cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Добэрман пинчэр
Түүх
Анх XIX зууны сүүлчээр Германы Тюринг мужид амьдардаг Карл Фредрих Луис Добэрман нь герман хоньч нохой герман пинчэр хоёрын дундаас гаргаж авсан. 1894 онд Луис Добэрман нас баран, түүний дурсгалд зориулан энэ нохойг добэрман пинчэр гэж нэрлэх болсон. Тухайн үед татвар хураагчид өөрсдийн амь бие, эд хөрөнгөө дээрэмчдээс хамгаалах зорилгоор тэжээдэг байсан гэгддэг. Сүүлд Отто Гиллер, Филип Гернин нар Луис Добэрманы ажлыг үргэлжлүүлэн, өнөөгийн бидний мэдэх добэрманыг гаргаж авсан.
Биеийн онцлог
Жин нь 45 кг хүртэл, өндөр нь 70 см орчим хүртэл өсдөг. Тачирхан үстэй, ихэвчлэн хар, улбар хүрэн өнгөтэй байдаг боловч цагаан өнгөтэй добэрман бүртгэгдсэн тохиолдол байдаг. Амны эргэн тойрон, хөлний дотор тал болон хөлний үзүүр хэсэг, хэвлий хавиараа хүрэн өнгөтэй. Бүх бие нь булчинлаг, босоо чих, огтор сүүл нь хээнцэр хэрнээ хүчирхэг харагдуулдаг. thumb|250px|left|Чихийг нь хайчлаагүй байгаа гөлөг Төрөх үедээ том далбагар унжуу чихтэй, нарийн урт сүүлтэй байдаг ба гөлөг байх үед нь аль алиныг нь хайчилдаг учир хайчлагдаагүй үед нь хүмүүс ялгаж таниж чаддаггүй. Чихийг нь шовхлон хайчилж, хайчилсны дараа шархыг нь ороож боох нь шархыг бохирдохоос хамгаалахаас гадна, чих нь босоход дэм болдог. Мэргэжлийн хүмүүсээр хайчлуулах, хайчлуулсны дараах арчилгааны талаарх зөвлөгөө авах хэрэгтэй. Заримдаа буруу хайчилснаас болж хоёр чихний хэмжээ болон хэлбэр нь өөр өөр болох чих нь босохгүй байх зэрэг алдаа гардаг. Сүүлийн үед чих, сүүлийг нь тайраагүй добэрман ихсэх хандлагатай байгаа нь нохойг гангараа, үзмэр маягтай тэжээх бус хайрлах, гэр бүлийн нэг гишүүн гэж үзэх болсонтой холбоотой биз ээ. Харин эсрэгээр урд хөлийн эрхий хурууг нь тайрах болсон нь үзэмж гэхээсээ илүүгээр хөлийн эрхий хурууны хугаралт, гэмтэл их байдагтай холбоотой болов уу.
Хэрэглээ
Добэрман нь манай орны нөхцөлд дасан зохицох чадвар муу байдгаас гэрийн тэжээвэр нохойноос өөрөөр хэрэглэгдэх нь цөөн байдаг. Гадаад орнуудад Хамгаалалтын алба, Цагдаагийн алба, Онцгой байдлын алба, Цэргийн алба, Гаалийн алба, Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдэд туслах зэрэгт ашиглагддаг.
Цахим холбоос
Ангилал:ОУКХ-Бүлэг 2 Ангилал:Европ нохойн үүлдэр Ангилал:Жагсаалтын нохой Ангилал:Working Group (Америкийн Кеннел Клуб) Ангилал:Working Group (Кеннел Клуб)
Эрин Хэмлин
Эрин Хэмлин (Erin Hamlin, 1986 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нд Нью Хартфорд хотод төрсөн) — 2011 оны дэлхийн аварга, Америкийн чаргачин юм.
Хэмлин өвлийн гурван олимпын наадамд оролцсон болон медаль хүртсэн Америкийн анхны чаргачин бөгөөд Сочи хотод зохион байгуулагдсан 2014 оны олимпын наадамд хүрэл медаль хүртсэн явдлыг "АНУ-ын чарганы спортын түүхэн дэх онцгой амжилт" хэмээжээ.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын чаргачин Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Чарганы дэлхийн аварга Ангилал:Америкчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Голомт банк
Монгол Улсын ууган арилжааны банк нуудын нэг Голомт банк нь 1995 онд үүсгэн байгуулагдсан. Өнөөдөр нийт 2300 гаруй ажилтан, 1 сая орчим харилцагчтайгаар системийн 20 хувийг дангаараа бүрдүүлэн тэргүүлэгч банк болон өргөжжээ. "Дэлхийн жишиг Монголын банк" болох алсын хараан дор эрхэм харилцагчдынхаа эрэлт хэрэгцээнд тулгуурлан орчин үеийн, дэвшилтэт технологид суурилсан санхүүгийн иж бүрэн үйлчилгээг чадварлаг, мэргэжлийн баг хамт олон, орон даяарх 100 гаруй салбар нэгжээрээ дамжуулан өндөр түвшинд хүргэн ажиллаж байна. Сайн сайхан ирээдүйг цогцлоохын төлөө үйлс бүхнээ зориулж буй Голомт банк улсын төсөв т нийт 500 тэрбум төгрөгийг татан төвлөрүүлж, 15 мянга гаруй ажлын байрыг бий болгоход шууд болон шууд бусаар дэмжлэг үзүүлжээ.
Түүх
Голомт банк нь төр засгаас үндэсний хэмжээнд хэрэгжүүлсэн бодлого шийдвэр, төсөл хөтөлбөрүүдийг амжилттай хэрэгжүүлэгч төдийгүй Монгол улс ад хийгдсэн томоохон бүтээн байгуулалтыг сүндэрлүүлэхэд гар бие оролцож ирсэн бүтээгч хамт олон төдийгүй байгуулагдсан цагаасаа эхлэн Монгол Улсын эдийн засгийн хөгжлийн түүхийн салшгүй нэг хэсэг нь байж, улсын хэмжээнд хөгжил дэвшил авчрах, эдийн засгийг солонгоруулахад хувь нэмэр оруулж буй хүсэл тэмүүлэлтэй, ёс зүйтэй, шилдэг бизнесүүдийг дэмжин санхүүжүүлсээр ирсэн билээ.
Үйл ажиллагаа
Голомт банк нь үүсгэн байгуулагдсан цагаасаа хойш банк, санхүүгийн салбарын хөгжлийг түүчээлэн харилцагчдын хэрэгцээ, шаардлагыг соргогоор мэдэрсэн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний хөгжүүлэлт, нэвтрүүлэлтээр анхдагч, зах зээлд манлайлагч банк байж ирсэн.
Технологи суурьтай үйлчилгээгээр түүчээлэгч Голомт банк дэлхийн үсрэнгүй хөгжилтэй мөр зэрэгцэн дижитал шилжилт ийн эхлэлийг тавьж, инноваци шингэсэн дэвшилтэт шинэлэг бүтээгдэхүүн, үйлчилгээнүүдийг Монголын зах зээлд анхлан нэвтрүүлсээр ирсэн. Хиймэл оюун ухаанд суурилсан алгоритмийг тасралтгүй судлан хөгжүүлэх замаар банкны салбарт дижитал тэсрэлт хийж буй Голомт банк технологид үргэлж нээлттэй байж, харилцагчдад тулгардаг асуудлуудад гарц, шийдэл олж, хамтдаа шилжилт хийн зогсолтгүй урагшлахыг зорьдог.
Нээлттэй банк
Голомт банк нь 2020 оноос Монголын орчин цагийн банк, санхүүгийн салбарын шинэ өнгө төрхийг тодорхойлж, инноваци суурьтай "Нээлттэй банк" бизнес загварыг үйл ажиллагаандаа цогцоор нь нэвтрүүлсэн. Олон улсын банк, санхүүгийн салбарын жишиг болсон Нээлттэй банкны бүтээгдэхүүн буюу тухайн харилцагч болон бизнесийн онцлогт тохирсон багц үйлчилгээг API (Application programming interfaces) системээр дамжуулан хүргэж байна.
Харилцагчдадаа технологид суурилсан төлбөр тооцооны шийдлийг санал болгосноор харилцагч өдөр тутмын гүйлгээ, төлбөр тооцоогоо хийхээс эхлээд банкны бүх төрлийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг хялбар, шуурхай авах боломж бүрдсэн.
Корпорэйт гэйтвэй үйлчилгээ нь байгууллагууд өөрсдийн ашигладаг санхүү, бүртгэлийн системээс нээлттэй API дамжуулан банкны систем рүү холбогдсоноор байгууллагууд өөрсдөө банкны дансаа удирдах боломж бүрдсэн.
Дижитал банк
Голомт банк нь Монголын банкны салбарт технологийн дэвшил, хиймэл оюун ухаанд суурилсан алгоритмийн шинэчлэл хөгжүүлэлтийг тогтмол хийж, банкны бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний автоматжуулалт, хэрэглээний хялбар шийдлийг бий болгож, инноваци шингэсэн бүтээгдэхүүн үйлчилгээг зах зээлд анхлан нэвтрүүлж, цаашдын хөгжлийг тодорхойлсоор ирсэн нь бусдаас ялгарах хамгийн том давуу тал юм.
2002 онд Монгол Улсад анхлан нэвтрүүлж байсан Интернэт банкны үйлчилгээ нь тасралтгүй шинэчлэгдэн сайжирч, 2020 онд 5.0 хувилбараа харилцагчдад хүргэснээр дижитал банкны үйлчилгээний стандартын жишиг тогтоогоод байна. Тус шинэчлэлийн хүрээнд банкны дижитал сувгууд болох Интернэт банк, Смарт банк, SocialPay үйлчилгээнүүд шинэ шатанд гарсан юм.
Байгууллагын банк
Голомт банк өндөр ашигтай, өсөлттэй салбарт хөрөнгө оруулахаас илүүтэй байгаль орчин, нийгэмд ээлтэй, нийгмийн харилцаа хандлагад өөрчлөлт авчран дэмжлэг үзүүлэхийг зорьдог бөгөөд бидний санхүүжүүлсэн олон зуун төсөл хөтөлбөрүүд өдгөө Монгол Улсын эдийн засгийн нөлөө бүхий, гол тоглогчид болон өсөж хөгжжээ. Голомт банк нь эдийн засгийн хөдөлгөгч хүч болсон бүхий л салбарт санхүүжилт олгох замаар эх орныхоо хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулан ажиллахыг зорьдог бөгөөд байгууллагын банкны бизнес нь үйлдвэр худалдаа, уул уурхай, дэд бүтэц, байгууллагын хөгжил, хамтын ажиллагаа зэрэг чиглэлд “Tailor Made” шийдлийн дагуу судалгаанд үндэслэсэн цогц үйлчилгээг томоохон байгууллага, төсөл хөтөлбөрүүд, жижиг, дунд бизнес эрхлэгчдэд хүргэн ажилладаг. 2021 оны эцсийн байдлаар нийт 1400 гаруй томоохон аж ахуйн нэгж, байгууллагуудтай хамтран ажиллаад байна
Иргэдийн банк
Голомт банк нь Монгол Улсад анх удаа харилцагчдадаа илүү ойртож, гэртээ байгаа мэт тав тухтай сэтгэгдэл төрүүлэхүйц үйлчилгээг хүргэж эхэлсэн нь “Харилцагч төвтэй банкны үйлчилгээ” юм.
Харилцагч төвтэй банкны үйлчилгээ буюу хадгаламж, харилцах, дижитал банк, зээл, картын бүтээгдэхүүн, гадаад төлбөр тооцоо, даатгал зэрэг олон төрлийн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээг Монгол Улсын өнцөг булан бүрт суугаа нэг сая гаруй харилцагчдадаа өөрийн салбар тооцооны төвүүд болон цахим сувгуудаараа хүргэн ажиллаж байна.
Тогтвортой хөгжил
Голомт банк нь Тогтвортой санхүүжилтийн бодлогыг 2015 оноос хойш хэрэгжүүлэн ажилласан бөгөөд 2019 онд уг бодлогыг “Тогтвортой хөгжлийн бодлого” болгон өөрчилснөөр зөвхөн санхүүжилт бус банкны бүх шатны үйл ажиллагааг хамруулан Тогтвортой Хөгжлийн Зорилгуудыг хэрэгжүүлэн ажиллаж байна.
2017 онд НҮБ-ын Байгаль Орчны Хөтөлбөр Санхүүгийн Санаачилга /UNEP FI/-ийн банкны хороонд нэгдэж “Хариуцлагатай Банкны Зарчмууд”-ыг боловсруулах ажлын багт оролцон зарчмуудыг үндэслэгч анхны 30 банкны нэг болсон билээ. Одоогоор уг зарчимуудад дэлхийн 197 банк нэгдсэн байгаа бөгөөд хэрхэн хэрэгжүүлэх, тайлагнах зэрэг дээр төлөвлөгөө боловсруулан хамтран ажиллаж байна.
2020 онд байгуулж Голомт банкны ТУЗ-ийн гишүүнээр ахлуулсан “Жендэрийн тэгш байдлын хороо”-г “Эмэгтэйчүүдийг дэмжигч банк” уриан дор эмэгтэй харилцагчдад чиглэсэн төрөл бүрийн цахим сургалт, хөтөлбөрүүдийг амжилттай хэрэгжүүлэн ажиллаж байна.
Нийгмийн хариуцлага
Голомт банк нийгмийн хариуцлагын хүрээнд дараах төсөл хөтөлбөрүүдтэй хамтран, дэмжиж ажиллаж байна.
Хувьцаа эзэмшигчид
2023 онд Голомт банкны хувьцаа эзэмшигчдийн бүрэлдэхүүн:
Голомт банкны энгийн хувьцаа эзэмшлийн 77.20 хувийг Голомт Файнэншил Групп эзэмшдэг. Тус ХХК нь 2014 онд үүсгэн байгуулагдсан бөгөөд Голомт банк ХХК, Голомт Капитал ҮЦК ХХК, Мандал Даатгал ХК, Голомт ассет менежмент ҮЦК ХХК-иудыг эгнээндээ нэгтгэсэн Монголын санхүүгийн зах зээлд тэргүүлэгч санхүүгийн нэгдэл компани юм. Бодь интернэшнл ХХК нь 3.42 хувийг эзэмшдэг бөгөөд 1993 онд Үндэсний хөрөнгө оруулалттайгаар байгуулагдсан. Бодь Интернэшнл ХХК нь үл хөдлөх хөрөнгийн хөгжүүлэлт, удирдлага, барилга, эрчим хүч, уул уурхай, амралт, аялал жуулчлалын салбарт үйл ажиллагаагаа амжилттай явуулж буй 10 гаруй хараат болон охин компанийг удирдан чиглүүлдэг томоохон групп компани юм. Свисс-Мо Инвестмэнт Эй Жи хөрөнгө оруулалтын сан нь 5.21 хувийг эзэмшдэг. Тус хөрөнгө оруулалтын сан нь валют арилжаа, нисэх онгоцны буудал, агаарын тээвэр болон зочид буудлын бизнест хувьцаа эзэмшдэг. Швейцарын Холбооны Улсад байрладаг бөгөөд гол хувьцаа эзэмшигч нь Швейцар улсын иргэн, бизнесмэн, филантропч Урс Э.Шварценбах юм. Голомт Инвестмэнт Лимитэд нь 2.57 хувийг эзэмшдэг бөгөөд Бодь Интернэшнл ХХК-ийн хөрөнгө оруулалттайгаар 2014 онд үүсгэн байгуулагдсан. Голомт банк хувьцаагаа олон нийтэд санал болгож, анхдагч зах зээлийн арилжааны нээлтийг 2022 оны 11-р сард хийснээр олон нийт 11.60 хувийг эзэмшиж байна. Голомт банкны IPO Монголын хөрөнгийн зах зээлийн түүхэнд хамгийн том дүнтэй IPO болон хамгийн богино хугацаанд 118.8 тэрбум төгрөгийг олон нийтээс татан төвлөрүүлсэн гэх хоёр том амжилтыг бичиж үлдээсэн бөгөөд Монголын хөрөнгийн биржид нээлттэй арилжаалагдаж байна.
Олон улсын хамтын ажиллагаа
Голомт банк нь олон улсын нэр хүнд бүхий санхүүгийн байгууллагуудтай тогтоосон хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэх, харилцагчдын экспорт, импортод суурилсан бизнесийн санхүүжилтийн боломжийг нэмэгдүүлэх, гадаад төлбөр тооцоог хамгийн түргэн шуурхай, өргөн сонголттой хийх боломжийг бүрдүүлэхэд чиглэн ажилладаг.
Гадаад худалдааны санхүүжилт:
Шагнал
Ангилал:Монголын банк Ангилал:Нээлттэй банк Ангилал:Голомт банк Ангилал:1995 онд байгуулагдсан
Бат-Өлзийн Нямжав
Бат-Өлзийн Нямжав нь хүний эрх, хүүхдийн эрх, хүүхдэд ээлтэй орчинг бүрдүүлэх,шаардлагад нийцсэн орон байраар хангагдах эрхийн чиглэлээр төрийн болдогыг сайжруулахад нөлөөлөх, олон нийтийг идэвхжүүлэх, мэдлэг мэдээллээр хангаж ажилладаг хүний эрхийн зүтгэлтэн юм. Тэрээр хүний эрх, хүүхдийн эрх, хүүхдэд ээлтэй орчинг бүрдүүлэх чиглэлээр тасралтгүй ажиллаж иржээ.
