cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Олон улс судлалын хүрээлэн
Архив, номын сан
Тус хүрээлэнгийн номын фонд нь монгол хэлнээ хэвлэгдсэн нийт 1500 гаруй мэргэжлийн номтой, гадаад ном, сэтгүүл (Орос, Хятад, Англи, Япон, Солонгос, Энэтхэг, Герман) 2500 гаруй ном сэтгүүлүүд байна. Ангиллаар авч үзвэл орон судлал, олон улсын харилцаа, хамтын ажиллагаа, гадаад, бодлого, аюулгүй байдал, улс төр, эдийн засаг, түүхийн чиглэлийн бүтээлүүд зонхилж байна. Сүүлийн жилүүдэд хүрээлэнгийн номын сан БНЭУ-ын ЭСЯ-ны дэмжлэгтэйгээр “Энэтхэг номын булан” (Indian Book Corner)-г байгуулсан мөн Япон улсын ЭСЯ-ны дэмжлэгээр “Япон номын булан”-г шинээр байгуулсан. Хүрээлэнгийн удирдлагаас баримталж буй “Цахим хүрээлэн” зорилтын хүрээнд ирэх 4 жилд голлох ном, сэтгүүлийн сангаа цахимжуулах, олон нийтэд нээлттэй болгох чиглэлд анхаарч, бэлтгэлээ хангаж байна.
Цахим сан
ШУА-ийн Олон улс судлалын хүрээлэн нь Цахим хүрээлэн (e-institute) болох зорилтоо өмнөө дэвшүүлэн ажиллаж, 2021 онд Конрад Аденауерын сангийн дэмжлэгтэйгээр эрдэм шинжилгээний өгүүллийн цахим сан үүсгэх төслийг амжилттай хэрэгжүүлж, одоогийн байдлаар www.mori.ac.mn цахим санд тус хүрээлэнгийн эрдэмтэн судлаачдын 1978-1990 онд холбогдох эрдмийн ажлын гол үр дүн болсон орон судлал, олон улсын харилцаа, гадаад бодлого, түүх, нийгэм судлалын холбогдолтой 1100 орчим эрдэм шинжилгээний өгүүллийг олон нийтийн зүгээс цаг хугацаа, орон зайн хязгаарлалтгүйгээр цахимаар үзэж танилцах өргөн боломж бий болоод байна.
Түүнчлэн, Монгол Улсын ШУА-ийн Олон улс судлалын хүрээлэнгээс эрхлэн гаргаж буй “Олон улс судлал”, “Mongolian Journal of International Affairs” сэтгүүлийн 1990-2020 хүртэлх бүх дугаар цахим болж, Монгол Улсад гадаад орон судлал, олон улсын харилцааны чиглэлээр мэргэжлийн хянан магадалгаа хийдэг, эрдэм шинжилгээний бүтээлийн олон улсын нэгдсэн DOI (Digital Object Identifier) дугаар олгодог салбарын анхны цахим сэтгүүлүүд болжээ. Мөн тус хүрээлэнгийн номын сангийн каталог бүрэн цахим болж, судлаачид, оюутнууд, хэрэглэгчдэд үйлчилж байна. ШУА-ийн Олон улс судлалын хүрээлэн нь 2025 онд цахим байгууллага болох зорилгыг өмнөө дэвшүүлэн ажиллаж байна.
Хэвлэл, нийтлэл
Олон улсын харилцааны хүрээлэн нь хөгжил өөрчлөлтийн 54 жилийн түүхэн хугацаандаа олон улс судлал, гадаад бодлого, олон улсын харилцааны олон талт тулгамдсан асуудлыг шинжлэх ухааны үүднээс судалж, үнэлэлт дүгнэлт өгч олон улс болон Монгол Улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн эрдэм шинжилгээний цуврал болох “ОЛОН УЛС СУДЛАЛ” сэтгүүлийг 1978 оноос хойш монгол хэлээр хагас жил тутам, “MONGOLIAN JOURNAL OF INTERNATIONAL AFFAIRS” сэтгүүлийг 1994 оноос хойш англи хэлээр жил тутам тус тус эрхлэн гаргаж байна.
