cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оклахома Сити Тандер
Хуучин Сиэтл Суперсоникс гэгдэж байсан тус баг нь багийн эзэн Клэйтон Беннетт болон Вашингтон муж улсын Сиэтл хотын хууль тогтоогчдын хооронд гарсан маргааны улмаас 2008 онд буурь сэлгэсэн юм. Суперсоникс нэртэй байхдаа тэд НБА-гийн Плэй-оффт 22 удаа шалгарч, 6 удаа дивизионы аварга болсноос гадна 1979 онд НБА-гийн аварга цолыг хүртэж байв. Оклахома Ситид нүүж ирснээсээ хойш 2009-2010 оны улиралд анх плэй-оффт шалгарчээ.
Одоогийн бүрэлдэхүүн
1. Энэс Кантэр 211см Төвийн байрлал 2. Стивэн Адамс 213см Төвийн байрлал 3. Ник Коллисон 208см Хүчний довтлогч/Төв 4. Митч Макгэри 208см Хүчний довтлогч/Төв 5. Кэвин Дурант 211см Жижиг довтлогч(Багийн ахлагч) 6. Кайл Синглэр 203см Жижиг довтлогч 7. Энтони Морроу 201см Хамгаалагч 8. Андре Робэрсон 201см Хамгаалагч 9. Виктор Оладипо 193см Хамгаалагч 10. Дион Вэйтерс 193см Хамгаалагч 11. Рассэл Уэстбрүүк 191см Холбогч 12. Камерон Пэйн 191см Холбогч
Цахим холбоос
Албан ёсны сайт
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн клуб Ангилал:Оклахома-Ситийн спортын клуб Ангилал:Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо Ангилал:1967 онд байгуулагдсан
Байтаг Богд уул
Байтаг Богд нь Монгол улсын Ховд аймгийн Булган сумын нутагт оршдог уул. Оргил нь 3400 метр өндөр. Бүдүүн Яргайт, Нарийн, Хужирт зэрэг гол эх авч урсдаг. Шинэсэн зураа төгөлтэй. Монгол орны баруун урд хил дээр орших энэ ууланд 1947 оноос 1948 онд хил зөрчигчидтэй хийсэн томоохон тулаан болсныг түүх бичлэгт Байтаг Богдын тулалдаан хэмээн тэмдэглэдэг бөгөөд уг тулалдаан болсон газар дурсгалын хөшөө босгожээ.
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Алтайн нурууны уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Монгол Алтайн нуруу Ангилал:Ховд аймгийн газар зүй
Карл Фердинанд Браун
thumb|250px|1900 оны 9 сарын 24: Баргман, Браун болон телеграфч нар Хелголанд утасгүй сүлжээний өртөөнд Карл Фердинанд Браун (Karl Ferdinand Braun, * 1850 оны 6 сарын 6-нд Фулдад; † 1918 оны 4 сарын 20-нд Нью-Йорк) нь Германы зохион бүтээгч, физикч байв. Радио, телевизийн технологийг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан тул 1909 онд физикийн салбар дахь Нобелийн шагналыг Гульелмо Марконитой хамт хүртжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан Ангилал:Германы зохион бүтээгч Ангилал:Германы физикч Ангилал:Страсбург их сургуулийн ректор Ангилал:Карлсруэгийн Технологийн Хүрээлэнгийн багш Ангилал:Марбургийн их сургуулийн багш Ангилал:Страсбург их сургуулийн багш Ангилал:Тюбингений их сургуулийн багш Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:19-р зууны физикч Ангилал:20-р зууны физикч Ангилал:Багш Ангилал:Цахилгааны инженер Ангилал:Телевизийн дамжуулалтын анхдагч Ангилал:Лайпцигийн хүн Ангилал:Фулдагийн хүн Ангилал:Германчууд Ангилал:1850 онд төрсөн Ангилал:1918 онд өнгөрсөн
Крагуевац
Крагуевац [Кра́гуевац] (Крагујевац) — Серби улсын Шумади тойргийн засаг захиргааны төв, улсдаа дөрөвдүгээр их буюу 193 мянган хүнтэй хот. Белградаас өмнө зүгт 120 км зайтай. Серби үндэстэн голчлон амьдардаг.
Зураг
Ангилал:Сербийн хот Ангилал:Шумади тойргийн суурин‎ Ангилал:Сербийн урьдын нийслэл
Сато Нобүюки
Сато Нобүюки (佐藤 宣践) нь дэлхийн хошой аварга, Японы жүдочин юм. Хоккайдо Хакодатэ Чүүбү ахлах сургууль, Токио Боловсролын Их Сургуулийг дүүргэсэн.
Тэрээр мөн самбогоор хичээллэж, 1972 онд Европын аварга шалгаруулах нээлттэй тэмцээнд түрүүлж байжээ.
Зодог тайлаад Бүх Японы Жүдогийн Холбоо, Олон Улсын Жүдогийн Холбоонд сонгуульт алба хашихаас гадна Тоокай Их Сургуульд багш, дасгалжуулагчаар ажиллаж, Ямашита Ясүхиро, Кашивазаки Кацүхико, Иноүэ Коосэй зэрэг 10 гаруй дэлхийн аварга төрүүлжээ.
Жон Терри
Жон Жорж Терри (John George Terry, 1980 оны арванхоёрдугаар сарын 7-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгчин юм. Терри Премьер лигийн Челси багийн төвийн арын бүсийн хамгаалагч болон ахлагчийн үүргийг гүйцэтгэдэг. Түүнчлэн Терри Английн шигшээ багийг 2006 оны наймдугаар сараас 2010 оны хоёрдугаар сарыг хүртэл ахлан тоглож байсан билээ. Түүнийг Жей Ти, Төмөр хүн  гэх мэтчилэнгээр хочлох нь бий.
Челси багийн ахлагчаар томилогдсон даруйдаа 2007 оны Английн цомын тэмцээнд Манчестер Юнайтед багийн эсрэг шинээр ашиглалтанд орсон Уэмблийн цэнгэлдэх хүрээлэнд хожлын цор ганц гоолыг оруулсан бол уг цэнгэлдэхдээ шигшээ багийнхаа анхны гоолыг Бразилын шигшээ багийн эсрэг толгойгоороо мөргөн оруулсан гэх онцлог түүхийн хуудсуудыг анхлан нээсэн билээ. Хэдий дээрхийн адил олон амжилтын эзэн болж байсан ч Челсигийхээ 2007-08 оны улиралд хүртэж болох байсан гурван цомыг алдахад буруутан нэрийг зүүж байсан үе бий. Үүнд Лигийн цомын шигшээ тоглолтонд Тоттенхэм Хотспур багт ялагдсан болон Премьер лиг, УЕФА Аваргуудын Лигийн түрүү авах үгүйгээ шийдвэх тоглолтонд Манчестер Юнайтед багийн эсрэг торгуулийн цохилтууд алдсантай холбон үздэг. Үүнийг ч батлах мэт багийн анд Фрэнк Лампард нь Терриг "хүний хүн" гэж тодорхойлоод авсан нь бий.
Гэр бүл болон хувийн амьдрал
Тэрээр одоо Английн өмнөд зүгийн Суррей тойргийн Оксшотте хэмээх багахан хотод эхнэр Тони болон ихэр хүүхдүүд нь болох хүү Жоржи Жон, охин Саммер Роуз нарынхаа хамтаар амьдардаг. Хүүхдүүд нь мэндлээд хоёр долоо хонож байх үед буюу 2006 оны тавдугаар сарын 18-нд Терри Унгарын шигшээ багийн хаалганд гоол оруулж, "гоолын баяраа" хүүхэд бүүвэйлж буйгаар илэрхийлж байв. Терри 2007 оны зургаадугаар сарын 15-нд хуримаа хийсэн юм.
Үзүүлэлтүүд
326||20||40||10||26||1||81||9||479||40
!Бүгд||58||6
Челси
түрүү 2011_2012
Ниш
Ниш (сер. Ниш) — Серби улсын Нишава нутгийн гол хот.
Эшлэл
Ангилал:Сербийн хот Ангилал:Нишава тойргийн суурин Ангилал:Сербийн археологийн олдворт газар Ангилал:Европын археологийн олдворт газар
Өмнөдийн бах мэлхий
Өмнөдийн бах (Anaxyrus terrestris) нь дунд зэргийн (дунджаар 8 см орчим урттай, одоогоор олдоод буй хамгийн том нь 11.43 см урттай байв) Бах бөгөөд Америкийн Нэгдсэн Улсын зүүн өмнөд хэсгийн, зүүн Луйзианагаас зүүн өмнөд Хойд Каролина хүртэлх нутгийн элсэрхэг хөрсөнд голдуу амьдарна. Ихэвчлэн бордуу өнгөтэй, гэхдээ зарим нь улаан, саарал, хар өнгөтэй байдаг. Аманд нь багтах хэмжээтэй бүхий л шавьж хорхойг барьж, амьдаар нь иддэг. Шөнийн амьдралтай бөгөөд өдрийн цагийг нүхэндээ унтаж өнгөрөөнө.
