cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кевин Костнер
Кевин Майкл Костнер (Kevin Michael Costner, 1955 оны нэгдүгээр сарын 18-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин кино продюсер, найруулагч болон бизнесмен юм. Костнер Чонотой бүжиглэгч, Жон Кеннеди, Робин Гүүд болон Бие хамгаалагч кинонд бүтээсэн дүрүүдээрээ Оскарыг хоёр удаа (Чонотой бүжиглэгч киногоор Шилдэг найруулагч, Шилдэг кино төрлөөр 1991 онд), Алтан бөмбөрцөгийг гурван удаа, Эммиг нэг удаа тус тус хүртэж байв.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын дуучин Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1955 онд төрсөн
Жон Гришам
Түүний номнууд дэлхийн 29 хэл рүү орчуулагджээ.
Номнууд
Ангилал:АНУ-ын зохиолч Ангилал:Хуульч яруу найрагч Ангилал:АНУ-ын Ардчилсан Намын гишүүн Ангилал:Баптизмын хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1955 онд төрсөн
Вьетнамын хотын жагсаалт
Мөн үзэх
Ангилал:Хотын жагсаалт улс орноор Ангилал:Вьетнамын засаг захиргааны гишүүнчлэл
Глен Дэвис
Глен Дэвис (Glen Davis, 1986 оны нэгдүгээр сарын 1-нд Луизиана мужийн Батон Руж хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Лос Анжелес Клипперс багийн төвийн тоглогч юм. Глен Дэвис 2007 оны драфтын 35 дахь сонголтоор Бостон Селтикс (2007—2011) багт элссэн бөгөөд багтаа Кендрик Перкинсийн хамт "үлэмж биетнүүд" хочийг зүүн самбарын дор хүчирхэг байж чадсаны үр дүнд 2008 оны НБА-гийн аварга цолыг сүр дуулиантайгаар хүртэж байсан юм. 2011 онд Орландо багт иржээ. Орландод ирээд удаагүй байхдаа 31 оноо авсан нь түүний дээд үзүүлэлт юм.
Деми Мур
Деми Мур (Demi Moore) хэмээх мэргэжлийн нэрээрээ алдаршсан Деми Гайнес Катчер (Demi Guynes Kutcher; 1962 оны 11 сарын 11-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин юм. Хэд хэдэн киноны жижиг дүр, Ерөнхий эмнэлэг телевикийн олон ангит кинонд тоглосны дараа Мур Сент-Элмогийн гал (1985) зэрэг кинонд тоглож, улмаар 1990-ээд оны эхэн үеэр Холливүдийн хамгийн өндөр цалинтай эмэгтэй жүжигчдийн нэг болж, Сүнс (1990), Цөөхөн сайн хүмүүс (1992), Ёс журамгүй гэрлэх санал (1993), Илчлэлт (1994) зэрэг кинонд тогложээ. 1990-ээд оны сүүлчээр түүний тоглосон кинонууд төдий л амжилтад хүрээгүй боловч Чарлигийн сахиусан тэнгэрүүд: Зөвхөн урагшаа (2003) киноны дүрээрээ алдар хүндээ эргүүлэн авч чаджээ.
Глен Дэвис
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Лос Анжелес Клипперс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Деми Мур
Мур мэргэжлийн нэрээ анхны нөхөр Фредди Мурын овгоос авсан бөгөөд Брюс Виллистэй гэрлэж гурван охинтой болсон. Тэрээр 2005 онд жүжигчин Эштон Катчертэй гэрлэжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Плейбой загвар өмсөгч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1962 онд төрсөн
Готфрид Лейбниц
Готфрид Вильхельм вон Лейбниц (герман. Gottfried Wilhelm von Leibniz ; 1646 оны 7-р сарын 1-нд төрсөн- 1716 оны 11-р сарын 14-нд нас барсан) - Германы гүн ухаантан, логикч, математикч, механикч, дипломат, зохион бүтээгч, хэл зүйч. Берлиний Шинжлэх Ухааны Академийг үүсгэн байгуулагч, анхны ерөнхийлөгч, Лондонгийн Хатан хааны нийгэмлэгийн гишүүн (1673), Францын ШУА-ийн гадаад гишүүн. Тэрбээр бүтээлүүдээ голдуу Латин (~40%), Франц (~30%), Герман (~15%) хэлүүд дээр бичдэг байжээ.
Лейбниц математикийн түүх болон философийн түүхэнд томоохон байр суурийг эзэлдэг. Тэрээр хязгааргүй багын тооллыг Исаак Ньютоноос тусдаа хөгжүүлсэн ба Лейбницийн математикийн тэмдэглэгээ хэвлэгдэснээсээ хойш өргөн хэрэглэгдэж байв. Тэрээр механик калькуляторын салбар дахь хамгийн бүтээлч шинийг сэдэгчдийн нэг байлаа. Паскалийн калькуляторт автоматаар үржүүлэх ба хуваах үйлдлийг нэмж оруулахыг тэрээр оролдож байхдаа 1685 онд хүрдэн калькуляторыг дүрсэлсэн анхны хүн байсан бөгөөд анх удаагаа их хэмжээгээр үйлдвэрлэгдсэн арифмометр хэмээх калькуляторт хэрэглэгдсэн Лейбницийн хүрдийг зохион бүтээсэн юм. Тэрээр өнөө үеийн бараг бүх цифрэн компьютеруудын тулгуур болж өгдөг хоёртын тооллын системийг боловсронгуй болгожээ.
Намтар
Готфрид Вильгельм 1646 оны 7-р сарын 1-нд Лэйпцигийн Их сургуулийн гүн ухааны ёс зүйн профессор Фридрих Лейбниц (герман. Friedrich Leibnütz буюу Leibniz; 1597—1652), алдарт хууль зүйн ухааны профессорын охин Катерина Шмук (герман. Catherina Schmuck) нарын гэрт төржээ.
Лейбницийн эцэг хүүгийнхээ суут ухааныг маш эрт анзаарч, түүнд сониуч зан төлөвшүүлэхийг хичээж, түүнд ариун нандин, иргэний түүхийн жижиг хэсгүүдийг ихэвчлэн захидаг байжээ; Лейбницийн өөрийнх нь хэлснээр эдгээр түүхүүд түүний сэтгэлд гүн гүнзгий шингэж, бага насных нь хамгийн хүчтэй сэтгэгдэл байсан гэдэг. Лейбницыг 7 настай байхад эцэг нь нас барж хувийн том номын сан түүнд үлдээжээ.
Түүний эцгийн үлдээсэн номын сан Лейбницийг оюутан байхад гүн ухааны болон теологийн өргөн хүрээний шилдэг зохиолуудыг судлах боломжийг олгосон. 12 настайдаа Лейбниц аль хэдийн Латин хэлний мэргэжилтэн байсан; 13 настайдаа тэрээр яруу найргийн авьяас тодорсон байна.
1661 онд арван дөрвөн настайдаа (бусад эх сурвалжийн мэдээлснээр 15 настайдаа) Готфрид өөрөө эцгийнхээ нэгэн цагт ажиллаж байсан Лайпцигийн их сургуульд элсэн оржээ. Сургалтын хувьд Лейбниц насаар ахмад оюутнуудаас хамаагүй илүү байв. Готфрид оюутан байхдаа Кеплер, Галилео болон бусад эрдэмтдийн бүтээлтэй танилцжээ. Лайпциг дэх философийн профессоруудын дунд Якоб Томасиус байсан бөгөөд тэр их уншдаг бөгөөд багшийн гайхалтай авьяастай нэгэн байв.
Томасиус багш нь түүнд ялгаатай олон мэдлэгийг системчлэхэд ихээхэн хувь нэмэр оруулсан байна. Томасиус философийн түүхийн талаар лекц уншдаг бол бусад нь зөвхөн философичдын түүхийн тухай лекц уншдаг байсан бөгөөд Томасиус Лейбницийн лекцүүд нь зөвхөн шинэ мэдээлэл төдийгүй шинэ ерөнхий дүгнэлт, шинэ бодлыг олж мэддэг байжээ. Эдгээр лекцүүд нь Готфридийг XVI зууны сүүлч, XVII зууны эхэн үеийн агуу үзэл санаатай хурдан танилцахад ихээхэн хувь нэмэр оруулсан байна.
2 жилийн дараа Лейбниц Йенагийн их сургуульд нүүж, математикийн чиглэлээр суралцжээ. Лейбниц Йена дахь математикч Вайгелийн лекц, түүнчлэн зарим хуульч, түүхч Босиусын лекцийг сонсож, түүнийг профессор, оюутнуудаас бүрдсэн сургалтын нийгэмлэгийн хуралд урьж оруулжээ.
