cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мордехай Шпиглер
Эшлэл
Ангилал:Израилын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Израилын олимпын оролцогч Ангилал:1968 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Парис багийн тоглогч Ангилал:Нью-Йорк Космос багийн тоглогч Ангилал:Пари Сен-Жермен багийн тоглогч Ангилал:Израилын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Израил дахь Оросын цагаач Ангилал:Израилчууд Ангилал:1944 онд төрсөн
Алаг хулд
Алаг хулд (Circus melanoleucos), урьд Саарал цагаан элэгт гэж байсан, нь Харцагынхан овгийн махчин шувуу юм. Тэд нүүдлийн бөгөөд Оросын зүүн хэсэг, Амур мөрний хөндий, Монгол, зүүн хойд Хятад, Хойд Солонгос орчим тархан нутаглаж, Пакистан, Энэтхэг, Филиппин зэрэгт өвөлждөг.
Гадаад төрх
Тэд дундаж хэмжээний буюу 45 см урт, далавчаа дэлгэхэд 115 см байна. Тал хээр болон ойр орчмын чийглэг газар үүрлэж мэлхий, хэвлээр явагч, жижиг хөхтөн зэргээр хооллодог.
Цахим холбоос
Ангилал:Хулд Ангилал:Монгол орны шувууд
Гүүний саам
Монгол гүүний саамийн гарц нас улирал ус бэлчээрийн хамгамж ургамлийн шимт чанар зэргээс хамаарч нилээд хэлбэлздэг гүү ч ихэвчлэн зун намарын улиралд саамыг ашиглаx ба унагалснасыxаа дараа унагыг нь 30-40 хоног эхийн сүүгээр бойжуулж маxлуулаx шаардлагатай.
Алт-дилерийн хэрэг
Алт дилерийн хэрэг нь 1991 онд Монгол улсын Улсын төв банк банк хоорондын арбитражийн гүйлгээ буюу дилерийн үйл ажиллагааны үр дүнд 100 сая долларын алдагдал хүлээсэн тул түүний төлбөрт улсын нөөцийн 4,4 тонн алтаар төлбөр хийсэн хэрэг юм.
Цагаан тэнгис
Цагаан тэнгис (Белое море, Vienanmeri) нь Оросын Холбооны Улсын баруун хойд хэсэгт байх, Баренцын тэнгисийн нэг булан юм. Ихэнх хэсэг нь ОХУ-ын эзэмшлийн хүрээнд багтдаг бөгөөд баруун талд нь Карель, хойд талд нь Колийн хойг оршино.
Цагаан тэнгисийн эрэгт томоохон боомт хот Архангельск байдаг.
Алт-дилерийн хэрэг
Түүх
Монгол улсын Ерөнхий прокурор 1993 оны 10 дугаар сарын 25-ны өдрийн А/46 тоот тушаалаар ажлын хэсэг байгуулан "Алт, дилерийн хэрэг" гэдгийг мөрдөх үүрэг өгч,шийдвэр гаргасан. Шийдвэрийн дагуу шалгалт хийсэн боловч энэ талаар авсан арга хэмжээний тухай нийтэд тодорхой ойлголт байдаггүй байна.
Цагаан тэнгис
Цагаан тэнгисийн сувгаар Балтын тэнгистэй холбогддог.
Алт-дилерийн хэрэг
Холбоос
Ангилал:1991 оны эрүүгийн хэрэг Ангилал:Монгол дахь эрүүгийн хэрэг
Цагаан тэнгис
Мөн Эгейн тэнгисийг болгар хэлээр "Цагаан тэнгис" (Бяло море) гэж нэрлэдэг аж.
Ангилал:Оросын ус зүй  Ангилал:Умард мөсөн далайн тэнгис Ангилал:Дотоодын тэнгис
Сенегалын Сен-Луи
thumb|200px
Сенегалын баруун хойд хэсэг, Атлантын далайн эрэгт Сен-Луи (Saint-Louis — Гэгээн Луи) хот оршдог. Дундуур нь 400 м өргөн Сенегал мөрөн урсдаг энэ хот улсын нийслэл Дакараас 320 км зайтай, харин Мавритан улсын хилээс холгүй байна. 1988 онд 114 мянган хүнтэй байсан бол 2013 онд 187 мянгуулаа болжээ. Улсдаа түүх, соёлын чухал дурсгалт газар гэдэг.
Лавлах холбоос
Ангилал:Сенегалын хот
Шулуутгах диод
Хагас дамжуулагч диод (ХДД) нь хувьсах гүйдэлийг тогтмол гүйдэл болгон хувиргах зориулалт бүхий диодыг шулуутгагч диод гэж нэрлэдэг. Хувьсах гүйдэлийг ХДД-ын тусламжтайгаар шулуутгах диодын ажиллагаа нь түүний нэгэн чигт чиглэсэн цахилгаан дамжуулалтанд үндэслэгдэнэ. Тэдгээр диод нэгэн чиглэлд гүйж буй гүйдэлд (анодоос катод руу) маш бага эсэргүүцэл үзүүлэх ба эсрэг чиглэлд гүйж буй гүйдэлд маш их эсэргүүцэл үзүүлдэг. ХДД-ын шулуутгагчид хавтгай р-п шилжилт нь эсрэг хэлбэрийн цахилгаан дамжуулалттай түүний мужид буй болж байгаа р-маягийн буюу п-маягийн хольцын хагас дамжуулагчид ордог. Хольц нь диффузийн буюу хайлалтын замаар буй болж болдог байна. Хайлалтын аргаар буй болсон р-п шилжилтийг ашигладаг диодуудын хайлалтын диод, диффузийн аргаар буй болсон р-п шилжилтийг нэвчилтийн диод гэж нэрлэдэг. Шулуутгагч диодыг бүтцээр нь хавтгай ба цэгэн шулуутгагч диод гэж 2 ангилна.
Шулуутгах хавтгай диод
Төрөл бүрийн багаж зэвсэгийг тэжээх, нам үелзэлд / 50 кгц хүртэл / ажиллах хувьсах гүйдлийг шулуутгах зориулалттай үелзэлийн шулуутгах диод өргөн хэрэглэгддэг. Эдгээрийг хүчний хавтгай диод гэнэ. Германи болон цахиураар хийнэ. Шулуутгах гүйдлээс хамааруулан тухайлбал 300 мА хүртэл бага,  10 А хүртэл дунд,  10 А-с дээш гүйдэлтэй бол их  чадлын диод гэнэ. Диодын бүх параметрыг орчны температур 20 °С-д лавлахад тодорхой үзүүлдэг. Германи диодыг n маягийн германид индийг хайлуулах технологиор хийдэг. Шууд хүчдэл 0.8 В байхад шууд гүйдлийн нягт 100а/см2 хүрдэг. Урвуу хүчдэлийн хамгийн их утга 400 В харьцангуй бага ажиллах температур -60+75°С. Хүчний германы диод хөргөлттэй ажилладаг шулуутгах гүйдэл 1000 А урвуу хүчдэл 150 В хүрдэг.шулуутгах цахиурын диодыг сүүлийн үед өргөн хэрэглэдэг болсон. Энэ диодыг хөнгөн цагааныг п маягийн цахиурт эсвэл р маягийн цахиурт сурьматай алт буюу фосфортой цагаан алтны хайлшийг хайлуулах технологиор хийнэ. Мөн нэвчилтийн технологи хэрэглэнэ. Германитэй цахиурын диодыг харьцуулахад хэд хэдэн давуу талтай. Шууд гүйдлийн нягт / 200 а/см^2/ урвуу хүчдэл их / 1000 В / ажиллах температур өндөр / -60°+125° С/. Цахиуран диодын шууд хүчдэл 1.5 В хүртэл / германых 0.8 В / урвуу гүйдэл германыхыг бодвол маш бага. Хүчний цахиуран диод шулуутгах гүйдэл 500а урвуу хүчдэл 1000 В хүртэлд ажиллаж чадна.
Шулуутгах цэгэн диодын ажиллах зарчмыг бид үзсэн. Ихэвчлэн өндөр нам үелзэлд хэрэглэдэг. Германи ба цахиуран ийм диодыг урвуу хүчдэл 150 В шулуутгах гүйдэл 100 мА.
Ангилал:Диод
1985 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Медалийн хүснэгт
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Эмнэлгийн дотоод халдвар
Эмнэлэгт хэвтэж буй өвчтөн болон амбулаторийн өвчтөн эмнэлэгт ирсэн анхны өвчнөөс өөр шинээр туссан халдварт өвчин, эсвэл эмнэлгийн ажилтан эмнэлгийн орчинд авсан халдварыг эмнэлгийн дотоод халдвар гэдэг.