Тус хүрээлэнгийн түүхэн хөгжлийн онцлогтой холбоотойгоор албан сэтгүүл нь 1978 оноос “ДОРНО ДАХИНЫ СУДЛАЛЫН АСУУДАЛ” нэрээр 1990 он хүртэл хэвлэгдэн гарч байгаад ардчилал, зах зээлийн жилүүдэд тус хүрээлэнд явагдсан бүтцийн өөрчлөлтийн улмаас 1991 оноос “ДОРНО ӨРНӨ”, 1992 оноос “ЗҮҮН ХОЙТ АЗИ СУДЛАЛ” гэсэн 2 сэтгүүл болон 1999 он хүртэл гарч байв. Улмаар 1999 оны Засгийн газрын тогтоолоор Олон улс судлалын хүрээлэн байгуулагдсан үеэс “ОЛОН УЛС СУДЛАЛ” сэтгүүл өнөөг хүртэл хэвлэгдэн гарч байна. /сэтгүүлийн зураг/
1994 оноос хойш хэвлэгдэж буй “MONGOLIAN JOURNAL OF INTERNATIONAL AFFAIRS” нь Монгол Улсад гадаад орон судлал, олон улсын харилцааны чиглэлээр мэргэжлийн хянан магадлагаа хийдэг жил тутмын сэтгүүл бөгөөд 2012 оноос хойш цахим хэлбэрт шилжин, 20 гаруй дугаар нийтлэгдээд байна.
Эшлэл
Ангилал:Монголын Шинжлэх Ухааны Академи Ангилал:1968 онд байгуулагдсан Ангилал:Монголын гадаад бодлого
Гончигдоржийн Уянгахишиг
Гончигдоржийн Уянгахишиг нь 1978 оны 04 сарын 29-нд төрсөн. Харьцуулсан эрх зүйн магистр, санхүү, бизнесийн салбарт мэргэшсэн, туршлагатай хуульч эмэгтэй.
Бага нас
Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын төрөх эмнэлэгт эцэг Раднаасүмбэрэлийн Гончигдорж, эх Дамдинсүрэнгийн Хишигт нарын ууган охин болон мэндэлсэн. Эцэг эхээс дөрвүүлээ, нэг охин дүү,  хоёр эрэгтэй дүүтэй. 1985 онд Нийслэлийн лаборатори Нэгдүгээр дунд сургуульд элсэн орж, 5 дугаар ангийг алгасан суралцаж, 1994 онд математикийн гүнзгийрүүлсэн  сургалттай ангийг төгссөн.
Хууль тогтоомж дээр ажилласан туршлага
Ангилал:1978 онд төрсөн Ангилал:Монголын хуульч Ангилал:Монголын улс төрч
Даниеле Конти
Даниеле Конти (Daniele Conti; 1979 оны нэгдүгээр сарын 9-нд Неттуно хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин юм. Одоо «Кальяри» багийн ахлагч бөгөөд багийн түүхэнд гараагаараа амжилт тогтоосон нэгэн. «Ромагийн» ахлагч асан Бруно Контигийн хүү, Андреа Контигийн дүү.
Эрдэнэ-Уул
Эрдэнэ-Уул (, 額爾德尼烏拉, 1971 онд төрсөн) нь Өвөр Монголын зохиолч, яруу найрагч. Монгол хэлээр уран бүтээлээ туурвидаг.
Даниеле Конти
Анх 1999 оны зун «Кальярид» 2.5 сая лирээр элсэж, 4 жилээр гэрээлж байжээ.
Эрдэнэ-Уул
Бага сургуулийн багш байсан Эрдэнэ-Уул 1992 оны 2 сард 2 найзтайгаа Шинжаанаар дамжин Монгол Улс руу дүрвэх гэж оролдоод баригдаж, хөдөлмөр засан хүмүүжүүлэх төвд 8 сар хоригджээ. Суллагдсаныхаа дараа шүлэг яруу найраг бичих болж, уран бүтээлээрээ дамжуулан Өвөр Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэж иржээ.
Даниеле Конти
Гадны холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Рома багийн тоглогч Ангилал:Херта багийн тоглогч Ангилал:Италичууд Ангилал:1979 онд төрсөн
Эрдэнэ-Уул
2003 онд Хонконгод 4 дэх шүлгийн түүвэр болох "Шүлэгчийн нүд анихгүй"-г хэвлүүлсэн.
2010 оны 12 сарын 16-нд "Тусгаар тогтнолын өмнө" бүтээлдээ Өмнөд Монголын тусгаар тогтнолын асуудлын талаар илэрхийлсэн тул хууль бус хэвлэлийн хэргээр баривчлагдаж, 2011 оны 1 сарын 24-нд суллагдсан.
