cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фьючерс
Гэрээнүүд
Фьючерс гэрээ нь олон төрлийн “худалдагддаг” хөрөнгийг тусгасан олон төрлүүдтэй байдаг. Гэрээ нь бараа таваарууд, үнэт цааснууд(дан хөрөнгийн фьючерс г.м.), хүүгийн түвшин болон индексүүд зэрэг биет бус хөрөнгө ба мөнгөн тэмдэгтүүд зэрэгт суурилсан байж магадгүй. Тодорхой цаад барааны зах зээл дэх фьючерсийн зах зээлийн мэдээлэл авахыг хүсвэл доорх линкүүдийг дага. Фьючерс гэрээгээр худалдаж болохуйц барааны жагсаалтын тухайд худалддаг барааны жагсаалтыг үз. Бас “фьючерсийн бирж” зүйлийг үз.
Барааны худалдаа 18-р зуунд Японд цагаан будаа, торгоны худалдаагаар, Голландад алтан зул чийдэнгийн шилний худалдаагаар эхэлсэн. АНУ-д 19-р зууны дунд үед төвийн үр тарианы зах зээл үүсч, фермерүүд бараагаа авчирч зарахаар байгуулагдсан зах бий болж байх үед худалдаа эхэлсэн. Тэд зарахдаа шууд хүргэж өгөлт(бас спот эсвэл кассын зах зээл гэж нэрлэгддэг) эсвэл форвард хүргэж өгөлтөөр өгдөг. Эдгээр форвард гэрээнүүд нь худалдагч ба худалдан авагчдын хоорондын хувийн гэрээ байсан ба өнөөдрийн бирж дээр арилжигддаг фьючерс гэрээний анхдагч болсон. Гэрээний худалдаа үр тариа, мах, мал зэрэг уламжлалт бараагаар эхэлсэн хэдий ч метал, эрчим хүч, валют ба валютын индекс, хувьцаа ба хувьцааны индекс, засгийн газрын ба хувийн хүүгийн түвшин гэх мэтийг багтааж өргөжсөн.
Биржүүд
Санхүүгийн хэрэгслийн гэрээнүүд 1970-аад оны үед Чикагогийн Худалдааны Бирж(CME)-ээр танилцуулагдсан. Эдгээр хэрэгслүүд нь нэлээд амжилттай болсон ба худалдааны хэмжээ болон тус зах зээлд нэвтрэх дэлхийн боломжоороо барааны фьючерсийг маш хурдан гүйцэж түрүүлжээ. Энэ шинэчлэл нь дэлхий даяар олон шинэ фьючерсийн бирж бий болоход хүргэжээ. Үүний дараа 1982 онд Лондонгийн Олон Улсын Санхүүгийн Фьючерсийн Бирж(одоо Euronext.liffe), Deutsche Terminbörse (одоо Eurex), Токиогийн барааны бирж(TOCOM) байгуулагджээ.
Өнөөдөр дэлхий даяар фьючерс ба фьючерс опционы 90 гаруй бирж байна:
Код
Ихэнх фьючерс гэрээ нь 4 тэмдэгтээр кодчилогддог. Эхний 2 тэмдэгт нь гэрээний төрлийг, 3 дахь нь сарыг, сүүлийнх нь оны сүүлийн тоог заадаг. Фьючерс гэрээний 3 дах (сарын) код нь
Жишээ нь, CLXO нь түүхий нефтийн (CL- crude oil), 2010 оны (0) 11-р сарын (X) гэрээ гэсэн үг.
Форвард, фьючерсийн ялгаа
Ангилал:Хугацааны бизнес
Монгол Ардын Нам
Түүх
Үндэсний засаг төрөө сэргээхээр хүчээ нэгтгэсэн Хүрээ ний ба Консулын 2 бүлгэм 1920 оны 6 сарын 25-нд “Монгол Ардын нам” нэртэй улс төрийн нэгэн байгууллага болж, тус байгууллагын нэрийн өмнөөс ОК(б)Н-ын Сибирийн товчоо, Зөвлөлт засгийн газартай хэлэлцээр хийж тусламж авсан билээ. 1921 оны 3 дугаар сарын 1-3-нд болсон зөвлөлгөөнөөр  удирдах байгууллага-Төв хороог сонгон, мөрийн хөтөлбөр “Монгол Ардын намаас түмэнд тунхаглан зарлах бичиг”-ийг баталснаар улс төрийн намын шинжийг бүрнээ олжээ. МАН, АТЗГ эх орноо чөлөөлөх тэмцэлд ард түмнээ удирдаж, 1921 оны хувьсгалыг ялалтад хүргэснээр улс үндэснийхээ тусгаар байдлыг сэргээн тогтоож, нийгмийн шинэчлэлийн  үйл хэргийг эхлүүлсэн түүхтэй. 1924 оноос тус намын дэргэд олон улсын коммжнист хөдөлгөөний байгууллага - Коминтерний төлөөлөгч суух болж, үндэстний ардчилсан үзлийг баримталсан МАН 1925 онд мөрийн хөтөлбөр, дүрэмд өөрчлөлт оруулж, нэрийг Монгол Ардын Хувьсгалт Нам /МАХН/ болгон өөрчилжээ.
МАХН нь Монголын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг сэргээн бататгаж, олон улсад хүлээн зөвшөөрүүлэх, нийгэм төрөө шинэчлэн хөгжүүлэх их үйлсийг удирдаж, улс үндэстнээ орчин үеийн соёл иргэншилд хүргэхэд түүхэн үүрэг гүйцэтгэсэн юм.Үүний хамт нийгмийг удирдан чиглүүлэгч хүчний хувьд түүхийн тодорхой үед гадаад, дотоод ээдрээтэй нөхцөл байдлын улмаас Монгол оронд гарсан сөрөг үйл явдлууд, нийгмийг хэт үзэл сурталжуулах, нийгмийн гишүүдийг үзэл бодлоор хяхан хавчих  үйл ажиллагаанаас ангид байсангүй.
Монгол Ардын Намын далбаа
Монгол Ардын Намын далбаа улаан, цагаан, хөх хосолсон өнгөтэй, урт, өргөн нь 2:1-ийн харьцаатай байна. Далбааны гуравны нэгийн хэмжээстэй эхний хэсэг нь Монгол Улсын тусгаар тогтнол, мандан бадрахын бэлгэдэл улаан, дунд хэсэг нь шударга ёс, эв нэгдэл, ариун нандины бэлгэдэл цагаан, төгсгөл хэсэг нь хөгжил дэвшил, төрт ёсны бэлгэдэл мөнх тэнгэрийн хөх өнгөтэй байна. Далбааны төв хэсэг дэх цагаан дэвсгэрийн дунд Монгол Ардын Намын бэлгэдлийг байрлуулна.
Харилцаа
Монгол Улсын Засаг захиргааны бүх нэгжид МАН-ын анхан шатны байгууллагууд байршин ажилладаг ба нийтдээ 121 мянга орчим гишүүнтэй. МАН-ын дэргэд Нийгмийн Ардчилал, Монголын Залуучуудын Холбоо, Нийгмийн Ардчилал, Монголын Эмэгтэйчүүдийн Холбоо, МАСОХ, МАН-ыг дэмжигч ахмадын холбоо зэрэг олон нийтийн байгууллага ажиллаж байна.
МАН нь уламжлалт харилцаатай ОХУ, БНХАУ-ын эрх баригч болон зүүний чиглэлийн намуудтай харилцаагаа хөгжүүлж байна. Түүнчлэн АНУ, Япон, ХБНГУ, Англи, Франц, БНСУ, Энэтхэг, Вьетнам, Лаос зэрэг орны улс төрийн олон намуудтай хамтын ажиллагаатай бөгөөд сүүлийн жилүүдэд АНУ-ын Бүгд Найрамдахчуудын Олон улсын хүрээлэн, ХБНГУ-ын Социал Демократ Намын дэргэдэх Эбертийн сан, архив зэрэг олон улсын байгууллагатай хамтран ажиллаж байна.
Намын дарга нар
- Үүрэг гүйцэтгэгч
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын нам Ангилал:Коммунист нам Ангилал:Социал демократ нам Ангилал:Социалист нам Ангилал:Коминтерний салбар Ангилал:1921 онд байгуулагдсан
12 сарын 17
12 сарын 17 нь Григорийн тооллын жилийн 351 дахь (өндөр жил бол 352 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 14 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1217 #17
Зээрд шонхор
Эмэгчин, залуу шонхор нь арай цайвардуу өнгөтэй.
Идэш тэжээл
Тэд голдуу шавьж хорхойгоор хооллох ба жижиг шувууд, мэрэгч, хэвлээр явагч иддэг.
Үржил
Зээрд шонхор байшин барилга, хад цохио, эсвэл модонд үүрлэн 3-6 өндөг гаргадаг.
Васко да Гама
Васко да Гама (Vasco da Gama) нь түүхэнд анх удаа Европоос Энэтхэг хүрэх далайн замаар аялж нээсэн Португалын эрэлчдийн ахлагч юм. Тэрээр 1469 онд (1460 гэж бас хэлэгддэг, тодорхойгүй) Португалын Синес хэмээх жижигхэн боомт хотод төрсөн байна.
1-р аялал
1497 оны 7-р сарын 8-нд Васко да Гамагийн баг 4 усан онгоцны бүрэлдэхүүнтэй замдаа гарчээ. Түүний удирдсан хөлөг онгоц нь Сан Габриэл нэртэй, 178т жинтэй, 27м урт, өргөн нь 8.5м, тавцангийн талбай 372м2 ба 150 хүнтэй байв. 2-р онгоц нь Сан Рафаэл, хэмжээгээр Сан Габриэлтэй бараг адил ба хөлгийн ахмад нь Васко да Гамагийн төрсөн ах болох Пауло да Гама байв. Бусад 2 онгоц нь харьцангуй жижигхэн бөгөөд нэг нь ачаа барааны зориулалттай байжээ.
Ийнхүү замдаа гарсан Васко да Гама 1497 оны 11-р сарын 22-нд Африкийн Сайн Итгэлт хошууг (Cape of Good Hope) тойрч өнгөрөн тэр үед Арабуудын эзэмшилд байсан одоогийн Мозамбикт хүрсэн байна. Тэндээс энэтхэг хөтөч хөлсөлж авсан ба энэ нь түүний аяллын амжилтад нөлөөлсөн гэгддэг. 1498 оны 5-р сарын 20-нд буюу замд гарснаас 10 гаруй сарын дараа Энэтхэгт хүрсэн байна.
3 сар Энэтхэгт өнгөрүүлээд тэндээ хэдэн португал хүмүүс үлдээгээд буцах замдаа гарчээ. Тэр үеийн усан онгоц дээрх хүнсний зүйл гэвэл цэвэр ус, талх, шош, давсалсан мах, бяслаг, дарс зэрэг голлож байлаа. Урт хугацааны аяллын замд шинэхэн ногоо, жимс зэргийн дутагдлаас болж олон далайчин бам тусаж байв. Уг өвчин нь жимс, ногоонд агуулагдах С витамины дутагдлаас үүсэх ба бүх бие нь сульдаж, тамирдан хүндэрвэл үхэлд хүргэдэг байна. Ийнхүү 180 хүн байснаас эсэн мэнд буцаж ирсэн нь 55 хүн байсан ба түүний том ах Пауло ч мөн хатуу, ширүүн аяллын замд нас баржээ. Васко да Гама 1499 оны 9-р сард Португалд буцаж ирсэн.
2-р аялал
Энэтхэгийн далайн усан цэргийн адмирал цол хүртсэн Васко да Гама 1502 оны 2-р сарын 12-нд 20 хөлгөөс бүрдсэн багийг ахлан Энэтхэг уруу 2 дахь аялалаа эхлүүлсэн.
3-р аялал
1524 онд 3 дахь удаагаа Энэтхэгийг зорьсон ба Гоад хүрснийхээ дараахан хумхаа өвчин тусаж 12-р сарын 24-нд Энэтхэгийн Коччи хотод нас барсан байна.
Чин Хай
Төв Ау Лак (Вьетнам) нутагт Хятад аав, Вьетнам ээж дундаас мэндэлсэн тэрбээр хожим нь Европт боловсрол эзэмшиж, тэндээ Улаан загалмайн  нийгэмлэгт ажиллаж байжээ.
Хүүхэд ахуй цагаасаа мацаг барьж сурагч байхдаа эмнэлгийн өвчтөнүүдийг асран, сэтгэл санааны дэмжлэг үзүүлж, ядарч зүдэрсэн хүмүүс, шархадсан зовсон амьтдад өөрийн чадлын хэрээр тусалдаг байжээ. Насанд хүрмэгцээ Чин Хай 1972 онд Европт очин 1975 онд Францын иргэн болсон ба тэнд суралцаж, тэндээ Улаан загалмайн нийгэмлэгт орчуулагчаар ажиллаж байхдаа шинжлэх ухаан, анагаах ухааны хошой докторын зэрэг хамгаалсан герман эмчтэй гэрлэжээ. Нөхөр нь түүний мятаршгүй чин эрмэлзлийг дэмжиж, гэрлэлтээ цуцлахыг зөвшөөрсний дүнд тэрбээр өөрийн номлолыг бий болгохоор Энэтхэгийн Гималайг зорьж олон жил хайсны эцэст дотоодын Гэрэл ба Аялгууг бясалгадаг Арьяабалын номын цогцыг уламжлан өгсөн амьд сэрүүн багшаа олж өөрийн номлолыг бий болгожээ. Хожим нь түүнийгээ бясалгалын Гуань Инь арга хэмээн нэрлэжээ. Тэр дэлхийн бараг бүх оронд айлчилж, 325 удаа ном тайлж байсан. 1999 онд зөвхөн 1 сарын дотор л Европын 18 оронд айлчилж байсан. Ийнхүү дэлхийн олон сая хүнд авшиг хүртээжээ. "Хэн нэг нь Их Багшаас авшиг хүртвэл урагш 5-7 үе нь чөлөөлөгдөж, үүнээс ч илүү үеийг, өөрөөсөө хойших мөн төчнөөн үеийг гэтэлгэх ба энэ үеүдэд хамаарах мал амьтан, бас тэдний ах дүүс төрөл садан, мөн найз нөхөд бүгд чөлөөлөгдөнө" гэж Их Багш Чин Хай бээр 1993 онд Женевт "Биднээр дамжуулан үйлдэхийг Бурханд зөвшөөрчих" ном тайлахдаа хэлжээ. Гэтэлгэж чөлөөлөх гэдэг нь дээш 3 ертөнцийг давуулж ахин төрөл авахааргүй болгохыг хэлж байгаа юм. 1999 онд Өмнөд Африкт болсон дэлхийн шашны их хурлыг нээж үг хэлсэн. Чин Хай Гусигийн Энхтайвны Шагнал (2006), 27 дахь Телли Шагналын тэргүүн байрын мөнгөн цом (2006), Лос Анжелесын хөгжмийн долоо хоногийн сайшаал (2002), Дэлхийн оюун санааны удирдагч шагнал (1994), Дэлхийн хүмүүнлэг иргэн (1994) зэрэг шагнал хүртжээ.[citation needed]  АНУ-ын төр засгаас жил бүрийн 10 дугаар сарын 25 болон 2 дугаар сарын 22-ны өдрийг "Чин Хайн өдөр" болгосон байна. Чин Хайд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обама Сайн үйлсийн төлөөх Ерөнхийлөгчийн шагналыг 2010 онд хүртээжээ. Чин Хайн дуу хөгжмийн "Дуу хөгжмөөр энхтайван, эв нэгдэлд хүрэхүй" хандивын концертыг АНУ-ын Лонг Бийч (1996), Вашингтон (1997), Холливүүдэд (1998) тус тус тоглож, орлогыг нь өнчин хүүхдийн асрамжийн газруудад хандивлажээ..
Мөн тэрбээр Монгол малын өтөг бууц озоны давхаргыг цоолсон хэмээн мэдэгдэж байжээ.
Эх сурвалж
http://www.crisis2peace.org/mn/book.php?b=&wr_id=28
http://www.crisis2peace.org/mn/book.php?b=&wr_id=19
http://smc2015.godsdirectcontact.net/vod/
http://edenrules.com/
http://gegeerel.mn/
http://www.suprememastertv.com/
Спартак (бүжгэн жүжиг)
Спартак нь Арам Хачатуряны бүжгэн жүжиг юм. Энэхүү бүтээл нь Ромчуудын эсрэг боссон боолуудын удирдагч Спартакийн Боолуудын гуравдугаар дайн буюу Спартакийн бослогын үеийн тэмцлийг харуулсан түүхэн сэдэвтэй бүжгэн жүжиг бөгөөд боолууд эрх чөлөөгөө олж авснаар дуусдаг нь жинхэнэ түүхээс ялгаатай юм. Хачатурян уг бүжгэн жүжгээ 1954 онд зохиож, үүнийхээ төлөө мөн онд Лениний одонгоор шагнагджээ. Анх 1956 онд Ленинград хотноо Леонид Якобсоны дэглэлтээр тайзнаа тоглосон байна. Гэхдээ Якобсон уламжлалт повант буюу хөлийн хуруун дээрээ бүжих элементийг өөрийн дэглэлтдээ оруулаагүй аж. Уг бүжгэн жүжиг Москвагийн Их Театрын тайзнаа 1958 онд Игорь Моисеевийн дэглэлтээр тавигдсан, гэхдээ 1968 онд Юрий Григоровичийн дэглэсэн хувилбар нь хамгийн их талархал хүлээж, амжилт олжээ. Спартак бүжгэн жүжиг нь Хачатуряны сор болсон бүтээлүүдийн нэг бөгөөд Орос, хуучнаар Зөвлөлт Холбоот Улсын Их Театрын хамгийн алдар цуутай бүжгэн жүжиг билээ.