Гадны холбоосууд
Ангилал:Бах
БТВ телевиз
БТВ телевиз (Англи: BTV television), бүтэн нэрээр Бизнес телевиз нь Монгол улсын нэгэн арилжааны телевиз юм. 2009 оны 6 сард анхны нэвтрүүлгээ Улаанбаатар хотод цацаж эхэлсэн, өдгөө Монгол улс даяар өргөн нэвтрүүлгээ цацдаг.
Тус телевиз нь Блүмберг агентлагтай түншилдэг.
Лестер Карни
Лестер Нельсон "Лес" Карни (Lester Nelson "Les" Carney, 1934 оны 3 сарын 31-нд төрсөн) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч бөгөөд голдуу 200 метрийн гүйлтийн төрөлд өрсөлддөг байв.
Тэрээр Италийн Ром хотноо зохион байгуулагдсан 1960 оны зуны олимпоос мөнгөн медаль хүртжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын 200 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1934 онд төрсөн
Ажилчны хөдөлгөөн
Ажилчны хөдөлгөөн гэдэг нь ажил хөдөлмөр эрхлэгчид өөрсдийн ашиг сонирхлыг хамгаалах, ажил олгогчид болон засгийн газраар ажлын нөхцөлөө сайжруулуулах, холбогдох хууль тогтоомжуудын биелэлтийг хангуулах зэргийн төлөө нэгдэж үйл ажиллагаа явуулахыг хэлнэ. Зохион байгуулалтад орсон байгууллагыг нь Үйлдвэрчний Эвлэл гэх зэргээр нэрлэдэг.
Их Британи, Австрали зэрэг улсуудад ажилчны хөдөлгөөнийг албан ёсоор "улс төрийн жигүүр" гэж үздэг бөгөөд Лэйборист буюу Хөдөлмөрийн Нам, эсвэл Ажилчны Нам гэгдэх намууд үйл ажиллагаа явуулдаг.
Ангилал:Ажилчны хөдөлгөөн
Network attached storage
Сүлжээний орчинд суурилуулагдсан өгөгдөл хадгалах төхөөрөмж (Network Attached Storage Device)нь сүлжээний орчинд үүсгэсэн хэрэглэгчдийн нууцлал бүхий мэдээлэл хадгалах зориулалттай төхөөрөмж юм.
Ангилал:Компьютерын сүлжээ Ангилал:Хадгалах технологи Ангилал:Сүлжээний төхөөрөмж
Лиам Росеньор
Лиам Жеймс Росеньор (Liam James Rosenior; 1984 оны долоодугаар сарын 9-нд Лондон хотод төрсөн) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Халл Сити» багт хамгаалагчаар тоглодог.
2010 оны аравдугаар сарын 29-нд «Халл Ситид» дараа оны нэгдүгээр сарын 1 хүртэл нэгдэв. Дараа өдөр «Барнслигийн» эсрэг дебютэлсэн түүнтэй 2010 оны арванхоёрдугаар сарын 21-нд 2.5 жилээр гэрээлжээ. 2014 оны гуравдугаар сарын 22-нд «Вест Бромвич Альбионы» эсрэг Росеньор анхны бөмбөгөө оруулав.
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Бристоль Сити багийн тоглогч Ангилал:Фулхэм багийн тоглогч Ангилал:Торки Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Рединг багийн тоглогч Ангилал:Ипсвич Таун багийн тоглогч Ангилал:Халл Сити багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Жаннеро Парго
Жаннеро Парго (Jannero Pargo, 1979 оны аравдугаар сарын 22-нд Иллиной мужийн Чикаго хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Шарлотт Бобкэтс багийн холбон тоглогч юм. Арканзасын коллежийн багаас 2002 онд драфтлагдлалгүй Лос Анжелес Лэйкерс (2002—2003) багт элсэж байв. Дараа нь Торонто Рэпторс (2003), Чикаго Буллз (2003—2006), Нью Орлеанс Хорнетс (2008-2009), Оросын Динамо (2008—2009), Грекийн Олимпиакос (2009), Чикаго Буллз (2009—2011), Атланта Хоокс (2011—2012), Вашингтон Уизардс (2012), Атланта Хокс (2013) багуудад тоглож байв. Шарлотт Бобкэтс багт 2013 онд ирсэн.
Түүний дүү Жереми Парго мөн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин юм.
Холбоос
Ангилал:1979 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Шарлотт Бобкэтс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Америкчууд
Соне Алуко
Оматсон «Соне» Алуко  (Omatsone "Sone" Aluko; 1989 оны хоёрдугаар сарын 19-нд Английн Хаунслоу хотод төрсөн) — Нигерийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Халл Сити» багт довтлогчоор тоглодог.
Алуко Английн «Бирмингем Сити», Шотландын «Абердин», Английн «Блэкпул», Шотландын «Глазго Рейнжерс» багуудад 2007—2012 онд тоглоод 2012 оны долоодугаар сарын 25-нд «Халл Ситид» хоёр жилийн гэрээгээр элссэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Нигерийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Абердин багийн тоглогч Ангилал:Блэкпүүл багийн тоглогч Ангилал:Рейнжерс багийн тоглогч Ангилал:Халл Сити багийн тоглогч Ангилал:Нигеричүүд Ангилал:1989 онд төрсөн
Роми Шнайдер
Цахим холбоос
Ангилал:Австрийн кино жүжигчин Ангилал:Францын кино жүжигчин Ангилал:Германы кино жүжигчин Ангилал:Германы Кино шагналтан Ангилал:Псевдоним Ангилал:Венийн хүн Ангилал:Германы хүн Ангилал:Францын хүн Ангилал:Австричууд Ангилал:1938 онд төрсөн Ангилал:1982 онд өнгөрсөн
Большевик арал
thumb|left|Большевик арлын сансраас авсан зураг ([[Ландсат-7 1999-07-29)]] Большевик арал (о́стров Большеви́к) Оросын Арктик дахь Хойд Газар бүлэг арлын хамгийн өмнө талын, тус бүлэг арлын 2 дахь том арал юм. Тус арлыг анх 1913 онд Борис Вилькицкий нээсэн боловч тусдаа арал гэдэг нь 1931 оныг хүртэл мэдэгдээгүй бөгөөд Георгий Ушаков, Николай Урванцев нар олтригийг судалсан 1930–1932 оны экспедицийн үеэрээ түүнийг тогтоосон аж.
Арлын нийт талбай 11,270 км² гэж тооцоологддог. Уулархаг гадаргуутай тус арлын хамгийн өндөр цэг нь далайн түвшнээс дээш 935 м өндөрт өргөгдсөн байдаг. Арлын 30% нь мөсөн голоор бүрхэгдсэн байдаг бөгөөд эргийн тэгш хэсэг нь хаг, хөвдөөр сийрэгдүүхэн хучигдсан байдаг. Баруун хойд үзүүрт нь Тельманы фьорд, Спартак фьорд, Партизан фьорд зэрэг хэд хэдэн фьорд бий.
Большевик арал нь Ленинградын, Семенов-Тьян Шанскийн, Кропоткины гэсэн гурван мөсөн голын системээс тогтоно.
Большевик арлын өмнөд үзүүрт Таш арал, зүүн хойд үзүүрт Лавров арал, хойд үзүүрт Лишный арал гэх жижигхэн арлууд байдаг.
Социализмын үед өгөгдсөн тус арлын нэрийг Святая Ольга буюу Гэгээн Ольга хэмээн өөрчлөх санал сүүлийн үед гараад байгаа.
Цаг уур
Арлын уур амьсгал тун хүйтэн бөгөөд жилийн дундаж температур нь −16 °C болно.
Эшлэл
Ангилал:Эзэнгүй арал Ангилал:Красноярскийн хязгаарын арал Ангилал:Азийн арал Ангилал:Карын тэнгисийн арал Ангилал:Лаптевын тэнгисийн арал Ангилал:Хойд Газарын арал
2009 оны бөхийн төрлүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
2009 оны бөхийн төрлүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн 2009 оны 9 сарын 21-нээс 27-ны өдрүүдэд Данийн Хернинг хотын Мессецентр Хернинг үзэсгэлэнгийн төвд зохиогдсон.
Гадны холбоос
Ангилал:Бөхийн төрлүүдийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүд
Лигурийн тэнгис
Лигурийн тэнгис (Mare Ligusticum, mer Ligure, mar Ligure, Mâ Ligure; Ligurian Sea; Лигурийское море; Лигури аймгийн нэрээс ийм нэртэй болсон) — хойд зүгийн Генуя хот, өмнө зүгийн Корсика арлын хооронд байдаг Газар дундын тэнгисийн хэсэг, тохой, булан.