Эмнэлгийн дотоод халдвар дамжихаас сэргийлэх үндсэн аргуудыг товч дурьдвал
Эмнэлгийн дотоод халдвар тархах хамгийн өндөр рисктэй, боломжтой зам бол эмнэлгийн ажилтны гар хуруугаар дамжих зам юм.Иймээс гар угаалт буюу гар хурууны халдваргүйжүүлэлт нь эмнэлгийн дотоод халдвар хамгааллын хамгийн үндсэн бөгөөд чухал арга юм.
Ангилал:Дотрын өвчин Ангилал:Мэдэгдэх шаардлагатай өвчин Ангилал:Эрчимт эмчилгээн дэх өвчин Ангилал:Эмнэлгийн эрүүл ахуй
Бор тойрог
Бор тойрог (Борски управни округ) — Серби улсын 125 мянган хүнтэй захиргааны дүүрэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн тойрог
Гар угаалт
Зорилго:
Төрөл: Саван болон урсгал усаар гараа угаах. Хамгийн үндсэн арга. Хоолны өмнө ба ариун цэврийн өрөөнд орсны дараа, өдөр тутмын сувилгааны өмнө ба дараа. Халдваргүйжүүлэх бодис ба урсгал усыг ашиглан гараа угаах. Эмнэлгийн орчинд нянгүй ажилбар хийх үед болон бусад ажилбарыг хийх үед гарыг халдваргүйжүүлэх зорилгоор угаана. Өдөр тутмын болон эрүүл ахуйн гар угаалтын алинд нь ч, гар хуруунд наалдсан бичил биетнийг хангалттай халдваргүйжүүлж, багасгахын тулд 30-аас дээш секундын турш угаах шаардлагатай. Халдваргүйжүүлэх бодис болон ариутгасан усаар гараа угаана. Мэс заслаас өмнө тогтсон хугацааны турш үйлдэх гар угаалт.
Ангилал:Эрүүл ахуй
Аслей Гонсалес
Аслей Гонсалес (Asley González, 1989 оны 9 сарын 5-нд төрсөн) нь Кубын жүдочин.
Ангилал:Кубын жүдоч Ангилал:Кубын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:1989 онд төрсөн Ангилал:Кубачууд
Дерсу Узала (1975 оны кино)
Дерсу Узала (Дерсу Узала, デルス·ウザーラ) нь 1975 онд дэлгэцнээ гарсан, Зөвлөлт-Японы хамтарсан кино бөгөөд Күросава Акирагийн найруулсан япон хэлний биш анхны кино, мөн түүний 70 мм-ийн хальсанд бичсэн анхны бөгөөд цорын ганц кино юм. Тус кино нь Москвагийн кино наадмын гран-при шагнал, 1975 оны Оскарын шилдэг гадаад хэлний киноны шагналыг хүртжээ. Уг кино нь Оросын аялагч Владимир Арсеньев 20-р зууны эхээр Сибирийн Сихотэ-Алинь бүс нутгаар хийсэн хэд хэдэн экспедицэд оролцсон дурдатгал болгож 1923 онд гаргасан Дерсу Узала зохиолоос сэдэвлэн бүтээгджээ.
Киноны зураг бараг бүхэлдээ Сибирийн онгон байгаль дунд авагджээ. Онгон байгалийн охь болсон ой шугуйдаа дасан зохицож, нэгэн цогц болсон омгийнхны амьдралын хэв маяг соёл иргэншлийн нөлөөнд автан эвдэрч буйг харуулдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:1975 оны кино Ангилал:Япон кино Ангилал:Зөвлөлтийн кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино
Zekkeishoku
Zekkeishoku (絶景色; Ландшафт) цомог нь Японы Alice Nine хамтлагийн анхны студи цомог юм.
Ишлэл
Ангилал:Alice Nine-н цомог
Савдаг
Савдаг — Шашны номлол дахь газар ус, уул хайрханы эзэн сахиусан.
Эх сурвалж
Ангилал:Шашин
Юрий Никулин
Юрий Владимирович Никулин (Юрий Владимирович Никулин; 1921 оны арванхоёрдугаар сарын 18 - 1997 оны наймдугаар сарын 21) нь Зөвлөлтийн болон Оросын жүжигчин бөгөөд 1958 онд уран бүтээлийн замналаа эхэлж Зөвлөлтийн нэрт найруулагчид болох Ы ажиллагаа, Шурикт тохиолдсон адал явдал (1965), Александр Белинскийн 12 сандал (1966), Кавказад тохиолдсон адал явдал (1967), Леонид Гайдайн Эрдэнэ нуусан гар (1968), Андрей Тарковскийн Андрей Рублёв (1971), Сергей Бондарчукийн Тэд эх орныхоо төлөө тэмцсэн юм (1975), Алексей Германы Дайнаас хол хорин өдөр (1976) зэрэг маш олон киногоороо дэлгэцийн урлагт авьяаслаг ур чадвар, содон төрхөө мөнхөлсөн ЗСБНХУ-ын Ардын жүжигчин (1973), Социалист хөдөлмөрийн баатар (1990) эрхэм байв.
Цахим холбоос
Ангилал:Алиалагч Ангилал:Оросын кино жүжигчин Ангилал:ЗХУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Зөвлөлтийн социалист хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Ардын Жүжигчин (ЗХУ) Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1921 онд төрсөн Ангилал:1997 онд өнгөрсөн
Бета функц
Математикт бета функц буюу Эйлерийн интеграл гэж нэгдүгээр төрлийн, дараах байдлаар тодорхойлогдох тусгай функцийг хэлнэ.
Ангилал:Математик
Заечар тойрог
Заечар тойрог (Зајечарски управни округ) — Серби улсын 158 мянган хүнтэй тойрог.
Ангилал:Сербийн тойрог
Хенри Кавендиш
Хенри Кавендиш (Henry Cavendish, * 1731 оны аравдугаар сарын 10; † 1810 оны хоёрдугаар сарын 24) — Английн нэрт физикч, химич байв.
Намтар
Хенри Кавендиш нь Францын Ницца хотод 1731 оны аравдугаар сарын 10-нд Девонширын гүнтэн Вильям Кавендишын гутгаар хүү лорд Чарльз Кавендиш болон Кентийн гүнтэн Хенри Грейн дөтгөөр охин Анна Грей нарын том хүү болон мэндэлжээ. Дүү Хенри Фредерикийг төрүүлээд эх нь хорвоог орхисон бөгөөд эцэгт нь хоёр хүүгээ хүний дайтай авч явах үүрэг оноогджээ. 18 настайдаа Кембрижийн их сургуульд элсэж гурван жилийн дараа төгссөн байна. Сургуулиа төгсөөд эрдэм шинжилгээний ажил дагнан эрхлэх болж цахилгаан, дулааны үзэгдлийн мөн чанар болон хийн шинж төлөвийг судлахад гол бүтээлээ зориулжээ. Тэрээр Кулоноос бүр өмнө цахилгаан цэнэгийн харилцан үйлчлэлийг нээж, Фарадейгаас түрүүнд цахилгаан тусгаарлагчийн коэффициентийг тодорхойлж, Резерфордоос өмнө азотыг нээсэн боловч эдгээр нээлт бүтээлээ хэвлүүлээгүйгээс эзэн нь болж чадаагүй ажээ.
Кавендиш 1766 онд устөрөгч болон нүүрстөрөгчийн хийг анх цэврээр гарган авч хувийн жингийг нь тодорхойлжээ. Тэрчлэн агаарын найрлагыг 1781 онд, усны найрлагыг 1784 онд тус тус нарийвчлан тогтоожээ. Тэрээр агаар, шүлт дундуур цахилгаан оч дамжуулан агаарын найрлагыг судлах явцдаа хүчилтөрөгчтэй үл нэгддэг өчүүхэн хэмжээний өөр төрлийн хий байгааг олж тогтоожээ. Тэр хийг Рамзай 1894 онд нээж аргон гэж нэрлэжээ. Рамзайн дурсахдаа "Кавендиш бол баячуудын дотроос хамгийн эрдэмтэй нь, эрдэмтдийн дотроос хамгийн баян нь" гэж бичжээ. Тэрээр нэг сая фунт стерлингийн хөрөнгөтэй байсан боловч ганц бие, тун даруу аж төрж, олсон бүх орлогоо дэлхийд нэрд гарсан тоног төхөөрөмжтэй физикийн лаборатори байгуулахад зориулжээ.
Кавендишийн лаборатори
Түүний үндэслэн байгуулсан лаборатори шинжлэх ухааны хөгжилд их үүрэг гүйцэтгэжээ. Энэ лабораториос Максвелл, Рамзай, Томсон, Резерфорд нарын зэрэг дэлхийд нэрд гарсан эрдэмтэд төрөн гарчээ. Энэ лабораторид Ричардсон, Астон, Бернал, Ланжевен, Капица, Крик, Чедвик нарын зэрэг эрдэмтэд сурч ажиллаж, шинжлэх ухааны суут бүтээлээ туурвижээ.
XIX, XX зууны эхэн үеийн энэ алдарт лабораторид физик, биологийн шинжлэх ухаанд эргэлт гаргасан гарамгай нээлт, жишээлбэл 1897 онд атомын электрон нээгдэж, 1919 онд атомын цөмийг зохиомлоор ялган тодорхойлж, 1932 онд нейтроныг нээжээ. Мөн 1912 онд атомын бүтцийг судлах Вильсоны камер, 1913 онд масс-спектрограф, 1932 онд цөмийн физикийн шугаман хурдасгагч гэх мэт гайхамшигт багаж, аппарат, 1953 онд эсийн ДНХ-ийн молекулын байгууламжийг тогтоосон анхны загвар зохион бүтээгджээ.
Холбоос
Ангилал:18-р зууны химич Ангилал:18-р зууны физикч Ангилал:Английн химич Ангилал:Английн физикч Ангилал:Химийн элемент нээгч Ангилал:Копли медаль шагналтан Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн Хенри Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1731 онд төрсөн Ангилал:1810 онд өнгөрсөн
Нелсон Оливейра
Нелсон Мигел Каштру Оливейра (Nelson Miguel Castro Oliveira; 1991 оны наймдугаар сарын 8, Барселуш) — Португалын хөлбөмбөгчин, Английн «Суонси Сити» багийн довтлогч.
Замнал
8 настайгаасаа хөлбөмбөгөөр хичээллэсэн Оливейра «Спортинг Брага» багаас «Бенфикад» 2006 онд элсээд гурван жил бэлтгэгдсэн байдаг. 2009 онд үндсэн бүрэлдэхүүнд багтсан ч гараалалгүй байсаар 2010 оны хоёрдугаар сарын 7-нд мэргэжлийн дебют тоглолтдоо оролцжээ. «Бенфикагаас» «Риу Ави», «Пасуш де Феррейра», Испанийн «Депортиво Ла-Корунья», Францын «Ренн» багуудад зээлэгдэж байв. Улмаар 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 23-нд Премьер лигийн «Суонси Сити» улирлын турш зээлэхээр тохиролцов.
16—21 насны 5 шигшээд үнэмлэхүй олон буюу 70 гаруй гараалсан түүнийг 2012 оны хоёрдугаар сарын 24-нд үндсэн шигшээ дуудаж, тав хоногийн дараа өрнөсөн Польшийн эсрэг (0:0) нөхөрсөг тоглолтод сэлгээнээс гараалуулсан. Тэр Евро-2012 тэмцээнд Германы эсрэг Элдер Поштигаг сэлгэн боломжийн тоглолт үзүүлэв.
Гаднын холбоос
Ангилал:Португалын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Риу Ави багийн тоглогч Ангилал:Пасуш де Феррейра багийн тоглогч Ангилал:Бенфика Лиссабон багийн тоглогч Ангилал:Депортиво Ла Корунья багийн тоглогч Ангилал:Ренн багийн тоглогч Ангилал:Суонси Сити багийн тоглогч Ангилал:Португалчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Санжаагийн Баяр
Санжаагийн Баяр (1956 оны 3 сарын 4-нд төрсөн) нь Монголын улс төрч, дипломат, Монгол Улсын 25 дахь Ерөнхий Сайд.
Боловсрол
Санжаагийн Баяр нь 1956 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. Тэрээр 1973 онд Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн 10 жилийн 3-р дунд сургууль, 1978 онд Москвагийн Улсын Их Сургуулийг хуульч мэргэжлээр төгссөн.
Ажилласан байдал
1978-1979 онд Улаанбаатар хотын АДХГЗ-нд мэргэжилтэн, 1979-1983 онд Зэвсэгт хүчний жанжин штабын IV газарт офицер, 1983-1988 онд МОНЦАМЭ агентлагийн "Новости Монголии" сонин, Гадаад мэдээний ерөнхий редакци, "Монгол пресс" агентлагт редактор, ерөнхий редактор, 1988-1990 онд МРТУХ-д сэтгүүлч бөгөөд "Залуучууд" нэвтрүүлгийн хамтран хөтлөгч, 1990-1992 онд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Бага Хурлын гишүүн, Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга, 1992-1997 онд Төр, нийгэм судлалын Академид багш, АНУ-ын Вашингтоны Их Сургуульд судлаач, Монгол Улсын Батлан Хамгаалах Яамны дэргэдэх Стратегийн судалгааны хүрээлэнд захирал, 1997-2001 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын Газрын дарга, 2001-2005 онд Монгол Улсаас Оросын Холбооны Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайдаар ажиллаж байсан.
Улс төрд
Санжаагийн Баяр 1988 онд Монгол Ардын Хувьсгалт Намд (МАХН) элсчээ. 2005 оны нэгдүгээр сараас МАХН-ын (МАХН) Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байсан. 2007 оны 10 сард болсон МАХН-ын 25-р их хурлаас түүнийг тус намын даргаар сонгожээ.
2007 оны 11 сарын 22 ны өдрийн Улсын Их Хурлын (УИХ) чуулганы нэгдсэн хуралдаанаар гишүүдийн 97.1%-ийн саналаар Монгол Улсын ерөнхий сайдаар томилогдсон.
2008 оны сонгуулийн үр дүнд байгуулагдсан УИХ түүнийг 2008 оны 9 сарын 11-ний өдрийн хуралдаанаараа оролцсон гишүүдийн 98.5 хувийн саналаар Монгол Улсын ерөнхий сайдаар дахин томилсон. Хэдийгээр МАХН дангаараа засгийн эрх барихад хангалттай тооны суудал авсан ч С.Баяр Ардчилсан Намтай хамтарсан засгийн газар байгуулах шийдвэр гаргасан нь анхандаа сөрөг хүчний дуу хоолойг байхгүй болгох нь гэсэн зовнилыг нийгэмд төрүүлж байсныг үгүй хийсэн.
Гэхдээ түүний удирдсан, хамтарсан засгийн газрын үед Монгол орны хөгжилд хэрэгтэй чухал шийдвэрүүдийг гарган хэрэгжүүлж чадсан гэж үнэлэгддэг. 6 жилийн турш хэлэлцээд, шийдвэрлэж чадаагүй байсан Оюутолгой ордын ашиглалттай холбоотой гэрээг байгуулснаас гадна Атрын гуравдугаар аяныг өрнүүлж, сүүлийн 20 жилийн хамгийн өндөр ургацыг 2009 онд хураан авчээ.
Тэрээр элэгний өвчтэй бөгөөд өвчний учир үүрэгт ажлаасаа чөлөөлөгдөх хүсэлт гарган, 2009 оны 10 сарын 28-нд Ерөнхий сайдын албан тушаалаа хүлээлгэж өгсөн ба үүрэг гүйцэтгэгчээр үлдэлгүй, тэргүүн шадар сайд Норовын Алтанхуяг ерөнхий сайдын үүрэг гүйцэтгэхээр болов. 10 сарын 29-нд Монгол улсын Ерөнхий сайдаар Сүхбаатарын Батболд томилогдов. Улмаар МАХН-ын даргын албан тушаалаа ч С.Батболдод шилжүүлсэн тэрээр 2012 оны Улсын Их Хурлын сонгуульд нэр дэвшээгүй.
Маргаан дагуулсан, элчин сайдын томилгоо
2016 оны 11 сарын 17-ны өдрийн УИХ-ын чуулганаар С.Баярыг Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсад суух элчин сайдаар томилж, улмаар 2017 оны 3 сарын 1-нд хатан хаан II Элизабетэд итгэмжлэх жуух бичгээ барьсан байна. Гэсэн ч Баярыг эх орноо төлөөлөн гадаадад суух ёс зүйгүй хэмээн энэ томилгоог эсэргүүцэж, мөн оны 3 сарын 8-ны өдрөөс Лондон хот дахь ЭСЯ-ны гадаа 2 монгол бүсгүй эсэргүүцлийн жагсаал хийж байв. Улмаар 2017 оны 7 сарын 19-нд шинээр сонгогдсон ерөнхийлөгч Х.Баттулгын даалгаварын дагуу ЕТГ-ын дарга З.Энхболд Их Британид суугаа С.Баяр болон Шведэд суугаа элчин сайд М.Энхсайханыг эгүүлэн татах асуудлаар УИХ-тай зөвшилцөх талаар албан бичиг хүргүүлснийг УИХ-ын Тамгын газар хүлээж аваагүй тул 7 сарын 26-ны өдөр ЕТГ-аас дахин албан бичиг хүргүүлээд байв. 2018 оны 5 сард Элчин сайдын ажлаа өгсөн.
461 дүгээр ангид
Түүнд таван тэрбум гаруй төгрөгийн төлбөр төлөх “албадлагын арга хэмжээ” авах шүүхийн шийдвэр гарч 12 жилийн хорих ялтай зүйл ангиар эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн. 2018 оны хавар хорих 461 дүгээр ангид хорьж, мөрдөн шалгах ажлаа эхлүүлсэн. Тэрээр 2021 оны 7 дугар сард шоронгоос гарсан.
Ангилал:Монгол Улсын Ерөнхий Сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын дипломатч Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Монгол Ардын Намын дарга Ангилал:Их Британи дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Орос дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Москвагийн Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1956 онд төрсөн
Харчин
Харчин — Монгол үндэстний нэгэн ястны нэр. Юан улсын үед хааны ундааны хар айраг нийлүүлэгсэдийг "харчин" хэмээн нэрлэжээ. Хар айраг гэдэг нь тусгай аргаар ямар ч хольцгүй, дан ганц сүүгээр исгэсэн онц сайн чанарын айраг юм. Бас Харчин гэдэг нь харц (эгэл ард, хар түрүүтэн) гэсэн үгээс гаралтай хэмээн зарим эрдэмтэд тайлбарласан байдаг. Харчин аймгийн дунд бас Асуд, Кипшак мэтийн сартуул иргэд ихэр холилдсон байдаг.
Батмөнх даян хааны үед
Батмөнх даян хааны үед Монгол Улсыг зургаан түмэнд хуваасны баруун гурван түмний нэг Дун Их Юншээбүү, Асуд, Харчин аймаг нийлж нэг түмэн болж байв. Харчин аймаг нь Даян ханаас урьд Зэлмэ ноёны удмын ноёд захирч байгаад 1530-аад оны үеэс Харчины нэг хэсэгт Даян хааны хөвгүүн Барсболд жононгийн 4 хөвгүүн Байсахал хөндлөн хан эзэн сууж эхэлсэн. Энэ үеэс Харчин аймгийн ноёдыг угсаа гарвалаар нь Шарнууд Харчин, Борнууд Харчин, Харнууд Харчин гэж гурван хэсэгт хувааж эхэлжээ. Шарнууд Харчин болбоос Боржигины цагаан яст Байсахал хөндлөн ханы үр хойчисын захирсан хэсгийг хэлнэ, Борнууд Харчин болбоос Урианхайн Зэлмэ ноёны удмын ноёдын удмыг хэлнэ, Харнууд Харчин хэмээх нь монгол, хятад холилдсон харц гарвалтай ардыг зааж байх юм. Шарнууд Харчины ноёд Чин гүрэнд дагаар орсны дараа манж найман хошуунд уусав. Борнууд Харчины ноёд Зостын чуулганы Харчины хоёр хошууг байгуулжээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Монгол овог аймаг
Луйжи ди Биажо
Луйжи ди Биажо (Luigi di Biagio, 1971 оны 6 сарын 3-нд Ромд төрсөн) нь Италийн хөлбөмбөгийн хамгаалах чиглэлийн хагас хамгаалагч юм. Хамгийн сүүлд Асколи Кальчио 1898 багт тоглож байгаад (2006–07) зодог тайлжээ.
Асколид тоглохоосоо өмнө Лацио (1988–89), Монца (1989–92), Фожжиа (1992–95), Рома (1995–99), Интернационале (1999–2003), Брешиа (2003–2006) багуудад тоглож байв. Шигшээ багтаа 31 тоглож, 2 гоол оруулжээ. Тэрээр эх орноо төлөөлж 1998, 2002 оны ДАШТ, Евро 2000-д оролцсон. Уг тэмцээнд Нидерландын багийн хаалганд торгуулийн цохилтоос гоол оруулснаас гадна Шведийн багтай тоглоход гоол оруулжээ. Тэрээр 1998 оны ДАШТ-д Италийн баг торгуулийн цохилтоор хожигдож хасагдахад торгуулийн цохилт алдаж, багаа хөөдөж байсан удаатай.
Ди Биажо Асколи багтай 2006 оны 11 сард гэрээ байгуулсан хэдий ч Брешиа баг чөлөөт тоглогчдоо зарлах эцсийн хугацаа болох 6 сарын 30-нд түүнийг чөлөөлөөгүй байсан тул уг шилжилтийг хөлбөмбөгийн холбоо хүлээн зөвшөөрөөгүй. Гэхдээ уг шийдвэр 2007 оны 1 сард цуцлагдаж, Асколи багийн бүрэлдэхүүн дэх анхны тоглолтоо 1 сарын 14-нд Кальяри багийн эсрэг хийжээ. Гэхдээ тэрээр холбооны хориг цуцлагдах хүртэл хугацаанд Асколи багт бэлтгэл хийж, өөрийн найз Алессандро Романогийн дасгалжуулж байсан, Промоционе буюу Италийн хөлбөмбөгийн 7-р зэрэглэлийн тэмцээнд оролцдог, Ром хотын Полиспортиво Ла Сторта багт хэдэн тоглолт хийсэн аж. Ди Биажо 2007 оны улирлын дараа зодог тайлж, өдгөө Ла Стортагийн залуучуудын багийг дасгалжуулж байна.
Эшлэл
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Италичууд Ангилал:1971 онд төрсөн
Улаан хот
Тус хот нь Манжуурын төмөр замаар Гирин мужийн Байченгтэй холбогддог. Мөн Гирин мужийн Түмэн хотоос эхлэлтэй 302-р хурдны зам Улаан хотыг дайран өнгөрдөг. Түүнчлэн Улаан хотын нисэх онгоцны буудлаас (ICAO-н код ZBUL, IATA-н код HLH) нь Айр Чайна, Хайнань Айрлайнз компаниудын онгоц нийслэл Бээжингийн олон улсын нисэх онгоцны буудал хүртэл нислэг үйлддэг юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Өвөр Монголын суурин Ангилал:Хятадын тойроггүй хот
Николь Кидман
Николь Мэри Кидман (Nicole Mary Kidman, 1967 оны зургаадугаар сарын 20-нд төрсөн) нь Австрали-Америкийн жүжигчин, дуучин болон кино продюсер юм.
Намтар уран бүтээл
Тэрээр Хавай арлын Хонолулу хотод Энтони Дэвид Кидман (биохимич) болон Жанелль Энн Макнэйл (асрагч) нарын Австрали гэр бүлд төрсөн тул Австрали болон Америкийн Нэгдсэн Улсын давхар харъяалалтай юм. Харин өвөг нь Шотланд, Ирланд хүмүүс байжээ. Кидман 1983 оноос кино урлагт хөл тавьсан юм. Австралийн телевизийн хэд хэдэн алдартай олон ангит кино болон уран сайхны кинонуудад тоглож улмаар 1990 оны эхэн үеэс дэлхий дахинд өөрийгөө таниулсан Аянгат өдрүүд (1990), Холын хол нутаг (1992) болон Бэтмэн үүрд (1995) кинонуудад Том Круз, Томми Ли Жонс болон Жим Керри нарын алдартай жүжигчидтэй хамтран тоглож Холливудын замналаа эхлүүлсэн байдаг билээ. Түүний тоглосон бүтээлүүд маш их амжилт олдог билээ. Оргил бүтээлүүдээс дурдвал хөгжимт төрлийн Мулен Руж! (2001) киногоор хоёр дахь удаагаа Алтан бөмбөрцөгт анхны удаагаа Оскарын шагналд Шилдэг эмэгтэй гол дүрээр нэр дэвшиж улмаар байсан Британий нэрт зохиолч Виржиния Вулфийн амьдрал уран бүтээлийг харуулсан Цаг хугацаа (2002) киногоор магтаал сайшаалын дээдийг хүртэж хоёр дахь удаагаа Оскарт нэр дэвшиж Шилдэг эмэгтэй гол дүрийн шагналыг хүртжээ.
