cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Леонид Кучма
Намтар
1938 оны 8-р сарын 9-нд Украины Чернигов мужийн Чайкино тосгонд ойчны гэр бүлд төрсөн. Эцэг - Даниил Прокофьевич Кучма (1901-1942), Новгород-Северскийн ойн аж ахуйн ойн ажилчнаар ажиллаж байсан. Дайны үеэр тэрээр ахлах түрүүч байсан бөгөөд 1941 оны 10-р сард Волховын зүүн эрэгт бүслэгдсэн байв. Тэрээр 1942 оны 2-р сарын 7-нд Новгород мужийн Новоселицы тосгоны 756-р армийн эмнэлэгт Зөвлөлтийн цэргүүд Волхов голыг гатлах үеэр хүлээн авсан уушгины хатгалгаа өвчнөөр нас баржээ. Эх - Прасковья Трофимовна Кучма (1906-1986 оны 8-р сарын 8, Днепропетровск) нэгдэлд ажиллаж, гурван хүүхэд өсгөсөн.
Тэрээр Чернигов мужийн Семёновский дүүргийн Костобобровскийн дунд сургуульд суралцсан. 1960 онд Днепропетровскийн Улсын Их Сургуулийн Физик технологийн факультетийг механик инженер мэргэжлээр төгссөн. Техникийн шинжлэх ухааны дэд эрдэмтэн, их сургуулийн профессор.
Түүнийг төрийн эрхэнд байсан үе нь авлига газар авч, хэвлэлийн эрх чөлөөг боогдуулсан үе байсан гэгддэг. Түүний засаглалын үед Украйн-Оросын хамтын ажиллагаа хэвийн явагдаж байжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Украины ерөнхийлөгч Ангилал:Украины ерөнхий сайд Ангилал:Лениний нэрэмжит шагналтан Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Австрийн Бүгд Найрамдах Улсын төлөөх гавьяаны Их-Од хүндэт тэмдгийн шагналтан Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Финландын Цагаан Сарнай одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Инфант Дом Энрике гинжит одон шагналтан Ангилал:Их Витаутасын одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Литвын их ван Гедиминасын одон шагналтан (иx загалмай) Ангилал:Ереваны хүндэт иргэн Ангилал:Литвын их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:20-р зууны улс төрч Ангилал:21-р зууны улс төрч Ангилал:Украины Дээд Зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Украинчууд Ангилал:1938 онд төрсөн
Цэдэндамбын Баярсайхан
Цэдэндамбын Баярсайхан (1964 - ) нь Төв аймгийн Баян-Өнжүүл сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын заан цолтой бөх юм. Монгол улсын гавьяат тамирчин.
Сонирхогчдын сүмо бөх
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Баян-Өнжүүлийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1964 онд төрсөн
Евгений Миронов
Евгений Витальевич Миронов (Евгений Витальевич Миронов; 1966 оны 11 сарын 29) нь Оросын театр, киноны жүжигчин юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Ардын Жүжигчин (ОХУ) Ангилал:Оросын хүндэтгэлийн одон шагналтан Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Төрийн шагналтан (ОХУ) Ангилал:Оросууд Ангилал:1966 онд төрсөн
Спенсер Хоус
Спенсер Мэйсон Хоус (Spencer Mason Hawes, 1988 оны дөрөвдүгээр сарын 28, Вашингтон, Сиэтл) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин. Одоо НБА-гийн «Шарлотт Хорнетс» багт тоглодог.
Замнал
Вашингтоны коллежоос 2007 оны драфтад №10-аар сонгогдон «Сакраменто Кингзэд» (2007—2010) багтжээ.
2013 оны гуравдугаар сарын 16-нд «Индиана Пэйсерсийг» хожиход 18 оноо, 16 самбар, 8 дамжуулалт, 7 хаалт хийж шилдэг тоглолтоо харуулсан.
2013 оны арваннэгдүгээр сарын 22-нд «Милуоки Баксийн» эсрэг (115:107, нэм.ц) 25 оноо, 12 самбар, 2 дамжуулалт хийв. Улмаар 2013-2014 онд гурван онооны шидэлтийн хувиар лигт 12-рт (44.8%) жагссан.
2014 оны долдугаар сарын 9-нд «Лос Анжелес Клипперст» элссэн.
2015 оны зургадугаар сарын 15-нд «Шарлотт Хорнетс» руу Мэтт Барнсийн хамт Лэнс Стивенсоноор солигдон элсэв.
Цахим холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сакраменто Кингз багийн тоглогч Ангилал:Филадельфи Севенти Сиксерс багийн тоглогч Ангилал:Кливленд Кавальерс багийн тоглогч Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч Ангилал:Шарлотт Хорнетс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Эршүүгийн Отгонбаяр
Эршүүгийн Отгонбаяр   (* 1981 оны 1 сарын 18нд Улаанбаатар) нь орчин үеийн Монголын дүрслэх урлагийн нэгэн төлөөлөгч, уран зураач юм. Түүний уран бүтээлдээ ашигладаг нэр нь ОТГО.
Намтар
Отгонбаярын эцэг Балжидын Эршүү, эх Норовсүрэнгийн Батаа нь Улсын Хэвлэх үйлдвэрт насаараа ажиллаад тэтгэвэрт гарсан ажээ. Тэрбээр найман хүүхэдтэй айлын нэг юм. Гэр бүлд нь урлагийн хүн байгаагүй ч багадаа "Би морь зурах шуналтай." гэж ярьдаг байсан тэ­рээр хэзээнээс уран зурагт дур­лас­наа мэддэггүй гэнэ. Э.Отгонбаяр эх орондоо 1998 онд Монгол зургийн ангийг төгсөж уран бүтээлч болох гараагаа эхэлжээ. Удалгүй Монгол зураг болон Монголын түүхийн судлаачаар бие даан ажиллаж байх үедээ Нүүдэлчидийн соёлын холбогдолтой угсаатан зүйн 400 гаруй судалгааны зураг зурж эмхэтгэсэн байдаг.
2005 оноос хойш Герман улсад амьдарч байгаа тэрээр Бер­лин хот дахь Германы Урлагийн Их Сургуульд урлаг судлаач, урлагийн менежер мэргэжлээр суралцаж 2010 онд урлагийн мастерийн зэрэгтэй төгссөн аж. 2010 онд Берлин хотод Отгонбаярын үүсгэн байгуулсан "ЗУРАГ" нэрт галерей нь Монголын урлагийн түүхэнд монгол хүний хилийн чанадад нээсэн анхны галерей юм.
Уран бүтээл
thumb|220px|ХҮН 660x217см, акрил зотон 2010-2012 "ОТГО" Э.Отгонбаяр thumb|220px|Туурайн төвөргөөн −12, гуаш даавуу, 120x160см, 2008 "ОТГО" Э.Отгонбаяр
Бурханы зураг
Тэрбээр өнөө үеийхэнд уламжлалт урлагийг эерэг талаас нь таниулах, монголын соёлын өвийг хамгаалах зорилгоор монголын миниатур зургийн уламжлалт техникүүд болон угсаатан зүйг судалсан нь чамгүй үр дүнтэй явагдсан байна. Эдгээр уламжлалт техникүүдийн нэг нь "Thangka" бурханы зураг юм. Отгонбаяр энэ бясалгал мэт төвлөрөлтийн дээд цэгээр үйлдэгддэг өвөрмөц урлах ухааны уламжлалт техникийн аргыг ашиглан өнөөдрийг хүртэл 600 гаруй Бурхадыг бүтээжээ.
Комик
Отгонбаярын 1998 оноос ажиллаж байгаа нэгэн төсөл бол Монголын Нууц Товчоо-г Монгол Зургийн аргаар зурагжуулах юм. Энэ ном нийт 620 гаруй хуудастай 3000 орчим зурагтай аж. “Монголын Нууц Товчоо”-г дэлхийн олон хэл дээр орчуулсан байдаг. Тэрээр Монголын нэгэн сэтгүүлд хэлэхдээ:
Чөлөөт уран бүтээл
Түүний 2002 оноос хойш бүтээж байгаа "Диваажин" цуврал зургууд нь Монгол зургийн аргаар бүтээгдсэн бичил миниатур зурагнууд юм.
Отгонбаярын 1999 оноос бүтээж байгаа "Туурайн төвөргөөн" цуврал зургуудын гол онцлог нь нэг зурганд мянга мянган бичил морид багтсан байдаг юм.
Уг зурганд 11000 гаруй хүн амьтны дүрслэл орсон нь Монголдоо төдийгүй дэлхийн урлагийн түүхэнд "нэг зурганд" урьд өмнө байгаагүй хамгийн олон хүн дүрслэгдсэнээрээ онцгой юм.
ХҮН зураг <div style="width: 95%; overflow: auto; padding: 3px;text-align: left; border:solid 1px;" title="braglist - zum scrollen"; > 1000px|"ХҮН" зураг 660 x 217 см, акрил зотон зурсан он 2010-2012 <br style="clear:both;"/>
Кино
"AVINTH FILM BERLIN”-ий кино найруулагч Тобиас Вулф (Tobias Wulff) “ЗУРАГ” нэрт 17 минутын богино хэмжээний баримтат энхүү кинонд Э.Отгонбаярын уран бүтээлийн талаар дэлгэрэнгүй дурдагдахаас гадна, хэрхэн Герман улсад ЗУРАГ галерей үүсгэн байгуулагдсан тухай өгүүлнэ.
2012 оны 3 сарын 17нд "ХҮН"  (660 x 217 см) зургийн нээлтийн ажиллагааны үед хийгдсэн баримтат кинонд Монголын хөөмийн урлагийн нэрт төлөөлөгчдийн нэг Хосоо (Дангаагийн Хосбаяр) болон түүний "Transmongolia" хамтлагийнхан ХҮН зурганд зориулсан амьд хөгжмийн тоглолт орсон болно. ХҮН зургийн нээлтэнд бүтээлийг хананд тусгай материалаар хучсан байсан ба үзэгчид суудалдаа суух хүртэл тус зургийн тухай мэдээлэл төсөөлөлгүй байтал хөгжим эхэлсний дараа бүтээлгийг хуулан гэнэт гаргаж ирснээр онцлогтой.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын уран зураач Ангилал:Морь зураач Ангилал:Нэгэн үеийн уран бүтээлч Ангилал:Монголчууд Ангилал:1981 онд төрсөн
Барбадос
Барбадос (Barbados) нь Бага Антилын арлууд дээр орших арлын улс бөгөөд уртаараа 34 км, өргөнөөрөө 23 км, нийт 431 км² газар нутагтай. Хойд Атлантын далайн баруун хэсэгт, Карибын тэнгис, Виндвард арлуудаас зүүн тийш 100 км зайд оршино; Сент-Винсент ба Гренадинаас зүүн тийш 168 км, Венесуэлээс зүүн хойш 400 км зайтай. Барбадос нь Атлантын хурриканы бүслүүрийн гадна оршдог юм.
Португаличуудын эзэмшилд Os Barbados гэсэн нэрээр байсан тус арал 1625 онд Английн мэдэлд орж, улмаар Британийн колони болжээ. Арал дээр багцаагаар 275,338 хүн оршин суудаг, тэдгээрийн 80,000 нь хамгийн том хот бөгөөд нийслэл болох Брижтаун болон түүний ойр орчимд амьдардаг байна. 1966 онд тусгаар тогтнолоо олсон Барбадос улс Британийн Хамтын Нөхөрлөлийн бүрэлдэхүүнд багтдаг бөгөөд төрийн тэргүүн нь Нэгдсэн Вант Улсын хатан хаан II Элизабет юм. Барбадос нь Карибын бүс нутагт аялал жуулчлалаараа алдартай бөгөөд хамгийн өндөр хөгжсөн улс нь билээ. Тус улсын ХХИ нь 0.903 гэсэн үзүүлэлттэй бөгөөд баруун хагас бөмбөрцөгт орших, өндөр үзүүлэлттэй хэдхэн улсын нэг юм (бусад нь Канад, АНУ, Ирланд, Португали, Исланд).
Эшлэл
Ангилал:Антилын салхин талын арал Ангилал:Арлын орон Ангилал:Атлантын далайн арал  Ангилал:Барбадос арал Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Хойд Америкийн арал Ангилал:Төв Америкийн орон Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орон
Паг Шинь-хе
Паг Шинь-хе (박신혜 → [паг шинеэ]; 1990 онд төрсөн) — Өмнө Солонгосын жүжигчин.
«Чи хөөрхөн» ОАК (2009)-ны Ку Минам, «Сэтгэлийн утас» ОАК (2011)-ны И Гёвоний дүрийг бүтээсэн.
Намтар
Паг Шинь-хе 1990 оны 2 сарын 18-нд Өмнө Солонгос улсын Өмнө Чолла аймгийн Куанжү хотод төрж, Сөүлд өсөж өндийжээ. 13 настайдаа И Сын-хуань дуучны «Цэцэг» дууны дүрсэнд орж урлагийн ертөнцөд хөл тавьсан. Түүнээс хойш дуулах, бүжих, жүжиглэхэд суралцсан. Одоо Чүнъан их сургуульд жүжигчний мэргэжлээр сурч байгаа.
Жүжигчин
Паг Шинь-хе «Диваажингийн шат» (2003) олон ангит киноны Хан Жонсүгийн бага насны дүрд тоглосон.
2009 оны Чан Гынь-согтой хослон тоглосон «Чи хөөрхөн» кино үзэгчдийг байлдан дагуулсан бөгөөд тус киноны хоёр дууг өөрөө дуулжээ. 2011 онд «Сэтгэлийн утас» ОАК-д Чон Юн-хуатай хослон гол дүрийг бүтээсэн.
Жүжиглэхийн хажуугаар дууны дүрс, зар сурталчилгаанд тоглож, дуу дуулж, шан алдар олныг хүртжээ.
Тоголсон кино
200px|thumb|Паг Шиньхе 2009 онд
Гадаад холбоос
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
UTC+7:20
UTC+7:20 нь Гринвичийн стандарт цагаас 7 цаг 20 минутаар түрүүлж явдаг цагийн бүс юм.
UTC+7:20 нь 1933 - 1940 онд Сингапур улсад зуны цагийн тоололд хэрэглэгдэж байжээ.
UTC27.2
Асуулт.нэт
Асуулт.нэт вэб хуудас нь 2000 оны 9 дүгээр сард олон нийтийн хүртээл болсон бөгөөд 2000 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдөр домайнаа бүртгүүлсэнээр Монгол улсын анхны вэб сайтуудын нэг болсон байдаг.
Асуулт.нэт вэб хуудас нь Монголын хүүхэд залуучуудыг өндөр боловсролтой, соёлтой, чөлөөтэй амьдралыг хэвшил болгож, үүний тулд орчин үеийн шинэлэг мэдээлэл хоорондоо солилцож, шинэ цаг үетэйгээ хөл нийлүүлэн зэрэгцэн алхаж хамтран ажиллахад нь уулзах гүүр болж, бие биентэйгээ мэдлэг оюунаа хуваалцах өргөн боломжийг олгох зорилготойгоор бий болж, өнөөг хүртэл энэхүү зорилгодоо алхам алхамаар ойртон амжилттайгаар ажиллаж байна.
Асуулт.нэт–ээс чадварлаг компъютерийн программистууд, Фото зураг сонирхогчид, Автомашин сонирхогчид, Чөлөөт уран бүтээлчдийн зэрэг төрөлжсөн маш олон вэб хуудас, клуб, бүлгэмүүд байгуулагдан өнөөг хүртэл амжилттай ажиллаж байна. Асуулт.нэт -ийг энгийнээр тодорхойлох юм бол Монголын интернэтийн ЭЦЭГ болсон вэб хуудас юм. Өнөөдрийн байдлаар Асуулт.нэт вэб хуудас нь Асуулт самбар, Монголдуу.ком, Асуулт толь бичиг, Интернэт радио, Интернэт тв, Ухаалаг гар утас, талбетэд зориулсан апп /App store,Google play / хөгжүүлэлт зэрэг чиглэлээр ажиллаж байна.
Түүх
Асуулт.нэт вэб хуудас нь 2001 оны 06 дугаар сарын 30-ны өдөр олон нийтийн хүртээл болсноор Монгол улсын анхны вэб сайтуудын нэг болсон байдаг.
Ангилал:Интернэтийн аж ахуйн нэгж Ангилал:Цахим хуудас Ангилал:Улаанбаатарын аж ахуйн нэгж Ангилал:2000 онд байгуулагдсан
Мика Ньютон
Мика Ньютон (Мiка Ньютон, жинхэнэ нэр: Оксана Стефановна Грицай Украинаар: Оксана Стефанівна Грицай) 1986 оны 3 сарын 5-нд Украины Бурштын хотод төрсөн дуучин, жүжигчин юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Украины дуучин Ангилал:Украины жүжигчин Ангилал:Ивано-Франковск мужийн хүн Ангилал:Украинчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Ноэл Бас
Ноэл Бас (Noël Bas, 1877 оны 12 сарын 24 - тодорхойгүй?) нь Францын гимнастикч бөгөөд Парист болсон 1900 оны зуны олимпод оролцож, тус олимпод багтсан гимнастикийн цорын ганц төрөл болох холимог дасгал буюу олон төрөлтөөр мөнгөн медаль хүртжээ. Савлуур, чөлөөт дасгал зэрэг гимнастикийн үндсэн төрлүүдээс гадна уртын харайлт, хүндийн өргөлт, олсонд авиралт зэрэг нийт 16 төрлөөр 8 орны 135 тамирчин (үүнээс 108 нь Франц) өрсөлдөн аваргаа тодруулахад Францын Гюстав Сандрас 302 оноогоор тэргүүлж алтан медаль хүртсэн бөгөөд Бас 295 оноогоор удаалжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Францын гимнастикч Ангилал:Францын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Францын олимпын оролцогч Ангилал:1900 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Францын гимнастикийн улсын аварга Ангилал:Францчууд Ангилал:1877 онд төрсөн Ангилал:1960 онд өнгөрсөн
Дүгэржавын Хишигдорж
Дүгэржавын Хишигдорж (1964 - ) нь Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын заан цолтой бөх юм.
Амжилт
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Батцэнгэлийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1933 онд төрсөн
Сэндай
Сэндай (仙台市, Sendai-shi), Сендай — Япон улсын Тоохоку бүсийн Мияги мужийн төв, нэг сая гаруй хүн амтай хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Мияги аймгийн коммун Ангилал:Мияги аймгийн суурин Ангилал:Саятан хот Ангилал:Японы аймгийн төв Ангилал:Японы хот
Үд гол
thumb|Сэлэнгэд цутгахаас наахна [[Улаан-Үдийн ойролцоо урсаж байгаа Үд гол]] Үд гол (река Уда; бур. Үдэ гол) — Сэлэнгэ мөрний гол цутгал Орос, тодруулвал Буриад орноор урсдаг гол.
Голын урт - 467 км, сав газрын талбай - 34,8 мянган км².
Гадаад холбоос
Ангилал:Азийн гол мөрөн Ангилал:Буриадын гол мөрөн Ангилал:Сэлэнгэ мөрний голын систем
Касахара Ёоко
Касахара Ёоко (笠原 洋子) нь Японы волейболчин бөгөөд 1968 оны зуны олимпоос мөнгөн медаль хүртсэн Японы шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтаж байсан тамирчин юм.
Гадны холбоосууд
Ангилал:1939 онд төрсөн Ангилал:Японы волейболчин
Иттерби
Иттерби (Ytterbium) нь Yb гэж тэмдэглэгддэг, атомын дугаар 70 бүхий химийн элемент юм. Мөнгөлөг зөөлөн металлаг элемент болох иттерби нь лантаноидын бүлгийн газрын ховор элемент бөгөөд гадолинит, монацит, ксенотим зэрэг эрдсүүдээс олддог. Тус элемент заримдаа Иттри болон бусад элементтэй холбогдож, ган үйлдвэрлэхэд ашиглагддаг. Байгаль дээр иттерби нь долоон тогтвортой изотопын холимог хэлбэрээр оршдог. Хиймлээр бий болгодог Иттерби-169 изотоп нь гамма цацрагийн эх үүсвэр болон хэрэглэгддэг байна.
Эшлэл
Ангилал:6-р үеийн элемент
Хосе Мануэль Пинто
Хосе Мануэль Пинто Колорадо (José Manuel Pinto Colorado) нь Испанийн Барселона багт тоглодог хөлбөмбөгчин юм.
Ангилал:1975 онд төрсөн Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Испаничууд
Чадраабалын Бямбадорж
Чөлөөт бөх
ОУХМастер
Гэр бүл
Бямбадоржийн аав Р. Чадраабал нь Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар цолтой малчин хүн байв. Хүү Б. Заяамандах нь 2010 оны наадамд 5 давж улсын начин цол хүртсэн.
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Чандманийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1964 онд төрсөн Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Гомбожаб Цэбекович Цыбиков
thumb|right|Гомбожаб Цэбекович Цыбиков Гомбожаб Цыбиков буюу Цэвэгийн Гомбожав (Гомбожа́б Цэ́бекович Цы́биков, 1873 оны 4 сарын 20(?), Урд-Ага, Забайкальская область, Орос - 1930 оны 9 сарын 20, Агинское, Буриад, ЗХУ, одоогийн Забайкальский край, ОХУ) Оросын нэрт монголч эрдэмтэн, төвд судлаач, гэрэл зурагчин байсан. Түүний Лхас хотод 1900-1901 онд авсан гэрэл зургууд Лхасын хамгийн анхны гэрэл зураг байжээ. 1919 онд "Монгол, Төвдөөр зорчсон тэмдэглэл"-ээ Санкт-Петербургт хэвлүүлжээ. Одоогоор энэ ном англи, монгол, польш, франц, хятад, чех хэлээр орчуулагдан гарчээ.
Намтар
Хорь буриадын Нохойрго Хүбдүүд овогтой тэрээр 1899 онд Санкт-Петербургийн Их Сургуулийн дорно дахины факультетыг алтан медальтай төгссөн. 1899—1902 онд Монгол, Төвдөөр зорчиж аялсан. Тэрээр төвд ярианы хэл сайн сурсан онцлогтой хүн тул 1905 онд Английн цэрэг Төвдөд нэвтрэхэд 13-р Далай лам зугтаж Монголын Их хүрээ орон Оросын талаас тусламж хүсэх тухай хэлэлцээрт оролцон орчуулагч хийж байжээ. Дараа нь 1917 он хүртэл Владивосток хотын Их сургуулийн дорно дахины институтын Монгол, Төвд хэлний тэнхимийн анхны профессороор ажилласан. Владивостокт, Гомбожав Цыбиков монгол, төвд хэлний олон ном заах материал гаргаснаас гадна Богд Зонховын "Бодь мөрийн зэрэг" номын эхний хоёр ботийг орос хэл рүү орчуулсан.
1917 оны хувьсгалын дараа, тэр Улаан-Үдэд ирж Буриадын автономийг бий болгоход их үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Улаан-Үд дэх шинэ Буриадын Хэл, Зохиол, Түүхийн Хүрээлэнгийн үүсэн байгуулагчдын нэг, хамгийн алдартай гишүүн нь байв. Мөн тэрээр Эрхүүгийн Их Сургуулийн профессор байж, монгол соёл, хэл зохиолын холбогдолтой өгүүлэл олныг бичсэн хүн юм.
Гадны гогцоонууд
Ангилал:19-р зууны гэрэл зурагчин Ангилал:ЗХУ-ын гэрэл зурагчин Ангилал:Их сургуулийн багш Ангилал:Төвөд судлаач Ангилал:Монголч эрдэмтэн Ангилал:Хэл зүйч Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Өвөр Байгалын хязгаарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1873 онд төрсөн Ангилал:1930 онд өнгөрсөн
Янник Аньель
Янник Аньель (Yannick Agnel, 1992 оны зургаадугаар сарын 9-нд төрсөн) нь Францын усанд сэлэгч юм. Янник Олимпийн хоёр, Дэлхийн хоёр алтан медальтай бөгөөд 200 метрийн чөлөөт сэлэлтийн төрөлт дэлхийн дээд амжилтыг (2012) эзэмшдэг.
2012 оны олимпт олимп, дэлхийн аварга хоёр сэлэгчийг буюу Хятадын Сунь Ян, Өмнөд Солонгосын Пак Тэ-хуань нарыг ардаа орхин түрүүлж байсан бол 4 х 100 м чөлөөт сэлэлтийн төрөлд Майкл Фелпс ахлагчтай АНУ-ын дөрвөлийг ялж 3:09.93 минутын амжилтаар илүүрхэн аварга болж байв.
Хувийн дээд амжилт
Ангилал:Усанд сэлэлтийн олимпын аварга Ангилал:Усанд сэлэлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Усанд сэлэлтийн европын аварга Ангилал:Францын усанд сэлэгч Ангилал:Францын олимпын аварга Ангилал:Францын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Францын олимпын оролцогч Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (рыцарь) Ангилал:Францчууд Ангилал:1992 онд төрсөн
Цогбадрахын Мөнхзул
Цогбадрахын Мөнхзул 1981 оны 2-р сарын 28-нд Улаанбаатар хотод төрсөн. Хийн гар бууны 10м, спорт гар бууны 25 метрийн дасгалуудад өрсөлддөг. ОУХМ цол зэрэгтэй.
2007 оны Тайландын Бангкок хотноо болсон дэлхийн цомын цувралаас 783.3 оноогоор алтан медаль хүртсэн. 2008 оны Бээжингийн олимпд эмэгтэйчүүдийн хийн гар бууны 10м-н дасгалд 8-р байрт шалгарсан.
Гадаад холбоос
Ангилал:1981 онд төрсөн Ангилал:Монголын буудлагын тамирчин
Азийн өвлийн наадам
Азийн өвлийн наадам (Asian Winter Games) нь Азийн Олимпийн Зөвлөлийн гишүүн орнуудын дунд дөрвөн жил тутамд зохиогддог спортын цогц арга хэмжээ юм. Анх 1982 онд Японы Олимпийн Хороо Азийн наадмын өвлийн спортын хувилбарыг зохион байгуулахаар санаачилж, анхны наадмыг 1972 оны өвлийн олимпийг зохион байгуулж байсан туршлагатай Саппоро хотдоо 1986 онд зохион байгуулж байсан түүхтэй.
Анхны наадамд Азийн Олимпийн Зөвлөлийн гишүүн долоохон орон оролцож байсан бол Астана, Алматы хотуудад зохиогдсон 2011 оны наадамд АОЗ-ийн 45 гишүүн орноос 26 нь оролцож, оролцогч орнуудын тоо өссөөр байна.
Цахим холбоос
өвлийн наадам
Нойрсож буй гүнж (хүүхэлдэйн кино)
«Нойрсож буй гүнж» (Sleeping Beauty) — 1959 оны Америкийн уран сайхны хөгжимт фантази хүүхэлдэйн кино бөгөөд «Walt Disney Productions» Шарль Перрогийн ижил нэрт үлгэрээс сэдэвлэж, 1959 оны нэгдүгээр сарын 29-нд танилцуулжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:1959 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Хүүхэлдэйн кино Ангилал:Хөгжимт кино Ангилал:Шарль Перро Ангилал:Ах дүү Гриммийн зохиолоос сэдэвлэсэн кино
Дашзэвэгийн Эрдэнэбат
Дашзэвэгийн Эрдэнэбат (1963 - ) нь Өвөрхангай аймгийн Сант сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын заан цолтой бөх юм.
Амжилт
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Сантын (Өвөрхангай) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Floater
Хөвөгч (muscae volitantes нисдэг ялаа) нь олон янзын хэмжээ, хэлбэр, дараалал, хугаралын индекс, болорын шингэн дэх хөдөлгөөнтэй байдаг ба ихэвчлэн тунгалаг төлөвт байна. Нүдний болор хүнийг бага залуу байхад тунгалаг байдаг боловч нас ахихын хэрээр булингартаж эхэлдэг. Ихэнх хүмүүсийн нүдэнд үзэгддэг хөвөгчид болорын шингэний тогтмол өөрчлөлтөөс үүдэн үүсдэг.
Хөвөгч гэх ойлголтыг myodesopsia гэж нэрлэдэг ба myodaeopsia, myiodeopsia, myiodesopsia гэж дуудах нь ч бий. Мөн Muscae volitantes (латин хэл: "нисдэг ялаа"), mouches volantes (франц хэл) гэж нэрлэдэг. Нүдний торлог бүрхэвч дээр тусгасан хөвөгчийн сүүдэр юм уу хөвөгчийг нэвтлэх гэрлийн хугарлаас үүдэн харагддаг ба хүний нүдний харагдах талбайд нэг юм уу хэд хэдээрээ үзэгддэг. Цэг, утас, аалзны тор зэрэг дүрсээр илэрч болох ба ажиглагчийн нүдний өмнө аажмаар хөвнө. Эдгээр обьект нүдэн доторх үзэгдэл учраас нүдэн доторх зэрэглээ болон нүдэн доторх гаж үзэгдэл гэж үзэж болно.
Лувсанцэрэнгийн Галмандах
Лувсанцэрэнгийн Галмандах (1953-2007) нь Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр суманд багийн эмч Лувсанцэрэнгийн арван хүүхдийн ууган хүү нь болон мэндэлжээ. Сумынхаа 8 жилийн дунд сургууль, 1969-1973 онд Улаанбаатар хотноо Багшийн сургуулийн дуу-хөгжмийн багшийн ангийг дүүргэсэн.
1989 онд Монголын хөгжмийн зохиолчдын холбооны гишүүн болжээ.
"Бага насаа хайрлаж явна" зэрэг олон сайхан хүүхдийн дууны хөгжмийг зохиосон, Монголын хүүхдийн дууны хөгжмийн зохиолч, мөн гавъяат багш цолтой, дуу хөгжмийн багш юм.
Л.Галмандах нь нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 52 дугаар сургуульд ажиллаж байхдаа 2000 оны 4 сарын 19-нд Монгол Улсын гавъяат багш цол хүртсэн ба МУГЖ Төмөрийн Ариунаа, Оюун-Эрдэнэ зэрэг олон авьяаслаг шавьтай.
Тайз дэлгэцийн бүтээл: Ч.Гомбын зохиол "Хойт эх", "Ариусал" уран сайхны киноны хөгжим
Радио, телевизэд зориулсан бүтээл: "Таамаа, оньсогохон хоёр", "Хүүхдийн зохиолч", "Ая дууны солонго", "Ээжээ би радиогоор дуулна", "Долоон гараг", "Хонхтой бойтог" зэрэг 10 гаруй нэвтрүүлгийн эхлэл дуу.
Дууны уран бүтээл
Л.Галмандах нь 500 гаруй дууны уран бүтээл туурвижээ. Үүнээс дурдвал:
Цахим холбоос
Монгол улсын гавьяат багш Лувсанцэрэнгийн ГАЛМАНДАХ
Эргэн дурсахуй Хөгжмийн зохиолч Л.Галмандах 2004 он
Ангилал:Монголын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Монголын багш Ангилал:Монгол улсын гавьяат багш Ангилал:Өмнөдэлгэрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1953 онд төрсөн
Чиба
Чиба (千葉市, Chiba-shi) — Япон улсын Канто мужийн Чиба аймгийн төв, 96 түмэн хүний хот. Токиогоос 40 км зайтай.
Лавлах бичиг
Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Чиба аймгийн коммун  Ангилал:Чиба аймгийн суурин Ангилал:Японы аймгийн төв Ангилал:Японы хот
Агаарын бөмбөлгөөр 5 долоо хоног аялсан нь
Агаарын бөмбөлгөөр 5 долоо хоног аялсан нь (Cinq semaines en ballon) зохиол нь гурван англи залуугийн Африк тивд хийсэн аяллын талаарх, Жюль Верний бичсэн адал явдалт зохиол юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Жюль Верний бүтээл Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:Адал явдалт роман Ангилал:Хүүхэд- ба өсвөр үеийнхний уран зохиол Ангилал:Аяллын роман Ангилал:19-р зууны утга зохиол Ангилал:Франц хэлээрх утга зохиол
Алексис Санчес
Алексис Алехандро Санчес (Alexis Alejandro Sánchez Sánchez; 1988 оны арванхоёрдугаар сарын 19-нд Токопилья хотод төрсөн) — Чилийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Арсенал» болон Чилийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2011 оны долоодугаар сарын 20-нд 25 сая фунтээр «Барселона» түүхэндээ анхны чили тоглогчоо элсүүлсэн түүхтэй.
Санчесийг 2014 оны долоодугаар сарын 10-нд «Арсенал» багт урт хугацааны тодорхойгүй гэрээгээр элссэнийг зарласан ба ойролцоогоор £30–35 саяар «Барселона» наймаалцаад 4.5 жилээр гэрээлсэн ажээ. Санчес анхны гараагаа 2014 оны наймдугаар сарын 2-нд «Бенфикаг» 5:1 харьцаагаар ялсан «Эмиратын цомын» тоглолтонд хийсэн. Наймдугаар сарын16-нд «Кристал Пэласийн» эсрэг премьер лигийн анхны тоглолтоо хийхдээ тэнцээний гоолыг оруулав.