Эшлэл
Ангилал:Бүжгэн жүжиг
Окано Исао
Окано Исао (岡野 功) нь олимп, дэлхийн аварга, Японы жүдочин юм.
Намтар
Тэрээр 20 настайдаа, Чү-О Их Сургуульд суралцаж байхдаа 1964 оны зуны олимпод оролцон, дунд жинд түрүүлж алтан медаль хүртжээ. Дараагийн жил нь мөн Дэлхийн АШТ-д түрүүлсэн. Түүнээс гадна 1967, 1969 онуудад Бүх Японы жүдогийн аварга шалгаруулах тэмцээний үнэмлэхүй ангилалд түрүүлж, 1968 онд үзүүрлэсэн бөгөөд үнэмлэхүй ангилалд Бүх Японы аварга цолыг хүртсэн хамгийн хөнгөн жинтэй жүдочин билээ. Тэрээр 25 насандаа зодог тайлж, Шооки Жүкү (одоогийн Түгээлтийн Эдийн Засгийн Их Сургуулийн жүдогийн баг)-г 1970 онд үндэслэн, улмаар Ниномия Казүхирог олимпийн аварга цолд хөтлөн хүргэсэн юм. Окано 1976 оны зуны олимпийн Японы жүдогийн шигшээ багийн дасгалжуулагчаар ажиллаж байснаас гадна Кэйо Их Сургууль (1989-1998), Токиогийн Их Сургууль (1989-2000)-д жүдогийн зааварлагч багшаар ажиллаж байв. Өдгөө тэрээр Түгээлтийн Эдийн Засгийн Их Сургуульд ажилладаг.
Эх сурвалж
Ангилал:Японы жүдоч Ангилал:Японы олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Японы олимпын оролцогч Ангилал:Японы жүдогийн дасгалжуулагч Ангилал:Ибараки аймгийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1944 онд төрсөн
Цахилгаан соронзон цацрал
Цахилгаан соронзон цацрал нь вакуум буюу материд өөр өөрийгөө түгээдэг долгионы үзэгдэл. Энэ нь өөр өөрсөддөө перпендикуляр фазтайгаар, энергийн тархалтийн зүгтэй перпендикуляр зүгт хэлбэлздэг цахилгаан, соронзон цацралыг бүрэлдэхүүн хэсгээс тогтоно. Цахилгаан соронзон цацрал нь долгионыхоо давтамжаас хамааран хэд хэдэн төрөлд хуваагдана: үүнд (давтамж ихсэх, долгионы урт багасах дарааллаар): радио долгион, микро долгион, терагерцийн туяа, хэт улаан туяа, үзэгдэх гэрэл, хэт ягаан туяа, рентген туяа, гамма туяа. Төрөл бүрийн организмүүд нь эдгээр давтамжуудаас нарийхан, өөрчлөгдөх завсрыг мэдэрдэг бөгөөд энэ хэсгийг үзэгдэх спектр буюу гэрэл гэнэ.
Цахилгаан соронзон цацрал нь үүнтэй харилцах материд дамжуулагдах болох энерги ба импульстай байна.
Гадаад холбоос
Ангилал:Цахилгаан соронзон
Хүний нөөц
Ямарч байгууллагын хувьд удирдлагын тогтолцоо нь санхүүгийн, хүний нөөцийн, үйлдвэрлэлийн, маркетингийн гэх мэт тодорхой чиглэлүүдтэй байдаг.
Өндөр үр бүтээлтэй ажиллахын тулд аливаа байгууллага хүний нөөцийн оновчтой уян хатан бодлого явуулах нь чухал. Өөрөөр хэлбэл хүний нөөцийг удирдах хэлтэс хэдий чинээ сайн ажиллана байгууллагын амжилт түүнээс шууд шалтгаалдаг. Тийм учраас аливаа байгууллагын хамгийн чухал нөөц бол хүн гэдэг нь зайлшгүй юм. Иймд байгууллагын ажилчдын мэдлэг чадвар, хөгжил болон тогтвор суурьшил зэрэг нь тухайн байгууллагын амжилтын үндэс болдог. Үүний тулд хүмүүсийг зөв удирдан хөгжүүлж чадвал тэд үр ашигтай ажиллаж түүнийхээ хэрээр хөгжиж, сэтгэж, бүтээлч сэтгэлгээтэй болдог байна.
Хүний нөөцийн удирдлагын хөгжлийн үндэс нь Их Британиас үүсэлтэй гэж үздэг бөгөөд боловсон хүчний менежменттэй салшгүй холбоотой. Хүмүүс анх хамтран хөдөлмөрлөж эхэлсэн үеэс боловсон хүчний менежмент албан бусаар үүссэн. Англи хэлээр "Human resourсе" орос хэлээр "Человечиский ресурсы" гэдэг үгийг монгол утга нь "Хүний нөөц" гэж орчуулагддаг. Хүний нөөцийн тухай олон тодорхойлолт, ухагдахуунууд байдаг. Гэвч эдгээрийг Монгол хэл дээрхи хүний нөөцийн менежментийн чиглэлийн сурах бичгүүдэд хомсхон тайлбарласан байдаг. Өөрөөр хэлбэл хүний нөөц гэдэг нь нарийн тайлбарлагдаж бичсэн зүйлс манай оронд хэвлэгдсэн нийт сурах бичгүүдэд ховорхон бөгөөд, их алсуур байдалтай тойм төдий бичсэн байна. Хүний нөөц гэдэг ойлголтыг хэрхэн тодорхойлж тайлбарласныг дурьдвал: "Хүний нөөц бол бусад нөөцүүдтэй харьцуулахад хамгийн шавхагдашгүй, арвин баялаг юм. Учир нь хэрвээ хүмүүсийг зөв удирдаж, хүмүүжүүлж чадвал тэд үр ашигтай хөдөлмөрлөхийн зэрэгцээ хөгжихийн хэрээр сэтгэж шинийг эрэлхийлэх бүтээлч сэтгэлгээтэй болдог.
Ангилал:Хүний нөөц
Сардин загас
Сардин загас нь жижиг биетэй, май загасны төрлийн өөхт загас юм. Уг загас нь Газар дундын тэнгисийн Сардин арлын орчимд маш элбэг байсан тул ийн нэрлэгджээ.
Эшлэл
Ангилал:Загас
Пацифизм
Пацифизм (pacificus латин үг – энхийг сахиулагч, pax- энхтайван ба facio - хийх) — дайныг эсэргүүцсэн хөдөлгөөн. Дайны ёс суртахуунгүй байдлыг авч хэлэлцэх нь дайнаас урьдчилан сэргийлэх гол арга гэж уг хөдөлгөөнийхөн үзэж байв.
Гадны холбоос
Ангилал:Энхтайван Ангилал:Улс төрийн онол
12 сарын 18
Тэмдэглэлт баярууд
Shinee хамтлаг Jong Hyun== Энэ өдөр нас барагсад ==
1218 #18
Монтенегрогийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Монтенегрогийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг (Фудбалска репрезентација Црне Горе) нь олон улсын хөлбөмбөгийн тэмцээн уралдаануудад Монтенегро улсыг төлөөлдөг баг юм. Тус улсын хөлбөмбөгийн холбоо хариуцдаг.
Тэд 2006 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний дараа бий болсон, дэлхийн тавцан дахь шинэ баг билээ. Тус тэмцээнд Серби, Монтенегро улсууд нэгдсэн баг оролцуулж, эхний шатны хамгийн сүүлчийн тоглолтоо 6 сарын 21-нд хийсэн бөгөөд хэсгээсээ шалгарч чадаагүй.
Монтенегро улс дангаараа оролцсон анхны том тэмцээн нь 2010 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний сонгон шалгаруулалт байсан бөгөөд тэд ФИФА-д элсч амжаагүй байсан тул 2008 оны хөлбөмбөгийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож чадаагүй. Анхныхаа тэмцээний урьдчилсан шалгаруулалтад тэд Европын 8-р хэсэгт Итали, Болгар, Ирланд, Кипр, Гүржийн багуудтай нэг хэсэгт багтан өрсөлдсөн ч ДАШТ-д оролцох эрх авч чадаагүй.
Цахим хуудас
Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг Хөлбөмбөг
Газар зүй
Анх "Жеографи-Газар зүй" гэдэг үгийг Грекийн математикч, одон орон судлаач, газар зүйч Эратосфен (МЭӨ 275-195 он) хэрэглэсэн байна. Газар зүйн үндсэн, уламжлалт 4 төрлийн судалгаанд, хүн болон байгальтай холбоотой үзэгдлийн тархалт, газар, бүс нутгийн судалгаа, хүн болон газрын харилцан холбоо, дэлхий судлалтай холбоотой судалгаа багтдаг байна.
Орчин үеийн газар зүйн судалгаа нь Дэлхий, хүн, байгалийн харилцан хамаарал, түүнтэй холбоотой үзэгдлийг судална. Хоёр үндсэн том салбар - физик газар зүй, нийгмийн газар зүй болон хуваагдана.
