cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Secure hash algorithm
SHA-3 төрөл болон жишээ
SHA3-224("")
6b4e03423667dbb73b6e15454f0eb1abd4597f9a1b078e3f5b5a6bc7
SHA3-256("")
a7ffc6f8bf1ed76651c14756a061d662f580ff4de43b49fa82d80a4b80f8434a
SHA3-384("")
SHA3-512("")
a69f73cca23a9ac5c8b567dc185a756e97c982164fe25859e0d1dcc1475c80a615b2123af1f5f94c11e3e9402c3ac558f500199d95b6d3e301758586281dcd26
SHAKE128("", 256)
7f9c2ba4e88f827d616045507605853ed73b8093f6efbc88eb1a6eacfa66ef26
SHAKE256("", 512)
46b9dd2b0ba88d13233b3feb743eeb243fcd52ea62b81b82b50c27646ed5762fd75dc4ddd8c0f200cb05019d67b592f6fc821c49479ab48640292eacb3b7c4be
SHAKE128(Өгөгдөл: "The quick brown fox jumps over the lazy dog", 256)
f4202e3c5852f9182a0430fd8144f0a74b95e7417ecae17db0f8cfeed0e3e66e
SHAKE128(Өгөгдөл: "The quick brown fox jumps over the lazy dof", 256)
853f4538be0db9621a6cea659a06c1107b1f83f02b13d18297bd39d7411cf10c
Робин ван Перси
Робин ван Перси (, МФА ; 1983 оны наймдугаар сарын 6, Роттердам) — Нидерландын хөлбөмбөгчин, Туркийн «Фенербахче» болон Нидерландын шигшээд харъяалалтай. Шигшээнхээ бүх цагийн шилдэг мэргэн бууч.
Secure hash algorithm
Блок permutation
Төлвийн нь 5*5*w битийн массив хэмээн үзэж болно. а[i][ j][k] нь оролтондоо (5i + j) × w + k болдог. Мөрийн гол индекс болон little-endian битийн дугаарлалтын конвенцийг ашигладаг. Жишээ нь: i багана, j мөр, к нь бит.
Робин ван Перси
Замнал
Ниедрландын алдарт «Фейеноорд» багийн академийг дүүргэсэн түүний бөмбөг эзэмшилт болон цохилтын чадвар онцгой билээ.
Secure hash algorithm
Блок permutation
θ 5W бүрийн тэнцвэрийг тооцоолоход (320 байхад w = 64) 5-бит багана, эсвэл ердийн загварын багантай ойролцоо юм. Нарийн байлгахын тулд,  a[i][ j][k] ← a[i][ j][k] ⊕ parity(a[0...4][ j−1][k]) ⊕ parity(a[0...4][ j+1][k−1]) хэмээн өөрчлөгддөг.
Робин ван Перси
Замнал
2015 оны долдугаар сарын 14-нд Туркийн «Фенербахчед» 3.84 сая фунтээр элсэж, гурван жилээр элсчээ.
Secure hash algorithm
Блок permutation
ρ Bitwise янз бүрийн гурвалжны тоо 0, 1, 3, 6, 10, 15-ны 25 үг тус бүрийн агуулгыг тодорхой байхын тулд [0] [0] -ийг эргүүлэхгүй ба бүх 0 ≤ t <24хувьд  a[i][ j][k] ← a[i][ j][k−(t+1)(t+2)/2], цаашлаад   байна.
Робин ван Перси
Гадны холбоос
Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Фейеноорд багийн тоглогч Ангилал:Арсенал багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Фенербахче багийн тоглогч Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Secure hash algorithm
Блок permutation
π Тогтмол 25 үгийн хэв маягийн байрыг сэлгэдэг. a[ j][2i+3 j] ← a[i][ j].
χ Bitwise ашиглан эгнээ байрын дагуу солин хэрэглэх a ← a ⊕ (¬b & c). Нарийвчлалтай байхын тулд a[i][ j][k] ← a[i][ j][k] ⊕ ¬a[i][ j+1][k] & a[i][ j+2][k]. Энэ нь SHA3 алгоритмын шугаман бус үйл ажиллагаа юм.
ι Онцгой эсвэл тогтмол үгүүдийг зарлаж болно. Нарийвчлалтай байлгахын тулд тойргийг n-д, 0 ≤ M ≤ ℓ   хувьд   а [0] [0] [2м-1] массивын тодорхой битийн m + 7n- ийн   8 зэрэг LFSR дараалалтай байна.
Тойргийн тогтмол
Тойргийн тогтмол RC[i] нь хамгийн ихдээ 64 битийн хэмжээтэйг доорх хүснэгтэнд үзүүлэв. Бага хэмжээтэй бөгөөд тайрагдсан байна. Томъёог нь олж болно.
SHA үйл ажиллагааны харьцуулалт
Secure Hash Algorithm-ын олон хувилбаруудын харьцуулалт
Pseudo-code тайлбар
Pseudo-code нь үе шаттай nr тоонд permutation өргөн хамаарна. n = 12+2l өгөгдсөн байна. Энэ тохиолдол 2l = w болно. Энэ нь Keccak-f[1600] удаагын олголт.
Keccak-f[b](A) { forall i in 0…nr-1 A = Round[b](A, RC[i]) return A } Round[b](A,RC) { θ алхам C[x] = A[x,0] xor A[x,1] xor A[x,2] xor A[x,3] xor A[x,4],  forall x in 0…4 D[x] = C[x-1] xor rot(C[x+1],1),                            forall x in 0…4 A[x,y] = A[x,y] xor D[x],                         forall (x,y) in (0…4,0…4)
ρ ба π алхамууд B[y,2*x+3*y] = rot(A[x,y], r[x,y]),               forall (x,y) in (0…4,0…4)
χ алхам A[x,y] = B[x,y] xor ((not B[x+1,y]) and B[x+2,y]), forall (x,y) in (0…4,0…4)
ι алхам A[0,0] = A[0,0] xor RC
return A }
Keccak[r,c](M) { Initialization and padding S[x,y] = 0,                              forall (x,y) in (0…4,0…4) P = M || 0x01 || 0x00 || … || 0x00 P = P xor (0x00 || … || 0x00 || 0x80)
Squeezing phase Z = empty string while output is requested Z = Z || S[x,y],                       forall (x,y) such that x+5*y < r/w S = Keccak-f[r+c](S)
return Z }
SHA алгоритмын математик тооцоолол
SHA256: encryption хийх өгөгдөл: хишгээ encryption хийгдсэн байдал: 33c81a747b02a62011290e334033045b8a1dfd4a757e4d4a4d5c5f0988325a36 SHA256: өгөгдөл: Өгөгдөл гэдэг үг нь ерөнхий тохиолдолд яриан бус мэдээллээр илэрхийлэгдэх бөгөөд хэн бүхэнд харагдах ойлгогдохоор үүсгэж             болох баримт, үзэл санаа, заавар зөвлөгөө, мэдээлэл гэх мэтийг илэрхийлэх утгатай. Өгөгдөл дамжуулах холбооны үндэс нь морзе кодын дамжуулал, телеграфын холбоо, тоон мэдээлэл дамжуулах онол дээр үндэслэгддэг. Аналог технологитой цахилгаан холбооны сүлжээний сувгаар кодлогдсон мэдээллийг бага хурдтай дамжуулдаг холбооны төрлийг телеграфын холбоо гэнэ. Телеграфын холбооны сүлжээний онцлог нь хурд бага, өгөгдлийн тоон битийн цувааг аналог хэлбэрт дамжуулах технологитой  байсан. боловсруулалт:8acf51a95639a442cdb12a9384a393b52bbd29c898a768a38cec13e38696d71e
SHA3: encryption хийх өгөгдөл: хишгээ encryption хийгдсэн байдал: 5cdf5ffc84ec3b54b52fb097728990b1592054da9caf125302b0b72f95207afc6b2726b183cd9fd4c1ec4a152dfde7c3f 0a4125dbca0848c32812ed16a3f9541 SHA3: өгөгдөл: Өгөгдөл гэдэг үг нь ерөнхий тохиолдолд яриан бус мэдээллээр илэрхийлэгдэх бөгөөд хэн бүхэнд харагдах ойлгогдохоор үүсгэж             болох баримт, үзэл санаа, заавар зөвлөгөө, мэдээлэл гэх мэтийг илэрхийлэх утгатай. Өгөгдөл дамжуулах холбооны үндэс нь морзе кодын дамжуулал, телеграфын холбоо, тоон мэдээлэл дамжуулах онол дээр үндэслэгддэг. Аналог технологитой цахилгаан холбооны сүлжээний сувгаар кодлогдсон мэдээллийг бага хурдтай дамжуулдаг холбооны төрлийг телеграфын холбоо гэнэ. Телеграфын холбооны сүлжээний онцлог нь хурд бага, өгөгдлийн тоон битийн цувааг аналог хэлбэрт дамжуулах технологитой  байсан. боловсруулалт: 8acf51a95639a442cdb12a9384a393b52bbd29c898a768a38cec13e38696d71e
SHA512: encryption хийх өгөгдөл: хишгээ encryption хийгдсэн байдал: 22901342db3f3b24008ed375daa3464e8b985a3492d4a6f2105daf90c274a8f872ba19f2d38602a7dece5aae46e90261 f3ecb18b562816676c2532eb969a0ade SHA512: өгөгдөл: Өгөгдөл гэдэг үг нь ерөнхий тохиолдолд яриан бус мэдээллээр илэрхийлэгдэх бөгөөд хэн бүхэнд харагдах ойлгогдохоор үүсгэж             болох баримт, үзэл санаа, заавар зөвлөгөө, мэдээлэл гэх мэтийг илэрхийлэх утгатай. Өгөгдөл дамжуулах холбооны үндэс нь морзе кодын дамжуулал, телеграфын холбоо, тоон мэдээлэл дамжуулах онол дээр үндэслэгддэг. Аналог технологитой цахилгаан холбооны сүлжээний сувгаар кодлогдсон мэдээллийг бага хурдтай дамжуулдаг холбооны төрлийг телеграфын холбоо гэнэ. Телеграфын холбооны сүлжээний онцлог нь хурд бага, өгөгдлийн тоон битийн цувааг аналог хэлбэрт дамжуулах технологитой  байсан. боловсруулалт: 2c8740f21e4519de72431c45c21fdc18fac8695213eddf5a7951e862edb0325b57bc62e2ea492834b686b7706dc4cc87dda81a65 98e147f600d58ff13d281cb7
SHA хэрэглээ
Secure hash algorithm нь нууцлал хамгаалалтын хувьд бусад алгоритмуудаас хамаагүй өндөр нууцлалтай. Энэхүү давуу тал нь аливаа өгөгдөл, мэдээлэл, хэрэглэгчийн бүртгэл, password гэх мэтийг нууцлахад хамгийн боломжтой. Энэ давуу талыг social network-ийн сайтууд болох facebook, twitter болон gmail гэх мэтэд ашиглагдаж байна. Мөн онлайн гүйлгээний сайтууд болон хувийн хэвшлийн нууцлал шаардсан байгууллагуудад өргөн ашиглагддаг. SHA алгоритмийг банк санхүү, батлан хамгаалах салбарт өргөн ашигладаг.
SHA сул тал
Secure Hash Algorithm нь нэг битийн өөрчлөлтөнд бүхэлдээ өөрчлөгддөг. Үүнээс үзвэл хэдэн битийн өгөгдөл байсан ч тухайн өгөгдлийг боловсруулах нь компьютерт их хэмжээний ачааллыг бий болгоно. Гэхдээ энэхүү ачаалал нь тийм ч чухал асуудал биш юм.
Тайлагдах боломж
Secure Hash Algoritm нь маш өндөр нарийвчлалтай учир тайлагдах боломжгүй. Тухайн нэг битийн өөрчлөлтөн encryption хийсэн түлхүүр үг нь бүхэлдээ өөрчлөгддөг. Тиймээс тайлагдах боломж бараг байхгүй. Харин Brote Force attack ашиглан нууц үгийг олох боломжтой боловч тухайн боловсруулалтыг хийх гэж их хэмжээний хугацаа ашиглагдана. Ийм учраас эвдэгдэх боломжгүй юм.
Гадаад холбоос
https://en.wikipedia.org/wiki/Sha
https://en.wikipedia.org/wiki/SHA-1
https://en.wikipedia.org/wiki/SHA-2
https://en.wikipedia.org/wiki/SHA-3
https://en.wikipedia.org/wiki/Pseudocode
http://www.dreamincode.net/forums/topic/178143-sha-1-algorithm-pseudocode-interpretation/
https://gist.github.com/mherkender/2041714 Ангилал:Алгоритм
Акихито
Акихито (, 1933 оны 12-р сарын 23-нд төрсөн) - Японы өмнөх хуучин эзэн хаан (, жоокоо) бөгөөд Японы уламжлалт дэс дарааллаар 125 дахь эзэн хаан юм (1989-2019). Тэрээр 1989 онд хаан ширээнд суусан бөгөөд 30 жил хаанчилсны эцэст, нас өндөр болсны улмаас хаан ширээгээ хүү Нарүхитодоо шилжүүлэн өгчээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Японы эзэн хаан Ангилал:Хирохито Ангилал:Мандах Нар одон шагналтан Ангилал:Югославын Иx-Од одон шагналтан Ангилал:Холбооны Германы Гавьяаны Загалмай одон шагналтан (их загалмайн тусгай зэрэглэл) Ангилал:Австрийн Бүгд Найрамдах Улсын төлөөх гавьяаны Их-Од хүндэт тэмдгийн шагналтан Ангилал:Хризантем одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжний хамт) Ангилал:Гэгээн Олафын одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжний хамт) Ангилал:Гэгээн Олафын одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Ацтекийн Бүргэд одон шагналтан (колланэ) Ангилал:Инфант Дом Энрике гинжит одон шагналтан Ангилал:Унгар Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Нидерландын Арслан одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Аврагч одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Финландын Цагаан Сарнай одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Перугийн Нарны одон шагналтан Ангилал:Цагаан Арслан одон шагналтан Ангилал:Чакри одон шагналтан Ангилал:Чула Чом Клаогийн одон шагналтан Ангилал:Нил одон шагналтан Ангилал:Заан одон шагналтан Ангилал:Леопольдын одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Серафимов одон шагналтан Ангилал:Шонхрын одон шагналтан (одонгийн гинжтэй) Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан Ангилал:Гурван Одод одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Марийн орны гинжит загалмай одон шагналтан Ангилал:Их Витаутасын одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (1-р зэрэг) Ангилал:Испанийн алтан нэхий хүлэг баатрын одон шагналтан Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай) Ангилал:Дублины хүндэт иргэн Ангилал:Япончууд Ангилал:1933 онд төрсөн
Бүх нийтийн санал асуулга
Аливаа улс орон, эсвэл орон нутагт даяар олны эрх ашигт хамаатай онц чухал асуудлыг дэмжих, эс дэмжих, хэрхэх талаар бүх иргэд, оршин суугч, ард түмнээс шууд санал хураахыг бүх ардын санал хураалт (үүнээс гадна бүх нийтийн санал хураалт, бүх нийтийн санал асуулга гэх нь ч бий; энэтхэг-европ язгуурын хэлэнд referendum, plebiscite, референдум гэж; хятад, япон, солонгосоор «иргэний, ард түмний санал» гэсэн утгаар 公民投票, 국민투표, 住民投票 гэж бичдэг) гэж хэлнэ.
Маракайбо
Марака́йбо (испаниар Maracaibo, оросоор Марака́йбо) — Венесуэл улсын Сулия мужийн төв, 1,220,000 хүнтэй хот.
Фрэнсис Обиквелу
Фрэнсис Обиора Обиквелу (Francis Obiorah Obikwelu, 1978 оны арваннэгдүгээр сарын 22-нд төрсөн) нь Нигери гаралтай Португалын 100, 200 метрийн зайн гүйгч юм. Тэр Европ тивийн 100 метрийн зайн дээд амжилтыг Афины олимпт Америкийн Жастин Гэтлиний удаад орж мөнгөн медаль авахдаа үзүүлсэн 9.86 секундын амжилтаар эзэмшдэг.
Маракайбо
Зураг
Ангилал:Венесуэлийн хот
Фрэнсис Обиквелу
Холбоос
Ангилал:Португалын 100 метрийн гүйгч Ангилал:Португалын 200 метрийн гүйгч Ангилал:Португалын 4х100 метрийн буухиа гүйгч Ангилал:Нигерийн олимпын оролцогч Ангилал:Португалын олимпын оролцогч Ангилал:Португалын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Нигериэс африкийн наадамд оролцогч Ангилал:60 метрийн гүйлтийн европын аварга Ангилал:100 метрийн гүйлтийн европын аварга Ангилал:200 метрийн гүйлтийн европын аварга Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн европын аварга Ангилал:Португалын хөнгөн атлетикийн улсын аварга Ангилал:Спортинг Лиссабон багийн тамирчин Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга Ангилал:Инфант Дом Энрике одон шагналтан (их офицер) Ангилал:Нигери-Португалын харилцаа Ангилал:Португалын хүн Ангилал:Нигеричүүд Ангилал:1978 онд төрсөн
Детройт
Детройт (Detroit []) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын зүүн хойно орших Мичиган муж улсын нэгэн том хот юм. Энэ хот нь Канадын хил дээр, Детройт голын эрэг дээр Сент-Клэр нуур ба Эри нуур хоёрын хооронд оршдог. Детройт нь 370,2 км² газар нутагтай бөгөөд 2016 онд АНУ-ын хүн амын тооллогын товчооны бүртгэлээр ойролцоогоор 680.000 хүн амтай байсан нь тус хотыг Мичиган муж улсын хамгийн олон хүн амтай хот болгодог. 2010 онд оршин суугчдын 82,7 % афроамерикчууд байсан ба үүгээрээ тус улсын харууд ихтэй том хотуудын нэгэнд тооцогдоно. Детройт нь Вэйн тойргийн төвийн сацуу, Детройт метропол бүс нутгийн эдийн засаг, улс төр, соёлын төв болдог. Мөн түүнчлэн хүн амын бөөгнөрлөөрөө Их нууруудын бүс нутагт Чикаго ба Торонтогийн дараа гуравт эрэмбэлэгдэнэ.
Лавлах бичиг
Ангилал:Мичиганы суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот Ангилал:1701 онд байгуулагдсан
Газар зүйн солбицлын систем
Газарзүйн солбицлын систем гэдэг нь дэлхий дээрх ямар ч цэгийн байршлыг хэд хэдэн тооны тусламжтайгаар илэрхийлэх солбицлын систем юм. Тус тоонуудыг сонгохдоо ихэнх тохиолдолд нэг тоогоор нь босоо байршил, нөгөө хоёроор нь хэвтээ байршлыг заана. Хамгийн түгээмлээр уртраг, өргөрөг, өндөр (далайн түвшнээс дээших) гурван тоог хэрэглэнэ.
Энэ солбилцлын системийг МЭӨ 3-р зуунд Эратостэнэс Александрын номын санд анхлан боловсруулж бичиж үлдээжээ.
Газарзүйн уртраг ба өргөрөг
thumb|right|300px|Экваторын 0 хэм буюу өргөргийн эхлэл thumb|right|300px|Грийнвичийн 0 хэмийн байрлал буюу уртрагийн эхлэл Өргөрөг нь дэлхийн экваторын шугамыг 0 хэм, эхлэл болгон авч нэг хэм бүрээр хэвтээ шугамыг өргөргөөр тэмдэглэн хойд ба өмнөд туйлуудыг 90 хэм болгож авдаг. Урагш чиглэлд байгаа хэвтээ өргөргийг өмнөд өргөрөг гэнэ, харин хойд чиглэлд байгаа өргөргийг хойд өргөрөг гэнэ. Зэрэгцээ өргөргүүдийг хооронд нь параллель гэж нэрлэн газарзүйд байрлал чиглэл тогтооход хэлж тэмдэглэдэг.
Уртраг нь Английн Грийнвич дэх байрлалыг эхлэл 0 хэм болгон авч дэлхийг босоо шугмаар хувааж баруун ба зүүн чиглэлд нэг градусаар хуваан тоолж зүүн ба баруун чиглэлд тус 180 хэм тоолж, дэлхийг 2 таллаж хувааж тооцдог.
Эшлэл
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Математикийн газар зүй Ангилал:Бөмбөрцгөн одон орон
Формула-1
«Формула-1» (FIA Formula One World Championships) — Олон Улсын Автомашины Холбоо (ОУАХ) 1950 оноос эхлэн жил бүр эрхлэн явуулж буй ганц суудалт автомашины дэлхийн аварга шалгаруулах гойд нэр хүндтэй уралдаан юм.
Жил бүрийн эхэнд эхэлж оны төгсгөл хүртэл цуврал уралдаан («гран-при» - «их шан» гэсэн утгатай франц үгнээс авсан) явагдах ба хувь нисгэгчийн болон зохион бүтээх багийн оноог тоолж тус бүр дэлхийн аваргыг тодруулдаг. Формула-1 уралдааны автомашин дэлхийд хамгийн хурдтай автомашин байдаг бөгөөд 360 км/цаг хурд авдаг.
Уралдаан
Формула-1-ийн гран-при амралтын хоёр өдөр явагддаг. Баасан гарагт хоёр удаагийн дадлагын чөлөөт жолоодлого явагдана. Бямба гарагт нэг удаагийн дадлагын жолоодлого болно. Багийн гуравдугаар (нөөц) нисгэгч нарыг Баасанд жолоодох ба үндсэн тэмцээн болон байр эзлэх уралдаанд баг тус бүрээс хоёр нисгэгч л орно.
Байрлал тогтоох уралдаан Бямба гарагийн төгсгөлд болдог бол үндсэн уралдаан Ням гарагт явагддаг.
Жерри Паласиос
Жерри Нельсон Паласиос Суасо (Jerry Nelson Palacios Suazo, 1982 оны тавдугаар сарын 13-нд Ла Сейба хотод төрсөн) — Хондурасын хөлбөмбөгчин бөгөөд Коста Рикагийн Алахуэленсе багт довтлогчоор тоглодог.
Формула-1
Байрлал тогтоох уралдаан
Дадлагын жолоодлого явагдаж төгсөхийн алдад байрлал тогтоох уралдаан явагдана.
Жерри Паласиос
Товчоон
Паласиосын мэргэжлийн замналаа Олимпия багаас эхлүүлэн Мотагуа болон Вида зэрэг Хондурасын багуудад тоглож байлаа. Түүнчлэн Хятадын дээд лигийн Ханжоу Гринтаун, Хунань Биллоуз багуудад нэг нэг жил тоглосон ч, дорвитой амжилт гаргаагүй. Хондурасын шигшээ 2002 оны гуравдугаар сард АНУ-тай нөхөрсөг тоглолт хийхэд Паласиос анхны тоглолтондоо оролцож байлаа. Шигшээ багийнхаа өмнөөс 2010 оны ДАШТ-д ах дүү гурвуулаа (Жерри, Жонни болон Уилсон нар) оролцсон анхны тохиолдол болж билээ.
Эгшиглэн
Доорхоос тохирох хуудсыг сонгоно уу:
Формула-1
Байрлал тогтоох уралдаан
Энэ уралдаанд нисгэгч хамгийн хурднаараа нэг тойргийг тойрох ёстой бөгөөд хамгийн хурдан тойрсоноороо жагсаж маргаашийн уралдаанд нүүрний шугамаас хэр зайтай гарах эрхийг авна. 1990-ээд оны эхээр нисгэгч их олон тойрч байгаад сайн үзүүлэлтийг нь сонгодог байсан бол 1990-ээд төгсгөлөөс тодорхой хэдэн тойрогт дүн шийдэгддэг нисгэгчийн хувьд богино хугацаанд анхаарал төвлөрүүлсэн, илүү эрсдэлтэй, өрсөлдөөнтэй болжээ.