Намтар
Бат-Өлзийн Нямжав нь 1981 онд Ховд аймгийн Ховд хотод төрсөн. Улаанбаатар хотын Хо-Ши-Миний нэрэмжит арван жилийн 14 дүгээр дунд сургууль төгссөн. Санхүү, эдийн засгийн дээд сургуулийн бизнесийн удирдлагын ангид суралцаж санхүүгийн менежер мэргэжил эзэмшсэн. Мөн Монгол Улсын Их Сургуулийн Нийгмийн ухааны факультетыг нийгмийн ухааны багш мэргэжлээр төгссөн. Тэнгэр дээд сургуульд Будда судлал, философийн магистерын зэрэг хамгаалсан.
Ажил эрхлэлт
•	Их дээд сургуулиудад багш
•	Нээлттэй Нийгэм Хүрээлэнд хөтөлбөрийн дасгалжуулагч, багш
•	“Эмэгтэй удирдагч сан” ТББ-д ажилтан
•	Хүүхдийн төлөө Үндэсний газарт мэргэжилтэн
•	Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын Тамгын газарт мэргэжилтэн
•	Улаанбаатар хотын Нийтийн тээврийн компанид хэлтсийн дарга
Сонгуульт ажил
•	“Дахин төлөвлөлт-Иргэдийн оролцоо төрийн бус байгууллагуудын нэгдсэн холбоо”-ны Удирдах зөвлөлийн дарга
•	“Эко соёлын сан”-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүн
•	“Амьдрал өгөх сан”-ын Удирдах зөвлөлийн гишүүн
•	“Эмэгтэйчүүдийн дартсын холбоо”-ны тэргүүн,
•	“Монголын пара дартсын холбоо”-ны Удирдах зөвлөлийн гишүүн,
Гарын авлага
НОМ ГАРЫН АВЛАГА
1.	“Буддын гүн ухаан дахь сэтгэл зүйн ангилалыг орочин үеийн сэтгэл судлалын үндсэн асуудлуудтай харьцуулах нь” Б.Нямжав, 2001 он, Оюутны эрдэм шинжилгээний эмхэтгэл, МУИС
2.	“Эмэгтэйчүүдийн төрийн бус байгууллагуудын сар тутмын мэдээллийн эмхэтгэл”, 2004-2005 он, “Эмэгтэй удирдагч сан”
3.	“Хурдан морь унаач хүүхдийн үндэсний чуулганы эмхэтгэл”, Б.Нямжав, 2006 он, Хүүхдийн төлөө үндэсний газар
4.	“Нийслэлийн 9 дүүргийн стратеги төлөвлөгөө боловсруулах аргачлал ба Баянзүрх дүүргийн дунд хугацааны стратеги зорилт” Б.Нямжав, Ц.Энхцэцэг, 2010 он. Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын тамгын газар
5.	“Хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй тогтоол шийдвэр, журмын эмхэтгэл” Б.Нямжав, Б.Баасансүрэн 2011 он, Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын тамгын газар
6.	“Баянзүрх дүүрэгт 2009-2012 онд хийгдсэн ажлууд” зурагт альбом, Б.Нямжав, Д.Энхтуяа, 2012 он, Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын тамгын газар
Шагнал
•	Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль 2011 онд
Ангилал:Монголын хүний эрхийн төлөө тэмцэгч
Майнкрафт
Minecraft (Майнкрафт) бол Шведийн тоглоом хөгжүүлэгч Маркус Перссоны бүтээсэн сандбокс тоглоом бөгөөд 2011 онд Mojang гаргасан. Тоглоом нь 3D аргаар бүтээгдсэн ертөнцөд янз бүрийн блокуудаар бүтээх боломжийг олгодог бөгөөд тоглогчдын бүтээлч чадварыг шаарддаг. Тоглоомын бусад үйл ажиллагаанд хайгуул, нөөц цуглуулах, урлах, байлдаан зэрэг орно. Тоглолтыг өөрчлөх олон тоглоомын горим байдаг, амьд үлдэх горимд тоглогчид өөрийн ертөнцийг бий болгохын тулд өөрсдөө нөөц бий болгож бас эрүүл мэндээ хамгаалдаг, харин бүтээлч горимд тоглогчид юм бүтээх хязгааргүй нөөц байдаг. Тоглоомын Java хувилбар нь тоглогчдод тоглоомыг өөрчилж шинэ тоглоомын дүрэм механизм, эд зүйлс, дүрслэл үүсгэх боломж олгодог. 2014 оны 9-р сард Microsoft компани Mojang болон Minecraft-ийн оюуны өмчийг 2.5 тэрбум америк доллароор авах тохиролцоо зарлаж, хоёр сарын дараа эзэмшсэн байна.
Эшлэл
Ангилал:2011 оны компьютерын тоглоом Ангилал:Андройдод зориулсан тоглоом Ангилал:Компьютерын дүрт тоглоом Ангилал:Линукст зориулсан тоглоом Ангилал:Нээлттэй ертөнцийн компьютерын тоглоом Ангилал:Цахим хөтчийн тоглоом Ангилал:iOS-д зориулсан тоглоом Ангилал:Java программ хангамж Ангилал:Mac OS-д зориулсан тоглоом Ангилал:Nintendo 3DS-д зориулсан тоглоом Ангилал:Nintendo Switch-д зориулсан тоглоом Ангилал:PlayStation 3-т зориулсан тоглоом Ангилал:PlayStation 4-т зориулсан тоглоом Ангилал:PlayStation Vita-д зориулсан тоглоом Ангилал:Windows-д зориулсан тоглоом Ангилал:Wii U-д зориулсан тоглоом Ангилал:Xbox 360-д зориулсан тоглоом Ангилал:Xbox-One-д зориулсан тоглоом
Испани хан бүргэд
Испани хан бүргэд (мөн Иберийн хан бүргэд, Адалбэртийн бүргэд гэгддэг) (Aquila adalberti) нь Дорнын хан бүргэд-тэй (Aquila heliaca) ойр холбоотой юм.
Энэхүү бүргэд нь зөвхөн төв ба баруун өмнөд Испани, Португалд таарах ба мөн хойд Мароккод байж болзошгүй. Урьд энэ бүргэдийг Дорнын хан бүргэдийн дэд зүйл гэж үзэж байсан ч ялгаатай зүйл болох нь тогтоогдсон болно.
Испани хан бүргэд нь жижгэвтэр, 2.5-3.5 кг, 75-84 см урт биетэй. Тэд голдуу туулайгаар хооллох ч өөр амьтад, тухайлбал чандага, тагтаа, хэрээ, нугас, ятуу, мэрэгчид гэх мэт иддэг. Өдгөө энэхүү бүргэд хүний буруу үйл ажиллагаанаас шалтгаалан маш ховордож цөөрөөд байгаа ба нийт тоо толгой нь 500 хүрэхгүй гэсэн тооцоо бий.
Цахим холбоос
Ангилал:Бүргэдүүд Ангилал:Харцгайнхан
Кабардино-Балкари
Кабардино-Балкари (Кабардино-Балкария) — Оросын холбооны улсын бүрэлдэхүүнд багтдаг Бүгд Найрамдах Улс юм.
Адыг орон 12.5 мянган км² талбайт нутагтай, 860 мянган хүн амтай.
1992 оноос хойш Бүгд Найрамдах Кабардино-Балкари Улс (БНАдыУ) хэмээх бүтэн нэртэй болсон.
ОХУ-ын Хойд Кавказын холбооны тойрог, Хойд Кавказын эдийн засгийн бүст харьяалагдана.
Улсын хэрэгцээний орос хэлний хамтаар нутгийн кабард, балкар хэлийг албанд хэрэглэнэ.
Хүн амын 57% кабард ястан (черкес), 23% орос үндэстэн, 13%-ийг балкар ястан бүрдүүлнэ.
Карачай-Черкес, Ставрополь, Умард Осети, Гүржтэй хиллэдэг. Нийслэл Нальчик хот 240 мянган хүнтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж Ангилал:Кавказын бүс нутаг Ангилал:Оросын бүгд найрамдах улс
Иан Иватт
Иан Росс Иватт (Ian Ross Evatt, 1981 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Блэкпүүл багийн хамгаалагчаар тоглодог.
