cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жоди Микс
Замнал
Миксийг «Детройт Пистонс» гурван жилийн 19.5 сая доллараар 2014 оны долоодугаар сарын 14-нд элсүүлсэн юм.
Гадны холбоос
Ангилал:1987 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч Ангилал:Филадельфи Севенти Сиксерс багийн тоглогч Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч Ангилал:Детройт Пистонс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
2016 оны өсвөрийн өвлийн олимп
2016 оны өсвөрийн өвлийн олимп (2016 Winter Youth Olympics), албан ёсоор Өсвөрийн өвлийн олимпын II наадам нь 2016 оны 2 сарын 12-нөөс 21-нд Норвегийн Лиллехаммер хотод зохиогдсон. Тус наадмыг зохиохоор ганц Лиллехамер л нэрээ дэвшүүлж, 2011 оны 12 сарын 7-нд батлагджээ. Лиллехамер хот 1994 онд Олимпын өвлийн наадамд зориулан барьсан спортын орднуудаа дахин ашигласан. Лиллехамераас гадна Хамар, Иевик, Эйерт тэмцээн уралдаанууд болсон.
Монгол Улс
Монгол Улсын тэшүүрчин охин Буянтогтохын Сумъяа холимог багийн бүрэлдэхүүнд гулгаж, багийн ойрын зайн төрөлд алтан медаль хүртжээ.
Ангилал:Олимп
Мадагаскар (салаа утга)
Мадагаскар:
Бьорн Дэли
Бьорн Эрлэнд Дэли (Bjørn Erlend Dæhlie, 1967 оны 6 сарын 19-нд төрсөн) нь олимпийн 8, дэлхийн 9 удаагийн аварга, Норвегийн цаначин юм.
1990-ээд оны дэлхийн шилдэг цаначин Дэли өвлийн олимпоос 8 алт, нийт 12 медаль хүртсэн нь бүх цаг үеийн шилдэг үзүүлэлт юм. Тэрээр мөн ДАШТ-ээс 9 алт, нийт 17 медаль зүүсэн бөгөөд ялангуяа 1997 онд бүх 5 төрлөөс медаль хүртжээ. Дэли харамсалтай нь зуны бэлтгэлийн үеэр гэмтэл авсан нь зодог тайлахад хүргэсэн бөгөөд хэрэв гэмтээгүй байсан бол амжилтаа улам ахиулах байсан нь дамжиггүй.
Дэли зодог тайлсныхаа дараа үл хөдлөх хөрөнгө, хувцасны бизнес эрхлэх болж амжилтад хүрсэн.
Эшлэл
Ангилал:Норвегийн цаначин Ангилал:Норвегийн олимпын аварга Ангилал:Норвегийн олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Норвегичууд Ангилал:1967 онд төрсөн
1500 он
Гадаад холбоос
#
Тай Лоусон
Тайвон Ронелл «Тай» Лоусон (Tywon Ronell "Ty" Lawson; 1987 оны арваннэгдүгээр сарын 3, Мэриленд, Клинтон) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин, «Хьюстон Рокетс» багийн холбогч.
Замнал
2009 оны НБА-гийн драфтын №18 Лоусон «Миннесота Тимберволвесэд» хуваарилагдсан ч, байрлалдаа давхацсан тул «Денвер Наггетст» очсон түүхтэй. Хэдийн Лоусон нуруу намтай ч 2009 оны арваннэгдүгээр сарын 13-нд болсон «Лос Анжелес Лэйкерс» багийн эсрэг тоглолтонд эсрэг багийн төвийн тоглогч Дидье Илунга Мбенгагийн өөдөөс цагирганд тохсон явдал шуугиан тарьж байлаа. Түүнчлэн холын зайн шидэлтийг сайн гүйцэтгэдэг гэдгээ 2011 оны дөрөвдүгээр сарын 9-нд болсон нэгэн тоглолтон дээр харуулсан бөгөөд холын зайнаас 11 шидэж 10-ийг нь оновчтой болгосон ховор амжилтын эзэн болж, 37 оноо, 7 самбараас бөмбөг авалт, 6 ашигтай дамжуулалт өгсөн байжээ.
Лоусон Литвийн «Жальгирис» 2011 оны төгсгөл хүртэл хэсэг хугацаанд тоглож байлаа.
Гадны холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Денвер Наггетс багийн тоглогч Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Тунхэ
thumb|[[Өмнөд Солонгос орон болон Канвонь аймаг дахь Тунхэ хот]] Тунхэ (солонгосоор 동해시 - тунг-хэ-ши; англиар Dongha) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь аймгийн хот (시 ши). 180.01 км² газар нутагт нь 2011 оны зун 94,817 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хотын нутаг 10 хороо (тун) болон хуваагддаг.
Зураг
Ангилал:Канвонийн суурин
Нямжавын Цэвэгням
Кёкүтэнхо Масарү (旭天鵬 勝, きょくてんほう まさる, 1974 оны 9 сарын 13 - ) нь Монгол улсын Улаанбаатар хотод төрсөн сүмо бөх юм. Хамгийн өндөр цол нь сэкивакэ юм. Нямжавын Цэвэгням хэмээх нэртэй байсан бөгөөд 2005 онд Японы иргэн болохдоо нэрээ Оота Масарү (太田勝) болгон сольжээ. 2012 оны 5 сард дээд зиндаанд анх удаа түрүүлж, хамгийн өндөр настайдаа анхны түрүүгээ авсан бөх болсон. 2015 оны 7 сард зодог тайлаад Оошима ояката нэрээр сүмогийн холбоондоо дасгалжуулагчийн ажил хийж буй. түвшин бичив
Амжилт
<td style="background-color:#CCC">Тэмцээн болоогүй
Гадаад холбоос
Ангилал:1974 онд төрсөн Ангилал:Монголын сүмоч Ангилал:Японы сүмоч Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Монголчууд Ангилал:Японы хүн‎
Кентавиус Колдуэлл-Поуп
Кентавиус Таннелл Колдуэлл-Поуп (Kentavious Tannell Caldwell-Pope; 1993 оны хоёрдугаар сарын 18-нд Жоржиа мужийн Томастон хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Детройт Пистонс» хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Жоржиагийн ахлах сургуульд 2013 онд 32 тоглолтонд 33.9 минут тоглохдоо 18.5 оноо, 7.1 самбар, 1.8 дамжуулалт дунджилсан Колдуэлл-Поуп драфтын наймаар «Детройт Пистонс» багт хувааригдсан ба 2013 оны долоодугаар сарын 19-нд гэрээлжээ. 2014 оны дөрөвдүгээр сарын 16-нд хувийн дээд 30 оноог «Оклахома Сити-Тандерийн» эсрэг (111:112) авчээ. 2013-2014 буюу рууки жилдээ 80 тоглолтонд оролцохдоо 41 гараанд гарч 19.8 минутанд 5.9 оноо дунджилжээ.
Хираока Хироаки
Хираока Хироаки (平岡 拓晃) нь Японы жүдочин юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Японы жүдоч Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Жүдогийн азийн аварга Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Японы олимпын оролцогч Ангилал:Хирошимагийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1985 онд төрсөн
1471 он
Гадаад холбоос
#
1869 он
Гадаад холбоос
#
I Леонидас
Цахим холбоос
Ангилал:Спартагийн хан Ангилал:Спартагийн цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:Фермопилийн тулалдаан Ангилал:Эртний Грек-Персийн дайнууд Ангилал:Эртний Грекчүүд Ангилал:МЭӨ 6-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 480 онд өнгөрсөн
2018 оны өсвөрийн зуны олимп
Ангилал:Олимп
Чака
Чака бол Зулу омгийн ахлагч юм. Тэрээр Зулу омгийн армид шинэчлэлт хийснийхээ үр дүнд өмнөд Африкийн ихэнх хэсгийг байлдан дагуулж, Зулугийн хаант улсыг байгуулсан юм.
Ангилал:Зулугийн хан Ангилал:18-р зуунд төрсөн Ангилал:1828 онд өнгөрсөн
1867 он
Гадаад холбоос
#
Габриэла Мистрал
Габриэла Мистрал (Gabriela Mistral, 1889 оны 4 сарын 7 — 1957 оны 1 сарын 10) гэдэг нь Чилийн яруу найрагч, сурган хүмүүжүүлэгч, дипломатч, феминист Лусила де Мариа дел Перпетуо Сокорро Годой Алькаяга (Lucila de María del Perpetuo Socorro Godoy Alcayaga)-гийн нууц нэр бөгөөд тэрээр 1945 онд, утга зохиолын салбар дахь Нобелийн шагналыг хүртсэн Латин Америкийн анхны хүн болсон юм. Түүний шүлгүүд байгаль, урвалт шарвалт, хайр дурлал, эхийн хайр, уй гашуу, аялал, уугуул Америкчууд болон Европын нөлөөгөөр бүрэлдсэн Латин Америкийн айдентитигийн талаар өгүүлсэн байдаг. Габриэла Мистрал нь өөрөө Баск болон Америкийн индиан гаралтай.
Цахим холбоос
Ангилал:Зохиогч Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:Испани хэлээрх утга зохиол Ангилал:Чилийн утга зохиол Ангилал:Чилийн дипломатч Ангилал:Чилийн яруу найрагч Ангилал:Уянгын шүлэгч Ангилал:Утга зохиолын Нобелийн шагналтан Ангилал:20-р зууны чөлөөт өрлөгчин Ангилал:Чилийн чөлөөт өрлөгчин Ангилал:Псевдоним Ангилал:Америкийн Урлаг ба Утга Зохиолын Академийн гишүүн Ангилал:Чиличүүд Ангилал:1889 онд төрсөн Ангилал:1957 онд өнгөрсөн
Софи
Софи (Болгар хэл: София) нь Болгарын нийслэл хот юм. Витоша уулын бэлд орших тус хот нь Болгарын улс төр, эдийн засаг, соёл боловсролын төв нь билээ.
Европын эртний хотуудын нэг бөгөөд Сердика (Serdica), Средец (Sredets), Триадица (Triaditsa) хэмээн нэрлэгдэж байсан. Хотын түүх нь 7 мянган жилийн тэртээгээс улбаатай.
Газар зүй
Софи хот нь Балканы хойгийн төвд байрладаг нь түүний хөгжил цэцэглэлтэд том хувь нэмэр үзүүлжээ. Болгарын баруун хэсэгт, Витоша уулын бэлд, Софийн хөндийд уулсаар хүрээлэгдэн оршино.
Владай, Перлов зэрэг голууд хотын дундуур урсана.
Уур амьсгал
Софи нь эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай бөгөөд температурын зөрүү маш их байдаг. 1936 он хүртэл жилийн дундаж температур цельсийн 10.0 хэм байсан, үүнээс хойш 0.5 хэмээр өсөөд буй. Жилийн хур тунадасны хэмжээ дунджаар 650мм.
Түүх
Эрт цагт фракуудын тосгон өдгөөгийн Софи хот оршиж буй газарт байсан бөгөөд Сердика буюу Сардика гэж нэрлэгддэг байв. Энэ нь фракуудын нэг овог аймаг болох Сердигээс гаралтай гэж үздэг. МЭӨ 500 оны үед Фракийн өөр нэгэн овог болох Одрысууд өөрсдийн хаант улсыг байгуулан аж төрж байсан гэдэг.
МЭӨ 29 онд Сердика нь Ромд эзлэгдсэн аж. Софиг 447 онд Хүннүчүүд эвдлэн сүйтгэсэн бөгөөд Византийн хаан Юстин сэргээн босгож, Триадица хэмээн нэрийджээ.
809 онд Крум хааны үед урт удаан дайны эцэст анх удаа Болгарын хаант улсын мэдэлд орсон байна. Тэд хотын нэрийг слав хэлний дуудлагад ойртуулж Средец гэдэг байлаа. 1018 онд нэг хэсэг Зүүн Ромын эзэнт улсын мэдэлд очсон боловч удалгүй Болгарчууд хотыг буцаан авчээ.
Софиг 1443 онд Османы эзэнт гүрэн эзэлж, Румель мужид хамааруулснаас хойш 4 зууны турш тэдний ноёрхол үргэлжилж, түрэгүүд оршин суух болжээ.
Орос-Түрэгийн дайны үеэр Оросууд 1878 оны 1 сарын 4-нд тус хотыг эзэлж, 1879 онд шинээр Их Болгарын вант улсыг байгуулахад нийслэл нь болсон байна. Тэр үед хотын хүн ам дөнгөж 11,649 байсан гэдэг.
1376 онд Гэгээн Софийн цогчин дугана баригдсанаас хойш хотыг иргэд Софи гэж дуудах болсон ч дөнгөж 1878 онд албан ёсны нэр нь болсон аж.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр тус хот бөмбөгдөлтөд өртөж байв.
Зам тээвэр
Софийн метро нь 2009 оны байдлаар 1 шугам, 14 өртөөтэй.
Эшлэл
Ангилал:Болгарын аймаг Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Саятан хот Ангилал:Софи хот аймгийн суурин Ангилал:Болгарын их сургуулийн хот
Теннесси
Теннесси  (Tennessee) нь  Америкийн Нэгдсэн Улсын Төв Зүүн хэсэгт оршдог АНУ-ын муж улс. Нийслэл нь Нашвилл, хамгийн том хот нь Мемфис. Хүн ам нь 6,214,888 бөгөөд бүх тавин муж улс дундаа 17-т ордог.
Гаднын холбоос
Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
Самчок
thumb|[[Өмнөд Солонгос орон болон Канвонь аймаг дахь Самчок хот]] Самчок (Самчог; солонгосоор 삼척시 - сам-чок-ши; англиар Samcheok) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь аймгийн хот (시 ши). 1185.86 км² газар нутагт нь 2011 онд 72,308 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 2 балгас (ып), 6 мёнь, 4 хороо (тун)-той.
Зураг
Ангилал:Канвонийн суурин
Кишимото Масаши
Кишимото Масаши (岸本 斉史) нь Японы манга зураач юм. Кишимото Масаши нь 1974 оны 11 сарын 8-нд Окаяма муж, Кацүта-гүн, Наги-чо гэх газарт төрсөн. Түүний зохиосон хамгийн алдартай манга цуврал нь Нарүто манга бөгөөд 1999 оноос Шоонэн Жамп сэтгүүлд хэвлэгдэн гарсан юм.
Түүний ихэр Кишимото Сэиши бас манга бүтээлч бөгөөд 666 Satan, Blazer Drive зэрэг мангануудыг бүтээсэн.
Кишимотогийн анхны бүтээл нь Каракүри гэдэг манга байсан бөгөөд 1996 онд Akamaru Jump-д хэвлэгдэж байв. 1999 онд Нарүто Weekly Shounen Jump-д хэвлэгдэж эхэлж, сар тутмын “Hop Step Award”-н ялагч болж байжээ. 2013 оны байдлаар Нарүто манга Японд 71 сая гаруй хувь, дэлхий даяар 36 volume нь л гэхэд 93 сая гаруй хувь борлогджээ.
Мөн Нарүто манга нь Viz Media-г гол бүтээгдэхүүн болсон ба 2006 оны байдлаар нийт манга худалдааны 10%-г дангаараа бүрдүүлж байв. 2006 онд Viz Media-гаас гаргасан 7 дахь боть нь Quill Award-ын “Шилдэг График Роман” шагналыг хүртсэнээр уг шагналыг авсан анхны манга болж байжээ.
Ангилал:Манга зураач Ангилал:Япончууд Ангилал:1974 онд төрсөн
Годлэвскийн шийхнүүхэй
Энэхүү шийхнүүхэй нь газрын хөрснөөс ялгаж харахад хэцүү зүстэй юм. Нуруун хэсэг нь бор ба хэвлий хэсэг нь цайвар байна. Хээрийн шийхнүүхэйтэй тун төстэй боловч, биеэр арай жижиг, богино хөл, богино бараан хошуутай. Тэд хүчирхэг, шулуун нислэг хийнэ.
Цахим холбоос
Ангилал:Цэгцгийнхэн Ангилал:Монгол орны шувууд
Сукчу
thumb|[[Өмнөд Солонгос орон болон Канвонь аймаг дахь Сукчу хот]] Сукчу (Сугчу; солонгосоор 속초시 - сук-чу-ши; англиар Sokcho) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь аймгийн хот (시 ши). 105.25 км² газар нутагт нь 2008 онд 84,599 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хотын нутаг 8 хороо (тун) болон хуваагддаг.
Зураг
Ангилал:Канвонийн суурин
Дрэймонд Грин
Дрэймонд Грин (Draymond Green, 1990 оны гуравдугаар сарын 4-нд Мичиган мужийн Сагино хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч юм.
Намтар
Грин дөрвөн улирал Мичиганы их сургуулийн шигшээд тоглохдоо НБА-гийн дасгалжуулагчдын санал асуулгаар 2012 оны Үндэсний коллежийн бэлгэдлийн I багт нэрлэгдэж, бүсийнхээ шилдэг тоглогч болж байв. 2012 оны драфтад №35-аар сонгогдож, Голден Стэйт Уорриорз багийн бүрэлдэхүүнд багтсан билээ.
Гринийг АНУ-ын шигшээ баг 2011 оны Зуны Универсиад наадамд оролцуулсан.
Холбоос
Ангилал:1990 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Америкчууд
Брайан Овьедо
Брайан Хосуэ Овьедо Хименес (Bryan Josué Oviedo Jiménez; 1990 оны хоёрдугаар сарын 18, Сан-Хосе) — Коста-Рикийн хөлбөмбөгчин, Английн «Эвертон» болон Коста-Рикийн шигшээн тоглогч.
Одоогийн багтаа 2012 оны наймдугаар сарын 31-нд тодорхойгүй гэрээгээр элссэн.
Амжилт
«Копенгаген» «Норшелланн»
Гадны холбоос
Ангилал:Коста Рикагийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Саприсса багийн тоглогч Ангилал:Копенхаген багийн тоглогч Ангилал:Норшелланн багийн тоглогч Ангилал:Эвертон багийн тоглогч Ангилал:Коста-Рикачууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Эмма Гольдман
thumb Эмма Гольдман (Emma Goldman; 1869 оны 6 сарын 27 – 1940 оны 5 сарын 14) нь улс төрийн үзэл баримтлал, зохиол, ёж үгээрээ анархист хүн юм.
Ангилал:АНУ-ын улс төрч Ангилал:Анархизм
Ливерпүүл (хөлбөмбөгийн клуб)
Хөлбөмбөгийн Ливерпүүл клуб (Liverpool Football Club) нь Премьер лигт тоглодог ба Английн хөлбөмбөгийн шилдэг клубүүдийн нэг юм. Ливэрпүүл 18 удаа лигийн түрүү, 7 удаа Английн хөлбөмбөгийн холбооны цом буюу ФА цом, 8 удаа Лигийн цом, 3 удаа УЕФА-гийн Европа цом болон 6 удаа Аваргуудын лигийн цом хүртэж байсан гэдгээрээ Английн түүхэн дэх хамгийн олон цомын эзэн клуб билээ.
Тус клуб 1892 онд байгуулагдаж, улмаар Английн хөлбөмбөгийн холбоо-нд элссэн ба 1970, 1980-аад оны эрин үед Билл Шенкли, Боб Пейсли нарын удирдлаган дор 11 удаа лигийн түрүү, 7 удаа УЕФА-ын тэмцээнүүдийн түрүүг өөрсдийн болгосон байдаг. Үүнээс 20-иод жилийн дараа Рафаэль Бенитэз-ын удирдлаган дор, Стивен Жерард-аар ахлуулсан 2005 оны Ливерпүүл клуб 5 дахь удаагаа Европ тивийн хамгийн шилдэг баг гэдгээ нотолсон юм.
Ливэрпүүл 1985 оны тавдугаар сарын 29-нд Бельгийн Брюссель хотын Эйзелийн цэнгэлдэх хүрээлэнд Европын цомын тэмцээн-ий аваргын төлөө Италийн Ювентус клубтэй тоглох үеэр тэдний хөгжөөн дэмжигчдийн эмх замбараагүй үйлдлийн улмаас цэнгэлдэхийн хана нурж Ювентус клубийн 39 хөгжөөн дэмжигч амь үрэгдсэн золгүй явдлаас болж Ливерпүүл клуб муу нэрээс салахаа больж, улмаар УЕФА-аас Английн багуудыг 5 жилийн турш Европын тэмцээнүүдэд оролцох эрхийг хассан билээ. Үүнээс хойш дөрвөн жилийн дараа буюу 1989 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд дээрх явдал давтагдан Английн Шеффилд хотын Шеффилд Уэнсдей клубийн Хиллсборогийн цэнгэлдэхэд АХХ-ны цомын хагас шигшээд Ноттингем Форест клубтэй хийсэн тоглолтын дундуур хөгжөөн дэмжигчдийн шахцалдааныг зохицуулах үүрэгтэй цагдаагийн ажилтнуудын буруугаас 96 хүн амь үрэгдсэн аймшигт осол болсон байдаг.
Ливерпүүлийн гэр бол Энфилд цэнгэлдэх хүрээлэн юм. Ливерпүүл клуб Ливерпүүл хотын нөгөө баг болох Эвертон клубтэй байгуулагдсан цагаасаа хойш ривал буюу заналт өрсөлдөгчид байсаар ирсэн бол, мөн л Манчестер Юнайтэд клубтэй олон жилийн турш өрсөлдөж байгаа билээ.
Клуб 1964 онд улаан-цагаан үндсэн өмсгөлөө бүрэн улаан өнгөөр сольсон түүхтэй. Мөн клубын сүлд дуу нь дэлхийн хөлбөмбөгийн ертөнц дэх хамгийн алдартай дуунуудын нэг болох "You'll Never Walk Alone" юм. Өдгөөгийн Ливерпүүлийн дасгалжуулагч Юрген Клопп ба ахлагчаар Жордан Хендерсон тоглодог.
= Түүх = 1892 оны гуравдугаар сарын 15-нд Энфилд цэнгэлдэх хүрээлэнг эзэмшигч, бизнесмэн, улс төрч Жон Холдинг Ливерпүүл клубийг байгуулжээ. Холдинг 1882-1892 оны хооронд цэнгэлдэхээ Эвертон клубт түрээслүүлж байсан бөгөөд Эвэртоны адил клуб байгуулахаар шийдсэн нь энэ байлаа.
Ливерпүүл Ланкаширийн лигээс анхны гараагаа эхэлжээ. Байгуулагдаад ердөө 2 жилийн дараа 1893-94 оны улирлын Английн хөлбөмбөгийн лигийн хоёрдугаар лигт түрүүлсэн ба дээд лиг рүүгээ дэвшсэн байна. Дээд лигт 1900-01 болон 1905-06 оны улирлуудад түрүүлсэн нь тэдний анхны түрүүнүүд байв. 1914 онд анх удаагаа 1914 оны АХХ-ны цомын аваргын төлөөх тоглолтонд анх удаагаа шалгарсан хэдий ч Бернли клубт 1-0 харьцаагаар хожигдож байв. 1922-23 оны улиралд лигийн аварга болсноос хойш 1946-47 оныг хүртэлх хугацаанд аварга болох буухиа нь завсарлажээ. Харин тухайн улиралдаа Ливерпүүл лигийн аварга болсон нь тэдний 5 дахь түрүү болон бүртгэгджээ. 1950 онд АХХ-ны цомын шигшээ тоглолтод хоёр дахь удаагаа шалгарсан ч Арсенал клубт 2-0 харьцаагаар хожигдож улмаар 1953-54 оны улирлаар лигтээ тун тааруу амжилт үзүүлэн хоёрдугаар лиг рүү унасан байна. Доод лигт байх хугацаандаа 1958-59 оны АХХ-ны цомд Вустер Сити хэмээх лигт багтаж байгаагүй клубт 2-1 харьцаагаар хожигдон тэмцээнээ дуусгаж байв.
Амжилт муутайгаар олон улирал тоглосон Ливэрпүүлийн бүхий л зүйл 1959 онд өөрчлөгдсөн гэхэд болно. Шотланд гаралтай Билл Шенкли дасгалжуулагчаар ирж багийн бүрэлдэхүүний 24 тоглогчийг бүгдийг нь шинэ тоглогчоор сэлгэн, Энфилд цэнгэлдэх хүрээлэнгийн ашиглалт тааруу өрөөг багийн халуун уур амьсгалаар цай ууцгаангаа тактикаа ярилцах зориулалт бүхий өрөө болгон Жо Фэган, Робин Беннетт ба Боб Пейсли нартай хамт өөрчлөн байгуулан Бутс өрөө (The Boot Room) хэмээн нэрлэж байсан гэдэг.
1961-62 оны улирлаар нэгдүгээр лиг рүү дэвшсэн Ливерпүүлчүүд 1963-64 оны улиралд лиг түрүүлсэн нь 17 жилийн дараах анхны түрүү нь байлаа. Лигтээ түрүүлсэний дараа жил анх удаагаа АХХ-ны цомын эзэн болцгоов. 1972-73 оны улиралд лигтээ болон УЕФА-гийн цомд түрүүлсэн ба дасгалжуулагч Шенкли гавъяаныхаа амралтанд гарахаар болсон тул туслах Боб Пейсли орыг нь залгамжлах болсон байна. 1975-76 оны улиралд Пейсли, Шенкли-ийн амжилтыг давтан багаа лиг болон УЕФА-гийн цомд (одоогийн Европа Лиг) түрүүлгэв. Ливерпүүл дараа жил нь лигийн түрүүгээ алдсан ч Европын цомын тэмцээнд анх удаа түрүүлж, харин АХХ-ны цомын шигшээд азгүйтсэн байна. Улмаар дараа жил нь Европын цомын түрүүгээ алдаж, лигтээ 68 оноогоор түрүүлсэн байна. Лигт түрүүлэхдээ тухайн үеийн хамгийн өндөр оноог тогтоон 42 тоглолтонд хаалгандаа ердөө 16 бөмбөг алдсан амжилтыг үзүүлсэн байжээ.
Пейсли 1983 онд өөрийн ажлаа туслах Жо Фэганд шилжүүлэн өгсөн ба Ливерпүүл клуб Фэганы эхний улиралд требл буюу 1 улиралд 3 цом хүртсэн амжилтыг түүхэндээ анх удаа үзүүлж байв. Тэд Лигийн аварга, Лигийн цом, Европын цом хэмээх 3 том цомыг хүртсэн нь Английн хөлбөмбөгийн түүхэн дэх анхны требл болон бүртгэгдэж байжээ. 1985 онд Ливерпүүл дахин нэг удаа Европын цом-ын тэмцээний финалын тоглолтод Бельгийн Брюссель хотын Эйзелийн цэнгэлдэх хүрээлэнд Ювентус клубтэй шалгарч үлдсэн бөгөөд тоглолт эхлэхийн өмнө Ливерпүүлийн фенүүдийн замбараагүй байдлаас үүдэн цэнгэлдэхийн хана нурж, 39 фений амь эрсэдсэний ихэнх нь Италичууд байсан нь улам их асуудал дагуулсан билээ. Энэхүү тоглолт хойшлогдолгүйгээр, хаалттай байдлаар явагдсан ба Ливерпүүл Ювентус-т 0-1-ийн харьцаатайгаар хожигдсон байдаг. Энэхүү золгүй явдлаас болж Английн клубүүд УЕФА-ын тэмцээнд 5 жилийн турш, Ливерпүүл клуб 10 жилийн турш оролцох боломжгүй болсон ба дараа нь Ливерпүүлийн хугацааг 6 жил болгон багасгаж байжээ. Мөн энэ явдалд Ливерпүүлийн 14 хөгжөөн дэмжигчдийг буруутган үзэж байв.
Жо Фэган дээрх золгүй явдлаас өмнө клубээс явах хүсэлтээ илэрхийлсэн ба түүний ажлыг тухайн үед Ливерпүүлд тоглож байсан Кенни Далглиш үргэлжлүүлэхээр болж, тоглогч-дасгалжуулагчийн хувиар Ливерпүүлд үлдэхээр болсон байна. Кенни Далглиш-ийг менежер байх хугацаанд Ливерпүүл 3 удаа Лигт түрүүлж, 2 удаа ФА цомын эзэд болсон байна. Ливерпүүлийг Англид ноёрхож байх хугацаанд дахин нэг золгүй явдал тохиолдсон нь 1989 оны 4-р сарын 15-нд ФА цомын тэмцээний хагас шигшээд Ноттингем Форест клубтэй тоглохын өмнө цагдаагийн ажилтнуудын зохион байгуулалтгүй буруу ажиллагааны улмаас 94 Ливерпүүлийн фен тэр өдөр амь насаа алдсан ба, 95 дахь хохирогч 4 өдрийн дараа эмнэлэгт, 96 дахь хохирогч 4 жилийн дараа амиа алдсан байдаг. Хилсборо цэнгэлдэхэд болсон золгүй явдлаас болж бүх дээд лигт тоглодог багуудыг иж бүрэн суудалтай цэнгэлдэхэд тоглодог болохыг шаардсан тогтоол гарч байжээ.
Ливерпүүл тухайн буюу 1988-1989 оны улиралд лигийн аварга болох өрсөлдөөнд Арсенал клубтэй хүчтэй өрслдөж байсан ба лигийн сүүлчийн өдөр тэд хоорондоо тоглож, Арсенал клубт 0-2-ийн харьцаатай хожигдсоноор лигийн аварга болох боломжоо алдаж байв. Тухайлбал, Ливерпүүл 37-р тойргийн дараах байдлаар 76 оноотой, Арсенал 73 оноотой байсан ба Ливерпүүл хожигдсоны дараа тэдний оноо тэнцүү, мөн гоолын зөрүү хүртэл тэнцүү байсан ба Арсенал клуб их гоол оруулсан хэмээн лигийн аварга болж байжээ.
Үндсэн бүрэлдэхүүн
= Алдартай тоглогчид = = Шагналын эзэд = ДАШТ
Ливэрпүүл клубт тоглож байх үедээ ДАШТ-д шигшээ багтаа дуудагдан түрүүлсэн тоглогчид:
Ливэрпүүлд тоглож байх үедээ «Ballon d'Or буюу Дэлхийн Оны шилдэг тоглогчийн» шагналыг хүртсэн тоглогч:
Ливэрпүүлд тоглож байх үедээ «УЕФА Клубийн Оны шилдэг хөлбөмбөгчин» болсон тоглогч: Мохаммед Салах. 2018
= Менежерүүд = 17 дасгалжуулагч Ливэрпүүлтэй холбогдсон түүхтэй ажээ. Анхны дасгалжуулагч нь У. Э. Барклай болн Жон Маккена нар юм. Хамгийн удаан хугацаагаар англи мэргэжилтэн Том Уотсон насан эцэстлээ ажилласан байдаг бол шотланд мэргэжилтэн Билл ШенклигийнАнглийн Эзэнт гүрний одонт дасгалжуулалтын дор Ливэрпүүл 783 тоглолт хийсэн байдаг. Домогт Билл Шенклитэй холбоотой олон анхдагч түүхүүд бий. 1985 онд томилогдсон Шотландын домогт хөлбөмбөгч, дасгалжуулагч Кенни ДалглишАнглийн Эзэнт гүрний одонт тоглогч-дасгалжуулагчийн үүргийг давхар хашиж байсан нь Английн хөлбөмбөгийн түүхэн дэх анхны тохиолдол юм. Тэр Ливэрпүүлд 1977-1989 оны хооронд довтлогчоор тоглож байхдаа дасгалжуулагчийг үүргийг давхар хашиж байв. Боб Пейсли багаа 19 цомын тэмцээндлигт зургаа, Европын лигүүдийн аваргуудын дундах цомд/одоогийн Аваргуудын лиг/ гурав, Европын цомд нэг, Лигийн цомд гурав, Коммунити Шиелд, Европын супер цомд таван удаа түрүүлгэж байсан нь хамгийн шилдэг амжилт.
= Шагналууд = Ливэрпүүл Английн лигийн аварга шалгаруулах тэмцээнд арван найман удаа түрүүлжээ. Ливэрпүүлийн Европын шилдэг клубүүдийн өрсөлдөөний талбарт таван удаа түрүүлсэн нь Английн хамгийн шилдэг амжилт.
Дубль ба Треблүүд
Дубль
Требль
= Эшлэл =
= Холбоос =
Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн баг Ангилал:Премьер лигийн баг Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн цомын эзэн
Галт тэсрэгч
Галт тэсрэгч гэдэг нь пиротехникийн дүрслэлийг хэлэх ба ихэнхдээ шөнийн тэнгэрт галт тэсрэгч биетийг төлөвлөсний дагуу асаан тэсэлнэ.
Галт тэсрэгчийн төрөл
Пиротехникийн эффект нь гэрэл- (хэлбэр, өнгө), чимээ- (тэсрэлт, исгэрэх), утаа- болон дулааны үүсэлт, түүнчлэн хиймэл манан зэрэг багтдаг.
Газрын- ба өндрийн галт тэсрэгч
Пуужингийн төрлөөс нь (хөөрөх өндөр) хамааруулан газрын- ба өндрийн галт тэсрэгч гэж ялгадаг.
Ангилах
Тэсрэх эффектийн хүрээ болон түүнээс үүсэх аюулаас нь хамааруулан ангилах ба ангилал нь өндөр байвал мэргэшсэн пиротехникч шаардлагатай бол, гарах аюулын зэрэг нь бага байвал хамгийн багадаа насанд хүрсэн хүмүүсийг галт тэсрэгч ашиглах шаардлагатай. Европын орнуудад мөрдөж буй галт тэсрэгчийн дөрвөн ангилал байна.
Хөгжимт галт тэсрэгч
Хөгжмийн аялгуунд тохируулан дэглэсэн галт тэсрэгчийг xөгжимт галт тэсрэгч гэнэ. Бароккогийн үеэс эхлэн дагалдах хөгжимтэй галт тэсрэгчийг ашиглаж ирсэн байна. Гэхдээ тухайн үед галт тэсрэгчийн буудалт нь хөгжмийн аяндаа нь хэр хоорондоо синхрон явагддаг байсан тухай мэдээлэл хомс байдаг. Өнөө үед тохирсон хөгжмийн аялгуунд ноцоох машины тусламжтайгаар тэсрэлт зөрүүгүй хийх техникийн боломжтой.