Бүтээл
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Өвөр Монголын яруу найрагч Ангилал:Өвөр Монголын зохиолч Ангилал:Өвөр Монголын тусгаар тогтнолын хөдөлгөөн Ангилал:Ордосын хүн Ангилал:Хятадын зохиолч Ангилал:Хятадын яруу найрагч Ангилал:1971 онд төрсөн
Статистик мэдээллийн төв
Эрүүл мэндийн статистик мэдээллийн төв
Анх Эрүүл мэндийн тооцоолох машинт станц гэх Эрүүл мэндийн статистикийн мэдээллийн төвийн анхны нэгж Эрүүл мэндийг хамгаалах яамны бүрдэлдэхүүнд үүссэн.
Програм хангамжийн хөгжил
1994 оноос өмнө DBASE III програмыг ашиглан ажиллуулах кодыг ашиглан эрүүл мэндийн статистикийн мэдээллийн оруулах, боловсруулах үйл ажиллагааг явуулдаг байжээ. Жилийн эцсийн тайлангийн боловсруулах програм хангамж тасралтгүй 72 - 200 цаг орчим ажиллаж тайланг нэгтгэн дүгнэж байжээ.
1994 - 2001 онд MNSYS програмыг Програм зохиогч Т.Намхайнямбуу хөгжүүлж, Монгол улсын эрүүл мэндийн салбарт анхны програмтай болсон. Уг програм нь өвчлөл, нас баралт, төрөлт, хөдөлмөрийн чадвар түр алдалтыг мэдээлэх картыг компьютерт шивж оруулах, боловсруулах зориулалттай байсан. Мөн жилийн эцсийн тайлангийн боловсруулах програм хангамжийг хөгжүүлж 1 цагийн дотор боловсруулах хүчин чадалтай програм хангамжийг боловсруулж байсан.
2001 онд MedInfo нэртэй програм хангамжийг Т.Намхайнямбуу хөгжүүлж Эрүүл мэндийн салбарын хэмжээнд тарааж байсан. Уг програм хангамж MS-DOS үйлдлийн системд ажиллахаар хийгдсэн ба DBASE III мэдээллийн баазад өгөгдлийн хадгалдаг байсан.
2006 онд H-Info нэртэй програм хангамжийг бүх аймаг, нийслэлийн ЭМГ болон нэгдсэн эмнэлэг, төрөлжсөн, нарийн мэргэжлийн эмнэлгүүдэд хэрэглэж эхэлсэн. Нийт 150 орчим байгууллагад хэрэглэдэг байснаас улсын тайлан мэдээг 1 хүрэхгүй хугацаанд нэгтгэж гарах боломжтой болжээ.
2008 онд H-Info v2 хувилбарыг Т.Намхайнямбуу удирдан Microsoft Windows орчны програм хангамж болгон сайжруулж, бүх сум, өрхийн түвшинд ашиглах боломжтой болгож сайжруулан хөгжүүлсэн. Эмнэлгийн ажилтангуудад сургалтыг тасралтгүй 3 жилийн хугацаанд явуулж 700 орчим эмч, сувилагчийг сургасан байдаг.
Холбоос
Эрүүл Мэндийн Яам (Монгол)
Яшкуль
Яшкуль (Яшкуль, Яшкл) — Халимаг орны Яшкулийн районы төв, 7861 хүнтэй балгас (жижигхэн хот, томоохон суурин).
Амжих уу хайраа
«Амжих уу хайраа» — 2013 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн инээдмийн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Цахимаар суралцах өдөр
2011 оноос эхлэн жил бүрийн 02-р сарын сүүлийн пүрэв гарагийг цахимаар суралцах өдөр /Digital Learning Day/ болгон тэмдэглэж ирсэн.
Алалтун бэхи
Ил Алтун бэхи (Ил Алти) нь Чингис хааны нэгэн нэр нь тодорхойгүй татвар эмээс төржээ. Түүнийг Бөртэ үжингээс төрсөн Алталун гүнжтэй андуурах тохиолдол их байдаг. Түүнчлэн Ил Алтины нэрийг Лувсанданзаны Алтан Товчид Илалтун гэж холбож бичсэнийг Алталуны нэртэй дөхөм болгож Алалтун гэж крилл үсэгт ташаа буулгаснаар Алалтун бэхи гэх нэр ном зохиолд түгээмэл бичигдэх болжээ. Чухамдаа Чингис хаанд Алалтун гэдэг нэртэй охин байгаагүй. Харин Алталун (Бөртэ хатны бага охин) болон Ил Алтун буюу Ил Алти (Татвар эмээс төрсөн) гэх охид байсан бөлгөө.