Үзүүлэлтүүд
308||14||11||2||12||1||337||17
Шагналууд
Блэкпүүл
Холбоос
Ангилал:1981 онд төрсөн Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Англичууд
Фабрис Абриэль
Фабрис Абриэль(Fabrice Abriel; 1979 оны долоодугаар сарын 6-нд Сюрен хотод төрсөн) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Валансьен» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Гадны холбоос
Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Пари Сен-Жермен багийн тоглогч Ангилал:Серветт багийн тоглогч Ангилал:Амьен багийн тоглогч Ангилал:Генгам багийн тоглогч Ангилал:Лорьян багийн тоглогч Ангилал:Олимпик Марсель багийн тоглогч Ангилал:Ницца багийн тоглогч Ангилал:Валансьен багийн тоглогч Ангилал:Францчууд Ангилал:1979 онд төрсөн
Николь Флаготье
Николь Флаготье (Nicole Flagothier, 1966 оны 1 сарын 9-нд Льежийн Рокоуд төрсөн) нь Бельгийн жүдочин эмэгтэй юм. Дэлхийн АШТ-ий мөнгө, хүрэл, Европын АШТ-ий 1 мөнгө, 3 хүрэл медальтай, улсынхаа 9 удаагийн аварга. 1992 оны Барселоны олимпод 56 кг-ийн жинд 5-р байр эзэлсэн. 1995 оноос 52 кг-ийн жинд өрсөлдөх болсон ч 1996 оны Атлантын олимпод оролцох эрх авч чадаагүй аж.
Цахим холбоос
Ангилал:Бельгийн жүдоч Ангилал:Бельгийн олимпын оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Жүдогийн дасгалжуулагч Ангилал:Бельгичүүд Ангилал:1966 онд төрсөн
Батцэвээний Буянхүү
Батцэвээний Буянхүү Батцэвээний Буянхүү нь МУИС-ийн Хуульзүйн сургуульд суралцаж байхдаа Монголын Эмнести Интернэшнл байгууллагын гишүүнээр элсэж, сайн дурын үйл ажиллагаанд идэвхитэй оролцдог шилдэг манлайлагч залуу идэвхтэн юм. Тэрээр “Хуульч оюутан”-ны болон “Эмнести Увс клуб”-ыг үүсгэн байгуулж, хүний эрхийн боловсролын чиглэлээр олон удаагийн сургалт зохион байгуулж, Монголын Эмнести Интернэшнл байгууллагад олон зуун залуусыг шинээр элсүүлсэн бөгөөд кампанит ажлуудад идэвхитэй оролцдог хүний эрхийн зүтгэлтэн юм.
Үйл ажиллагааны туршлага
Оролцсон сайн дурын ажлууд:
Шагнал урамшуулал
•	“Монгол Улсын Шилдэг хүүхэд” 2012 онд
•	“Увс аймгийн Шилдэг хүүхэд” 2013 онд
•	МУЗН-ийн “Тусч хүүхэд” алтан медаль2013 онд
•	Белинда Райний нэрэмжит “Хүний эрхийн Залуу сургагч”
•	МУИС-ийн Хууль зүйн сургуулийн Шилдэг оюутан2017 онд
Ангилал:Монголын хүний эрхийн төлөө тэмцэгч Ангилал:Монголчууд
2012 оны Дэлхийн сайхан хүүхэн
«2012 оны Дэлхийн сайхан хүүхэн» (Miss World 2012) — Дэлхийн сайхан хүүхэн шалгаруулах 62-р удаагийн тэмцээн байв.
116 орны гоо бүсгүй Хятад улсын Ордос хотноо цуглан олон шалгуураар өрсөлдөж, 2012 оны 8 сарын 18-нд дүнгээ гаргахад Хятад улсыг төлөөлөн оролцсон Юй Вэньшя «2012 оны Дэлхийн сайхан хүүхэн»-ээр өргөмжлөгдөж, өмнөх жилийн гоо бүсгүй Ивиан Саркос шинэ миссийн толгойд эрдэнийн титмийг өмсгөж өгчээ.
2007 оны Жан Зилиний улсаас дахин дэлхийн мисс тодорсон нь Юй Вэньшя байв.
Хоёрдугаар байранд Уэльсийн Софи Маулдс, гуравдугаар байранд Австралийн Жессика Кахавати орсон.
Гадаад холбоос
Ангилал:Дэлхийн сайхан хүүхэн
Дэвид Оливер
Дэвид Оливер (David Oliver, 1982 оны дөрөвдүгээр сарын 24-нд төрсөн) нь Америкийн саадтай гүйлтийн тамирчин юм. Москвад болсон ДАШТ-д 13 секунд гүйж түрүүлж байв
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын 110 метрийн саадтай гүйгч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:АНУ-ын панамерикийн наадамд оролцогч Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга Ангилал:110 метрийн саадтай гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Америкчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Днх хэлбэрүүд түүний үүсэх шалтгаан
Супер-ороомог Гол өгүүлэл: Туйл (ДНХ супер-ороомог) ДНХ-г утас ээрэхтэй адилаар мушгих процессыг ДНХ-г ээрэх гэдэг. ДНХ нь "тайван" төлөвт орших үед хэлхээ нь хос спиралын тэнхлэгийг 10.4 суурийн хослол тутамд нэг бүтэн ороодог. Гэхдээ ДНХ-г ээрвэл хэлхээнүүд нь илүү чанга эс бөгөөс илүү сул болно. Хэрэв ДНХ-г спиралын чиглэлийн дагуу ээрвэл үүнийг эерэг супер-ээрүүлдэх гэх бөгөөд сууриуд нь хоорондоо илүү шигүү барьцалдана. Харин эсрэг чиглэлд ээрэх тохиолдолд энэ нь сөрөг супер-ээрүүлдэх болох бөгөөд сууриуд нь илүү салангид болно. Байгаль дээр ихэнх ДНХ-г топоизомеразууд гэгдэх ферментүүдийн тусламжтайгаар бага зэрэг сөрөг супер-ээрүүлддэг. Эдгээр ферментүүд нь хөрвүүлэлт болон ДНХ үржүүлэх процессуудад ДНХ-ийн хэлхээнүүдийг ээрэх зорилгоор ашиглагддаг. Зүүнээс баруун талруу А, B болон Z ДНХ-ийн бүтэцүүдийг дүрслэв Бусад хос-мушгиа бүтэцүүд Гол өгүүлэл: Туйл (ДНХ механик шинж чанар) ДНХ нь хэд хэдэн боломжит конформац хэлбэрт оршидог. Гэвч зөвхөн A-ДНХ, B-ДНХ болон Z-ДНХ-г л байгаль дээр буй биологийн системүүдэд ажиглаж болно. ДНХ нь ямар конформацтай байх нь ДНХ-ийн дараалал, түүний супер-ороомогийн хэмжээ болон чиглэл, сууриудын химийн өөрчлөлт, мөн уусмалын нөхцөл тухайлбал метал ионууд болон полиаминууд зэрэгээс хамаардаг. Эдгээр гурван конформацуудаас дээр дурдагдсан "В" хэлбэр нь эсүүдийн дотороос олддог орчинд хамгийн түгээмэл байдаг. Бусад хоёр ДНХ-ийн хос-мушгиа хэлбэрүүд нь геометр дүрс болон чиглэлүүдээрээ ялгагддаг. "А" хэлбэр нь илүү өргөн, баруун эрчилсэн спираль бөгөөд түүний бага ховил нь гүехэн болоод өргөн, харин их ховил нь гүнзгий болоод нарийн байдаг. "А" хэлбэр нь ДНХ-ийн дегидратацад орсон физиологийн бус нөхцөлд илэрдэг бөгөөд харин эсийн дотор ДНХ болон РНХ-ийн хэлхээнүүдийн холимог хослолоос, мөн фермент-ДНХ комлексоос үүсэх магадлалтай.
(0)
Ангилал:ДНХ
Засаглал
Засаглал гэдэг бол улс төр, эрх зүйн нэр томьёо юм. Агуулгын тодорхойлолт дээр олон судлаачид зөрдөг.
Монгол хэлний үүднээс үзвэл, "засаг" гэдэг зүйлийн үйлдэж буй явцыг "засаглал" гэж ойлгож байгаа юм. Харин орчуулгын үүднээс "power", "governance" гэдэг огт өөр хоёр үгийг "засаглал" гэж орчуулж байна.