Гүн
Лигурийн тэнгисийн хамгийн гүн цэг нь Лигурийн тэнгисийн нэг хэсэг болох Генуягийн буланд байдаг бөгөөд усны гадаргуугаас доош 2615&nbspметр гүн байдаг.
Төв Америкийн тапир
Төв Америкийн тапир (Tapirus bairdii) нь Төв Америк болон Өмнөд Америкийн хойд хэсгээр тархсан тапир бөгөөд Латин Америкт гурван зүйл тапир амьдардгийн нэг нь юм.
Эшлэл
Ангилал:Битүү туурайтан
АНУ-ын эрэгтэйчүүдийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Америкийн Нэгдсэн Улсын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг (United States men's national basketball team) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг юм. АНУ олон улсын тэмцээнүүдэд харьцангуй олон түрүү авсан энэ төрлийн спортын шигшээ багуудаас шилдэг амжилттай бөгөөд Олимпийн наадмын бүхий л тоглолтуудад буюу 16 удаа оролцохдоо 13 удаа түрүүлсэн амжилттай. Одоогоор тус баг Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний чансааг тэргүүлж буй.
1989 онд ФИБА болон АНУ-ын сагсан бөмбөгийн холбооны хамтын зөвшилцлийн үндсэн дээр байгуулсан шийдвэрээр шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд мэргэжлийн тоглогчдыг тоглуулж болох дүрэм мөрдөгдөж эхэлсэн ба АНУ-ын шигшээ багийн Испанийн Барселона хотод зохиогдсон 1992 оны Зуны олимпийн Хорватын шигшээ багтай хийсэн шигшээ тоглолтонд оролцсон бүрэлдэхүүнийг "Мөрөөдлийн баг" хэмээн нэршүүлэн алдаршуулж байсан түүхтэй.
2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн (Турк) – Б-баг
2008 оны Олимпийн наадамд алтан медаль хүртсэн АНУ-ын баг ээлжит дэлхийн аваргын тэмцээний эрхээ шууд авсан билээ. Дэлхийн аваргын тэмцээнд 1994 оноос хойш төдийлөн амжилттай бус, өөрөөр хэлбэл түрүү авч чадаагүй байсан тэд хоёрдугаар бүрэлдэхүүнээр оролцсон гэхэд болно.
Хэдий залуу шинэ үеийн бүрэлдэхүүнтэйгээр оролцсон ч АНУ-ын баг тамирчид хэсгийн бүхий л тоглолтууд өрсөлдөгчдөө хоёр оронтой тооны илүүгээр ялж (Бразилийн шигшээ багийг 2 оноогоор хожсоныг эс тооцвол) хасагдах шатны тоглолтуудад 55, 10, болон 15 зэрэг онооны илүүгээр ялалт байгуулсаар аваргын төлөөх тоглолтонд шалгарсан. Шигшээ тоглолтонд тэд тэмцээнийг зохион байгуулагч орон болох Туркийн шигшээ багийг 17 онооны илүүгээр ялсанаар 2012 оны Олимпийн наадамд оролцох эрхээ авсан. Тэмцээний үнэ цэнэтэй тоглогчийн шагналыг багийн довтлогч Кевин Дюрант авсан бол тэмцээний туршид багтаа авчирсан нийт оноогоороо (нийт 205 бөмбөг, нэг тоглолтонд авсан хамгийн их оноо-38, & PPG-22.8) мөн тэргүүлсэн. Ламар Одомын хувьд нэг жилийн хугацаанд «Америкийн Үндэсний Сагсан бөмбөгийн АШТ» болон «Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд» хоёуланд нь түрүүлсэн анхны тоглогч болсон юм.
2012 оны Олимпийн тоглолт (Лондон)
2012 оны Зуны олимпийн наадамд шигшээ багаа төлөөлөн тоглох тоглогчид.
Өмнөх удаагийн гарааны тоглогчид
Дэвид Робинсон, Рони Сейкали, Шон Эллиот, Стив Керр, Маггси Боггз, Брайан Шоу, Чарльз Д. Смит, Кенни Смит, Деррик МакКи, Томми Амейкер, Том Хэммондс, Армен Гиллиэм (Дасгалжуулагч: Лют Олсен) Майкл Жордан, Мэжик Жонсон, Ларри Бёрд, Чарльз Баркли, Крис Маллин, Патрик Юинг, Карл Мэлоун, Жон Стоктон, Дэвид Робинсон, Скотти Пиппен, Клайд Дрекслер, Кристиан Леттнер (Дасгалжуулагч: Чак Дэйли) Шакил О'Нил, Доминик Уилкинс, Алонзо Моурнинг, Шон Кемп, Режи Миллер, Деррик Колман, Жо Думарс, Кевин Жонсон, Марк Прайс, Стив Смит, Дэн Мажерли, Ларри Жонсон (Дасгалжуулагч: Дон Нельсон) Шакил О'Нил, Хаким Олажьювон, Чарльз Баркли, Скотти Пиппен, Карл Мэлоун, Жон Стоктон, Дэвид Робинсон, Гэри Пэйтон, Анфирний Хардавэй, Грант Хилл, Режи Миллер, Митч Ричмонд (Дасгалжуулагч: Ленни Уилкенс) Тражан Лэнгдон, Майкл Хокинс, Уэнделл Алексис, Брэд Миллер, Билл Эдвардс, Киуэйн Гаррис, Ашраф Амайа, Жейсон Сэссер, Жимми Оливер, Жимми Кинг, Жерард Кинг, Дэвид Вуд (Дасгалжуулагч: Руди Томьянович) Кевин Гарнетт, Жейсон Кидд, Рэй Аллен, Винс Картер, Гэри Пэйтон, Тим Хардавэй, Алонзо Моурнинг, Стив Смит, Шариф Абдур-Рахим, Вин Бэйкер, Аллан Хьюстон, Антонио Макдайесс (Дасгалжуулагч: Руди Томьянович) Режи Миллер, Пол Пирс, Бен Уоллес, Жермейн О'Нил, Шон Мэрион, Бэрон Дэвис, Антонио Дэвис, Майкл Финли, Андре Миллер, Жей Уильямс, Элтон Брэнд, Раеф Лафренц (Дасгалжуулагч: Жорж Карл) Тим Данкан, Аллен Айверсон, Леброн Жеймс, Дуэйн Уэйд, Амаре Стадемайр, Шон Мэрион, Карлос Бузер, Кармело Энтони, Стефон Марбери, Ричард Жефферсон, Ламар Одом, Эмека Окафор (Дасгалжуулагч: Ларри Браун) Леброн Жеймс, Дуэйн Уэйд, Кармело Энтони, Шейн Баттье, Брэд Миллер, Дуайт Ховард, Крис Бош, Элтон Брэнд, Антуан Жеймисон, Кёрк Хайнрик, Крис Пол, Жо Жонсон (Дасгалжуулагч: Майк Кржижевски) Коби Брайант, Леброн Жеймс, Жейсон Кидд, Дуэйн Уэйд, Кармело Энтони, Карлос Бузер, Дуайт Ховард, Крис Бош, Крис Пол, Тэйшон Принс, Майкл Редд, Дерон Уильямс (Дасгалжуулагч: Майк Кржижевски) Чонси Биллапс, Кевин Дюрант, Деррик Роуз, Рассел Уэстбрук, Руди Гей, Андре Игудала, Дэнни Грэнжер, Стивен Карри, Эрик Гордон, Кевин Лав, Ламар Одом, Тайсон Чендлер, (Дасгалжуулагч: Майк Кржижевски)
Эшлэл
25. "NBA's Greatest Moments: The Original Dream Team".nba.com. Retrieved 2010-09-15.
Холбоос
үндэсний шигшээ баг #эрэгтэйчүүдийн  сагсан бөмбөг #эрэгтэйчүүдийн
Канти Лау
Канти Лау Сек Мин (劉錫明; Canti Lau Sek Ming; 1964 оны 7 сарын 16-нд Хонконгод төрсөн) нь Хонконгийн жүжигчин, дуучин юм.
Ямашита Харүхиро
Ямашита Харүхиро (山下 治広) нь 1964 оны зуны олимпийн хошой алтан медальт, Японы гимнастикч юм. Хожим гэрлэхдээ овгоо Мацүда (松田) болгон сольжээ.
Үважима Зүүн ахлах сургууль, Японы Биеийн Тамирын Их Сургуулийг дүүргэсэн.
1976 оны Монреалийн олимпод Японы эмэгтэйчүүдийн шигшээ багийн дасгалжуулагч, Японы багийн ерөнхий албаны ажилтны хувиар оролцжээ. Мөн 1990 оны Азийн наадамд Японы шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагчаар ажилласан.
Японы Гимнастикийн Холбооны гүйцэтгэх захирал зэрэг албыг хашиж байсан тэрээр 2000 онд Японы гимнастикчдаас Такэмото Масао, Оно Такаши, Эндо Юкио нарын дараа Олон Улсын Гимнастикийн Алдрын Танхимд багтсан 4 дэх тамирчин болсон билээ.
Гадны холбоос
Ангилал:1938 онд төрсөн Ангилал:Эхимэ аймгийн хүн Ангилал:Японы гимнастикч Ангилал:Японы олимпын аварга
Дэвид Мейлер
Дэвид Жон Мейлер (David John Meyler; 1989 оны тавдугаар сарын 29-нд Корк хотод төрсөн) - Ирландын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Халл Сити» болон Ирландын шигшээд тоглодог.
2012 оны арваннэгдүгээр сарын 8-наас 2013 оны нэгдүгээр сарын 1 хүртэл «Халл Сити» багт зээлэгдэв. 2013 оны нэгдүгээр сарын 8-нд баруудтай тодорхойгүй үнээр 3.5 жил гэрээлжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Корк Сити багийн тоглогч Ангилал:Ковентри Сити багийн тоглогч Ангилал:Рединг багийн тоглогч Ангилал:Сандерленд багийн тоглогч Ангилал:Халл Сити багийн тоглогч Ангилал:Ирландчууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Жавзандамба хутагт
250px|thumb|right|VIII Жавзундамба хутагт залуудаа Халхын Жавзандамба хутагт (Төвд: རྗེ་བཙུན་དམ་པ་ Jetsun Dampa; "Ариун гэгээн дээд") нь Монгол дахь Төвөдийн Буддын шашны Гэлэгба урсгалын удирдагч юм. Тэднийг мөн Богд гэгээн гэдэг байсан бөгөөд Монгол дахь хамгийн дээд цолтой лам байсан. Өндөр гэгээн гэж бас нэрлэдэг.
Анхдугаар Жавзандамба Занабазар (1635–1723) нь Төвдийн Буддизмын Жонанг сургуулийн Таранатагийн хувилгаан болон тодорчээ. Занабазар бол Төв Халхын удирдагч, Түшээт хан Гомбодоржийн хүү байсан бөгөөд Халх монголчуудын оюун санааны удирдагч болж чаджээ.
Хоёрдугаар Жавзандамба хутагт ч Занабазарын мөн адил Чингис хааны удмын язгууртан гэр бүлээс гаралтай хүн байв. Харин Чингүнжавын бослогод хоёрдугаар Жавзандамба хутагт туслалцаа үзүүлж байсан тул Манжийн Тэнгэрийн тэтгэсэн хаан 1758 онд Жавзандамба хутагтын бүх хойд дүрийг Төвөдөөс тодруулж байхаар зарлигдсан гэдэг.
Монгол улс 1911 онд тусгаар тогтнолоо зарлахад наймдугаар Жавзандамба хутагт (1869–1924) Богд хаанд өргөмжлөгдөж байв. Тэрээр 1924 онд насан эцэслэтлээ тус улсын хаан ширээнд суужээ. Түүнийг нас нөгчсөний дараа коммунист засгийн газар байгуулагдаж, хойд дүрийг нь тодруулахыг хориглосон.
Харин Далай лам 1932 онд төрсөн Жамбал Намдол Чойжи Жанцанг 9-р Жавзандамба хутагтаар тодруулсан юм.
Богд Жавзандамба хутагт I Занабазар буюу Лувсандамбийжалцан
Өндөр гэгээн Занабазар (1635.10.04-д төрж, 1723.02.18-д нас барсан) бол Монгол улсын төр-нийгэм, шашин-соёлын нэрт зүтгэлтэн, анхдугаар Богд Жавзандамба хутагт байв. Тэрээр 1635 онд Халхын Түшээт хан Гомбодоржийн анхдугаар хөвгүүн болж, Түшээт ханы ойрад хатан Ханджамцаас одоогийн Өвөрхангай аймгийн Зүйл сумын Есөн зүйл гэдэг газар Ишдорж нэртэйгээр төржээ. 1640 онд Далай лам, Банчин Богдоос Жавзундарнатын хувилгаанаар тодруулан Занабазарыг 5 настай байхад нь анхдугаар Богд Жавзандамба хутагтын ширээнд залж Халх Монголын шарын шашны тэргүүнд өргөмжилжээ.
Тэрээр бага наснаасаа Бурханы шашны тунгаамал шижир алт мэт шарын шашны судар хийгээд тарнийн сургаал, номлол, зан үйлд суралцаж улмаар 1649 онд Цастын орныг зорин Банчин Чойжилжанцан Богдод бараалхан шавь орж шашны таван их ухааныг заалган эш онолын эрдмийг төгс эзэмшээд эх нутагтаа буцан ирж номын хүрээ хийд, сургуулийг олноор байгуулсан. Түүний өргөсөн Занабазар гэдэг нэр нь 'цэцэн билэг - (жнана), аянгат - (важра) ' гэсэн утгатай Санскрит гаралтай үг. Занабазар 1723 онд Бээжингийн Шар Сүмд нас баржээ.
Богд Жавзандамба хутагт II Лувсандамбийдоми
Халхын шарын шашны тэргүүн II Лувсандамбийдоми (1724.01.27-д төрж, 1757.01.05-д нас барсан). Халхын Түшээт хан аймгийн эфү, чин ван Дондовдоржийн хөвүүн. Эх нь хотгойдын Баярт хатан. Чин улс халхын I Богд Жавзандамба хутагтыг жанч халсны дараа 1729 онд түүний хойт дүрийг тодруулах ажлыг шууд удирдан зохион байгуулжээ. Манжийн хаан түүнд Өндөр гэгээн-д оллгосон бүх шагнал, эрх ямбыг хэвээр шилжүүлж олгосон. II Богд Жавзандамба, Өндөр гэгээнтний нэгэн адил Халх монголд их нөлөөтэй нэгэн байв. Тиймээс Манжийн эзэн хаан Жавзандамба хутагт нарт зориулж сангийн зардлаар 1727-36 онд Амарбаясгалант хийдийг байгуулсан ба түүнийг 1736 онд Бээжинд очиход нь өөрийн биеэр бараалхаж, хүзүүн дэх эрдэнийн эрхээ түүнд зүүн өгч, буцах зардалд нь 100,000 лан мөнгө олгох зэргээр ихэд хүндлэл үзүүлж байжээ. Үүний сацуу Манжийн төр Жавзандамба хутагтын шашин төрийн болон эдийн засгийн эрх мэдэл, сүр хүчин өсөн нэмэгдэхээс сэрэмжилж байв. Тиймээс ч хутагтын төрийн эрх мэдлийг хязгаарлах, шашин төрийн үйл хэрэгт нь хяналт тавих болж, 1754 оноос түүний төр захиргааны хэргийг шанзудбн яамны эрдэнэ шанзудбад хариуцуулан эрхлүүлэх болсон ба 1755-58 оны Амарсанаа-Чингүнжавын бослогын үеэс бодлогоо улам чангатгав. 1756 оны дөрөвдүгээр сард ойр төрлийн ван Ринчиндоржийг цаазлуулсанд ихэд дургүйцэж, “дөрвөн аймаг хэлэлцээд их түйвээн өднө” хэмээн мэдэгджээ. Манж нар халхууд II Богдыг тойрон нягтарч нэр нөлөөг нь тэмцэлдээ ашиглахаас ихэд болгоомжилж Долнуурт хүчээр аваачин цагдах болжээ. Тэрээр эрүүл чийрэг, ид залуу 34 насандаа учир битүүлэг байдлаар нас эцэслэсэн бөгөөд үүнд Манжийн төрийн оролцоо байсан хэмээн үздэг. Түүний шарилыг Дамбадаржаа хийдэд алтан суваргад залжээ.
Богд Жавзандамба хутагт III Ишдамбийням
Халхын шарын шашны тэргүүн III Ишдамбийням (1758.11.12-д Төвөд, Литанд төрж, 1773.11.05-д нас барсан). Эцэг нь Данзангомбо, эх нь Норзинванмо. Манж нар II Богдоос хойш Жавзандамба хутагтын хойт дүрийг Монголоос бус Түвдээс тодруулж байх бодлогод шилжсэн байна. Тиймээс Манжийн хаан Тэнгэр тэтгэгч, Далай ламд нууц зарлиг хүргүүлжээ. Түүндээ III Богд Түвд газар төрөх учиртай гэсэн лүндэн буулгахыг заажээ. Улмаар Далай ламын нэр нэр нөлөөг ашиглан монголчуудад итгүүлсний хойно тусгай зарлиг буулгаж монголчуудад албан ёсоор зарлажээ. Түүний энэ шийдвэрийг халх монголчууд, түүний дотор Их хүрээний лам нар ихэд эсэргүүцсэн ба Түшээт ханы зүгээс Жанжаа хутагтад хандан III Богдыг Монголоос тодруулахын чухлыг мэдэгдэж тусгай бичиг хүргэсэн байна. Монголчууд Богдын хойд дүрийг тодруулахыг оролдон долоон хүүхдийг гаргаж ирсэн байдаг. Манж нар монголчуудын эсэргүүцлийг үл ойшоон III Богд Жавзандамба хутагтаар Түвдийн Литан газрын амбан Данзангомбын хөвүүнийг тодруулан өргөмжилжээ. Энэ үйл явдар өмнөх дүрийн хутагтыг жанч халснаас хойш есөн сарын дараа болсон бөгөөд 1763 онд Монголд залж ширээнд суулгажээ. Түүнийг Далай лам, Банчин эрлэнэ нартай адил шашны эрхэм дээд хувилгаан хэмээн өргөмжилж, гавьяа эрдмийг илэрхийлэн гэрэлт хөшөө босгож байв. Тэрээр монголд ирээд цөөнгүй хүрээ хийд байгуулсан гэдэг ч 15 нас хүрээл таалал болжээ. Түүний шарилыг Дамбадаржайлин хийд эд алтан суварганд залжээ.
Богд Жавзандамба хутагт IV Лувсантүвдэнванчүг
Халхын шарын шашны тэргүүн IV Лувсантүвдэнванчүг (1775.03.28-д Түвд, Лхаст төрж, 1813.01.07-д нас барсан). Түвдийн VII Далай ламын авга ах Содномдашийн хөвүүн. Эх нь Янжинбалмо. III Богд Жавзандамба хутагтын хойд дүрийг мөн л монголоос тодруулах оролдлогыг Халхын зарим ноёд хийсний учир буруудан шийтгүүлжээ. Манжийн Тэнгэрийн тэтгэсэн хаан, Лувсантүвдэнванчүгийг, Халхын шарын шашны тэргүүн Богд Жавзандамба хутагтаар тодруулан өргөмжилж, 1781 онд ширээнд залжээ. Энэ үеэс эхлэн Жавзандамба хутагтын хувилгааныг тодруулах хэргийг Манжийн хааны зарлигаар томилогдсон амбан сайд эрхлэх ба баруун Зуу (Лхас)-д тодруулж байхаар тогтжээ. 1778 онд IV Богд Их хүрээг Хүй Мандалаас нүүлгэж Дамбадаржаа хийдийн өмнө, Туул голын хойд этгээдэд шилжүүлж, олон сүм дацан байгуулжээ. Түүний шарилыг Амарбаясгалан хийдийн алтан суваргад залсан ажээ.
Богд Жавзандамба хутагт V Лувсанцүлтимжигмэд
Халхын шарын шашны тэргүүн V Лувсанцүлтимжигмэд (1815.06.14-д Түвд, Гэдинхансорт төрж, 1841.11.18-д нас барсан). Эцэг Гомбодондүв, эх Ригзинбүтэд. 1817 онд IV Богдын хойд дүрээр тодорч 1820 онд Их хүрээнд залагдан ирсэн. Түүний үед Амарбаясгалант хийдэд IV Богдын шарилын суврага, 1833 онд Их хүрээнд Майдарын сүм байгуулагджээ. 1838 онд Хүрээний сум дуганыг өргөтгөн, Гандантэгчэнлин гэж нэрлэх болжээ. Түүний шарилыг Гандантэгчэнлин хийд-эд алтан суваргад залжээ. 1841 онд нас барсан.
Богд Жавзандамба хутагт VI Лувсантүвдэнчойжижалцан
Халхын шарын шашны тэргүүн VI-р хутагт Лувсантүвдэнчойжижалцан (1843.02.21-д Түвд, Лхасын ойролцоо төрж, 1848.11.20-д нас баржээ). Эцэг Соном, эх Ачог. 1848 онд VI Богдоор тодорсон. Халхын Их хүрээнд хутагтаар залагдан ирээд удалгүй 59 өдрийн дараа өвчний учир таалал төгсөжээ. Түүний шарилыг Дамбадаржайлин хийдэд алтан суваргад залжээ.
Богд Жавзандамба хутагт VII Агваанчойжинванчүгпэрэнлэйжамц
Халхын шарын шашны тэргүүн VII-р хутагт Агваанчойжинванчүгпэрэнлэйжамц (Ngag-dbang-chos-kyi-dbang-phyug-'phrin-las-rgya-mtsho) (1850 онд Түвд, Лхасын ойролцоо төрж, 1868.12.26-д нас баржээ). Эцэг нь Мягмар. 1855 онд VII Богдын хойд дүрээр тодруулан, Их хүрээнд залж номын ширээнд суулгажээ. 12 нас хүртлээ бурхны сургаалийг сурсан боловч ихэс дээдэс, эгэл олонд итгэл алдсан гэдэг. VII Богдын үед олон сүм, дуган байгуулагдсан. 19 насандаа жанч халсан. 1869 онд Манжийн хаан зарлигаар VII Богд Жавзандамба хутагтын шарилыг Гандантэгчэнлин хийдийн газар шинэ алтан суваргад шилжүүлэн залсан ажгуу.
Богд Жавзандамба хутагт VIII Агваанлувсанчойжинямданзанванчигбалсамбуу
Монгол Улсын эзэн хаан, шашин төрийг хослон баригч хаан (1911-19, 1921). Хэмжээт цаазат хаан (1921-24), Халхын шарын шашны тэргүүн VIII Богд Жавзандамба хутагт Агваанлувсанчойжинямданзанванчигбалсамбуу (Ngag-dbang-blo-bzang-chos-rje-nyi-ma-bstan-'dzin-dbang-phyug) (1869.10.13-д Түвд, Лхасын ойролцоо төрж, 1924.05.20-д Монгол, Нийслэл Хүрээнд нас барсан). Эцэг нь Гончигцэрэн, эх нь Ойдүвдулам. Таван настайдаа Жавзандамба хутагтын хойд дүрээр тодорч Их хүрээнд иржээ. Түүнийг халхууд “монголд элэгтэй” болгон хүмүүжүүлжээ. Тиймээс тэр өөрийгөө Чингис хааны угсаа, Халхын Түшээт хаан Гомбодоржийн хөвүүн I Жавзандамбын хойд дүр тул Монголын төрийн хэрэг, хувь заяа өөрт нь хамаатай гэж үздэг байв. Манжаас тусгаарлан салах хэмээсэн Халхын ноёдын санаачилгыг эхнээс нь дэмжиж эл хэргээр хаант Орост элч зарж байв. Манжийн шинэ засгийн бодлогыг эсэргүүцсэн Халхын ноёд түүнийг тойрон хүрээлсэн бөгөөд Богд гэгээн монголчуудын дунд үлэмж нэр хүндтэй байснаа ашиглаж, “монгол овогтон бүгдээр нийлж нэгэн улс болон тогтнох” лүндэн буулгажээ. Халхын ноёд, лам нар Манжаас тусгаарлан улсын хаанд Богд гэгээнийг өргөн зөвлөхөөр хэлэлцэн тохирсон бөгөөд 1911.12.29-д Богд Жавзандамба хутагтыг Монгол улсын хаан, шашин, төрийг хослон баригч түмэн наст богд хаанаар өргөмжилсөн.
Зарим судлаач нар Богд хааныг хорлогдож өөд болсон гэж дүгнэдэг. Түүнийг жанч халснаас хойш 21 хоног гашуудал зарласан бөгөөд Хүрээний лам нар түүний хойд дүрийг тодруулахыг оролдож байв. 1925 онд МАХН-ын IV их хурлаас Богдын хөрөнгийг улсын санд хураах, түүнийг ардын боловсрол, эрүүлийг хамгаалах, соёлын хэрэгцээнд зарцуулахаар шийдвэрлэжээ.
Богдын лүндэн
Монголчууд Богдын лүндэн зарлигийг гараас гар дамжуулан уншиж, хуулбарлан түгээж, сүслэн биширсээр иржээ. Лүндэн гэдэг нь эш онол, сургаал гэсэн түвд үг юм. Богд хаан лүндэн сургаалаа монголчууддаа зориулан талбидаг байсан бөгөөд тэрхүү суу билигт эрхэм хүний айлдвар үг эдүгээ ч хүн бүхний анхаарлыг татсаар байна. Богд хаан Живзундамба өөрийн Богдын лүндэндээ: "Миний сургаалийг уншсан, уншуулсан, сонссон олон хүмүүс төрөл бүртээ сайн төрлийг олоод эх болсон зургаан зүйлийн хамаг амьтныг түргэн тэтгэх болтугай" гэж айлджээ.
