cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вест Хэм Юнайтед
Вест Хэм Юнайтед
Вест Хэм клубийг 1974 онд Жон Лайал дасгалжуулахаар болов. Жон Лайалийн удирдлаган дор Вест Хэмчүүд АХХ-ны цомд 1975, 1980 онуудад түрүүлсэн, тэргүүн лигийн 1985-86 оны улирал эхний гуравт орсон, гурван улирлын турш эхний аравт багтсан гэх зэрэг шилдэг амжилтыг үзүүлж байсан ч гэлээ 1978, 1989 онуудад доод лиг рүү унаж байв.
1999 онд дасгалжуулагч Харри Реднаппын удирдлаган дор Европын томоохон тэмцээнүүдийн нэг Интертото Цом буюу одоогийн УЕФА Цомд түрүүлсэн билээ.
Шагналууд
{|
Цахим холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн цомын эзэн  Ангилал:Лондоны хөлбөмбөгийн клуб Ангилал:Премьер лигийн баг Ангилал:1895 онд үүсгэн байгуулагдсан
Сараево
Сараево (босниор Sarajevo, дуудлага нь [сарааево]) — Европ тивийн Босни ба Херцеговина улсын нийслэл, 315 мянган хүнтэй хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Сараево кантоны суурин Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Босни ба Херцеговинын холбооны кантоны төв Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Тупак Шакур
Тупак Амару Шакур (Tupac Amaru Shakur, 1971 оны 6 сарын 16 – 1996 оны 9 сарын 13), буюу 2Pac, Pac', Makaveli нь АНУ-ын рэппэр байсан ба тэрээр дэлхий даяар 75 сая цомог борлуулж дэлхийн хамгийн их борлуулалттай уран бүтээлчдийн тоонд багтдаг юм.
Тэрээр Нью-Йорк хотын Бронкс дүүрэгт хүүхэд насаа өнгөрүүлжээ. Түүний төрөхөд өгсөн нэр нь Лесэйн Пэриш Крукс (Lesane Parish Crooks). 12 настайдаа Харлемийн театрт оржээ. 1986 онд түүний гэр бүл Бальтиморт нүүж очжээ. Удалгүй 1989 онд түүний гэр бүл Калифорни мужын Марин хот руу нүүжээ. Энэ үеэс түүний уран бүтээлийн эхлэл эхлэв. Тэндээ хүчээ авч байсан Дижитал Андерграунд хамтлагт орсноор түүнийг олон нийт мэдэх болсон байна. Дижитал Андерграунд хамтлагийн нэр дор "Same Song" хэмээх дууг хийсэн нь түүний анхны уран бүтээл байлаа.
III Фёдор
Ангилал:Оросын царь Ангилал:17-р зууны ноёрхогч Ангилал:Романов овог Ангилал:Польшийн хаан ширээнд нэр дэвшигч Ангилал:Оросууд Ангилал:1661 онд төрсөн Ангилал:1682 онд өнгөрсөн
Тупак Шакур
1991 оны 11 сарын 12-нд "2Pacalypse Now" хэмээх анхны цомгоо худалдаанд гаргасан байна. 1992 оны 1 сарын 17-нд нээлтээ хийсэн Эрнест Дикерсоны найруулсан "Juice" хэмээх Америкийн залуусын тухай кинонд "Bishop" хэмээх залуугийн дүрд тоглосон нь түүний жүжигчний гараа байлаа. 1993 оны 2 сарын 16-нд Strictly 4 My N.I.G.G.A.Z. хэмээх хоёр дахь цомогоо худалдаанд гаргав. 1994 оны 3 сарын 23-нд Жефф Поллакын зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн "Above The Rim" кинонд "Birdie" гэх залуугийн дүрд тогложээ. Тэрээр мөн Жанет Жэксоны хамт Жон Синглтон найруулга дор "Poetic Justice" хэмээх кинонд "Lucky" гэх гол дүрийн залуугийн дүрд тогложээ. Энэхүү кино нь 1994 оны 7-р сарын 23-нд нээлтээ хийжээ.
Үүний дараахан Тупак өөрийн найзууд болох Big Syke, Macadoshis, түүний хойд эцэг болох Мутулу Шакурын хүү Моприм Шакур, мөн Rated R-н хамтаар "Thug Life" хэмээх бүлгийг байгуулсан нь түүний гурав дахь цомгийн эхлэл болсон юм. Энэхүү цомог нь Thug Life бүлгийнхний хамтын цомог бөгөөд "Thug Life: vol.1" гэх нэрээр 1994 оны 9-р сарын 24-нд худалдаанд гарсан байна. 1994 оны 11 сарын 30-нд Таймсын талбай дахь дуу бичлэгийн студиудын төвд гэмт этгээдүүдэд буудуулсан нь түүний сайн найз Biggie Smalls буюу The Notorious B.I.G. хоёрын найз нөхдийн харьцаа нь дайсагнал болон хувиргасан юм. Үүнээс болж зүүн, барууны тэмцэл улам ширүүссэн байна. Тэрээр толгойдоо хоёр, гуяндаа хоёр, гарандаа нэг буудуулсан ч амьд үлдсэн байна. Шарх нь эдгэж амжаагүй байхад буюу 1995 оны 2 сарын 14-нд хүчингийн хэргээр шүүхэд татагдан 4 жил зургаан сарын хугацаатай ял сонссон байна.
Майк Тайсон Брюс Селдонтой тоглох аваргийн тоглолтыг үзээд харьж явах замд нь цагаан Кадиллак машинтай хэсэг хүмүүс түүний унаж явсан машин руу галлан улмаар сум Pac-ын биед тусч түүнийг хүнд гэмтэл учруулан эмнэлэгт сэхээнд оруулжээ. Цагдаагийнхан энэ хэрэгт буруутай этгээдийг хайж олсон бөгөөд эртнээс захиалсан аллага байлаа. Энэ бүхний ард Сюүж Найт байсан байна. Учир нь Сюүж эртнээс Тупакаас барьцааны мөнгөө буцаан авах хүсэлтэй байжээ.
Тупакыг нас барсны дараа олон цомгууд, нээлтээ хийгээгүй байсан кинонууд нээлтээ хийсэн юм. 1996 оны 11 сарын 5-нд Макавели (түүний шоронд байхдаа номыг нь уншиж байсан Италийн философич, зохиолч Никколо Макиавеллигийн нэрнээс иш татсан нэр) нэрээр "Makaveli-The Don Killuminati: 7 Day Theory" цомог худалдаанд гарсан юм. 1997 оны 1 сарын 21-нд нээлтээ хийсэн Жүлиен Тэмплийн найруулсан "Bullet" хэмээх кинонд "Tank" гэдэг дүрд тогложээ. Мөн оны 1 сарын 29-нд нээлтээ хийсэн "GridLock'D" кинонд Spoon гэх дүрээр Тим Ротын хамт тогложээ. 1997 оны 10 сарын 8-нд Жим Күфийн найруулсан "Gang Related" кинонд "Rodriguez" хэмээх мөрдөгчийн дүрд тоглож байсан кино нь нээлтээ хийжээ. Мөн оны 11 сарын 25-нд Amaru Records "R U Still Down" хэмээх цомгийг худалдаанд гаргасан байна. 1998 оны 11 сарын 24-нд түүний дурсгалд зориулсан "Greatest Hits" худалдаанд гараад 2001 оныг хүртэл 4.5 сая хувь борлуулагдсан байна. 1999 оны 9-р сарын 21-нд түүний бүлэг The Outlaw Immortalz-ын гаргасан "Still I Rise" хэмээх цомог худалдаанд гаржээ. 2001 оны 3 сарын 27-нд "Until The End Of Time" цомог худалдаанд гарсан байна.
Ангилал:Америкийн дуучин Ангилал:Америкчууд Ангилал:1980 онд төрсөн Ангилал:1996 онд өнгөрсөн
Фрэнк Рибери
Фрэнк Билаль Рибери (Franck Bilal Ribéry, 1983 оны дөрөвдүгээр сарын 7-нд төрсөн) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Бавари Мюнхен болон Францын шигшээд тоглодог. Зүүн жигүүрийн хагас хамгаалалтанд Рибери тун чадварлаг тоглодог.
Замнал
Түүний хөлбөмбөгийн замналын тухайд 1989 онд Францын «Конти Булонь» хэмээх өсвөрийн багт элсээд 13 нас хүртлээ тоглосон байх ба Лилл багтай холбогдон гурван улирлыг үджээ. 2000 онд Булонь багтай мэргэжлийн гэрээ байгуулан хоёр улирал дээд лигт тоглосон Рибери Алес болон Брест гэх хоёрдугаар дивизийн багуудад тус тус нэг улирал тоглож байв. 2004 оны сүүлчээр дээд лигийн Мец багт элсэн зургаан сар тоглоод Туркийн Галатасарай багт мөн л зургаан сар тоглосон байх юм. Түүний дараагийн баг нь Марсель байв. 2005-2007 оны хооронд Марсель багт тоглохдоо 60 тоглолтонд 11 гоол оруулсан амжилттайгаар хоёр улирлыг үджээ.
2007 оны зургаадугаар сарын 7-нд Германы Бавари Мюнхен багтай дөрвөн жилийн гэрээг 25 сая еврогоор байгуулсанаа албан ёсоор зарлан Марсель багийн солилцоо наймааны шинэ түүхийн хуудсыг нээсэн юм. Рибери тус багт домог болсон тоглогч Мехмет Шоллын 7 дугаарыг өвлөн улирлын сүүлийн хэд хэдэн тоглолтуудад оролцоод авчээ.
Рибери Францын шигшээ багийн анхны гараагаа 2006 оны тавдугаар сарын 27-нд Мексикийн шигшээгийн эсрэг 74 дэх минутанд довтлогч Давид Трезегегээр сэлгэгдэн хийж байв. Шигшээ багийнхаа бүрэлдэхүүнд ДАШТ болон Евро 2008 тэмцээнүүдэд оролцох байлаа. Анхны гоолоо 2006 оны ДАШТ-ий Испанийн шигшээ багтай хийсэн тоглолтонд оруулсан бол онцлох тоглолт нь шигшээ тоглолтын Италийн шигшээ багтай хийсэн тоглолт байв. Рибери нь «Францын Оны шилдэг тоглогч» хоёронтоо шалгарч, УЕФА-гийн Оны шилдэг багд нэг удаа нэрлэгдэж байв.
Шагналууд
Марсель
Холбоос
Ангилал:1983 онд төрсөн Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Францчууд
Бадрахын Одончимэг
Эмэгтэй чөлөөт бөх барилдааны 63 кг жингийн ДАШТ-ий хүрэл (2009) медальт, Монгол улсын тамирчин Бадрахын Одончимэг 1981 онд 10 сарын 2-нд Монгол улс (БНМАУ)-ын Төв аймгийн Баянцогт суманд төржээ. Одончимэг 2007-2012 оны хооронд ААШТ-ийн 63, 67, 72 кг жинд барилдаж хоёр мөнгө (2008, 2012), гурван хүрэл медаль хүртээд байна. Мөн тэрээр 2006 онд Дохагийн Азийн наадам, 2009 оны Хернингийн ДАШТ хоёроос 63 кг жинд тус бүр хүрэл медаль зүүсэн. 2008 оны олимпод харин 63 кг жиндээ барилдаад Хятадын бөхийг баралгүй ялагдаад 10-р байр эзэлжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын бөх Ангилал:Монголын олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Баянцогтын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1981 онд төрсөн
Босго тотго
Монголын үндэсний олон нийтийн телевизийн уран бүтээлч хамт олон Хил хамгаалах байгууллагын үүсэн байгуулагдсан түүхт 80 жилийн ойд зориулан “Босго тотго” нэртэй 60 ангит уран сайхны кино бүтээсэн билээ.
Тус киногоор Монгол улсын хил хамгаалах байгууллагын үүсэл, хөгжил, үе үеийн хилчдийн түүхэнд гүйцэтгэсэн үүрэг, гавьяаг олон нийтэд сурталчлах зорилготой юм. Кино зохиолыг Төрийн соёрхолт Д.Норов бичиж, найруулагчаар Н.Энхтүвшин, цэргийн зөвлөхөөр Т.Баатарсүрэн нар ажилласан бөгөөд зураг авалт өнгөрсөн зургадугаар сараас эхэлж жил хагасын хугацаанд үргэлжилсэн байна.
Гол дүрд залуу жүжигчин И.Болд тоглосон аж. Киноны ихэнх зураг авалт Дорнодод болсон бөгөөд олны хэсэгт Дорнодын цэргийн бие бүрэлдэхүүн тогложээ. Кинонд Монгол улсын хилийн цэргийхэн 1920-1950 он хүртэл баруун хилийн дагуу Оспаны Хасгийн дээрэмчидтэй, 1930-1945 онуудад дорнод хилийн дагуу япон-манжийн цэргүүдийн хилийн халдлага дайралтын эсрэг хэрхэн амь бие хайргүй тэмцэж байсныг түүхэн баримтаар харуулжээ.
Ангилал:2013 оны кино Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Олон ангит кино
Осло
Осло (нор.: [], [] эсвэл []) — Скандинавын хойгийн Норвегийн Хант Улсын нийслэл бөгөөд хамгийн том хот юм. 1624 оноос өмнө викингуудын нийслэл Викия (Vichia), 1624-1877 онуудад Христиания (норв. Christiania), 1877-1925 онд Кристиания (норв. Kristiania) гэдэг байжээ.
Осло хотын хүн ам
Зүүн хэсэгт 360,000 орчим хүн амьдардаг бөгөөд үүний 65-80% нь эхний болон хоёр дахь үеийн цагаачид эзэлдэг байна. Хотын зүүн хэсэгт 1985-1995 онд Хойд болон Зүүн Африк, түүнчлэн Төв Азиас цагаачилж ирсэн оршин суугчид блок хэлбэрийн олон давхар барилгуудад амьдардаг ажээ.
2021 оны нэгдүгээр сарын 1-ний байдлаар Осло хотод 697,010 хүн амьдарч байна.
Хотын тээвэр
Осло хотын нийтийн тээвэр: трамвай шугам, метро (T-bane), хотын галт тэрэг, шугамын автобус зэрэг юм. Мөн хотын тээвэрт хотод харьяалагддаг арлууд хоорондын усан тээвэр байдаг. Тус хотод нийтийн эзэмшлийн хот доторх дугуй түрээслэх сүлжээ бий. 105 буудалтай Европ болон дэлхийн хагас сая хүн амтай хотод хамгийн томд тооцогддог метро байдаг байна.
Осло хот 3 нисэх буудалтай ажээ.
Боловсрол
Осло бол тус улсын хамгийн чухал боловсрол, шинжлэх ухааны төв юм. Тус улсын нийт дээд боловсролтой хүмүүсийн тал орчим хувь нь Ослод амьдардаг бөгөөд энэ нь боловсролын түвшингээр Европт гуравдугаарт ордог байна.
Нийслэлд 73 мянга гаруй оюутан суралцдаг ажээ. Осло хот дахь томоохон дээд сургуулиуд:
Спорт
Осло хотод өвлийн спортын томоохон тэмцээнүүдийг удаа дараа зохион байгуулж ирсэн. 1952 онд Өвлийн Олимпийн наадам энд болсон. Наадмын гол талбай нь Бислетт цэнгэлдэх хүрээлэн байв.
Дорнын өрөвтас
Дорнын өрөвтас (Ciconia boyciana) нь том цагаан шувуу бөгөөд далавч нь хар өнгийн өдтэй. Энэ шувуу нь Европын Цагаан өрөвтастай маш төстэй бөгөөд ойр холбоотой тул дэд зүйл нь хэмээгддэг. Дорнын өрөвтас нь цагаан өрөвтасаас биеэр том, 100-129 см өндөр, 4.4-5 кг жинтэй байна. Нүдний орчмоор улаандуу арьстай, хар хошуутай. Эр, эм хоорондоо төстэй ба эм нь арай жижиг байдаг. Урьд Япон, Хятад, Солонгос, Орос улсын нутгаар таарж байсан ч өдгөө Япон болон Солонгосын хойгт устаж үгүй болжээ. Иймд 2007 оны 5 сард Японд 40 жилийн дараа дорнын өрөвтасыг авчирч нутагшуулах үйл ажиллагаа хийсэн байна. Дорнын өрөвтас нь үржлийн үеэс бусад үед ганцаар амьдарна. Голдуу 2-6 өндөг гаргана.
Гол идэш хоол нь загас, мэлхий, шавж, зарим жижиг шувуу болон мэрэгч юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Өрөвтасынхан
Аахен
Аахен (Aachen [], аахен аялгаар Oche; францаар Aix-la-Chapelle []; нидерландаар Aken; латинаар Aquæ Granni) нь Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын Умард Райн-Вестфален мужийн Көльн хотын Засаг захиргааны нэгжид багтдаг бие даасан томоохон муж хот юм. Аахен муж хот нь Райн-Вестфален мужийн хөдөө аж ахуйн нэгтгэлийн гишүүн бөгөөд 2009 оны 10 сарын 21-ний өдрийн шийдвэрээр тус нэгтгэлийн үйл ажиллагааг хотын захиргаанаас хариуцан явуулж байна. 1890 онд хотын хүн амын тоо анх удаа 100,000-аас даван, тэр цагаас хойш баруун Германы томоохон хотуудын нэгд зүй ёсоор тооцогдох болсон. Газарзүйн байрлалын хувьд Аахен хот нь Нидерланд болон Бельги улсуудтай хил залгаа оршдог.
