cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ким Ил
Ким Ил (солонгосоор 김일, дуудлага нь [ким ийл], латин үсэгт хэвшсэн нь Kim Il) — 1971 онд төрсөн, эрэгтэй чөлөөт бөх барилдааны 48 кг жингийн олимпын хошой (1992, 1996) аварга, Умард Солонгос улсын бөх.
Гадаад холбоос
Ангилал:1971 онд төрсөн Ангилал:Умард Солонгосын бөх Ангилал:Умард Солонгосын олимпын аварга Ангилал:Бөхийн олимпын аварга Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Умард Солонгосчууд
Электрон бүрхүүл
Электрон бүрхүүл, буюу энергийн гол түвшин нь, тойрог замд электронууд байдаг атомын хэсэг атомын цөм юм. Хими болон атомын физикийн хувьд, электрон бүрхүүлийг атомын цөмийг тойрон электронууд дагадаг тойрог зам гэж үзэж болно. Бүх атомууд нэг буюу хэд хэдэн электрон бүрхүүлтэй байдаг бөгөөд тэдгээр нь бүгд янз бүрийн тооны электронтой байдаг. Электрон бүрхүүл бүр нь нэг буюу хэд хэдэн электрон дэд бүрхэвч, буюу дэд түвшинтэй байдаг. Электрон бүрхүүлүүд нь атомын электрон бүтцийг бүрдүүлдэг. Тодорхой бүрхүүлд байж болох электронуудын тоо нь 2n^2-тэй тэнцүү бөгөөд энд n нь бүрхүүлийн тоо юм. Электрон бүрхүүлийн нэр нь Борын загвараас гаралтай бөгөөд электронууд нь цөмийг тодорхой зайд тойрон эргэдэг тул тойрог зам нь "бүрхүүл" үүсгэдэг. Энэ нэр томъёог Нилс Хенрик Дэвид Бор танилцуулсан.
Валент бүрхүүл
Валентын бүрхүүл нь саармаг төлөвт байгаа атомын хамгийн гадна талын бүрхүүл юм. Валент бүрхүүл нь урвуалд хамгийн их оролцдог электронуудыг агуулдаг. Хийд атом нь гаднах бүрхүүлдээ найман электронтой байх хандлагатай байдаг (зөвхөн хоёр электроноор бүрхэвчээ дүүргэх чадвартай гелийээс бусад). Эрхэмсэг хий нь октет дүрмийн загвар болж өгдөг бөгөөд энэ нь атомууд нь бонд үүсгэх эсвэл ион үүсгэх хандлагатай байдаг тул тэдгээрийн хамгийн гаднах бүрхүүлд найман электрон байх болно. Энэ нь ихэвчлэн хоёр, гуравдугаар үеийн үндсэн бүлгийн элементүүдэд хамаатай.
Tomorrow X Together
Tomorrow X Together (Солонгосоор: 투모로우바이투게더, Японоор: トゥモローバイトゥギャザー) нь TXT (tee-eks-tee) гэдэг нэрээрээ алдартай, Big Hit Music-ын (хуучнаар Big Hit Entertainment) үүсгэн байгуулсан Өмнөд Солонгосын хөвгүүдийн хамтлаг юм. Тус хамтлаг нь Yeonjun, Soobin, Beomgyu, Taehyun, HueningKai гэсэн 5 гишүүнээс бүрдэнэ.
Нобелийн энхтайвны шагнал
Нобелийн сангийн дүрмийн дагуу дараах хүмүүс шагналд нэр дэвшүүлэх боломжтой.
Tomorrow X Together
Тэд 2019 оны 3 сарын 4-нд The Dream Chapter: Star хэмээх цомгоор дебютээ хийсэн. Тус цомог цацагдсанаар Gaon Album Chart болон Billboard World Albums Chart-ийг тэргүүлж, АНУ-ын Billboard 200 жагсаалтанд 140-д орсон нь тухайн үеийн эрэгтэй K-pop хамтлагуудын хамгийн өндөр жагсаалтад орсон анхны цомог болсон юм. Цомгийн гол дуу Crown нь Billboard World Digital Songs чартад 1-т бичигдэж, Billboard Emerging Artists чартыг тэргүүлжээ.
Нобелийн энхтайвны шагнал
Нобелийн сангийн дүрмийн дагуу шагналын эздийг Норвегийн парламентаас томилдог Норвегийн Нобелийн хороо сонгодог байна.
Tomorrow X Together
Тэд дэбют хийсэн эхний жилдээ 34 дэх удаагийн Golden Disc Awards болон 2019 оны Melon Music Awards-аас Rookie of the Year шагнал, 9 дэх удаагийн Gaon Chart Music Awards-аас New Artist of the Year шагнал, 2019 оны Mnet Asian Music Awards-аас Best New Male Artist шагналыг тус тус хүртжээ.
Нобелийн энхтайвны шагнал
Шагнуулсан хүмүүс
Нобелийн энхтайвны шагналаар анх 1901 онд Швейцарын Жан Анри Дюнан болон Францын иргэн Фредерик Пасси нар шагнуулж байжээ. Нийт 97 удаа шагнал гардуулахад 66 удаад нь нэг хүнд олгож 29 удаад нь хоёр хүнд хувааж, 2 удаад нь 3 хүний дунд гардуулж байжээ. Нобелийн сангийн дүрмийн дагуу энхтайвны шагналыг нэг удаа 3 хүнээс илүү хүнд хувааж өгч болохгүй гэж заасан байдаг ажээ. 1901 оноос хойш Нобелийн энхтайвны шагналыг 130 хүнд, 26 байгууллагад гардуулжээ.
Шүүмжлэл
Зарим тохиолдолд Нобелийн энхтайвны шагнал нийгэмд маргаан үүсгэж байсан. Тодорхой нэг жишээ бол Ясир Арафатад «Ойрх Дорнодод энхтайвныг тогтооход оруулсан хувь нэмрийг үнэлж» 1994 өгсөн явдал шүүмжлэл дагуулж байсан. 2009 онд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обамаг уг шагналаар шагнасан явдал нийгэмд ойлгомжгүй байдал үүсгэж хэл ам дагуулж байсан. Мөн Нобелийн энхтайвны 2012 оны шагналыг Европын Холбоонд өгсөнд дэлхий нийтээр ихэд шүүмжилж байсан.
Tomorrow X Together
Нэр
TXT гэдэг нь Tomorrow X Together гэсэн үгний товчлол. Солонгос хэлээр тус хамтлагийн нэрийг 투모로우바이투게더 (Tumorou-bai-tugedo) гэж уншина. Тэдний нэр "Илүү сайхан маргаашийг бүтээх итгэл найдвараар нэг мөрөөдлийн дор нэгдсэн" таван хувь хүнийг илэрхийлсэн гэж тайлбарладаг.
Дэбютийн өмнөх үйл ажиллагаа
Big Hit Entertainment өөрсдийн хоёр дахь хөвгүүдийн хамтлаг байгуулах төлөвлөгөөг үүсгэн байгуулагч Bang Si-hyuk 2017 оны эхээр зарласан бөгөөд 2018 оны 11-н сард дэбют хийх өдрийг зарлаж, улмаар 2019 оны 1 сарын 10-нд албан ёсоор дэбютээ хийсэн.
Нобелийн энхтайвны шагнал
Эчнээ олгосон шагнал
Дараах шагнал хүртэгсэд биеэр ирж авч чадахгүй шоронд, гэрийн хорионд буюу ямар нэг байдлаар эрхээ хасуулсан байсан:
Ангилал:Норвегийн Нобелийн хороо Ангилал:Энхтайвны шагнал Ангилал:Норвегийн шагнал Ангилал:1901 онд анх гардуулсан шагнал
Tomorrow X Together
2019: Дэбют болон The Dream Chapter: Magic
2019 оны 4 сарын 9-нд TXT анх удаагаа гадаадад хийх аялан тоглолтоо зарлаж, Америкийн Нью-Йорк, Чикаго, Лос-Анжелес, Даллас, Орландо, Атланта зэрэг зургаан хотод 5 сарын 9-нөөс 24-ны хооронд буюу хоёр долоо хоногийн турш зургаан удаа дэбют тоглолтоо үзүүлсэн. Бүх тоглолтын тасалбар 24 цагийн дотор зарагдаж дууссан байна. Уг showcase тоглолтынхоо дараа, 6 сарын 1-нд Лос-Анжелес дахь Dignity Health Sports Park-д болсон iHeartRadio Wango Tango хөгжмийн концерт дээр үзүүлбэрээ үзүүлсэн.
6 сарын 11-нд TXT нь шинэ платформ болох Weverse-д нэгдсэн анхны уран бүтээлч болно гэж зарласан юм.