Танилцуулга
Ер нь бол, газар зүйчид картографчид шиг газрын нэрс ба дугаарыг судалдаг хүмүүстэй адилтгаж ойлгож болно. Хэдийгээр олон газар зүйч топономи болон карталогийг судалдаг боловч энэ нь тэдний гол судлах сэдэв биш. Газар зүйчид, үзэгдэл үйл явцын орон зай цаг хугацааны хуваарилалт, хүн ба хүний хүрээлэн буй орчны харилцаа холбооны онцлогийг судалдаг.
Газар зүйг XIX зууны сүүлчээр Ф. Рихтгофен, Д. Н. Анучин нар дор хаяж 7 шинжлэх ухааны цогц гэж тодорхойлсон байна. Үүнд:
Цахим холбоос
Ангилал:Байгалийн шинжлэх ухаан Ангилал:Шинжлэх ухааны мэргэжлийн салбар
Facebook
Facebook (компанийн бичдэг хэлбэр: facebook, урьдны нэр: thefacebook) нь дэлхийн хамгийн том нийгмийн сүлжээ бөгөөд Meta компани ( Facebook Inc. 2021.10.28 хүртэл ) хөтлөн явуулдаг байна. Facebooks (англ. үгчлэн орчуулбал: «нүүр ном», утгачилбал: «дурсамжийн дэвтэр») гэх нэр нь америкийн зарим коллежийн оюутнууд дунд тараадаг элдэв дүрстэй дурсамжийн дэвтрээс гаралтай юм.
Түүх
2004 оны 2 дугаар сарын 4-нд Марк Цукерберг Харвардын Их Сургуульд компьютерын чиглэлээр суралцдаг, дотуур байрны хажуу өрөөнийхөө Эдуардо Саверин (санхүүгийн захирал), Дастин Московиц (програмчин) болон Крис Хьюз найз нартайгаа хамт санаачлан Facebook-ийг хийж байв. Найзуудтайгаа байнга холбоотой байж болохуйц гүүр маягийн вэб сайтыг тэд анх бүтээхээр зорьж байв. Тийм ч учраас 2006 он хүртэл энэхүү сайт нь зөвхөн Харвард Коллежийн дотоод хүрээнд "Thefacebook" нэртэй ажиллаж байв. Ингээд 2006 оны 9 сараас хойш дэлхий дахинаа энэхүү том сүлжээ сайт нь нээгдэж, цахим хаягтай 13 нас хүрсэн хүн бүхэн бүртгүүлж орох боломжтой болсон түүхтэй.
2007 оны байдлаар Facebook-ийн гүйцэтгэх захирал Цукерберг дэлхийн тэрбумтнуудын нэг болсон. Тэрбээр компанийнхаа 30% гаруй хувийг эзэмшдэг бөгөөд энэ нь жилд $4 орчим тэрбумын цэвэр ашиг олдог байна. Forbes сэтгүүлээс түүнийг 23 настайдаа буюу хамгийн залуу тэрбумтан болсон хүнээр шалгаруулсан бөгөөд тэрбээр 20 гаруй насан дээрээ тэрбумтан болсон цөөн хэдэн хүний нэг юм.
Өмчлөгчид болон удирдлага
Үүсгэн байгуулагчид:
Хөрөнгө оруулагч байгууллагууд 2017 оны байдлаар 71,8% А ангиллын хувьцаа эзэмшигч гол компаниуд:
Удирдлага
Санхүүгийн үзүүлэлтүүд
Тус компанийн 2020 оны нийт орлого 85 тэрбум 965 сая доллар байжээ. Үүнээс цэвэр ашиг - 29 тэрбум 146 сая доллар. Тус компани орлогынхоо 97 хувийг реклам-сурталчилгааны үйлчилгээнээс олдог. 2021 оны эхний зургаан сарын байдлаар Facebook-ийн цэвэр ашиг 19.9 тэрбум доллар болсон байна.
Хориг тавьж хаасан байдал
Умард Солонгос, Мьянмар, Хятад, Иран, Куба, Туркменстан зэрэг, дэлхийн хэд хэдэн оронд тус нийгмийн сүлжээнд нэвтрэх эрхийг хаажээ. Ихэнх тохиолдолд хориг нь тус улсад болж буй улс төрийн үйл явц эсвэл шашны эсрэг үзэлтэй тэмцэх арга хэмжээ гэж тайлбарладаг байна.
Цахим холбоос
Эшлэл
Ангилал:2004 онд анх гарсан Ангилал:АНУ-ын аж ахуйн нэгж Ангилал:Видео портал Ангилал:Шуурхай зурвас илгээлт Ангилал:Нийгмийн сүлжээ  Ангилал:Чатны үйлчилгээ Ангилал:World Wide Web Ангилал:Дүрсэн харилцааны программ хангамж
Сьерра Леон
Бүгд Найрамдах Сьерра Леон Улс (Republic of Sierra Leone) буюу Сьерра Леон нь Баруун Африкийн баруун хэсэгт, Атлантын далайн эрэг дээр орших бүгд найрамдах улс юм. Хойд талаараа Гвиней, зүүн өмнөд талаараа Либери улстай хиллэнэ. Нийслэл нь Фритаун.
Боолчлолоос чөлөөлөгдсөн хар арьстнууд шилжин суурьшиж, 1808 онд Английн колони болсон бөгөөд 1961 онд тусгаар тогтнолоо олжээ. 10 орчим жил үргэлжилсэн иргэний дайн нь тус улсыг хүн амын дундаж наслалтаараа дэлхийд доогуур орох улсуудын нэг болгожээ.
Газар нутаг нь 72 мянган хавтгай дөрвөлжин км бөгөөд 2021 оны байдлаар 8 сая хүн амтай ажээ.
Англи хэл (албан ёсны боловч хүн дийлэнх хувь нь мэдэдгүй байна), мендэ хэл (өмнө хэсэгт дэлгэрсэн), темнэ хэл (умар нутагт дэлгэрсэн), крио хэл (англи хэлний үндсэн дээр бий болсон креол хэл, үндэстэн хоорондын хэл гэж үздэг, хүн амын 95 % орчим ойлгодог байна).
Хүн амын 60% -мусульманчууд, 30% -орон нутгийн бөө шашин, 10% -христийн шашинтан эзэлдэг байна.
Нэрний угшил нь XV зуунд үүссэн. Далайн эргийн нэрийг 1461 онд Португалийн далайчин Перу ди Синтра өгсөн бөгөөд уулын нурууг "Серра да Леоа" (португаль.Serra da Leoa ) - "арслангийн нуруу" гэж нэрлэжээ. "Сьерра Леон" (Испани. Sierra Leone) - "арслангийн уулс" гэсэн хэлбэрээр Испанийн газрын зураг дээр тэмдэглэсэн байдаг бөгөөд энэ хэсэгт амьдардаггүй арслангуудтай холбох шалтгаан байхгүй гэж зарим хүмүүс үздэг. Зарим хэл шинжлэлийн судлаачид арслангийн архирах, ууланд салхилахтай төстэй далайн эргийн улмаас уг нэр гарч ирсэн байж магадгүй гэж үздэг.
Орчин үеийн Сьерра Леоны нутаг дэвсгэр нь Баруун Африкт анх Европчуудын эзэмшилд байсан юм. Энэ газар хөл тавьсан Европын анхны оршин суугчид бол Португалчууд байв. Тэднийг эрэг дээр буух үед улс гэж байгаагүй, харин улс төрийн хувьд бие даасан овгууд л байсан ажээ. Тэд ижил төстэй боловч өөр өөр хэлээр ярьдаг байсан бөгөөд нийтлэг шашин гэж үгүй байсан гэж тэмдэглэлд үлдсэн байдаг байна.
Сьерра Леон 1961 оны 4 дүгээр сарын 27-нд тусгаар тогтнолоо олж авахад тус улсад хууль тогтоох, гүйцэтгэх эрх мэдэл нь парламент, засгийн газрын мэдэлд байсан бөгөөд генерал-амбан захирагчаар төлөөлүүлсэн Британийн хааныг нэрлэсэн төрийн тэргүүн гэж үздэг байв.
1971 онд Үндсэн хуулинд нэмэлт өөрчлөлт оруулсны дараа Сьерра Леоныг Бүгд найрамдах улс болгон тунхаглаж, ерөнхийлөгчид гүйцэтгэх эрх мэдлийг даалгасан.
2000 онд Английн Ерөнхий сайд Тони Блэйр хувьсгалт нэгдсэн фронтын босогчдын армиас нийслэл Фритаун хотыг хамгаалахаар 1500 Британийн цэргээ Сьерра-Леонд илгээжээ. 2007 оны 5-р сарын 30-нд Тони Блэйрийг Сьерра Леоны дээд удирдагчаар тунхаглан заралсан байдаг. Энэхүү цол нь Тони Блэйрт Сьерра Леоне Улсын Парламентад суух эрхийг албан ёсоор олгож байгаа юм. Тиймээс The Daily Telegraph сонинд мэдээлснээр тус улсын эрх баригчид иргэний дайныг зогсооход Тони Блэйрийн үүрэг ролийг тэмдэглэж байжээ.
