RAID
RAID үүсгэх арга Компьютерт RAID багц үүсгэхэд үйлдлийн системд суурилсан софтвэйр RAID, тусгай контроллер төхөөрөмж ашигладаг хардвэйр RAID хэмээх хоёр үндсэн арга ашигладаг. Софтвэйр RAID Үйлдлийн системд суурилагдсан софтвэйр RAID ашиглах тохиолдолд багц үүсгэхтэй холбоотой тооцоолох ажиллагаа төв процессорт явагддаг, хатуу дискний контроллер болон төв процессорыг холбогч түгээгүүрээр RAID-тэй холбоотой илүү нэмэлт өгөгдөл давхар дамжих болдог зэргээс шалтгаалан процессор болон түгээгүүрийн ачаалал ердийнхөөс ихэсдэг байна. MS Windows 2000, XP, Vista болон Apple Mac OX-ийн сервер хувилбар, Linux, Free BSD, Solaris зэрэг ихэнх үйлдлийн систем RAID 0, RAID 1, RAID 5, RAID 10 гэх мэт түгээмэл түвшин дэмждэг. Хардвэйр RAID Хардвэйр RAID үүсгэхэд тусгай зориулалттай контроллер чип ашиглана. Ийм контроллер нь сервер, ажлын станц буюу дэсктоп компьютертэй холбох, бичих ажиллагаа хийх үед илүүдэл мэдээлэл үүсгэх, унших үед илүүдэл мэдээллээ шалгах, алгоритмийн дагуу мэдээллийг дискүүдэд тараах зэрэг багцтай холбоотой бүхий л тооцоог хийдэг тул софтвэйр RAID-д байдагчлан төв процессорын ресурсээс хуваалцах шаардлага гардаггүй байна. Дэсктоп компьютерийн хувьд ийм контроллер нь PCI юм уу PCI-e өргөтгөл карт эсвэл эх хавтанд нэгтгэмэл контроллер байж болдог. Firmware/driver RAID Дан RAID зориулалттай контроллер чип ашиглахын оронд ердийн стандарт диск контроллер юм уу эх хавтангийн (өмнөд гүүр) чипсетэнд тусгай firmware, драйвер ашиглан RAID үүсгэдэг. Firmware/driver-т суурилсан ийм RAID-ийн жишээ нь Intel Matrix RAID, NVIDIA Media Shield RAID технологи юм. RAID түвшин (стандарт ба стандарт бус түвшин) Хандалтын ямар төрөл ашиглаж байгаа, илүүдэл буюу хяналтын мэдээллийг (parity information) хэрхэн үүсгэж, байрлуулж байгаагаасаа хамаараад RAID нь өөр өөр байж болдог бөгөөд үүнийг RAID түвшин гэж нэрлэдэг байна. Үүнд илүүдэл мэдээллийг тусад нь зориулалттай дискэнд байрлуулж болдгоос гадна багц дахь нийт дискнүүдэд тарааж байрлуулж болдог. Илүүдэл мэдээлэл үүсгэх арга ч харилцан адилгүй. Хамгийн энгийн нь шууд давхар бичиж явах (100%-ийн илүүдэл) буюу тольдох (mirror) арга. Үүнээс гадна алдаа засах тусгай код, тэгш эсэхийг тооцоолох арга ашиглаж болдог байна. Стандартчлагдаж хэрэглээнд өргөн тархсан RAID түвшинд Берклийн Их Сургуулийн судлаачдын бүтээлд анх тодорхойлогдсон RAID 1, RAID 2, RAID 3, RAID 4, RAID 5 хэмээх таван түвшин дээр RAID 0 болон RAID 6 түвшин ордог. Үүнээс гадна стандарт бус буюу RAID DP, RAID 7, RAID S (Parity RAID), Intel Matrix RAID гэх мэт тодорхой үйлдвэрлэгчдийн бүтээсэн тусгай түвшин, мөн Nested RAID хэмээн нэрлэгддэг дээрх түвшнүүдийн өвөрмөц хослол (RAID 0+1, RAID 1+0, RAID 5+0, RAID 5+1 гэх мэт) байж болно. Стандарт RAID түвшин болон хэрэглээнд өргөн ашиглагддаг зарим стандарт бус RAID түвшинг авч үзвэл: RAID 0 (Striped Disk Array) Доод тал нь хоёр дискээр үүсгэдэг RAID 0 нь илүүдэлтэй багц биш (ө.х RAID-ийн тодорхойлолтонд дурдсан илүүдэл буюу хяналтын мэдээлэл байхгүй) учраас өгөгдөл найдвартай хадгалах зорилгоор ашиглахад тохиромжгүй. Гэсэн хэдий ч энэхүү түвшин нь хатуу дискний дэд системийн бүтээмжийг сайжруулах үүднээс workstation буюу ажлын станцад өргөн ашигладаг байна. 0 түвшний RAID багц үүсгэхэд мэдээллийг блоклон (fragment) хуваагаад өөр өөр дискнүүдэд тараан бичдэг. Үүний ачаар параллель, зэрэгцээ хандалттай систем үүснэ. Гэхдээ блокийн хэмжээ ингэж хуваагдах боломжтой байх ёстой. RAID 0 нь ингэж олон дискэнд зэрэг оролт-гаралт бий болгодог учраас өгөгдөл дамжуулах хурд өндөртэйн зэрэгцээ хяналтын өгөгдөл хадгалах зай шаардлагагүй болохоор хатуу дискний зайн ашиглалт ч үнэмлэхүй сайтай.