cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Либери
Либери Улс нь 3.8 сая хүн амтай. Үүгээрээ тус улс дэлхийн хамгийн цөөхөн хүн амтай улсуудын нэгд тооцогддог. Тус улсын ДНБ нь 1.7 тэрбум ам.доллар. Нэг хүнд оногддог ДНБ нь 456 ам.доллар. Либери Улс Дэлхийн II дайны үеэр АНУ-ын хөрөнгө оруулалтаар өнөөгийн төрхөө олсон. Өөрөөр хэлбэл тус улс 1940-өөд оноос шинэчлэгдэж эхэлжээ. Гэхдээ энэ шинэчлэлд тус улсын тухайн үеийн Ерөнхийлөгч Уильям Табмен ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн гэж Либерийн ард түмэн үздэг. Тэрбээр АНУ-ын дэмжлэгээр улс орондоо эдийн засгийн ардчилал тогтоожээ. Либери нь НҮБ, Африкийн эв нэгдлийн байгууллага /хожмоо Африкийн холбоо хэмээн нэрээ өөрчилсөн/-ын үүсгэн байгуулагч гишүүн орнуудын нэг юм.
Чойжингийн Хурц
Цол, зэрэг
ЗХУ-д “Дорнод, Төв Монголын цагаан тугалга, гянт болд, алтны шороон ордын байршлын зүй тогтол" сэдвээр гeологи-минералогийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.
Либери
1980 онд тус улсад цэргийн эргэлт явагдаж, Америк-Либерийн удирдлагуудыг түлхэн унагасан. Үүний улмаас тус улсад улстөр, эдийн засгийн тогтворгүй байдал үүсч хоёр дараалсан иргэний дайн болж 250 мянга орчим хүн амь үрэгджээ. Түүнчлэн улсын эдийн засагт асар том хохирол үзүүлсэн байна. Энэ бүхний эцэст 2003 онд иргэний дайн төгсч 2005 онд ардчилсан сонгууль явуулсан юм. Либерид одоо л олон жил үргэлжилсэн иргэний дайны улмаас сүйдсэн улстөр, эдийн засгийн тогтвортой байдал бий болж буй. Гэсэн ч тус улсын хүн амын 85 орчим хувь нь олон улсын амьжиргааны доод төвшингөөс доогуур орлоготой амьдарч байна.
Чойжингийн Хурц
Ажил, мэргэжлийн замнал
1966 онд улс ардын аж ахуйг хөгжуүлэх таван жилийн төлөвлөгөөгөөр уул уурхайн салбарыг эрчимтэй хөгжүүлэх зорилт тавигдав. Уул уурхайн үйлдвэр барихад хамгийн түрүүнд эрдсийн түүхий эд шаардлагатай. Тиймээс Геологи, уул уурхайн яам байгуулагдахад геологийн асуудал хариуцсан Орлогч сайдын албанд 27 настайдаа томилогдож, АИХ-ын депутат, МАХН-ын Төв Хорооны орлогч гишүүн, МХЗЭ-ийн Төв Хорооны Товчооны гишүүнээр сонгогджээ.
Либери
Эшлэл
Ангилал:Африкийн орон  Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон Ангилал:АНУ-ын колоничлолын түүх Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Чойжингийн Хурц
Ажил, мэргэжлийн замнал
Ашигт малтмалыг эрж хайх ажлыг түр зогсоох, үр ашиг, өгөөжөө өгөх зэс, алт, хайлуур жонш, нүүрс, цагаан тугалга, гянт болд зэрэг ашигт малтмалыг эрж хайхад хөрөнгө, хүч төвлөрүүлэхэд зоригтой алхам хийсэн нь ач холбогдлоо өгч, Толгойтын алт, Их Хайрханы гянт болд, Зүүн Цагаандэлийн хайлуур жоншны ордын хайгуулын ажлыг эрчимжүүлэн, олборлох,тоггоосон юм.
Гавьяа шагнал
Уул уурхай, эрдэс баялгийн судалгаа шинжилгээ, геологи хайгуулын салбарыг шинэ шатанд гаргаж, Монгол Улсын стратегийн орд газруудыг нээн олох ажлуудыг удирдан зохион байгуулж, Геологи уул уурхайн салбарт өндөр хувь нэмэр оруулсан Төр нийгмийн зүтгэлтэн, Геологи, Уул уурхайн сайд асан, Доктор Чойжингийн Хурцыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар 2017 онд Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар цол, Сүхбаатарын одонгоор шагнажээ.
Ангилал:БНМАУ-ын геологи, уул уурхайн сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Халзангийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1939 онд төрсөн Ангилал:БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын гишүүн
Босфорын хоолой
Босфорын хоолой (Βόσπορος ”үхрийн гарам”, βοῦς боўс ”үхэр, амбан шар ” ба πόρος пόрос ”зам, гарам” гэдгээс; туркээр Boğaz ”багалзуур”, буюу өөрөөр Karadeniz Boğazı ”хар тэнгисийн багалзуур”; хуучирсан ”Константинополийн хоолой”) нь Ази ба Европ тивийн хоорондох хоолой бөгөөд энэ нь Хар тэнгисийг Гантиг тэнгистэй холбоxын сацуу өмнөд евразийн дотоодын хил болдог. Хоолойн хоёр талд хоёуланд нь Стамбул хот орших ба тус хотын газар зүйн төлөвт ихээхэн нөлөөлдөг. Босфорын хоолойн урт нь 30 километр орчим, өргөн нь 700-аас 2500 метр хүрнэ. Хоолой гүн нь дунд хэсэг орчмоороо 36-аас 124 метрийн хооронд хэлбэлзэнэ. Мөн Босфорын хоолойн баруун талд нь Алтан эвэр орших бөгөөд энэхүү сунан тогтсон буланг эрт дээрээс хүний гараар бүтээгээгүй буюу байгалийн усан боомтоор ашигласаар иржээ.
Хоолойгоор дамжин өнгөрөх олон улсын усан тээврийн эрх зүйн орчныг 1936 оны Монтрөгийн гэрээгээр зохицуулсан байдаг.
Босфорын хоолой үүссэн асуудал геологийн эрдэмтдийн дунд маргаантай байдаг. Судлаачдын үзэж буйгаар Хар далайн усны түвшин нэмэгдсэний улмас 7600 жилийн тэртээ бий болсон гэсэн таамаг байдаг.
Энэ хоолой нь Болгар, Гүрж, Румын, Орос, Украин ы хувьд далайн тээврийн чухал гарц юм.
Энэ хоолойгоор жилдээ 25 мянган хөлөг онгоц тээвэр хийдэг байсан, одоо жил бүр 40,000 гаруй хөлөг онгоц Босфорын хоолойгоор дамжин өнгөрдөг юм. Хоолойн гарц, түгжрэлийн асуудлыг шийдэх нь Истанбулаас баруун тийш 50-100 км урт усан онгоцоор дамжин өнгөрөх Истанбулын суваг барих замаар шийдэгдэх ёстой болоод байгаа.
Эх сурвалж
Ангилал:Хар тэнгисийн газар зүй Ангилал:Гантиг тэнгис Ангилал:Стамбулын газар зүй Ангилал:Газар дундын тэнгисийн хоолой Ангилал:Туркийн ус зүй
Индонез дахь хятадууд
Индонези дахь хятадууд.
Хятадын лалын шашинтай “хуэйцу”/回族/ үндэстэнүүд 5 дугаар зуунд анх Индонезид олноороо цагаачлан ирж суурьшсан гэсэн сонирхолтой таамаг судлаачид дэвшүүлдэг. Гэвч V-VI зууны үед Хятадын болон Явагийн худалдаачид далайгаар хоорондоо зорчиж худалдаа арилжаа эрхэлдэг байсан бөгөөд 1293 оны эхээр Монголын Хубилай хааны цэргүүд Ява арал дээр бууж дайтаад мөн оны 5 дугаар сард арлыг орхих болоход 100 гаруй хятад цэргүүд арал дээр үлдсэн гэсэн түүхийн баримт байдаг байна. Сүүлд XVII дугаар зуунд Индонезийг Голландын колони байх үед голландчууд хятадуудыг цагаачлахыг бодлогоор дэмжиж нутгийн иргэдээс илүү эдийн засгийн эрх мэдэл өгч байсан байна. Уг бодлогын үр дүнд хятадууд нутгийн иргэд дотор уусаагүй гэж үздэг.