Цахимаар суралцах өдөр
Хамгийн анхны цахим сургалтын өдөр АНУ-ын цэцэрлэгээс ахлах сургууль хүртэлх бүхий л улсын боловсролын байгууллагуудруу чиглэж технологитой хэрхэн харьцах, яаж ашиглах, зөв зохистой хэрэглэх аргуудыг зааж байлаа. Энэхүү төсөлд ихэвчлэн залуу багш нар, захирал болон дүүргийн удирдлагууд оролцон дэмжиж байлаа. Ингэж ажилласнаар технологи нь зүгээр л "төхөөрөмжүүд" гэхээсээ илүүтэйгээр сурагчдад өгөх зааварчилгааг сайжруулах, сурагчийн боломжийг нэмэгдүүлэх, боловсролын тэгш бус байдлыг арилгахад шаардлагатай хэрэгсэл мөнөөсөө мөн хэмээн мэдэгдэх анхны алхамуудын нэг болж чадсан юм. Саяхан л тэмдэглэж эхэлсэн цахим сургалтын өдөр нь #DLDay өнөөдөр сурган хүмүүжүүлэгчид олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл ашиглан өөрсдийн сургууль, хамт олны дунд гарсан шинэлэг санаа, технологитой холбоотой түүх, өөрсдийн туршлагаа хуваалцдаг онлайн баяр болон хөгжив.
Алалтун бэхи
Нэрний тухайд
Ил Алтигийн нэрний "Ил" нь Ил Хаан Хүлэгү болон Ил Кутлук (Аригбөх ийн охин) нарын нэрэнд орсон Ил мөн юм. Ил гэдэг нь орчин цагийн Түрэг хэлнээ "орон нутаг, бүс нутаг" гэх утгыг илтгэнэ. Зарим түүхчид "Ил" гэдэг үгийг "Дэд, Бага" гэх утга илтгэнэ гэжээ. Учир нь Ил Хаад нь Монголын Эзэнт Улсын гол хаадаас доогуур зэрэгтэй, тэдэнд захирагддаг байсан юм. Иймээс Ил Алти буюу Ил Алтун гэдэг нь Бөртэ хатны охидоос доогуур зэрэгтэй хоёрдугаар эрэмбийн гүнж болохыг заан илтгэж байгаа бололтой.
Цахимаар суралцах өдөр
Ковид-19 цар тахлаас болж ихэнхи сургуулиуд хөл хорионд орсон өнөөдрийн нөхцөлд энэ баяр нь хэзээ хэзээнээсээ илүү чухал утга учиртай боллоо. Учир нь 2020 онд дэлхийн улс орнуудын ихэнх нь сургуулиудаа хааснаас болж хичээлээ заавал цахим аргаар заах, сурагч нартаа илүү ойлгомжтой мэдээлэл хүргэх тал дээр ажиллах шаардлагатай болсон. Мэдээж энэ нь хүн болгоны хүссэн зүйл биш байсан ч цахим хичээлийн хаана ч, хэзээ ч хамаагүй сурж болдог давуу талуудыг харуулж, хуучинсаг аргаар хичээл ээ орж байсан сургуулиудыг шинэчлэл хийхэд чухал ач холбогдол өгсөн.
Алалтун бэхи
Сүйн холбоо
Түүнийг Чингис хаан Уйгур ын Барчук Иди-Кут (Гэгээн Дээдэс, Уйгурын хаадын цол) тегинд Монголын эзэнт улсад тууштай үнэнч зүтгэж, дагаар орно гэсэн андгайгаасаа буцаагүйн тул соёрхжээ. Гэвч Иди-Кут ханы анхны авааль эхнэр нь амьд мэнд байсан тул Ил Алти, Иди-Кут нарын ураг холбохыг хойш тавьжээ. Ил Алти бас насны хувьд бага байсан болов уу. Хожим нь тэр авааль эхнэр нь бие барсан ч Чингис Хаан насан эцэслэсэн тул тэдний гэрлэлт дахин 2 жилээр хойшлогдов. Энэ үед Өгөдэй хаан сууринд суусан байжээ. Өгөдэй хаан эцгийн андгайг санаж Барчукт Ил Алтийг өгөхөөр тогтсон боловч Ил Алти Барчук Иди-Кутыг Өгөөдэй хааны ордод ирэхээс өмнө нас баржээ. Иймээс Ил Алтийн оронд Өгөдэй хаан Алажи Бэхи нэрт охиныг Барчукт өгсөн авч Алажи Бэхийг Беш Балигт хүрэхээс өмнө Барчук нас барав. Оронд нь хөвгүүн Кесмес нь Өгөөдэй хааны орд руу биечлэн очиж Алажи бэхитэй гэрлэхийг гуйж, хаан түүнд Алажи бэхийг соёрхсон боловч ураг холбохоос өмнө Кесмэс бас насан эцэслэв. Ингээд Алажи Бэхи нэгэнт Уйгудын Беш Баликт байсан тул Дөргэнэ хатан төр барин суух үедээ Кесмесийн дүү Салинди Иди-Кутад хатан болгож өгсөн байна.
Цахимаар суралцах өдөр
Ангилал:Албан бус баярын өдөр Ангилал:Хоёрдугаар сарын баяр ёслолын өдөр
Алалтун бэхи
Сүйн холбоо
Иди-кутын гэр бүл Өгөдэй хааны удмынхантай ураг төрлийн дотно харилцаатай байсан тул Мөнх хааныг сууринд суухад шийтгэгдэж Гүюг хааны хатан Огул Гаймиш нарын хүмүүсийн хамт цаазлагдсан байна.
Ном зохиолд
Ил Алти нь АНУ-н зохиолч, түүхч Жак Уэтерфордын Монгол Хатдын Нууц Товчоо номны гол дүрүүдийн нэг юм. Ил Алтийг номон дээр Уйгурын эмэгтэй-хаан бөгөөд баатарлаг ухаантай бүсгүй байсан гэж дүрсэлжээ.
Шүүмжлэл:
Жак Уэтерфорд өөрийн номондоо Ил Алти болон Алталуны түүхийг холбож нэгэн дүр болгон бичжээ. Зохиолч хэдийгээр түүхэн эх сурвалжуудад тулгуурлан номоо бичсэн авч эх сурвалжийн мэдээллээс зөрчилтэй өгүүлэл бичсэн байна. Түүний ашигласан Перс хэл дээрхи хоёр гол эх сурвалжид Алталун болон Ил Алтийг хоёр өөр хүн болохыг тодорхой дурьдсан байдаг төдийгүй Ил Алтийг Бурчак Иди-Куттай ураг холбохын өмнө нас барсан тухай бас тэмдэглэсэн бөлгөө.
Эшлэл
Ангилал:Боржигин Ангилал:Их Монгол улсын хатан Ангилал:Чингис хааны гэр бүлийнхэн Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн
2020 оны Хөвсгөл аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулагдсаны 814 жилийн ой, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал ын 109 жилийн ой, Ардын хувьсгал ын 99 жилийн ой, Хөвсгөл аймгийн баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд \ 2020-07-11 \ улс, аймаг, цэргийн цолтон болон залуу бөх оролцсон хүчит 128 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын начин Б.Бадрал, Н.Баттулга, М.Эрдэнэбат нар магнайлан барилдлаа.
Датаком ХХК
Датаком ХХК нь 1994 оноос үйл ажиллагаа явуулж, Мэдээллийн Технологийн олон дэвшилтэт технологи, шинэ үйлчилгээнүүдийг анхлан нэвтрүүлсэн Монголын Интернэт Үйлчилгээний анхдагч компани юм. Бид албан байгууллага, ажил хэрэгч хүн бүрт Интернэтээр үйл ажиллагаагаа цогцоор явуулах, шинэ дэвшилтэт технологийг ашиглан виртуаль ертөнцөд бизнес үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэх боломжыг олгохын төлөө зорин ажиллаж байна. Датаком ХХК нь ICANN (International Corporation for Assigned Names and Numbers) олон улсын корпорацийн албан ёсны итгэмжлэлтэй .MN Домэйн нэрийн бүртгэгч байгууллага бөгөөд мөн Google компанийн албан ёсны төлөөлөгчөөр ажилладаг.
