cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Опел Сигнум
Дотор талын дизайн
Дотор талын зай нь урссан ар талтай Вектра лимузинээс 8 сантиметр урт. Арын дунд суудлыг урагшаа хэвтүүлээд тэр зайнд зориулсан аялалын хайрцаг угсрах боломжтой. Энэ хайрцагт (Travel Assistent) аяллын жижиг хөлдөөгч, хоёр жижиг дэлгэгдэх ширээ, жижиг агуулах сав, хоёр ундаа тогтоогч, 12 вольтын хоёр залгуур болон хөгжимний зайнаас удирдах удирдлага зэрэг багтсан байдаг. Дундын суудал нь хэдийгээр гурван цэгээр хамгаалах бүстэй боловч түүний хязгаарлагдмал өндрөөс (бусад суудлаас өндөрт байрладаг) шалтгаалан 1,75 метр хүртэл өндөртэй хүн суухыг зөвшөөрдөг. Дээврийн түлхэн нээгдэх салхивчгүй загваруудад, дээврийн дундуур угсарсан олон агуулах хайрцагтай байна. Цүнх ачих өрөөний хэмжээ нь арын суудлын байрлал ямар байдалд байгаагаас шалтгаалан 365-550 литр (дээвэрт тултал ачсан тохиолдолд) багтаан ачих боломжтой.
Хөдөлгүүр
Сигнумын мотор нь ерөнхийдөө Опел Вектрад угсрагдсан бүх моторуудтай адил бөгөөд харин ганцхан 1.6-литрийн дөрвөн цилиндртэй бензин мотор л Сигнум загварт огт байхгүй. Сигнум Турбо С-нь хамгийн шилдэг загвар ба үүнд 2,8 литрийн зургаан цилиндр бүхий 184 кВт (250 морины хүчтэй) чадалтай моторыг угсарсан. 1,9 литрийн дизель моторыг ЖМ-компанийн, моторын салбар үйлдвэр болох Powertrain болон Фиат компаниуд хамтран зохион бүтээсэн бөгөөд эхлээд зөвхөн хүсэлтийн дагуу угсарч байснаа сүүлд шинэчлэгдсэн загваруудад бүгдэд нь угсарсан байна.
1,9-литрийн дизель моторын патентыг Женерал Моторс болон Фиат компаниуд хуваан эзэмшдэг бөгөөд харин моторын нийлүүлэлтийг удаан хугацаагаар нийлүүлэх эрхийн гэрээтэй Фиат компани гүйцэтгэж байна. Харин 2,0 болон 2,2-литрийн дизель моторууд нь Опелийн өөрийн хөгжүүлсэн мотор ба энэ моторыг угсарсан загварууд нь үйлдвэрээсээ утаа шүүх шүүлтүүргүйгээр (герм. Partikelfilter) борлуулагдсан. V6-дизель мотор нь 130 кВт (177 морины хүчтэй, 2005 оны 9 сараас эхлэн 135 кВт/184 морины хүчтэй) Исузу компаниас гаралтай.
Загварын сайжруулалт
thumb|right|Опел Сигнум, шинэчилсэн загвар (2005-2008 он) thumb|right|Опел Сигнум,Ар талаасаа (2005-2008 он) thumb|right|Опел Сигнум, (2005-2008 он) Aнхны бага хэмжээний загварын сайжруулалт 2004 оны 3 сард хийгдсэн бол 2005 оны 6 сард түүний ерөнхий дизайныг өргөн цар хүрээтэйгээр сайжруулсан. Урд талын гупрыг шинэчилснээр түүний анхны урт 4636 мм-ээс 4651 мм болон уртассан.
Энэ загварыг илэрхийлэх гол онцлогууд нь сайжруулсан урд нүүрний хэсэг, нүүрний хэсгийн xромжуулсан эд хэсэг болон гоёлын чанартай хромжуулсан хаалганы бариул, дээврийн ачааны суурь орно. Мөн түүнчлэн дотор талын дизайныг сайжруулснаас гадна ашиглаад удаагүй байсан шинэ загварын мэдээллийн дэлгэц буюу төв хяналтын систем юм.
Шинэчлэн сайжруулсан Сигнум худалдаанд гарснаас хойш 3,2-литрийн багтаамжтай зургаан цилиндртэй, бензин мотортой загварын нийлүүлэлтийг зогсоосон. 2,2-литр шууд шүрших бензин моторт загварт шинэ 6-араатай механик хурдны хайрцаг угсарсан, гэхдээ энэ зөвхөн захиалгын дагуу угсарч байснаас үндсэн 5-араатай механик хурдны хайрцгийг үргэлжлүүлэн нийлүүлж байсан.
2006 оны 1 сараас эхлэн сайжруулсан 1,8-литр дөрвөн цилиндр-бензин мотортой 103 кВт чадалтай Сигнумын загварыг зах зээлд нийлүүлж эхэлсэн. Энэ моторыг мөн захиалгын дагуу таван араатай автомат хурдны хайрцагтайгаар нийлүүлсэн. Бусад моторуудад зориулсан зургаан араатай автомат хурдны хайрцагтай хувилбарыг ч мөн нийлүүлсэн.
Лиза Кудроу
Лиза Валери Кудроу (Lisa Valerie Kudrow-Stern; 1963 оны долдугаар сарын 30, Калифорни, Лос-Анжелес) — Инээдмийн «Найзууд» сериалын туслах дүрээр «Эмми», «Гильд», драм «Сексийн зөрчил» (1998) киноны туслах дүрээр «Индепендент» гардсан Америкийн эмэгтэй жүжигчин.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын кино зохиолч Ангилал:Шоураннерч Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:SАG-Award шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Ким Нам-жү (дуучин)
Kim Nam-joo нь Өмнөд Солонгос-ын дуучин, жүжигчин юм. Тэрээр охидын хамтлаг Apink-ын гишүүн билээ.
Хувийн амьдрал
Ким Нам-жү Өмнөд Солонгосын Сөүлд 1995оны 4сарын 15нд төрсөн. Тэр Seoul Performing Arts High School-д сурдаг байсан ба 2014оны 2сард төгссөн. 2015онд тэр Sungkyunkwan University-д суралцах болсон.
Apink
2010онд тэр компанидаа элссэн бөгөөд хамтлагынхаа сүүлчийн гишүүн нь байсан юм. 4 сарын 13нд Seven Springs of A Pink гарсан. Байдал нь хаврын байдлыг дүрсэлсэн байжээ.Дараагаар нь ”I Don’t Know”, -ыг 4 сарын 19нд гаргасан. Албуманд нь ”It Girl” болон “Wishlist” нар багтаж байсан. “I Don’t Know” дууны клипэнд Beast хамтлагийн Gikwang тоглодог. A Pink M! Countdown дээр дэбүтээ 4 сарын 21нд хийж,улмаар өөрсдийнхөө албан ёсны фан уулзалтыг зохион байгуулан,тэд албан ёсны фан клубын нэрээ ’Pink Panda’ гэж сонгожээ.
Лавлах бичиг
Ангилал:К-поп Ангилал:Өмнөд Солонгосын бүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын поп дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1995 онд төрсөн
Сатибуха
Сатибуха хан бол Цагаан ордны улсын 5-р хан юм. Тэр бол Баян хан, Хутулун хатан хоёрын дундаас төрсөн. 1309 онд эцгийнхээ хан орыг залгамжилсан. 1315 он хүртэл улсаа захирсан. Үзбэг ханы исламжуулах бодлогын дагуу Цагаан ордны улсад исламын нөлөө ихээр шингэх болсон.
Эшлэл
Ангилал:Монголын түүх Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:1315 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин
Токоферол
Е витамин нь чөлөөт радикалын сөрөг нөлөөнөөс эсийг хамгаалдаг хүчирхэг антиоксидант юм. Мөн зүрх судасны үйл ажиллагааг хэвийн байлгах, элэгний үйл ажиллагааг сайжруулах, хавдраас урьдчилан сэргийлэх чухал ач холбогдолтой. Витамин Е болон түүгээр баялаг хоол хүнс хэрэглэснээр эрүүл мэндээ эсийн түвшинд хамгаалах, эрт хөгшрөлтийг зогсоох ач холбогдолтой. Витамин Е дутагдахад булчингийн хөгжил сулрах, цус багадах, сэтгэл санаа тавгүйдэх, биеийн эсэргүүцэл сулрах, судасны хана хатуурах, мартамхай болох, дааврын ялгаралт муудах, дутуу төрөх, үр зулбах, хавдраар өвчлөх эрсдэл ихэсдэг. Витамин Е нь организмыг хоргүйжүүлж, цусан дахь лецитины хэмжээг нэмэгдүүлж, холестериныг багасгаснаар судас хатуурахаас хамгаалдаг. Хүн бүрт Е витамин хэрэгтэй. Энэхүү ажилсаг витамин нь нүд, арьс, элэг гэх мэт таны биеийн маш олон эд эсийг тэжээдэг. Таны уушгийг агаарын бохирдолд хордохоос сэргийлж чадах зүйл бол Е витамин юм. Мөн цусны улаан бөөм бүрэлдэхэд чухал үүрэгтэй.