Агуулга талаасаа
Power and power again буюу нэг этгээд хүссэн зүйлээ нөгөө этгээдээр хүсэл зоргийг нь харгалзалгүй хийлгэж байгаа явдлыг "засаглал" гэдэг нэр томьёогоор орчуулан ойлгох явдал цөөнгүй байна. Энэ агуулгаар "төрийн засаглал", "засаглал хуваах" гэх мэт нэр томьёо үүссэн байна. Хууль зүйн нэршилд, power гэдгийг "засаглал" бус, "эрх мэдэл" гэж орчуулдаг агаад Монгол Улсын Үндсэн хуульд "эрх мэдэл" хэмээн нэрлэсэн бий. Иймээс сүүлийн үеийн хууль зүйн номд "эрх мэдэл хуваарилах" гэх нэр томьёог өргөн хэрэглэж байна. Харин улс төр судлалын нэр томьёонд "power" гэдгийг "засаглал" гэх нэрээр хэрэглэсээр байгаа юм. Төрийн бус байгууллагууд "governance" гэдэг үгийг "засаглал" хэмээн орчуулснаар "сайн засаглал", "ардчилсан засаглал" гэх мэт нэр томьёо сүүлийн үед их хэрэглэх боллоо. Ингэснээр "засаглал" гэдэг үгийн үндсэн утга бүрэн алдагдсан билээ. Good governance гэдгийг "сайн засаглал" гэж буулгаад, эргүүлээд түүнийгээ "сайн эрх мэдэл" гэж ойлговол утгын аймшигтай алдаа гарах нь лавтай.
Тиймээс, Бираагийн Чимид тэргүүтэй зарим эрдэмтэн "засаглал" гэдэг үгийг хэрэглэхгүй байхыг санал болгодог. "Power" гэдгийг "эрх мэдэл", харин "governance" гэдгийг "удирдлага" гэж орчуулахыг тэрээр санал болгдог. Нийгмийн шинжлэх ухааны нарийн ялгаатай ойлголтыг тодорхой зааглах үүднээс Чимид багшийн санаа зарим талаар зөв байх магадгүй юм. "Засаглал гэдэг нь улс орныг удирдах төрийн эрх барьдаг тогтолцоо юм. Засаглал нь хууль тогтоох, гүйцэтгэх, шүүх хэсгээс бүрдэнэ".
2 сарын 11
2 сарын 11 нь Григорийн тооллын жилийн 42 дахь өдөр бөгөөд жилийн эцэс хүртэл 323 өдөр (өндөр жил бол 324 өдөр) үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0211 #11
Линукс
Линуксийн хөгжүүлэлт бол чөлөөт, нээлттэй эхийн програм хангамжийн хамтын ажиллагааны нэгэн том жишээ юм. Линуксийн цаад эх кодыг ГНУ Нийтийн Ерөнхий Зөвшөөрөл зэрэг зөвшөөрлийн дагуу хэн дуртай нь арилжааны болон арилжааны бус зорилгоор хэрэглэж, өөрчилж, тараах боломжтой.
Линуксийг хэрэглэхэд бэлэн болгон багцалсан хэлбэрийг Линукс тархац гэдэг. Зарим олонд нэртэй тархацуудыг нэрлэвэл: Redhat, Fedora, CentOS, Ubuntu, Suse, Debian, Linux Mint, Slackware, Mandriva гэх мэт байдаг.
Линукс үйлдлийн систем нь Юникс үйлдлийн системээс гаралтай Юникс-төст цөм бүхий нэгэн төрлийн Юникс-төст үйлдлийн систем боловч персональ компьютер хэрэглэгчдийн сонирхон судалдаг маш өргөн тархсан үйлдлийн систем. Linux нь GNU системтэй нэгдэж байж бүрэн үйлдлийн систем болдог. Гэсэн хэдий ч бид өдөр тутам Линуксийг бүрэн үйлдлийн систем байдлаар хэрэглэдэг тул Линукс үйлдлийн систем гэсэн нэр томьёог хэрэглэсэн бөгөөд өөрөөр хэлбэл Линукс үйлдлийн систем гэсэн ойлголтод Линукс кернел болон GNU систем багтаж байгаа болно.
Линуксийн хөгжүүлэгчид нь анхандаа интернэтэд нэг нэгтэйгээ учирснаас Линукс, интернэт хоёр салшгүй холбоотой болжээ. Хөгжүүлэгчид интернэтээр хоорондоо холбогдохын тулд цахим шуудан болон news service-д зориулан анхны Линукс програмуудыг зохиожээ. Файл болон принтерийн сервэрүүдээс гадна интернэтийн бусад бүх үйлчилгээнд Линуксийн стандарт програмуудыг хэрэглэдэг юм.
Tux the Penguin
Линукс кернелийн албан ёсны билэг тэмдэг нь анх Линукс лого зохиох уралдаанд ирсэн бүтээл байжээ. Хэдийгээр уралдаанд ялаагүй ч гэсэн Линуксийг зохиогч Линус Торвалдсд их таалагдсан учраас тэрээр нэг дизайнераараа Tux the Penguin буюу Tux оцон шувууг 1996 онд бүтээлгэжээ. Tux гэдэг нь tuxedo буюу смокинг гэдгийн товчлол боловч зарим нь Torvalds-Unix гэдгийг товчлол ч гэх нь бий. Мөн Torvalds-ийг нэг удаа амьтны хүрээлэнгийн оцон шувуу хазсанаас хойш энэхүү амьтанг өхөөрдөн хайрлах болсон гэсэн ч яриа байдаг.
Нэрний дуудлага
Линукс үйлдлийн системийг хүмүүс ихэвчлэн Линакс, Лайнукс гэх мэтээр буруу дууддаг юм. Зөв нь яг бичсэнээрээ буюу Линукс. Бас хүмүүс Redhat Linux, Suse Linux гэх мэтээр ярьдаг энэ нь бас л буруу.Redhat Linux тархац гэх мэтээр ярих ёстой юм.
Unix
Анхны Unix-ыг 1969 онд Белл лабораторид Кен Томпсон болон Деннис Ричи нар бичсэн бөгөөд 1973 онд өөрсдийн зохиосон Си хэл рүү Ассемблер хэл дээр бичигдсэн эх кодоо хөрвүүлжээ. Америкийн засгийн газар AT&T компанийг Unix-r зарахыг хориглосон байсан тул source лицензээ их сургуулиудад хэдхэн зуун доллароор үнэлэн сургалтын болон туршилтын журмаар тараажээ. Энэ үйлдэл нь Unix-ын хувь заяаг эргүүлсэн бөгөөд олон их сургуулиуд Unix-г сонирхон улмаар цааш нь асар их хөгжүүлсэн. 1984 оноос Unix-г нийтийн хэрэгцээнд зарахыг зөвшөөрсөн бөгөөд их сургуулиудад их дэлгэрсэн учир хурдан тархжээ.
MINIX
1987 онд Амстердамын Фрэй их сургуулийн профессор Эндрю Таненбаум сургалтын зориулалттай Unix хувилбар 7-ын бүх шинж чанарыг агуулсан РС-д зориулсан ажлын систем MINIX-г (Mini Unix-ийн товчлол) зохион source кодоо хямдхан үнээр заржээ. MINIX жинхэнэ утгадаа яг үйлдлийн систем биш бөгөөд зөвхөн сургалтын зориулалттай байсан тул их дутагдалтай байжээ.
Linux
Тэр үед оюутан Торвалдс сургуулийнхаа Digital Equipment корпорацийн MicroVAX компьютер дээр ажиллахаас залхан MINIX хувилбарын боловсруулалт дээр ажиллахаар шийдсэн бөгөөд үүний үр дүнд уг системийн үндсэн үйлдлүүд болох програмуудын хооронд шилжих, файлын систем, драйвер зэргийг агуулсан Линуксийн гол цөмийг бүтээжээ.
Линукс системийн эрх нь Free Software Foundation ассоциацийн General Public License лицензийн хүрээнд боловсруулагдсан байна. Энэхүү лиценз нь програмын эх кодыг худалдах, хуулах, өөрчлөх эрхийг хүссэн хүн бүхэнд олгодог лиценз юм. Үүний үр дүнд дэлхийн бүх програмистууд уг системийн програмийн кодод шууд хандах боломжтой болж Линукс улам бүр боловсронгуй болж иржээ.
1994 онд сүлжээний ажиллагааг хангах хэрэгсэл, олон зуун програм, програмын боловсруулалтыг дэмжих хэрэгсэл болон бусад олон функц бүхий Linux 1.0 үйлдлийн систем бий болсон. Dataquest компанийн мэдээгээр Линукс системийг ашиглагч компанийн тоо зөвхөн 1999 онд 27 хувиар өсч, хэрэглэгчдийн тоо 7 саяд хүрсэн байна. Харин өнөөдөр энэ системийг сонирхон судлагч, хэрэглэгчийн тоо асар их болжээ.