6 сарын 20-нд тус хамтлаг Японы хамгийн том хоёр загварын наадам болох Kansai Collection-ын 8 сарын 27-нд болох 2019 оны намар/өвлийн загварын шоу, 9 сарын 7-нд болох Tokyo Girls Collection-ын 2019 оны намар/өвлийн шоунд тус тус оролцохоо зарлаж, нэг улиралд хоёр шоунд оролцсон анхны Солонгос уран бүтээлч болжээ. Тэд 7 сарын 6-нд Нью-Йоркийн Madison Square Garden-д болсон KCON 2019 NY хөгжмийн наадамд 55,000 үзэгчдийн өмнө тоглолтоо хийсэн. Тэр сарынхаа сүүлээр MTV Video Music Award-ын Best K-pop төрөлд анх удаа нэр дэвшсэн.
Лавлах бичиг
Ангилал:Хөвгүүдийн хамтлаг Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг Ангилал:К-поп
Дөчин дөрвөн хоёрын их цааз
Дөчин дөрвөн хоёрын их цааз (, Ик Цааҗин Бичг ) нь 1640 оны Халх-Ойрадын Их Хуралдай Тарвагатайд түүхэн хууль батлагджээ.
Энэхүү цаазын бичгийг 1640 онд Халх, Ойрадын ноёдууд чуулган хуралдаж баталсан юм. Тухайн үед Ойрадын захиргаанд байсан Хиргис түмний зарим хэсэг болон Халхын захиргааны Барга Буриадын газар нутаг Хаант Оросын түрэмгийлэлд орж, говийн өмнөх Өвөр Монголын газар нутаг манж Чин улсад дагаар орсон эгзэгтэй нөхцөлд нийт Монголын эв нэгдлээ сахиж, тусгаар тогтнолоо хамгаалах, шарын шашнаар дамжуулан оюун санааны нэгдмэл байдлыг хадгалах хууль зүйн үндсийг тавих зорилгын хүрээнд энэхүү цаазын бичгийг баталжээ.
Эшлэл
Ангилал:Умард Юань Улс Ангилал:Халх Ангилал:Ойрадын түүх Ангилал:Эрх зүйн түүхэн эх сурвалж Ангилал:17-р зууны эрх зүйн эх сурвалж
Очирпүрэвийн Оюунбаатар
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан
Трансляци
Трансляци гэдэг нь мРНХ-ийн загвар дээр тулгуурлан уураг нийлэгжүүлэх процесс юм. Үүнд дараах хэд хэдэн зүйлс чухал үүрэгтэй. мРНХ (мэдээллийн РНХ), рибосом, тРНХ (тээврийн РНХ), чөлөөлөх хүчин зйл (release factor). Трансляци эхлэл (initiation), уртсалт (elongation), төгсгөл (termination) гэсэн 3 үе шаттай явагдана. Эхлэл: мРНХ нь полиА сүүл, өвөрмөц амин хүчилд тохирох кодон, метилжсэн малгай гэсэн хэсгүүдтэй. Рибосомын жижиг нэгж метилжсэн малгайгаар дамжуулж мРНХ таньж холбогдох ба улмаар трансляци эхлэх байрлал руу шилжин байршдаг. тРНХ нь мРНХ-ийн кодонтой хамжаа зарчмаар тохирох антикодоныг агуулсан байдаг. Трансляцийн эхний кодон АУГ байдаг ба үүнийг эхлэх кодон (start codon) гэнэ.Эхлэх кодонд тохирох антикодон УАЦ байх ба тус антикодоныг агуулсан тРНХ нь метионин амин хүчлийг авч ирж холбогддог. Үүний дараа Р байрлал (peptidyl site), А байрлал (aminoacyl site), E байрлал (exit site) рибосомын том нэгж ирж холбогдоно. Элонгаци: шинээр зөөгдөн ирж буй аминоацил-тРНХ рибосомын А байрлалд байрших ба Р байрлалд буй өмнөх тРНХ-тэй холбогдсон амин хүчилтэй пептидийн холбоогоор холбогдох замаар полипептидийн гинж уртсана. Шинээр пептид холбоо үүссэний дараа EF-G (элонгацийн фактор G) рибосомын А байрлалд орж ирж улмаар мРНХ-г нэг кодоноор түлхэн хөдөлгөнө. Төгсгөл: мРНХ шилжин хөдөлсөөр элонгацийн төгсгөл болоход рибосомын А байрлалд зогс кодон (stop codon) орж ирэхэд чөлөөлөх хүчин зүйл холбогдож улмаар рибосомын хэсгүүд салан одсоноор трансляци дуусна. Ангилал:Генетик Ангилал:Молекул биологи Ангилал:Эсийн үйл явц
Рустам Оружов
Рустам Оружов (1991 онд төрсөн) — Азербайжаны жүдочин.
Тамирчин
Рустам Оружов жүдогийн 73 кг жинд барилддаг.
2012 оны олимпод Мансур Исаевт ялагдаж тэмцээнээ өндөрлүүлсэн бол 2016 оны Рио-де-Жанейрын олимпод Миклош Унгвари, Саги Муки зэрэг өрсөлдөгчөө ялж шигшээд үлдээд Оно Шоохэйд дийлдэн мөнгөн медаль зүүсэн.
2013 оны ДАШТ-д Миклош Унгварид ялагдан, 2014 оны ДАШТ-д Декс Элмонт, Лаша Шавдатуашвилиг ялсан ч Накая Рики, Муса Могушков нарт ялагдаж медалиас мултарч байсан бол 2015 оны ДАШТ-д оролцоогүй.
Хувь хүн
Рустам Фазаил оглу Оружов 1991 оны 10 сарын 4-нд Зөвлөлт Оросын Эрхүү мужийн Усть-Илимск хотод төрсөн. 7 наснаасаа жүдогоор хичээллэсэн. 16 нас хүртлээ Эрхүүд амьдарч байгаад Азербайжанд нүүж Бакугийн «Аттила» дэвжээнд сургуулилах болжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Азербайжаны жүдоч Ангилал:Азербайжаны олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Азербайжаны олимпын оролцогч Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Азербайжанчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Дирк ван Тихелт
Дирк ван Тихелт (1984 онд төрсөн) — Бельгийн жүдочин.
Тамирчин
Дирк ван Тихелт жүдогийн 73 кг жинд барилддаг.
Планк урт
Планкийн урт (ℓP) нь уртыг хэмжих маш жижиг нэгж юм. Үүнийг гэрлийн хурд, планкийн тогтмол, таталцлын тогтмол гэсэн гурван физик тогтмолоос тооцдог. Уг урт нь уртын илүү олон үндсэн тэгшитгэлүүдийг хялбарчлах арга болгон тогтоосон бөгөөд хэрэв та тэгшитгэлийг Планкийн нэгжээр бичвэл олон тооны физик тогтмолуудыг бичилгүй, бусад хэмжээсийн талаар санаа зовох хэрэггүй болно. Планкийн урт нь тодорхой физик ач холбогдолгүй бөгөөд үүнийг яг орчлон ертөнцийн төрөлхийн пикселийн хэмжээ гэх нь нийтлэг буруу ойлголт юм.[1]
Дирк ван Тихелт
Тамирчин
Дирк ван Тихелт 2008 оны олимпод Расул Бокиевт, 2012 оны олимпод Николас Делпополод ялагдаж байв. 2016 оны Рио-де-Жанейрын олимпод хагас шигшээд Оно Шоохэйд дийлдсэн ч Миклош Унгвариг ялж хүрэл медаль зүүсэн.
2009 оны Роттердамын ДАШТ, 2013 оны Рио-де-Жанейрын ДАШТ-ээс тус тус хүрэл медаль хүртсэн.
Планк урт
Энэ нь ойролцоогоор 1.616255×10−35 м буюу протоноос ойролцоогоор 10−20 дахин том хэмжээтэй. Энэ бол Макс Планкийн тодорхойлсон Планкийн нэгжүүдийн нэг. Яг квант таталцлын хувьдаа чухал урт бөгөөд энэ нь хамгийн жижиг хар нүхний хэмжээтэй ойролцоо гэж үздэгээс үүдэлтэй.[2]
Дирк ван Тихелт
Тамирчин
2008 оны Европын аварга, 2015 оны Европын наадмын хүрэл медальтай.
Хувь хүн
Дирк ван Тихелт 1984 оны 6 сарын 10-нд Бельги улсын Фландр мужийн Антверпен аймгийн Тюрнхаут хотод төрсөн.
Планк урт
Гэрлийн хурд нь Планкийн хугацаанд нэг Планкийн урттай тэнцдэг.
Дирк ван Тихелт
Хувь хүн
Ангилал:Бельгийн жүдоч Ангилал:Бельгийн олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Бельгийн олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Бельгичүүд Ангилал:1984 онд төрсөн
Ким Ыньгүг
Ким Ынь-гүг (солонгосоор 김은국, латин үсэгт хэвшсэн нь Kim Un-Guk) — 2012 оны олимпын эрэгтэй 62 кг жинд дэлхийн дээд амжилт (нийлбэр 327 кг) тогтоон аваргалсан, мөн ДАШТ-д тэргүүлж (2010), удаалж (2011) амжсан Умард Солонгос улсын хүндийн өргөгч.
Эх сурвалж
Ангилал:1988 онд төрсөн Ангилал:Умард Солонгосын хүндийн өргөгч Ангилал:Умард Солонгосын олимпын аварга Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Хүндийн өргөлтийн олимпын аварга Ангилал:Хүндийн өргөлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Хүндийн өргөлтийн азийн аварга Ангилал:Умард Солонгосчууд
Пүрэвийн Цэвэлсүрэн
Пүрэвийн Цэвэлсүрэн - БНМАУ-ын Гавьяат Жүжигчин дуучин, жүжигчин, багш.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Монголын дуурийн дуучин Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Монголын кино жүжигчин Ангилал:Монголын сурган хүмүүжүүлэгч Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн багш Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн багш Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Санхүү Эдийн Засгийн Техникумын төгсөгч Ангилал:Дэлгэрхангайн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1933 онд төрсөн Ангилал:1990 онд өнгөрсөн
Стивен Колкер
Стивен Рой Колкер (Steven Roy Caulker; 1991 оны арванхоёрдугаар сарын 29-нд Лондон хотод төрсөн) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд английн «Куинз Парк Рейнжерс» багт хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Колкер «Тоттенхэм Хотспур» багаасаа бус «Йовил Таун», «Бристоль Сити» болон «Суонси Сити» багуудад зээлээр тоглохдоо тодорсон юм. Улмаар «Кардифф Ситийн» түүхэн наймаагаа түүний төлөө хийж, 2013 оны долоодугаар сарын 31-нд «Тоттенхэмд» 8 сая фунтээр элсүүлсэн. Дөрвөн жилээр гэрээлсэн.
2014 оны долоодугаар сарын 22-нд «Куинз Парк Рейнжерс» багт үнэгүй наймаагаар элсэж, дөрвөн жилийн гэрээ байгуулсан.
Шигшээ
Европын залуучуудын АШТ-д оролцож байсан Колкер Их Британы шигшээд багтан олимпийн наадамд зодоглосон.
Пингу (хүүхэлдэйн кино)
Пингу (Pingu) нь удаашруулсан хүүхэлдэйн цуврал кино юм. Эхний анги нь 1986 оны 5 сарын 28-нд дэлгэцнээ гарсан. SF DRS ба CBeebies телевизээр гарчээ. Энэ киноны үйл явдал нь Антарктид хотод өрнөдөг.
Холбоос
Ангилал:1980-аад оны телевизийн цуврал кино Ангилал:1990-ээд оны телевизийн цуврал кино Ангилал:2000-аад оны телевизийн цуврал кино Ангилал:Инээдмийн телевизийн цуврал кино Ангилал:Хүүхдийн телевизийн цуврал кино Ангилал:Удаашруулсан хүүхэлдэйн цуврал кино
Айсингиоро
Айсин Гиоро (манжаар: галиг: Aisin gioro, хятадаар: 爱新觉罗, пиньинь: Ài xīn jué luō)  овог нь Манжийн Чин гүрний (1616-1912) хааны ургийн овог юм.
Гиоро овогтой Нурхач баатар улс үндэслэсэн 1616 онд өөрийн биеэс эхлэн ургийн овгийн өмнө алтан хэмээх үг нэмж айсингиоро буюу алтан гиоро хэмээх овог болов.
Айсин гэдэг нь «алтан» гэсэн утгатай манж үг бол Гиоро нь манжийн унаган нутаг буюу Хармөрөн мужийн Иланьд байгаа нэгэн газрын манж нэр юм.
Орчин цагт Пүигийн дүү Айсингиоро Пүрэн овог нэрээ хятад болгохдоо утгыг хадгалан Жинь (金) овогтон болсон.
Гарал үүсэл
Айсин Гиоро овгийн үүсэл гарлын тухай нэгэн домог түгээмэл тархжээ. Тус домогт Чанбай уулын дэргэд Булхури Омо нэрт нууранд Энгүлэн, Жингүлэн, Фэкүлэн нэрт эгч дүү тэнгэрийн дагинас тэнгэрээс бууж ирж усанд ордог байв. Нэгэн удаа Фэкүлэн нь Чанбай ууланд ирж усанд орохдоо нэг улаан жимс түүж идсэнд жирэмсэн болсонд онгон байтлаа бие давхар болсон хэмээж эцэг нь тэнгэрт нь хүлээн авсангүй гэнэ. Хоног гүйцэн нэгэн хөвгүүн төрүүлснийг Букури Ёншон гэж нэрлэжээ. Букури Ёншоныг өссөний хойно эх нь тэнгэртээ буцан нисэн одсон гэдэг. Букури Ёншон нь Гиоро газарт Одоли нэрт суурин барьж суугаад Гиоро овогтон болжээ. Түүний хөвгүүн нь Мэнтэмү эсвэл Мөнхтөмөр (1370-1433) гэх нэгэн төрөн гарч, 1388 онд Одоли суурингаа төлөөлж Мин улс ад дагаар орж Жянжоу Зүрчидийн Одоли овгийн дуду болжээ. 1395 онд Чосон улсын Тэжу вантай харилцаа тогтоож, алба барих аргаар худалдаа хийж, зарим үед цэргийн алба хааж, хэргэм зэрэг хүртэж байсан. Мөнхтөмөрийн үр удам үргэлжлсээр Нурхачийн үед бүх зүрчид овог аймгуудыг байлдан дагуулж, хожим нь Чин гүрнийг байгуулсан.
Нурхачи 1601 онд өөрийн эзэлсэн нутагтаа дөрвөн өнгөт туг бүхий хошууг байгуулж өөрөө шар тугийн хошууг захирсан. Ингэхдээ Гиоро хэмээх өөрийн овгийн нэрийн өмнө Айсин буюу Алтан гэх үг нэмж Айсин Гиоро овгийг байгуулснаар бусад Силин Гиоро, Иргэн Гиоро, Тонян Гиоро, Аяан Гиоро гэх мэтийн овгоос ялгахар боломжтой болсон. Нурхачийг Хожуу Алтан улсаа байгуулж байх үед шинээр овог үүсэх явдал олширч байсан. Хуучны нэг гарлаас бүрдсэн хала (монголоор овог) задарч, мүкүн хэмээх садан төрлийн холбоогүй, газар нутаг, ажил мэргэжлээр ижилссэн шинэ овог байгуулагдаж байсан. Тэдгээр шинэ мүкүн хала бүхий овгуудыг нийтэд нь 1635 оноос эхлэн Манж үндэстэн гэх болжээ. Энэ Манж үндэстэнийг Айсин Гиоро овог захирч байв.
Овгийн тэргүүлэгчид
Айсин Гиоро овгийн тэргүүлэгч нь Дайчин гүрний эзэн хаан байсан учраас уг албан тушаал нь ганц овог бус тухайн улсын хамгийн чухал албан тушаал байсан. Чин гүрний эзэн хаан өөд болохоос өмнө өөрийн олон хөвгүүд дундаас нэгийг сонгож дараагийн хаан сэнтийд залрах нэгнийг нэр зааж бичдэг байв.
Цол хэргэм
Тус овог нь манжийн төрийн тогтолцооны дээд түвшний эрх мэдэлтнүүд байсан учраас Дээд эрдэмт хааны үеэс эхлэн хаан угсааны хүн бүрийг угсаа гарал, хичээл зүтгэл, байгуулсан гавьяа шагналаас нь хамаарч эрэгтэйчүүдийг цол хэргэмээр нь 12 дэс, эмэгтэйчүүдийг 8 дэсд хуваарьлаж өгснөөр тодорхой хэмжээний эрх мэдэл эдэлж, жил бүр сул цалин авах болсон.
Хүн ам
Айсин Гиоро овгийн хүмүүс 1912 онд 29,000 гаруйд хүрч байв. Энэ нь Мин улс мөхөх үед Жу овгийн хаадын гэр бүл 200,000 гаруй хүнтэй байсантай харьцуулбал маш бага тоо юм. Энэ нь манж, хятад үндэстэний ялгаа, хаад ноёдынх нь хатад татвар эмс авах ёс дүрэм өөр байсны илрэл юм. Мин улсын үед бүх иргэдийн охидыг хааны татвар эм болох шалгаруултанд оруулж, тэр хэрээр улсын сангаас гарах зардал их байсан. Чин гүрний үед зөвхөн манж, монгол, хотон, хятад, чосон үндэстэний ноёдын авхай нарыг л хатан, татвар эм болгож авдаг байсан. Үүнээс гадна манж хаад ноёд бэлгийн дур хүсэл хятад иргэдийнхээс бага байсан бололтой. Энэ овгийн гишүүд 1660 онд 378 хүн байсан бол 1915 онд 29292 хүнтэй болсон. Харин Мин улсын Жу овгийн хаад 1398 оны үед 58 хүн байсан бол 1604 он гэхэд 80,000 гаруй хүн амтай болсон нь манж, хятад хоёр үндэстэний хаадын удмынхны өсөлтийн ялгааг харж болно. БНХАУ байгуулагдснаас эхлэн хятад бус угсаатнуудад хятад овог нэр хэрэглэх хууль гарснаар Айсин Гиоро овгийнхон янз бүрийн овог хэрэглэх болсноос ихэнх нь Жинь (金) хэмээх ханз бүхий овгийн нэрийг хэрэглэж байна.
Хасан Халмурзаев
Хасан Халмурзаев (1993 онд төрсөн) — Оросын жүдочин. Олимпын аварга.
Тамирчин
Хасан Халмурзаев жүдогийн 81 кг жинд барилддаг.
2015 оны Дэлхийн оюутны спортын наадам, 2016 оны Европын АШТ-ээс тус тус алтан медаль авсан.
2016 оны Рио-де-Жанейрын олимпод Америкийн Трэвис Стивенсийг ялж түрүүлжээ.
Хувь хүн
Хасан Магометович Халмурзаев 1993 оны 10 сарын 9-нд Орос улсын Ингуш орны Назрань хотод төрсөн.
Түүний ихрийн өрөөсөн Хусейн мөн Оросын жүдогийн шигшээ багийн гишүүн. 90 кг жинд барилддаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын жүдоч Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Жүдогийн универсиадын аварга Ангилал:Оросын олимпын аварга Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Оросын олимпын оролцогч Ангилал:Оросууд Ангилал:1993 онд төрсөн
Шредингерийн тэгшитгэл
Шредингерийн тэгшитгэл нь субатомын бөөмс хэрхэн ажилладаг тухай хамгийн үнэн зөв онолуудын нэг болох квант механикийн үндэс болсон дифференциал тэгшитгэл (үл мэдэгдэх тоо биш харин үл мэдэгдэх функцийг агуулсан тэгшитгэлийн төрөл) юм. Энэ нь 1925 онд Эрвин Шрөдингерийн бодож олсон математикийн тэгшитгэл бөгөөд тухайн цаг хугацаа бүрт огторгуйн цэг бүрт тодорхой утгатай бөөмс буюу системийн (бөөмийн бүлэг) долгионы функцийг тодорхойлдог. Эдгээр утгууд нь ямар ч физик утгагүй (үнэндээ тэд математикийн хувьд төвөгтэй байдаг) боловч долгионы функц нь бөөмс эсвэл системийн талаар мэдэж болох бүх мэдээллийг агуулдаг. Байрлал, импульс, энерги гэх мэт. Физик шинж чанаруудтай холбоотой бодит утгыг буцаахын тулд долгионы функцийг математикийн аргаар удирдах замаар энэ мэдээллийг олж болно. Долгионы функцийг энэ бөөмс эсвэл систем цаг хугацааны явцад хэрхэн нөлөөлж байгааг дүрсэлсэн зураг гэж үзэж болно. Долгионы функц нь нэгэн зэрэг хэд хэдэн өөр төлөвт байж болох тул бөөмс нэгэн зэрэг олон янзын байрлал, энерги, хурд болон бусад физик шинж чанартай байж болно (жишээ нь "нэг дор хоёр газар байх"). Гэсэн хэдий ч, эдгээр шинж чанаруудын аль нэгийг хэмжихэд энэ нь зөвхөн нэг тодорхой утгатай (энэ нь тодорхой таамаглах боломжгүй), бөгөөд долгионы функц нь зөвхөн нэг тодорхой төлөвт байна. Үүнийг долгионы функцын уналт гэж нэрлэдэг бөгөөд ажиглалт эсвэл хэмжилтийн үйлдлээс үүдэлтэй. Долгионы функцын уналтын яг шалтгаан, тайлбар нь шинжлэх ухааны нийгэмлэгт өргөн маргаантай байдаг.
Орон зайнд хөдлөгч нэг эгэл биетийн хувьд Шредингерийн тэгшитгэл:
where i is the square root of -1, \hbar is the reduced Planck's constant, t is time, x is a position, \Psi(x,\,t) is the wave function, and V(x) is the potential energy, an as yet not chosen function of position. The left hand side is equivalent to the Hamiltonian energy operator acting on \Psi.
Ангилал:Физик Ангилал:Квант Физик Ангилал:Математик Ангилал:Тэгшитгэл
Mince Spies
Mince Spies нь Британийн Coldplay рок хамтлагийн гаргасан EP буюу богино хэмжээний цомог юм. Энэ цомог нь Parlophone лабэлаар дамжуулан цацагдсан бөгөөд продюсерээр нь Английн хөгжмийн продюсер Кэн Нэлсон ажиллажээ. Энэ цомгийг Parachutes студи цомог гарахаас өмнө үүссэн хамтлагийн фэн клубийн гишүүдэд зориулан ердөө 1,000 хувь хэвлүүлжээ. Тиймээс ч энэ цомог Coldplay-н анхны EP Safety-н дараагаар орох хамгийн ховор цомогоор нэрлэгддэг. Ангилал:2001 оны цомог Ангилал:Coldplay
Аялгуу (С.Баатарсүх)
"Аялгуу" хийлийн гоцлол хөгжмийг Монголын анхны поп-рок гитарчин, ТШ, МУУГЗ хөгжмийн зохиолч Самбуугийн Баатарсүх 1983 онд бичжээ. Тэрээр "Энэ хөгжим маань миний гурван бүтээлд дуугардаг" хэмээдэг. Түүний энэхүү хөгжим орсон бүтээлүүд амжилт үзүүлсэн байдгийн зэрэгцээ 1993 онд тэрээр "Алтан ураг" III симфони болон энэхүү хийлийн гоцлол хөгжмөөрөө Герман улсын Бонн хотноо зохиогдсон Олон Улсын Сонгодог Хөгжмийн наадамд шалгаран оролцжээ. Зохиогч энэхүү хөгжмөө анх "Сонгодог аялгуу" хэмээн нэрлэж байсан хэмээдэг.
Аялгуу төрсөн тухай зохиогчийн дурсамжаас
1983 оны хавар МХөЗХ-ны нарийн бичгийн дарга Г.Бирваа багш Чехийн Радиогийн Хөгжмийн редактор Игорь Дебак гэдэг хүнийг дагуулаад Говь-Алтайд хүрээд ирсэн. Тэгэхэд би "Алтай" чуулгын уран сайхны удирдагчаар ажиллаж байлаа. Игорь Дебак явахдаа, намар Чехэд болох Олон Улсын Сонгодог хөгжмийн наадамд намайг ирж оролцоорой гэсэн. Би тэр үед хөгжмийн сургууль төгсөөд удаа үгүй байсан болохоор наадамд, диплом хамгаалсан 1-р симфони, оюутан байхдаа хийсэн "Бамбарууш" гэж төгөлдөр хуурын бүтээлээ таван хошуу малынхаа төлөөр нэмж баяжуулж бичээд цикл бүтээл болгож оролцсон. Энэ хөгжим, Чехословак улсын Братислав хотноо зохиогдсон олон улсын сонгодог хөгжмийн наадамд намайг оролцдог тэр жил, 1983 онд гарсан хөгжим байгаа юм.
Энэ хөгжим “Алтай” чуулгын төгөлдөр хуур дээр анх эгшиглэсэн. Бирваа багш, Игорь Дебак хоёрыг гаргаж өгөөд би Чехийн хөгжмийн наадамд бэлдэж эхэлсэн. Таван хошуу малын төлийн сэдэвтэй хөгжим бичих гэж байлаа. Унага, ботгоны сэдэв надад бэлэн байсан. Намайг хүүхэд байхад манайх Яармагийн дэнжид зуслан гарна. Хүүхдүүд бид Туул гол дээр л өнжинө. Нэг удаа голын эрэг дээр нэг гүү унагалахад нь гүйж очоод нөгөө унагыг ойччих ч юм болов уу гэж түшиж зогсож байснаа санаж, “Унага” нэртэй хөгжмөө бичсэн. МУИС-д "Оюутны цахилгаан гитарын чуулга"-д тоглодог байхдаа нэг удаа зүүн гурван аймагт тоглолтоор явж байхад бид нэг нутгийн айлд буухад тэр айлд төрөөд удаагүй нэг цагаан ботго байсныг санаж “Ботго”-оо бичсэн. Ишигний тухай хөгжим хурдан бүтсэн. Харин хурга, тугалын талаар бодож үзэх хэрэгтэй болж түр завсарласан. Тэр үеэр л энэ хөгжим ороод ирсэн санагддаг.