Францын Хант Улс
Францын Хант Улс (Франц: Royaume de France; англи: Kingdom of France) нь Дундад зууны эхэн үеэс 19-р зуун хүртэлх хугацаанд Францын газар нутагт оршиж байсан хаант улс юм. Мөн Дундад зууны дээд үеийн хамгийн хүчирхэг гүрэн байсан төдийгүй эхэн үеийн Колонийн их хүч байв.
Индонез дахь хятадууд
1740 онд эдийн засгийн хямралаас шалтгаалж Голландын эрх баригчид арал дээрх хятад иргэдийг Цейлон арал руу нүүлгэж ажлуулах шийдвэр гаргасны улмаас бослого гарсан ажээ. Эрх баригчид бослогыг нухчин дарж 8-10 орчим мянган хүн амиа алдсан бөгөөд хятадууд байр сууриа алдаж нутаг заагдсан байдаг. Эдгээр өмнөх үед ирээд уусч хэлээ мартсан хятад цагаачдыг “перенакан” гэж нэрлэдэг ажээ. ХХ дугаар зууны эхээр хятадуудын байр суурь бэхжиж нийгмийн идэвхитэй болж хятад улс төрийн нам байгуулж, хятад сонин хүртэл хэвлэж байжээ. 1942-1945 онд Японд эзлэгдэх үед хятадууд Индонезийн эрх чөлөөний төлөө тэмцэлд гар бие оролцож байсан боловч Ерөнхийлөгч Сукарно Индонезийн тусгаар тогтнолыг 1945 онд зарласнаас хойш эрх баригчид хятадуудын эрхийг хязгаарлаж эхэлсэн байна. Сүүлд 1968 онд Индонезийн Ерөнхийлөгчөөр Сухарто болсноос хойш хятад иргэдийг хэлмэгдүүлэх байдал улам эрчээ авч тэд олноороо том хотуудад шилжиж амьдрах болсон бөгөөд хятад хэл, хятад хэлээр сургалт явуулдаг сургуулиудыг хааж гудамжинд хятад ханз хэрэглэхийг хориглон хятад иргэдийг индонези овог, нэртэй болохыг шаардаж байжээ. Энэ нь “хуэйцу” нарыг ястан үндэстний эсрэг гэхээс илүүтэй эх газрын Хятадын Коммунист намтай холбоотой гэж эрх баригчид үздэг байсан агаад эдийн засгийн ашиг сонирхолын зөрчилдөөнтэй ч холбож үзэх үндэстэй юм.
Францын Хант Улс
Эхлэл
Өнөөгийн Франц Улсын (V-р Бүгд Найрамдах Франц Улсын) суурь нь анх Каролинын Эзэнт Гүрний баруун хагас буюу Баруун Францаар тавигджээ. Баруун Францыг Каролинын удмын хаад 987 он хүртэл удирдаж, дараагаар нь Хью Капет хаант өргөмжлөгдснөөр Капетын Овог байгуулагдаж, Баруун Франц бие даах болов. Тэр цагаас эхлэн энэхүү газар нутгийг “Франкиа” (Francia) харин хаадыг нь “Rex Francorum” буюу “Франкуудын Хаан” хэмээх болов. Мөн Дээд дундад зууныг хүртэлх 300 жилийн хугацаанд уг нэршил нь хэрэглэгдсээр байжээ.
Филипп II хааны үеэс эхлэн “Францын Хаан” (Rex Francie) гэх цолыг Капетын хаад хэрэглэх болж, “Франкиа” нь 1204 оноос эхлэн албан ёсоор “Францын Хаант улс” болов. Үүнээс хойш Францын хаан ширээнд Капет, Валуа, Бурбон овгууд дараалан суужээ. Гэвч 1792 онд Францын Хувьсгалаар уг Хаант улсын хаанчлал дуусгавар болжээ.
Индонез дахь хятадууд
Индонезийн “Хуацяо” нарын 80% банкны салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд Индонезийн нийт хувийн банкуудын 70%-ийг эзэлдэг байна. Мөн тэд нар 10 даатгалын томоохон компанийг эзэмшдэг байна.
Францын Хант Улс
Эхлэл
Францын Хаант улс нь мөн Наваррын Хаант улстай хоорондоо нэг хаан хуваан (1284-1328 ба 1572-1620 онуудад) зэрэгцэн оршиж байгаад сүүлд нь Наваррыг бүрэн эзэлсэн байна. Хэдий Наварра нь Францын мэдэл болсон ч Францын хаад “Наваррын Хаан” хэмээх цолыг зүүж байжээ.
Индонез дахь хятадууд
Хэдий хүнд хэцүү нөхцөлд амьдарч, төрөл бүрийн хэлмэгдүүлэлтэд өртөж байсан ч хятад гаралтай индонези иргэд бизнесийн хүрээнд томоохон байр суурь эзэлсэн хэвээр байна. Тэдний нэгэн томоохон төлөөлөгч бол 35 тэрбум ам.долларын хөрөнгөтэй Майкл Хартоно юм.
Францын Хант Улс
Дундад зуун
Францын Хаант улс нь дундад зууны үед төвлөрсөн засаг захиргаатай байсангүй. Феодализм ын шаталсан захиргаанаас үүдэн Бриттани (өнөөгийн Англи) болон Каталони д хааны хүч нөлөө бараг л мэдрэгдэггүй байв. Дундад зууны сүүл үед Францын Хаад болон тэдний харъяат Английн хаадын хооронд байнгын үл ойлголцол, асуудлууд гардаг байсан бөгөөд энэ нь яваандаа даамжирч 100 жилийн дайны үндэс болжээ. Хэдийгээр дотоод гадаадын үймээн тасардаггүй байсан ч Францын Вант Улс хамгийн хүчирхэг гүрнүүдийг нэг байлаа.
Үе үеийн Францын хаад феодал ноёдоос хамаарлагүй байхын төлөө зүтгэж байсан ч хамгийн ихээр өөртөө хүчийг төвлөрүүлж чадсан нь XIII-р Людовик байв. Түүний хүү XIV-р Людовикийг түүхчид хэмжээгүй эрхт “Наран” хаан байсан гэж үздэг. Ангилал:Шинэ эриний өмнөх Францын түүх Ангилал:Дундад зууны Францын түүх Ангилал:843 онд байгуулагдсан Ангилал:1848 онд татан буугдсан
12-р сургууль
Нийслэлийн лабортори 12-р бүрэн дунд сургууль нь Сонгинохайрхан дүүргийн 18-р хороо. 5 шард байрладаг. Нийт 3000 орчим суралцагчтай. 2018 онд 70 жилийн ойгоо тэмдэглэсэн Улаанбаатар хотын ууган сургуулиудын нэг юм.
Steinway & Sons
Steinway & Sons (ихэнхдээ зөвхөн Steinway гэдэг; монгол хөрвүүлэг Штайнвэй энд Санс) компани нь гранд төгөлдөр хуур болон төгөлдөр хуур үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж юм. Тус компанийг 1853 онд Хайнрих Энгелхард Штайнвег (англиар Henry E. Steinway буюу Хенри Э. Штайнвэй) хүүхдүүдийнхээ хамтаар Нью-Йорк хотод (Манхэттен) үүсгэн байгуулжээ. Түүнээс хойш Steinway & Sons нь нийт 125 патентыг бүртгүүлсэн байна. Steinway & Sons компани нь гранд төгөлдөр хуур болон төгөлдөр хуураа Хамбург, Нью-Йорк хотын Куинс дүүрэгт үйлдвэрлэдэг.
2013 оны наймдугаар сард Жон Паулсоны Паулсон & Ко. компани нь Штайнвэй & Санс, мөн тус компанитай нэгэн дээвэр дор байх Селмер Компани, Юнайтед Мюзикал Инструментс болон бусад хөгжмийн зэмсэг үйлдвэрлэгчдийг нэгтгэсэн толгой хувьцаат компани болох Штайнвэй Мюзикал Инструментсийг худалдан авснаас гадна хөрөнгийн биржээс ч гаргасан байна.
Штайнвэй & Санс нь мөн Японд Бостон, Хятадад Эссекс гэх маркийн нэрүүдтэйгээр төгөлдөр хуураа үйлдвэрлэдэг.
Штайнвэйн гэр бүл
Хайнриx Энгелхард Штайнвег нь германы Лангелсхайм хотын Вольфсхаген им Харц дүүрэгт төрсөн, тавилгын мужаан мэргэжилтэй нэгэн байсан ба сүүлдээ орган хийхээс гадна сүмийн орган хөгжимчин байв. Тэрбээр хөгжмийн сонирхолдоо хөтлөгдөн хөгжмийн зэмсэг хийж эхэлсэн ба сүүлд нь төгөлдөр хуур хийх болжээ. Штайнвег хамгийн анхны гранд төгөлдөр хуураа 1836 онд Зээзен дахь байрныхаа гал тогоонд бүтээсэн ба энэ бүтээл нь өнөөг хүртэл хадгалагдан үлдсэнээс гадна гал тогооны гранд төгөлдөр хуур хэмээн нэрлэгдэх болжээ.
1850 онд тэр эдийн засгийн шалтгаанаас үүдэн эхнэр Юлианэ, гурван охин, дөрвөн хүүгийнхээ хамтаар АНУ руу шилжин суурьшив. Тэдний гэр бүлийнхэн Нью-Йорк хотод овгоо англижсан нэр болох Штайнвэй болгон өөрчилжээ. Анхандаа Штайнвег ба түүний хөвгүүд энд тэндэхийн төгөлдөр хуурын үйлдвэрүүдэд ажиллаж байгаад, 1853 онд бие даан гэр бүлийн компаниа үүсгэн байгуулжээ. Түүний үүсгэн байгуулсан гэр бүлийн компани нь тун удалгүй амжилтанд хүрэв. Түүний бас нэгэн хүү К. Ф. Теодор нь аавынхаа ажлыг үргэлжлүүлэн германд үлдсэн байна. Хүү нь эхлээд үйлдвэрийн цехээ Вольфенбюттел руу шилжүүлэн нүүв. Үүний дараа Фрийдрих Гротрианыг хамтран эзэмшигчээр авсан ба удалгүй Вольфенбюттелаас хөрш зэргэлдээх Брауншвайг руу нүүжээ. Хэдийгээр энэ гэр бүл нь хоёр өөр тивд алслагдсан байсан ч төгөлдөр хуурын хийцийн шинэчлэлийн талаарх мэдээлэл бүхий баримтуудыг маш ихээр нааш цааш явуулдаг байсан ажээ.
1865 оны гуравдугаар сард Штайнвегийн хоёр хүү болох Хайнрих (Хенри хүү), Карл (Чарльз) нар нас барав. Үүнээс шалтгаалан германд үлдсэн байсан ганц хүү Теодор нь Нью-Йорк дахь үйлдвэрийнхээ захирлын ажлыг авахаар болсон учраас мөн л АНУ руу шилжсэн бөгөөд герман дахь үйлдвэрээ хамтран эзэмшигч Гротрианд 20.000 талераар заржээ. Брауншвайг дахь үйлдвэрээс нь Гротриан-Штайнвег компани бий болов.
1871 оны хоёрдугаар сарын 7 Хайнрих Штайнвег 74 насандаа нас нөгчив. Түүний хамгийн том хүү К. Ф. Теодор болон удаах хүүхдүүд Вилхелм (англижсан нэр нь William буюу Уильям), Альберт нар компанийн удирлагаар очлоо. Вилхелмийн мэдэлд компанийн хөрөнгийн ихэнх нь байх учраас тэр удирдлагын зөвлөлийн дарга, дүү нь үйлдвэрийн дарга, Теодор нь зохион бүтээгчийн албатай. Штайнвэй компанийн түүхэнд Вилхелм маркетингийн сод ухаантнаар үлджээ. Учир Вилхелм Steinway Hall буюу Штайнвэй концерт ба жүжгийн танхимыг үндэслэснээс гадна, ах Теодорын хамт 1880 онд Хамбург хотод салбар үйлдвэрээ нээсэн байна.
Штайнвэй нь үүнээс гадна британи, итали, прусси, саксон, осман, испани, норвеги, швед, хаант орос зэрэг улсын хааны ордны нийлүүлэгч байв.
Штайнвэй компани
Штайнвэй хөвгүүдийнхээ хамтаар АНУ-д үйлдвэрлэсэн анхны тафел төгөлдөр хуураа германд үйлдвэрлэж байсан үйлдвэрлэлийн дугаараа үргэлжлүүлэн тафел төгөлдөр хуур 483 дугаар гэсэн өгчээ. Тухайн үед энэхүү тафел төгөлдөр хуур нэгдсэн улсад нэлээд түгсэн төгөлдөр хуур байв.
1856 онд тэд америкт анхны гранд төгөлдөр хуураа үйлдвэрлэсэн ба тэр нь шулуун утаст хэмээн нэрлэгддэг төгөлдөр хуур байв.
1903 онд тус компани 100.000 дахь төгөлдөр хуураа үйлдвэрлэсэн нь концертын зориулалттай, гранд төгөлдөр хуур байсан бөгөөд үүнийгээ АНУ-ын ард түмэн зориулан бэлэг болгон өгсөн нь 35 жил Цагаан ордонд ашиглагдсан байна. 1938 онд тус төгөлдөр хуурыг 300.000 дугаартай мөн л концертын зориулалт бүхий гранд төгөлдөр хуураар сольсон нь өнөөг хүртэл ашиглагдаж байгаа аж.
Эшлэл
Ангилал:1853 онд үүсгэн байгуулагдсан Ангилал:Оросын хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Төгөлдөр хуур үйлдвэрлэгч Ангилал:Пруссийн хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Италийн хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Норвегийн хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Португалын хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Испанийн хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Их Британийн хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Румыны хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Шведийн хааны ордны нийлүүлэгч Ангилал:Тансаг зэрэглэлийн бараа үйлдвэрлэгч Ангилал:Хөгжмийн зэмсгийн маркийн нэр Ангилал:Нью-Йоркийн хөгжим Ангилал:Хамбургийн хөгжим Ангилал:Нью-Йорк хотын үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж Ангилал:Хамбургийн үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж
Дагвадоогийн Амарсанаа
Дагвадоогийн Амарсанаа (1965 оны 12 сарын 10-нд Баянхонгор аймгийн Баянхонгор суманд төрсөн) нь Монголын улс төрч, төр нийгмийн зүтгэлтэн, 2008-2012 онд Баянхонгор аймгийн засаг даргаар ажиллаж байсан хүн.
Боловсрол
Д.Амарсанаа 1973-1983 онд Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 10 жилийн Номгон дунд сургууль, 1992 онд ОХУ-ын Эрхүү хотын Улсын их сургуульд элсэж хуульч мэргэжлээр 1997 онд төгссөн. 2004-2005 онд "Улаанбаатар хотын "Эрдэм" их сургуулийг Бизнесийн удирдлагын магистр, 2005 онд Удирдлагын академийг төрийн удирдлагын менежер мэргэжлээр тус тус дүүргэсэн.
Эрхэлсэн ажил
Д.Амарсанаа ажил хөдөлмөрийнхөө гарааг 1983 оноос эхэлж, 1983-1984 онд Баянхонгор сумын 10 жилийн хоёрдугаар дунд сургуульд лаборант, 1984-1985 онд Баянхонгор сумын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуульд багш, 1996-2000 онд Баянхонгор аймгийн Төрийн хянан шалгах хорооны Хянан байцаагч, 2000-2004 онд Баянхонгор аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тэргүүлэгч, 2000-2008 онд Баянхонгор аймгийн Нийгмийн даатгалын хэлтсийн дарга, 2008-2012 онд Баянхонгор аймгийн Засаг дарга, 2016-2022 онд Баянхонгор аймгийн Хөдөлмөр халамжийн үйлчилгээний газрын даргаар ажиллаж байв.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Баянхонгорын засаг дарга Ангилал:Баянхонгорын хүн Ангилал:1965 онд төрсөн
Буянхэрмиш
Буянхэрмиш нь Хонгирад аймгийн хүн. Хубилай хааны ууган ач хүү Гамалагийн их хатан байсан. Түүний талаар Юань улсын сударт тэмдэглэхдээ: "Гамалагийн богдын үзэсгэлэнт хэвт ёст төрийн хатны нэр Буянхэримиши хэмээмүй. Гамалагийн Шань сьи дэх ордондоо байх үед хатныг буулгаж авчээ. Есөнтөмөр хааныг төрүүлэв" гэжээ. Есөнтөмөр хаан 1324 онд хатан эхдээ Богдын элэгсэг хэвт ёст төрийн хатан хэмээх хүндэт өргөмжлөл хүртээж, навчит өргөмжлөлийн хамт өвгөдийн сүмд Сяньзун Гамалагийн тахилын харшид оруулж тавьсан. 1328 онд Тугтөмөр хаан, улс төрийн шалтгаанаар Гамала хаан, Буянхэрмиш хатны тахилыг эвдүүлжээ.
Эшлэл
Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:14-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Юань улсын хатан Ангилал:Хатан
Алтай нисэх буудал
Алтай нисэх буудал нь Монгол улсын Говь-Алтай аймгийн төв Алтай хотод үйлчилдэг нисэх буудал юм. Алтай хотоос баруунш 2 km зайд байрлана.
Эшлэл
Ангилал:Алтай хот Ангилал:Монголын нисэх онгоцны буудал Ангилал:Азийн нисэх онгоцны буудал
Линда Хант
Линда Хант (Lydia Susanna Hunter; Лидиа Сюзанна Хантер, Linda Hunt, 1945 оны дөрөвдүгээр сарын 2-нд Нью-Жерси мужийн Морристаун хотод төрсөн) — Америкийн эмэгтэй жүжигчин.
Замналын товчоон
Лидиа Хантер төгөлдөр хуурын багш, газрын тосны бизнесмэний гэр бүлд дүүгийнхээ хамтаар өсч торнижээ.
Роберт Олтмений «Попай»-д анхлан тоглосон Линда Питер Уирийн зохиолоос сэдэвлэсэн «Түгшүүрт он жил»-д (1982) эрэгтэй туслах дүрээр 'Оскар гардсан анхны эмэгтэй жүжигчин'. Тайзны урлагаар хоёр «» гардан, «Тони»-д дэвшсэн.
«Тэнгисийн цагдаа: Лос-Анжелес» (2009) сериалын Хенриетт «Хэтти» Ланжийн дүрээр «Teen Choice Award»-д дэвшив.
145 сантиметр одой биетэй Линда Хант — 1987 онд ижил хүйстэн гэдгээ зарлажээ.
Түүний тоглосон «Цэцэрлэгийн цагдаа» (1990), «Аянгагүй бороо» (1992), «Загварынхан» (1994), «Покахонтас» (1995), «Покахонтас 2: Шинэ дэлхийгээр аялсан нь» (1998), «Тэмээлзгэнэ» (2002) бүтээлүүд алдартай.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1945 онд төрсөн
Батцэндийн Пүрэвсүх
Батцэндийн Пүрэвсүх (1948 онд төрж — 1991 онд нас барсан) нь Монгол Улсын Төрийн шагналт, Монголын урчуудын эвлэлийн шагналт зураач.
Намтар
Б.Пүрэвсүх нь 1948 онд Төв аймгийн Алдарбаян суманд төржээ. Зураач Б.Пүрэвсүх нь ЗХУ-ын И.Е.Репинийн нэрэмжит уран зураг, уран баримлын академд суралцаж төгссөн. ЗХУ-ын Ардын зураач В.И.Орешниковын урланд суралцжээ.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Монголын уран зураач Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Төвийнхөн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1948 онд төрсөн Ангилал:1991 онд өнгөрсөн
Сяо Дахэн
Сяо Дахэн (1532-1612) (хятадаар:萧大亨, пиньинь:Xiāo dàhēng) (өргөсөн нэр нь Ся Чин (夏卿), цол нь Юэ Фөн (岳峰)) болбоос Хятадын Мин улсын сүүл үед амьдарч байсан бичгийн түшмэл, төрийн сайд байсан хүн юм. Исүжи буюу Монголын зан суртахууны тэмдэглэлийг бичжээ.
Бүтээл
Сяо Дахэн амьд ахуйдаа хэд хэдэн ном шастир бичжээ. Үүнд:
Эшлэл
Ангилал:1532 онд төрсөн Ангилал:1612 онд өнгөрсөн Ангилал:Хятадын улс төрч
Агвааны Тэгшээ
Агвааны Тэгшээ нь (1962 онд төрсөн, 2011 онд нас барсан) Монгол Улсын бөх судлаач, бөхийн шилдэг онигоо чин, Зууны манлай онигооч, үндэсний бөхөөр цэргийн начин цолтой, самбо, жүдо бөхийн спортын мастер, бөхийн тухай хэвлэн нийтлэгч.
Намтар
Бөх овогт Агвааны Тэгшээ нь 1962 оны 9 сарын 4-д Архангай аймгийн Цэцэрлэг суманд төржээ. Айлын зургаан хүүхдийн дөрөв дэх нь болж төрсөн бөгөөд эмээ өвөөгийн гар дээр өссөн байна. 1979 онд цэрэгт татагдаж, цэргийн албанаас биеийн тамир, спортын “Хүч” нийгэмлэгт шилжиж байжээ. 1980-1983 оны хооронд хуучнаар НАХЯ-ны харьяа Цэргийн дунд сургуулийн улс төр, хилийн цэргийн ангийг төгссөн юм.
Ажил эрхлэлт
1978 онд “Хөдөлмөр” сонинд анх хулгар Нацагийн тухай бичиж хэвлэн нийтлэх ажлаа эхлүүлжээ.
“Таван цагариг” сонинд 14 орчим жил бөхийн тухай нийтлэл бичжээ.
Гавьяа Шагнал
Улс, хотын Аварга Шалгаруулах Тэмцээний 30 гаруй медальтай.
Ангилал:Цэргийн начин Ангилал:Цэцэрлэгийн хүн Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1962 онд төрсөн Ангилал:2011 онд өнгөрсөн
Жаред Хассельхофф
Жаред Хассельхофф (жинх. Жаред Виктор Хэннеган, Jared Hasselhoff, Jared Victor Hennegan, 1971 онд 8 сарын 5 төрсөн) - Америкийн хөгжимчин, „Бладхаунд Гэнг“-ийн аргил гитарчин, туслах хоолой.
Израилын төв дүүрэг
Төв дүүрэг (еврей. מְחוֹז הַמֶּרְכָּז; араб. المنطقة الوسطى) нь Израилын засаг захиргааны долоон дүүргийн нэг юм. Төв дүүргийн засаг захиргааны төв нь Рамла, хамгийн том хот нь Ришон-ле-Цион юм. Талбай нь 1,293 км². Петах Тиква, Рамла, Шарон, Реховот гэсэн 4 дэд дүүргүүдэд хуваагддаг.
Хүн ам
Израилийн Статистикийн төв товчооны мэдээллээр дүүргийн хүн амын тоо 2018 оны байдлаар 2,157,500 байна:
Эшлэл
Ангилал:Израилын дүүрэг Ангилал:Израилын Төв дүүрэг
Михаил Ходорковский
1995-2003 онд оросын газрын тосны "ЮКОС" компанийн хамтран эзэмшигч бөгөөд тэргүүнээр ажиллаж байсан. 2003 оны 10-р сарын 25-нд ОХУ-ын эрх баригчид мөнгө завшсан, татвараас зайлсхийсэн хэргээр баривчилсан байна. Баривчлагдах үедээ тэрээр дэлхийн хамгийн баян хүмүүсийн нэг байсан бөгөөд түүний хөрөнгө 15 тэрбум ам.доллараар үнэлэгдсэн байв.
Михаил Ходорковскийг шүүсэн явдлыг Оросын болон олон улсын олон нийтийн дунд маргаантай хүлээж авсан: зарим нь түүнийг шударгаар ялласан гэж үздэг бол зарим нь улс төрийн шалтгаанаар хэлмэгдсэн "ухамсрын хоригдол" гэж үздэг байна.
Суллагдсаныхаа дараа тэрээр гэр бүлийнхээ хамт Швейцарьт оршин суух зөвшөөрөл авч суурьшсан байна. Ходорковскийн нэр дээр хэд хэдэн компани Женевт бүртгэлтэй байдаг. Forbes сэтгүүл түүний хөрөнгийг 600 сая доллараар үнэлсэн байна.
2016 оны байдлаар тэрээр Лондон д байнга амьдарч байгаа ажээ. Ангилал:Оросын тэрбумтан Ангилал:Оросын бизнесмен Ангилал:1963 онд төрсөн Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын гишүүн Ангилал:Оросын тэрс үзэлтэн Ангилал:Москвагийн хүн
Гоа
Гоа (лат-га. Goa) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн өрнөд биед оршдог муж.
3702 км² газар нутаг, 1.5 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь конкан.
Газар зүй
thumb|left|140px|Нутгийн хуваарь Гоа нутаг бол Энэтхэг дотроо харьцуулахад нутаг дэвсгэр бага муж юм.
Энэтхэгийн хойгийн өрнөд хэсэг, Арабын тэнгисийн эрэгт оршдог.
Эргийн урт - 101 км. Нутгийн бие өмнөөс умарш 105 км урт, баруунаас зүүнш 65 км өргөн.
Гоа нутаг дотроо өмнөд, умард хоёр тойрогт хувагдана.
Энэтхэгийн өрнөд хэсгийн Конкан хэмээх эрэг газрын нэгэн багахан зай Гоад хамаарагддаг.
Тэнгисийн эрэг, Өрнө Гатын нуруу, Декканы тэгш өндөрлөг гэж гурван янз тогтоцтой.
Нутгийн хамгийн өндөр цэг нь Сонсогор уул (1167 м). Мандави, Зувари мэтийн гол горхитой.
Хүн ам зүй
62% нь хот газар оршин суудгаар мужуудын хотжилтын эрэмбээр 1-р байрт ордог.
1987 оны хууль ёсоор конкан хэл албан ёсны ганц хэл юм. Гэвч марати хэлийг хэрэглэх хэрэг гардаг.
Хүн амын төрөлх хэлийг үндэслэвэл: 61% конкан, 19% марати, 7% каннада, 5% хинди хэлтэй.
Хот суурин
Гол хот (2011 оны байдлаар):
USB-C
thumb||USB C залгуур USB-C залгуур нь өмнөх USB 2 ба USB 3-ийн шинэчилсэн илүү өндөр хүчин чадалтай залгуурын технологи 2015 оноос эхлэн шинэ компьютерууд ба гар утаснуудад нэвтэрч байна. Үүнийг мөн USB 3.1 гэж нэрлэдэг. USB C нь 20 гигабит/секунд дата дамжуулдаг бөгөөд 100 ватт хүртэл цахилгаан цэнэг дамжуулдаг. Хэмжээ 8,4мм х 2,6мм, 24 зүүний контакттай.
Гоа
Түүх
Гоа нутаг Дели, Вижанагар, Гулбарга, Бижапурийн эзний мэдэлд орж явсаар 1510 онд Португалын мэдэлд орж, Португалийн Энэтхэг дэх колонийн төв болжээ.
USB-C
USB C залгуурт өмнөх USB 2, USB 3-ийг адаптераар залгаж болно нэмээд HDMI, Thunderbolt, MHL, Ethernet зэрэг ихэнх залгуурнууд энгийн адаптераар орох буюу тухайн комьпютерын 1-2ш USB C залгууранд бараг бүх зүйл ажиллах юм.
Гэхдээ USB C залгууртай байлаа гээд тухайн гар утас ба зөөврийн компьютерт бүх зүйл ажиллана гэсэн үг биш үйлдвэрлэгч бүрийн зааврыг хэрэглэгч анхааралтай унших ёстой юм.
Гоа
Түүх
1947 онд Энэтхэг улс тусгаар тогтнож Энэтхэгийн хойг дахь Португалын колонийг Энэтхэг улсад шилжүүлэн өгөхийг шаардахад Португал зөвшөөрөхгүй Энэтхэг дэх салангид байгаа хэд хэдэн колони сууринаа цэргээр сахин хамгаалжээ.
USB-C
2015 оны сүүлээс гарсан цөөнгүй ухаалаг утаснууд мөн USB C залгууртай гарч эхэлсэн.
Гоа
Түүх
1961 онд Энэтхэгийн цэрэг Португалын колони Гоа, Даман, Диуг зэрэг дайран эзэлж авсан ба улсаас шууд захирах холбооны нутаг гэсэн нутаг болгожээ.
Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөл
Тусгаар улсуудын хамтын нөхөрлөлийн /ТУХН/ улсууд нь хуучин ЗХУ-ын бүрэлдхүүнд багтаж байсан орнуудын хамтын ажиллагааны харилцааг зохицуулах ёстой бүс нутгийн олон улсын байгууллага юм. ТУХН нь улсын дээрх улс биш бөгөөд сайн дурын үндсэн дээр нэгдсэн байгууллага юм. Армени, Казахстан, Молдав, Орос, Узбекистан, улсууд тус Хамтын нөхөрлөлийн гишүүн улсууд юм.
Эшлэл
Ангилал:Улс төрийн байгууллага Ангилал:Олон улсын байгууллага  Ангилал:1991 онд байгуулагдсан
USB-C
Дэмждэг систем
USB C-г дараах системүүд дэмжинэ (хүлээн авч ажиллана):
Цахим холбоос
Ангилал:Intel Ангилал:USB
Гоа
Түүх
1974 онд Португалын төр засгаас Гоаг харьяалах Энэтхэгийн бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрсөн.
1987 онд Гоа холбооны нутаг гэсэн засаг захиргааны нэгжээ больж муж гэсэн нэгж бүхий нутаг болов.
Зураг
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс Ангилал:Португалын Энэтхэг дэх колоничлолын түүх
Тайланд дахь хятадууд
Тайланд дахь хятадууд нь Тайландад суурьшсан Хятад гаралтай хүмүүс.
Хятадын худалдаачид V-VI зуунд Тайландад далайгаар ирж худалдаа арилжаа хийдэг байсан гэдэг боловч энэ тухай түүхийн сурвалж хомс байдаг харин XIII дугаар зуунаас хойш /эрэгтэй/ хятадууд ирж суурших болсон байна. Сүүлд 1776 онд Бирмчуудыг хөөж Сиамын хаанаар 1768 өргөмжлөгдсөн Таксин хятад цагаачийн хүүхэд байжээ. Тайландчууд үндэсний баатар хэмээн ихэд өргөмжилдөг Таксин хаан болмогц умард хөрш Хятадтай харилцаагаа өргөжүүлж хятадуудыг Тайландад суурьшихад ихээхэн дэмжлэг үзүүлэн нөлөөлсөн гэж үздэг.
Эхний үеийн хятад цагаачид голдуу эрэгтэйчүүд байсан учраас тай хүүхнүүдтэй гэрлэж улмаар төрсөн эрлийз хүүхдүүдийг нь “синотай” буюу тай хэлээр “лук-тин” гэж нэрлэдэг ажээ. Тайланд дахь хятад иргэдийн тоо 1825 онд 230 мянга байснаа ХХ дугаар зууны эхээр хятад эмэгтэйчүүд олноор цагаачилж холимог гэр бүлүүд цөөрч хятад цагаачдын тоо өссөөр 1910 оны хүн амын толлогоор 792 мянгад хүрч байжээ. 1930-1950 онуудад хятад цагаачдыг гарал үүслээр ялгаварлах, тайланд нэртэй болохыг эрх баригчид шаардсан зэргээс олон хятад иргэд гарал үүсэл, хэл соёлоосоо холдсоор уусах үйл явц газар авчээ.
Өнөөгийн Тайландын 70,5 сая хүн амын хятад гаралтай 9,5 сая иргэдийн дийлэнх нь Гуандун мужаас гаралтай байдаг байна. Азийн санхүүгийн 1997 оны хямралаас өмнө Тайландын томоохон 15 банкны 12 нь хятад гаралтай иргэдийн өмч байсан бол хямралын дараа хятадын томоохон банк санхүүгийн компаниуд хаалгаа барьж эсвэл тайчуудад эзэмшлийн эрхээ шилжүүлсэн байна.
Тайланд 2017 онд 35 сая 382 мянган гадны жуулчин хүлээн авсан бөгөөд тэдний 9,8 сая нь хятад жуулчид байжээ.
Худалдаа: НҮБ-ын “COMTRADE” мэдээллийн сангийн мэдээгээр 2017 онд Тайданд БНХАУ-д 41,6 тэрбум.ам.долларын экспорт гаргаж, Хятадаас 37,182 тэрбум ам.долларын бараа импортоор оруулсан байна. Ангилал:Хятадын диаспора +
2017 оны Өвөрхангай аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулсны 811 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 106 жил, Ардын хувьсгалын 96 жил, Өвөрхангай аймаг байгуулагдсаны 86 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаан /2017.07. 09-10/-д улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын өсөх идэр начин Ш.Батхуяг, улсын начин Даш.Батбаяр, П.Ганхүү нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
1.у.ө.и.н Ш.Батхуяг -  а.з О.Бундхорол
2. у.н Даш.Батбаяр -  с.з Б.Мөнх-Алдар
3.у.н П.Ганхүү - с.з Г.Цэнддорж
4. а.з Д.Мөнхболд - с.з П.Авирмэд
5.а.з Д.Дарханбаатар - с.з А.Батнасан
6.а.з М.Даваасүрэн - с.з Н.Даваадорж
7.а.х Х.Энхчулуун - а.н О.Цээбалдовжир
8.а.х О.Наранбаатар - а.х Б.Цэдэнсодном
Зургаагийн даваа
1.а.з О.Бундхорол - с.з Б.Мөнх-Алдар
2. а.з М.Даваасүрэн - с.з П.Авирмэд
3.а.х Б.Цэдэнсодном - с.з А.Батнасан
4.а.н О.Цээбалдовжир - с.з Г.Цэнддорж
Долоогийн даваа
1.а.з М.Даваасүрэн - с.з Б.Мөнх-Алдар
2. а.х Б.Цэдэнсодном - с.з Г.Цэнддорж
Наймын даваа
1.а.з М.Даваасүрэн - а.х Б.Цэдэнсодном
#
Дамдинсүрэнгийн Оюунтүлхүүр
Оюунаа (オユンナ, Оюунна) хэмээх тайзны нэрээр Японд алдаршсан Дамдинсүрэнгийн Оюунтүлхүүр (1975 оны 11 сарын 10-нд Улаанбаатарт төрсөн) нь Монголын дуучин, ая зохиогч юм.
Намтар
1990 оны 12 сарын 31-нд, Эн-Эйч-Кэй телевизийн оны шилдэг дуунуудыг багтаасан шинэ жилийн нэвтрүүлэг "Коохакү Үта-гассэн"-д тэр үедээ түүхэнд хамгийн залуу оролцогч болж байсан.
1992 онд Хөгжмийн бүжгийн дунд сургуулийн төгөлдөр хуурын анги, 1994 онд Доохо ахлах сургуулийн хөгжмийн анги, 1998 онд Нагоягийн хөгжмийн их сургуулийн төгөлдөр хуурын ангийг дүүргэсэн.
2005 онд Нагоягийн хөгжмийн их сургуулийн Байгаль орчны судалгааны хүрээлэнд магистрын зэрэг хамгаалсан.
Тэрээр өөрийн 1997 онд байгуулсан "Оюунтүлхүүр" сангаараа дамжуулан хүүхдүүдэд тусалдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Дуу зохиогч Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан Ангилал:Японы их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1975 онд төрсөн
Онгийн хийд
Онгийн хийд буюу Гүнджамбаалин хийд (Хотол өглөгч) нь Дундговь аймгийн Сайхан-Овоо сумын нутагт, Онги голын эрэг, Сайхан-Овоо уулын энгэрт байх туурь юм. Хутагт лам Ишдоньлхүндэв, түүний шавь Барь лам Дамцагдорж нар 1760-1810 оны хооронд бариулжээ. Оргил үедээ 1000 гаруй лам хуврагтай, Халхын томоохон сүм хийдийн нэг байсан тус хийдийн туурь Сайхан-Овоо сумын төвөөс өмнө зүгт 18 км зайд оршино. Тус хийдээс 15 км зайтай, мөн Онгийн голын эрэг дагуу "Хошуу хурлын хийд" хэмээх бас нэгэн хийд байсан бөгөөд Онгийн хийдийн баруун жигүүрийн Хутагт ламын хийд, зүүн жигүүрийн Хамба Дамцагдоржийн хийдүүдийг хамтад нь "Онгийн гурван хийд" гэж нэрлэж байжээ. Онгийн хийдэд 4 сургалтын дацан хийд байсан бөгөөд шашны гүн ухаан, нууц тарни бясалгал, анагаах ухаан буюу мамба, тоон ухаан буюу математикийн чиглэлийн сургалтууд явуулдаг байжээ.
Хэлмэгдүүлэлт
Сүмийн сүүлчийн Хамба лам Лувсандорж 1937 онд баригдсан бөгөөд хийдийг 1939 онд бүрэн нураасан юм. Хийдийн 200 гаруй лам цаазлуулж, олон арван лам шоронд хоригдсон.
Дурсгал
Онгийн хийдийн туурийн дэргэд 2001 онд гэр музей байгуулагдсан. 2004 онд хийдийн нэгэн сүмийг сэргээн засварлаж ашиглалтад оруулжээ.
Ангилал:Монголын буддын шашны хийд Ангилал:Монгол дахь туурь Ангилал:1760-аад онд барьсан Ангилал:1930-аад онд сүйтгэсэн Ангилал:Дундговь аймаг
Касым-Жомарт Токаев
Касы́м-Жома́рт Кеме́левич Тока́ев (казах. Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев; Qasym-Jomart Kemelūly Toqayev; 1953 оны 5 дугаар сарын 17-нд ЗХУ-ын ЗСБНКазУ-ын Алма-Ата хотод төрсөн) Казахстан улсын төрийн зүтгэлтэн, тус улсын Ерөнхийлөгч.
2019 оны 6 дугаар сарын 9-нөөс (2019 оны 3 дугаар сарын 20-ноос 6 дугаар сарын 8-ны өдөр хүртэл үүрэг гүйцэтгэгч байсан) Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхийлөгч бөгөөд Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч. 2022 оны 1 дүгээр сарын 5-наас Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Аюулгүйн Зөвлөлийн дарга. 2021 оны 11 дүгээр сарын 23-наас улс төрийн "Нур Отан" намын дарга.
2013-2019 онд БНКазУ-ын парламентын Сенатын дарга.
2011-2013 онд НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргын орлогч бөгөөд НҮБ-ын Женев дахь салбарын Ерөнхий захирал.
1994-1999, 2002-2007 онуудад БНКазУ-ын Гадаад хэргийн сайд. Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд цолтой. Улс төрийн ухааны доктор.
Намтар
Түүний эцэг, ЗХУ-ын Аугаа эх орны дайны ахмад дайчин, казахын нэрт зохиолч Кемель Токайевич Токаев (1923-1986) Казахстаны ЗХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Тэргүүлэгчдийн гишүүн, Казахстаны Зохиолчдын эвлэлийн гишүүн байжээ. Эх нь Турар Шабарбаева (1931-2000), Алма-Ата хотын Гадаад хэлний багшийн дээд сургуульд ажиллаж байсан.
1970 онд ЗХУ-ын ГХЯ-ны МГИМО-д элсэн орж, 5 дугаар ангидаа БНХАУ-д суугаа ЗХУ-ын Элчин сайдын яамнд дипломын өмнөх зургаан сарын дадлага хийсэн.
1975 онд сургуулиа дүүргээд ЗХУ-ын ГХЯ-нд ажилд орж, Бүгд Найрамдах Сингапур улсад ЗХУ-ын Элчин сайдын яаманд ажиллахаар томилогдсон.
1983 онд БНХАУ-ын Бээжингийн Хэл зохиолын хүрээлэнд 10 сарын дадлага хийсэн.
1984-1985 онд ЗХУ-ын Гадаад хэргийн яаманд ажиллаж байгаад Бээжин дэх ЗХУ-ын Элчин сайдын яаманд 1991 он хүртэл хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга, нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, зөвлөхөөр ажиллаж байжээ.
1991 онд ЗХУ-ын ГХЯ-ны Дипломатын Академид ахлах дипломат ажилтнуудын мэргэжил дээшлүүлэх курст элсэн сурсан.
1992 онд шинээр буй болсон Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Гадаад хэргийн дэд сайдаар томилогдсон.
1999 оны гуравдугаар сард Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Шадар сайд болсон.
1999 оны аравдугаар сард парламентын зөвшөөрлөөр Бүгд Найрамдах Казахстан Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигаар Ерөнхий сайдаар томилогдсон байна.
2019 оны 6 дугаар сарын 9-ний өдрийн ээлжит бус Ерөнхийлөгчийн сонгуульд 70,96 % санал авч ялалт байгуулсан.
2022 оны 1 дүгээр сарын 2-ны өдөр Казахстанд шингэрүүлсэн хийн үнэ огцом хоёр дахин нэмэгдсэний улмаа сэсэргүүцлийн жагсаал болж үймээн самуун болж хувирсан. Удалгүй жагсагчид эдийн засгийн шаардлагаас улс төрийн шаардлага тавьж улс орны удирдлагыг огцруулах шаардлагад шилжсэн юм. Улмаар 1 дүгээр сарын 5-нд Ерөнхийлөгч К.Токаев Казахстан даяар онц байдал зарлаж, Аскар маины тэргүүлсэн Засгийн газар, Н.Назарбаевыг Аюулгүйн байдлын Зөвлөлийн даргын албанаас огцруулж өөрөө тэр албан тушаалд очсоныг мэдэгдэв.