Процесс
Линукс үйлдлийн системд процессын удирдлагын блок нь С бүтцийн task struct –аар дүрслэгдэнэ. Энэ бүтэц нь процесс бүхий л хэрэгтэй мэдээллээ илэрхийлэх, процессын бүтэцээс (мужаас) шалтгаалах, төлөвлөлт болон санах ойн удирдлагын мэдээлэл, нээгдэх файлын жягсаалт, эцэг болон хүү процессын заагч зэргийг агуулна. Эцэг процесс гэдэг нь тухайн процессыг үүсгэсэн процесс буюу хүү процесс оо үүсгэдэг. Pid_d pid; /*процесс тодорхойлогч* / Long state; /* процессын муж */ Unsigned int time_slice /*мэдээлэл төлөвлөлт */ Struct files_struct  *files; /*нээгдэх файлын жягсаалт */ Struct mm_struct *mm /*’процессын хаягын байршил */ Жишээ нь: Дээрх бүтцэд  процессын муж нь  урт мужтай(long state) талбараар илэрхийлэгдсэн байна. Түүнчлэн Линукс кернэлд бүх идэвхитэй процессууд нь task_struct давхар холбоост жягсаалтаар дүрслэгдэх ба кернэл системд хэрэгжиж буй процесст заагчийг current–аар тодорхойлно.
Тодорхойлогдсон процессыг task_struct – дахь нэг талбарыг Kернэл хэрхэн чиглүүлэхийг тайлбарлахад,  процессын new_state утга нь ажиллаж байхад систем өөрийнхөө мужийг өөрчлөх боломжтой гэж төсөөлье. Хэрэв сurrent нь хэрэгжиж буй процессын заагч нь бол дараах аргаар муж нь солигдоно: Current = > state = new_state;
Процесс нь оролт гаралтын хүсэлтийг бусад төхөөрөмжүүдтэй( диск) харилцах гэж тавидаг. Системд маш олон процесс байх ба диск оор процессын оролт гаралтын хүсэлтээс хамаарч ачаалалтай байдаг. Тиймээс процесс дискийг хүлээх шаардлага гардаг. Процессын жягсаалт нь төхөөрөмжийн дараалал гэж нэрлэгдэх тодорхой оролт гаралтын төхөөрөмжийг хүлээнэ. Төхөөрөмж бүр өөрийн төхөөрөмжийн дараалалыг үүсгэнэ.
Процесс төлөвлөлтийн энгийн дүрслэл нь дарааллын диаграм юм(Зураг3.7). Тэгш өнцөг хүснэгт бүр дарааллыг дүрсэлдэг ба хоёр төрлийн дараалал байдаг. Үүнд: бэлэн дараалал болон төхөөрөмжийн тохируулах дараалал. Тойрог дүрсээр дараалал ашиглах хэрэгсэлийг дүрслэдэг ба сумаар систем дэхь процессын урсгалыг заадаг. Шинэ процесс нь анхнаасаа бэлэн дараалалд ордог. Хэрэгжих гэж сонгогдтол болон илгээтэл хүлээдэг. процесс хэрэгжиж CPU-д байрлаж хэрэгжихэд дараах асуудлууд гарц болно.
Эхний хоёр нөхцөлд процесс нь wait(хүлээх) мужаас ready (бэлэн) муж руу дараа нь буцаад бэлэн дараалал руу сэлгэж зөөгддөг. Процесс уг цикл дуусах хүртэлээ давтаж хийдэг.
Хэрэглээ
Жил ирэх бүр Линуксийн хэрэглээ өсөж, хүмүүс ширээний компьютер болон нотебоок дээр Линукс суулгаж байгаа тул дистрибутерууд харагдах байдал дизайн дээр анхаарж ажиллах болсон, тэр дундаас GNOME болон KDE Plasma Desktop нар хамгийн алдартай. Одоогийн байдлаар нэгч албан ёсны Линукс ширээний компьютэр байхгүй: Дистрибутерууд үнэгүй нээлттэй эхийн програм хангамжуудаас сонгож өөрсдийн хүссэн загварыг бий болгодог ба энэ уян хатан байдал олгодог. Жишээлбэл, GNOME хөл гарны өвчтэй, ямар нэг эд эрхтэн нь гэмтсэн хүмүүсд зориулж хийдэг ба энэ нь бусдаас маш онцгой давуу тал юм. Тэд зөвхөн загвар дээр бүх анхарлаа хандуулахгүйгээр олон зүйлс дээр ажилладаг ба үйлдлийн системийн хамгаалалт гэх мэт зүйлс дээр ялгарах боломжтой байдаг.
ZDNet UK-с бизнест илүү тохиромжтой Linux тархацыг тодруулахын тулд хамгийн өргөн хэрэглэгддэг Mandriva Linux 2006, Novell Linux Desktop 9, Red Hat Desktop 4, SUSE Linux 10 болон Ubuntu Linux 5.10 тархацуудыг шинжсэн байна. Өдөр ирэх тутам Linux дэлгэцийн систем илүү цэгцтэй, тогтвортой болж ирж байна, харин байгууллагуудад, тур тусмаа бизнесийн байгууллагууд, нээлттэй эх рүү шилжихэд тусламж болгох зорилгоор энэхүү шалгаруулалтыг явуулжээ. Ингэхдээ ширээний болон зөөврийн компьютерууд дээр суулган бизнесийн зорилгод нийцсэн тохируулгуудыг хийн ашигласан байна. Шалгаруулалтад нийт үзүүлэлтээрээ Ubuntu шалгарсан байна, мөн тархац тус бүрд дүгнэлт хийжээ. Энэхүү үйлдлийн системийг дэлхийн томоохон компаниуд хэрэглэдэг. Жишээ нь: Yahoo, IBM, Tommy Hilfiger, Google, Panasonic, U.S Army гэх мэт.
Гүйцэтгэл болон Програмууд
Маш олон алдартай програмууд төрөл бүрийн үйлдлийн системд зориулж гардаг. Mozilla Firefox, OpenOffice.org/LibreOffice, Блэндэр гэх мэт програмууд Линукс анх зориулж гарсан ч нэр хүндтэй болсоноор бусад үйлдлийн системүүдэд зориулж гарсан. AutoDesk, Maya нар болон бусад алдартай програмууд Линукс дээр байда байна.
Хэдий Mac, Windows тэнцэхүйц олон алдартай програмууд Линукс дээр байдагүй боловч тэнцэхүйц адилхан функцтай зориулалттай програмууд байдаг. Dota 2, Team Fortress 2 тоглоомууд Линукс хувилбар байдаг байна. Wine төсөл нь Windows дээр ажилдаг програмуудийг засаж шинчлэхгүйгээр Линукс дээр ажиллах орчинг бүрдүүлдэг байна. Үүнийг төрөл бүрийн спонсорууд санхүүжүүлдэг ба CodeWeavers мөн багтах юм. 2009 онд Google Wine төслийг санхүүжилт хийж эхэлсэн.Энэхүү төслийн тусламжтайгаар нэр хүндтэй програм болох Adobe Photoshop CS2, Microsoft Office, Quicken Quickbooks ажилдаг байна, мөн World of Warcraft гэх мэт олон алдартай тоглоомууд ажилдаг байна. Линукс зориулалтын порт байдагүй тул хэвлэл болон мэргэжлийн дууны програм ажилахгүй боловч тэнцэхүйц програмууд байдаг байна.
Нетбоок
Линуксийн дистрибютерууд нетбоокын салбарт ASUS Eee PC, Acer Aspire One ээр нэр хүнд олсон.
2009 онд, Google компани Google Chrome OS гэх жижигхэн Линукс дээр суурилсан үйлдлийн систем гарсан ба Google Chrome Browser, file manager, media player 3 програм байдаг. Энэхүү нетбоок нь Chromebooks гэдэг ба 2011 оны 6 сард худалдаанд гарсан.
Сэрвэр, сүпэрц компьютер мөн ердийн хэмжээтэй төхөөрөмж
Линукс дистрибутэрүүд Линуксыг сэрвэр маягаар маш удаан ашиглаж ирсэн ба энэ салбарт чухал байр суурь эзэлдэг. 2006 онд, дэлхийн топ 10 найдвартай интернет хостинг компаниуд дотор 8 нь Линукс дээр суурьлсан вэб сэрвэрүүд ашигладаг гэсэн нийтлэл Netcraft мэдээллэж байв.
Линукс дистрибютерууд сүпер компютерууд дээр үйлдлийн систэм болгож ашиглаж байна. Сүүлийн 10 жил Earth Simulator гэх сүпер компьютер дээр суулгасан ба хамгийн хурдтай компьютерууд Линукс ашиглаж байна. 2014 оны 11 сард, дэлхийн 500 хамгийн хурдан сүпер комьютерууд дунд 97% нь ямар нэгэн Линукс дээр суурьлсан үйлдлийн систэм ашиглаж байна. топ 80 дотор ч мөн орно.
Смарт төхөөрөмж
Android нь гар утасны салбарт ноёрхож байгаа ба, 2013 дунд гэхд дэлхийн гар утасны зах зээл дахь 79.3% нь Android ашигладаг байна. Android таблэт, Android смарт зурагт, Android машины системуудын салбарт мөн адил нэр хүндтэй.