1994 оны НҮБ-ын Сайн санааны элч Кидман 2003 оны БАФТА, 1996, 2002 болон 2003 оны Алтан бөмбөрцөг шагналын эзэн болж байв.
Гэр бүл
Николь Кидман хоёр удаа гэрлэсэн ба анхны нөхөр нь жүжигчин Том Круз (1990-2001), одоогийн нөхөр нь дуучин Кэйт Урбан (2006-одоо) юм. Дөрвөн хүүхэдтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Австралийн жүжигчин Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Австралийн одон шагналтан (компаньон) Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:АНУ-ын хүн Ангилал:Австраличууд Ангилал:1967 онд төрсөн
Шейн Лонг
Шейн Патрик Лонг (Shane Patrick Long; 1987 оны нэгдүгээр сарын 22, Гортнаху ) — Ирландын хөлбөмбөгчин, Английн «Саутхемптон» болон Ирландын шигшээн довтлогч.
Гадны холбоос
Ангилал:Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Корк Сити багийн тоглогч Ангилал:Рединг багийн тоглогч Ангилал:Вест Бромвич Альбион багийн тоглогч Ангилал:Халл Сити багийн тоглогч Ангилал:Саутхемптон багийн тоглогч Ангилал:Ирландчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Опава
Опава (Opava, Troppau, Opawa) нь Бүгд Найрамдах Чех Улсын зүүн хойд хэсэгт орших хот юм. Чех Силезийн түүхэн нийслэл тус хот нь өдгөө Морави-Силези мужийн төв болно.
Газар зүй
Хот далайн түвшнээс дээш 247 метрийн өндөрт, Опава голын баруун хөвөөнд оршино.
Дундад зуун
12-р зуунд Моравицийн цайзын хойд хэсгээр Морави-Польшийн худалдааны зам Опава голыг анх гатлав. Голын цаад талын тэгш хөндийд энэ зууны төгсгөл хүртэл Хенрих I-ийн нутагтаа авчирсан германы цагаачдыг суурьшуулжээ. 1195 онд хамгийн анх энэ хот нь „Опави“ хэмээх нэрээр дурдагдсан байдаг байна.
Эшлэл
Ангилал:Опава окресын суурин  Ангилал:Морави-Силези мужийн коммун Ангилал:Силезийн суурин Ангилал:Чехийн хот Ангилал:Чехийн онцгой статустай хот Ангилал:Чехийн их сургуулийн хот Ангилал:Чехийн урьдын нийслэл Ангилал:1224 онд байгуулагдсан
Владимир Вайсс
Владимир Вайсс (Vladimír Weiss, 1989 оны арваннэгдүгээр сарын 30-нд төрсөн) Словакийн хөлбөмбөгчин бөгөөд катарын Лехвия болон Словакийн шигшээд жигүүрийн довтлогчоор тоглодог.
Товчхон
Түүний эцэг Владимир Вайсс нь 1993-95 онд Словакийн шигшээ багийн тоглогч байсан ба өдгөө дасгалжуулагчаар 3 дахь жилдээ ажиллаж байгаа бол өвөө Владимир Вайсс нь мөн л шигшээ багийн тоглогч, дасгалжуулагч байжээ.
Шигшээ
Вайсс [Словакийн хөлбөмбөгийн шигшээ|Словакийн шигшээн]] 2009 оны наймдугаар сарын 12-нд Исландын шигшээ багтай 1–1 харьцаагаар тэнцсэн нөхөрсөг тоглолтонд анхны гараагаа хийж байв. Улмаар 2010 оны ДАШТ-д Словакийн 23 тоглогчийн бүрэлдэхүүнд дуудагдан Өмнөд Африкыг зорьж 270 минутыг дэлхийн аваргын ногоон дэвжээнээ өнгөрүүлсэн юм.
Холбоос
Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Словакийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Болтон Уондерерс багийн тоглогч Ангилал:Рейнжерс багийн тоглогч Ангилал:Слован Братислава багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Братиславын хүн Ангилал:Словакчууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Шарль Огюстен де Кулон
Шарль Огюстен де Кулон (Charles-Augustin de Coulomb, * 1736 оны зургаадугаар сарын 14-нд Ангулемд; † 1806 оны наймдугаар сарын 23-нд Парист) — Францын нэрт цэргийн инженер, физикч, цахилгаан статикийг үндэслэгч юм.
Намтар
Кулон 25 настайдаа Парисын цэргийн инженерийн сургууль төгсөж насан туршдаа армид алба хаахдаа физикийн шинжлэх ухааныг сонирхож нөр их хөдөлмөрлөсний дүнд хэд хэдэн шинэ нээлт хийжээ.
Кулон торгон болон металл утсыг эрчилж шинж чанарыг нь судлан, уян харимхай биеийн мушгиралтын хуулийг гаргахын сацуу биеийн өнхрөх, гулсах үеийн үрэлтийн хуулийг гаргажээ. Цаашид цахилгааны шинж чанарыг судлахад анхаарлаа хандуулж, 1785 онд өөрийн зохион бүтээсэн багажийг ашиглан туршилт хийсээр цахилгаан статикийн үндсэн хуулийг нээжээ. Энэ нь хожим "Кулоны хууль" хэмээн алдаршсан юм.
Тэрээр бас бодисын соронзон, соронзлогдох чанарын талаар таамаглал дэвшүүлж, улмаар соронзлогдох процесст тухайн бодисын молекулууд туйлширдаг гэсэн чухал дүгнэлт хийсэн байна. Кулон соронзон хэмжигч багаж магнетометр (1785) зохион бүтээснээс гадна шингэний үрэлтийг түүний дотор хийсэн дүүжингийн хэлбэлзлийн сааралтаар тодорхойлох, хэлбэлзлийн хурдаас хэрхэн хамаарах талаар олон сонирхолтой туршилт хийж үр дүнд хүрсэн байдаг байна.
Нэрт физикч 70 насандаа Парис хотод нас нөгчсөн бөгөөд алдрыг нь мөнхжүүлж Олон улсын хэмжлийн нэгжийн (СИ) цахилгааны тоо хэмжээний нэгжийг түүний нэрээр нэрлэхийн сацуу Эйфелийн цамхагийн нэг давхарт / нийт 72 алдартны нэрс байршсан байдаг / сийлжээ.
Эшлэл
Ангилал:18-р зууны физикч Ангилал:Цахилгаан техникийн анхдагч Ангилал:Геотехникч Ангилал:Францын физикч Ангилал:Цэргийн инженер Ангилал:Францын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Францчууд Ангилал:1736 онд төрсөн Ангилал:1806 онд өнгөрсөн
Браймин Кипруто
Кипруто голчлон 3000 метрийн саадтай гүйлтийн төрөлд өрсөлддөг бөгөөд хувийн дээд амжилт нь 8:04.22.
Олон улсын тавцанд анх Унгарын Дебреценд зохиогдсон 2001 оны хөнгөн атлетикийн өсвөрийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд мөнгөн медаль зүүсэн Кипруто Кипсоэн дунд сургуулийг 2003 онд дүүргэжээ. Мөн ондоо Камерунд зохиогдсон Африкийн өсвөрийн АШТ-д оролцож дахин мөнгөн медаль хүртэв. Харин 2004 оны өсвөрийн ДАШТ-д 1500 м-ийн зайд уралдаж, хүрэл медалийн эзэн болжээ.
2004 онд улсаа төлөөлж олимпод оролцох тамирчдыг тодруулах сонгон шалгаруулалтад 2-р байр эзэлсэн залуу Кипруто олимпоос мөнгөн медальтай буцаж иржээ. 2005 онд Хельсинкид болсон ДАШТ-ээс хүрэл медаль хүртэж, Гран Пригийн шигшээ тэмцээнд мөн гуравдугаар байр эзэлсэн.
Улмаар 2007 оны ДАШТ, 2008 оны олимпоос алтан медаль зүүжээ. Харин 2009 оны ДАШТ-д дөнгөж 7-р байр эзэлсэн байна.
Цахим холбоос
Ангилал:3000 метрийн халхалттай гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:3000 метрийн халхалттай гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Кенийн 1500 метрийн гүйгч Ангилал:Кенийн 3000 метрийн гүйгч Ангилал:Кенийн олимпын аварга Ангилал:Кенийн олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Кенийн олимпын оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Кеничүүд Ангилал:1985 онд төрсөн
Сенегалын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
thumb|2008 он. Хөгжөөн дэмжигчид
Сенегал улсын эрэгтэйчүүдийн хөлбөмбөгийн шигшээ баг 2014 онд дэлхийд чансаагаараа 74-р байр эзэлж байна. Тус багийг Сенегалын хөлбөмбөгийн холбооноос шууд, Африкийн хөлбөмбөгийн холбооноос дам анхааран тэтгэдэг. Сенегалын шигшээ баг 2002 онд анх ДАШТ-ийн утаа үнэрлэж, бүр шөвгийн наймд шалгарсан бөгөөд түүнээс хойш ахиж тус тэмцээнд шалгаран оролцоогүй. Харин Африкийн хөлбөмбөгийн АШТ-д 2002 онд 2-р байр, 1965, 2002, 2006 онд 4-р байранд орж байжээ.
Зарим тоглогч
Ангилал:Африкийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг  Хөлбөмбөг
Монгол киноны жагсаалт
Энэхүү жагсаалт нь Монгол улсад хийгдсэн болон Монгол найруулагчдын бүтээсэн киноны жагсаалт юм.
1986 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Медалийн хүснэгт
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Баянтөмөрийн Хайсан
Богд Хаант Монгол Улсын үе улиран улсад туслагч гүн, Чин зүтгэлт Баянтөмөрийн Хайсан (, qayišan; * 1857 он; † 1917 он). Өвөр Монголын Зостын чуулганы Харчин ван Гүнсэнноровын хошууны түшмэл. Зостын чуулганы Харчин хошуунд 1857 онд төрсөн. Хятад колонистуудын эсрэг зэвсэгт тэмцэлд идэвхтэй оролцож байгаад, Оросын нөлөөн дорх Харбин хотод дүрвэн, монгол үндэстэнд тустай ажил үйлсэд хувь нэмрээ оруулж, “Монголын сонин бичиг” сониныг гаргалцаж байв. 1907 онд Ар Монголын эх орончидтой танилцан бүлгэмдэх гэж Хүрээнд ирж, Ханддорж ван, Цэрэнчимэд лам нартай анд бололцож, тусгаар тогтнолын төлөө хамтран тэмцэгчид болов. Монгол туургатан эх орончид энэ санаагаа 1911 оны хавар Богд хаанаар дэмжүүлэх явдалд хүчин зүтгэж ирэв.
Хувьсгалын дараа Монголын төрөөс түүнд нутаг, албатууд хуваарилж, гэр бүл, төрөл төрөгсдийг нь ирүүлэн төвхнүүлж байв. Баруун хязгаарыг чөлөөлөх үйлсийг удирдалцав. Зүүн хязгаар буюу Өвөр Монголыг чөлөөлөх таван замын цэргийг захиралцан одов. Дотоод яамны өндөр албан тушаал хашиж, гурван улсын хэлэлцээрт зарчимчаар оролцов. Уг хэлэлцээрийн дараа, Хятадтай тохиролцсоны дагуу өвөр монголчуудыг шахан буцаах болсон бөгөөд, Хайсан гүн буцсаны дараа удалгүй нас баржээ (1917).
Үзэл бодол
Хайсангийн үзэл бодлыг түүний бичсэн захидал дахь гэсэн хэсгээс харж болно.
Златибор тойрог
Златибор тойрог (Златиборски управни округ) — Сербийн 335 мянган хүнтэй тойрог. Тус тойрог Сербийн баруун хэсэгт 6.140 километр квадрат нутагт орших бөгөөд газар нутгийн хэмжээгээрээ улсдаа гуравт ордог.
Баянтөмөрийн Хайсан
Үзэл бодол
Ангилал:Монголын язгууртан Ангилал:Монголын хувьсгалч Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1857 онд төрсөн Ангилал:1917 онд өнгөрсөн
Златибор тойрог
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн тойрог
Төмөрбаатарын Санчир
Төмөрбаатарын Санчир (1980 онд Өвөрхангай аймгийн Хархорин суманд төрсөн) нь үндэсний бөхийн улсын заан цолтой бөх юм.
Крис Брант
Брант Шеффилд Уэнсдей багт 2004 оны дөрөвдүгээр сараас 2007 оныг хүртэл, Вест Бромвич Альбион багт 2007 оны наймдугаар сарын 14-нд 3 сая фунт стерлингийн гэрээгээр элсэж байв.
Төмөрбаатарын Санчир
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Хархорины хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Крис Брант
Холбоос
Ангилал:1984 онд төрсөн Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч Ангилал:Умард Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Шеффилд Уэнсдей багийн тоглогч Ангилал:Вест Бромвич Альбион багийн тоглогч Ангилал:Умард Ирландчууд
Моравич тойрог
Моравич аймаг (Моравички управни округ) — Серб улсын 213 мянган хүнтэй аймаг.
Ангилал:Сербийн аймаг
Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн (ХБДАШТ) (FIFA World Cup) нь Олон Улсын Хөлбөмбөгийн Холбооноос зохион явуулдаг хөлбөмбөгийн эрэгтэй насанд хүрэгчдийн дэлхийн аварга баг шалгаруулах цомын тэмцээн юм. 1930 оноос эхлэн дайны улмаас 1942, 1946 онуудыг алгасч, дөрвөн жил тутамд зохиогдсоор ирсэн. Герман Аргентиныг ялж одоо цагийн аваргаар тодорсон.
Өнөөгийн журмаар сарын турш зохион байгуулагч оронд 32 баг аваргын төлөө өрсөлдөнө. Гол тэмцээн болохоос өмнө гурван жилийн туршид дэлхий даяар шигшээ багууд зохион байгуулагч орны шигшээгийн хамт оролцох эрхийн төлөө өрсөлддөг. ДАШТ нь дэлхийн хамгийн их үзэгчтэй спортын арга хэмжээ бөгөөд 2006 оныхыг 715.1 сая орчим хүн үзжээ.
19 тэмцээн болсноос найман баг аварга болж байв. Бразил нь бүх тэмцээнд оролцож байсан бөгөөд 5 удаа буюу хамгийн олон удаа түрүүлж байжээ. 2006 онд Герман улсад болсон тэмцээнээр Итали улс шигшээд Франц улсыг ялж 4 дэх түрүүгээ авчээ. 2010 оны ДАШТ нь 6 сарын 11-ээс 7 сарын 11 хүртэл Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улсад зохиогдож, Испанийн баг Нидерландын багийг ялж анхны түрүүгээ авсан түүхэн үйл явдал тохиосон билээ. Дараагийн тэмцээн 2014 онд Бразил улсад зохион байгуулагдана.
Тэмцээнүүдийн хураангуй
1 = 1930 онд гуравдугаар байрны төлөөх албан ёсны тоглолт болоогүй. ФИФА нь тэмцээнд оролцсон ерөнхий байдлаар нь АНУ-ыг гуравт, Югославыг дөрөвт жагсаадаг.
2 = 1950 онд албан ёсны шигшээ тоглолт болоогүй. Тэмцээний аваргыг сүүлд үлдсэн 4 баг (Уругвай, Бразил, Швед, Испани) хоорондоо тойргоор өрсөлдөж тодруулсан. Уругвай улс Бразилыг 2-1 -ээр ялсан тоглолт нь харин энэ тэмцээний шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэсэн. Мөн Шведийн ялалт нь гуравдугаар байрын эзнийг тодруулахад шийдвэрлэх үүргийг гүйцэтгэжээ.
Улсуудын амжилт
thumb|right|200px|Улсуудын оролцсон тоо
Чингис хаан (Германы хамтлаг)
Чингис хаан (герман бичиглэл «Dschinghis Khan») хамтлаг нь 1979 оноос 1980-аад оны дунд үе хүртэл байсан германы дуу хөгжмийн зохиолч, найруулагч Ральф Зийгэлийн байгуулсан германы хөгжмийн хамтлаг юм.
Жефф Грин
Жефф Линн Грин (Jeff Lynn Green, 1986 оны наймдугаар сарын 28-нд Мэрилэнд мужийн Чеверли хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Бостон Селтикс багийн хүчний довтлогч юм. Жоржтауны (2004—2007) коллежийн багаас 2007 оны драфтаар №5 болж байсан Грин Бостон Селтикс багт элссэн юм. 2013 оны гуравдугаар сарын 18-нд 103-105 харьцаагаар хожигдсон Майами Хийт багийн эсрэг тоглолтонд 43 оноо, 7 самбараас бөмбөг авалт, 4 хаалт тавилт хийсэн нь оргил амжилт нь байв.
Чингис хаан (Германы хамтлаг)
Цахим холбоос
Ангилал:Шлагер хамтлаг Ангилал:Германы хамтлаг
Жефф Грин
Холбоос
Ангилал:1986 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
Менахем Бегин
Менахем Бегин (מְנַחֵם בְּגִין, Mieczysław Biegun, Менахем Вольфович Бегин, 1913 оны 8 сарын 16 – 1992 оны 3 сарын 9) нь Израил улсын 6 дахь Ерөнхий сайд юм.
Тэрээр Оросын Хаант Улсын Брестэд (одоогийн Беларусь улс) төржээ. М.Бегины эцэг Дов Зеев (Вольфа Бегун), Брест дахь еврейчүүдийн нийгэмлэгийн нарийн бичгийн дарга байжээ. Эх нь Хася Бегун (Корсовская)
1919 онд түүний төрөлх хот Польшийн мэдэлд орсон байна. Брестэд еврей шашны дунд сургууль төгсөөд улсын гимназид 1931 онд орсон байна. 1935 онд Варшавын Их сургуулийн хуулийн ангийг магистраар төгссөн.
1939 оны 9 сард Нацист Герман Польшийг эзлэхэд Бегин Вильнюс руу зугтав. Нэг хэсэг Зөвлөлт Холбоот Улс Вильнюсийг эзэлж байсан ч 1939 оны 10 сарын 28-нд тус хот Литвын нийслэл болжээ. Тэр үед Вильнюсийн хүн амын 40 хувь нь еврей үндэстэн байсан гэдэг. 1940 оны 6 сарын 15-нд ЗХУ Литвыг нэгтгэж, 120,000 еврейг Сибирь лүү цөлсөн юм. Бегин ч баригдаж, Английн империализмын туршуул гэдэг хэрэг тулган хүлээгдэж, 8 жилийн ял заагдан Сибирьт цөлөгдөв.1941 оны сүүлчээр И.Сталин болон цөллөгт байсан Польшийн засгийн газрын тэргүүн В.Сикорски хоёрын хооронд Польшийн иргэдийг суллах тухай хэлэлцээрээр цөллөгөөс суллагджээ, Польшийн дивизийн бүрэлдэхүүнд багтан дайнд оролцов.
1942 онд Палестинд очив. Израил улс байгуулагдахаас өмнө тэрээр Британийн бүрэн эрхт Палестинд еврейчүүдийг буцаахад гол үүрэг гүйцэтгэсэн байгууллага болох Иргуны удирдагч байв. Тэр үедээ Иерусалим дахь Английн армийн удирдах төв байрлаж байсан Кинг Дэвид зочид буудлыг дэлбэлж, палестинчуудыг хядах ажиллагааг зохион байгуулалцаж байсан гэдэг.
Уран илтгэх ур чадвар, зарчимч байдал, улс төрийн үнэнч шударга байдал, хувь хүний ​​даруу байдал нь нэр хүндтэй парламентын гишүүн, улс төрчийн алдар нэрийг олж авч, түүний хувийн нөлөөллийг нэмэгдүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан.
Израил улс байгуулагдахад тэр Херут намыг (1973 онд Ликуд нам болсон) байгуулж, удирдагч нь болов.
1977 онд түүний удирдсан Ликуд нам сонгуульд ялж, Хөдөлмөрчдийн намын 29 жилийн засаглалыг эцэс болгон, өөрөө ерөнхий сайд болжээ.
Ерөнхий сайд байхдаа хүрсэн хамгийн том амжилт нь Египет улстай энхтайвны гэрээ байгуулсан явдал бөгөөд үүнийхээ төлөө Египетийн ерөнхийлөгч Анвар Садатын хамтаар Нобелийн энхтайвны шагнал 1978 онд хүртсэн юм. thumb|[[Анвар Садат, Жимми Картер нарын хамтаар Кэмп-Дэвидэд, 1978]] Кэмп-Дэвидэд байгуулсан тус гэрээ ёсоор Израил улс Синайн хойгоос цэргээ татаж, зургаан өдрийн дайнаар эзэлсэн газар нутгаа Египетэд буцааж өгсөн билээ. Бегиний засаглалын үед Израил нь Палестины эзлэгдсэн нутаг дэвсгэрт Израил суурин байгуулж эхэлсэн юм. Мөн тэрээр Иракийн цөмийн реакторыг бөмбөгдөх тушаал өгч, Ливан улстай дайтаж байлаа. Ливантай хийсэн дайн нь ихээхэн хохирол дагуулж, олон нийтийн санаа бодол эргэсний дээр эхнэрээ алдсан Бегин 1983 оны 10 сард огцрох өргөдлөө өгч, улс төрийн амьдралаас холдон, охинтойгоо цуг амьдарч байгаад 1992 оны 3 дугаар сарын 9-нд Тел-Авив хотноо нас нөгчжээ.
Бусад
Ангилал:Энхтайвны Нобелийн шагналтан Ангилал:Израилын ерөнхий сайд Ангилал:Израилын гадаад хэргийн сайд Ангилал:Израилын харилцааны сайд Ангилал:Израилын хууль зүйн сайд Ангилал:Израилын хөдөө аж ахуйн сайд Ангилал:Израилын нийгмийн халамжийн сайд Ангилал:Израилын зам тээврийн сайд Ангилал:Израилын салбарын харьяа бус сайд Ангилал:Кнессетийн гишүүн Ангилал:Ойрх Дорнодын мөргөлдөөний хүн Ангилал:Польшийн дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Иргуны хүн Ангилал:Гулаг дахь хоригдол Ангилал:Херутын гишүүн Ангилал:ГАХАЛ-ын гишүүн Ангилал:Оросын хүн Ангилал:Израилчууд Ангилал:1913 онд төрсөн Ангилал:1992 онд өнгөрсөн
Бертиль Олин
Бертиль Готтард Олин (Bertil Gotthard Ohlin, * 1899 оны 4 сарын 23-нд Клиппан; † 1979 оны 8 сарын 3-нд Володален) нь Шведийн эдийн засагч, улс төрч юм. 1929-1965 онд Стокхольмын эдийн засгийн сургуулийн профессор байв. Мөн 1944-1967 онд тухайн үеийн хамгийн том сөрөг хүчин болох Шведийн Либерал Ардын Намын даргын албыг хашсан бөгөөд дэлхийн хоёрдугаар дайны сүүлийн жилүүдэд (1944-1945) тус улсын эвслийн засгийн газарт Худалдааны сайд байв. Олон улсын эдийн засгийн ухааны хамгийн үндсэн теоремуудын нэг болох Хекшер-Олины теоремыг бий болгосон бөгөөд үүгээрээ 1977 онд эдийн засгийн салбарын Нобелийн шагнал хүртсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Шведийн эдийн засагч Ангилал:Шведийн улс төрч Ангилал:20-р зууны эдийн засагч Ангилал:20-р зууны улс төрч Ангилал:Эдийн засгийн шинжлэх ухаан дахь Альфред Нобелийн дурсгалын шагналтан Ангилал:Шведийн худалдаа хөгжлийн сайд Ангилал:Шведийн Риксдагийн гишүүн Ангилал:Шведийн Либералчууд Намын гишүүн Ангилал:Стокхольмын Худалдааны Дээд Сургуулийн багш Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Шведийн намын дарга Ангилал:Шведүүд Ангилал:1899 онд төрсөн Ангилал:1979 онд өнгөрсөн
Рашка тойрог
Рашка тойрог (Рашки управни округ) — Серби улсын 300 мянган хүнтэй тойрог. Засаг захиргааны төв нь Кралево хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн тойрог
Мавереннахр
Маверанна́хр (ما وراء النهر) буюу Трансоксани (Transoxiana), Фараруд ( Farārud) хэмээх нь — Төв Ази дахь түүхэн газар нутаг байжээ. Одоогийнхоор хэлвэл Узбекистаны ихэнх нутаг, Тажикистан, Киргизийн баруун хэсэг, Туркменистаны зүүн тал, Казахстаны өмнө үзүүрийг хамарч байв. Аль ч нэр нь «[Амударья] мөрөн хавийн газар» хэмээх утгатай.
Амударья, Сырдарьягийн хоорондох хуурай боловч үржил шимт газар. Бухар, Самарканд, Хива зэрэг хот сүндэрлэжээ.
Эртний үе
НТӨ 4-р зуунд Македоны Александр хаан байлдан дагуулснаар «Трансоксиан» гэгдэж, грек соёлын зүүн зах болжээ. Дараа нь иран угсааны Парфян, Сасаны мэдэлд, түрэг угсаат Түрэг улсын мэдэлд орж байв.
Арабуудын ноёрхолд орсон үе
706–715 онд арабууд байлдан дагуулж, ислам шашин дэлгэрч «Мавераннахр» гэжээ. Зарим тохиолдолд Согд, Туран зэрэг нэртэй давхцдаг.
Монголчуудын ноёрхолд орсон үе
1219 онд Чингис хааны их цэрэг Сартуулыг мөхөөн тус газрыг эзэлж Цагаадайн улсад өвлүүлж байв. 1365 онд Төмөр хаан тус нутгийг эзэлсний дараа шинэ цэцэглэлтийн үе эхэлсэн байна. Төмөр Самаркандыг өөрийн улсын нийслэл болгосон ба энэ нь исламын ертөнцийн төв болжээ.
Эшлэл
Ангилал:Азийн бүсчлэл Ангилал:Азийн түүхэн нутаг дэвсгэр Ангилал:Узбекистаны газар зүй Ангилал:Казахстаны газар зүй Ангилал:Тажикистаны газар зүй Ангилал:Туркменистаны газар зүй
Жэймс Моррисон (хөлбөмбөгчин)
Жеймс Кларк Моррисон (James Clark Morrison; 1986 оны хоёрдугаар сарын 5-нд Дарлингтон хотод төрсөн) — Англи гаралтай Шотландын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Вест Бромвич Альбион» багт жигүүрийн хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Гадны холбоос
Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч Ангилал:Вест Бромвич Альбион багийн тоглогч Ангилал:Шотландчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Ваанчигийн Гомбосүрэн
Ваанчигийн Гомбосүрэн буюу Далай ван Гомбосүрэн (1882 орчим онд төрсөн-1914 онд нас барсан) Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалыг удирдан манлайлагчдын нэг Бэйс Гомбосүрэн
1880-аад оны эхээр өнөөгийн Сүхбаатар аймгийн Мөнххөөн суманд Чингэс хааны алтан ургийн шууд угсаа, боржигон овогтой хиад ястай тайж Ваанчигийн 2-р хөвгүүн болон мэндэлсэн, багадаа эцгийн ургийн тайж Галсанцэвэгмэдэд үрчлэгдсэн, 1900 онд Сэцэн хаан аймгийн Эрдэнэ далай засгийн хошуу захирагч ноёноор өргөмжлөгдсөн.
Их Хүрээнд Халхын ноёд Жавзандамба хутагтад даншиг өргөх үеэр Чин ван Ханддорж, Да лам Цэрэнчимэд, Түшээ гүн Чагдаржав нарын ноёд, лам нар Богд хан уулын арын модонд сэмхэн хуралдан зөвлөлдөхөд гүн Гомбосүрэн идэвхийлэн оролцсон байдаг. 1911 онд Богд хаант Монгол Улсыг байгуулсны дараа түүнд үе улирах, засаг төрийн жүн вангийн хэргэм, Эрдэнэ далай ван цол, жич улбар шар жолоо шагнаж, шадар сайд, Цэргийн хэргийг бүгд захиран шийтгэх яамны тэргүүн сайд, харьяат аймгийн цэргийг захирах жанжны тушаалд улируулан томилжээ. Бэйс Гомбосүрэн 1912 оны зун Ховдыг, намар нь Улиастайг, 1913 оны үхэр жилийн үймээн буюу Өвөрмонголыг чөлөөлөх Таван замын байлдааныг зохион байгуулахад Цэргийн яамны сайдын хувиар ихээхэн идэвхтэй оролцжээ. Эрдэнэ Далай ван Гомбосүрэн 1914 онд цэл залуу 30 гаруйхан насандаа таалал төгсчээ.
Эшлэл
Ангилал:Монголын хувьсгалч Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:Сэцэн хан аймгийн хүн‎ Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1884 онд төрсөн Ангилал:1914 онд өнгөрсөн
Сан-Паулу
Сан-Па́улу (португалаар São Paulo, дуудлага нь [сан павулу], оросоор Сан-Па́улу, англиар Sao Paulo; Хотыг Христийн шашны алдарт номлогчийг бодож São Paulo буюу "Гэгээн Паул" гэсэн утгаар нэрийдсэн) бол 1554 онд багахан суурин үүсч, 18-р зуунаас хүмүүс ихээр нутагшин өргөжин тэлсээр өдгөө Бразил улсын Сан-Паулу мужийн төв, улсынхаа хоёрдугаар, бүр дэлхийд 7-рm бичигдэхээр их хот болсон, 11,316,149 (2011 он) хүний суугуул нутаг юм. Ахиулаад хэлвэл Гуарульюс, Сан-Бернарду-ду-Кампу мэтийн дөчин суурин газрыг багтаасан Сан-Паулу хотын бөөгнөрөлд 19,889,559 хүн амьдарч байгаа нь Америк тивд Мехико хотын дараа, дэлхийн эхний 10-т багтахуйц тоо юм.
Лавлах бичиг
Ангилал:Бразилын холбооны улсын нийслэл Ангилал:Бразилын их сургуулийн хот Ангилал:Бразилын хот Ангилал:Сан-Паулу мужийн суурин Ангилал:Саятан хот Ангилал:Сан-Паулу мужийн коммун Ангилал:1554 онд байгуулагдсан
Тува ястан
Тува́ (дуудлага нь [туваа], тувагаар Тыва, олон тоонд Тывалар, дуудлага нь [тэваа], оросоор олон тоонд Тувинцы, уламжлалт монгол тодорхойлолтоор Тува, бүр тодруулвал Тагнын Тува) — Соёны нуруугаар голлон нутагладаг угсаатан. Тува хэмээх нэр анх "Монголын нууц товчоо"-нд "Туба" хэмээн тэмдэглэгдсэн байдаг. Тувачууд одоо үед ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Тува Улсад голлон амьдарч байдаг. Тагна Тува, Соён Тува гэж 2 хуваагддаг бөгөөд тэд нь Хар сүлд болон Цагаан сүлдээр бас ялгагддаг байна. Одоогийн ОХУ-д амьдарч байгаа Тувачууд нь Сибирийн Түрэг овгууд болон Монголчуудтай холилдон бий болсон байна. Тува нь Саяны нурууны түрэг хэлээр ярьдаг ба үгсийн санд нь монгол хэлний нөлөө их байдаг. Тэд Монгол улсын Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл суманд олноороо амьдрахаас гадна Увс, Ховд,Төв аймагт цөөн тоогоор оршин суудаг.
Тувачуудын нэр 6-7 дугаар зууны үеэс дубо, тубо, туба хэмээгдэн гарч ирсэн түүхтэй ажээ. 17 дугаар зууны үеэс Алтайн уулаар нутаглаж байсан хүмүүсийг Урианхайг оросууд тува, урянхай гэх зэргээр нэрлэх болжээ. Тэд өөрсдийгөө тыбы гэдэг хэмээсэн баримт зарим газар үзэгддэг аж.
Тувачуудын өвөг нь дубо аймаг одоогийн Тувад байв. Тувагийн нутагт эрт цагт уйгур, киргиз, самоедь, кеть, монгол, европ гаралтай иранчууд буюу Сака Сарматууд байсан нь тувачуудын бүрэлдэхүүнд холилдон оржээ. Тувагийн салчак (салжиуд?), монгуш, мингад овгийг монгол гаралтай гэдэг бол зарим эрдэмтэд тувагийн томоохон овог болох монгушийг монгол гаралгүй гэж үздэг.
19-р зууны үед Тувад байсан монгол болон цаатан, анчин ахуйтай самоди, кеть нар хэлний хувьд түрэгжжээ. Монгол эрдэмтэд тувачуудын олонх нь монгол гаралтай гэж үздэг. Харин ихэнх судлаачид Туваг Түрэг гаралтай Түрэг ард түмэн гэж үздэг байна.
Найманы ханлиг унасны дараагаар тувачууд одоогийн Монголын нутагт нүүн ирж Монголын баруун хэсэгт суурьшжээ. МНТ-ны "Уйгур ба Ойн иргэдийг эзэлсэн нь" бүлэгт Зүчийг 1207 онд ойн иргэд рүү илгээн тас, туба зэрэг аймгийг оруулав гэсэн нь тувачууд мөн бололтой.
Тувачуудын үзэж буйгаар тэд 16-18 зуунд урагшаа Ховд, зүүн тйиш Хөвсгөл нуур хүртэлх нутагт сууж байжээ. Манж нар 1750-иад онд дөрвөдүүдийг Улаангомд суулган тэднийг одоогийн Тува улсын нутагт нүүлгэжээ.