2007 оноос хойш Райн-Вестфалений Техникийн Их Сургууль (RWTH) нь бусад их сургуулиудын хамтаар Германы Шинжлэх Ухаан, Хүмүүнлэгийн Зөвлөл, Германы судалгааны сангийн шилдэг санаачлагчийн нэгээр өргөмжлөгдсөн ба Европын хамгийн том бөгөөд уламжлалт Техникийн их сургуулийн нэгд зүй ёсоор тооцогдох болсон. Хотын нэрийн хуудас нь Аахен хотын цогчин дуган бөгөөд Их Карл хааны ордноор ашиглагдаж байсан Карлын эзэнт гүрний үеийн уран барилгын хосгүй дурсгалын нэг юм. 1978 онд Аахен хотын цогчин дуган нь Эрдэнэсийн сангийн хамтаар ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн соёлын өвийн жагсаалтад Герман Улсаас анхны бөгөөд Дэлхий хэмжээнд 2 дах нь болж бүртгэгдсэн.
Энэхүү хотод Ромын Католик сүм ийн Хамбын зөвлөл болон жилийн турш үргэлжилдэг CHIO Аахен (Concours Hippique International Officiel)-ийн Морин Уралдааны тэмцээн байрладаг. Түүнчлэн хотын нэрийн бүтээгдэхүүн болох Аахены жигнэмэг нь тус хотыг Германы амттан үйлдвэрлэлийн чухал газруудын нэгд зүй ёсоор тооцогдоход хүргэдэг. "Европын зүрхэнд" хилийн зурвас дагуу байрласан байрлал нь хөрш залгаа бүс нутгууд болох Бельги-Нидерландийн тоймгүй олон соёлын болоод архитекторын онцгой шийдлүүдийг нэг дор харах боломжийг бүрдүүлсэн.
Зөвхөн Европын дүр төрхийг төлөөлөөд зогсохгүй, Европын эцэг хэмээн нэрлэгдсэн Их Карл хааны үед Аахен нь улс төр, соёлын болоод түүний эзэнт гүрний амин чухал түшиц газар байсаар ирсэн нь 1950 оноос эхлэн жил бүр Карл хааны нэрэмжит олон улсын шагналыг Европын интеграцчилалд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан дотоодын болоод гадаадын хувьд хүнд өгдөг уламжлалыг бий болгосон. Аахенд олонд танигдсан Монхеймсаллее болон Буртшейдын халуун рашааны сувилал байдаг. Урьд өмнө хотын нэртэй хамтаар халуун рашааны нэрс албан ёсоор хэрэглэгдэж байгаагүй ч жуулчдад зориулагдсан сурталчилгаануудад эдгээр рашааны нэр үе үе хэрэглэгддэг болсон.
Нэр
Хотын эртний нэр одоог хүртэл тодорхойгүй хэвээр байдаг. Учир нь Их Карл хаан хотын үндсийг тавьснаас хойш Ромын эзэнт гүрний үеэс эхлэн халуун рашаан сувиллаар ашиглаж ирсэн тул латин хэлний "aqua" буюу "ус" гэсэн үгнээс үүсэлтэй гэж үздэг. Дундад зууны үеийн латин бичээсүүдэд энэхүү газрыг зарим тохиолдолд энгийнээр "Aquae" эсхүл "Aquis" хэмээн нэрлэдэг байсан боловч сүүлд "Aquisgrani" хэмээн тэмдэглэгдэн үлдсэн тохиолдлууд нь их. Тиймээс эртний нэрийг Aquae Granni байх боломжтой гэж үздэг ба кельтүүдийн бурхан Grannus-ийн нэрээс үүсэлтэй хэмээн таамагладаг.
Эшлэл
Ангилал:Германы их сургуулийн хот Ангилал:Германы рашаан сувилалтай суурин Ангилал:Умард Райн-Вестфалены коммун Ангилал:Умард Райн-Вестфалены тойроггүй хот Ангилал:Райнланд Ангилал:Чөлөөт эзэнт гүрний хот
Дельвин Н'Динга
Дельвин Шанель Н'Динга (Delvin Chanel N'Dinga; 1988 оны гуравдугаар сарын 14-нд Пуэнт Нуар хотод төрсөн) — Конгогийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Олимпиакос» болон Конгогийн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Амжилт
Багийн
«Олимпиакос»
Цахим холбоос
Ангилал:Бүгд Найрамдах Конго Улсын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Олимпиакос багийн тоглогч Ангилал:Осер багийн тоглогч Ангилал:Монако багийн тоглогч Ангилал:Олимпиакос багийн тоглогч Ангилал:Конгочууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Майкл Оловоканди
Намтар
Эцэг эх нь Нигерийн дипломат гэр бүл байсан бөгөөд Майкл Оловокандиг бага байхад нь Лондонд шилжиж иржээ. Бага сургуульд байхдаа крикет, регби тоглодог байлаа. 1998 онд эдийн засгийн бакалавр зэрэг горилоод драфтад оролцжээ.
Оловоканди Лос-Анжелес Клипперс багт драфтын тэргүүн сонголтын хувиар элссэн юм. Драфтын сунгаанд Пол Пирс, Винс Картер болон Дирк Новицки нарын ирээдүйн шилдгүүд байв. Түүний хувьд эн зэрэгцэхүйц байх байсан ч замнал нь эсрэгээр байсаныг дурдах юун. 2002 онд бэртэл авсан үедээ зодог тайлах тухай анх бодож байв. Гэхдээ тухайн улиралд 12.3 оноо, 9.1 бөмбөг авалт, 2.2 хаалт дунджилж замналын дээд үзүүлэлтээ тогтоожээ. 2003 онд Миннесота Тимбервулвз, Бостон Селтикс багуудад харьяалагдаж байгаад 2006 онд спортоо орхисон юм.
Түүнийг НБА-гийн драфтыг тэргүүлэгчдээс хамгийн тааруу амжилттай тоглогч хэмээдэг.
Холбоос
Ангилал:1975 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
Жек Колбэк
Жек Рэймонд Колбэк (Jack Raymond Colback; 1989 оны аравдугаар сарын 24, Ньюкасл-апон-Тайн) — Английн хөлбөмбөгчин, Английн «Ньюкасл Юнайтед» багийн хагас хамгаалагч.
«Ньюкасл Юнайтед» түүнийг 2014 оны зургадугаар сарын 9-нд «Сандерлендаас» үнэгүй наймаагаар элсүүлсэн. Наймдугаар сарын 17-нд анхны тоглолтоо «Манчестер Ситигийн» эсрэг (2:0) бүтэн гараалан хийв. Арванхоёрдугаар сарын 28-нд «Эвертоны» эсрэг (3:2) анхныхаас хойшхи гурав дахь тоглолтоо дебют гоолоо оруулсан юм.
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Сандерленд багийн тоглогч Ангилал:Ипсвич Таун багийн тоглогч Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч
Плутони 238
thumb|300px|Плутони 238 метал дотроосоо үүсэх альфа цацрагийнхаа халуунд улайссан байгаа нь thumb|300px|Плутони 238 метал дотроосоо үүсэх альфа цацрагийнхаа халуунд улайссан байгаа нь
Плутони 238 (Pu-238, 238Pu, Пу-238) нь плутоний цацраг идэвхит изотоп ба 87,7 жилийн хагас задралын хугацаатай метал бөгөөд хүчтэй альфа цацаргагч юм. Плутони 238 нэвтрэмтгий гамма цацраг бараг гаргаддаггүй учир төрөл бүрийн цөмийн цахилгаан үүсгүүрүүдэд (РЦЦҮ) түлш болгож ашиглагддаг, 1 грамм нь 0,5 ваттын дулааны эрчим хүч ялгаруулдаг. Пу-238-ийг анх 1941 онд эрдэмтэн Гленн Сиборг Уран-238-ийг дейтроноор бөмбөгдөж Нептун-238-ийг гаргаж авч тэр нь цааш задарч Пу-238 болсон. Пу-238 нь уран-234 болж задардаг мөн цааш тугалга-206 болж задарна.
Тони Эбботт
Энтони Жон „Тони“ Эбботт (Anthony John „Tony“ Abbott, 1957 оны 11 сарын 4 төрсөн) нь 28 дахь Австралийн ерөнхий сайд юм.
Ангилал:1957 онд төрсөн
Занданшуулсан шарилуудын жагсаалт
Бусад
Ангилал:Занданшуулсан шарил
Шар хошуут өрөвтас
Шар хошуут өрөвтас нь Ciconiidae овгийн том биетэй, ус гатлагч шувуу юм. Африкийн Сахарын өмнөд хэсэг болон Мадагаскарт тааралдана. Дундаж хэмжээний шувуу бөгөөд биеийн урт нь 97 см, биеийн жин: эр нь 2.3 кг, эм нь 1.9 кг байдаг. Биеийн өнгө нь ягаандуу цагаан ба далавч, сүүл нь хар өнгийн өдтэй, шар хошуутай. Нас бие гүйцээгүй үедээ бор сааралдуу өнгөтэй байна. Шар хошуут өрөвтас нь загас, мэлхий, шавьжаар хооллодог. Цоохор өрөвтастай ойр төстэй болно.
Цахим холбоос
Ангилал:Өрөвтасынхан
Винсент ван Гог
Ван Гог 16 наснаасаа эхэлж Хааг дахь авга ахынхаа урлагийн бүтээл худалддаг пүүст ажилладаг байлаа. Богинохон хугацаанд багшилсныхаа дараа тэрээр Амстердамын Их Сургуулийн шашны номлолын факультетэд 2 жил суралцаад маш ядуу уул уурхайн бүс нутагт шашин сурталчилан дэлгэрүүлэх газарт ажиллах болжээ. 1879 онд номлогчийн ажлаасаа халагдсанаар түүний ядуу тарчиг, тэнүүлчин амьдрал эхэлсэн байна. 1880 он хүртэл уран зургийн чиглэлээр ажиллаж эхлээгүй юм. Эхэндээ Ван Гог даруухан өнгөөр зургийн хуулбар хийж, хаяа байгаль дээр судалбар зураг зурдаг байж байгаад Парист импрессионизм, нео-импрессионизмтай танилцжээ. Тэрээр өвөрмөц танигдахуйц хэв маягтаа тод өнгө, будалтын хэв маягийг тусгасан. Энэхүү шинэ хэв маягаа тэрээр Францын Арль хотод (франц. Arles) байхдаа бүрэн хөгжүүлжээ. Амьдралынхаа сүүлийн арван жилийн хугацаанд нийтдээ 2000 гаруй бүтээл туурвисны дотор 900 орчим нь тосон будгаар зурсан зураг, 1100 зураасан зураг, ноорог бүтээжээ. Хамгийн их алдаршсан бүтээлүүдээ амьдралынхаа сүүлийн хоёр жилд бүтээсэн бөгөөд чухам энэ үед тэр Поль Гогентой андын харилцаагаа тасалснаас болж зүүн чихээ өөрөө огтолсон билээ. Үүнээс хойш түүний сэтгэцийн өвчин үе үе хөдлөн улам хүндэрч, улмаар амиа хорлоход хүргэсэн.
Ван Гогийн амьдралд нөлөө үзүүлсэн гол хүн бол мөнгө төгрөгөөр харамгүй, байнга дэмжиж байсан түүний 4 насаар дүү Теодорус Ван Гог (Тео) юм. Тэдний насан туршийн үерхэл нөхөрлөл нь 1872 оны 8-р сараас хойш харилцаж байсан олон захидлаас нь харагддаг. Ван Гог сүүлд экспрессионизм гэгдэх болсон урсгалыг анх үндэслэгчдийн нэг юм. Тэрээр орчин үеийн урлагт, ялангуяа фовизм болон Германы экспрессионизмд асар их нөлөө үзүүлсэн ажээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Нидерландын уран зураач Ангилал:Байгалийн уран зураач Ангилал:Шинэчлэгч Ангилал:Ван Гог музей Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1853 онд төрсөн Ангилал:1890 онд өнгөрсөн
Киев
Киев (Київ []) нь Украин улсын нийслэл бөгөөд хамгийн том хот нь юм. Днепр мөрний эрэг дээр, тус улсын хойд хэсэгт оршино.
Киев хот нь Зүүн Европын аж үйлдвэр, шинжлэх ухаан, боловсрол, соёлын чухал төв билээ. Түүх дурсгалын газар олонтой тус хотын дэд бүтэц өндөр хөгжсөн байдаг.
Хүн ам
18-р зууны төгсгөлд Киев хотын хүн ам нь 30,000 орчим хүн байв. 2001 оны хүн амын тооллогоор 2,611,300 хүн амтай байсан мэдээ байна. Одоогийн байдлаар хүн ам жилд дунджаар 20 мянган хүнээр нэмэгдэж байна. 2002-01-01-ээс 2010-01-01 хүртэл Киевийн хүн ам 174 мянган хүнээр нэмэгдсэн ажээ.
Украины статистикийн "Укрстат" -ын мэдээгээр 2020 оны 1-р сарын 1-ний байдлаар 2 967 360 хүн амтай байжээ.
17-р зууны дунд үед Киевийн хүн амын дийлэнх нь Украинчууд, тодорхой хувь нь Орос, Беларусь, Польшууд байв. Үүнээс гадна армян, еврей, грек, татар, герман болон бусад үндэстний төлөөлөгчид мөн хотод байнга оршин сууж байжээ.
2006 оны 11-р сард явуулсан судалгаагаар хотын оршин суугчдын 83% нь Украин, 14% нь Орос, 3% нь еврей, армян болон бусад үндэстний төлөөлөгчид гэж өөрсдийгөө тодорхойлж байсан байна.
Боловсрол
Киевт 350 орчим дунд сургууль, 100 гаруй гимнази, лицей, 70 орчим Их, дээд сургууль байдаг. Үүнд:
Тээвэр
Киев бол тээврийн томоохон зангилаа (төмөр зам болон хурдны автозам, голын усан боомт, нисэх онгоцны буудал) хот юм. Метро нь 1960 оноос хойш ажиллаж байна. Автобус, троллейбус, трамвайн сүлжээг хөгжүүлсэн хот.
Музей, Театр
Киев хотод 27 музей, 25 театр, студи театр үйл ажиллагаагаа явуулдаг байна.
-стан
Энэтхэг-Европ язгуурын болон Перс хэлэнд «*stā-» («байх», «орших», «зогсох» гэх утгатай) язгуураас -стан («байр», «орон», «газар» гэх утгатай) гэх дагавар үүссэн. Үүнтэй адил утгатай Пуштун хэлэнд -tun, Энэтхэг хэлний -sthāna (Деванагариар स्थान) гэх дагавар бас бий.
Киев
Музей, Театр
Театрууд: Т. Шевченкогийн нэрэмжит Украины Үндэсний дуурь бүжгийн эрдмийн театр, Киев хотын хүүхэд залуучуудын дуурь бүжгийн эрдмийн театр, Иван Франкогийн нэрэмжит Үндэсний драмын эрдмийн театр, Леся Украинкагийн нэрэмжит Оросын драмын театр, "Яруу найрагч" театр, Подил дахь театр, Киевийн академийн залуу театр, Киевийн үндэсний академийн оперетта театр, Киев хотын Улсын эрдмийн хүүхэлдэйн театр, Киев хотын Улсын эрдмийн хүүхэлдэйн театр, Киев хотын Улсын драмын эрдмийн театр. Зүүн эрэг дээрх инээдмийн театр, Киевийн эстрадын театр, "Мөнгөн арал" театр).
-стан
Афганистаны орон нутаг
Ангилал:Дагавар Ангилал:Төв Ази
Киев
Музей, Театр
Музейнүүд: Украины Үндэсний урлагийн музей, Нэг гудамж музей, Украины Улсын нисэхийн музей, Усны мэдээллийн төв, Украины үндэсний түүхийн музей, Мистецкий Арсенал, Чернобылийн үндэсний музей, Киев дэх эмийн сангийн музей, Богданы нэрэмжит Үндэсний урлагийн музей, Варвара Ханенко, Дэлхийн 2-р дайны үеийн Украины түүхийн музей, Украины ардын архитектур, амьдралын музей, Киев цайз, Михаил Булгаковын музей.
Гражданская Оборона
Гражданская Оборона (Гражданская оборона) нь Оросын панк рок хамтлаг юм.
Ангилал:Оросын хамтлаг Ангилал:Рок хамтлаг
22-р хорооны хэрэг явдал
Үйл явдлын өрнөл
Халхын голын дайны түүхэнд хамгийн ээдрээтэй бөгөөд үр дагавартай асуудлын нэг бол Мана уулын төлөө байлдааны ажиллагаа юм. Монгол-Зөвлөлтийн цэргийн бүлгийн командлагч, корпус командлан захирагч Г. Жуковын 1939 оны 9 сарын 7-ны 13 цагт гаргасан маш нууц 00136 тоот байлдааны тушаалаар; 8-р дивизийн 22-р морьт хороо (захирагч Р.Бадарч, комиссар Е.Цэдэн-Иш), хүч нэмэгдүүлсэн их буугийн батарей (захирагч Д. Дамдинжав)д Мана уулын районд дайсны бүлгийн эсрэг ажиллаж байгаа хошууч Коневын командалсан отрядтой 9 сарын 9-ний шөнө байрлал солихыг үүрэг болгосон ч хорооны удирдлага хугацаа алдаж мөн сарын 10-ны үдийн үед дайсны нүдний өмнө заасан байрыг эзлэн хориглолтод шилжжээ. Маргааш нь үүрээр Японы 400 орчим хүнтэй Фуканогийн отряд, 22-р хорооны хориглолтын байрлал руу давшин, хороог ухрааж Нөмрөгийн голын баруун эрэгт шахан гаргажээ. Энэ удаагийн байлдааны үр дүнд хорооны 22 хүн алагдаж, 8 хүн шархдан, 4 их буугаас бүрдсэн батарейгаа дайсанд алджээ. Дайсны тал нэг хүн шархадсанаас өөр хохирол үзсэнгүй.Японы талын мэдээллээр нэг хүн их бууны суманд өртсөн байдаг.Их бууны сумаар мөн мэргэн оносон байгаа юм шүү. 22 -р хорооны их буу тулалдаанд оролцоогүй. Бороо шалбаагны улмаас тулалдаанаас хоцорч ирсэн байдаг.
Тулалдааны дараах хэрэг явдал
Тулалдааны дараа Монголын ардын хувьсгалт цэргийн Ерөнхий зөвлөх Поздняков бүлгийн командлагч Жуковт 22-р хорооны дарга, комиссар, батарейн дарга нарыг эх орноосоо урвасан хэмээн үзэж байгаа тул Цэргийн шүүхэд шилжүүл гэж цохолт хийснийг Монгол ардын хувьсгалт цэргийн штабын дарга Цэрэн нь Бүх цэргийн жанжин маршал Х.Чойбалсанд илгээсэн илтгэлдээ эх орноосоо урвасан хорооны удирдлагыг Цэргийн хээрийн шүүхэд шилжүүлэх саналаа илэрхийлжээ. Маршал Х.Чойбалсан дэвшүүлсэн саналыг зөвшөөрчээ. Хээрийн шүүх хорооны удирдлага Р.Бадарч, Е.Цэдэн-Иш, батарейн дарга Д.Дамдинжав нарт хуулийн дээд хэмжээний ял оноосон байна. Цэдэн-Иш, Дамдинжав нар Улсын Бага Хурлын Тэргүүлэгчдийн газарт амь өршөөх өргөдөл гаргасныг харгалзан үзэж тус бүрт 10 жил хорих ял болгон өөрчилсөн ба Р.Бадарч өргөдөл бичиж, өршөөл хүсээгүй учир Цэргийн хээрийн шүүхийн тогтоолын дагуу гүйцэтгэсэн байна.Г.К. Жуковын өгсөн тушаалын дагуу 22- р хороо Мана ууланд дайран орсон япончуудыг хөөн гаргах ёстой байсан ч их буу хуягт зэргээ хүлээн цэргээ дайралт хийлгээгүй хороон дарга Бадарчид буруу өгсөн байдаг. Р. Бадарч буруугаа хүлээгээгүйн улмаас буудах ялаар шийтгүүлсэн. Яг тэр өдрүүдэд өдөртөө бороо орж шөнөдөө их хүйтэн байжээ.Зам шавар ихтэй нойтон байсны улмаас их буу явган цэргээс их хоцорсон байжээ.Япончуудын ярьсан шиг их буу ерөөсөө л байгаагүй.Харин цэргийн тоо японыхоос илүү байсан.Нэгэнт ялсан дайнд цэргийн амиа хий үрэхгүй гэж хороон дарга шийдсэн бололтой байдаг. Москвад 9-15-нд болох гэрээний нарийн ширийнийг Бадарч ерөөсөө мэдээгүй байжээ. Гэрээнд цэрэг эзэлсэн байраар хил тогтооно гэж заасан.
Үр дүн
Хилийн цэргийн генерал, түүхч, доктор Б.Цэдэн-Ишийн бичсэнээр Мана уулын тулалдааны үр дүнд Нөмрөгийн голын чанадад 62700 га нутаг, түүний дотор Мана уул хилийн гадна үлдсэн ба өнөөдөр энэ нутаг хятадын нутаг болсон байна. Ж.Гомбожав даргатай Улс төрийн хэлмэгдүүлэлтийг Цагаатгах улсын комиссоос 1993 онд нэр бүхий хүмүүсийг эх орноосоо урваагүй “харин хүч давуу дайсны эсрэг эх орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө амь хайрлалгүй, эрэлхэг зориг гаргаж, тэмцэж явжээ” гэж дүгнэлт гарган цагаатгуулсан байна.
Смайл
Үүнээс хойш смайл нь өргөнөөр дэлгэрчээ, Смайлын Англи нэрийг галигчилбал Эмотикон болно. Эмотикон гэсэн нэрийн утга нь цахилгаан харилцаа холбооны хөгжил дэвшлээс шалтгаалж шинээр гарж ирсэн үг ажгуу. Анх форумууд icon (икон) буюу жижиг дүрсийг ашиглаж энэ нь хүний сэтгэл хөдлөлийг агуулж байжээ. 20-р зууны сүүл үест англи хэлний үгийн санд шинээр үг зохиосон нь Эмотикон гэх үг байв. Эмот буюу сэтгэл хөдлөл гэсэн агуулгатай үгэнд икон буюу жижиг зураг гэсэн үгийг нэмж Эмотикон үг үүсчээ. /Emot + icon= Emoticon/ Энэ нь бидний мэдэх Эмоц буюу сэтгэлийн хөдлөл, байдлыг үзүүлэх дүрслэлүүд болох смайл болно.
Өдөр тутам хэрэглэгдэх хэвтээ смайл
Доорх смайлуудийг хэвтээ байдлаар 90 хэмээр харахад хүний сэтгэл хөдлөл харагддаг.
Хүүхэлдэйн дүрс оруулсан дүрслэлүүд
Эдгээр эмоцуудыг анх Японы цахим хэрэглэгчид гаргаж ирсэн ба "^^", "_", "~" гэх зэрэг дүрсийг оролцуулж шууд ойлгохоор эмоцуудыг бий болгосон. Ингэснээрээ хүний сэтгэл хөдлөлийг шууд илэрхийлэх боломжтой болсон байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Пиктограмм Ангилал:Инээд Ангилал:Нүүрний хувирал
Шамисэн
Шамисэн (Япон хэлээр: 三味線, орчуулбал Гурван үнэрт утас) хөгжим нь Японы уламжлалт хөгжмийн зэмсгүүдийн нэг бөгөөд Монголын шанз буюу шудрага хөгжимтэй төстэй. 15-р зууны үед ятга хөгжимтэй хамт Хятадаар дамжин Японд хүрсэн. Хөгжмийн гурван утсан дээр хуруу эсвэл зориулалтын бачи (桴, 枹 /batchi эсвэл buchi/) гэх модоор шударч тоглодог хөгжим юм.
Мөн үзэх
Ангилал:Товшуур хөгжмийн зэмсэг Ангилал:Японы уламжлалт хөгжмийн зэмсэг
Найжел Рео-Кокер
Найжел Шола Андре Рео-Кокер (Nigel Shola Andre Reo-Coker, 1984 оны тавдугаар сарын 14-нд төрсөн) нь Сьерра-Леоне гаралтай Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Премьер лигийн Болтон Уондерерс багийн тоглогч юм.
Түүнийг дамжуулалт сайн өгдөг хагас хамгаалагч гэдгээр нь хөлбөмбөг сонирхогчид мэдэх ба Уимблдон, Вест Хэм Юнайтед болон Астон Вилла багуудад тоглож байв.
Замнал
Вест Хэм Юнайтед багт байхдаа тухайн үеийн дасгалжуулагч Алан Пардьюгийн шийдвэрээр тус багт ирсэн хоёр дахь улиралдаа багийн ахлагчаар томилогдож 2004-05 оны улиралд багийнхныхаа хамт онцгой амжилт үзүүлэн Премьер лигт дэвших эрхийг авсан ба 2005-06 оны улиралд лигийн эхний хагаст багтан улирлыг дуусгасан буюу 55 оноотойгоор 9 дүгээр байр эзэлсэн нь багийн дасгалжуулагч тэр дундаа ахлагч Рео-Кокерийн амжилтын тодорхой үзүүлэлт юм.
Астон Вилла багт дөрвөн жил тоглохоор 2007 оны долоодугаар сарын 5-нд 8.5 сая фунт стерлингийн гэрээг байгуулсан байна. Энэ багт тэрээр мөн багийн ахлагчийн үүргийг хэсэг хугацаанд гүйцэтгээд амжсан юм.
Болтон Уондерерс багтай 2011 оны долоодугаар сарын 27-нд хоёр жилийн гэрээг байгуулан иржээ.
Холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Уимблдон багийн тоглогч Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Болтон Уондерерс багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Лондоны тамирчин Ангилал:Англичууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Гаэль Какута
Гаэль Какута (Gaël Kakuta, 1991 оны зургаадугаар сарын 21-нд Лилль хотод төрсөн) — Конго гаралтай Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Испанийн «Райо Вальекано» багт Челси багаас зээлээр тоглодог жигүүрийн довтлогч юм.
Гадны холбоос
Ангилал:1991 онд төрсөн Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:Лацио багийн тоглогч Ангилал:Фулхэм багийн тоглогч Ангилал:Ланс багийн тоглогч Ангилал:Райо Вальекано багийн тоглогч Ангилал:Францчууд
Гацуур
Гацуур нь Нарсныхан овгийн мөнх ногоон, шилмүүст мод бөгөөд 35 зүйл байна. Дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагасын сэрүүн бүс, ой тайгад ургадаг. 20-60 м хүртэл өндөр ургах том мод юм. Гацуур нь нь 2-100 м хүртэл  ургадаг,  мөнх ногоон, хос хүйстэй, ишнийхээ үзүүрт багц шилмүүсэн мөчрүүдтэй  орой хэсгээрээ шулуун, өвөрмөц  үзэсгэлэнт мод бөгөөд удаан ургадаг,  15 настай гацуурын өндөр 4,5-5,3м, харин 25 настай гацуурын өндөр 9,5-9,7м хүртэл ургадаг бол 40 настай гацуурын өндөр 14,5-16,1м өргөн нь 29-37 см хүрдэг. Байгаль цаг уурын тааламжтай нөхцөлд илүү өндөр,  өтгөн шулуун оройтой  ургадаг  байна.
Ангилал:Ургамал
Бичигч элемент
Тооцоололд stylus буюу үзэг хэлбэртэй хэрэгсэл нь компьютерийн дэлгэц (Computer monitor|computer screen), гар утас (mobile device), графикийн таблет (graphics tablet) зэрэгт камманд өгөхөд зориулагдсан. touchscreen-тэй төхөөрөмжүүдийн дэлгэцэн дээр хэрэглэгч stylus-ийг ашиглан хүрч зурах, сонголт хийх боломжтой юм.
Pen-like нь бичигч элементийг бодвол том хэмжээтэй хэрэгсэл нь нэмэлт функцтэй байдаг. Жишээ нь програмчлах товч, арилгах горимын товч гэх мэт байх боломжтой ба дижитал үзэг (digital pen) гэж нэрлэдэг.
Stylus нь хэрэглэгчийн туслах самбарын (personal digital assistant) үндсэн хэрэгсэл юм. Энэ нь Nintendo DS болон Nintendo 3DS гэх тоглоомын удирдлага болох Wii U|Wii U's controller-д ашиглагддаг. Зарим ухаалаг гар утаснууд (smartphone) болох Windows гар утас (Windows Mobile) бичигч элементийг хэрэглэдэг. Сүүлийн үед multi-touch буюу олон үйлдлийг зэрэг хүлээн авах чадвартай болсон ухаалаг гар утаснууд нь stylus ашигладаг гар утаснуудыг бодвол хэрэгцээ ихтэй байдаг.
Абердин
Аберди́н (англ.: Aberdeen [], шотл.: Aiberdeen []) — Их Британи улсын Шотланд орны харъяат 22 түмэн хүнтэй хот.
Бичигч элемент
Графикийн таблет нь цахилгаан хэлхээ бүхий styli-г ашигладаг. Өөрөөр хэлбэл батерей ашигладаг өөрийн индукцыг өөрчлөх боломжтой дижитал үзэг юм. Энэ нь multi-function товчнуудтай ба хэрэглэгчийн үйлдлийг төхөөрөмжид дамжуулах үүрэгтэй. Зарим таблетууд нь дарах буюу зурах түвшинг ялагадаг ба энэ нь зурах програмд зураасны өргөн эсвэл өнгийг тохируулах боломжтой байдаг.
Абердин
Цахим холбоос
Ангилал:Шотландын суурин Ангилал:Шотландын орон нутгийн тойрог Ангилал:Шотландын хот Ангилал:Шотландын их сургуулийн хот Ангилал:Ди голын суурин Ангилал:Дон голын суурин
Бичигч элемент
Анхны бичигч элемент нь Styalator гэдэг ба 1957 онд Том Димонд бүтээсэн юм.
See also
Ангилал:Бичгийн хэрэглэл
Ахеменидын эзэнт гүрэн
Ахеменидын эзэнт гүрэн (Haxāmanišiyā) — нийтийн он тооллын өмнөх 550–330 оны хооронд Персэд төвлөн тогтнож байсан эзэнт улс.
Ангилал:Эртний Ойрх Дорнодын нутаг дэвсгэр  Ангилал:Персийн эзэнт гүрэн Ангилал:Эртний улс Ангилал:Өрнөд Азийн түүхэн улс
Жаргалсайханы Чулуунбат
Жаргалсайханы Чулуунбат нь эрэгтэй чөлөөт бөх барилдааны 120 кг жингийн Азийн наадмын мөнгөн медаль (2010), ААШТ-ий нэг мөнгө, гурван хүрэл медальт, Монгол улсын тамирчин, монгол бөх барилдааны улсын начин цолтон, 1984 оны 12 сарын 3-нд Монгол улс (БНМАУ)-ын Баянхонгор аймгийн Бууцагаан суманд төржээ. 1999 оноос бөх барилдах болсон.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын бөх Ангилал:Улсын начин Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Монголын бөх Ангилал:Бууцагааны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Жан Босежур
Замнал
Хаити, Араукан-Чили гарвалтай Босежур 2001 онд Универсидад Католикаас хөлбөмбөгийн замналаа эхлэн Швейцарийн Серветт, бразилын Гремио, бельгийн Гент, чилийн Кобрелоа, О'Хиггинс, мексикийн Америкад тоглосон. Улмаар 2010 оны наймдугаар сарын 31-нд Премьер лигийн Бирмингем Сити түүнтэй гурван жилээр гэрээлсэн. Тэнд 2 жил тоглохдоо 31 тоглолтонд 2 гоолджээ
Шигшээ
Босежур Чилийн шигшээд 2004 онд анх гараалсан бол 2009 оны зургаадугаар сарын 10-нд 2010 оны ДАШТ-ий сонгонд Боливтой тоглоход анх гоолдсон. 2010 оны зургаадугаар сарын 16-нд ДАШТ-д Гондурастай тоглоход 1962 оноос хойш тасарсан шигшээн гоолыг оруулж байв. Улмаар ДАШТ-2014 тэмцээнд Австралийг ялахад (3:1) гоолдон 'хоёр ДАШТ-д гоолдсон анхны Чили тоглогч' болсон.
Холбоос
Ангилал:1984 онд төрсөн Ангилал:Чилийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Чилийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Уиган Атлетик багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2011 оны Америкийн цомд оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Чиличүүд
Мамай
Мамай 1370-аад оны үед Хөх Ордын цэргийн хүчирхэг жанжин байсан бөгөөд энэхүү нүүдэлчний улсын баруун хэсэгт, одоогийнхоор Украины талын өмнөд хэсэг болон Крымын хойгийг эзэгнэн суудаг байжээ.
Мамай түмтийн ноён буюу түмэнбашы (орчин үеийн генерал цолтой дүйцэх 10000 цэргийн захирагч, оросоор темник) байлаа. 1378-1380 онд тэрбээр оросуудыг өөрийн өргөмжилсөн Алтан Ордын хаан Мухаммед Булакт татвар төлөхийг албадаж байлаа (Энэ үед Чингисийн удмын олон хангууд солигдож байсан).
1378 оны Вожа голын тулалдаан болон 1380 оны Куликовын тулалдаанд Тохтамышийн вассал цэрэг, Донын Дмитрийгээр удирдуулсан цэрэгт хоёр удаа цохиулсныхаа дараа Мамай Оросуудад Генуягийн арбалет цэргүүдийг толгой дараалан хядуулсныг нь уучлаагүй генуячуудад Крымын хойгт алуулжээ. Мамай алуулснаар их хан Тохтамышт (Чингисийн удмын хан) Алтан Ордыг дахин нэгтгэх зам засагдлаа.
Мамайн тухай домог яриа олон зуун жилийн турш ам дамжин хэлцэгдсээр иржээ. Орчин үеийн орос хэлэнд "как Мамай прошел" хэмээх үг байдаг нь эмх цэгцгүй байдлыг илэрхийлдэг махчлан орчуулбал "яг Мамай туйлаад өнгөрсөн мэт" хэмээх хэлц үг болсон байдаг. Энэ тухай ОХУ-ын ерөнхийлөгч В. Путин дэлгэрэнгүй тайлбарласан байдаг ба Куликовын тулаанд Орос Монгол хоёр тулгараагүй юм. Хоюулаа Монгол цэргүүд байсан гэдэг. Өөрөөр хэлбэл оросууд угаас монголчуудын хараат байсан бөгөөд тэдний цэргүүдийн нэг хэсэг нь дээр дурдсан Донын Дмитрий юм. Оросууд Монголыг ялаад тусгаар болсон мэтээр зарим эх сурвалжид зориуд худал түүх зохиодог бөгөөд энэ нь улам л явуургүй худал болох нь нотлогдсоор л байгаа.
Мамайн үр удам
Түүний нэгэн хүү Мансур Кият Литва руу зугтаж, Их ван Витовтод хүчин зүтгэж, одоогийн Украины Полтава хотын орчим газраар шагнуулж, Глинскийн ван цолоор шагнуулж байсан гэдэг. Энэхүү домогт гардаг үйл явдлууд 1400-гаад оны үед болсон байж болох ч Глинский вангийн тухай анхны баримт 1437 онд үйлдэгдсэн байдаг. Михаил Глинский энэ овгийн хамгийн их алдаршсан хүн юм. Тэрбээр Германы их сургуульд суралцаж, Италийн дайнд хүлэг баатраар оролцож байсан бөгөөд 1500-гаад оны үед Литвагийн хамгийн хүчирхэг хүн байв. Гэвч сүүлдээ бослого гаргаж, ах нарын хамт Москвагийн Вант Улс руу зугтан, Смоленск хотыг авахад нь оросуудад тусалжээ. Түүний ач дүү Елена Глмнская Москвагийн Их ван III Василийтай гэрлэсэн бөгөөд түүний хүү Догшин Иван бөлгөө.
Ангилал:Алтан ордны улсын хан Ангилал:Эмир Ангилал:14-р зуунд төрсөн Ангилал:14-р зуунд өнгөрсөн
Агра
А́гра (хиндигээр आगरा [Āgrā]) — Энэтхэг улсын Уттар-Прадеш мужид оршдог 1.7 сая хүнтэй хот.
Ангилал:Энэтхэгийн хот
Самора Машел
Самора Мойзес Машел (Samora Moisés Machel, 1933 оны 9 сарын 29 – 1986 оны 10 сарын 19) нь Мозамбикийн цэргийн зүтгэлтэн, хувьсгалч, социалист удирдагч бөгөөд тус улсын анхны ерөнхийлөгч байв. Машел Мозамбикийг 1975 онд тусгаар тогтнолоо олоход ерөнхийлөгч нь болж, 1986 онд Мозамбик, Свазиленд, Өмнөд Африкийн хил орчмын ууланд онгоцны ослоор нас барах хүртлээ уг албан тушаалыг хашжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:1933 онд төрсөн Ангилал:1986 онд өнгөрсөн Ангилал:Мозамбикийн улс төрч Ангилал:Мозамбикийн ерөнхийлөгч Ангилал:Коммунист эрх баригч Ангилал:Мозамбикчүүд
Цаазаар авах ял
[[Зураг:Death Penalty World Map.svg|thumb|300px| Цаазаар авах ялын системийг харуулсан дэлхийн газрын зураг
Дэлхийн 106 улс цаазлах ялыг бүрмөсөн халаад байна. Эдгээр улсын олон нийт цаазаар авах ялыг хуульчилсан аллага гэж үзжээ. 28 орон хуулийн заалттай боловч цаазлах ял оноохгүй болжээ. 8 улс тун онцгой тохиолдолд хэрэглэж байна. Хэдийгээр дэлхийн улсуудын олонх нь цаазаар ялах ялыг халсан ч дэлхийн хүн амын 60 гаруй хувь нь цаазаар авах ялыг хэрэглэдэг 56 улс оронд амьдарч байна: Хятад, Энэтхэг, АНУ, Индонез, Пакистан, Бангладеш, Нигери, Этиоп, Египет, Иран, Саудын Араб, Япон, Өмнөд Солонгос, Тайвань, Шри-Ланка зэрэг улсуудад цаазаар авах ялыг гүйцэтгэдэг. НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей 2007-оос 2018 оны хооронд цаазаар авах ялыг ирээдүйд бүрмөсөн халахыг зорьж, хэрэглэхээс түдгэлзэхийг уриалсан тогтоолыг 7 удаа гаргажээ.
Цаазаар авах төрлүүд
Хүн төрөлхтний түүхэнд цаазлан хороох тоогүй олон арга бодож олсон гэдэг. Түүнээс мартчихаагүй өдий болтол хэрэглэж байгаа нь буудах, цахилгаан сандалд суулгах, хортой тариа хийх, хорт хийгээр утах, толгойг нь цавчих, цулуугаар шидэх, ангал руу нисгэх зэрэг аргууд түгээмэл хэрэглэгддэг гэнэ.
Зориулалтын тавцан, модны мөчир төдийгүй, салан дээр зоосон шонд дүүжилдэг уламжлал зарим оронд эртнээс нааш байжээ. Үхдэл тээсэн сал голоор урсаж явахыг эрэг дээр байсан хүмүүс харж "хүмүүжнэ" хэмээн эрх баригчид үздэг байж. Өнөөдөр дэлхийн 50 гаруй орон дүүжлэн хороох ял оноож байна. Хамгийн түгээмэл арга. Ихэнх оронд буудан хороох ялыг үнэ төлбөргүй хийдэг. Үүнийг тодруулдгийн учир нь фашист Германд цаазлуулсан хүний гэр бүлээр цаазын зардлыг нөхөн төлүүлдэг байсантай холбоотой ажээ. Иракийн эрх баригчид самуун дэгдээсэн курдуудыг цаазласны дараа гэр бүлээс нь 300 динар авдаг байсан ажээ. Сумны болон бууны элэгдэл хорогдлын төлбөр хийгээгүй хятадууд хамаатан садныхаа хүний цогцсыг авч чаддаггүй гэнэ. Энэхүү хуульчилсан аллагыг гүйцэтгэхэд гүйцэтгэгчийн ур чадвар маш их үүрэгтэй. Хоёр зууны тэртээ Францын агуу их хувьсгалын үед нэг ээлжинд нэг хүн 60 гаруй толгой цавчиж ихээхэн цуцдаг байсан ажээ. Иймд доктор Ж.Гильотен гэгч зориулалтын машин бүтээж хувьсгалчдад тусалсан байна. 160 кг-ын жинтэй хурц хутга бүхий энэ төхөөрөмжийг зохиогчийнх нь нэрээр нэрлэжээ. ХХI зууны эхэнд хүний толгой цавчиж цаазлах ялыг зөвхөн Саудын Арабт хэрэглэж байна. Хар тамхины наймаачдыг цаазлах хууль 1980-аад онд гарсанаас хойш энэ улсад 100 гаруй хүний толгойг цавчжээ. АНУ-ын ихэнх мужид энэ аргыг хэрэглэдэг. Хүний судсаар орсон тариа ухаан алдуулж булчинг сулруулж, уушиг зүрхний ажиллагааг зогсооно. Тусгай өрөөнд хорт хийгээр утах аргыг фашист Германд бус ЗСБНХУ-д санаачилжээ. Дотоодыг хамгаалахын ажилтан И.Д.Берг гэгч автомашины утааг тэвш рүү оруулан хэрэгтнүүдийг хордуулж хороох арга бодож олсон байна. Хорт хийн аргыг 1956 оноос АНУ-д хэрэглэж эхэлжээ. Цианит калийг хүчилд хийхэд ялгарах хийгээр хэрэгтнийг хордуулдаг байна. Үүнийг агуу их зохион бүтээгч Томас Эдисон бүтээжээ. Түшлэгт сандалд суулгаж хүлсэн хүний толгой ба хөлд нь зэс электрод холбоно. 1900 вольтын хүчдэл өгөхөд хүний зүрх яаж ч тэсэх билээ. АНУ-д цахилгаан сандал дээр суулгах ялыг гүйцэтгэдэг. Хүн төрөлхтний эртний үед хүн болгон чөлөөтэй оролцох боломжтой "ардын цааз" байжээ. Одоо энэ аргыг зургаан улс хэрэглэдэг аж. Хэрэгтэнг шонд дүүжилж байгаад чулуу нүүлгэнэ. Эндээс хэрэгтний тархины гэмтэл нь үхэлд хүргэх гол шалтгаан болно. Иракт энэ цаазыг хэрэглэдэг байжээ. Хүчлээр дүүргэсэн цементэн онгоцонд эхлээд хэрэгтний гар, хөлийг дүрнэ. Энэ аргаар Ливаны коммунист намын төв хорооны нарийн бичгийн дарга Ф.Хелүг цаазалжээ. Манай эриний өмнөх үеэс уламжлагдсан энэ аргыг дэлхийн 2-р дайны үед фашист германыхан хэрэглэж байжээ. Дараа нь улаан хамгаалагчдын үед Хятадууд хэрэглэж байсан бөгөөд 770-аад жилийн өмнө Хубилай хааны Юниан мужид аваачсан монголчуудыг ингэж цаазалсан түүх байдаг. Харин одоо Исламын зарим орнууд энэ аргыг хэрэглэж байна.
Цаазаар авах ял оноох
Дэлхийн 13 оронд хэрэгтнийг нас харгалзахгүй цаазалж байна. Үүнийг эрх чөлөөт АНУ-д хийдэг, тухайлбал Луизиана, Арканзас мужид 15 настай, Миссисипид 14-тэй, Флоридад 13-тай хүүхдийг цаазлан хороосон бол Иранд 10 настай хүүхдийг жирэмсэн эмэгтэйн хамт цаазалжээ. Сүүлийн арав гаруй жилд Ираны 13 хүүхэд хуульчилсан аллагад өртсөн байна. Ихэнх улсад эх орноосоо урвасан тохиолдолд ялын дээд хэмжээ оноодог. Зарим улс орон өөрийн зан заншлын өвөрмөц онцлогоо хадгалах зорилгоор цаазлах ялыг хэрэгжүүлдэг байна.
Цаазаар авах ял ба Монгол Улс
Монгол Улс 2012 онд Иргэний болон улс төрийн эрхийн тухай олон улсын пактын Цаазаар авах ялыг халах тухай нэмэлт хоёрдугаар протоколд нэгдэн орсноор Монгол Улс цаазын ялыг хэрэглэхгүй байх үүргийг олон улсын өмнө хүлээх болсон. Улмаар 2015 оны 12-р сард батлагдаж, 2017 оны 7 сарын 1-нээс хэрэгжиж эхлэх Эрүүгийн хуулийн шинэчилсэн найруулгад цаазаар авах ялыг ялын төрлөөс албан ёсоор хассан байна. 1988-2005 хүртэл 800 гаруй хүнд манай улс цаазын ял оноосон юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Хүний эрх
Лорена Очоа
Лорена Очоа Рейес (Lorena Ochoa Reyes, 1981 оны 11 сарын 15-нд төрсөн) нь Мексикийн мэргэжлийн гольфчин. Тэрээр АНУ-д төвлөрсөн ЭМГХ-ны цувралд 2003 - 2010 онд оролцож, 3 жил гаруй чансаагаараа эмэгтэй гольфчдыг тэргүүлж байв. Чансаагаараа дэлхийд тэргүүлсэн анхны Мексик гольфчин болсон түүнийг Мексикийн бүх үеийн шилдэг гольфчин гэдэг.
Пифагорын теорем
Тодорхойлолт
Тэгш өнцөгт гурвалжны катетуудын уртын квадратуудын нийлбэр гипотенузын уртын квадраттай тэнцүү. Өөрөөр хэлбэл, тэгш өнцөгт гурвалжны гипотенузын уртыг c, катетуудын уртыг a, b гэвэл гэсэн тэнцэтгэл биелнэ. Тус теоремыг 100 гаруй янзаар баталж болдог.
Лорена Очоа
Гадны холбоосууд
Ангилал:Мексикийн гольфчин Ангилал:1981 онд төрсөн Ангилал:Мексикчүүд
Пифагорын теорем
Пифагорын тоонууд
Эерэг бүхэл тоо a,b,c-нүүдийн хувьд нөхцөл биелэгдэж байвал (a,b,c) гурвалыг Пифагорын тоонууд гэдэг. Мөн хамгийн их ерөнхий хуваагч нь 1 байх a, b, c Пифагорын тоонуудыг анхны, эсвэл энгийн Пифагорын тоонууд гэдэг бөгөөд бүх Пифагорын тоонууд нь энгийн Пифагорын тоонуудын үржвэр хэлбэртэй байна.
Айозе Перес
«Барселона», «Реал Мадрид», «Порто», «Ньюкасл Юнайтед» багуудадын саналыг хүлээн авч одоогийн багтаа 2014 оны зургадугаар сарын 5-нд 2 сая еврогоор элссэн юм.
Пифагорын теорем
Гадаад холбоос
Ангилал:Геометр Ангилал:Теоремууд
Айозе Перес
Амжилт
Хувийн
Гадны холбоос
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Тенерифе багийн тоглогч Ангилал:Ньюкасл Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1993 онд төрсөн
Пүрэвжавын Өнөрбат
Эрэгтэй чөлөөт бөх барилдааны дунд жингийн ДАШТ-ийн мөнгө (2015), ААШТ-ийн хоёр мөнгө (2008, 2014), хоёр хүрэл (2010, 2011) медальт, Монгол улсын бөх Пүрэвжавын Өнөрбат 1988 оны 2 сарын 15-нд Монгол улс (БНМАУ)-ын Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотод төржээ. 2005 онд Дархан-Уул аймагт бүрэн дунд сургууль дүүргэж, ҮБТДС-д элсэн сурсан. 2006 оноос улсын шигшээ багт багтаж, мөн ондоо спортын мастер, 2008 онд ОУХМ зэрэгтэй болжээ. 2012 оны олимпод 74 кг-д хүч үзсэн боловч Давид Хуцишвилиг баралгүй 12-р байр эзэлсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын бөх Ангилал:Монголын олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Мөрөнгийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Шинэс
Шинэс нь Нарсныхан овгийн шилмүүст мод бөгөөд дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагасын сэрүүн бүсээс гаралтай. Орос, Канадын ой тайгад ихээр ургадаг. Шинэс нь намар болоход навчаа гөвөх ба 15-45 м өндөртэй. Навч, шилмүүс нь 2-5 см урттай, 1 мм орчим нарийхан байна. Намар болоход шарлан унах бөгөөд өвөлдөө шилмүүсгүй нүцгэн байдаг. Шинэсний боргоцой нь жижигхэн, 1-9 см урт, ногоон ба хөх ягаандуу өнгөтэй. Тоос хүртэлтийн дараа 5-8 сарын дотор боловсорж гүйцэх ба хүрэн бор өнгөтэй болдог.Шинэс нь мөнх ногоон шилмүүст 40-50 м хүртэл өндөр ургадаг сүрлэг оройтой мод юм. Шинэс модыг түүний өндөг хэлбэрийн үзэсгэлэнт том, хатуу модлог 2,5-4,0 см урт, 2-3 см өргөн цилиндр хэлбэрийн боргоцой нь ихэд чимэглэдэг. Шинэс нь янз бүрийн өнгөтэй ургадаг ба бүдэг ногооноос улаан шаргал хурц улаан өнгөтэй байдаг. Энэхүү мод нь жавартай, сэрүүн орчинд маш тэсвэртэй  бөгөөд заримдаа 200 гаруй жил насалдаг. Ногоон саарал, бор сааралдуу холтостой, шилмүүс нь 2-3 см урт, 1.5 мм өргөнтэй байна. Сибирийн шинэс нь маш сайн ургадаг тул ойн жирийн хөрсөнд ургасан 25 настай модны өндөр 13,0-14,5 м өргөн нь 18-27см байна. 40 настай модны өндөр 17-17,5 м өргөн 21-33 см ургадаг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Ургамал
Мэдрэгч дэлгэц
Touchscreen' нь электрон визуаль дэлгэц (electronic visual display) ба дэлгэцийн аль нэг хэсэгт хүрэхэд байрлалыг нь мэдэрч илрүүлэх чадвартай байдаг. Уг дэлгэц нь ерөнхийдөө хураа (finger) болон гараар (hand) хүрэхэд зориулагдсан. Touchscreen нь мөн бусад зүйлсийг хүрэхэд мэдэрдэг жишээ нь stylus буюу зориулалтын үзэг. Touchscreen нь ихэнх төхөөрөмжид байдаг ба жишээ нь тоглоомын самбар (game consoles), компьютер (all-in-one computer), таблет(tablet computer), ухаалаг гар утаснууд (smartphone) зэрэг юм.
Түүх
1881 онд Apple компани нь нээсэн.E.A. Johnson 1965 онд гарсан жижиг өгүүлэлд өөрийн ажлын талаар ярихдаа touchscreen дэлгэцийн талаар дурьдсан байна. Үүний дараа фото зураг болон судалгаа туршилтын хамт 1967 онд гаргасан. 1968 онд агаарын тээврийн удирдлагын touchscreen технологийн талаар гаргасан. 1970 онд Bent Stumple болон Frank Beck нар нь CERN-д ажилладаг инженерүүд, 1970 оны эхээр touchscreen-ыг хөгжүүлж, 1973 онд ашиглаж эхлэсэн. Энэ нь touchscreen нь Bent Stumple-ийн ажил дээр суурилсан ба телевизийн үйлдвэр ашиглаж эхэлсэн. Эсэргүүцэлтэй touchscreen нь Америкийн зохион бүтээгч Ж Самуэль Хурстээр хөгжүүлсэн ба 1982 онд анхны хувилбар нь гарсан.