Вэбсайт: www.datacom.mn<mapframe latitude="48.308307" longitude="106.919568" zoom="2" width="400" height="100" align="right" />
Он цагийн тоолол
1994 - Мэдээллийн харилцаа ББХК нэртэйгээр анх байгуулагдлаа.
1994 онд Мэдээллийн харилцаа ББХК нэртэйгээр анх байгуулагдаж, Монголд анх удаа дотоодын сүлжээ болон Интернэтийн үйлчилгээг явуулж эхэлсэн.
1995 12 сар - Газрын станц суурилуулан ашиглаж эхлэв.
1996 1 сар - Интернэтийн бүрэн үйлчилгээний анхны төвийг нээлээ
Энэ өдрөөс Монголчууд Интернэтэд онлайнаар холбогдох гарцтай болж, Интернэт хэрэглэгчдийн тоо 500 гаруй болсон байв. 1 сарын17-нд 1996
1996 3 сар - www.mol.mn сайтын анхны хувилбар
МongoliaOnline буюу www.mol.mn сайтын анхны хувилбар Интернэтэд тавигдаж, Компьютерийн MN сэтгүүлийн анхны дугаар гарав.
1996 5 сар - Датаком ХХК болон өргөжлөө
"Мэдээллийн Харилцаа" ББХК нэрээ сольж, Датаком ХХК болон өргөжлөө.
1997 6 сар - Пан Азийн сүлжээний Олон улсын хурал
1997 7 сар - www.mol.mn портал сайт шинэчлэн зохион байгуулагдав
1997 оны 7 сарын 1-нээс МongoliaOnline буюу www.mol.mn портал сайт шинэчлэн зохион байгуулагдав.
1998 8 сар - Анхны охин компани болох Датанэт ХХК байгуулагдав
Датакомын анхны охин компани болох Датанэт ХХК байгуулагдав. Энэ компани улс хоорондын болон орон нутгийн холбоо, Интернэт бусад төрлийн өгөгдлийн сүлжээний үр ашигтай, өндөр хурдын суваг түрээслэх, холболт хийх, сүлжээний нууцлал, хамгаалалтын үйлчилгээ үзүүлэх, байгууллага хоорондын виртуаль сүлжээ байгуулах, мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж эхэллээ.
1998 12 сар - Монголын Интернэтийн 2 жилийн ойг тэмдэглэв
Монголын Интернэтийн 2 жилийн ойг тэмдэглэв. Датаком компани 1500 орчим хэрэглэгчтэй болсон байлаа. Энэ үед ЗакНэт буюу сансрын антенн ашиглах үйлчилгээ, глобал Х25 сүлжээ, Датафакс, Дайрек Пи Си зэрэг үйлчилгээнүүд шил шилээ даран нэвтэрч байв.
1999 10 сар - Mэйжикнэт Интернэтийн үйлчилгээний төвийг байгуулав
Mэйжикнэт буюу MagicNet гэсэн нэр нь Mongolian Acsess to Global Information and Communication гэсэн англи үгний товчилсон хэлбэр юм. Мэйжикнэт нь ХХК болон зохион байгуулагдсан.
1999 11 сар - Санхүүгийн үйлчилгээний Нэткарт ХХК-г байгуулав
Нэткарт нь 2000 оны 6 сард Монгол Банкнаас Банк бус Санхүүгийн Байгууллагын эрх авснаар шинэчлэн зохион байгуулагдаж, Монголын анхны электрон төлбөр тооцооны үйлчилгээг нэвтрүүлэн ажиллаж эхэллээ.
2001 6 сар - НэтФон-NetPhone үйлчилгээг амжилттай нэвтрүүлэв
Америкийн АТ&Т компанийн холбооны шугамаар АЙ-ПИ технологид суурилсан Олон улсын телефон ярианы НэтФон-NetPhone үйлчилгээг амжилттай нэвтрүүлэв.
2001 11 сар - POP хандалттай боллоо
@mol.mn и-мэйл хэрэглэгчид POP хандалттай боллоо.
2002 - НэтБилл үйлчилгээ болон Нэткарт дебит картыг үйлчилгээнд гаргалаа
2002 онд Нэткарт ХХК анхны элетрон төлбөр тооцооны НэтБилл үйлчилгээ, онлайн төлбөрийн Нэткарт дебит картыг үйлчилгээнд гаргалаа. Монголчууд Интернэт дэлгүүр, вэбэд суурилсан төрөл бүрийн үйлчилгээ эрхлэн, төлбөр тооцоогоо Интернэтээр шууд хүлээн авах анхны боломжийг олов.