Би заримдаа боддог л доо, "Нүдэн нуур", "Цэцгэн зүйрлэл" гээд анхны дуунуудын маань аялгуу наймны зургаа ритм хэмнэлтэй, сонгодог маягийн ая, аялгуунууд орж ирээд байсныг. Магадгүй анх 1955-1956 оны үед долоо найм орчим настай байхдаа өвөөгийн найз, гитар тоглодог, сайхан зантай орос ахаар гитар анх заалгахад тэр ах надад "Очи чёрные", "Частушки" гэдэг хоёр дууг эхлээд долоон утастай гитар дээр, дараа нь зургаан утастай (долоон утастай гитарынхаа хамгийн дээд бүдүүн утсыг авахуулаад зургаан утастай болгуулсан) гитар дээр зааж өгч, тоглуулж сургасан. Надад бол "Частушки" нь таалагдаад амархан сурсан, нөгөө "Очи чёрные"-д нэг их дурлаагүй. "Очи чёрные" нь романс байсан юм билээ. Хүүхэд юугаа мэдэх билээ, энэ дуу энэ орос ахын дуртай дуу нь юм байх даа л гэж бодож байсан. Гитараа бэлэглэсэн орос ах тоглож сур гэсэн болохоор нь л тухайн үедээ чармайж байгаад тоглож сурсан. "Очи чёрные"-г татаж, "Частушки"-г цохиж тоглож сурсан. Долоо, зургаа утастай гитарууд ондоо хөгтэй, барих аккорд нь өөр. Зургаан утастай гитар дээр барьж дуугаргаж сонсож үзсэн анхны аккорд маань Ля минор. Сүүлд, арван жилийн ахлах ангид байхдаа Симфони оркестрын влаторн хөгжимчин Нацагдорж багшаас гитарыг сонгодог хэлбэрээр тоглох талаар сургалт авсан. Орос ахаар багадаа гитар заалгах үед миний ойр хавь гитартай монгол хүн байгаагүй. 35-ын гитараас өмнө манайд зургаан утастай гитар хоршоо дэлгүүрт худалдаанд анх гарсан байдаг юм билээ. Монголчууд авахгүй, оросууд л авдаг байсан гэдэг. Монголчууд бол гитар гэдэг тэр шинэ хөгжмийн зэмсгийн хөгийг мэдэхгүй, яаж хэрэглэхээ мэддэггүй байсан үе шиг байгаа юм. Миний хувьд орос ахын заасан хоёр дууг оруулахаас цаашгүй. Монгол дуу гитар дээр оруулж мэдэх хүнгүй болохоор тэр нөгөө хоёр дуугаа л тоглоно, манайхан өхөөрдөхөөс цаашгүй, нэг их сонирхохгүй. Эмээ шанз тоглоно, ээж мандолин тоглоно, ах нь баянхуур, гармонь хөгжим оролдоно, дүү нь бас мандолин тоглоно. Би сүүлдээ гитар дээр дуугаа соло оруулж тоглох болсон. Гитарын хөг гарвал хөглөөд, монгол дуу заагаад өгөх хүн байдаггүй байлаа. Хожим Нацагдорж багшаас сургалт авах үед бол монгол, орос, англи дуу хөгжмийн арвин урын сантай болсон байлаа. Сонгодог маягаар дууг гитар дээр татаж тоглож оруулахаар дуугаралт нь баяжиж их гоё сонсогддог. Жич: Тэрээр 70 насандаа "Нүдэн нуур" дуугаа ийнхүү тоглож өөрөө дуулжээ.
Анхны дуунуудын маань аялгуу наймны зургаа ритм хэмнэлтэй, сонгодог маягийн ая, аялгуу орж ирээд байсан нь багад орос ахын зааж өгсөн "Очи чёрные" романс, бас Нацагдорж багшийн маань сургалтын нөлөө байсан юм болов уу гэж бодогддог.
Аялгуу эгшиглэсэн түүний гурван бүтээл
С.Баатарсүхийн энэ хөгжим 1984 онд "Говь-Алтайн магтаал" дуу бүжгийн цоморлигт бүжгийн хөгжмөөр, 1989 онд Монголын Радиогийн Алтан санд "Аялгуу" нэртэй хийлийн гоцлолоор, 1997 онд нэрт найруулагч Б.Баатарын "Хүннү" теледуурьт ари болж оржээ.
1.    “Говь-Алтайн магтаал" дуу бүжгийн цоморлиг: 1984 онд, Улс тунхагласны 60 жилийн ойн жил, С.Баатарсүхийн уран сайхны удирдагчаар ажиллаж байсан АДБ-ын "Алтай" чуулга АДБЧ-дын урлагийн үзлэгт (хоёр жил тутам уламжлал болон зохиогддог байсан тэмцээнд) энэхүү дуу бүжгийн цоморлигоор улсад түрүүлсэн гарамгай амжилт үзүүлсэн.
1993 оны намар Герман улсын Бонн хотноо зохиогдсон Олон Улсын Сонгодог хөгжмийн наадамд (симпозиумд) тэрбээр “Алтан ураг" III симфони, энэхүү "Аялгуу" хэмээх хийлийн гоцлол бүтээлүүдээрээ шалгаран оролцсон. Германы Хөгжмийн Зөвлөлийн хүндэт тэргүүн, доктор профессор Richard Jakoby МХөЗХ-ны урилгаар, 1993 оны хавар Монголд хүрэлцэн ирэхдээ шалгаруулалтыг өөрийн биеэр хийсэн гэж хөгжмийн зохиолч С.Баатарсүх дурссан байдаг.
3.    "Хүннү" - Монголын анхны теледуурь: МҮОНТ-ийн 30 жилийн ойн жил, 1997 онд нэрт найруулагч Баярцагааны Баатар, Д.Нацагдоржийн шагналт яруу найрагч Дашзэвэгийн Банзрагчийн цомнол, С.Баатарсүхийн хөгжим "Хүннү" теле дууриараа тухайн жилийн шилдэг бүтээлийн эзэнд олгодог “Гоо марал” шагнал хүртсэн.
Сонсох
1.С.Баатарсүхийн "Аялгуу" хийлийн гоцлол:
Ионжуулагч цацраг
Цөмийн цацрагийг оролцуулан ионжуулагч цацраг (эсвэл ионт цацраг) нь атом эсвэл молекулуудаас электроныг салгаж ионжуулахад хангалттай энергитэй атомын доорх бөөмс мөн цахилгаан соронзон долгионоос бүрдэнэ.[1] Зарим бөөмс гэрлийн хурдны 99% хүртэл аялж чаддаг ба цахилгаан соронзон долгион нь цахилгаан соронзон спектрийн өндөр энергитэй хэсэгт байдаг.
Аялгуу (С.Баатарсүх)
Сонсох
2.МҮОНР-ийн "Цагаан лавайн эгшиг" хөгжмийн нэвтрүүлгийн толгой хөгжим:
Ионжуулагч цацраг
Гамма туяа, рентген туяа, цахилгаан соронзон спектрийн илүү өндөр энергитэй хэт ягаан туяа зэрэг нь ионжуулагч цацраг, харин бага энергитэй хэт ягаан туяа, нүдэнд үзэгдэхүйц гэрэл, бараг бүх төрлийн лазерын гэрэл, хэт улаан туяа, богино долгион, радио долгион нь ионжуулдаггүй цацрагт багтана. Талбай дахь ионжуулагч ба ионжуулдагч бус цацрагийн хоорондох хил хязгаарыг хэт ягаан туяа тодорхойлох боломжгүй, энэ нь өөр өөр молекул, атомууд өөр өөр энергид ионждогоос үүдэлтэй. Ионжуулагч цацрагийн энерги 10 электронвольт (эВ) -ээс 33 эВ-ийн хооронд эхэлнэ.
Аялгуу (С.Баатарсүх)
Сонсох
3."Хүннү" теледуурийн Хайтуны ари:
Үзэх
2022-05-22, МҮОНТ, "Зүрхэнд мөнхөрсөн аялгуу" [40:23-41:00] Ангилал:1983 оны хөгжмийн бүтээл Ангилал:Монголын хөгжим
Манж-солонгосын нэгдүгээр дайн
Манж-солонгосын нэгдүгээр дайн — 1627 оны 1-р сараас 3-р сарын хооронд Чин улс улсын манж дайрч, Чусонь улсын солонгос тосон байлдсан дайн юм.
Оршил
1623 онд Чусоньд Иньжу ван ор залгаж, Минг илт дэмжиж Мао Вэньлун жанжны хятад цэргийг нутагтаа суулгажээ.
1624 онд Иньжу вангийн эсрэг И Куалийн бослого гарч дарагдсан бөгөөд зугтагсад Манжуурт одож Амбагайг бараадан Солонгос руу дайрахыг ятгажээ.
Дэлгэрэнгүй
Солонгос-Японы дайны жилүүдэд олон тооны хот, суурин балгас болж, хүн ам нь хоёр дахин хорогджээ. Газрын кадастрын мэдээгээр дайны өмнө Солонгосын тариалангийн талбай 1708 мянган кёль байсан бол 1611 онд ердөө 541 мянган кёль болсон байна. Энэ нь дайны хөлд тариалангийн талбай сүйрснээс гадна бас феодалууд дайны хүнд байдлаар далимдуулан улсын газраас үлэмжхэнийг булаан авч, алба ноогдуулах тооллогоос нуусантай холбоотой байна. Хамжлага тариачдын нэр (ноби) тоо эрс өсөв. Дайнаар учирсан хохирлоо ноёрхох ангийнхан тэртээ тэргүй хоосорсон тариачдыг мөлжих замаар нөхөхийг эрмэлзэж байв. 1608 онд хунтайж Кванхэ хаан ширээнд сууж дайснуудаа устгасан “умар зүгийн их” бүлэглэл ноёрхох болж улсын алба гувчуур урьд байгаагүй ихээр нэмэгдэж, дээрх бүлгийн төлөөлөгчид улсын газраас үлэмжхэнийг булаан авч тариачдыг нь хамжлагачилж эхлэв. Авилга, хээл хахууль туйлдаа хүрч, албан тушаалын наймаа эрээ цээрээ алдаж олон түмний уур хилэн оволзож эхэлжээ. Энэ байдлыг “баруун зүгийн” бүлэглэл ашглан Кванхэг түлхэн унагаж Инжо (1623-1648) ванг хаан ширээнд залжээ. Улс төрийн энэ төвөгтэй байдалд Солонгост бас нэгэн шинэ дайсан гарч ирсэн нь Манж нар байлаа. Хятадтай байлдаж байсан Манж нар Солонгосыг эзэмдэн захирч, тэднийг Хятадтай хүч хавсрахаас сэргийлэн ар талаа хамгаалах санааг агуулж байв. 1627 оны өвөл Манж нар 30000 хүнтэй армийн хүчээр довтолжээ. Ийжу, Кваксан, Янжу хотуудыг эзлэн дээрэмдэн тоносон байна. Засгийн газар Кванха аралд зугатан очиж байлдан дагуулагчидтай хэлэлцээ хийж эхэлжээ. Хэлэлцээ ёсоор хоёр улсын захирагчид ах дүүс болж, Солонгос улс Хятад манжийн харилцаанд төвийг сахих, манж нар цэргээ Солонгосоос даруй гаргах үүрэг хүлээжээ. Гэвч энэ хэлэлцээ Манж нарын тухайд түр зуурын амсхийлт байв.
Дайн
Манж давуу байдалтай болж ирсэн ч гэсэн Амбагай хаан ар талдаа санаа зовсон уу найрамдахыг санал болгон элч илгээжээ. Зарим сайд нь хүчтэй эсэргүүцэж байсан ч гэсэн Солонгосын тал найрамдахыг зөвшөөрч Канхуа аралд дараах зүйлсийг тохирсон:
Гэрээ үзэглэгдэхээс өмнө Амины цэрэг Пёнъянг түйвээж амжсан. Гэрээ манжийн хүссэнээр тогтож, дөрвөн сарын аян дайны эцэст Мүгдэн лүү буцжээ.
Хожим
Манжууд Мингийн хил хаагдсанаас алдсан зүйлээ Чусоний хил нээгдсэнээр нөхсөн. Мөн Солонгос варка аймгийн Хожуу Алтанд эргүүлж өгсөн.
Чусонь-Хожуу Алтангийн харилцаа бат сайжраагүй. Есөн жилийн дараа дахин байлдсан.
Ангилал:Чингийн дайн байлдаан Ангилал:Чосон улс
Хүрэлбаатарын Оргилболд
Хүрэлбаатарын Оргилболд нь Увс аймгийн Тэс сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын начин
Ом Юньчол
Ом Юнь-чо́л (солонгосоор 엄윤철) — эрэгтэй хүндийн өргөлтийн 56 кг жинд 2012 оны олимпын аварга, Умард Солонгос улсын хүндийн өргөгч, биеийн жингээсээ гурав дахин хүнд туухай өргөсөн хүн.
Эх сурвалж
Ангилал:1991 онд төрсөн Ангилал:Умард Солонгосын хүндийн өргөгч Ангилал:Умард Солонгосын олимпын аварга Ангилал:Хүндийн өргөлтийн олимпын аварга Ангилал:Хүндийн өргөлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Хүндийн өргөлтийн азийн аварга Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Умард Солонгосчууд
Чик
Чик  (Goodbye Berlin) Турк гаралтай герман найруулагч Фатих Акин 2016 онд зохиолч Вольфганг Херндорфын “Чик” (Tschick) романаас сэдэвлэн хийсэн кино.
Агуулга
Оросоос ахтайгаа Германд ирсэн ази төрхтэй орос хүү юм. Тэр хүүхэд дунд сургуульд явна. Бусдаас өөр царайтай болоод ч тэр юм уу хүүхдүүд гадуурхдаг. Гэтэл нэгэн чинээлэг айлын зожигдуу герман хүүхэдтэй танилцаад найзална. Тэр хоёр зуны амралтаараа машин хулгайлаад машинаар Германаар аялдаг.
Ашигласан материал
Ангилал:2016 оны кино Ангилал:Германы кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Өсвөр үеийнхний кино Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино Ангилал:Roadmovie Ангилал:Ижил хүйстний кино Ангилал:Инээдмийн кино
Натрийн цианид
Натрийн цианид нь NaCN томъёо бүхйи органик бус нэгдэл. НЦ нь цагаан, усанд уусдаг, маш хортой давс. Түүний гол хэрэглэгч нь алтны уурхай юм. Цианидийн, металлуудтай урвалд орох өндөр эрмэлзэлтэй байдаг шинж чанар нь мөн үйлдвэрлэлд ашиглагдана. Хүчилтэй урвалд орвол, хортой хий болох циант устөрөгчийг ялгаруулна:
Хортой чанар
Натрийн цианид нь бусад цианийн давсуудтай нэгэн адилаар мэдэгдэж буй хорт бодисуудаас хамгийн хурдан үйлчилгээтэй хорнуудын нэг юм. Натрийн цианид нь амьсгалын хүчтэй ингибитор ба митохондрийн цитохром оксидазад нөлөөлж, улмаар электроны тээвэрлэлтийг зогсооно. Ингэснээр исэлдүүлэх метаболизм буурч, хүчилтөрөгчийн ашиглалт багасна. Цаашид, анаэроб метаболизмийн шалтгаантай/гаралтай лактататацидозын байдалд хүрнэ. Амаар, маш бага (200–300 мг) тунг авахад л үхэлд хүргэж болно.
Гадаад холбоос
Ангилал:Байгаль орчинд хортой бодис Ангилал:Хорт бодис Ангилал:Идэмхий бодис Ангилал:Цианид Ангилал:Эрхтнийг гэмтээх магадлалтай бодис Ангилал:Натрийн нэгдэл
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээг агаар мандал, эх газар, тухайн үеийн далайн байдлын талаарх тоон мэдээллийг цуглуулж, цаг уурчдын тусламжтайгаар тухайн газар агаар мандал хэрхэн өөрчлөгдөхийг магадладаг.
Нэгэн цагт агаарын даралт, одоогийн цаг агаарын нөхцөл байдал, тэнгэрийн байдал үүлэрхэг эсэхийг өөрчлөлт дээр нь үндэслэн гараар аргаар тооцоолдог байсан бол одоо цагт цаг агаарын урьдчилсан мэдээ агаар мандлын олон хүчин зүйлийг харгалзан үзэх компьютерт загварт суурилах болсон.[1] Гэсэн ч таних ур чадвар, харилцаа холбоо, гүйцэтгэлийн мэдлэг, хэвийх байдлын талаарх мэдлэг зэрэг урьдчилсан таамаглалд үндэслэх хамгийн сайн загварыг сонгоход хүний оролцоо одоо ч шаардлагатай хэвээр байна.
Урьдчилан таамаглалтын алдаа нь агаар мандлын эмх замбараагүй байдал, агаар мандал, эх газар, далайг тодорхойлсон тэгшитгэлийг бодоход шаардагдах тооцооллын хүчин чадал, анхны нөхцөлийг хэмжихэд гарсан алдаа, атмосферийн талаархи бүрэн ойлголтгүйгээс шалтгаалж болно. Тиймээс одоогийн болон урьдчилсан таамаглал хийгдэж буй хугацаа (урьдчилан таамаглах хүрээ) хоороо зөрүүтэй байх тусам таамаглал үнэн зөв биш болж эхлэнэ. Зөвшилцөх нь алдааг багасгаж, таамаглалд итгэх итгэлийг бий болгодог.
Мангултай
Гэр бүл
Хатад
Татвар эм
Холбоотой хуудас
Ангилал:1587 онд төрсөн Ангилал:1633 онд өнгөрсөн Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Чин улсын жанжин Ангилал:Айсингиоро
Украин дахь оросууд
ихаилЗЧИЯ
Юнэрэнгийн Баттогтох
Юнэрэнгийн Баттогтох нь Увс аймгийн Тэс сумын Хар ус гэдэг газар төрсөн, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Тэсийн (Увс) хүн
Содномын Эрхэмбаяр
Содномын Эрхэмбаяр (1960 оны 2 сарын 17-нд төрсөн) нь Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх. Самбо, жүдо бөхийн ОУХМ цолтой. Мөн Монгол Улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн цолтой уртын дуучин.
Жүдо
Эрхэмбаяр 1988 оны зуны олимпод эх орноо төлөөлөн 78 кг-ийн жингийн ангилалд өрсөлдөж, 3-р шат хүртэл барилдсан.
Ангилал:Улсын начин Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Бугатын (Говь-Алтай) хүн Ангилал:1960 онд төрсөн
Чад
Бүгд Найрамдах Чад Улс [] (جمهوريّة تشاد‎, République du Tchad []) нь далайд гарцгүй Төв Африкийн улс юм. Тус улс нь умард талаараа Ливитэй, зүүн талаараа Судантай, өмнөд талдаа Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улстай, баруун талаараа Камерун, Нигер, Нигери улсуудтай хиллэдэг.
Хэдийгээр энэ улс нь 2003 оноос эхлэн газрын тос олборлон эдийн засаг нь хөгжлийн шатандаа орсон боловч дэлхийн улсуудын хамгийн буурай хөгжилтэй, ядуу орнуудын тоонд багтсаар байгаа юм. Хүний хөгжлийн илтгэцүүрт тус улс нь дэлхийн 188 орны 186-д жагсдаг.
Газар зүй
Чад нь чадын ай сав газрын зүүн хэсэг болон чад нуурын ихэнх хэсэгт багтана. Чадын ай сав газар (чад нуурын хамт) нь тус улсын нийт газар нутгийн 90 %-ийг эзэлдэг. Чадын ай савын зүүн талаар Эннедийн тэгш өндөрлөг (1.450 м) ба Вадайн хязгаараар (1.320 м) өргөгдөх бол умард зүгт нь галт уулын гаралтай Тибестийн нуруу (3.415 м Эми Куси, сахарын цөлийн хамгийн өндөр цэг) мөн Эрдийн тэгш өндөрлөгүүд бий. Хойд бүс нутгийн төв хэсэгт энэ улсын хамгийн нам дор цэг болох Боделе хотгор оршдог.
Уур амьсгал
Чадын нутгийн хойд хэсгээр дэлхийн хамгийн том хуурай цөл болох Сахарын цөл сунан орших бол түүний урд хэсгээр нь уур амьсгал ба ургамлын бүс болох сахелиар үргэлжлэн, өмнө зүгт нутгийн захаар ойт хээрийн бүс хүртэл төрөл бүрийн байгалийн бүс нутагтай.
Энэ улс нь ерөнхийдөө зуны улиралд баруун африкийн борооны улирал, өвлийн улиралд харматтаны пассат салхины нөлөөнд байна. Нутаг дэвсгэрийн хойд талаар өдөр шөнийн эрс ялгаа бүхий температуртай, бараг хур тунадас буудаггүй (жилдээ 20-40 мм) цөлийн уур амьсгалтай байхад өмнө зүгт нь бараг л халуун орны болон хувьсамтгай чийглэг уур амьсгалтай байх ба энэ хэсгээрээ жилдээ 1000 мм гаран хур тунадас буудаг.
Ургамал, амьтны аймаг
Чадын ургамал, амьтны аймгийг ерөнхийд нь маш бага судлан, баримтжуулсан хэмээн үздэг. Чадын газар нутгийг био цаг уурын гурав, биогазар зүйн таван бүсэд хуваана. Био цаг уурын бүсүүдэд сахарын цөл, сахель, өмнийн халуун орны ойт хээрийн бүс орно. Биогазар зүйн бүсүүдийг Тибестийн уулархаг бүс нутаг, сахарын цөлийн өвөр хэсэг болох элсэн- ба чулуун манхан, чад нуурын эргэн тойрон болон түүний цутгалуудын ойт хээрийн бүс, суданы чийглэг ойт хээрийн бүс ба хуурай ойт хээрийн бүсүүд бүрдүүлнэ. Эдгээр төрөл бүрийн био цаг уурын болоод биогазар зүйн бүс нутгуудаас үүдэлтэйгээр сахель суданы их бүс нутагт ургамал, амьтны аймгийн хамгийн олон төрөл зүйлүүд бий. Жишээ нь 2011 онд тус улсын газар нутгийн 9 % хувь буюу 11.921.000 га талбайг ой бүрдүүлж байв (гэхдээ сүүлийн жилүүдэд хаяналтгүйгээр модыг тайрах, эсвэл хулгайгаар мод огтлох зэргээс шалтгаалан ихээхэн хэмжээгээр ойгоо устгаж үгүй хийж байгаа).
Хүн ам
Чад улсын хүн ам бүрэн колоничлогдсон үеэс (1910-1912 оны хооронд) өнөөг хүрэх хугацаанд бараг арван дөрөв дахин нэмэгджээ. 1930 онд Францын колони байх үедээ 973.600 хүн амтай байв. 1961 онд 2,675 сая хүн тоологдсон байсан аж. 2009 оны хүн амын тооллогоор 11.039.873 хүн тоологдсон байдаг ч бодитоор бол 10.941.682 хүн амтай гарчээ. Учир нь Сила болон Тибестийн хүн амыг багцаагаар 98.161 хэмээн нэмж гаргасан тоо юм. Тухайн үед бүртгэгдсэн хүн амын 5.452.483 нь эрэгтэй, 5.587.390 (50,6 %) нь эмэгтэйчүүд байв. Энэхүү тоологдсон 10.941.682 хүн амын 10.666.833 нь Чад улсын харьяат хэмээн бүртгэгдсэн байна. Үлдсэн 274.849 хүний ихэнх нь хөрш улсуудаас дүрвэн ирэгсэд байсны дотор Судан (215.912 хүн), Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс (35.946), Нигери (6174) зэрэг улсуудын иргэд байв. Ойролцоогоор 3800 орчим оршин суугчид л Африкаас гаралтай бус улсууд байсан байна. 2015 он хүртэл Чадын хүн ам 13,2 сая болон өссөн байна. НҮБ-ын урьдчилсан тооцоогоор тус улсын хүн ам 2050 он гэхэд 35 сая гаран болно гэсэн тооцоог хийжээ.
Түүх
Өнөөгийн Чад улсын нутаг дэвсгэрт хүн суурьшин амьдрах болсон нь бүр балар эртний үеэс эхэлнэ. МЭӨ хоёрдугаар зуунаас энд төмөр зэвсгийн үе эхэлсэн байдаг.
Эшлэл
Ангилал:Африкийн орон Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Давид Кипиани
Давид Давидович Кипиани (гүрж. დავით დავითის ძე ყიფიანი; 1951 оны 11 дүгээр сарын 18-нд ЗХУ-ын ЗСБНГүрж Улсын Тбилиси хотод төрж, 2001 оны 9 дүгээр сарын 17-нд БНГүрж Улсын Тбилиси хотод нас барсан) Зөвлөлтийн, сүүлд Гүржийн хөлбөмбөгчин, дасгалжуулагч. Тбилиси хотын «Динамо» болон ЗХУ-ын шигшээ багийн тоглогч. Гүрж улсын Хөлбөмбөгийн шигшээ багийн ерөнхий дасгалжуулагч. ЗХУ-ын олон улсын хэмжээний спортын мастер (1976). ЗХУ-ын 1977 оны шилдэг тоглогч.
Намтар
Давид хүү эмч нарын гэр бүлд төрж өссөн. Үндсэндээ Давидыг эмэг эх нь хүмүүжүүлж түүнд утга зохиол, урлагт хайртай болгосон. Гэхдээ тэр үед хөлбөмбөг нь түүний бага насны гол сонирхол болсон байна. Тбилиси хотын 35 дугаар хөлбөмбөгийн тусгай сургуулийн сурагч байсан түүний анхны дасгалжуулагч П.Челидзе байжээ. 1968 онд Гүржийн залуучуудын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд тэрбээр Сочи хотод болсон "Итгэл найдварын Цом"-ын ялагч болсны дараа Тбилисийн "Динамо" багт орсон байна.
1971 онд Динамо Тбилисийн төлөө анхны тоглолтоо хийсэн. Удалгүй тэрбээр ЗСБНХУ-ын шигшээ багт орж тоглосон боловч өвдөгний бэртэлээс болж өөрийнхөө авьяаяыг бүрэн харуулж чадаагүй байна. Хожим нь ЗХУ-ын шигшээ багийн дасгалжулагч Лобановский, Бесков нарын тактикийн схемд төдийлөн тохирохгүй байсан тул ЗХУ-ын шигшээ багт тэр бүр уригдаж байгаагүй. Тэрбээр шигшээ багт нийтдээ 19 тоглолт хийж, 7 гоол, мөн олимпын шигшээ багийн төлөө 2 тоглолт хийж 2 гоол оруулсан. Тэрбээр Тбилисийн Динамо багийн төлөө Премьер лигт нийт 246 тоглолт хийж, 79 гоол оруулсан байна. Кипиани 1982 онд хөлбөмбөгөө орхиж зодог тайлж буйгаа албан ёсоор зарласан ажээ.
1983 оны сүүлчээр Нодар Ахалкацигийн оронд Тбилисийн «Динамо» багийн ерөнхий дасгалжуулагчаар томилогдоод 1986 онд эхнэрээсээ салсны улмаас "гэр бүлийн тогтворгүй" гэсэн томьёоллоор ажлаасаа халагдсан.
1986-1988 онд тэрбээр хуульч мэргэжлийнхээ дагуу ЗХУ-ын Ерөнхий Прокурорын газар ажилласан байна.
1992 оны эхээр "Динамо" баг Кипр т бэлтгэл сургуулилтаа хийж байх үеэр "Олимпиакос"-ын удирдлагуудаас энэ клубт дасгалжуулагчаар ирэх урилгыг хүлээн авчээ. Тэрбээр урилгыг хүлээн авч, 1991/92 оны улирлын төгсгөлд клубээ дээд лигт үлдэхэд тусалсан. Дараагийн улиралд тэрбээр Динамогийн хуучин тоглогчид болох Чедиа, Качарава нарыг клубтээ урьж авсан. Тэдэнтэй хамт тус клуб Киприйн цомын хагас шигшээд шалгарч, аварга шалгаруулах тэмцээнд 14-өөс 11-р байр эзэлжээ. Дараа нь Киприйн түншүүдийн тусламжтайгаар Кипрт орос ресторан нээж ажиллуулсан боловч хэсэг хугацааны дараа тус ресторан дампуурсан байна.
1999-2001 онд Кутаиси хотын «Торпедо», 2000-2001 онд Гүржийн шигшээ багийг тэргүүлсэн.
2001 оны 9 дүгээр сарын 17-нд Кобулети хотоос Кипиани «Мерседес-Бенц» ML 320 маркийн машинтай их хурдтай явж байгаад осолд ороод эмнэлэгт хүргэх замдаа нас баржээ.
Хувийн амьдрал
Кипиани хоёр удаа гэрлэж байсан бөгөөд тус бүртэй нь 14 жил хамт амьдарсан байна. Леван, Николай, Георгий (1989 онд төрсөн) хэмээх гурван хүүтэй. Том хүү Левон Кипиани нь мэргэжлийн хөлбөмбөгчин, хожим нь сэтгүүлч, "Атиани" сэтгүүлийг үндэслэгч байсан. Левон Кипиани 2011 оны сүүлээс 2014 он хүртэл Гүрж Улсын Спорт, залуучуудын сайдаар ажилласан.
Ангилал:Гүржийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Гүржийн хөлбөмбөгийн шигшээ багийн дасгалжуулагч‎ Ангилал:ЗХУ-ын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:ЗХУ-ын хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Динамо Тбилиси багийн тоглогч Ангилал:Локомотив Тбилиси багийн тоглогч Ангилал:Динамо Тбилиси багийн хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Олимпиакос Никоси хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Оросын хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:ЗХУ-ын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:ЗХУ-ын оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:1976 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн Европын Цомын Аварга Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Тбилисийн хүн Ангилал:Гүржүүд Ангилал:1951 онд төрсөн Ангилал:2001 онд өнгөрсөн
2016 оны Дархан-Уул аймгийн наадам
Тулгар төрийн 2225, Их Монгол Улсын 810, Ардын хувьсгалын 95 жилийн ой, Дархан-Уул аймгийн баяр наадамд хүчит 224 бөх барилдаж нэг хурц арслан, аймгийн заан нэг, аймгийн начин цолтон гурав төрөн гарчээ.
Барилдааны дүйз
Наймын даваа
#
Пэйнтбол
Пэйнтбол нь тоглогчид багуудад хуваагдаж буугаар байлддаг тоглоомны зарчмаар нэг нэгнээ будагтай сумаар агнаж тоглодог тоглоом юм. Пэйнтболын сум нь хоргүй, био задралд ордог, усанд уусдаг полимерээр хийгдсэн, нимгэн зөөлөн уутанцарт байдаг. Пэйнтболоор янз бүрийн тулааны спортын тэмцээнүүд зохиогддог. Пэйнтболыг мөн цэргийн хүчин, хууль сахиулах, цэргийн болон аюулгүй байдлын байгууллагуудад цэргийн бэлтгэл болгон ашигладаг. Тоглоомын талбайг тоглогчид байгалийн болон хиймэл байгууламж ашиглан тактикын хамгаалалт болгон ашиглаж болно. Пэйнтболл тоглоомын төрөл нь эсрэг багийн тугийг эзлэн авах, дайсныг устгах, сумаа дуустал, мөн тодорхой цэг болон нутаг дэвсгэрийг хамгаалах эсвэл тоглоомын талбайд нуусан обьектуудыг илрүүлэх гэх мэт байдлаар тоглож болно. Тоглоомын төрөлөөс хамааран тоглоом хэдэн секунд, цаг хүртэл үргэлжилдэг, зарим тохиолдолд хэдэн өдөр үргэлжилж болдог. Пэйнтбол тоглоомын хууль ёсны байдал улс орон, бүс нутагт харилцан адилгүй байдаг. Пэйнтболыг зөвшөөрөгдсөн улс оронд тоглогчид хамгаалах маск зүүх шаардлагатай бөгөөд тоглоомын дүрмийг чанд мөрдөх болдог. Зарим тохиолдолд маск зүүхгүй байж болно.
Пэйнтболл бол багаар эсхүл цөөхүүл тоглон өрсөлдөгчөө усанд уусдаг будаг агуулсан, гадуураа желатинаар бүрхсэн сумаар пэйнтболлын буугаар буудаж тоглодог спорт юм. Пэйнтболл нь хоргүй, байгальд шингэдэг, усанд уусдаг полимер агуулсан. Тоглоомыг томоохон хэмжээний тэмцээн хэлбэрээр спортын түвшинд мэргэжлийн баг тамирчдын бүрэлдэхүүнтэй гол төлөв зохион явуулдаг. Пэйнтболлын технологийг цэрэг арми, хууль хэрэгжүүлэх байгууллага, цэргийн зохион байгуулалттай болон хамгаалалтын албаныхан цэргийн сургалт явуулах зорилгоор, мөн үймээн бослогыг дарах, онц аюултай сэжигтнийг үхэлд хүргэхгүйгээр дарах зорилгоор ашиглаж байв. Тоглоомыг дотор талбайд маш хатуу шалан дээр эсхүл хэмжээнээс хамаарч гадна талбайд тоглож болно. Тоглоомын талбайг байгалийн эсхүл хиймэл байгууламж ашиглан тоглогчдод тактикын хамгаалалт болох зорилгоор тохижуулна. Тоглоомын хэлбэр янз бүр байна. Тухайлбал өрсөлдөгчийн тугийг эзлэн авах, дайсныг устгах, зэвсгийн нөөцийг хязгаарлагдмал хэмжээтэй олгох, мөн тодорхой цэг эсхүл нутаг дэвсгэрийг хамгаалах эсхүл дайрах, тоглоомын талбайд нуусан объектыг илрүүлэх гэх мэт даалгавартай байж болно. Тоглоомын хэлбэрээс хамаараад тоглоом хэдхэн секундээс хэдэн цаг хүртэл үргэлжлэх, зарим тохиолдолд бүр хэдэн өдөр үргэлжилж болно. Пэйнтболл тоглоомын хууль ёсны байдал улс орон, бүс нутагт бүр ялгаатай байна. Ихэнх оронд тоглоомыг хориглоогүй ч хамгаалалтын маск өмсөхийг шаарддаг. Мөн тоглоомын дүрмийг чанд мөрдөхийг шаарддаг. Зарим тохиолдолд маск зүүхгүй байж болно.
Тоног төхөөрөмж Пэйнтболлын тоног төхөөрөмж нь тоглоомын хэлбэр, даалгавар, мөн тоглогч тоног төхөөрөмжид хэр мөнгө зарцуулах сонирхолтой байгаагаас хамаараад өөр өөр байж болно. Гэхдээ үндсэн гурван тоноглолыг тоглогч бүр ашигладаг. Тэдгээр нь: