cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гданьск
Аялал жуулчлал
Гданьск хотыг тойрон алхаж, дурсгалт газруудын түүхтэй нь танилцах нь танд олон шидэт агшин, жинхэнэ сэтгэл хөдлөлийг өгөх болно. Гданьск бол үзэсгэлэнтэй байшин, өвөрмөц зах бүхий хөрөнгөтний архитектурын "сувд" гэдэг юм. Энэ бол тохилог гудамж, түүхэн сүм хийдүүдийн ертөнц юм. Энэ нь Европ дахь хамгийн том бэхлэлт цайз, сайн хадгалагдсан, сонирхолтой боомтын архитектурыг багтаасан болно. Гданьск бол идэвхтэй хүмүүсийн хот. Хэрэв та чөлөөт цагаа идэвхтэй өнгөрөөх дуртай бол сонирхох газрууд, хэрэгтэй зүйл их юм. Сонголт нь өргөнтэй: үзэсгэлэнтэй унадаг дугуй, явган хүний ​​зам, наран шарлагын газар, Польшийн хамгийн том амьтны хүрээлэнгийн нэг.
Эшлэл
Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Польшийн их сургуулийн хот Ангилал:Померан мужийн гмина Ангилал:Померан мужийн суурин Ангилал:Польшийн мужийн нийслэл Ангилал:Польшийн урьдын нийслэл Ангилал:Ханзе хот
Бямбасүрэнгийн Шарав
Намтар
Б.Шарав нь 1952 оны 11 дүгээр сарын 13-нд Хэнтий аймгийн Жаргалтхаан сум анд төржээ.
1968-1972 онд Улаанбаатар хотын Багш нарыг бэлтгэх сургуулийг дуу хөгжмийн багш мэргэжлээр суралцаж төгссөн.
1975-1983 онд ОХУ-ын Свердловск (одоогийн Екатеринбург) хотын М.П.Мусоргскийн нэрэмжит Уралын хөгжмийн их сургуулийг хөгжмийн зохиолч мэргэжлээр төгссөн (зохиомжийн мэргэжлийн багш нь Б.Д.Гибалин, Н.М.Пузей).
1972-1975 онд нийслэлийн арван жилийн 1 дүгээр сургуульд дуу хөгжмийн багшаар ажиллажээ.
1983-1986 онд Хөгжим Бүжгийн дунд сургууль д хөгжмийн онолын багшаар ажиллав.
1986-1987 онд УАДБЧуулга д төгөлдөр хуурчаар ажилласан байна.
1987 оноос Монголын хөгжмийн зохиолчдын эвлэл ийн хороонд дууны уран бүтээлийн зөвлөлийн эрхлэгч, тэргүүлэгч, Сонгодог урлагийн академик театр т уран сайхны удирдагчаар ажиллаж байжээ.
1983 онд Монголын Хувьсгалт Залуучуудын эвлэл ийн гишүүнээр элссэн.
1985 онд Азийн хөгжмийн VII индэр-олон улсын симпозиумын шилдэг бүтээлийн шагнал хүртэв.
1988 онд ЗХУ-ын Ленинград хотноо "Хүнлэг энэрэнгүй ёс, ард түмнүүдийн найрамдал нөхөрлөлийн төлөө" уриан дор зохион байгуулагдсан олон улсын хөгжмийн III наадмын шагнал хүртсэн.
1990 онд МХЗЭ-ийн нэрэмжит шагнал, 1992 онд "Замбуу тивийн наран" магтуу, II симфони, "Сэрсэн тал" удиртгал бүтээлүүдээрээ Төрийн шагнал хүртжээ.
1985 онд Б.Шаравын "Замбуу тивийн наран" магтуу нь ЮНЕСКО-гийн хөгжмийн алтан санд бүртгэгдсэн байна.
Уран бүтээлийн замнал
1970-д оны сүүл үеэс, 1980-д оноос Монголын хөгжмийн зохиолчдын шинэ үеийнхэн уран бүтээлээрээ өөрсдийгөө тодорхойлон гарч ирцгээсэн юм. Энэ бол монголын хөгжмийн урлагт шинэ өнгө, аяс, хэлбэр маяг, шинэ санаа, агуулгыг хүчтэйгээр гаргаж ирсэн үе байдаг. Хөгжмийн зохиолч З.Хангалын “Салхич шувуу” хэмээх симфони найраглал болон түүний дан хөгжмийн концертууд, Ц.Нацагдоржийн симфониуд болон “Үүлэн заяа” дуурь, Н.Жанцанноровын киноны хөгжмүүд, Х.Билэгжаргалын “Ламбугайн нулимс” дуурь, Б.Шаравын магтуу, симфониуд зэрэг тэр цаг үедээ уламжлалыг хадгалан шинэчлэлийг гаргаж ирсэн тэдний уран сайхны сэтгэлгээг илэрхийлсэн олон бүтээлүүдийг нэрлэж болох юм.
1983 онд Свердловск хотын М.П.Мусоргскийн нэрэмжит консерваторийг төгссөн Б.Шаравын “Замбуу тивийн наран” магтуу, түүний нэг ба хоёрдугаар симфонийн агуулга, түүнийгээ дагасан дуурьслын модерн хэллэг зэрэг нь өөрийн баялаг өнгө аяс, хэмнэлийн ялгарамж зэргээрээ тухайн үеийн нийгмийн өөрчлөлт, шинэчлэлтийг угтан хэлсэн, урьдчилан харсан, дуулсан, уриалан давшсан үзэл санааг агуулж байсан юм.
“Замбуу тивийн наран” магтуу, Нэгдүгээр симфони, хоёрдугаар симфоний цаад санаа, далд утга санаа, гүн гүнзгий дүрслэлүүд нь тухайн үедээ[1] “нам засгаас” мартуулах гэж зорьж байсан, мартагдах гэж байсан тэр л үзэл санаа, далд нуугдсан бодол байсан бол хөгжмийн зохиолч Б.Шарав түүнийг нь хоёрдугаар симфонидоо ил гарган тавьсан юм. Социализмын “тоталитар” хаалттай нийгмийн үед ил хэлэхээс айж, дотроо сүсэглэн бодож байсан Монголын эзэнт гүрэн, Их эзэн Чингис хааны тухай сэдвийг хөгжмийн зохиолч Б.Шарав зоригтойгоор гарган ирж хөгжмийн урлагийн үндэсний сэтгэлгээний хөгжилд шинэ нээлт болгон гаргаж ирсэн нь энэхүү хоёрдугаар симфони байв. Социализмыг магтан дуулж байсан тэр цаг үед хүн ба байгаль, ертөнцийн тухай, хүн ба хүн төрлөхтний глобал ертөнцийн философийг хөгжмөөр өгүүлэх нь ирээдүй рүү зоригтой тэмүүлсэн, ирээдүйг зөгнөн хэлсэн эрхэмсэг туурвил байсан юм. Социализм задран нурахыг, нийгэм өөрчлөгдөхийг, улс орнууд тусгаар тогтнохыг урьдчилан сануулах мэт Б.Шаравын симфони бүтээлүүд хөгжмийн ертөнцөд түгшүүрийн харанга дэлдсэн. [1] XX зууны монгол дахь социалист нийгмийн үед үндэсний үзлийг хаан боогдуулж, түүний эсрэг социалист, интернационалч үзлийг нэгдүгээрт тавьж монголчуудын түүх, ялангуяа Чингис хаан, түүний эзэнт гүрний тухай ярих, сурталчилахыг хориглодог байжээ.
Хоёрдугаар симфони
Хөгжмийн зохиолч Б.Шаравын хоёрдугаар симфони нь Улаанбаатар хотноо 1987 онд зохион байгуулагдсан “Алтан намар” хөгжмийн наадамд анх удаа эгшиглэсэн бүтээл юм. 1988 оны 5 сарын 22-нд тухайн үеийн Зөвлөлт Холбоот Улс ын Ленинград хотод зохион байгуулагдсан 62 орны 100 гаруй хөгжмийн зохиолчид оролцсон “Ард түмний энэрэнгүй үзэл, энх тайван, найрамдлын төлөө” олон улсын хөгжмийн III их наадмын хүрээнд энэхүү симфонийг Литвийн филармонийн симфони найрал хөгжим, Ленинград хотын Глинкийн нэрэмжит найрал дуучид Литвийн Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн удирдаач Гинтарас Ринкявичусын удирдлагаар эгшиглүүлжээ. Тус наадамд оролцогчдоос америкийн хөгжмийн зохиолч Жон Адамс, зөвлөлт Гүржийн хөгжмийн зохиолч Гия Канчели, монголын хөгжмийн зохиолч Б.Шарав нарын бүтээлийг онцгойлон нэр дурдаж өндөр үнэлсэн байдаг. 5 хэсгээс бүрдэх энэхүү симфони нь өрнийн сонгодог дэг жаягаас холдон одсон, үндэсний сэтгэлгээний өвөрмөц нэгэн бүтээл болсон юм.
Симфонийг бичих зохиогчийн ерөнхий хандлага (концепц) нь өрнийн сонгодог сонатын хэлбэрийг, зөрчилт симфонизмын үндсийг даган дуурайх бус хүн төрлөхтний сонгодог хөгжмийн оргил болсон симфони гэх төрөл зүйлийг, түүний илэрхийлэмжийг монгол хүний оюун санааны ертөнцөд цоо шинэ “нээлт” болгон буулгаж ирсэнээрээ Б.Шаравын уран бүтээл нь Монголын хөгжмийн урлагт онцгой ач холбогдолтой юм.
Бүтээл туурвил
Дуурь: "Чингис хаан"(2003 он., П.Бадарчийн цомнол)
Балет:
Симфони:
Оратори:
Эх сурвалж
Ангилал:Киноны хөгжмийн зохиолч Ангилал:20-р зууны сонгодог хөгжмийн зохиолч Ангилал:21-р зууны сонгодог хөгжмийн зохиолч Ангилал:Монголын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Монголын сонгодог төгөлдөр хуурч Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Чингис хаан одон шагналтан Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монголын их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Уралын хөгжмийн их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Жаргалтхааны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1952 онд төрсөн Ангилал:2019 онд өнгөрсөн
2014 оны улсын наадмын бөх барилдаан
2014 оны (Ардын хувьсгалын 93 жилийн ойн) улсын наадамд газар газрын 512 бөх бяр чадлаа сорин, уран мэхийг уралдуулан барилдсанаас Увс аймгийн Ховд сумын Намсрайжавын Батсуурь улсын харцага түрүүлж, Завхан аймгийн Идэр сумын Ширбазарын Жаргалсайхан улсын начин үзүүрлэжээ.
Шөвгөрсөн арван зургаан бөх
Хүннү гүрний 2223 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 808 жил, Ардын хувьсгалын 93 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат дархан аварга Г.Өсөхбаяр, Төв аймгийн Сэргэлэн сумын харьяат дархан аварга А.Сүхбат, Увс аймгийн Наранбулаг сумын харьяат улсын аварга О.Балжинням, Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харьяат улсын аварга С.Мөнхбат, Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын харьяат улсын аварга Г.Эрхэмбаяр нараар магнайлуулсан аварга цолтон тав, улсын арслан цолтон зургаа, улсын гарьд цолтон долоо, улсын заан цолтон арван хоёр, улсын харцага цолтон хорь, улсын өсөх идэр начин цолтон арван нэг, улсын начин цолтон дөчин хоёр нийт зуун гурван улсын цолтноор магнайлуулсан улс, аймаг, цэрэг, сумын болон залуу хүчит 512 бөх уран мэх, хүч чадлаа сорин барилдлаа.
Нэгийн даваа
Хүннү гүрний 2223 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 808 жил, Ардын хувьсгалын 93 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдааны нэгийн даваанд улсын цолтой бөхчүүдээс Архангай аймгийн Хашаат сумын харьяат улсын начин Бат-Очирын Хүрэлбаатар Төв аймгийн Бүрэн сумын харьяат залуу бөх Гантулгын Алтанбаганад өвдөг шороодсон бол аймаг, цэргийн арслан цолтнуудаас Баян-Өлгий аймгийн Алтай сумын харьяат аймгийн хурц арслан Шаривханы Мурат Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын харьяат сумын заан Даваажавын Бямбаад, Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат аймгийн арслан Батнасангийн Мэндсайхан Өвөрхангай аймгийн Нарийнтээл сумын харьяат сумын заан Жамсрангийн Дорждагвад, Архангай аймгийн Цэнхэр сумын харьяатаймгийн арслан Эрдэнэцогтын Ванданцэрэн Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын харьяат сумын заан Мөнхбатын Дагвадоржид, Ховд аймгийн Чандмань сумын харьяат аймгийн арслан Гомбожавын Цэдэнбал Өвөрхангай аймгийн Нарийнтээл сумын харьяат сумын заан Баасанцэрэнгийн Эрдэнэлхагвад, Архангай аймгийн Булган сумын харьяат аймгийн арслан Нацагийн Гансүх Баянхонгор аймгийн Бууцагаан сумын харьяат сумын заан Жаргалсайханы Дэлгэрсайханд, аймаг, цэргийн заан цолтнуудаас Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат цэргийн заан Дашнямын Алтаншагай Ховд аймгийн Дөргөн сумын харьяат сумын заан Осорбалын Хаш-Эрдэнэд, Архангай аймгийн Тариат сумын харьяат аймгийн заан Доржготовын Баянмөнх Ховд аймгийн Дарви сумын харьяат сумын заан Шатарбалын Сүхбаатарт,
Допингийн шинжилгээ
Үндэсний их баяр наадам зохион байгуулагдсаны дараа наадамд тав давж шөвгөрсөн бүх бөхчүүдээс допингийн шинжилгээ авч допин илэрсэн тохиолдолд бөхчүүдэд олгосон цол, чимэгийг хураан тухайн таваас дээш даваанд өвдөг шороодсон бөхчүүдэд нөхөн олгодог билээ.Энэ жилийн үндэсний их баяр наадмаар тав давж шөвгөрсөн аймгийн арслан Б.Суманчулуун, Н.Адъяабат нарын шинжилгээнээс допингийн төрлийн бодис илэрсэн учраас шинээр хүртсэн " Монгол улсын начин " цолыг нь хураан    " Аймгийн арслан " цолтой хэвээр нь үлдээжээ.
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Сарнайн хувьсгал
Сарнайн хувьсгал (гүрж. ვარდების რევოლუცია — «вардебис революция») -2003 оны 11-р сард Бүгд Найрамдах Гүрж Улсад болсон өнгөт хувьсгал юм. Гүржид 2003 оны 11-р сарын 2-нд болсон парламентын сонгуулийг будлиантуулсан гэдэг шалтагаар анх гарсан хувьсгал юм. Хувьсгалын үр дүнд Ерөнхийлөгч Эдуард Шеварднадзе огцорч, улс орны удирдлага Михаил Саакашвили тэргүүтэй сөрөг хүчинд шилжсэн юм.
Хувьсгалын өрнөл
Гүржийн парламентын сонгууль 2003 оны арваннэгдүгээр сарын 2-нд болж, албан ёсны мэдээллээр Шеварднадзе болон түүний холбоотнууд ялалт байгуулсан ч зарласан үр дүнг олон улсын ажиглагчид болон сөрөг хүчин хүлээн зөвшөөрөөгүй байна. Үүний дараа Михаил Саакашвили олон нийтийн санал асуулгын мэдээлэлд үндэслэн өөрийн ялалтаа зарласан байна. Түүний мэдэгдлийг Олон улсын чөлөөт сонгуулийн нийгэмлэг, орон нутгийн хяналтын бүлэг дэмжсэн байна. Саакашвили дээрх танилцуулсан мэдээлэлд үндэслэн дахин шинэ сонгууль явуулахыг шаардаж, Гүржийн иргэдийг гудамжинд гарч, түүнийг дэмжихийг уриалсан юм.
Арваннэгдүгээр сарын дунд үе гэхэд Гүржийн нийслэл Тбилиси хотод олон нийтийн жагсаал цуглаан эхэлсэн бөгөөд үүний дараа тус улсын бусад хот, суурингуудад мөн эсэргүүцлийн жагсаалууд өрнөж эхэлжээ.
Хууль ёсоор сонгогдсон эсэх нь эргэлзээтэй байсан Гүржийн шинэ парламент арваннэгдүгээр сарын 22-нд анхны чуулганаа хийжээ. Энэ өдөр Саакашвили тэргүүтэй сөрөг хүчнийхэн гартаа сарнай цэцэг барин (хувьсгалын нэр үүнээс гаралтай) парламентын байрыг эзлэн авахад үг хэлж байсан Шеварднадзе үгээ таслан бие хамгаалагчдын хамт хурлын танхимаас зугтан гарчээ. Дараа нь ерөнхийлөгч тус улсад онц байдал зарлаж, Тбилиси дэх өөрийн оршин суудаг газарт цэрэг, цагдаад тушаахад тэд хүртэл түүнийг дэмжиж хамгаалахаас татгалзсан байна.
Маргааш нь буюу 11-р сарын 23-ны орой Оросын Гадаад хэргийн сайд Игорь Ивановын зуучилж зохион байгуулсан уулзалтаар Шеварднадзе сөрөг хүчний удирдагч Саакашвили, Жвания нартай уулзаж, нөхцөл байдлын талаар ярилцсан байна. Уулзалтын дараа Шеварднадзе албан ёсоор огцрохоо мэдэгдсэн юм. Энэ нь Тбилисийн гудамжинд байсан ард иргэдийн саналд нийцэж сэтгэл хөдлөлийг дээд цэгт хүргэж 100,000 гаруй жагсагчид салют буудуулж, рок концертоор ялалтаа тэмдэглэжээ.
Гүржийн парламентын дарга Нино Буржанадзе дахин сонгууль явуулах хүртэл ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэгчээр сонгогдов. Үүний зэрэгцээ тус улсын Дээд шүүх ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дүнг хүчингүй болгосон байна. Ингээд 2004 оны 1-р сарын 4-нд Гүрж улсад ерөнхийлөгчийн шинэ сонгууль болж Михаил Саакашвили ялалт байгуулж 1-р сарын 25-нд Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөсөн юм. Удалгүй 2004 оны 3-р сарын 28-нд парламентын шинэ сонгууль болж, Саакашвилигийн дэмжсэн "Шинэ ардчилагчид" ялалт байгуулсан байна.
2005 онд Киргиз улсад "Алтанзул цэцгийн хувьсгал" гарсан нь Сарнайн хувьсгалаас олон талаар ижил төстэй болсон гэж судлаачид үздэг юм.
Ангилал:21-р зууны хувьсгал Ангилал:21-р зууны Гүржийн түүх Ангилал:Гүржийн улс төр Ангилал:Улс төрийн хэллэг Ангилал:2003 оны үйл явдал
Фам Туан
Фам Туан (Phạm Tuân; * 1947 оны 2 сарын 14-нд Куок Туан, Таая Бэн аймаг, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Вьетнам Улс) нь инженер бөгөөд урьдны сансрын нисгэгч юм. Тэр вьетнамын анхны ба өнөөг хүртэлх сансарт ниссэн цорын ганц нисгэгч юм. Түүнээс гадна Өмнөд Вьетнамын нийслэл Сайгоноос гаралтай Южин Трин хэмээх бас нэгэн вьетнамын сансрын нисгэгч нь 1968 онд Америкийн Нэгдсэн Улсын харьяат болжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Вьетнамын сансрын нисгэгч Ангилал:Вьетнамын зэвсэгт хүчний нисгэгч Ангилал:Вьетнамын сансрын нислэг Ангилал:Вьетнамын улс төрч Ангилал:ЗХУ-ын баатар Ангилал:Союз хөлгийн бүрэлдэхүүн Ангилал:Салют хөлгийн бүрэлдэхүүн Ангилал:Вьетнамчууд Ангилал:1947 онд төрсөн
Булган аймгийн музей
Булган Аймгийн Музей нь 1965 оны 7 сарын 21-ний өдрийн БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн 272 дугаар тогтоолоор үүсгэн байгуулагджээ. Тус музей нь сан хөмрөг, үзмэр цуглуулга, үзүүллэг, судалгааны хувьд орон нутгийн байгаль, түүх, соёлын үнэт зүйл, угсаатны бүлэг, түүхэн хүний намтарчилсан үзүүлбэртэй.
Түүх
Булган аймгийн музей нь байгуулагдсан цагаас төр засгийн болон Булган аймгийн Засаг даргын тамгын газар, Соёл урлагын газрын бодлого шийдвэрийн дагууд үйл ажиллагаа явуулж байна.
Булган аймгийн музейн "Виртуал музей" болох зорилтынхоо хүрээнд хэрэгжүүлж буй ажлуудын нэг бол "QR кодтой үзмэр" бэлтгэж байна. 2022 оноос эхлэн хэрэгжсэн виртуал музейн ажил нь 2023 оны I улирлаас QR кодонд орох мэдээлэл, өнгө дизайн шийдэл гэх мэт бүрэн шинэчлэгдэн хийгдэж байгаа юм. Булган аймгийн музейг үзэхдээ, тайлбарлагчаас гадна үзмэрийн дэргэд байрлах QR кодыг уншуулан тухайн үзмэрийн мэдээллийг авч бие даан үзэх боломжтой.
2023 оны 5 сарын 19-ны өдөр Чин ван М.Ханддоржийн талбайд зохион байгуулсан "Номын баяр"-т Булган аймгийн музей "Модон бар" үзмэрээр үзэсгэлэн гаргаж оролцжээ.
Гадаад холбоос
Булган аймгийн албан ёсны ФБ хуудас
Адидас
Адидас ХК (Adidas) нь Херцогенаурах хотод төвтэй, германы спорт бараа үйлдвэрлэгч бөгөөд тус компанийн маркийн нэрэнд Адидасаас гадна Reebok болон ТаилорМаде зэрэг охин компаниуд багтдаг. Энэ концерн нь дэлхийд Найкигийн дараа хоёрт ордог спорт барааны том үйлдвэрлэгч юм. 1998 оноос хойш тус аж ахуйн нэгж нь DAX-д бүртгэгдсэн.
Булган аймгийн музей
Гадаад холбоос
Нээлттэй мэдээллийн сан: Булган аймгийн музей үндсэн мэдээлэл
Адидас
Түүх
1920-иод оны эхээр ах дүү Дасслерын Адольф болон Рудольф нар ээжийнхээ хуучин угаалгын өрөөнд спорт загварын пүүзийг зөвхөн захиалгаар тухайн тамирчны хөлд тааруулан үйлдвэрлэж эхэлсэн аж. Гэвч ах дүүсийн хооронд санал зөрөх явдал их байдаг байлаа. Рудольф нь нэлээд сэргэлэн, хүмүүстэй харьцаа сайтай бизнесмен байсан бол, Адольф нь зожигдуу, гэхдээ гарын дүй сайтай нэгэн байв.
Булган аймгийн музей
Гадаад холбоос
Булган аймгийн музейн тасалбар
Адидас
Түүх
1928 онд ах дүү Дасслерын хийсэн гутал анх удаа Амстердамын Олимпын наадмын хөнгөн атлетикийн тэмцээнд хэрэглэгджээ. 1930-аад оны дундуур хэд хэдэн төрлийн спорт загварын гутлыг төрөл бүрийн спортод зориулан үйлдвэрлэсэн байна.
Дасслерын Адольф болон Рудольф нар 1933 оноос эхлэн ГҮСАН-д гишүүнээр элссэн байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайны төгсгөлөөр тэдний гутлын үйлдвэрт танк эсэргүүцэгч буу панцершрек-г үйлдвэрлэсэн бөгөөд үйлдвэрлэлтэндээ франц ажилчдыг албадан ажиллуулж байжээ.
Дайны дараа ах дүүс маргалдсаны улмаас өөр өөрийн замыг хөөх болов. Дасслерын Рудольф 1948 онд Пума /Puma/ компанийг үүсгэн байгуулсан ба энэ нь удаан хугацаанд спорт гутлын үйлдвэрлэлд хүчтэй өрсөлдөгч байсан юм. Ах дүүсийн бий болгосон компаниуд олон төрлийн спортод зориулсан төрөл бүрийн спорт гутлыг үйлдвэрлэж байв.
Өнөөгийн Адидас хувьцаат компанийг Дасслерын Адольф 1949 оны наймдугаар сарын 18-нд үүсгэн байгуулжээ. Компанийн нэр нь хоёр нэрийн товчлолыг нийлүүлэн бүтээсэн үг бөгөөд өөрийг нь авгайлан дууддаг байсан Ади дээр овгийнхоо эхний гурван үсгийг нэмэн бүтээсэн аж. Адольфын хийсэн хөлбөмбөгийн гутлыг германы хөлбөмбөгийн шигшээ баг хүртэл хэрэглэж байсны дотор Бернийн гайхамшиг хэмээн нэрлэгдэх 1954 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд ялалт байгуулсан нь, Адидас компанийн шинэ шийдэл болох уландаа хадаастай гутлын ач тус байсан гэж үздэг аж. Үүнээс хойш тун удалгүй тус компанийг дэлхий даяар мэдэх болсон юм.
Адидас өөр олон төрлийн спорт барааг үйлдвэрлэх болсон ба анхандаа хөлбөмбөгт, 1967 оноос эхлэн францын хувцасны үйлдвэр Ле Кок Спортифтэй хамтран спорт загварын хувцсыг ч үйлдвэрлэжээ. 1978 онд Дасслерын Адольф нас барсан энэ үед тус компани спортын бараагаар дэлхийд тэргүүлэгч болсон байсан ба түүнээс хойш Адольфын гэр бүл цааш нь үйл ажиллагааг үргэлжлүүлэн явж байна. Түүнээс гадна Адидас үйлдвэрлэлээ хэт хямд цалинтай улсуудад шилжүүлсний улмаас 80-аад оны дундуур эдийн засгийн хүнд байдалд орсон нь гэр бүлийн компанийг гэр бүлийн бус хөрөнгө оруулагчдад үүдээ нээх эхлэл болсон байна.
Худалдсан болон хөрөнгийн биржид орсон нь
1990 оны долоодугаар сарын 7-нд Дасслерын гэр бүл компанийнхаа 80 хувийг францын бизнесмен Бернард Тапид 1,6 тэрбум франц франкаар зарсан нь тухайн үедээ ойролцоогоор 470 сая ДМ байв. Тапи дараа жил нь өөрийнхөө 20 хувийг их британийн Пентланд группэд худалдтал, Пентланд групп 1992 онд Адидасын үлдсэн бүх хувийг худалдаж авах санал гаргасан ч, санхүүгийн шалгалтын мэдээ хийлгэсний дараа 1992 оны зун худалдаж авах саналаа буцаан авсан байсан 20 хувиа ч буцаан Тапид зарсан байна. Тапиг дампуурсны дараа эхлээд түүний хувийг банк нь эзэмшиж байгаад 1994 онд францын бизнесмен Роберт Льуис-Дрейфуст худалджээ. 1993 он хүртэл Адидас Интернационал Холдинг ГмбХ гэсэн хязгаардлагдмал хариуцлагатай компани байснаа 1993 онд Адидас АГ буюу хувьцаат компани болон эрх зүйн хэлбэрээ өөрчилжээ. 1995 онд Франкфуртын хөрөнгийн биржэд хувьцаагаа байрлуулсан. 1996 MDAX-д, 1998 онд DAX-д бүртгэгдсэн байна.
1997 онд Адидас францын спортын бараа үйлдвэрлэгч Саломон компанийг 2,4 тэрбум ДМ-аар худалдан аваад нэг хэсэгтээ Адидас-Саломон гэж нэрээ өөрчлөв. Саломон нь ихэвчлэн өвлийн спортын бараа үйлдвэрлэдэг байсан учраас аль аль компани нь бүтээгдэхүүнийхээ хүрээг тэлэх бодлоготой байсан ч тус худалдан авалт нь алдагдал хүлээжээ. Ингээд 2005 онд Саломоныг 485 сая еврогоор Амер Спортс-д зарсан байна.
Реебокийг шилжүүлэн авсан нь
Саломоныг зарах төлөвлөгөөг гаргах үедээ л тухайн үеийн гурав дахь том өрсөлдөгч болох Реебоктэй /Reebok/ нэгдэх санаа гарсан, дэлхийн зах зээлд тэргүүлэгч Найкид ойртон очих бодлого байв. Ингээд 2006 оны нэгдүгээр сарын 31-нд "Рийбок интернационал Лтд". компанитай нэгдсэн. Рийбокийн хувьцаа эзэмшигчид хувьцаа бүрдээ 59 америк доллар бэлнээр хүлээн авчээ. Реебокийг худалдан авсан нийт үнэ нь 3,1 тэрбум евро болсон байна.
Эшлэл
Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж  Ангилал:Гутал үйлдвэрлэгч Ангилал:Гутлын марк Ангилал:Германы хөрөнгийн индексд бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж Ангилал:Нэхмэл хувцас үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж Ангилал:Спорт бараа үйлдвэрлэгч Ангилал:Товчилсон үг Ангилал:1949 онд байгуулагдсан
Их Юань улсын нэвтэрхий хууль
Их Юань улсын нэвтэрхий хууль нь Монголын Юань улс даяар мөрдөж байсан томоохон хууль зүлийн бичгүүдийн нэгд зайлшгүй ордог. Энэхүү хууль нь өмнөх үеийн Их Засаг хууль, 1262 оны Ярьж эмхэтгэсэн хууль цаазын бичиг, 1263 оны Өртөөний шинэ хууль, 1264 оны Шинэ эмхэтгэсэн хуулийн бичиг, 1271 оны Төвлөн засах яамнаас боловсруулсан хуулийн бичиг, 1291 оны Жыюаний шинэ хууль зэрэг томоохон хуулийн уламжлал бөгөөд тэдгээрийн боловсронгуй хэлбэр нь байжээ. Мөн дараа үеийн олон хуулийн үндэс суурь болж өгсөн нь түүхийн чухал баримт бичиг юм. =Түүх= Анх Чингис хаан Их Монгол Улсаа байгуулаад өөрийн газар нутагт шинээр нэгэн хууль гаргасан нь Их Яса буюу Их Засаг хууль байсан. Их Засаг хууль нь Өгэдэй, Мөнх хаадын үед улам дэлгэрэнгүй болж, хойч үеийн цаазуудын гол тулгуур болж байсан. Хубилай хаан өмнө зүгт сууж эхэлснээр хуучин хууль суурин иргэнийг хуульчилан захирахад тохиромжгүй болж ирсэн. Тиймээс хуучин Тан, Сүн улсын хууль цаазыг монголын хууль цааз болон монгол төрийн үзэл баримтлалтай уялдуулж байсны дотроос хамгийн том нь, Жыюаний шинэ хууль болно. Үүнээс улбаалан 1305 онд Да Дө Лю Лин (Да Дөгийн хуулийн эмтхэтгэл) гэх цаазыг баталж гаргасан. Эдгээр нь олон хүнтэй хятад орныг хууль цаазын дагуу захирах байсныг тухайн үеийн монгол ноёд түшмэд ухамсарлаж байсны илрэл гэж үзэлтэй. Буянт хаан, Гэгээн хааны үеэс эхлээд шинээр хууль зохиох ажил өрнөж эцэстээ 1320-1322 оны үед 2539 зүйл бүхий Их Юань улсын нэвтэрхий хуулийг баталжээ. Их Юань улсын нэвтэрхий хуулийг хэрэгжүүлэх, цаашид боловсронгуй болгох талаар тухайн үед Гэгээн хаан, түүнийг тойрон хүрээлсэн Байжу чинсан нарын ноёдууд их анхаарч, хатуу хэрэгжүүлж байсан. Гэгээн хаан ба түүний талын ноёд 1323 онд хороогдсон ч, Тогоонтөмөр хааны үед зохиогдсон Жыжөн Тяогө гэх хуульд тусгалаа олсон байдаг. Харин энэ хуулийн нэг хувилбар нь Өмнөд Солонгос улсаас олдсон байдаг. Мөн Монгол улсын ШУА-ийн Түүхийн хүрээлэнгийн номын санд өвөр монголын эрдэмтэн Алтанбагана гуайн монгол орчуулгийн эх ноорог байдаг.
=Холбоотой мэдээлэл=
Ангилал:Хууль Ангилал:Монголын эрх зүй Ангилал:Юань улс
Дүнхэгэр уул
Дүнхэгэр уул нь Байтаг Богдын уулсын нэг оргил юм. Байтаг Богдын уулс нь Монгол Алтайн нурууны салбар нуруу. Энэхүү уул нь Ховд аймгийн Булган сумын нутагт, Монгол-Хятадын хил дээр оршдог.
Мөн үзэх
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Монгол Алтайн нуруу Ангилал:Ховд аймгийн газар зүй Ангилал:Шинжааны уул Ангилал:Монгол-Хятадын хоорондын хил
Эстремадура
Эстремадура (Extremadura []) нь Испани улсын 41.634 км² газар нутагтай, 1.067.710 оршин суугчтай өөртөө засах муж. Өөртөө засах муж нь улсынхаа баруун урд зүгт, Португал улстай хиллэн оршдог. Дотроо Касерес ба Бадахоз гэх хоёр аймагт хуваагдана.
Эстремадурын нэр нь «extremos del Duero» гэсэн үгнээс гаралтай бөгөөд энэ нь «Дуэро голоос чанагш» гэх утгатай аж. Улсын нутаг дэвсгэрийн 8,3 хувийг эзлэх газар нутагт, улсын хүн амын 2,6 хувьтай тэнцэх оршин суугч байгаа нь хамгийн сийрэг Кастили-Ла Манчийн дараа орно. Нутгийн олныг эстремена эсвэл эстремено гэх бөгөөд тэд 383 суурин таран сууна. 100.000 дээш хүн амтай цорын ганц хот нь Бадахоз (150.000 оршин суугч) юм. Өөртөө засах нийгэмлэгийн нийслэл нь Мерида, 59.000 орчим хүн амтай. Хүн амын 57 % нь 10.000 хүрэхгүй оршин суугч бүхий суурингуудад амьдардаг байна.
Газар зүй
Эстремадура нь 41.635 км² газар нутагтай (Швейцар ба Бельгийг нийлүүлснээс эсвэл Нидерландаас том буюу ойролцоогоор Сэлэнгэ аймгийн газар нутаг гэсэн үг) ба үүгээрээ улсдаа тавдугаар том газар нутагтай нийгэмлэгт тооцогдоно.
Эшлэл
Ангилал:Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг
Эдуард Шеварднадзе
Эдуард Амвросис Шеварднадзе (гүрж. ედუარდ ამბროსის ძე შევარდნაძე, Эдуа́рд Амбро́сис дзе Шевардна́дзе; 1928 оны 1-р сарын 25-нд ЗХУ-ын ЗСБНГүржУ-ын Мамати тосгонд төрсөн-2014 оны 7-р сарын 7-нд Гүрж Улсын Тбилиси хотод нас барсан) -ЗХУ-ын улс төрийн зүтгэлтэн байсан бөгөөд 1995-2003 онд тусгаар Гүрж Улсын Ерөнхийлөгчөөр ажиллаж байв. Эдуард Шеварнадзе
ЗХУ-ын Зөвлөлт Гүржийн Комсомолын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга (1957-1961), ЗСБНГүржУ-ын Дотоод хэргийн сайд (1965-1972), Гүржийн Коммунист Намын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга (1972-1985). ЗХУ-ын Гадаад хэргийн сайд (1985-1990), ЗХУ-ын Гадаад харилцааны сайд (1991 оны 11-р сараас 12-р сар). ЗХУ-ын Социалист хөдөлмөрийн баатар (1981). ЗХУ-ын Коммунист намын Төв Хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн (1985-1990), ЗХУ-ын эхний бөгөөд сүүлийн Ерөнхийлөгч М.С.Горбачев ын хамгийн ойрын хүн байжээ.
Гүржид 1992 оны 1-р сард Звиад Гамсахурдиа-гийн дэглэмийг түлхэн унагасны дараа Шеварднадзе нутагтаа буцаж ирээд Гүржийн Төрийн Зөвлөлийн дарга, дараа нь парламентын даргаар ажиллажээ. Гэсэн хэдий ч тэрээр эдийн засгийн ноцтой асуудал, мафийн нөлөө нэмэгдэж байсан үе болон Абхаз дахь цэргийн ажиллагаа зэрэгтэй тулгарсан. 1995 оны 11-р сарын 5-нд Гүрж улсад ерөнхийлөгчийн сонгууль болж, Эдуард Шеварднадзе 72,9 хувийн санал авч ялалт байгуулж Гүржийн ерөнхийлөгч болсныхоо дараа тэрээр Абхаз, Өмнөд Осети йг эргүүлэн авчирч нэгтгэсэн боловч тус улсын улс төр, эдийн засгийн хямралын асуудлыг шийдэж чадаагүй юм.
2003 оны намар тэрээр М.Саакашвили-гийн удирдсан "Сарнайн хувьсгал"-ын үеэр албан тушаалаасаа огцроход хүрсэн юм.
2014 оны 7-р сарын 7-ны өдрийн 12:00 цагт Эдуард Шеварднадзе хүнд өвчний дараа 87 насандаа Тбилиси дэх Крцаниси дахь харшид таалал төгссөн байна. Оршуулах ёслол 7-р сарын 11-нд Тбилиси дэх Ариун Гурвалын сүмд болсон бөгөөд түүнийг 2014 оны 7-р сарын 13-нд Шеварднадзегийн сүүлийн жилүүдэд амьдарч байсан Крцаниси харшийн цэцэрлэгт хүрээлэнд эхнэрийнх нь булшны дэргэд оршуулжээ.
2018 оны Говь-Алтай аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулсны 812 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 107 жил, Ардын хувьсгалын 97 жил,Говь-Алтай аймаг байгуулагдсаны 78 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаан /2017.07. 10,11/-д улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын арслан Д.Мөнх-Эрдэнэ, улсын заан Б.Соронзонболд, улсын начин С.Эрхэмбаяр, Г.Гансүх, Ду.Батбаяр, Д.Лхагвадорж, Н.Баярмагнай нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
Зургаагийн даваа
Долоогийн даваа
Наймын даваа
#
Алтан Дуулга уул
Алтан Дуулга уул нь Увс аймгийн Өндөрхангай сумын нутагт оршдог Хан Хөхийн нурууны ноён оргил бөгөөд далайн түвшнээс дээш өндөрт өргөгдсөн уул юм.
Эшлэл
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Увс аймгийн газар зүй Ангилал:Хан Хөхийн нуруу
Төрөлт
Төрөлт (мэргэжлийн хэллэг: лат. partus, эмч, сувилагчдын хэллэгт: эх барих) гэдэг нь жирэмслэлтийн процессийн төгсгөл юм. Жирэмслэлт нь дундажаар 266 хоног үргэлжлэх ба ураг эхийн хэвлийг орхин гарснаар төгсгөл болно. Ихэнх хүүхдүүд тооцоолсон хугацаанаас хоёр долоо хоногийн өмнө буюу хойно төрдөг. Урьдчилан тооцоолсон өдрөө төрөх тохиолдлыг дэлхийн бүх хүүхдүүдээр тооцон үзвэл дөнгөж дөрвөн хувь байдаг байна. Төрөх дөхөж буй нь дараах шинж тэмдэгээр илэрнэ:
Хэрэв тооцоолсон өдрөөс 14 хоногоор хэтрэх эсвэл эмнэлгийн шааардлагаар төрөлтийн процессийг хийсвэрээр эхлүүлэх тохиолдол бас байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Гинекологи ба төрөлтийн тусламж
Дуламын Баасанжав
Дуламын Баасанжав нь Монгол улсын гавъяат жүжигчин, дуучин, ая зохиогч.
Тэрээр 1963 онд Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сум анд төржээ. 1971-1979 онд Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын сургууль, 1994 онд СУИСургуулийг дуучин мэргэжлээр тус тус дүүргэсэн байна. 1981-1983 онд Халх голын ...дугаар ангид хөгжимчин байлдагч, 1986-1989 онд Хэнтий аймгийн "Хан Хэнтий" чуулгад, 1994 оноос УДБЭЧуулгад, 2008 оноос "Улаанбаатар" чуулга д дуучин, 2012 оноос СУИС-д дуулах ур зүйн багшаар ажиллаж байна. Тэрээр 2018 онд Монгол Улсын гавъяат жүжигчин цолоор шагнагджээ.
1981 оноос уран бүтээлийн гараагаа эхэлсэн ба анхны дуугаа 1988 онд Т.Очирхүүгийн шүлгээр "Буурайгаа хайрлаж яваарай" дуугаа зохиож байсан ба удаа дараалан "морин хуур" наадамд оролцон авъяас чадлаа сорьсон аж. Түүний "Өндөрхаан уул" дууны ноотыг Өндөрхаан хайрханы бэл дэх Бодь суварганд мөнхөлжээ.
Дуучин Д.Баасанжав нь дуулсан дуугаараа, дуулах арга барилаараа уран бүтээлийнхээ 30 шахам жил "үндэсний тусгаар тогтнолын манаа"-нд зогсчээ. Дуулсан дуугаараа ард түмний дунд нэрлэгдэн хүндлэгдэнэ гэдэг бол тэр бүр уран бүтээлч хүнд, дуучин хүнд олдоод байдаггүй аз завшаан. Энэ завшаан гэх үгийн цаана дуучны дундаршгүй их авъяас, нөр их уран бүтээлч хөдөлмөр, уран бүтээлч жаргал зовлон, эцэс төгсгөлгүй эрэл хайгуул байдаг. Дунгаамаа Баасанжав ард түмний өгсөн алдар хүндийг тэрээр хөгжмийн зохиолч Ц.Чинзоригийн хөгжим, зохиолч Д.Маам нарын бүтээл болох "Дунгаамаа" дууг түмний сонорт, түмний сэтгэл зүрхэнд хүргэж чадсан учраас л авч чадсан хэрэг.
Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Дуучин-дуу зохиогч Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Өмнөдэлгэрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Хустайн нуруу
Төв аймгийн Алтанбулаг, Аргалант, Баянхангай сумдын зааг нутагт Улаанбаатараас баруун тийш 80 километрт оршдог. Баруун өмнөөс зүүн хойшоо чиглэлтэй сунаж тогтсон. Дунджаар 1500-1700 метр өндөр. Хамгийн өндөр цэг нь Хөшөөт уул бөгөөд 1842 метр. Хамгийн нам цэг нь 1190 метр өндөр Тариатын булаг. Хэнтийн нурууны баруун өмнөд салбар уул юм. Баян, Эхэн-Ус, Алтганат, Мойлт, Уртын ам, Шувуун ам зэрэг газруудаар 10 гаруй цэнгэг уст горхитой. Уулын орой, ар шилээр 2080 га талбай бүхий хусан ойтой, 450 шахам төрлийн ургамалтай. Халиун буга, гөрөөс, зэрлэг гахай болон төрөл бүрийн мэрэгч амьтан элбэг байдаг. 126 зүйл шувуутай.
Хустайн нурууны энэ бүс нутагт 1992 оноос тахь нутагшуулах Монгол Голландын хамтарсан Тахь төслийг хэрэгжүүлсэн. Энэ төслийн хүрээнд 900 ам километр  нутгийг 1993 оноос улсын хамгаалалтанд авсан. Анх 1992 онд 15 тахийг Оросоор дамжуулан авчирсан ба түүнээс хойш 3 жил тутам 18-20 тахь нэмж нийт 84 тахь авчирсан нь өсөж үржсээр эдүгээ 250 гаруй тоо толгойд хүрээд байна. Анхны унага нь 1993 онд төрсөн. Тахийг Монгол адууны дээд өвөг гэж үздэг. XIX зууны эхэнд Оросын эрдэмтэн Н.М.Прежевальский нээсэн бөгөөд Прежевальскийн адуу гэж бүртгэгджээ. 1945 он гэхэд 31 тоо толгой байж байгаад 1960 он гэхэд устаж байхгүй болжээ.
Эшлэл
Ангилал:Азийн нуруу Ангилал:Монголын нуруу Ангилал:Хэнтийн нуруу Ангилал:Төв аймгийн газар зүй
Хааны бичсэн таван зүйлийн үсгээр хавсарсан манж үгний толь бичиг
Хааны бичсэн таван зүйлийн үсгээр хавсарсан манж үгний толь бичиг бол Манжийн Чин гүрний Тэнгэрийн Тэтгэсэн хааны үед зохиогдсон манж үгийг монгол, хятад, төвөд, цагадай хэлээр зүйчилж бичсэн толь бичиг юм.
Гарчиг
"Imperially-Published Five-Script Textual Mirror of Qing"
han-i araha sunja hacin-i hergen kamciha manju gisun-i buleku bithe; ᠈
rgyal pos mdzad pa’i skad lnga shan sbyar yi manydzu’i skad gsal ba’i me long རྒྱལ་པོས་མཛད་པའི་སྐད་ལྔ་ཤན་སྦྱར་གྱི་མཉཛུའི་སྐད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་།
qaɣan-u bičigsen tabun ǰüil-ün üsüg-iyer qabsuruɣsan manǰu ügen-ü toli bičig ᠈
ḫān-nïng fütügän beš qismi qošqan ḫat mānjū söz-ning ayrïmčïn ḫatiخان نينک فوتوکن بش قڛمی قوشقان خت مانجو ڛوزنينک ايری مجين ختی
Бүтэц
Уг толь бичиг нь багцалж хадгалах 6 хайрцагт нийт 36 дэвтэр 2563 хуудастай. Анх зохиохдоо 32 дэвтэр бичсэн хэдий ч, дараа нь нэмж 4 дэвтрийг бичсэн байдаг. Тус толь бичиг нь 56 бүлэг 318 зүйл, 616 төрлийн 18671 үг багтааж байна. Нэг нүүрэнд 4 үг байдаг. Үгний утгийг тайлбарлахдаа манж, төвөд (төвөд үгний дуудлагыг манж бичгээр бичсэн байдаг), монгол, цагадай хэл (Цагадай хэлний дуудлагыг манж бичгээр бичсэн байдаг), хамгийн сүүлд хятад ханзаар бичсэн байдаг. Энэ толь бичгийн зохиогдох болсон шалтгаан нь Чин гүрэн Төвөд, Зүүнгарын хаант улсыг байлдан эзэлснээр тухайн газарт оршин сууж байсан иргэдийг нэмж эзэлсэн учраас тэдний хэлний дуудлага, бичлэгийг багтаасан шинэ толь бичиг зохиох болсны гол тайлал юм. Манж, монгол, хятад хэлний толь бичиг урьд нь гарсан байсан учраас энд дахин бичих шаардлага гарсангүй орхижээ.
Энэ толь бичиг нь манж үндэстэн, манж хэл сурч буй хүнд зориулж зохиогдсон нь илэрхий байдаг. Судлаачдын үзсэнээр уг толийн манж хэл нь Бээжингийн манж аялгад тулгуурлаж бичсэн бөгөөд манж үгийг тайлбарлахад 19503 монгол үг, 18145 хятад үг орсон байна.
Энэ толь бичгийн нэгдүгээр дэвтрийн Тэнгэрийн зүйл дэх Тэнгэр гэсэн үгийг дараах байдлаар бичжээ.
Холбоотой өгүүлэл
Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:Монгол хэлээрх утга зохиол Ангилал:Төвөд хэлээрх утга зохиол Ангилал:Цагадайн хэлээрх утга зохиол Ангилал:Хятад хэлээрх утга зохиол Ангилал:18-р зууны утга зохиол Ангилал:Толь бичиг Ангилал:Монгол хэлний бүлэг Ангилал:Төвөд хэл Ангилал:Түрэг хэлний бүлэг Ангилал:Хэрэглээний хэл шинжлэл
Оклендийн гимнази
Түүх
Уг сургууль нь анх 1850 онд үүсгэн байгуулагдсан ч албан ёсоор 1868 онд үүсгэн байгуулагдсан гэж бүртгэгджээ.
Онцлох төгсөгчид
Ангилал:Шинэ Зеландын боловсрол Ангилал:Нэгдүгээр зэрэглэлийн түүхэн талбай Ангилал:Шинэ Зеландын барилга байгууламж Ангилал:1910-аад онд барьсан Ангилал:Окленд
Асакава Масацүгү
Асакава Масацүгү (浅川 雅嗣, 1958 оны 1-р сарын 25-нд төрсөн)- Азийн Хөгжлийн Банкны 10 дахь Ерөнхийлөгч. Япон Улсын Ерөнхий сайдын болон Сангийн сайдын тусгай зөвлөхийн албыг хашиж байсан.
2020 оны 1 дүгээр сарын 17-ны өдрөөс АХБ-ны Ерөнхийлөгч Накао Такэхикогоос албан тушаалыг нь шилжүүлж авсан.
Тэрээр 2019 онд Японы Сангийн дэд сайд байхдаа Осака хотноо зохион байгуулагдсан Их 20-ийн дээд хэмжээний уулзалт, Фүкүока хотод зохион байгуулагдсан Их 20-ийн Сангийн сайд нар болон төв банкны ерөнхийлөгч нарын түвшний уулзалтуудад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн байна.
Сангийн яаманд ажилласан байдал
Тэрээр мөн Ерөнхий сайд Асо Тарогийн шадар туслах байсан.
Боловсрол
Асакава 2012-2015 онд Токиогийн Их сургууль, 2006-2009 онд Сайтама Их сургууль д зочин профессороор ажиллаж байв. Тэрээр 1981 онд Токиогийн Их сургуульд бакалаврын зэрэг, 1985 онд АНУ-ын Принстоны Их сургууль д Төрийн удирдлагын магистрын зэрэг тус тус хамгаалжээ.
Газрын тос боловсруулах үйлдвэр
Газрын тос боловсруулах үйлдвэр (Oil refinery, нефтеперерабатывающий завод) - Үйлдвэрийн аргаар газрын тосыг боловсруулж бензин, онгоцны түлш, дизель түлш, мазут, тослох материал, битум, нефть-химийн түүхий эд зэргийг гаргах үндсэн үйл ажиллагаа эрхэлдэг аж үйлдвэрийн байгууллага юм. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн ойролцоо газрын тосны түүхий эд болон задгай шингэн бүтээгдэхүүнийг хадгалах газрын тосны агуулах байдаг. 2020 онд дэлхийн газрын тос боловсруулах үйлдвэрүүдийн нийт хүчин чадал өдөрт 101.2 сая баррель байв.
Нефть боловсруулах үйлдвэр ихэвчлэн 1. түүхий эд бэлтгэх, 2. газрын тосыг анхан шатны нэрэх, 3. газрын тосны хоёрдогч боловсруулалт зэрэг 3 үеэс бүрддэг.
Түүх
19-р зуунаас өмнө газрын тос нь Вавилон, Египет, Хятад, Филиппин, Ром, Азербайжанд янз бүрийн загвараар мэдэгдэж, ашиглагдаж байсан байна. Гэсэн хэдий ч газрын тосны салбарын орчин үеийн түүх 1846 онд Канадын иргэн Абрахам Гесснер (Abraham Gessner) нүүрснээс керосин гаргаж үйлдвэрлэх аргыг зохион бүтээснээр эхэлсэн гэж үздэг. Үүний дараахан 1854 онд Игнаси Лукасевич Польшийн Кросно хотын ойролцоох газрын тосны цооногоос түүхий эд гаргаж, гар аргаар керосины үйлдвэрлэл эхлүүлж байжээ.
Монгол дахь газрын тосны үйлдвэр
Засгийн газрын 2016 оны арванхоёрдугаар сарын 14-ний өдрийн хуралдаанаар газрын тосны ордын байршил, дэд бүтэц, түүхий тос болон бэлэн бүтээгдэхүүний ложистик, зах зээлд ойр зэрэг үзүүлэлтийг харгалзан Дорноговь аймгийн Сайншанд сум анд газрын тосны үйлдвэрийг барихаар болсон. Ингэхдээ Засгийн газар, Энэтхэг улсын "Экспорт-Импорт банк" хоорондын 1 тэрбум ам.долларын зээлийн ерөнхий хэлэлцээрийн хүрээнд “Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих” төслийг санхүүжүүлэхээр болсон юм.
2017 оны 3-р сард Монгол улсын Засгийн газрын хуралдаанаар “Газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих” төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл, тооцоо, судалгаанд тулгуурлан 100 хувь төрийн өмчит компани үүсгэн байгуулах болжээ. Урьдчилсан тооцоогоор үйлдвэр жилд 1.5 сая тонн газрын тос боловсруулж, евро-4,5 стандартын шаардлага хангасан 560 мянган тонн автобензин, 670 мянган тонн дизель түлш, 107 мянган тонн шингэрүүлсэн шатдаг хий, бусад бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэнэ гэж үзжээ.
Дорноговь аймгийн Алтанширээ сумын нутагт 2021 оны нэгдүгээр сарын 15-нд Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн талбайд үйлдвэрийн бүтээн байгуулалтын ажлыг эхлүүлэх ёслолын ажиллагаа болсон. Тус үйлдвэр нь Энэтхэг улсын Засгийн газрын хөнгөлөлттэй зээлийн 1.2 тэрбум ам.долларын санхүүжилтээр хэрэгжиж буй бөгөөд жилд 1.5 сая тонн газрын тос боловсруулах хүчин чадалтай болох юм. Үйлдвэр "КОВИД-19" цар тахлын улмаас 2025 онд ашиглалтад орохоор болсон тухай Засгийн газраас мэдээлсэн байна. Ангилал:Газрын тосны эдийн засаг Ангилал:Химийн процесс
Дуу бичлэгийн хуурцаг
Дуу бичлэгийн хуурцаг (англ. Compact Cassette-CC ; үгчлэн орчуулбал «авсаархан хуурцаг»), мөн хөгжмийн хуурцаг буюу кассет, дууны хуурцаг эсвэл зүгээр л хуурцаг нь цахилгаан соронзонгийн тусламжтайгаар дуу бичлэгийг хураах болон буцаан тоглуулах зориулалттай аналог дуу тээгч юм. Энэ нь дотроо дууны бичлэг бүхий соронзон туузтай, гадуураа түүнийг хамгаалсан хуванцар гэрээр битүүмжлэгдсэн байдаг. Хуурцгийг тоглуулах эсвэл дуу хураахын тулд түүнд зориулагдсан хуурцаг тоглуулагч хэрэгтэй. 1970-аад оны эхэн үеэс 1990-ээд оны сүүл үеийг хүртэл дууны хуурцаг нь пянзнаас гадна хамгийн ихээр ашиглагдаж байсан дуут хэрэгсэл байв. Анхандаа тийм ч сайн байгаагүй дууны чанарыг соронзон хальсны материал болон техникийн дэвшилтэт арга технологийг ашиглан улам сайжруулсаар сүүлдээ шаржигнах илүү чимээг дардаг долби системтэй адил өндөр хэмжээнд бичлэг хийдэг болов.
Хуурцаг ба түүний тоглуулагчийг Нидерландын Филипс (Philips) компанийн инженерүүд хөгжмийг зөөврийн байдлаар хэрэглэх зорилготойгоор анх зохион бүтээжээ. Зохион бүтээх ажил 1960 онд эхлэн, 1963 оны наймдугаар сард халаасны бичигч (Pocket Recorder) төхөөрөмж болгон нийтэд танилцуулжээ.
Эшлэл
Ангилал:Цахилгаан соронзон дуу тээгч Ангилал:Филипс Ангилал:Дууны хальс
Роберто Виттори
Роберто Виттори (1964 онд төрсөн) — Италийн сансрын нисгэгч.
Цахим холбоос
Ангилал:Италийн агаарын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Италийн сансрын нисгэгч Ангилал:Италийн зэвсэгт хүчний нисгэгч Ангилал:Союз хөлгийн бүрэлдэхүүн Ангилал:ОУСС дээр зочлогч Ангилал:Европын сансар судлалын байгууллага Ангилал:Италийн сансрын нислэг Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (командлагч) Ангилал:Италичууд Ангилал:1964 онд төрсөн
Гётеборг
Гётеборг ( шведээр  [гётэбо́ре]) — Швед улсын Вестра Гөталанд аймгийн төв, 532,247 хүнтэй хот.
Гадаад холбоос
Ангилал:Вестра Гөталанд лений суурин  Ангилал:Халланд лений суурин Ангилал:Кунгсбака коммун Ангилал:Мөлндал коммун Ангилал:Партилле коммун Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Шведийн аймгийн төв Ангилал:Шведийн их сургуулийн хот Ангилал:Шведийн хот
Жан-Поль Бельмондо
Бельмондо 1933 оны 4 дүгээр сарын 9-нд Францын Нёйи-сюр-Сен хотод, Парис хотын уран барималч Поль Бельмондогийн хүү болж төрсөн. Дунд сургуульд байхдаа боксоор хичээлдэг байсан бөгөөд жүжигчин болох сонирхол бас байсан тул алийг нь сонгохоо шийдэж чадахгүй байжээ. 20 нас хүрээд жүжигчин болохоор шийдээд Үндэсний Драмын урлагийн консерваторид (фр. Conservatoire national supérieur d'art dramatique) сурсан байна.
Уран бүтээлийн амьдрал
Кинонд анх 1957 онд "Мольер" кинонд хоёр дахь дүр тоголсон болсон боловч түүний оролцсон хэсгүүдийг кино гарахаас өмнөхөн хассан юм. Дараа жил нь гол дүрд нь алдартай Анри Видалийн 1958 онд тоглосон "Сайханаараа болон чимээгүй бай" (Sois belle et tais-toi) кинонд илүү чухал үүрэг гүйцэтгэсэн бөгөөд Ален Делон мөн анх энэ кинонд хамт тоглосон байдаг. 26 настай залуу жүжигчин маань дэлхийн кино урлагийн гол кинонуудын нэг Жан-Люк Годарын "Амьсгал хураасан" (фр. À bout de souffle) киноны Мишель Пуакарын дүрээр дэлхийд нэр алдартай болсон юм.
"The Professional" (1981) киноны гол дүр Жоссе Бомонт нь Бельмондогийн хамгийн чухал амжилтуудын нэг болсон юм. Бельмондо 1986 он хүртэл Францын хамгийн их орлоготой жүжигчдийн нэг байв. Ален Делоны жишээг дагаж тэрбээр өөрийн киног бүтээхийн тулд Cerito компанийг үүсгэн байгуулжээ (энэ бол түүний эмээгийн анхны овог). 1987 онд Бельмондо 1959 оноос хойш нэлээд удаан завсарласны дараа театрын тайзнаа эргэн ирж, тэр мөчөөс эхлэн кино, театрын ажлаа хослуулан хийжээ. 1995 онд "Les Miserables" киноны дагалдах дүрд (найруулагч Клод Лелуш) шүүмжлэгчдээс өндөр үнэлгээ авсан байна.
2001 онд Бельмондо цус харвасан бөгөөд түүнээс хойш театр, кинонд тоглохоо больжээ. 2008 онд 75 настайдаа тэрбээр зураг авалтын талбайд буцаж очсон бөгөөд тэрээр Фрэнсис Юстерийн найруулсан "Хүн ба түүний нохой" кинонд тоглосон юм. "Pari-Match" сэтгүүлд өгсөн ярилцлагадаа Бельмондо энэ бүтээлийн талаар “Хэдийгээр би 95 кинонд тоглож, театрын 40 дүрд тоглосон ч энэхүү зураг авалтын үеэр урьд урьдынхаас илүү жаргалтай байсан. Энэ кино миний урьд өмнө хийж байсан шиг биш, огт өөр хэлбэрээр хийгдсэн" гэжээ.
Ж-П. Бельмондо 2021 оны 9 дүгээр сарын 6-нд 89 насандаа Парист нас баржээ. Оршуулах ёслолд Францын Ерөнхийлөгч Э. Макрон оролцож хүндэтгэлийн үг хэлжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Францын жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Өөрийн намтар Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (командлагч) Ангилал:Францын Үндэсний Гавьяаны одон шагналтан (командлагч) Ангилал:Францын Урлаг ба Утга Зохиолын одон шагналтан (командлагч) Ангилал:Леопольдын одон шагналтан (рыцарь) Ангилал:Сезар шагналтан Ангилал:Францчууд Ангилал:1933 онд төрсөн Ангилал:2021 онд өнгөрсөн
Сангийн яам (Монгол)
Сангийн яам - Монголын санхүү, төсвийн таатай орчин бүрдүүлэх, санхүүгийн оновчтой удирдлагаар хангах үүрэгтэй яам.
Гадны холбоос
Ангилал:Монголын яам Монгол
Шошлой
Шошлой (Lupinus) нь 200 гаруй зүйл цэцэгт ургамлыг багтаасан буурцагтны овгийн нэгэн төрөл. Гарал үүслийн төв нь Хойд болон Өмнөд Америк. Үүслийн жижиг төвүүдэд Хойд Африк, Газрын дундадын бассейн багтана. Шошлойн зүйлүүд нь хүнсний ба гоёл чимэглэлийн зориулалттайгаар тариалагдаж ирсэн. Шошлойн зарим зүйлүүд сүүлийн жилүүдэд ногоон бордуур ба бүрхүүл ургамлын зориулалтаар амжилттай тариалагдаж байгаа.
Ангилал
Шошлой төрлийг, хэсэгчлэн түүний Хойд Америкийн зүйлүүдийг Серено Ватсон (1873) гурван дэд төрөлд хуваасан: Lupinus, Platycarpos, Lupinnelus.
Гибридүүд
Мэдэгдэж буй гибридүүд:
Нүдэн нуур (дуу)
"Нүдэн нуур" дуу 1969 онд зохиогдсон. Энэхүү дууны аяыг Монголын анхны поп-рок гитарчин, ТШ, МУУГЗ хөгжмийн зохиолч Самбуугийн Баатарсүх зохиож шүлгийг Говь-Алтай аймгийн Тонхил сумын уугуул, зохиолч яруу найрагч Шоовойн Шажинбат бичжээ. Дууг Магваны Бямбадорж анх дуулжээ.
Энэ дуу, ая нь түрүүлж гарсан, аяа сонсож яруу найрагч нь шүлгээ бичсэн, төрөлхийн өвөрмөц өтгөн хоолойтой уран сайханчийн дуулснаар сонсогчдод хүрсэн зэрэг онцлогтой.
Наймны зургаа хэмжээтэй эгшиглэж дуулагддаг энэ дуу манай хөгжмийн урлаг, тэр дундаа эстрад урлагтаа мэргэжлийн, сонгодог дуунуудын анхдагчдын нэг болсон байдаг байна.
С.Баатарсүхийн хөгжим, Ш.Шажинбатын шүлэг “Нүдэн нуур” дуу анх зохиогдож дуулагдснаасаа хойш дөчин жилийн дараа 2009 онд “25 дугаар суваг телевиз”, Монголын Урлагийн Ажилтны Холбоо хамтран үзэгч сонсогчдын дунд зохион байгуулсан санал асуулгаар “ХХ зууны эстрадын шилдэг дуу – 25” өргөмжлөл хүртжээ.
2018 оны Дархан-Уул аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулсны 812 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 107 жил, Ардын хувьсгалын 97 жил,Дархан-Уул аймгийн үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаан /2017.07. 10-11/-д улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Нүдэн нуур (дуу)
Ая төрсөн тухай зохиогчийн дурсамж
Энэ ая Хашийн улаан гитар дээр зохиогдсон юм. Хаш тэр гитарыг Герман явахдаа авчирсан, брэндийн ориг цахилгаан гитар байсан. Тэр үед бид банзан гитарт звукосниматель суулгаж гар хийцийн цахилгаан гитар босгож, тэрийгээ киноны өсгөгчид залгаж тоглодог байсан үе. Хаш тэр гитараа намайг тогло гээд өгөхөд нь би өөрийнхөө тоглодог бүх аяа нөгөө гайхамшигтай гоё гитараар ханатлаа тоглох гээд сургууль дээрээ ганцаараа үлдсэн тэр шөнө энэ ая надад анх сонсогдсон. Тэгж Хашийн улаан гитар дээр анх эгшиглэсэн ая байгаа юм.
2018 оны Дархан-Уул аймгийн наадам
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын начин С.Даваасамбуу, аймгийн хурц арслан Б.Даваадорж нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
Нүдэн нуур (дуу)
Ая төрсөн тухай зохиогчийн дурсамж
Энэ аялгуу цаанаасаа л наймны зургаа хэмжээтэй надад анх сонсогдсон юм билээ. Тэр үед би ноот уншиж, бичиж мэддэггүй, хөгжмийн талын нарийн ойлголтгүй байсан. Харин өөрт таалагдсан ая, аялгууг ганц сонсоод тогтоох, тогтоосон аяа аманхуур, гитараар (соло) тоглох, дууны аянд чимэг (импровизаци) хийж найруулж тоглох зэрэг дадал бол надад эрт суусан байсан.
2018 оны Дархан-Уул аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
Зургаагийн даваа
Долоогийн даваа
Нүдэн нуур (дуу)
Ая төрсөн тухай зохиогчийн дурсамж
Тийм болоод өөр дотор, чихэн дотор сонсогдсон аяа гитар дээр тэгж оруулсан байх гэж бодогддог.
2018 оны Дархан-Уул аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
Наймын даваа
Нүдэн нуур (дуу)
Нүдэн нуурын тухай
Говь-Алтай аймгийн Тонхил сумын нутагт Алтайн нурууны алдарт даваануудын нэг Тамчийн давааны ард, далайн төвшнөөс дээш 3000 гаруй метрийн өндөрт өргөгдсөн Бүс хайрхан хэмээх сүрлэг сайхан уул байдаг. Тэрхүү Бүс хайрхан уулын зүүн хойд суганд далайн түвшнээс дээш 2800 метрийн өндөрт Нүдэнгийн даваан дээр байдаг холбоо хоёр нуурыг нутгийнхан “Нүдэн нуур” гэж нэрлэдэг. "Аварга могойн нүднээс нэгэн уулын орой дээр дуссан хоёр дусал нулимс нуур болон тогтсон" гэсэн домогтой.
2018 оны Дархан-Уул аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
#
Нүдэн нуур (дуу)
Дуу сонсох
Дуучин М.Бямбадорж:
Бусад:
Ая сонсох
2020-03-25, Панфлейта - Б.Пүрэвээ
2022-03-25, Төгөлдөр хуур - Piano&Memories Ангилал:Монголын хөгжим Ангилал:1969 оны дуу
И Су-ёнь
И Су-ёнь (1978 онд Куанжүд мэндэлсэн) — Өмнөд Солонгосын сансрын нисгэгч.
Ангилал:ОУСС дээр зочлогч Ангилал:Өмнөд Солонгосын сансрын нисгэгч Ангилал:Союз хөлгийн бүрэлдэхүүн Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1978 онд төрсөн
Принстон Их сургууль
Принстон Их сургууль (Princeton University) АНУ-ын ууган бөгөөд дэлхийд нэр хүндтэй, хувийн судалгааны Их сургуулиудын нэг юм. АНУ-ын Нью-Жерси мужийн Принстон хотод байрладаг. Тус Их сургууль нь Америкийн хувьсгал аас өмнө байгуулагдсан 8 Их сургуулийн нэг юм.