cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баримт
Сэтгүүл зүйд баримт ангилал
Сэтгүүл зүйн мэдээлэл нь үнэн бодитой байх явдал баримтаас шууд шалтгаалдаг. Баримтыг өргөн утгаар нь авч үзвэл бодит нөхцөлд үнэхээр болсон аливаа зүйлийн тухай шалгагдсан, үнэн бодитой мэдлэг мөн. Үүнд:
Баримтын төрлүүдээс шалтгаалж сэтгүүлч болон хэвлэл мэдээллийн байгууллага баримтыг нягталж шалгах зайлшгүй шаардлагатай байдаг. Энэхүү ажлыг сэтгүүлчээс эхлээд сонин хэвлэл д бол редактор, албаны дарга, нүүр удирдагч, дугаар эрхлэгч, эрхлэгч зэргээр дэс дараалал эрэмбэтэйгээр нягталж шалгадаг.
Анхдагч баримт
Сэтгүүлч амьдралаас шууд авч баримтжуулсан, өөрөөр хэлбэл бичгийн эсвэл гэрэл зургийн хэлбэрээр илэрхийлсэн, дүрс бичлэг эсвэл соронзон хальсанд бичигдсэн батлах, нотлох баримт бүхий мэдээллүүд тэргүүн зэргийн ач холбогдолтой юм.
Хоёрдогч баримт
Сэтгүүлч түүнчлэн “хоёрдогч этгээдээс” авсан, мэдээлэгчдийн өгсөн үйл явдал, үйлдэл, үзэгдлийн тухай мэдээлэл ч чухал өвөрмөц баримт болдог. Ийм тохиолдолд мэдээллийн эх сурвалжийг заавал заах, мөн түүнийг олж авсныг батлах баримт байх нь чухал юм.
Гуравдагч баримт
Сэтгүүлч бас “гуравдугаар зэргийн” баримт гэж байдаг. Энэ нь ямар нэгэн үндэслэлийг агуулдаг боловч юугаар ч батлагдаагүй янз бүрийн цуурхал, таамаглал, хов живийн шинжтэй мэдээллүүдийг агуулдаг байна.
Гол ба гол бус баримт
Амьдралд тохиолдсон гол үйл явдлуудаас гадна тохиолдлын шинжтэй, гол бус, жижиг үйл явдал, үзэгдэл тааралддаг. Тиймээс гол баримт, гол бус баримт гэж ангилдаг. Нэг дэх нь хамгийн гол, нийгмийн ач холбогдол бүхий үзэгдэл, үйл явцыг тусгадаг бол хоёр дахь нь амьдралын хүчтэй урсгал дээр зайлшгүй гарч ирдэг “хөөсийг” илэрхийлдгээрээ онцлогтой юм. Сэтгүүлч өөрийнхөө үүрэг, зорилгын хэмжээгээр гол баримтыг гол бус баримтаас ялгаж чадах ёстой бөгөөд юуны өмнө үндсэн баримтад түшиглэх шаардлагатай болдог.
Мөн үзэх
Мэдээллийг нягтлах нь
Редакторлах зүй Ангилал:Сэтгүүл зүй Ангилал:Баримтжуулалт
__INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
Ринбүчи
Ринбүчи гэдэг нь эрдэнэ гэсэн утгатай Төвөд үг. Бурханы шашны хувилгаан лам нарыг дуудахад хэрэглэдэг нэр бөгөөд эрдэнэ мэт ховорхон эрдэмтэй чадалтай хувилгаан хүн гэдэг үүднээс ийн эрдэнэ гэж дууддаг. Монгол хэлний дуудлагаас болж ренбүүчи гэх мэт өөр өөрөөр бичих ёс бий. Банчин ринбүчи, Бакүла ринбүчи, Жадо ринбүчи гэх мэтээр төвдийн хувилгаан лам нарыг дууддаг.
PlayStation 4
PlayStation 4 (プレイステーション4) нь Sony Computer Entertainment компанийн PlayStation цувралын гуравдугаарх болох видео тоглоомын консол юм. 2013 оны 11 сарын 15-нд Америкийн Нэгдсэн Улсад анх худалдаанд гарсан.
Бам (Иран)
Бам (Bam) нь Исламын бүгд найрамдах Иран улсын Керман мужид орших Бам цайзыг тойрсон хот юм. 2003 оны газар хөдлөлтөөс өмнө 43000 гаруй хүн амтай хот байв.
Бам цайзыг хэн байгуулсан талаар нилээд олон ялгаатай таамаглалууд байдаг. Зарим судлаачдын үздэгээр бол Персийн эзэнт гүрний үед үндэслэгдсэн гэх бөгөөд МЭӨ 250 – МЭӨ 226 оны хооронд байгуулсан гэдэг. Эдийн засгийн болон арилжааны маш чухал байршилтай Бам хот нь нэхмэл эдлэл, хувцасаараа бүс нутагтаа алдаршжээ. Араб аялагч, газарзүйч Ибн Хавкал (943-977) өөрийн бичсэн Сурат-ул-ард (Дэлхийн зураглал) номондоо Бам хотын тухай ийн өгүүлжээ.
Эртний Арг-е Бам цайз нь 2000 гаруй жилийн настай бөгөөд Парфийн улсын үед байгуулагдсан ч ихэнх барилгууд нь Сафавидын улсын үед бий болсон гэж үздэг. 1722 онд Афганчууд уг хотод халдан довтолж, дээрэмдснээр хүн ам нь дайжин орхигджээ. Хожим нь хүмүүс Бам хотод аажмаар эргэн суурьших болсон ч Ширазын байлдан дагуулагчдаас болж дахин эзгүйрчээ. Ширазын эзэмшилд байхдаа цэргийн хуарангийн үүрэг гүйцэтгэдэг байжээ. Бамын орчин үеийн хот нь Бам цайзын түшиглэн бий болсон бөгөөд ХАА, аж үйлдвэрийн төв болж, хурдацтай хөгжих болжээ. Гэвч 2003 онд газар хөдлөлтөд өртөн ихээхэн эвдэрсэн байна. Рихтерийн шаталбараар 6.3 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болоход тус хотын ихэнх барилгууд нурж, үүний улмаас Бам хот болон түүний ойролцоох нутгийн 26271 хүн амь эрсдэж, 30000 гаруй хүн гэмтэж бэртжээ. Газар хөдлөлтийн дараа хотыг шинээр сэргээн байгуулж байна.
Сэргээн засварлалт
Ангилал:Керман аймгийн суурин Ангилал:Ираны археологийн олдворт газар
Торричелийн тэгшитгэл
Торричелийн тэгшитгэлийг Италийн физикч, математикч Эвангелист Ториччели гаргасан бөгөөд энэ нь тогтмол хурдатгалтай хөдөлж буй объектын эцсийн хурдыг туулсан хугацааны интервалыг мэдэх шаардлагагүйгээр олох тэгшитгэл юм. Тэгшитгэл нь:
Гаргалгаа
Гаргалгаа нь мэдэгдэж буй анхны шилжилт d_i болон анхны хурд v_i хоёроос хамаарсан шилжилтийн тэгшигтгэл d=d(t)-ээс эхлэнэ:
Мөн t агшин дахь эцсийн хурд v_f-ын тэгшитгэл хэрэг болно:
Хоёр дахь тэгшитгэлийг хугацааг олбол:
Одоо үүнийг эхний тэгшитгэлд орлуулбал:
Мөн үзэх
Хөдөлгөөний тэгшитгэл
Ангилал:Тэгшитгэл Ангилал:Механик
РН
рН — устөрөгчийн ионы концентрацийг илэрхийлэх хэмжигдэхүүн. рН нь устөрөгчийн ионы сөрөг аравтын логарифмтэй тэнцэнэ. Саармаг орчинд рН = 7, хүчиллэг орчинд pH < 7, шүлтлэг орчинд pH > 7 байдаг.
Сонирхолтой баримт
Ангилал:Хүчил ба шүлт Ангилал:Химийн тоо хэмжээ Ангилал:Хүчил, суурь гэр ахуйд Ангилал:Физиологийн тоо хэмжээ
Брашов
Брашо́в (Brașov []; ) — Румыны Брашов тойргийн засаг захиргааны төв, 253,200 хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Брашов тойргийн суурин Ангилал:Румыны хот Ангилал:Румыны их сургуулийн хот
Монгол Улс Москвагийн олимпод
Монгол улс Зөвлөлт Холбоот Улсын Москва хотноо зохиогдсон 1980 оны зуны олимпын 22-р наадам буюу Москвагийн олимпод оролцож, 2 мөнгө, 2 хүрэл медаль хүртжээ.
Харри Поттэр ба Нууцат өрөө (кино)
Харри Поттэр ба Нууцат өрөө кино нь найруулагч Крис Колумбусын 2001 оны фантази төрлийн бүтээл юм. Зохиолч Ж.К.Роулингийн "Харри Поттэр ба Нууцат өрөө" зохиолоос сэдэвлэн уг киног бүтээжээ. Уг кино нь 2001 онд анх гарсан Харри Поттэр ба Гүн ухаантны чулуу киноны үргэлжлэл ба Харри Поттэр цувралын 2 дахь нь юм. Харри Поттэрийн сурдаг ид шидийн Хогвартс сургуульд Салазар Слицерины залгамжлагч эргэн ирж Нууцат өрөөг онгойлгон аймшигт мангасыг сэрээн сургуулийн сурагчид руу довтолж буй талаар уг кинонд өгүүлнэ. Кино зохиолыг Стивэн Кловс бичиж продюсераар Дэвид Хэйман ажилласан байна. Гол дүрүүд болох Харри Поттэр, Хэрмиони Грэйнжэр, Рон Уизли нарын дүрд Дэниэл Редклифф, Эмма Уатсон, Руперт Гринт нар тогложээ.
Монгол Улс Москвагийн олимпод
30px Байт харваа
Эмэгтэй
30px Буудлага
Эрэгтэй
Харри Поттэр ба Нууцат өрөө (кино)
2002 оны 11-р сарын 15-нд дэлхий даяар нээлтээ хийсэн ба кино театруудаас их ашиг орлог олсон бүтээл болсон ба 878 сая ам.долларыг одоогоор олоод байна. Уг кино нь бүх цаг үеийн хамгийн их ашиг орлогтой 24 дэх кино болсон бөгөөд Харри Доттэр цуврал дотроо ашиг орлогоороо 7-д ордог. Мөн Харри Поттэр цувралын хамгийн урт хугацаатай кино нь Нууцат өрөө болжээ. Тус цувралын дараачийн анги нь Харри Поттэр ба Азкабаны хоригдол  нэртэйгээр гарсан.
ハリー・ポッターと秘密の部屋
Монгол Улс Москвагийн олимпод
30px Гимнастик
Эмэгтэй
30px Дугуйн спорт
Монголын дугуйчид Токиогийн олимпоос хойш 2 дахь олимпдоо оролцлоо.
Эрэгтэй хувийн бөөн гараатай уралдаан Эрэгтэй багийн бөөн гараатай уралдаан
Цахим холбоос
Ангилал:1980 оны зуны олимпод оролцогч улсуудын багийн бүрэлдэхүүн зуны олимп 1980
Хазар Ланкаран
Амжилт
Азербайжаны лиг
Азербайжаны цом
ТУХН-ын цом
Хурд
Хурд нь байршлын өөрчлөлтөөр тодорхойлогддог физик хэмжигдэхүүн. Хурд нь вектор хэмжигдэхүүн бөгөөд хурдны хэмжээ болон чиглэл хоёроор илэрхийлэгдэнэ. СИ системд хурдны нэгж нь метр/секунд (м/с) байдаг. Хурдны скалъяр туйлын хэмжээ нь хурдны хэмжээ юм. Жишээлбэл "5 метр/секунд" нь хурдны хэмжээ бөгөөд вектор хэмжигдхүүн биш, харин "зүүн зүгт 5 метр/секунд" гэвэл вектор хэмжигдхүүн болно. Объект ( \Delta t) хугацааны интервалд шулуун шугамын дагуу ( \Delta x) шилжилт хийсэн бол түүний дундаж хурдыг (v) дараах томъёогоор тодорхойлно.
Хурдатгал нь тодорхой хугацааны интервал дахь хурдны өөрчлөлт эсвэл хурдны зөрүүгээр тодорхойлогдоно.
Хөдөлгөөний тэгшитгэл
t агшинд x(t) байрлалд буй объектын агшин зуурын хурдыг (v) дараах уламжлалаар тооцож олно:
Объектын t_0 эхний агшинаас t_n агшин хүртэл хурдассан хурдатгалаас интеграл авч түүний хурдны тэгшитгэлийг гаргана.
u хурдтай хөдөлж эхлээд ( \Delta t) хугацааны турш a тогтмол хурдатгалтайгаар хурдассан объектын эцсийн хурд v нь дараах байдлаар бичигдэнэ:
Тогтмол хурдатгалтай хөдөлсөн объектын дундаж хурд нь байна. Энд u нь эхний хурд ба v нь эцсийн хурд болно. \Delta t хугацааны интервалд тухайн хурдассан объектын шилжсэн шилжилт s-ийг дараах байдлаар илэрхийлнэ:
Объектын зөвхөн эхний хурд мэдэгдэж буй үед доорхи илэрхийлэлийг ашиглана:
Үүнийг өргөтгөн дурын t агшин дахь байрлалыг дараах замаар тодорхойлно:
Эдгээр эцсийн хурд болон шилжилтийн үндсэн тэгшитгэлүүдийг нийлүүлэн хугацаанаас үл хамаарах тэгшитгэлийг гаргаж болдог. Үүнийг мөн Торричелийн тэгшитгэл гэдэг:
Дээрх тэгшитгэлүүд нь сонгодог механик болон харьцангуйн тусгай механикт хоёуланд нь хүчинтэй байдаг. Гагцхүү сонгодог механик болон харьцангуйн механик хоёрын ялгаа нь өөр өөр ажиглагч нар ижил үйл явдалыг хэрхэн тодорхойлоход байдаг. Ялангуяа сонгодог механикт бүх ажиглагч нарт t-ийн утга ижил бөгөөд өөр өөр байрлалтай үл хурдсах ажиглагч нарт объектын хурдатгалын утга нь ижилхэн байдаг. Харин харьцангуйн тусгай онолын механикт дээрх нийцэхгүй юм. Өөрөөр хэлбэл зөвхөн харьцангуй хурдыг тодорхойлж болно.
Хөдөлж буй объектын кинетик энерги (хөдөлгөөний энерги) E_{K} нь түүний масс болон хурдны квадратаас шууд хамааралтай байдаг:
Кинетик энерги бол скалъяр хэмжигдэхүүн юм.
Туйлын координатын системд
Туйлын координатын системд хоёр чиглэлтэй хурд нь радиал хурд болон илэрхийлэгдэнэ. Радиал хурд нь тоололын системийн эхээс хир холдож буй эсвэл ойртож буй хурдны хэмжээ болон шүргэгч хурд гэсэн хоёр бүрэлдхүүн хурднаас тогтоно. Шүргэгч хурд нь өнцөг хурдыг тоололын эх хүртэлх зайгаар үржүүлсэнтэй тэнцүү байдаг.
Өнцөг момент нь шүргэгч хурд болон тоололын эх хүртэлх зай хоёрын үржвэрийн скалъяр хэлбэр ба өөрөөр тэрхүү зайн квадрат утга болон өнцөг хурд хоёрын үржвэр юм. Эерэг утга нь цагын зүүний эсрэг чиглэлийг илэрхийлэх ба сөрөг утга нь цагын зүүний дагуух чиглэлийг илэрхийлнэ.
Хэрэв хүчний үйлчлэл нь радиал чиглэлд зайн квадратаас урвуу хамааралтай тухайлбал гаригын тойрог замын тохиолдолд өнцөг момент нь тогтмол, шүргэгч хурд нь зайнаас урвуу хамааралтай, өнцөг хурд нь зайны квадратаас урвуу хамааралтай байдаг. Эдгээр нь харилцан уялдааг Кепплерийн хуулиуд гэдэг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Механик Ангилал:Кинематик
Баримтат кино
Кино урлагийн эх үүсвэр 1895 онд Францын иргэд ах дүү Люмьерүүд хөдөлгөөнт дүрийг дэлгэцэнд гарган үзүүлэх аппарат бүтээж, Парисын “Гран – Кафе”-д кино үзлэгийг зохион байгуулснаар тавигдсан гэж үздэг. Манайд 1935 онд Улаанбаатард “Монгол кино” студи байгуулагдаж, 1936 онд “Майн нэгний 47 жилийн ой”, “Октябрийн хувьсгалын 19 жилийн ой”, “Улсын баяр наадам” зэрэг кино мэдээгээр гараагаа эхэлжээ.
Монгол баримтат кино
1947 оноос “Манай оронд” гэсэн сар тутмын баримтат кино сэтгүүл гаргаж эхэлсэн бөгөөд 1954 оноос “Кино мэдээ” гэж нэрлэх болжээ.
Монголын баримтат киноны хөгжилд Цэвээний Зандраа, Жамьянгийн Бунтар, Ойдовын Уртнасан, Бадрахын Сумхүү, Равжаагийн Доржпалам, Цэвэлмаагийн Наваан, Дэмидийн Хишигт, Дагвын Содном зэрэг кино урлагийн нэрт уран бүтээлчид томоохон хувь нэмэр оруулсан байна. Манай киноны уран бүтээлчид 2000 он хүртэлх 60 гаруй жилд нийтдээ 700 гаруй баримтат кино бүтээж байжээ.