Гэр бүл
Салсан эхнэр: Надежда Давыдовна Токаева (1957 онд төрсөн).
Хүү: Тимур Касымжомартович Токаев (1984 онд төрсөн). Улс төрийн шинжлэх ухааны дэд эрдэмтэн; бизнес эрхэлдэг. Газрын тосны салбарын томоохон бизнес эрхлэгч (Аби Петролиум Капитал). Тэрээр мөн өөрийн өвөө Кемел Токаевын нэрэмжит буяны санг тэргүүлдэг.
Хоёр дахь хүү: Манира Касымжомартович Токаев (1987 онд төрсөн).
Эмэгтэй дүү: Карлыгаш Кемелевна Токаева (1960 оны 9-р сарын 22-нд төрсөн), улс төрийн шинжлэх ухааны дэд эрдэмтэн.
Ангилал:Казахстаны ерөнхийлөгч Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Казахстаны ерөнхий сайд Ангилал:Казахстаны гадаад хэргийн сайд Ангилал:Казахстаны сенатч Ангилал:НҮБ-ын тэргүүн Ангилал:Москвагийн Олон Улсын Харилцааны Улсын Хүрээлэнгийн төгсөгч Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (3-р зэрэг) Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Казахууд Ангилал:1953 онд төрсөн
Очирбат
Очирбат нь монгол эрэгтэй хүний нэр. "Алмааз" гэсэн утга бүхий төвөд үгээс гаралтай Очир гэдэг нэрэнд Бат хэмээх монгол нэрийг залгаж бүтээсэн нэр.
Алдартай хүмүүс
Ангилал:Монгол хүний нэр
Бладхаунд Гэнг
Бладхаунд Гэнг (Bloodhound Gang) нь америкийн рок-хамтлаг юм.
=Цомгууд==
Хуучин гишүүд
Ангилал:АНУ-ын хамтлаг Ангилал:Кроссовер хамтлаг Ангилал:Рок хамтлаг Ангилал:Комет шагналтан (Герман) Ангилал:Эxо-Поп шагналтан
Лувсаншаравын Намхайцэрэн
Намтар
Л.Намхайцэрэн нь 1913 онд Нийслэл Хүрээнд төржээ. Тэрбээр 1921-1926 онд хотын анхны бага, дунд сургуульд суралцаж, 1926-1930 онд Герман улсад дунд сургуульд суралцан төгсжээ.
Л.Намхайцэрэн 1930 онд эх орондоо эргэн ирээд дөнгөж байгуулагдсан Монгол, Зөвлөлтийн хувь нийлүүлсэн тээх нэвтрүүлэх “Монголтранс” газрын Зам барилгын хэлтэст дагалдангаар орж 1938 он хүртэл ажиллахдаа аравны дарга, техник, ангийн дарга, гүүр барилгын даамал, инженер зэрэг ажлыг хийж явжээ. Эл хугацаанд Хэнтий аймгийн Хурхын голд 24 метр гүүр, Алтанбулаг хотын Ивцэг голд 6 метр гүүр босгож, Хэнтий аймгийн Ламын хүрээний хуучин гүүрийг 40 метр урт болгож, 1935 онд Хэрлэнгийн Мэлзийн ам хавьцаа 171 метр урт гүүр, 1936 онд Онгийн гүүр, 1937 онд Хэрлэнд 137 метр урт гүүр барьж байгуулсан аж. Түүнчлэн Их тэнгэрийн амнаас Зайсангийн ам хүртэл Туул голын эрэг дагасан зам тавих ажлыг гардан хийсэн анхны зам гүүрийн инженер байлаа. Тэрбээр эх орны өнцөг булан бүрт очиж даац, хэмжээ, тулгуур бүрийг нь нарийн тооцоолсон олон арван гүүр бүтээн босгосон нь тухайн үеийн улс орны нийгэм, эдийн засагт үнэлж баршгүй хувь нэмэр оруулсан юм.
Л.Намхайцэрэн нь зам гүүрийн инженерээр ажиллах завсраа 1935 онд Улсын төв театрт С.Буяннэмэхийн зохиол “Гурван хорын хүлээс” жүжгийн тайз чимэглэлийг зурсан бөгөөд Монголын театрын тайзны урлагийн анхны уран зураач болох уран бүтээлийн гараагаа ийнхүү эхэлсэн байна. Тэрбээр 1947 онд Улсын хөгжимт драмын театрын ерөнхий зураачаар томилогдон 1963 он хүртэл ажиллахдаа Э.Оюуны “Дэнсмаа”, Д.Намдагийн “Шинэ  зам”, “Оролмаа”, Ч.Ойдовын   “Зам”,  “Жаргалыг  хүссэн  Мөнхөө”, Ч.Чимидийн “Босгон дээр”, “Арын албаныхан” зэрэг  20 орчим үндэсний драмын жүжиг, А.Островскийн “Аянга”, Софоклын “Эдип хаан”, М.Горькийн “Егор Булычевынхан” зэрэг 10 орчим сонгодог драмын жүжгийн тайз чимэглэл, хувцасны зураг загварыг зурсан нь театрын урлагийн шастирт тодоор тэмдэглэгдэн үлдсэн билээ.
Тэрбээр багаасаа хийл хөгжим тоглож сурсаны хүчинд 1940-1945 онд Улсын циркд хөгжимчин, хөгжим ангийн эрхлэгчээр ажиллахын зэрэгцээ тоглолтын зарлал бичиж, тайз чимэглэл, хувцасны зураг зурж, циркийн барилгын дотоод зохион байгуулалт, дотор чимэглэлийг нь хийж гүйцэтгэжээ. Улсын циркийн анхны хийлч, жааз хөгжмийн оркестрийг үндэслэн байгуулагчийн нэг хэмээн монгол циркийн түүхнээ мөнхрөн үлдсэн хүний нэг нь Л.Намхайцэрэн юм.
Тэрбээр 1942 онд Зураг урлалын газар байгуулагдахад зургийн дугуйланд багшилж, дүрслэх урлагийн анхны үзэсгэлэнгээс эхлэн ойн баярын үзэсгэлэнгүүдэд тогтмол оролцохын зэрэгцээ хөдөө орон нутагт зураг урлалын салбарууд байгуулагдахад хөдөөгийн урчуудад мэргэжил эзэмшүүлэх түр сургуулийг удирдан зохион байгуулж байжээ. Түүнчлэн 1945-1947 онд Зураг урлалын газрын даргаар ажиллаж байсан төдийгүй энэ үедээ нийслэлийн төв талбайд жанжин Сүхбаатарын хөшөө бүтээн босгох ажлыг богино хугацаанд удирдан  зохион байгуулж, амжилттай гүйцэтгэжээ. Тэрбээр “Партизанууд”, “Шивээ Хиагтыг авахад”, “Говийн заг”, “Оюутнууд говьд”, “Тоглолтын өмнө” зэрэг 30 гаруй том хэмжээний бодит зургийн бүтээлүүд туурвисан нь өдгөө Уран зургийн галерейн алтан сан хөмрөг болон Дүрслэх урлагийн музей, Улаанбаатар хотын музей зэрэг газруудад үнэт өв болон хадгалагдаж байна.
Л.Намхайцэрэн нь 1950 онд ЗХУ-д Театр урлагийн дээд курст суралцаж төгсөөд Улсын драмын театрын ерөнхий зураач, Улсын Дуурь Бүжгийн Театрын дарга, ерөнхий зураач, Соёлын яамны орлогч сайд зэрэг удирдах албан тушаалын алба хашиж явсан нийгэм, соёлын нэрт зүтгэлтэн байв.
Соёл урлагийн салбарт оруулсан түүний хувь нэмэр, гавьяа зүтгэлийг төрөөс өндрөөр үнэлэн 1956 онд Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн цол олгож, “Ойн савдаг”, “Буурал бүсгүй” зэрэг жүжгийн тайз чимэглэлийг бүтээсэн тул 1959 онд Төрийн шагнал хүртээж, Монголын дүрслэх урлагт он удаан жил ажиллаж үнэтэй хувь нэмэр оруулсан тул 1973 онд Ардын зураач цолоор шагнажээ. Л.Намхайцэрэн нь Монголын анхны зам гүүрийн инженер төдийгүй соёл урлагийн салбарт 50 шахам жил хүчин зүтгэсэн  алтан үеийн нэрт төлөөлөгч, жааз хөгжмийн оркестрийг үүсгэн байгуулагчийн нэг, дүрслэх урлагийн салбарын томоохон зүтгэлтэн, дуурь бүжгийн театрыг үндэслэгч байв.