2007 онд гар утас болон PDA нар Linux дээр суурьлсан нээлттэй эхийн платформ илүү нийтлэг болсон байна. Жишээлбэл Nokia N810, Openmoko's Neo1973, мөн Motorola ROKR E8. Энэ алдар нь үргэлжлээд, Palm (сүүлд HP-д харяалагдсан) компани Линуксээс удамшсан webOS гэх үйлдлийн систэм гар утаснууд Palm Pre утас гэж гарч ирж байв.
Nokia Maemo нь Debian дээр суурьлаж ажилдаг хамгийн анхны гар утаснуудын нэг юм. Дараа нь Intel Moblin гэх өөр нэг Линукс дээр суурьлсан үйлдлийн систем гарсан ба Meego болж хувирсан. Энэхүү төсөл нь цаашдаа Tizen уруу шилжин зогссон байна. Tizeн бол Линукс сангын төсөл юм.
Монголын Linux хэрэглэгчдийн бүлгэм
2004 онд нээлттэй эхийн програм хангамж болон Unix төрлийн үйлдлийн систем хэрэглэгч, сонирхогч хэсэг залуус нэгдэж өөрсдийн сонирхон ашигладаг нээлттэй эхийн програм хангамж, Unix төрлийн үйлдлийн системийг Монгол Улсад хөгжүүлэх, дэлгэрүүлэх зорилгоор Монголын Юникс Хэрэглэгчдийн Групп нэртэй хамтрал үүсгэн байгуулсан. Энэхүү групп нь өөртөө нээлттэй эхийн Unix төрлийн үйлдлийн системүүд болох FreeBSD, OpenBSD, NetBSD зэрэг BSD үйлдлийн системүүд болон Debian, Fedora, Ubuntu, RedHat зэрэг Linux үйлдлийн систем сонирхогч, хэрэглэгчдийг нэгтгэж чадсанаас гадна Solaris гэх мэт хаалттай, төлбөртэй системийн хэрэглэгчдийг ч хамруулж чадсан юм. Ийнхүү байгуулагдсан цагаасаа эхлэн олон мэргэжилтэн, хэрэглэгч, сонирхогчдыг татаж чадсан бөгөөд өөрийн вэбээрээ дамжуулан юникс болон нээлттэй эхтэй холбоотой хамгийн сүүлийн үеийн мэдээ мэдээллийг хүргэхээс гадна дээр дурдагдсан юникс төрлийн системүүдийн талаар хэлэлцэх, хэн нэгнээс тусламж авч болох цорын ганц суваг болон өргөжсөн юм.
Вирусны түүх
Линукс үйлдлийн систем нь маш хүчирхэг хамгаалалттай бөгөөд линукс дээр зохиогдсон вирус маш цөөхөн байдаг байна.
Ubuntu
Ubuntu нь Debian суурьтай дөнгөж эхлэж байгаа бидэнд хамгийн тохиромжтой нээлттэй эхийн linux үйлдлийн системийн тархац юм. Учир нь гэвэл бидний салж чадахгүй байгаа Windows-ыг бодвол бусдыгаа илүү дэмждэг.Хэрэглээний талдаа их сайн хөгжсөн. Өнгө үзэмж, хэрэглэхэд хялбар, шинэчлэлт хурдан хийгддэг болоод машолон талаараа Windows-ыг орлож чадах хувилбар юм. Ubuntu гэдэг нь Африкийн Зулу хэлээр “нигүүлсэл” гэсэн утгатай үг бөгөөд үүгээрээ програм хангамжийн технологийн дэвшлийг дэлхийн өнцөг булан бүрт ижил тэгш түгээнэ гэсэн үзэл санааг илэрхийлж байдаг. Мөн үргэлж үнэ төлбөргүй түгээгдэнэ, "зүгээр л ажиллана" гэсэн амлалтыг нийт хэрэглэгчиддээ өгөөд байгаа билээ. Техникийн болон бусад төрлийн төлбөртэй үйлчилгээг Canonical эсвэл Ubuntu түншүүдээр дамжуулан авах боломжтой. 2004 оны 10-р сард анхны 4.10 буюу WartyWarthog хувилбараа гаргасан ба 6 сарын мөчлөгтэйгөөр шинэчлэгдэн гарсаар 2006 оны 10-р сард 6.10 буюуEdgy Eft хувилбараа гаргаад байна. Аливаа гарсан хувилбар нь жил хагасын туршид дэмжигдэн сайжруулалт авдаг бөгөөд зарим урт хугацааны хувилбарууд нь 5 жил хүртэлх хугацаанд дэмжигдэн ажиллах боломжтой болоод байна. Тодруулбал, өөрийн дэмжигдэх хугацаанд бүхий л програм хангамжуудын сайжруулалтыг авахба шинэ хувилбарт шилжих эрсдэлээс айхгүй байх боломжтой юм. Үүнээс гадна эхлээд удаагүй байгаа ч 2006онд нийт линукс хэрэглэгчдийн дунд явуулсан судалгаагаар "хамгийн шилдэг" линукс тархац гэсэн өргөмжлөлийг хүртээд байгаа билээ. Мөн Ubuntu нь зөвхөн нэг диск ашиглан суух боловч суулгасны дараа интернэтээр дамжуулан 16000 гаруй програм хангамжийн сангаас сонгон ашиглах боломжийг олгодгоороо бусад ижил төрлийн линукс тархацуудаас онцлог юм. "Монголын Нээлттэй Эхийн Санаачлага" ТББ-ссанаачлан Ubuntu-н толин серверийг үүсгэсэн бөгөөд энэ нь илүү өндөр хурдаар шинээр програм суулгах,суулгасан програмуудаа сайжруулах болон Ubuntu-н сүүлийн хувилбаруудыг татах боломжийг олгоод байна.Анх Ubuntu нь дангаар гарч байсан бол сүүлд хэрэглэгчийн мэдлэгийн түвшин, сонирхол, хэрэгцээ шаардлагад нийцүүлсэн Kubuntu. Xubuntu, Edubuntu, Ubuntu Desktop, Ubuntu alternate болон Ubuntu server гэсэн эгч дүүстэй болоод байгаа билээ.
Fedora
Fedora (эхэн үедээ fedora core гэдэг байсан) нь yum болон rpm дээр суурилдаг бөгөөд энэхүү прожектыг Fedora төсөл болон Redhat ивээн тэтгэж хөгжүүлж явдаг юм байна. Энэхүү үйлдлийн систем нь үнэгүй учираас opensource /хэрэглэгч хөгжүүлэх боломжтой/ үйлдлийн систем юм. Fedora нь ойролцоогоор 6 сар тутамд шинэчлэгдэж шинэ хувилбараа гаргаж байдаг. Fedora нь үндсэн Redhat linux-ын тархацаас үүсч бий болсон бөгөөд үүний хөгжилтөд redhat linux-ын үндсэн хэрэглэгчид оролцдог ба үүний ирээдүйн чиг хандлага нь гэрийн хэрэглэгчдэд /home users/ энэхүү үйлдлийн системийг хүргэх юм. Fedora-г маш олон хүн хэрэглэдэг бөгөөд тэдгээр нь түүний help-ийг хийж ирүүлж байдаг. Ийм учраас үнэгүй байдаг бөгөөд худалдааны зорилгоор ашиглахыг урьдчилан мэдэх боломжгүй байдаг. Fedora нь x86, x86_64 платформд live CD/DVD байдлаар ажилладаг. Үндсэн DVD нь x86_64 болон PPC платформд ажилладаг юм байна. Fedora 7-оос өмнөх хувилбарууд нь 5 CD-н дээр байдаг байсан ба тэдгээрээс 2-ийг нь л суулгахад үндсэн tool-үүд нь суучихдаг байсан. Сүлжээний хувьд HTTP, FTP, NFS гэсэн үндсэн хандалтууд суудаг. GNOME бол Fedora-гийн үндсэн дэлгэцийн орчин юм. GNU бол GRUB бол үндсэн boot loader нь юм. Fedora–г суулгахад илүү хялбар ба график болон текст горимд тохиргоог хийх амархан tool-үүд ч байдаг. Үндсэн файл систем нь ext3 гэсэн файл систем байдаг бөгөөд тэр нь илүү найдвартай байдаг бололтой. Fedora-гийн үндсэн урдаа тавьж байгаа зорилгуудын нэг нь жижиг жижиг пакежуудыг агуулсан CD болон DVD байдлаар гаргах явдал юм. Fedora-гийн шинэ хувилбарыг update хийх байдлаар татаж авч болно. Fedora нь ойролцоогоор 8000 пакежийг агуулдаг бөгөөд эдгээр нь албан ёсны тоо баримт юм. Харин албан ёсны бус маш олон пакеж гарч байгаа бөгөөд тэдгээрт зориулан байнга copyright болон патент авах шаардлага гардаг. Пакежуудыг yum гэдэг командаар удирддаг бөгөөд график интерфейсээс pirut, pup-уудыг дуудсанаар бэлэн болдог. Apt-rpm нь маш олон чадвартай бөгөөд ашигтай байдаг. Redhat болон бусад хөгжүүлэлтийн пакежууд update хийх болон дээрх tool-тэй хамт суудаг.