Ар халх та нар минь !!! Одоо энэ цөвүүн цагт энэ сургааль номонд эс орж явбаас тэнгэрийн дуун, аянга хийгээд галын аюул, үер усны аюул эрхбиш ирнэ. . . Миний сургаалийг нэг гэрийн дотор нэгэн удаа уншваас тэр гэрийн барцад магад арилна. Хоёр удаа уншваас гадны барцад магад арилна. Гурав дуудваас гурван муу заяанд унахгүй, гурван төрөлдөө бурханы оронд надтай учирч төрөх байна. Миний энэ сургаалийг дагаж явсан лам хувраг хүмүүнийг багш мэт саная...
Миний энэ сургаалийг буулгасан судар номыг олон даяараа айл алгасалгүй, айл бүр уншуулж явбаас аливаа муу хортон дайсан лугаа уулзалгүй сайн явнаа. Жаран жилийн жаргал ирнээ. Арван хуруу тэгш жарганаа. Миний энэ сургаалийг дагаж явбаас шавь нар минь надтай хамт төгс баясгалант төгс баясгалант тэнгэрийн орон ба энхжингийн оронд дахин дахин учирч төрнө биш үү...
Эшлэл
Ангилал:Буддын шашны цол  Ангилал:Монголын буддын шашин Ангилал:Төвөдийн буддын шашны хүн
Брендан Хэйвүүд
Брендан Тодд Хэйвүүд (Brendan Todd Haywood, 1979 оны арваннэгдүгээр сарын 27-нд Нью-Йорк хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Кливленд Кавальерс багийн төвийн тоглогч юм.
Товчхон
Өмнөд Каролинагийн их сургуулийн багаас 2001 оны драфтын №20 болж байсан Кливленд Кавальерс багт сонгогдсон ч Вашингтон Уизардс (2001-2010) баг руу зарагдаж байв. Даллас Маверикс (2010-2012) багт 55 сая долларын зургаан жилийн гэрээгээр тоглож байхдаа 2011 оны НБА-гийн аварга болсон. Хэйвүүд Шарлотт Бобкэтс багт 2012 онд ирсэн.
Енисейн киргиз
Төв Азийн эртний ард түмнүүдийн нэг киргиз түмнийг анх Сибирийн төв хэсэг, Енисей мөрний дээд хөндий Минусын хотгорт оршин байсан гэдэг ба магадгүй тэд Саяны уулсаас өмнөш нутаглан байсан байх магадтай юм.
Брендан Хэйвүүд
Товчхон
2014 оны долоодугаар сарын 12-нд Скотти Хопсоны оронд шинэхэн драфт Дуайт Пауэллийн хамт Кавальерст элсэв.
Енисейн киргиз
Гарал угсаа, эрт үеийн түүх
МЭӨ 201 оноос хятад сурвалжид Хүн нарт эзлэгдсэн аймгуудын дотор Гэгүн буюу Гянгүн гэх нэр гарах бөгөөд тэднийг киргизүүдийн өвөг хэмээдэг. Тэд Тэлэ аймгийн холбоонд (Тогуз- огуз буюу 9 аймагт Уйгар, Сыр-Тардуш, Басмыл, Огуз, Хазар, Аланчууд, киргиз, Тува, Якут ордог байжээ) байж Төв Азид үүсч, задарч байсан гүрнүүдийн бүрэлдэхүүнд орох болон тэмцэх зэргээр оршин байжээ. МЭӨ 2-р зуунаасөмнө Хакас-Минусын хотгорт Индо-Евро буюу иран угсааны Динлинчүүд байсан гэдэг ба Хүн нар тэднийг МЭӨ 1-р зуунд эзлэн 150 жил ноёрхсон бөгөөд энэ үед алтай язгуурын хэлт, монголжуу төрхөт Гянгүнчүүд Хүн нарт шахагдан тус бүс нутагт шилжин шаргал үст, цэнхэр нүдэт Динлинчүүдтэй генетикийн болон соёлын солилцоонд орсон үеэс Гян буюу Кем-Енисей мөрний хөндий Хакас-Минусын хотгор Гянгүн нарын нутаглах үндсэн төв болсон байна. Тэд Динлинчүүдээс гадна Угор, Самоед болон Кеть хэлтнүүдтэй ч нэлээн холилдсон бололтой. Үүний нотолгоо нь Таштыкын соёлын дурсгал, олдворуудаас харагдах бөгөөд 7-12-р зууны Хятад болон Муслим сурвалжид тэднийг улаан үстэй ногоон нүдтэй хүмүүс гэж тэмдэглэн үлдээсэн байдаг. Мөн орчин үеийн генетик ДНХ-ийн судалгаа ч үүнийг давхар нотлох бөгөөд одоогийн киргизүүд нь тэр үеийн Сибирийн оршин суугчдын удам гэдгийг баталдаг. ДНХ-ийн судалгаагаар одоогийн киргиз эрчүүдийн 63% нь Өвөг Индо-Европ хэлтний ген гэгддэг Y-ДНА-ийн R1а1 хаплогрупптэй байдаг байна. (Тажикуудын 64%, Украинуудын 54%, Польшуудын 56%, Айсландчуудын 25% нь ийм гентэй)
Брендан Хэйвүүд
Шигшээ
Хэйвүүд Америкийн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд 1999 оны Зуны Универсиад наадамд оролцон түрүүлж байжээ.
Енисейн киргиз
Гарал угсаа, эрт үеийн түүх
Хүн нарын ноёрхолын дараа киргизүүд хэсэг тусгаар байгаад Нируны мэдэлд байгаад хожим Хөх Түрэгийн бүрэлдэхүүнд орсон байна. Уйгарын хаант улсад 758 онд эзлэгдэн 80 орчим жил болжээ.
Брендан Хэйвүүд
Холбоос
Ангилал:1979 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Кливленд Кавальерс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
Енисейн киргиз
Киргизийн хаант улс
Киргизүүд 818 онд Ажо хааны удирдлагаар Уйгарын эсрэг босон Харлугууд болон Төвдтэй холбоо тогтоон 20 гаран жил амжилттай тэмцсээр 840 онд, Уйгарын дотоодын хямралыг ашиглан нийслэл Ордубалык буюу Ордбалгадыг түйвээж, Уйгарын хаант улсыг мөхөөжээ. Гэвч тэдний байлдааны амжилт богинохон хугацаанд үргэлжилсэн бөгөөд томоохон хэмжээний газрыг эзлээгүй байна.
Зарим киргизүүд Долоон усруу нүүсэн нь энгэр ууланд анх удаа киргиз суурьших эхлэлийг тавьсан байж болох юм. Гэвч нүүсэн эсэх нь төдийлөн тодорхойгүй.
Киргизүүд Уйгурыг унагасан ч Монголд суурьшилгүй буцан баруун хойш нутаг руугаа явсан шалтгаан болон цаг хугацааны талаар эрдэмтэд нэгдсэн ойлголтонд хүрч чадаагүй байна. Зарим судлаач киданчуудад шахагдан баруун тийш хөдөлсөн гэдэг бол зарим нь цаг агаар, уур амьсгалын хүчин зүйлийн улмаас өөрсдөө баруун тийш нүүсэн гэдэг. Учир нь киргизүүдийн аж ахуйд мал сүргээс гадна газар тариалан чухал байр эзэлж байсан бөгөөд Монголын өндөрлөг, газар тариаланд тохиромж муутай байсан гэж үздэг.
924 онд Кидан улсын цэрэг Монголыг эзлэхэд Монголд киргизүүд байгаагүй нь киргиз улс Монголыг захирч байгаагүйг баталдаг.
Уйгур улс унаснаар Монгол дахь түрэгийн ноёрхол үндсэндээ төгсгөл болсон гэсэн үзлийг дэлхийн эрдэмтэд дэмждэг бөгөөд киргизийн цэргүүдэд хөөгдсөн уйгурууд богино хугацаанд Монголыг орхин урагш нүүснээр Монголын өндөрлөгт түрэг угсааны овог аймгууд бараг үлдээгүй байна. Киргизийн цэрэг тэднийг Тэнгэр уул хүртэл үлдэн хөөж нийслэл Ордубалыкийг тонон дээрэмдсэн байна. Түрэгүүд Монголын өндөрлөгөөс нүүнгүүт урьд нь түрэгийн довтолгоонд шахагдан зүүн зүг нүүсэн монгол овог аймгууд эх нутагтаа эргэн ирж суусан байна.
Киргизийн болон дэлхийн зарим түүхчид Уйгур улс унасны дараа киргизийн хаант улс одоогийн Монгол, Өвөр Монгол, Тува, Хакас, Енисей мөрний сав газар зэрэг хэдэн сая км2 нутгийг захирч байгаад 924 онд Кидан улсын довтолгооноор эзэлсэн газраа алдсан гэж үздэг ч энэ үндэслэл муутай юм. Үнэн хэрэг дээрээ Енисейн киргизүүдийн эзэмшил нь төдийлөн их тэлээгүй бөгөөд Тува, Хакас зэрэг Енисей мөрний сав газрын хэдэн зуун мянган км2 газрыг л хамарч байжээ.
Төв Ази дахь эртний улсуудын түүхийг судлахад эртний хятадын он тооллын бичгүүдийг ихээхэн ашигладаг ба киргизийн улс оршин тогтнож байсан гэх баттай баримт эртний хятадын түүхийн номнуудад байдаггүй. Түүхчид хятад хэл дээрхи мэдээллийг уншихдаа алдаа гаргаснаас киргизийн улс нилээдгүй том газартай, нилээдгүй хугацаанд оршин тогтнож байсан гэсэн алдаатай дүгнэлтэнд хүрчээ.
Киргизүүд нь нүүдэлчин ард түмэн байсан бөгөөд Ажо хааны 12 хөвүүн нь түүний улсыг авч чадалгүй бутран доройтоход хүргэсэн байна. Киргизүүд Хакасд төвлөн суурьшиж байжээ.
Судрын чуулганд дурьдсанаар Уйгурын дараа Татарууд хүчирхэгжин Монголын нутагт нөлөөгөө тогтоосон гэдэг тул Түрэгийн үе 840 онд дууссан гэх үндэстэй юм.
Уйгурын хаант улсыг мөхөөж Монгол нутагт ноёрхлоо тогтоосон киргиз нарын өвөг дээдсийн нэрийг Нанхиадын олон үеийн түүх сударт Гэгүнь, Гянгүнь, Гюйвү, Хягас гэх зэргээр дуудлага хувирган тэмдэглэжээ.Гэнгүнь нарыг Хүннү улсын Модунь шаньюй МЭӨ 209 оны үед байлдан эзэлж байжээ. Энэ үед тэд өмнөд Сибирийн Енисей мөрөн, Абакан гол хавиар нутаглаж байв. МЭ 758 онд Уйгурын эрхшээлд орж 80 гаруй жил болоод 20-иод жил Уйгурын ноёрхолыг эсэргүүцэн тэмцэж улмаар 840 онд Уйгур улсын төрийг мөхөөжээ.
Нийгэм
Киргизийн нийгмийн давхраажилт нь түрэгчүүдийн нэгэн адил Эл хэмээх язгууртны бүлэг Хар бүдүн хэмээх жирийн ард гэсэн үндсэн хоёр хэсэгт хуваагдаж байв. Язгууртан бүлэгт хуучин овгийн ахлагч нарын өмөг түшэг болсон цэрэг багтаж байжээ. Язгууртан нар гэр орныхоо аж ахуйн ажилд олзны хүн боолыг ашиглаж эхнэр хүүхдээ хүнд ажилаас чөлөөлдөг байжээ. Язгууртанууд хувь эзэмшил газар нутгийг захирч тэнд оршин суугчдаас алба татвар авдаг байв. Мөн Хар бүдүн нар нь нүүдлийн ба хагас суурьшмал байдалтай аж төрдөг байжээ.
Соёл
Киргиз нарын гол амин зуулга нь нүүдлийн мал аж ахуй, мөн газар тариалан эрхэлж байсан. Эрэгтэйчүүд нь ээмэг зүүдэг, бардам, эр зоригтойгоо харуулах гэж арьсаа хээлдэг. Эмэгтэйчүүд нь нөхөрт гарахаараа хүзүүгээ хээлдэг. Киргизүүд төмөр, алт, мөнгө, зэс тугалга зэргээр гэр ахуйн олон төрлийн хэрэгцээт зүйл болон гоёл чимэглэл урладаг байжээ. Дархчуудийн хээлж, угалзалж, сав суулга, эмээл хазаар, худрага, сэлэм, бүс зэрэг соёлын дурсгалт зүйлс манай түүх соёлын музейд бий. Киргиз нар үслэг ангийн арьс, бугийн цусан ба ясан эвэр хус модыг Дундад Ази, Хятадад гарган худалдаж торго, элдэв бөс бараа, анжис, гоёл чимэглэлийн зүйлс цай, чий, будагтай сав суулга зэргийг худалдан авдаг байв.
Киргизүүд тал газар цугларч бөө бөөлүүлж, лус савдаг тахьдаг байжээ. Мөн нас барагсдаа юмаар ороож гашуудал үйлдээд шатааж чандрыг нь жил өнгөрсний дараа оршуулдаг байжээ.
Киргизийн үеийн дурсгалууд Монгол, өмнөд Сибирийн нутгаас олддог байна. Мөн сар улирал, арван хоёр жилийн хуваарь бүхий цаг тооны бичиг хэрэглэдэг байжээ. Киргизүүд МЭ 923 онд Кидан нарт цохигдон Памирын нуруу руу шахагджээ.
Киргизийн хаант улсын дараах үе
Зарим киргизүүд Тэнгэр уул хүрч суурьшсан ч уугуул нутаг Хэм Хэмчиг буюу Енисей мөрний хөндийд нэгэн хэсэг нь байсаар байсан ба 1207 онд Чингис хааны ууган хүү Жочи тэднийг дагуулснаар Монголын харъяанд орсон байна. Энэ тухай Монголын нууц товчоонд “Туулай жил Зүчийн баруун гарын цэргүүдээр ойн иргэнд морилуулав. Буха газарчилж одов. Ойрадын Хутуга бэхи, түмэн Ойрадын урьд элсэн орж ирэв. Ирээд Зүчийн удирдаж, түмэн Ойраддаа газарчилж, Шигшиг-д оруулав. Жочи Ойрад, Буриад, Баргуд, Урсуд, Хабханас, Ханхас, Туба тэргүүтнийг оруулаад, түмэн Киргизүүдэд хүрвээс, Киргизүүдийн ноёд Йэди-Инал, Алди-Эр, Өрэбэк-Дигин Киргизүүдийн ноёд элсэн орж, цагаан шонхрууд, цагаан агтас, хар булгад аваад ирж, Жочид уулзав” хэмээжээ. Энэ түмэн киргизийн хойчис 300 мянган Енисейн Киргисүүд одоо Тувад байгаа билээ. Енисейн киргизүүд болон Тэнгэр уулын киргизүүдийн ялган салгах аргагүй бөгөөд магадгүй тэд Енисейн эхээс Тэнгэр уул хүртэл ч тархан байсан байхыг үгүй гэх газаргүй бөгөөд сүүлийн үед эрдэмтэд судлаачдын дийлэнхи нь одоогийн киргизийн Бүгд Найрамдах Улс буюу Тэнгэр уулын киргизүүдийг эртний Скиф буюу Сака, Үсүн, Динлин аймгуудаас үүссэн гэсэн дүгнэлтэнд хүрч байна.
киргизүүд мөн л чоно буюу нохойг эх үүсэлтэйгээ холбон домоглох ба эцгийн талаа чоно хэмээсэн байдаг. Киргиз домгоор бол тэдний өвөг нь Кызыл буюу улаан нохой гэдэг. Уг домгоор хааны гүнж шивэгчидтэйгээ зугаацаар хот хүрээнээсээ гадагш явдаг байсан ба нэг удаа яваад ирэхэд нь аулыг нь дайсан этгээд тонон талж хүн зоныг нь устгасан байжээ. Тэр аулд үлдсэн ганц амьд амьтан нь нэгэн эр тайган нохой байснаар гүнж болон түүний шивэгчид болох 40 бүсгүй болон тэр улаан нохойн дундаас киргизүүд үүссэн гэх бөгөөд дөчин бүсгүй буюу дөчин овог аймгийн нэгдэл гэх Кир киз нэр үүсэв хэмээдэг. Тэгээд ч одоо киргизийн төрийн далбааны тоонолжин (түндүк буюу гэрийн тооно) голтой нар нь 40 цацрагтай байдаг байна.
Мөн үзэх
Ангилал:Сибирийн түүх Ангилал:Түрэг хэлт угсаатан Ангилал:Ази дахь угсаатан
Үлээдэг бохины хямрал Токио 2040
Дүрүүд
Дуу оруулсан: Асакава Юү
Дуу оруулсан: Юкино Сацүки
Дуу оруулсан: Нацүки Рио
Дуу оруулсан: Кониши Хироко
Холбоос
Ангилал:Анимэ
Иохан Готтлиб Ган
Иохан Готтлиб Ган (Johan Gottlieb Gahn, 1745 – 1818) нь Шведийн химич, металлургч бөгөөд 1774 онд манганыг нээсэн эрдэмтэн юм.
Ган 1762-1770 онд Уппсалад суралцаж байх хугацаандаа Торберн Бергман, Карл Вильхелм Шееле нартай танилцжээ. 1770 онд Фалунд суурьшсан Ган зэс баяжуулах аргыг сайжруулж, хэд хэдэн үйлдвэр барихад оролцсон аж.
Тэрээр Шведийн Уурхайн Зөвлөлд 1773-1817 онд химичээр ажилласан юм. Өөрийн шинжлэх ухааны ололт нээлтүүдийг хэвлэж нийтлүүлэхдээ тун дурамжхан байдаг байсан тэрээр Бергман, Шееле нартай харин чөлөөтэй харилцдаг байв. Ганы нээлтүүдийн нэг нь нүүрстөрөгч ашиглавал манганы диоксид дахь манганы агууламж нэмэгдэх явдал байсан бөгөөд ингэснээр манганыг анх удаа металл хэлбэрээр нь гарган авч чаджээ.
1784 онд Ган Шведийн Эзэн Хааны Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүнээр сонгогджээ. Тэрээр мөн Шведийн уурхайд удирдах албан тушаал эрхэлж байсан аж.
Гадны холбоос
Ангилал:1745 онд төрсөн Ангилал:1818 онд өнгөрсөн Ангилал:Шведийн химичид
Манагуа
Манагуа (Managua) нь Никарагуагийн нийслэл хот юм. Хүн амынхаа тоогоор Төв Америкт Гватемала хотын дараа ордог тус хот Золотлан буюу Манагуа нуурын баруун урд эрэгт оршдог бөгөөд 1852 онд улсынхаа нийслэл хотоор өргөмжлөгджээ.
Хүн амын өсөлт
1970 оноос хойших тус хотын хүн амын тооллогын дүн.
Эшлэл
Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин  Ангилал:Никарагуагийн суурин Ангилал:Саятан хот Ангилал:Төв Америкийн нийслэл Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Далайн ван
Далайн ван (тэмдэг: ) нь нарны аймгийн найм дахь гараг юм. Хэмжээгээрээ дөрөв дахь том, массаараа гурав дахь томд тооцогдоно. Далайн ван нь хажуу дахь нягт арай багатай тэнгэрийн ван гаригаас илүү, дэлхийгээс 17 дахин их масстай. Тус гариг нь нарыг ойролцоогоор 30.1 о.о.н. зайнд тойрно. Тэнгэрийн ван гаригийн орбит бага зэрэг өөрчлөгдөж байсныг үндэслэн 1846 оны 9 сарын 23-нд нээгдсэн далайн ван гариг нь ажиглалтаар бус математик тооцоогоор олдсон анхны гариг болжээ. Энэ үед мөн хамгийн том дагуул болох Тритон нээгдсэн байна. Далайн ванд очсон ганц сансрын хөлөг нь 1989 оны 8 сарын 25-нд очсон Вояжер 2 байжээ.
Далайн ван нь бүтцээрээ Тэнгэрийн вантай төстэй бөгөөд бусад хийн гариг Бархасбадь, Санчираас ялгаатай. Атмосфер нь Бархасбадь, Санчиртай ижил устөрөгч, гели, мөн маш бага хэмжээний нүүрстөрөгч, азотоос ихэнхдээ тогтох ч ус, аммон, метан зэрэг мөсүүд ихтэйгээрээ онцлог. Эдгээр ялгааг гаргахын тулд одон орон судлаачид заримдаа Далайн ван, Тэнгэрийн ванг "мөсөн гаригууд" хэмээн ангилдаг. Цөм нь мөс, чулуулгаас тогтдог. Гаригийн хөх өнгө нь хамгийн гаднах хэсэгт нь байх маш хэмжээний метанаас шалгаална.
Далайн вангийн атмосфер дахь цаг агаарын үзэгдэл идэвхитэй, их харагддагаараа Тэнгэрийн вангаас ялгагдана. Эдгээр үзэгдлүүд нь нарны аймаг дахь хамгийн хурдан (2100 км/цаг-т хүрнэ) үргэлжилсэн салхины урсгалуудаар явагддаг байна. Нарнаас маш их зайд орших тул далайн вангийн гадна атмосфер нь нарны аймаг дахь хамгийн хүйтэн газруудын нэг юм. Үүлний дээд хэсэгт −218 °C (55 K)-т хүрнэ. Цөм дахь температур нь харин нарны гадаргатай харьцуулахуйц хэмжээнд ба бусад гаригуудын цөмийн температуртай ойролцоо буюу 7,273 K (7,000 °C) орчимд хүрдэг. Далайн ван нь маш бүдэг, эмтэрхий цагирагны системтэй.
Вэстлайф
Вэстлайф (Westlife) нь 1998 оны 7 сарын 3-нд байгуулагдсан, Ирландын хамтлаг юм. Анх байгуулагдахдаа Ники Байрн, Кайан Эган, Марк Фийхили, Шэйн Филан, Брайан МакФадден гэсэн 5 гишүүнтэй байсан. Тус хамтлагийн эхний 7 дуу нь Нэгдсэн Вант Улсад шууд нэгдүгээрт жагсаж, дэлхий даяар 40 сая гаруй цомог нь борлогджээ.
Анх Саймон Коуэллтэй гэрээ байгуулж байсан тэдний менежер нь өдгөө Луйс Валш юм. 2008 онд тэд орлогоороо Ирландын 30-аас доош насны алдартнууд дунд 9-д, нийт алдартнууд дунд 13-т бичигджээ. Тэд 14 Нэгдсэн Вант Улсын чартыг тэргүүлсэн 14 синглтэй бөгөөд энэ амжилтаараа түүхэнд Элвис Пресли, Битлз нарын дараа, Клифф Ричардтай хамтдаа гуравдугаарт бичигддэг.
Ихэнх хит дуунуудыг нь Стив Мак, Уэйн Хектор зэрэг хөгжмийн зохиолчид бичсэн хэдий ч хамтлагийн гишүүд бас өөрсдөө дуу зохиодог.
Цахим холбоос
Ангилал:Поп хамтлаг Ангилал:Ирландын хамтлаг Ангилал:Хөвгүүдийн хамтлаг Ангилал:BRIT Award шагналтан
Арминас Нарбековас
Арминас Андреевич Нарбековас (1965 оны 1 сарын 28-нд Гаргждайд төрсөн ) нь Литвын хөлбөмбөгчин асан, Банга Гаргждай багийн ахлах дасгалжуулагч юм.
Шигшээ баг
Тэрээр ЗХУ-ын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд ФИФА-гийн албан ёсны тоглолтод оролцож байгаагүй хэдий ч 1988 оны зуны олимпод тоглож, алтан медаль хүртэж байсан. Тус тэмцээнд Нарбековас 2 гоол оруулснаас хагас шигшээд Италийн хаалганд нэмэлт цагт гоол оруулан, багаа 3-2 харьцаагаар ялж шигшээд шалгарахад том тус хүргэжээ. Арминас шинэ тутам байгуулагдсан Литвын шигшээ баг анхны тоглолтоо 1990 оны 5 сарын 27-нд Гүржийн шигшээ багийн эсрэг хийж, 2-2 харьцаагаар тэнцэхэд тус улсын шигшээ багийн түүхэн дэх анхны гоолыг нь оруулж байжээ. Харамсалтай нь бэртэл гэмтлийн улмаас шигшээ багтаа дөнгөж 13 тоглолт хийж, 4 гоол оруулсан амжилтаар тамирчны замналаа дуусгасан юм.
Шагнал
Нарбековас 1985 - 1988 онд 4 жил дараалан Литвын шилдэг хөлбөмбөгчнөөр шалгарч байв. Мөн УЕФА 2003 онд байгуулагдсаныхаа 50 жилийн ойгоор гишүүн улс бүрийнхээ өнгөрсөн 50 жилийн шилдэг тоглогчийг шалгаруулахад Литвын Хөлбөмбөгийн Холбоо түүнийг улсынхаа шилдгээр нэрлэжээ.
Эшлэл
Ангилал:ЗХУ-ын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Литвын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:ЗХУ-ын олимпын аварга Ангилал:Хөлбөмбөгийн олимпын аварга Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Австрийн хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Литвын оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:Австрийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Литвачууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Токио Хотел
Токио Хотел бол 2001 онд байгуулагдсан, поп рок жанраар тоглодог германы Магдебург хотоос гаралтай хамтлаг юм. Герман болон Австри улсын шилдэг сингл буюу дан дууны төрөлд дөрвөн удаа тэргүүн байранд, мөн түүнчлэн долоон сая борлуулагдсан дууны цомгоороо (2014 оны мэдээ) герман хэлтэй орнуудад сүүлийн жилүүдэд хамгийн өндөр амжилттай яваа хамтлаг юм. Дууны цомог үйлдвэрлэгч Универсал Музик нь 2007 оноос хойш тус хамтлагийн цомгийг европын олон орны зах зээлд борлуулсан ба 2009 оноос эхлэн хойд болон өмнөд Америкт ч борлуулж байна. 2009 оны аравдугаар сард гурав дахь студийн цомог болох Хуманойдоо дэлхий даяар анх удаа нэг ижил цагт худалдаанд гаргажээ.