cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бөөрний чулуу
Бөөрний чулуу өвчин Монгол улсад нэлээн элбэг тохиолдох эмгэг юм. Тухайн өвчний тархалтад газар нутгийн байршил их нөлөөтэй. Дундад Ази, Хойд Кавказ, Австри, Нидерланд, Балканы хойг, Грек, Турк зэрэг улсуудад элбэг тохиолддог бол Өмнөд Африк, Японы зарим хэсэг, Каспийн тэнгисийн эрэг орчмын орнуудад тохиолддоггүй байна. Газар нутгийн онцлогоос гадна тухайн хүний амьдралын хэв маяг, хооллолтын байдал, бодисын солилцооны болон бамбайн дэргэдэх булчирхайн эмгэг, шээсний замын халдвараар байнга өвдөх нь бөөрний чулуу үүсэх шалтгаан хүчин зүйл болж байдаг. Чулуу нь шээсний янз бүрийн давсны кристалуудаас тогтсон байх ба 50% дээш хувь нь оксалат кальцийн давс, оксалат кальцитай холимог найрлагатай байна.Шээс нь эрдэс бодис, хортой бүтээгдэхүүнүүд, даавар, бодисын солилцооны задралын бүтээгдэхүүнүүдийг агуулсан байна. Шээсний найрлага дахь эдгээр бодис нь ууссан байдлаар гадагшилж байдаг. Бөөрний үйл ажиллагаа, шээс дамжуулалтын алдагдлаас шээсэнд агуулагдаж буй бодисуудын найрлага, уусамтгай байдал нь өөрчлөгдөнө. Чулуу үүсэлт нь физик химийн нарийн процесс ба гол үндэс нь коллойдын тэнцвэрт байдал алдагдахтай холбоотой. Шээсэнд хамгаалах коллойд бодисууд агуулагдах ба тэдгээр нь шээсэнд агуулагдаж буй бодисуудыг уусамтгай болгох, жижиглэх үүрэгтэй байдаг. Хамгаалах коллойдуудын дутагдлаас хэд хэдэн молекулын хэсгүүд нийлж чулууны цөм (мицелл) хэсгийг бүрдүүлнэ. Цөмийг фибрин, цусны бүлэн, аморф тунадас, эсийн детритүүд, гадны биетүүд бүрдүүлнэ.Цаашдаа чулуу үүсэх процесс нь давсны концентраци, устөрөгчийн ионы концентраци буюу шээсний орчин, шээсний коллойдын найрлагаас хамаарна. Зарим судлаачид бөөрний чулуу өвчнийг удамших чанартай гэж үздэг нь бөөрний сувганцрын удамшлын эмгэгүүдийн үед чулуу үүсэх магадлал өндөр байдагтай холбоотой.
Ангилал
Бөөрөнд үүсэж буй чулууг бүтэц, химийн найрлагаар нь: оксалатын, фосфатын, уратын, карбонатын чулуу гэж ангилна.
Оксалатын чулуу:
Хурган чихний хүчлийн кальцийн давснаас үүсэлтэй. Нягт хатуу, хар саарал өнгөтэй, өргөслөг гадаргуутай. Салст бүрхэвчийг амархан гэмтээж цусны пигмент нь бараан хүрэн өнгөтэй болгоно
Фосфатын чулуу
Фосфорын хүчлийн кальцийн давс агуулсан.Гадаргуу нь гөлгөр, янз бүрийн хэлбэртэй, зөөлөн чулуу. Цагаан, цагаан саарал өнгөтэй, шүлтлэг орчинд үүсдэг, хурдан үүсэж амархан задардаг чулуу.
Уратын чулуу
Шээсний хүчил түүний давсуудаас үүссэн шар хүрэн өнгөтэй, гөлгөр гадаргуутай, хатуу чулуу.
Цистины чулуу
Цистин агуулсан хүхрийн нэгдэл. Цагаан шар өнгөтэй, дугуй хэлбэртэй, зеөлөн, гөлгөр гадаргуутай. Маш ховор тохиолдоно. Нимбэгэн шар өнгөтэй, рентген туяаг үл нэвтрүүлнэ. Шээсэнд 6 өнцөгтэй хавтгай ялтас маягтай байна.
Уургийн чулуу
Фибрин давс, нянгийн холимог, жижиг хэмжээтэй, хавтгай зеөлөн, цагаан чулуу. Бөөрөнд ганц нэг эсвэл олон тооны чулуунууд үүсэж болно. Хэмжээ нь 0,1-15 см хүртэл байна. Зарим чулуунууд нь бөөрний аяганцар, тэвшинцрийн системийг бүхэлд нь хамарсан байдаг. Ийм чулууг шүр хэлбэрийн чулуу гэнэ.
Бөөрний чулууны 75%-85% оксалат кальци, фосфат кальцийн давснаас үүссэн байдаг. Кальцийн давснаас үүсэлтэй чулуу нь ихэвчлэн 30-аас дээш насны эрэгтэйчүүдэд тохиолдоно. Шээсэнд оксалат кальцийн кристаллууд нь улаан эсийн хэлбэртэй төстэй 2 талаасаа хонхойсон, гантель хэлбэртэй кристаллууд харагдана. Шээсний хүчлийн давснаас үүссэн чулуу 5%-8% эзэлнэ. Рентген туяаг нэвтрүүлнэ.Ихэвчлэн эрэгтэйчүүдэд болон тулай өвчинтэй хүмүүст илүүтэй тохиолдох ба гэр бүлийн шинжтэй байдаг. Шээсэнд шээсний хүчлийн давсны кристаллууд нь гадаргуудаа урицины пигментийг шингээсэнтэй холбоотой улаан хүрэн өнгөтэй харагдана.
Шинж тэмдэг
Ихэвчлэн эмнэл зүйн тодорхой шинж тэмдэггүй явагдах тул хэвлийн хөндийн рентген зураг авахуулах, хэт авиан шинжилгээгээр тохиолдлоор оношлогддог. Зарим үед цустай шээх шинж илрэх бусад цустай шээх шинжээр илэрдэг өвчнүүдээс (бөөр, шээс дамжуулах замын хавдар, сүрьеэ, уйланхай) ялгах шаардлагатай болно.Шээлэй буюу энгийнээр хэлбэл бөөрнөөс давсаг руу шээс дамжуулах гуурсны аль нэг хэсэгт чулуу тээглэж бөглөснөөс шээсний урсгалд саад болж бөөрний хатгаа өвдөлтийн шинж илэрнэ. Чулууны өргөн 1 см-ээс илүү, барзгар гадаргуутай бол бөөрнөөс давсаг руу орж амжихгүй шээлэйн аль нэг хэсэгт тээглэж тогтоно. Бага хэмжээтэй чулуу бөөрнеөс шээлэйгээр чөлөөтэй доошилж давсаг руу орно. Чулуу шээлэй рүү орох үед эхнээс нь эвгүй оргиж байснаа сүүлийн 20-60 минутанд өвдөлт нэмэгдэж тэсэхийн аргагүй болно. Өвдөлт нь ууц нуруу, цавь, бэлэг эрхтэн, гуяны дотор тал руу дамжина.Өвдөлтийн үед дотор муухай оргих, бөөлжих, шээс саатах зэрэг шинж илрэхээс гадна хэвтэж чадахгүй хөрвөөнө. Энэ үед эмнэлгийн яаралтай тусламж дуудахын зэрэгцээ өвчин намдаах эм өгөх, халуун жин тавьж, халуун усанд суулгах зэрэг анхны тусламж үзүүлнэ. Харин беөрний хатгааг мухар олгойи цочмог үрэвсэл, гэдэсний түгжрэл зэрэг өвчнөөс ялгах хэрэгтэй. Хэрвээ дээрх өвчнүүдийн сэжиг бүхий бол халуун жин тавихыг хориглоно.
Шээсний замд чулуутай бол удаан явах, морь унах, машин тэргэнд доргих, биеийн тамир хийсний дараа өвдөлт нэмэгдэж, тайван үед намдана. Халуун жин тавих, агчил тавиулах эмэнд өвдөлт намдана. Өвдөлтийн шинжийг дагалдан цусаар шээх шинж илэрнэ. Эсвэл удаан явган явах, морь унах, машин тэргэнд доргих, биеийн тамир хийсний дараа цусаар шээх явдал үзэгдэнэ.
Эмчилгээ
Бөөрний чулуу өвчний үндсэн гол эмчилгээ бол мэс заслаар, дурангаар чулууг авах болон чулуу хайлуулах, бутлах эмчилгээ болно.
kidneys stone
-Бөөрний чулуу гэдэг өвчинд бөөр шээсний замд чулуу байрлах, чулуутай холбоотой даган гарч буй хүндрэлийг хамсруулан ойлгох учиртай. Бөөрний шингэн байрладаг хэсэг болон бөөрний хөндийд шээснээс  үүссэн чулуу байрлах нь бий. Энэ өвчин архаг удаан явцтай, тухайн хүний  биеийн байдлаас болоод чулууны ургалтын хугацаа өөр өөр байх нь бий. Хүний идэж ууж, хэрэглэж буй бүтээгдэхүүн,  биед байгаа  биологийн идэвхт бодисууд, химийн микроэлементүүдийн бүтцээс хамаараад чулууны төрөл, бүтэц хүртэл өөр байдаг
-Эрүүл мэндийн судалгааны төвөөс гаргасан судалгаагаар 2013 онд Монгол Улсын хэмжээнд 10 мянган хүн амд 773 хүн өвдсөн гэсэн статистик гарчээ. 1990 онд 10 мянган хүн тутмын 221 нь энэ өвчнөөр өвдөж байсан бол 2008 онд 772, 2013 онд 773 хүн өвчилсөн байх жишээтэй. Өвчлөл жилээс жилд нэмэгдэж буй дүр зураг харагдаад байна.
-Бөөрний чулуу үүсэх шалтгаан юү байна вэ?
2012/2013 оны Германы хөлбөмбөгийн лиг
2012/2013 оны Бундеслиг — Германы хөлбөмбөгийн лигийн 50 дах улирал юм. Тэмцээн 2012 оны наймдугаар сарын 24-нд дортмундын «Боруссиагийн» тоглолтоор эхэлсэн ба 2013 оны тавдугаар сарын 18-нд өндөрлөсөн. 2012 оны арванхоёрдугаар сарын 16-наас 2013 оны нэгдүгээр сарын 18-ны хооронд завсарласан. 2013 оны дөрөвдүгээр сарын 6-нд «Бавариа» 6 тойргийн өмнө 23 дах түрүүгээ баталгаажуулж байв.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Шалтгаан маш олон янз. Эхний шалтгаан бол тухайн хүний биед байгаа эрдэс бодис, химийн элементүүдийн цусанд байх ёстой хэвийн тоо хэмжээ их байх явдал юм. Бамбай булчирхай, дотоод шүүрлийн булчирхайн өвчин, элэгний өвчлөлийн улмаас ийм өөрчлөлт гарах нь бий. Дээрх элементүүд шээсээр дамжин гарахдаа бөөрөн дотор чулуу үүсгэдэг.
Намдагийн Төмөрхуяг
Намдагийн Төмөрхуяг (1959-2018) нь Монгол Улсын гавьяат жүжигчин цолтой дуучин байв.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
Хоёрдугаарт, усны хэрэглээ нөлөөлдөг. Хүний биеийн 70 хувь уснаас бүрддэг шүү дээ. Биед байх ёстой усны хэмжээ багасах нь чулуужилт үүсэхэд нөлөөлнө. Хөлс ихээр урсгадаг, чийгтэй орчинд  ажил хөдөлмөр эрхэлдэг болон удаан хугацаагаар ус хэрэглэхгүй байх, хэрэглэж байгаа усны чанар муу байх нь чулуу үүсэхэд нөлөөлж байна.
2012/2013 оны Германы хөлбөмбөгийн лиг
Цахим холбоос
#2012/13 Бундеслиг
Намдагийн Төмөрхуяг
Намтар
Төмөрхуяг 1959 онд Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотод төрж, 1967-1974 онд Өндөрхаан хотын 8 жилийн дунд сургууль төгсөөд 1974-1977 онд ХАА-н Техник мэргэжлийн сургуульд суралцаж, трактор комбайнчны мэргэжил эзэмшжээ. Улмаар 1977-1979 онд Хэнтий аймгийн Тээврийг Удирдах Газарт жолоочоор ажиллаж байгаад 1979 онд цэрэгт татагдан 1982 он хүртэл Ардын Армид алба хаав. 1983-1990 онд ардын дуу бүжгийн “Хан Хэнтий” чуулгад дуучин, 1991-1993 онд Улаанбаатар хотын захиргааны дэргэдэх эстрад дуу бүжгийн “Варьете” чуулгад дуучнаар ажиллаж байгаад чөлөөт уран бүтээлч болжээ.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Монголчууд Ангилал:1959 онд төрсөн Ангилал:2018 онд өнгөрсөн
Итгэлт хамба
Москва хотноо 1911-1917 онд Оросын буддын шашинтнуудын бандид хамба лам байсан, “амьд бурхан” Итгэлтийн төрсний 160 жилийн ойд зориулсан үзэсгэлэн зохиогдлоо. Дэлхийн буддын шашинтнуудын дунд Итгэлт хамбыг бишрэн шүтэх нь түүний амьдралтай холбоотой төдийгүй, түүний бие баралт нь буддын шашны агуу их ариун шүтээн болсонтой холбоотой. Үзэсгэлэн дээр Итгэлт хамбын хувийн эд зүйлсийг дэлгэн харуулжээ.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
Мөн бөөр шээсний замын бүтэц, үйл ажиллагааны онцлогтой холбоотой. Төрөлхийн гажиг бөөртэй, бөөр дутуу байх, бөөрнөөс шээс ялгаран гарахад  шээсний урсгалд саад болохуйц бүтэцтэй бол шээсний тогтонгишил үүсч түүнээс шалтгаалан бөөр чулуужих нь бий.
Давсыг хоол хүнсэндээ ихээр хэрэглэх нь бөөрөнд чулуу үүсэх эрсдэлийг хоёр дахин нэмдэг. Хүнсний химийн орц, найрлагатай ч холбоотой. Сүүлийн үед ясны сийрэгжилт өвчнөөс сэргийлэхийн тулд сүү, сүүн бүтээгдэхүүн дэх кальцийн хэмжээг ихэсгэсэн. Гэтэл бөөр шээсний замаар кальци их хэмжээгээр ялгарч, бөөр чулуужиж байна. Ялангуяа бөөрний чулуу үүсэх  хандлагатай хүмүүс кальцийг  их тунгаар хэрэглэвэл бөөр нь амархан чулууждаг байх жишээтэй. Мөн хоол тэжээлд агуулагдаж буй бусад бодисын хэмжээнээс ч шалтгаална. Тэгэхээр хүн бүрт өвчин үүссэн шалтгаан харилцан адилгүй байдаг.
Итгэлт хамба
Москва хотноо 1911-1917 онд Оросын буддын шашинтнуудын бандид хамба лам байсан, “амьд бурхан” Итгэлтийн төрсний 160 жилийн ойд зориулсан үзэсгэлэн зохиогдлоо. Дэлхийн буддын шашинтнуудын дунд Итгэлт хамбыг бишрэн шүтэх нь түүний амьдралтай холбоотой төдийгүй, түүний бие баралт нь буддын шашны агуу их ариун шүтээн болсонтой холбоотой.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
Хаван хөөх үйлчилгээтэй эмийг удаан хугацаагаар уувал бөөр шээсний замыг гэмтээж, чулуу үүсгэдэг тал бий. Зарим эмүүд, жишээ нь C витамин гэх мэт хүнсний нэмэгдлүүд  чулуу үүсэх болон өсөх нөхцөлийг дэмждэг гэдэг нь тогтоогдсон.
Итгэлт хамба
Үзэсгэлэн дээр Итгэлт хамбын хувийн эд зүйлсийг дэлгэн харуулжээ. Үүнд: баримт бичгүүд, гэрэл зурагнууд болон өнгөрсөн зууны эхэн үеийн баримтат дүрс бичлэгүүд байна. Үзэсгэлэнд түүний амьдралын бүхий л үе шатыг харуулжээ.Үзмэрийн самбаруудад мал маллаж амиа зогоодог, өнчин өрөөсөн болоод дандаа би тэргүүн хамба болно гэж ярьж явдаг нэгэн сонин хүүгийн тухай өгүүлсэн зураасан зургууд байна.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Бөөрний чулуу үүссэн бол хүнд ямар зовиур илэрдэг вэ. Хүндрээгүй байхад нь мэдэх арга бий юү?
Итгэлт хамба
Мөн энд түүний Буриадын хийдэд шавилж байсан он жилүүдийн тухай болон багшилж байсан тухай ч мэдэж болох юм. Тэр эх орныхоо төлөө зүтгэж байсан тухай ч байна. 1911 онд Итгэлт хамба Оросын их хаанд тангараг өргөжээ. Энэ тухай Итгэлт хамбын хүрээлэнгийн захирал, хамбын зээнцэр Янжмаа Васильева хэлэхдээ
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Бөөрөнд чулуу үүссэн эсэхийг хэрхэн мэдэх вэ. Энгийн шинжилгээгээр энэ өвчин илрэх үү?
-Цус, шээсний шинжилгээ, ЭХО оношлогоо
Итгэлт хамба
«Тэр Оросын их хаан II Николайд бичгээр тангараг өгч, тэдний гэр бүлд үнэнч зүтгэнэ гэж тангараглаж байжээ. Хувьсгал болж, хааныг засгийн эрхээс түлхэн унагахад тэр өөрийн биеийг мөн адил суудлаасаа огцрох ёстой гэж үзсэн юм. Дашрамд хэлэхэд, тэр энэ бүх хугацаанд Буриадад амьдарч хөдөлмөрлөж байжээ. Тэр ганцхан удаа нутгаасаа гарч явсан нь 1913 онд хаан Романовынхны 300 жилийн ойг ёслон тэмдэглэх үеэр Петербург рүү явжээ. Тэр Хааны ордны хүндэтгэлийн зоогт уригдсан байсан аж» гэлээ.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Бөөрний чулуу өвчнөөр хүүхэд өвддөг үү. Хэдэн насныхан голчлон өвддөг вэ?
Итгэлт хамба
Дэлхийн нэгдүгээр дайны үед Итгэлт хамба Бүх буриадын фронтын тусламжийн нийгэмлэгийг санаачлан байгуулжээ. Энэ тухай Янжмаа Васильева өгүүлэхдээ
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
Энэ өвчин сэдрэх улирал бас бий. Хаврын эхэн үе, намрын адгаар бөөрний чулуу өвчин хөдөлдөг. Жил жилийн 10-12 сар, 3-4 саруудад өвчлөл их байдаг. Бөөрний чулууг авахуулсан ч таван жилийн дотор дахин үүсэх магадлалтай. Яагаад гэвэл идэж уудаг хүнс, хэрэглээндээ өөрчлөлт хийгээгүй тохиолдолд дахин давтах  нь бий. Дэлхий даяар энэ өвчин дахидаг гэдгийг анхааруулсаар байгаа.
Итгэлт хамба
«Дэлхийн нэгдүгээр дайнд олон буриад хүн оролцож байсан. Итгэлт хамба фронт руу болон фронтын ар талд өөрийн лам нарыг болон цэргийн эмнэлгүүд рүү маарамбуудыг илгээж байсан. Тэр өөрөө буриадын хийхдүүдийг тойрч хөрөнгө цуглуулж, түүгээрээ Петербургэд цэргийн эмнэлэг байгуулсан. Цугларсан хөрөнгө нь фронтын хангамжинд явж байлаа.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Энэ  өвчин удамшдаг уу?
удамших хандлагатай.
Итгэлт хамба
Үнэн алдартны, лалын шашинтнуудын баярт дайчдад зориулж илгээмж явуулж байх түүний даалгавруудыг бид олж авсан. Ингэж түүний буддын шашинтны нигүүлсэн энэрэнгүй сэтгэл биелэлээ олж байсан юм. Эдгээр үйлсийнх нь төлөө II Николай хаан түүнийг Ариун Анны II зэргийн одонгоор шагнаж байв» гэв.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
Хүндрэлүүд
Итгэлт хамба
1917 оны Хувьсгалын дараа Итгэлт хамба нь өөрийн бурхан шашины тэргүүний бүрэн эрхээс татгалзаж, өмнө нь шавилж байсан Янгажины хийдэд буцаж иржээ. Тэнд тэр гүн ухаан болон анагаах ухааны бүтээлүүдээ туурвисан байна.
1927 онд Итгэлт хамба ертөнцийн мөнх бусыг үзэх гэж байгаа тухайгаа өөрийн шавь нарыг цуглуулж хэлжээ. Ингээд хамбын захиснаар, түүнийг 6 хоногийн дараа оршуулжээ. Бясалгалын 7 дахь өдөр нь хамбын толгой цээж рүү гээ буусан байв.Ингээд шавь нар нь хамбын захиснаар түүнийг очир завилуулж, хуш модоор хийсэн хайрцагт хийж оршуулжээ.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Муудсан өвчлөлтэй бөөрний үүрэг нь алдагдах юм уу эсвэл буурах
Итгэлт хамба
2002 онд хамба ламын гэрээслэлийн дагуу анагаахын шинжээчид, эрдэмтдийг байлцуулан хайрцагийг нээж, хамбын бие ямарч өөрчлөлтгүй, очир завилж суусан хэвээр байхыг харжээ. Тэр үед Оросын Буддын шашинтнууд Итгэлт хамбын тэлсэн биеийн үнэн учрыг олох болон сүсэгтэн олонд мөргөх боломж олгох үүднээс Ивогины хийдэд байрлуулахаар шийдвэрлэсэн.
Тусгайлан барьсан дацанд Итгэлт хамбад зориулж шилэн бунхан барьжээ. Уг ариун шүтээнд мөргөх гэсэн сүсэгтэн олны тоо жилээс жилд нэмэгдсээр байна. Сүсэгтэнүүд эмгэг өвчнөөсөө гайхалтай салсан тухайгаа ярьцгааж байна. Харин түүний биеийн энэхүү гайхамшгийг тайлах нь тийм ч амаргүй бололтой. Анагаах ухааны шүүх-эмнэлгийн шинжээчдийн ярьж байгаагаар, түүний биеийн байдал яг л уг хүн хоёр өдрийн өмнө нас барсан юм шиг байдаг, ингэхдээ түүнийг занданшуулах юм уу, ямар нэгэн өөр аргыг хэрэглээгүй гэдгийг тогтоосон.
Балхаш
Балхаш нуур (Балқаш көл) — Казахстаны дорнод хэсэг, Балхаш-Алакөлийн хотгорт байрладаг дэлхийн томоохон давстай уст нуур.
Итгэлт хамба
Тэр ч битгий хэл дараа дарагийн шинжилгээнээс үзэхэд, түүний бүхий л амьдралын үйл ажиллагаанууд нь хадгалагсан бөгөөд нилээд олон дахин удааширсан байна, жишээ нь эсүүд нь хуваагдаж байна. Буддын шашинд задлан шинжилгээ хийхийг хориглодог учраас шинжилгээний ажил үүн дээр дуусч, эрдэмтэд ч “Итгэлт хамбын гоц үзэгдэл “түүхэн дээр зогслоо.
Менделеевын нэрэмжит Оросын хими-технологийн дээд сургуулийн профессор Александр Хачатуров үзэхдээ, Итгэлт хамбын тухай ярихын тулд түүнийг тодорхой байгалийн ухааны мэдлэгүүдээр төдийгүй цаг хугацаа, орон зайн хэмжээнд задлаж үзэх хэрэгтэй юм гэжээ. Магадгүй, түүний энэхүү хосгүй түүх бүх шинжлэх ухаанд төдийгүй соёл иргэншлийн хөгжилд шинэ түлхэц болж мэдэх юм гэж үзэж байна.
«Хамбын биеийн халуун болон чийг нь өөрчлөгддөг, тэр бүр хөлөрдөг, үүнийг түүн дээр ирсэн олон сүсэгтэнүүд харж болох бөгөөд тэр яг л болж байгаа бүх юмыг мэдэрч байгаа мэт. Итгэлт хамба гадаад орчинтой ямар нэгэн энергийн болон мэдээллийн солилцоонд байгаа юм шиг байдаг. Энд юуны өмнө материйн мэдээллийн мөн чанарын тухай яригдаж байгаа байх л даа.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Бөөрний гэмтэл эсвэл шархыг авчирдаг
Итгэлт хамба
Бүхий л таамаг, тааврууд нь энэхүү оньсогыг хараахан тайлахад тус болохгүй л байна. Гэхдээ тэр буддын шашинтан төдийгүй өөр олон хүмүүсийн сонирхолыг зүй ёсоор татаж байна. Ертөнцийн сүйрлийн тухай ярьцгааж байгаа энэ мөчид хэн нэгэн энэхүү үйл явдалд ямар нэгэн тэмдэг хайж байна. Дэлхийн сүйрэл биш юмаа гэхэд амьдралыг шинээр эхлэнэ. Харин буддын шашинтай хүмүүс дэлхийн өнцөг булан бүрээс Буриадын Иволгийн дацанг зорин “өөрийн бие баралтаар“ гайхшруулсан Итгэлт хамба “юу хэлэхийг “ сонсохоор ирсээр байна. Бүгдийг унших: http://mongolian.ruvr.ru/2012_12_05/96960024/
Осми
Осми (Osmium-үнэр гэсэн утгатай грек үгнээс гаралтай) бол үелэх хүснэгтийн 76 дахь элемент юм. Саарал, цэнхэрдүү, мөнгөлөг өнгөтэй. Os хэмээн тэмдэглэдэг. 3033°C-т хайлдаг, 5012°C-т ууршдаг 1804 онд нээгдсэн атомын бүтэц 76 электрон 76 протон 114 нёйтроноос бүрдэнэ нягт 22.61гм/см3
Юрий Лончаков
Юрий Лончаков (Юрий Валентинович Лончаков) гэж анх Зөвлөлт, одоо Орос улсын иргэн, настай сансрын нисгэгч хүн бий. Лончаков 1997-2013 оны хооронд сансрын хөлөгт 200 хоног ажилласан.
Осми
Эшлэл
Ангилал:6-р үеийн элемент Ангилал:Эрдэс Ангилал:Эрдсийн ангиллын элемент Ангилал:Гексагональ талст систем
Юрий Лончаков
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын сансрын нисгэгч Ангилал:Союз хөлгийн бүрэлдэхүүн Ангилал:Спейс шаттл хөлгийн бүрэлдэхүүн Ангилал:ОУСС дээр зочлогч Ангилал:ОУСС-ын үндсэн бүрэлдэхүүн Ангилал:Оросын сансрын нислэг Ангилал:ОХУ-ын Улсын баатар Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Оросууд Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:1965 онд төрсөн
Икигай
Икигай (生き甲斐 «оршихуйн утга учир») нь Японы нэр томьёо - амьдралын зорилгоо мэдрэх ухаарах гэсэн утгатай; ikigai-д хобби, мэргэжил, гэр бүл зэргийг авч үздэг.
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
-Ureter-ын түгжрэл бий болдог чулуунууд дахин илрэх
-Шээсний tract-ын халдвар зэрэг хүндрэлүүд гардаг.
Икигай
"Оршихуйн утга учир"-н тухай ойлголт нь Европд экзистенциал сэтгэл судлал үүссэн үед буюу XIX зуунд (Kierkegaard) үүссэн боловч "ikigai" гэх ойлголт нь Япон хэлэнд XIV зууны үед бий болсон юм. Судлаачид икигайг эерэг сэтгэлзүйн "эрүүл дур/тэмүүлэл" гэсэн ойлголттой холбон тайлбарладаг. Икигайг баримталдаг 65-с дээш настай хэсэг хүмүүс дунд хийсэн судалгаагаар Ниигате муж хавийн хүмүүс илүү гэр бүлтэй холбоотой гэж үзэж байхад Сайтаме мужид илүү тодорхой насны үе эсвэл эрүүл мэндтэй холбож ойлгож байв. Мөн судалгаагаар эмэгтэй хүмүүс нь илүү гэр бүлтэй байх, өнгөрсөн түүх сайтай амьдрахыг гэж ойлгодог байхад эрчүүд нь эрүүл мэнд, орлогын хэмжээ, орон байр зэрэг оржээ. 4 гол асуултанд хариу өгөөд үз гэдэг юм байна:
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
Урьдчилан сэргийлэх
Икигай
Икигайгаа олсон хүмүүс ихэвчлэн стресс багатай, эрүүл гэдгээ илүү мэдэрдэг байсан бол икигай баримталдаггүй түүнийгээ олоогүй хүмүүс зүрхтэй холбоотой ямар нэг өвчинд өртөмтгий гэдэг нь ажиглагджээ. Шинжлэх ухааны үүднээс үзвэл икигай нь нейромедиаторууд болох дофамин, норадреналин, серотонин болон β-эндорфин зэргийг тэнцвэртэй байлгахад их үүрэг гүйцэтгэдэг байна.
Балхаш
Түүх ба нэршил
Энэ нуурын өнөөгийн нэр нь Татар, Казах, өмнөд Алтай хэлний "балкас" гэсэн үгнээс гаралтай бөгөөд энэ нь "дэрст намаг" гэсэн утгатай үг юм.
Гансүхийн Марал-Эрдэнэ
Гансүхийн Марал-Эрдэнэ (1996 оны 5 сарын 25-нд Улаанбаатарт төрсөн) нь Монголын уран гулгагч. 2005 оноос Япон улсын Нагоя хотын Орион клубт уран гулгалтаар хичээллэж эхлэн, 2011 онд Монгол Улсыг төлөөлж Азийн наадамд өрсөлдсөн анхны уран гулгагч болсон. Тэрээр 5 настайдаа эцэг эхийн хамт Нагоя хот руу нүүжээ. Өдгөө Марал-Эрдэнэ Чүүкёо их сургуульд суралцдаг бөгөөд тус сургуулиас төрөн гарсан дэлхийн аварга, олимпын мөнгөн медальт Асада Маотой уран гулгалтын арга хэмжээнүүдэд цуг оролцдог.
Икигай
Эшлэл
Ангилал:Японы нийгэм Ангилал:Японы соёл Ангилал:Японы гүн ухаан Ангилал:Япон хэлц
Гансүхийн Марал-Эрдэнэ
Хувийн дээд амжилт
Ангилал:1996 онд төрсөн Ангилал:Монголын уран гулгагч
Балхаш
Түүх ба нэршил
МЭӨ 103 оноос 8-р зууны үе хүртэл Балхаш нуурын эргэн тойронг хятадууд 夷 夷 海/И эи хай гэж нэрлэдэг байсан. 8-р зуунаас эхлэн нуурын урд хэсэгээс Тэнгэр уул хүртэл Түрэг хэлээр:Zhety su Монгол Хэлээр:Долоон ус хэмээн нэрлэх болов. Энэ газар нь Төв Азид суурьшсан нүүдэлчин Түрэгүүд ба Монголчууд соёл холилдсон газар байв.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн нуур  Ангилал:Казахстаны нуур Ангилал:Давст нуур Ангилал:Алматы муж Ангилал:Харганат муж Ангилал:Жамбыл муж Ангилал:Дорнод Казахстан
Бөөрний чулуу
Эмчилгээ
Хэрэв та өмнө нь бөөрний чулуужилттай байсан бол хангалттай хэмжээний шээс гаргахын тулд өдөр бүр 6-8 аяга шингэн уугаарай. Чулууны хэлбэрээс хамаарч чулуужилтаас урьдчилан сэргийлэхийн тулд эм уух, эсвэл бусад арга хэмжээг авах хэрэгтэй. Тусч болох зарим нэгэн төрлийн чулуужилтаас сэргийлж хоолны дэглэмээ өөрчлөх хэрэгтэйг сануулж байна.
оношлогоо
Бөөрний чулуу хэт авианы оношлогоонд тодхон харагдах боловч тийм ч нягт бус учраас рентген зурганд харагддаггүй. "pH-meter" багажаар шээсэн дэх хүчил шүлтийн түвшинг хэмжиж, чулуутай эсэхийг тогтоодог. Зарим тохиолдолд бүр баттай болгохын тулд компьютер томографаар чулууны хэмжээг тодорхойлдог ажээ. Гэхдээ рентген зураг, шээсний шинжилгээ байхад дээрх аргуудыг заавал ашиглах шаардлага үгүй билээ.
Бөөрөнд 0.5 см диаметрээс дээш хэмжээтэй зүйлийг бөөрний чулуу гэж тодорхойлдог. Харин энэ хэмжээнд хүрэхгүй бол чулуу биш бөгөөд бөөрөнд элс байдаггүй билээ. Хэрэв бөөрөн дотор ямар нэг ширхэгтэй зүйл байна гэж эмч хэлсэн бол яаран эмчлүүлэхээсээ урьдаар биеийн байдлаа сайтар ажиглаж, 6 сар тутам хэт авианы шинжилгээнд хамрагдах нь зүйтэй. Тэгвэл бөөрөн дэх зүйл үнэхээр чулуу мөн үү, үгүй юу гэдэг нь мэдэгдэнэ. Учир нь бөөрний чулуу үргэлж томорч байдаг билээ. Тиймээс шээсний шинжилгээнд зайлшгүй хамрагдах нь зүйтэй.
Бөөрний чулуунаас ангижрахын тулд бие дэх "хүчил шүлт"-ийн хэмжээг бууруулах хэрэгтэй. Харин 2 см-ээс том хэмжээтэй чулууг дурангаар авахуулах хэрэгтэй байдаг байна. Энэ үед зөв хооллож, шингэн зүйл сайн уух ёстой ажээ. Гэвч ихэнх тохиолдолд бөөрний чулуу нүүж, давсаг руу очсон байдаг бөгөөд ийм үед чулууг хайлуулах боломжгүй болдог. Учир нь чулуу нүүснээс болж бөөр хүчтэй хатгаж өвдөх, бөөрний тэвшинцрийн үрэвсэл үүсдэг аж.
Хүн өдөрт тогтмол 2-2,5л ус уух ёстой. Өдөрт хангалттай ус уугаагүйн улмаас усгүйжиж, шээс элсжиж эхэлдэг. Үүнээс шалтгаалж бөөрний чулуу үүсдэг
Мөн шээсний хүчил шүлтийн орчин хамааралтай. Шээсний хэвийн орчин /5,5-6,8/байдаг бол бөөрний чулуутай хүмүүсийн шээс хүчиллэг болж эхэлдэг. Шээсэнд  кальцийн оксалэтын давс үүсдэг. Энэхүү давс удах тусмаа хоорондоо нягтаршиж хурц ирмэгтэй талстыг үүсгэж шээх явцад шээлүүрийн хучуур эсүүдийг гэмтээж, шээсээр улаан эс гадагшилж эхэлдэг. Үүнийг бид цустай шээх гэж ярьдаг.
Чулууны төрлийг тодорхойлох шинжилгээ
Шээсний хүчлийн түвшин
Шээсний замын бөглөрөл болон чулууг илрүүлэх оношилгоо:
Хэвлийн хэсгийн СТ
Хэвлий хэсгийн рентген зураг авах
Судасны pyelogram (IVP)
Бөөрний хэт авиа
Ритрогрэд pyelogram.
Шээсний ерөнхий шинжилгээ
Шээсний өнгө
Шээс маш олон төрлийн өнгөтэй байдаг. Гүн шар өнгө эсвэл зөгийн балны өнгөнөөс цайвар шаргал хүртэл маш олон өнгөний хувилбар бий.
Зэвхий шаргал: Таны бие хэвийн, эрүүл бөгөөд чийгшил сайтай байна.
Тунгалаг шар: Таны эрүүл мэнд хэвийн байна.
Бараан шар/Өтгөн шар: Хэвийн. Гэхдээ ус ойр ойрхон уух хэрэгтэй.
Хуван шар эсвэл зөгийн балны өнгө: Таны бие хангалттай хэмжээний ус авахгүй байна. Ус уух хэрэгтэй.
Хүрэн: Таны элэг өвдсөн байж болзошгүй. Эсвэл маш бага хэмжээний чийгшилтэй байна. Ус уух хэрэгтэй бөгөөд эмчид үзүүлээрэй.
Улаан туяатай, ягаан: Та саяхан хүрэн манжин, нэрс эсвэл гишүүнэ идсэн үү? Хэрэв үгүй бол таны шээс цустай байж болзошгүй. Энэ нь хэвийн үзэгдэл ч байж болно. Эсвэл бөөрний өвчин, хавдар, шээсний замын үрэвсэл, түрүү булчирхайн үрэвсэл гэх мэт асуудлууд байж болзошгүй. Мөн хар тугалга эсвэл мөнгөн усны хордлогын шинж тэмдэг байж болно. Та заавал эмчид хандаарай.
Улбар шар: Та хангалттай ус уухгүй байна. Эсвэл та элэг, цөсний асуудалтай байж болзошгүй. Мөн хүнсний будаг ч байж болно. Та эмчид хандаарай.
Хөх эсвэл ногоон: Маш цөөхөн тохиолддог генийн өвчнүүд таны шээсийг хөх эсвэл ногоон болгож хувиргадаг. Түүнчлэн, зарим төрлийн бактери шээсний замыг үрэвсүүлдэг. Мөн таны идсэн хүнсний будаг эсвэл хэрэглэсэн эмнээс ч ийм өнгө гарч болно. Эмчид хандах шаардлагатай.
Бөөрний чулууг яаж эмчлэх вэ?
Эмчилгээний гол зорилго нь бодисуудыг бууруулах (багасгах) болоод цаашид үүсч болох бодисуудаас урьдчилан сэргийлэхэд оршино.
Жижиг хэмжээтэй чулуунууд нь ихэвчлэн халддаг бөгөөд эмчилгээ нь ямар төрлийн чулуу болон хэр хүндрэлтэй бодисууд байгаагаас хамаарч өөр өөр байдаг байна. Ноцтой өвчилсөн хүмүүсийг эмнэлэгт
хэвтэн эмчлүүлэх шаардлагатай байдаг аж.
Чулуу сувгаар дамжин өнгөрөхөд шээс шүүгдэж чулуу үлдэж ямар төрлийн гэдэг нь тогтоогддог. Маш их хэмжээний шээсийг бий болгохын тулд өдөр бүр дор хаяж 6-8 аяга ус уух хэрэгтэй болдог байна. Зарим хүмүүс судсаараа шингэн авах хэрэгтэй байдаг. Өвчин намдаагч нь бөөрний чулуу өнгөрөхөд мэдрэгдэх тэр өвдөлтийг хянахад тус болдог ажээ.
Их өвдөлтийн үед та ibuprofen гэх үрэвслийн эсрэг эм уух, эсвэл мэдээ алдуулагч тариа хийлгэх хэрэгтэй. Чулууны хэв маяг хэлбэрээс хамаарч эмч чинь чулууны бүрдлийг багасгах юм уу, чулуунаас шалтгаалсан бодисуудыг үгүй хийх жор бичиж өгч болно.Ихэнх жижиг чулуу нь өөрөө аяндаа өдрийн цагаар гадагшилж байдаг. Шингэн зүйл ихээр ууж, эмчийн зөвлөсөн хоолны тусгай хоолны дэглэмийг баримтлах нь нэмэртэй.
Жижиг чулуунууд нь өөрөө гадагшлаагүй тохиолдолд өндөр давтамжтай долгионы тусламжтайгаар элсний ширхэгийн хэмжээтэй болтол нь буталсны дараа шээсээр амархан гадагшилдаг. Том чулуунд голчлон мэс засал хийдэг.
Бөөрний чулуу дахин үүсэхээс хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?
Бөөрний чулуужилтын тохиолдлуудын 50% нь дахьдаг. Та бөөрний нэгээс олон чулуутай бол цаашид дахин нэмэгдэх болно. Иймд урьдчилан сэргийлэх нь маш чухал юм. Хэрэв та эмчийн зөвлөгөөг дагавал ч чулуужилтаас урьдчилан сэргийлж чадна. Үүнд:
Өдрийн турш цаг тутамд мөн шөнө боссон үедээ заавал ус ууж байх, багаар бодоход өдөрт 2 л ус ууна.
Их тунгаар витамин С уухаас зайлсхийх, кальцийн агууламж хүчил саармагжуулагчийг хэтрүүлэн хэрэглэхгүй байх.
Хэрэв кальцийн чулуутай бол цай, шоколад, кофе, самар, бууцай зэргийг хүнсэндээ хэрэглэхгүй байх.
Хүнсний ногоо, жимс, үр тариаг байнга хэрэглэх.
Нимбэгний найрлаганд нь агуулагдах "оксалат" гэх хүчил нь бөөрний чулууны хэмжээг багасгах, томруулахгүй байх, цаашлаад хайлуулах ач тустай болохыг эрдэмтэд олж тогтоосон байна. Иймд та цэвэр, байгалийн гаралтай нимбэг худалдан авч, хэрэглэж байх хэрэгтэйг "Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага"-ын доктор, профессор Эдвард (Edward) зөвлөж байна.
Тиймээс та өдөр тутмын амьдралдаа нимбэгний шүүс хэрэглэж байгаарай!
Цахим холбоос
Бөөрний чулуу авах мэс ажилбар
Ангилал:Урологийн өвчин Ангилал:Бөөрний өвчин
Хуучин хүү
Энэхүү зохиол нь хувьсгалын өмнөх үе болон хувьсгал өрнөх үеийн Монголын хөдөөгийн байдлыг харуулсан зохиол юм. Энэхүү зохиол нь маш олон удаагаа хэвлэгдэж буй бөгөөд хамгийн анхны хэвлэл нь 1945 онд хэвлэгдэж байжээ.
Ангилал:Дашдоржийн Нацагдоржийн бүтээл
Саймон Фрэнсис
Саймон Фрэнсис (1985 оны хоёрдугаар сарын 16, Ноттингем) — Английн хөлбөмбөгчин, «Борнмут» багийн хамгаалагч.
«Борнмут» Фрэнсисийг 2011 оны арваннэгдүгээр сарын 7-нд элсүүлжээ. 2014 оны зун гэрээгээ гурван жилээр сунгав.
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Брэдфорд Сити багийн тоглогч Ангилал:Шеффилд Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Гримсби Таун багийн тоглогч Ангилал:Транмир Роверс багийн тоглогч Ангилал:Саутенд Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Чарльтон Атлетик багийн тоглогч Ангилал:Борнмут багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Дашпунцагийн Мажигсүрэн
Дашпунцагийн Мажигсүрэн - БНМАУ-ын Төрийн шагналт, Гавьяат Жүжигчин уран нугараач.
