cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Блюз
Блюз гэдэг нь хөгжмийн блюз нот, аккордны цуврал дээр үндэслэсэн хөгжмийг хэлдэг. Нилээн хэдэн төрлийн блюз хөгжим байдаг 12-даралттай блюз нотны цуврал нь хамгийн өргөн тархжээ. Дуу хөгжмөө илэрхийлэх үүднээс блюз аялгуу нь ердийн мажор нотноос арай доогуур өнгөн дээр тоглогддог. Блюз хөгжим нь анх америк дахь африк гаралтай иргэдийн сүмийн дуу, хашгирч, өгүүлж дуулсан дуунуудад анх хэрэглэгджээ. Блюз нотонд африкийн соёлын өнгө аялгуу тусгагдсан байдаг. Улмаар блюз нь Америк болон барууны нийтэд түгсэн хөгжмүүдэд нөлөөлж, жаз, ритм энд блюз, блюграсс, рок-н-ролл зэрэг хөгжмийн урсгалуудад нөлөөлсөн. 1960-1970-аад оны үед эдгээр хөгжмийн урсгалуудын холимог элэметүүдийг багтаасан блюз рок үүссэн.
Блюз (the blues) хэмээх нэр томъёо нь англи хэлний "цэнхэр чөтгөр" гэсэн хэллэгтэй холбоотой бөгөөд энэ нь уйтгартай, гунигтай гэж ойлгогддог. Хэдийгээр блюз хөгжим нь түүнээс өмнө тоглогдож байсан ч 1912 онд бүтээгдсэн Харт Вандын "Далласын Блюз" нь хамгийн анхны зохиогчийн эрх авсан блюз бичлэг болжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Хөгжмийн жанр  Ангилал:Жаз Ангилал:Кантри хөгжим Ангилал:Ардын хөгжим
Хатанбулаг сум
Хатанбулаг нь Дорноговь аймгийн сум юм.
Сайншандаас 240 км. Тус сум 6 багтай. Хүн ам 3096. 2017 онд Цагаан суврагаас Хатанбулаг хүртлэх 120км урт 35 квт-н төвийн эрчим хүчинд холбогдсон. Үүрэн телефон үйлчилгээ нэвтэрсэн. Тус суманд 400 суудалтай  ЕБ-ын сургууль, 80 ортой дотуур байр, 12 ортой хүн эмнэлэг, 100 ортой хүүхдийн цэцэрлэг,  200 суудалтай соёлын төв ажилладаг.
Дурсгалт газар
Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын нутаг дахь говийн үзэсгэлэнтэй сайхан газруудын нэг ба сумын төвөөс баруун хойш 20 гаруй км зайтай бөгөөд энэ нутгаас олдсон эрт галавын олон амьтны чулуужсан яс дэлхийн болон Монголын байгалийн түүхийн музейнүүдэд хадгалагдаж байдаг. Байгалийн сонин тогтоцтой археологийн олдвор ихтэй газар бөгөөд 30 сая гаруй жилийн өмнөх шим ертөнцийн гэрч болсон эртний сүүн тэжээлтэн загас, яст мэлхий, гүрвэл зэрэг сээр нуруутны олдворыг хадгалсан хурдас чулуулгаас тогтсон ширээ хэлбэрийн тэгш өндөрлөг юм. Иймээс эртний амьтан, ургамлын ховор олдворыг байгалийн байдлаар нь хадгалах зорилгоор 1996 онд УИХ-ын 43 дугаар тогтоолоор 609 км кв талбайг улсын тусгай хамгаалалтад авсан байна.
Анх 1920 онд Америкийн эрдэмтэн Рой Чэпмен Эндрюс судалж байсан байна. Оросын эрдэмтэн И.А.Ефремов, Польшийн нэрт эрдэмтэн К.Яваровская нарын удирдсан олон экспедиц ажиллаж байжээ. Энэ газрын тухай дэлхийн эрдэмтэдийн бичсэн 50 орчим эрдэм шинжилгээний бүтээлүүд байдаг ба тэдгээрт “Алтан уул” хэмээн нэрлэгдэж энэ нэрээр алдаршсан байна. Эргэлийн зоогоос олдсон эрт галавын олон амьтаны чулуужсан яс дэлхийн болон Монголын байгалийн түүхийн музейнүүдэд хадгалагдаж байна. Эрт дээр үеэс ард түмэн энэ нутгийг тахин шүтэж, морь уралдуулж, бөх барилддаг байсан домог яриа байдаг.
Ургамал амьтан
Хатанбулаг суманд бударгана, шар мод, гашуун суль, агь, хөмөл, таана, ерхөг, тэсэг, гоёо, цулхир, хармаг, алтан харгана, хайлаас зэрэг ургамал ургадаг.
Алдартнууд
Ангилал:Дорноговь аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Amazon.com
thumb|280px|Амазон компанийн лого Amazon.com нь дэлхийн хамгийн том онлайн худалдааны компани, АНУ-ын Сиэтл хотод байрладаг. Уг компани энгийн хэрэглээний бүх төрлийн барааг онлайнаар худалдаалдаг бөгөөд 2014 онд 88,98 тэрбум ам.долларын орлогтой ажилласан, нийт 54,5 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтөй компани юм. Компанийг үүсгэн байгуулагч нь Жеф Безос бөгөөд компанийн анхны нэр нь Кадабра байжээ.
Amazon.com компани нь Сони зэрэг компаниудын араас өөрийн Киндл и-ном уншигчийг гаргаж, олон нийтэд хүчтэй маркетинг хийснээр и-номын хувьсгалыг жинхэнээр нь эхлүүлсэн юм.
Ангилал:АНУ-ын аж ахуйн нэгж Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж Ангилал:NASDAQ-100-ийн аж ахуйн нэгж  Ангилал:Илгээмжийн худалдаа эрхлэгч Ангилал:Цахим худалдаа Ангилал:Борлуулалтын логистик Ангилал:Эxо-Поп шагналтан Ангилал:Цахим хөгжмийн үйлчилгээ Ангилал:АНУ-ын номын худалдаа Ангилал:Германы номын худалдаа Ангилал:1994 онд байгуулагдсан
Зүчи
Зүчи (нэр нь Зочин гэж үгнээс гаралтай гэдэг) (1180 оны орчим – 1227) нь Их Монгол Улсыг үндэслэгч Чингис хаан болон их хатан Бөртэ нарын дундаас төрсөн дөрвөн хүүгийн ахмад нь юм. Тэрээр анх 1207 онд баруун гарын цэрэг удирдан ойн иргэн, киргиз, хорь түмэнд зэрэг байгаль нуураас баруун тийш орших улс аймгуудыг байлдан дагуулсан. Улмаар 1211-1217 оны орчимд Алтан улстай хийсэн аян дайнд оролцож явсан. 1218 онд Киргиз, Хорь Түмэдийн бослогыг дарсан. Улмаар 1219-1225 оны хооронд Хорезмыг дайлахад оролцжээ. Чингис хаан нутаг буцах болоход түүнд цэрэг таслан өгөөд Эрчис мөрнөөс баруун тийш бүх газрыг өгч, дайлуулах зарлиг буулгасан байдаг. Гэхдээ тэрбээр өвчиний учир 1225-1226 оны орчимд наснаас нөгчсөн.
Гэр бүл
Эцэг: Чингис хаан
Эх: Бөртэ хатан
Хатад:
Хэрэйдийн Нихтимиш үжин
Хонгирадын Сархан хатан: Хонгирадын Даритай ноёны охин.
Хонгирадын Ухаа үжин: Хонгирадын Элчи ноён охин.
Хөвгүүд:
Зүчи дор хаяж 14 хүү, нэг охинтой байв. Өөр эх сурвалжид Зүчийг 40 орчим хүүтэй байсан гэдэг. Охин нь Алмаликийн захирагч Чарлүктэй гэрлэжээ.
Эшлэл
Ангилал:Боржигин Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1185 онд төрсөн Ангилал:1227 онд өнгөрсөн
1992 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Есийн даваа
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Ангараг
Ангараг нь нарны аймгийн дөрөв дэх гараг бөгөөд хэмжээгээрээ хоёр дахь жижигхэн гараг юм. Хоёр дагуултай бөгөөд хөрст гараг. Уг гараг нь маш нимгэн нүүрсхүчлийн хийгээс тогтсон агаар мандалтай. Дэлхийгээс илүү хүйтэн байдаг нь Нарнаас алслагдсан байдагтай холбоотой.
Уг гаргийн туйлууд дээр нь мөс (ихэнх нь хуурай мөс) байгааг тогтоосон бөгөөд эрдэмтэд уг гараг дээр эрт үед их хэмжээний ус байсан гэж үздэг. 2015 онд уг гаргийн гадарга дээр зөвхөн дулааны улиралд урсдаг урсгал ус буйг тогтоосон.
Ангараг гаргийн радиус нь Дэлхийн радиусын хагастай, жин нь 1/10-тэй тэнцэнэ. Ангараг гаргийн улаан өнгө нь түүний гадаргуу дээр өргөн тархалттай байдаг төмрийн усан исэл буюу гематиттэй холбоотой.
Ангараг гаргийн англи нэр болох Mars нь Ромын дайны бурхны нэр юм. Монголчууд "Улаан нүдэн гариг" гэж нэрлэх нь бий.
Ангараг гаргийн усны систем 800 метрийн гүнд оршдог аж. Хамгийн том нуур нь 30 орчим километрийн өргөнтэй гэнэ. Ийм гүнд мөс хайлах боломжгүй гэж мэргэжилтнүүд үзэж байна.
Тиймээс шингэн устай байгаа нь давсны агууламж ихтэй холбоотой байж болзошгүй гэжээ. Өөрөөр хэлбэл, хэт шорвог ус байвал бичил организм усанд байх боломжгүй гэсэн үг юм.
Ангараг нь Дэлхий тэй адил хатуу хөрсөөр хучигдсан гараг бөгөөд татах хүч нь Дэлхийн 40%. Хэдий Дэлхийгээс жижиг боловч далай байхгүй тул Дэлхийн хуурай газрын хэмжээтэй ижил хэмжээний хуурай газартай. 1 тойролт (1 sol) буюу 1 өдөр нь 24 цаг 39 минут 35.244 секунд бөгөөд далий тэнхлэгийн улмаас Ангарагт улирал байдаг.
Масс
Ангараг нь Дэлхий болон Сугар гэсэн адил хатуу хөрст гаргуудтай харьцуулахад жижиг масстай бөгөөд Grand tack hypothesis онолоор бол Бархасбадь гараг одоогийн Ангараг гараг байгаа орчимд байхдаа Ангараг гаргийг бүтээхэд оролцох байсан жижиг сансрын биетүүдийг нарны аймгаас холдуулсны улмаас Ангараг гараг бага масстай буюу бараг "хоосон" болсон байх гэж таамагладаг.
Агаар мандал
Ангарагийн агаар мандал нь маш нимгэн бөгөөд агаарын даралт нь ойролцоогоор 750 Пк буюу Дэлхийн агаарын даралтын зөвхөн 0.75%-тай нь л тэнцэх аж. Хэдий нимгэн боловч татах хүч нь сул тул агаар мандлын өндөр нь 11 км буюу дэлхийн агаар мандлын өндөр 6км-с өндөр аж. Агаар мандлын 95%-ийг нүүрс хүчил, 3%-ийг нитроген, 1.6%-ийг аргон бүрдүүлнэ.
Галерей
center|thumb|800px|Спирит роботын авсан Ангарагийн дэлгэмэл зураг 2005-11-23
Эшлэл
Ангилал:Нарны аймгийн гараг
Барсболд үлэг гүрвэл
Барсболд (англ. Barsboldia) нь том Хадросаврид төрлийн галуун хошуут үлэг гүрвэл бөгөөд Монгол улсын Өмнөговь аймгийн Нэмэгт уулнаас анх олдсон болно. Энэ зүйлийн зөвхөн хэсэг нурууны яс, хэсэг аарцагны яс, зарим хаврига олдсон. Монголын нэрт палеонтологич Ринчений Барсболдын нэрээр энэ зүйлийг палентологийн шинжлэх ухаанд бүртгэсэн.
Ангилал:Палеонтологи Ангилал:Үлэг гүрвэлүүд Ангилал:Орнитопод
Виейринья
Аделино Андре Виейра Фрейташ (Adelino André Vieira Freitas, 1988 оны хоёрдугаар сарын 15-нд Марразеш хотод төрсөн) буюу Виейринья — Португалын хөлбөмбөгчин бөгөөд Вольфсбург болон Португалын шигшээд тоглодог.
Замнал
Виейринья Виториа болон Портод бэлтгэгдэн, Портогийн нөөцөөс мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн. 2006-2008 онд Марко Лейшойншт болон грекийн ПАОК-д зээлэгдсэн. Аристай ПАОК дербидэх үеэр Виейринья шагайгаа гэмтээв.
2009 онд түүний зээлийн гэрээ дуусахад ПАОК 15 сая еврогоор авч үлдэв.
2010 оны арваннэгдүгээр сарын 4, Европа лигийн D хэсэгт ПАОК, Вильярреал тулахад хожлын ганц бөмбөгийг Виейринья толгойгоороо оруулсан юм. Тухайн онд лигийн гутгаар байрт шалгарахад Виейриньяг "үнэ цэнэтэй тоглогчоор" алдаршуулав.
ПАОК-д нийтдээ 126 тоглолтод оролцож, 28 бөмбөг оруулж, 21 ашигтай дамжуулалт хийсэн Виейринья 2012 оны нэгдүгээр сарын 3-нд германы Вольфсбургтай 2015 оны зургаадугаар сар хүртэл 4 сая еврогоор гэрээлсэн.
Шигшээ
2001-2009 онд Португалын өсвөрийн шигшээд амжилттай тоглосон Виейринья 2013 оны гуравдугаар сарын 22-нд 2014 оны ДАШТ-ий сонгонд /Израилтай тэнцсэн (3-3)/ шигшээд анх гараалжээ.
Холбоос
Ангилал:Португалын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Вольфсбург багийн тоглогч Ангилал:ПАОК багийн тоглогч Ангилал:Лейшойнш багийн тоглогч Ангилал:Порто багийн тоглогч Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч Ангилал:Португалын Гавьяаны одон шагналтан (командлагч) Ангилал:Португалчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Стефка Костадинова
Стефка Костадинова (Стефка Костадинова, 1965 оны 3 сарын 25 - ) нь Болгарын хөнгөн атлетикч, өндрийн харайлтын эмэгтэйчүүдийн дэлхийн дээд амжилтын эзэн, олимп, дэлхийн аварга тамирчин бөгөөд одоо Болгарын Олимпийн Хорооны ерөнхийлөгч юм.
Тэрээр 1996 оны Атлантын олимпод 2.05м дээгүүр харайж, олимпийн дээд амжилт тогтоон түрүүлжээ. Түүнээс гадна 1988 оны Сөүлийн олимпийн мөнгөн медальтай. Дэлхийн АШТ-д 1987, 1995 онуудад түрүүлснээс гадна танхимын ДАШТ-д 5 удаа түрүүлж байв (1985 - Парис, 1987 - Индианаполис, 1989 - Будапешт, 1993 - Торонто, 1997 - Парис). Костадинова оролцсон Европын аварга шалгаруулах тэмцээнүүдээсээ бүгдээс нь алтан медаль хүртсэн. 1986 онд Штуттгарт хотноо ЕАШТ-д аваргалж байсан бол танхимын ЕАШТ-д 1985 (Афин), 1988 (Будапешт), 1994 (Парис) онуудад түрүүлжээ.
Түүний Ром хотноо 1987 оны ДАШТ-д түрүүлэхдээ тогтоосон дэлхийн дээд амжилт болох 2.09м нь одоо болтол эвдэгдээгүй байгаа. Костадинова 7 удаа дэлхийн дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоож байсан бөгөөд үүнээс 3 нь гадаа талбайн, 4 нь танхимын дэлхийн дээд амжилт болно. Түүнчлэн тэрээр 2 метр дээгүүр 197 удаа амжилттай харайж байсан нь бусад эмэгтэй өндрийн харайгчидтай харьцуулшгүй үзүүлэлт юм.
Костадинова 1985, 1987, 1995, 1996 онуудад улсынхаа шилдэг тамирчнаар тодорч байсан бөгөөд Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбооноос тодруулсан 20-р зууны шилдэг 10 эмэгтэй хөнгөн атлетикчийн тоонд багтжээ.
Тэрбээр 1995 онд ДАШТ-д түрүүлэхээсээ хэдхэн сарын өмнө хүү Николайгаа төрүүлсэн ажээ. 1999 онд Костадинова нөхөр, дасгалжуулагч асан Николай Петровтой гэрлэлтээ цуцлуулсан юм. 1997 оноос хойш томоохон тэмцээнд ороогүй байсан Костадинова 1999 онд албан ёсоор зодог тайлж буйгаа зарлажээ.
Зодог тайлснаасаа хойш спортын байгууллагуудад ажиллах болж, Болгарын Хөнгөн Атлетикийн Холбооны дэд ерөнхийлөгч, Болгарын Олимпын Хорооны дэд ерөнхийлөгч, Болгарын спортын орлогч сайдын (2003 - 2005) албыг хашиж байв. 2005 онд Болгарын Олимпын Хорооны ерөнхийлөгч Иван Славков ОУОХ-ны ёс зүйн хэм хэмжээг зөрчсөн тул албан тушаалаасаа огцроход ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөн, мөн оны 11 сарын 11-нээс тус албанд сонгогдон ажиллаж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Болгарын өндрийн харайгч Ангилал:Болгарын олимпын аварга Ангилал:Болгарын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Болгарын олимпын оролцогч Ангилал:Өндрийн харайлтын дэлхийн аварга Ангилал:Өндрийн харайлтын европын аварга Ангилал:Болгарчууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Хард рок
Хард рок гэдэг нэр томъёогоор маш олон тооны рок хөгжмийг тодорхойлж нэрлэдэг. Хүмүүс ихэвчлэн энгийн поп рок хөгжмөөс ялгаатай хөгжмийг хард рок гэж ойлгодог ч энэ нь буруу юм. Хамгийн ихээр андуурагддаг урсгал нь панк рок. Панк рок нь илүү хурдан темпо, илүү бага аялгуу, илүү олон барр аккорд ашигладгаараа бусад рокоос ялгагддаг.