Дармабала
Дармабала (1264-1292) нь Хубилай хааны дэд хүү Чингимийн 2-р хүү нь болж мэндэлжээ. Түүний эх нь Хонгирад аймгийн Хөхжин хатан юм. 1286 онд Хубилай хааны зарилгаар түүнийг Курё улсын Чэжү арал дахь Монгол цэргийн захирагчаар томилжээ. 1291 онд Хубилай хааны зарилгаар нийслэл Дайду хотод буцаан дуудан авчирсан. Гэвч удалгүй 1292 онд өвчнөөр таалал төгссөн.
Эхнэр,хүүхдүүд
Ангилал:1264 онд төрсөн Ангилал:1292 онд өнгөрсөн Ангилал:Жагсаалт (Юань улсын ван) Ангилал:Боржигин Ангилал:Юань улс
12 сарын 19
12 сарын 19 нь Григорийн тооллын жилийн 353 дахь (өндөр жил бол 354 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 12 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1219 #19
Шинжлэх ухаан
Шинжлэх ухааныг 2 үндсэн том бүлэгт хувааж болно.
Зарим тохиолдолд Математикийг 3 дахь бүлэг болох хийсвэр шинжлэх ухаан (formal science) болгон ялгах нь байдаг. Учир нь математик нь дээр дурьдсан байгалийн болон нийгмийн шинжлэх ухаануудын аль алинтай нь төстэй болон ялгаатай талуудыг агуулсан байдаг байна. Хийсвэр шинжлэх ухаанд статистик, логикийн шинжлэх ухаанууд багтана. Хийсвэр шинжлэх ухаанд гарсан томоохон ололтууд нь физик болон биологийн, химийн шинжлэх ухаанд мөн томоохон дэвшил гарахад нөлөөлнө. Хийсвэр шинжлэх ухаан нь таамаглал, онол, физикийн хуулиудын үндэс болох ба улмаар тэдгээр нь байгалийн болон нийгмийн аливаа үзэгдэлийн мөн чанарыг нээх, илрүүлэх суурь болно.
18-19-р зуунаас өмнөх үед шинжлэх ухааны сэтгэхүйг гагцхүү оюун ухааны сэдэлт, дедуктив логикийн захирамжаар тодорхойлдог байв.
Гадаад холбоос
Ангилал:Шинжлэх ухааны онол
Одон орон
Одон орон буюу Aстрономи (грекээр ἀστρονομία астрономиа „оддын ажиглалт“, ἄστρον астрон „од“ болон νόμος номос „хууль“) нь од гаригийг судлах шинжлэх ухаан юм. Астроном нь байгалийн шинжлэх ухааны хэрэгсэлийн тусламжтайгаар орчлонгийн объектуудын өөрөөр хэлбэл тэнгэрийн биетүүд (гариг, сар, астероид, од эрxэс, оддын бөөгнөрөл, нар, галактик болон галактик бөөгнөрөл), одод хоорондын матери болон сансарт үүсч бий болсон цацрагийн шинж чанарыг шинжлэн судалдаг. Мөн түүнчлэн орчлон ертөнцийн үүсэл болон түүний бүтцийг бүхэлд нь ойлгохыг гол зорилгоо болгодог.
Хэдийгээр энэ чиглэлийн хичээлийг цөөн тоогоор дунд сургуульд заах боловч астроном болон түүний судалгааны үр дүн нь нийтийн сонирхлын төвд байдаг. Сонирхогчдын астроном нь нэлээд өргөн тарxсан хобби юм. Энэ нь нэг талаас тэнгэрийн од эрчисийг чөлөөтэй ажиглах боломжтой учраас сонирхон үздэг бол нөгөө талаас түүний философи талаас нь хөндөгдөх асуултууд болон сансрын огторгуйд нисэх хүн төрөлхтөний хүсэл мөрөөдөлтэй холбогдон сэдвийн өргөн цар агуулж байдагтай ч холбоотой аж.
Пифагор, Фидий, Иоханес Кеплер, Николай Коперник, Галилео Галилей, Жордано Бруно, Исаак Ньютон зэрэг нэрт одон орон судлаачид байдаг.
Цахим хуудас
Ангилал:Шинжлэх ухааны мэргэжлийн салбар Ангилал:Байгалийн шинжлэх ухаан
Аньс
300px|thumb|Аньс Аньс (Vaccínium vítis-idaéa, lingonberry/cowberry) нь навчит ургамлын төрөл жижиг жимслэг үрээр үрждэг ойн ургамал юм. Төв ази, европ, хойд америкаар өргөн тархаж ургадаг. Жимс нь хүнсэнд өргөн хэрэглэгддэг. Монголчууд аньсны навч ба жимсийг ханиад томууг анагаахад өргөн хэрэглэдэг. Аньс нь хүйтэнд ногооноороо байдаг маш тэсвэртэй ургамал бөгөөд -40 ба түүнээс илүү градусын хүйтэнд ч тэсвэрлэдэг зундаа чийглэг сүүдэрлэг ойн бүсэд ургадаг, халуун зунтай бүсэд сайн ургадаггүй, хүчиллэг хөрсөнд ургадаг. Аньс нь олон төрлийн витаминууд аминхүчлүүд агуулдгаараа эртнээс олон орнуудад эмчилгээний ургамлаар хэрэглэгдэж байсан бөгөөд Швед, Канад зэрэг улсуудад хүнсэнд өргөн хэрэглэгддэг үндэсний хоолных нь чухал орц юм.ол Ангилал:Ургамал судлал Ангилал:Навчит ургамлууд Ангилал:Эмийн ургамал Ангилал:Эрүүл мэнд Ангилал:Ойн ургамлууд
Томас Пинчон
Америкийн нэртэй зохиолч Бага Томас Рагглз Пинчон (Thomas Ruggles Pynchon, Jr.) 1937 онд Нью-Йорк муж улсын Глен Коув хэмээх газар тѳржээ. Макартурын тэтгэлэг хүртсэн Пинчон нарийн тѳвѳгтэй романаар нэрд гарсан. Түүний уран зохиол, баримтат зохиолууд түүх, шинжлэх ухаан ба тоон ухаан зэрэг олон янзын сэдэв, төрлийг хамардаг. 1974 онд Пинчоны хамгийн алдаршсан "Таталцлын солонго" гэдэг роман АНУ-ын Үндэсний уран зохиолын номын шагналаар шагнагдсан бөгөөд Нобелийн утга зохиолын шагнал хүртэх магадлал өндөртэй гэлцдэг.
Пинчон Америкийн Нэгдсэн Улсын Тэнгисийн Цэргийн Хүчинд 2 жил цэргийн алба хааж Корнеллийн их сургуулийг англи хэлний мэргэжлээр тѳгсчээ. 1950-д оны сүүл, 1960-д оны эхээр Пинчон хэд хэдэн ѳгүүлэг хэвлүүлснийхээ дараа роман бичих болсон нь түүнийг алдаршуулжээ: В. (1963), 49-p бүлгийн хашгиралт (1966), Таталцлын солонго (1973), Мэсон Диксон хоёр (1997). Пинчон маш чимээгүй амьдралтай бөгөөд тун цөөхөн гэрэл зураг нь хэвлэлд нийтлэгдэж байсан. 1960-д оноос түүний хаана байгаа тухай, түүний ямар хүн болох талаар олон цуурхал яриа таржээ.
Ангилал:АНУ-ын зохиолч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1937 онд төрсөн
Турамтай шонхор
Турамтай шонхор (Falco vespertinus) нь Шонхорынхон овгийн махчин шувуу юм. Энэхүү шонхор нь зүүн Европ болон Азид тархан нутаглах ба өвлийн улиралд Африкруу нүүдэллэдэг.
Урьд Амарын шонхорыг энэ шонхорын дэд зүйл хэмээж байсан ч өдгөө тусдаа зүйл болох нь тогтоогдоод буй. Гэхдээ эдгээр шонхорууд нь маш ойр төстэй юм. Мөн энэ 2 зүйл нь бусад шонхорын дотроос Хайргууна шонхортой илүү ойр холбоотой болно.
Гадаад төрх
Турамтай шонхор дунд хэмжээнийх ба урт далавчтай. Нас бие гүйцсэн эрэгчин нь улаан сүүл, хөлнөөс бусад хэсэг нь хөх саарал өнгөтэй. Эмэгчин нь саарал нуруу, далавч, улбар шаргал толгой, өвөр, мөн цагаандуу царай, хар нүдний судалтай.
Тэд 28-34 см урт, далавчаа дэлгэхэд 65-75 см юм. Турамтай шонхор өдрийн идэвхит шувуу бөгөөд голдуу томхон шавьж, жижиг хөхтөн амьтад, шувуугаар хооллодог. Тэд турлиах зэрэг бусад шувуудын хуучин үүрэнд үүрлэн 2-4 өндөг гаргадаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Шонхорынхон
12 сарын 20
12 сарын 20 нь Григорийн тооллын жилийн 354 дахь (өндөр жил бол 355 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 11 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1220 #20
Далайд гарцгүй улс
Өдгөө далайд гарцгүй, зөвхөн газраар хиллэдэг 44 улс байна.