Ангилал:Шинэ эриний өмнөх гүн ухаантан Ангилал:Өргөн мэдлэгтэн Ангилал:Ухамсрын гүн ухааны төлөөлөгч Ангилал:Христийн шашны гүн ухаантан Ангилал:17-р зууны математикч Ангилал:17-р зууны физикч Ангилал:18-р зууны физикч Ангилал:Вальхалла Ангилал:Гехаймрат Ангилал:Компьютерын шинжлэх ухааны түүх Ангилал:Зохион бүтээгч Ангилал:Логик судлаач Ангилал:Соёлын улс төрч Ангилал:Соён гэгээрүүлэгч Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Францын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Ханноверийн хүн Ангилал:Германчууд Ангилал:1646 онд төрсөн Ангилал:1716 онд өнгөрсөн
Испани улс Олимпод
Испани улс олимпын наадамд анх 1900 онд оролцсон бөгөөд 1920 оноос хойших бараг бүх зуны олимпод тамирчдаа илгээжээ. Мөн 1936 оноос эхлэн өвлийн олимпод тасралтгүй оролцож байна.
Испани улс 1936 оны зуны олимп Нацист Германд зохиогдсоныг эсэргүүцэж, мөн Зөвлөлт Холбоот Улс Унгарт халдсаныг эсэргүүцэж Мельбурнд болсон 1956 оны зуны олимпыг бойкотлож байв. Гэхдээ 1956 оны олимпын морин спортын тэмцээн 5 сарын өмнө Стокхольмд зохиогдсон бөгөөд Испани улс тамирчдаа оролцуулсан.
Испани улс 1992 оны зуны олимпыг тэр үеийн Олон Улсын Олимпын Хорооны ерөнхийлөгч Хуан Антонио Самаранчийн төрөлх хот Барселонад зохион байгуулж байсан түүхтэй.
Испанийн Олимпын Хороо (Comité Olímpico Español) 1924 онд байгуулагдаж байжээ.
Эшлэл
Ангилал:Олимпын түүх
Хром
Хром (Chromium) нь Cr хэмээх тэмдэглэгээтэй, атомын дугаар 24 бүхий, 6-р бүлгийн эхний элемент болох химийн элемент юм. Төмөрлөг саарал өнгөтэй, гялалзсан хатуу металл бөгөөд өндөр температурт хайлдаг. Үнэр, амтгүй, уян зөөлөн шинж чанартай. Тус элементийн нэр нь Грек хэлээр "өнгө" гэсэн утгатай "хрома" (χρωμα) хэмээх үгнээс гаралтай. 1797 онд Луйс Николас Ваукелин хромыг крокоит (Хар тугалгын хромат) дотроос олж нээжээ.
Эшлэл
Ангилал:Химийн элемент Ангилал:Хүнд металл
Карнегийн Байгалийн Түүхийн Музей
Карнегийн Байгалийн Түүхийн Музей нь 1896 онд Питтсбургийн аж үйлдвэрийн эзэн Андрю Карнегийн санаачлагаар үүсгэн байгуулагдсан. АНУ-ын Пеннсилвани муж улсын Питтсург хотод байрладаг. АНУ-ын Байгалийн Түүхийн Шилдэг 5 Музейн нэг юм. Тус музей нь үзмэрээс гадна олон улсын хэмжээний судалгаа, шинжилгээний томоохон төвд тооцогддог.
Ай-Ю
IU (아이유, Ай-Ю, төрсөн нэр нь И Жи-ынь; 1993 онд төрсөн) — Өмнөд Солонгосын дуучин.
Бага нас
И Жи-ынь 1993 оны 5 сарын 16-нд Өмнөд Солонгосын Сөүлд төрсөн. Багаасаа урлагт ойртож сургуулийн жүжгийн сонгонд суралцсан. Харин ахлах ангидаа орохдоо дуулах хүсэлдээ автан Олон компанид бүтэлгүй шалгуулсны дараа «Good Entertainment»-д хэсэг байгаад 2007 онд «LOEN Entertainment» урлагийн компанид элсч "I and You" (Чи бидэн хоёр) гэсэн англи үгийг товчилсон "IU" (Ай-Ю) хэмээх тайзны нэртэй болов. 2011 онд Тундүг охидын ахлах сургуулийг дүүргэсэн.
Карнегийн Байгалийн Түүхийн Музей
Гадны холбоос
Ангилал:Музей
Ай-Ю
2008-2009 он
IU "Lost Child" хэмээх анхны дуугаа 2008 оны 9 сард нийтэд цацсан бөгөөд «Lost and Found» анхны тал цомгоо гаргаж олонд танигдаж эхэлсэн. 2009 оны 4 сард анхны бүтэн «Growing Up» цомгийг гаргаж «Boo» дуу Инкигаю хөгжмийн хөтөлбөрт тэргүүн байрын өрсөлдөв. Ай-Ю эгдүүтэй хөөрхөн төрхөөрөө ялгарахаас гадна хүчтэй хоолойтой дуучин болов. 2009 оны адагт «IU...IM.» тал цомог гаргажээ. Энэ хооронд олон ангит киноны дуу хоёрыг дуулсан. Оны төгсгөлд телевизийн хөтөлбөрүүдэд зочноор орж, телевизийн хөтөлбөрт анх удаа хөтлөгчөөр оролцжээ.
2010-2012 он
thumb|150px|2012 онд 2010 оны 6 сард 2АМ хамтлагийн Сылунтай хослон «Nagging» дууг дуулж шилдэг дууны жагсаалтад гурван долоо хоног тэргүүлсний дараа Ай-Ю «Because I'm a Woman» дууг дуулсанд бас олны таашаалд хүрсэн бүтээл болжээ. 12-р сард гуравдугаар тал цомог «Real»-аа худалдаанд гаргасан бөгөөд цомгийн гол дуу «Good Day» Каюнь шилдэг дууны жагсаалтад таван долоо хоног дараалан тэргүүлжээ.
Ай-Ю 2010-2011 онд шилжих өвөл «Мөрөөдлөөс ч илүү» олон ангит кинонд Ким Пил-сүг дүрийг бүтээснээр кинонд тоглосон анхны тохиолдол нь болов. Тус киноны «Someday» хэмээх дууг Ай-Ю дуулсанд 2.2 сая хувь татагдаж, түүний хамгийн ихээр борлогдсон киноны дуу болжээ.
2011 оны 5 сард Ай-Югийн өөрийн зохиосон анхны дуу «Hold My Hand» нийтэд цацагдсан ба оны төгсгөлд хоёрдугаар бүтэн цомог «Last Fantasy» худалдагдаж эхэлсэн. Цомгийн 13 дуунаас 8 нь Каюнь жагсаалтын шилдэг 10-т багтаж байсан бөгөөд шүүмжлэгч нар цомгийг олон урсгалыг багтаасан хэмээн сайнаар дүгнэсэн. Цомгийн тэргүүн дуу «You and I» дуу 5.5 сая хувь жилийн дотор 5.5 сая зарагджээ.
2012 онд Ай-Ю Японы зах зээлд хөл тавив. 2012 оны 6 сард анхны бие даасан аялан тоглолт буюу Сөүл болон зургаан хотоор аялан тогложээ. Тасалбар худалдан авагчдын 44% нь 20-29 насны, 71% эрэгтэй байсан нь Солонгос попд содон харагджээ.
Лавлах холбоос
Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1993 онд төрсөн
2011-2012 оны НБА-гийн улирал
2011-2012 оны НБА-гийн улирал — Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны 66 дахь улирал юм. Улирлын тоглолт ажил хаялтаас ( Локаут ) шалтгаалаад 2011 оны арванхоёрдугаар сарын 25-нд эхэлсэн бөгөөд баг тус бүр 66 тоглолтыг хийжээ. Плей-оффын тоглолтууд 2012 оны дөрөвдүгээр сарын 28-наас зургаадугаар сарын 21-ний хооронд явагдаж өндөрлөсөн.
Дорнод бүс
<ol>
Холбоос
#2011/12 НБА
Кевин Макхейл
Кевин Эдвард Макхейл (Kevin Edward McHale, 1957 оны арванхоёрдугаар сарын 19-нд Миннесота мужийн Хиббинг хотод төрсөн) — Хорват-Ирланд гаралтай Америкийн зодог тайлсан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд «Хьюстон Рокетс» багийн дасгалжуулагчаар ажилладаг.
Гадны холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн тэргүүн Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1957 онд төрсөн
Европ тодол
Европ тодол, Ердийн тодол, эсвэл зүгээр л Тодол (Sturnus vulgaris) нь Тодолынхон овогт багтах нүүдлийн шувуу юм.
Тодол шувууны энэхүү зүйл нь Европ тивийн сэрүүн хэсэг болон баруун Азийн ихэнх нутгаар тархсан. Мөн Австрали, Шинэ Зеланд, Хойд Америк, Өмнөд Африкт нутагшуулжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Тодолынхон
Амаду Диа Ба
Эл Хадж Амаду Диа Ба (El Hadj Amadou Dia Ba) бол Сенегалыг төлөөлж зуны олимпод медаль хүртсэн цор ганц хөнгөн атлетикч, тамирчин юм. 1958 оны 9 сарын 22-нд төрсөн Амаду 1988 оны Сөүлийн олимпод халхалттай 400 метр зайг 47.23 секундэд туулж хоёрдугаар байрыг эзлэн мөнгөн медаль зүүжээ. Мөн Бүх Африкийн наадам, Африкийн АШТ-д түрүүлж байсан удаатай.
Цахим холбоос
Ангилал:Сенегалын саадтай гүйгч Ангилал:Сенегалын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:1984 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Сенегалчууд Ангилал:1958 онд төрсөн
Беркли
Беркли нь синтетик химийн элемент, атомын дугаар нь 97, химийн тэмдэглэгээ нь Вк. Актиноидын бүлгийн цацраг идэвхт элемент юм. Уг элементийг анх Америциг альфа бөөмөөр (гелийн ион) бөмбөгдөн гаргаж авсан бөгөөд Беркли дэх Калифорнийн их сургуулийн нэрээр нэрлэсэн байна. Беркли нь уранаас (U) хүнд, 5 дахь синтетик элемент юм.
Эшлэл
Ангилал:7-р үеийн элемент
Куин Латифа
Дана Элейн Оуэнс (Dana Elaine Owens, 1970 оны гуравдугаар сарын 18-нд төрсөн) буюу Куин Латифа (Queen Latifah) нь Америкийн дуучин, рэппэр, жүжигчин, загвар өмсөгч, телевиз-бичлэгийн продюсер, хөтлөгч юм.
Тэр хип хоп хөгжимтэй удаан нөхөрлөсөн бөгөөд тайзны Куин Латифа нэр нь Араб хэлнээс тансаг хатан гэдэг утгыг илэрхийлэх билээ. Грэмми болон Алтан бөмбөрцөг шагналын тэрээр Чигаго мюзикл кинонд бүтээсэн дүрээрээ Оскарын Шилдэг эмэгтэй туслах дүрийн төрөлд нэр дэвшиж байв. Түүний тоглосон кино голчлон инээдмийн төрлийнх байдаг.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Рэп дуучин Ангилал:Псевдоним Ангилал:Америкчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Сонирхлын бүлэг
Сонирхлын бүлэг гэдэг нь ямар нэгэн зорилгоор ашиг сонирхолоо хамгаалахыг зорьж, суурилж нэгдсэн хүмүүс.
Үүсэл ба бүтэц
Нийгэм дэх улс төрийн амьдралд оролцогч сонирхлын бүлгүүд, эрх баригч элитүүд, улс төрийн хошуулагчидыг засаглалын нийгмийн субъект гэсэн нэгдмэл ойлголтоор авч үздэг. Сонирхлын бүлгүүд нь өөрсддөө ашигтай, тохиромжтой, шийдвэр гаргуулах зорилгоор улс төрийн институтуудад нөлөө үзүүлэхийг эрмэлзэх нийтлэг ашиг сонирхлын үндсэн дээр нэгдсэн хувь хүмүүсийн нэгдэл юм. Төр иргэдийн хооронд зуучлагч байгууллагуудын тоонд намаас гадна олон тооны сонирхлын бүлэг ордог.
Тодорхойлолт
Сонирхлын бүлэг гэдэг нь "Нийгмийн бусад бүлэг, улс төрийн байгууллагатай болон байгууллага доторх харилцаанд гишүүдийнхээ сонирхлыг илэрхийлэн, төлөөлөх зорилгоор байгуулагдсан сайн дурын байгууллага" юм. Энэхүү тодорхойлолтоос хүмүүсийн нэгдэл ба сайн дурын байгууллага гэсэн ойлголт гарч ирж байгаа бөгөөд өөрсдийн ашиг сонирхолд нийцсэн шийдвэр гаргуулах гэсэн ойлголт аль алинд нь давтагдаж байгаагаас үзвэл энэ нь сонирхлын бүлгийн үйл ажиллагааны гол онцлог гэж хэлж болно.
Төрөл ангилал
Сонирхлын бүлэгт төрийн байгууллага болох яам, армийг хамруулан тооцож болно.
1.Сонирхлын бүлгийн онолыг анх Америкийн улс төр судлаач А.Бентли Д.Трумен нар дэвшүүлж тавьсан бөгөөд тэрээр улс төрийн үйл явцын үндэс нь сонирхлын бүлгүүдийн зөрчилдөөн, харилцан үйлдэл байдаг, тэдгээр бүлгүүдийн үйл ажиллагаа нь өөрсдийн хүсэл сонирхлыг засгийн газарт тулган хүлээлгэх зорилгоор дарамт шахалт үзүүлэх явцдаа байнга өөрчлөгдөж байдаг үйл явц гэж үзсэн. Энэ хандлага бусад судлаачдын дэмжлэг хүлээж, Р.Даль, Д.Истон, Г.Ласка нар өөрсдийн бүтээлд хөгжүүлжээ.
Үндсэн үүрэг
Сонирхлын бүлэг нь хэд хэдэн үүрэгтэй байна. Үүнээс дурдвал:
гэх зэрэг юм.
Сонирхлын бүлэг нь янз бүрийн хэрэгцээ, шаардлагыг зохицуулах, тэднийг эрэмбэ дэсчлэх, нийт бүлгийнхээ зорилгыг боловсруулж, ашиг сонирхлоо нэгтгэж байдаг. Ашиг сонирхлоо илэрхийлэх явцад нийгмийн хэрэгцээ сонирхол, мэдрэмж нь улс төрийн оновчтой шаардлага болон гарч ирдэг байна. Мэдээлэх үүрэг нь тухайн бүлгийн тулгарсан асуудал, зорилго, ашиг сонирхлын тухай мэдээллийг төр засгийн байгууллагад хүргэж байгаагаар илэрдэг. Сонирхлын бүлгүүд өөрсдийн төлөөлөгчдийг засаг төрийн байгууллагуудад оруулснаар түүний дараагийн улс төрийн элитийг төлөвшүүлэх үүрэг нь гарч ирдэг.
Үүсэх шалтгаан нөхцөл
Сонирхлын бүлэг үүсэх, түүнд хүмүүс нэгдэн орох нь олон учир шалтгаантай бөгөөд судлаачид дараах 3 зүйлийн ашиг тус байдгаас хүмүүс сонирхлын бүлэгт нэгдэн ордог гэж үзжээ. Үүнд:
Үзэл баримтлал
Сонирхлын бүлгүүдийн хэв шинжийн талаар янз бүрийн үзэл баримтлал, ангилал байдаг. Калифорны Их Сургуулийн профессор Х.Байес Америк дахь сонирхлын бүлгүүдийн тухайн үзэл баримтлалыг ерөнхийд нь 3 бүлэг болгож үзсэн. Үүнд:
Х.Байес энэ гурван чиглэлд сонирхлын бүлгийн талаарх янз бүрийн үзэл баримтлалууд ерөнхийдөө хуваагдаж байна гэж үзжээ.
Бусад ангилал
Америкийн улс төр судлаач Г.Алмонд, Ж.Пауэлл нарын сонирхлын бүлгийн ангилал: Зохион байгуулалтгүй сонирхлын бүлгүүд
Институтчлэгдсэн сонирхлын бүлгүүд гэж хуваасан. Харин харъяалагдаж байгаа дэд бүлгүүдийн шинжүүдээр нь эвлэлдэн нэгдсэн, эвлэлдэн нэгдэгүй гэж ангилсан байна. Зохион байгуулалтгүй бүлэг \anomic\ Энэ нь аяндаа үүссэн, сул зохион байгуулагдсан байх бөгөөд удаан оршин тогтнож чаддаггүй. Тэдний үйл ажиллагаа нь жагсаал цуглаан, олон нийтийг хамарсан эсэргүүцлийн гэх мэт хүчирхийллийн хэлбэртэй байдаг. Ийм сонирхлын бүлгийн төр засгийн байгууллагуудад үзүүлэх нөлөөллийн түвшин төдийлөн өндөр байж чаддаггүй. Тэдгээрийн төлөөлөл улс төрийн системд байдаггүй учираас ямар нэг тохиолдол, эсвэл толгойлогч гарч ирж байдлыг хурцатгавал үйлдлүүд нь хүчирхийллийн шинжтэй болж хяналт алдагддаг. Харин институтчлэгдсэн \ байгуулагжсан гэсэн байдаг\ Бүлгийн хувьд сайн зохион байгуулагдсан, удаан хугацаанд үйл ажиллагаа явуулдаг, оновчтой илэрхийлэгдсэн ашиг сонирхлыг мөрдлөг болгож, тодорхой дүрэс журамын дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг. Ийм бүлгийн үйл ажиллагаа нь хангалттай өндөр хэмжээнд байж чадна.
Сонирхлын бүлгийн харъяалагдаж байгаа дэд бүлгүүдийн шинжүүдэд нь үндэслэн:
Эвлэлдэн нэгдсэн бүлэг. Энэ нь тусгай сонирхлыг мөрдлөг болгож буй сайн дурын нэгдэл байдаг. Зохион байгуулалт, мэргэжлийн өндөр төвшингөөрөө ялгардаг. Эдгээрт үйлдвэрчний эвлэл, худалдааны танхимууд, аж үйлдвэрийн холбоо, шашин, үндэстэн угсаатны эвсэлүүд зэрэг сайн дурын байгууллагуудыг оруулж болно. Дээрх бүлгүүд бүтэц, зохион байгуулалтын тогтвортой шинж, ашиг сонирхлыг тусгуулах талаар идэвхтэй ажилладгаараа ялгарна. Эвсэж нэгдсэн бүлгүүдийн нэг төрөл бол эдийн засгийн болон хувийн нэгдмэл ашиг сонирхлоороо биш, харин улс төрийн үзэл суртал, улс төрийн зорилгыг хэрэгжүүлэх итгэл үнэмшлээрээ нэгдсэн иргэдийн нэгдэл юм. Тухайлбал: байгаль орчиноо хамгаалах, эмэгтэйчүүд ба иргэний бусад хөдөлгөөнүүд зэрэг байна. Тэднийг гагцхүү улс төрийн тухайн нэг байгууллагыг дэмжих зорилго л холбож байдаг. Эвсэн нэгдсэн бүлгүүд бусад сонирхлын бүлгүүдийн хөгжилд нөлөөлдөг. Тэд зохион байгуулалтын үндсээрээ эвсээгүй бүлгүүдээс ямагт давуу байх ба зорилго, арга хэрэгсэл нь нийгэмд хүлээн зөвшөөрөгдсөн байдаг.
Эвлэлдэн нэгдээгүй бүлэг. Энэ нь сайн дурын шинжтэй биш, тэдний сонирхлын бүлгийн хувьд явуулж буй үйл ажиллагаа нь эвлэлдэн нэгдсэн бүлгийн үйл ажилагаатай харьцуулахад тогтвортой биш байдаг. Тэд сайн зохион байгуулагдаагүй, улс төрийн идэвх нь байнгын шинжтэй бус байдаг. Ийм бүлгүүд өөрийн дүрэм, бүтэц, гишүүнчлэл байхгүй. Оролцогчдын тоог гаргахад бэхшээлтэй байдаг. Эдгээр бүлэг үндэс угсаа, шашин, ажил мэргэжил, оршин суугаа газар зэрэг ямар нэг ашиг сонирхлын нийтлэг талтай байдгаараа зохион байгуулалтгүй бүлгүүдээс ялгардаг. Эвсээгүй том бүлгүүд дотор зарим жижгэвтэр бүлгүүд зохион байгуулалтгүй бүлгийн маягаар ажиллах нь байдаг. Эвсээгүй бүлэг 2 төрөл байж болно. Үүнд гишүүд нь бага я гэсэн өөрслдийн агшиг сонирхлоо ухамсарлаж байдаг бүтцийн хувьд зохион байгуулалт байхгүй том бүлгүүд орох бөгөөд үүнд мэргэжлийн, шашины гэх мэт бүлгүүд багтана. Харин дараагийнх эдийн засгийн, сум суурингийн яс угсааны гэх мэт гишүүд нь бие биенээ таньж мэддэг жижигхэн бүлгүүд багтана.
Ж.Блондель Францын улс төр судлаач ангилал: Сонирхлын бүлгийн 4 хэлбэрт хувааж үзсэн. Үүнд:
Сонирхлын бүлгүүдийн үүсэл хөгжлийн талаар хэд хэдэн үзэл баримтлал байна. Нийгмийн зөрчилдөөний онолын үүднээс авч үзвэл сонирхлын бүлэг нь хүмүүсийн адил ашиг сонирхол, итгэл үнэмшил, эв нэгдлийн үр дүн болж үүссэн. Уг бүлгүүд бие биетэйгээ харилцаж үйл ажиллагаагаа явуулахдаа үүсч буй маргаантай асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд төрийн институудэд байнга хандах хэрэгтэй болдог гэж үздэг.
Сонирхлын бүлгийн үндэс нь эдийн засаг, нийгэм улс төрийн ашиг сонирхол хамтын хүч үйл ажиллагааны байгууллагагүйгээр шийдвэрлэх бололцоогүй гэж ухамсарласан хувь хүмүүс болдог. Энэ тохиолдолд үндэслэн байгуулж буй хүний, бүлгийн үйл ажиллагаа, нэгдлээс давуу байна. Үр дүн урьдчилан мэдэгдэхгүй байдаас шалтгаалан сонирхлын бүлгийн үйл ажиллагааны цөм болж буй хувь хүмүүсийн улс төрийн идэвх нь тэдний материаллаг хэрэгцээ хангахад чиглэгддэг гэж үздэг. - Солилцооны онолоор сонирхлын бүлгийн үүсэл нь өөрийн зарлага, идэвхийнхээ оронд байгуулагдаж буй байгууллаг азахиргааны аппаратад албан үүрэг авах, гэсэн хэсэг зохих байгуулагчдын үйл ажиллагаатай холбоотой гэж үздэг.
Ангажир-\санал болгох гэсэн франц үг\ онолоор сонирхлын бүлэг өөрийн хувийн амжилтын зорилгоо бүлгийн улстөрийн амжилтанд хүргэх гэсэн зорилготой холбоотой амиа хичээсэн хувь хүний үйл ажиллагааны үр дүн гэж үздэг байна.
Сонирхлын бүлгийн илрэх хэлбэр
Төрийн бус байгууллага, Төр засгийн байгууллага, Лобби буюу шахалтын бүлэг хэмээн зарим номд бичсэн байдаг.
Лоббины ангилал
Зорилгын ангилал
Зорилгоос нь хамааруулж сонирхлын бүлгийн лоббиг:
Үйл ажиллагааны ангилал
Үйл ажиллагааныхаа хүрээнээс нь хамаарч үндэслэн лоббиг:
Хэнд хамаарах ангилал
Лоббидож байгаа объектоос нь хамаарч:
Улс төрийн системд харьцах харьцаагаар нь гадаад, дотоод гэж ангилдаг.
Парламент дахь лобби нь тодорхой сонирхлын бүлгүүдэд хэрэгцээ шаардлагатай байгаа хуулиудыг батлуулахад чиглэгддэг. Сонирхлын бүлэг, лоббидогч хоёрын хооронд харилцан ашигтай байдал дээр үндэслэгдсэн бат бөх холбоо тогтдог.
Манай орон д лоббидох үйл ажиллагааг зохицуулахад 1996, 2006 онд Монгол Улсын Их хурлаас баталсан авилгын эсрэг хууль тодорхой үүрэг гүйцэтгэж, хууль ёсны бус лоббиг таслан зогсооход чиглэсэн. Сонирхлын бүлгийн төлөөллийн онцгой хэлбэр нь корпораци юм. Манай орны хувьд захиргаадалтын жилүүдэд сонирхлын бүлэг байсан эсэх, тэдгээрийн үйл ажиллагааны хамрах хүрээг судлахын тулд ЗХУ-д байсан сонирхлын бүлгийн талаар улс төр судлаачид хэрхэн үзэж байснаар нь авч үзсэн. Энэ тэлээр улс төрийн судлаачдын дунд нэгдсэн ойлголт байхгүй бөгөөд харин 3 хандлага байна гэж үзжээ. Үүнд:
Оросын улс төр судлаач С.Перегудов “Зөвлөлт нийгэмд сонирхлын бүлэг биш, харин төрийн хатуу хяналтын дор үйл ажиллагаа явуулдаг бюрократ корпоративизмийн тухай ярих хэрэгтэй” гэжээ.
Сонирхлын бүлгүүдийн харьцуулал
Сонирхлын бүлэг нийгмийн сонирхлыг артикуляцлах, агрегатчилах зорилготой. Ашиг сонирхол, хэрэгцээ шаардлагаа дэвшүүлж хамгаалах тэр үйл явцыг ашиг сонирхлын артикулаци буюу ашиг сонирхлоо илэрхийлэх хэмээн тодорхойлж болох юм. Өөрөөр хэлбэл сонирхлыг артикуляцлах гэдэг нь нийгмийн бүлгийн санаа бодол, хүсэл эрмэлзлэлийг улс төрийн шаардлага болгон хувиргах явдал. Харин сонирхлыг агрегацчилах гэдэг нь бий болсон шаардлагыг шүүн тунгааж, нийтийн эрх ашигт тохирсон зорилгыг тодорхойлох явдал юм. Уг үйл явц олон хэлбэртэй байх бөгөөд хамгийн гол бүрдүүлэгч нь иргэдийн янз бүрийн бүлэг, давхаргын хамтын үйлдлүүд байдаг. Төр хийгээд улс төрийн бусад институтүүдтэй харилцахдаа эгнээндээ багтдаг хүмүүсийн улс төрийн шинжтэй ашиг сонирхлыг илэрхийлэн хамгаалах зорилгоор үүсч бий болсон сайн дурын нэгдлүүдийг сонирхлын бүлгүүд гэж тодорхойлж болох юм. Орчин үеийн улс орнуудад сонирхлын бүлгүүд тооны хувьд мам олон болсон байна. Тухайлбал: 1987 онд АНУ-д сонгуулийн Холбооны Комисст үндэсний хэмжээнд улс төрийн үйл ажиллагаа явуулдаг 4211 хороо бүртгэгджээ. Тэдгээрийн цаана орон нутгийн олон сонирхлын бүлэг байдаг.
Сонирхлын бүлгүүд бүтэц, үйл ажиллагааны арга барил, санхүүжилт, нийгмийн дэмжлэгээрээ хоорондоо ялгарч энэ нь улс орны нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн амьдралд тусгалаа олсон байдаг. Нийгмийн амьдралын хүндрэлтэй асуудлыг төрд мэдээлэх ажлыг сонирхлын бүлэг хийдэг. Нөгөөтэйгүүр улс төрийн элит болон засгийн бүтцийг төлөвшүүлэхэд сонирхлын бүлэг онцгой үүрэг хүлээдэг. Энэ асуудалд сонирхлын бүлэг шинжээчийн үүрэг гүйцэтгэдэг төдийгүй өөрсдийн дотроос засгийн байгууллагад ажиллах боломжтой хүнийг дэвшүүлдэг. Сонирхлын бүлгийн нэг онцлог нь бүлгийн гишүүдийн эрх ашгийг хамгаалж төр засгийн байгууллагад нөлөө үзүүлдгээс биш нам шиг засгийн эрх авах сонирхол байдаггүй.
Сонирхлын бүлгүүд, төр засгийн институтүүдийн хоорондын харилцаанаас хамаарч сонирхлын бүлгүүдийн өөр өөр системүүд байж болно.
Г.Алмонд, Ж.Пауэлл нар сонирхлын бүлгүүдийн системийг плюраль систем ба ардчилсан корпоратив систем гэж ангилсан бөгөөд үүнийг тодруулан авч үзвэл: Сонирхлын бүлгүүдийн плюраль систем гэдэг нь бүлгүүдийн гишүүнчлэл сайн дурын, хязгаарлагдмал байх бөгөөд бүлгүүд гол төлөв чөлөөт, төвлөрсөн бус зохион байгуулалтын бүтэцтэй байна. Янз бүрийн бүлгүүд нэгдмэл нэг ашиг сонирхлыг төлөөлж болдог. Сонирхлын бүлэг ба засгийн газар бие биеэсээ зай барьж, ангид байдаг онцлогтой. Сонирхлын бүлгүүдийн плюраль системийн хамгийн сонгодог гэхээр загвар АНУ бөгөөд бас Канадыг нэрлэж болно.
Сонирхлын бүлгүүдийн адчилсан компоратив систем: ашиг сонирхлыг арай илүү зохион байгуулалттай төлөөлдгөөрөө онцлогтой. Плюраль системд бизнесийн ашиг сонирхлыг тусгасан бие биеэсээ харилцан хамааралгүй олон бүлгүүд өрсөлддөг бол корпоратив системд ажид хэргийн ихээхэн ач холбогдол бүхий ашиг сонирхлыг төлөөлсөн нэгдсэн толгойлогч холбоо үйл ажиллагаа явуулж байдаг.
Корпоратив системд сонирхлын бүлгүүд засаг төрийн байгууллагууд болон улс төрийн намуудтай улс төрийн чиг шугамын маргаантай асуудлуудыг хэлэлцэхэд тэдгээрийн түнш маягаар байнга байнга, хүлээн зөвшөөрөгдсөн байдлаар хамтран ажилладаг онцлогтой. Иймэрхүү нэгдсэн томоохон холбоодтой орнуудад ажил эрхлэлт, ханш уналтыг тогтоон барих, нийгмийн салбарын төсвийг нэмэх талаар плюраль системтэй орнуудаас илүү амжилт олсон байдаг нь ажиглагддаг гэж судлаачид үзсэн байдаг
Сонирхлын бүлгүүдийн нилээд зүгширсэн системүүд Австри, Нидерланд, Норвеги, Швед, Герман зэрэг орнуудад байдаг бөгөөд зарим хөгжиж буй орнууд ч энэ системийг авсан байдаг.
Үйл ажиллагааны салбарын ангилал
Сонирхлын бүлгийг үйл ажиллагааны салбараар нь эдгээрт хувааж үздэг байна. Үүнд:
Мөн үзэх
Бүлэг Ангилал:Улс төрийн бодлого Ангилал:Улс төр
Уянга сум
Монгол улсын Өвөрхангай аймгийн арван есөн сумын нэгийг Уянга сум гэдэг. Улсын нийслэлээс баруун урагш 491 км, аймгийн төв Арвайхээр хотоос баруун урагш 61 км давхиж байж тус сумын төвд хүрдэг.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Өвөрхангай аймгийн сум
1956 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1956 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь Японы Токио хотод 1956 оны 5 сарын 3-нд зохион байгуулагдсан, жүдогийн анхны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.
Антигуа ба Барбуда улс Олимпод
Антигуа ба Барбуда улс олимпын наадамд анх 1976 онд оролцсон бөгөөд түүнээс хойш Америкийн тэргүүлсэн бойкотод оролцож, 1980 оны зуны олимпыг алгассаныг эс тооцвол бүх зуны олимпод оролцож иржээ. Антигуа ба Барбуда улс зуны олимпоос нэг ч медаль авч чадаагүй байгаа бөгөөд өвлийн олимпод оролцож байсан удаагүй. Баруун Энэтхэгийн Холбоо 1962 онд задарсны дараа Антигуа ба Барбудагийн Олимпын Холбоо 1966 онд байгуулагдаж, 1976 онд хүлээн зөвшөөрөгджээ.
1956 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Эрэгтэй
150px|right|thumb|Жүдогийн анхны дэлхийн аварга [[Нацүи Шоокичи]]
Антигуа ба Барбуда улс Олимпод
Олимпын хүснэгт
Ангилал:Олимпын түүх
1956 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Медалийн хүснэгт
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Питер Шилтон
Питер Лесли Шилтон (Peter Leslie Shilton, Лестерт 1949 оны 9 сарын 18-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгийн хаалгач юм. Тэрээр шигшээ багтаа хамгийн олон буюу 125 удаа тогложээ.
Хөлбөмбөгийн 30 жилийн замналынхаа туршид 11 багт тоглож, гурван Дэлхийн АШТ, Европын цомын хоёр шигшээ тоглолт, 1000 гаруй тоглолтод оролцсон Шилтон Английн хөлбөмбөгийн домогт тоглогчдын нэг билээ. Тэрээр 5 өөр багт тус бүр 100-с дээш удаа лигтээ тоглосон содон амжилтын эзэн юм. Шилтон ДАШТ-ий дэвжээнд 32 настайдаа л анх гарсан хэдий ч 17 тоглолтод шигшээ багийнхаа хаалгыг манаж, үүнээс 10 тоглолтод нь хаалгандаа бөмбөг алдаагүй амжилтаар Фабьен Бартезтай хамтдаа бүх цаг үеийн хаалгачдыг тэргүүлдэг.
Шилтон хөлбөмбөгийн хамгийн олон тэмцээнд оролцсон тамирчин хэмээн түүхэнд үлджээ.
1987 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1987 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь 1987 оны 11 сарын 19-нөөс 22-нд Баруун Германы Эссен хотноо зохиогдсон, 15 дахь удаагийн жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм. Түүхэндээ анх удаа эрэгтэй, эмэгтэй тамирчид нэг дор цугларч аваргаа шалгаруулжээ.
Секьюрикор
Ангилал:Германы урьдын аж ахуйн нэгж Ангилал:Хамгаалалтын аж ахуйн нэгж Ангилал:1990-д онд байгуулагдсан Ангилал:2008 онд татан буугдсан
Питер Шилтон
Гадны холбоосууд
Ангилал:1949 онд төрсөн Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Их Британийн эзэнт гүрэн одонгийн офицер
Ан-24
Ан-24- Бага болон дунд зайнд нисэх зориулалттай, хоёр хөдөлгүүртэй, турбо сэнст, 44 хүний суудалтай зорчигч болон ачаа тээврийн нисэх онгоцыг ЗХУ-ын Антоновын зохион бүтээх товчоонд 1957 онд зохион бүтээжээ.
Энэ онгоцыг 1959-1979 он хүртэл нийт 1367 ширхэгийг үйлдвэрлэсэн байна.
Ан-24 онгоцоор анх 1959 оны 10 дугаар сарын 20-нд Г.Лысенко гэж туршигч-нисгэгчийг баг нислэг үйлдсэн байна. 1961 онд үйлдвэрийн болон улсын туршилтууд хийж байжээ. 1962 оны эхээр Киев хотын № 473 үйлдвэр дээр анх олноор үйлдвэрлэж эхэлсэн байна. 1962 оны 9 дүгээр сард зорчигчидтой техникийн нислэг үйлдсэн бөгөөд мөн оны 10 дугаар сарын 31-нд Киев-Херсон чиглэлд тус онгоцыг ашиглаж эхэлжээ.
ЗХУ-ын үед Ан-24 хамгийн их хэрэгцээт онгоц байсан бөгөөд ЗХУ-ын нийт зорчигдын 3/1-ийг тээвэрлэдэг байсан. Монгол улсад мөн энэ онгоц хөдөө орон нутагт өргөн хэрэглэддэг байсан. Их хэрэгцээтэй байсан шалтгаан нь тус онгоц жижиг нисэх онгоцны буудалд бууж чаддаг бөгөөд шороон хөрсөн дээр буух боломжтой байсанд учир байжээ.
Цахим холбоос
Эшлэл
Ангилал:Богино зайн нисэх онгоц Ангилал:Хоёр хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ан024 Ангилал:Анхны нислэг 1960 он
Нацагийн Жамъян
Нацагийн Жамъян (1899 - ?) нь Архангай аймгийн Цахир сумын (хуучнаар Сайн Ноён Хан аймгийн Далай Чойнхор вангийн хошуу) харьяат, үндэсний бөхийн даян аварга, спортын гавьяат тамирчин цолтой бөх юм. Зээ хүү нь дархан аварга Г.Өсөхбаяр.
Буур Жамъян
Тэрээр 15 орчим настайдаа Алшаа руу жин тээж байв. Нэг удаа гүүр гаталж явах үед гүүрний мод цөмөрч, жингийн сүүлд явсан дөрөө дарсан ат доош унах шахахад Жамъян уг атны бөгсөн талаас чүү хэмээн өргөн гаргасан ажээ. Ийнхүү тэрээр "Буур" хэмээх хочтой болсон гэдэг. Архангай аймгийн Цахир сумын төвд түүний хөшөө байдаг.
Ангилал:Даян аварга Ангилал:Архангайнхан Ангилал:Цахирын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1899 онд төрсөн Ангилал:20-р зуунд өнгөрсөн
1958 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
1958 оны жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь 1958 оны 11 сарын 30-нд Японы Токио хотод зохиогдсон, жүдогийн хоёр дахь удаагийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн юм.
Медалийн хүснэгт
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Халид Сках
Халид Сках (1967 оны 1 сарын 29-нд төрсөн) нь Мароккогийн хөнгөн атлетикч, 1992 оны Барселоны олимпын 10,000 метрийн зайн гүйлтийн аварга юм.
Мароккогийн Миделтэд төрсөн Халид Сках 1990, 1991 оны кросс гүйлтийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлж өөрийгөө таниулжээ.
Спортын намтар
Түүний оролцсон анхны томоохон тэмцээн нь 1991 оны ДАШТ байсан бөгөөд тэр 10,000 м-ийн зайд хүрэл медаль авч, 5000 м-ийн зайд 6-р байр эзэлжээ. Улирлын эхэнд Ослод болсон 10,000 м-ийн зайн уралдаанд шилдэг тамирчдыг ялж түрүүлсэн Халидын хувьд энэ нь хангалтгүй үзүүлэлт байлаа. 10,000 м-ийн зайн уралдааны шигшээд Кенийн 2 тамирчин Ричард Челимо болон тус төрөлд алтан медаль хүртсэн Мозес Тануй нар багийн тоглолт үзүүлж, түүнийг дөнгөж хүрэл медаль дээр буулгаж чадсан байна. 5000 м-ийн зайн уралдаанд Сках ядарснаас олигтой амжилт үзүүлж чадсангүй.
Дараагийн жил нь Барселонад болсон олимпын наадамд Халид Сках Ричард Челимотой аваргын төлөө ширүүн өрсөлдсөн. 3 тойрог дутуу байхад өрсөлдөгч хоёроос бүтэн тойргоор хоцорсон Мароккогийн Намму Бутаеб тэр хоёртой зэрэгцэн гүйх болж, ингэхдээ Скахд ашигтай байдал үүсгэхийн тулд Челимогийн урдуур 2 ч удаа орсон байна. Ийнхүү Сках өрсөлдөгчөөсөө түрүүлэн барианд оржээ. Түүнийг Бутаебаар туслуулан, дүрэм зөрчсөн гэж үзэн дүнг нь тооцохгүй гэж зарласан бөгөөд Мароккогийн тал өргөдөл бичиж заргалдсаны үр дүнд Скахыг алтан медаль хүртэх эрхтэй болгосон байна. Гэвч дараагийн өдөр болсон шагнал гардуулах ёслолын үеэр үзэгчид Скахыг медаль хүртэх үед эсэргүүцсэн байдал гаргаж, харин Челимог алга ташилтаар шагнаж байсан билээ.
1993 онд Сках Цюрихт болсон уралдааны 5000 м-ийн зайд тэргүүлсэн ч ДАШТ-д 5-р байр эзэлсэн байна. Мөн онд тэр өөрийн цорын ганц дэлхийн дээд амжилтыг 2 милийн зайд тогтоов (8:12.17). Түүнчлэн 1994 оны хагас марафоны ДАШТ-д түрүүлж, 1995 оны ДАШТ-ээс 10,000 м-ийн зайд мөнгөн медаль хүртжээ.
Сках өдгөө Норвегид амьдардаг.
Эшлэл
Ангилал:Мароккогийн 1500 метрийн гүйгч Ангилал:Мароккогийн 3000 метрийн гүйгч Ангилал:Мароккогийн 5000 метрийн гүйгч Ангилал:Мароккогийн 10.000 метрийн гүйгч Ангилал:Мароккогийн марафон гүйгч Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн африкийн аварга Ангилал:Задгай талбайн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Мароккогийн олимпын аварга Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Мароккогийн олимпын оролцогч Ангилал:Мароккочууд Ангилал:1967 онд төрсөн
Саша Барон Коэн
Саша Ноэм Барон Коэн (Sacha Noam Baron Cohen, 1971 оны аравдугаар сарын 13-нд төрсөн) нь Английн жүжигчин юм.
Кэмбрижийн их сургуулийг төгссөн Барон Коэн Борат Сагдиев, Бруно болон Дарангуйлагч зэрэг инээдмийн кинонуудад этгээд марзан занг харуулсан нь үзэгчдэд нилээд танил болсон билээ.
Холбоос
Ангилал:1971 онд төрсөн Ангилал:Инээдмийн жүжигчин Ангилал:Английн кино жүжигчин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Англичууд
Цэдэндоржийн Чимэд-Очир
Цэдэндоржийн Чимэд-Очир (1916 - 1985) нь Архангай аймгийн Хайрхан сумын харьяат, үндэсний бөхийн даян аварга цолтой бөх юм.
Амжилт
Ангилал:Даян аварга Ангилал:Хайрханы хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1916 онд төрсөн Ангилал:1985 онд өнгөрсөн
Нисэх загвар
Хүн сууж нисдэггүй онгоц, нисдэг тө­хөө­рөмжүүдийг зохион бүтээж, хийж, нисгэн уралддаг Агаарын спортын нэг төрөл. Нисэх загварын зарим нь түүний их биед бэхлэгдсэн зөөгч гадаргууд аэродинамикийн хүчнүүд үйлчлэхэд үүсдэг өргөх хүчний үйлчлэлээр, зарим нь зөөгч сэнсний үүсгэсэн өргөх хүчний үйлчлэлээр агаарт ниснэ. Дэлхийн агаарын спортын холбоо FAI (Fédération Aéronautique Internationale)-оос Нисэх загварын спортын төрөл, ангилал бүрт далавчны нийт талбай, жин, хөдөлгүүрийн үзүүлэлт болон холбогдох бусад бүх зүйлийг зохих дүрэм, стандартаар зохицуулсан байдаг. Нисэх загварууд нь техникийн дараах ерөнхий шаардлагыг хангасан байна.
Түлшээр цэнэглэсэн загварын жингийн дээд хязгаар                  - 25.0 кг Зөөгч гадаргуун талбайн хэмжээний дээд хязгаар                    - 500дм2 Нэгж талбайд оногдох ачааллын дээд хязгаар                        - 250 г/дм2 Дотоод шаталтат хөдөлгүүрийн ажлын багтаамжийн дээд хязгаар       - 250см3 Цахилгаан хөдөлгүүрийн хүчдэлийн дээд хязгаар                     - 42 вольт
Чөлөөт нислэгийн төрлийн ангиллууд
Чөлөөт нислэгийн F1 төрөл гэдэг нь Нисэх загвар (онгоц)-ыг чирэх утас, дотоод шаталтын хөдөлгүүр, цахилгаан хөдөлгүүр, резинэн хөдөлгүүр ашиглаж, эсвэл гараас шидэж тодорхой өндөрт хөөргөснөөс хойш нислэгийг нь ямар нэг зүй­лээр удирдахгүй, цаашид онгоц  үргэлжлүүлэн чөлөөт нислэг үйлддэг төрөл юм. Нислэг үргэлжлэх хугацаагаар нь 1 минутын, 2 минутын, 3 минутын гэсэн үндсэн гурван хэсэгт хуваана. Тэмцээн дээр 3 минутын ангиллууд 7 үе, 1 болон 2 минутын ангиллууд 5 үе нислэг үйлдэнэ. Нэг үеийн үргэлжлэх хугацаа нэг 30-50 минут байна. Загвар гараас салснаас хойш (F1A ангилал дээр чирэх утас салснаас хойш) агаарт байсан секунд болгонд нэг оноо өгнө. Тэмцээн дуусахад хамгийн өндөр оноо авсан тамирчин ялагч болох бөгөөд оноо тэнцсэн тамирчид шигшээ нислэг үйлдэнэ. Шигшээ нислэгийн нислэг үргэлжлэх хугацааг 5 минут, 10 минут, хязгааргүй гэх мэтээр уртасгаж ялагчийг тодруулна. Хоёр жилд нэг удаа Чөлөөт нислэгийн ДАШТ болох бөгөөд өнжсөн жил нь Ази, Номхон далайн АШТ болон Европын АШТ явагдана. Монгол Улс 2015 онд Чөлөөт нислэгийн ДАШТ, 2012 онд Ази тивийн АШТ, 2014 онд Ази, Номхон далайн АШТ тус тус нутагтаа зохион байгуулсан.
Жолоодлогот нислэгийн төрлийн ангиллууд
Жолоодлогот нислэгийн F2 төрөл гэдэг нь тамирчин тодорхой урттай (15,92-21,5 метр) аргамжаа буюу кордны (ган утас эсвэл нарийн трос) нэг үзүүрт холбосон бариулыг барьж, нөгөө үзүүрт нь онгоцны далавчны үзүүрт байх удирдлагатай холбож, онгоцыг тойруулж нисгэдэг төрөл юм. Тамирчин загварыг бариулын хөдөлгөөнөөр удирдах бөгөөд нэг бол хэвтээ чиглэлд, эсвэл кордын уртын радиустай тэнцүү хөмөрсөн тал бөмбөрцгийн хэлбэр дотор янз бүрийн чиглэлд нисгэдэг.
Энэ төрлийн загварууд нэг бол дотоод шаталтын, эсвэл цахилгаан хөдөлгүүртэй байдаг. 3 метрийн өндөр хашаатай, 50-60 метрийн диаметртай, бетон, асфальтын аль нэгээр хучсан, эсвэл зүлгэн талбай буюу кордодром дээр Жолоодлогот загварыг нисгэдэг.
Хоёр жилд нэг удаа Жолоодлогот нислэгийн ДАШТ болох бөгөөд өнжсөн жил нь Европ тивийн АШТ явагдана. Нисэх загварын түүхэнд Жолоодлогот нислэгийн Ази тивийн АШТ явагдаж байгаагүй. Монгол Улс Жолоодлогот нислэгийн Дэлхийн цомын “Улаанбаатарын цом” тэмцээнийг 2016, 2017, 2018, 2019 онуудад нутагтаа зохион байгуулсан.
Монгол Улсын Нисэх загварын спортын хөгжил
Нисэх загварын спорт Монгол Улсад 1965 оноос хөгжиж эхэлсэн түүхтэй. Тухайн үед Монголын пионер сурагчдын ордонд, мөн Хүүхэд, залуучуудын паркад байрлаж байсан Идэр техникчдийн станцад Нисэх загварын дугуйлан хичээллэдэг байжээ. Манай тамирчид 1970-аад оноос эхлэн олон улсын тэмцээнд оролцож, 1977 оноос Нисэх загварын зарим төрлөөр улс, хот, районы чанартай тэмцээн зохион байгуулж эхэлсэн байна. 1975 онд Залуу техникчдийн ордон ашиглалтанд орсон нь Нисэх загварын спортын хөгжилд чухал нөлөө үзүүлсэн юм. ЗТО-д Нисэх загварын спортын Чөлөөт нислэг, Жолоодлогот, Радио удирдлагат гэсэн үндсэн төрлүүдээр сурагчдыг хичээллүүлж, сургадаг байсан юм. 1980 онд Нисэх загварын спортын тэмцээний дүрэм, цол зэргийн нэгдсэн ангиллыг баталснаар Монголын спортын төрөлд албан ёсоор орсон. 1997 оны 9-р сарын 27-ны өдөр Нисэх загварчид Монголын нисэх загварын спортын нийгэмлэг (MASA(Mongolian Aeromodelling Sport Association))-г байгуулсан юм. FAI - Дэлхийн агаарын спортын холбоо 1905 оны 10-р сарын 14-ны өдөр үүсгэн байгуулагдсан, аэронавтик хийгээд агаарын спортыг сурталчлан хөгжүүлэх зорилготой, ашгийн төлөө бус олон улсын байгууллага. Дэлхийн 100 гаруй улс энэ байгууллагын гишүүн. Монгол Улс 2010 оны 1-р сарын 1-ний өдрөөс эхлэн энэ байгууллагын жинхэнэ (ACTIVE MEMBER) гишүүн болсон. MASA нийгэмлэг одоогоор албан ёсны 8 клубтэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байна. MASA нийгэмлэг нь 2013 оны 7-р сарын 15-21 өдрүүдэд Дэлхийн түүхэнд анх удаа Нисэх загварын спортын Чөлөөт нислэгийн Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг Монгол Улсад зохион байгуулсан. Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээний цар хүрээг өргөжүүлэн Ази, Номхон далайн орнуудын аварга шалгаруулах тэмцээн болгон өөрчилж 2014 оны 7 сарын 20-28-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хотноо маш амжилттай зохион байгуулсан. Мөн Ази тивд анх удаа 2015 оны 7-р сарын 27-оос 8-р сарын 3-ны өдрүүдэд Нисэх загварын спортын Чөлөөт нислэгийн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг Улаанбаатар хотод амжилттай зохион байгуулсан. Тус тэмцээнд 36 орны 300-аад тамирчин ирж оролцжээ. Резинэн хөдөлгүүрт F1B ангиллын тэмцээнд Монгол Улсын Шигшээ багийн тамирчин, ОУХМ Мижиддоржийн Гонгор түрүүлж Монгол Улс Агаарын спортоор түүхэндээ анх удаагаа Дэлхийн аваргатай болсон байна. Хугацаат нислэгийн F1C ангилалд ОУХМ Батзоригтын Эрдэнэбат, ОУХМ Тэрбишийн Хишигбат, СМ Эрдэнэбатын Намдүү нарын Монгол Улсын шигшээ баг багаараа хоёрдугаар байрт орж мөнгөн медаль хүртсэн юм. 2016 оны 3-р сарын 22-ны өдөр Дэлхийн аварга Мижиддоржийн Гонгорыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржийн зарлигаар Монгол улсын гавьяат тамирчин цолоор шагнасан нь Агаарын спорт, Техник загварын спортын түүхэн дэх анхны Гавьяат тамирчин болсон юм. 2022 оны 8-р сарын 8-13 өдрүүдэд Польш улсын Влоцлавек хотод зохион байгуулагдсан Жолоодлогот загварын Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийн Жолоодлогот Уран нислэгийн F2B эмэгтэй ангиллын тэмцээнд оролцсон Монгол Улсын Шигшээ багийн тамирчин Нандинцэцэгийн Номин мөнгөн медаль хүртсэн нь Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс монголын тамирчдын авсан хувийн амжилтын хоёр дахь медаль болжээ.
Холбоос
Ангилал:Агаарын спорт Ангилал:Хобби Ангилал:Нисэх загвар
Лоран Лафорг
Лоран Лафорг (Laurent Lafforgue, 1966 оны 11 сарын 6-нд төрсөн) нь Францын математикч юм.
Тэрээр 1986 онд Парисын Дээд Нормаль Сургуульд элсэн орж, 1994 онд Жерар Лаумоны удирдлаган дор Өмнөд Парисын Их Сургуульд арифметик, алгебрлиг геометрын салбарын судалгаагаараа докторын зэрэг хамгаалжээ.
Лафорг 2002 онд Хятадын нийслэл Бээжин хотод зохиогдсон 24 дэх удаагийн Олон Улсын Математикчдийн Чуулганы үеэр Владимир Воеводскийгийн хамтаар Фильдсийн медаль хүртжээ. Математик анализ ба тооны онолын салбар дахь Лангландсын програмыг функцүүдийн хувьд шийдсэн нь ийн үнэлэгджээ.
Мөн тэрээр Клэйн судалгааны шагналыг 2000 онд хүртсэн байна.
Цахим холбоос
Ангилал:21-р зууны математикч Ангилал:Францын математикч Ангилал:Фильдсийн медаль шагналтан Ангилал:Шинжлэх Ухааны Судалгааны Үндэсний Төвийн гишүүн Ангилал:Францын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Нотр Дамын их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Францчууд Ангилал:1966 онд төрсөн
Ийм нэгэн явдал
Ийм нэгэн явдал (Служебный роман) нь 1977 онд нэрт найруулагч Эльдар Рязановын найруулан тавьсан Зөвлөлтийн инээдмийн кино юм. Статистикийн хорооны дарга Людмила Калугина, түүний удирдлаган дор ажилладаг эдийн засагч Анатолий Новосельцев нарын таагүй харьцаа хэрхэн "хайр" болон хувирч буйг харуулсан кино зохиолыг Эмиль Брагинский, Эльдар Рязанов нар бичжээ.
Ийм нэгэн явдал нь 1978 онд Зөвлөлтийн кино театруудад хамгийн их ашиг олж байсан ба Зөвлөлтийн хуучин бүрэлдэхүүн орнуудын үзэгчдэд хамгийн дотно сэтгэл төрүүлсэн бүтээл юм.
Хайр дурлалын үйл явдлыг үзэгчдэд этгээд инээд бэлэглэн харуулсан нь тухайн үеийн нийгмийн унтармал амьдралыг дэлгэцийн урлагаар сэрээж өгсөн гэдэг.
Холбоос
Ангилал:1977 оны кино Ангилал:Мосфильм Ангилал:Зөвлөлтийн кино Ангилал:Инээдмийн кино Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино
Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнэ
Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнэ нь Монгол улсын улс төрч, тамирчин.
1982 онд Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын 10 жилийн дунд сургууль,1990 онд Цэргийн дээд сургуулийг эрх зүйч мэргэжлээр төгссөн.
1983-2010 онд Биеийн тамир спортын "Хүч" нийгэмлэгт тамирчин, орлогч дарга, дарга, 1999-2004 онд “Аварга” биеийн тамирын дээд сургуулийн захирлаар ажиллаж байсан.
Б.Бат-Эрдэнэ 2004 оноос хойш 4 удаа УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож,  2009-2010 онд УИХ-ын Хууль зүйн байнгын хорооны даргаар ажиллаж байв. 1989 онд Монгол Улсын гавъяат тамирчин, 1990 онд Монгол Улсын дархан аварга, 1991 онд Ардын хувьсгалын 70 жилийн ойн медаль, 1998 онд Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, 2001 онд Ардын хувьсгалын 80 жилийн ойн медаль, 2006 онд Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн хүндэт медалиар тус тус шагнагдсан. 2012 онд Байгаль орчны тэргүүний ажилтан болсон. Орос, англи хэлтэй.
Улс төрд
2004 - 2008 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн 2008 - 2012 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн 2009 - 2010 онд Монгол Улсын Их Хурлын Хууль зүйн байнгын хорооны дарга 2008 - 2012 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн 2016 оноос Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн, Батлан хамгаалахын сайд.
Тэрбээр байгаль орчныг хамгаалах, хариуцлагагүй уул уурхайн эсрэг УИХ дээр идэвхтэй ажилладаг улс төрч. Өөрийн сонгогдсон нутагт ашигт малтмалын лиценз өгүүлээгүй гишүүн юм. 2013 онд Монгол Ардын Намаас ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн боловч ялж чадаагүй.
Жүдо
Азийн наадмаас 1 мөнгө (1990 Бээжин, БНХАУ - +95кг), 3 хүрэл (1990 - үнэмлэхүй; 1994 Хирошима, Япон - +95кг, үнэмлэхүй) медаль хүртэж байв. Улсын 12 удаагийн аварга
Самбо
Дэлхийн 4 удаагийн аварга (1985,1986,1988, 1989), 2 мөнгөн медальт (1991, 1998). Залуучуудын дэлхийн аварга (1984)
Сонирхогчдын сүмо
Дэлхийн аварга (1993), Азийн аварга (1995). Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс 2 мөнгө, 3 хүрэл медаль хүртсэн.
Цахим хуудас
Ангилал:Монголын батлан хамгаалахын сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Дархан аварга Ангилал:Монголын жүдоч Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Өмнөдэлгэрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1964 онд төрсөн
Ан-26
Антонов Ан-26 иргэний болон цэргийн тээврийн нисэх онгоцыг ЗХУ-ын Антоновын зохион бүтээх товчоонд зохион бүтээсэн ба 1969-1985 онуудад олноор үйлдвэрлэсэн.
Эшлэл
Ангилал:Тээврийн нисэх онгоц Ангилал:Хоёр хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ан026 Ангилал:Луфтваффегийн агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Ачаа, тээврийн нисэх онгоц Ангилал:ҮАА-н агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Болгарын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Пакистаны зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Югославын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Анхны нислэг 1969 он
Негевийн цөл
Негевийн цөл (Еврей хэл: נֶגֶב, negev; Араб хэл: نقب, naqab) нь Израйлийн өмнө хэсэгт сунан тогтох газарзүйн бүс юм. Негев нь Израйлийн газар нутгийн 60%-г эзлэхээс гадна нэгээхэн хэсэг нь Египетэд харьяалагдана.
Газарзүйн хувьд хойд болон дунд хэсэг нь говийн уур амьсгалтай бөгөөд малын бэлчээрт таарах ч өмнөд хэсэг нь усгүй цөл байна.
Библид "Негев" гэдэг үг гол төлөв "өмнөд" гэсэн утга заадаг.
1986 оны улсын наадмын бөх барилдаан
1986 оны (Ардын хувьсгалын 65 жилийн ойн) улсын наадамд 512 бөх уран мэхээ уралдуулан хийж, хүч тэнсэн барилдсанаас Төв аймгийн Дагвацэрэнгийн Хадбаатар арслан ахин нэг түрүүлж, Өвөрхангайн Дашдоржийн Цэрэнтогтох аварга үзүүрлэжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан