cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бороогийн суурин
Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум, Төв аймгийн Борнуур сумын нутгийн заагт Бороогийн голын зүүн эрэгт, Цагаан чулуутын амны адагт орших Бороогийн сууринг анх 1966 онд Монголын ахмад археологич Ц.Доржсүрэн нээн олсон бөгөөд газрын гадаргаас илэрсэн түүвэр олдворуудаас үндэслэн уг дурсгалыг Хүннүгийн үед холбогдохыг нь тогтоожээ. Тэрээр “эдийн боловсролын дурсгалууд их олдож байгаа хөмсөглөж нурсан эрэг ба ан цавыг даган явж үзэхэд дээрээс 20-30 см гүнд зарим газар маш олон ваарны хагархай, чулуу, малын яс, нүүрс цухуйж байх бөгөөд уртаашаа 30 орчим метр үргэлжилж байгаагаас гадна энэ зурвасын зарим газар зөвхөн улаан зурвас харагдаж байна. Үүнээс үзэхэд энэ нь булш хэрхэвч биш харин суурингийн үлдэгдэл болох нь зайлшгүй. Энэ нь манай улсын нутагт гэр ахуйн, эдийн боловсролын дурсгалууд маш их олдож болох төлөвтэй Хүннү улсын анхны суурин юм” хэмээн гярхай ажиглаж бичжээ. Мөн тэрээр Хүннү судлал ба тус улсын түүхэнд чухал ач холбогдолтой энэ сууринг манай археологичид ойрын хугацаанд малтаж шинжлэх хэрэгтэй байна гэсэн санал дэвшүүлсэн юм.
Үүнээс хойш 20 гаруй жилийн дараа Монголын археологич Д.Цэвээндорж нар 1987 онд тус сууринг үзэж, түүвэр олдвор цуглуулан, эвдэрсэн 2 байгууламжийг цэвэрлэж үзсэн байна. 1990 онд Д.Цэвээндорж, Унгарын археологич И.Эрдели нар уг сууринд анхны бага хэмжээний туршилтын малтлага үйлдсэн юм. Тэд хоёр хэсэг газар туршилтын цооног малтаж, олон тооны вааран савны хагархай илрүүлснээс гадна богийн далаар хийсэн багаж, хатаж дуусаагүй байхдаа дарагдаж шалчийсан вааран савны амсар мөрний хэсэг зэрэг онц сонирхолтой эд өлгийн зүйлсийг малтан гаргасан байна. 2005-2007 онд Ц.Төрбат, Н.Пуса нарын удирдсан Монгол-Швейцарын хамтарсан археологийн экспедици тус сууринд томоохон хэмжээний малтлага хийжээ. Бороогийн голын зүүн эргийн дагуух хоёр дэнж дээр нийт 1175 м2 талбай, 75 м урт шуудуу, 90 м урт хөндлөн зүсэлтийг хийж хагас газар сууц 6, аж ахуйн зориулалттай 126 нүхэн байгууламжуудыг илрүүлэн олж малтан судласан байна. Судалгааны үр дүнд мал аж ахуй, газар тариалан, гар урлалын холбогдолтой хэдэн мянган эд өлгийн зүйлс илэрчээ. Бороогийн суурин нь Монгол улсын нутагт байгаа Хүннүгийн гар урлалын нэгэн төв төдийгүй одоогоор илрээд байгаа хүн байнга амьдран суудаг байсан цорын ганц суурин юм. Бороогийн сууринтай ижилсэх хоёр дурсгал хилийн чанадад байгаа нь Буриадын Ивлэгийн суурин ба Дөрөөгийн суурингууд юм. Энэхүү гурван суурин бүтэц зохион байгуулалтын хувьд бага ялгаатай боловч үүрэг зориулалтын хувьд ижил, хагас газар сууцнууд нь нэг ижил стандартаар баригдсан байжээ. Иймээс эдгээрийг нэг нэгтэйгээ холбоотой төдийгүй Хүннүгийн үед тусгай зорилго чиглэлтэйгээр хот суурины соёлыг хөгжүүлж байсны гэрч гэж үздэг. Эдгээр нь хүн амыг газар тариалан ба гар урлалын бүтээгдэхүүнээр хангах зорилготой байсан ажээ. Ангилал:Хүннү Ангилал:Монголын эртний хот балгас Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар Ангилал:Сэлэнгэ аймгийн газар зүй Ангилал:Төв аймгийн газар зүй Ангилал:МЭӨ 2-р зуун
Порденоны Одорик
Намтар
Одорик өөрийн буцах замын тэмдэглэлээ бараг бичиж үлдээсэнгүй тул аль газраар явсан зам мөр нь тодорохойгүй үлдсэн. Буцаж ирсний дараахан Одорик Падуа дахь Гэгээн Антониогийн номын ордонд хавсаргасан Миноритын байшинд очоод, тэнд 1330 оны 5-р сард Солагнагийн Фриар Уильямд латин хэл дээр бичүүлжээ.
Авиньон дахь папын ордны зүг явж байхдаа Одорик Пизад өвдөж, төрөлх аймгийнхаа төв Удине руу буцаж очин 1331 оны 1 сарын 14 нд нас баржээ.
Одорикийн аяны тэмдэглэлийн хэвлэлтүүд
Өнөө үед Одорикийн 1350-иад онд хамаарах Латин, Итали, Франц хэл дээрх 73 гар бичмэл үлдсэн бөгөөд бүгд Францын үндэсний номын санд хадгалагдаж байна.
Тус гар бичмэлүүдийг анх удаа 1513 онд Песаро хотод Апостол Зено (1668-1750) гэх хүн lingua inculta e rozza хэмээх нэртэйгээр хэвлүүлэв. Жиованни Баттиста Рамусио Одорикын тэмдэглэлийг анх удаа 1574 онд Итали хэлээр орчуулжээ.
Эшлэл
Ангилал:Аялагч Ангилал:Италийн аялагч Ангилал:Адислагч Ангилал:Аяллын уран зохиол Ангилал:Францисканчууд Ангилал:Энэтхэг дэх католик шашны сүм Ангилал:14-р зууны утга зохиол Ангилал:Италийн түүхэн хүн Ангилал:1286 онд төрсөн Ангилал:1331 онд өнгөрсөн
Аваргын балгас
Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын нутаг Рашаан дэрсний ухаа хэмээх толгодын дунд орших эртний нэгэн хотын туурь.
Энэ хотын туурь Аварга Тосонгийн рашаан сувиллаас урагш Аваргын голын хойд хөвөөнд байрлах ба зүүнээс баруун тийш 1200 метр, хойноос өмнө зүгт 500 метр, нийт 60 орчим га талбайг эзлэн оршино. Хойд хэсгээрээ хагас дугуйрсан шороон хэрмийн үлдэцтэй. Зүүн, баруун хэсгийг нэвт гарсан гол гудамжны хоёр талаар олон тооны барилгын ор байх бөгөөд зарим нь гадна хөрсөн дээр хэлбэр төрх нь сайн ялгарахгүй шороон овгорууд боловч 10 гаруй хэрэмтэй, хэрэмгүй томоохон ор үлдэгдлүүд илүү тодорхой мэдэгдэнэ.
1950-иад онд эрдэмтэн Х.Пэрлээ уг туурийг Чингис хааны их орд “Ауруг орд” мөн хэмээн тогтоож 1961-1976 онуудад хэд хэдэн удаа судалгаа хийжээ. Хожим 1992 онд Монгол-Японы хамтарсан “Гурван гол” төслийн хүрээнд дэвсгэр зургийг үйлдэн хэд хэдэн цэгт геофизикийн судалгаа явуулсан байна. Улмаар 2001 оноос Монгол-Японы хамтарсан “Шинэ зуун” төслийн хээрийн шинжилгээний анги нарийвчилсан малтлага судалгааны ажлыг байгалийн шинжлэх ухааны олон талын судалгааны үр дүнтэй нэгтгэн гүйцэтгэж энэ хот нь орд өргөө, газар тариалан, төмрийн дархан, агуулах болон бусад жижиг үйлдвэрлэлийн газруудтай байсныг тогтоосон юм.
Аваргын балгас буюу Чингис хааны “Ауруг орд”-ын туурь нь Хэрлэнгийн Хөдөө арлын бүс нутагт хадгалагдаж буй Монголын эзэнт гүрний үеийн хамгийн чухал археологийн дурсгалуудын гол төлөөлөл болно. Түүхэн сурвалж бичгүүдэд тэмдэглэгдсэн баримтаас үзвэл Чингис хаан улирлын шинжтэй дөрвөн ордтой байжээ. Ордууд нь эхэн үедээ цаг улирлын байдал, малын бэлчээр даган нүүдэллэж байсан ба сүүлдээ суурьшин хот хүрээ болон өргөжсөн байна. Эдгээрээс энэхүү “Ауруг орд” нь хамгийн хүндтэй гол орд байсан бөгөөд Хэрлэнгийн Хөдөө аралд байрлаж үйл хэргийг нь Бөртэ хатан эрхлэн явуулдаг байжээ.
Археологийн малтлага судалгааны үр дүнд энэхүү хотын туурийг XII-XIV зууны үед холбогдох Чингис хааны “Их орд”, Монголын эзэнт гүрний эхэн үеийн улс төр, эдийн засгийн төв, хожим нь онгон шүтээний хамгийн хүндтэй газар байсныг тогтоосон байна.
Ангилал:Монголын эртний хот балгас Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар
Массачусеттсын Технологийн Хүрээлэн
MTИС нь робот техник, хиймэл оюун ухаан, боловсролын инженерийн хөтөлбөрүүд, мэдээллийн технологи, эдийн засаг, физик, хими, математикийн чиглэлээр шинийг санаачлагч дэлхийн нэр хүндтэй их сургуулиудын чансааг тэргүүлдэг сургууль юм. АНУ-ын аж үйлдвэржилт нэмэгдэж байгаатай холбогдуулан үүсгэн байгуулагдсан MTИС нь Европын политехникийн их сургуулийн загварыг дагаж, хэрэглээний шинжлэх ухаан, инженерчлэлийн лабораторийн зааварчилгааг онцолсон сургууль юм.
2021 оны 12-р сарын байдлаар MТИС-ийн төгсөгч, багш судлаачдын 98 Нобелийн шагналтан, 26 Тюринг шагналын эзэн, 8 Фильдсийн медальтан байдаг байна.
Түүх
1861 онд Массачусеттсын Хамтын Нөхөрлөл (General Court of Massachusetts) Уильям Бертон Рожерсийн "Массачусетсийн Технологийн Институт ба Бостоны Байгалийн Түүхийн Нийгэмлэг"-ийг байгуулах дүрмийг баталжээ. Уильям Бертон Рожерс 19-р зууны хурдацтай хөгжиж буй үед сонгодог боловсрол хангалтгүй болж шинжлэх ухааныг хөгжүүлэх дээд боловсролын шинэ хэлбэрийг бий болгох зорилгоор уг саналыг дэвшүүлжээ. Рожерсийн төлөвлөгөө нь ашигтай мэдлэгийн хүмүүжлийн ач холбогдол, үйл ажиллагаагаар суралцах хэрэгцээ, мэргэжлийн болон хүмүүнлэгийн шинжлэх ухааныг нэгтгэх гэсэн гурван зарчимд суурилж байжээ.
MТИС-ийн анхны байрыг 1866 онд Бэк Бэй дүүрэгт барьж дуусгасан бөгөөд 1916 онд оюутны кампус Чарльз голыг гатлан ​​Кембриж хүртэл             "Бостоны Техно" гэж нэрлэгддэг байв. Яваандаа шинжлэх ухаан, инженерийн сургалт Рожерсийн анхны үзэл баримтлалаас холдож, онолын хичээлээс илүү практикт анхаарлаа төвлөрүүлж эхэлсэн байна.
Ангилал:OGC гишүүн Ангилал:Америкийн Их Сургуулиудын Холбоо Ангилал:Техникийн их сургууль Ангилал:Массачусеттсын их сургууль Ангилал:АНУ дахь хувийн их дээд сургууль Ангилал:1861 онд үүсгэн байгуулагдсан
Люйдао
thumb|160px|Ногоон арлын шорон
17.329 км2 талбай эзэлдэг. Улсынхаа дөрөвдүгээр том арал гэнэ.
Ногоон аралд шорон байдаг.
Люйдао арал галт уул, халуун рашаантай.
1995 оны үед 2634 оршин суугчтай байсан.
Ангилал:Тайванийн арал Ангилал:Тайвань аймгийн суурин Ангилал:Азийн арал Ангилал:Номхон далайн арал Ангилал:Тайдун тойрог
Батмөнхийн Батцэцэг
Батмөнхийн Батцэцэг (1973 оны 12 дугаар сарын 09-нд Баянхонгор аймагт төрсөн.) -2021 оноос Монгол улсын Гадаад харилцааны сайд. Монгол Ардын Намын Бага хурлын гишүүн.
Боловсрол
1992 онд Дархан хотын 13 дугаар дунд сургууль төгссөн.
1996 онд МУИС-ийн Олон улсын харилцааны дээд сургууль дүүрэгсэн.
2000 онд Санхүү эдийн засгийн дээд сургууль төгссөн.
2005 онд Голландын Маастрихтийн менежментийн их сургууль суралцсан.
Ажлын туршлага
1996-2005 онд “Мөнхийн үсэг” ХХК-ийн Ерөнхий захирал
2007-2015 онд “Мөнхийн үсэг групп” ХХК-ийн Удирдах зөвлөлийн дарга
2010-2011 онд Монгол Ардын Намын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын зөвлөх
Бударын чулууны хадны зураг
Бударын чулууны хадны зураг нь Хүрэл зэвсгийн үед хамаарах хадны зургийн дурсгал. Сүхбаатар аймгийн Онгон сумын төвөөс баруун урагш 70-аад км зайд Бударын чулуу хэмээх газар энэхүү дурсгал орших бөгөөд нутгийнхан “Догшин Бударын чулуу” хэмээн нэрлэдэг хад цохиот сонин тогтоц бүхий газар юм.
Батмөнхийн Батцэцэг
Ажлын туршлага
2011-2012 онд Монгол Ардын Намын Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны хэлтсийн дарга
Бударын чулууны хадны зураг
Бударын чулууны дунд хавьцаах ханан хаднаа хоёр хэсэг газар хүн, адуу мал, ан амьтдын дүрсийг бүх талбайгаар нь хонхойлгон цохиж сийлсэн байна. Зураг бүхий 8,7 м урт талбайтай. Бударын чулууны дурсгал нь Монгол орны хадны зургийн тархалтыг дорнод хязгаар хүртэл тэлэх боломж олгосон. Энэ дурсгалыг 1996 онд Монгол, Солонгосын хамтарсан “Дорнод Монгол” төслийн хээрийн шинжилгээний анги илрүүлэн судласан.
Батмөнхийн Батцэцэг
Ажлын туршлага
2015-2016 онд Монгол Улсын Сангийн сайдын гадаад бодлогын зөвлөх
2016-2020 онд Монгол Улсын Гадаад харилцааны дэд сайд
2021 оны 1-р сараас Монгол Улсын Гадаад харилцааны сайдаар томилогдон ажиллаж байна.
Бударын чулууны хадны зураг
Бударын чулууны зурагт талбайн эхний зургийн дунд талын шат маягийн хөндлөвчтэй босоо зураас нь ховор тохиолдох сонирхолтой өгүүлэмж юм. Эндэхийн сийлмэл зурагт хүний дүрс хамгийн олон тоотой дүрслэгдсэн бөгөөд цөм ямар нэгэн үйл хөдлөлийг илэрхийлсэн байдаг. Морь, нохой хөтөлсөн, хоорондоо хөтлөлцсөн, хөөцөлдсөн, ноцолдож байгаа, давхарлан хэвтсэн хүн мэт зургуудыг хүрэл зэвсгийн эхэн үе болон хойших үеийн зургуудад түгээмэл байдаг тоймлон зурах уламжлалт арга барилаар урлажээ.
Батмөнхийн Батцэцэг
Ажлын туршлага
Гэр бүл: Нөхөр Ганбат аймгийн үндэсний бөхийн начин. 3 хүүхэдтэй.
Бударын чулууны хадны зураг
Бударын чулууны хадны зургийн өөр нэг гол сэдэв нь зэрлэг амьтдын зураг юм. Дүрсэлсэн ан амьтад нь зөвхөн тухайн газар нутагт хамгийн элбэг байдаг зээр, гөрөөс, чоно, янгир зэрэг болно. Бударын чулууны зуррагт зээр, чоно зэргийг ихэд цэвэрхэн, тод томруун дүрсэлсэн байх бөгөөд адуу мал, хүн рүү хандан зогтусан зогсож юмуу, үргэн зайлж байгаагаар харуулжээ. Нэг сонирхолтой нь могойн зураг юм. Могойг хадны зурагт дүрсэлсэн нь элбэг байдаг бөгөөд эртний хүмүүс могойг сайн, муу үйлийн аль алинд нь бэлгэшээж байсан гэж үздэг. Ази, Америк тивийн зарим ард түмнүүдийн үлгэр домогт могойг гай тарих, муу үйлийн тэмдэг болгодог байхад зарим нь газар усны онгон шүтээн гэж хүндэтгэж үзэх нь ч байдаг. Шашны есөн онгодын нэгэнд могой ордог зэргээс үзвэл энэ нь бөөгийн эртний уламжлалтай байж болох юм.
Батмөнхийн Батцэцэг
Ажлын туршлага
Ангилал:Монголын гадаад хэргийн сайд Ангилал:1973 онд төрсөн
Бударын чулууны хадны зураг
Бударын чулуун хадны зургийг НТӨ II мянган жилийн сүүл үеэс НТӨ I мянган жилийн тэргүүн хагаст холбогдуулж үздэг.
Борхүүгийн Амархүү
Борхүүгийн Амархүү — Оросын «Народный артист-3» (2006) дууны тэмцээний ялагч, «Премьер-министр» хамтлагийн гишүүн, жүжигчин, «Universe best songs» (2012-2013) тэмцээний шүүгч Орос болон Монгол улсын дуучин, монгол хүн.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Оросын дуучин Ангилал:Оросын хүн Ангилал:Булганыхан‎ Ангилал:Монголчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Тайпин арал
Тайпин буюу Иту-Аба — Өмнөд Хятадын тэнгисийн Спратлийн арлуудад хамаарах арал. 0.46 км2 талбайтай. 1400 м урт, 400 м өргөн.
Тайвань эзэмшиж буй. Гаошюн хотын харьяа. Гэвч Хятад, Вьетнам, Филиппин өөрийн гэсэн нүдээр харж байдаг.
Нисэх буудал
Арлын голоор 1200 м гүйлтийн зам бүхий нисэх буудал байна. Тайванийн цэргийн нисэх хүчин ашигладаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн арал Ангилал:Өмнөд Хятадын тэнгисийн арал Ангилал:Тайванийн арал Ангилал:Гаошюны газар зүй Ангилал:Маргаантай нутаг дэвсгэр Ангилал:Хятадын улс төр
Аньхуй муж
Аньхуй (хятадаар 安徽 гэж бичээд латинд Ānhuī гэж галиглаад умард аялгуугаар [ánxwéi] гэж дууддаг) бол Хятад улсын дорнод хэсэгт Хөх Хуай хоёр мөрний сав газарт оршдог муж юм. Дорнодоос нар зөв тойруулвал Жянсү, Жөжян, Жянши, Хүбэй, Хэнань, Шаньдун гэсэн зургаан мужтай хаяалдаг. 139,600 км² газар, 99% Хятад үндэстэн байдаг 59 сая хүнтэй. Мужийн төв болсон 74 буман хүнтэй Хөфэйгээс гадна Аньчин (53 бум), Сүжоу (53), Лүань (56) мэтийн арван долоон нутагт хуваагддаг.
Тайлбар
Ангилал:Хятадын муж
Молийн масс
Молийн масс нь бодисийн тоо ширхэгийн хэмжээ буюу 1 моль бодисын атом масстай тэнцүү байна. Ангилал:Масс
Гуйшань
Гуйшань (龜山島 - гуй-шань-дао) — Тайванийн Илань шяний харьяа 2.8 км2 талбайт арал. Тайванийн дорнод эргээс 9.1 км зайтай. Галт уул оройтой.
Ангилал:Тайванийн арал Ангилал:Азийн арал Ангилал:Номхон далайн арал Ангилал:Давхаргат галт уул Ангилал:Илань тойрог
Эрик Клэптон
Эрик Патрик Клэптон (англ. Eric Patrick Clapton; * 1945 оны 3 сарын 30-нд Рипли, Гилфорд, Иx Британи) нь английн блюз-, болон рок-гитарчин, дуучин юм. Тэрбээр 17 удаа Грэммийн шагналыг хүртсэнээс гадна Рок-н-Роллын алдрын танхимын гишүүнээр гурван удаа бүртгэгдсэн цорын ганц хөгжимчин болно. Клэптон блюз рок хөгжмийн хөгжилд 60-аад оноос үнэтэй хувь нэмэр оруулсан ба энэ цаг үеийн шилдэг гитарчдын нэгт тооцогддог. 2011 онд шинэчлэн гаргасан Роллинг Стоунзын бүх цаг үеийн шилдэг 100 гитарчдын жагсаалтад 2-т бичигдсэн байна. 280 сая борлуулагдсан цомгоороо Клэптон бүх цаг үеийн хамгийн өндөр амжилт гаргасан уран бүтээлчдийн тоонд багтдаг.
Уран бүтээл
Студийн цомог
Данзангийн Нямаа
Данзангийн Нямаа (1957 онд Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо суманд төрсөн) -Монгол Улсын Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн цолтой, яруу найрагч, сэтгүүлч юм. Тэрээр "Хайрын бадрангуй дууч" гэгдэж, хайрын шүлгүүдээрээ алдаршсан байна.
Намтар
Тэрээр айлын ууган хүү бөгөөд доороо 6 дүүтэй ажээ.
Нутагтаа бага, дунд сургуулиа 1975 онд төгсөөд, 1975-1980 онд МУИС-ийг нягтлан бодох, эдийн засгийн ангид сурч дүүргэсэн цагаасаа хойш "Монголын Радио"-д сэтгүүлчээр ажиллаж эхэлжээ.
1980-аад оноос уран бүтээлээ эхэлсэн.
2014 оноос "Улирал ба зохиолч" сэтгүүлийг эрхлэн гаргаж буй.
Цол шан
Ангилал:Монголын яруу найрагч Ангилал:Радиогийн сэтгүүлч Ангилал:Монголын сэтгүүлч Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Баян-Овоогийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1957 онд төрсөн
Алтан овооны хүн чулуу
Алтан овооны хүн чулуу нь Алтан овооны дэргэд дахь дундад зууны үеийн хүн чулуун хөшөө.
Сүхбаатар аймгийн Дарьганга сумын төвийн зүүн хойно дөрвөн хүн чулуун хөшөө бий. Эдгээрийг нутгийн ард олон “ноён, хатан, хүү, бэр” хөрөг хэмээн нэрлэж хадаг тавин идээ, цагааныхаа дээжийг өргөж хүндэлсээр иржээ.
Дурдсан хөргүүдийг анх 1927 онд Зөвлөлтийн судлаач В.А.Казакевич, Монголын эрдэмтэн, судлаач Н.Сэр-Оджав /1961 онд/, Д.Баяр /1981-1985 онд/ давтан судалж удаа дараа хэвлэн нийтэлсэн байна. Харьцуулсан судалгааны дүнд эдгээр хөрөг нь ХIII-ХIV зууны монголчуудын бүтээсэн дурсгал болох нь нэгэнт тогтоогджээ.
Эдгээрийн нэгээс бусдын толгой хугаран алга болсон агаад В.А.Казакевичийг очиж үзэх үед Ноён хөргийн толгой байсан нь түүний нийтлүүлсэн гэрэл зураг, тэмдэглэлд хадгалагдан үлджээ. Эдгээрийн нэн тэргүүн нүдэнд тусах нийтлэг байдал нь бүгдийг түшлэгтэй исэр сандалд суусан байдлаар хийсэн явдал юм. Ноён хөрөг хэмээн алдаршсан хамгийн том хөргийн ноёны заларч буй исэрийг зөрүүлдэг хөлтэй, түшлэгийн арын самбарт бадамцэцгэн хээгт овойлгон цоолборлож хоёр гарын түшлэгийг элдэв сийлбэр хээгээр чимэглэжээ.
Дээл нь зөв тийш дарж товчилдог, ташуу энгэр, нарийн ханцуй, урт хормойтой уужим халхгар бөгөөд нугалаасыг тун бодитой нарийн дүрсэлсэн. Тухайлбал, ноён хөргийн дээлийн заамыг хоёр эмжээртэй хатан хөргийн хийг хоёр нарийн, нэг өргөн нийт гурван эмжээртэй хийсэн нь ХIII-ХIV зууны монгол хаад хатдын хөрөг зурагт эр, эм хүний дээлийн ялгааг тодотгон гаргасан байдагтай яг дүйдэг. Ноён хөргийн дээлийг дал мөрөн дээгүүр нь толгойд углаж өмсөх, шашны зан үйлийн “додиг” хэмээх өмсгөлийн хэлбэрээр угалз гарган чимэглэсэн. Түүнээс гадна энэ хөргийн дээлийн хормойн өвдөгцөө голоороо усны долгион хээтэй өргөн тууз гаргажээ. Хөргүүдийн хормойн дороос гутлын хамрыг цухуйлган дүрсэлсэн, ихэнх хөргийнх мөлгөр хоншоортой, уллагаатай байх ба харин хатан хөргийн гутал яльгүй ээтгэр хоншоортой байна.
Эр хүний дүрстэй хөргүүдэд бүс, бүснээс зүүж хоёр ташаа дамнуулан унжуулсан хавтага сав, хутга, сэтгүүр мэтийн зүйл товойлгож урласан. Харин эмэгтэй хүний хөргийг бүсгүйгээр урласнаас гадна биеийн галибар төрхч эмэгтэй хүн гэж ялгагдахаар дүрсэлжээ. Нутгийнхан “бэр” хөрөг хэмээн нэрлэдэг.
Эдгээр хөргийг чулуу овоолон хийсэн булш мэт дүгрэг байгууламжийн голд байрлуулсан байна. Харин үүрэг зориулалтын хувьд эдгээр нь булш биш мөн адил тахил шүтээний чанартай зүйл болох нь судалгаанаас тодорхой болжээ. НТ-ын XIII-XIV зууны Монголын дундад үед хамаарна. Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар Ангилал:Сүхбаатар аймгийн газар зүй Ангилал:Хүн чулуу
Дашхүүгийн Баярсайхан
Дашхүүгийн Баярсайхан (1971 оны 4 сарын 29-нд төрсөн) нь хөлбөмбөгийн спортын мастер, спортын сэтгүүл зүйн магистр, спортын сэтгүүлч, Монгол Улсын Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн юм. Монголын спортын сэтгүүл зүйн салбарт 2001 оноос хойш ажиллаж буй.
Бага нас
1971 оны 4 сарын 29 өдөр Улаанбаатар хотын 1-р төрөх эмнэлэгт айлын 4 дэх хүү болон төрсөн. Эцэг Б.Дашхүү нь Арьс ширний үйлдвэрийн нэгдлийн Том ширний үйлдвэрт будгийн оператор, эх Л.Цэрэнбадам нь Савхин эдлэлийн үйлдвэрт эсгүүрчнээр ажиллаж байв. Баярсайхан 1979 онд Ажилчны районы ерөнхий боловсролын 75-р сургуульд элсэн ороод 1989 онд төгсөж, бүрэн дунд боловсрол эзэмшсэн.
Залуу нас
1989 онд Монголын Ардын армид татагдаж Зэвсэгт хүчний 126-р нэгтгэл, Зүүнбаян гарнизоны артиллерын 133-р ангид тагнуулч-байлдагчаар алба хаасан. Алба хааж байх хугацаандаа Ардын армийн "Алдар" спорт нийгэмлэгт хөл бөмбөгийн төрөлд тамирчин-цэрэг байв. 1991 онд хугацаат цэргийн албанаас бэлтгэл түрүүч цолтой чөлөөлөгдсөн. 1991 оноос 1999 он хүртэл хөлбөмбөгийн "Сор" клуб, "Бизнесийн чөтгөрүүд" баг, "Дэлгэр" баг, "Эрчим" клубт тус тус зүүн жигүүрийн хамгаалагчаар тоглож байлаа. Мөн 1991 оноос 1999 он хүртэл Үслэг эдлэлийн "Сор" компанид эсгүүрчнээр ажиллаж байсан.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сэтгүүлч Ангилал:Монголын хөлбөмбөгчин Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:1971 онд төрсөн
Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн улсууд
{{Legend|#5B92E5|Үүсгэн байгуулагч гишүүд (1945 он)}} {{Legend|#008080|1946–1959 он}} {{Legend|#00A24F|1960–1989 он}} {{Legend|#346733|1990 оноос өнөөдөр}} {{Legend|#FDE910|Гишүүн бус улсууд, ажиглагч статустай}} ]] Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагад 2021 оны байдлаар дэлхийн 193 тусгаар улс гишүүн болоод байна.
Гишүүнээр элсэх
Гишүүнээр элсэх үйл явцыг Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын дүрмийн 4-р зүйлийн II хэсгийн тогтоолоор шийдвэрлэнэ. Гишүүнээр элсэх хүсэлт гаргагчийг Аюулгүйн Зөвлөлөөс зөвлөмж гаргасан байх ёстой. Үүний дараа НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн чуулганаар баталж тогтоол гарган элсүүлдэг дүрэмтэй.
Одоогийн болон урьдын гишүүн улсуудын жагсаалт
Дараах жагсаалтад бүх гишүүн улсуудыг элссэн огноотой нь жагсаав: {{Legend|#B9FFC5|Үүсгэн байгуулагч гишүүд}} {{legend|#B3B7FF|Үүсгэн байгуулагч гишүүд (одоо байхгүй болсон улсууд)}} {{legend|#E0E0E0|Урьдын гишүүн улсууд (одоо байхгүй болсон улсууд)}}
Ажиглагч улсууд
Ариун Сэнтий ба Палестин Улс нь НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейд байнгын ажиглагч статустай улсууд юм. Эдгээр нь санал өгөх л эрхгүй бөгөөд бусдаар гишүүн улсын эрхийг эдэлнэ.
Ликуд
Ликуд (еврей. הַלִּיכּוּד), албан ёсоор Ликуд - Үндэсний Либерал Хөдөлгөөн — нь Израилын үндэсний-либерал, баруун-төв, баруун жигүүрийн нам юм. Иргэний нам гэж 1973 онд Менахем Бегин, Ариел Шарон нар хэд хэдэн баруун жигүүрийн намтай эвсэж байгуулсан. 1977 оны сонгуульд Ликуд үнэмлэхүй ялалт байгуулсан нь тус улсын улс төрийн түүхэн дэх томоохон эргэлт болж, зүүний хүчнийхэн анх удаагаа хүчээ алдсан. Израилд анх удаа баруун жигүүрийн нам олон санал авч ялалт байгуулсан нь энэ байв. Гэсэн хэдий ч 1980-аад оны ихэнх хугацаанд улс орноо удирдсаны дараа нам 1992 онд Кнессетийн сонгуульд ялагдсан. Гэсэн хэдий ч Ликудын нэр дэвшигч Биньямин Нетаньяху 1996 оны ерөнхий сайдын сонгуульд ялалт байгуулж, засгийн газар байгуулах үүрэг хүлээсэн. Нетаньяхугийн засгийн газар задарсны дараа, 1999 онд сонгууль зохион байгуулагдаж, Ликуд нам Эхуд Баракийн удирдсан Нэг Израил эвслийн эсрэг ялагдахад хүргэсэн.
2001 онд Ликудийн Ариел Шарон 1999 оны сонгуулийн дараа Нетаньяхуг орлож, ерөнхий сайд Эхуд Барак огцорсны дараа зохион байгуулагдсан 2001 оны ерөнхий сайдын сонгуульд Баракийг ялсан. 2003 оны сонгуульд Ликуд нам нь үнэмлэхүй ялалт байгуулсны дараа Ариел Шарон 2005 онд Кадима намыг байгуулснаар Ликуд намд томоохон хагарал гарч байсан. Үүнээс болж Ликуд нам 2006 оны сонгуульд 4-т орж, Кнессетэд 28 суудал алдсан. 2009 оны сонгуулийн дараа Ликуд нэмж 15 суудал авч чадсан бөгөөд Нетаньяху намаа эргүүлэн хяналтдаа авснаар Бидний гэр Израил, Шас намуудтай эвсэл байгуулж засгийн газрыг хяналтдаа авав. Кадима нам олон тооны суудал авсан ч, олонх болж чадаагүй. Нетаньяху тэр үеэс Ерөнхий сайд байсан бөгөөд Ликуд 2019 оны 4-р сарын сонгуулиар Ликуд Кахоль-лаван намтай суудлын тоогоороо тэнцэж, 2019 оны 9-р сарын сонгуульд Кахоль-лаван нэгээр илүү суудал авах хүртэл Ликуд нам сонгууль бүрд тэргүүлж байсан.
Ликуд намын гишүүнийг Ликудник (еврей. לִכּוּדְנִיק‎) гэж нэрлэдэг.
Эшлэл
Ангилал:Израилын нам Ангилал:Консерватив нам Ангилал:Үндсэрхэг үзэлт нам Ангилал:Тел-Авивын байгууллага Ангилал:Либерал нам Ангилал:1973 онд байгуулагдсан
Базель Их Сургууль
Базель Их Сургууль (Universität Basel) нь 1460 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд үүсгэн байгуулагдсан их сургууль бөгөөд үүгээр Швейцар улсын хамгийн эртний их сургууль юм.
Энэ сургуульд багшилж байсан Эрасмус фон Роттердамын оюуны өвөөс үүдэлтэйгээр Европын хүмүүнлэг үзлийн өлгий нутгуудын нэг хэмээн үздэг. 19-р зуунд тус их сургуульд багшилж байсан алдартай багш нарт соёлын түүхч Якоб Буркхардт, германы гүн ухаантан бөгөөд яруу найрагч Фридрих Ницше (грек хэл болон уран зохиолын профессор) нарыг нэрлэж болно. Өнөөг хүртэл энэ сургуульд есөн нобелийн шагналтан, хоёр Швейцарын Холбооны Ерөнхийлөгч сурсан буюу багшилсан байдаг.
Их сургуулийн харьяа Базель Их Сургуулийн номын сан нь Швейцарын хамгийн чухал номын сангуудын нэг юм. Их сургуулийн барилга байгууламжууд нь долоон факультетэд хуваагдахын сацуу хотын төвөөр тархсан байрлалтай байна.
Түүх
Энэ сургууль нь албан ёсоор их сургууль болох баримт нь пап лам II Пийгээс 1459 оны арваннэгдүгээр сарын 12-нд папын булла хэлбэрээр анх бүртгэгджээ. Сургууль байгуулагдсан нээлтийг 1460 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд хийжээ. Дараах өдөр нь сургуулийн үйл ажиллагаа эхлэв. Анхандаа сургууль дөрвөн факультеттэй байсан ба үүнд нь артист буюу өнөөгийн гүн ухаан, анагаах, теологи, эрх зүйн факультет байв.
Эшлэл
Ангилал:Швейцарын их сургууль Ангилал:1460 онд байгуулагдсан
Илань жоу
Илань жоу (хятадаар:益蘭州; пиньинь:yì lánzhōu) бол Юань улсын Давааны арын төлөөний мужийн баруун хойд зүгт, одоогийн Тува улс, Алтайн БНУ хавийн газрыг хамарч байсан засаг захиргааны нэгж. Илань гэдгийг түрэг хэлээр могой гэсэн үг бол жоу гэдэг нь хятадын уламжлалт нутаг дэвсгэрийн хуваарь нэгж бөгөөд энэ нь монголоор хошуу, сумтай ойролцоо гэж болно.
Иланьжоуг Буянт хааны үед Давааны арын мужид байгуулжээ. Төв суурин нь одоогийн Кызыл хотоос баруун өмнө зүгт байсан гэж үздэг. Уг газар нь 1207 онд Их Монгол Улсад дагаар орсон ч, олон удаа бослого гаргаж байсан ч тухай бүрт нь монгол цэргийн хүчинд дарагдаж байв. 1270 оноос Хубилай хаан өөрийн хятад зөвлөхийн зааснаар Киргиз, Ангар, Хэм Хэмчигүд, Иланьжоу, Ханхан зэргийн таван нутагт заргачийн газрыг байгуулж, заргач, замч, хамгаалах цэрэг томилжээ. 1276 оноос Киргиз аймагт нутаглаж байсан Мөнх хааны удмын Ширэхи, Сарбан, Тугтөмөр нарын залуу ноёд Хайду ханы эсрэг дайтахаар явах замдаа умрыг түвшитгэгч ван Номуган, чинсан Антун нарыг баривчлан Хайду ханд тушааж, Хубилай хааны захиргааг эсэргүүцэн бослого гаргажээ. Энэ үеэс хойш 1293 онд баяд аймгийн Тутуха жанжин кипчак, асудаас бүрдсэн их цэрэг эзлэн түвшитгэх хүртэл Хайду ханы Өгэдэйн хант улс, Хубилайн Юань улс хоёрын дунд холбирч байсан. Тутуха ноён албан хүчээр Киргиз, Кем Кемчигүд, Иланьжоу, Ангар мөрний газрын урвамтгай ардыг Ляояны Доянь харуул, Дайду, Шаньдун болон бусад газарт цөлж суулгасан байдаг. Үүнээс хойш Иланьжоуд 1362 онд Янзай ван Арухунтөмөр ван бослого гаргах хүртэл томоохон үймээн гарсангүй юм.
Холбоотой мэдээлэл
Ангилал:Юань улс Ангилал:Тува
Гүнсэнноров
Харчин ван Гүнсэнноров (,, 1871–1930) нь Зэлмийн удмын Өвөр Монголын ван, соён гэгээрүүлэгч, төрийн зүтгэлтэн.
Намтар
1911 онд Цагаагчин гахай жилийн хувьсгал өрнөхөд Гүнсэнноров хаант засгийг баримтлагчдын талд орж, Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэхээр шийдсэн бололтой. Гүнсэнноров Японоос мөнгө зээлж зэр зэвсэг худалдан авсан төдийгүй Японы эзэн хааны армиас 1 хурандаа, 2 ахмадаар ахлуулсан багийг 1911 оны 12 сард Гүнсэнноров руу томилон илгээжээ. Гүнсэнноров эхэндээ 1912 оны 3 сард Богд Хаант Монгол Улс руу элч зарж, Богд хаан, Халх Монголтой холбоо тогтоохыг оролдох зэргээр Өвөр Монголыг нэгтгэсэн Их Монгол Улсыг байгуулахыг мөрөөдөж байсан боловч Монголын ноёд лам нарын зөрчилдөөнд татагдан оролцохоос дургүйлхэж, мөн Өвөр Монголд олноор нэвтрэн суурьшсан хань үндэстнүүд, Бээжингийн засгийн газрын ятгалга уг төлөвлөгөөгөө хэрэгжүүлэх боломжийг олгосонгүй. Түүний оронд Өвөр Монголын ноёдоо нэгтгэж, Японыг түшин тусгаарлахыг оролдсон боловч худалдан авсан зэвсэг нь замдаа баригдаж хураагдсанаар цэргийн хүч цуглуулж амжсангүй. Байдал ийм болсон тул эсрэгээрээ Юань Шикайн урилгыг хүлээн авч, Бэйянгийн засгийн газарт Монгол Төвөдийн Хорооны даргын албанд томилогдож Бээжинд суурьшин, Өвөр Монголын боловсон хүчин бэлтгэх үйлсэд амьдралаа зориулжээ. Гүнсэнноров Юань Шикайн засгийн газарт ажиллаж байсан цор ганц монгол ноён байв. 1928 онд Гоминьданы ардын хувьсгалт арми Бэйянгийн засгийн газрыг унагахад 17 жил хашсан албаа өгсөн Гүнсэнноров 2 жилийн дараа нас нөгчжээ.
Гэр бүл
Гүнсэнноровын хатан нь Чин улсын их сайд Сү Чин вангийн дүү байв.
Ном зүй
Ангилал:1871 онд төрсөн Ангилал:1930 онд өнгөрсөн Ангилал:Улаанхадын хүн
Хижаз
thumb|Хижаз нутгийн газрын зураг thumb|200px|Хижра (нүүдэл). Дэлхийн өвд багтсан чулуун цогцолбор thumb|right|200px|1916-1925 оны Хижазын вант улсын далбаа thumb|right|200px|Мединагийн Зөнчийн сүм thumb|right|200px|Меккагийн Ариун сүм
Лал шашны ариун мөргөлийн газар Мекка, Медина энд оршдог.
Газар зүй
Хижаз дорнод талаараа Нажд, өрнөд талаараа Тихама, Улаан тэнгис, өмнөд талаараа Асиртай хаяа залгажээ.
Хижаз өдгөө Саудын Араб улсад харьяалагдаж байгаа бөгөөд Макка, Мадина, Табук мужид хуваагдсан.
Хүн ам зүй
Хижаз Саудын Арабын хүн ам шигүү суурьшсан газар орон юм. Нийт хүн амын 35% энд амьдардаг.
Араб угсаатан амьдардаг бөгөөд араб хэлний нутгийн аялгуугаар хэлэлцдэг.
Эртний үе
Хижазад эрт дээр үед газар тариалан хөгжиж 970 км усжуулалтын суваг байсныг судлан тогтоожээ.
НТӨ I мянганд Хижазын хойд хэсэг Ромын Арабын Петр мужид хамаарч байв.
Лал шашны өлгий
Лал шашны сурвалжид өгүүлсэнээр Ибрахим (Абрахам) хүү Исмайл, эхнэр Хажар хоёроо Меккад үлдээсэн нь эндэхийн өвөг дээдэс болсон гэдэг.
Лал шашныг үндэслэгч Мухаммед Меккад төрж, дараа нь Медина рүү нүүж амьдарчээ. Мухаммед олон бурхант байдлыг нэгтгэн нэг бурхант шашин үүсгэж Медина, Меккагаар түгээн дэлгэрүүлжээ. Үүнээс Рашидун халифт улс 31 жил оршин тогтжээ.
Хижаз үүнээс хойш Умаян, Египетийн мамлюк, турк Осман зэрэг улс гүрэнд дараалан харьяалагдаж байлаа.
Зуурдын тусгаар улс
1916 онд Меккагийн шариф (ноён) байсан Хуссейн ибн Али Британийн дэмжлэгээр тусгаар тогтнол зарлаж улсын ван болсонд Осман байлдсан боловч буулган авч чадаагүй. Харин 1924 онд Наждын ван Ибн Сауд Хижазыг эзэлж харьяандаа оруулжээ.
Вангийн ураг Хашимын угсааныхан Хижазыг алдсан ч Ирак, Иордан улсын ван болцгоожээ.
Саудын Арабын нутаг
Анхандаа Ибн Сауд Хижаз-Наждын вант улс хэмээж байгаад 1932 оноос Саудын Араб гэсэн нэгдмэл нэртэй болгожээ.
Хот суурин
Ангилал:Саудын Арабын газар зүй Ангилал:Түүхэн газар орон
Линн-Кристин Рьегелхут Корен
Линн-Кристин Рьегелхут Корен (Linn-Kristin Riegelhuth Koren, 1984 оны 8 сарын 1-нд төрсөн) нь Норвегийн гандболчин эмэгтэй. Норвегийн шигшээ баг болон Ларвик ХК багт тоглож байв. Линка гэх нэрээрээ алдаршсан. Гандболоос гадна тэрбээр сувилагчийн эрхтэй.
Эшлэл
Ангилал:1984 онд төрсөн Ангилал:Норвегийн гандболчин Ангилал:Норвегийн олимпын аварга Ангилал:Норвегийн олимпын хүрэл медальтан
Цэвэгсүрэнгийн Батхуяг
Цэвэгсүрэнгийн Батхуяг буюу Амбий (1972-2015 ) — Монголын хошин урлаг, дэлгэцийн жүжигчин байлаа.
Эх сурвалж
Ангилал:Инээдмийн жүжигчин Ангилал:Монголын жүжигчин Ангилал:Монголын хошин урлаг Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан Ангилал:Дорнодынхон Ангилал:Монголчууд Ангилал:1972 онд төрсөн Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Худалдааны авлагын даатгал
Худалдааны авлагын даатгал (Trade credit insurance) мөн бизнесийн авлагын даатгал, экспортын авлагын даатгал, эсвэл ерөнхий авлагын даатгал нь хувийн даатгалын компаниуд болон засгийн газрын экспортын зээлийн агентлагуудаас бизнес эрхлэгчдэд санал болгож буй эрсдлийн менежментийн бүтээгдэхүүн бөгөөд зээлийн эрсдэлээс (удаан хугацааны ашиггүй ажиллагаа, төлбөрийн чадваргүй байдал эсвэл дампуурал) үүсэх авлага болон орлогоо алдахаас хамгаалахад туслах даатгалын хэрэгсэл юм.
Уг үйлчилгээ нь үл хөдлөх хөрөнгийн болон ослын даатгалын нэг төрөл боловч, credit life (зээлтэй холбоотой амьдралын даатгал) эсвэл credit disability insurance (зээлтэй холбоотой хөгжлийн бэрхшээлийн даатгал) г.м өр төлбөр төлөхөд шаардлагатай орлогоо алдах эрсдлээс хамгаалах бүтээгдэхүүнүүдээс ялгаатай.
TCI (Худалдааны авлагын даатгал)-д валютын ханш, улс төрийн үймээн самуун, албадан мөлжлөг зэргээс үүдэн гадаад худалдан авагчид төлбөр төлөхгүй байх эрсдлийг даатгах зорилгоор санал болгодог улс төрийн эрсдлийн даатгалын бүрэлдхүүн үйлчилгээг багтаана. TCI (худалдааны авлагын даатгал) нь олон улсын худалдааг хөнгөвчлөхөд чухал үүрэгтэй. Худалдааны авлага буюу зээлийг борлуулагчаас худалдан авагчдаа урьдчилсан төлбөрийн нөхцлөөс өөр төлбөрийн сонголт олгох, хүлээн авах үедээ төлбөрийг төлөх зэргээр бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний төлбөрийг төлөхдөө борлуулалтаас орлого олох цаг хугацаа олгох зорилготой.
Худалдааны авлагын даатгал нь ихэвчлэн худалдан авагчдын багцыг хамруулан тооцох ба хугацаа хэтэрсэн, төлбөрийн чадваргүй болсон, эсвэл дампуурсны улмаас төлөгдөөгүй үлдсэн нэхэмжлэх эсвэл авлагын хувьд тохиролцсон хувийг нөхөн төлөх зарчмаар ажилладаг. Даатгалын компаниас тухайн даатгуулагчийн худалдан авагч тус бүрт зээлийн хязгаарлалтыг тогтоодог. Үүнд, худалдан авагчдын даатгуулсан багцын авлагын дундаж эрсдэлийг тусгадаг. Мөн, та авлагын даатгалын үйлчилгээг зөвхөн дан гүйлгээнд эсвэл зөвхөн нэг худалдан авагчтай хийсэн борлуулалтандаа зориулан авах боломжтой.
Түүх
1860-аад оноос эх үед анх Жон Хопкинс зээлийн эрсдэл багатай гэж үзсэн хувь хүн, пүүсээс гаргасан үнэт цаасыг үнийг дүнгийн нь тав хүртэлх хувиар батлан дааж, эхэлснээр TCI даатгалын (явцуу утгаараа кредит дериватив бүтээгдэхүүнүүд) түүх нь эхэлсэн гэж үздэг. Энэ баталгаа нь үнэт цаасны үнэт цаасны хөрвөх чадварыг сайжруулж, өөр банк болон пүүсэд дамжуулан зарахад хялбар болгосон байдаг. Энэ нь арилжааны үнэт цаасны борлуулалтыг нэмэгдүүлж улмаар зээлийн картаас өмнөх үеийн олон улсын худалдааны эргэлтийг идэвхжүүлэхэд ихээхэн түлхэц болсон байдаг. Хопкинс үнэт цаас гаргагч, түүний хэрхэн бизнэсээ явуулж буйг цэвэр өөрийн туршлага мэдрэмжиндээ тулгуурлан дүгнэж авлагын эрсдэлийн үнэлгээгээ гаргаж байжээ. Иймээс түүний гаргаж байсан дүгнэлтүүд нь өнөөдрийн зээлийн тайлангуудаас ихээхэн ялгаатай байсан бөгөөд Хопкинс өөрөө "Би ямар ч төрлийн тайлан хүсэхгүй байна. Би өөрийнхөө шийдвэрт найдаж байгаа бөгөөд энэ шийдвэр намайг унагаахгүй" гэж хэлж байжээ. Энэ нь түүний амжилтанд хүрч магадгүй гэж бодож байгаа бизнес эрхлэгчид, бизнесүүдэд бооцоо тавих өөр хэлбэрээр хөрөнгө оруулдаг арга барилтай нь нийцэж байв. Үнэт цаасыг төлбөртэйгээр баталгаажуулах практик нь Хопкинсийг АНУ дахь үйл ажиллагаа эхлэхээс өмнө Лондонд мэр сэр байсан боловч АНУ-д бол анхдагч нь болсон.
Албан ёсны худалдааны авлагын даатгал нь XIX зууны сүүлч үе болон Дэлхийн I ба II дайны хооронд Баруун Европт үүсч хөгжсөн байдаг. Олон оронд хэд хэдэн компани байгуулагдаж байсан ба зарим нь экспортын улс төрийн эрсдлийг өөрийн улсын өмнөөс батлан даатгаж байсан байдаг. 1991 онд Их Британийн Экспортын богино хугацааны зээлийн баталгааны газар хувьчлагдсны дараа TCI-ийн зах зээлд төвлөрөл өрнөсөн бөгөөд, одоогоор гурван том групп компани дэлхийн зах зээлийн 85 гаруй хувийг эзэлж байна. Эдгээр гол тоглогчид эхэндээ Баруун Европт төвтэй байсан боловч удалгүй Зүүн Европ, Ази, Америк тив рүү хурдацтай өргөжсөн. Үүнд:
TCI даатгал нь ихэвчлэн гадаад буюу экспортын дансны авлагыг хамгаалдаг гэдгээрээ алдартай байдаг боловч дотоод авлагын хамгаалалтад ашигладаг зах зээлийн томоохон хэсэг байсаар ирсэн. Дотоод худалдааны авлагын даатгал нь авлагын бүтэц нь цөөн тооны харилцагчдаас бүтэж буй тохиолдолд компаниудад тулгарах авлага эрсдэлийг бууруулдаг. TCI / Худалдааны авлагын даатгалын хэрэглээ Худалдааны авлагын даатгалын тусламжтайгаар даатгуулагч нь өөрийн хяналтаас гадуурх арилжааны болон улс төрийн эрсдлийг найдвартай удирдах боломжтой болдог. Худалдааны авлагын даатгал нь одоогийн үйлчлүүлэгчиддээ илүү их зээл олгох боломжийг, мөн түүнчлэн хэтэрхий эрсдэлтэй санагдах шинэ, том үйлчлүүлэгчдийг үнэлж дүгнэхэд даатгуулагчид тусалдаг. TCI-н давуу тал
Лань
thumb|Имород суурин
Лань (蘭嶼 - лань-юй) буюу Цахирмаа (Orchid) — Тайваний мэдлийн Номхон далай дахь арал.
45 км² талбайтай. 4000 хүнтэйгээс 2400 нь ями, 1600 нь хятад хүн байна.
Лань арал дээр 1982 онд цөмийн хаягдал булшлах газар байгуулсан. 2002, 2012 онд нутгийн ардууд эсэргүүцэн жагссан.
Ангилал:Тайванийн арал Ангилал:Тайвань аймгийн суурин Ангилал:Азийн арал Ангилал:Номхон далайн арал Ангилал:Бүгд Найрамдах Хятад Улс Ангилал:Тайдун тойрог
Моломын Мижиддорж
Моломын Мижиддорж нь Увс аймгийн Завхан сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх.
Цэргийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин Ангилал:Завханы хүн
Адъяагийн Сугаа
Адъяагийн Сугаа нь Өмнөговь аймгийн Ханхонгор сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Ингэт толгойн хүн чулуу
Ингэт толгойн хүн чулуун хөшөө нь Булган аймгийн нутагт орших Хятаны үеийн хүн чулуун хөшөө.
Булган аймгийн Ингэт толгойн сангийн аж ахуйн төвөөс зүүн тийш нэг км орчим зайтай Ингэт толгой хэмээх жижиг толгойн өвөрт нэгэн хүн чулуу байдгийг нутгийнхан “Далха Вандад” хэмээн нэрлэж хүндлэн тахисаар иржээ. Энэхүү хүн чулууны хэмжээ болон хэлбэр хийц, өмсгөл зүүлт нэн өвөрмөц, монголд буй нийт хүн чулууны дотор өөр ийм дурсгал хаа ч байхгүй гэж хэлж болно. Улбар бор өнгийн элсэн чулуугаар тун уран чадварлаг цоолборлон бүтээсэн эл хүн чулуу босоо хүний дүрстэй бөгөөд газраас цухуйх хэсгийн өндөр 220 см, мөрний өргөн 70 см, цээжний зузаан 30 см юм. Орой дээрээ овгортой, толгойг нягт барьсан дүгрэг малгайтай нь үсээ толгой дээрээ бөөгнүүлэн овоолж засаад хэлбэрт нь яг тохирсон малгай өмссөнийг харуулна. Өргөн дүгрэг царайтай, том нүдтэй, нүүрийг нь цемент мэт зуурмаг эд оролцуулж, хоёр чихийг бүхэлд нь ийм зуурмагаар хийсний баруун талын чихний доод хэсэг хугаран ойчжээ.
Баруун гараа тохойгоороо нугалан ваар мэт сав барьж байсан бололтой. Зүүн гараа мөн нугалж хэвлийн орчимд барьжээ. Газарт шүргэсэн урт хормойтой өргөн халхгар дээлтэй, энгэр заам нь тодорхой мэдэгдэхгүй. Хэвлээс доохно улбар өнгийн зос будгаар ханан хээ гарган чимэглэжээ. Дээл нь маш өргөн нэлэмгэр ханцуйтай бөгөөд нугалсан гараас доош газарт шүргэсэн хормойтой, хормойноос дооших хэсгийг газарт зооход зориулж нарийсган, хөлийг дүрслээгүй аж.
Ингэт толгойн энэ хүн чулууны хийц хэлбэр нь монгол нутагт элбэг таардаг VI-VIII зууны түрэгийн, VIII-IX зууны уйгарын, XIII-XIV зууны монголын хүн чулууны аль алинаас эрс өөр, өвөрмөц сонин юм. Хувцас хунар нь өмнө зүгийн Нангиад газрын бомбын гэгддэг шашны хувраг хүнийхтэй нэн төстэй. Алс Дорнод, Уссури хязгаараас эртний Зөрчидийн соёлд холбогдох үүнтэй төстэй хүн чулуу болон жижиг хүрэл баримал олддогоос гадна монгол нутагт X-XII зууны үед тогтож байсан Кидан улсын үеийн эдийн соёлын дурсгалын дотор ч иймэрхүү дүрстэй хүн чулуу байдаг билээ. Иймд энэ нь нэгэн үе Монгол нутагт ноёрхлоо тогтоож байсан Кидан нарын соёлын дурсгал болов уу гэж судлаачид үзэж буй. Ангилал:Хүн чулуу Ангилал:Булган аймгийн газар зүй Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар Ангилал:Кидан
Утасгүй компьютерын гар
Утасгүй компьютерын гар (Wireless keyboard) гэдэг нь радио долгион, Bluetooth ашиглан компьютер, таблет, зөөврийн компьютер зэрэгт холбогдох хэрэгсэл юм. Утасгүй компьютерын гарын систем нь утасгүй хулганын системтэй адилханаар ашиглагддаг. Утасгүй гарууд нь Infrared ашиглан гэрлэн дохионуудыг илгээснээр бусад хэрэгсэлүүдтэй холбогдож ажилладаг. Гэвч радио долгионоор мэдээлэл дамжуулах үед түүний далайц нь 27MHz ээс 2.4 GHz хүртэл ажиллах чадвартай. Ангилал:Товчлуур (оролтын төхөөрөмж) Ангилал:Компьютерын техник хангамж
Хорь Буриадын бослого
Хорь Буриадын бослого (бас — Лео́новское восстание, Вознесе́новское восстание гэж нэрлэдэг) Зөвлөлт засгийг тухайн бүс нутагт устгах зорилгоор Буриад-Монголын Автономит Зөвлөлт социалист бүгд Найрамдах улс (ASSR BM)-д гарсан зэвсэгт тариачин ардын бослого. Бослого нь 1930 онд гарсан ба улс төрийн хувьд хамтралжуулалтыг эсэргүүцсэн байна.
Энэ нь  Буриад-Монголын Автономит бүгд Найрамдах улсад 1930-аад онд гарсан бослогуудаас том нэг нь юм. Албан есны түүх бичлэгт энэ эсэргүүцлийг  "Хорь Буриадын" гэж нэрлэдэг нь тухайн үеийн Буриад-Монголын Автономит бүгд Найрамдах улсын Хорь аймгийн нутагт гарсантай холбоотой. Харин энэ нэсэг нь 1940 оноос хойш  Кижингинскийн  дүүрэг болсон байна.
Эшлэл
Ангилал:Буриадын түүх
Түрүү Лян
Түрүү Лян гэх энэхүү вант улс нь зүүн Жинь улсын эрхшээлийг хүлээн зөвшөөрсөн хараат улс бөгөөд эзэн нь ван цолтой төдийгүй, Жинь улсын эзэн хаанаас соёрхсон Шипин гүн цолыг давхар хэрэглэж байв. Энэ улс нь одоогийн БНХАУ-ын Гансу муж, Ниншягийн ихэнх нутаг, Шаньши, Цинхай, Шинжааний зарим нутгийг багтаасан газар нутагт оршин тогтнож байв. Үндэслэгч Жан Мао нь анхандаа Жинь улсын Лянжоу мужийн цэргийн жанжин байжээ. Жан Маогийн талын бүлэглэл 320 онд Лянжоу мужид хяналтаа тогтоож, түүнийг мужийн захирагч, Шипин гүн болгож, Жинь улсын захиргааг хүлээн зөвшөөрч байв. Харин 322-323 оны хооронд Жан Маогийн арми Түрүү Жао улсын эсрэг дайн хийсэн ч, ялагдаж Жао улсын ноёрхолыг хүлээн зөвшөөрч хараат улс нь болсон. Ингээд найрамдалын гэрээ байгуулахад, Хань Жао улсын хаан Лю Яо нь Жан Маод Лян ван цол олгож түүний захирсан Лянжоу мужийг Түрүү Жао улсын вассаль болгохдоо Лян гэх хагас биеэ даасан улс байгуулжээ. Гэсэн хэдий Жан Мао ванг залгамжилсан Жан Жюнь, Жан Чонхуа, Жан Яолин нарын вангууд Жинь улсад үнэнч байж, Шипин гүн цолыг давхар хэрэглэж, Жинь улстай харилцаатай байж, Хань Жао, Хожуу Жао улсууд дотроо байлдан хямрах бүрт бослого гаргаж, Жинь улсад дагаар орохын төлөө тэмцдэг байв. Гэхдээ Лян улсын 5 дах ван Жан Зуо Жинь улсын ноёрхолыг эсэргүүцэж 354 онд Жинь улсын эрхшээлээс гарснаа тунхаглаж, өөрийн биеэ эзэн хаанд өргөмжилсөн цорын ганц ван байв. Жан Зуо 355 онд хорлогдож үхсний дараагийн Лян ван Жан Шюаньжин өмнөх вангийн зоригтой алхамын яг эсрэг үйлдэл хийж, дахин Жинь улсын ноёрхолыг хүлээн зөвшөөрч, ван цолоо хэрэглэх болсон. Тус улсын сүүлийн ван Жан Тяньши нь Түрүү Цинь улстай хийсэн дайнд ялагдаж 376 онд улс нь мөхөв.
Эшлэл
Ангилал:Арван зургаан улс Ангилал:Хятадын династи
Битань
right|150px
Битань (碧潭 – «ногоон нуур») — Тайвань орны Шинэ Тайбэй хотын Шиньдянь дүүргийн нутагт байгаа нуур.
Тус нуур Шиньдянь голын өргөсөн хэсэгт үүссэн. Аялал жуулчлалын үзвэр болсон газар.
Ангилал:Тайванийн нуур Ангилал:Тайванийн аялал жуулчлалын үзвэр Ангилал:Шинэ Тайбэй
Жуулчны гудамж
Улаанбаатар хотын худалдааны анхны гудамж XVIII зууны эцсээс XIX зууны эхэнд үүсчээ. Энэ гудамж дундуур Баруун Сэлбийн гол урсдаг байсан бөгөөд одоогийн Барилгачдын талбайгаас баруун тийш Урт цагаан, Бөмбөгөр худалдааны төвийн урд талын замын уулзвар хүртэл худалдааны захууд байжээ. Энд хүнс, мах, төмөр, мод, чулуу, алт мөнгөний төрөлжсөн зах байснаас гадна монгол урчууд, хятад, орос тэргүүтэй гадаадын худалдааны пүүсүүд байрлаж байв. 1954-1961 онд хэрэгжсэн Улаанбаатар хотын анхны ерөнхий төлөвлөгөөгөөр худалдааны гудамжийг өргөтгөж, хойд хэсэгт архитектор Б.Дамбийнямын зураг төслөөр Хоршооллын Худалдаа Үйлчилгээний Нэгдсэн Төвийн барилгыг барьсан нь “Урт цагаан” хэмээн нэршжээ. Худалдааны гудамжийг 1970 онд Октябрийн, 2002 онд Жуулчны гудамж гэж нэрлэжээ.
Энэхүү гудамж нь Чингэлтэй дүүргийн 1 дүгээр хороо, Жуулчны гудамж, Дүрслэх урлагийн музей, Барилгачдын талбайгаас баруун тийш Бөмбөгөр худалдааны төвийн урд талын Их тойруу, С.Чоймболын гудамжны уулзвар хүртэл.
Ангилал:Улаанбаатар
Рок хөгжим
Рок хөгжим гэж хөгжмийн урсгалын дээд ойлголтыг хэлэх ба 1950-иад оны сүүл, 1960-аад оны эхээр хөгжмийн өөр урсгалуудтай (жишээлбэл бит хөгжим, блюз гэх мэт) болон 1960-аад оны сүүлээс рок-н-роллтой холимог байдлаар хөгжиж иржээ. Рок хөгжим нь дотроо олон төрөл жанртай ба үүнийг залуусын соёлоор тодорхойлж болно.
Рок хамтлагийн бүрэлдэхүүн
Рок хамтлаг нь цахилгаан- ба акустик гитар, аргил гитар, бөмбөр, дуулалтаас бүрдэнэ. Энэхүү бүрэлдэхүүн дээр төгөлдөр хуур, даралтат хөгжим, хаммонд орган, синтезатор бас нэмэгдэнэ. Хөгжмийн урсгал, чиглэлээс хамааран (жишээ нь фанк рок) үлээвэр хөгжим ч бас ордог. Хөгжмийн онол талаас нь авч үзвэл рок хөгжим нь хомофон хөгжим бөгөөд хэмнэл өгөх бүлгээр дагалдуулан дуу, гитар эсвэл бусад соло хөгжмийн зэмсгүүд нь онцгойрон аялгуугаа авч явна.
1950-иад он
Рок хөгжим нь рок-н-роллоос гаралтай бол, рок-н-ролл нь өөрөө кантри хөгжим ба ритм-энд-блюзын нэгдлээс бий болжээ. Билл Хейлигийн 1954 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд бичүүлсэн Rock Around the Clock дууны пянз нь рок-н-роллыг дэлхий даяар шүтэн бишрэх эхлэлийг анх тавьсан байдаг. 1950-иад оны рок-н-роллын олны танил дуучдад Билл Хейли, Элвис Пресли нараас гадна Чак Берри, Жерри Ли Льюис, Литл Ричард, Бадди Холли нарыг нэрлэж болно. Энэ үеэс эхлэн Чак Берри гитарыг гол хөгжмийн зэмсгээ болгон ашигласан нь, тухайн үеийг хүртэл рок хөгжмийн үндсэн хөгжмийн зэмсэг байсан саксофоныг түрэн гаргасан байна.
Рок хөгжим нь рок-н-роллоос бие даасан хөгжмийн хэлбэр болох гол ялгаа нь хөгжмийн хэмнэл ба рок хөгжмийн наймтын нот нь хосоор буюу тэгш тоогоор тоглоно.
1960-аад он
Рок-н-ролл нь 60-аад онд хэв маягийн хувьд англид ихээхэн өөрчлөгджээ.
Сэнкакү
thumb|Сэнкакүгийн байршил
Сэнкакү (尖閣諸島) буюу Дяоюйдао (釣魚台列嶼) — Дорнод Хятадын тэнгист байгаа хүн амьдардаггүй 5 арал, 3 хад юм.
Одоо Япон улс эзэн мэдэж байна. Гэхдээ Хятад улс, Тайвань хоёр өөрийн газар хэмээн маргаж байгаа.
Бүгд нийлээд 7 км2 талбайтай. Японы Окинава аймгийн Ишигаки хотод харьяалагдана.
1968 онд тэр хавийн далайн усны ёроолоос газрын тосны нөөц тогтоогдсон.
Хятадууд 14-р зуунаас 1895 он хүртэл эзэмшиж байсан гэж зүтгэдэг.
1895-1945 онд Япон, 1945 оноос АНУ мэдэж байгаад 1971 онд Японд эргэн шилжжээ.
Ангилал:Эзэнгүй арлын бүлэг Ангилал:Азийн арлын бүлэг Ангилал:Дорнод Хятадын тэнгисийн арлын бүлэг Ангилал:Окинава аймгийн арлын бүлэг Ангилал:Тайванийн арлын бүлэг Ангилал:Маргаантай нутаг дэвсгэр Ангилал:Ишигаки Ангилал:Илань тойрог
АНУ дахь Монголын элчин сайд нарын жагсаалт
Ангилал:АНУ дахь Монголын элчин сайд
Салбар уулын хятан бичээс
Салбар уулын хятан бичээс нь Хятаны үеийн бичгийн дурсгал.
Хэнтий аймгийн Мөрөн сумын нутагт Өндөрхаан хотоос баруун тийш 30 км зайд Салбар хэмээх уул оршдог. Салбар уулын Ханан хадны бичээсийн тухай анх 19-р зууны эцсээр академич В.Радловын “Орхоны экспедицийн тайлан”-нд орсон байжээ. Судар бичгийн хүрээлэнг байгуулагдсаны дараахан тус хүрээлэнгийн жинхэнэ гишүүн Ч.Бат-Очир түүнийг биечлэн үзэж хуулж ирсэн ба 1940 онд Ц.Пунцагноров газар зүйн экспедицэд оролцон явахдаа бас нэгэн хагас хуулгыг авчирчээ.
Салбарын Бичигт ханангийн бичээс их бага хоёр хэсгээс бүрддэг. Их бичээс нь 3 мөр, 17 дүрс үсэг, бага бичээс нь 1 мөр, 7 дүрс үсэг юм. Их бичээс нь уншигч хүний баруун гар талд, бага бичээс нь солгой гар талд тус тусдаа сийлэгджээ. Ажиглан үзвэл, бага бичээс нь их бичээсийн тэтгэсэн он сар шиг сэтгэгдэл төрүүлдэг. Их бичээсийг ажиглавал, 1-р мөр нь бусдаасаа богинохон дөрөвхөн үгтэй боловч 2-р мөрөөс бага зэрэг өргөж дээдлэн тэтгэсэн байдалтай, 2-р мөр нь 3-р мөрөөс  бас бага зэрэг дээр сийлэгдсэн байна. Бичээсийн мөрүүдийг тийнхүү дээр, дунд, доогуур эхэлж сийлсэн байдал нь монголчуудын бичиг хэрэг хөтлөлтөнд баримталж байсан ноёлох том хүний нийгэмд эзлэх байр, эрх ямбыг харгалзан түүний цол хэргэм, алдар нэрийг буюу айлдсан, зарлиг буулгасан, захиран тушаасан үгийн эхний үсгийг дээр, дунд, доохноос эхлэн бичиж тэр хүнийг хүндэтгэдэг журмыг санагдуулдаг.
Эрдэмтэн Х.Пэрлээ Салбарын Бичигт Ханангийн бичээс болон тамган дүрс зэргийг судлаад НТ-ын X-XI зууны Хятан улсын их бичигтэй холбон үзэж, уг дурсгалыг үлдээгч¬дийн удам нь бусад газрын хадны тамган дүрс хоцроогсодтой нийтлэг гаралтай бөгөөд хожим монгол нэрийн дор ондоошин үлдсэн гэж урьдчилсан дүгнэлт хийсэн билээ.
Ангилал:Кидан Ангилал:Бичээс Ангилал:Хэнтий аймгийн газар зүй Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар
Ноёхоны бослого
Эшлэл
Ангилал:Буриадын түүх
Дашдуламын Багахүү
Дашдуламын Багахүү нь Өмнөговь аймгийн Баян-Овоо сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Чөнчин
right|140px
Чөнчин (澄清湖 Chéngqīng Hú) — Тайвань орны Гаошюн хотын Няосун дүүргийн нутаг дахь хиймэл нуур.
1.03 км² талбайтай. Цэцэрлэгт хүрээлэн, гүүртэй. Чан Кайши ерөнхйлөгч агсаны ордон байна. Аялал жуулчлалын үзвэр болсон.
Ангилал:Тайванийн хиймэл нуур Ангилал:Гаошюн
Марко Пологийн хөшөө
Марко Пологийн хөшөө нь 2011 оны 12 сард Улаанбаатар хотын Сүхбаатарын талбайн зүүн урд талд, Сэнтрал Тауэрын урд баригдсан, уран барималч Б.Дэнзэнгийн урласан хөшөө юм. Уг хөшөөнд Марко Полог баруун мөрөн дээрээ шонхор шувуу суулгаж, европ загвартай цэргийн хувцас өмссөн байдлаар дүрсэлжээ.
Ангилал:Улаанбаатар
Цуйфөн
right|thumb|
Цуйфөн (翠峰湖) — Тайвань орны Илань шяний Наньао шянгийн нутаг дахь нуур.
20 га талбайтай. Далайн түвшнээс дээш 1900 метр өндөрт байдаг цэнгэг уст нуур.