Ангилал:Рок хөгжмийн урсгал
Шинжлэх Ухааны Үндэсний Сан
Шинжлэх Ухааны Үндэсний Сан (англ. The National Science Foundation (NSF)) нь АНУ-ын засгийн газрын агентлаг шинжлэх ухааны бүх чиглэлүүдийг дэмжиж санхүүжүүлэх зориулалттайгаар ажилладаг байгууллага юм. Анагаахын салбартай хамаатай ажиллагааг Үндэсний Эрүүл Мэндийн Институт хариуцдаг. 2012 онд жилийн төсөв нь 7 тэрбум ам.долл байсан. Энэ сан нь АНУ-ын шинжлэх ухааны байгууллагууд, их дээд сургуулиуд дээрх нийт судалгааны ажлын 24%-ыг санхүүжүүлдэг.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын сан Ангилал:АНУ-ын шинжлэх ухааны байгууллага Ангилал:Виржинийн байгууллага Ангилал:1950 онд байгуулагдсан
Прахова тойрог
Пра́хова тойрог (Judeţul Prahova []) — Румыны дөчин нэгэн тойргийн нэг. 762.886 хүнтэй. Тойргийн захиргааны төв нь Плоешти.
Эх сурвалж
Ангилал:Румыны тойрог
Хөвсгөл сум
Хөвсгөл — Монгол улсын Дорноговь аймгийн харъяат сум.
Энэ сумаас Тугч овгийнхны үе уламжилж хадгалж хамгаалж, шүтэж ирсэн есөн хөлт цагаан туг олдсон болно.
Эх сурвалж
Ангилал:Дорноговь аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Газрын Тос Экспортлогч Орнуудын Байгууллага
Газрын Тос Экспортлогч Орнуудын Байгууллага, товчоор ОПЕК (OPEC - Organization of Petroleum Exporting Countries) нь газрын тос ихээр олборлон боловсруулагч 12 улсын Засгийн газар хоорондын олон улсын байгуулага (үнэндээ бол үгсэл) юм. Нефть экспортлогч орнуудын байгууллага нь Иран, Ирак, Кувейт, Саудын Араб, Венесуэль зэрэг хөгжиж буй таван орны санаачилгаар 1960 оны 9 дүгээр сарын 10-14-нд Ирак улсын нийслэл Багдад хотод болсон бага хурлаар байгуулагдсан ажээ.
Тус байгуулагад 2020 оны байдлаар Алжир, Ангол,Габон, Иран, Ирак,Конго, Кувейт, Ливи, Нигери, Саудын Араб, АНЭУ, Венесуэл зэрэг 13 орон нэгджээ. 1965 оноос байгууллагын төв байр Венад байрлаж, тогтсон хуваарь ёсоор гишүүн орнуудын газрын тосны салбарын сайд нар уулзаж хуралддаг. Энэ байгууллагын үйл ажиллагаанаас дэлхийн эдийн засгийн байдал ихээр нөлөөлдөг.
Уг байгууллагын гол зорилго нь гишүүн орнуудын ашиг сонирхлыг хамгаалах, газрын тосны үнийг тогтвортой байлгах, газрын тосны нийлүүлэлтийг явуулах, газрын тос экпортлогч орнуудыг газрын тосноос олох орлогыг боломжийн хэлбэлзэлгүй түвшинд байлгах зэрэг юм.
ОПЕК-ийн гишүүн орнуудад Дэлхийн газрын тосны нийт нөөцийн 2/3 нь ноогдох ба 2008 оны 3 сарын байдлаар Дэлхийн газрын тосны олборлолтын 35.6%-ийг үйлдвэрлэж байна. Дараагийн томоoхон олборлогчид бол Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагын гишүүн орнууд (23.8%), Хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд байсан орнууд (14.8%) юм.
Байгууллагын дээд байгууллага бол оролцогч орнуудын бага хурал бөгөөд дүрмээр жилд 3 удаа хуралддаг. Бага хурлаар шинэ гишүүд элсүүлэх асуудлыг шийдвэрлэж, Удирдах зөвлөлийн бүтэц, төсөв, санхүүгийн тайланг баталж, Удирдах зөвлөлийн дарга, Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, түүний орлогч нар, аудиторыг томилдог байна.
Гадаад холбоос
Ангилал:Австрийн эдийн засгийн холбоо Ангилал:Багдадын байгууллага Ангилал:Вена дахь олон улсын байгууллага Ангилал:Олон улсын эдийн засгийн байгууллага Ангилал:Газрын тос ба байгалийн хийн эдийн засгийн байгууллага Ангилал:1960 онд байгуулагдсан
Сьерра Леоны иргэний дайн
Сьерра-Леоны иргэний дайн (Sierra Leone Civil War) нь Баруун Африкийн Сьерра Леон улсад 1991 оноос 2002 он хүртэл үргэлжилсэн иргэний дайн юм. Засгийн газрын арми ба сөрөг хүчин болох Хувьсгалт нэгдсэн фронт (RUF)-ын хооронд гарсан бөгөөд алмаазын уурхайн эрх мэдлийн төлөө сөргөлдөөн нь дайн болон өргөжиж, 75,000 гаруй хүний амь насыг хохироожээ.
Урьдчилсан нөхцөл
Сьерра-Леоне улс нь 1961 онд Их Британиас тусгаар тогтнож, 1978 онд шинэ үндсэн хууль батлагдсан боловч эрх баригч намын буруу бодлогын улмаас эдийн засгийн байдал нь дампуурлын ирмэгт тулжээ.
Төрийн эргэлт
1985 онд ерөнхийлөгч Сиака Стивенсийн дэглэмийг халж, хошууч Жозеф Сайду Момо засгийн эрхийг гартаа авчээ. Тэрээр тус орон дахь нэг намын ноёрхлыг эцэс болгох олон алхмыг хийсэн боловч түүнийг алах төлөвлөгөө зохиосон хэргээр дэд ерөнхийлөгчөөс эхлэн 60 гаруй хүн баривчлагдсан аж.
1987 онд Момогийн дэглэмийг унагахаар Фодэй Санко Ливи улсад очиж, цэргийн бэлтгэлээ хангаад Хувьсгалт Нэгдсэн Фронтыг байгуулжээ. Ливийн удирдагч хурандаа Муаммар Каддафи Санког хөрш улс болох Либерийн Чарльз Тэйлортой танилцуулж өгсөн байна. Тэйлор ч мөн адил Либерийн дарангуйлагч Самуэль Доуг түлхэн унагах бэлтгэлээ базааж байсан аж. Улмаар 1989 оны арванхоёрдугаар сард Тэйлорын удирдсан Либерийн Үндэсний Эх Орончдын Фронт (NPFL) Либерийн нутагт цөмрөн орж, зэвсэгт ажиллагаа эхлүүлсэн юм.
Иргэний дайн
1991 оны 3 сард Санкогийн толгойлсон Хувьсгалт Нэгдсэн Фронтын дайчид Либерийн талаас Сьерра-Леонд нэвтрэн орж, иргэний дайны галыг өрджээ.
Тэр үед буюу 1992 оны 4 сарын 29-нд Валентайн Страссерын удирдсан зэвсэгт хүчнийхэн төрийн эргэлт зохион байгуулж, ерөнхийлөгч Момо Гвиней улс руу зугтсан байна. Тийнхүү Страссер төрийн тэргүүн болсон бөгөөд түүний анхны зорилго нь тус улсын нутагт нэвтрэн орсон Либерийн Үндэсний Эх Орончдын Фронт ба Хувьсгалт Нэгдсэн Фронтын үйл ажиллагааг хяналтандаа оруулах явдал байсан боловч RUF нь нутгийн зүүн хэсгийг эрхшээлдээ оруулж чадсан байна.
Алмаазын ордуудыг гартаа оруулсан тэд богино хугацаанд хүчирхэгжиж, нийслэл Фритауныг ч эзлэн авчээ. Аль аль тал нь томоохон амжилт ололгүй байсаар 1993 онд дайны галыг түр зогсоосон аж. Гэвч тэр үед засгийн эрхийг булаан авах олон оролдлогууд гарсаар эцэст нь 1995 онд Страссер эрх мэдлээ алджээ.
1996 онд 1 сард дэд хурандаа Биогоор удирдуулсан төрийн эргэлт гарч, 2 сард нь ерөнхийлөгч, парламентийн сонгууль явуулсан бөгөөд 3 сард чөлөөт сонгуулиар сонгогдсон ерөнхийлөгч Ахмад Тежан Кабба албан тушаалдаа орсон боловч RUF хүлээн зөвшөөрсөнгүй.
1997 онд хөрш Либерид өнөөх Тэйлор засгийн эрхийг гартаа оруулж чадсанаар Хувьсгалт Нэгдсэн Фронт томоохон түшиц газартай болж, алмаазны хууль бус экспортоор маш их орлого олж эхэлсэн байна.
1998 оны 10 сард Хувьсгалт Нэгдсэн Фронтын тэргүүн Санкод эчнээгээр цаазаар авах ял оноосон бөгөөд үүнийг эсэргүүцсэн тус фронт өргөн хэмжээний ажиллагаа өрнүүлж, нийт нутгийн гуравны хоёрыг эзэлж чадсан байна. 1999 оны 7 сард энхийн хэлэлцээр байгуулагдаж, НҮБ-ын хяналт дор зэвсэг хураах үйл ажиллагаа явуулах нөхцөлтэйгээр RUF-г засгийн газрын бүрэлдэхүүнд оруулахаар болсон боловч RUF хүлээн зөвшөөрсөнгүй. Гэвч 16-ны өдөр Санко Фритаун дахь гэртээ байхдаа баривчлагдсанаар нөхцөл байдал эрс өөрчлөгдөв.
2000 оны 5 сард RUF нь НҮБ-ын Энхийг сахиулах хүчний 500 гаруй цэргийг барьцаалж авсан бөгөөд уг асуудлыг Либерийн зуучлалаар шийдэж, улмаар энхийн хэлэлцээрт гарын үсэг зурж, дайн зогсох тийшээ хандав.2002 оны 1 сарын 18-нд RUF зэвсгээ хураалгаж дууссан бөгөөд 3 сарын 1-нд дайн дууссан тухай зарлажээ.
Баривчлагдсан Санког 2003 онд дайны гэмт хэргээр шүүх гэж байсан боловч түүнээс өмнө өвчний улмаас нас барсан аж.
Гадаад холбоос
Ангилал:Африкийн дайн  Ангилал:Төлөөллийн дайн Ангилал:20-р зууны дайн Ангилал:21-р зууны дайн Ангилал:1990-д он Ангилал:2000-д он
Ильхам Алиев
Ильхам Гейдар оглы Алиев [], (1961 оны арванхоёрдугаар сарын 24-нд Бакуд төрсөн) — 2003 оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрөөс хойш Азербайжан улсын ерөнхийлөгч, улс төрч. Азербайжаны ерөнхийлөгч агсан Гейдар Алиевын (1993—2003) хүү. Ерөнхийлөгчийн сонгуульд 4 удаа ялалт байгуулсан (2003, 2008, 2013, 2018 он).
Намтар
1961 оны 12 сарын 24-нд Зөвлөлт Азербайжаны Бакуд сөрөх тагнууын албаны дарга Гейдар Алиев, эрдэм шинжилгээний ажилтан Зарифа Алиева нарын хүү болж төрсөн.
1977 онд Бакугийн 6 дугаар дунд сургуулийг дүүргэж, Москвагийн олон улсын харилцааны дээд сургуульд олон улсын харилцааны мэргэжлээр суралцан 1982 онд төгсөөд тэндээ аспирантурт оржээ.
1985 онд аспирантур төгсөөд тус сургуульдаа багшаар үлдсэн байна.
1991 онд «Ориент» компанийг тэргүүлж байгаад 1992 онд Түркийн Стамбул хотод компаниа төлөөлөн ажилласан байна. Эцэг Гейдар Алиев 1993 онд улсын Ерөнхийлөгч болсоны дараа эх орондоо иржээ.
1994-2003 онд Азербайжан улсын газрын тосны компанийн («SOCAR») дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллахын сацуу 1995-2003 онд Азербайжан улсын хурлын гишүүн, ерөнхий сайдаар ажиллаж байгаад 2003 онд Азербайжаны Ерөнхийлөгч болсон.
Улсын ерөнхийлөгч
2003 оны 10 сарын 15-нд болсон сонгуульд 76.84 хувийн саналаар Ильхам Алиев сонгогдсон бол 2008 онд 87% саналаар улиран сонгогджээ. 2013 онд ээлжит сонгууль явагдахад 85 хувийн саналаар гурав дахь удаагаа сонгогджээ. Азербайжанд ч, гадаадад ч шинэ төрийн тэргүүн аажмаар шинэчлэл хийж, барууны орнуудад ойртох, улс төрийн амьдралыг либералчлах, тогтвортой байдлыг бэхжүүлэх төлөвтэй байв. Өргөн олонд тархсан ойлголтоор залуу ерөнхийлөгч туршлагагүй, улс төр сонирхдоггүй, эцэг шиг ширүүн биш тул хатуу удирдлагын хэв маягтай болно гэж төсөөлөөгүй байна. Эхэндээ Ильхам Алиев хуучин эрх баригчдаас бүрэн хамааралтай байсан, учир нь бүх чухал албан тушаалуудыг эцэг Гейдар Алиевын үед эзэлж байсан хүмүүс хэвээр үлдээжээ. Удирдлагыг аажмаар өөрчлөхийн тулд түүнд хоёр жил хэрэгтэй байжээ. Ильхам улс төрийн өрсөлдөгчидөө хатуу гараар зайлуулсан. Инсанов, Фархад Алиев нарыг төрийн эргэлт хийхийг оролдсон хэргээр баривчилсан бөгөөд тэд авлига, мөнгө завшсан хэргээр ял сонсчээ. Засгийн газар 2005 оны 11 дүгээр сард болсон парламентын сонгуулийн дараа сөрөг хүчнийг дарсан. Эдгээр арга хэмжээ нь ерөнхийлөгчийн сул дорой гэсэн ойлголтыг арилгасан бөгөөд түүнийг шинэчлэгч хүн гэсэн ​​дүр төрхийг бий болгосон байна.
Гэр бүл
1983 онд Ильхам Алиев, Мехрибан Пашаева (Алиева) нар гэрлэжээ. Лейла, Арзу, Гейдар хэмээх гурван хүүхэдтэй. Түүний эхнэр Мехрибан Алиева нь 2017 оноос тус улсын дэд Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Азербайжаны ерөнхийлөгч Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Азербайжаны ерөнхий сайд Ангилал:Шинэ Азербайжан Намын гишүүн Ангилал:Гейдар Алиевын одон шагналтан Ангилал:Гурван Одод одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Бүгд Найрамдах Польшийн Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Румыны Од шагналтан (колланэ) Ангилал:Украины Эрх чөлөөний одон шагналтан Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (1-р зэрэг) Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай) Ангилал:Тарас Шевченкогийн нэрэмжит Киевийн Үндэсний Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Москвагийн Олон Улсын Харилцааны Улсын Хүрээлэнгийн төгсөгч Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Москвагийн Олон Улсын Харилцааны Улсын Хүрээлэнгийн хүндэт доктор Ангилал:Азербайжаны спортын тэргүүн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Бакугийн хүн Ангилал:Азербайжанчууд Ангилал:1961 онд төрсөн
Том Чаплин
Томас Оливер “Том” Чаплин (Thomas Oliver "Tom" Chaplin, 1979 оны 3 сарын 8-нд мэндэлсэн) нь Keane хамтлагийн дуучин, хөгжимчин, хөгжмийн зохиолч.
Амьдрал болон карьер
Чаплин 1979 оны хавар Дэвид Чаплин, Сэлли Тэйлорын гэр бүлд мэндэлжээ. Ирээдүйд нэг хамтлагийн гишүүд болох хувь тавилантай Тим Райс-Окслигийн дүү (Мөн Том нэртэй) түүнээс нэг сарын зөрүүтэй төрсөн юм. Тэдний ээжүүдийн найзын харилцаа хүүхдүүдийг нь ч дотносоход нөлөөлжээ.
Томын аав Робертсбриж хотын Вайнхолл сургуулийн захирал байлаа. Хөвгүүд хамтдаа тус сургуульд явдаг байсан юм. Удалгүй Райс-Оксли, Чаплин нар Тонбриж дунд сургууль руу шилжсэн бөгөөд тэндээ хамтлагийн бөмбөрчин Ричард Хьюзтэй танилцсан юм. Улмаар Keane-ийг үүсгэн байгуулагчдын нэг Доминик Скоттой ч танилцжээ.
Вайнхоллд сурч байхдаа Чаплин сургуулийнхаа найрал дууны хамтлагт багтан хэд хэдэн тэмцээнд оролцож байсан. Мөн лимбэ тоглодог байжээ.
1995 онд Скотт, Райс-Оксли, Хьюз нар 'The Lotus Eaters' нэртэй анхны хамтлагаа байгуулж U2, Oasis, Beatles, Sussex pubs зэрэг алдартай хамтлагуудын дууг ковер хийж дуулж эхэлсэн байна. Энэ үедээ Тим Райс-Оксли Чаплиныг хамтлагтаа акустик гитарчнаар орохыг хүссэн бөгөөд 1997 онд хамтлагийнхаа нэрийг Keane хэмээн өөрчилсөн юм. Мөн Том Чаплин дуучин болжээ.
2010 онд Том Soccer AM нэвтрүүлэгт оролцохдоо Английн доод лигийн Ипсвич Таун багийн дэмжигч гэдгээ хэлж байсан. Мөн тэрээр крикетийн спортод дуртай бөгөөд Сассекс, Английн шигшээ багийн үнэнч дэмжигч аж.
Тэрээр 2010 оны 11 сарын 17-нд Prince's Trust-д хүмүүнлэгийн тоглолтын үеэр амьдралынхаа турш мөрөөдөж байсан зорилгоо биелүүлж Queen хамтлагийн үлдсэн гишүүдийн хамтаар (Брайан Мэй, Рожер Тэйлор) "It's a Hard Life" хэмээх дууг олны өмнө сонирхуулсан юм. Мөн Фрэдди Мэркуригийн 65 насны төрсөн өдрийн тоглолтоор The Show Must Go On болон It's a Hard Life-ыг дуулсан билээ.
Томын гэр бүл Rwanda Aid хэмээх хүмүүнлэгийн үйл ажиллагааг явуулдаг. Тэрээр 2011 оны 6 сард олон жил үерхсэн найз бүсгүй Нэттэйгээ гэрлэсэн юм.
Keane
Чаплиныг 1997 онд Райс-Оксли 'The Lotus Eaters' хамтлагтаа урьж байлаа. Тэд хамтлагийнхаа нэрийг Чаплины ээжийн найзын нэрээр 'Cherry Keane' хэмээн өөрчилсөн боловч удалгүй 'Cherry'-г хассанаар Keane хэмээн нэрлэгдсэн билээ. 1997 оны 7 сард Чаплин Өмнөд Африк руу чөлөөгөөр явсан бөгөөд түүнийг явсны дараахан хамтлагийнхан нь өөрсдийн уран бүтээлээ эхлүүлэх ажилдаа ханцуй шамлан орсон байна. Жилийн дараа 1998 оны 7 сарын 3-нд Хьюз Чаплинийг авахаар очсон бөгөөд очингуутаа хэлсэн “Бид нар 10 өдрийн турш зугаатай байлаа”( "We've got a gig in ten days.") гэсэн үгээрээ нэрлэгдсэн концертоо Hope & Anchor бааранд 1998 оны 7 сарын 13-нд хийсэн байна.
Тэд Лондонд хамтран амьдрах болсон бөгөөд Чаплин, Райс-Окслитэй хамт Сток Нэвингтонд өрөө хөлслөн амьдардаг байлаа. Хөгжмийн бэлтгэлийнхээ хажуугаар тэд мөн цагийн ажил хийдэг байсан бөгөөд Чаплин хэвлэлийн компанид хайрцаг зөөдөг байжээ.
Скотт хамтлагийн ерөнхий гитарчин болсон учраас Чаплин акустик гитар тоглохоор болжээ. Харин 2001 онд түүнийг хамтлагаас гарсны дараа тэрээр дуучны үүргийг гүйцэтгэх болсон. Гэхдээ “Hamburg Song”-д орган тоглож байсан бол заримдаа төгөлдөр хуур тоглох нь бий.
Хар тамхины эмчилгээ
2006 оны 8 сарын 22-нд Чаплин хар тамхинаас гарах эмчилгээ хийлгэж байгаагаа олон нийтэд зарласан. Түүний эмчилгээнээс болж Keane Хойд Америкаар хийж байсан аялан тоглолтоо цуцлахад хүрсэн бөгөөд Японд байхдаа зочид буудлаа дур мэдэн орхиж ганцаараа нутаг буцаж байсан юм.
Тэр оныхоо 10 сарын 6-нд Том эмнэлэгээс гарсан боловч үргэлжлүүлэн эмчлүүлсээр байлаа. Энэ үед нь Сэр Элтон Жон түүн рүү залгаж зөвлөгөө өгч байсан бөгөөд The Darkness хамтлагийн Жастин Хавкинс болон Пете Дохерти нар түүнтэй хамт эмчлүүлж байсан тухай мэдээ байдаг. Гэхдээ Том хожим үүнийг үгүйсгэсэн юм. 2010 онд The Sun сонинд өгсөн ярилцлагадаа 2006 оноос хойш согтууруулах ундаа хэрэглэж байгаа ч гэсэн тааруулахыг хичээж байна. Мөн шоу цэнгээнд явахаас илүү гольф тоглож цагийг өнгөрөөхийг илүүд үзэх болсон тухайгаа ярьж байсан юм. Алис Күүперийн хар тамхи, архинаас хэрхэн гарсан тухай зохиолууд түүнийг зоригжуулдаг ажээ.
Хөгжмийн зэмсгүүд
"Hamburg Song" and "Nothing in My Way" дуунуудад Hammond MK2 органыг Чаплин ашигласан байдаг. 2006 оны 5 сараас хойш "A Bad Dream", "The Frog Prince" "Crystal Ball" гэсэн дуунуудад төгөлдөр хуурын аяыг хурдасгахад Yamaha CP60M-г ашиглаж байсан байна. 2006 оны Их Британийн аялан тоглолтоос хойш акустик гитараар тоглож байгаа бол 2007 онд "Broken Toy", "The Frog Prince" дуунуудад акустик соло хөгжимчнөөр ажилласан юм. Keane-ий гурав дахь альбом Perfect Symmetry (Төгс тэгш хэм)-д Чаплин гитарчны үүргийг гүйцэтгэсэн. Мөн Perfect Symmetry-гийн бүх амьд тоглолтууд, ковер болон цомгийн ажилд Чаплин хамтлагийнхаа гитарыг тоглож байсан. Түүнд улаан цагаан, бүдэг цэнхэр өнгийн гурван Fender Telecaster гитар байдаг аж. Райс-Оксли Чаплиныг Терменвокс тоглохоор оролдож байсан боловч учрыг нь олж чадаагүй хэмээн нэгэн ярилцлагадаа дурьдсан байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Английн хөгжимчин Ангилал:Английн дуучин Ангилал:гитарчин Ангилал:Англичууд Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1979 онд төрсөн
TOPIX
TOPIX (англ. Tokyo Stock Price Index - TOPIX, япон.東証株価指数) нь Никкей 225-ын хамтаар Японы Токиогийн Хөрөнгийн Биржийн (ТХБ) чухал индекс юм. Уг индекс нь биржийн 1-р Хэсгийн дотоодын бүх компаний мэдээллийг агуулдаг. Индексийг ТХБ-ээс тооцоолж худалдааны өдөр тутам зарладаг. 2011 оны 2 сарын 1-ий байдлаар ТХБ-ийн 1-р Хэсэгт 1669 компани орсон бөгөөд тэдгээрийн зах зээлийн нийт үнэлгээ 197,4 их наяд иен байна.
Ангилал:Хувьцааны индекс
Сату Маре тойрог
Са́ту-Ма́ре аймаг (Judeţul Satu Mare) — Румыны дөчин нэгэн аймгийн нэг. 329,079 хүнтэй.
Лавлах бичиг
Ангилал:Румын улсын аймаг
1999 оны улсын наадмын бөх барилдаан
1999 оны (Ардын хувьсгалын 78 жилийн ойн) улсын наадамд газар газрын 512 бөх үнэн хүчийг үзэн барилдсанаас Хэнтийн Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнэ аварга түрүүлж, Өвөрхангайн Долгорсүрэнгийн Сумъяабазар заан үзүүрлэж
Эх сурвалж
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Абу Нувас
Абу Нувас (750 он - 810 он, Араб:ابونواس) нь Персийн Ахвазд төрж өссөн, Аббасидийн халифт улсын үед Багдад хот орчимд амьдран сууж бүтээл туурвилаа туурвиж байсан яруу найрагч юм.
Амьдрал
Эцэг нь цэргийн хүн, эх нь нэхмэлчин байжээ. Залуу байхдаа Басрагийн хүнсний бараа худалддаг мухлагт ажилладаг байсан гэж үздэг. Утга зохиолын үүдийг татсанаас хойш Багдад руу одсон байна. Нувасын уран элэглэл бүхий шүлгүүд нь алдартай. Мөн Исламын шашин хориотой гэж заасан зүйлд хамааралтай сэдвээр нээлттэй бичиж орчин тойрноо цочирдуулж байхад тэр дуртай байв. Энэ зан араншингаасаа болж цөллөгдөх ял аван Египет рүү зугтсан удаа ч бий аж. Багдадад буцаж ирээд шоронд хоригдсон удаа ч бий гэгддэг. Түүний үхлийн талаар янз бүрийн ам дамжсан яриа байдаг ба "Шоронд нас барсан", "Хорлогдож нас барсан" гэж байдаг.
Арабын утга зохиолын их хүн хэмээгдсэн Нувас нь дараа дараагийн үеийн зохиолчдод их нөлөө үзүүлсэн. Түүний "Өөрийгөө чөлөөтэй илэрхийлэх" арга барилыг олон хүн залгамжлан авчээ. Зүүн Африкийн Суахил үндэстнүүдийн дунд Нувасын зохиолууд алдартай. Египетэд түр орогнож байхдаа үлдээсэн болов уу гэж үздэг.
Ангилал:8-р зууны утга зохиол Ангилал:9-р зууны утга зохиол Ангилал:Арабын яруу найрагч Ангилал:Араб хэлээрх утга зохиол Ангилал:Зохиогч Ангилал:Ижил хүйстний сэдэв утга зохиолд Ангилал:Уянгын шүлэгч Ангилал:757 онд төрсөн Ангилал:815 онд өнгөрсөн
Цөмийн зэвсэг
Цөмийн зэвсэг (англи.Nuclear weapon, орос. Ядерное оружие) гэж Цөмийн задрал буюу нэгдлийг ашигласан цөмийн реакцаас устгах хүч үүсгэдэг тэслэгч төхөөрөмжийг хэлнэ. Цөмийн реакц нь асар их хэмжээний эрчим хүч ялгаруулдаг. Орчин үеийн технологи ашиглан бүтээсэн, халуун цөмийн зэвсэг нь ганц мянган кг жинтэй хэдий ч тэрбум гаруй энгийн дэлбэрэгч төхөөрөмжийн ялгаруулж чадах дэлбэрэлтийн хэмжээтэй дүйцэхүйц энерги ялгаруулж чадна. Маш жижиг хэмжээтэй цөмийн зэвсэг ч бүхэл бүтэн хотыг устгах чадалтай. Цөмийн зэвсгийг үй олноор хөнөөх зэвсэг хэмээн ангилж үздэг бөгөөд цөмийн зэвсэг бүтээгдсэн үеэс эхлэн түүнийг хянах, хэрэглэх асуудал нь олон улсын бодлогын төвд байсаар иржээ. Хүн төрөлхтний дайн байлдааны түүхэнд хоёр удаа цөмийн зэвсэг хэрэглэгдсэн бөгөөд тэдгээрийг АНУ дэлхийн хоёрдугаар дайны төгсгөл үед буюу 1945 оны 8-р сард Японы Хирошима, Нагасаки хотуудад хэрэглэсэн.
«Цөмийн клуб» -Цөмийн зэвсэгтэй орнуудын албан бус нэр. Үүнд: АНУ (1945), ОХУ (эхлээд ЗХУ: 1949), Их Британи (1952), Франц (1960), БНХАУ (1964), Энэтхэг (1974), Пакистан (1998), БНАСАУ (2006). Мөн Израил улс албан ёсоор цөмийн зэвсэгтэй гэж мэдэгдээгүй боловч цөмийн зэвсэгтэй гэж тооцогддог байна.
Сынри
Сынри (승리; ялалт) хэмээх тайзны нэрээрээ алдаршсан И Сын-хён (이승현) нь 1990 оны 12 сарын 12-нд Өмнөд Солонгост төрсөн дуучин, бүжигчин, жүжигчин, ая зохиогч юм. Тэрээр Өмнөд Солонгосын хамтлаг болох Big Bang-ийн гишүүн юм. Уг хамтлагт орохоосоо өмнө Gwangju бүжгийн хамтлагт байсан. Тэрээр Let's Cokeplay: M.Net Battle Shinhwa телевизийн цуврал нэвтрүүлгээр анх удаа олон нийтэд танил болсон бөгөөд уг нэвтрүүлэг нь "Second Shinhwa" гэж нэрлэгдэх хөвгүүдийн хамтлагийг бүрдүүлэхэд чиглэгдэж байжээ. Хэдийгээр түүний бүжиглэх ур чадвар гайхалтай байсан боловч хоолойн чадвар дутмаг байна хэмээгдэн хасагдаж байжээ. Удалгүй түүнийг YG интертайментийнхан шалгаж Big Bang хамтлагт нэгтгэжээ. Уг хамтлагийг бүрдүүлэх цуврал нэвтрүүлгийн есдүгээр хэсгээс хасагдсан боловч түүнд YG Entertainment интертайментийн захирал Yang Hyun Suk нэг боломж олгосноор тэрээр боломжийг алдалгүй BIGBANG - ийн гишүүн болжээ.
Эшлэл
Ангилал:Өмнөд Солонгосын дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1992 онд төрсөн
Франц-Пруссийн дайн
Эшлэл
Ангилал:Францын дайн Ангилал:Байерны дайн Ангилал:Европын дайн Ангилал:19-р зууны дайн Ангилал:19-р зууны Францын түүх Ангилал:1870 оны зөрчилдөөн Ангилал:1871 оны зөрчилдөөн Ангилал:Хойд Германы Холбооны гадаад бодлого
Бедржих Сметана
Бедржих Сметана (Bedřich Smetana, 1824 оны гуравдугаар сарын 2 - 1884 оны тавдугаар сарын 12) нь Чехийн хөгжмийн зохиолч, төгөлдөр хуурч юм. «Чехийн хөгжмийн Дээд сургуулийг» үүсгэн байгуулагч юм. Хөгжмийн гайхалтай бүтээлүүдээрээ Чех улсын хөгжмийн урлагт үнэтэй хувь нэмрээ оруулсан түүнийг хөгжмийн ертөнцийн эцэг хэмээн Чехийн ард түмэн үздэг. Сметана «Худалдагдсан бэр» дуурь, «Миний эх орон» найраглал зэрэг олон арван хөгжмийн шилдэг бүтээлүүд болон цомнолыг туурвисан авъяаслаг хөгжмийн зохиолч байжээ.
Намтар
Бедржих Сметана нь 1824 оны гуравдугаар сарын 2-нд Чехийн нийслэл Прага хотын зүүн хэсэг, Литомышль дүүрэгт ядуу ажилчин анги Франтисек Сметана болон Барбора Лянкова нарын анхны хүү болон мэндэлжээ. Түүний авъяас чадвараа балчир ахуйгаас нь тодорсон бөгөөд зургаан настайгаасаа эхлэн найрал хөгжимчдийг дагалдан хийл тоглон авъяасаа нээн таниулж, улмаар долоон настайдаа Богемийн (Чех) хөгжмийн бага сургуульд элсэн суралцах хугацаандаа төгөлдөр хуур хичээнгүй сурч бүр Бяцхан Галоп хэмээх богино хөгжмийн цомнолыг туурвиж байжээ. 1848 онд Прагийн хөгжмийн дээд сургуулийг Германы хөгжмийн сод хүн Ференц Листийн удирдлага зааварчилгаагаар төгөлдөр хуурчийн мастер зэргийг «Хөгжмийн бүтээлийн зургаан онцлог шинж» сэдвээр хамгаалсан Сметана тухайн үедээ эх оронд нь Австрийн эсрэг өрнөж байсан хувьсгалын үйл хэрэгт «Эрх чөлөө, дуу», «Үндэсний Гвардын марш» зэрэг уран бүтээлүүдээрээ идэвхитэй оролцож байлаа.
Сметана суралцаж байсан Прагийн хөгжмийн дээд сургуульдаа багшлах хугацаандаа буюу 1850 онд төгөлдөр хуурын гурван цуврал бүхий «Хуримын үзэгдэл» хөгжмийн зохиолоо бичсэн ба хожмоо уг бүтээл дээрээ суурилан «Худалдагдсан бэр» дууриа бичсэн гэдэг. Найрал хөгжмийн хамгийн том бүтээл бол Франц Иосифт зориулан 1853-54 онд туурвисан «Ялалтын симфони» юм. thumb|upright|1854 онд бүтээсэн Сметанагийн хөрөг.
1854-56 оны хооронд Сметанагийн хувийн амьдралд хүнд гарз тохиосон ба 1854 онд охин нь, 1856 онд эхнэр нь нас нөгчиж сэтгэл санааны гүн хямралд автаж, Прага хотоо орхин Гётеборге хотод 1856-59 оны хооронд амьдарч тэнд симфони хөгжмийн хэд хэдэн концертоо тависаны дотор охиныхоо дурсгалд зориулсан төгөлдөр хуурын «Trio in G minor» аялгуугаа нийтэд толилуусан байна. Гётеборгет байх хугацаандаа 1857 онд «Frithjof» болон «Викингийн аялал» зэрэг ноороглон эхлүүлсэн найрал хөгжмийн бүтээлүүдээ, 1858 онд «Гуравдугаар Ричард», «Валленштейний зуслан», «Гакон Ярл» зэрэг симпони найраглалууд, төгөлдөр хуурын «Макбет ба Уитч», «Йtude in C» цомнолуулаа тус тус зохиосон байна.
1860-аад он, 1863 онд Австри-Пруссийн дайны хөлд нэрвэгдэж буй Чехийн ард түмний ахуй амьдралыг харуулсан «Бранденбургчууд Чехэд», «Худалдагдсан бэр» зэрэг дууриа зохиож, Уильям Шекспир, Михаил Глинка, Фридерик Шопен нарын хөгжмийн зохиолчдын бүтээлүүд дээр суурилан хэд хэдэн симфони бичсэн ба «Далибор» хэмээх гурав дахь дууриа 1867 онд бичжээ. Сметана «Либуше» хэмээх өөрийн хамгийн сод бүтээл болсон дууриа 1872 онд зохиосон бол 1879 онд хүнд өвчин тусах хүртлэх хугацаанд «Хоёр бэлэвсэн эхнэр» (1873-74), «Поцелуй» (1876), «Нууц» (1878) зэрэг дууриа бичжээ.
Сметана амьдралын сүүлийн жилүүддээ сэтгэлийн мэдрэлийн эмнэлэгт хэвтэж эмчлүүлээр 1884 оны тавдугаар сарын 12-нд таалал төгсчээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Чехийн хөгжмийн зохиолч Ангилал:Романтизм хөгжмийн зохиолч Ангилал:Дуурийн хөгжмийн зохиолч Ангилал:Ференц Листийн сурагч Ангилал:Бохемийн Хант Улсын хүн Ангилал:Австрийн Хаант Улсын хүн Ангилал:Чехүүд Ангилал:1824 онд төрсөн Ангилал:1884 онд өнгөрсөн
4 сарын 25
4 сарын 25 нь Григорийн тооллын жилийн 115 дахь (өндөр жил бол 116 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 250 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0425 25
Чацаргана
Чацаргана (Hippophae) нь Elaeagnaceae овгийн бутлаг ургамал, мөн түүний үр жимсийг хэлнэ. Монгол улсад өргөн тархсан ургамал юм. Дэлхий дээрх чацарганын нөөц бүхий 1.5 сая гектар газрын 90 орчим хувь нь Хятад улсад ногддог. Чацарганын бут нь ихэнхдээ 0.5–6 м өндөртэй байх боловч хааяа Төв Ази зэрэг хуурай, элсэрхэг нутагт 10 м хүртэл ургах нь бий.
Тайлбар
Чацаргана бол хоёр гэрт ургамал юм. Өөрөөр хэлбэл, нэг модонд зөвхөн эм нахиа, нөгөөд зөвхөн эр нахиа байдаг байна. Чацарганын эр ургамал нь залуу үедээ эм ургамалтайгаа төстэй харагдана. Харин жимсээ өгөх үед нь тэднийг амархан ялгаж болно. Эм ургамлын нахиа арай нарийхан, уртавтар, голдуу хоёр хайрсаар хучигдсан байдаг бол эр ургамлынх нь арай том салаалсан булцуутай, дугуйвтар, хэд хэдэн хайрсаар хучигдсан булцуутай байна.
Цэцэглэх үедээ салхины тусламжтайгаар тоос хүртэлт явагдана. Хэвийн тоос хүртэлтийн үед талбайд нэг эр ургамалд 4-5 эм ургамал байхад хангалттай. Хойд зүгийн бүс нутгийнхан чацарганыг хавар тарих нь тохиромжтой гэдэг бол төв, өмнө зүгийн нутгуудад хавар болон намар тарих нь тохиромжтой гэж ярьдаг.
Чацаргана тарих
Чацаргана тариалахдаа голдуу хоёр настай суулгацыг сонгох ёстой. Суулгацаа 3*2 мерт зайтайгаар байрлуулан суулгана. Тарих нүхнүүд 50 см-ээс илүүгүй тойрогтой, бас төдий хэрийн гүнтэй байх ёстой. Чацаргана сийрэг, ус болон агаар нэвтэрдэг хөрсөнд сайн ургана. Хүнд шаварлаг хөрстэй бол тарих нүхэнд 10-15 кг хүлэр, түүн дээр 40-60 г фосфорын, 20-40 г калийн бордоог нэмж хөрсөнд хольж хийнэ.
Тарьсны дараа хөрсийг нягтруулж, хонхорхой гарган 1 -2 хувин усаар усалж, ишийг тойруулан 5-6 см зузаантай хүлэр болон үртсээр манах хэрэгтэй. Ишийг тойрсон хөрсөнд зэрлэг байх учиргүй. Тиймээс сайн цэвэрлэх шаардлагатай. Ингэхийн тулд чацаргана ургах үеийн турш байнга зэрлэг ургамлыг түүж, хөрсийг сийрүүлж байгаарай. Цэвэрлэх үедээ өнгөн хэсгийн үндэстний системийг гэмтээхгүйн тулд анхааралтай байх ёстой.
Ишийг боловсруулах гүн нь 5-7 см, тогооны эргэн тойронд 10-12 см-ээс хэтрүүлэхгүйгээр цэвэрлэх хэрэгтэй. Гантай жил чацарганын нэг бутыг зун, намрын турш 3-4 хувин усаар тогтмол услах зайлшгүй шаардлагатай. Мөн органик болон эрдэс бордоогоор бордох хэрэгтэй. Мөн гурван жилд нэг удаа органик бордоо болох амьтны болон ургамлын гаралтай ялзмагийг 10 кг-аар, түүнчлэн эрдсийн гаралтай бордоо болох фосфорыг нэг ам метр талбайд 30-50 гр, калийг 30 гр хэрэглэхийг санал болгодог.
Эдгээр бордоог намар хөрсөө сийрүүлж 10 см-ын орчим гүнд хийх нь илүү үр дүнтэй. Азотын бордоогоор чацарганыг бордох шаардлагагүй. Учир нь үндэс болон нахианы системд амьдардаг бактерийн нөлөөгөөр чацаргана агаар мандлаас азотыг өөртөө шингээж, хөрсийг азотоор баяжуулдаг. Суулгац тарьснаас хойшхи 3-4 дэх жилдээ чацаргана жимсээ өгч эхэлдэг. 8-9 дүгээр сард жимсний болц гүйцнэ.
Чацаргана хүйтэнд хэдий тэсвэртэй гэрэл, дулаанд дуртай ургамал учраас тарих талбайг сонгохдоо салхи, шуургад бага өртөх урд ба зүүн урд зүг рүү бага зэрэг халсан наранд цэвэр агаар юм уу, нөмөр тэгш газрыг сонгож авна. Сонгож авсан талбай үржил шим сайтай дунд зэргийн механик бүтэцтэй элсэнцэр хөнгөн чанарын хар, хар хүрэн, цайвар хөрс байх нь тохиромжтой. Талбайны зах салхин талд 2-3 эгнээ улиас юм уу модлог ургамал урвалсан таривал нөмөр болохын хамт цас тогтоох сайн талтай.
Талбайн хөрсийг урьдчилан 30-40 см гүн хагалаад, хагалгааны хөндлөн чиглэлд 2-3 удаа борнойдож, хог ургамал ургах бололцоогүй болгоно. 1 га талбайд 30-40 тн бууцаар бордоно. Өөрөөр хэлбэл нүх бүрт 4-8 кг бууц 100-200 гр фосфор, калийн бордоо хийж, хөрстэй нь сайн холиод ханатал усалгааг хийнэ. Энэ аргаар суулгац тарих талбайг сайн бэлтгэнэ. Дараа нь 50-60 см диаметртэй, 40-50 см гүн нүх ухаж бэлтгэнэ. Хэрвээ ухаж бэлтгэсэн нүх нь хүнд шаварлаг хөрстэй бол ухаж гаргасан шороондоо 2:1:1 хэмжээний бууц, элс хольж хөрсөө бэлтгэнэ. Сийрэг саарал хөрстэй бол элс холих шаардлагагүй.
Тариалалт
Монголын эрс тэс хатуу уур амьсгалд чацаргана хамгийн тохиромжтой боловч үүн дотроос “Улаангом”, “Тэс”, “Чандмань” зэрэг сортууд илүү сайн ургана. Эдгээр сортууд нь 20 шахам төрлийн амин хүчил, 10 гаруй бичил элемент, олон төрлийн витамин агуулдаг. Ер нь чацарганыг зүрх судасны өвчин, ходоод, улаан хоолойн шархлаа, хөлдөлт, түлэгдэлт, цацраг идэвхт туяаны хордолтыг эмчлэхэд хэрэглэдэг.
Нэг бутнаас эхний гурваас таван жилд мөчир, түүнээс хойш салаалсан олон жимст мөчир гарна. Чацарганын бутыг эр, эм гэж ангилах бөгөөд эм бут жимс өгдөг. Эм нь мөчир салаа нарийн, туяхан хайрслаг бүрхүүл бүхий нахийтай байна. Харин эр бут нь том том нахиатай, олон хайрстай, нахиа хоорондын зай бага байдаг. Нэг эр модонд 10 эм мод байхаар тооцоолж тарина. Өрхийн аж ахуйдаа арваас доош бут суулгаж байсан ч заавал нэг эр бут суулгах ёстой. Үрээр суулгасан чацарганын суулгац эхний үедээ эр эмийг ялгахад хэцүү байдаг. Нарийн ажиглавал эр суулгацын нахианы булцуу арай том, ойр зайтай байршсан байна. Тарьснаас хойш 3-5 дахь жилдээ цэцэг нахиатай болох үедээ эр, эмийн ялгаа нь тодорч эхэлнэ. Эр чацарганын нахиа намар орой, өвөл, хаврын улиралд задраагүй байхдаа олон давхар хайрстай, хэмжээгээрээ том хоорондоо ойр байрласан байх ба сайн ажиглавал нэг наст мөчир нь эмийнхээсээ бүдүүн байдаг.
Эм чацарганын нэг наст мөчир нь нарийн турьхан, нахиа нь гол төлөв 2 хайрстай, эрийнхээсээ жижиг, хоорондоо хол байрласан байдаг. Чацаргана 4-5 насандаа үр жимсээ өгч эхлэх ба 30-40 жил амьдарна. Хамгийн их ургацтай нэг, мод 25.8 кг жимс өгдөг. Харин хамгийн бага нь 4.8 кг. Нэг тонн чацаргана жимснээс 20 кг тос, 500 литр шүүс 50 литр поливитамины бэлдмэл гарган авч болно. Тэгэхээр нэг га талбайгаас 2-5 тонн жимс хурааж, 200-250 кг тос, 4-4.2 тонн шүүс, бэлтгэх нь. Чацаргана далайн түвшнээс 300-5000 метрийн өндөрт 50 хэм хүртэл хүйтнийг тэсвэрлэн ургах, чадвартай тул манай орны эрс тэс уур амьсгалд тарималжуулан ургуулахад хамгийн тохиромжтой ургамал.
Хавар тавдугаар сарын 1-25, намар аравдугаар сарын 20-ноос арваннэгдүгээр сарын 1-ний хооронд тариална. Суулгац тариалахдаа 10 ш суулгацад 1 ш эр суулгац байхаар бодож, эр суулгацыг голлох салхин талд нь суулгах ба томоохон талбайд бол 4 м-ийн зайтай шуудуу татаж, шуудуу дотор 2 м-ийн зайтайгаар суулгац тарих цэгүүдийг тэмдэглэнэ. Суулгацаа нүхэнд хийхдээ үндсийг нь тал бүр тийшээ тарааж модоо эгц шулуун суулгах хэрэгтэй. Ингээд үндэсний үзүүрээс дээш 5-10 см зузаан нойтон шороонд булаад суулгацаа тойруулан зөөлөн гишгэж чигжиж, нягтруулна. Суулгацыг тарьсан өдөртөө багтаан ус гүйх шанагаар буюу мод тарьсан тогоогоо усаар дүүргэн сайтар услана. Ус газрын хөрсөнд шингэж нэвчсэний дараа суулгацын хазайлт үндэс ил гарсан эсэхийг шалгаж хазайвал эсрэг талаас нь гадаслаж уях, бага зэрэг шороо нэмж хучих зэргээр зохих засвар хийж хамгаална. Чацаргана тариалах суулгац, ногоон мөчрөөр үндэслүүлсэн хоёр настай стандартад тохирсон байвал зүйтэй.
Усалгаа
Чацарганын бутны хэвийн ургалт жил бүр жимслэхэд усалгаа чухал үүрэгтэй чацарганын бутыг тарьсан жил нь 8-аас доошгүй удаа дараагийн жилүүдэд 6-аас доошгүй услана. Жишээ нь: 2 дахь жилийн усалгаа
Суулгац арчлах
Чацарганын бут 25-40 см нэг иштэй, түүнээс дээш мөчрүүд салаалан зүг бүрлүүгээ жигд тэлж ургасан байвал хөрс боловсруулах, услах, бордох, бутны жимс түүхэд тохиромжтой байдаг. Хавар бүхэн бутын шүүс хөдлөхийн өмнө бут хооронд зэрэгцсэн илүү мөчрийг огтолж хэт нарийн урт мөчрийг тайрч хаяна. Бутыг залуужуулахын тулд 5-7 жилд мөчир салаалах бэлчирт зөвхөн 1 мөчир үлдээж, бусдыг нь огтолж хаях хэрэгтэй. Чацарганын бут 2-4 метрээс өндөр байх шаардлагагүй. Намар жимс хурааж дууссаны дараа мод тарьсан нүх тутамд 10-12 л усаар бодож, цэнэг усалгааг хийгээд анхны цас оронгуут бутны ишийг цасаар булах буюу цөөн мод тарьсан бол даавуу, таараар боож хавар хүртэл байлгана. Энэ нь бутыг хөлдөх болон мэрэгчид идэхээс хамгаалж, байгаа зэрэг юм.
Чацаргана нь олон төрлийн амин дэм, эрдэс бодисоор баялаг шүүслэг жимсгэнэ юм. Сүүлийн үед анагаах ухааны салбарт чацарганыг олон талаас нь судлан хорт хавдрын эсрэг бэлдмэл гарган авахаар зорьж байгаа аж. Энэхүү жимс нь ердийн жимстэй харьцуулахад С витамины агууламжаараа хэд дахин илүү байдаг юм. Тухайлбал 100 грамм жимсэнд 100-300 мг С витамин агуулагддаг тул хүүхдийн биеийн дархлааг сайжруулна. Эрт үеэс дорнын анагаах ухаанд чацарганын тосыг хүний биеийн бодисын солилцоог дэмжих, цус алдалтыг зогсоох болон элэг, уушги, гэдэс дотрын өвчинд, жимсний шүүсийг чийг бамын өвчин, ханиад ядаргааны үед хэрэглэж иржээ.
Орчин үеийн анагаах ухаанд чацарганын тосыг гадна, дотор шархлаа, түргэн аних боломжгүй гүн шарх, эмэгтэйчүүдийн савны амсрын улайлт, наранд түлэгдэх, хөлдөлтийн үед хэрэглэж байна. Мөн амны хөндий, хоолойн улайлт, гамритыг эмчлэх, нүдний өвчин, 3үpx судасны системийн хямралыг арилгах, гоо сайхны эмчилгээнд ашиглаж байна.
Зураг
Зураг (image/picture imago) нь эд өнгийн зүйл юм. Жишээ нь ямар нэгэн субъекттэй (ихэвчлэн физик объект эсвэл хүн) ижил харагдах хоёр хэмжээст зураг байж болно.
Чацаргана
Үржүүлэх арга
“Чацаргана” хөтөлбөр хэрэгжсэнээр мод үржүүлгийн ажил тодорхой хэмжээгээр хөгжиж байна. Чацаргана ургахад манай орны цаг уур нэн таатай нөлөөтэй бөгөөд чацарганын модыг үржүүлэх олон арга байдаг.
Зураг
Цахим холбоос
Ангилал:Танин мэдэхүйн онол Ангилал:Гоо зүй
Чацаргана
Модлог мөчрийн тайрдсаар үржүүлэх арга
Ингэж бэлдсэн чацарганын мөчрөө дөрөвдүгээр сарын сүүлийн арав хоногт эсвэл тавдугаар сарын эхний хорь хоногт багтаан суулгана. Ингэхдээ 5x10 метр. кв талбай бүхий хөрсийг шуудуулж ухан хайрцаглан бэлтгэнэ. Эгнээ хооронд 30 см, таримлын хооронд, таван см зайтайгаар суулгавал сайн. Ингэхдээ мөчирнийхөө гуравны нэгийг хөрснөөс ил гарахаар /дөрвөөс таван нахиаг/ суулгаарай.
Ногоон мөчрийн үржүүлэг
Хэрвээ та хавар мөчрөөр үржүүлэх ажлыг хийж амжаагүй бол долдугаар сард ч бас хийж болно шүү дээ. Юу гэвэл, долдугаар сарын эхний хоёр арав хоногт чацарганын шинээр нахиалсан мөчир нь модлог хатуу болсон байдаг юм. Энэ үед нь дөрвөөс зургаан навчтай мөчрийг 30-40 см урттайгаар тайрч авах хэрэгтэй. Ингэхдээ бүрхэг өдөр, өглөөгүүр хийвэл сайн. Дараа нь өмнөх аргын нэг адил уусмалд 12-14 цаг байлгаад жижиг, хүлэмжинд суулгана. Хүлэмжний хөрсийг бэлтгэхдээ юуны түрүүнд бүх хөрсийг ухаад доор нь голын хайргыг 8 -10 см зузаан дэвсэж өгнө. Түүний дээрээс 15-25 см ялзмагтай хар шороо болон нарийн ширхэгтэй элснээс ижил хэмжээтэй хольж, арван см зузаантай тарааж өгнө. Дараа нь элс цацаж уг хөрсийг сайтар нягтаршуулах шаардлагатай.
Чацарганын мөчрөө эгнээ хооронд гучин см, мөчир хооронд таван см зайтайгаар суулган мананцар усан бороо орох маягаар услахад хүлэмжин дотор манан үүсдэг. Эхний 20 – 25 хоногт 10-20 минутын зайтай мананжуулахад суулгасан бүх мөчир ургаж, сарын хугацаанд үндэслэж навч нь ургаж эхэлдэг. Харин энэ үеэс эхлэн усалгааг багасгаж, хүлэмжиндээ салхи оруулан, дулааны хэмийг аажмаар бууруулах хэрэгтэй.