Улаан буудай, овъёос гэх мэт бүх төрлийн үр тариа, улаан буудайн үр, ногоон навчит ногоонууд, сардин загас, өндөгний шар, самар, үр тарианд Е витамин агуулагдсан байдаг.
Ангилал:ATC-A11 Ангилал:Алкилфенол Ангилал:Витамин Ангилал:Дигидропиран Ангилал:Хүнсний антиоксидант Ангилал:Терпеноид Ангилал:Эмийн бодис
Аскорбины хүчил
Аскорбины хүчил (С витамин) нь эрдэнэт хүний бие организмыг хавдар үүсэх эрсдлээс хамгаалж, хүчтэй антиоксидант үйлчилгээ нь янз бүрийн эмгэг үүсэхээс сэргийлж, эд эсийн бат бөх чанар, коллаген нийлэгжилтийг нэмэгдүүлснээр хөгшрөх процессыг удаашруулах г.м маш олон төрлийн үйлчилгээтэй нь жилээс жилд судалгаа шинжилгээгээр батлагдсаар байгаа билээ.
Тататунга
Тататунга бол Найманы ханлигт түшмэлийн алба хааж байсан уйгур хүн бөгөөд уйгур бичиг дээр үндэслэн монгол бичгийг зохиосон гэж зарим судлаачид үздэг.
Аскорбины хүчил
МЭӨ 400 оны үед Гиппократ чийг бам өвчин буюу С витамин дутагдлын шинж тэмдгүүд болох буйлнаас цус гарах, арьсан дээр хөхрөлт, экзем маягийн тууралт гарах, амархан ядарч зүрхний үйл ажиллагаа сулрах зэргийг тэмдэглэж байсан бөгөөд Британий усан цэргийн флотын мэс засалч Жеймс Линд чийг бам өвчний шинжлэх ухааны үндсийг гаргаж ирэхийг оролдож байжээ. Анх 1820 онд Австралийн эмч Крамер тодорхой бодисын дутагдлаас болж буйлнаас цус гарах, цусны судас хэврэг болох, дархлаа буурах, арьсан дээр хөхрөлт үүсэх, экзем маягийн тууралт гарах, амархан ядарч зүрхний үйл ажиллагаа сулрах зэрэг өвөрмөц шинжээр илэрдэг өвчнийг скорбут хэмээн нэрлэжээ. 1919 онд Друмонд энэ бодисыг С витамин хэмээн нэрлэжээ. Энэ витамины бүтцийг Английн Эйлер ба Хирст, Немцийн Михель, АНУ-ын химич Каррер нар бараг нэгэн зэрэг тогтоосон бөгөөд физиологийн үйлчлэлтэй.
С витамин дараах хүнсэнд агуулагддаг: 100 гр хатсан нохойн хошуунд 1200 мг, кивинд 26.7%, үхрийн нүдэнд 150 мг, яншуйнд 100 мг, бас байцаа, ногоо вандуй, малын элэг, мандарин, хүрэн манжин, төмрөөр баялаг мах, хиам, өндөгний шар, ногоон сонгино, хуйцаа чинжүү, шар лууван, улаан лооль, хүмүүл, таана, шош, хад улаан перц, гоньд, нарсны шүүс, сармис, төмс, чацаргана, жүрж, нимбэгт их бий.
Тататунга
Намтар
1204 онд богд эзэн Чингис хаан Найман аймгийг эзлэх үе буюу Наху гүний тулалдааны дараа тамга нуун одож буй нэгэн хүнийг барьсан нь бичгийн түшмэл Тататунга байв. Тэрээр тамга авч явсан учраа айлтгаж үнэн учраа хэлсэнд богд эзэн Чингис хаан ихэд сайшаан "Чи тус улсын бичгийн нэвтэрхий мэдмүй" хэмээжээ. Ингээд Тататунга сурсан бүхнээ хааны хөвгүүд, дүү нарт зааж, уйгур үсгээс санаа аван Монгол бичгийг зохиосон байна. Энэ тухай Алтан товч, Юань улсын судар зэрэг түүхэн сурвалжид тодорхой дурдсан буй.
Аскорбины хүчил
С витамины атаат дайснууд: Нэг цаг бухимдахад амин дэм С –гийн хоногийн норм хэмжээ нь устдаг. Нэг ширхэг янжуур татахад биеийн эд эсийн 10 мг витамин С устдаг. Согтууруулах ундаа илүү дайсагнадаг.
Хэрэглэх заалт:
Тататунга
Мөн үзэх
Ангилал:Их Монгол Улс
Аскорбины хүчил
Их тунгаар болон удаан хэрэглэснээс нойр булчирхайн лангергансын аппарат гэмтэх магадлалтай. Бөөрөнд муугаар нөлөөлж болзошгүй. Витаминыг бүрэн судлагдсан гэж үзэхийн аргагүй. Витамин бүхэн адилхан үүрэг ач холбогдолтой биш. Эцэслэн дүгнэхэд витаминууд дотроос бие махбодид гүйцэтгэх үүргээрээ асар их нь аскорбины хүчил юм. Энэ нь ихэнх амьтны биед үүсдэг боловч хүн хоол хүнсээрээ ямагт авч байх ёстой. Бүтэц нь энгийн хэрнээ бие махбодын солилцоонд биохимийн гүйцэтгэх үүрэг өндөртэй витамин.
Ангилал:ATC-A11 Ангилал:ATC-G01 Ангилал:ATC-S01 Ангилал:Витамин Ангилал:Органик хүчил Ангилал:Полиол Ангилал:Хүнсний антиоксидант Ангилал:Хүнсний бүтээгдэхүүн нөөцлөгч бодис Ангилал:Эмийн бодис
Жамал Мюррей
Жамал Мюррей (Jamal Murray; 1997 оны хоёрдугаар сарын 23-нд төрсөн) Америкийн Үндэсний Сагсан бөмбөгийн Холбоо (NBA)-ны Денвер Наггетс багт харьяалагддаг мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин. 2016 оны NBA-гийн драфтын 1-р тойргийн 7-р сонголтоор сонгогдсон. 2015 онд Nike брэндийн жил бүр зохиодог Nike Hoop Summit тэмцээний үнэ цэнтэй тоглогчоор шалгарсан. Тэрээр нэг жил Кентаккийн Их Сургуульд суралцаж, коллежийн сагсан бөмбөгийн тэмцээнд оролцож байв.
Канола
Канолаг 1970-аад оны эхээр Кит Дауни, Бальдур Р.Стефанссон нар (Канад, Манитобагийн Их Сургууль) рапсаас энгийн селекцийн аргаар гарган авсан бөгөөд, канола нь тэжээллэг чанар өөртэй, эрукийн хүчлийг маш бага агуулдаг онцлогтой бүтээл болсон. Олон улсад канолаг, рапс 00 эсвэл давхар тэгтэй рапс гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь бага глюкозинолат ба бага эрукийн хүчлийг агуулсан гэдгийг нь тодотгож байгаа юм. Үүнээс гадна энгийн B. rapa ба B. napus-ийн сортуудаар B. juncea-г эрлийзжүүлэн, бага эрукийн хүчил ба бага глюкозинолат агуулсан, зах зээлийн шаардлагыг хангасан, LEAR-д (Low Erucic Acid Rapeseed - Эрукийн Хүчил Багатай Рапс) нийцсэн канолаг гарган авсан. Энэ бүтээлийг Канадын Канолагийн Зөвлөл хүний биед хоргүй хүнсний тосны эх үүсвэр гэж хүлээн зөвшөөрсөн. Зарим тохиолдолд канолаг, канолагийн тос гэж эцсийн бүтээгдэхүүнээр нь нэрлэдэг.
Тариалалт
Эхний арван том үйлдвэрлэгч орнууд (2013-2014 оны тариалангийн улирал):
Канолаг (рапсыг) тариаланчид хөрсийг засах, түүний чанарыг нэмэгдүүлэх зорилгоор сэлгээний ургамал болгон тариалдаг.
Канолагийн тос
Канолаг бага зэрэг халааж шахан тосыг гарган авдаг. Дараа нь гексаныг ашиглан нэрж цэвэршүүлнэ. Эцэст нь ус ба хүчлийг тунгаагаад, шавар шүүлтүүрээр тунгалагжуулаад, уурын нэрлэгээр цэвэршүүлнэ. Канолагийн үрийн 43 орчим хувийг тос эзэлдэг ба үлдэгдэл шахдас нь малын тэжээл болдог. Ойролцоогоор 23 kg үрээс 10 litre тос гарна. Канолагийн тос нь олон хүнсний бүтээгдэхүүнүүдийн чухал бүрдүүлэгч бөгөөд түүний эрүүл мэндэд ач тустай тал нь түүний дэлхийн зах зээл дэх өндөр эрэлтийг тодорхойлж байдаг. Рапсын тос гурав дахь өргөн тархсан хүнсний тос юм.