Шигшээ
Санчес Чилийн шигшээд багтан хоёр ДАШТ-д (2010, 2014) амжилттай оролцсон.
Цахим холбоос
Ангилал:Чилийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Кобрелоа багийн тоглогч Ангилал:Удинезе багийн тоглогч Ангилал:Коло-Коло багийн тоглогч Ангилал:Ривер Плейт багийн тоглогч Ангилал:Барселона багийн тоглогч Ангилал:Арсенал багийн тоглогч Ангилал:Чиличүүд Ангилал:1988 онд төрсөн
Нийгата
Нийгата (新潟市 Niigata-shi), Ниигата — Япон улсын Чүбү мужийн Нийгата аймгийн төв, 81 түмэн хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Нийгата аймгийн коммун Ангилал:Нийгата аймгийн суурин Ангилал:Японы хот Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Японы аймгийн төв
Габриэль Агбонлахор
Габриэль Имуэтинян Агбонлахор (Gabriel Imuetinyan Agbonlahor, 1986 оны аравдугаар сарын 13-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Премьер лигийн Астон Вилла багт тоглодог. Тэр Нигери болон Шотланд гаралтай. Габриэль Агбонлахор нь Премьер лигийн гараагаа 2006 оны 3 сарын 18-нд дасгалжуулагч Дэвид О’Лирийн удирдлаган дор Эвертон багтай хийсэн тоглолтонд оролцож эхлүүлж байв.
Шигшээ баг
!Бүгд||3||0
Холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Вонь Бинь
Вон Бин (хэлний [н]-ээр төгссөнийг ялгаж Вонь Бинь гэх; 원빈 вон-бин; Won Bin; Вон Бин) — 1977 онд төрсөн, 2000 оны «Зүрхэнд шингэсэн намар» ОАК-нд тоглосноосоо эхлэн алдаршсан Өмнөд Солонгосын жүжигчин, загвар үзүүлэгч.
Эшлэл
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1977 онд төрсөн
Куала Лумпур
Куала-Лумпур (малайгаар Kuala Lumpur, дуудлага нь Куа-лаа Лум-пүүр; оросоор Куа́ла-Лу́мпур; англиар Kuala Lumpur) — Малайзын нийслэл бөгөөд ихийн их хот. 2012 онд хотын 243 км² нутагт 16 бум хүн оршин сууж байна. Харин дүүргийн хамтаар 72 буман хүнтэй. Хотын нутаг Малайзын холбооны байгууламжид Холбооны Куала Лумпур Нутаг (мал. Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur) нэрээр хамаардаг.
Зүүлт
Ангилал:Азийн нийслэл Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Малайзын суурин Ангилал:Малайзын холбооны нутаг дэвсгэр Ангилал:Саятан хот
Флоридагийн улаан хэвлийт яст мэлхий
Флорида болон өмнөд Жоржиад тархсан. Флоридагийн улаан хэвлийт нь өвсөн тэжээлтэн бөгөөд бараг бүх төрлийн усанд амьдардаг. Хаврын орооныхоо үед олноороо цугларах бөгөөд заримдаа давсархаг усанд тааралдана. Жилийн турш идэвхтэй амьдралтай байдаг тус яст мэлхий нь өдрийн ихэнх цагийг модон дээр наранд биеэ ээж өнгөрөөнө. Заримдаа өндгөө аллигаторуудын үүрний овоолсон шороонд орхих нь бий.
left|thumb|Наранд биеэ ээж буй эмэгчин.
Флоридагийн улаан хэвлийт нь Хойгийн күүтэр (Pseudemys floridana)-тэй тун ойрын холбоотой бөгөөд модон дээр хамтдаа байх нь элбэг. Флоридагийн улаан хэвлийтийг өвөрмөц улаан өнгөтэй хэвлийн бамбай буюу пластрон, дээд хушуун дээр нь байх шүд мэт 2 хурц зүйлээр нь бусад яст мэлхийнээс ялгаж болно.
Флоридагийн улаан хэвлийтийг хүнсэнд хэрэглэх, мөн гэрт тэжээдэг тул олноор экспортлогддог, үүний 50% орчмыг байгалиас барьж, үлдэх 50%-г яст мэлхийн фермд үржүүлдэг байна.
АНУ-ын экспортын статистикууд бараг бүгд күүтэр яст мэлхий буюу Pseudemys гэсэн нэрээр гардаг бөгөөд зүйлээр нь нарийвчилж гаргадаггүй. Үүнээс үзвэл жилд хэдэн сая яст мэлхий экспортлогддогоос ихэнх нь фермд үржүүлсэн байдаг аж.
Эшлэл
Ангилал:Яст мэлхий
Дашидэлэг
Дашидэлэг (བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས, вайли. bkra shis bde legs, Дашдэлэг) — Төвөд мэндчилэх үг.
Хамамацү
Хамамацү (浜松市 [Hamamatsu-shi], «нарст эрэг») — Япон улсын Чүбү мужийн Шизүока аймгийн 793 мянган хүний хот.
Дашидэлэг
Утга
"Даши" (Монгол кирилл хувилбар нь "Даш") гэдэг үгийг ихэвчлэн «өлзий» («бэлгэ»-тэй ойр) гэдэг утгатай гэж үздэг. "Дэлэг" гэдгийг Англи орчуулгаас үзвэл «сайн», «хүсье» гэсэн утгатай мэт байна. Тэгэхээр Дашидэлэг гэдэг нь "Сайн сайхныг ерөөе", "Бэлгэ оршиг" зэрэг утгатай үг мэт байна.
Хамамацү
Лавлах бичиг
Ангилал:Шизүока аймгийн коммун Ангилал:Шизүока аймгийн суурин Ангилал:Японы хот
Сакай
Сакай (堺市, Sakai-shi), Сакаи — Япон улсын Кансай мужийн Осака аймагт байгаа 84 түмэн хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Осака аймгийн коммун  Ангилал:Осака аймгийн суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Японы аймгийн төв
Манагуа нуур
Манагуа нуур (Lago Xolotlán, Lago de Managua) нь Никарагуагийн нуур юм. 1,042 км² талбайтай, 65 километр орчим урт, 25 километр орчим өргөнтэй тус нуурын нэрийг Никарагуа нуурын нэртэй адил, Испанийн колоничлогчид "Манге" (тэдний Манкеме овгийнхныг нэрлэдэг байсан нэр) болон agua ("ус") гэсэн үгсийг нийлүүлэн өгчээ. Никарагуа улсын нийслэл Манагуа хот нуурын баруун өмнөд эрэгт оршино.
Нуурын усанд хэдэн арваны турш хүмүүсийн хэрэглэсэн бохир ус цутгагдаж байсан тул ус нь ихээр бохирдсон. Гэхдээ одоо ч Манагуагийн зарим иргэд нуурын эрэгт амьдарч, загасыг нь идэн амь зуусаар байна.
1998 онд гарсан Митч хар салхины үеэр нуурын усны түвшинй 5 өдөрт 3 метрээр нэмэгдэж, ойр орчмын байшин барилгыг сүйтгэж байсан удаатай.
Манагуа нуур Типитапа голоор Никарагуа нууртай холбоотой ч Никарагуа нуурын бух аврага загаснууд Манагуа нуурын бохир ус руу ордоггүй аж.
Гадны холбоосууд
Ангилал:Никарагуагийн нуур
Паг Гынь-хе
Намтар
1952 оны 2 дугаар сарын 2-нд Тэгү хотод төрсөн ирээдүйн ерөнхийлөгч Паг Жон-Хи (1917-1979), Юк Ён Сү (1925-1974) нарын ууган хүүхэд юм. Пак Гын Хе 1970 онд Сөүлийн ахлах сургуулийг төгссөн бөгөөд 1974 онд Сөүлийн Соганы их сургуульд электрон инженерийн чиглэлээр сурч бакалаврын зэрэг хамгаалсан.
Огцруулалт
2016 оны 10 сард Паг Гын-Хегийн багын найз Чой Сүн-Шилийн үгээр төрийн олон хэргийг хийж байсан уг эмэгтэйг төрийн хэргийг мэдүүлэх зүй бус үйлдлийг хийлгүүлсэн мэдээлэл бүхий ipad олдож хэвлэл мэдээллийнхэнд хүрснээр Пак Гын-Хег огцруулах Солонгосын олон нийтийн эсэргүүцэл эхлэв. Хоёр сарын турш солонгосын олон нийт олон удаа 1-2 сая хүний эсэргүүцлийн жагсаал хийж үүний хариуд Пак Гын-Хе хоёр ч удаа уучилал гуйсан боловч олон нийт түүнийг шууд огцрохыг шаардаж байв. Эцэстээ олон нийтийн тулгалтаар Паг Гын-Хе гол шийдвэрийг Үндэсний Ассамблей шийдэг гэсэн мэдэгдлийг хийснээр 2016 оны 12 сарын 9-нд Солонгосын Үндэсний Ассамблей ерөнхийлөгчөө огцруулах санал хураалт явуулав. Түүнийг түдгэлзүүлэхийг 300 суудалтай Үндэсний Ассамблейн 234 гишүүн дэмжиж буюу нийт саналын гуравны хоёроос 34 илүү санал өгөгдснөөр түдгэлзүүлэхээр болжээ.
2017 оны 3-р сарын 10-нд Өмнөд Солонгосын Үндсэн хуулийн шүүх импичментийг санал нэгтэйгээр баталж, үүний дараа ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийг дуусгавар болгосон. Түүнийг 2017 оны гуравдугаар сарын 30-ны өдөр төрийн албан хаагч бус хүмүүст нууцын зэрэглэлтэй мэдээлэл өгсөн, хээл хахууль авсан, эрх мэдлээ урвуулан ашигласан хэргээр баривчилан хорьсон. 2018 оны дөрөвдүгээр сарын 6-нд анхан шатны шүүхээс түүнд 24 жилийн хорих ял, 18 тэрбум воны торгууль ногдуулсан юм.
2021 оны 12-р сард БНСУ-ын Ерөнхийлөгч Мүн Жэ-инь түүнд өршөөл үзүүлж шоронгоос гарсан байна.
Эшлэл
Ангилал:Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч Ангилал:Аллага Ангилал:Өмнөд Солонгосын үндэсний хурлын гишүүн Ангилал:Дресдений Техникийн Их Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1952 онд төрсөн
Сономын Чоймбол
Сономын Чоймбол (1907—1970) гэж Улаанбаатар хотын төв талбайд байдаг Сүхбаатарын хөшөөг урласан Монголын XX зууны манлай уран барималч, хөшөө цутгагч хүн байв. Тэрээр амьд ахуйдаа БНМАУ-ын Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн цолоор шагнагджээ.
Түрүү үе
ЗАНАБАЗАРЫН ЗАЛГАМЖИР БУРХАНЧ ЛАМ СОДНОМЫН ЧОЙМБОЛ )
Тухайн үед Улаанбаатар хотын 1-р дунд сургуулийн барилгын нүүрэн дэх Ленин, Сталин, Сүхбаатар, Чойбалсан нарыг хөрөг бүхий /барельеф/ ингэмлийг хийснээр С.Чоймболыг ялаас суллах тухай яригдах болжээ.Х.Чойбалсан тэргүүтэй удирдагчид авъяас чадварыг үнэлэвч "феодал "-ын хэмээгдсэн түүнийг суллах боломжгүй тул Зөвлөлт сургагч нараас нуун овгийг нь сольж Сономын Чоймбол хэмээх уран барималчыг бий болгов. С.Чоймбол энэ тухайгаа дурсан ярихдаа "Ялаас чөлөөлөгдсөндөө баярлаж бүхий л авъяас чадвараа дайчлан МУИС-ийн нүүрэн талын дээд хэсэгт хоёр тийш харсан гурав гурван тугны гол хэсэгт төрийн сүлд, нэгдүгээр 10 жилийн сургуулийн нүүрний дээд хэсэгт дэлгэмэл номын голд дэлхийн бөмбөрцөг бүхий ингэмэл, барилгын баганын чимэглэлүүд, Сүхбаатар хотод жанжин Д. Сүхбаатарын хөшөөг нойр хоолоо умартан байж хийснийг терөөс үнэлж Хедөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одонгоор 1941 онд шагнасан. Үүнд би улам урамшиж, гэр бүлтэй ч болж амьдрал цэгцрэн баримал, чимэглэлийн урлагт эрхгүй татагдан орсон доо. Залуучууд та нар ямар ч ажгаас шантарч болохгүй. Авъяасаа зөв хегжүүлж чадвал ихийг хийж бүтээж чадна шүү " - гэж залуустаа захисан байдаг.
Орон нутгийн боржин чулууг жижиглэн хиймэл боржин хийж хөшөөнд ашигласан нь амжилттай болсон тул төр, засгаас өндрөөр үнэлж "Алтан гадас" одонгоор шагнасан байна. Чухам энэ үед барилга чимэглэл, уран баримлын мэргэжлийн боловсон хүчин бэлтгэх зайлшгүй шаардлага тулгарч 1943 онд С. Чоймболыг ЗХУ-ын Москва хотноо Оросын алдарт барималч С. Д. Меркуров -ын урланд суралцуулахаар болж. Түүнийг Орост суралцаж байх үед Улаанбаатарын тев талбайд жанжин Д. Сүхбаатарын хешөөг барих шийдвэр гарч С.Чоймболыг эх загварыг нь хийх даалгаврыг өгчээ. С. Чоймбол ч Мерку́ров-н урлангаас ирэхдээ хөшөөний эх загварын хэд хэдэн хувилбар зохиож ирснээс Д.Сүхбаатарын чин зориг, ухаалаг төрх, ард түмнээ гэрэлт ирээдүй өөд уриалан дуудсан жавхаа төгс нэгэн хувилбарыг сонгосон нь өнөөдрийн төв талбайд сүндэрлэж буй. Хөшөөний загварыг тухайн үеийн дүрслэх урлагийн газрын дарга Д.Чойдог, зураач Намхайцэрэн нартай хамтран сонгожээ.
С.Чоймбол Орост суралцаж байх хугацаандаа Москва хотын Арбатын гудамжны метрон дахь усан оргилуун дотор "Навчин дээрх мэлхий", эв нэгдлийг илэрхийлсэн хос загас бүхий "Эв нэгдэл" баримлуудыг урласан нь өнөөг хүртэл хадгалагдсаар байдаг. Улмаар 1945 онд СнЗ, МАХН-ын Тав хорооны хамтарсан 13/3 тоот тогтоолоор С. Чоймболын хийсэн Д.Сүхбаатарын хешөөний эх загварыг баталж хашөөг барих ажлыг зохион байгуулах Ширэндэв /ШУА-ийн ерөнхийлөгч асан/ даргатай комисс байгуулж, Д.Чойдог даргатай Зураг урлалын газар /одоогийн Урчуудын эвлэлийн хороо/ Баримлын тасгийг байгуулахдаа С.Чоймболыг даргаар нь томилжээ. Ингээд С. Чоймболд Д. Сүхбаатарын хөшөөг барих ажлыг удирдах үүрэг өгсөн байна. С.Чоймбол өөрөө Жамбаа, Доржготов, Лхамсүрэн нарыг, /Зураг урлалын газрын даргын ажлыг Д. Чойдогоос хүлээн авсан зураач/ Намхайцэрэн Даваацэрэнг санал болгосноор Могголын анхны баримлын тасаг бий болжээ. Дараа нь Данзан, Дамдимаа нар нэмэгдэн ирснээр Д. Сүхбаатарын хөшөег зургаан сарын дотор барих ажил эхэлсэн байна. С. Чоймбол тэдэнд хөшөө хийхийг зааж сургахын сацуу зарим нарийн чимхлүүр ажлыг өөрийн гараар урлан дуусгаж, 1946 оны долдугаар сарын 11-нд Ардын хувьсгалын 25 жилийн ойгоор нээлтээ хийжээ. Энэ бүтээлийг нь төрөөс өндреөр үнэлж Төрийн шагналаар шагнасан юм.
1949 онд Улаанбаатар хотын Мебелийн үйлдвэрийн даргаар С.Чоймболыг томилж үйлдвэрийн техник технологийг боловсронгуй болгох, бүтээгдэхүүний нэр төрлийг олшруулан, чанарыг нь дээшлүүлэх үүрэг өгсөн байна. С.Чоймбол эхний ээлжинд гарын уртай хүмүүсийг ажилчнаар авч ажиллуулж гар аргаар үндэсний хээ угалз бүхий сийлбэр, зүмбэр хээтэй гэр, конторын тавилга зэргийг шинэчлэн хийж эхлэв. Түүнчлэн гар аргыг хөнгөвчлөх зорилгоор цахилгаан хөрөө, харуулыг өөрөө зургийг нь гарган техникийн авъяастай хүмүүстэй хамтран хийснээр үйлдвэрлэлийн хүчин чадал нэлээд хэмжээгээр нэмэгдсэн байна. Албаны болон хувь хүмүүсийн захиалгаар шинэчилсэн загварын бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэх болжээ. /Өдгөө баруун дөрвөн замын дэргэдэх Мебелийн үйлдвэр байгаа гудамжийг 1997 онд С.Чоймболын мэндэлсний 90 жилийн ойгоор С. Чоймболын гудамж хэмээн нэрлэжээ/
Тэр үед Засгийн газраас конторын тавилга, Их тэнгэрийн амны зочид буудлын ор, ширээ, буйдан зэргийг захиалан эх загварыг нь хийх үүрэг егчээ. Ингээд үндэсний хээ угалз бүхий тавилганы эх загвар 62 ширхэгийг үйлдвэрлэснээс ор, уулзалтын ширээ, сандал, буйдан, номын тавиур зэрэг нь Их тэнгэр цогцолборын Маршал харш, Улсын номын сан зэрэг газруудад одоо ч бий. Тэр үеийн төв театрын захиалгаар С.Чоймболын загвараар театрын зориулалтын сандал, ширээ, буйдан хийснийг нь үнэлж хоёр дахь удаагаа "Алтангадас" одонгоор шагнажээ.
С.Чоймбол 1958 онд эх орны үнэт баялаг болох чулууг үйлдвэрийн аргаар боловсруулж барилгын чимэглэл хийх санаачилгыг Барилгын яаманд гаргасныг дэмжиж С.Чоймболыг БНХАУ-д чулууны үйлдвэрт дадлагажигчаар явуулсан байна. Тэр явж ирснийхээ дараа 1958 онд Барилгын яамны харъяа Чулууны үйлдвэрийг байгуулж Авдрантаас боржин чулуу бэлтгэн авч эхэлсэн байна. Энэ хугацаандаа БНХАУ-д сурсан зүйлдээ үндэслэн боржин чулууг хөрөөдөх, бутлах машиныг өөрийн үйлдвэрийн инженер техникийн ажилтнуудтай хамтран бүтээж, боржин чулууг барилгын шат, баганын чимэглэлд хэрэглэсний зэрэгцээ хиймэл чулуун шал хийж эхэлсэн байна. Мөн Сүхбаатар-Чойбалсангийн бунханы хоёр талын жигүүрийн алхан хээ бүхий ханыг боржин чулуугаар хийжээ.Мөн уран барималч Зулзагын эх загвараар хиймэл боржин чулуугаар Драмын эрдмийн театрын барилгын морины толгой бүхий баганын хээг урлажээ. Ийнхүү барилгын салбарын их үйлсэд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж Сүхбаатарын одонгоор шагнасан байна. Тэрбээр 1954-1958 онд МУЭ-ийн баримлын тасгийн дарга байх хугацаандаа шавар ваар, шөрмөсөн чулууг шатаан гипс хийхээр өндөр хэмээр халааж шатаах зуухыг барьж шөрмөсөн чулууг шатааж гипс хийж баримлаас хэв авсан нь амжилттай болсон боловч тухайн үед төдийлөн дэмжигдээгүй байна. Харин энэ хугацаанд дүрслэх урлагийг хөгжүүлэх үйлсэд амжилт гарган олон жил үр бүтээлтэй ажилласныг төреөс үнэлж 1957 онд Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн цолоор шагнасан байна.
1967 онд Барилгын яамнаас МУЭ-ийн хороонд шилжин ирж ажиллах хугацаандаа мод харуулдах машины зоргодсыг гадагш гаргах сэнсэн хоолойг гардан хийсэн байна. Мен чимэглэлийн дугуй хавтан хөрөөдөх хөрөө раамыг зохион бүтээсэн нь 1995 он хүртэл ашиглагдаж байлаа. Модны үртсээр дугуй хавтан хийх технологийг боловсруулж байсан бөгөед зэс, гуулиар хийсэн төрел бүрийн бүтээгдэхүүнийг алт, мөнгөөр, төмөр металлыг никель, хромоор өнгөлөх тоног төхөөрөмжийг хийн технологийн ажлыг гүйцэтгэж байгаад гүйцээж амжилгүй 1969 онд нас баржээ. Хожим 1993 оны зургадугаар сарын 16-нд Дээд шүүхийн Цагаатгах комиссын 159 дүгээр магадлангаар түүнд оноосон 10 жилийн хорих ялтай "феодалын" хэргийг нь цагаатгажээ.
Зүүлт
"Монголчууд" цахим түүх СД Түүхч. Дэмбэрэлийн Өлзийбаатар
Жамбын Пүрэв
Жамбын Пүрэв (1921 оны 2-р сарын 18 - 2011 оны 4-р сарын 4) Монгол Улсын Төрийн шагналт, Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн, зохиолч. Төрсөн нутаг Өвөрхангай аймгийн Хайрхандулаан сумын нутаг Өргөн Ширэг гэдэг газар малчин ард Жамбын гэр бүлд төржээ. Бага насаа өвөг эцгийн гэрт өнгөрөөж 1937 онд Улаанбаатар хотод ирж Аж үйлдвэрийн комбинатын гутлын фабрикад ажилчин, 1939 онд Монгол Ардын Хувьсгалт цэрэгт татагдан улмаар офицерын сургууль төгсч, тэндээ курсын даргын алба хааж байгаад 1943 онд Намын боловсон хүчний дээд сургууль, Монгол Улсын Их сургууль, Москва хотноо А.М.Горькийн нэрэмжит Утга зохиолын дээд сургуулийн дээд курсыг тус тус төгсчээ.
Их зохиолчийн Төрийн шагнал хүртсэн “Зүрхний хилэн”, “Манан будан”, “Хөгжмийн эгшиг” романуудыг Болорсудар хэвлэлийн газар ХХ-р зууны шилдэг романаар өргөмжлөн, дахин нийтийн хүртээл болгосон байна.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн багш Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан Ангилал:БНМАУ-ын хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:М. Горькийн нэрэмжит утга зохиолын дээд сургуулийн төгсөгч Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн Ангилал:Хайрхандулааны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1921 онд төрсөн Ангилал:2011 онд өнгөрсөн
Ян Коллер
Ян Коллер (Jan Koller, 1973 оны гуравдугаар сарын 30-нд Прага хотод төрсөн) — Чехийн зодог тайлсан хөлбөмбөгчин юм.
91 тоглолтонд 55 гоолдсон Чехийн шилдэг мэргэн бууч. Коллер биеийн хүчний тоглолттой, агаарын бөмбөгийг мөргөх, унаж татах, гуядах зэргээр гоолддог 202 см өндөр биед баймааргүй техниктэй довтлогч.
Замнал
Хаалгачаар бэлтгэгдэж эхэлсэн Коллерийг шууд довтлогчоор хүчирхэг Спарта Прага дууджээ. 1995 оны хавар анх Бенешовтой тоглоход сэлгээнээс гараалсан түүнийг бельгийн Локерен 102,000 еврогоор элсүүлсэн юм.
Бельгийн лигт илүү сайжирсан Коллер мэргэн бууч (24 гоол) болсон 1998-1999 онд Андерлехтэд элсчээ. Тэнд найдвартай хамтрагч канад довтлогч Томаш Радзинскитэй хосолсоны дүнд Коллер анхны улиралдаа 'Алтан шаахайн' эзнээр шалгарав. Харин германы Боруссиа Дортмундын 13 сая еврогийн татгалзах аргагүй саналыг Андерлехт ёсоор болгон авъяаслаг довтлогчоо илгээв. 2002 онд бундеслигт аваргалахад 11 гоолоор тусалсан Коллер УЕФА Цомын шувтаргад Фейеноордод ялагдахад (3:2) гоолдсон.
2002-2003 онд түүнийг хаалгачаар давхар бэлтгэсэн хэрэг Бавари Мюнхентэй тоглоход гарав. Йенс Леманн талбайгаас нээлтийн гоолын эзэн (8') Коллерийг хаалгачаар тоглуулахад сурамгай хаалтуудаар гоолгүй манасан билээ.
2006-2008 онд францын Монакод тоглоод германы Нюрнбергт иржээ. Тэнд нутаг нэгт Томаш Галасек болон Яромир Блажек нартай II лигт унасан байдаг.
2008 оны нэгдүгээр сарын 23-нд оросын Крылья Советовд 1 сая еврогоор элсэв. 2009 оны арванхоёрдугаар сарын 5-нд францын III лигийн Каннд элсэж, гэрээний хугацаагаа дуусгаад 2011 онд хөлбөмбөгийн замналаа дуусгажээ.
Шигшээ
Коллер Чехийн шигшээд 2000, 2004, 2008 оны ЕАШТ болон 2006 оны ДАШТ-д оролцсон. 2004 оны зургаадугаар сарын 19-нд Данитай (3:0), зургаадугаар сарын 27-нд Нидерландтай (3:2) Евро-2004 тэмцээнд, 2006 оны зургаадугаар сарын 12-нд АНУ-тай (3:0) 2006 оны ДАШТ-д, 2008 оны зургаадугаар сарын 15-нд Турктэй (2:3) Евро-2008 тэмцээнд тоглоход Коллер гоолдсон.
Сонирхолтой баримт
Тэр хараа муутай тул контакт линзтэй тоглодог байв.
Холбоос
Ангилал:Чехийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Канн багийн тоглогч Ангилал:Крылья Советов багийн тоглогч Ангилал:Нюрнберг багийн тоглогч Ангилал:Монако багийн тоглогч Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч Ангилал:Андерлехт багийн тоглогч Ангилал:Спарта Праг багийн тоглогч Ангилал:Локерен багийн тоглогч Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч Ангилал:2000 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Чехүүд Ангилал:1973 онд төрсөн
Фиби Кэйтс
Фиби Кэйтс (Phoebe Cates) нь Америкийн жүжигчин юм.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:АНУ-ын дуучин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Америкчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Санжжавын Сүхбаатар
Санжжавын Сүхбаатар (1959 - ) нь Увс аймгийн Наранбулаг сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын заан цолтой бөх юм.
Амжилт
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Наранбулагийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1959 онд төрсөн
Маркус Берг
Маркус Берг (Marcus Berg; 1986 оны наймдугаар сарын 17-нд Турсбю хотод төрсөн) — Шведийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Грекийн «Панатинаикос» болон Шведийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2013 оны долоодугаар сарын 4-нд Грекийн «Панатинаикостой» дөрвөн жилээр гэрээлсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Шведийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Шведийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Гётеборг багийн тоглогч Ангилал:Гронинген багийн тоглогч Ангилал:Хамбург багийн тоглогч Ангилал:Панатинаикос багийн тоглогч Ангилал:Шведүүд Ангилал:1986 онд төрсөн
Мобиком
Мобиком Корпораци (Mobicom Corporation) нь Монголын тэргүүлэгч үүрэн холбооны оператор компани юм. Нийт 1,6 сая хэрэглэгчтэй тус үүрэн холбооны компани нь 1996 оны 3-р сарын 18-нд байгуулагдаж, Монголын анхны үүрэн холбооны үйлчилгээг эхлүүлсэн. Монгол-Японы хамтарсан хөрөнгө оруулалттай уг компанийг Монголын Newcom Group, Японы Sumitomo, KDDI групп компаниуд хамтран байгуулсан.
Өнөөдөр Мобиком Корпораци нь үүрэн холбоо, улс хоорондын холбоо, интернэт, цахим төлбөрийн шийдэл, сансрын холбоо болон сүлжээний дэд бүтэц гэсэн үндсэн үйлчилгээг байгууллага болон хувь хэрэглэгчдэд хүргэж байна.
Мобиком Корпораци нь өнөөдөр 80 үйлчилгээний салбар, 8000 гаруй агент болон гэрээт борлуулагчдаараа дамжуулан үйлчилгээгээ хүргэн ажиллаж байна.
Байгууллагын нийгмийн хариуцлага
Мобиком Корпораци нь нийгмийн хариуцлагын томоохон төсөл хөтөлбөрүүдийг хэрэгжүүлж ирсэн арвин туршлагатай. Үүсгэн байгуулагдсан цагаасаа хойш 18 жилийн хугацаанд нийгмийн хариуцлагын хүрээнд 3,6 тэрбум төгрөг (2,000,0000 ам доллар)-ийг зарцуулжээ.
"Үдийн цай" жишиг төсөл
"Үдийн цай" жишиг төслийг анх 2006 онд Улаанбаатар хотын захын дүүргийн 12 сургуулийн 1, 2 дугаар ангийн 3,334 сурагчийг хамруулан хэрэгжүүлсэн. Энэ төсөл хэрэгжсэнээр сурагчдын хичээл таслалт, хоцролт 100 хувь арилж, мөн тэдний өвчлөлт эрс буурсан төдийгүй хичээлийн идэвх, оролцооны хувь нэмэгдсэн гэсэн дүгнэлт гарчээ. Төслийн хэрэгжилт үр дүн нийгэм, олон нийтийн дэмжлэг талархлыг хүлээж, тухайн үеийн Засгийн газар, БСШУЯ 2007 оны хичээлийн жилээс эхлэн орон даяар бага, дунд ангийн сурагчдад "Үдийн цай" хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх шийдвэрийг гаргасан байна.
"Моби Тэмүүлэл" хөтөлбөр, "Цахим сургалт" төсөл
Тус төслийг боловсролын салбарт томоохон дэмжлэг үзүүлэх зорилгоор 2010-2011 оны хичээлийн жилээс эхэлсэн ба нийслэлийн Баянзүрх дүүргийн 19 сургууль, Говь-Алтай ба Дорноговь аймгийн тус бүр 5 сургууль, мөн  Өмнөговь аймгийн Цогтцэций сумын сургуулиудад хэрэгжүүлжээ. Мобиком Корпораци “Цахим сургалт” төслийн хүрээнд дээрх сургуулиудад цахим удирдлага хяналт, сургалтын программ нэвтрүүлж, портал цахим хуудастай болгож, өндөр үзүүлэлт бүхий суурин болон зөөврийн компьютер,  дижитал проектороор тоноглогдсон интернэтийн өндөр хурдтай иж бүрэн танхимыг байгуулан өгсөн байна.
Мэдээллийн технологийн загвар сургууль төсөл
Мобиком Корпораци Нийслэлийн Чингэлтэй дүүргийн 24-р сургуульд мэдээллийн технологийн загвар төвийг байгуулсан. Тус төв нь одоо уг сургуулийн 9-11 дүгээр ангийн сурагчдыг уралдаант шалгаруулалтаар сонгон авах зарчмаар хичээллэж байгаа бөгөөд сүүлийн үеийн сургалтын дэвшилтэт тоног төхөөрөмжөөр бүрэн тоноглогдсон, байнгын интернэт ашиглах боломж, цахим номын сан хичээл ашиглах судлах, вэб хандалтад суурилсан зайны сургалт явуулдаг байна.
Ён Люнггрен
Ён Артур Люнггрен (John Arthur Ljunggren, 1919 оны 9 сарын 9 – 2000 оны 1 сарын 13) нь Шведийн хөнгөн атлетикч юм. 50 км-ийн спорт алхааны төрлийн дэлхийн дээд амжилтыг эзэмшиж байсан тэрээр 5 олимпод оролцож, 3 медаль хүртсэн байна.
Мобиком
Хүүхдийн Тусламжийн Утас 108 төсөл
Уг төслийг Дэлхийн Зөн Монгол ОУБ-тай хамтран санаачилж, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Хүүхдийн төлөө үндэсний газрын дэмжлэгтэйгээр 2014 оны 6-р сарын 1-нээс эхлэн 3 ээлжээр 24 цагийн турш хүүхэд залуус, тэдний эцэг эх, багш сурган хүмүүжүүлэгчдэд сэтгэл зүй, сургалт, лавлах үйлчилгээ, яаралтай тусламж гэх мэт олон төрлийн үйлчилгээг тасралтгүй хүргэдэг болсон байна. Монгол орны аль ч өнцгөөс ямар ч утаснаас хүүхдүүд огт үнэ төлбөргүйгээр 108 дугаарт залган тусламж хүсэх боломжтой болсон байна. Төсөл 3 жилийн хугацаатайгаар хэрэгжих бөгөөд Мобиком Корпораци Хүүхдийн тусламжийн утасны төвийн үйл ажиллагааны техникийн болон програм хангамжийн асуудлыг хариуцан ажиллаж байгаа ажээ.
Ён Люнггрен
Тэрээр Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Лондон хотноо болсон олимпын наадамд анхлан оролцож, 50 км-ийн спорт алхааны төрөлд түрүүлж алтан медаль хүртсэн байна.