2002 9 сар - Төлбөртэй и-мэйлийн үйлчилгээг нэвтрүүлэв
Датаком Монголдоо анх удаа вирус, спамын дээд зэргийн хамгаалалттай Бизнес ангиллын, төлбөртэй и-мэйлийн үйлчилгээг нэвтрүүлэв.
Мэйжикнэт ХХК нэрээр бие даан үйл ажиллагаагаа явуулах болов
"МэйжикНэт" болон "ДатаНэт" компаниуд нэгдэн Мэйжикнэт ХХК нэрээр бие даан үйл ажиллагаагаа явуулах болов.
2003 оны 4 сард
Домэйн нэрийн үнийг бүртгэлийн хураамжгүй, жилийн 35 ам.доллар болгож хямдрууллаа.
WWW Express вэб салоныг нээн ажиллуулав
Мэдээллийн Технологийн Yндэсний Парктай хамтран Интернэт хэрэглээг нэмэгдүүлэх, вэб хуудсыг нийтийн хүртээл болгох, вэбийн үйлчилгээ болон энэ чиглэлийн байгууллагуудын талаарх мэдээллийг үйлчлүүлэгчдэд цаг алдалгүй, нэг цэгээс хүргэх цогц үйлчилгээг үзүүлэх зорилгоор WWW Express вэб салоныг нээн ажиллуулав. Энэ нь Монголын зах зээл дээр маш амжилттай ажиллаж, вэб сайт боловсруулах өртгийг хямдруулахад гол үүрэг гүйцэтгэсэн.
2004 оны 6 сарын 1
MN домэйн нэрийг Монголын байгууллага, компаниудад үнэгүй олгож эхлэв
Монгол Улсын Засгийн Газраас хэрэгжүүлж буй е-Монгол хөтөлбөрийг дэмжиж MN домэйн нэрийг Монголын байгууллага, компаниудад үнэгүй олгож эхлэв.
2004 оны 12 сард
eLibrary.MN электрон номын сан
@mail.mn үнэгүй имэйлийн үйлчилгээгээ олны хүртээл болголоо
Монгол Улсын Засгийн Газраас хэрэгжүүлж буй "Цахим Монгол" хөтөлбөрийг дэмжиж Монгол Түмний @mail.mn үнэгүй имэйлийн үйлчилгээгээ олны хүртээл болголоо.
Эллиот Пейж
Эллиот Пейж (Elliot Page, хуучин нэр нь Эллен Пейж Ellen Page, 1987 оны хоёрдугаар сарын 21-нд Галифакс хотод төрсөн) — Канадын жүжигчин бөгөөд «Пит Пони», «Трейлерпаркын залуус» болон «РеГенезис» цувралаар канаддаа, 2005 оны «Иштэй чихэр»-ээр Холливудад танигдсан байдаг. Жейсон Райтман, Жон Малковичын «Жуно»-гоор Оскар, БАФТА, Алтан бөмбөрцөг тэргүүтэй шагналуудад дэвшсэн.
Пейж 2014 оны 2-р сард ижил хүйстэн гэдгээ, улмаар 2020 оны 12-р сард трансжендер гэдгээ нийтэд зарласан.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Education.MN-г ашиглалтанд оруулав
Эллиот Пейж
2008 онд Пейжийг «Тайм» «Ертөнцийн 100 чухал эрхэм»-ийн №86 хэмээжээ.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Монгол Улсын Боловсрол Соёл Шинжлэх Ухааны Яамтай хамтран Монголын Их Дээд сургуулиудын нэгдсэн мэдээллийн портал Education.MN-г ашиглалтанд оруулав. Ингэснээр бүх Их Дээд сургуулиуд маш богино хугацаанд вэб сайттай, имэйлтэй боллоо.
Саппоро
Саппоро (札幌市, Саппоро-ши) - Япон Улсын 5 дахь том хот буюу тус улсын умард хэсгийн Хоккайдо арлын захиргаа, эдийн засаг, аж үйлдвэр, боловсрол, соёлын төв. Японы улсын хэмжээний хот юм. Хотын газар нутаг 1121,12 км², хүн ам нь - 1 933 787 (2014 оны байдлаар), хүн амын нягтрал- 1724,87 хүн./км².