Эдгээрээс 16 нь Африк, 14 нь Европ, 12 нь Ази, 2 нь Өмнөд Америк тивийнх аж. Мөн далайд гарцгүй улстай хиллэдэг өөрөө бас далайд гарцгүй Лихтенштайн, Узбекистан гэх 2 улс бий. Түүнчлэн эргэн тойрон ганц улсаар хүрээлэгдсэн Ватикан, Сан-Марино, Лесото гэх 3 улс, хоёр улсаар хүрээлэгдсэн Андорра, Балба, Бутан, Молдав, Монгол, Лихтенштайн, Эсватини гэх 7 улс байгаа юм.
85 сая хүн амтай (2009 онд) Этиоп хамгийн их хүн амтай далайд гарцгүй улс болно. Мөн Уганда (32,4 сая), Балба (29,3 сая), Узбекистан (28,6 млн) улсууд 20 саяаас илүү хүнтэй юм.
Далайд гарцгүй орнуудаас Казахстан (2 724 900 км²) хамгийн том нутаг дэвсгэртэй бол Монгол (1 566 500 км²), Чад (1 284 000 км²), Нижер (1 276 000 км²), Мали (1 240 000 км²), Этиоп (1 104 300 км²), Боливи (1 098 581 км²) улсууд сая км²-аас том нутаг дэвсгэртэй.
Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын Олон улсын судалгааны төв
Засгийн газар хоорондын "Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын Олон улсын судалгааны төв" байгууллага Улаанбаатарт ажилладаг.
“Далайд гарцгүй хөгжиж буй орнуудын Олон улсын судалгааны төвийг байгуулах олон талт хэлэлцээр”-т нэгдсэн улсуудын төлөөллөөс бүрдэж, жилд нэг удаа хуралддаг.
Түүх
Газар зүйн хувьд далайд гарцгүй улс ашиггүй гэгдэж ирсэн. Учир нь далайд гарцгүй улсын хувьд загас агнуур зэрэг далайн баялгийг ашигладаг салбарууд хөгжих үндэсгүй гэдгээс гадна гадаад худалдаанд чухал байр суурь эзэлдэг далайн тээвэр эрхлэн явуулах боломжгүй болно. Хүн төрөлхтөн далайн эрэг орчмын газар нутгуудад төвлөрч амьдрах хандлагатай байдаг тул далайд гарцгүй улсууд хүн ам цөөн байх нь олон. Иймээс улс орнууд далайд гарцтай болохын төлөө өөр хоорондоо тэмцэлдэж иржээ.
Далайд гарцгүй улсад үзүүлэх хөнгөлөлт
Далайн хуулийн тухай НҮБ-ийн конвенц ёсоор далайд гарцгүй улсууд бусад улсын нутаг дэвсгэрээр дамжин өнгөрөх татвар төлөлгүйгээр далайд гарах эрхтэй байдаг. Мөн НҮБ нь хөгжиж буй далайд гарцгүй орнуудад үзүүлэх тусламжийн хөтөлбөр хэрэгжүүлдэг.
Бараг далайд гарцгүй улс
Дараах орнуудын далайд гарах гарц нь мөчидхөн байдаг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Улс төрийн газар зүй Ангилал:Төрийн байгууламж
Японы Үндсэн Хууль
Цахим холбоос
Ангилал:Дайны дараах Японы түүх  Үндсэн Хууль Ангилал:20-р зууны эрх зүйн эх сурвалж Ангилал:1946 оны улс төр Ангилал:Үндсэн Хууль улс орноор
Гамала
Гамала (1263-1302) нь Хубилай хааны 2-р хүү Чингим хунтайж болон түүний эхнэр Хөхжин хатнаас ууган хүү нь болж мэндэлжээ. Тэрээр Есөнтөмөр хааны эцэг бөгөөд Хархорум төвтэй Монгол нутгийг 1292-1302 он хүртэл Жинь ван цолтойгоор захирч байсан. Түүнийг нас барсны дараа түүний суудлыг дунд хүү Есөнтөмөр залгамжилсан.
=Гэр бүл=
Хатад, үр хүүхэд
Юань улсын судрын 114-р дэвтэр "Хатад сул хатдын цадигт" Гамала ван гурван хатантай гэжээ. Үүнээс Буянкэлимиши хатны намтар бичигдсэн байдаг.
Охин
=Ишлэл=
Ангилал:1263 онд төрсөн Ангилал:1302 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Жагсаалт (Юань улсын ван)
Николай Мюллер
Николай Мюллер (Nicolai Müller; 1987 оны есдүгээр сарын 25-нд Лор на Майне хотод төрсөн) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд «Хамбург» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
«Майнц 05» Мюллертэй 2015 оны улирал шувтартал 2011 онд гэрээлэв.
Мюллер 2014 оны наймдугаар сарын 6-нд «Хамбургтай» 4 жилийн гэрээгээр нэгдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Гройтер багийн тоглогч Ангилал:Зандхаузен багийн тоглогч Ангилал:Майнц 05 багийн тоглогч Ангилал:Хамбург багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Масада
Масада (Еврей хэл:מצדה) нь Сөнөсөн тэнгисийн ойролцоох Иудейн цөлийн зүүн захад орших аварга том хадан тэгш өндөрлөгт орших Израилын эртний ордон, бэхлэлтийн туурийг агуулсан нутаг юм. Жүүд-Ромын нэгдүгээр дайны (Их жүүдийн бослого) дараа Ромчууд энд байсан бэхлэлтэд хоргодсон бууж өгөхөөс илүүгээр үхлийг эрхэмлэсэн босогч Жүүдүүдийг бүслэн авч, яргалан хядсан гэдэг. МЭ I зууны үеийн Ромын эзэнт улсын Жүүд түүхч Жозефийн тэмдэглэснээр МЭӨ 31- 37 оны хооронд Масадагийн цайзыг Аугаа Херод хаан бослогоос сэргийлэн өөрийн хоргодох газар болгон байгуулжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн цайз Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Израилын археологийн олдворт газар Ангилал:Израилын байгалийн цогцолборт газар Ангилал:Израил дахь дэлхийн өв Ангилал:Израилын Өмнөд дүүрэг Ангилал:Негев Ангилал:Урьдын цайз Ангилал:Эртний Еврейн түүх
Мадурай
Мадурай нь сая гаруй оршин суугчтай, Энэтхэгийн Тамил Наду мужийн гурав дахь их хот юм. Вайгай голын эрэгт орших Мадурай хот нь хоёр мянганы туршид томоохон суурин газар байсаар ирсэн билээ. Ийнхүү өнөөг хүртэл оршин буй дэлхийн хамгийн эртний хотуудын нэг болно. Тус хот нь Мадурай тойргийн төв юм. МЭӨ 600 оны үед оршин тогтнож байсан Пандья вант улсын нийслэл анхандаа Коркайд байсан бөгөөд хожмоо I Недунж Челияны хаанчлалын үед Коодал (одоогийн Мадурай) руу шилжжээ. Мадурайд Пандьячууд болон Мадурай Наяакийн хаадын бариулсан, Дравид загварын уран барилгын хийц бүхий сүм хийдүүд олон бий. Мадурай нь Энэтхэгийн Хинду шашны мөргөлийн томоохон төвүүдийн нэг юм.
Мадурайг заримдаа Уулзвар хот (Koodal nagaram), Мэлрэг цэцгийн хот (Malligai maanagar), Сүм хийдийн хот (Koil maanagar), Унтдаггүй хот (Thoonga nagaram), Дөрвөн уулзварын хот (Naanmada koodal) гэхчлэн нэрлэх нь бий.
Трактор
thumb|ЗСБНХУ-д үйлдвэрлэгдсэн МТЗ-52 thumb|[[Жон Дийр трактор]] Трактор нь хөдөө аж ахуй болон барилга бүтээн байгуулалтад чирэх, түлхэх зэрэгт голлон зориулагдсан ажлын машин юм. Хөдөө аж ахуйн машин гэсэн ойлголтод газар хагалах гэх мэт хүч шаардсан ажлыг механикжуулах зориулалтай байсан ч орчин үед олон зорилгоор ашиглах болсон. Хөдөө аж ахуйн тоног төхөөрөмжийг тракторын урд зүүх, хойноос чирэж хэрэглэнэ. Трактор гэдэг үг нь латин хэлний trahere татах буюу чирэх гэсэн үгнээс гаралтай.
Түүх
thumb|Уурын хөдөлгүүртэй трактор Анхны тракторууд нь уурын хөдөлгүүртэй байсан бөгөөд уян дамжилгын тусламжтай хөдөлдөг байсан.
Тракторын бүтэц
Трактор хойд тэнхлэгэн дэх хоёр том дугуй, урд тэнхлэгэн дэх залах хоёр дугуйнаас бүрдсэн тээврийн хэрэгсэл юм. Жолоодлого нь хойд тэнхлэгын дээр, бага зэрэг урд байралсан байна. Сүүлийн үеийн трактор кабинтай болсоноор илүү аяуулгүй, тав тухтай болсон.
Дэлхийн улсуудын цахилгааны үйлдвэрлэл
Тухайн орны цахилгааны үйлдвэрлэл нь тэр улс хэр сайн хөгжисөн ба хөгжих боломжтойг харуулдаг чухал үзүүлэлт юм. Жишээлбэл сүүлийн 10 жилд хамгийн хурдтай хөгжиж чадсан БНХАУ-ын цахилгааны үйлдвэрлэл АНУ-ыг давсан үзүүлэлттэй байна. Гэхдээ нэг хүнд ноогдох цахилгаан үйлдвэрлэлээрээ Хятад нь Америк болон Европоос хол доогуур байдаг. 2013 онд дэлхийн нийт улсууд 23,1 тераватт цахилгаан үйлдвэрлжээ.
Эшлэл
Ангилал:Цахилгаан эрчим хүчний эдийн засаг Ангилал:Эдийн засгийн дээд амжилт Ангилал:Эдийн засгийн жагсаалт
Торстен Фрингс
Торстен Фрингс (Torsten Frings) (1976 оны арваннэгдүгээр сарын 22, Баруун Герман, Хойд Рейн-Вестфалиа, Вюрзелен) — Германы зодог тайлсан хөлбөмбөгчин, Вердерийн туслах дасгалжуулагч.
Рон Влар
Рон Петер Влар (Ron Peter Vlaar, 1985 оны хоёрдугаар сарын 16-нд Коггенланд дүүрэгт төрсөн) — Нидерландын хөлбөмбөгчин бөгөөд Астон Вилла болон Нидерландын шигшээд төвийн хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
АЗ-ийн зургаан жил бэлтгэгдсэн Вларыг 2005 оны арванхоёрдугаар сарын 28-нд Фейеноорд элсүүлэн, 2006 оны нэгдүгээр сарын 15-нд Витесстэй тоглоход гараалж байв.
Төвийн шилдэг хамгаалагч Вларыг Астон Вилла элсүүлэн, 2012 оны долоодугаар сарын 27-нд гурван жилээр гэрээлсэн.
Холбоос
Ангилал:1985 онд төрсөн Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгчин Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:АЗ багийн тоглогч Ангилал:Фейеноорд багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Нидерландын лигийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Нидерландчууд
Аймгийн наадам
Монголчуудын уламжлалт Үндэсний их баяр наадмын адил аймгийн цол олгодог аймгийн баяр наадам нь эртний уламжлалт наадам юм.
Цэргийн баяр наадмын түүх
Аймгийн цолтой дүйцэх цэргийн начин, заан арслан цолыг анх 1960-аад оны үеэс албан ёсоор олгож эхэлсэн гэдэг. Тухайлбал, 1961 онд явагдсан Монголын бүх ард түмний спартакиадын өмнөхөн явагдсан цэргийн спартакиадад түрүүлсэн Т.Зундуй/улсын заан/-д цэргийн арслан, үзүүрлэсэн Б.Санжаад “цэргийн заан” цол анх олгосон билээ. Үүнээс хойш бүх цэргийн наадамд түрүүлж цэргийн арслан цол хүртсэн Ч.Өвгөнхүү, Г.Баттогтох, Т.Артаг нарын олон бөхчүүд цолоо ахиулж, улсын цол хүртсэн байна. Түүнчлэн Булганы “дэгээ” хэмээх Н.Батчулуун, Төв аймгийн харъяат “онгоц” хэмээх Д.Чойжамц, Г.Цэсэнхүү, Өвөрхангай аймгийн харъяат Д.Цэрэндорж, Ц.Шаравдорж, Б.Пүрэвтогоо, Ховд аймгийн харъяат Д.Пүрэвжав, Дундговь аймгийн харъяат Ж.Санжаасүрэн нарын олон хүчит бөхчүүд цэргийн цолтойгоо үлдэж улс, аймгийн наадамд амжилттай барилдан цолоо батласан байдаг билээ. Харин сүүлдээ цэргийн ангиуд, “Алдар”, “Хүч” нийгэмлэгийн аварга шалгаруулах барилдаанд олгох болсноор хавтгайрах хандлагатай болсон ч 1990 онд МҮБХ байгуулагдан, улмаар цэргийн цол олгох бүх цэргийн наадмыг жилд нэг удаа хийж байхаар Үндэсний бөхийн барилдааны дүрэмд оруулж өгсөн юм. Ингээд 1992 онд анхны баяр наадмыг Үндэсний соёл амралтын хүрээлэнд зохион явуулж Монгол улсын начин Содномын Дэлгэрбат цэргийн заан цолтой  түрүүлэн Цэргийн арслан цолыг хүртсэнээр одоо жил бүр Улсын баяр наадмын  өмнө аймаг, цэргийн цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон томоохон наадам болон явагдсаар байна. 1992-2009 оныг хүртэл 128 бөх барилдуулан цэргийн арслан, заан, начин цолыг олгож байгаад 2010 оны Бүх цэргийн баяр наадмаас эхлэн 256 бөх барилдуулан цэргийн харцага цолыг нэмэн олгож эхэлжээ.
Цэргийн наадмын түрүү, үзүүр
1992 оноос эхлэн зохиогдсон хугацаанд энэхүү баяр наадмаас цол хүртсэн бөхчүүд улсын цол хүртдэг булган сүүлтэй наадам гэгдэх болсон билээ. Цэргийн баяр наадамд Дорнод аймгийн Цагаан-овоо сумын харъяат улсын начин Дондогийн Цогзолдорж, Увс аймгийн Сагил сумын харъяат улсын харцага Арслангийн Бямбажав, Архангай аймгийн Хашаат сумын харъяат улсын аварга Чимэдрэгзэнгийн Санжаадамба нар хоёр удаа түрүүлж байсан байна. Харин Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын харъяат улсын харцага Түмэннасангийн Амартүвшин хоёр удаа үзүүрлэсэн амжилтыг үзүүлжээ.
12 сарын 21
12 сарын 21 нь Григорийн тооллын жилийн 355 дахь (өндөр жил бол 356 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 10 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1221 #21
Малайз
Малайз (Малай: Malaysia) нь 13 муж, 3 холбооны нутгаас бүрдэх Зүүн Өмнөд Азийн орон юм. Нийт газар нутгийн хэмжээ нь 330,803 кв.км. Нийслэл хот нь Куала Лумпур, Холбооны Засгийн газар Путражаяа хотод байрлана. 2018 оны байдлаар улсын нийт хүн ам 31 сая 890 мянга бөгөөд 70 % орчим нь хотод амьдардаг. Албан ёсны хэл-малай.
Улсын газар нутаг нь Өмнөд Хятадын тэнгисээр зааглагдсан хоёр салангид, тодруулбал Энэтхэг-Хятадын хойг дахь Баруун Малайз, Калимантан арал дахь Зүүн Малайзаас бүтнэ. Малайз нь Тайланд, Индонез, Сингапур, Бруней, Филиппинтэй хиллэнэ. Тус улс нь экваторт ойрхон учраас халуун орны уур амьсгалтай.
Гадаад харилцаа
НҮБ болон Зүүн өмнөд азийн олон улсын байгууллага болох АСЕАН-ны гишүүн. Мөн Исламын орнуудын хамтын ажиллагааны байгууллага, АПЕК-ын гишүүн орон.
Монгол-Малайзын харилцаа
Монгол Улс Малайз Улстай 1971 оны 9 дүгээр сарын 8-нд дипломат харилцаа тогтоосон. Монгол Улс Малайз Улсыг Бангкок дахь ЭСЯ-наас хавсран хариуцдаг. 1994 оны 4 дүгээр сараас монголчууд 30 хүртэл хоног Малайз Улсад визгүй зорчих эрхтэй болсон. Малайзад 2017 оны байдлаар 350 орчим монгол иргэн оршин сууж байгаа бөгөөд тэдний 250 нь Малайзын их, дээд сургууль, коллеж, хэлний дамжаанд суралцаж байна.
Газар зүй
thumb|left|Олон арлын нэг Редан арал thumb|left|Калимантан арлын газар зүйн зураг Малайз орон 329,847 км² газар нутаг эзлэсэн дэлхийн 67-р том орон. хойгийн Өрнө Малайз нь Тайландтай, арлын Дорно Малайз нь Индонез, Брунейтэй газраар хиллэдэг. Сингапуртай багахан хоолой дээгүүрх гүүрээр холбогддог. Тэнгисийн хянах мужаар Вьетнам, Филиппинд тулна. Малайзын хоёр хэсгийг Хятадын өмнөд тэнгис заагласан.
Энэтхэг-хятадын хойг дахь Өрнө Малайз 740 км урт, 322 км өргөн. Хоёр талын нам доор газрыг зааглан голоор нь Титиванса нуруу тогтжээ. Уул нурууд ширэнгэн ойтой, боржин гэх мэт магмын гаралт чулуулагтай. Жохор мужийн өмнөд үзүүрийн Пиай хошуу Евразийн эх газрын өмнөд цэг юм. Малаккын хоолойгоор Суматра арлаас зааглагдана. Эргийн урт 1931 км.
Калимантан арал дээрх Дорно Малайз арлын төв рүү, Индонез-Малайзын хил дагуу уул нуруудтай. Крокер нуруу Саравак, Сабах хоёр мужийг тусгаарлана. Энд Малайзын хамгийн өндөр Кинабалу уул (4095 м) бий. Саравакт Мулу агуй гэх онцгой тогтоцтой газар байдаг.
Малайз эрэг дагуу олон аралтайгаас Банги арал хамгийн том. Малайз экваторын уур амьсгалтай, их чийгшдэг, дотроо уулын, нам доор газрын, эргийн, мөн муссон салхины нөлөөгөөр гээд газар газарт өөр байдаг. Жилд дунджаар 250 см хур тунадас унадаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн орон Ангилал:Зүүн Өмнөд Ази  Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Холбооны Хаант Улс
Найрал дуу
Найрал дуу нь ( хорос „бүжгийн талбай“, „тойрон бүжиг“, „бүжгийн чуулал“) нь хөгжимд тухайн дууны өнгө бүрийг хэд хэдэн хүн зэрэг дуулах дуучдын чуулгыг хэлдэг. Түүнээс гадна найрал дуу буюу хор гэх нэршлээр тухайн чуулгын дуулах бүтээлийг бас нэрлэдэг. Дуурийн гол тулгуур багана болсон найрал дуу нь дуурийн гол баатрын сэтгэл санааг хуваалцах, дэмжих, үйл явдлын зангилаа асуудлыг тайлахад гол үүрэг гүйцэтгэдэг.
Дуурийн найрал дууны томоохон төрөлд:
Найрал дуучдыг дуулах цар хүрээгээр нь 4 ангилна.
Ангилал:Сонгодог хөгжим Ангилал:Найрал дууны төрөл зүйл Ангилал:Хөгжмийн хамтлагийн төрөл
Монгол Улсын төрийн дуулал
thumb|210px|[[Улаанбаатарт босгосон төрийн дууллын нот бичээст хөшөө]] Монгол улсын төрийн бэлгэ тэмдэгийн нэг болох Монгол улсын төрийн дуулал 1950 онд батлагджээ.Цэндийн Дамдинсүрэн үгээр Билэгийн Дамдинсүрэн, Лувсанжамбын Мөрдорж нарын зохиосон энэхүү төрийн дуулал нь сүүлд 2006 онд засвар оруулж байжээ.
Түүх
1950 оныг хүртэл Монгол Улсад албан ёсны төрийн дуулал байгаагүй юм. Төстэй үүрэг бүхий дуу хэд байсан гэдэг.
"Эртний сайхан" дууг хуучцуул "Чингисийн төрийн сүлд дуулал" хэмээн ихэд хүндэтгэж байжээ. 1930-аад оны үеэс дуулахаа больж мартагдаж байсан энэ дууг 1935 онд алдарт дуучин Магсар хурцын Дугаржав уртын дууны түүвэр номонд оруулсанаар дууны үг нь хадгалагдан үлджээ. Мөн МУГЖ, алдарт уртын дууч Ж. Дорждагва 1970 онд хэвлүүлсэн "Уртын дуу"- ны түүвэр номондоо "Эртний сайхан" дууны үгийг тухайн үеийн үзэл суртлын нөхцал  байдалд зохицуулан өөрчилжээ. Английн цэрэг Түвдэд цөмрөн ороход 13-р далай лам Түвдэнжамц дайжиж 1904 онд Монгол оронд залран ирж жил гаруй (1906 он хүртэл) байх хугацаандаа энэхүү дууны төгсгөлд "Банчин далай ламдаа бараа болон жаргая" гэж нэмж дуулдаг болсон байна. 1911 онд Богд Жавзандамба хутагтыг хаан ширээнд заларсны дараа энэхүү дуунд "Хаан эзэн Богдын хамт бүгдээрээ жаргая" хэмээн түрдэг болжээ.
Хэдийгээр төрийн сүлд дуулал хэмээн албан ёсоор цоллоогүй боловч 1921 оны ардын хувьсгалын дараах үеэс эхлэн дуулагдаж, хэрэглэгдэж XX зууны дунд үед хүрч ирсэн дуу бол “Монгол интернационал” (1922 оны үе) хэмээх дуу юм. Шинэ цагийн монголын утга зохиолыг үндэслэгчдийн нэг С. Буяннэмэхийн үг, ая болох энэ дууг монголчуудын нэгэн үеийнхэн төрийн дууллын хэмжээнд хүндэтгэн дуулж байжээ.
Түүхийн баримтаас үзвэл төрийн шинэ дууллын шүлэг зохиох, түүний сонгон шалгаруулалтын ажил 1945 оны үеэс эхлэж байжээ. Тухайн үеийн урлагийн хэрэг эрхлэх газраас “Монгол улсын шинэ дууллын үгийг зохиох хаалттай уралдааны дүрэм”-ийг гаргаж шүлгийн агуулга, хэлбэрийн хувьд тусгай заалт, чиг хандлагыг өгчээ. Шүлгийн уралдаанд 1945 оны 12-р сарын 31 гэсэн хугацаа тогтоож өгсөн хэдий боловч бүтээлүүд нь 1946 оны 4 дүгээр сар хүртэл ирсээр байсан ба энэхүү шүлгийн уралдаанд Ц. Дамдинсүрэн, Ц. Цэдэнжав, Д. Даржаа, Ч. Лодойдамба, Тойвгоо, Нацагдорж, Л.Дүгэрсүрэн, Д.Цэдэн, Д. Сэнгээ, Г. Чүлтэм, Наваандоо, Цэрэнжав зэрэг зохиолч, яруу найрагчид оролцжээ. Харин бэлэн болсон шүлгүүдэд нь Б. Дамдинсүрэн, Лха. Дорж, Ж. Дорждагва, Л. Мөрдорж, Д. Лувсаншарав, Г. Жамъян нар ая зохиож оролцсон нь 1949 оны эхээр бэлэн болов. Шинэ дуулал шалгаруулах ажилд маршал Х.Чойбалсан өөрийн биеэр оролцон ая, дууны олон хувилбараар харьцуулан сонсож байжээ. Ингээд “Хад” гэх нууц нэрээр оролцсон Б.Дамдинсүрэнгийн зохиосон аялгууны эхний хэсгийг “Бор шувуу” хэмээх нэртэй Л.Мөрдоржийн дууны төгсгөлийн хэсэгтэй нийлүүлсэн хувилбарыг сонгон авч симфони найрал хөгжим, цэргийн үлээвэр найрал  хөгжим, найрал дуу, эрэгтэй чуулга, эрэгтэй гурвал, гоцлол зэрэг байдлаар олон удаа сонссоны эцэст баталж Улсын Бага Хурлын зарлиг гаргажээ.
БҮГД НАЙРАМДАХ МОНГОЛ АРД УЛСЫН БАГА ХУРЛЫН ТЭРГҮҮЛЭГЧДИЙН ЗАРЛИГ
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын шинэ сүлд дууллыг батлах тухай.
1.     Үгийг Ц.Дамдинсүрэн зохиож, хөгжмийг Л.Мөрдорж, Б.Дамдинсүрэн нар оруулсан Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын шинэ сүлд дууллыг баталсугай.
2.     Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын шинэ сүлд дууллыг 1950 оны 5 дугаар сарын 1-нээс эхлэн улс даяар дуулж хэрэглэсүгэй.
Улсын Бага Хурлын тэргүүлэгчдийн дарга Бумцэнд
Улсын Бага Хурлын тэргүүлэгчдийн нарийн бичгийн дарга Баяр
1950 оны 4-р сарын 26-ны өдөр
Улаанбаатар хот.
Паскалэ Гравина
Паскалэ Гравина (Pasquale Gravina, 1970 оны 5 сарын 1-нд Молисегийн Кампобассод төрсөн) нь Италийн мэргэжлийн волейболчин юм.
Гравина 202 см өндөртэй бөгөөд дундын довтлогчоор тоглодог байв. Майнор лигүүдэд хэдэн жил тоглосны дараа 1988 онд Италийн волейболын АШТ-ий нэдүгээр дивизионы Фалконара багт 1988 оноос эхлэн тоглох болжээ. Түүний ур чадвар, ялангуяа хаалт хийх чадварыг үнэлж шилдэг багуудын нэг болох Парма баг 1990 онд өөрийн болгож авсан. Парма багтайгаа 1992, 1993 онд лигийн аварга болсноор шигшээ багтаа тогтмол дуудагдах болсон байна. Хожим Сисли Тревисо багт байхдаа дахин 4 удаа лигийн аварга цолыг хүртжээ.