cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сэр-Одын Саранцацралт
Гавьяа шагнал
2005 онд Төрийн шагнал
2012 онд Дэлхийн Оюунлаг 2000 хүний нэг
2013 онд 44 дахь Да Винчи Даймонд шагнал
Цахим холбоос
Сэр-Одын Саранцацралт нүүр хуудас
Ангилал:Монголын зураач Ангилал:Монголын уран барималч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Урчуудын эвлэлийн нэрэмжит шагналтан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1960 онд төрсөн
Ардын Эмч
Монгол Улсын Ардын Эмч цол нь Хүндэт Цолны хамгийн дээд нь болох Ардын Зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.
Монгол Улсын Ардын Эмч цолыг Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн 1981 оны 07 дугаар сарын 30-ны 281 дүгээр зарлигаар бий болгожээ. Монгол Улсын Ардын Эмч цолыг анагаах ухааныг хөгжүүлэх, түүний шинэхэн ололт, тэргүүн туршлагыг ажилдаа байнга нэвтрүүлэн, эмчилгээ, үйлчилгээний чанар, урьдчилан сэргийлэх ажлын үр нөлөөг дээшлүүлж, эрүүл энх аж төрөх ёсыг хэвшүүлэхийн төлөө уйгагүй тэмцэж, хүн амын эрүүл мэндийг хамгаалах үйлсэд гарамгай гавьяа байгуулсан хүний эмч нарт олгож байхаар уг цолыг хүртээх дүрэмд заажээ. Ардын эмч цолын анхныхыг Анагаах ухааны хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан, Улаанбаатар хотын Клиникийн Төв Эмнэлгийн гэрлийн зөвлөх эмч Р.Пүрвээ хүртсэн байна.
Маяковская (Санкт-Петербургийн метро)
thumb|220px| Маяковская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1967 оны 11 сарын 3-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:Невский проспект Ангилал:1960-аад онд барьсан
Австри-Унгар
Австри-Унгарын Эзэнт Улс (Österreichisch-Ungarische Monarchie [], Osztrák-Magyar Monarchia) товчоор Австри-Унгар, албан бусаар бас kaiserlich und königlich (Хаант ба Хант Улс), Doppelmonarchie (Давхар Эзэнт Улс) гэж нэрлэгдэх энэхүү улс нь Төв ба Зүүн Өмнөд Европт 1867 оноос 1918 оны хооронд оршин тогтносон бодит холбоотон улс байв. Энэхүү улс нь 1867 оны зургаадугаар сарын 8-ны Австри-Унгарын тохиролцоог үндэслэн (1867 оны арванхоёрдугаар сарын 21-нд Австри Улсад үндсэн хуулиар хэрэгжүүлсэн) Австрийн Хаант Улсыг улсуудын холбоо болгон өөрчилснөөр бий болсон бөгөөд 1918 оны аравдугаар сарын 31-нийг хүртэл (реал холбооноос Унгар Улс гарсан) оршин тогтножээ.
Австри-Унгарын эзэнт улс нь «Эзэнт Улсын Зөвлөлд төлөөлөл бүхий Хант Улсууд ба Улсууд» - албан бусаар Цислейтани - (1915 оноос эхэлж албаны ёсоор Австри хэмээн нэрлэх болсон) ба «Унгарын Гэгээн Иштваны Титэмт Улсууд» - албан бусаар Транслейтани - гэсэн хоёр улсаас бүрдэж байв. Үүн дээр 1878 оноос хойш Австрийн эзэлсэн Босни-Херцеговинын нутаг дэвсгэр нэмэгдэх бөгөөд энэ улс нь 1908 онд удаан үргэлжилсэн хэлэлцээрийн дараа кондоминиум байхаар тохирч эзэнт улсад үлджээ. Үндсэн хуулийн эрх зүйн тэнцвэрт байдлыг хадгалах, хангах, хэм хэмжээгээ ижил түвшинд байлгахыг хоёр талаас хоёулаа хүлээн зөвшөөрөв. Хамтын төрийн тэргүүн нь Австрийн хаан ба Хабсбург-Лотарингийн удмын Унгарын хан байхаар тогтов.
Австри-Унгар нь 1908 онд Босни ба Херцеговиныг өөртөө нэгтгэсний дараа 676.000 км² нутаг дэвсгэртэй болсон нь европ тивдээ газар нутгаараа хоёр дахь том (Оросын Хаант Улсын дараа), нийт 52,8 сая хүн амтайгаараа (1914 онд) мөн тивийн гурав дугаар том (Хаант Орос ба Германы Хаант Улсын дараа) улс байв. Тус улсын нутаг дэвсгэрт өнөөгийн Австри, Унгар, Чех (Хлучины хязгаар орохгүй), Словак, Словени, Хорват, Босни ба Херцеговина болон өнөөгийн Румын Улсын нутгийн хэсэг (Трансильвани, Банат, Крайшийн хязгаар, Сатмарын зүүн хэсэг, Өмнөд Мармарош, Өмнөд Буковина), Монтенегрогийн эргийн суурингууд, Польшийн Баруун Галици, Украины (Зүүн Галици, Карпатын Русь ба Умард Буковина), Италийн Трентино-Өмнөд Тирол болон Фриули-Венец Жулиа, Сербийн өөртөө засах аймаг Воеводина зэргийн улсууд болон бүс нутгууд багтаж байлаа.
Дэлхийн нэгдүгээр дайн, 1918 оны аравдугаар сарын сүүлээр Чехословак, Словени, Хорват ба Серби Улс, Герман-Австри Улсуудын тусгаар тогтнол болон Галицийн уналт, мөн оны аравдугаар сарын 31-нд Реал холбооноос Унгарын салан тусгаарласан, мөн түүнчлэн 1919 оны Сен-Жермений гэрээ ба 1920 оны Трианоны гэрээ зэргийн олон шалтгаанаас шалтгаалан Австри-Унгарын Эзэнт Улс нь задрасан байна.
Тус эзэнт улсын дараах улс болох Герман-Австрийн Бүгд Найрамдах Улс («Үлдэгдэл Австри» гэх) нь австрийн нэрийг авч үлдэхийн зэрэгцээгээр хаант засгийг халан (Чехословактай адил) бүгд найрамдах засагт шилжихийн сацуу, жирийн иргэн болохоос татгалзсан Хабсбургийн хан мэтийг улсын нутаг дэвсгэрээс хөөсөн ажээ. Удаах арван жилийн туршлага болон өнөөгийн австрийн өнцгөөс эсвэл бусад тусдаа гарсан залгамжлагч улсуудын зүгээс дийлэнх нь Австри-Унгарын Эзэнт Улсын талаар эерэгээр дурсан санагалздаг аж.
Улсын нэр
Албан ёсоор улсын нэрийг Австри-Унгарын Эзэнт Улс (Österreichisch-Ungarische Monarchie, Osztrák-Magyar Monarchia) гэх бөгөөд энэ нэрийг 1868 оны арваннэгдүгээр сарын 14-нд хаан бөгөөд хан Франц Иосифын зарлиг болох нэгэн гар бичмэлийг үндэслэн тогтсон ажээ. Үүнээс гадна тус давхар эзэнт улсыг «Австри-Унгарын Хаант ба Хант Улс» (Kaiserliche und königliche Monarchie Österreich-Ungarn ) хэмээн нэрлэж байснаас үүдэн албан бус нэр болох «х. ба. х. Эзэнт Улс» гэх нэршил бий болжээ. Мөн Дунай мөрөн тус давхар эзэнт улсын нутгаар 1300 км нутгаар урсдаг үндсэн том мөрөн тул «Дунайн Эзэнт Улс» хэмээн бас ярьдаг. Давхар эзэнт улсын төрийн байгууламж нь эрх зүйн хувьд хаант засагтай талын мэдэлд байсан тул хааны хос бүргэд гэх нэршлийг хэрэглэх ба үүнийг Унгарын Хант Улс хэрэглэдэггүй байсан учир унгар талдаа огт хамаагүй нэршил юм.
Австрийн Хаант Улсыг 1915 оныг хүртэл албан ёсоор голдуу «Эзэнт Улсын Зөвлөлд төлөөлөл бүхий Хант Улсууд ба Улсууд» хэмээдэг байсан ба албан бусаар улс төрчид ба хуульчдын хэлэнд хилийн гол болох Лейта голын нэрээр Цислейтани гэж бас нэрлэдэг. Унгарын Хант Улсыг албан ёсоор «Унгарын Гэгээн Иштваны Титэмт Улсууд» эсвэл Транслейтани гэж нэрлэнэ.
Зэвсэгт хүчний туг
Австри-Унгарт нэгдсэн төрийн далбаа байгаагүй боловч өмнө нь 1787 оны 1-р сарын 1-нээс хойш ашиглагдаж байсан улаан-цагаан-улаан тэнгисийн болон тэнгисийн цэргийн туг (титэмтэй бамбай), энгийн армийн цэргүүдийн туг, нийтлэг нэгийг нь 1869 оны 8-р сарын 1-нд танилцуулсан Худалдааны туг (тэнгисийн цэргийн далбаа болон Унгарын эзэнт гүрний тугны хослол, Унгарын жижиг сүлдээр нэмэлт).
Төрийн сүлд
Австри-Унгарын сүлд нь 1867 оны Австри-Унгарын тохиролцооноос 1918 онд татан буугдах хүртэлх хугацаанд тухайн улсын бэлгэ тэмдэг байсан. Хабсбург-Лотарингийн эрх баригч танхимын хоёр толгойт бүргэдийг эзэн хаан болон хааны засаг захиргаа ашигладаг байжээ. (k. u. k.) Австри-Унгарын байгууллагууд буюу хос хаант засаглал. Нэмж дурдахад жинхэнэ эвлэлийн хоёр хэсэг тус бүр өөрийн гэсэн сүлдтэй байв.
Австри-Унгарын тохиролцоо 1848-1867 он
1866 оны долоодугаар сарын 3-нд Көниггрецийн дэргэдэх тулалдаанаар (Германчуудын дайн) тус маргаан нь Пруссийн талд ашигтайгаар шийдэгдэв. Энэхүү дайны үр дагавар нь Австрийн Хаант Улсыг германы улсуудаас хүчээр таслан ганцаардуулсан явдал байлаа. Ганцаардан шахагдсан Австрийн Германчуудын хувьд өөрийн улсын нутаг дэвсгэр дээрх хүн амын цөөнх байсан учраас олон үндэстний улсыг цаашид задрах бий гэх айдастай байв.
Тус улсын жинхэнэ шийдвэр гаргагч болох Хабсбург ордныхон тариачдыг чөлөөлснөөр унгарын язгууртнуудыг өөрсдийнхөө эсрэг чиглүүлжээ. Эдгээр язгууртнуудын албан тушаалаас татгалзах, татвар төлөхгүй байх мэтийн идэвхтэй бус эсэргүүцэл нь араасаа байнгын цэргийн хүчийг дагуулах болов. Тариачдыг чөлөөлснөөс гадна тухайн үед хийсэн шинэчлэлд боловсролын системийн шинэчлэл, шүүх эрхийг өв залгамжлуулан хэрэгжүүлэхийг төгсгөл болгосон ба Австрийн эрүүгийн хуулийг нэвтрүүлсэн зэрэг байв.
Зөрчлийг эдийн засгийн өсөлтөөр намжаасан хэдий ч 1865 онд унгарын орон нутгийн захиргааг сэргээсэн ба 1848 оны унгарын үндсэн хуулийг буцаан сэргээх тухай хаант улсын засгийн газраас амлах хүртэл бодитоор ойртох үйл явц гараагүй байдаг.
Унгартай тохиролцоо хийх хэлэлцээрийн үеэр мажарууд дургүй байгаа нь илт байв. Унгарын хувьсгалын дараа нутгаасаа цөлөгдсөн үндэсний удирдагч Лайош Кошут ба тус улс дахь түүнийг дэмжигчид энэхүү нэгдэх тохиролцоо нь «Үндэстний Үхэл» болохын сацуу «гадныхны сонирхлыг татах уяа» болно гэж үзээд, Австриас салан тусгаарлахын төлөөх саналаа өгчээ.
Эцсийн мөчид тус улсын удирдагч Ференц Деакийн саналыг дагав. Түүнийхээр бол тусгаар тогтносон Унгар нь хүчтэй славчууд болон германчуудын цөөнхтэй тусгаарлагдан үлдвэл, тэр хоёрт дарагдан уусан алга болох аюултай хэмээн үзжээ. Дотроо үндэстнүүдийн асуудлаас болж суларсан мөн дээрээс нь Австрийн эзэн хаан нь унгар үндэстний титэмд тангараг өргөх учир түүнээр удирдуулан холбоотон улсууд болох нь хамгийн зөв арга гэж сэдэв. Хаан өөрөө ч энэхүү тохиролцоог байгуулснаар нутаг дэвсгэрийн болоод улс төрийн бүрэн бүтэн байдлыг хадгалах, мажар биш үндэстнүүдийг үргэлжлүүлэн захирах эрхийг унгар улс өөрөө шийднэ гэх мэтээр ятгасан байна.
Унгарын Хант Улстай хийсэн тохиролцооны талаарх хэлэлцээр 1867 оны эхээр дуусав. 1867 оны хоёрдугаар сарын 17-нд Франц Иосиф унгарын шинэ засгийн газрын тэргүүнээр гүн Дюла Андрашийг томилов. 1867 оны хоёрдугаар сарын 27-нд Унгарын Райхстагийг буцаан сэргээв. Гуравдугаар сарын 15-нд Будад гүн Андраши засгийн газрын хамтаар хаан Франц Иосифт тангараг өргөх ёслолыг гүйцэтгэв. Энэ мөчөөс эхлэн Австри-Унгарын тохиролцоо нь хэрэгжиж эхлэв.
Давхар эзэнт улс 1867-1914 он
Бусад бүх хэргийг Австри ба Унгар эндээс эхлэн тус тусдаа шийдэх болов. Тохиролцоонд хүрснээр маргаантай асуудлыг бүгдийг шийдсэн гэвэл үгүй юм. Тиймээс унгар арван жил тутамд шинэчлэн зохицуулалт хийх байхыг баталгаажуулж авав.
Унгартай хийсэн тохиролцоо нь Унгар улсыг өргөн цар хүрээ бүхий өөртөө засах эрх олгосон ба энэ нь эргээд бусад үндэстнүүдийн ялангуяа славчуудын эсэргүүцэлд хүргэв. Ижил нөхцөл бүхий тохиролцооны шаардлагыг чехүүд Бохемийн титэмт улсуудтай (Бохеми, Морави, Австрийн Силези) хийхийг шаардав. Бусад үндэстнүүдийн сонирхлыг үл тоомсорлосон болон унгарын мажаржуулах бодлого нь угсаатан хоорондын хурцадмал байдлыг лавшруулахын зэрэгцээ «хар гэрийн хориот ард түмэн» мэтийн ухагдахуун буй болов. Нөгөөтэйгүүр давхар эзэнт улс нь хамтын мөнгөн тэмдэгт бүхий хамтын эдийн засгийн бүс болон хөгжсөн давуу талтай.
Герман бус гаралтай Австри дахь үндэстнүүд нь мажар бус гаралтай Унгар дахь мажаржуулалтад өртсөн үндэстнүүдийг бодвол харьцангуй дээр нөхцөлд байв. Үүнд жишээлбэл дунд сургуульд эх хэлээрээ сурах, төрийн байгууллага, эзэнт улсын зөвлөлд болон Австрийн парламентад эх хэлээ хэрэглэх эрхтэй байв.
Эзэнт улсын бүрэлдэхүүн ба улсууд
Австри ба Унгарын эзэнт улсын дотоод дахь хоорондын хилийн зарим хэсгийг Лайта гол бүрдүүлж байв. Үүнээс Цислейтани («Лайта голын энэтээ талын улс», эзэнт улсын баруун талын хагас) ба Транслейтани («Лайта голын чанадын улс», эзэнт улсын зүүн талын хагас) гэх нэр томьёо гарсан ба Цислейтанийг албан ёсоор «Эзэнт Улсын Зөвлөлд төлөөлөл бүхий Хант Улсууд ба Улсууд» (үүнээс өмнө албан бусаар, 1915 оноос албан ёсоор Австри Улс гэж нэрлэсэн) гэх ба түүнийг бүрдүүлж буй улсуудыг Кронланд гэх бол Транслейтанийг албан ёсоор «Унгарын Гэгээн Иштваны Титэмт Улсууд» хэмээн нэрлэнэ.
Windows 3.1
Windows 3.1 нь хувийн компьютер дээр ашиглах зорилгоор Microsoft-ээс гаргасан 16 битийн үйлдлийн систем юм. Энэ үйлдлийн систем нь 1992 онд худалдаанд гарсан Windows 3.0-оор хөгжүүлэлт эхэлсэн. Windows 3.1 нь MS / PC-DOS дээр ажилладаг бөгөөд дараа дараагийн хувилбарууд нь 1992-1994 оны хооронд Windows 95 болон солигдсон. Windows 95 нь MS-DOS дээр суурилсан платформ дээр хэд хэдэн сайжруулалтыг хийсэн ба үүнд системийн сайжруулалт, мультимедиа, TrueType фонтууд болон workGroup гэх мэт шинэчлэлтүүдийг хийсэн. Windows 3.1 анх 1992 оны 4-р сарын 6-нд гарсан. Windows 3.1 нь хуучин Windows платформтой нийцтэй байхаар зохион бүтээгдсэн. Windows 3.0-ийн адил 3.1 хувилбар нь File Manager болон Program Manager байсан боловч өмнөх бүх хувилбаруудаас ялгаатай нь Windows 3.1 нь real mode горимд ажиллах боломжгүй байсан.
Windows 3.0-ийн сайжруулалт
Windows 3.1 нь real mode горимын дэмжлэгийг aрилгаж, хамгийн багадаа 286 PC-г ажиллуулахын тулд 1 МБ-ын RAM шаарддаг. Үүний үр дүнд Windows 3.0-ийн сүйрэлд өртөмтгий системүүдийн тогтвортой байдлыг нэмэгдүүлсэн. Adobe Type Manager гэх мэт гуравдагч талын фонт технологийг ашиглахгүй байхын тулд Truetype фонтын дэмжигдсэн өргөтгөл бүхий фонтуудыг Windows програмуудад нэмж өгсөн. Windows 3.1 нь дараах үсгийн фонтуудыг агуулдаг: Arial, Courier New, and Times New Roman, in regular, bold, italic, bold-italic хувилбарууд, мөн Symbol (өргөтгөх боломжтой тэмдэгийн цуглуулга). Truetype фонтууд нь дуудлагын програмаас шалтгаалан ямар ч хэмжээтэй байж болно. File Manager нь Windows 3.0-ээс илүү сайжирсан. Windows 3.1 нь 720 KB, 1.2 MB, болон 1.44 MB уян дискээр дамжин ажилдаг. Анхны хувилбар нь CD-ROM дээр түгээгддэг байсан бөгөөд энэ нь ихэнхдээ MS-DOS 6.22 CD-тэй хамт ирдэг байв. Хатуу диск дээр суулгагдсан хэмжээ нь 10 МБ-аас 15 МБ хооронд байсан
Modular Windows
Modular Windows нь Tandy Video Information System дээр ажиллуулах зориулалттай Windows 3.1-ийн тусгай хувилбар юм.
Windows 3.11
Windows 3.11 нь 1993 оны 11-р сарын 8-нд гарсан. Тийм ч олон төрлийн шинчлэл хийгдээгүй болов ч өмнөх 3.1 хувилбарын алдааг зассан.
Windows for Workgroups
Microsoft Windows-ийн MS-DOS дээр суурилсан сүлжээний програм хангамжийг "Windows 3.1 for Workgroups" гэж нэрлэсэн. Windows for Workgroups нь хэрэглэгчдэд өөрсдийн мэдээллийг хуваалцаж, бусдын хүсэлтийг авах боломжийг олгодог өргөтгөл юм. Энэ нь NetBIOS дээр SMB протоколыг ашигладаг.
Пежо 308 II
Пежо 308 (фр. Peugeot 308) нь францын автомашин үйлдвэрлэгч Пежогийн үйлдвэрлэж буй суудлын автомашины загвар юм. Энэхүү тэргийг 2013 онд Франкфуртын автомашины үзэсгэлэн худалдаанд үзүүлсэн бөгөөд 2013 оны есдүгээр сарын 21-нд худалдаанд гаргасан байна.
Windows 3.1
Хэрэглэгчийн интерфейс
Ангилал:Үйлдлийн систем Ангилал:Хэрэглэгчийн график интерфейс Ангилал:Өмчлөлийн программ хангамж Ангилал:Түүхэн программ хангамж Ангилал:Windows Ангилал:Microsoft программ хангамж Ангилал:1992 оны програм хангамж
Пежо 308 II
Их биеийн хувилбар
Эхлээд 308-ын хоёр дахь үеийн тэргийг 2013 оны есдүгээр сард таван хаалгатай налуу артай лимузин загварыг үзүүлэн болгон гаргав. Харин өмнөх варианттай адил гурван хаалгатай загварыг үйлдвэрлэхгүй бөгөөд учир нь маш бага худалдан авах санал ирсэн байна.
Windows 3.1
Хэрэглэгчийн интерфейс
Windows 3.x
Пежо 308 II
Их биеийн хувилбар
308 (SW) комби хувилбарыг 2014 оны тавдугаар сарын 24-с худалдаанд гаргажээ. SW загвар нь лимузингээсээ хамаагүй том хэмжээстэй буюу урт нь 4,25 м-ээс 4,58 метр, жин нь 1280 кг-аас 1405 кг болон өсчээ.
Эшлэл
#:::308 2013 Ангилал:Жижиг дунд ангиллын автомашин Ангилал:Суудлын автомашины загвар Ангилал:Комбилимузин
Ардын Зүтгэлтэн
«Монгол улсын ардын зүтгэлтэн» — нэгэн төрлийн Монгол улсын хүндэт цол юм.
Түүх
Монгол Улсын Ардын Зүтгэлтэн цол хүртэгсдэд цолны тэмдэг, үнэмлэх, мөнгөн шагнал гаргуулдаг бөгөөд тэмдгийг Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн 1975 оны 06 дугаар сарын 14-ний 124 дүгээр зарлигаар баталжээ.
Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль
Клиффорд Том Улаан Нохой (кино)
Клиффорд Том Улаан Нохой (Clifford the Big Red Dog) нь 2021 онд дэлгэцнээ гарсан, Канадын-Америкийн инээдмийн кино бөгөөд Scholastic Entertainment бүтээж, Paramount Pictures кино компани 2021 оны 11 сарын 10-нд кино театруудад нээлтийг нь хийжээ. Уолт Бекер болон хүүхдийн номын зохиолч, зураач Жордан Кернер нар зохиолыг нь бичсэн.
Холбоос
Ангилал:2021 оны кино Ангилал:Канадын кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Хүүхдийн кино Ангилал:Гэр бүлийн кино Ангилал:Нохойны кино
Халбин
Халбин
Харь түмэдийн нэг овог. Ойрад монголын дотор ураг ураглах, хүү гэрлүүлэх, хүүхэн богтлох, хурим тойны үед хүүхэндээ ёслолын өмсгөлийн нэг халибан хэмээх малгай өмсгөдөг байсан ёс заншилтай холбоотой үүссэн байж мадагүй.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Маяковская (өртөө)
Маяковская (өртөө):
Түлекийн Ерболат
Түлекийн Ерболат нь Баян-Өлгий аймгийн Дэлүүн сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Дэлүүний хүн
Маяковская (Москвагийн метро)
Гадны холбоос
Ангилал:Метро Ангилал:Москвагийн метро
Халиуд
Халиуд
Тэд халиу буга намнадаг дан ан гөрөөгөөр аж төрдөг байснаас халиуд гэж өөрсдийгөө булгачин мэтээс ялгаж нэрлэжээ. Ойн ирэгд буюу буриад зоны дотор ч халиуд овгийнхон бий гэж зарим эрдэмтэн бичсэн байдаг.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Зураасан код
Зураасан код эсвэл Баркод (Barcode bar - тулгуур) нь оптоэлектроникээр унших боломжтой бичгийг нэрлэх ба энэ нь төрөл бүрийн өргөнтэй, паралель зураас болон хоосон зайнаас бүрддэг.
Ерөнхий
Зураасан код нь дэлхий нийтээр худалдаа, үйлчилгээнд ашигладаг глобал стандарт буюу нэг стандарт бүхий олон улсын систем юм. Иймээс Бизнесийн глобал хэл буюу The Global language of Business гэж үздэг.
GS1 систем, зураасан код нь мэдээллийн технологи дээр суурилсан тоон болон дүрс, тэмдэгтүүдээр илэрхийлэгдэх ба дэлхийн аль ч улс оронд харилцан хүлээн зөвшөөрөгддөг систем учраас GS1 гэх ба "Global standart one" гэх үгийн товчлол юм.
GS1 систем, зураасан кодыг өнөөдөр дэлхийн 160 гаруй оронд 30-иад салбарын 2 сая гаруй аж ахуйн нэгж үйл ажиллагаандаа ашигладаг ба одоогоор 115 орон улс Бельгийн Бруссель хотноо байрлах GS1 олон улсын байгууллагын албан ёсны гишүүнчлэлтэйгээр See one vision, Speak with one voice, Act as one organization уриатайгаар нэг удирдлага дор нэгдэн үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Харин Монгол улс 101 дэх гишүүн нь юм.
Баркодны /зураасан кодны/ үүсэл хөгжил
Филадельфи дахь Дрекселийн хүрээлэнгийн төгсөх ангийн оюутан Норман Жозеф Вүүдланд орон нутгийн жижиглэн худалдааны дэлгүүрүүдэд арилжаа хийхэд төвөгтэй байсан үйл явцыг хэрхэн хурдасгах талаар бодож байв. 1948онд тэрээр Миами дахь өвөө, эмээгийндээ зочилж, далайн эрэгт суун хурууны үзүүрээрээ элс самнаж байтал нэгэн бодол түүнд зурсхийн орж ирсэн нь Морзе кодоор мэдээлэл дамжуулахдаа цэг, зураас ашигласантай адил бараа бүтээгдэхүүний мэдээллийг кодлохын тулд өргөн, нарийн зураасуудыг ашиглаж болно хэмээн боджээ. Түүний зохион бүтээсэн дартсны бухын нүд мэт хэлбэртэй тахин судлууд нь бүтээгдэхүүний болон үнийн мэдээллийг хангалттай агуулж чадахаар байв.
Энэ санаа нь хэрэгжих боломжтой байсан боловч тухайн үед тийм технологийг зохион бүтээх нь цаг хугацаа, зардал мөнгө их шаардаж байв. Улмаар дэвшилтэт технологи, компьютер, лазер зохион бүтээгдсэнээр энэ санаа илүү бодитойгоор хэрэгжих боломжтой болсон төдийгүй зураасан кодны систем дахин судлагдаж, жил ирэх тусам бие даан хөгжиж, боловсронгуй болсоор байжээ. 1970-аад оны эхээр IBM-ийн (International Business Machines Corporation) инженер Жорж Лорер, Вүүдландын бухын нүдэн загвараас илүү тэгш өнцөгт хэлбэрийн загвар нь илүү нягтралтай, мэдээллийг маш түргэн хугацаанд компьютерт дамжуулж чадахыг олж мэджээ.
Эцэст нь Америкийн нэгдсэн улсын бүх бүтээгдэхүүн нэг стандарт бүхий кодтой болж UPC (Universal Product Code) стандартыг батлав. Ингээд хамгийн анх 1974 оны 6-р сард АНУ-н Охио мужын Трой хотын “Marshs” супермаркетад Шарон Бучанан хэмээх 31 настай шалгагч ажилтан Вриглигийн жимсний бохь (Wrigleys juicy fruit)-ийг сканнердаж 0.67$-ийн үнийг автоматаар бүртгэж байжээ. Ийнхүү бохь ч зарагдаж, зураасан код бий болжээ.
Баркодны /зураасан кодны/ ач холбогдол
Зураасан код нь Нэг хэмжээст буюу one dimensional (1D) - GS1-8, GS1-13, GS1-14, GS1-128 болон Хоёр хэмжээст буюу Two dimensional (2D), цэгэн код (QR, Datamatrix) гэсэн 2 үндсэн төрөлтэй.
Бизнесийн глобал хэл болсон зураасан код нь аливаа нэгэн салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй хувь хүн, аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагаа өөрөөр хэлбэл нийлүүлэлтийн хэлхээний бүхий л түвшинд цаг хугацаа, зардал мөнгийг хэмнэж худалдааг хөнгөвчлөх гол хэрэгсэл болохын сацуу, хүнээс хамааралтай аливаа алдаа дутагдал, эрсдлийг бууруулах гол үндсэн ач холбогдолтой. Үүнээс гадна бараа материалын нөөц, эргэлтийг хянаж, бүртгэлийг автоматжуулах замаар үйлдвэрлэл болоод бизнес процессын зардлыг бууруулах, агуулах, тээвэр логистикийн олон хүндрэлтэй асуудлуудыг хялбараар шийдэх боломжийг олох гэх мэт олон талын ач холбогдолтой.
= Цахим холбоос =
Intel
Intel Corporation нь Калифорни мужийн Санта Кларад төв байртай америкийн үндэстэн дамнасан корпораци юм. Энэхүү корпораци нь орлогоороо дэлхийд хамгийн томд тооцогдох хагас дамжуулагчийн чип үйлдвэрлэгч билээ. Мөн ихэнх персонал компьютерт ашиглагддаг х86 цуврал микропроцессорийн бүтээгч юм.
Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж Ангилал:NASDAQ-100-ийн аж ахуйн нэгж Ангилал:1968 онд байгуулагдсан
Умард Ци
Ангилал:Хятадын династи Ангилал:Умард ба Өмнөд улсуудын үе
Долоо (кино)
Долоо (Se7en) нь Эндрю Кевин Уокер зохиолыг бичиж Дэвид Финчерийн найруулан тавьсан 1995 оны Америкийн триллер кино юм. Чөлөөнд гарахаар зэхэж буй хашир мөрдөгч Уильям Сомерсет, түүний албыг үргэлжлүүлэн ажиллах залуухан мөрдөгч Дэвид Миллз нар хохирогчдоо яргалан хөнөөдөг цуврал алуурчны учир битүүлэг тааварт хэргийн араас нэхэн хөөнө. Алуурчин ховдог зан, шунахай сэтгэл, хойрго зан, уур хилэн, бардам зан, хуял тачаал, атаархуу зан зэрэг арван хар нүгэлд багтагч долоон нүглийг нийгэмд сэтгэл хиртхийлгэм байдлаар мэдрүүлэх зорилго агуулсан байх болно.
Барристер Кастос
“Барристер Кастос” хуулийн фирм 2015 онд үүсгэн байгуулагдснаас хойшхи хугацаанд гадаад, дотоодын иргэд, аж ахуйн нэгж байгууллага, хөрөнгө оруулагч, бизнес эрхлэгч нартай хамтран ажиллаж, үйлчлүүлэгчид хууль зүйн хүрээнд үүсч болох эрсдэлээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх, бий болсон эрсдэлийг бууруулах талаар зөвлөгөө өгөх, тэдний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалахын зэрэгцээ Монгол Улсад үл хөдлөх, хөдлөх хөрөнгө худалдах, худалдан авах, хөрөнгө оруулах, уул уурхай, ашигт малтмалын салбарын хөрөнгө оруулалт болон бүх төрлийн гэрээ, хэлцэл байгуулах зэргээр хууль зүйн дараах цогц үйлчилгээг үзүүлдэг.
Гэр бүлийн эрх зүйн харилцаанд:
Газрын харилцаа:
Оюуны өмчийн харилцаа:
Гадаадын иргэн харьяатын асуудал:
Эд хөрөнгийн харилцаа:
Банк, санхүү, татвар, даатгал:
Уул уурхай, байгалийн нөөц, эрчим хүч:
Хөрөнгө оруулалт:
Хууль зүйн орчуулга:
Байгууллага, иргэнд зориулсан хууль зүйн тогтмол үйлчилгээ:
Гэрээнд заасан тохиолдолд даархи ажлуудыг нэмэлтээр хийх боломжтой:
Цахим холбоос
barrister.mn
Ангилал:Улаанбаатарын аж ахуйн нэгж] [[Ангилал:2015 онд байгуулагдсан Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Хайфа дүүрэг
Хайфа дүүрэг (еврей. מחוז חיפה; араб. منطقة حيفا) нь Израилын Хайфа хотыг тойрсон засаг захиргааны дүүрэг юм. Тус дүүрэг нь Израилын засаг захиргааны долоон дүүргийн нэг бөгөөд төв нь Хайфа юм. Дүүргийн газар нутгийн хэмжээ 864 км2.
Хүн ам
Израилын Статистикийн төв товчооны мэдээгээр дүүргийн хүн амын тоо 2018 оны байдлаар 1,013,900 байна.
Хувь:
Шашин:
Хүн амын жилийн өсөлт 0.8% байв.
Засаг захиргааны хуваарь
Хайфа дүүрэг нь Хайфа (565,900 хүн), Хадера (415,400 хүн) гэсэн дэд дүүргүүдэд хуваагддаг.
Эшлэл
Ангилал:Израилын дүүрэг
Мелисса Маккарти
Мелисса Энн Маккарти (Melissa McCarthy, 1970 оны наймдугаар сарын 26-нд Иллинойс мужийн Пленфилд хотод төрсөн) — Америкийн дэлгэц, хошин урлагийн жүжигчин, зохиолч, продюсер юм.
Элэглэгч Бен Фальконетой 2005 онд гэрлэн хоёр охины эх болсон түүнийг «Бэргэнүүд» (2011) инээдмийн киноны туслах дүрээр нь Оскар, Алтан бөмбөрцөгт дэвшүүлэв.
2013 онд Жейсон Бейтманы хамт «Махлаг авгайг бариарай», Сандра Буллокын хамт «Банзалтай цагдаа нар»-т.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Телевизийн найруулагч Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:АНУ-ын кино зохиолч Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:Иллинойн хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Хуасай
Хуасай
Хуа буюу ухаа гэсэн үгтэй холбож, монголын нууц товчоонд гардаг Увас (ухаа) мэргэдтэй гарал нэгтэй байж болох юм гэсэн таамаглал байдаг.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Батмөнхийн Эрхэмбаяр
Үндэсний баг
Эрхэмбаяр 2013 оны 3-р сарын 2-ны өдөр Монголын үндэсний хөлбөмбөгийн шигшээ багтаа анх удаа хөлбөмбөгийн багтай хийсэн. Тэрээр Лаосын эсрэг AFC Challenge Cup-ийн урьдчилсан шатанд 90 минут тоглосон.
Тэрээр 2015 оны 3-р сарын 12-нд Оросын 2018 оны ДАШТ-д тэнцэж, Зүүн Тимор руу 3-1-ээр хожигдсон анхны гоолоо оруулсан.
Зүүн Тимор нь эхний хөлөө 4-1, хоёрдугаар хагаст 1-0-ээр ялалт байгуулж 5-1-ээр хожиж, хоёрдугаар шатанд шалгарлаа. Гэвч 2017 оны 1-р сарын 20-нд Зүүн Тиморыг 2023 оны Азийн цомын тэмцээнээс татгалзаж, Зүүн Тимор нь Зүүн Тиморт үл дүйцэхүйц 12 тоглогчдыг дуудаж, олон тооны тоглолтыг зарлав. Эдгээр 12 шалгарсан тоглогчид бүгд Бразиль байсан.
2017 оны 12-р сарын 12-нд ФИФА хоёр хоёулаа 3-0 тоглолтонд хожлоо. Гэсэн хэдий ч энэ нь хоёр дахь удаагийн тэмцээний дараа удаагүй байсан тул Тимор-Лестр байгуулж, Монгол Улс дахин сэргээгээгүй байна.
Лавлагаа
Ангилал:Монголын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Эрчим багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Монголчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Никола Леали
Никола Леали (Nicola Leali; 1993 оны хоёрдугаар сарын 17, Кастильоне-делле-Стивьере) — Италийн хөлбөмбөгчин, «Чезена» багийн хаалгач.
2012 оны долдугаар сарын 3-нд «Ювентустэй» нэгдэж, «Виртус Ланчано», «Специа» багуудад зээлэгджээ. «Ювентустэй» Сери А-д дэвшсэн «Чезена» 2014 оны долдугаар сарын 7-нд түүнийг 2015 оны зургадугаар сарын 30 хүртэл зээлэхээр тохиролцов.
Гадны холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Брешиа багийн тоглогч Ангилал:Ювентус багийн тоглогч Ангилал:Специа багийн тоглогч Ангилал:Чезена багийн тоглогч Ангилал:Италичууд Ангилал:1993 онд төрсөн
Хурамши
Хурамши гэдэг нь Монголын нэгэн овог аймгийн нэр.
Үгийн гарал
Зарим эрдэмтэн хурамши гэж түрэг гаралтай үг хэмээн үздэг бол зарим нь баяд буриадын хурамши нэг гаралтай гэж тайлбарладаг. Хурамши гэдэг нь ойрадын аялгууны навтсан эсгий гэсэн утгатай үг бөгөөд шар эсгийн хэвнэг нөмөрсөн баатар эрийн удам угсааныхан гэж тайлбарласан байдаг.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Худай
Худай
Хорь түмэдийн Худай овог нь гарлаа түрэгтэй түлхүү холбож үзэх бөгөөд түрэгийн ард түмэн бурханаа кудай гэж нэрлэх ёс заншилтай.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Тайш
Тайш цол нь XII-XVIII зууны үед монгол угсааны улс, аймгийн их ноёдын зүүж хэрэглэж байсан өндөр хэргэм юм. Уг гарал нь хятадын Шан улсын үед тус улсын вангийн хүү хүртэж байсан цэргийн цол юм.
Түүхэн намтар
Хамаг Монгол улсын үед өөрөөр хэлбэл Амбагай хаан/1147-1155/  хаанчлалынхаа үед Тайш буюу   улсын цэргийг ерөнхийлөн  захирагч хэмээх албан тушаал бий болгож  Хабул хааны хүү Хадаан тайш   болж байжээ.
Тайш цолны утга нь хааны багш, их багш, сургагч хэмээсэн утгатай эртний хятад түшмэлийн цол юм. Тайш цол бол хятадын төрийн ёсонд гурван гүнгийн зэрэгт багтаж байсан. Энэ нь Тайши (Их багш), Тайбао (Их хадгалагч), Тайфу (Их номлогч) юм. Тайш цол нь анх Монголын нууц товчоонд Нэгүүн тайш гэж дурдагддаг. Гэхдээ энэ нь Мин улсын үед дахин хуулагдсантай холбоотой байж магадгүй. Их Юань улсын үед төрийн дунд 8 түшмэлийн нэг болж байсан бөгөөд тэднийг төрийн түшмэд, албан тушаалтны 2-рт дөрвөн төрийг дөрвөн тайш мэд гэж байжээ. Тэдгээр 4 тайш нь:
Харин 1368 онд Юань улсын хятад дахь ноёрхол дуусаад монголдоо ирснээр улс төрийн бутрал эхэлж, тайш цолыг цэргийн их эрх мэдэл барьсан хүн авдаг болжээ.
XV зуунд тайш цол бол Монголын Их Хааны дараах хамгийн хүндтэй цол байсан. Зарим үед Хаан цолоос ч илүү эрх мэдэлтэй, хаадыг сонгох, огцоруулах эсэхийг шийддэг байсан нь энэ үеийн онцлог юм.
Эшлэл
Ангилал:Монголын цол Ангилал:Цол
Ганболдын Аззаяа
Ганболдын Аззаяа (1983 оны 3 дугаар сарын 27-нд Монгол Улсын Өвөрхангай аймгийн Бүрд суманд төрсөн)- Ирак, Сьерра-Леон улсад Энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцсон Монгол цэрэг.
Намтар
1983 оны 3 дугаар сарын 27-нд Өвөрхангай аймгийн Бүрд суманд төрөөд удалгүй Булган аймагт шилжиж дунд сургуульд сурч аймгийн МСҮТ-ийг дүүргэсэн байна.
2002 онд 10 дугаар ангиа дүүргэсэн ажээ.
2002-2003 онд Батлан хамгаалах Их сургуулийн Ахлагчийн сургуулийг төгссөн.
2003-2004 онд Зэвсэгт хүчний 150 дугаар ангид алба хаасан.
2004-2009 онд Батлан хамгаалахын Их сургуулийн Цэргийн команд инжинерийн сургуульд сурч төгссөн.
2004 оны 2 дугаар сарын 18-ны өглөө Ахлагч Г.Аззаяа, Д.Сам­буу-Ёндон нар "Чарли" цэргийн баазын хамгаалалтанд гарч байх үеэр 1000 орчим энхийг сахиулах Польш, Унгар, Румын, Филлипин цэргүүд өглөөний цай ууж байх үеэр алан хядагчид тэсрэх бодистой ачааны машинаар халдахыг оролдоход тэд нар жолоочийг мэргэн 50 метрээс буугаар устгаж аюулыг таслан зогсоосон гавьяатай юм.
2006 онд Г.Аззаяа Сьерра-Леон улсад мөн энхийг сахиулах ажиллагаанд оролцсон.
2005 оны 11 дүгээр сард АНУ-ын Ерөнхийлгч Ж.Буш Монгол Улсад айлчлах үерээ Г.Аззаяа, Д.Самбуу-Ёндон нарыг тусгайлан хүлээн авч уулзаж баяр хүргэж байсан.
Шагнал
2007 оны 6 дугаар сард байгуулсан гавьяаныхан төлөө түүнийг Польш Улс "Мөнгөн загалмай" одонгоор шагнасан юм.
2008 онд Монгол Улсын Цэргийн гавьяаны одонгоор шагнасан байна.
Бундесвер
Бундесвер (орч. Холбооны хамгаалах хүчин) нь Холбооны Батлан Хамгаалах Яамны харьяан дор үйл ажиллагаагаа явуулах Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын зэвсэгт хүчин бөгөөд түүнд бундесверийн захиргааны алба болон бусад хэлтэс байгууллагууд бас ордог. Холбооны Батлан Хамгаалах Яам нь хуваарилалтын хувьд ч тэр боловсон хүчний хувьд ч тэр бундесверд хамаардаггүй. Батлан хамгаалахын сайд нь Холбооны Германы Засгийн газарт харьяалагдана.
Батлан хамгаалах бодлого
Батлан хамгаалах бодлогын удирдамжид заасны дагуу Бундесвер нь Герман ба түүний иргэдийг хамгаалах, германы гадаад бодлогын хүрээнд ажиллах чадварыг хангах, холбоотнуудын батлан хамгаалаx үйлд хувь нэмрээ оруулах, олон улсын хүрээнд тогтвортой байдал ба хамтын ажиллагаанд хувь нэмрээ оруулах болон европын нэгтгэл ба үндэстэн дамнасан хамтын ажиллагааг дэмжин ажиллахыг заасан байдаг.
Эшлэл
Ангилал:1955 онд байгуулагдсан
Дмитрий Устинов
Дмитрий Фёдорович Устинов (1908 оны 10-р сарын 17-нд Самара хотод төрсөн- 1984 оны 12-р сарын 20-нд ЗХУ-ын Москва хотод нас барсан) -Зөвлөлтийн цэргийн жанжин бөгөөд төрийн зүтгэлтэн. ЗХУ-ын маршал (1976). ЗХУ-ын Социалист хөдөлмөрийн хошой баатар (1942, 1961), ЗХУ-ын баатар (1978). ЗХУ-ын Төрийн дээд одон болох Ленины одонг 11 удаа хүртсэн хүн.
ЗХУ-ын Ардын Комиссар ба зэвсэглэлийн сайд (1941—1953), ЗХУ-ын Батлан хамгаалах аж үйлдвэрийн сайд (1953—1957). ЗХУ-ын Батлан хамгаалахын сайд (1976—1984). ЗХУ-ын Коммунист намын Төв хорооны гишүүн (1952—1984) нарийн бичгийн дарга (1965—1976), ЗХУ-ын КН-ын Төв хорооны Товчооны гишүүн (1976—1984).
Намтар
Дмитрий Фёдорович Устинов 1908 онд Самара хотод ажилчны гэрт төрсөн байна. Эцэг-Фёдор Сысоевич Устинов, эх -Ефросинья Мартыновна. Ах -Пётр (21.12.1890—02.04.1938), Ах- Иван, Николай нар иргэний дайнд оролцож 1918 нас барсан ажээ.
Дмитрий хүү 10 настайдаа ажил эрхэлж эхэлсэн гэдэг байна. 1922 онд сайн дураараа Самаркандад Улаан Армид элсэн орж байжээ. 1923 онд цэргээс халагдаж Техник мэргэжлийн сургуульд сураад 1927 онд төгсөж ЗХУ-ын Коммунист намд элссэн байна. 1929-1934 онд Москвагийн Техикийн Их сургуульд сурч төгссөн байна.
1934 оноос Ленинградын Далайн цэргийн их бууны судалгааны хүрээлэнд инженерээр ажилласан байна. 1937 оноос Ленинградын «Большевик» үйлдвэрийн инженер, ерөнхий зохион бүтээгчийн орлогч, захиралаар ажилласан.
1941 оны 6-р сараас 1946 оны 3-р сар хүртэл ЗХУ-ын Зэвсэглэлийн аж үйлдвэрийн Ардын комиссар буюу сайд. /Хэлмэгдсэн Б.Ванниковын оронд очсон/. Дайны үед үйлдвэрүүдийг сайн удирдан зохион байгуулсан гэж Хөдөлмөрийн баатар цол хүртэж байжээ.
Дайны дараа 1946 оноос 1953 он хүртэл ЗХУ-ын Зэвсэглэлийн сайдаар томилогдон ажилласан байна. 1953-1957 онд ЗХУ-ын Батлан хамгаалах аж үйлдвэрийн сайд, 1976-1984 онд ЗХУ-ын Батлан хамгаалахын сайд байсан.
Цөхүр
Цөхүр нь XVI-XVII зуунд монгол ноёдын хэрэглэж байсан цол чимэг юм. Цөхүр нь цэргийн том гавъяа байгуулсан хүнд өгдөг цол байсан.
Судлагдсан байдал
Цөхүр гэх үгийн талаар олон янзын тайлбар байдаг. Тухайлбал, түүхч Жамсрангийн Гэрэлбадрах нь Алтан улсын хаан Мэгүжин сүүлтийг дарсан гавъяаг үндэслэж Тэмүжин Чингис ханд чагутхури (хятадаар их ноён гэсэн үг ) хэмээх цолны улбаа гэсэн санааг дэвшүүлсэн. Бас Өвөр Монголын зарим эрдэмтэд Цахар түмний нэртэй холбож тайлбарлаж байна. Үүнээс гадна Халхын цоохор Цогт тайжийг цоохор гэсэн зүйлийг 1968 оны БНМАУ-ын түүх номонд залруулж цөүхүр буюу чөүхүр хэмээх цол мөн гэж тайлбарласан байдаг.
Цөөхүр цолтой түүхэн хүмүүс
=Холбоотой өгүүлэл=
=Эшлэл=
Ангилал:Цол
Хуулар
Хуулар
Хун шувууг түрэг хэлээр "куу" гэдэг бөгөөд -лар нь "нар" гэсэн утгатай олон тооны дагавар. Өөрөөр хэлбэл "хун шувууд" "Хунгууд" гэсэн үг юм. Хуулар нь дотроо хар хуулар, цагаан хуулар гэж хоёр бүлэг байдаг. Бас "ногоон хуулар" гэсэн овог ч тохиолдож байв.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Хүнхээрийнхэн
Хүнхээрийнхэн
Монголчууд Турк орныг Хүнхээрийн орон хэмээн нэрлэдэг байжээ. Ямар нэгэн учрал шалтгаанаар ойрдын дотор турк хүмүүс орж ирсэн бөгөөд тэр турк гаралтай хүмүүсээс захчины дотор орсон нь хүнхээрийнхэн буюу хүнхээр эркэн нэр авсан бололтой.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Умард Жоу
Умард Жоу улс нь (хят: 北周; пиньинь: Bĕi Zhōu) 557-581 оны хооронд хятадын Умард ба Өмнөд улсуудын үед умард хятадын баруун, баруун хойд нутгуудыг эзэгнэн тогтнож байсан Сяньби угсааны Юйвэнь Жюэ жанжны байгуулсан улс юм. Баруун Вэй улсын эзэн хаан Юань Куог огцоруулж, төрийн дээд эрх мэдэлтэнүүдийг сольсон ч, газар нутаг, засаг захиргааны зохион байгуулалт, хууль дүрэм, цэргийн хүчийг шууд өвлөн авсан улс юм.
Тойм
535 онд Тоба Вэй улс нь төрийн хэргийг атгаж байсан сайд, жанжид хоорондын тэмцэлээс болж Зүүн Вэй, Баруун Вэй болж задарсны дараа 550-иад оноос эхлэн хоёр Вэй улсын төрийг эзэгнэж байсан жанжид Тоба овгийн тоглоомын хаадыг хаан сууринаас нь огцоруулж, өөрсдийн шинэ улсыг байгуулсны нэг нь Баруун Вэй улсын жанжин Юйвэнь Тай 556 онд хорлогдож үхсний дараа хүү Юйвэнь Жюэ 557 онд төрийн эргэлт хийж, Юань Куо хааныг алж, өөрөө эзэн хаан сууж, улсын нэрийг Жоу болгож өөрчилсөн нь хожмын түүхэнд Умард Жоу гэж нэрийдэв. Умард Жоу улсын нь Чанань хотод төвлөрч, зүүн зүгт Гао овогтоны Умард Ци улсыг эзлэхээр дайтаж, 577 онд тус улсыг эзлэв. 578 онд Умард Жоугийн 3 дахь хаан Юйвэнь Ён өөд болсны дараа залгамжлагч Юйвэнь Сюань хааны ёс бус үйлдэл нь түүнийг хаан сууриа алдахад хүрсэн. 579 онд түүний хадам эцэг Ян Жянь төрийн эргэлт гаргаж, Юйвэнь Сюанийг алж, Юйвэнь Жиныг хаан сууринд өргөмжлөж байснаа 581 онд Юйвэнь Жиныг түлхэн зайлуулж, өөрийн биеэ эзэн хаанд өргөмжлөн, улсын нэрийг Сүй хэмээн тунхаглав. Ингээд хятад хойд нутаг дахь Хүннү, Сяньби угсааны хаант улсуудын 270 гаруй жилийн ноёрхол төгсөж, хань үндэстэн дахин улс төрийн байр сууриа эргүүлэн авч чадсан.
Ангилал:Хятадын түүхэн улс Ангилал:6-р зуун
Флоренс Найтингейл
Флоренс Найтингейл (англ. Florence Nightingale; * 1820 оны 5 сарын 12-нд Флоренц; † 1910 оны 8 сарын 13-нд Лондонд) — Энэрэнгүй үзэлтэн бөгөөд Их Британийн нийгмийн зүтгэлтэн.
Ангилал:Сувилагч Ангилал:Цэргийн анагаах ухаан Ангилал:19-р зууны статистикч Ангилал:Лондоны хүндэт иргэн Ангилал:Энэрэнгүй үзэлтэн Ангилал:Их Британийн Крымын дайны хүн Ангилал:Хүмүүнлэгийн тусламжийн хүн Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1820 онд төрсөн Ангилал:1910 онд өнгөрсөн
Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим
Монголын Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим (Mongolian National Chamber Of Commerce And Industry), МХАҮТ нь аж ахуйн нэгж, байгууллагуудаас худалдаа, үйлдвэрлэл эрхлэхтэй холбогдсон нийтлэг эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хамгаалах болон худалдаа, үйлдвэрлэлийг дэмжих зорилгоор байгуулсан ашгийг төлөө бус хуулийн этгээд мөн.
Монголын Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхим анх 1960 оны 7 дугаар сарын 2-нд “Худалдааны Танхим” нэрээр Танхимын дарга, гадаад худалдааны арбитрч, нарийн бичгийн дарга гэсэн 3 орон тоотойгоор үйл ажиллагаагаа анх эхэлсэн түүхтэй.
1994 онд "Бизнес таймс" сонины анхны дугаар хэвлэгдэн гарсан Гадаад худалдаа, бизнесийн сургалтын төв байгуулагдсан.
1995 оны 10-р сарын 25-нд УИХ-аар Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхимын тухай Монгол улсын хууль батлагдсанаар хууль эрх зүйн орчин, бүтэц зохион байгуулалтын хувьд шинэчлэгдэж МҮХАҮТ-ын үйл ажиллагаа гадаад дотоодод улам өргөжин тэлэх нөхцөл, боломжоор хангагдсан юм.
1996 онд МҮХАҮТ нь Ази Номхон далайн орнуудын Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхимуудын холбоо буюу CACCI-д гишүүнээр элссэн.
2000 онд “Монголд үйлдвэрлэв” үзэсгэлэнг анх удаа зохион байгуулсан “Бизнесийн итгэлийн индекс” судалгааг гаргаж эхэлсэн. “Бизнес фестиваль” бизнес эрхлэгчдийн парадыг зохион байгуулсан.
2012 онд Компанийн засаглалын гэрчилгээ олгох сургалтыг зохион байгуулж эхэлсэн. 1997-2012 он - Салбар танхимууд байгуулагдаж эхэлсэн.
МҮХАҮТ нь өнөөдөр Монгол Улсад бизнесийн үйл ажиллагаагаа явуулж буй нийт аж ахуйн нэгж, компани, үйлдвэр, худалдааны байгууллагуудын дийлэнхийг эгнээндээ нэгтгэсэн, тэдний нийтлэг ашиг сонирхлыг илэрхийлэн хамгаалагч нэр хүнд бүхий байгууллага юм.
Удирдлага
МҮХАҮТ-ын ерөнхийлөгч Отгондаваагийн Амартүвшин
МҮХАҮТ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Саранжавын Баясгалан
“Хийморь" хүндэтгэлийн одон
Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн хөгжил дэвшил, Монгол Улсад хувийн хэвшил, бизнесийг хөгжүүлэх, үр ашгийг дээшлүүлэхэд томоохон хувь нэмэр оруулж бизнесийн салбарт өндөр үр ашигтай дэвшилтэт техник технологи нэвтрүүлэн 10-аас дээш жил ажиллаж тодорхой үр дүнд хүрсэн компани, аж ахуйн нэгж, хувь хүнийг шагнана.
Фиат
Фиат (албан ёсны нэр: Fiat S.p.A, мөн Фиат групп эсвэл Фиат концерн ч гэх нь бий) нь италийн хамгийн том автомашин үйлдвэрлэгч аж үйлдвэрийн компани байсан бөгөөд түүний төв нь Туринд байрладаг. ФИАТ гэх товчилсон үг нь Fabbrica Italiana Automobili Torino (монг.: италийн автомобиль фабрик, Турин) гэсэн үгийн товчлол юм. Фиат компанид Фиат, Фиат Профессионал, Алфа Ромео, Лансиа, Мазерати, Крайслер, Рам Тракс, Додже, Мопар, Жееп зэрэг автомашины маркууд харьяалагддаг. Түүнээс гадна Ферраригийн 90 хувийг Фиат концерн эзэмшдэг байна.
2014 оны аравдугаар сард Фиат нь Фиат Крайслер Автомобайлсд нэгдсэнээр бие даасан компани гэж байхгүй болсон.
Түүх
thumb|right|1899 оны [[Фиат 3,5 HP]] thumb|right|1931 оны Фиат 656, Ром thumb|right|Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараах тээврийн хэрэгслийн үйлдвэрлэл Тус компани нь 1899 оны 7 сарын 11-нд найман хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр (түүн дотор Жованни Агнелли) үүсгэн байгуулагджээ. Анхны автомашины загвар нь 3½ HP гэх тэрэг байсан бөгөөд түүнээс 1899-1900 оны хооронд нийт 20 ширхэгийг үйлдвэрлэсэн аж. Энэ загвараас 1900 онд 6/8 HP-ийн суурь загвар болсон бол энэ нь эргээд 1901 онд гарсан 8 HP загварын суурь болжээ. 1903 онд 12 HP-г зах зээлд гаргасан. Мөн онд Франц, Англи, Америк руу автомашинаа экспортонд гаргаж эхэлсэн бөгөөд Фиат компаний жилийн автомашин үйлдвэрлэлийн тоо нь 134 ширхэгт хүрсэн байна. 1905 онд Фиат Ансалди үйлдвэрийг эзэмшилдээ авсаны дараа Фиат-Ансалдиг үүсгэсэн бөгөөд сүүлд энэ компани нь Бреветти-Фиат компани болсон байна.
1960 оноос Фиат нь аж үйлдвэрийн сонгодог концерн болон хөгжиж эхэлсэн ба автомашинаас гадна их хөрөнгө оруулалт шаардагдах бүтээгдэхүүнүүд болох галт тэрэг, нисэх онгоц, онгоцны хөдөлгүүр, ачааны автомашин болон ХАА-н машинууд, усан онгоцны хөдөлгүүр бүр цаашлаад цахилгаан станц хүртэл барьж байгуулсан байна. Үйлчилгээний салбарын ашигтай талыг эрт мэдэрсэнээр Фиат даатгал болон банкны салбарт бас оролцож эхэлжээ. Фиат компаний зохион бүтээн хөгжүүлсэн налалтын техникийг (пендолина ч гэдэг) өнөөдөр ч гэсэн хурдан галт тэргэнд угсардаг байна.
Автомашины үйлдвэрлэлээ олон жижиг автомашины үйлдвэрүүдийг өөртөө нэгтсгэсэнээр нэлээд өргөтгөв. Үүний тоонд жижиг автомашины марк болох Автобианчи, дараа нь 1966 онд Феррари, 1969 онд Лансиа зэрэг үйлдвэрүүд багтаж байв. Лансиагийн бүтээсэн загварууд нь хэдийгээр шинэ содон загварууд байсан ч Фиатын муу хөрөнгө оруулалт болон зөвхөн тансаг дээд зэрэгт зориулсан цөөн тооны загварын үйлдвэрлэл зэргээс шалтгаалан өөдөө гарсангүй. 1970-д оны дунд үе хүртэл Фиат нь Фолксвагентай зэрэгцсэн европын хамгийн том автомашины концерн байлаа. Гэвч далаад оны дундаас хойш гаргасан шинэ автомашины загварууддаа буруу шийдвэр гаргасаны улмаас хэсэг хугацаанд борлуулалт муудсан байна.
1980-аад онд Фиат концерн уналтанд орж эхлэв. Үүний шалтгаанд суудлын автомашинд шаардлагатай байгаа хөрөнгө оруулалтыг хэрэглээний тээврийин хэрэгсэлд зориулсан, мөн үйлдвэрээс гарч байгаа суудлын тэрэгнүүд нь худалдан авагчийн хүсэлтийг биелүүлж чадахгүй байв. Фиат нь Фордын тракторын үйлдвэр болон Касе Стеирыг худалдан авсаны дараа ХАА-н машины групп ФиатАгри-г CNH Глобал нэртэйгээр үйлдвэрлэл явуулх болсоноос гадна Ивеко-д их хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийжээ. 1990-ээд онд Фиатын европ дахь зах зээлийн эзлэх хэмжээ тогтмол буурч явсаар мянган солигдох үеэр хүнд байдалд орсон байв. Энэ байдалд хүргэсэн гол буруутан нь Жованни Агнеллиг буруутай хэмээн шүүмжлэгчид амтай нэг байлаа. Умберто Агнелли (Жованни Агнеллигийн бас нэг ач) нь нэлээд өргөн цар хүрээтэйгээр бүтцийн өөрчлөлт хийн Фиатыг аврах үйл ажиллагааг эхлэв. Агнеллигийн гэр бүлээс ч энэ ажилд дэмжлэг үзүүлэн нийт 750 сая евроны санхүүгийн туслалцаа үзүүлсэн байна. Үүний үр дүнг дөнгөж үзэж эхлэх үеэр буюу 2004 тавдугаар сарын 27-нд Фиат компанийг үндэслэгч Жованни Агнеллигийн сүүлчийн ач нь нас нөгчсөн юм.
1995 онд Фиат Ферровиариа нь СИГ-ийн төмөр замын тээврийн хэрэгслийн үйлдвэрийг нь худалдан авсан ч 2000 онд буцаан Алстомд зарсан байна.
Женерал Моторстой хамтран ажиллаж байсан үйл ажиллагаа зогсоосоны дараа аж үйлдвэрийн салбарт хэд хэдэн шинэ хамрагчтай хамтран ажиллах болсоны жишээнд PSA, Форд, Тата Моторс багтдаг.
Одооны маркууд
Суудлын автомашин
Хэрэглээний тээврийн хэрэгсэл
Зүүлт тайлбар
Ангилал:Турины аж ахуйн нэгж Ангилал:Италийн автомашин үйлдвэрлэгч Ангилал:Маркийн нэр Ангилал:Хөдөлгүүр үйлдвэрлэгч Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж Ангилал:Урьдын хэрэглээний автомашин үйлдвэрлэгч Ангилал:Урьдын галт тэрэг үйлдвэрлэгч Ангилал:Урьдын нисэх онгоц үйлдвэрлэгч Ангилал:Урьдын трамвай үйлдвэрлэгч Ангилал:Урьдын троллейбус үйлдвэрлэгч Ангилал:1899 онд үүсгэн байгуулагдсан
Зартын хүрээ
Зартын хүрээнд 1937 оноос өмнө гавж Бааван, Гомбожав, Ойдов, Далантай, цорж Гүржав, Самбуу болон Жамсранжав, Дашдааваа, Нинжёндон, Цогбазар, Магсар, Пүрэвжал, Чимэд, Дамба, Лодой, Дагва, Загдаа, зурхайч Нампил, Дүгэр, Гарамжав, Бадрах нарын эрдэм чадалтай олон лам хуваргууд сууж байжээ. Туурийн чанх өмнө 1995 онд нутгийн иргэд шинээр 5:6 м хэмжээ бүхий хоёр жижиг модон дуган барьж энэ хоёр дуганы дунд Зартын хүрээний гол шүтээн байсан Дамдинчойжоо бурхныг 2,7 м өндөр ягаавтар өнгийн боржин чулуугаар урлан бүтээж залжээ. Дуганд нутгийн иргэд сүсэгтнүүд дүйчэн өдрүүдээр ном залж зул өргөж сан тавьдаг ба одоогоор бурхан тахил эд зүйлс тахилч лам байхгүй. Уг дуган мөн Дамдинчйожоо бурхны зурмал хөргийг энэ нутгийн уугуул улсын начин Б. Бадамдорж бүтээлгэн залсан нь байдаг ажээ. Их уул сумын Зарт багийн төвд Зартын хүрээний хучин туурь бий. Хангайн бүсийн нутагт хамаарна. Энд Зартын дээд, доод, дунд гэсэн гурван гол бий. Эдгээр нь голын урсгал дагуух жижиг тохой газруудын нэр юм. Зартын хүрээ нь голынхоо дунд хэсэгт буюу Дунд Зартад байрлаж байлаа.
Хүрээний туурийн баруун талаар Зартын гол урсана, эргэн тойрондоо ой модтой уулстай юм. Хүрээний бууринаас дээш 10 орчим км газарт Өртөмтийн шүтлэгтэй овоо бий. Туурь дээр Зарт багийн төвийн барилгууд, нутгийн иргэдийн зуны модон сууц эд барааны агуулах пүнзүүд хашаа хороо олноор баригдсан буй. Хүрээний гол хэсэгт Ра—ны сүм гэж байжээ. Энэ сүмийн туурь нь мэдэгдэнэ. Энд Ганжуурын 108 ботийг хадгалдаг, Ганжуурын Ра сум гэж нэрлэдэг. нэг хаалгатай дөрвөн талтай дотор нь лам нар ном хурдаг. Ганжуурын ботиуд бурхан тахил өгсөн. Дотроо нэг хөндлөн модтой түүн дэгүүр цагаан даавуу тохож байгаад хурал хурдаг,хурал дууссаны дараагаар цагаан давуугаа хураадаг байсан гэнэ. Ра-ны сүмийн залгаа нэг жижиг сүмийн туурь бий. Ра-ны сүм нь 12:12 жижиг нь 5:5м. Ра-ны сүмийн баруун талд "Найдан сүм" байсан, хэмжээ нь 11:11 метр дэргэд нь Номтын сүм 6.5:6.5 метр байжээ Бусад сүм дуганы олон барилгын туурь нь айлуудын хашаа байшин гэр тэр байтугай жорлонгийн дор орсон буй. Эдгээр тууринаас эгц өмнө зүгт нутгийн иргэд, 1995 онд шинээр хоёр модон дугана /5:6/ хэмжээтэй дунд нь хүрээний гол шүтээн байсан Доржнамжүм бурханыг /5м өндөр 2.7м урт 40см өргөнтэй./ ягаавтар өнгийн боржин чулуугаар сийлж бүтээж залсан байна. Үүнийг 1995 онд босгосон. Доржнамжүм бурхны зурмал зургийг энэ нутгийн хүн аймгийн арслан Бадамдорж бүтээн залжээ.
Ангилал:Завхан аймаг Ангилал:Монголын буддын шашны хийд Ангилал:1870-аад онд барьсан
Хүрд
Хүрд
Монголын эзэнт гүрний үед тэд нар уулын Курдуудыг эзлэн эрхшээлдээ оруулж байснаас эзлэгдсэн курд нарын зарим нь ойрдын дотор шингэсэн бололтой. Баядын хөрш дөрвөд нарын дотор хүрд элкэн байгаа нь тэд курд гаралтай байж болох юм.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Эльжбиета Витек
Намтар
Тэрээр Вроцлавын Их сургуулийн Философи, түүхийн факультетийг төгсөж, магистрын зэрэг хамгаалж, Вроцлавын их сургуулийн Түүхийн хүрээлэнд Европын холбооны тухай мэдлэгийн чиглэлээр аспирантурт суралцжээ.
1980-2006 онд тэрээр 2-р бага сургууль, мөн Яаворын ерөнхий боловсролын цогцолбор сургуулийн багш, захиралаар олон жил ажилласан.
1980 онд тэрээр "Эв санааны нэгдэл"-ийн гишүүн болсон.
1982 онд түүнийг сөрөг хүчний үйл ажиллагаа явуулсан хэргээр гурван сар баривчилж байжээ. Эльжбиета Витек нь Сеймийн 5, 6, 7, 8, 9-р бүрэн эрхийн хугацааны гишүүн; Тэрээр мөн "Эрх зүй шударга ёс" (Prawo i Sprawiedliwośc) улс төрийн удирдах хорооны гишүүн юм.
2015-2017 онд Сайд нарын зөвлөлийн гишүүн, Ерөнхий сайдын Улс төрийн газрын дарга, Засгийн газрын Хэвлэл мэдээллийн төлөөлөгчөөр ажиллаж байсан.
2019 оны зургадугаар сараас Дотоод хэргийн болон захиргааны сайдаар ажиллаж байсан.
2019 оны 8-р сарын 9-өөс 11-р сарын 11 хүртэл тэрээр 8-р улирлын Сеймийн маршал байсан. Танхимын шийдвэрээр 2019 оны арваннэгдүгээр сарын 12-нд түүнийг 9 дэх удаагийн Сеймийн маршалаар сонгогдоод байгаа.
Пүрэвийн Цогзол
Пүрэвийн Цогзол  нь (1934 он д төрж, 2018 он д нас барсан) Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, Монголын киноны нэрт зураач хүн юм.
Эльжбиета Витек
Гэр бүл
Нөхөр Станислав Витек бөгөөд хоёр охинтой.
Пүрэвийн Цогзол
Намтар
Пүрэвийн Цогзол  нь 1934 онд Дорнод аймгийн Ар жаргалант буюу одоогийн Матад сум анд төржээ.
1943 онд бага сургуульд орж суралцсан байна.
1950 онд Театр хөгжмийн дунд сургуульд элсэн оржээ.
1961-1994онд Монгол кино үйлдвэрт зураач, ерөнхий зураачаар ажиллаж байжээ.
1979 онд “Бушхүүгийн үлгэр” киноны зохиолыг бичиж өөрөө найруулан мөн зураачийн ажилд оролцсон байдаг. “Бушхүүгийн үлгэр” кино нь оператор зураач хоёрын гайхамшигт нэгдэлд хийсэн сонин бүтээл билээ.