Ишлэл
Ангилал:Үйлдлийн систем Ангилал:Чөлөөт программ хангамж‎
Базарын Хатанбаатар
Базарын Хатанбаатар (1973 онд төрсөн) — Монголын шатарчин. 1991 онд спортын мастер, 1993 онд олон улсын хэмжээний мастер, 1999 онд их мастер болж зэрэг ахисан. 2005 онд Монгол улсын гавьяат тамирчин цолоор шагнуулсан.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын шатарчин Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Шарынголын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1973 онд төрсөн
Доржийн Найдан
Доржийн Найдан (1917 оны 7 сарын 13-нд Ховд аймгийн Дарви суманд төрж, 1990 онд нас барсан) нь Монгол улсын гавьяат жүжигчин (1954 оны 9 сарын 14-нд хүртсэн) цолтой жүжигчин.
1939 оноос ардын цэрэгт алба хааж, 1941 оноос армийн клубт жүжигчин, дуучин, 1944 оноос Ховд аймгийн Хайрхан сумын бага сургуульд хүмүүжүүлэгч багш, 1945-1969 онд Ховд аймгийн клуб, ХДТ-т, 1969 оноос УДТ, “Монгол кино” үйлдвэр, ахмад дайчдын “Дайчин алдар” чуулгад ажиллаж байгаад 1978 онд өндөр насны тэтгэвэртээ гарчээ.
Жүжиг
Ангилал:Монголын жүжигчин Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Дарвийн (Ховд) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1917 онд төрсөн Ангилал:1990 онд өнгөрсөн
Ауди
Ауди хувьцаат компани (компанийн өөрсдийн бичдэг хэлбэр: AUDI Aktiengesellschaft) (fwb: NSU) нь Фолксваген концернд харьяалалтай Бавари мужийн Инголштадт хотод төвтэй германы автомашин үйлдвэрлэгч компани юм. Ауди хэмээх нэр нь Хорх хэмээх патентаар хамгаалсан урьдны моторт тэрэгний үйлдвэрлэгчийн нэрийг тойруулан хэрэглэсэн нэр юм. Компанийн нэр тус компанийн үүсгэн байгуулагч Аугуст Хорхын овгоос гаралтай. Хорхын Аугуст нь "А. Хорх & Цие Моторвагенверке Цвикау" компанийн санхүүгийн албаны даргын ажлаа хаян шинээр компани байгуулаад түүндээ нэр өгөхөөр хайж байж. "Хорх" хэмээх үг нь германаар "Сонсох" гэсэн утгатай бөгөөд audire гэж латинаар орчуулагддагийг Цвикаугийн нэгэн гимназийн сурагч түүнд санал болгосноор "Ауди" хэмээн нэрлэсэн байна.
1909-1931: Ауди Автомашины үйлдвэр ХХК үндэслэн байгуулагдсан нь
thumb|left|[[Ауди Тип C Альпийн ялагч (1913 он)]] Энэ компанийн түүх нь Xорхын Аугустын өөрийн үүсгэн байгуулсан "Аугуст Хорх & Цие моторт тэрэгний үйлдвэр Цвикау" компаниа хаяж гарсаны дараа 1909 оны долоодугаар сарын 16-нд Цвикаугийн хэдэн компанитай хамтран шинээр "Аугуст Хорx Автомобилийн үйлдвэр ХХК Цвикау" үүсгэн байгуулснаар эхэлдэг. Гэтэл түүний эхний компани нь шинэ үүсгэн бий болгосон компанидаа "Хорх" гэдэг нэрийг хэрэглэхийг нь хориглосон учир 1910 оны дөрөвдүгээр сарын 25-нд компанийнхаа нэрийг "Ауди Автомобилийн үйлдвэр ХХК Цвикау" хэмээн өөрчилсөн байна. Их хямралын жилүүдэд буюу 1928 онд Ауди санхүүгийн хүнд байдалд орсон байна. Яг тэр жилд нь Цшопауер моторын үйлдвэр, Ж. С. Расмуссен ХК (ДКВ, монг. уурын хүчит тэрэг) мөн зээл өгсөн Саксоны Улсын банк нийлэн Ауди компанийн хувьцааны ихэнхийг худалдаж авсан байна.
1932-1945: Ауди болон Авто Унион ХК, Хемнитц
1932 оны зургаадугаар сард "Чопау моторын үйлдвэр" нь өөрийн охин компани болох Цвикаугийн "Ауди", мөн түүнчлэн "Хорхын үйлдвэр ХК" болон Хемнитцийн автомашины үйлдвэр "Зийгмар дахь автомашины үйлдвэр болох Вандерер үйлдвэр" дөрөв нь нэгдэн Авто Унион болсон байна. Шинэ үүссэн компанийн билэг тэмдэг нь хоорондоо ороогдсон дөрвөн цагираг ба энэ нь тухайн дөрвөн компани хэдийгээр нэгдсэн ч гэсэн бие даасан байдалтай гэдгийг илэрхийлсэн ажээ. Авто Унион үүсгэн байгуулагдсаны дараа Хемнитц хотод төвтэй болохоор тогтсон, учир нь зөвхөн энэ тохиолдолд л Хемнитц хот 750.000 РМ-ийн хувьцааны хөрөнгө оруулах болзол тависан байж.
1930-аад онд Хорxын үйлдвэрлэсэн тансаг зэрэглэлийн автомашин нь Германы эзэнт улсын нийт зах зээлийн 50 гаруй хувийг эзэлж байсан. Тансаг дээд ангиллаас гадна дунд ангиллын автомашин ч үйлдвэрлэж байсан ба түүний борлуулалт маш муу байсан. Жишээлбэл 1938 онд германд зарагдсан нийт автомашины борлуулалтын статистик мэдээнд Авто Унионы дөрвөн компанийн эзлэх хувь нь ДКВ 17,9%, Вандерер 4,4%, Хорx 1,0%, Ауди 0,1% байв.
1945-1968: Дайны дараа - Шинэ үүсгэн байгуулагдсан болон дайны дараах анхны - Ауди
Дэлхийн 2-р дайны дараа оросын эзэлсэн талд байрлалтай Авто Унион ХК герман дахь оросын армийн захиргаанаас битүүмжилсэн байна.
1948 оны наймдугаар сард Xемнитц хотын аж ахуйн нэгжийн бүртгэлээс хасуулан энэ компани бүрмөсөн үгүй болсон ба нэг их удалгүй 1949/50 онд шинээр Инголштадт хотод төвтэйгээр Холбооны Герман улсад Авто Унион ХХК гэсэн нэртэйгээр шинээр үндэслэн байгуулсан байна.
Шинэ үүсгэсэн компаниа хөл дээр нь босгохын тулд хуучин зүүн германд буюу Цвикау, Цшопау, болон Хемнитц хотуудад ажиллаж байсан ихэнх ажилчдаа ч мөн Инголштадт хотод татан авчээ.
Үндсэн хувьцаа эзэмшигч Фрийдрих Фликинийн шахалтаар 1958 онд Даймлер-Бенц ХК нь баруун германы Авто Унион ХХК-ийн хувьцааны 88%-ийг нь худалдан авчээ. Үүний дараа 1964 оноос 1966 оны хооронд Фолксвагенверк ХК нь Авто Унион ХХК-ийг Инголштадт хотод байрлах төвтэй нь хамт худалдан авчээ (Дюссельдорфын үйлдвэр болон Испанийн Виториа дахь салбарууд нь Даймлер-Бенцэд үлдсэн). Дөрвөн цагирагтай билэгдлийн эзэмших эрхийг ч бас Фолксваген авав. Хоёр тактын мотортой автомашины борлуулалт үндсэндээ зогссон учир агуулахад нь нийт 30.000 гаран шинэ автомашин зарагдахгүй хадгалагдаж байлаа. Ингээд Инголштадтад ажиллаж байгаа 12.000 ажилчдыг ажлаар хангах, хөгжүүлэлтийн зардлыг нөхөх зорилготойгоор Фолксваген 1965-1969 оны хооронд Инголштадт хотод нийт 347.869 VW Кэфер үйлдвэрлэсэн байна.
Үйлдвэр дотроо Ф103 нэртэй автомашиныг 1965 онд Авто Унионоос үйлдвэрлэн гаргасан нь дайнаас хойш зах зээлд гарсан анхны "Ауди" байлаа. thumb|right|[[Ауди TT]]