Баримтат кино бусад ОНМХ-үүдийн нэгэн адил олон түмэнд ухуулах, сурталчлах, мэдээллэх зорилгоор амьдралын бодит байдлыг тусгах бөгөөд түүгээр дамжуулан олон нийтийн нийгмийн ухамсарт нөлөөлдөг. Ингэхдээ шинэ мэдээлэл агуулж, танин мэдэхүйн чиглэлийг түлхүү баримталдаг. Баримтат кино бодит байдлыг урлаг шиг уран сайхны дүрээр дамжуулан тусгах бус нийгмийн амьдралд шууд орж, бодит баримт, нөхцөл байдал зэрэгт тулгуурлан гаргадаг. Асуудлыг гоо зүйн үүднээс биш, нийгэм-улс төрийн талаас нь шийдвэрлэх онцлогтой юм. Баримтат кино бодит баримтыг дуу чимээ, дүрсийн тусламжтайгаар гол төлөв телевизээр дамжуулан олон түмэнд хүргэж байдаг учир радио, телевизийн сэтгүүл зүйн олон шинжийг давхар агуулдаг, сэдэв баримт сонголт, боловсруулалтын хувьд илүү чанартай байх тохиолдол элбэг юм. Энэ бүхэн нь баримтат киног ОНМХ-ийн системд оруулдаг үндэслэл болдог. Баримтат киноны танин мэдүүлэх ач холбогдол өндөр, түүхийн болон судалгааны чухал эх сурвалж болон үлддэг, мэдээллийн шинэлэг тал, олон уран бүтээлчийн хөдөлмөрийг шингээсэн байдаг учир агуулга хэлбэрийн нэгдлийг өндөр төвшинд хангасан, ур чадвар сайтай байдаг зэрэг олон давуу талтай юм. Баримтат кино кино мэдээ, кино сурвалжлага, кино сэтгүүл, кино нийтлэл, кино хөрөг, кино найруулал, кино судалбар, кино танилцуулга, кино өгүүллэг зэрэг дотоод хэлбэртэй байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Сэтгүүл зүйн дүрслэлийн хэлбэр Ангилал:Киноны төрөл зүйл
Плоешти
Плое́шти (Ploiești []) — Румыны Прахова тойргийн засаг захиргааны төв, 209,945 хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Прахова тойргийн суурин Ангилал:Румыны их сургуулийн хот Ангилал:Румыны хот
Ян Бос
Ян Бос (Jan Bos, 1975 оны 3 сарын 29) нь Нидерландын тэшүүрчин бөгөөд ойрын зайн дугуйчин юм.
Тэрээр 1998 онд ойрын зайн дэлхийн аварга болж, Наганогийн олимпоос 1000 метрийн зайд мөнгөн медаль хүртжээ.
Бос 2002 оны Солт-Лэйк Ситийн олимпод мөн зайдаа дахин мөнгөн медаль хүртсэн.
2004 онд тэр Афины олимпод налуу тойрог замын дугуйн багийн төрөлд дүү Тео Бос (тус олимпоос хувийн төрөлд мөнгөн медаль зүүсэн) болон Тен Мюлдер нарын хамт эх орноо төлөөлөн оролцсон юм. Нидерландын баг Японы багт ялагдан 6-р байр эзэлжээ.
гадны холбоос
Ангилал:Нидерландын тэшүүрчин Ангилал:Нидерландын дугуйчин Ангилал:Нидерландын олимпын мөнгөн медальтан
Хо Ши Мин
Хо Ши Мин (Hồ Chí Minh, 胡志明, 1890 оны тавдугаар сарын 19 — 1969 оны есдүгээр сарын 2) нь Вьетнамын коммунист хувьсгалын удирдагч, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Вьетнам Ард Улсын (Хойд Вьетнам) ерөнхий сайд (1946-1955) болон ерөнхийлөгчөөр (1945-1969) ажиллаж байсан удирдагч байв. Тэрээр Бүгд Найрамдах Ардчилсан Вьетнам Ард Улсыг төвхнүүлэн байгуулахад онцгой гавьяа байгуулсны сацуу Вьетнамын дайнд «Өмнөд Вьетнамын Үндэсний чөлөөлөх фронтыг» насан эцэслэх хүртлээ удирдаж байв.
Грекийн хот-улсууд
Грекийн хот-улсууд - Грекийн соёл иргэншлийн тэргүүлэх төв нь МЭӨ VI-VII зууны үед Афин, Спарт, Коринф болж байлаа. Хамтын амьдралын эдгээр төвийг хот-улс хэмээн нэрлэж байв. Хот-улсуудын архитектүрын шинж төлөв өнөөгийн хотуудынхтай төстөй байж. Акрополис буюу ханаар хүрээлэгдсэн байр (ихэвчлэн өндөрлөг газар барьсан сүм түр хоргодох байр), худалдааны төв (агора), спорт болон нийтийг хамарсан арга хэмжээ явуулдаг төв (гимназиум), нэг юм уу хэд хэдэн сүм байдаг байлаа. Хэдийгээр <хот> хэмээн нэрлэгдээг ч хүн ам цөөтөй байжээ. Спарт гэхэд л тосгодын бөөгнөрөл маягтай байв. Хот-улс гэсэн ойлголтын хамгийн чухал шинж нь оршин суугчид өөрсдөөс нь дээр орших төрөөр тодорхойлогддогт оршино. Тэгэхээр Спартын <иргэн>-спартач байх нь зүгээр грек хүн байхаас илүү чухал гэсэн үг. Үүнээс гадна хот-улсууд цаг хугацааны явцад засаглалын янз бүрийн хэлбэрийг дамжин өнгөрч байснаараа ялгагддаг байв. Тухайлбал, хаан, тиран (нэг хүчтэй хошуучлагч, гэхдээ орчин үеийн утгаар авч үздэг шиг заавал олны дургүйцлыг төрүүлсэн хүн байгаагүй), олигархи (хэсэг хүн гэхдээ ихэвчлэн язгууртны засаглал), ардчилал гэсэн засаглалын хэлбэрүүд байв. Засаглалын эдгээр хэлбэрт эрчүүд л тус тусын үүрэгтэй оролцдог. Ингэж иргэд өөрөө өөрсдийгөө удирддаг, өөрсдийгөө удирддаг, өөрсдөө оролцдог төрийн тухай үзэл санаа гарч ирэв. Хот-улсын грек загвар Эгеин тэнгис түүний хави газрууд болох Баруун Бага Ази (Эфей), Сицил (Сиракус), Өмнөд Итали (Тарентум), Африк (Ливийн Сирен), Францад (Марсель) тархав.
Хо Ши Мин
Намтар
Хо Ши Мин (Хожмын нэр: Нгуен Шинь Кунг (Nguyễn Sinh Cung, 阮生恭) болон Нгуен Тат Тхань (Nguyễn Tất Thành, 阮必成); хувьсгалт нөхдийн нь дууддаг нэр: Нгуен Ай Куок (阮愛國)) нь 1890 онд Нгеан хошууны «Хоангчу» тосгонд мэндэлжээ.
Грекийн хот-улсууд
Афинчууд
Хот-улсын түүхэнд гол үүрэг гүйцэтгэсэн хүн бол удирдлагын тогтолцоонд үндсэн өөрчлөл хийсэн Афины шүүгч Клеистэн (МЭӨ 570-508-с он) юм. Тэр Афины омог отгийн тогтолцоог өөрчилж, улс төрийн бүтцийг байнга сайжруулжээ. Афины иргэдийг арван <отогт> (фалай) хувааж, баатруудын нэрээр нэрлэв. Аттикийг (Афины ойролцоох нутаг) эрэг хавь, өндөрлөг газар, хот хэмээн гурав хувааж, отгуудыг эдгээр газар орноос бүрдүүлж, улмаар хамгийн жижиг сонгуулийн тойрог буюу демест хуваасан юм.V зууны үеийн төрийн зутгэлтэн Перикл (МЭӨ 495-429-ээд он) Афинд ардчиллын шинэ хэлбэрүүдийг орууллаа. Иргэдийн төлөөлөгч бүхий шүүхтэй болсноор шүүх эрх мэдэл хотын зөвлөлөөс иргэдэд шилжсэн.
Афины ариун дагшин газар
Энэ нь Дельфийн шүтээнийг тойруулан байрсан хэдэн барилгын нэг. Энэ нь Коринфын булангийн ойролцоо байдаг онгон дагшин газар юм.
Хо Ши Мин
Намтар
1920 онд Францын Коммунист Намд гишүүнээр элсэж капитилист орны хөдөлмөрчдийн хүнд бэрх амьдралыг халахын төлөө хувьсгалт тэмцлийн үйл хэрэгт эргэлт буцалтгүйгээр орж, олон олон шинэ найз нөхөдтэй болсон бөгөөд Зөвлөлт засгийн удирдагчидтай танилцан хувьсгалт үйл хэргийн хүрээгээ тэлсээр байв. 1920-иод онд Коминтерний идэвхтэн гишүүнээр элссэн Хо Ши Мин Коминтерний V Их хуралд төлөөлөгчөөр оролцож, эх орноо Францын колоничлолоос гаргахын тулд хурлаас гарсан шийдвэр зааврыг мөрдлөгийг нутаг нэгт нөхдийнхөө хамтаар хэрэгжүүлэхийн тулд хэд хэдэн Ардын түр хороог эмхлэн байгуулж өөрийн нэрээ «Нюен-Ай-Как» болгон өөрчилж ард түмнийхээ дуу хоолой болон сонин хэвлэлүүдэд нийтлэлээ хэвлүүлж байжээ.
Грекийн хот-улсууд
Аполлоны сүм
МЭӨ 650-550 оны үеэс Коринфчуудын алтан үе эхэлсэн юм. Адриатын тэнгис хавьцаа болон Македөнид эзэмшил газрууд бий болохын зэрэгцээ хэд хэдэн чухал боомт нээгдэж улмаар тэр хавь газрыг худалдааны төв, далайн түвшин болгон хувиргажээ. Хотын хурал нь бүх эрэгтэй иргэд эрдэм боловрол, эд баялгаас үл хамааран адилхан сонгох эрхтэй ардчилсан зөвлөл болжээ. Афинболон V зууны үеийн бусад хот-улсуудад хожмоо <Барууны ардчиллын өлгий> болон харагдах болсон. МЭӨ V-VI зууны үеийн Афин хэмээх хот-улсад оюун санаа болон урлан бүтээх үйл ажиллагааны цэцэглэлт илт явагджээ. Хожмоо Платон, Аристотель нарын авч үзсэн филисофийн аугаа асуудлыг Эшил, Софокл, Эврипид нар жужгийн зохиолууддаа тусгав. Мфн МЭӨ 4 зуунд персүүдийг ялсан ялалтандаа урам орж улам бүр жавхаажсан афинчууд Акрополисоо сэргээж, аугаа Парфеноноо барив.
Хо Ши Мин
Намтар
Парист коммунист үзэлтэй танилцсаны дараа Хо Ши Мин 1923 онд Москвад очиж Коминтернд ажиллав.
1930 оны 2 дугаар сарын 3-нд Хонг Конгод болсон хурлын үеэр бусад нөхдийн хамт Францын коммунист намын салбар Вьетнамын Коммунист Намыг байгуулжээ. Мөн тэрбээр 1930 оны 10 дугаар сард Энэтхэг-Хятадын Коммунист нам /Indochina Communist Party/ байгуулсан байна.
Хо Ши Мин 1934-1938 онуудад Москва хотод Сталины нэрэмжит "Дорно дахины ард түмний Коммунист их сургуульд" суралцсан бөгөөд 1935 онд Коминтерний 7 дугаар их хуралд оролцож байжээ.
1941 онд Японд эзлэгдсэн Энэтхэг-хятадын хойгт булаан эзлэгчидтэй тэмцэх зорилгоор "Вьетминь" хэмээх цэрэг улс төрийн байгууллага үүсгэн байгуулжээ. Дайны сүүлчээр 1945 онд Японыг баримтлагч Засгийн эсрэг "8 дугаар сарын хувьсгал" удирдан зохион байгуулж ялаад Энэтхэг-хятадын хойгт "Вьетминь" Засгийн эрхийг авчээ.
Хо Ши Миний хувьсгалт тэмцлийн үйл хэрэг үргэлжилсээр 1945 оны есдүгээр сарын 2-нд тэрбээр «Тусгаар тогтносон Вьетнамын тунхагийг» боловсруулан зарласнаар, Бүгд Найрамдах Ардчилсан Вьетнам Ард Улс байгуулагдсан билээ.
Грекийн хот-улсууд
Давамгайллын төлөөх тэмцэл
МЭӨ VII зууны үед хүнд явган цэргийн байлдах чадвар дээшилсэн нь хот-улс гарч ирэх гол нөхцөл болсон. Цэрэг дайчдын жагсан дайтах хэлбэр тархах хэрээр төр-улсын төлөө байлдаж байсан иргэд тэмцлийнхээ хариуд улс төрийн зарим эрх шаардах болжээ. Хот-улсуудын хооронд өрсөлдөөн байнга гардаг байсан. Ялангуяа Афин, Спарт хоёрын тэмцэл нэлээд хурцадмал хэлбэртэй байлаа. Олимпийн наадам, шашны баяр ёслол гээд нийт Эллинийг хамарсан үйл явдлын үеэр хот-улсууд нэгддэг байв. V зууны үед персүүдийн довтолгооны эсрэг хот-улсууд нэгдэхэд Спартчууд энэ эвслийг удирдлаа. Тэдний ялалт грекчүүдийн өөрсдийгөө ойлгох, нэгдэх илтгэлийг урагшлуулж өгчээ.
* * Ангилал:Хот улс
Хо Ши Мин
Намтар
1955-1956 онуудад түүний толгойлж байсан Засгийн газар хөдөө аж ахуйн шинэчлэл хийж нийгмийн дундаж давхарга болон хувийн өмчийг устгасан тул үйлдвэрлэл буурч эдийн засгийн хямрал болсон. "Умард Вьетнам" ЗХУ болон БНХАУ-аас их хэмжээний эдийн засгийн болон цэргийн тусламж авч байсан. Монгол Улс ч мөн ялгаагүй вьетнамын ард түмэнд боломжийнхоо хэрээр тусламж үзүүлж байсан бөгөөд тэрээр Монгол Улсад 1955 онд албан ёсоор айлчилж байжээ.
Тэрээр 1969 оны 9 дүгээр сарын 2-ны өдөр 80 настайдаа нас барсан. Энэ өдөр вьетнам улсын баярын өдөр байсан тул вьетнамын коммунист нам түүний нас барсан цаг “ хойшлуулах”-аар тогтсон байна. Дараа өдөр түүнийг нас барсан тухай жинхэнэ албан мэдээ ард түмэнд хүргэсэн тул нас барсан өдрийг 9 дүгээр сарын 3-ий өдөр болгожээ.
Нийслэл Ханой хотын төв талбай болох «Бадинь»-д Хо Ши Миний бунхан байрладаг билээ.
Монгол улсын нийслэл Улаанбаатарын 14 дүгээр дунд сургууль түүний нэрэмжит юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Вьетнамын ерөнхийлөгч Ангилал:Вьетнамын ерөнхий сайд Ангилал:Коминтерний гишүүн Ангилал:Mарксизм-Ленинизмийн төлөөлөгч Ангилал:Вьетнамын дайны хүн Ангилал:Номхон далайн дайны хүн Ангилал:Энэтхэг-Хятадын дайны хүн Ангилал:Хувьсгалч Ангилал:Партизан хүн Ангилал:Вьетнамын Алтан Од одон шагналтан Ангилал:Умард Вьетнам Ангилал:Ханойн хүн Ангилал:Вьетнамчууд Ангилал:1890 онд төрсөн Ангилал:1969 онд өнгөрсөн
Адуляр
Адуляр буюу сарны чулуу — калийн хээрийн жоншны бүлгийн ховор эрдэс. Швейцарийн Адула уулнаас анх олдсон учир Адуляр гэж нэрлэсэн, ортоклазын өнгөгүй, хамгийн тунгалаг төлөөлөгч. Доргилт ба шахалтанд маш мэдрэмтгий. Плеохроизмгүй. Призм, багана, хавтан хэлбэрийн талстуудтай. Сул цэнхэр люмнесценци шинж чанартай. Сарны чулуунд заримдаа муурын нүдний үзэгдэл ажиглагддаг. Зарим оронд үнэт чулууны үүрэг гүйцэтгэдэг. Худалдаанд сарны чулуу, загасны эсвэл чонын нүд г.м. нэрлэдэг. Сар ба амьтны нүд шиг цэхэр цэнхэр солонгоролттой (иризаци) учир дурьдагдсан нэрүүдийг авсан.
Ижил төстэй чулуунууд
Сарны чулууг халцедон эсвэл синтетик шпинельтэй андуурдаг. Альбит, олигоклаз, микроклин зэрэг нь сарны чулуутай төстэй. Солонгорсон сүүн шилийг (хуурамч сарны чулуу) сарны чулуу гэж нэрлэн худалдаалдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Гоёлын чулуу Ангилал:Моноклин талст систем Ангилал:Эрдсийн төрөл зүйл
Стив Керр
Стивен Дуглас «Стив» Керр (Stephen Douglas "Steve" Kerr, 1965 оны есдүгээр сарын 27-нд Ливан улсын Бейрут хотод төрсөн) — Америкийн зодог тайлсан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Голден Стэйт Уорриорз багийн дасгалжуулагч юм.
2007-2010 онд Финикс Санз багийн ерөнхий менежер, спортын тайлбарлагчаар ажиллаж байв.
Замнал
Эцэг эх нь Америк иргэншилтэй хүмүүс бөгөөд Өрнөд Азийн Ливан улсад ажиллаж амьдарч байхдаа Стив Керрийг төрүүлж өсгөжээ. Бага сургуульд байхаасаа сагсан бөмбөгтэй нөхөрлөсөн Керр хамгаалагчийн байрлалд тоглодог. НБА-д тоглож байсан он жилүүддээ ( 15 улирал ) гурван оноо шидэлтийг 45,4 буюу өндөр хувьтай гүйцэтгэсэн байдаг байна. Керр оноо авалтаар бусад шилдэг тоглогчидтой харьцуулахад мэт байвч Чикаго Буллз, Сан-Антонио Спёрс багуудыг ид хүчтэй байх үед бүрэлдэхүүнд нь тоглож байсаны хувьд мэргэжлийн тоглогчдын мөрөөдөл аваргын бөгжийг таван удаа зүүх хувь тохиож байсан билээ. 2003 онд зодог тайлсан цагаан арьст, хурдтай, шидэлт сайтай хамгаалан тоглогч Керр сагсан бөмбөгийн олон уралдаан тэмцээнд шинжээч-тайлбарлагчаар оролцож, спортын хэд хэдэн видео тоглоомд дуу оруулсан юм.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн тайлбарлагч Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Германи
Германи (Germanium) нь Ge хэмээн тэмдэглэгддэг, атомын дугаар 32 бүхий химийн элемент юм. Гялалзсан, хатуу, цагаан саарал өнгөтэй, нүүрстөрөгчийн бүлэгт харьяалагдах металлоид бөгөөд бүлэг доторх хөршүүд болох цагаан тугалга, цахиуртай химийн шинж чанараараа төстэй. Германи байгаль дээр атом масс нь 70 - 76 бүхий 5 янзын изотопи байдлаар тохиолдоно.
Германи нь транзистор болон төрөл бүрийн электрон хэрэгсэлд ашиглагддаг, чухал хагас дамжуулагч материал юм.
Германийг гол төлөв сфалеритээс олборлодог, гэхдээ мөнгө, хар тугалга, зэсийн хүдрээс гарган авч болдог. Германийн хлорид, германе зэрэг германийн зарим нэгдэл нүд, арьс, уушиг, хоолойг цочроодог.
Эшлэл
Ангилал:4-р үеийн элемент Ангилал:Хагас дамжуулагч
Аргиллизаци
Аргиллизаци — галт уулын процессийн дараа нам температурт, үндсэн эрдсүүд шаварлаг эрдсүүдтэй холилдох метасоматик процесс. Ангилал: Геологи Ангилал: Хувирлууд
Жадо ринбүчи
Жадо ринбүчи, сахилын нэр нь Данзанжунай гэдэг, 1954 онд Төвдийн нутагт Лхасаас 220 км зайтай байдаг Тэнгэр Нуурын орчимын Абу Хор гэдэг нутагт малчин айлынд төрсөн. Гурван настайдаа нутгийнхаа Жадо хийдийн хамба ламын зургаа дахь дүрийн хувилгаан ламын хойд дүрээр тодорч ширээнд залагдсан.
1972 оноос 1990 оныг хүртэл Өмнөд Энэтхэг дэхь Сэражи хийдэд шавьлан суралцаж, 1991 онд Төвдийн бурханы шашины лам нарын дундхи эрдэмийн хамгийн өндөр цол болох гэвш лхаарамба цолыг ном хаялцаж хамгаалажээ. Улмаар цаашид Жүдод дацанд тарнийн ёсны номонд боловсорч, 1992-1996 онд Далай Ламын дэргэдийн Намжал Дацан хийдийн багшийн албанд томилогдож ажиллаж байгаад 1997 онд тус хийдийн хамба ламаар сонгогдож 2004 он хүртэд хамбын ширээнд суужээ.
Жадо ринбүчи 1991-1992, 1994, 1995, 1999, 2005,2006, 2007, 2008 онуудад Монгол оронд уригдан ирж Шашны дээд сургуульд бурханы шашны гүн ухааны ном заан Монголын лам хар сүсэгтэн олонд Бурханы ном айлдаж байсан. Монгол орноос гадна Америк, Европын олон оронд бурханы ном номлох үйлсийг дэлгэрүүлдэг. Тэрбээр Монгол хэл мэддэг цөөн Төвд лам нарын нэг юм.
Жадо ринбүчи бол эдүгээгийн Төвдийн бурханы шашины Гэлүгба ёсны (манайхан шарын шашин гэдэг) хамгийн өндөр дээд эрдэм боловсролтой лам нарын нэгт тооцогдож байгаа бөгөөд Далай Лам болон түүний хоёр багш болох Лин ринбүчи, Тижан ринбүчи, Бакүла ринбүчи, Түлшиг ринбүчи зэрэг олон эрдэмтэй багш нарыг шүтэж, бурханы шашины судар тарнийн ёсны дамжлагуудыг хүлээн авсан хүн юм. Жадо ринбүчийг Цагийн Хүрд буюу Калачакра ёсны номонд мэргэшсэн цөөн лам нарын нэг гэдэг. Түүнчлэн Сэра хийдийн сахиус Хаянхирваа бурханы дамжлагыг бүрэн төгс баригч цөөхөн хүмүүсийн нэг юм.
2007 онд Монголд морилохдоо Гандантэгчэнлин хийдийн Идгаачойлин дацанд Хаянхирваа бурханы авшиг, эш дамжлага тэргүүтнийг тэнд цугларсан хэдэн зуун сүсэгтэн олонд хоёр долоо хоногийн турш харамгүй сэтгэлээр бүрэн хүртээж, Дархан, Дорнод аймаг зэрэг газруудаар явж Арван Хангалын эш дамжлага хүртээх зэргээр сүсэгтэн олонд номыг хурыг буулгасан.
Ринбүчи Монголд 2008 оны 4-р сард Далай Ламын орчуулагч Дорждүдэлийн хамт айлчлан Монголын их дээд сургуулиудын багш, оюутануудад бурханы шашины сэдвээр лекц унших, шинээр байгуулагдаж байгаа Наландарийн их сургуулийн суурийг тавих ажлыг хийснээс гадна олон шавь нарт Жигжид, Сандуй, Дэмчиг зэрэг тарнийн ёсны олон бурхадын авшигыг хүртээн, Богд Зонховагийн Бодь Мөрийн Зэрэг номыг айлдаж байгаа ажээ.
Хаянгийн Банзрагч
Галшар овогт Хаянгийн Банзрагч (1921-2002) БНМАУ-ын улс төрийн зүтгэлтэн, Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд, дипломатч.
Тэрээр 1921 оны 10 дугаар сарын 8-нд Хэнтий аймгийн Галшар суманд төржээ.
Хэнтий аймагт бага сургууль төгсөөд, Улаанбаатар хотод шилжиж ирээд дунд сургуулиа дүүргэсэн. 1939-1946 онуудад Дотоод яамны Хилийн цэргийн эмнэлэгт сувилагчаар ажиллаж байсан.
1947-1953 онд ЗХУ-ын Москва хотын К.А.Тимирязевын нэрэмжит Хөдөө аж ахуйн Академийг сурч төгссөн.
Цэргийн алба
Х.Банзрагч 1939 оны Халхын голын болон 1945 оны Чөлөөлөх дайнд оролцож явсан.
Гавьяа шагнал
Х.Банзрагч БНМАУ-ын АИХ-ын депутатаар олон удаа сонгогдсон. Төрийн дээд шагнал Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон, "Сүхбаатар" болон
"Алтан гадас" одон ардын хувьсгалын ойн медалиуд, ЗХУ-ын "Найрамдал" одонгоор тус тус шагнагдаж байсан.
Онц бөгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд дипломат цолтой /1976/.
Гэр бүл
Эхнэр Б.Сүхжав. 2 охинтой.
Ангилал:1921 онд төрсөн Ангилал:2002 онд өнгөрсөн Ангилал:Афганистан дахь Монголын элчин сайд Ангилал:ЗХУ дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Монголын хөдөө аж ахуйн сайд Ангилал:Монголын дипломатч Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:Оросын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монголчууд
1988 он
Аргын тооллын (Нийтийн он тооллын, Манай эриний) 1988 он (Нэгэн мянга есөн зуун наян наймдугаар он) хэдийнээ улиран оджээ. Тэр жил Баасан гарагаар эхлэж, Бямба гарагаар төгссөн 366 хоногтой өндөр жил байлаа.
Энэ онд төрөгсөд
thumb|120px|Месут Озиль
Энэ онд нас барагсад
#
Археологи
Археологи гэдэг нь эртний Грекийн ("archaiologia") (хуучин түүхийн өгүүлэл) гэсэн үгнээс гаралтай бөгөөд "archaios" буюу хуучин, эртний; "logos" буюу судлал, шинжлэл гэсэн үгийн нийлмэл бөгөөд үгчилбэл "хуучны судлал, эрт үеийг судлах ухаан" гэсэн утгатай үг юм. Энэхүү нэр томьёог НТӨ 424-347 оны хооронд амьдарч байсан эртний Грекийн гүн ухаантан Платон анх өөрийн зохиолдоо тэмдэглэсэн бөгөөд эллинчүүд "археологи" хэмээх нэрийн дор баатарлаг хүмүүсийн угсаа залгамж, нүүдэллэн одогсодын тухай болон эртний хотын үүслийн тухай зэрэг эрт үед болж өнгөрсөн үйл явдлын тухай хүүрнэл болон эрэл хайгуул бүхнийг хамруулан "эртний хүмүүсийн амьдралын арга замыг судлах ухаан" гэж ойлгож байв.
5 сарын 8
5 сарын 8 нь Григорийн тооллын жилийн 128 дахь (өндөр жил бол 129 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 237 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0508 08
Тэмдэгтийн кодлолын схем
Тэмдэгтийн кодлолын схем (Character encoding) гэж аливаа тэмдэгтүүдийн бүлгийг өөр нэг бүлэг зүйлтэй (тоо гэх мэт) харгалзуулах код юм.
Компьютерт
Хамгийн анхны компьютерүүд зөвхөн тоон өгөгдөл боловсруулах чадвартай байсан бол дараа үеийн компьютерүүд мөн текст өгөгдөл боловсруулж чаддаг болсон. Цагаан толгойн үсэг г.м. тэмдэгтүүдээс тогтох өгөгдлийг текст гэнэ. Ийм өгөгдлийг дүрслэнэ гэдэг нь түүнийг бүрдүүлэгч тэмдэгтүүдийг кодлож хадгална гэсэн үг.
1963 онд гарсан ASCII кодлолоор компьютерт, санах ойн 1 байтаар (8 битээр) нийт 256 ширхэг ялгаатай тэмдэгтийг кодлох боломжтой байдаг. Дэлхийн олон орны цагаан толгой 256-аас их тэмдэгттэй байдаг. Ийм цагаан толгой ASCII-хүснэгтэд багтахгүй. Үүнээс улбаалан тэмдэгтийг 2 байтаар кодлох аргачлал орчин үед бий болжээ. Ингэснээр нийт 65,536 ялгаатай тэмдэгт агуулсан тэмдэгтийн хүснэгт үүсгэдэг. Ийм хүснэгтийг Юникод хүснэгт гэнэ. Ж.нь кирилл монгол үсгүүд Юникод хүснэгтэнд стандартчилагдсан байдаг.
Нэршил
Кодлолд боломжит утгуудыг эрэмбэлэн харуулсан мөн тооны нүдтэй хүснэгт үүсгэж болох ба үүнийг тэмдэгтийн хүснэгт (character table) хэмээн нэрийднэ. Харин хүснэгтийн нэг нүдний дугаарыг тэр нүдэнд байрлах тэмдэгтийн код (character code) гэнэ. Тэмдэгтийн код 0..255 завсарт оршино. Аливаа тэмдэгт компьютерын санах ойд энэ кодоор хадгалагддаг.
Тэмдэгтийн хүснэгтийг тухайн компьютерын мэддэг цагаан толгой гэж ойлгож болно. Тэгвэл өөр өөр төрлийн компьютерүүдийн цагаан толгой нь ялгаатай байдаг. Ө.х. тэмдэгтийн хүснэгтэд байрлах тэмдгүүд нь ялгаатай байна. Тэр бүү хэл, нэг компьютерт байрлах өөр өөр үйлдлийн системүүдийн тэмдэгтийн хүснэгтүүд ялгаатай байдаг.
Орадя
Орадя (Oradea), Надь Варад (Nagyvárad) — Румыны Бихор тойргийн төв, 196,367 хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Бихор тойргийн суурин  Ангилал:Румыны их сургуулийн хот Ангилал:Румыны хот Ангилал:Кришанын суурин
Xbox One
Xbox One нь Microsoft компанийн Xbox цувралын гуравдугаарх болох видео тоглоомын консол юм. 2013 оны 11 сарын 22-нд Америкийн Нэгдсэн Улсад анх худалдаанд гарсан.
Зүүлтийн тайлбар
<references group="A" />
Харри Поттэр ба Азкабаны хоригдол (кино)
Харри Поттэр ба Азкабаны хоригдол кино нь Алфонсо Суароны 2004 оны фантази төрлийн бүтээл юм. Зохиолч Жоанна Роулингийн "Харри Поттэр ба Азкабаны хоригдол" зохиолоос сэдэвлэн уг киног бүтээсэн ба Харри Поттэр кино цувралын 3 дахь кино юм. Кино зохиолыг Стивэн Кловс бичиж продюсеруудаар өмнөх киноны найруулагч Крис Колумбус, Дэвид Хэйман, Марк Рэдклифф нар ажиллажээ. Харри Поттэр ид шидийн Хогвартс сургуульд 3 дахь жилдээ суралцаж буй явцад кино өрнөх бөгөөд Сириус Блэк хэмээх хоригдол Азкабан шоронгоос оргож түүнийг хөнөөхөөр хайж буй талаар гардаг. Гол дүрүүд болох Харри Поттэр, Хэрмиони Грэйнжэр, Рон Уизли нарын дүрд Дэниэл Редклифф, Эмма Уатсон, Руперт Гринт нар тогложээ. 2002 онд гарсан Харри Поттэр ба Нууцат өрөө киноны үргэлжлэл бөгөөд дараачийн цуврал нь Харри Поттэр ба Галт хундага болно.
2004 оны 5 сарын 31-нд Их Британид, 6-р сарын 4-нд АНУ-д нээлтээ хийсэн нийт 796 сая ам.долларын ашиг олжээ. Мөн IMAX технологоор гарсан анхны Харри Поттэр цувралын кино болсон ба VHS форматаар үзэгчдэд хүрсэн хамгийн сүүлчийн Харри Поттэр цуврал кино юм. Мөн PG ангилалд багтсан хамгийн сүүлчийн цуврал болсон. Тус кино Оскарын шагналд Шилдэг хөгжим, Шилдэг зураг авалт номинациудад нэр дэвшжээ.
Хэдийгээр бусад Харри Поттэр цувралын кинонуудаас хамгийн бага ашиг олсон ч бүх цаг үеийн ашиг орлогоороо тэргүүлэгч кинонуудын 33-т ордог ба Харри Поттэр цуврал кинонуудаасаа ихээхэн өндөр үнэлгээ авч чадсан юм.
ハリー・ポッターとアズカバンの囚人
Аполлоны теорем
thumbnail|right|300px Аполлоны теорем нь элементар геометрт гурвалжин дахь хэд хэдэн элементүүдийг холбосон теорем юм.
Энэ теорем нь өгөгдсөн ABC гурвалжны хувьд хэрэв D нь BC талыг n:m (эсвэл mBD = nDC) гэсэн харьцаатайгаар хуваасан дурын цэг бол
биелэнэ.
Теоремын онцлог тохиолдлууд
Энгийнээр аливаа гурвалжин ABC\,\!-ын хувьд хэрэв AD\,\! нь медиан бол '= ' биелэнэ. Энэ теоремыг батлахын тулд BC\,\! тал дээр A\,\! оройгоос AX\,\! перпендикулярыг буулгая. Тэгвэл ABX\,\! болон ACX\,\! гурвалжнуудын хувьд Пифагорын теоремыг хэрэглэвэл
=
= ...........(i)
болон
= ...........(ii)
болно. (i) болон (ii) тэгшитгэлүүдийг нэмбэл
=' { BD=DC\,\! учраас, ' болно}
=' {AXD\,\!' нь тэгш өнцөг учраас}
Теорем батлагдав.
Мөн үзэх
Ангилал:Гурвалжны геометр Ангилал:Математикийн теорем
Хайруулдай
Хайруулдай нь Хайруулдайхан овогт хамрах шувууд юм. Эдгээр жижиг шувууд гадаад төрхөөр богширготой маш төстэй ч, хөөндэй зэрэг шувуутай илүү ойр холбоотой аж. Биеийн урт нь 14-18 см, 25-35 гр жинтэй байна. Хурц, нарийн хошуутай ба өвөлд жимс, ургамлын үр зэргээр, зуны улиралд элдэв шавьж иддэг.
Голдуу уулархаг бүсэд амьдарна. Ихэнх зүйл нь сүрэглэн бөөнөөр амьдардаг. Хосууд хамтран үүрээ засаж, 4 ш ногоон, эсвэл цэнхэр өндөг гаргана. Өндгөө 12 хоног дардаг.
Зүйлүүд
ОВОГ: ХАЙРУУЛДАЙХАН
Цахим холбоос
Ангилал:Боршувуутан
Лука Антонелли
Лука Антонелли (Luca Antonelli; 1987 оны хоёрдугаар сарын 11-нд Монца хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Женоа» багт хамгаалагчаар тоглодог. Түүний эцэг Роберто хөлбөмбөгчин билээ.
Замнал
Антонелли 2011 оны нэгдүгээр сард €7 саяар «Женоад» элссэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Милан багийн тоглогч Ангилал:Бари багийн тоглогч Ангилал:Парма багийн тоглогч Ангилал:Женоа багийн тоглогч Ангилал:Италичууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Сэвэгзарам
Сэвэгзарам буюу Хүнсний сэвэгзарам (Lens culinaris, lentil) буурцагтны овгийн, өтгөн, 40 см орчим өндөртэй, нэг наст ургамал. Түүний линз хэлбэрийн үрийг хүнсэнд хэрэглэдэг ба тэр нь хонхорцог дотор (вандуйтай адил) боловсорно. Нэг хонхорцогт ихэвчлэн хоёр үр байрлана. Үр нь шар, улбар шар, улаан ногоон, хүрэн, бор, хар өнгөтэй. Хэмжээний хувьд мөн олон янз ба түүнийг хальстай, цэвэрлэсэн, хуваасан, буталсан байдалтайгаар худалдаанд гаргадаг.
Түүх
Сэвэгзарам нь неолитын үеэс эхлэн хүнсэнд хэрэглэгдэж ирсэн ба Ойрх Дорнодод тарималжуулсан анхны ургамлуудын нэг. 9500-13000 жилийн өмнө хүн сэвэгзарамыг хүнсэнд хэрэглэж байсан гэдэг нь Археологийн олдворуудаар тогтоогдсон.
Төрөл
Сэвэгзарамын үрийг хэмжээ болон хальсалсан эсэхээс хамааруулан 10 - 40 мин болгоно. Улаан сэвэгзарам нь газар амттай байдаг. Сэвэгзарамыг Өмнөд Ази ба Баруун Ази, Газар дундын тэнгис орчмын бүх орнууд хүнсэнд хэрэглэдэг. Цагаан будаатай адил боловсрох хугацаатай тул түүнийг цагаан будаатай хамт жигнэн хэрэглэдэг. Сэвэгзарам ба цагаан будаагаар хийсэн хоолыг Баруун Азид mujaddara эсвэл mejadra гэдэг. Энэ хоол нь Энэтхэг ба Пакистанд мөн өргөн хэрэглэгддэгээс гадна, түүнтэй ижил төстэй (kushari) хоол Египетийн үндэсний хоёр хоолны нэг юм. Сэвэгзарам ба гахай эсвэл тахианы махтай шөлийг (хямд ба тэжээллэг) Европ ба Өмнөд, Хойд Америкт хэрэглэж ирсэн.
Тэжээллэг чанар ба эрүүл мэндэд нөлөөлөх нь
Түүний нийт энергийн 30 хувийг уураг бүрдүүлдэг. Уургийн агууламжаараа Шош ба самрын ургамлуудаас шар буурцаг ба олсны дараа гуравт ордог. Изолейцин ба лизин зэрэг чухал амин хүчлүүдийг агуулдаг. Сэвэгзарам нь Дэлхийн олон оронд хямд уургийн эх үүсвэр болдог, ялангуяа Баруун Ази ба Энэтхэгийн хойг зэрэг цагаан хоолтон ихтэй газарт. Сэвэгзарам нь метионин ба цистеин зэрэг чухал амин хүчлүүдийг бага агуулдаг. Гэхдээ соёлуулсан сэвэгзарам нь шаардлагатай бүхий л амин хүчлүүдийг хангалттай хэмжээгээр агуулдаг.
Сэвэгзарам нь нүүрс ус, витамин М, витамин В1 ба эрдэс бодисуудыг агуулдаг. Улаан эсвэл сарнайн ягаан сэвэгзарам нь ногооноос бага нүүрс ус агуулдаг (11%/31%). Health (эрүүл мэнд) сэтгүүл сэвэгзарамыг дэлхийн таван шилдэг эрүүл хүнсний нэгд тооцсон.
Түргэн шингэдэг цардуулын (RDS) агууламж багатай (5%), удаан боловсордог цардуулын (SDS) агууламж ихтэй (30%) учир чихрийн шижин өвчтэй хүмүүст нэн тохиромжтой. Цардуулын 65 хувь нь RS1 ангилалд багтдаг үл шингэх цардуул юм. Энэ ангиллын цардуул нь маш тогтвортой ба 32 хувь нь амилозоос бүрддэг.
Сэвэгзарам нь зарим нэг хүнсний бус чанарыг агуулдаг. Жишээ нь, трипсины идвэхгүйжүүлэгчийг бодисуудыг агуулдагаас гадна, фитатын өндөр агууламжтай. Трипсин нь хоол боловсруулахад оролцдог фермент бол, фитат нь хүнсний эрдсүүдийн биохангамжыг буруулдаг. Сэвэгзарамыг шөнийн турш бүлээн усанд хэвтүүлснээр фитатын агууламжийг бууруулж болдог.
Сэвэгзарам нь төмрийн сайн эх үүсвэр ба 200 грамм бүтээгдэхүүнд хүний хоногийн төмрийн хэрэгцээ агуулагддаг.
Газар тариалангийн ач холбогдол
2020 онд дэлхийн сэвэгзарамын үйлдвэрлэл 6.5 сая тонн байсан ба 45 хувийг Канад, 18 хувийг Энэтхэг улс үйлдвэрлэсэн. Манай оронтой ижил уртрагт байрлах Канад улсын Саскачеван муж нь сэвэгзарамын гол үйлдвэрлэгч ба тус улсад үйлдвэрлэж байгаа сэвэгзарамын 95 хувийг энэ мужид ургуулдаг. Бусад буурцагт ургамалуудтай нэгэн адил сэвэгзарам нь агаарын азотыг фиксацилдаг хөрсний ризобиатай симбиоз харилцаанд ордог. Мөн үржил шим муутай хөрсөнд ургах чадвартай, хүйтэн тэсвэрлэх чадвар өндөртэй зэрэг нь түүнийг манай оронд амжилтай тариалах боломжийг олгодог.
Бичлэгийн төрөл зүйл
Бичлэгийн төрөл зүйл (Жанр. Genre). Франц хэлний ganre – “төрөл, зүйл” гэсэн үгнээс гаралтай. Сэтгүүл зүй н онол, практик, арга зүйн үндсэн ангиллуудын нэг мөн. ОНМХ-ийн нийтлэл, нэвтрүүлэг нь тогтвортой шинж тэмдэг бүхий тодорхой хэлбэрээр оршиж байдаг бөгөөд сэтгүүл зүйн хөгжлийг дагаад байнга хөгжиж, баяжиж байдаг онцлогтой юм. Тиймээс бодит байдлыг тусгах хэлбэрийн мөн чанар болон бүтэц зохиомжийн нь шинж тэмдэг дахин давтагддаг тийм тогтвортой байдлыг бичлэгийн төрөл буюу жанр гэж нэрлэнэ.
Түүх
Сэтгүүл зүй, бичлэгийн төрөл зүйл, нийтлэлийн арга хэлбэрийн аль аль нь тус тусын дотоод хуулиар хөгжиж ирсэн түүхтэй. Ингэхдээ энгийнээс хүнд руу, нэгжээс ерөнхий рүү чиглэгдсэн зүй тогтлын дагуу хөгжиж ирсэн бөгөөд бичлэгийн аль нэг төрлийн бүтцийн тусламжтайгаар илтгэн гаргасан зохиол бүтээлийн агуулга, мөн чанар нь зохиогчийн үзэл бодол, нийгмийн байр суурь, тухайн ХМХ-ийн чиглэлээс шалтгаалж иржээ.
Бичлэгийн төрлүүдийг гүйцэтгэх үүрэг, зорилго, объектыг хамрах хүрээ зэрэг шинж чанарыг харгалзан мэдээллийн, задлан шинжилсэн (шинжлэлт), нийтлэл-уран сайхны, туслах бичлэгийн төрлүүд гэж ангилдаг.
Мэдээллийн бичлэгийн төрлүүд
Мэдээллийн бичлэгийн төрөлд:
Шинжлэлт бичлэгийн төрлүүд
Шинжлэлт бичлэгийн төрөлд:
1947 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Есийн даваа
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Бичлэгийн төрөл зүйл
Нийтлэг ба ялгаатай шинжүүд
Бичлэгийн төрлүүд олон шинж тэмдгээр хоорондоо нийтлэг, бас ялгаатай байдаг.
Гибрид шинж
Бичлэгийн төрөл зүйл хэдийгээр ийм ялгарах онцлогтой боловч сэтгүүл зүйн практикт цэвэр жанр гэж бараг байдаггүй. Бичлэгийн зүйлүүд харилцан бие биенээсээ урган гарсан, уусан орсон холимог (гибрид) шинж чанартай бөгөөд ийм хандлага орчин үеийн сэтгүүл зүйн практикт улам хүчтэй ажиглагдаж байна. Аль нэг бичлэгийн төрөл, зүйлийг тодорхойлохдоо чухам ямар төрлийн шинж тэмдэг зонхилж байгааг харгалзан үздэг.