Жүжиг болон дуурийн зураач
Драмын 30 шахам жүжгийн зураач, ерөнхий зураачаар ажиллажээ. Дуурийн зураачаар
Гавьяа Шагнал
Ангилал:Монголын уран зураач Ангилал:Тайзны зураач Ангилал:Тайз бүтээгч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын ардын зураач Ангилал:БНМАУ-ын хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1913 онд төрсөн Ангилал:1992 онд өнгөрсөн
Борис Акунин
Бориис Акунин (жинхэн нэр Григорий Шалвович Чхартишвили, гүрж. გრიგორი შალვას ძე ჩხარტიშვილი; 1956 оны 5-р сарын 20-нд ЗХУ-ын Гүржийн Зестафони-д төрсөн) -оросын зохилч, япон судлаач эрдэмтэн, уран зохиол судлаач, орчуулагч, олон нийтийн зүтгэлтэн. Мөн Анна Борисова болон Анатолий Брусникин гэсэн нууц нэрээр номоо хэвлүүлж байсан. 2014 оноос Лондон хотод амьдарч байгаа.
Намтар
Тэрээр 1956 онд Эх орны дайнд оролцогч, цэргийн офицер Шалва Ноевич Чхартишвили (1919—1997), Берта Исааковна Бразинская (1921-2007) нарын гэрт Зөвлөлт Гүржид төрсөн бөгөөд 1958 онд тэднийх Москва руу нүүжээ.
Тэрээр 1973 онд англи хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай № 36 сургууль төгсөөд 1978 хүртэл Москвагийн Их сургуулийн дэргэдэх Ази, Африкийн Дээд сургуулийн түүх-хэлзүйн ангид сурч төгссөн байна. Япон, англи хэлнээс уран зохиол орчуулдаг байжээ. Түүний орчуулгаар японы Юкио Мишсима, Кэнзи Маруяма, Яшуши Иноуэ, Масахико Симада, Кобо Абэ, Синъити Хоси, Такэси Кайко, Сёхэй Оока нарын зохиолууд хэвлэгдэж байжээ. Мөн америк, английн уран зохиолууд хэвлэгдэж байжээ (Ти Си Бойл, Малкольм Брэдбери, Питер Устинов нар).
1994-2000 онд оросын "Гадаадын уран зохиол" /Иностранная литература/ сэтгүүлийн ерөнхий редакторын орлогчоор, 20 боть «Японы уран зохиолын Антологи» номны ерөнхий редактороор ажилласан байна.
1998 оноос хойш "Б. Акунин" гэж нууц нэрээр хэвлэгдэх болсон. Түүний "Очир эрдэнийн тэрэг" романы баатруудын нэг  "акунин" (япон. 悪人) "аюултай муу санаатан" гэж орчуулагддаг байна.
2022 оны 3-р сард тэрээр Михаил Барышников, Сергей Гурьев нартай хамтран Украйны дүрвэгсдэд зориулсан хөрөнгө босгох зорилготой "Жинхэнэ Орос" буяны төслийг эхлүүлсэн байна.
Тэрээр өнөөгийн Оросын эрх баригчдыг шүүмжилдэг гэдгээрээ алдартай ажээ. Ангилал:1956 онд төрсөн Ангилал:Москвагийн Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Оросын зохиолч Ангилал:Оросын орчуулагч Ангилал:Москвагийн хүн Ангилал:Гүржүүд Ангилал:Оросын цагаач
Фүжүлэй-роди шаньюй
Хаанчлал
Тэрээр их сууринд суугаад өөрийн хүү Хайтунхуг Хань улсад барьцааны хүн болгон илгээв. Жюмисюг зүүн гарын жүки ванд томилж, Чемочөг зүүн гарын лүли вангаар, Нанжиясыг баруун гарын лүли вангаар томилжээ. Жүки ван бол Хүннүгийн төвийн мужийг захирч, дараагийн шаньюй болоход бэлтгэгддэг хүний цол юм. Зүүн Лүли ван бол зүүн гарын мужийн эзэн. Баруун гарын лүли ван нь баруун гарын мужийн эзэн. Фүжүлэй-роди нь НТӨ 28 онд Чэнди хааны ордонд Исемояныг элчээр илгээжээ. НТӨ 25 онд өөрийн биеэр Чаньань хотод очиж бараалхав. Буцахад нь их хэмжээний хишиг өгч явуулсан байдаг. НТӨ 20 онд Фүжүлэй-роди шаньюй өөд болоход суурийг нь зүүн гарын жүки ван Жюмисю Соусе шаньюй цолтойгоор залгамжилжээ.
Холбоотой өгүүлэл
Ангилал:Хүннүгийн шаньюй Ангилал:МЭӨ 1-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 20 онд өнгөрсөн
Дархадын цагаан загас
Дархадын цагаан загас нь Монголын нутагт амьдардаг нэгэн зүйл загас. Монголчууд хүнсэндээ өргөн дэлгэр хэрэглэх дуртай, цэнгэг усны тус загас нь хажуу хэвлий хэсгээр мөнгөлөг цагаан харагдах тул эртнээс Дархадын цагаан загас гэж нэрлэдэг болсон юм.
Төрөл зүйл
Монгол орны өндөр уулын хүйтэн устай гол, нуурын усанд зохицсон цагаан загасны дөрвөн зүйл бий.
Биеийн бүтэц
Толгой том, өргөн бөгөөд дух өндөр. Нуруу ногоон саарал туяатай, хажуу хэвлий мөнгөлөг цагаан.
Амьдрах орчин
Дархадын цагаан загасны биеийн урт 69 см, жин 5 кг хүрэх бөгөөд дунджаар 13 жил насалдаг. Байгаль дээр хамгийн удаан амьдарсан нь 45 жил насалсан байдаг.
Дархадын хотгорын нуурын 3-14 метрийн гүнд амьдрах бөгөөд 6 дугаар сард ээвэр дулаан газраар тархан, залуу загас нуурын зах ирмэгээр, нас бие гүйцсэн нь нуурын гүн хэсгээр идэш тэжээлээ хайдаг.
Дархадын цагаан загас нь 4-5 дахь жилээсээ үржилд орох чадвартай болдог. Хөвөгч ба усны ёроолын амьтдаар хооллодог. Хоёр бүл сүрэг байх бөгөөд амьдралын орчноос шалтгаалаад амьдрах хэв маяг харилцан адилгүй.
Нэг дэх бүл
Нэг бүл (нуурын бүл) нь амьдралынхаа ихэнхийг уугуул нууртаа өнгөрүүлж, үржлийнхээ үед гол өгсөж, ус нь целсийн 15 хэм орчим таатай болсон үед, тохиромжтой газарт жилийн 8 дугаар сарын эхний хагасаас 9 дүгээр сарын сүүл үе хүртэл түрсээ шахна.
Хоёр дахь бүл
Хоёр дахь бүл (голын бүл) нь Доод Шишгэд, Тэнгис голоор тархсан голын цагаан загас юм. Энэ бүл үржихдээ эх нууртаа ирж 10 дугаар сарын эхээс сүүл үе хүртэл түрсээ шахдаг.
Хүнс
Дархадын цагаан загасны махны 19 хувийг уураг, 28 хувийг өөх тос, 5 хувийг эрдэс бодис эзэлдэг. Нутгийн хүмүүс цагаан загасны махыг биеийн ядаргааг тайлах, хаван буулгах зэрэгт дээр үеэс эмчилгээний журмаар ашиглаж байжээ. Ангилал:Загас Ангилал:Загас агнуур
2017 оны Баян-Өлгий аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулсны 811 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 106 жил, Ардын хувьсгалын 96 жил, Баян-Өлгий аймаг байгуулагдсаны 76 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаан /2017.07. 09-11/-д улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг аймгийн хурц арслан Ш.Мурат, К.Ханат аймгийн арслан Х.Асен, У.Береке нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
1.а.а У.Береке -  с.з Т.Жархын
2.а.з М.Аманбек - з.б Д.Гантөмөр
3. а.х Б.Төмөрбаатар - с.з А.Айбек
4. а.н Ш.Сапар - а.н С.Бат-Үүл
Долоогийн даваа
1.а.а У.Береке - з.б Д.Гантөмөр
Наймын даваа
1.а.а У.Береке - а.н С.Бат-Үүл
#