Бусад төрөл
Тусгай хэлбэр:
Галт тэсрэгчээс үүсэх аюул
Дараах аюултай бодисуудыг галт тэсрэгчид ашиглах болон ашигласны дарааx байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөтэй.
Похан
Өмнөд Солонгос улсын Умард Кёнсан аймгийн зүүн урд хязгаар, Япон тэнгисийн эрэгт Похан хот оршдог. 1949 онд хотын зэрэг авсан бол Поханы ган төмрийн компани (ПОСКО)-г түшин 1970 оны эхнээс хойш хурдан томорчээ. Өдгөө Поханы харьяаны 1129 км² газарт 52 түмэн хүн оршин сууж байна. Хүн амын олноор улсдаа 20-р байранд бичигдэг Похан хот явсаар Тэгү-Кёнбүг хавийн далайн эргийн гол боомт болжээ. «ПОСКО»-ийн төв байр, улсдаа тэргүүлэх зэргийн Поханы Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургууль энд бий. Хотын нутаг дотроо Нам (Өмнөд), Пүг (Умард) хэмээх хоёр дүүрэгт хуваагддаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Умард Кёнсаны суурин
Хөлөнбуйр
2001 онд тойргийн энтэй хот (地级市 dìjíshì) болон өөрчлөн байгуулагдахаас өмнө аймаг (盟 méng) гэгдэж байв. 263,953 км² талбайт нутагтай. Дотроо хот хөдөөг багтаадаг ч хууль ёсны дагуу хот учраас дэлхийн хамгийн том газар нутагтай хот гэдэг. 2000 оны тооллогоор 2,687,228 оршин суугчтай байв. Үүний 81.85% нь Хятад үндэстэн, 8.60% болох 231,276 нь Монгол үндэстэн, 9.55% нь бусад угсаатан байжээ.
Хөлөн нуур (өөрөөр Далай нуур гэдэг) болон Буйр нуур (ихэнх хэсэг нь Монгол улсад харьяалагдана) хоёрын нэрээр нэрлэгдсэн учиртай. Баруун захаар Монгол Улс, хойд захаар Оросын Холбооны Улстай хил залгахад БНХАУ-ыг төлөөлнө. Зүүн талаараа улсын дотор Хармөрөн муж, урд талаараа ӨЗО-ны Хянган аймагтай хаяа залгадаг.
Ном зүй
Ангилал:Хятадын дүүрэггүй хот Ангилал:Өвөр Монголын суурин
Мадагаскар
Газар зүй
Арлын урт - 1600 км, өргөн - 600 км гаран, талбай - 587 040 км². Арлын хамгийн өндөр цэг нь хойд хагаст байх Царатанана уулын хөвчийн Марумукутру (2876 м) унтарсан галт уул мөн. Арлын голоор Анжафи нэрт тэгш уулархаг газар тогтдог. Үүнд, алт, зэс, төмрөөр баян 5 угсраа уулс байрладаг. Хэдийгээр Африк тивтэй ойр боловч Мадагаскар арал ургамал, амьтадаараа хосгүй болоод сонирхолтой. Энд дэлхийн ургамал, амьтны зүйлсээс 5% нь олддог бөгөөд эдгээрийн 80% нь зөвхөн Мадагаскарт л байдаг. Учир иймээс, Мадагаскарыг «бяцхан тив» гэж үзэх нь бий.
Эх үүсвэр
Ангилал:Африкийн арал Ангилал:Африкийн орон Ангилал:Арлын орон Ангилал:Африк дахь Францын колоничлолын түүx Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Алина Думитру
Алина Александра Думитру (Alina Alexandra Dumitru; 1982 оны 8 сарын 30-нд Бухарестэд төрсөн) нь Румыны жүдоч, олимпийн 1, Европын 8 удаагийн аварга тамирчин юм. Тэрээролон улсын тэмцээнүүдэд 12 жилийн турш босоо байсан, олимпийн хошой аварга Тани Рёоког 2008 оны Бээжингийн олимийн хагас шигшээд ялж, аваргалах замаа засч байсан түүхтэй.
Эшлэл
Ангилал:1982 онд төрсөн Ангилал:Румыны жүдоч Ангилал:Румыны олимпын аварга Ангилал:Румыны олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Румынчууд
810 он
Гадаад холбоос
#
Эрдэнэхайрхан сум
Эрдэнэхайрхан нь Завхан аймгийн сум юм.
Түүх
Эрдэнэхайрхан сум нь эртнээс Халхын Засагт Хан аймгийн Сэцэн засгийн хошуу, Богд Хаант Монгол Улсын үед Сартуул Сэцэн вангийн хошуу, 1924 оноос Хан Тайшир Уулын аймгийн Сэцэн Сарт Уулын хошууны нутгийн төв хэсэг болох Хангай нурууны салбар уулсаас Их нууруудын хотгорын бүс нутгийг хамарсан 409.9 мянган га талбай эзлэн оршдог.
Сумын төв Алтан нь 48º 07 ' өргөрөг, 95º 43' уртраг далайн төвшнөөс дээш 1850 метрт өргөгдсөн Хайрхан худаг, Улаанбаатараас 1100 км, аймгийн төвөөс 115 км алслагдсан, 1924 онд Хантайшир уулын аймгийг байгуулж засаг захиргааны нэгжүүдийг шинээр зохион байгуулахад тус сумын нутагт Цэцэн Сарт-Уул, Шинэ хошууны харъяанд байсан нутгуудад Бугат, Цогт-Уул, Эрдэнэ-Уул, Айраг сумдыг байгуулжээ.
Хожим 1956 онд Түдэвтэй сумаас Бэрхийн 5-р баг нийлжээ.
Газар зүй
Эрдэнэхайрхан сум баруун талаараа Цэцэн-Уул сумтай 76.5 км, хойд талаараа Түдэвтэй сумтай 20 км, зүүн хойд талаараа Яруу сумтай 122 км, зүүн өмнө талаараа Алдархаан сумтай 10 км, урд талаараа Дөрвөлжин сумтай 38 км хиллэдэг.
Нутгийн хойд хэсгээр Багануурын Бэрх, Түдэвтэй уул, Тосон, Уужимын хяр, Их билчир, Налуу, Мөсөн, Харганын салаа, Сэнжитийн хярууд, дунд хэсгээр Товхош, Бор хирийн элсэн манхан, Цагаан хайрхан, Алтан, Ар баян айраг, Хүйтэн нуруу, Залаа Хуугаа, өмнөд хэсгээрээ Улаансээр, баруун зүүн Зос, Өвөр баян айраг, Цогт хайрхан зэрэг уул хяр цармууд, Улаагчны хар нуур, Бага нуур, Жаахан нуур, Урт булаг, Салаа, Баянзүрх, Өвөр улаагчин, Тээл, Мөсөн, Бургаст, Шаварт, Мухарт, Нарийн голууд бүхий говь хангай хосолсон уудам, үзэсгэлэн төгөлдөр нутагтай билээ.
Тээлийн Жаахан нуурын рашаан, Баянзүрхийн голын эхний зүүн булгийн рашаанууд хүний ходоод гэдэс дотор, шараар хөллөсөн өвчнийг илааршуулахдаа онцгой.
Сумын нутагт алт, оюу, зэс, номин, усан ба утаат болор зэрэг үнэт эрдэнэс, төмрийн хүдэр занар, гантиг, цахиур, жонш, шохойн чулуу, төрөл бүрийн өнгийн шороон будаг зэрэг эрдэс баялагтай. Манай нутгийнхны шүтээн болсон Алтанманзушир гэж нэрлэдэг их говийн сүрлэг уулс Цогт хайрхан, Цагаан хайрхан, Сэнжит цохио, Харганын мандаа, Товхош, Бэрх, Алтан зэрэг уул цармууд, Товхошийн ар, Багануурын гацаа, Их бага авгаш, Хөшөөт, Хөлийн ам, Тосон, Тээлийн хүн чулуун хөшөөнүүд, Урт булаг, Дааган дэл, Бага хөлийн сүг зураг, Асгат, Агуйт, Сэнжитийн гүнжийн зам, Цогт хайрханы агуйнуууд, Их, бага, Хар нуур, Мухарт, Нарийн голын эх зэрэг түүх дурсгалт болон үзэсгэлэнт газрууд байдаг.
Ургамал ба амьтан
Сумын нутгийн уулархаг хэсгээр хар модон ой, бургас, харгаас, мягмансанж, ванжингарав, сэврээ, алтан гагнуур, таван салаа дэгд, манчин зэмбэ, өвдөл, гомбо, жаргомбо зэрэг эмийн ургамлууд, үхрийн нүд, улаалзгана, тошлой, гүүн саам, мөөг, нохойн хошуу зэрэг цэцэг жимс ургадаг. Мөн дээр үеэс уламжлан хэрэглэж, чанар чансаа нь танигдаж судар номонд тэмдэглэгдсэн Багануурын шунхан, Замбалын модны зодог, Нуурмагийн гиван, Мөсөнгийн булгийн жуган, Мухарт, Нарийн голын гоньд, Олон түрүүний дэгд хужир Их хайрханы сэндэр, барагшуун, Шаварт, Нарийн голын хаяагийн хунчир зэрэг ховор нандин эмийн ургамлууд энэ нутагт ургадаг.
Энэ нутагт аргаль, угалз, буга согоо үнэг, чоно бор гөрөөс, цагаан зээр, янгир, нохой зээх, дорго, тарвага зурам болон дэлхийд ховор, улаан номд орсон ирвэс, шилүүс зэрэг ан амьтан Хун галуу, тогоруу тоодог, Ёс, хойлог, тас, бүргэд, ятуу, хөтүү, хөхөө, шонхор, уйл, шар шувуу зэрэг жигүүртэн элбэг тохиолдоно.
Эдийн засаг
Эдийн засгийн гол үндэс нь таван хошуу мал юм. Эрдэнэхайрхан сум нь 400 гаруй өрх, 2000 шахам хүн амтай, 140 гаруй мянган толгой малтай, 40-өөд мянгат малчинтай нийт сүргийн 70 хувь нь хонин сүрэг юм. Арвин их, сайн, чанарын ноос Сартуул үүлдрийн хонины гол цөм нь энэ сумд байдаг. Зах зээлийн эдийн засаг түргэн шуурхай хөгжиж байгаа өнөө үед энэ нутгийн байгалийн хосгүй гоо үзэсгэлэнг ашиглан аялал жуулчлалын салбарыг амжилттай хөгжүүлэх боломжтой юм.
Төр нийгмийн зүтгэлтэн
Сартуул цэцэн вангийн хошуундаа Ачит лам, Билэгт лам гэсэн хоёр худагт Х.Вандандорж, Б.Дашдорж, Галуутайн хүрээний хамба лам аграмба Д.Нарантунгалаг, Жиглий, С.Төмөр-Очир, Түмэнжий, С.Ядмаа, С.Гүрсэд зэрэг бурхан шашны гүн ухаантан мэргэдүүд, төр нийгмийн зүтгэлтэн Ц.Дүгэрсүрэн, Г.Нямдоо, эх оронч Ё.Төрхүү, Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Н.Гоожав, Д.Сэдбазар, Улс ардын аж ахуй, соёл, эрүүлийг хамгаалах байгууллагуудын салбараас төрөн гарсан гавъяатууд Д.Шоовой , Н.Даш-Өлзий, Л.Юра, Р.Шагдарсүрэн, Р.Сундуйжав, О.Бадамцэрэн, улсын начин Г.Данигай М.Сэдхүү, М.Дармаабазар, эрдэмтэн Д.Готов Д.Бадамдорж Р.Нансал , Д.Жамъянсүрэн, Г.Сүрэнжаргал Н.Сарантуяа, Г.Баасанжав Р.Сундуйжав, Р.Шагдаржав, Б.Гомбосүрэн, О. Бадамцэрэн, Т.Лодой, С.Бүрэнжаргал, Х.Отгонбилэг, Я.Вролоож, Ж.Цийрэгзэн нарын алдартнууд төрөн гаржээ.
Ангилал:Завхан аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Нейт Робинсон
Натаниель Корнелиус "Нейт" Робинсон (Nathaniel Cornelius "Nate" Robinson; 1984 оны тавдугаар сарын 31, Вашингтон, Сиэтл) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос Анжелес Клипперс» багийн холбон тоглогч.
Замнал
Робинсон 2005 оны драфтын №21 болж «Финикс Санз» баг сонгосон ч «Нью Йорк Никс» баг тоглогчоор солилцоо хийн Робинсоныг эгнээндээ элсүүлсэн юм. Энэ багт тэрээр таван улирлыг өнгөрүүлсэн бөгөөд гурван удаа Бүх оддын тоглолтын «Цагирт довтлох тэмцээнд» (2006, 2009, 2010) аваргалсан байдаг. Робинсон нуруу намтай ч үнэмлэхүй үсрэлт хийдэг гэдэг нь дээрх тэмцээнд гурван удаа илүүрхэн түрүүлсэн байх нь баталгаа байв. Түүнчлэн холын зайн шидэлтийг сайн гүйцэтгэдэг. НБА-гийн багууд түүнийг түлхүүр тоглогчоо бэртэлтэй байх үед тааруулан улирал бүр тоглуулдаг гэхэд болно. Учир нь «Бостон Селтикс» (2010—2011), Оклахома Сити Тандер (2011), «Голден Стэйт Уорриорз» (2012), «Чикаго Буллз» (2012—2013) багуудад тоглосон билээ. «Денвер Наггетст» 2013 оны долоодугаар сарын 26-нд удаан хугацааны гэрээгээр ирсэн ажээ.
2015 оны гуравдугаар сарын 7-нд «Лос Анжелес Клипперс» багтай 10 өдрийн гэрээ байгуулав. Гуравдугаар сарын 17-нд гэрээгээ дахин 10 өдрөөр сунгасан.
Цахим холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Нью-Йорк Никс багийн тоглогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Оклахома Сити Тандер багийн тоглогч Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч Ангилал:Чикаго Буллз багийн тоглогч Ангилал:Денвер Наггетс багийн тоглогч Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Казак
Казак буюу Казакууд (украинаар: козаки́, оросоор: казаки́, польшоор: kozacy) бол Украин болон Өмнөд Оросын тал нутгаас гаралтай, голдуу ортодокс христ шүтлэгт зүүн слав хэлний бүлэгт хамаарах хүмүүс юм. Хэл болон шашны олон бүлгүүд нэгдэж казакуудыг бий болгосон ба тэдний ихэнх нь хоорондоо холилдон нийлж зүүн слав бүлгийн хэлээр ярьдаг, ортодокс христ шүтлэгтэй ард түмэн болжээ. "Казак" хэмээх нэрээр заримдаа жирийн адал явдал эрэгчдийг, эсвэл Зүүн Европын өмнөд хэсгийн хээр талаар (зэрлэг талыг үзэх) хэрэн явагчдыг нэрлэдэг байв.
Казак гэх нэр нь түрэг хэлний бүлгээс гаралтай «чөлөөт дайчид» гэсэн утгатай үг бөгөөд хасагуудтай үгийн гарал зүйн хувьд ижил боловч угсаатны зүйн хувьд огт хамааралгүй юм.
Казакууд нь доод Днепр, Дон, Терек, Урал мөрний сав газарт хүн ам цөөтэй бүс нутаг, арлуудад нутаглаж байсан агаад Украин, Оросын түүх, соёлын хөгжилд чухал үүрэг гүйцэтгэжээ.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа ЗХУ өөрийн армийн бүрэлдэхүүнд байсан казак цэргийн ангиудыг татан буулгасан байна. 1980-аад оны сүүл үед ЗХУ-ад өрнөсөн "перестройка" хэмээх өөрчлөн байгуулалтын үйл явцын үеэр казакуудын удам үндэсний уламжлалаа сэргээх ажлуудыг хийж эхэлсэн. 1988 онд ЗХУ урьдын казакийн байгууллагуудыг сэргээн байгуулах болон мөн тиймэрхүү байгууллагуудыг шинээр нэмж байгуулахыг зөвшөөрсөн хууль гаргасан байна. 1990-ээд онд бүс нутгийн олон эрх баригчид орон нутгийн захиргааны болон цагдаагийн зарим үүргийг казакийн байгууллагуудад хүлээлгэн өгөхөөр тохиролцсон.
2002 оны Оросын хүн амын тооллогын үеэр 140.028 хүн өөрийгөө казак гэж бүртгүүлсэн бол 2010 оны хүн амын тооллогоор 67.573 хүн казак удамтай болох нь тогтоогджээ. Европ болон дэлхийн бусад газруудад өөрийгөө казакуудтай холбодог 3.5-5 сая хүн байдаг. Казакийн байгууллагууд Орос, Украин, Беларусь, Казахстан, Канад, АНУ-д сайн дурын олон нийтийн байгууллага хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулдаг.