2006 онд одоогийн дүрэм батлагдсан юм. Үүнд цаг хугацааг 1, 2, 3 гэсэн дугаартай гурван хэсэгт хуваасан. Эхний хугацаат уралдаанд удаан цаг үзүүлсэн нисгэгч нар хоёрдугаар хугацаат уралдаанд орохгүй бөгөөд ингэж шигшсээр 2,3-р хэсгийг дуусгана.
Энэ жилийнхээр жишээлвэл 1-р уралдаанд 20 автомашин 18 минут зарцуулж муу цагтай 5 дараагийн шат руу оролгүй хасагдаж байв. 2-р уралдаанд 15 нисгэгч 15 минутыг зарцуулж, 3-р уралдаанд 10 нисгэгч 10 минутыг зарцуулжээ.
Үндсэн уралдаан
thumb|230px|2011 оны Бразилын гран-при. [[Теам Лотус|Лотус багийн Ярно Труллийн пит-стоп.]]
Маш хүчтэй бороо гэх мэт тохиромжгүй нөхцөл байдал үүсч уралдан зогсохгүй л бол уралдаан хоёр цаг дотор болж өнгөрдөг. Түрүүлж гарсан жолооч улам тасрах хандлагатай бөгөөд сүүлийн жолооч түрүүлж яваа жолооч нарт тойргоор гүйцэгдэх (тойрогдуулах) нь бий. Ийм тохиолдолд шагналт байранд орох боломжгүй гэж үзвэл нисгэгч багтайгаа хэлэлцэн уралдаанаа төгсгөж болдог.
Осол гарч зам аюултай болсон бол шар гэрэл бүхий «аюулгүй байдлыг хангах» түрүүч автомашин уралдааны тэргүүнд гарах бөгөөд автомашинууд бага хурдаар, эзэлсэн байрын дагуу араас нь цувран дагадаг. Замын аюул засарсан гэж үзвэл түрүүч автомашин зайлж уралдаан хэвийн байдлаар үргэлжлэн явагдана.
Уралдааны явцад нисгэгч нар дугуй солих, эвдэрсэн эд ангийг засахаар (1994-2009 онд шатахуун цэнэглэдэг байсан) засварын цэгт зогсдог («пит-стоп»). Засварчид аль болох хурдан ажиллаж цөөн секунд зарцуулахыг хичээдэг. Багууд пит-стопт хэдэн удаа, хэддүгээр тойрогт зогсох вэ гэх мэт өөр өөр тактик хэрэглэх нь бий.
Оноо хуваарилах нь
1950 оноос хойш оноо хуваарилах дүрэм олон удаа өөрчлөгдөж байсан. Одоогийн дүрэм 2010 оноос эхлэн мөрдөгдөж байна. Үүнд: Гран-прийн эхний 10 байр эзэлсэн автомашин нисгэгч болон багтаа хүснэгтэд харуулсан оноог харгалзан нэмнэ. Гран-приг тэргүүлсэн автомашин нисгэгч болон зохион бүтээгч багтаа 25 оноог авах бол 10-р байр эзэлсэн нь 1 оноо авна. 11-р байр болон дараах байрт орвол оноо авахгүй.
Жилийн эцэст хуримтлагдсан нийлбэр оноогоор нисгэгч болон зохион бүтээгч багийг жагсааж тус бүр дэлхийн аварга тодордог. Нисгэгч уралдааны жилийн дундуур багаа сольж болно. Хувийн оноо нь нэмэгдээд явах бол өмнөх багт авсан оноо нь өмнөх багтаа л үлддэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Моторт спортын төрөл Ангилал:Моторт спортын ДАШТ
Жерри Паласиос
Холбоос
Ангилал:1981 онд төрсөн
Ангилал:Хондурасын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хондурасчууд
Баркисимето
Баркисиме́то (испаниар Barquisimeto, оросоор Баркисиме́то) — Венесуэл улсын Лара мужийн төв, 1,018,900 хүнтэй хот.
Зураг
Ангилал:Венесуэлийн хот
Вин Дизель
Вин Дизель (Vin Diesel, жинх.нэр:Марк Синклер Винсент — Mark Sinclair Vincent; 1967 оны долдугаар сарын 18; Нью-Йорк, Манхэттен) — Америкийн жүжигчин, продюсер, найруулагч, зохиолч.
Стивен Спилбергийн «Цэрэг Райаныг аварсан нь» алдартай бүтээлээр танигдаж, «Риддик», «Галзуу хурд» цувралаар алдаршсан тэрээр Нью-Йоркт жүжигчиний мэргэжил эзэмшсэн. Оюутан ахуйдаа уушийн газарт хамгаалагчаар ажиллахдаа тайзны нэрээ Винсентийн "Вин", найзуудаас бэлгэшээсэн хоч "Дизель" шатахуунаас бодож олсон гэдэг. Робин Уильямс, Роберт Де Ниро нарын тоглосон «Сэрэлтэд» (1990) анх үзэгдэж урамшаад найруулга, зохиол, жүжиглэлт, хөгжим, продюсерээр өөрөө ажилласан богино хэмжээний «Төрх байдлууд» (1995) кино бүтээж, түүгээрээ «Каннын кино наадамд» үнэлэгджээ.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын кино зохиолч Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Псевдоним Ангилал:Америкчууд Ангилал:1967 онд төрсөн
Тусгаар тогтнох эсэх санал хураалт
Бүх ардын санал хураалтын онцгой нэг хэлбэр нь тусгаар тогтнох эсэх санал хураалт (Independence referendum; Референдумы о независимости; 獨立公投 Dúlì gōngtóu) юм. Босго хувь доор хаяж 50% дэмжлэгийг шаардана. Тэгэхдээ заавал 50% байх албагүй. Түүнээс дээш байх тохиолдол ч бий. Тусгаар тогтнолын төлөөх санал босго хувийг давлаа ч тухайн орон нутаг бодитоор тусгаар тогтносон улс орон болж чадалгүй дээрх улсынхаа бүрэлдэхүүнд үлдсэн жишээ ч цөөнгүй байдаг.
Ангилал:Тусгаар тогтнох эсэх санал хураалт
Дуучин Эгшиглэн
Эгшиглэн хэмээн дуудуулдаг Монголын эмэгтэй дуучин Төмөрбаатарын Болортуяа 1989 оны 1 сарын 14-нд Улаанбаатар хотод төржээ. Тэрээр 2006 онд Сүхбаатар дүүргийн "Эрдэм төгс" бүрэн дунд сургуулийг төгсөөд "Глобал Удирдагч" дээд сургуульд санхүү менежментээр мэргэжихээр элсэн сурсан. 2006 онд "Шинэ давалгаа" тэмцээнд оролцож байсан Эгшиглэнг тэмцээний шүүгч Б.Наранзун анхаарч B production-д шалгуулахыг зөвлөжээ. Болдын B production (Би продакшн)-тай гэрээлсэн Эгшиглэн Sho-гийн «Амьдралын тоглоом» дууны дахилтыг дуулснаар монгол дуу сонсогчдод анх удаа танигдсан. Түүнээс хойш «Найрах арга чинь буруудаад байна», «100%» (дуучин BX хавсарсан), ВX-тэй хослосон «Love song (Хайр дурлалын дуу)», Quiza, BX, Агиймаа нартай хамтарсан «Хэв маягаа эвдэцгээе» зэрэг дуугаар хүүхэд залуусын дунд алдаршив. 2011 онд «Хоёр хоёрын тав» киноны дууг дуулснаар Эгшиглэн уянгын дууг сайхан дуулж чаддагаа мэдрүүлсэн.
Яни Сойнинен
Яни Маркус Сойнинен (Jani Markus Soininen, 1972 оны 11 сарын 12-нд Юваскюлад төрсөн) нь Финландын цанын харайлтын тамирчин бөгөөд 1992-оос 2001 онд тэмцээн уралдаанд оролцож байв. Дэлхийн цомын тэмцээнд нийт 4 удаа түрүүлсэн. Тэрээр анх 1994 оны Лиллехаммерын олимпод оролцож, 90 м-ийн төрөлд 6, 120 м-ийн төрөлд 5-р байр эзэлсэн бөгөөд 4 жилийн дараа Наганод зохиогдсон 1998 оны өвлийн олимпоос алт, мөнгөн медаль хүртэж байжээ.
Түүнчлэн цанын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс багийн төрөлд 1995, 1997 онуудад алт, 2001 онд мөнгөн медаль зүүжээ.
Эшлэл
Ангилал:1972 онд төрсөн Ангилал:Финландын цанын харайгч Ангилал:Финландын олимпын аварга Ангилал:Финландын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Цанын харайлтын дэлхийн аварга Ангилал:1994 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:1998 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Финландчууд
Энрике Иглесиас
Испани хэлээр гаргасан синглүүд
Ангилал:1975 онд төрсөн Ангилал:Испанийн дуучин
Зөвлөлт-Японы хилийн мөргөлдөөнүүд
Зөвлөлт-Японы хилийн дайн (Орос хэл:Советско-Японские Пограничные Конфлиты; Япон хэл:日ソ国境紛争) нь олон улсын харилцааны түүхийн нэг онцлог сэдэв юм. Учир нь түүхийн хөгжлийн явцад Монгол Манж-го хоёр нь усан болон хуурай газраар 2 удаа хил залгасан түүхтэй билээ. ХХ зууны 30-д оноос эхлэн Японы эзэнт гүрний хил хязгаараа тэлэх бодлогын дагуу японы эзэн хааны арми Манжуур буюу зүүн хойд хятадыг эзэлсэнээр Монгол япон хоёр хуурай газраар шууд хил залгасан хөршүүд болсон юм. 3.1.1932-9.16.1939 оны хооронд БНМАУ болон Японы эзэнт гүрэн нь хуурай газраар хил залгасан хөршүүд байсан бөгөөөд дэлхийн хоёрдугаар дайнд япон ялагдан азийн эх газарт эзэлсэн газар нутгаа алдсанаар зөвхөн арлын улс болсон. БНМАУ буюу Монгол улс японтой хил залгаж байсан тэр жилүүдэд Монгол улсын дорнод хил хязгаарын хэмжээнд японы талаас байнгын зэвсэгт халдлагыг зохион байгуулж байсан бөгөөд зарим нэг тохиолдолд энэ нь хилийн томоохон мөргөлдөөн буюу орон нутгийн хэмжээний дайн болж хувирч байсан түүхтэй. ҮҮний сонгдог жишээ нь Халхын голын байлдаан буюу зарлаагүй дайны оршил байжээ.
Мөн үзэх
Ангилал:ЗХУ-ын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Японы Хаант Улсын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:20-р зууны дайн Ангилал:Азийн дайн Ангилал:Дайн хоорондын үе Ангилал:ЗХУ-Японы харилцаа Ангилал:Манж-го Ангилал:Хилийн мөргөлдөөн Ангилал:1938 оны зөрчилдөөн Ангилал:1939 оны зөрчилдөөн Ангилал:20-р зууны Монголын түүх
Узбек хэл
Узбек хэл (латин, кирилл, араб үсэг тус бүрээр узбек бичигт O‘zbek tili, Ўзбек тили, ئۇزبېك تیلى гэдэг) — Узбекуудын хэл, тиймээс ч Узбекистаны төрийн албан ёсны хэл болдог. 21-25 сая гаруй хүн Узбек хэлээр ярилцдаг.
Узбек хэл нь Афганистан улсын умард нутгийн 8 мужид хэрэглэдэг байна. Үүнээс гадна Тажикистан, Киргиз, Казахстан, Туркмени, Орос, Туркэд тархсан хэл юм.
Дүрмийн болон үгийн сангийн хувьд уран зохиолын узбек хэлний хамгийн ойрын төрөл хэл нь албан ёсоор уйгур хэл буюу түрэг хэлний Карлук (Цагатай) бүлгийн хэл юм.
Узбек хэлэнд араб хэл их нөлөөлсөн байдаг бөгөөд перс хэлээр дамжин орж ирсэн гэж үздэг. XIX зууны хоёрдугаар хагасаас эхлэн орос хэлний хүчтэй нөлөөнд орсон.
1928 он хүртэл Узбек хэлэнд араб цагаан толгойг ашигладаг байсан. 1928-1940 онудад буюу ЗХУ-ын үед латин цагаан толгой ашиглаж байгаад 1940-1992 онд кирилл үсэг хэрэглэж байжээ. 1992 онд тусгаар тогтносон Узбекистан улс төрийн хэл болох Узбек хэлэнд латин цагаан толгой ашиглах шийдвэр гарсан боловч өнөө хүртэл бодит байдал дээр кирил үсэг мөн давхар ашигласаар байна.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Узбекистаны соёл
Парфенон
НТӨ 480 онд Персийн довтолгооны улмаас сүйдсэн Хуучин Парфенон буюу хуучин Афины сүмийн оронд Парфеноныг барьсан юм. Грекийн ихэнх сүмийн адилаар, Парфенон нь хотын эрдэнэсийн сангийн үүргийг гүйцэтгэж байв. Улмаар нийтийн тооллын 6-р зууны сүүлийн арванд Парфенон нь Гэгээн Марид зориулсан, Христ Итгэлийн сүм болон хувирчээ.
1460-аад оны эхээр, Османы эзэнт гүрний мэдэлд орсны дараа мечетийн үүрэг гүйцэтгэх болов. 1687 оны 9 сарын 26-нд, барилга дотор байсан, Османы дарины хаягдалд венецчүүдийн довтолгооны улмаас гал авалцаж, дэлбэрсэн нь Парфенон болон хөшөө дурсгалыг ихээхэн гэмтээжээ. 1800-1803 онд, Элгиний 7-р гүн Томас Брюс бүтэн үлдсэн зарим хөшөө дурсгалыг гарган авсан нь Элгиний гантиг буюу Парфеноны гантиг гэгдэж, 1816 онд Лондон дахь Британийн музейд зарагдсан нь өдгөө тэнд үзмэр болжээ. 1983 оноос Грекийн засгийн газар уг дурсгалуудыг Гректээ буцаан авахаар хөөцөлдөж байна.
Эшлэл
Ангилал:Грек дэх дэлхийн өв
Хошимин
Хошими́н (вьетнамаар Thành phố Hồ Chí Minh → Хошимин хот, оросоор Хошими́н, англиар Ho Chi Minh City, 1975 оноос өмнө Сайгон гэдэг нэртэй байсан) — Вьетнам улсын аль нэгэн аймгийн харьяат бус, хоёрдугаар их (7,123,340 хүнтэй) хот.
Эшлэл
Ангилал:Вьетнамын аймаг Ангилал:Вьетнамын суурин Ангилал:Саятан хот  Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Азийн туг далбаа
Энэ хуудсанд Ази тивд оршин байгаа улс орон, тэдний элссэн олон улсын байгууллагын туг далбааг харуулж байна.
Дорнод Ази
Ази Ангилал:Ази
Технеци
Технеци нь атомын дугаар 43 болон Tc-элементийн тэмдэг бүхий химийн элемент юм.
Зүүлт тайлбар
Ангилал:5-р үеийн элемент Ангилал:7-р бүлгийн элемент Ангилал:Цацраг идэвхт бодис Ангилал:Химийн элемент Ангилал:Шилжилтийн металл
Мичел Сальгадо
Мигель Анхель Сальгадо Фернандес (Miguel Ángel Salgado Fernández, 1975 оны аравдугаар сарын 22-нд төрсөн) буюу Мичел Сальгадо (Míchel Salgado) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Премьер лигийн Блэкберн Роверс багт баруун жигүүрийн арын хамгаалагчаар тоглодог.
1999 онд Сальгадо Реал Мадрид багтай 11,000,000 еврогийн гэрээг байгуулан элсч арван улирлыг өнгөрүүлсэн Сальгадо Сельта Виго, Саламанка багуудад тус тус тоглосоор Испанийн лигт 378 тоглолтонд оролцсоны 343 нь Ла Лигийн тоглолт байжээ. Улмаар 2009 оны наймдугаар сарын 19-нд Блэкберн Роверс багт хоёр жилийн гэрээг байгуулан одоо тоглож буй. 2011 онд тэрээр зодог тайлахаа мэдэгдсэн юм.
Испанийн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтан ЕАШТ болон ДАШТ-д оролцсон амжилттай.
Шигшээ баг
!Бүгд||53||0
Хувийн амьдрал
Сальгадогийн эхнэр Малула Санс нь Реал Мадрид багийн Ерөнхийлөгч асан Лоренсо Сансын охин юм.
Холбоос
Ангилал:1976 онд төрсөн Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2000 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Испаничууд
Цагаан монгол хэл
Цагаан монгол (монгор) хэл — монгол хэлний бүлэгт харьяалагддаг хэл. Цагаан монгол хэлээр хэлэлцэгч цагаан монгол ястан БНХАУ-ын Хөхнуур (голдуу Миньхэ, Датун, Тунжэнь зэрэг газарт), Ганьсү гэх хоёр мужид оршин суудаг.
Тооны нэр
1996 оны нэгэн эрдэм шинжилгээний нийтлэлд Цагаан монгол хэлээр тоог хэрхэн нэрлэдгийг галиглан бичсэнийг монгол хэлний нэртэй харьцуулан доор харууллаа.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Монгол хэлний бүлэг Ангилал:Ганьсү Ангилал:Хөхнуур
Жастин Гэтлин
Жастин Гэтлин (Justin Gatlin, 1982 оны хоёрдугаар сарын 10-нд төрсөн) нь Америкийн 100 метрийн зайн Олимпийн аварга гүйгч юм. Түүний хувийн дээд амжилт нь 100 метрт 9.79 секунд юм.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын 60 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын 100 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын 200 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын 4х100 метрийн буухиа гүйгч Ангилал:100 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:100 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:200 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт Ангилал:Сэргээш АНУ-д Ангилал:Америкчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Хулд
Хулд нь Харцагынхан овог, Circinae дэд овгийн махчин шувуу юм.
Хөхөөний үүрэн дээгүүрх нислэг (кино)
Хөхөөний үүрэн дээгүүрх нислэг (One Flew Over the Cuckoo's Nest) нь 1975 оны Америкийн драм кино бөгөөд Кен Кизигийн ижил нэрт романаас сэдэвлэн Майкл Дуглас, Саул Зейнц нар продюсерлэсэн байна. Милош Форман уг киног гайхалтай найруулан Америкийн кино хүрээлэнгээс 100 жилийн 100 киноны 33 дугаарт нэрлэсэн гайхалтай бүтээл болгосон байх бөгөөд өөрөө Оскарын Шилдэг найруулагч болж байв. Тус киноны үйл явдал 1963 онд Орегон дахь Сэтгэцийн эмнэлэгт өрнөх ба удаа дараагийн хүчингийн хэрэг үйлдсэн засаршгүй гэмт хэрэгтэн Рэндл Патрик Макмерфи эмнэлгийн өвчтөнүүдтэй өдөр хоногийг хэрхэн өнгөрүүлж буйг энд харуулах болно.
Холбоос
Ангилал:1975 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Инээдмийн кино Ангилал:Бие даан бүтээгдсэн кино Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино
Осман Чавес
Осман Данило Чавес Гуити (Osman Danilo Chávez Güity, 1984 оны долоодугаар сарын 29-нд төрсөн) — Хондурасын хөлбөмбөгчин бөгөөд Висла Краков багаас Чиндао Жуннэн багт зээлээр тоглож буй хамгаалагч юм.
Намтрын товчоон
2009 онд Чавес Премьер лигт, тэр дундаа Тоттенхэм Хотспур багт элсэх боломж гарсан ч сорилгод унасан байдаг.
Чавес 2010 оны наймдугаар сарын 8-нд Польшийн алдарт Висла Краков багт элссэн. Анхны улиралд баг нь лигийн аварга болохын сацуу Чавес телевизийн санал асуулгаар бэлгэдлийн багт нэрлэгдсэн амжилт гаргав. 2011 оны арваннэгдүгээр сард тус багтай гэрээгээ таван жилээр суунгаж амжжээ.
2008 оны хоёрдугаар сарын 6-нд Парагвай болон Хондурасын шигшээдийн нөхөрсөг тоглолтонд анхны гараагаа хийв.
Холбоос
Ангилал:Хондурасын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Висла Краков багийн тоглогч Ангилал:Польшийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Хондурасчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Ёшида Саори
Япон улсын 55 кг жингийн эмэгтэй чөлөөт бөх Ёшида Саори (吉田沙保里 Yoshida Saori, 1982 оны 10 сарын 5-нд Япон улсын Миэ аймгийн Цү хотод төрсөн) түүхэнд дахин давтахааргүй амжилтын эзэн болсон юм. 2002 онд 20 настайдаа анх дэлхийн аварга болсноос хойш завсаргүйгээр олимпын наадмын гурав (2004-2012), ДАШТ-ий арван гурван (2002-2015) алтан медалийг энгэртээ гялалзуулжээ. Мөн Азийн наадмын барилдаанд дөрвөнтөө түрүүлсэн.
Дэлхийн дэвжээнээ
Ангилал:Бөхийн олимпын аварга Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга Ангилал:Бөхийн азийн наадмын аварга Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Японы олимпын оролцогч Ангилал:Японы азийн наадамд оролцогч Ангилал:Японы бөх Ангилал:Японы олимпын аварга Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Миэ аймгийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1982 онд төрсөн
1913 он
(MCMXIII) Аргын тооллоор Нэгэн мянга есөн зуун арвангуравдугаар оны усан хулгана жил. Анно Домини гэж тоолдог болсноос хойш хоёр дахь мянганы 913-р он, 20-р зууны 13 дахь жил, 1910-аад он гэж тоолбол дөрөв дэх жил.
Тавдугаар сар
Хэрэв хаалгаваас зохих учир ялгууртай нь аваас тухай бүр нэр зэргийг тодорхойлон айлтгаж тогтоолгох тухай дүрэм” батлагдав.
Зургаадугаар сар
Зургаадугаар сарын 7 - Хойд Америкийн ноён оргил МакКинли хайрханд авирах Харри Карстенс, Роберт Татум, Уольтер Харпер нар авиралтаа эхлүүлэв. Тэд тус хайрханы оройд гарсан анхны уулчид болжээ.
Энэ оны Нобелийн шагналтнууд
Шведийн эзэн хааны дэргэдэх Нобелийн хорооноос энэ удаагийн физикийн салбарын Нобелийн шагналыг абсолют тэг хэмд юу ч хөлдөхгүй, мөн түүнчлэн шингэн гелиг судласных нь төлөө Нидерландын физикч Хейк Камерлингх Оннест олгохоор болжээ. Харин химийн салбарын Нобелийн шагналыг аравтынгетрадыг металын хувиралд хэрхэн шилжүүлэх талаар судалгааных нь төлөө Швейцарийн эрдэмтэн Альфред Вернерт олгосон байна. Эрүүл мэнд, анагаах ухааны салбарын Нобелийн шагналыг хавдарт гөвдрүү өвчнийг судалж, эмчилгээний арга боловсруулсных нь төлөө Францын физиологич Шарль Ришетэд олгожээ. Энэтхэгийн суут зохиолч Рабиндранат Таагүрт "Энэтхэг хэл дээр соёлын үнэт өвийг туурвисаных нь төлөө" олгохоор болсон байна. Ингэснээр европ болон америк тивийн биш өөр тивээс Нобелийн шагнал авсан анхны тохиолдол болсон юм. Харин Нобелийн энхтайвны шагналыг Олон улсын энхтайвны хороог байгуулж, олон улсад энх амгалан байдлыг сурталчилсаных нь төлөө Бельгийн хуульч Хенри Ла Фонтейнд тус шагналыг гардуулжээ. Та бүхэнд Нобелийн шагналтнуудыг танилцуулъя.
Гадаад холбоос
#
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Улаанбаатарын Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль (товчлол: УСЭЗИС) (University of Ulaanbaatar for Finance & Economics (UUFE)) Монгол улсын ууган боловсролын байгууллагуудын нэг бөгөөд эдийн засаг, санхүү, бизнесийн чиглэлээр сургалт явуулдаг юм.
Түүхэн замнал
1926 Сурах хугацааг 2 жил болгон сунгаж заах хичээл, сурагчдын тоог олшруулан сургалтын төлөвлөгөө, програмыг шинэчлэн Нягтлан бодохын түр сургууль болгон өөрчлөв.
1931 Нягтлан бодогчдын дээд сургууль, дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Санхүү эдийн засгийн коллеж
1935 Улс ардын аж ахуйн бүтэц өөрчлөгдөн, шинэ шинэ салбарууд бий болсон нь бүртгэл тооцооны мэргэжилтэй боловсон хүчнийг улам ихээр шаардах болсоноор Санхүүгийн техникум болон өргөжсөн.
1936 Сангийн сайд С.Довчингийн нэрэмжит сургууль болсон.
1946 Санхүүгийн техникумыг Санхүү эдийн засгийн техникум болгон өөрчилж, суралцах хугацааг 3 жил болгожээ.
1949 Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан тугийн Одонгоор СЭЗТ-ыг шагнав.
1954 1953 оны 9-р сараас 7 жилийн боловсролтой хүмүүсийг элсүүлэн суралцуулж сар бүр 200-250 төгрөгийн тэтгэлэг олгож эхлэв.
Искандер Азизов
Искандер Кубарович Азизов (1956 оны 5 дугаар сарын 29-нд Москва хотноо төрсөн) -Зөвлөлтийн болон Оросын дипломат.
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
1962 3-р курс төгсөгчдийг 1 жилийн хугацаатай ажиллуулан дадлагажуулан улсын шалгалт өгүүлж төгсгөдөг болов.
Искандер Азизов
1978 онд “Олон улсын харилцаа” мэргэжилтэй Москва хотын Олон улсын харилцааны дээд сургуулийг төгссөн.
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
1991-02-11 Эдийн засгийн коллеж
1994-01-15 Дээд боловсрол олгодог коллежийн түвшинг хангав.
1996-08-16 Санхүү эдийн засгийн дээд сургууль
1997-10-01 Менежментийн гэрээгээр нийгэмд үйлчилдэг, ашгийн төлөө бус ТББ-ийн хэлбэрээр ажиллаж эхлэв.
Искандер Азизов
1982-1985 онд ЗХУ-ын ГЯЯ-нд Зүүн өмнөд Азийн хэлтсийн атташе;
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2007-10-01 Хичээлийн шинэ байр ашиглалтад оров.
Искандер Азизов
1985-1989 онд ЗХУ-аас Малайз Улсад суугаа ЭСЯ-нд 3 дугаар нарийн бичгийн дарга;
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2008 Байгууллага болон бүх хөтөлбөрүүд үндэсний хэмжээнд магадлан итгэмжлэв.
Искандер Азизов
1989-1992 онд ЗХУ-ын ГЯЯ-ны Номхон далай, Зүүн өмнөд Азийн газрын 2,3 дугаар нарийн бичгийн дарга;
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2009 EBSCO цогц цахим мэдээллийн санг ашиглаж эхэлсэн.
Искандер Азизов
1993-1997 онд ОХУ-аас Малайзид суугаа ЭСЯ-ны 1 дүгээр нарийн бичгийн дарга, зөвлөх;
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2012-05-01 Олон улсын ACBSP байгууллагаар Монгол улсаас анх удаа хөтөлбөрүүдээ магадлан итгэмжлүүлэв.
2015 Монголд анх удаа цахим, холимог сургалтыг нэвтрүүллээ.
2016 Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль болж нэрээ өөрчилсөн байна.
Искандер Азизов
2007-2013 онд ОХУ-ын ГЯЯ-ны Азийн 1 дүгээр газрын орлогч захирал.
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2018 Олон улсын ACCA, CGMA байгууллагын 1-р түвшинг хангаж магадлан итгэмжлэгдэв. Оюуны өмчийн хулгайн эсрэг дэлхийн шилдэг системийг нэвтрүүлэв.
Искандер Азизов
2013 оны 9 дүгээр сарын 23-аас Монгол Улсад суугаа ОХУ-ын Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайдаар томилогдоод 2013 оны 11 дүгээр сарын 15-нд Итгэмжлэх жуух бичгээ барьсан.
2023 оны 1-р сард Монголд Элчин сайдаар 10 жил болоод нутаг буцаж тэтгэвэртээ суусан.
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2020 Олон улсын клоуд технологийг амжилттай нэвтрүүлсэн улсдаа жишиг болов. Олон улсын ACCA байгууллагын 2-р түвшинг хангаж магадлан итгэмжлэгдэв.
Искандер Азизов
Шагнал
2021 оны 6 дугаар сарын 8-нд Монгол улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга түүнийг "Алтан гадас" одонгоор шагнасан.
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2021 Стратеги 2021-2031 эхэлсэн. Даатгал, Худалдаа, Төрийн удирдлага, Бизнес ба эрх зүйн хөтөлбөр нээв.
Искандер Азизов
Шагнал
Гэргийтэй.
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2022 Олон улсын THE жагсаалтад Монгол улсаас анх удаа эрэмбэлэгдэв. Олон улсын мэргэжлийн зэргийн дипломтой төгсөх боломжтой болов. /CGMA/
Искандер Азизов
Шагнал
Англи, хятад хэлтэй.
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Түүхэн замнал
2023 Улаанбаатарын Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль болж нэрээ өөрчилсөн байна.
Искандер Азизов
Шагнал
Ангилал:1956 онд төрсөн Ангилал:Оросын дипломатч Ангилал:Монгол дахь Оросын элчин сайд
Санхүү Эдийн Засгийн Их Сургууль
Бакалаврын сургалт
УСЭЗИС-ийн хэрэгжүүлж буй сургалтын хөтөлбөр буюу сургалт явуулж буй мэргэжлүүдийг дурдвал:
Магистрын сургалт
чиглэлээр мэргэшсэн “Бизнесийн удирдлагын мастер”-ын зэргийг өдөр, орой, эчнээ хөтөлбөрөөр олгох үндсэн сургалттай.
Докторын сургалт
2009-2010 оны хичээлийн жилээс докторантурын сургалтын хөтөлбөрийг нээн, сургалтаа явуулж байна.
Сургалтын төлөвлөгөө, хөтөлбөрүүд цаг үеийн шаардлагыг хангахуйцаар өөрчлөгдөн шинэчлэгдэж байдаг.
2011-2012 оны хичээлийн жилийн байдлаар 4000 гаруй оюутан сурагч хамрагдан суралцаж, 100 гаруй мэргэжлийн туршлага, эрдмийн зэрэг цол бүхий багш, профессорууд ажиллаж байна.
Хамтын ажиллагаа
Сүүлийн жилүүдэд гадаад харилцаа, хамтын ажиллагаа өргөжиж байна.
зэрэг гадаад орны их, дээд сургуулиудтай хамтран ажиллаж, давхар зэрэг олгох хамтарсан хөтөлбөрүүдийг амжилттай хэрэгжүүлж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын их сургууль Ангилал:Улаанбаатарын их сургууль Ангилал:1924 онд байгуулагдсан
Мөнгө (химийн элемент)
Мөнгө (Argentum, Silver) нь химийн элемент юм. Атомын дугаар 47. Ag гэж тэмдэглэгддэг үнэт металл болно.
Манай гариг дээр цэвэр дангаар болон нэгдлийн байдлаар тохиолддог. Дэлхий дээр энэ металл алтнаас 20 дахин их, зэснээс үлэмж бага. Цэвэр мөнгө гялалзсан цагаан өнгөтэй металл, маш зөөлөн, давтагдах чанараар зөвхөн алтны дараа л орно. Цахилгаан дулааныг бүх металлаас илүү сайн дамжуулна.
Бусад төрлийн зэвэрдэггүй металлын адил химийн урвалд маш тэсвэртэй ердийн хүчлээс устөрөгчийг түрдэггүй, хуурай, цэвэр агаарт өөрчлөгдөггүй, гэвч агаарт хүхэрт устөрөгч болон хүхрийн дэгдэмхий нэгдэл байвал мөнгө харладаг. Азотын ба хүхрийн хүчил мөнгөтэй алгуур урвалд орж түүнийг уусгадаг. Давсны хүчил ба хаан дарс мөнгийг уусгадаггүй. Учир нь гадаргаар нь хлорт мөнгөний AgCl хамгаалах нимгэн хальс байдаг.
Ихэнх нэгдэлд мөнгө исэлдлийн +1 зэрэгтэй байдаг. Гэвч бас мөнгө исэлдлийн +2 зэрэгтэй байж болдог. Мөнгөний зарим бэлдмэл бактери устгах чадвартай нитрат, колларгол.
Эшлэл
Ангилал:ATC-D08 Ангилал:11-р бүлгийн элемент Ангилал:Кубын талст систем  Ангилал:Цахилгаан техникийн материал Ангилал:Эрдэс
Данан
Данан (вьетнамаар Đà Nẵng, англиар Da Nang) — Вьетнам улсын аль нэгэн аймгийн харьяат бус таван чухал хотын нэг. 887,069 хүнтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Вьетнамын аймаг Ангилал:Вьетнамын суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин
Жарун хаан
Шэлүнь буюу Жарун (хятадаар: 郁久闾社仑; пиньинь: Yùjiǔlǘ Shèlún) (? - 410) нь 394-402 оны хооронд Нирун улсын захирагч, 402-410 он хүртэл анхны хаан нь байв.
Шэлүнь Нирун улсыг байгуулсан тэр үедээ урьд нь нүүдэлчдийн хэрэглэсээр ирсэн аравтын тогтолцоонд улс орноо оруулж цэрэг захиргааны шинжтэй шинэ хуулиудыг тогтоожээ. Тус зохион байгуулалт нь нүүдэлчдийг нэгтгэн удирдаж, зохион байгуулах, төрийн захиргааг хэрэгжүүлэхэд тухайн үедээ тохиромжтой хэлбэр байв.
Эшлэл
Ангилал:4-р зуунд төрсөн Ангилал:410 онд өнгөрсөн Ангилал:Нируны ноёрхогч
Жэньдун син жун шу шэн
Жэньдун син жун шу шэн нь Курё улсаар төвлөрсөн, Япон зэрэг дорно зүгийн улс орныг дайлан төвшитгөхөд зориулж байгуулсан муж юм. Мужийн төв нь Гуулин улсын нийслэл Кэсон хот байсан. Мужийг ерөнхийд нь зүүн баруун гарын хоёр чинсан хэргийг удирдаж байсан. Тэдгээр нь Юань улсаас томилогдсон даргач, Курё улсын ван юм.
Түүх
Жэньдун син жун шу шэн бол 1287 он Хубилай хааны зарлигаар байгуулагдажээ. Харин "... 1299 оны эхээр Гаоли болгон өөрчилж, оны эцсээр татан буулгаад, 1321 онд дахин сэргээжээ..." Юань гүрэн Солонгосын хойгийг захирахын тулд Кэгён хотод Даргачийг байгуулж, Даргачийг Курё улсын ван нэгэн зэрэг алба хааж байжээ.
Засаг захиргааны нэгж
Нийт 10 зам (도), 5 хот, 3 кён (경), 4 духуфу (도호부), 8 мүк (목) бүхий засаг захиргааны нэгжтэй байжээ.
Эшлэл
Ангилал:Юань улс
Хоакин Феникс
Хоакин Рафаэль Боттом (Joaquin Raphael Phoenix; 1974 оны аравдугаар сарын 28; Сан-Хуан) — Америкийн жүжигчин.
Алдарт жүжигчин маань 2008 онд кино урлагаас гарч буйгаа мэдэгдэн шуугиан тарьж байсан юм. гэсэн ч хэсэг хугацаанд завсарласны дараа тэр 2012 онд "The Master" киногоороо эргэн ирэлт хийсэн ба одууд дундаас хамгийн мундаг эргэн ирэлт хийсэн хүмүүсийн нэгээр тооцогддог. 2013 онд тоглосон "Her" кино нь түүнд асар их нэр хүнд авчирсан ба 2016 оноос эхлэн тус кинонд хамтран дүр бүтээсэн жүжигчин Рүүни Маратай хайр сэтгэлийн холбоотой болсон юм.
Тун удахгүй нээлтээ хийх шинэ кино
Тэрбээр "The Joker" кинонд гол дүрийг бүтээхээр сонгогдсон бөгөөд уг кино 2019 оны аравдугаар сард нээлтээ хийхээр төлөвлөгдөөд байна. Тэр дүрдээ орохын тулд 30 гаруй кг жин хассан бөгөөд үргэлж уг дүрд тоглохыг хүсдэг байсан тухайгаа ярьсан билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1974 онд төрсөн
Остин (Техас)
Остин (Austin []) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хот юм.
Түүх
1835 онд энэхүү хот нь Ватерлоо (Waterloo []) гэх нэртэйгээр байгуулагдсан ба дараа нь 1838 онд тухайн үед тусгаар Бүгд Найрамдах Техас Улсыг үндэслэгч Стивен Остины нэрээр өөрчлөн нэрлэжээ.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот Ангилал:АНУ-ын хот Ангилал:Техасын суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:АНУ-ын муж улсын нийслэл Ангилал:Техасын тойргийн төв
Томь гол
Tомь гол нь Баруун Соён, Алтайн нуруу болон Кузнецкийн Алатау хооронд орших Абаканы нуруунаас эх аван урсан жижиг голууд болох Зүүн ба Баруун Томь голууд нэгдсэнээр үүсдэг.
Эшлэл
1Tомь Ангилал:Азийн гол мөрөн Ангилал:Хакасын гол мөрөн Ангилал:Томск мужийн гол мөрөн Ангилал:Кемерово мужийн гол мөрөн
Колумбус
Колумбус (Columbus - тагтааны эрэгчин, columba - тагтаа) овогтой хүний нэр:
Колумбус үгийн өөр салаа утга:
Тээврийн хэрэгсэл:
усан онгоц:
АНУ дахь суурин:
Драко Малфой
Ангилал:Харри Поттэр Ангилал:Утга зохиолын дүр Ангилал:Зохиолын дүр
Каталанчууд
Каталан (каталанаар олон тоонд Catalans) — урьд цагт Роман төрлийн Каталан хэлээр, 16-р зууны Испанийн нэгдлээс хойш мөн Роман төрлийн Испани хэлээр хэлэлцдэг болсон ард түмэн, Испани улсаас салан тусгаарлах хүсэлтэй Пиренейн хойгийн дорнод хэсгийг эзлэсэн Каталони орны гэдгээрээ улс дотроо их онцгойрдог, дэлхий даяар 8.2 сая тоотой байгаа үндэстэн.
Тайлбар
Ангилал:Каталони Ангилал:Европ дахь угсаатан
Рэнчинхүүгийн Гансүх
Рэнцэнхүүгийн Гансүх (1967 - ) нь Төв аймгийн Алтанбулаг сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын заан юм.
Үндэсний бөх
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Алтанбулагийн (Төв) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1967 онд төрсөн
Хөлбөмбөг
Хөлбөмбөг (англи. football гэж foot «хөл» + ball «бөмбөг») - тус бүр талбай дээр арван нэгэн тоглогчтой хоёр баг нэг нэгнийхээ хаалганд гар оролцуулахгүйгээр (хөлөөрөө буюу толгойгоороо) бөмбөг оруулах зорилготой дэлхийд хамгийн өргөн тархсан багийн спорт юм. Орчин үед энэ спорт дэлхийн хамгийн олон үзэгчтэй, түгээмэл болоод байна.