Намтар
Есөн настайдаа 1945 онд циркийн сургуульд орж суралцан,
Гавьяа Шагнал
Ангилал:Монголын циркчин Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан Ангилал:Цэнхэрмандалын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1936 онд төрсөн
Бямбасүрэнгийн Энхбайгаль
Бямбасүрэнгийн Энхбайгаль (удирдахуйн ухааны доктор, дэд профессор) нь эдийн засагч, эрдэмтэн.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Зөвлөх, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн Стратеги судалгааны хүрээлэнгийн захирал, Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын харьяа Үндэсний хөгжлийн хүрээлэнгийн захирал, Монгол Улсын Ерөнхий сайдын дэргэдэх Эдийн засгийн бодлогын зөвлөлийн гишүүн, Монгол Улсын Засгийн газрын харьяа Удирдлагын академийн эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, Удирдахуйн ухааны хүрээлэн]гийн захирал, Монгол Улсын Боловсрол, Соёл, Шинжлэх ухааны яам ны харьяа Дээд боловсролын зөвлөлийн гишүүн, Санхүүгийн зохицуулах хорооны үнэт цаасны бодлогын зөвлөлийн гишүүнээр ажилласан.
Ардчилсан Намын Үндэсний Зөвлөлдөх хорооны гишүүнээр сонгогдож байсан. Удирдахуйн ухааны (төрийн удирдлага, эдийн засаг) доктор, дэд профессор цолтой. Боловсролын тэргүүний ажилтан. Алтангадас одон, Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонтой.
Монгол Улсын урт хугацааны хөгжлийн бодлогын судалгааны мэргэжил арга зүйн багийг ахлан ажиллаж, 2015-2040 хувилбар ыг гардан боловсруулсан.
Боловсрол
Бямбасүрэнгийн Энхбайгаль нь хөгжлийн үзэл баримтлал, эдийн засаг, улс төр, нийгмийн асуудлууд, удирдахуйн ухаан, эдийн засаг, шугаман бус системийн шинжилгээ, аюулгүй байдлын чиглэлээр мэргэшсэн эрдэмтэн, бодлогын шинжээч юм.
Тэрээр эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, нэг сэдэвт бүтээл болон бодлогын нийтлэл, зөвлөмж зэрэг 250 гаруй бүтээл туурвисан нь дотоод гадаадын нэр хүнд бүхий хэвлэлүүдэд олон удаа нийтлэгдсэн байдаг.
2006 онд дэд профессор цол хүртсэн, боловсролын тэргүүний ажилтан.
2003 онд 29 насандаа төрийн удирдлагын чиглэлээр Удирдахуйн ухааны докторын зэргийг “Монгол улсын эдийн засгийн хөгжлийн урт хугацааны загвар боловсруулах нь” сэдэвт бүтээлээр хамгаалсан. Менежментийн монгол загвар сэдвээр 2000 онд Удирдлагын академи д бизнесийн магистрын зэрэг хамгаалсан. Туркийн Анадолу их сургуулийн Эдийн засаг, захиргааны шинжлэх ухааны факультет ийн бизнесийн удирдлагын мэргэжлээр төгссөн.
Төв Европын их сургууль, АНУын Иелийн их сургуулийн профессоруудын бодлого судлалын сургалтад 2 удаа хамрагдан 2003 оноос бодлогын шинжээчээр ажиллаж байсан.
Англи, Турк, Франц хэлтэй.
Эдийн засгийн тухай бүтээл
2003 онд докторын зэрэг хамгаалахдаа системийн шинжилгээний аргууд, түүний дотроос катастрофийн шинжилгээний аргыг ашиглан Карл Маркс, Харрод-Домар, Роберт Солоу, Леонтьевийн эдийн засгийн экзоген загварууд, Дэйвид Ромер, Филипп Эгайон-Питер Ховит, Вэй Бин Занг, Пол Сегерстром нарын эндоген загваруудын потенциал функцийг 30 жилээр, Монгол Улсын эдийн засгийн жишээгээр тооцож, катастрофыг шинжилсэн.
Др. Б. Энхбайгаль нь эдийн засгийн хөгжлийн хэтийн төлөвт нөлөөтэй хүчнүүдийн харилцан үйлчлэлийг шинжлээд Василийн Леонтьевийн загварт суурилан “Мэдлэгт түшиглэсэн эдийн засгийн загвар”-аа боловсруулсан. Эдийн засгийг урт хугацаанд өөрийнх нь боломжид тулгуурлан өсгөх боломж, эдийн засгийн шалгуур үзүүлэлтүүдийг судалж долоон гол хүчний харилцан хамаарал урт хугацаанд нөлөөтэй хэмээн үзсэн. Үүнд:
Улмаар нийт эдийн засгийн систем буюу мэдлэгийн эдийн засгийн нэгдмэл загвараа долоон дифференциал тэгшитгэлийн системээр илэрхийлэн боловсруулсан. Үүнд:
Дивергенци, фазын огторгуй дахь потенциал функцийн замнал, Ляпуновын үзүүлэлт, катастрофын буюу аттракторын шинжилгээний аргаар судалгаа, тооцоо хийсэн.
Тэрээр өөрийн боловсруулсан загварын туршилт, тооцоо шинжилгээнд үндэслэн эдийн засаг дахь мэдлэгийн (эдийн засгийн үр ашиг бүхий мэдлэг буюу технологи)-ийн хуучралыг технологийн шинэчлэлээр нөхөх нь эдийн засгийн хөгжлийн зайлшгүй нэг нөхцөл гэж үзсэн. Монголын эдийн засаг цаашид үрэлгэн болох тусмаа амьдрах чадваргүй болж, нийгмийн сэтгэлгээ, технологийн хоцрогдол, хэрэглээний хандлага, байгалийн нөөц нөхцлөөс шалтгаалсан зардлын өсөлтийг технологийн хүчээр нөхөж чадахгүй үед эдийн засаг огцом уналтад орох магадлалтайг тодорхойлсон.
Үүнээс гарах гарц нь технологийн хөрөнгө оруулалтыг дэмжих, хөрөнгө оруулалтыг технологийн түвшнээр ангилж, орчин үеийн, өндөр бүтээмж бүхий технологитойг нь сонгож дэмжих, дотоодын үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх, төсвийн хөрөнгөөр зөвхөн дотоодод үйлдвэрлэсэн бүтээгдэхүүн худалдаж авах, аж ахуйн нэгжүүдийн технологи, инновацийн хөрөнгө оруулалтыг түлхүү дэмжиж, хүнээ хөгжүүлэн өндөр мэргэшсэн ажиллах хүч бэлтгэх, шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн хамтын ажиллагааг хөгжүүлэх явдал гэж үзсэн.
Капиталын өгөөж цаашид буурах тухайд сэрэмжлүүлэн капитал хуримтлуулах, хөрөнгө оруулах дотоодын чадавхийг дэмжиж, ажиллах хүчийг цөөн тооны стратегийн чиглэлд төрөлжүүлж, тоног төхөөрөмжийн эргэлтийг сайжруулж суралцах замаар өндөр хөгжилтэй орнуудын технологийг аль болох богино хугацаанд, харьцангуй өртөг багатайгаар гүйцэхийн чухлыг онцолсон.
Эдийн засгаа төрөлжүүлж, үйлдвэрлэлээ тэтгээгүй, технологийн хөрөнгө оруулалтыг төрийн бодлогоор дэмжээгүй, зөвхөн байгалийн баялагт түшиглэсэн нөхцөлд 2016, 2017, 2018 онуудад зогсонги байдалд орж, цаашид эдийн засгийн дотоод чадавхи улам суларна гэж дүгнэсэн байдаг. 2010 онд Мэдлэгт түшиглэсэн эдийн засгийн загварынхаа тооцоог дахин хийж, өмнөх дүгнэлтээ бататгасан байдаг.
Энэ загварын гол онцлог нь эдийн засгийн урт хугацааны нөхцөл байдлыг тооцохдоо
2016 оны Улсын Их Хурлын сонгууль
2016 оны Улсын Их Хурлын сонгуулийн 28 дугаар тойрогт (Төв аймаг) Ардчилсан нам аас нэр дэвшсэн. Тойргийн нийт сонгогчдын 40 хувийн санал авсан. Өрсөлдөгч нь Монгол Ардын Нам-аас нэр дэвшигч Миеэгомбын Энхболд байв.
Ардчилсан Нам
2016 онд Ардчилсан намын үзэл баримтлал, үнэт зүйлсийн төслийг боловсруулах ажлын хэсгийг ахлан ажилласан (Б.Энхбайгаль, Д.Даваа-Очир нар, 2016).
2013/2014 оны Германы хөлбөмбөгийн лиг
2013/2014 оны Бундеслиг — Германы хөлбөмбөгийн лигийн 51 дэх улирал. Тэмцээн 2013 оны наймдугаар сарын 9-нд эхэлж, 2014 оны тавдугаар сарын 10-нд өндөрлөсөн ба 2013 оны арванхоёрдугаар сарын 20-ноос 2014 оны нэгдүгээр сарын 26-ны хооронд завсарласан. 7 тойрог дутуу байхад буюу 2014 оны гуравдугаар сарын 26-нд Бавариа Бундеслигийн аваргаар шалгарсан.
Цахим холбоос
#2013/14 Бундеслиг
Ци Бай Ши
Хятадын алдарт зураач, каллиграфын нэрт мастер Ци Байшийн нөлөөгөөр хятад болон дэлхийн уран зураг дахин нэг алхмаар урагшилсан гэж урлаг судлаачид үздэг. Тэрээр өөрийн гэсэн уран зургийн хэллэгийг бий болгосон юм. Ци Бай-ши “Хэрвээ надаас зургийн гоо сайхан юунд орших вэ гэж асуувал, зураг хэдий чинээ нимгэхэн байна төдий чинээ сайн гэж хариулах байсан” хэмээн хэлж байжээ. Ци Бай-Ши 1863 оны арваннэгдүгээр сарын 22-ны өдөр Хунань тосгоны Сянтань мужид маш ядуу гэр бүлд төржээ. Өвөө, аав хоёр нь гишүү бургас түүн зарж амьдралаа залгуулдаг байв. Түүний анхны багш бол өвөө нь байсан гэдэг. Өвөө нь Ци Байшиг гуравхан настай байхад нь саваа модоор газар нэрийг нь бичүүлэн үсэг заадаг байсан байжээ. Улмаар зургаан нас хүрэхдээ маш сайн бичихээс гадна зурдаг ч болсон байв. Ингээд найман настайдаа бага сургуульд оржээ.Ци бай Ши нэг л өдөр хичээлээсээ ирээд бийр бэх гарган зурж эхэлсэн
байна. Аянга цахилгааны бурханг зурсан нь яг л марзан тотьтой адилхан харагдаж байсан ч шантралгүй зураад л байдаг байв. Загасчид, амьтад, цэцэг, ургамал, морьд, шувууд нүдэнд тааралдсан бүхнээ л зурдаг байсан гэдэг. Харин энэ тухайгаа Ци Байши яаж ч хичээгээд нэг л болж өгдөггүй байсан тухай хожим өөрийн тэмдэглэлдээ бичсэн байдаг. Ядуугийн улмаас Ци Байши олон жил сургуульд сурч чадсангүй. Тэр үеийн ёс заншлаар хүүхдүүдээ эрт гэрлүүлдэг байсан тул Ци Байши 12 настайдаа Чунь-цзюнь гэдэг охинтой гэрлэж, 15 настайдаа мужааны туслахаар ажилд оржээ. Гэсэн хэдий ч тэрээр оройдоо лааны гэрэлд шөнө дунд хүртэл зургаа зурдаг байв. Нэгэн өдөр мод зүсэгч хүмүүс хэрхэн ажиллаж байгааг олж хараад нимгэн чимхлүүр зүйлсүүд хийж болох тухай бодож олжээ. Ингээд Чжоу Чжи-мэю гэдэг мод зүсэгч мастерт шавь орж таван жил мод зүсэгчээр ажиллав. 1889 онд Ци Байшид хятадын алдартай зураач Ху Цинь-юаньтай уулзах хувь тохиожээ. Ху Цинь-юань залуугийн зургуудыг хараад гайхан биширч, өөртөө шавь орохыг санал болгожээ. Ци Байши Ху Цинь-Юаний уран зургийн арга барилд шамдан суралцахаас гадна сонгодог уран зураг, уран зохиол судалж байв. Хожим нь Ци Байши шүлэг бичдэг болсон байна. Тэрээр зурсан зургийнхаа буланд өөрийн зохиосон шүлэгний мөртүүдийг бичдэг байснаараа бусдаас ялгардаг байв. 1890-ээд оноос цэцэг шувууд зурж эхэлсний дээр Хэн шан уулын арван хоёр байгалийн зургийг зуржээ. Шинэ зууны эхээс Ци Байши алдарт зураач Ван Сян Цигийн урилгаар Сианаас Бээжин хуртэл эх орноороо аялан үндэсний онцлог байгалийг харуулсан тавь гаруй алдарт зургаа бүтээсэн байна. Түүний зургууд шинэлэг өнгө төрх, хурц тод илэрхийллээрээ ялгарч хөх саарал, ногоон саарал болон хурц тод өнгийг сонгодгоороо чөлөөт композицээр ялгарч байв. Ци Бай-шийн зургууд дундаас “Ургах наран” зураг нь их алдаршжээ. Түүний бүтээлүүд цэцэн ухаан хүүхдийн гэнэн дүрслэлийг хослуулснаараа гайхамшигтай байлаа. Зураач натурализмыг шүүмжлэн хэлэхдээ “Амьдралыг би яг тэр чигээр нь хуулбарлахгүй, хуулах нь бүдүүлэг мөн адил бус байх нь ч хууран мэхлэл” гэж үздэг байсны дээр дүрслэлийн гол зүйлийг анхаарч зурдаг байжээ. 1946 оноос зургийн академид багшлах болж улмаар уг академиа удирдах болжээ. Ци Бай-ши 90 гаруй наслахдаа хэдэн зуун зураг зуржээ. Мөн 1955 онд олон улсын шагнал хүртсэн байна. Алдарт зураач Ци Байши 1957 оны есдүгээр сарын 16-нд нас баржээ.
Начо Фернандес
Хосе Игнасио Фернандес Иглесиас (José Ignacio Fernández Iglesias, 1990 оны нэгдүгээр сарын 18-нд Мадрид хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Реал Мадрид багийн хамгаалагч юм. Тэрээр 17 хүртэлх насны төрөлд Европын аварга болж байв. Арваннэгэн настайгаасаа Реал Мадрид багтай спортын замналаа холбогдсон тэрээр өсвөрийн багаасаа насанд хүрэгчдийн багт 2011 онд дэвшсэн байдаг. 2011-2012 оны Ла лиг болон 2012 оны Супер цомд түрүүлжээ. Түүний дүү Алекс Фернандес Эспаньол багийн хагас хамгаалагч ажээ.
Холбоос
Ангилал:1990 онд төрсөн Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Испанийн Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч Ангилал:Реал Мадрид Кастилья багийн тоглогч Ангилал:Испаничууд
Логистик
Логистик нь бараа бол хүн тээвэрлэх, агуулах, шилжүүлэx (нэг тээврийн хэрэгслээс нөгөө тээврийн хэрэгсэл шилжүүлэн ачих) зэргийг судална. Логистик нь эдийн засгийн салбараас гадна өнөөдөр бие даасан тусдаа шинжлэх ухаан болон хөгжсөн. Логистикийн салбар нь 20-р зууны сүүл буюу даяарчлалын эринээс эхлэн эрчимтэй хөгжиж ирсэн ба ихэвчлэн томоохоон тээвэрлэлтийн байгууллага болон тээвэрлэгчдээс бүрэлдэнэ.
Бизнесийн логистикийг 1964 онд анх АНУ-д тодорхойлохдоо: түүхий эд нийлүүлэлт, үйлдвэрлэлийн дамжлага, бэлэн бүтээгдэхүүний дистрибютрээр дамжин хэрэглэгчдэд хүргэх хүртэлх материалын урсгалыг зохицуулах, төлөвлөх, үүнтэй уялдаатай мэдээллийн сүлжээг төлөвлөх, хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа юм гэж тодорхойлсон байдаг.
Логистикийн талаар төрөл бүрийн тодорхойлолт байх ба хамгийн чухал гэж үздэг олон улсын нэр бүхий байгууллагуудын тодорхойлолтыг танилцуулбал: Логистик гэдэг нь хэрэгцээт барааг аль болох бага зардлаар бий болгон хэрэглэгчдэд хүргэх бүх үйл ажиллагааны нийлбэр юм. Өөрөөр хэлбэл түүхий эд нийлүүлэлт, хадгалалтаас эхлээд үйлдвэрлэлийн технологийн үйлдлүүдийн хооронд явагдах хагас бэлэн бүтээгдэхүүний зөөвөрлөх, баглах боох, бэлэн бүтээгдэхүүн хадгалах, хэрэглэгчдэд хүргэх бүх үйл ажилллагаа үүнд багтана.
Шинэ бүтээгдэхүүний төлөвлөлт, түүхий эд худалдан авахаас эхэлж хэрэглэгчийн захиалгад нийцүүлэн үйлдвэрлэн нийлүүлэх бүх үйл ажиллагааг хамгийн бага зардал, хөрөнгө гарган хэрэглэгчийн бүх шаардлагыг хангасан байхаар зохион байгуулах, төлөвлөн удирдахыг хэлнэ.
Логистик нь хүн хүч, материал, үйлдвэрийн хүчин чадал, мэдээллийг ашиглан хэрэгтэй үед нь хэрэгцээт хэмжээгээр үйлдвэрлэн, шаардлага хангасан чанартай бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг тохирсон үнэ хүргэн зохистой газарт нь борлуулахад оршино.
Ангилал:Замын тээврийн үйлчилгээ Ангилал:Эдийн засгийн шинжлэх ухаан
Монголын мэдээлэл зүйн олимпиад
Монголын мэдээлэл зүйн олимпиад нь Монгол улсын ерөнхий боловсролын сургуулийн ахлах ангийн сурагчид болон багш нарын дунд жил бүр зохиогддог бөгөөд алгоритмын бодлого бодож өрсөлддөг олимпиад юм. Анхны олимпиад нь 1986 онд болж байсан.
Аймаг бүрээс нэг, Нийслэлээс 9 сурагч оролцох боломжтой. Монголын нэрийн өмнөөс Олон улсын мэдээлэлзүйн олимпиад-д оролцох  4сурагчийг сонгох нь гол шалгуур болдог.
Олимпиад нь 2 өдөр үргэлжлэх ба өдөр болгон 5 цагт 3 бодлого бодож өрсөлддөг. Бодлого бүр зуун оноотой ба нийт бүтэн оноо нь 600 оноо болдог.
Ашигласан материал
Ангилал:Шинжлэх ухааны олимпиад Ангилал:Сурагчдын тэмцээн
2014/2015 оны Германы хөлбөмбөгийн лиг
2014/2015 оны Бундеслиг — Германы хөлбөмбөгийн лигийн 52 дахь улирал. Тэмцээн 2014 оны наймдугаар сарын 22-нд аварга хамгаалагч мюнхений «Бавариа», «Вольфсбургийн» тоглолтоор (2:1) эхэлсэн бөгөөд 2015 оны тавдугаар сарын 23-нд өндөрлөнө.
Цахим холбоос
#2014/15 Бундеслиг
Шагдарсүрэнгийн Гүрбазар
Намтар
Ш.Гүрбазар нь 1955 онд Дорноговь аймгийн Иххэт суманд төрсөн, одоогийн Алтанширээ сумын ойролцоо хэсэгт төржээ. Түүний аав нь Иххэт суманд төрсөн бол ээж нь Алтанширээ сумын уугуул хүн юм. Ш.Гүрбазар бага залуу насаа Алтанширээ суманд өнгөрүүлсэн нь олон бүтээл туурвилаас нь харагддаг.
1977 онд Улсын Багшийн Их Сургуулийг төгссөн.
1970 оноос зохиол бүтээлээ туурвиж эхэлжээ.
2016 онд Их зохиолч Дашдоржийн Нацагдорж ийн 110 жилийн ойд зориулан амьдрал уран бүтээлээс сэдэвлэн 2004 онд бичсэн эмгэнэлт жүжгийн зохиолыг нь СТА Ч.Түвшин найруулж "Жаргаагүй нар" жүжгийг тайзнаа тавьсан юм.
Зохиол бүтээлүүд
1973 онд "Дугуй хээтэй наадам"
1978 онд "Цэргийн ар гэр" жүжиг
1993 онд "Сэрүүн зүүд" "Шөнийн сүүдэр" жүжгийн зохиолоороо "Монголын зохиолчдын эвлэлийн шагнал" хүртжээ.
2004 онд "Жаргаагүй нар" эмгэнэлт жүжгийн зохиолоороо "Алтан өд" шагнал хүртсэн юм.
1983 онд "Хүний хань" жүжиг
1986 онд "Итгэл" теле жүжиг
1988 онд "Сэрүүн зүүд" жүжиг
1989 он "Элдэв зураг" жүжиг
"Хаврын сүүл сар" 1989 он
"Зургийн багш буюу нарны шувуу" жүжиг 1989 он
"Надаар тоглосон хайр" жүжиг
"Чамайгаа алдмааргүй байна" жүжиг 2005 он
Ном
"Дугуй хээтэй наадам" 1973 он
"Домгийн өглөө" 2002 он
Гадаад холбоос
ФОТО: 110 жил "Жаргаагүй нар" тайзнаа мандлаа
Амбан захирагч (АНУ)
АНУ-д Амбан захирагч нь муж, нутаг дэвсгэрийн гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн юм. 2022 оны зургадугаар сарын байдлаар Бүгд найрамдах намаас амбан захирагчтай 28 муж, Ардчилсан намаас амбан захирагчтай 22 муж байна. Пуэрто-Рикогийн Педро Пиерлуиси нь Ардчилсан намтай ойр харилцаатай хэдий ч Шинэ дэвшилт намын гишүүн юм. Колумбийн холбооны тойргийг Ардчилсан намаас сонгогдсон амбан захирагч удирддаг.
Шагдарсүрэнгийн Гүрбазар
Гадаад холбоос
Ангилал:Иххэтийн хүн Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын яруу найрагч Ангилал:Монголчууд Ангилал:1955 онд төрсөн Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан
Амбан захирагч (АНУ)
Мужийн амбан захирагч нар
Аляск, Хавай, Хойд Дакота, Нью-Йорк, Кентакки мужуудаас бусад бүх мужид сонгууль явагдсаны дараагийн жилийн нэгдүгээр сард өмнөх амбан захирагчийн бүрэн эрх дуусч, шинэ амбан захирагчийн бүрэн эрх эхэлдэг. Одоогийн байдлаар хамгийн удаан хугацаагаар амбан захирагчаар ажилласан хүн нь 2013 оны 1-р сараас хойш ажиллаж байгаа Вашингтоны Жэй Инсли, харин хамгийн шинээр тангараг өргөсөн захирагч нь 2022 оны 1-р сараас хойш ажиллаж байгаа Виржиниа мужийн Глен Янгкин юм. Насны хувьд Алабама мужийн захирагч Кей Айви (1944 онд төрсөн) хамгийн ахмад нь, Флорида мужийн амбан захирагч Рон ДеСантис (1978 онд төрсөн) хамгийн залуу нь юм.
Лавлагаа
Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улсуудын улс төр
Монголын мэдээлэл зүйн 29-р олимпиад
Мэдээлэл зүйн улсын 29-р олимпиад 05-р сарын 23-26-ны өдрүүдэд УБ хотноо амжилттай зохион байгуулагдлаа.
Багш Сурагч
Бүтээлийн уралдаан
Ашигласан материал
Ангилал:Монголын мэдээлэл зүйн олимпиад
Лувсангийн Одончимэд
Лувсангийн Одончимэд нь (1942 онд төрсөн Дорноговь аймгийн Дэлгэрэх суманд төрсөн-2016 онд нас барсан) Монголын төр, нийгмийн зүтгэлтэн, УИХ-ын гишүүн, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, зохиолч юм.
Намтар
1967 онд Анагаах Ухааны Дээд Сургуул ийг эмч мэргэжлээр төгсжээ.
1969 онд Ленинград хотод Эх барих-эмэгтэйчүүдийн мэргэжлээр ординатур төгссөн.
1974-1977 оны хооронд Праг хотын Карлын их сургуульд аспирантурт суралцаж “Эх, нярайн өвчлөл, эндэгдлийг бууруулах зохион байгуулалтын болон клиникийн арга замууд” сэдвээр дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалсан.
1986 онд анх номоо хэвлүүлсэн.
1990-1992 онд Ардын их хурлын депутатаар сонгогдож, шинэ Үндсэн хууль батлалцсан,
1996-2016 онд Монголын Улаан Загалмайн Нийгэмлэгийн Ерөнхийлөгч, хүндэт Ерөнхийлөгч,
2000-2008 онд Улсын Их Хурлын гишүүн,
2006-2007 онд Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайд,
2009-2016 онд Монголын Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан
Гавьяа Шагнал
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын хөдөлмөр ба нийгмийн хамгааллын сайд Ангилал:1942 онд төрсөн Ангилал:2016 онд өнгөрсөн
Төгсгөлөг ялгавар
Төгсгөлөг ялгавар нь f(x + b) − f(x + a) хэлбэрийн математик илэрхийлэл юм. Хэрэв төгсгөлөг ялгавар нь b − a гэснээр хуваагдвал, ялгаврын ноогдвор гарч ирнэ. Төгсгөлөг ялгавраар уламжлалыг ойролцоолох нь ялангуяа хязгаарын нөхцөлт бодлого, тэр дундаа дифференциал тэгшитгэлийн шийдийг инженер, шинжлэх ухааны хүрээнд тоон аргаар бодоход төгсгөлөг ялгаврын аргын гол үүргийг гүйцэтгэдэг.
Давталтын хамаарал нь ялгаварын тэгшитгэлд төгсгөлөг ялгаварын итерацийн тэмдэглэгээг оруулж өгсөнөөр төгс илэрхийлэгддэг.
Давших, Ухрах, болон Төвийн ялгаврууд
Давших ялгавар нь дараах илэрхийллээр илэрхийлэгдэнэ.
Энэ ялгаврыг хэрэглэх хэрэглээнээс хамаарч, h зай нь тогтмол эсвэл өөрчлөгдөж болно. Хэрэв h нь 1 тэй тэнцэх тохиолдолд:.