cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Михаил Ботвинник
Дэлхийн аварга болсон нь
Ботвинник түүний өмнөх дэлхийн аварга болох Алехинтай дэлхийн аварга цолын төлөө халз тоглохоор тогтсон байсан боловч дайнаас болж олон жил энэхүү халз тулаан хойшлогдсон байна. Арай гэж дайн дууссан боловч дэлхийн аварга Алехин зуурдаар нас барсан байсан тул тэр хоёрын хооронд халз тулаан явагдах боломжгүй болжээ. Тэгээд дэлхийн шатрын холбооноос тэр үеийн шилдэг 5 шатарчдын хооронд 5 тойргийн тэмцээн хийж хэн түрүүлсэн нь дэлхийн шатрын 6 дахь аварга болно хэмээн шийдвэр гаргаж олон нийт ч зөвшөөрч тийнхүү тэмцээн зохиогджээ. Тэмцээний дүн нь товчхондоо бол Ботвинник авах ёстой 20 онооноос 14 оноо аван түрүүлж, хоёрт орсон шатарчнаасаа 3 оноогоор хол тасарсан байна. Ийнхүү Ботвинник Дэлхийн шатрын 6 дахь аварга болсон байна.
Шинэ Газар
Газарзүй
Нийт талбай нь 90,650км2 (Газрын талбай 55,200км2, нуур цөөрөм, гол, намгийн талбай 36,000км2). Баруун урд үзүүрээсээ зүүн хойд үзүүр хүртлээ 925 орчим км зайтай юм. Хойд арлын өргөн нь 123км, өмнөд арлынх 143км орчим болно. Хамгийн өндөр цэг нь 1547м өндөрт өргөгдсөн.
Михаил Ботвинник
Цахим холбоос
Ангилал:Шатрын дэлхийн аварга Ангилал:ЗХУ-ын шатарчин Ангилал:ЗХУ-ын шатрын аварга Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (ЗХУ) Ангилал:Октябрийн хувьсгалын одон шагналтан Ангилал:Хүндэт Тэмдэг одон шагналтан Ангилал:Шатрын ном зохиогч Ангилал:Шатрын зохиогч Ангилал:Компьютерын шатрын программист Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1911 онд төрсөн Ангилал:1995 онд өнгөрсөн
Шинэ Газар
Газарзүй
Өвөлдөө -40 хэм хүртэл хүйтрэх бөгөөд хамгийн дулаан үе болох 8 сард хойд хэсэгтээ дунджаар +2.5 хэм, өмнөд хэсэгтээ +6.5 байдаг.
Хүн ам
2002 оны тооллогоор Шинэ Газрын хүн ам нь 2716 гэж тоологдсон бөгөөд үүнээс 2622 нь тус бүсийн засаг захиргааны төв болох Белушья Губад амьдардаг аж. Уугуул оршин суугчдаас ненец үндэстэн 100 орчим, авар үндэстэн 50 орчим үлдсэн байдаг бөгөөд тэд загас, цагаан баавгай, далайн хав зэргийг агнан аж төрдөг байна.
Түүх
Оросууд Шинэ Газрыг мэдэх болсон нь Новогородын худалдаачид энэ бүс нутгаар ирэх болсон 11 буюу 12-р зуунаас эхтэй. Улмаар 16-р зуунд Өрнөд Европоос Зүүн Ази орох хамгийн дөт усан зам болох "Зүүн хойд далайн зам"-ыг нээхээр аянчид ихээр зорчих болж, 1553 онд Хью Виллоубай (Hugh Willoughby) өрнөдийнхнөөс анхлан хөл тавьсан аж. 1596 онд Виллем Баренц Шинэ Газрын хойд үзүүрийг тойрч, зүүн хойд эрэгт нь өвөлжсөн гэдэг. 1821–1824 онд хийгдсэн Феодор Лийткэ (Feodor Liitke)-гийн судалгааны үр дүнд баруун эргийн нь газрын зураг бэлэн болжээ.
1870 онд Малые Кармакулы (Malye Karmakuly) хэмээх суурин бий болсноор тогтмол суурьшин амьдрагчидтай болж, 1926 он хүртэл Шинэ Газрын засаг захиргааны төвийн үүргийг гүйцэтгэж байлаа.
Зөвлөлт Холбоот Улсын үед цөмийн туршилтын талбар болж, түүхэн дэх хамгийн том хэмжээтэй цөмийн туршилт явагдаж байсан түүхтэй. 1989 онд гласностийн үр дүнд Шинэ Газар дахь цөмийн туршилтуудын талаарх мэдээлэл олон түмэнд ил болж, 1990 онд Грин Пийс байгууллагынхан Шинэ Газарт очиж эсэргүүцлийн хөдөлгөөн зохион байгуулж байлаа.
Цөмийн туршилтууд
right|thumb|300px|Шинэ Газар дахь цөмийн туршилтын гол бүсүүд Шинэ Газар нь хүйтэн дайны үед цэрэг армийн чухал ач холбогдолтой газруудын нэг болж байв. Зөвлөлтийн арми тус арлын өмнөд хэсэгт "Логачевогийн агаарын цэргийн бааз" байгуулж, эхэн үедээ нисэх онгоц эсэргүүцэгч байрлуулж байв. 1955 оноос цөмийн туршилтад зориулж, стратегийн дэмжих байгууламжуудыг барьж эхэлсэн байна. ЗХУ нь 1954 оны 6 сард Шинэ Газрыг цөмийн туршилтын талбар болгон ашиглахаа зарласан бөгөөд одоо ч ОХУ цөмийн туршилтаа энд явуулсаар буй. Өнөөдрийг хүртэл нийтэд ил болоогүй туршилтуудыг тооцохгүй бол 224 удаа цөмийн туршилт явагдсан гэж үздэг.
Zone A (Чёрная Губа) нь 1955–1962, 1972–1975 онуудад ашиглагдаж байсан. Zone B (Маточкин Шар)-д 1964–1990 онд газар дор туршилт хийгдэж байлаа. Zone C (Сухой Нос) нь 1958-1961 онд ашиглагдаж байсан болно. Ялангуяа 1961 онд түүхэнд хамгийн их 50 мегатонноор яригдах "ЦАРЬ БОМБА"-г энд дэлбэлж туршиж байв. Дээрх гурваас гадна олон газарт цөмийн туршилт явагдаж байсан юм.
1963 онд агаарт цөмийн туршилт хийхийг хязгаарласнаас хойш 1973 оны 9 сарын 12-нд газар доор хамгийн том хэмжээтэй (4.2 мегатонн) туршилт явагдсан байна. "Царь" зэрэг агаарт хийгдсэн туршилттай харьцуулахад бага энерги мэт боловч энэ нь магнитудын 6.97 баллын хүчтэй газар хөдлөлт үүсгэж, 80 сая тонн мөсөн гол гулсан 2км урттай нуур бий болсон гэдэг.
224 удаагийн туршилтын дэлбэрэлтийн хүч нь нийтдээ 265 мегатонн болсон аж. Энэ нь дэлхийн хоёрдугаар дайны үед ашигласан цөмийн энергийн нийт хэмжээ (Хирошима, Нагасакид хаясан бөмбөгийг оруулаад) болох 2 мегатоннтой харьцуулшгүй их хэмжээ юм.
1988-1990 онуудад Грин Пийс зэрэг байгаль орчныг хамгаалах байгууллагуудын хүчин чармайлтаар Шинэ Газарт цөмийн туршилтыг эсэргүүцсэн хөдөлгөөн зохион байгуулагдаж, мөн хүйтэн дайн төгсгөл болсон, ЗХУ задарсан, нийгэм солигдсон, хөрөнгө мөнгөний асуудал зэрэг олон хүчин зүйлийн улмаас 1990 оноос хойш цөмийн туршилт явуулахаа больжээ. Гэвч 1998 оноос эхлэн жил бүрийн намар Цөмийн Энергийн Агентлаг 100г хүртэл плутони ашигласан туршилтуудыг явуулж буй.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын арлын бүлэг Ангилал:Оросын арлын бүлэг Ангилал:Умард мөсөн далайн арлын бүлэг Ангилал:Цөмийн зэвсгийн туршилтын талбай Ангилал:Архангельск мужийн газар зүй
Франц-Иосифын газар
Франц-Иосифын газар (Земля Франца-Иосифа) нь Умард мөсөн далайн Баренцын тэнгист орших, Оросын Холбооны Улсын эзэмшлийн, 190 орчим арлаас бүрдэх олтриг юм.
Ерөнхий ойлголт
200px|right|Нортбрүк арал Франц-Иосифын газар нь Шпицбергений зүүн талд байрлах бөгөөд ОХУ-ын Архангельск мужид харьяалагдана. Хойд өргөргийн 80.0-81.9 хэмийн орчимд байх бөгөөд Евразийн хамгийн хойд цэг болно. Хойд цэг нь Долф арлын Флигели хошуу (mys Fligeli) бөгөөд хойд өргөргийн 81.52 хэмд оршино. Тус арлууд нь хойд туйлаас дөнгөж 900км зайтай бөгөөд үүгээрээ Канадын Эллесмер арал болон Гренландын дараа ордог. Нийт талбай нь 16,100км², хамгийн өндөр цэг нь Винер-Нейштадтын газар арлын 620м өндөр өргөгдсөн цасан толгой юм. Тус олтригийн ихэнх хэсэгт хүн амьдардаггүй. Эрт дээр үед нэг том чулуун арал байсан ч элэгдлийн улмаас олон аралд хуваагдсан гэж үздэг. Нийт талбайн 85％ орчим нь мөсөн гол, цасан толгой бөгөөд нүцгэн газар ч ихтэй. 1873 онд Австри-Унгарын эзэнт гүрний судлаач Карл Вайбрехтын удирдсан баг тус нутгаар аялж, эзэн хаан Франц-Иосиф I-ийн дурсгалд зориулж нэрлэсэн гэдэг.
Онцлог
Галт уулын шинж чанартай бөгөөд гуравдагч галав болон Юрийн галавын үеийн чулуулгаас тогтоно. Ихэнх хэсэг нь мөсөөр хучигдсан байдаг ч хаг, хөвдхөнөөр хучигдсан нүцгэн хад ч элбэг.
Зэрлэг амьтад
Далайн морь, цагаан үнэг, цагаан баавгай амьдардаг. Мөн цахлайн төрлийн шувууд элбэг. Заримдаа цагаан далайн гахай ажиглагдана.
Ангилал:Европын арлын бүлэг Ангилал:Оросын арлын бүлэг Ангилал:Умард мөсөн далайн арлын бүлэг Ангилал:Архангельск мужийн газар зүй
Жэймс Милнер
Жеймс Филип Милнер (James Philip Milner; 1986 оны нэгдүгээр сарын 4, Лидс) — Английн хөлбөмбөгчин, Премьер лигийн «Ливерпүүл» болон Английн шигшээн хагас хамгаалагч.
Замнал
«Лидс Юнайтед», «Суиндон Таун», «Ньюкасл Юнайтед» болон «Астон Вилла» багуудад тоглож байсан Милнерийг «Манчестер Сити» 2010 оны наймдугаар сарын 17-нд 26 сая фунт стерлингийн үнэ хүрэх гэрээг хоёр багийн харилцан тохиролцолын үндсэн дээр Стивен Айрлэндээр сольж, нэмж 8 сая фунтийг төлсөн гэдэг.
«Ливерпүүл» чөлөөт тоглогч Милнерийг 2015 оны зургадугаар сарын 4-нд элсүүлэв.
Гадны холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Суиндон Таун багийн тоглогч Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Ливерпүүл багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Рашаан
Рашаан (мо.б. 22pxrasiyan ; сам. रसायन rasāyana) нь Бурханы шашинд хэрэглэгддэг тарнидаж адисласан бузарыг арилгаж, амгаланг авчрах ариун ус юм. Мөн газрын гүний эрдэсийг шингээсэн өвчин эмгэгийг илааршуулахад тустай байгалийн ундарга усыг рашаан гэж нэрлэнэ. Уламжлалт үг нь р үсгээр эхлэж хэлэхэд төвөгтэй байдгаас Монголчууд аршаан гэж дууддаг. Газрын гүний эрдсийг шингээсэн өвчин эмгэгийг илааршуулахад тустай байгалийн ундарга усыг рашаан гэнэ. Монголчууд эртнээс рашааныг ихэд хүндэтгэн, сүсэглэж хэрэглэсээр ирсэн бөгөөд рашаан уухдаа “Рашаан рашаан болох болтугай, арьс махны завсар гүйж аливаа муу өвчнийг арилгаж хайрлах болтугай” гэж залбиран хүртдэг байжээ. Рашааныг тусгай цаг улиралд, сонгосон дэг горимын дагуу тодорхой хэмжээгээр уугаад, дараа нь сайтар гам сахивал аливаа өвчнийг анагаах, эрүүлжүүлэх увдистай хэмээн эрхэмлэнэ.
Хэрэглээ: Монгол нутагт халуун, хүйтэн, хийжсэн зэрэг олон төрлийн рашаан бий. Хамгийн хүйтэн нь 0°С байхад хамгийн халуун нь 50°С орчим байдаг бөгөөд энэ байдал нь жилийн дөрвөн улиралд хувирдаггүй. Монголчууд рашааныг хэрэглэхдээ эмт чанарыг анхаардаг байна.
Энгийн үедээ 7-21 хоног орж, 49 хоног гам барих буюу 100 хоног гам барьж рашааны хүчийг төгөлдөржүүлдэг. Рашааныг эхний 7 хоногт бага багаар, хоёр дахь 7 хоногт ихээр, сүүлчийн 7 хоногт бага багаар хэрэглэхээ багасгах учиртай. Хэрэглэсний дараа хүйтэн нойтныг идэх, сэрүүн чанартай идээ идэх зэргийг анхааран цээрлэдэг бөгөөд халуун хүйтнээ тэнцүүлж, мах шөлөө зохицуулахыг хичээн, гам барьдаг. Мөн хонины шөл ууж, биеийн тамирыг нөхдөг ёс ч буй.
Ач холбогдол: Рашааныг ямар өвчинд, хэрхэн хэрэглэх тухай нарийн жор байдаг. Тухайлбал, ходоодны рашаан нь ходоодны салст бүрхэвчийг цочроон, хоол боловсруулах эрхтэн болоод элэгний үйл ажиллагаанд нөлөөлж бодисын солилцоог сайжруулдаг байна. Рашаан бүхэн өөр өөрийн ач тустай. Тухайлбал, үе мөчний рашаан нь үе мөчний үрэвсэл болон хуян, шар уснаас үүдэлтэй нуруу, хөлийн үрэвсэлд сайн байдаг.
Ангилал:Буддын шашин Ангилал:Ус
Сычуань муж
Сычуань (монгол бичгээр - s(e)čuvan, хятадаар 四川 - Sìchuān) — Хятад улс (БНХАУ)-ын өрнө өмнөд хэсгийн муж.
Тодруулга
Ангилал:Сычуань Ангилал:Хятадын муж
Орос-Хятадын хилийн маргаанууд
ЗХУ ба хятадын хооронд 1917 онд ЗХУ үүсгэн байгуулагдсанаас хойш түүнийг бутран татн буулгасан 1991 оны хооронд хилийн болон газар нутгийн төдийгүй улс төр, эдийн засгийн шалтгаанаар хэд хэдэн удаа томоохон хилийн зэвсэгт мөргөлдөөн болсон түүхтэй.
Түүх
XVII зууны үед анхны хилийн маргаан гарч байсан бөгөөд 1689 онд Хаант Орос - Хятадын хилийн анхны гэрээ “Нерчийн гэрээ”-гээр хоёр орны дорнод хилийн тухай асуудлыг авч хэлэлцсэн байдаг.
1727 онд хоёр улс завсрын хилийн гэрээ болох “Буриний гэрээ“ байгуулагдсан ба уг гэрээгээр Хятадын баруун талын хилийг Балхаш нуурын эргээр тогтоосон байна.
19 зууны үед Хятадын Чин гүрэн “Хар тамхины дайн”-д оролцож хилийн асуудалд анхаарлаа хандуулахаа хойш тавиад байсан үе юм. Энэ нь Хаант Орос улсад ашигтай байсан бөгөөд Айгунь (1858 он), Бээжингийн (1860 он), гэрээнүүд, Чугучамын протокол (1864 он), Илиймын (1881 он) тус тус гэрээгээр Чин гүрэнд шахалт үзүүлэн 1 сая км2 нутаг Чин гүрнээс Хаант Орос улсад ирсэн байдаг.
19 зууны төгсгөлөөр Хаант Орос улс Дорнод Хятадын төмөр замыг өөрийн ашиг сонирхлын үүднээс өөртөө авсан байна. Энэ нь Хятадын дотоод луу нэвтрэн орох боломжтой болгосон юм.
Зөвлөлт-Хятадын харилцааны түүх.
ЗХУ, Японы Квантуны армийг бут цохьсноор Хятадын талд ихээхэн тус үзүүлж 1949 оны 10 дугаар сарын 1 нд БНХАУ байгуулагдсан.
1949 оны 10 дугаар сарын 2 ны өдөр ЗХУ, БНХАУ хоёр хоорондоо дипломат харилцаа тогтоосон. 1949-1956 онд Зөвлөлт Хятадын харилцаа шинэ шатанд хүрч, ЗХУ Хятадын талд арми байгуулах, мэргэжилтэн бэлтгэх ажилд идэвхтэй тусалж, Далянь хот, Дорнод Хятадын төмөр зам /КВЖД/-ыг Хятадын талд буцааж өгсөн. 1950 онд БНХАУ, ЗХУ хооронд найрамдлын хамтын гэрээнд гарын үсэг зурсан юм. Тухайн үед Мао-гийн гадаад бодлого түүнийхээр “нэг талруугаа хэвийсэн” /lean to one side/ буюу социалист лагерьд хамтдаа орших бодлого байсан юм. 1950 оны эхээр ЗХУ-ын тал БНХАУ-д зүүн хилийн зурвасыг тэмдэглэсэн газрын зураг өгсөн байна. Тухайн үед БНХАУ нь хилийн зурвасын талаар ямар нэгэн гомдол санал гаргаагүй юм. Харин 1950-аад оны 2-р хагасаас эхлээд зүүн хилийн зурвасын талаар маргаатай, шийдэгдээгүй асуудал байна гэж Хятадууд Оросуудад гомдол гаргах болжээ. Учир нь хоёр орны харилцаа муудсан учир хилийн асуудлыг авч үзэх шаардлага гарч ирсэн юм.
1956 онд ЗХУ-д Н.С.Хрущев засгийн эрхэнд гарч ЗХУКН-ын ХХ их хурал дээр анх удаа “ганц хүнийг тахин шүтэх” явдлыг эрс шүүмжилсэн нь БНХАУ-ын удирдагчдыг эмзэглүүлж, энэхүү намын Их хурлын дараа хоёр орны харилцаа хүйтэрч эхэлсэн түүхтэй.
1963 оноос хоёр улсын удирдлагууд хоорондоо захидлаар харилцаж үзэл суртлын асуудлаар мэтгэлзэх болсон бөгөөд 1964 оноос эхлэн ЗХУ-Хятадын харилцаа зогсонги байдалд орcон юм. Анх Зөвлөлт Хятадын хилийн маргаан нь 1950-д оны сүүл 1960-аад оны эхээр 4,380 км урт Хятад Зөвлөлтийн хилийн дагуу болсон. Тухайлбал хамгийн ноцтой будлиан нь 1962 оны 5 сард, Хятадын үндэстний цөөнх болсон 60,000 орчим Шинжаны Уйгарчуудыг ЗХУ тодорхой нөхцөл болзолтойгоор нутагтаа оруулсан байна. Энэ нь Бээжингийн дургүйг хүргэж буруутанг хайж, Зөвлөлтийн хийсэн ажил гэж тодорхойлоод хариуг нь хатуу барихаа амласан байна. ЗХУ, Хятадын хилийн байдал энэ үеэс эхлэн улам бүр түгшүүртэй болж ирсэн юм. Хятадын талын тайлбараар бол 19 зуунд хийсэн хилийн гэрээг Чин гүрэн, Хаант Оросын хооронд шударга бусаар хийсэн гэж мэдэгдсэн. БНХАУ ЗХУ-д хандан “алдагдсан газар нутгийн” жагсаалтыг 1963 оны гуравдугаар сарын 8 нд нийтэлж, Зөвлөлт, Хятадын хилийн шугам нь эрх тэгш бус гэрээнүүдийн дүн болохыг хүлээн зөвшөөрөхийг шаардсан шаардлага тавьж байжээ. Москва энэ тайлбарыг хүлээн авахаас татгалзсан.
Юутай ч 1964 онд хоёр тал алс дорнодын хилийг урьдчилсан байдлаар хэлэлцэж зөвшөөрсөн ба, үүний дотор Чжэньбао арлын (Даманы арал), хувь заяа бүрхэг хэвээр үлдсэн байдаг. 1964 оны 2 сарын 25-нд хилийн асуудлаар ЗХУ, БНХАУ-ын хооронд хэлэлцээр эхэлсэн байна. Гэхдээ хоёр орны гадаад хэргийн сайд нарын орлогчийн түвшинд хэлэлцээр хийж 8 сарын 2 хүртэл хэлэлцээр үргэлжилсэн байна. Гэвч тэд тодорхой үр дүнд хүрэлгүй маргалдсаар тарсан. 1964 оны 7 сард Мао Зэдүн социалист төлөөлөгчдийн их хурал дээр Хаант Орос нь Хятадын өргөн уудам газар нутаг болох Монгол, Сибирь, Алс дорнод, Камчаткыг хүчээр эзэлсэн гэж мэдэгдсэний хариуд Зөвлөлтийн удирдагч Н.С.Хрушев хэнд ч хэрэггүй хилийн гэрээ гаргаж ирлээ гэж хариу мэдэгдсэн байна.
ЗХУ, Японы хооронд эмзэг асуудал болох маргаантай дөрвөн арлуудын талаар хоёр орны харилцаанд яс хаясан өнгө аястай мэдэгдэл ч хүртэл хийх болсон. Энэ нь: 1964 оны 7 сарын 10-нд Жоу Эньлай “Кунашири, Эторофү арлууд бол гарцаагүй Японых гэдгийг Хятад улс дэмждэг бөгөөд гэхдээ үүнийг өдөөн хатгасан хэмээн ойлгож болохгүй, зүгээр л маргаантай чухал асуудлаа зөв шийдээсэй гэж хүссэн юм” хэмээн мэдэгдэж байснаас харахад болно. Уг нь 1900 оны орчим “Бээжингийн гэрээ”-ний дараа, Оросын олж авсан Манжуураас гадна Дорно зүгийн хилийг тогтоохдоо гурван голоор тогтоосон байдаг. Эргүнэ гол гурван талын уулзвар Монгол, хойд Хятад баруун өмнөдөөс Зүүн хойд, Амураас Хабаровск Уссури гол хүртэл. Эдгээр голын эргэн тойронд олон тооны хүн суудаггүй, хэний ч харьяа бус жижиг арлууд байдаг байжээ. 1960-аад оны төгсгөлөөр эдгээр арлын эрэг хавиар ЗХУ-ын хилийн манааны эргүүлүүд үзэгдэх болсон байна. Чухам яагаад Зөвлөлтийн цэргүүд эргүүл хийж эхэлсэн нь ойлгомжгүй асуудал юм. Тэртээ 1945 онд Зөвлөлтийн цэргүүд Японы квантуны армийг буулгаж авах тэр үед хилийн дагуу түр эргүүл хийж байсан ба тэр үед Даманы арал хэний эзэмшилд байсан нь бас л тодорхойгүй байсан юм. Хятадын удаа дараагийн шаардлагаар голын эзэмшлийн хилийн талаар олон улсын дүрмийн дагуу усан онгоцны хилийн шугам тогтоох санаачилга гаргасан боловч ЗХУ (тусгай хяналтад) арлыг, голын хамт бүхэлд нь эзэмших болзол тавьж байжээ. Гэвч Бээжин энэ саналыг хүлээн аваагүй юм. Энэ хооронд хоёр тал Хятад-Орос 1964 он гэхэд зүүн баруун хилийн дагуу цэргийн ихээхэн хүчээ татан бөөгнөрүүлээд байлаа.
Түүний оргил үе нь 1969 он бөгөөд Алс Дорнодын Даманы арал, Казакстаны Жаланашколь нуурын орчим болсон зэвсэгт мөргөлдөөнүүд юм. Зөвлөлт- Хятадын маргаан 1969 онд дээд цэгтээ хүрч дэлхийн улс төрийн системийн хоёр туйлд системийн эхлэл болсон юм. 1969 оны 3 сард хилийн мөргөлдөөн нь Хятадаар Чжэньбао /Zhenbao/, Оросоор Даманы арлын ойр хавьд Уссури гол, (Даманы хойг гэх нь ч бий) орчим анх хэлсэн. 1969 оны 3 дугаар сарын 2-нд Хятадын цэргүүд анх Даманы арал дээр ээлжит эргүүлээ хийж явсан Зөвлөлтийн хилийн манааг отолтод оруулж, тулалдсан бөгөөд Зөвлөлтийн талаас танкаар дэмжүүлсэн цэргийн нэмэгдэл хүч ирсэн ба Хятадын тал хариу их буу минёмотоор галлан багахан хэмжээний цэргийн мөргөлдөөн гарч Зөвлөлтийн талаас 31 хүн нас барж 14 хүн шархдан 1 танкаа алдсан байна. Удалгүй 3 дугаар сарын 15-нд Хятадын цэрэг Даманы арал болон Уссури голын эргийг бөмбөгдөж, Зөвлөлтийн тал хариу артилерын (их буу болон катюша буюу тийрэлтэт пуужингийн цохилт) маш хүчтэй цохилт өгч Хятадын талаас 800 гаруй хүн шархдах буюу алагдан хохирсон гэсэн тоо баримт байдаг. Тухайн үед зөвлөлтийн тал лазерийн зэвсэг хэрэглэсэн хэмээж байсан ч энэ нь худал цуурхал байсан юм. Зөвлөлтийн талаас 48 хүн нас барж 94 хүн шархадсан байна. Хятадын талын хохирол Зөвлөлтийг бодвол харьцангуй их байжээ. Зөвлөлтийн талаас 1 байлдааны машин, 1 хуягт тээвэрлэгч, 1 танкаа алдсан байна.
1969 оны 3 сарын 29-нд Зөвлөлтийн Засгийн газар БНХАУ-д хандан 1964 онд эхлүүлсэн хэлэлцээрээ үргэлжлүүлж Хилийн маргааныг тайван замаар шийдэхийг ЗХУ уриалсан байна. Гэвч 1969 оны зуныг хүртэл хил дээр буун дуу гарсаар байлаа.
Дараа нь хилийн мөргөлдөөн 1969 оны 8 сард Зөвлөлт-Хятадын баруун хилийн дагуу Шинжанд Казакстаны Жаланашколь нуурын орчим гарсан байна. Хятадын тал дахиад л их хохирол амсса байна. Маргаан улам даамжрахад Зөвлөлт, Хятад хоёр дайны бэлэн байдалд шилжээд хэн нэг нь цөмийн зэвсэг хэрэглэхэд бэлэн болсон хүнд үе байлаа. Энэ үед Москва хямралаас гарах олон янзын суваг гарц хайж Хятадад цөмийн цохилт өгөх боломжит хувилбарт хүрсэн байлаа. Бүр стратегийн цөмийн бөмбөгдөгч нисэх онгоцнууд агаарт жижүүрлэн нисэж байсан эгзэгтэй үе юм. ЗХУ Хятадад цөмийн цохилт өгч болзошгүй гэдгийг АНУ мэдэж байсан бөгөөд ЗХУ-ын АНУ-аар төвийг сахиулах гэсэн оролдлого нь бүтэлгүй болсон гэхэд болно.
Хятад улс дайны хэнээрхэлд өртсөн байв. Москва, Бээжин хоёрын харилцаа асар гүнзгий хямралд орсон байв. 1969 оны 9 дүгээр сарын 11-нд Зөвлөлтийн Ерөнхий сайд Алексей Косыгин Вьетнамын удирдагч Хо Ши Мины оршуулгад оролцоод буцах замдаа Бээжинд түр саатаж нисэх онгоцны буудал дээр хятадын Төрийн Зөвлөлийн удирдагч Жоу Энлайтай уулзсан байна. Ингээд энэ уулзалтын үеэр 1969 оны 10 сарын 19-нөөс эхлэн хилийн маргааныг шийдэх хэлэлцээрийг үргэлжлүүлэхээр тохиролцсон байна. Бас хил хамгаалагчдад хандан асуудлыг хурцатгахгүй өдөөн хатгалгад өртөхгүй байх үүрэг аль аль талаасаа өгчээ. Үүний үр дүнд хил дээр байдал тогтвортой болсон ч хилийн зурвасын асуудал нээлттэй хэвээр үлджээ. Амур мөрний дөрвөн арлын орчимд Орос, Хятадын хилийн бүс хаагуур гарах нь тодорхойгүй үлдэв. Хүйтэн хөндий харьцаатай хоёр коммунист тал Элчин сайдуудаа харилцан солилцох (үүний өмнө хямрал эхлэхэд Элчин сайдуудаа эргүүлэн татсан байв) хилийн гэрээгээ дахин эргэн харахаар болжээ. Энэ үйл явдал нь барууны болон Оросын (Зөвлөлтийн) түүхчдийн дунд ихээхэн маргаан дэгдээдэг. Барууны түүхчид Чжэньбао, Даманы арлын талаар авч үзэхдээ, удаа дараагийн Шинжааны болон Даманы хилийн мөргөлдөөн нь Мао-гийн бодлоор бол гадаад бодлогын хувьд АНУ-тай ойртон нөхөрлөх гэсэн алсын бодол байсан, Оросын (Зөвлөлтийн) түүхчдийн тодорхойлсноор АНУ-ын дэлхийд тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэх гэсэн оролдлого бөгөөд түүндээ БНХАУ-ыг ашигласан явдал гэж үздэг юм. Иймэрхүү орон нутгийн чанартай маргаан нь ЗСБНХУ, АНУ хооронд ан цав суулгаж болох юм гэдгийг Бээжин тооцоолсон нь лавтай юм. Зөвлөлт Холбоот Улс хилийн цэргээ 1960-аад оны төгсгөлөөр сайжруулсан нь Хятадыг бүс нутгийн дагуу цэргийн хүчээ нэмэгдүүлэхэд хүргэсэн гэхэд болно.
Энэ маргаант байдал нь АНУ-ыг Хятадын Засгийн газартай тогтоосон харилцаагаа бэхжүүлэхэд хүргэсэн. Үүний илэрхийлэл болж Генри Кисенжер Хятадад нууцаар айлчилж Ерөнхий сайд Жоу Энлайтай 1971 онд уулзсан байна. 1972 онд Ричард Никсон Мао Цздун нар хамтын уулзалт хийж хоёр талын үл итгэлцлийг арилгасан байна. Хятад ЗХУ нь хилийн маргаантай асуудлаа 1969 оноос хойш шийдэлгүй бараг арваад жил болсон. Улс орны дотоодод дайны аюул занал, хилийн мөргөлдөөний учир шалтгаан хятадад Соёлын хувьсгалын шинэ үе шат гарч Хятад нь цэрэгжсэн улс болон хувирсан юм. Хятадын коммунист намын 9-р их хурал болж Чжэньбао Даманы арлын хэрэг явдлын бурууг Батлан хамгаалахын сайд Лин Бао-д тохсон байдаг.
1991 онд дэлхийн улс төрийн системд өөрчлөлт гарч Зөвлөлт холбоот улс байхгүй болсноор хилийн заагийг тогтоох ажилд санаанд оромгүй өөрчлөлт гарч ЗХУ-ыг залгамжлагч ОХУ, БНХАУ хоёрын харилцааны шинэ үе шат эхэлсэн.
Хятадын Ардын Их Хурал гэрээг 2005 оны 04 дүгээр сарын 27 нд, ОХУ-ын Төрийн Дум дараа нь 2005 оны 5 дугаар сарын 20-нд хэлэлцэн баталгаажуулсан байна. 2005 оны 06 дугаар сарын 02 нд Хятадын Гадаад хэргийн сайд Ли Зхаоинг Оросын Гадаад хэргийн сайд Сергей Лавров нар баримт бичигт гарын үсэг зурж солилцсон байна.
Хилийн тухай хэлэлцээрт аль болох түргэн гарын vсэг зурахыг эрмэлзэхдээ талууд хоёр тохиолдолд нийтлэг журмаас татгалзахаар тохирсон байна. Хабаровскийн районд Амур мөрний ай савыг хөлөг онгоц явдаг гүнзгий хэсгээр нь биш гүехэн хэсгээр нь тогтоохоор тохиролцжээ. Хилийн зааг ч яг түүгээр байж. Үүнээс үүдээд Хятадын талд байсан Тарабарын хийгээд Уссурийн их арлууд ЗХУ-ын хяналтад орж ирсэн байна. Аргунь мөрний Их арал ч мөн адил.
Гадаад холбоос
Ангилал:ЗХУ-ын түүх Ангилал:Оросын түүх Ангилал:Хятадын түүх Ангилал:Хүйтэн дайн Ангилал:Хилийн мөргөлдөөн Ангилал:Орос-Хятадын харилцаа Ангилал:Зөвлөлт-Хятадын харилцаа
1983 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1983 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь 1983 оны 10 сарын 13-наас 16-нд ЗХУ-ын нийслэл Москвад зохиогдсон, 13 дахь удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.
Медалийн хүснэгт
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Бенедикт Хёведес
Замнал
Хальтерны 1994 оны бэлтгэлжигч Хёведесийг Шальке 04 2001 онд элсүүлсэн бөгөөд ахлагчаар томилон 2006 оны өсвөрийн улсын аваргаар шалгаруулсан. Ийн гялалзсан түүнийг 2007 оны есдүгээр сард Германы хөлбөмбөгийн холбооноос Фриц Вальтерийн нэрэмжит медалиар шагнав.
Шалькетэй 2007 оны нэгдүгээр сард 2010 оны зургаадугаар сарын 30-нд дуусахаар мэргэжлийн гэрээ байгуулсан Хёведес IV дивизионы II багт хоёр улирлыг үдсэн.
Хёведес мэргэжлийн анхны гараагаа 2007 оны аравдугаар сарын 3-нд Аваргуудын лигийн тоглолтонд хийв.
2008 оны аравдугаар сарын 10-нд түүний гэрээг 2014 оны зургаадугаар сарын 30-нд дуусахаар сунгав.
2011 оны долоодугаар сарын 23-нд Хёведесийг Шальке 04 ахлагчаараа сонгов.
2013 оны гуравдугаар сарын 9, гэрээгээ 2017 оны зургаадугаар сарын 30-нд дуусахаар сунгасан.
Шигшээ
2009 оны өсвөрийн европын аварга Хёведесийг 2011 оны тавдугаар сарын 29-нд шигшээ Уругвайтай тоглоход гараалуулж байв. Зургаадугаар сарын 7-нд Азербайжентай Евро-2012 тэмцээний сонгонд тоглоход (3:1) Месут Озильийн дамжуулалтыг хангасан.
Хёведес Евро-2012 тэмцээнд шигшээн бүрэлдэхүүнд багтсан ч тоглолт хийгээгүй ажээ.
ДАШТ-2014 тэмцээнд Португалитай тоглоход (4:0) гараанд гарав.
Холбоос
Ангилал:1988 онд төрсөн Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч Ангилал:Шальке 04 багийн тоглогч Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Германчууд
Хүү процесс
Үйлдлийн системийн процесс нь янз бүрийн шинэ процесс үүсгэх боломжтой ба тухайн үүсгэж буй процессийн(эцэг процесс) системээр явагдаж буй үйл явцын турш дуудагдаж ажилладаг. Үүсгэж буй процессийг эцэг процесс гэх ба шинээр үүссэн процессийг хүү процесс гэнэ. Хүү процесс бүр өөр шинэ процессийг үүсгэх боломжтой ба нийтэд нь үүнийг процессийн мод гэнэ. Ихэнх үйлдлийн системүүдэд(UNIX болон windows төрлийн үйлдлийн систем) зөвхөн процесс ялгагчийн дагуу процессуудыг ялгаж салгадаг. Нэмж хэлэхэд эцэг процессоос хүү процесс руу өгөгдөл дамжуулахад янз бүрийн физик болон логик нөөцүүд бий болдог. Хүү процесс нь дараах 2 шинжтэй. 1.	Хүү процесс нь ерөнхийдөө эцэг процессийн хуулбар.(энэ нь эцэг процессийн програм болон өгөгдлийг өөртөө агуулна) 2.	Хүү процесс нь эцэг процессийг бодвол шинэ програм болон өгөгдөлтэй.
Ангилал:Процесс (мэдээлэл зүй)
Карат (салаа утга)
Доорхи хуудсуудаас тохирохоо сонгоно уу:
Гуандун муж
Гуанду́н (монгол бичгээр - ɣuvangdüng, хятадаар 广东  — Guǎngdōng) — Хятад улсын дорно өмнөд захын муж.
Тодруулга
Ангилал:Хятадын муж
Карат (сорьц)
Карат (товчлол нь ct эсвэл K) нь цагаан алт, алт зэрэг үнэт эдлэлийн сорьцыг хэмжих нэгж юм.
Нэг карат гэдэг нь тухайн эдлэлийн нийт массд эзлэх үнэт металлын жингээр хэмжигдэх хэмжээ бөгөөд доорхи байдлаар томъёолно.
Үүнд:
Иймээс 24-карат алт нь цэвэр алт (100% Au), 18-карат нь 75% алт, 12-карат нь 50% алтны агуулгатай байна.
Зарим түгээмэл хэрэглэгддэг каратуудыг сорьцтой харьцуулбал:
Ашигласан хэвлэл
Ангилал:Алтны худалдаа Ангилал:Металл судлал Ангилал:Сорьцын нэгж
Karat
Тархмал систем
Тархмал систем (Distributed System) бол бие даасан зүйлүүдийн цогц ба олон төрлийн компьютерын систем нь сүлжээнд холбогдсон хэрэглэгчдийг хангах мөн өөр нөөцүүдийн системийг дэмжих боломжтой. Хуваасан нөөцүүд нь тооцооллын хурдыг нэмэгдүүлж, үйл ажиллагаа, өгөгдлийг найдвартай сайн дамжуулах  боломжийг олгодог.
Ангилал:Компьютерын сүлжээнүүд
Дундад Иргэн Улс
Дундад Иргэн Улс (товчоор ДИУ; 中華民國 Жунхуа миньгуо) — 1912-1949 онд Хятад орныг эрхшээсэн Бүгд Найрамдах Улс байв.
Монгол Улсд энэ үед Гамин (Хятадын “хувьсгалт”) гэдэг нь Хятадын засгийн газар юм уу армийг хэлдэг байжээ.
1912-1927: Бээжин
1911 оны 10 сарын 10-нд Үчангийн бослогоор эхэлсэн Шиньхайн хувьсгал газар авч 1912 оны 1 сарын 1-нд Дундад иргэн улс байгуулагдсанаа тунхаглажээ. Хувьсгал 2 сарын 12-нд Чин улсын сүүлчийн хаан Пүиг буулгаснаар төгссөн. Хаант засгаас татгалзаж бүгд найрамдах засагт шилжээд 3-р сард үндсэн хуулиа баталсан ба хятад, манж, монгол, хотон, төвөд таван ардын эвийг бэлгэдэн таван өнгөт далбаатай болсон ч Төвөд, (ар) Халх Монгол орон ДИУ-тай зэрэг тусгаар тогтножээ.
thumb|200px|left|[[Юань Шикай, Сунь Ятсен хоёрын зурагт хуудас]] thumb|200px|left|Жанждын бүлэглэл. 1925 он 1911 оны 11 сарын 29-нд түр ерөнхийлөгч болсон Сунь Ятсен өмнөд-умардын тэмцлээс зайлсхийж Бээжинд суугаа Чингийн жанжин асан Юань Шикайд зай тавьж өгсөн бөгөөд Юань Шикай 2 сарын 15-нд ДИУ-ын түр ерөнхийлөгч, 1913 онд ерөнхийлөгч, 1915 онд өөрийгөө «хаан» өргөмжилж олонд буруутгагдаад 1916 онд өвчнөөр өөд болжээ.
Марксизмын нөлөөгөөр феодалист эрх баригчийг эсэргүүцсэн үзэл нэвтэрч 1920 онд Хятадын эв хамт нам (ХКН) байгуулагдсан.
1927-1937: Наньжин
Сунь овогт 1925 онд нас барахад Чан Кайши үйл хэргийг нь үргэлжлүүлэн 1926 онд умард руу цэрэг хөдөлгөв. 1928 онд Бэйянгийн засгийн газрыг унагаж Хятадыг нэг удирдлаганд оруулан нийслэлийг Наньжинд шилжүүлжээ.
Гоминдан нам капитализм, ардчилалд зорьсон ба Хятадын банк, бусад байгууллагууд үүсч 1932 онд баг тамирчдаа олимпод анх илгээжээ. Эхэндээ коммунистууд түүнд тусалж байсан боловч удалгүй Гоминдан (үндсэрхэг, хөрөнгөт ёс), Коммунист (ядуу ардын эрх, эв хамт ёс) хоёр хүчин үзэл таарахгүйн улмаас улсаа 1927-1936 онд иргэний дайны байдалтай байлгав.
Үндсэрхэг засгийн газар Наньжин хавийн дорнод газар бүрэн нөлөөтэй байсан ба баруун хойд нутагт Хамилийн бослого, Хятад-төвөдийн дайн болж, Зөвлөлт Шинжаанд халдаж байв. Дорно умард нутгийг Япон эзэлж Манж-гог үүсгэсэн байна.
1937-1945: Японтой дайтсан
thumb|200px|left|Японд эзлэгдсэн (улаан) 1940 он Манжуурыг эзэлсэн япончууд Цагаан хэрмийн ар, Хятадын дорнод эргээр ахиулан эзлэх болов. 1937 онд Бээжин, Шанхай, Наньжинг дараалан буулгасан ба япон хүний тоо хятадуудаас харьцангуй цөөн байсны улмаас Дотор газар луу цөм нэвтэрч чадалгүй тогтосхийж, Наньжинд Ван Жинвэйгээр толгойлуулсан тоглоомын байдалтай Хятадын засгийн газар байгуулжээ. Тус засгийн газар нэр хүнд муу, идэвхгүй байсан.
Германаас зэвсэг техник авсан ч ДИУ Японыг бодвол механикжисан анги нэгтгэлгүй байв. Үндсэрхэг, коммунист хүчнүүд тус тусдаа японтой байлдаж байсан цаг үеийг Чан ерөнхийлөгч «Япон - арьсны өвчин, коммунистууд - зүрхний өвчин» хэмээн оношилжээ.
Япон Дэлхийн хоёрдугаар дайнд бууж өгсөний дараа Гоминдан Чунчингаас Наньжинд буцан төвхнөсөн ба Тайвань (1895), Манжуур (1932) зэрэг алдагдсан газар ДИУ-д эргэн иржээ.
1945-1949: Дайны дараа
thumb|200px|left|Иргэний дайн Эх орноос нь японыг хөөхөд тусалсан Америк, Зөвлөлт хоёр дэмжиж буй үзлээрээ Хятадыг замнуулахын тулд Коммунист, Гоминдан хоёр намыг тус тусад нь дэмжиж хооронд нь дахин дайтуулсан. Хоёр хүчин 1945 онд энхийн гэрээ байгуулсан боловч 1946 оноос шууд дайтаж эхэлсэн. ХКН-ын Ардын чөлөөлөх цэрэг Японы олзолсон зэвсэг, ЗХУ-ын дэмжлэгтэйгээр улам бүр хүчирхэгжиж Шаньдунгийн хойгийг АНУ-ын хяналтаас салган авсан бол АНУ Гоминдан намын Үндэсний хувьсгалт цэрэгт нисэх хүчин, тэнгисийн цэргээр тусалж байлаа.
Ардын чөлөөлөх цэрэг 1949 оны 1 сард Жанчхүүгийн бэхлэлтийг эзэлж Бэйпин (өнөөгийн Бээжин), 4-р сард Наньжин, намар Гуанжоу, Чунчин, Чөндүг эзэлсэн бөгөөд 10 сарын 1-нд Мао дарга БНХАУ байгуулагдсаныг тунхаглаж Бээжинг нийслэл болгожээ.
Чан Кайши Наньжингаас гараад хэдэн хотод суусны эцэст Тайвань арал руу дутаан сууж 12 сарын 7-нд Тайбэйг түр нийслэлээр зарласан ба улсынхаа нэрийг хятад хэлээр хэвээр хадгалан явжээ. Хятадын иргэний дайны уршгаар 1927-1949 оны хооронд 2-3 сая хүн амь үрэгдсэн гэдэг.
Хятадын шинэ улс буюу БНХАУ Тайванийг өөртөө нэгтгэж чадаагүй бөгөөд одоо хүртэл Тайваньд ДИУ-аас шилжин суусан төр оршсоор байгаа билээ.
Эшлэл
Ангилал:Хятадын улс төр Ангилал:Хятадын түүхэн улс Ангилал:20-р зууны Хятадын түүх Ангилал:Урьдын Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:1912 онд байгуулагдсан
Франсиско Мадеро
Эшлэл
Ангилал:1911 онд төрсөн Ангилал:Мексикчүүд Ангилал:Мексикийн улс төрч Ангилал:Мексикийн ерөнхийлөгч
Ренцо Пиано
Ренцо Пиано (Renzo Piano; * 1937 оны 9 сарын 14-нд Генуя хотод төрсөн) нь Италийн архитектор.
Амьдрал
Пиано нь барилгын компанийн захирлын гэр бүлд өсчээ. Архитектурт татагдсан нь аавынхаа ач буян хэмээн талархаж явдаг.
Галт лууны сүүлчийн бэр
«Галт лууны сүүлчийн бэр» (орос. Последняя невеста Змея Горыныча) — Зөвлөлт холбооны улсын "Союзмультфильм" студид 1978 онд бүтээсэн оросын ардын үлгэрийн суурьтай хүүхэлдэйн кино юм.
Сюжет
Галт луу өөрийн зарц хүүхний зөвлөгөөний дагуу дараагийн удаа бэр авмаар болсон. Шидэт толь түүнд гоо сайхан хааны охин Иринаг заажээ. Охин залуу найзтай байвч Галт луу түүнийг хулгайлахаар шийдээд Европын худалдаачны дүрд хувилгаад Орост очсон. Тэгээд охин залуу хоёрыг ид шидийн арга залиараа онгоцонд нь оруулаад залууг гөлөг болгоод хоёр хоригдлоо өөрийн аралд авчирсан. Тэгээд хаан нь охиноо аврахаар нэг жирийн цэрэг Иваныг явуулсан. Иван цэрэг лууны аралд хүрч ирээд, шидэт мэс олоод, лууны зарц нарыг ялан Галт луутэй тэмцэлдээд эцсийн эцэст алжээ. Тэрбээр хааны охиныг эцэгтээ буцаад жанжин томилогджээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Зөвлөлтийн кино Ангилал:1978 оны кино
Ренцо Пиано
Амьдрал
Берлинд Пиано нь Подстамын талбайн нэг хэсгийг төлөвлөсөн ба хэсэг хугацаанд тэндээ мөн архитектурын студи ажиллуулж байлаа. Энэ үеэр тэрээр Японы Осака дахь Кансай олон улсын нисэх буудал ба өөрийн төрсөн хот Женоад Порто Антико хэмээх хуучин боомт зэрэг томоохон төлөвлөлтүүдийг хийжээ.
Техас мужийн Хьюстон дахь Менил цогцолбор, Базель дахь Рийхэний  Бейелер сан, Шинэ Каледонийн Нумеа өмнөд арал дээрх Тжибао Соёлын Төв, Техас мужийн Даллас дахь Nasher Sculpture Center ба 2005 онд баригдаж дууссан Берн Паул Клээ төвийн төлөвлөлтүүдээрээ тэрээр музейн архитектор хэмээх цол авчээ. Үүнээс гадна тэрээр Италид 2 томоохон аудитори төлөвлөсөн байна: Парма дахь Niccolò Paganini ба Ром дахь Auditorium Parco della Musica.
London Bridge Tower нь түүний хамгийн шинэ бүтээлүүдийн тоонд орох ба энэ нь 306 м өндрөөрөө Европын хамгийн өндөр барилга болох юм. Мөн түүнчлэн тэрээр Нью Йорк дахь New York Times Building ба Pierpont Morgan номын сангийн өргөтгөлийн төлөвлөлтөн дээр ажиллаж байна.
Одоогоор Пиано Парис ба Генуя дахь „Renzo Piano Building Workshop“ (RPBW) нэрээр нэгдсэн архитектурын студиэ удирддаг. RPBW- д хэдэн жилийн өмнөөс архитеторууд, инженерүүд ба бусад мэргэжилтэнүүд зарим талаар хамтран ажиллаж байна.
Ренцо Пианог барилгын техникийн мастер хэмээн хүлээн зөвшөөрдөг. Маш олон төрлийн барилгын материал ба хийцүүдтэй дэлхий даяар баригдсан түүний төлөвлөсөн тоолж барашгүй барилгууд Пианогийн барилгын техниологийн салбар дахь түүний чадавхийг харуулна. Тэрээр бүх төлөвлөлтүүддээ технологийг гэрлийг амьдруулах, орчин тойронтойгоо уялдуулах, мөн барилгыг байгальтай холбож өгөхөд ашигладаг. Пианогийн бүтээлүүдээс анзаарахад шинэ хийц, техникүүд нь тохитой, хүрээлэмжид ээлтэй бөгөөд тогтвортой байшин төлөвлөхөд тийм ч чухал хэрэгсэл болоогүй байдаг. Пиано нь олон стилээр бүтээлүүдээ төлөвлөдөг. Аливаа барилгын үүрэг зориулалт нь түүний хэлбэрт чухал үүрэгтэй.
Магда Ардуино нь түүний анхны гэргий байсан ба Ренцо Пианог урт хугацааны турш өсөж хөгжихөд нь хамт байжээ. Энэ гэрлэлтээс тэрээр 3 хүүхэдтэй: Карло, Маттео ба Лиа. 1992 онд Ренцо Пиано Миллитэй гэрлэжээ.
Шагнал ба өргөмжлөлүүд
Ренцо Пиано нь дэлхийн элит архитекторуудын нэг ба тоолж баршгүй олон шагнал өргөмжлөлүүд хүртжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Италийн архитектор Ангилал:Киото шагналтан Ангилал:Прицкерийн шагналтан Ангилал:ЮНЕСКО-гийн тусгай элч Ангилал:Италийн сенатч Ангилал:Морганы номын сан ба музей Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (рыцарь) Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Берлиний Урлагийн шагналтан Ангилал:Францын Урлаг ба Утга Зохиолын одон шагналтан (төрөл тодорхой бус) Ангилал:Берлиний Урлагийн Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Коламбиа их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Женовагийн хүн Ангилал:Италичууд Ангилал:1937 онд төрсөн
Дуу хөгжмийн боловсрол
Дуу хөгжмийн боловсрол
Ерөнхий боловсролын сургуульд
ЕБС/Ерөнхий боловсролын сургууль/-аас хүүхдүүдэд багаасаа мэдрэмжтэй, хөгжмийн тодорхой хэмжээний мэдлэг олгохын тулд Дуу хөгжмийн хичээл ордог.
Судлах хүрээ
Ангилал:Хөгжим
Тагир Хайбулаев
Тагир Камалудинович Хайбулаев (1984 оны 7 сарын 24-нд ЗХУ, ЗСБНАДагестан Улсын Кизилюртад төрсөн) нь Авар гаралтай, Оросын жүдочин.
Эшлэл
Ангилал:Оросын жүдоч Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Оросын олимпын аварга Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Оросын олимпын оролцогч Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Амударья
Амударья ( Персээр آمودریا) нь Памирын тэгш өндөрлөгөөс эх авч, Хиндүкүшийн нурууг нэвтлэн, баруун хойш урсдаг мөрөн юм. Хуучин Арал тэнгист цутгадаг байсан боловч одоо замдаа цөлд ширгэдэг болсон. Урт нь 1450 км (анх 2400 км урттай байсан).
Каракумын цөл, Кызылкумын цөлийг заагладаг тус гол нь Арал тэнгисийн өмнөд эргээр үржил шимт өргөн хөндийг бий болгож байв. 4-5 мянган жилийн өмнөөс хүн амьдрах болж, газар тариалан эрхэлж байсан нь археологийн олдвороос тодорхой болоод байгаа. Амударья нь урсгалаа маш олон удаа өөрчилж байсан тул тэр болгонд нь хүмүүс хот балгасаа нүүлгэдэг байсан аж. Зөвхөн зүүн эрэгт нь л гэхэд 1000 гаруй хот балгасын туурь олдоод байгаа.
Хүний хүчин зүйлээс үүдсэн уршиг
1960-аад оноос хойш хуучнаар Зөвлөлт Холбоот Улсад "Байгалийг өөрчлөн байгуулах төлөвлөгөө" хэрэгжиж, уг төлөвлөгөөний дагуу Каракумын сувгийг барьж, атрыг эзэмшсэн байна. Гэвч уг суваг нь усны алдагдал ихтэй, цөлийн уур амьсгалтай тус бүс нутаг дахь усны ууршлыг улам ихэсгэсэн нь эцэстээ давсжилтыг бий болгож, голын адаг ширгэжээ.
Үүний улмаас Амударьяа мөрний цутгадаг байсан Арал тэнгисийн хэмжээ эрс багасч, устах аюулд ороод буй.
Карын тэнгис
Карын тэнгис (Ка́рское мо́ре) нь Оросын Холбооны Улсын хойд хэсэгтэй хиллэдэг Хойд мөсөн далайн хэсэг бөгөөд Шинэ Газар ба Хойд Газар олтригуудын хооронд орших тэнгис юм. Баруун талаараа Баренцын тэнгис, зүүн талаараа Лаптевын тэнгистэй хиллэнэ. Нийт талбай нь 880,000км² орчим, дундаж гүн нь 110м. Обь, Енисей мөрнүүд цутгадаг. Жилийн 10 сард нь мөсөөр хучигдсан байдаг.
Blade server
Blade server гэдэг нь илүү бага зай эзэлсэн мөн бага энерги ашиглахаар хийгдсэн угсармал толгой компьютер юм. Оролт, гаралтын боард болон сүлжээний боардуудыг нэг толгой компьютороор холбодог болгож байна. Энэхүү систем болон хуучин олон үйлдэлт систем хоёрын ялгаа гэвэл Blade server-ын аргаар угсарагдсан толгой компьютер нь өөрийн гэсэн тусдаа үйлдлийн системээр ажилдагт байгаа юм.
Зарим Blade серверийн хавтан нь компьютерийн төрлийн мөрүүдийн хооронд байрлана. Үндсэндээ серверүүд нь олон төрлийн бие биенээ үл хамаарах олон процессорт системээс тогтоно.
Blade server нь server blades гэгдэх олон тооны нарийн, салангад цахилгаан дугуй хавтангуудыг далдалдаг аралан бүрхэвч юм. Далбан бүр нь өөрсдийн 1 програмд зориулагдсан сервер байдаг.
Ажиллах тэжээл, хөргөлт, торон холболт, хатуу дискны холболт, серверын хоорон дахь холболт ба чиглэл нь агрегатд холбогдоно. Үүнтэй хамт Blade системд-д серверийн багц үүснэ.
Ангилал:Компьютерын техник хангамж
Чэнь Сеся
Чэнь Сеся (陈燮霞 - Chén Xièxiá) — олимп болон дэлхийн аварга Хятад улсын эрэгтэй туйван өргөгч.
Ангилал:Хятадын хүндийн өргөгч Ангилал:Хүндийн өргөлтийн олимпын аварга Ангилал:Хүндийн өргөлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Хятадын олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хүндийн өргөлтөд Ангилал:Сэргээш Хятадад Ангилал:Хятадууд Ангилал:1983 онд төрсөн
1996-97 оны УЕФА-гийн цом
1996-97 оны УЕФА-гийн цомд Шальке 04 баг Интернационале багийг торгуулийн цохилтоор буулган авч түрүүлжээ.
УЕФА-гийн цомын шигшээ тоглолтод шалгарсан багууд өөрийн, айлын талбайд 2 тоглолт хийж, нийлбэр дүнгээ аваргаа шалгаруулсан сүүлчийн тэмцээн юм. 1998 оноос эхлэн УЕФА-гийн цомын шигшээ тоглолт нь дундын талбайд ганц л удаа явагдаж, цомын эзнийг тодруулах болсон билээ.
Цахим холбоос
#1996–97 Ангилал:1996/97 оны хөлбөмбөгийн улирал
Ражон Рондо
Ражон Пьер Рондо (Rajon Pierre Rondo, 1986 оны хоёрдугаар сарын 22-нд Кентакки мужийн Луисвилл хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны «Чикаго Буллз» багийн холбон тоглогч юм. Кентаккигийн коллежийн багаас 2006 оны драфтаар №21-ээр Финикс Санс багт сонгогдсон ч Бостон Селтикс баг Рондогийн хоёр ч тэгш тоглогчоороо сольж элсүүлсэн байдаг ажээ. 2007-2008 оны улирлын НБА-гийн аваргаар тодорч, Бүх оддын тоглолтонд 2010—2012 оны хооронд оролцож байв. Түүний хувьд холын зайн шидэлт, довтолгоо болон оновчтой дамжуулалтын хувь өндөр тоглогч билээ.
Замнал
Рондо 2012 оны гуравдугаар сарын 4-нд Никсийн эсрэг тоглолтонд 18 оноо, 17 самбараас бөмбөг авалт, 20 оновчтой дамжуулалт хийж Уилт Чемберлэн, Мэжик Жонсон болон Жейсон Кидд нарын оноо, самбараас бөмбөг авалт, оновчтой дамжуулалтын тус бүрийн тоо нэг тоглолтонд 15-аас дээш хийсэн содон амжилтыг давтсан явдал байжээ. Түүнчлэн тухайн жилийнхээ дөрөвдүгээр сарын 11-нд Атланта Хоокс багийн эсрэг тоглолтонд зургаа дахь трипл-даблаа хийхдээ 20 оновтой дамжуулалт хийсэн байсан юм.
2014 оны арванхоёрдугаар сарын 10-нд «Шарлотт Хорнетстой» тоглоход (87:96) 12 оноо, 10 самбар, 10 дамжуулалтаар замналын 32 дахь трипл-даблаа хийв.
Цахим холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Нийлүүлэлт
Нийлүүлэлт = Үйлдвэрлэлээс - үлдэгдэл Нийлүүлэлт нь үйлдвэрлэлийн сонирхлыг илэрхийлдэг бөгөөд үйлдвэр ба нийлүүлэлт нь салшгүй боловч хоорондоо ялгаатай ойлголт юм. Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс буюу эдийн засгийн нөөцөөр баталгаажсан үйлдвэрлэлийг нийлүүлэлт гэнэ. Үйлдвэрлэл гэдэг нь орцыг гарц болгон хувиргаж байгаа процесс юм. Орц нь үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийн биет зарцуулалт болно. Зах зээлийн эдийн засгийн системд нийлүүлэлт нь нийгмийн хэрэгцээнд тулгуурладаг. Харин төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгийн тогтолцоонд пүүсүүдийн зах зээл рүү нийлүүлэх бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний тоо хэмжээг төрөөс төлөвлөж өгч байдаг. Өөрөөр хэлбэл, пүүсүүд үйлдвэрлэл, нийлүүлэлтийн талаар бие даан шийдвэр гаргах эрхгүй байдаг гэсэн үг.
Нийлүүлэлт = SUPPLY буюу S үсгээр тэмдэглэнэ
Нийлүүлэлтийн хууль
Нийлүүлэлт нь үйлдвэрлэгчдийн зүгээс зах зээлд бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг нийлүүлэх хүсэл сонирхлыг илэрхийлж байдаг тул бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний үнэ хэдий чинээ өндөр байна төдий чинээ бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг нийлүүлэх сонирхол их байна. Өөрөөр хэлбэл, нийлүүлэлтэд нөлөөлөгч бусад хүчин зүйлс өөрчлөлтгүй тогтмол байхад бүтээгдэхүүн үйлчилгээний үнэ өсөх тусам нийлүүлэлтийн тоо хэмжээ өснө. Үнэ буурах тусам үйлдвэрлэлийн тоо хэмжээ буурна. Үүнийг нийлүүлэлтийн хууль гэнэ. Иймд нийлүүлэлтийн хууль нь нийлүүлэлтийн тоо хэмжээ болон үнийн эерэг хамаарлыг илэрхийлдэг.
Нийлүүлэлтийн функц
Нийлүүлэлтийн хэмжээ болон түүний тодорхойлогч хүчин зүйлсийн хоорондын хамаарлыг харуулсан функцийг нийлүүлэлтийн функц гэнэ. Нийлүүлэлтийн функцийг дараах математик хэлбэрээр тодорхойлж болно.
Энд:
Үнийн хүчин зүйл
Нийлүүлэлтэд нөлөөлдөг бусад хүчин зүйлс өөрчлөлтгүй тогтмол байхад бүтээгдэхүүн үйлчилгээний үнэ өөрчлөгдсөнөөр нийлүүлэлтийн тоо хэмжээ өөрчлөгдөнө.
Үнийн бус хүчин зүйл
Үнээс хамаарсан нийлүүлэлтийн функцийг тодорхойлоход өөрчлөлтгүй тогтмол гэж таамагласан хүчин зүйлсийг нийлүүлэлтийн үнийн бус хүчин зүйлс гэнэ. Нийлүүлэлтйин үнийн бус хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр нийлүүлэлтийн муруй бүхэлдээ баруун доошоо эсвэл зүүн дээшээ параллель шилжилтийг хийнэ.
Нийлүүлэлтийн үнийн бус хүчин зүйлс өөрчлөгдсөнөөр нийлүүлэлтийн өөрчлөлт бий болно. Нийлүүлэлтэд нөлөөлдөг үнийн бус дараах хүчин зүйлс байна. Үүнд
1. Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийн үнэ буюу нөөцийн үнэ 1. Газар--> Түрээс 2. Хөдөлмөр--> Цалин 3. Капитал--> Хүү 4. Үйлдвэрлэл эрхлэх ур чадвар = Урамшуулал 2. Үйлдвэрлэлийн технологи
3. Төрөөс безнисийн орчинд явуулж буй бодлого
4. Өрсөлдөгчийн тоо
5. Үйлдвэрлэлийн хүлээлт
6. Бусад бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт Ангилал:Микро эдийн засаг Ангилал:Макро эдийн засаг
Агата Кристи
Агата Мэри Кларисса Кристи (Dame Agatha Mary Clarissa Christie, хуучин овог Миллер (Miller); 1890 оны 9-р сарын 15-нд Английн далайн эрэг дахь Торки хотод төрсөн -1976 оны 1-р сарын 12-нд Английн Уоллингфорд хотод нас барсан)- Британийн уран зохиолч. Дэлхийд детектив зохиолч гэдгээрээ алдартай.
Анхны нөхөрын овогоороо Агита Кристи (англи. Agatha Christie) олны дунд алдаршсан.
Портал (информатик)
Портал - Тооцооллын хүрээлэн бүй орчинд хамгийн түгээмэл, олон чиг хандлагатай хангамж юм. Үндэсний тооцоолол нь сүлжээний технологийг (WEB technologies) хил хязгаарыг тэлж өгдөг. Компаниуд дотоод серверүүдээ гол замаар (portals) үндэслэн байгуулж тэдгээрийнхээ сүлжээг хялбар аргаар хангадаг.
Агата Кристи
Бүтээл
Тэрээр 60 гаруй детектив роман, (Мэри Уэстмакотт буюу Вестмакотт нууц нэрээр) 6 сэтгэл зүйн роман, 19 өгүүллэгийн боть хэвлүүлжээ. Лондон хотын театрт түүний 16 жүжгийг тавьж байжээ.
Портал (информатик)
Вэб портал буюу холбоос хуудсууд нь www дахь мэдээллүүдэд хандах боломжтой функц бүхий вэб сайт юм. Портал нь олон төрлийн системүүдийг нэгтгэн, тэндээс мэдээллүүдийг төрлөөр нь ангилан шүүн үзүүлдэг. Стандарт хайлтын хэрэгслээс онцлогтой нь вэб портал нь имэйл, мэдээ мэдээлэл, энтэртайнмент, өгөгдлийн сан хувьцааны үнэ зэрэг бусад үйлчилгээтэй байж болно. Дэлхий дахинд хамгийн ихээр танигдсан порталууд бол AOL, Excite, iGoogle, MSN, Netvibes, Yahoo юм.
Агата Кристи
Бүтээл
Агата Кристи-гийн номнууд 4 тэрбум гаруй тоогоор хэвлэгдэж 100 гаруй хэл рүү орчуулагдсан ажээ.
Портал (информатик)
Портал нь хэвтээ ба босоо гэсэн ангилалтай байдаг. Босоо гэдэг нь олон талбарыг, ухагдахууныг хамарсан байдаг бол хэвтээ портал нь дан ганц үйл ажиллагааны талбарт чиглэсэн байдаг. Босоо порталыг хэд хэдэн компаниуд ижил эдийн засгийн секторт эсвэл ижил төрлийн үйлдвэрлэгч, дистрибьютортай байхад платформ болон ашигладаг. Вортал буюу хэвтээ портал нь тусгай дэлгүүр, үйлдвэрлэл, тодорхой сонирхолд чиглэсэн мэдээллүүд дээр тусгайлчлан анхаардаг.
Агата Кристи
Цахим холбоос
Ангилал:Зохиогч Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:Английн зохиолч Ангилал:1890 онд төрсөн Ангилал:1976 онд өнгөрсөн
Портал (информатик)
Портал системийн онцлогууд:
•	олон төрлийн мэдээллийг нэг дор байршуулах
•	онлайн сурталчилгаа түгээх
•	олон төрлийн мэдээлэл орох учир хэрэглэгчдийн хязгаарлалт байхгүй
Сүүлийн үед веб мастерууд болон программ хангамжийн компаниуд маань маш сайхан веб хуудас хийдэг болжээ. Тэр дундаас портал код ашиглаж хийдэг нь ч олширч. Энэхүү өгүүллийн зорилго нь эдгээр портал систем, түүний зүй зохистой хэрэглээ, шинээр динамик веб зохиогч хүн бүхэнд чиглүүлэлт, зааварчилгаа өгөхөд оршино. Портал систем гэж юу вэ? Энэ нь веб программчлалын хэл ашиглан, динамик байдлаар тухайн агшинд хөрвүүлэлт /компиляци/ хийгдэж веб код /html/ болон үүсэх чадвартай кодын цогц юм. Портал вебийг веб программчлалын бүх хэлдээр үүсгэх боломжтой бөгөөд ихэвчлэн ASP, PHP, DHTML, JS, CGI, PL зэрэг кодоор зохиож байна.
PHP кодоор хийгдсэн маш олон портал байдаг ба эдгээрийн хамгийн түгээмэл тархсан нь phpnuke, postnuke, mambo, 4image, phpwebsite, eZ Publish, e107, topsites, moodle байдаг бол Хэлэлцүүлгийн зорилгоор ашиглаж болох zeroboard, phpBB, phpboard, simpleboard гэх мэтийг дурдаж болох юм. ASP порталын хувьд dotnetnuke, maxwebportal, aspnuke, DUportal, storeportal, msms, freeportal зэргийг дурдаж болно. ASP нь Active server page гэсэн үгний товчлол бөгөөд ихэвчлэн Виндовс сервер, түүний IIS сервер болон msSQL, багавтар санд msAccess заримдаа энгийн текст сантай хоршиж ажиллах чадвартай юм. Нууцлалын талдаа сайн байх боломжтой. Гагцхүү тохиргооноос хамаарах нь ойлгомжтой. CGI нь Common gatway interface гэсэн үгний товчлол бөгөөд прораммчлалын Perl хэлтэй зохицож ажилладаг динамик веб үүсгэгч код юм. Ангилал:Эдийн засгийн информатик !
Хиагтын гэрээ (1727 он)
Хиагтын гэрээ (Хятад ханз: 恰克圖界約, Орос: Кяхтинский договор) нь 1727 онд Манж Чин гүрэн ба Оросын Хаант Улсын хооронд байгуулагдсан, Монгол дахь тус тусын нөлөөний хүрээгээ баталгаажуулах тухай гэрээ.
Ерөнхий ойлголт
Манж ба Оросын хооронд 1689 онд Нерчийн гэрээ байгуулагдаж, Становын нуруу болон Эргүнэ мөрөнөөр хоёр орны хилийг тогтоосон аж.