Канолагийн тос шар буурцагийн тостой нэгэн адил олон төрлийн хүнсний бус хэрэглээтэй. Нөхөн сэргээгдэхгүй эх үүсвэрээс гаралтай тосны хамт техникийн тос, биотүлш, лаа, уруулын ба сонингийн будаг зэргийг үйлдвэрлэхэд ашиглагдана.
Канолагийн тосны дундаж нягт нь 0.92 гр/мл.
Эрүүл мэнд
Канолагийн тос нь ханасан өөх тос бага агуулдаг бөгөөд, омега-6 тосны хүчил ба омега-3 тосны хүчийг 2:1 харьцаатайгаар агуулдаг. Хүнсэнд хэрэглэсэн тохиолдолд бага нягттай липопротеин ба нийт холестеринийг багасгаж, зүрх судасны гаралтай өвчлөлийг (үхлийн тоог) бууруулдаг хүчин зүйл болох омега-3 тосны хүчлийн чухал эх үүсвэр болдог. АНУ-ын хүнс ба эм бэлдмэлийг зохицуулах газраас канолагийн тосыг холестерин буруулдаг өөх тосны өндөр агууламжтай гэдгээр нь эрүүл мэндэд ач тустай бүтээгдэхүүний тоонд багтаасан.
Макротэжээл
Ургамалд азот (N), фосфор (P), кали (K), кальци (Ca), хүхэр (S), магни (Mg) зэрэг макроэлементүүд (агаар ба уснаас авдаг O, H, C гурвыг эс тооцвол) шаардлагатай.
Микротэжээл
Ургамал нь ургаж буй орчноосоо төмөр (Fe), бор (B), хлор (Cl), манган (Mn), цайр (Zn), зэс (Cu), молибден (Mo), никель (Ni) зэрэг микротэжээлийг авч байх ёстой.
Генийн өөрчлөлт
Гербицидэд тэсвэртэй болгож генийг нь өөрчилсөн канолаг (Roundup Ready canola), Канадад, анх 1995 онд танилцуулсан. 2009 он гэхэд Канадын нийт үрийн 90 хувийг гербецидэд тэсвэртэй үр эзэлж байсан. 2005 онд АНУ-ын рапсын тариалангийн 87 хувийг генийн өөрчлөлттэй үр эзэлж байсан.
Зохицуулалт
Гербицидэд тэсвэртэй болгох (жишээ нь, глифосат ба глюфосинат) эсвэл өөр шинж чанартай тосыг гарган авах зэрэг хэд хэдэн зорилгоор генийн өөрчлөлтийг хийсэн. Үүнтэй холбоотойгоор улс орнууд өөр өөр зохицуулалтыг хийдэг. Австрали, Канад, Хятад, Япон, Солонгос, Мексик, Филиппин ба АНУ-д глифосатад тэсвэртэй канолаг зөвшөөрсөн байдаг бол, Лаурикал буюу өөр бүрдэлтэй тосыг агуулдагыг зөвхөн АНУ ба Канадад тариалахийг зөвшөөрсөн байдаг.
2003 онд Австралийн генийн технологийн зохицуулах байгууллага, аммонийн глюфосинат гербицидэд тэсвэртэй канолагийн генийн өөрчлөлттэй хувилбарыг гаргахыг зөвшөөрсөн. Генийн өөрчлөлттэй үрийг Австралид нэвтрүүлсэн нь маш олон маргааныг дагуулсан. Канола нь Австралид хэмжээгээрээ гуравт ордог таримал ургамал бөгөөд улаан буудай тариалагчид түүнийг хөрсний чанарыг сайжруулах зорилгоор сэлгээний ургамал болгон ашигладаг.
Мөн үзэх
Рапс
Генийн өөрчлөлттэй канола
Гадаад холболт
Ангилал:ХАА-н ургамал Ангилал:Байцааны төрлийн ургамал
Витамин А
А витамин бол тосонд уусдаг витамины нэг. Анх 1937 онд Каррер А витаминыг нийлэгжүүлэн гаргаж авсан ба нүдний торлог бүрхэвчний будагч бодис родопсинд байдгийг илрүүлснээр А витаминыг нээжээ. А витамин нь транс-ретинол бөгөөд энэ нь хүний биед үл орлуулагдах микроэлемент юм. Транс-ретинол буюу А витамин нь мах, өндгөнд ретинолын нийлмэл эфир, харин ургамлын эд буюу хүнсний ногоонд β-каротин, каротиноид байдлаар агуулагддаг. Ургамалд 100 гаруй төрлийн каротиноид нийлэгждэгээс дөнгөж 10 гаруй хувь нь хүний биед орж транс-ретинол болон хувирч чаддаг. β-каротин ба ретинолыг провитамин гэдэг. Үүнээс хамгийн элбэг нэгдэл нь β-каротин бөгөөд задрахдаа 2 молекул А витаминыг үүсгэдэг. Гэвч орчин үед А витаминыг нийлэг аргаар гарган авдаг болжээ. Витамин А нь нас ахиж буй дийлэнхи хүмүүс энэ витаминий дутагдалтай байдаг. Витамин А нь хүний дархлааны системийг хэвийн байлгахад чухал ач холбогдолтой. Витамин А нь лууван улаан хулуу (pumking), туна загас, манжин, бууцай (spinach), загас өндгөнд их хэмжээтэй агууллагддаг. Витамин А дутагдсанаас бож хараа муудах, нүдний торлогт өөрчлөлт орох, нүдний болор цайхад түлхэц болж, арьс хуурайшдаг. Мөн сонсгол, амт үнэр мэдрэх мэдрэмж сулардаг. Витамин А хэрэглэх хэмжээ нь өдөрт 5.000-50.000 IU байх ба 10.000 IU -ээс дээш нэгжээр хэрэглэхдээ эмчийн зөвөлгөө аваарай.
A Ангилал:Полиен Ангилал:Ретиноид Ангилал:Циклогексен Ангилал:Эмийн бодис
Баян хан
Баян хан бол Хиад Боржигин овгийн Орда ханы ууган ач хүү юм. Мөн Цагаан ордны улсын 4-р хан юм. Тэр эцэг Хүйнчи ханы дараа улсын эзэн болсон ч, Хайду ханы талын Хутлуг ноёнд нилээд нутгаа алдсанаар Хөх ордны Тохта хан, Юань улсын Төмөр хаан, Ил Хаант Улсын Хасан хан нараас цэрэг, зэвсэгийн тусламж хүссэн ч, амжилттай болоогүй. Өөрийн талын цэргийн хүчээр Хутулуг ноёныг өмөөрсөн Хайду, Дува нарын ноёдтой 18 удаа байлдсан. Эцэстээ дайснуудаа ялж, 1309 он хүртэл өөрийн улсаа захирчээ.
Эшлэл
Ангилал:14-р зууны ноёрхогч Ангилал:Цагаан ордны хан Ангилал:Их Монгол Улсын төрийн зүтгэлтэн Ангилал:Боржигин Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:1309 онд өнгөрсөн
Василис Торосидис
Василис Торосидис (Βασίλης Τοροσίδης, 1985 оны зургаадугаар сарын 10-нд Ксанти хотод төрсөн) — Грекийн хөлбөмбөгчин бөгөөд хамгаалалтын байрлал болон хагас хамгаалагчийн байрлалуудад тоглодог. Рома болон Грекийн шигшээ багийн тоглогч юм.
Клуб
Тэр Ксанти багаас мэргэжлийн гараагаа эхэлж Олимпиакос багаас Италийн Рома багт 2013 оны нэгдүгээр сарын 23-нд 2015 оны зургаадугаар сарыг хүртэл гэрээ байгуулсан ажээ.
Шигшээ баг
Грекийн шигшээ баг 2008 онд Европын аварга шалгаруулах тэмцээний урьдчилсан шатны Туркийн шигшээ багтай хийсэн тоглолтонд Торосидис анхны гараагаа хийж байв. 2008 болон 2012 оны ЕАШТ-д оролцжээ.
Холбоос
Ангилал:1985 онд төрсөн Ангилал:Грекийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Рома багийн тоглогч Ангилал:Грекчүүд
Боорчи
Боорчи (бас Боорчу гэж бичсэн нь бий) (XII зууны сүүл - XIII зууны эхний хагас) - Чингис хааны хувийн хамгаалалтын цэргийн захирагч нарын нэг.
Намтар
Боорчи нь арулад овгийн Наху баяны хүү байв. Тэрээр хархан залуу насандаа Тэмүжинтэй танилцсан: залуу Тэмүжин адуугаа хулгайд алдсан ба тэрээр адууны хулгайчдыг хайж яваад аян замынхаа гурав дахь өдөр аавынхаа адууг хариулж явсан Боорчитой таарчээ. Боорчи Тэмүжинтэй нийлж хулгайлагдсан адуугаа буцааж авахад нь туслав.
Тэмүжин мандан бадарч эхлэхэд Боорчи түүний анхны нөхөр болсон бөгөөд түүний бүхий л үйл хэрэгт дэргэд нь байсан.
1199 онд Тэмүжин Ван хан, Жамуха нарын хамт Буйруг ханыг нэгдсэн хүчээр довтолж, түүнийг бут цохив. Гэр орондоо буцахад нь найманы цэргийн анги зам хаажээ. Өглөө тулалдахаар шийдсэн боловч шөнө нь Ван хан, Жамуха хоёр найманууд түүнийг дуусгана хэмээн найдаж Тэмүжинг ганцааранг нь үлдээн зугтав. Харин өглөө болоход Тэмүжин энэ тухай олж мэдсэн ба тулалдаанд оролгүй ухарлаа. Найманууд Тэмүжинг биш, Ван ханыг хөөж эхлэв. Хэрэйдүүд наймануудтай хүнд тулаанд орсон бөгөөд сөнөх мөхөх нь илэрхий болсон тул Ван хан Тэмүжинд элч илгээж тусламж гуйжээ. Тэмүжин өөрийн нөхдийг илгээсэн ба тэдний дундаас Боорчи, Мухулай, Борохул, Чулуун нар тулалдаанд онцгойрч байв. Өөрийг нь аварсны төлөө Ван хан ханлиг улсаа Тэмүжинд гэрээслэн үлдээжээ.
1203/1204 оны өвөл Тэмүжин хувийн харуул буюу хишигтэн цэргийг байгуулав. Энэ нь дөрвөн хэсэгт хуваагдаж, нэгнийх нь толгойд Боорчийг тавьсан ажээ.
Домогт өгүүлснээр 1206 оны Их хуралдайн үеэр Тэмүжин Чингис хаан хэмээн өргөмжлөгдсөн бөгөөд тэр өөрийн хамтрагчдад албан тушаал, эрх дарх хуваарилж эхлэхдээ Боорчийг мартсан дүр үзүүлжээ. Орой нь Тэмүжиний эхнэр Бөртэ түүнийг мартамхай байдлынх нь төлөө зэмлэхэд Тэмүжин Боорчид атаархагчдыг төөрөгдүүлэхийн тулд ийм үйлдэл хийсэн, Боорчи одоо ч хааны талаар муу үг хэлэхгүй гэж мэдэгдэв. Боорчийн өргөөнд илгээсэн тагнуулууд Боорчийн эхнэр хааны ач мэдэхгүй байгаад гомдоллоход нөхөр нь би хаанд зүтгэдэг нь талархлын төлөө биш, тэр ч байтугай намайг өчүүхэн бага хоол ундтай байлгасан ч (даже если его посадят на хлеб и воду - тэр ч байтугай намайг талх, устай байлгасан ч) зүтгэх болно гэж хариулсныг нотолжээ. Дараагийн өдөр нь хуралдай дээр Тэмүжин Боорчийг бүгдийн дээр тавьж, баруун гарын цэргүүдийн удирдагч болгосноо зарлан тунхагласан байна.
Боорчи баруун гарын цэргүүдийн удирдагчийн хувьд дараа нь Чингис хааны бүх аян дайнд оролцсон. Хорезмыг байлдан дагуулах үеэр, 1220/1221 оны өвөл Монголын цэрэг Самаркандаас өмнө зүгт өвөлжих үед Боорчийг Чингис хааны хөвгүүдийн хамт Ургенчийг эзлүүлэхээр илгээж байв.
Соёл урлагт
Боорчи И.К.Калашниковын "Догшин жаран" ("Жестокий век") (1978) романы дүр болжээ.
Мөн үзэх
Ангилал:Иx Монгол Улсын жанжин Ангилал:Монголын жанжин Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:12-р зуунд төрсөн Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн
Витамин B6
Ангилал:Бодисын бүлэг B Ангилал:Эмийн бодис
Лувсанцэрэнгийн Энх-Амгалан
Лувсанцэрэнгийн Энх-Амгалан (1970 оны 1 сарын 25-нд төрсөн) нь Монгол Улсын боловсрол, Шинжлэх ухааны сайдаар ажиллаж буй улс төрч, мөн бизнесмен юм.
Хүүхэд нас
Л. Энх-Амгалан 1970 оны 1 дүгээр сарын 25-нд Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотод 11 хүүхэдтэй айлын 10 дахь хүүхэд болон төрсөн. Тэр үеийн хүүхдүүдийн нэгэн адил цэцэрлэгт хүмүүжиж, сургуульд явж, зуныхаа амралтаар аав, ээжийнхээ нутагт очиж хамаатнуудынхаа малд явах зэргээр бага насаа өнгөрөөсөн. Л. Энх-Амгалангийн ах дүү, хамаатан саднууд Хөвсгөл аймгийн Их-Уул сумын Мандал баг, Тариалан, Рашаант, Арбулаг болон бусад сумдад амьдарч байна.
Сурагч нас
Л. Энх-Амгалан 1977 оны 9 сард Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын 2 дугаар дунд сургуульд элсэн орж, Бунзай багшийн шавь болсон. Арван жилийн нэгдүгээр ангид хамт элсэн орж байсан ангийн нөхөдтэйгөө одоог хүртэл харилцаатай байдаг. Мөн 3 дугаар ангиас пионерын гишүүнд элсүүлдэг журамтай байв. Бага, дунд ангидаа чөлөөт бөхөөр хичээллэж, аймгийн "Эрх чөлөө" сонинд шүлэг бичих зэргээр урлаг спортын авьяасаа хөгжүүлж байжээ. Л. Энх-Амгалангийн ангийн эрэгтэй хүүхдүүд нэлээд сахилгагүй байсан тухай дурсдаг. Мөрөн хотын урдуур урсдаг Дэлгэр мөрөнд зундаа шумбаж, өвөлдөө тэшүүрээр гулгаж өссөн тухай Мөрөнгийн хүүхдүүд дурсах дуртай. Ардчиллын 90-ээд оноос өмнөх хүүхдүүд пионерын гишүүний дараа эвлэлийн гишүүн болдог. Эвлэлийн гишүүн хүн илгээлтээр мал дээр гарах, эсвэл ямар нэгэн сургуульд явахад эвлэлийн хэр идэвхтэй гишүүн эсэхийг харгалзан үздэг байлаа.
Оюутан нас
1987 онд Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын 2 дугаар арван жилийн сургуулийг дүүргэж, Зөвлөт Холбоот Улсын Ленинград хотын Их сургуулийн Олон Улсын сэтгүүлчийн ангид суралцахаар болов. Хөдөө орон нутгаас шууд гадаадад суралцах болсон шинэхэн оюутанд хэлний болоод бусад бэрхшээлүүд тохиолдож байжээ. 1990 оны Цагаан Морин жилийн ардчилсан хөдөлгөөний мөн чанарыг гадаадад сурч байсан оюутнууд илүү ихээр мэдэрч байлаа. Тэд түүх, уламжлалт өв соёлоо сэргээх талаар ил тод дуугарч эхлэв. Олон Улсын сэтгүүлчийн ангийн оюутан Л. Энх-Амгалан Хэлмэгдүүлэлтийн үед Орос руу ачигдсан гэх наян тохой Майдар бурхныг хайх ажлыг эхлүүлэв. Тэрээр УГЗ О.Мэнд-Ооёо нарын үндэсний өв соёлыг сэргээх хүсэлтэй хүмүүстэй холбоотой ажиллаж байлаа. Л. Энх-Амгалан 1990 оны ардчилсан хувьсгалын анхны цуглаан дээр гадаадад сурдаг оюутнуудаа төлөөлөн үг хэлэв.
Яруу найраг
Л. Энх-Амгалан яруу найраг, шүлэг бичиж тухайн үеийн зохиолч, яруу найрагчдаас ирээдүйн сайн яруу найрагч гэсэн үнэлгээ авч байжээ. Түүний Хөх зул нэртэй шүлгийн анхны ном 1994 онд хэвлэгдэн гарав.
Ажлын түүх
1992 онд Л. Энх-Амгалан Санкт-Петербургийн Их сургуулийн сэтгүүлчийн ангийг төгсөж ирээд МОНЦАМЭ агентлаг, Ил товчоо сонинуудад ажиллав. Дээрх сонинуудын хариуцлагатай нарийн бичгийн даргын ажлыг хийхийн зэрэгцээ эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүйн чиглэлээр нийтлэлүүд бичиж байлаа. Ил Товчоо сонины эрхлэгч СГЗ Г.Акимыг сэтгүүл зүйн багшаа хэмээн хүндэтгэж явдаг. 1995 он АНУ–ын Дакотагийн Их сургуульд суралцах боломж олдов. Энэ нь Л. Энх-Амгалангийн өөрийн орны дөнгөж эхэлж буй ардчилал, зах зээлийн нийгмийн байдлыг өндөр хөгжилтэй орны хэрэгжүүлж байгаа бодлого, иргэдийн амьдралын хэв маягтай харьцуулах боломж олгосон нь хувийн хэвшлийг сонгоход нөлөөлжээ.
АНУ-ын Дакотагийн Их Сургуулийг төгсөж ирээд Монголын хэвлэлийн анхны компани Интерпрессийг үүсгэн байгууулав. 1995-1996 "Интерпресс" ХХК-ын ерөнхий захирал, 1996 – 2012 онд Юнител групп, MCS электроникс ХХК-ийн захирлуудын зөвлөлийн дарга, MCS группийн тэргүүн дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллав.
MCS группийн тэргүүн дэд ерөнхийлөгчөөр ажиллах хугацаанд “Цахим Монгол” хөтөлбөрийн санаачлагчдын нэг болж, “Нэг өрх- Нэг компьютер” төслийг дэлхийд алдартай INTEL, DELL компаниудтай хамтран хэрэгжүүлжээ. Энэ төслийнхөө хүрээнд компьютерын үнийг 250 ам.доллар хүртэл буулгаж, нийт 500000 өрхийг компьютержүүлэв. Мөн эх орондоо компьютер үйдвэрлэх анхны алхамыг тавьж МОГУЛ брэндийг төрүүлжээ. Сансрын сүлжээгээр дамжуулан авдаг өндөр үнэтэй интернетийн зурвасыг өргөтгөснөөр хэрэглээ нь 1000 дахин өсч, интернет хэрэглээний үнэ 100 дахин хямдарчээ. Тухайн үеийн 20.000 интернет хэрэглэгчийн тоо өнөөдөр 1 сая хол давж, интернет холболттой өрхийн тоо 400 орчим болсон байна. М Си Эс электроникс компанийн хөрөнгө оруулалтаар Монгол Улсын 300 гарй сум сууринг хамарсан шилэн кабелийн сүлжээг бий болгов. Мөн төрийн үйлчилгээг цаг алдалгүй, түргэн шуурхай авах бололцоог бий болгож, мэдээллийн нэгдсэн сүлжээг ашиглалтад оруулжээ.
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2012 он. Л. Энх-Амгалан Хөвсгөл аймгийн иргэдийн олонхын саналаар 2012 оны УИХ-ын сонгуульд өрсөлдөж бусад нэр дэвшигчдээс өндөр хувийн саналаар тэргүүлж УИХ-ын гишүүнээр сонгогдов. Ажилласан жил тэтгэврийн даатгалын шимтгэлийг нөхөн тооцох тухай, Хөрөнгө оруулалтын тухай, Үнэт цаасны тухай, ойн тухай зэрэг хуулиудын ажлын хэсэгт ажиллан батлуулав. Иргэний эрүүл мэндийн даатгалын тухай, Малчдын тэтгэврийн даатгалыг нөхөн тооцох тухай, Нэмүү өртгийн албан татварыг 1 хувь болгох тухай, Хамтын тэтгэврийн тухай зэрэг хуулиудыг нэр бүхий гишүүдийн хамт санаачлан УИХ-д өргөн барьжээ.Тэрээр УИХ-ын гишүүнээр сонгогдохоос өмнө Булган-Хөвсгөлийн цахилгаан дамжуулах шугамын хөрөнгийг компаниасаа гаргуулж, ажлыг гүйцэтгүүлснээр Хөвсгөл аймгийн бүх сум эрчим хүчинд холбогджээ. Мөн Хөвсгөл аймгийг нийслэл хоттой холбох хатуу хучилттай авто замын ажлыг Мөрөн сумаас угтуулан тавих ажлыг санаачлан эхлүүлснээр замын ажлын явц хурдасч олон жижиг компани хурдан хугацаанд хэсэгчлэн хийх шийдэл гарав. Өдгөө Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сум нийслэл хоттой хатуу хучилттай авто замаар бүрэн холбогджээ. УИХ-ын гишүүн Л. Энх-Амгалан “Шинэ Мөрөн”, “Цахим-Хөвсгөл” хөтөлбөрүүдийг Хөвсгөл аймагт хэрэгжүүлж эхлэв. "Шинэ Мөрөн" хөтөлбөрийн орон сууцны хорооллын эхний ээлжийн орон сууцны барилгын ажил 2015 онд хийгджээ. “Цахим-Хөвсгөл” хөтөлбөрийн хүрээнд Хөвсгөл аймгийн бүх сум шилэн кабельд холбогдож, гар утасны сүлжээтэй болсон бол 2014 онд Хөвсгөл аймгийн хөдөөгийн 88 багт гар утасны үүрэн холбооны сүлжээнд бүрэн хамрагдсан байна.
Гэр бүл
Аав Б.Лувсанцэрэн Хөвсгөл аймгийн Их-Уул, Рашаант сумын зааг Их ац гэдэг газар төрсөн, хотгойд хүн юм. 1939 оны Халхын голын дайн, 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцож байсан ахмад дайчин хүн байв. Цэргээс халагдаж энх цагийн бүтээн байгуулалтад гар бие оролцож Хөвсгөл аймгийн нэгдэл дундын үйлдвэрийн дарга, тээврийн жолооч зэрэг ажлыг нэр төртэй хийж явжээ.
Ээж О.Цэнд-Аюуш Хөвсгөл аймгийн Арбулаг сумын Сүмбэр багт төрсөн. Хөвсгөл аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн Хүүхдийн тасгийн анхны сувилагчаар ажиллаж байв. Л. Энх-Амгалан ээжийнхээ нэрэмжит О.Цэнд-Аюуш санг байгуулж 2012 оноос хойш жил бүр ээжийнхээ нэрэмжит шагналаар Эрүүл мэндийн салбарын 10 хүнийг тодруулан шагнаж, Нэгдсэн эмнэлгийн тоног төхөөрөмж, эмч нарын ажиллах орчин нөхцөлийг сайжруулах талаар идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг болсон байна.
Л. Энх-Амгалан - “ Манайх олон хүүхэдтэй, аав байнга холын тээвэрт явна. Хүмүүсийн захиас ихтэй. Ээж эмнэлэгт сувилагч. Эмчилгээ хийлгэхээр хөдөө гадаанаас ирсэн хүмүүс манайхаар их ирдэг байлаа. Ер нь хөл хөдөлгөөн ихтэй айл байсан. Аав ээж хоёр маань ажлыг үнэн голоосоо чанартай хийдэг. Зарчимч хүмүүс байсан” гэж дурсжээ.
Эхнэртэйгээ 13-р хороололын автобусны буудал дээр танилцаж байсан гэдэг. Сансарт анх эхнэртэйгээ айлын халаасны өрөө түрээслэн амьдарч байв. Тэд залуу гэр бүлүүдэд тохиолддог бэрхшээлийг хамтдаа давж, үр хүүхдээ төрүүлж өсгөсөн. Эхнэр М.Сэржмядаг нь хуульч мэргэжилтэй, хүү Э. Хасбилэгт нь Эдийн засгийн чиглэлээр Канад Улсад суралцдаг, Охин Э.Цэрэндумаа нь дунд сургуулийн сурагч, Олон Улсын өсвөр үеийн төгөлдөр хуурчдын тэмцээний шагналтай.
Цахим хуудас
Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын боловсрол, шинжлэх ухааны сайд Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Мөрөнгийн хүндэт иргэн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Ялгаварлан гадуурхалт
Мөн үзэх
Ангилал:Антисемитизм Ангилал:Расизм Ангилал:Хөдөлмөрийн эрх з үй
Мехди Бенатиа
Мехди Бенатиа (Mehdi Benatia; 1987 оны дөрөвдүгээр сарын 17-нд Францын Куркуронн хотод төрсөн) — Мароккогийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Германы «Бавариа» болон Мароккогийн шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Африк гаралтай Бенатиа Францын Генгам, Марсель багуудад тоглож байгаад Удинезе багт ирсэн ба Сери А-гийн шилдэг хамгаалан тоглогчдын нэгд тооцогдох хүртлээ амжилттай тоглож байв. 2013 оны долоодугаар сарын 5-нд Рома баг түүний төлөө 13.5 сая еврог зарцуулан эгнээндээ элсүүлсэн юм.
2014 оны наймдугаар сарын 27-нд «Бавариатай» таван жилийн гэрээ байгуулав. Наймаалцсан үнэ 30 сая евро.
Шигшээ
Францын шигшээ багийн 18 хүртэлх насны багт тоглож байсан Мехди Бенатиа Мароккогийн шигшээ багт 2005 онд элссэн байдаг байна.
Гадны холбоос
Ангилал:Мароккогийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Тур багийн тоглогч Ангилал:Клермон багийн тоглогч Ангилал:Удинезе багийн тоглогч Ангилал:Рома багийн тоглогч Ангилал:Байерн Мюнхен багийн тоглогч Ангилал:Мароккочууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Бодьгаяа
Бодьгаяа нь Энэхтэгийн Бихар муж дахь Хиндү, Буддын шашны ариун дагшин газар юм.
Бурханы шашинтнуудын хувьд Гаутама Буддатай холбоотойг дөрвөн ариун газар байдгийн нэг нь Бодьгаяа юм. Нөгөө гурав нь Күшинагар, Лүмбини, Сарнат болно. Бодьгаяад байрлах Махадбодь сүмийг нь 2002 онд  ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өв газар болгосон юм.
Тэмдэглэл
Ангилал:Буддын шашны ариун газар Ангилал:Хиндү шашны ариун газар Ангилал:Энэтхэгийн хот
Мишель Пфайффер
Мишель Мари Пфайффер (Michelle Marie Pfeiffer; 1958 оны дөрөвдүгээр сарын 29, Калифорни, Санта-Ана) — «Оскарт» гурав (1988 - туслах, 1989 - гол, 1992 - гол) дэвшсэн Америкийн эмэгтэй жүжигчин бөгөөд «Алтан бөмбөрцөгт» тав (1988, 1989, 1990, 1991, 1993 - гол) дэвшиж, «Бейкерийн шагшим хөвгүүдээр» (1989) хүртсэн. Түүний тоглосон «Аюултай харилцаа» (1988), «Орос байшин» (1990), «Фрэнки, Жонни хоёр» (1991), «Бэтмен эргэн ирсэн нь» (1992), «Хайрын талбай» (1992), «Хонгор нас» (1993), «Би домог» (2001) болон «Бүрэг сүүдэр» (2012) бүтээлүүд алдартай.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1958 онд төрсөн
Хаврын дуу хоолой
"Frühlingsstimmen" ("Хаврын дуу хоолой"), Оп. 410, гаргасан вальс нь Johann II Strauss, найрал болон бие даасан сопран дуу хоолой, 1883 онд бичсэн.
Гадаад холбоосууд
Ангилал:Иоханн Штраусын вальс Ангилал:1883 оны хөгжим
Витамин В12
Судалгаагаар ихэнх залуучуудад B12 витамин дутагдалтай байдаг. Мөн махан хоол иддэггүй хүмүүс болон өндөг үл идэгчид энэ витамины дутагдалд өртөх нь элбэг байдаг. Настай хүмүүсийн 12-15%-д уг витамин дутагдах хандлагатай байдаг нь тогтоогджээ. Ходоодны хүчил дарангуйлагч буюу антацидууд тогтмол хэрэглэдэг хүмүүст B12 витамин нь дутагддаг. Мөн цус багадалт,ходоод гэдэсний өвчтэй хүмүүст энэ витамины дутагдал нь нийтлэг илэрдэг. В-ийн төрлийн витаминууд, фолиевийн хүчлүүд нь цусан дахь гемоцистиний түвшнийг хянахад чухал ач холбогдолтой.
Гемоцистин өөрчлөгдсөнөөс зүрхний өвчнүүд, Альцхаймерын өвчин /зөнөгрөл/, яс сийрэгжих өвчнүүд үүсдэг байна. Өдөрт 400мг фолиевийн хүчил, 10мг витамин В6, 50мг витамин В12 хэрэглэснээр гемоцистинийг хэвийн хэмжээнд барихад тустай гэж судлаачид үздэг байна. Мөн зарим судалгаагаар энэ витаминууд судас хатуурлаас сэргийлдэг. B12 нь тархи болон нугасны эрүүл мэндэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.
B12-ын дутагдалд орсноор мэдрэлийн системийн үйл ажиллагааны хэвийн байдал алдагддаг бөгөөд үүний үр дүнд мартаж санах, орон гаран болох, алхаж байхдаа ч унах гээд байгаа мэт тэнцвэргүй болох, гутранги болох зэрэг хөгшчүүдэд элбэг тохиолддог өвчнүүд бий болдог. Нас ахих тусам хоол хүнснээс B12–ыг шимэгдүүлж авах чадвар багасах учраас 50-иас дээш насанд өдрийн зохих хэмжээнээсээ хэтрүүлэн авч байж дээрх эрсдэлээс хамгаалагдана гэж эмч нар үздэг.
В12 витамины дутагдлыг тодорхойлох гол стандарт шинжилгээ байхгүй тул сэжигтэй оношийг батлахын тулд хэд хэдэн лабораторийн шинжилгээ хийх шаардлагатай болдог. Сийвэн дэх В12 витамины хэмжээ хожим өөрчлөгддөг, мөн харьцангуй мэдрэмтгий бус, тодорхойгүй байдаг тул тохиромжгүй. Шээс эсвэл цусны сийвэн дэх метилмалоны хүчил нь В12 витамины нөөц шавхагдах үед нэмэгддэг функциональ витамин В12 маркер гэж тооцогддог. Гэхдээ метилмалоны хүчил нэмэгдэх нь ихэвчлэн үл анзаарагдах малоник болон метилмалоны ацидурын нийлбэрийн (CMAMMA) бодисын солилцооны эмгэгийг илтгэдэг. В12 витамины дутагдлын хамгийн анхны шинж тэмдэг нь холотранскобаламин​ (holoTC) түвшин бага байх явдал бөгөөд энэ нь В12 витамин ба түүнийг зөөх уургийн нийлбэр юм.
Тайлбар
Ангилал:ATC-B03 Ангилал:Витамин Ангилал:Эмийн бодис Ангилал:Кобальтын нэгдэл Ангилал:Бензимидазол Ангилал:Имин
Витамин D
Витамин Д нь хүний биед хоол тэжээлийн хамт, мөн нарны гэрлийн нөлөөгөөр үүсч бий болдог. Настай хүмүүс, дан ногоо хэрэглэгч буюу цагаан хоолтон нь өвлийн цагт витамин Д-ийн дутагдалд өртөх нь элбэг. Витамин Д-г тогтмол хэрэглэснээр ясны сийрэгжилтээс сэргийлж чадна. Хүүхдийн сульдаа өвчин (Рахит) нь уг витамины дутагдлаас шууд шалтгаалдаг. Ясны бат бөх байдлын тухайд кальцийн хэрэглээг тодотгодог боловч кальцийн шимэгдэлтэнд оролцдог D витаминыг мартаж хэрхэвч болохгүй. D витамин хэрэглэснээр ясны сийрэгжилтээс үүдэлтэй гэмтлүүдийн эрсдэл буурна. Зохистой хэмжээний D витамин нь зүрхний өвчин болон олон төрлийн хорт хавдруудын эрсдлийг ч бууруулдаг.
Тун хэрэглээ
Анхааруулга
Эх үүсвэр:
Хэвийн үед хүн нар ны гэрлээс шаардлагатай D витаминаа нийлэгжүүлэн авдаг. Гэхдээ нас ахих тусам арьсны нарнаас D витамин шингээж авах чадвар тодорхой хэмжээгээр буурдаг.
Витамин Д нь нарны хэт ягаан туяа, амьтны гаралтай түүхий эд, загасны тос, яргай загас, мөөг, өндөг, сүү, амуу, буудай, элэг, туна загас, цөцгийн тосонд их хэмжээтэй агуулагддаг. Ангилал:ATC-A11 Ангилал:Хорт бодис Ангилал:Эрүүл мэндэд хортой бодис Ангилал:Полиен Ангилал:Циклоалканол Ангилал:Циклогексан Ангилал:Циклопентан Ангилал:Эмийн бодис Ангилал:Даавар D
Биргит Ойгемеел
Биргит Ойгемеел ( Birgit Õigemeel) (1988 оны 9 сарын 24-нд төрсөн) нь Эстонийн дуучин юм.
Ангилал:1988 онд төрсөн Ангилал:Эстонийн дуучин Ангилал:Эстонийн жүжигчин Ангилал:Эстоничууд
Венсан Абубакар
Венсан Абубакар (Vincent Aboubakar; 1992 оны нэгдүгээр сарын 22-нд Яунде хотод төрсөн) — Камеруны хөлбөмбөгчин бөгөөд Португалийн «Порто» болон Камеруны шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
Камеруны «Котон Спорт» багийн бэлтгэгжигч Абубакар 2010 оны тавдугаар сарын 26-нд Францын «Валансьен» багтай гэрээлсэн.
Шигшээ
Абубакар 2009 оны наймдугаар сарын 18-нд 20 хүртэл насны Камеруны шигшээд дуудагдаж байв. Харин 2010 оны тавдугаар сард насанд хүрэгсэдийн шигшээд багтан 2010 оны ДАШТ-д оролцсон. 2010 оны тавдугаар сарын 29-нд Словакын эсрэг анх гараалав.
2014 оны гуравдугаар сарын 5-нд Португалийн эсрэг нөхөрсөг тоглолтонд Абубакар анхны бөмбөгөө оруулжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Камеруны хөлбөмбөгчин Ангилал:Камеруны шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Котон Спорт багийн тоглогч Ангилал:Валансьен багийн тоглогч Ангилал:Лорьян багийн тоглогч Ангилал:Порто багийн тоглогч Ангилал:Камерунчууд Ангилал:1992 онд төрсөн
Густав Йон Рамстедт
Густав Йон Рамстедт (швед. Gustaf John Ramstedt; 1873 оны аравдугаар сарын 22-нд Таммисаари хотод төрсөн –1950 оны арваннэгдүгээр сарын 25-нд Хельсинки хотод нас барсан) Швед гаралтай нь Финланд ын дипломатч болон хэл шинжээч байсан. Дорно болон Монгол судлаач эрдэмтэн юм.
Намтар
Тэрээр 1904 онд оросын монголч эрдэмтэн Андрей Руднев ын хамт Оросын хорооны Төв болон Зүүн Азийг судлах экспедицийн бүрэлдэхүүнд багтаж Халимагийн тал нутгаар аялжээ.
1911 онд Санкт-Петербургт айлчилсан Монголын төлөөлөгчид Хятадын бүрэлдэхүүнд Монголын автономит эрх олгох талаар Хаант Оросын засгийн газартай хэлэлцээ хийхэд зуучлагчаар ажиллахыг Рамстедтээс хүсчээ. Рамстедт Оросын Засгийн газарт монголчуудын сайн санааг ойлгуулж чадсаны үр дүнд Хятадын эсрэг Монголын үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнийг дэмжих зорилгоор орчин үеийн 15000 винтовыг Монголд нийлүүлсэн гэдэг юм.
Рамстэдт Монголд хийсэн экспедицийн үеэр 13-р Далай ламын бүрэн эрхт төлөөлөгч Агван Доржиев хэмээх буриад хүнтэй танилцан нөхөрлөж байжээ. Үүний улмаас Рамстэдт Төвөдийн Лхас хотод зочлох эрхээр шагнагдсан цөөхөн гадаадын иргэдийн нэг болсон ч цаашдын улс төрийн үйл явдал Төвд рүү явахад нь саад болсон юм.
Хельсинкийн Их сургуульд 1917-1919 болон 1930-1934 онд багшилж байсан.
Рамстедт 1950 онд Хельсинки хотноо нас барсан юм.
Ашигласан материал
Ангилал:1873 онд төрсөн Ангилал:1950 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголч эрдэмтэн
Цистит
Шинж тэмдэг
Дараах шинж тэмдгүүд илэрнэ:
Цистит нас, хүйсийн хувьд дараах онцлогтой байдаг.
Эмэгтэйчүүдэд цистит: Эмэгтэй хүний шээсний сүв ердөө 4 см урт учир гаднаас нянгийн халдвар ороход хялбар байдаг. Дараах бүлгийн эмэгтэйчүүд циститээр өвчлөх магадлал өндөр байдаг. Биеийн юмны мөчлөгийн үед Жирэмсэн эмэгтэй Цэвэршилтийн үед
Эрэгтэйчүүд болон ахмад настангуудад: Нас ахисан эрчүүд залуу эрчүүдтэй харьцуулахад циститээр өвчлөх хандлагатай. Учир нь эрчүүд нас ахихын хирээр түрүү булчирхай томорч, томорсон түрүү булчирхай нь давсагнаас шээс урсан гарахад саад үзүүлснээр давсаганд шээс хуримтлагдан аажимдаа давсагны салст бүрхүүлийг үрэвсүүлдэг.
Ангилал:Урологийн өвчин Ангилал:Бактерийн гаралтай хүний халдварт өвчин Ангилал:Амьтдын халдварт бактерийн өвчин Ангилал:Давсаг
Цангис
Цангис жимс нь ашиг тустай байгалийн антибиотек. Саяхан хийсэн судалгаанаас үзэхэд цангис нь зөвхөн антибиотикийн үйлчилгээг нэмэгдүүлэхээр барахгүй байгалийн гаралтай, хүчтэй антибиотик болох нь тогтоогджээ. Цангис жимсний найрлагаараа улаан дарсны адил нэр хүндтэй болж антиоксидантын (биенд байгаа хорыг гадагшлуулах) бүх амжилтыг эвдсэн байна. Израиль, Америкийн эрдэмтэд энэ шидэт жимс нь эмийг орлох чадалтай гэдэг дүгнэлтэнд хүрснээр барахгүй ялангуяа бөөр болон шээсний замын үрэвсэлт өвчинд илүү сайн үр дүнгээ өгдөг гэдгийг баталжээ. Шинжилгээ судалгааны дараа шинэ цангис жимсний шүүс нь бугшиж үүрлэсэн хортой нянг гадагшлуулдаг полифенийн бүлэгт хамаарах биологийн өндөр чадвараараа эрдэмтэд болон эмнэлгийн ажилчдаас өндөр үнэлэлт авав. Цангис нь Е витаминээс 50 дахин хүчтэй учраас шээсний замын үрэвсэлт өвчний нянд үржих боломж өгдөггүйгээс гадна үхэлд хүргэх бусад аюул хөнөөлтэй нянг биеэс гадагшлуулдаг ажээ. Иймээс үрэвсэл эдгэж биеийн эрүүл мэнд хурдан сэргэдэг байна. Энэхүү жимс нь химийн гаралтай эм хэрэглэх үед ямар ч дагалдах нөлөө үзүүлэхгүйгээр өвчнийг эмчилдгээс гадна хоргүйжүүлэх чадвар нь гэмтсэн эд эсийг сэргээж, хөгшрөлт болон хорт хавдраас урьдчилан сэргийлдэг ажээ. Ангилал:Жимс
Event (програмчлал)
Event нь шаардлагатай нөхцөл бий болход салбар процессыг саатуулдаг адилтган хамааруулах хувьсагч. Эцэст нь цаг нь нэгээс илүү салбар процессын ажиллагааны хугацааг дуусах үед нь мэдээлдэг. Мөн илгээгч нь синхрон болон асинхроноор дамжиж болно. Компьютерын үйлдлийн систем ажиллаж байхад программаар удирдагдсан нэгэн зэрэг бус идэвхжил бий болдог. Жишээлбэл хэрэглэгч хулганыхаа товчлуур дээр дарахад. Гадаад идэвхжлийн шалтгаан нь компьютерын үйлдэл байдаг. Компьютерын техник хангамж болон программ хангамж нь үйлдлийн системийн талаарх мэдээллийг өөртөө цуглуулдаг бөгөөд тухайн программын төрөл ачаалахад үйлдэл нь удирдлагын программаас үүсч гараад тэндээсээ бусад хэсэгт тархдаг. Синхроны гадаад үйл ажиллагаа байгаа нөхцөлд боловсруулагдсан зохих программ шаардлагатай бөгөөд системийн үйл явцыг удирдахад голдуу ашигладаг.
Ангилал:Програмчлал
Баатархайрханы хадны зураг
Баатархайрханы хадны зураг нь Ховд хотоос баруун өмнө зүгт 8 км-т оршдог. Уг зургийг анх 1969 онд Монгол-Оросын археологичид илрүүлэн судалжээ. Энд ноцолдож буй үнэг, шилүүс, нохой, хүн, янгир, загварчилсан байдлаар урласан тэмээ, нум сумтай анчин, даага унаад явж буй жижиг хүүхдийг тус тус урласан байна. Баатархайрханы хадны зургийг сийлэхдээ их төлөв биеийн ерөнхий тигийг хүрээлэн цохисон байна. Судлаачид, эдгээр зургуудыг он цагийн хувьд хүрэл зэвсгийн үед холбогдуулан үзжээ. Хадны төв хэсэгт мөн “Энэ ууланд маань талбиваас мянган галавт хураасан хилэнц арилах больюу” хэмээх үгийг худам монгол бичгээр бичжээ. Бичгийг нэлээд хожуу сийлсэн нь тодорхой байна. Ангилал:Археологи Ангилал:Монголын археологи Ангилал:Монголын сүг зураг
Рэп Монстэр
Kim Namjoon буюу ихэвчлэн түүний RM гэх тайзны нэрээр нь хүмүүс сайн мэддэг. Тэрээр Өмнөд Солонгос-ын реппэр, дуучин, хөгжмийн зохиолч, продюсер, BTS хамтлагийн ахлагч.
Намтар
RM нь Өмнөд Солонгосын Илсанд 1994 оны 9 сарын 12нд төрсөн. Нэг эмэгтэй дүүтэй. Тэрээр BTS-д дэбүт хийхээсээ өмнө "Runch Randa" гэх нэрэн доор рэп хийдэг байсан. Тэр бас рэппэр Зикутай хамтарч ажиллаж байсан. Тэр бас Сологосын Хип-Хоп Daenamhyup гэх хамтлагтай байсан гишүүд нь: Marvel J, l11ven, Supreme Boi, Iron, Kyum2, Kidoh, Samsoon, Illipse, DJ Snatch. Энэ хамтлаг нь 2009онд анх үүссэн юм.
2017 оны 11 сард тэрээр тайзны нэрээ солин RM болгосон.
Хөхчү бөө
Хөхчү бөө (ᠬᠡᠣᠬᠡᠴᠦ, Тэв тэнгэр) - Их Монгол улсыг байгуулахад голлон оролцож, зохион байгуулагчдын нэг юм. Хөхчү нь төрийн их зайран буюу Чингис хааны бөө байсан хүн юм. Чингис хаан түүний зөвөлгөөг байнга авч өөрийн ажил хэрэгт тусгадаг байсан төдийгүй Хөхчү бөөгийн олон түмэнд алдаршсан байдлыг чадварлаг ашигладаг байжээ. Гэвч Хөхчү бөөгийн нэр нөлөө өргөжин түгсэн нь улмаар Чингис хааны хаан ширээнд ноцтой байдлыг үүсгэсэн тул түүнийг ялихгүй зүйлээр шалтаглан цаазалсан байна.
Рэп Монстэр
BTS
2013оны 6сарын 13нд, Rap Monster BTS хамтлагт Mnet-н M! Countdown нэвтрүүлэгт "No More Dream" дуугаар хийсэн юм. Тэр энэ дуугаа продюсэрлэсэн ба өөрөө цомгийнхоо бүх дууны үгийг бичсэн. .
Соло ажил
Rap Monster олон Солонгос Америк уран бүтээлчидтэй хамтарч байсан. 2015 оны 3 сарын 4нд Warren G-тэй хамтарсан "P.D.D (Please Don't Die)" дуу нь гарсан юм. Hiphopplaya вэб-сэтгүүлд Rap Monster-н тухай Warren G ярилцлага өгөхдөө: "Би олон уран бүтээлчид, продюсэрүүдтэй уулзаж байсан, гэхдээ Rap Monster бол үнэхээр сайн рэппэрүүдийн нэг гэдгийг мэдэж авлаа. Түүний рэп чадвар үнэхээр сайн" гэжээ. 2015оны 3сарын 10нд тэр блогтоо өөрийн зургийн хамт эдгээр үгсийг нийтлэсэн: "RM бол Rap Monster. Чи л хийнэ Чи, Би л хийнэ би ". Энэ зураг нь түүний анхны соло ажлын зураг байсан юм. Түүний дуу нь 3 сарын 12нд гарсан ба "Awakening (각성)" гэх нэртэй байсан. "Do You" болон "Joke (농담)" гэх 2 өөр дуутай байсан.
Хөхчү бөө
Ангилал:Их Монгол Улсын хүн Ангилал:12-р зуунд төрсөн
Рэп Монстэр
Mixtape
Цомгийн дууны жагсаалт болон дэлгэрэнгүй
Лавлах бичиг
Ангилал:1994 онд төрсөн Ангилал:Өмнөд Солонгосын дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Ямаан-Усны хадны зураг
Ямаан-Усны хадны зураг нь Хүрлийн, түрүү төмрийн, Хүннүгийн үед хамаарах ((МЭӨ III мянган жил - МЭӨ I мянган жил) – (МЭӨ III – МЭ II зуун)), Ховд аймгийн Үенч сумын нутаг Ямаан-Ус хэмээх нарийн хавцалд орших хадны сийлмэл зураг.
Алтай сумын Ямаан-Усны баруун тийш харсан 10 орчим метрийн өндөр ханан хаданд түүхийн өөр өөр үед холбогдох зургуудыг нэлээд гүн хонхойлон сийлсэн нь 100 гаруй метрийн холоос маш тод харагдана. Зургууд нь хавцал дахь “Уран зургийн галерей”-г санагдуулна. Ямаан-Усны хадны зургийг нийтдээ 4 хэсэг талбайд зуржээ.
Ямаан-Усны хадны зураг нь зохиомж, харьцаа, хэллэг гүйцэтгэлээрээ Монголын хүрлийн үед холбогдох хадны сийлмэл зургуудын дотор чухал байр эзэлнэ. Ямаан-Усны хадны зурагт нохой, янгир, нум сум харваж буй хүн, нум сум агссан морьтой хүн, морь унаж гартаа ямар нэгэн аргамж, бугуйл барьсан хүн, адуу, янгир, тэмээ зэрэг амьтад, тамга тэмдгийн зүйл, тэрэгний зураг зэргийг маш уран дүрсэлжээ.
Ямаан-Усны хадны зургийн төв хэсэгт гурвалсан морь хөллөсөн сүйх тэрэг дүрсэлж, сүйх тэрэгний өмнө талд нум саадаг агсан морьтой хүн, ар талд нь дагаж яваа морьтой хүн зэргийг урласан ажээ. Өгүүлэн буй зурагт сүйх тэрэгтэй нэгэн язгууртан заларч буйг маш тодорхой харуулсан байна. Сайхь зураг нь чадварлаг уран дүрслэлтэйгээс гадна сүйх тэрэгний нум, арал, бүхээг, бүхээгний чимэглэл, гурвалсан морины зугуухан хатиралт зэргийг тов тодорхой харуулжээ. Судлаачид сайхь зургийг Хүннүгийн үед хамааруулан үздэг билээ
Эшлэл
Ангилал:Ховд аймгийн газар зүй Ангилал:Монголын сүг зураг Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар
Наяа
Наяа бол Чингис хааны шадар жанжин юм. Наяа нь олон удаагийн дайн тулааныг биечлэн төлөвлөж, зохион байгуулан тухай бүртээ ялалт байгуулж чадсан Монголын цэргийн гарамгай зүтгэлтэн билээ. Ангилал:12-р зуунд төрсөн Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн
Сорхон шар
Сорхон шар (бас Сорган-Шира, Соркан-Ширэ, Сорган-Ширай, Торган Шира, Шорканшира гэх мэтээр бичсэн нь бий) - Чингис хааны хамгийн ойрын хамтран зүтгэгчид болох есөн нөхрийн нэг, сүлдүс овгийн мянгатын ноён, монголын хаанд алба хаахаасаа өмнө тайчуудын удирдагчдын нэг Тодойн Гиртэгийн (Төдөгэн Гиртэ) доорх хөлсний зарц барлаг байсан.
Намтар
Сорхон шар анх "Монголын нууц товчоо"-д Тэмүжин тайчуудын олзноос зугтах үед гардаг. Сорхон шар хажуугаар нь өнгөрч явахдаа голын буланд (усны хариг) нуугдсан залууг олж харсан ч барьж өгөхгүй хэмээн амлаж тайвшруулав. Сорхон шар хэд хэдэн удаа мөрдөгчдөд оргодлыг өөр газраас хайж олохыг ятгасан.
Тайчууд нар тармагц Тэмүжин цаашдын тусламжинд нь найдаж аврагчийнхаа гэрт очив. Сорхон шар илчлэгдэхвий хэмээн айж Тэмүжинг хөөх гэж байсан ч түүний хөвгүүд Чимбай, Чулуун нар залуугийн талд зогссон. Тэд Тэмүжинийг хорьсон байсан дөнгийг салгаж шатаагаад, түүнийг овоолсон хонины ноосонд нууж, охин дүү Хадаандаа оргодлыг харж хандахыг захижээ.
Гурав дахь өдөр тайчууд нар өөрсдийнхнөөс нь хэн нэгэн Тэмүжинийг нууж байгаа гэж үзэн овгийнхноосоо хайж эхлэв; Сорхон шарын ээлж ирсэн. Эрэл хайгуул хийж байсан хүмүүс Тэмүжиний нуугдсан хонины ноосыг ялгаж эхлэхэд Сорхон шар тэднийг эрлээ зогсоохыг хүсэн дахин ятгаж ийм халуунд ноосон дор суух боломжгүй гэж тайлбарлав. Тайчууд нар зарцын үгэнд итгээд явж одсон. Эрлийн ажиллагаа дууссаны дараа Сорхон шар Тэмүжинийг хооллож, түүнд морь, зэвсэг өгөөд гэр рүү нь явуулжээ.
Монголын эзэнт гүрэн байгуулагдсаныг зарлан тунхагласан 1206 оны бүх Монголын хуралдай дээр Чингис хаанаас мянгатын ноёны албан тушаал олгосон ерэн таван хүний тоонд Сорхон шар орсон. Хожим нь Сорхон шар болон түүний хөвгүүдэд өөрсдийнх нь гавьяаны төлөөх талархал болгон дайн тулаан юм уу ан гөрөөнөөс олсон бүх олзоо өөрсдөө хэрэглэх зөвшөөрөл өгсөн байна.
Сорхон шарын хөвгүүд Чимбай, Чулуун нар Чингис хааны хувийн харуул болох хишигтэн цэргийн захирагчид байв. Чулууны үр удам Чобаныхны угсаа залгамжлалыг үндэслэж, төлөөлөгчид нь Хүлэгүгийн улсад өндөр албан тушаал хашиж, улмаар Ираны Азербайжаны нутаг дэвсгэр дээр өөрсдийн улсыг байгуулжээ.
Ишгэн толгойн хадны зураг
Ишгэн толгойн хадны зураг нь Ховд аймгийн Манхан сумын төвөөс хойш 6 км орчимд жижиг хадан толгой дахь Палеолитын үед холбогдох хадны сийлмэл зургийн дурсгалт газар. Үүнийг нутгийнхан “Ишгэн толгой” хэмээдэг. Ишгэн толгойн хадны зургийг 1979 онд илрүүлжээ. Профессор Д.Цэвээндоржийн тодорхойлсноор Ишгэн толгойн хаданд нийт 150 гаруй зураг дүрсийг сийлснээс хүн-1, адуу-18, үхэр-13, буга, хандгай, гөрөөс-19, тэмээ-1, янгир -17, аргаль-11, могой-5, бар-3, тэмдэг үсэг-53 байдаг аж.
Эшлэл
Ангилал:Палеолит Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар Ангилал:Ховд аймгийн газар зүй Ангилал:Монголын сүг зураг
Жин (дуучин)
Жин (진, Jin) хэмээх тайзны нэрээрээ алдаршсан Ким Сокжин (김석진 нь Өмнөд Солонгосын дуучин, BTS хамтлагийн гишүүн юм.