Эшлэл
Ангилал:Байнгын бус цэрэг
Өвөрхангай аймгийн баяр наадам
Өөр аймгаас түрүү, үзүүр хүртсэн бөхчүүд
Түрүүлсэн бөхчүүд
Үзүүрлэсэн бөхчүүд
Протестант урсгал
Протестант (Protestantism) урсгал нь Католик шашин дотроос гарч ирсэн урсгал юм. 17-18-р зууны үед баруун Европын орнуудад шинэчлэлтийн хөдөлгөөн гарсан. Энэ үеийг түүхэнд Шашны шинэтгэлийн үе гэдэг. Нийгэм, улс төрийн амьдралд шинэчлэлтүүд гарсан бөгөөд Католик сүмийн зэрэгтнүүд шашны хүрээнээс халин улс төрийн хүрээнд очсон нь Европчуудын дургүйцлийг хүргэж байлаа.
Түүх
Шашны шинэтгэл нь 16-р зуунаас эхэлсэн бөгөөд энэ нь Папын засаглалыг эсэргүүцсэн. Учир нь Папын засаг захиргаа нь Библийн үнэнээс гажиж эхэлсэн хэмээн шинэчлэгчид үзсэн байна. Шашны шинэтгэлийн хувьд хүмүүс гурван аргаар тэмцэж байсан ба энэ зэвсэгт тэмцэл, зөвхөн Библийн сургаал номлолыг дагах байдлаар, люуны дэвшлийн хүрээнд зэрэг байлаа. 16-р зууны үед Мартин Лютер, дараа нь Жон Калвин гэдэг санваартнуудын удирдлага дор Реформацийн хөдөлгөөн буюу Шашны шинэтгэл гүнзгийрсэн. Мартин Лютерийг Протестант урсгалыг хамгийн анх үүсгэн байгуулагч гэж үздэг. Хамгийн чухал шинэчлэлүүдийг тэрээр хийсэн бөгөөд хүмүүс латин хэлээрх Библи буюу Вулгат талаар Ромын Католикчууд юу яриад байгааг нь ойлгохгүй байсан тул санваартнууд дураараа хууль дүрэм гаргадаг байдлыг Мартин Лютер Библийг Герман хэл рүү хөрвүүлснээр илчилсэн байна. Тэрээр Брандбургийн их сургуулийн профессор байсан ба мөн католик шашны санваартан хүн байсан. Тэр 1517 оны 5 сард Брандбург сүмийн хаалган дээр 95 сэдэвтэй тунхаглал Брандбургийн Альбертэд хандаж гаргасан. Энэ тунхаглалд:
Урсгал
Ангилал:Христийн шашны урсгалууд
Outlaw Star
Outlaw Star (星方武侠アウトロースター; Хуулийн гаднах этгээд од) нь Японы цуврал анимэ юм. 1998 оны 1 сарын 8-ноос 6 сарын 25 хүртэл TV Tokyo, Cartoon Network телевизээр гарчээ. Bandai Visual, Sunrise-ын бүтээл.
Холбоос
Ангилал:Анимэ
Цагаан сарын барилдаан
Цагаан сарын барилдаан нь Монгол Улсад зохиогддог үндэсний бөхийн барилдаануудаас нэр хүндээрээ наадмын дараа орох барилдаан юм. Билгийн тооллын шинэ он болох цагаан сарыг тохиолдуулан битүүний өдөр зохиогддог. 1963 онд анх Нэгдэлчдийн баярын барилдаан хэмээх нэртэйгээр зохиогдож эхэлжээ.
IPhone
iPhone (Айпон) бол интернэт болон мултимедиа үйлдэлийн зориулалттай Ухаалаг гар утас (Smartphone) бөгөөд Apple компанийн бүтээгдэхүүн болно. Анхны загвар болох iPhone Edge буюу iPhone 2G нь 2007 оны 1 сарын 9-нд зохион байгууллагдсан Macworld үзэсгэлэн дээр Apple компанийн захирал асан Стив Жобс танилцуулсан бөгөөд 2007 оны 6 сарын 29-нд АНУ-д борлуулагдаж эхэлсэн. iPhone-ны 5 дахь загвар болох iPhone 4S нь 2011 оны 10 сарын 4-ний өдөр танилцуулагдан, борлуулалтанд гарсан юм. iPhone нь Ухаалаг гар утасны зах зээлд томоохон байр суурийг эзэлж байгаа бөгөөд анхны мэдрэгч дэлгэцтэй (Touch Screen) ухаалаг гар утас юм.
Түүх
Ангилал:Ухаалаг утас Ангилал:Гар утас
Клерксдорпын бөмбөрцөг
Kлерксдорпын бөмбөрцөг (Klerksdorp sphere) гэдэг нэртэй, ихэвчлэн бөмбөрцгөөс зээрэнцэг хэлбэрийн жижиг биетүүд нь Өмнөд Африкийн Оттосдалийн дэргэдэх 3 тэрбум жилийн настай пирофиллитийн уурхайгаас олддог байна.
Ангилал:Африкийн археологийн олдвор
750 он
Гадаад холбоос
#
Ойн шийхнүүхэй
Тэд бор судалтай нуруу, хар толботой цагаан хэвлийтэй ба цээжин хэсэг нь шаргал байна. Мод бутархаг задгай газар амьдарч, газар үүрээ засан 4-8 өндөг гаргадаг. Гол идэш тэжээл нь хорхой шавьж ба ургамлын үр юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Цэгцгийнхэн Ангилал:Монгол орны шувууд Ангилал:Евразийн шувууд
The Big O
The Big O (THE ビッグオー) нь Японы цуврал анимэ юм. 1999 оны 10 сарын 13-ноос 2003 оны 3 сарын 23 хүртэл WOWOW, Cartoon Network, Adult Swim телевизээр гарчээ. Bandai Visual, Sunrise-ын бүтээл.
Холбоос
Ангилал:Анимэ
1252 он
Гадаад холбоос
#
Хээрийн боршувуу
Хээрийн боршувуу нь биеэр жижиг ургамлын үрээр хооллодог, монгол оронд түгээмэл тархсан шувуудын нэг. Ургамлын янз бүрийн бүлгэмдэлтэй хээрт амьдарна.
Цахим холбоос
Ангилал:Боршувуу Ангилал:Евразийн шувууд
Күми
thumb|[[Умард Кёнсан дахь Күмийн байршил]] Күми (구미시, Gumi-si, Kumi-si, кү-ми-ши; Gumi; Куми) — Өмнөд Солонгосын Умард Кёнсан аймгийн харьяа, 41 түмэн (2011 онд) хүнтэй хот. Нактун голын эрэгт байрлах тус хотоор Кёнпү чиглэлийн хурдны зам, төмөр зам дайран гардаг. 1962-1979 оны Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч Пак Жон-Хыи энд төрсөн гэдэг. Хотын төв нутаг 19 хороо болж, зах нь 6 сум, 2 балгас, бүгд 27 нэгж болж хуваагдана. Гүми бол исачидийн өлгий нутаг юм.
Мөн үзэх
Ангилал:Кёнгийн суурин Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот
Кеннет Фарид
Кеннет Бернард Фарид Льюис (Kenneth Bernard Faried Lewis, 1989 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нд Нью-Жерси мужийн Ньюарк хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Денвер Наггетс багийн хүчний довтлогч юм. 2011 оны НБА Драфтийн хорин хоёроор Денвер Наггетс багт элсчээ.
Холбоос
Ангилал:1989 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Денвер Наггетс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
Яруу сум
Яруу нь Завхан аймгийн сум юм. Энэ сум нь Завхан аймгийн нутаг дэвсгэрийн төв хэсэгт, мөн аймгийн төв Улиастай хотоос чанх хойд зүгт 56 км-ийн зайд, Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотоос ойролцоогоор 1050 км-ийн зайд, Монгол улсын баруун бүс нутагт оршдог, 20000орчим хүн амтай сум юм.
Түүх
Яруу сумын нутаг эртнээс Богд Хаант Монгол Улсын үе хүртэл Халхын Засагт Хан аймгийн Сэцэн засгийн хошуу, Богд Хаант Монгол Улсын үед Сартуул сэцэн вангийн хошуу, 1924 онд Хан Тайшир Уулын аймгийн Цэцэн сартуулын хошууны нутаг дэвсгэрт багтаж байсан байна. Засаг захиргааны нэгжүүдийг 1924 онд шинээр зохион байгуулахад тус сумын нутагт Цэцэн сартуул, Шинэ хошуу, Ялгасан Хутагтын шавийн харьяанд байсан нутагт Бугат, Цогт-Уул, Чандмань-Өлзийт, Эрдэнэ-Уул сумуудыг байгуулсан байна. 1931 онд хийсэн өөрчлөлтөөр Чандмань-Өлзийт сумыг 13 багтайгаар Усан зүйл гэдэг газар төвлөрүүлэн байгуулжээ. Тус сум 1300 гаруй өрхтэй, 4000 гаруй хүн амтай, 140-өөд мянган толгой малтай, газар нутаг ихтэй, аймагтаа хамгийн том сумын нэг байв.
1952 онд Чандмань-Өлзийт сумаас өөрийн 6-12 дугаар багуудыг нутгийн байршлаар шилжүүлэн Цагаанхайрхан уулын баруун хэсэг Хайрхан худагт Эрдэнэхайрхан сумыг 7 баг, 88.6 мянган толгой малтайгаар төвхнүүлэн байгуулж Чандмань-Өлзийт сум 9 багтай болж, 100 гаруй мянган толгой малтай одоогийн Яруу сум болон зохион байгуулагдсан ажээ. 1958-1959 онуудад Чандмань-Өлзийт, Яруу сумууд нийлж одоогийн Улаан-Эрэгт суурьшиж Яруу сумыг байгуулжээ.
Газар зүй
Яруу сум 495614 га нутаг дэвсгэртэй, Эрдэнэхайрхан, Түдэвтэй, Нөмрөг, Идэр, Улиастай, Алдархаан зэрэг сумдтай хиллэдэг. Сумын төв Чандмань нь 48̊ 07' өргөрөг, 96 ̊ 46' уртрагт 2139 м өндөрт Яруугийн голын хөндийд Улиастайгаас 56 км, Улаанбаатараас 1055 км зайд оршино. Хан Жаргалант уул, Хагийн Эрээн, Хүйтэн нуруу, Зүйлийн Мандал, Дулаан, Байц, Ширхтий, Ямаат, Индэрт, Бунхант, Баян-Улаан, Бор үнэгт, Майхан, Цагдуултай зэрэг өндөр уулс, Гол мод, Байц, Дахт, Нарийн, Бумбат зэрэг сүрлэг өндөр даваанууд, уулсын хоорондох уужим хөндийнүүд, Яруугийн гол, Зүйлийн гол, Улаагчины гол, Биндэръяа нуур (Хаг), Бугат нууруудтай, хамгийн өндөр цэг нь Хан Жаргалантын нуруу 2884 м, нам цэг нь Их Майхан уулын өмнөх хөндийд 1700 м өргөгдсөн байдаг.
Хүн ам
Тус сум Чандмань, Хэц-Улаан, Зүйл, Өргөн, Жаргалант гэсэн 5 багтай, 2005 байдлаар 689 өрх, 1994 хүн амтай байна.
Ургамал, амьтны аймаг
Нутгийн уулархаг хэсгээр уулын хар хүрэн, уулын хар шороон, өндөр уулын намагт, өндөр уулын ширэгт тайгын, тал хөндийн цайвар хүрэн хөрстэй. Вансэмбэрүү, манжингарав, хонхон цэцэг, цээнэ, алтангагнуур, таван салаа, лидэр, дэгд, мэхээр зэрэг эмийн ургамлууд, үхрийн нүд, улаалзгана, тошлой, мөөг, нохойн хошуу, зэрэг цэцэг, жимс элбэг ургадаг. Ой модны үндсэн хэсэг хар модон ой болно. Малын бэлчээрт агь, таана, хөмүүл, ерхөг, хялгана, дааган сүүл, харгана, тарваган шиир, бутуул, борог зэрэг амт чанартай өвс ургамлын баялаг бүтэцтэй билээ. Янгир, аргаль угалз, буга согоо, бор гөрөөс, нутгийн буюу нүүдлийн шувууд зэрэг ан амьтан элбэгтэй.
Түүх соёлын дурсгал
Яруу сумын нутагт эртнээс нааш хүн суурьшин амьдарч байсныг илтгэх ул мөр болох хиргисүүр, буган хөшөө, хадны зураг, түүхийн олон үед хамаарах булш оршуулга, хүн чулуут тахилын онгон, хадны оршуулга гэх мэт олон дурсгалууд байдаг.
Эдийн засаг ба мал аж ахуй
Тус суманд шохойн чулуу, зэс молибдены зэрэг ашигт малтмалын илэрц байдаг юм. Маш сайн чанарын шавартай. Босоо, Хэвтээ, Бонжоо, Холбоо, Гурван нарийн,Гуриг, Шагж, Бундан мод, Цамц мод, Гол мод, Дугуй мод, зэрэг нэр нь хүртэл шүлэг болмоор нэлэнхүйдээ байгалийн үзэсгэлэн төгөлдөр бүрдсэн баян бүрд Яруу сумын нутагт олон бий. Эдийн засгийн гол чиглэл нь хонь, махны үхэр зонхилсон мал аж ахуй юм. 2005 оны байдлаар 64 мянга гаруй толгой малтай байна. Яруу сумын нутгаар манай улсын дэд бүтцийн хэвтээ тэнхлэгийн засмал зам дайран өнгөрөхөөр төлөвлөгджээ. Шилэн кабелийн зурвас тавигдаж үүрэн телефоны бүх сүлжээ ашиглалтанд орж интернетед холбогдсон.
Сумаас мэндэлсэн алдар цуутнууд
Тус сумын уугуул иргэдээс Монгол Улсын ерөнхийлөгч асан Н. Багабанди, хөдөлмөрийн баатар Б.Жанчив, Н.Батдорж, И.Доктор, Б.Түмэн, гавьяат зүтгэлтэн Д.Балгансүрэн, Р.Гаябазар, Д.Волоож, П.Шар, Р.Содномдаржаа, төрийн шагналт И.Гүррагчаа, эрдэмтэн Ц.Цэндээхүү, Ж.Лосолмаа, Ц.Үдэрпил, Ж.Дашдорж, Ой аж ахуйч С.Дашдорж Г.Лханаасүрэн, Ё.Думаа тэргүүтэй олон алдар цуутнууд төрөн гарчээ. Энэ сумаас хамгийн олон хөдөлмөрийн баатар төржээ.
Эшлэл
Ангилал:Завхан аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Чиньжү
thumb|[[Өмнөд Кёнсан дахь хотын байршил]] Чинжү (김해시, Jinju-si, Chinju-si, ким-хэ-ши; Jinju; Чинджу) — Өмнөд Солонгосын Өмнөд Кёнсан аймгийн харьяа, 34 түмэн хүнтэй хот. 1925 он хүртэл аймгийнхаа төв байсан энэ газар 1949 онд хот (시 - ши) гэж хэлэгдэх эрхтэй болж байв. Одоо дотроо нэр бүхий 1 балгас, 15 сум, 21 хороо болж хуваагдаж байгаа.
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын хот
Жеймс Маккарти
Жеймс Маккарти (James McCarthy; 1990 оны арваннэгдүгээр сарын 12, Шотланд, Глазго) — Ирландын хөлбөмбөгчин, Английн «Эвертон» болон Ирландын шигшээн хагас хамгаалагч.
«Уиган Атлетик» 2009 оны долдугаар сарын 6-нд түүний элсүүлэхээр тохиролцжээ. Долдугаар сарын 21-нд 1.2 сая фунтээр баталгаажиж, таван жилийн гэрээ байгуулцгаасан юм. Улмаар дебют тоглолтоо 2009 оны наймдугаар сарын 22-нд «Манчестер Юнайтедийн» эсрэг (5:0) 74-р минутанд сэлгээнээс хийв. Таван улирлын турш нийт 133 тоглолтонд 8 гоолдсон Маккартиг 2013 оны есдүгээр сарын 2-нд «Эвертон» түүхэн наймаагаа 13 сая фунтээр хийн байж элсүүлжээ.
Амжилт
«Хамильтон Академикал» «Уиган Атлетик»
Гадны холбоос
Ангилал:Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Хамильтон Академикал багийн тоглогч Ангилал:Уиган Атлетик багийн тоглогч Ангилал:Эвертон багийн тоглогч Ангилал:Ирландчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Ноён уулын булш
Ноён уулын булш нь 20-р зууны дэлхийн археологийн шинжлэх ухааны хамгийн том нээлтүүдийн нэгт тооцогддог.
Хүннүгийн талаар товч түүх
Ноён уулын булш Төв Азийн нүүдлийн соёл иргэншлийн түүх судлалын хамгийн гол салбаруудын нэг нь Хүннү судлал юм. Хүннүчүүд нь МЭӨ III зууны үед хүчирхэгжин мандаж, Төв Азийн эртний нүүдэлчин аймгуудын дундаас анх удаа өөрсдийн төр улсыг байгуулсан билээ. МЭӨ 209 оңд Хүннү аймгуудын зонхилогч Модун Шаньюй Хүннүгийн 24 аймгийг нэгтгэн захирч, Хүннү улсыг үндэслэн байгуулжээ.