Жанр гэж бичлэгийн төрлийг, төрлийн доторх зүйлийг, зүйлийн доторх зүйл – ангийг ч зааж нэрлэх тохиолдол түгээмэл юм. Үүнээс үзэхэд нэр томъёоны хувьд нэгэн мөр тогтоож чадаагүй нэлээд маргаантай, нарийн төвөгтэй ойлголт юм. Нөгөө талаар утга зохиол, урлаг, сэтгүүл зүйн аль ч салбарт өргөн утгаар хэрэглэдэг дэлхий нийтийн чанартай дундын нэр томъёо гэж ойлгож болно.
Ангилал:Утга зохиолын нэр томьёо Ангилал:Утга зохиолын төрөл Ангилал:Уран зургийн төрөл зүйл Ангилал:Соёл ба урлаг Ангилал:Хөгжмийн жанр Ангилал:Сэтгүүл зүй Ангилал:Хэвлэл
Фүжи уул
Фүжи уул нь Японы Шизүока, Яманаши аймгуудын нутагт орших идэвхтэй галт уул юм. Дэлхийд хамгийн алдартай уулсын 35 дугаар байрт ордог. ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн жагсаалтад байдаг соёлын өвд багтсан байдаг.
Далайн түвшнээс дээш 3,776 м өндөр тус уул нь Японы хамгийн өндөр цэг болно.Фүжи-Хаконэ-Изү үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнд багтаж хамгаалагддаг.
Фүжи уул нь хаанаас нь ч харсан тэгш хэмтэй, үзэсгэлэнтэй харагддаг тул Япон төдийгүй дэлхийн бусад улсуудад Япон улсын бэлгэ тэмдэг хэмээн алдаршсан.
Фүжи уулын 8 оргил
Фүжи уулын 800м орчим радиустай тогоог тойроод 8 оргил бий.
Цаг уурын ажиглалтын станц
1880 оноос Фүжи уулын өндөрлөг шинж чанарыг ашиглан цаг уурын ажиглалт явуулж эхэлжээ.
1932 онд цаг уурын ажиглалтын станц байгуулагдсан байна. Энэ нь нэг хэсэг дэлхийн хамгийн өндөр цэг дэх цаг уурын ажиглалтын станцад тооцогдож байв.
1964 оны 9 сарын 10-нд радар суурилуулагджээ. Гэвч хиймэл дагуул зэрэг шинжлэх ухаан технологийн дэвшлийн үрээр радарын ажиглалт хийх шаардлагагүй болжээ.
Авиралт
Фүжи ууланд авирах зам жил бүрийн 7 сарын 1-нээс 8 сарын 27-ны хооронд нээгдэнэ. Зарим авирагч өглөөний мандах нарыг уулын оргил дээрээс харахын тулд шөнө авирч эхэлдэг.
Жил бүр 200,000 хүн Фүжи ууланд авирдгаас 30 хувь нь гадаад хүмүүс байдаг гэсэн тооцоо бий.
Тавдугаар зогсоол
Фүжи уулын 2300 м өндөрт орших 5 дугаар зогсоолоос оргил хүртэл 3-8 цаг, буухад 2-5 цаг тус тус зарцуулна.
Фүжи ууланд нийт 10 зогсоол байх бөгөөд 5 дугаар зогсоол хүртэл машинтай явж болно. Харин түүнээс дээш зөвхөн явган явна. Зогсоол бүрд жижиг буудал байна, мөн бэлэг дурсгалын зүйл болон ундаа, ойр зуурын хүнс зардаг мухлаг бий. Уулын 5 дугаар зогсоол нь хамгийн том ба зочид буудал, ресторан, цайны газар, бэлэг дурсгалын дэлгүүр, халуун рашаан, том талбайтай машин зогсоолтой. Иймд тус зогсоолд жуулчид том оврын автобус болон машин унаатай олноор ирдэг.
Цахим холбоос
Фүжи уул
Эшлэл
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Японы уул Ангилал:Давхаргат галт уул Ангилал:Шизүока аймгийн газар зүй Ангилал:Яманаши аймгийн газар зүй  Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Япон дахь дэлхийн соёлын өв
ASCII
thumb|right|300px|ASCII-н тэмдэгтүүд American Standard Code for Information Interchange (Америкийн мэдээллийн солилцооны стандарт код) буюу ASCII нь англи хэлний цагаан толгойн дараалал дээр тулгуурласан тэмдэгтийн кодлолын схем юм.
ASCII-гаар компьютерт, санах ойн(8 битээр) нийт 128 ширхэг ялгаатай тэмдэгтийг кодлох боломжтой байдаг. Тэмдэгтийн код 0..127 завсарт оршино.
Тэмдэгтүүд
0-31 хүртэлх кодыг удирдах кодууд гэдэг. Удирдах код нь ямар нэг тэмдэгт илэрхийлэхгүй (дүрслэгдэх тэмдэгт байхгүй), харин ямар нэгэн үйлдлийг төлөөлнө. Ж.нь 8 гэсэн код курсорыг зүүн гар тийш нэг шилжүүлэх, 12 гэсэн код дэлгэц цэвэрлэх үйлдлийг заах гэх мэт.
Санах ойд тэмдэгт ASCII-кодоороо хадгалагдана. Гэтэл ASCII-код бол хүснэгтэд байрлах дугаар. Ө.х. санах ойд тэмдэгтийн хэлбэр дүрс нь хадгалагддаггүй ажээ. Компьютерт өөрт нь байдаг тэмдэг дүрслэгч (character generator) хэмээх хэрэгсэл хадгалагдсан ASCII-кодоор ямар тэмдэгт болохыг таньж компьютерын дэлгэц, эсвэл цаасан дээр хэвлэдэг байна.
Дэлхийн олон орны цагаан толгой 256-аас их тэмдэгттэй байдаг. Ийм цагаан толгой ASCII-хүснэгтэд багтахгүй. Үүнээс улбаалан тэмдэгтийг 2 байтаар кодлох аргачлал орчин үед бий болжээ.
Extended ASCII Хүснэгт
Extended ASCII хүснэгтийн эхний 128 нүд (0-127 хүртэлх) үл өөрчлөгдөх байнгын "эзэн"-тэй болон стандартчилагдаж, харин үлдсэн 128 нүд (128-255 хүртэлх) стандартчилагдаагүй байна. Үүнээс улбаалан, эхний 128 тэмдэгт нь адил боловч, сүүлийн 128 тэмдэгт нь янз бүр байх өөр өөр ASCII-хүснэгтүүд гарч ирдэг.
Тухайлбал том, жижиг латин үсгүүд, араб цифрүүд ба бусад тэмдэгтүүд стандарт хэсэгт орсон учраас латин үсгээр бичсэн текст дурын компьютер дээр "эвдрэлгүй" гарах жишээтэй. Гэтэл кирилл үсгүүд стандартчилагдаагүй учраас зарим ASCII-хүснэгтийн 128-255 хэсэгт огт ороогүй байж болно, заримд нь орсон байж болно. Хэрэв орсон байлаа гэхэд өөр өөр хүснэгтэд өөр өөр кодтой байж болно. Ж.нь Windows ба MS-DOS үйлдлийн системийн ASCII-хүснэгтүүдийн кирилл үсгийн код адилхан биш.
Гадаад холбоос
Ангилал:Кодлолын схем
Богд хан уул
thumb|300px|Сансраас авсан зургийн төвд Богд хан уул оршино. Баруун хойд буланд нь [[Улаанбаатар хот харагдах бөгөөд Туул гол хот, уул хоёрын хооронд урсана. Өмнө талд нь Зуунмод, зүүн талд нь Налайх, баруун талд нь Чингис хаан олон улсын нисэх онгоцны буудал байрладаг]]
Богд Хан Уул бол Хэнтийн нурууны ай савд багтдаг Монголын түүхэн тахилгат, Монголын төдийгүй дэлхийн анхны дархан цаазат газруудын нэг юм.
Түүх
1294 онд гаргасан Монгол Их Юань улсын хууль цаазын 398 дугаар бүлэгт “Богд хан уул, Отгонтэнгэр, Хан Хэнтий, Алтайн нүсэр даваа” зэрэг байгалийн үзэсгэлэнт газруудыг дархан цаазтай болгож байжээ. XII-XIII зууны үед Ван хан Тоорил дархлан тахиж Хан уул хэмээн нэрлэсэн домог байдаг. 1778 онд Монголын сэхээтнүүдийн нэг сайд Юндэндоржийн санаачилгаар Богд хан уулыг дархан цаазтай болгож 1957, 1974 онуудад дахин бататган дархалж, 1995 онд УИХ-ын 26 дугаар тогтоолоор дахин баталгаажуулсан байна.