хөх: Төгсөшгүй, дуусашгүй санааг илэрхийлж алдар хүндийг дагуулдаг хэмээн үздэг. Тийм учраас том том үйлдвэр, фирмүүд энэ өнгийг ашиглаж нэр хүндээ бататгадаг байна. Сайхан сэтгэлтэй, уур нь амархан гарчихдаг хүмүүс хөх, цэнхэр өнгөнд дуртай байдаг. Аливаад идэвхгүй, мөрөөрөө байх дуртай хүмүүс саарал өнгөнд дурладаг. Намбалаг, томоотой хүмүүс хүрэн, шар хүрэн өнгөнд дуртай байдаг ажээ. Ангилал:Соёл Ангилал:Хараа
Германы 6-р арми
Германы 6-р арми нь Сталинградын тулалдаанаар бүслэгдэн устгагдсан, Германы анхны арми юм. Хамгийн сүүлийн командлагч нь генерал-фельдмаршал Фридрих Паулус. 6-р армийг бүслэгдэн бут цохигдсоны дараа Германы дээд командлал өшөө авагчдын гэсэн тодотголтойгоор 6-р армийг дахин шинээр байгуулсан боловч Украиныг чөлөөлөх байлдааны үед дахин бут цохиулсан байна.
Арми 006 #:6 Арми
Нангиажин
Нангиажин гүнж (хятадаар:囊家真) бол Хубилай хаан ба Чаби хатны охин бөгөөд Хонгирад аймгийн Уручин, Төмөр, Манзитай нартай ээлж дараалан гэрлэж байсан. Анхны нөхөр Уручин хүргэн нь Өлзий гүнжийг өөд болсны дараа түүнийг хатнаа болгов. 1277 онд Номухан вангийн удирдсан цэрэг Монгол газарт ирэхэд Монгол хан хөвгүүд ноёдын дотор бослого гарах үед, Уручингийн дүү Зургаадай ноён бослогын удирдагчдын нэг байв. Зургаадай ноёны цэргийн бослого дарагдсаны дараа Уручингийн дүү Төмөр хүргэний хатан болов. Тэр Төмөр хүргэнд Сэнгэбал хүргэн ба Дивубал хүргэнг төрүүлсэн. 1290 онд Төмөр хүргэн өнгөрсөний дараа Төмөрийн дүү Манзитай хүргэний хатан болов. Нангиажин гүнжийг өөд болсны дараа Өлзийт хааны зарлигаар Манзитай хүргэнд Чингим хунтайжийн охин Нангабула гүнжийг өгсөн.
Холбоотой өгүүлэл
Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:14-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Монголын гүнж
Бад Лаки
Бад Лаки (Bud Luckey; 1934 оны 7-р сарын 28; Бинлингс, Монтана; 2018 оны 2-р сарын 24-нд Ньютаун, Коннектикут) — Америкийн жүжигчин, продюсер.
Лавлах холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын телевизийн нэвтрүүлэгч Ангилал:АНУ-ын график зураач Ангилал:Дуу оруулагч Ангилал:Хүүхэлдэйн кино зураач Ангилал:АНУ-ын чимэглэл зураач Ангилал:УАГБ-ын хүн Ангилал:АНУ-ын Солонгосын дайны хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1934 онд төрсөн Ангилал:2018 онд өнгөрсөн
Майер Принштайн
Майер Принштайн (Myer буюу Meyer Prinstein, анх Mejer Prinsztejn, 1878 оны 12 сарын 22– 1925 оны 3 сарын 10) нь Америкийн хөнгөн атлетикч, Ирланд-Америкчуудын Хөнгөн Атлетикийн Клубийн тамирчин бөгөөд уртын харайлтын дэлхийн дээд амжилтыг эзэмшиж байсан, олимпийн 3 алтан медальтай.
Бага нас
Принштайн 1878 онд Польшийн Щучинд төржээ. Түүний эцэг эх Якоб, Жулиа Принштайн (хуучин Янкел Принштайн, Жудес Рубинштайн ) нар Польш-Оросын еврей үндэстнүүд байсан бөгөөд тэд 1883 онд Нью-Йорк руу цагаачилжээ. Удалгүй Сиракюз руу нүүсэн бөгөөд Майер тэнд өсч торнисон байна. Тэд 5 охин, 4 хүүтэй байсан аж. Аав Якоб нь ногоо, талх нарийн боовны мухлаг ажиллуулдаг байв. Майер 9 хүүхдийн гурав дахь нь байлаа.
Тэр Сиракюз Их Сургуулийн хөнгөн атлетикийн багийн ахлагч байсан бөгөөд их сургуулиа хуулийн ухааны бакалаврын зэрэгтэй төгсчээ.
Дэлхийн дээд амжилт
Принштайн 1898 оны 6 сарын 11-нд Нью-Йоркт уртын харайлтаар 7.235 м (23' 8⅞")-ийн амжилт үзүүлж, дэлхийн дээд амжилт тогтоов. Түүний энэ амжилтыг эхлээд Ирландын Виллам Ньюбөрн мөн оны 6 сарын 18-нд, дараа нь Элвин Крэнцлайн 1899 оны 5 сарын 26-нд ахиулсан байна. 1900 оны 4 сарын 28-нд Принштайн Филадельфи хотноо 7.50 м (24’ 7¼”) харайж дэлхийн шинэ дээд амжилт тогтожээ. Түүний энэ амжилт 4 сар тэссэн бөгөөд 1900 оны 8 сарын 29-нд Ирландын Петер О'Коннор эвдсэн юм.
Хожмын амьдрал
1906 оноос хойш Принштайн Нью-Йорк хотын Күйнс дүүргийн Ямайкад амьдарч, хуулийн салбарт ажиллаж байсан бөгөөд хожим бизнес эрхэлж байв. Тэр 1925 оны 3 сарын 10-нд Нью-Йорк хотын Маунт Синай эмнэлэгт зүрхний өвчний улмаас нас нөгчжээ.
Принштайн 1982 онд Олон Улсын Еврейчүүдийн Спортын Алдрын Танхимд багтсан билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Гурвын харайлтын олимпын аварга] [[Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:АНУ-ын гурвын харайгч Ангилал:АНУ-ын уртын харайгч Ангилал:1900 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1904 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Олон Улсын Еврейчүүдийн спортын алдрын танхимын гишүүн Ангилал:АНУ дахь Польшийн цагаач Ангилал:Польшууд Ангилал:АНУ-ын хүн Ангилал:1878 онд төрсөн Ангилал:1925 онд өнгөрсөн
Металлын холбоо
Металлууд цахилгаан дамжуулах чанар өндөр байдаг нь металл дамжуулагчийн дотор электронууд чөлөөтэй хөдөлж байдгаар тайлбарлагдана. Энэ нь металлын атомын электрон бүрхүүлд хоосон орбитал байдагтай, мөн гадна давхрааны электронууд цөмдөө сул хүчээр хобогдсон байдагтай холбоотой.Металлууд иончлолын энерги багатай, валентын электронууд атомд сул холбогдсон байдаг. Ийм болохоор металлын атомын талстын торын дотор электронууд бие биетэйгээ холбогдон оршино. Энэ электронууд нь талстын доторхи атомуудтай харилцан үйлчлэлцэх хүчийг бий болгоно. Энэ хүчийг металлын холбоо гэнэ. Ангилал:Химийн холбоо Ангилал:Металл
Мөрөн
thumb|250px|2006 оны Мөрөн хотын бараа thumb|[[Шүхэрч Гэлэнхүүгийн хөшөө]] Мөрөн (монгол бичгээр Зураг:Müren.png мүрэн) — Хөвсгөл аймгийн төв нь хүн амын тоогоор Улаанбаатар, Дархан, Эрдэнэт, Чойбалсан хот-ын дараа орно.Нутаг дэвсгэр, засаг захиргааны хуваариар адил нэртэй сум болдог. 102,9 км² талбайт нутагтай Мөрөн сум 2011 оны эцэст 37,471 оршин суугчтай байв.
Мөрөн хотын баруун урд хэсгээр Дэлгэр мөрөн урсан өнгөрдөг. Мөрөн хот эмнэлэг, музей, театр, шуудангийн салбар, сургуулиуд, цэцэрлэгүүдтэй. Мөн 2004 онд Монголын эрчим хүчний сүлжээнд холбогдсон. Мөн 2014 онд 35 тэрбум төгрөгийн өртгөөр 34 мегаваттын Дулааны цахилгаан станц баригдсанаар хоцрогдож хуучирсан, утааны бохирдлын эх үүсвэр болсон олон уурын зуухнаасаа салж, аймгийн төвийг халаахад өмнө нь жилд 110000тн нүүрс хэрэглэдэг байсныг шинэ станцаар зөвхөн 16000тн хэрэглэдэг болгож бууруулж чаджээ.
Түүх
Хөвсгөл аймаг байгуулагдсаны дараа аймгийн төв нь Хатгал байсан бөгөөд 1933 онд Мөрөн хот руу шилжсэн байна.
Хүн ам
2007 онд хүн ам нь, 40,000-аас арай бага байсан ба энэ хүн амын ихэнх нь гэр хороололд амьдарч байна.
Нисэх буудал
Мөрөн нисэх буудал (ICAO:ZMMN, IATA: MXV) нь 2 зурвастай бөгөөд нэг нь засмал, нэг нь хайрга. Улаанбаатар руу байнгын нислэгтэй. Баруун аймаг нийслэлийн чиглэлийн нислэг энд бууж шатахуун цэнэглэдэг.
Эшлэл
Ангилал:Монголын аймгийн төв Ангилал:Монголын хот Ангилал:Хөвсгөл аймгийн суурин ! Ангилал:Монголын суурин
Рэгзэнийн Лувсансумьяа
Рэгзэнгийн Лувсансумьяа Рэгзэнгийн Лувсансумьяа нь хүний эрх, хүүхдийн эрх, тэгш хамруулах боловсролыг түгээх, олон нийтийг идэвхижүүлэх чиглэлээр ажилладаг хүний эрхийн зүтгэлтэн юм. Монголын Эмнести Интернэшнл байгууллагын Үйлдвэрчний эвлэлийн бүлгийн гишүүн.
Товч намтар
Рэгзэнгийн Лувсансумьяа нь1946 онд Баянхонгор аймгийн Галуут суманд малчин айлын гэрт төрсөн. Бага насаа эцэг эхийн хамтаар мал маллаж өнгөрүүлсэн. Улмаар ерөнхий боловсролын сургууль, Биеийн тамирын багшийн курс, Багшийн дээд сургуулийн газарзүйн анги, Марксикм, Ленинизмын оройн сургуулийн Эдийн засгийн анги төгсч Улс төрийн дээд боловсрол эзэмшсэн.
Ажил эрхлэлт
Ажил эрхлэлт Бага ангийн багш болон пионерийн удирдагч, биеийн тамирын багш, сургуулийн захирал, хичээлийн эрхлэгч зэрэг ажлуудыг нийт 40 жил хийсэн. Монголын Эмнести Интернэшнл байгууллагад 1996 онд элсэн орсон цагаас хойш одоо хүртэл 23 жилийн хооронд оролцох ёстой ажлуудын ихэнхэд оролцож байсан. Эхлээд багш нарын бүлэгт, одоо Үйлдвэрчний бүлгийн гишүүн. Гишүүдийн сургалт, уулзалт, мэтгэлцээн, илтгэлийн уралдаан тэмцээн болон хүний эрхийн төлөө захидал бичих буюу гарын үсэг цуглуулах зэрэг ажлуудад тогтмол оролцдог.
Гавьяа шагнал
•	Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон
•	Алтан гадас одон,
•	Ардын хувьсгалын ойн медалиуд
•	Тусгаар тогтнолын 100 жилийн медаль
•	Ардын Боловсролын Тэргүүний ажилтан тэмдэг
•	Монголын Эмнести Интернэшнл байгууллагын Хүний эрхийн төлөө “Гар”шагнал
Дорнод аймаг
Дорнод (монгол бичгээр – дорунаду) — Монгол Улсын аймаг.
Ерөнхий
Дорнод аймаг 1931 онд байгуулагджээ. 1941 оноос Хорлоогийн Чойбалсангийн алдраар "Чойбалсан аймаг" гэж нэрлэгдэж байгаад 1963 оноос эргэн "Дорнод" хэмээн нэрлэгдэх болжээ. Газар нутгийн хэмжээ - 123,597 км². Хүн амын тоо - 74,200 (2007 оны эцсийн байдлаар). Засаг захиргааны төв - Чойбалсан хот. Аймгийн нутаг засаг захиргааны хувьд 14 суманд хуваагддаг.
Газар зүй
Дорнод аймаг Монгол Улсын хамгийн зүүн талд оршдог. Хэрэглээний бүсчлэлээр зүүн бүст хамаарна. Умард талаараа ОХУ (Өвөр Байгалын хязгаар), дорнод талаараа БНХАУ (ӨМӨЗО-ы Хөлөнбуйр, Хянган, Шилийн гол) гэх хоёр улстай хил залгана. Улс дотор Сүхбаатар, Хэнтий хоёр аймагтай хаяална. Тэгш тал газар зонхилно. Тус аймгийн нутагт байх Хөх нуурын хотгор (д.т.д. 560 метр) Монгол орны хамгийн нам дор газар гэгддэг.
Дунд палеозой, Юра, Цэрдийн галавын чулуулаг болон дөрөвдөгчийн неогены хурдас их тархжээ. Хэрлэн, Онон, Улз, Халх зэрэг гол урсаж, Буйр, Хөх, Галуут, Яхь зэрэг нуур долгиотдог. Цагаан хүндийн, Утаатминчүүр, Эрээн, Цагаанчулуут, Дайхар зэрэг рашаан бий.
Сумд
thumb|right|280px|Сумаар ялгагдсан Дорнод аймгийн газрын зураг Дорнод аймгийн нутаг засаг захиргааны хувьд дээд түвшинд 14 сум, дэд түвшинд 63 багт хуваагддаг. Дорнод аймгийн хүн амын тоо 2000 онд 75,373 байсан бол 2010 оны тооллогоор нийт хүн ам 69,552 болж буурчээ. Үүн дотор МУ-д оршин суугаа МУ-ын харьяат иргэн 68589, МУ-д оршин суугаа гадаадын харьяат болон харьяалалгүй хүн ам 284, гадаадад суугаа Дорнод аймаг, МУ-ын харьяат иргэн 679 бүртгэгджээ.
Ан амьтан, ургамал
Аймгийн нутгийн ихэнхээр хээрийн хүрэн хөрс голлох бөгөөд хойд ба бүр зүүн өмнөд захаар нь нугын хүрэн хөрс тархжээ. Хээрийн өвслөг ургамал ихтэй, манай орны хадлан бэлчээрийн хамгийн их нөөцтэй аймаг юм. Халиун буга, цагаан зээр, монгол тарвага зэрэг ан амьтан элбэгтэй.
Эшлэл
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл  Ангилал:Монголын аймаг
Хөндлөн даацын хийц
thumb|225px|Даацын [[хана нь энэ зурагт улаанаар харагдаж буй ба цэнхрээр даацын бус ханыг үзүүлжээ.]] Хөндлөн даацын хийц нь барилгад даацын хийцийн нэг төрөл болно. Энэ тохиолдолд даацын хана нь хөндлөн байрладаг. Энэ нь хавтгай даацын хийц бөгөөд дээвэр ба давхар хоорондын хучилтын (хавтан) ачааллыг хүлээн авна.
Уртын дагуу гадна ханууд ба дотор тусгаарлах ханууд нь статикийн үүргээс чөлөөлөгддөг. Фасадыг өргөн цонхтойгоор гэх мэт чөлөөтэй төлөвлөх боломжтой. Мөн дотор ханыг хуурай хийцтэй хөнгөн материалаар хийх боломжтой ба байгуулалтыг чөлөөтэй төлөвлөнө.
Энэ хийцийг түүнчлэн араг ясан хийц ба даацын ханатай хийцтэй хослуулан төлөвлөдөг.
Тус хийцийг ялангуяа олон давхар орон сууцны барилгад өргөн ашиглана. Ийм сууцыг ертөнцийн зүг чигийн дагуу хөндлөн байрлалтай төлөвлөснөөр аль ч өрөөнд нарны гэрэл тусахаар төлөвлөх боломжтой. Ихэнхдээ хөндлөн даацын хана нь айлуудын байруудыг хооронд нь тусгаарлах тул галын аюулгүй байдал ба дуу чимээний хамгаалалт өндөр байдаг.
Алдартай хөндлөн даацын хийцтэй барилгууд:
Ангилал:Даацын хийц (барилгын хэсэглэл)
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн – Эрэгтэйчүүдийн 20 километрийн спорт алхаа
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний  Эрэгтэйчүүдийн 20 километрийн спорт алхаа төрөл Лужники цэнгэлдэх хүрээлэнд 2013 оны 8 сарын 11-нд явагдсан.
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн – Эмэгтэйчүүдийн 20 километрийн спорт алхаа
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний  Эмэгтэйчүүдийн 20 километрийн спорт алхаа төрөл Лужники цэнгэлдэх хүрээлэнд 2013 оны 8 сарын 13-нд явагдана.
Хойд Нутаг Дэвсгэр
Хойд Нутаг Дэвсгэр (англи, Northern Territory) нь эх газрын төв хэсгийн ихэнхи хувь болон төв хойд бүсийг эзлэн оршдог Австралийн холбооны нутаг дэвсгэр. Баруун талаараа Баруун Австрали, өмнө талаараа Өмнөд Австрали, зүүн талаараа Квийнслэндтэй тус тус хиллэдэг. Хойд талаараа Тиморын тэнгис, Арафурын тэнгис, Карпентариагийн булангаар хүрээлэгдсэн. Нутаг дэвсгэр уужим, 1,349,129 км2 буюу Австралийн муж улсууд ба нутаг дэвсгэрүүд дундаа гуравт ордог боловч хүн ам маш сийрэг суурьшсан. 218,380 тус нутаг дэвсгэр улсдаа хамгийн цөөн хүн амтай засаг захиргааны нэгж болно.
Сайн, муу, хэрцгий гурав
Сайн, муу, хэрцгий гурав (Il buono, il brutto, il cattivo) нь 1966 оны Италийн тууль хэлбэрийн шпагетти вестерн кино юм. Тус кинонд Америкийн иргэний дайны үеэр холбоотны алдагдсан алтны төлөө зэвсэгт гурван дээрэмчдийн хооронд ширүүхэн өрсөлдөөн явуулж буйг харуулдаг бөгөөд IMDB цахим хуудаснаас нэрлэгдсэн бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг кино бүтээлүүдийн тавдугаарт эрэмбэлсэн байдаг билээ.
Хойд Нутаг Дэвсгэр
Хойд Нутаг Дэвсгэрийн түүх дөчин мянга гаруй жилийн тэртээ уугуул австраличууд тус бүс нутагт суурьшсанаас эхтэй. Ямар ч байсан XVIII зуунаас хойш Макассарын худалдаачид Хойд Нутаг Дэвсгэрийн уугуул иргэдтэй худалдаа наймаа хийж тэднээс далайн өргөст хэмх худалдан авдаг байжээ. Түүнээс өмнө 300 жилийн турш ийнхүү худалдаа хийсэн байж магадлал ихтэй юм. XVII зуунд Европчууд тус нутаг дэвсгэрийн эргийг анх удаа олж харсан. Британичууд XIX зуунд эрэг хавийн бүс нутагт суурьшихыг анх удаа оролдсон боловч дөнгөж 1869 онд л Дарвин боомтод амжилттай суурьшжээ. Өдгөө тус нутаг дэвсгэрийн эдийн засаг аялал жуулчлал дээр тулгуурласан. Ялангуяа Какаду үндэсний парк, Улуру-Ката Тжута үндэсний паркад аялал жуулчлал их хөгжсөн. Түүнчлэн уул уурхайн салбар эдийн засгийн нэг гол ноён нуруу нь болдог.
Сайн, муу, хэрцгий гурав
Холбоос
Ангилал:1966 оны кино Ангилал:Италийн кино Ангилал:Испанийн кино Ангилал:Шпагетти вестерн Ангилал:АНУ-ын иргэний дайн кинонд Ангилал:Дайны кино Ангилал:Сержио Леоне
Хойд Нутаг Дэвсгэр
Нийслэл нь Дарвин хот. Хүн ам нь эрэг хавийн бүс нутгаар төвлөрөөгүй харин Стюартын зам дагуу төвлөрсөн ажээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Австралийн холбооны улс буюу холбооны нутаг дэвсгэр
Чимидийн Долгорсүрэн
Чимидийн Долгорсүрэн (1920—2002) — Монголын тайз, дэлгэцийн жүжигчин.
Чимидийн Долгорсүрэн нь 1920 онд Өвөрхангай аймгийн Бүрд сумын нутагт малчин ард Чимидийн гэрт мэндэлжээ. 1930 онд Улаанбаатар хотод ирж Үлгэр жишээ бага сургуульд орж суралцсан. Тэрбээр 1932 онд бага сургуулиа төгсөж мөн Үлгэр жишээ дунд сургуульд орж суралцсан байна.
1936 онд Театрын жүжгийн ангид дагалдан жүжигчнээр орж ажиллажээ. Түүний жүжигчин болсон анхны алхам «Шөнийн буг», «Хонины булаг» зэрэг жүжгийн нийтийн хэсэгт оролцож үзэгчдийн өмнө гарсанаар эхэлсэн. Ч.Долгорсүрэн «Яг 18» жүжгийн Гаваасүрэн, Д.Намдагийн анхны уран бүтээл болох «Тэмцэл» жүжгийн Хурц, «Сүрэг чоно» жүжгийн Дарьдулам, Киргизийн ардын аман зохиолоос үндэслэн К.Джанторишиевийн бичсэн «Алтан ай хүүхэн» жүжгийн гол дүрээр үзэгч түмнийхээ сэтгэлд мөнхөрсөн билээ. «Тэмцэл» жүжигт Ч.Долгорсүрэн эрэгтэй хүүхэд болж жүжиглэсэн нь хэн ч үзсэн итгэмээр, цогтой сэргэлэн, жавхаалаг дүрийг бүтээжээ.
Түүний шилдэг уран бүтээлийн нэг бол Б.Бааст, Ц.Цэдэнжав нарын «Ийм нэгэн хаан байжээ» жүжгийн Бээжийн дүр болно. Тэрбээр Бээжийн дүрийг гаргахдаа түрүүчийн бүтээсэн дүрүүдээсээ дотоод сэтгэлийн баялагийг давуутай нээж, нэгэн хэсэгт хүсэл мөрөөдөлдөө тэмүүлсэн сэтгэл, нөгөө хэсэгт баяр баясгалангийн бадрангуй оргилуун сэтгэл, удаах хэсэгт уйтгар гунигийн эмгэнэлт сэтгэл, дараачийн хэсэгт тэсвэр хатуужлийн сургамжит, ухаалаг байдлыг эрэмбэ дараатайгаар илэрхийлэн гаргасан юм. Ч.Долгорсүрэн зөвхөн драмын жүжигчин төдийгүй кино жүжигчин юм. Тэрбээр «Хил дээр», «Цогт тайж», «Алтан өргөө» зэрэг кинонд оролцож, манай кино урлагийн түүхэнд хэд хэдэн сайхан дүрийг бүтээсэн жүжигчин юм.
Эдгээрийн дотроос зөвхөн нэг дүрийн тухай товч өгүүлье: 1945 онд Монголын кино үйлдвэрээс бүтээсэн «Цогт тайж» уран сайхны киноны Хуланд жүжиглэснийг үзэгчид шагшин магтдаг. «Цогт тайж» киног зохиогчдын нэг доктор Ренчин гуай ярихдаа: хэмээн ярьж байсан нь түүний хэр авьяастай, чадалтай жүжигчин байсны нотолгоо мөн билээ.
Тэрбээр Монгол үндэсний түүх домгийн буюу орчин үеийн Монгол бүсгүйн олон сайхан дүрээрээ манай улсын жүжигчний урлагийг баяжуулан хөгжүүлсэн хүн. Түүний бүтээсэн Дарьдулам, Бээж, Гэрэл гуа Рогмогуа, Дэжид, Хулан, Оролмаа, Чихэр хатан, Цэвэлмаа зэрэг Монгол бүсгүйн яруу сайхан дүр нь манай жүжигчдийн урлагийн түүхэнд байнга оршин хойч үеийн жүжигчдэд үлгэр дууриалал болон мандаж байх болно. Түүний хамгийн сүүлд тоглосон кино бол Мичидийн зургаан гялаан (1992) бөгөөд уг кинонд Ишгэний дүрийг чадварлагаар бүтээжээ.
Тэрбээр нэрт зохиолч Ч.Лодойдамбын гэргий юм.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Бүрдийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1920 онд төрсөн Ангилал:2002 онд өнгөрсөн
Ховор металл
Энэ нь байгальд дахь тархалт багатай металлуудыг хэлнэ. Ховор металуудад -	Хэцүү хайлдаг металууд (Mo, W, V, Nb, Ta, Zr) -	Хялбар хайлдаг металууд (Sr стронци Sc сканди, Rb рубиди, Cs цезий) -	Радио идэвхит металууд (Ge германи, Ga галли, Hf гафни, In инди, La лантан, TL талли, Re рени, Ce цези)
Фридрих Паулус
Фридрих Паулус (Friedrich Paulus, 1893 оны 9 сарын 23-1957 оны 2 сарын 1) нь Нацист Германы армийн генерал-фельдмаршал бөгөөд Германы фельдмаршалуудаас олзлогдсон анхны хүн. Сталинградын тулалдаанд 6-р армийн коамндлагч байсан бөгөөд Зөвлөлтийн армид бууж өгсөн байна. Тэрээр 1943 оны 1 сарын 31-нд, Адольф Хитлерээс фельдмаршал болсон тухайгаа сонссон тэр өдрөө Зөвлөлтийн талд олзлогдож, улмаар Чөлөөт Германы төлөөх Үндэсний Хороо гээч ЗХУ-ын нөлөөний байгууллагад элсэн Нацист дэглэмийн эсрэг дуу хоолойгоо өргөх болсон тэрээр 1953 онд Зүүн Германд буцаж очжээ.
Ангилал:Пруссийн ахмад Ангилал:Райхсверийн дэд хурандаа Ангилал:Вермахтын хуурай замын цэргийн генерал-фельдмаршал Ангилал:Вермахтын хуурай замын зэвсэгт хүчний армийн командлагч Ангилал:Германы эзэнт гүрний дэлхийн нэгдүгээр дайны хүн Ангилал:Германы эзэнт гүрний дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Фрайкорпусын гишүүн Ангилал:Чөлөөт Германы Үндэсний Хорооны хүн Ангилал:Нюрнбергийн процессын гэрч Ангилал:Царсны навчит Төмөр Загалмайн хүлэг баатрын одон шагналтан Ангилал:ЗХУ дахь Германы дайны олзлогдогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1890 онд төрсөн Ангилал:1957 онд өнгөрсөн
Самандын Жавхлан
Бага нас, сургууль
С.Жавхлан 1980 оны 2 сарын 21-нд Монгол улс (БНМАУ)-ын Увс аймгийн төв Улаангом хотод ойрад-дөрвөдийн яст монгол үндэстэн Даржаагийн Самандын хөвүүн болон төржээ. Дээрээ нэг ах, хоёр эгч, доороо нэг охин дүүтэй буюу таван хүүхэдтэй айлын дөрөв дэх нь юм. Түүний эцэг Даржаагийн Саманд инженер, шүлэг зохиодог хүн байсан бол эх Лхагвын Тогтох нь дунд сургуулийн түүх, газар зүйн багш байв.
Жавхлан Улаангомын II 10 жилийн дунд сургуулийг дүүргээд 1997 онд 17 настайдаа Улаанбаатарт ирж СУИС-т дуурийн дуучны ангид элсэн сураад 2003 онд бакалавр зэрэгтэй төгсөж мэргэжлийн дуучин болжээ. Ахиулан Ардын жүжигчин дуурийн дуучин Г.Хайдав багшийн удирдлага дор сурч 2006 онд магистр зэрэг авсан.
Дуучны амжилт
Оюутан С.Жавхлан нэг сургууль, нэг ангийн Т.Баясгалантай хослон дуулж уран бүтээлчийн замналаа эхлүүлсэн. Тэд 2000 онд Мөнхрөх ч биш дээ хоёулаа, Хонгорхон үр минь гэх хоёр дуугаараа анх монголы түмэн олонд танигдсан. 2001 оны Насны хайр нь тэр хоёрыг монголчуудын дунд алдаршуулжээ.
Хань, гэр бүл
Үзэгч сонсогчид Жавхлан Баясгалан хоёрыг хослон дуулсаар гэрлэх байх гэж хардаг байсан ч эсрэг эргэж 2003 оноос хамт дуулахаа ч больжээ. Жавхлан тэд амрагийн харьцаатай байгаагүйг батлаж «Баясгалан миний найзтай үерхдэг байсан» гэж хэлсэн.
С.Жавхлан 2007 онд "Торгоны зам" компанийн захирал Гантөмөрийн охин, Ховдын уугуул, Германд эмчийн мэргэжил эзэмшиж ирсэн Долгормаатай нийлсэн ч жилийн дараа салав. Амьдрах хэв маяг зөрөлдсөн гэдэг. Охин Юм-Агь нь эх дээрээ үлджээ.
2010 онд Архангайн Булган сумын уугуул, уртын дууны "Шуранхай" хамтлагийн дуучин (1984 онд төрсөн) Гантөгсийн Эрдэнэчимэгтэй гэрлэж, эхнэрээ хотоос хөдөө аваачин араг түшүүлэн төрүүлж олныг цочирдуулсан. Тэнд төрсөн охин нь Үжингүнж гэдэг нэртэй бол түүний дүү охин Өдрийнцолмон 2011 онд мэндэлжээ. Монголсог С.Жавхлангийн гэр бүл европ хувцаснаас татгалзаж, байнга дээл өмсдөг болсон.
Хамаг Монгол төсөл
ОХУ-ын Халимаг улсын дуучин Жангарч, Шаран Диймаа, ОХУ-ын Тува  улсын төв театрын гавьяат жүжигчин, дуучин, хөөмийч Саидаш Монгуш, ОХУ-ын Буриад улсын дуучин Чингис Раднаев, Өвөрмонголын “Хөх хээр” хамтлагийн дуучин М.Баясгалан нарын алдартай дуучид С.Жавхлангийн  “Хамаг Монгол” төслийг 2013 онд 1 жилийн хугацаанд хэрэгжүүлсэн. Эдгээр уран бүтээлчдийг дуучин С.Жавхлан урьсан бөгөөд тэрбээр “Цагаан сарыг зөвхөн Монгол Улс тэмдэглэх бус Монгол туургатан даяараа тэмдэглэх учиртай юм байна. Нэгэн цагт цацсан шагай мэт бутарсан ч цуглан нийлэх цаг үе иржээ. Тиймээс энэ төсөл нь Хамаг Монгол туургатнаараа галаа бадраах зорилготой юм. Энэ ёслолыг зохион байгуулснаар газар шороо эх орон минь хүрээгээ тэлэх учиртай. Төслийн гал тахих ажиллагаа ирэх сард болох бөгөөд энэ оны турш Халимаг, Тува, Буриад, Өвөрмонголоор тойрон аялж гал бадраах ёслол хийхээр зэхэж байна” гэж ярьжээ.
Монгол туургатанд гал бадраах ёслол болох “Хамаг Монгол” төслийн хаалт 2013 оны 09 сарын 28-нд Чингисийн талбайд болсон. Төслийн хаалтын ёслолд 250 гаруй уран бүтээлчид ирж оролцсон бөгөөд эдгээрээс Халимаг, Тува, Өвөрмонголоос нийт 120 зочин хүрэлцэн иржээ. Тоглолтонд МУГЖ Т.Ариунаа, С.Жавхлан, Г.Эрдэнэчимэг, Харанга хамтлагийн Лхагвасүрэн, Хар сарнай хамтлагийн Амармандах, Номинталст хамтлагийн Дэлгэрмөрөн, Халимагийн дуучин Шараан Бадамхаалга, Чингис Раднаев, Машбатын Баясгалан, Монгуш Сайдаш, Халимаг бүжигчид, Тува бүжигчид,Буриадын байгал чуулгын бүжигчид, ҮДБЭЧ – ын уртын дуучид болон СУИС - ийн уртын дууч, морин хуурч нийлсэн 99 уртын дууч, 33 морин хуурчид зэрэг олон олон уран бүтээлчид оролцов.
Лавлах бичиг
Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Дөрвөд ястан  Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаангомын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Өнгөт металл
Төмөр болон түүний хайлшаас бусад металл болон түүний хайлш нь өнгөт металлын бүлэгт хамаарна.
Өнгөт металлыг дотор нь ангилна.
1.     Хүнд металууд – Cu, Ni, Zn, Pb
2.     Хөнгөн металууд – Al, Mg, K, Ca, Na, Ba, Br, Li
3.     Үнэт металууд – Au, Ag, Pt болон түүний дагуулууд (Ir ириди, Pd паллади, Os осми)
4.     Ховор металууд
4.1    Хэцүү хайлдаг металууд (Mo, W, V, Nb, Ta, Zr)
4.2    Хялбар хайлдаг металууд (Sr, Sc, Rb, Cs)
Цахим холбоос
Ангилал:Металл
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн – Эрэгтэйчүүдийн 50 километрийн спорт алхаа
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний  Эрэгтэйчүүдийн 50 километрийн спорт алхаа төрөл Лужники цэнгэлдэх хүрээлэнд 2013 оны 8 сарын 14-нд явагдана.
Ираны хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
thumb|Ираны 2006 оны шигшээ баг thumb|Ерэн таван мянган хүний суудалтай «Азади» (Эрх чөлөө) цэнгэлдэх хүрээлэн Иран улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг ДАШТ-д тав дахь удаагаа орно.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг  Хөлбөмбөг
Македон хэл
Дорно өмнө Европт оршдог Умард Македон улсад голлон суурьшдаг Македон угсаатны эх хэлийг Македон хэл (македоноор македонски јазик) гэдэг. Македон хэл нь Слав төрлийн хэл юм. Харилцаа хамаарлаараа Энэтхэг-Европ язгуур, Балт-Слав төрөл, Слав салаа, Урд-Слав бүлэг, түүн доторх зүүн хэсэгт Болгар хэлний хамтаар харьяалагдана.
Македон хэл нь Македон улсын албан ёсны хэл бөгөөд 2–3 сая хүний төрөлх хэл юм.
Эшлэл
Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Славян хэлнүүд Ангилал:Македон хэл Ангилал:Балканы хэлний холбоо
Цэндийн Дамдинсүрэн
Хатагин Цэндийн Дамдинсүрэн (1908 онд Сэцэн хан аймгийн Матад уулын хошуу одоогийн Дорнод аймгийн Матад сумын нутагт төрсөн-1986 онд Улаанбаатар хотод нас барсан). -БНМАУ-ын Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит 3 удаагийн шагналт, анхны Ардын Уран Зохиолч, ШУА-ийн жинхэнэ гишүүн, XX зууны манлай соён гэгээрүүлэгч, орчин цагийн монгол хэлний дүрмийг үндэслэгч эрдэмтэн, орчуулагч, зохиолч хүн юм.
1925 онд Ардын цэрэгт бичээч, эх зохиогч, 1929 оноос Монголын Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Зөвлөлийн дарга, Шинжлэх ухааны хүрээлэнд судлагч, 1938 онд ЗХУ-ын Ленинград хотын Дорно дахины сургуулийг төгссөн, 1942-1959 онд Үнэн сонины эрхлэгч, Шинжлэх ухааны хүрээлэнгийн дарга, Монголын зохиолчдын эвлэлийн хорооны дарга, 1959-63 онд ШУА-ийн хэл зохиолын хүрээлэнгийн захирал, 1963 оноос ШУА-ийн эрдэм шинжилгээний ажилтнаар ажиллаж байсан. БНМАУ-ын АИХ-ын депутатаар дөрвөн удаа, АИХ-ын тэргүүлэгч гишүүнээр сонгогдсон.
Тэрээр монголын шинэ бичгийг зохиох ажилд 1940-оод оны эхээр идэвхийлэн оролцож кирилл үсэг дээр суурилсан цагаан толгой үсгийн дүрмийг зохиосон нь эдүгээ хүртэл хэрэглэгдсээр байна. Мөн XIII зууны үед зохиогдсон Монголын нууц товчоо бүтээлийг орчин цагийн монгол хэлээр хөрвүүлэн хэвлүүлснээр орчин үеийн уншигчид уг алдарт бүтээлтэй танилцах таатай боломж нээгдсэн байна. Монголын шинжлэх ухаан, нийгмийн зүтгэлтэн, зохиолч, орчуулагч. Монголын шинэ кирилл бичиг үсгийн эцэг гэгддэг.
Зарим нь өөрийнхөө төлөө хийж бүтээсэн зүйлтэй байхад зарим нь бусдын эрх ашиг, эх орон, ард түмнийхээ төлөө энэ биеэ зориулсан нь бий. Ийм олон олон алдартны нэг нь Цэндийн Дамдинсүрэн билээ. Сургуульд орсон цагаасаа л бид энэ их хүний дүрмийг нь зохиосон шинэ үсгээр нүдээ нээн, “Цагаан цасан малгайтай…” хэмээн цээжилж, дунд ангиасаа “Буурал ээж минь”, “Зугаацахаар мордсон нь”, “Цэцэн хурга”, “Гологдсон хүүхэн”, “Хоёр цагаан юм” гээд үргэлжлүүлэн уншдаг байсан.
Намтар
Өвөг эцэг Шугарын Эргэзэндоной (186..-1927) бичиг үсэгтэй малчин ард байсан, эмэг эх Гундантангад (187..-1909). Эцэг Э.Цэнд (1882-1923) Матад хошууны Тамгын газар бичээч байсан. Эх Г.Уламбаяр (1878-1939).
Өвөөгийнхөө санал болгосны дагуу Матад хошууны намын үүрт элссэн нь дараа дараагийн олон ажлын эх суурийг тавьжээ. Намын байгууллагад ажиллаж байсан тэрбээр
Зохиолчийн амьдралын нэгээхэн хэсэг нь Монголын эртний уран зохиолын судлалд зориулагдсан. Шоронгоос суллагдсаныхаа дараа тэрбээр “Гэсэрийн туужийн түүхэн үндэс”, “Субашид”, “Монголын уран зохиолын дээж зуун билэг”, “Рашааны дусал”, “Саран хөхөө” зэрэг эртний уран зохиолын нэлээд ном хэвлүүлжээ. Төвд бичиг сайн мэддэг хүнийг Хэл зохиолын хүрээлэнд авч ажиллуулсныг буруутган Төв хорооноос комисс томилогдон шалгасан гэдэг. Шалгалтын дараа түүнийг буруутган улмаар ажлаас нь халсан байна.
Эртний Монголын уран зохиолыг судалж, энэ талын олон судалгааны бүтээл гарган ном зохиол хэвлүүлсэн түүнийг үндсэрхэг үзэлтэн хэмээн олонтоо хавчин гадуурхаж байжээ.
Цэндийн Дамдинсүрэн 1986 оны зургадугаар сарын 5-нд таалал төгсжээ.
Гэр бүл
Ленинград хотын Их сургуулийн монгол хэлний анги төгссөн Л.В.Зевинатай 1936 онд гэрлэсэн.
1937 онд хүү Дамдинсүрэнгийн Лев төрсөн.
1942 онд хүү Дамдинсүрэнгийн Костантин төрсөн.
1946 онд хүү Дамдинсүрэнгийн Михаил төрсөн.
1954 онд охин Дамдинсүрэнгийн Дулмаа төрсөн.
Уран бүтээл
Ц.Дамдинсүрэн орос, герман, англи, манж, төвд хэлний боловсролтой байсан нь гадаад, дотоодын утга зохиол хийгээд онол түүхийн аль ч талаас нь судлах бололцоог олгосон байна.
Монголын эртний зохиолын судалгаа шинжилгээний
Ц.Дамдинсүрэн Халхын Лувсанпэрэнлэй, Өөлдийн Намхайжамц, Цахарын Лувсанчүлтэм, Боржгин Равжаа хийгээд Чойжи Одсэр, Шаравсэнгэ, Сономгарва, Гэлэгжамц нарын орчуулагчдын бүтээл, Ишбалжир, Агваандорж, Жамьянгарав нарын шүлэг бүтээлүүдийг нарийвчлан судалжээ. Мөн Нагаржунайн "Рашааны дусал", "Таван шастир" үлгэрийн цоморлог, "Шидэт хүүрийн үлгэр", "Субашид"-ын тайлбар зэрэг зохиолыг нягтлан үзээд, Монгол болон дорно дахины уран зохиолын харилцаа холбоо, хамаарлыг хөгжлийн түүхийг гарган тавьжээ.
Орчуулгын
Дэлхийн болон Орос Зөвлөлтийн олон сонгодог зохиолтой Монгол уншигчдыг танилцуулсан юм.
Хувийн амьдрал
Зохиолч маань эхнэр Л. В. Зевинатайгаа Ленинградын их сургуульд сурч байхдаа 1936 онд танилцан гэр бүл болсон аж. Түүний дөрвөн хүү нь физикийн нарийн мэргэжилтэй бол ганц охин Дулмаа нь аавынхаа мэргэжлийг өвлөсөн. Өдгөө тэд бүгд ОХУ-д амьдарцгаадаг.
Эх сурвалж
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл  Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын яруу найрагч Ангилал:БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монгол хэлнээс орчуулагч Ангилал:Монгол хэл рүү орчуулагч Ангилал:Орос хэлнээс орчуулагч Ангилал:Төвөд хэлнээс орчуулагч Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Монголын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Монгол хэл Ангилал:Монголч эрдэмтэн Ангилал:Монгол улсын ардын уран зохиолч Ангилал:XX зууны манлай Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Матадын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1908 онд төрсөн Ангилал:1986 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголын Нууц Товчоо
Протон
Физикт, протон (Грек: πρώτον / proton буюу "анхны", "үндсэн" гэсэн утгатай) нь нэг эерэг суурь нэгж цэнэгтэй (1.602 Х 10−19 Кулон), атомаас жижиг бөөм юм. Диаметр нь ойролцоогоор 1.6-1.7 Х 10−15 м, масс нь 1.6726 Х 10−27 кг (938.27231(28) Мэв/c2, 1.007 276 466 88(13) а.ж.н.) буюу электроны массаас 1836 дахин хүнд болно.