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
2005 оны 12 сард
Эллиот Пейж
Замнал
Багш ээжтэй, график дизайнер эцэгтэй Пейж цагаан хоолтон.
Эшлэл
Ангилал:1987 онд төрсөн Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Канадын жүжигчин Ангилал:Канадчууд
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Тэргүүний ажилтнуудаа тодрууллаа
Саппоро
Саппоро бол 1972 оны Өвлийн Олимп, 1986, 1990, 2017 оны Азийн гурван Өвлийн наадмыг хүлээн авч зохион байгуулсан хот юм. Саппоро хотын ойр орчим олон халуун рашаан сувиллаар алдартай. Жил бүр "Цасны баяр"-ыг зохион байгуулдаг бөгөөд дэлхийн өнцөг булан бүрээс 2 сая гаруй жуулчин ирдэг байна.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Монгол Улсад Интернэт нэвтэрсний 10 жилийн ойн өдөр. Датаком компаниас санаачлан Мэдээлэл Технологийн Газар, ISPнүүдтэй хамтраад, төр захиргааны удирдлага, DNS администаторууд, инженер техникийн ажилтнууд, Интернэт хэрэглэгчдээ оролцуулсан Үндэсний семинарыг Чингис Зочид буудалд амжилттай зохион байгуулж, тэргүүний ажилтнуудаа тодрууллаа.
2006 оны 1 сарын 17
Саппоро
Хот үүсэхээс өмнө "айнүчүүд" амьдардаг нутаг байсан. 1866 онд Эдо эринд энд суваг гаргаж олон хүн шилжин суурьшиж тосгон бий болсон байна. 1868 онд Саппоро хотын суурийг тавьсан гэж үздэг.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Дотоодын Виза картаар онлайнаар төлж эхэллээ
Саппоро
1918 онд хотын трамвай, 1930 онд нийтийн автобус ашиглалтад орж, 1971 онд метроны анхны шугам нээгдэж байжээ.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Датаком компанийн бүх үйлчилгээ бүрэн онлайн хэлбэрт шилжлээ. Хэрэглэгчид Интернэтээр үйлчилгээгээ захиалан үйлчлүүлж, төлбөр тооцоог ХХБанкны дотоодын Виза картаар онлайнаар төлж эхэллээ.
2006 оны 2 сард
Саппоро
1942 онд "Окадама" нисэх онгоцны буудал нээгдсэн байна.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
CD хувилбарыг бэлтгэн хэвлүүлж орон даяар үнэгүй тараалаа
Саппоро
Цахим холбоос
Ангилал:Саятан хот Ангилал:Хоккайдо аймгийн коммун Ангилал:Хоккайдо аймгийн суурин Ангилал:Японы аймгийн төв Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Монгол Улсын Боловсрол Соёл Шинжлэх Ухааны Яамны eLibrary.MN электрон номын сангийн төслийн хүрээнд CD хувилбарыг бэлтгэн хэвлүүлж хойч үеийнхнийхээ боловсролд хувь нэмрээ оруулав. Энэ CD-г тус яамныхан орон даяар үнэгүй тараалаа.
MN Домэйн нэр бүртгэлийн системдээ олон улсын стандартад нийцэхүйц EPP протоколд суурилсан Shared Registry System (SRS) ийг нэвтрүүлэв.
"Advanced DNS workshop" сургалт зохион байгуулав
APNIC (Asia Pacific Network Information Center)-тай хамтран Монголын Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгч байгуулагуудын инженер, администраторуудад "Advanced DNS workshop" сургалт зохион байгуулав.
2006 оны 11 сард
MN Домэйн нэрийн бүх Ресэллэрүүдийг домэйн нэр болон түүний дагалдах үйлчилгээ вэб байршуулах, и-мэйл, вэб болон и-мэйл форвардинг зэрэг үйлчилгээнүүдийг түгээх нэгтсэн удирдлагын панелаар хангаж, онлайнаар төлбөр тооцоо авах бололцоогоор бүрэн хангав.
2007 оны 4 сард
"Security Tutorial/workshop" сургалт зохион байгуулав
APNIC (Asia Pacific Network Information Center)-тай хамтран Монголын Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгч байгуулагуудын инженер, администраторуудад "Security Tutorial/workshop" сургалт зохион байгуулав.
2007 оны 6 сард
(ICANN)-ын үйл ажиллагааны талаар санал илгээж, байр сууриa илэрхийлэв
АНУ-ын Мэдээлэл Харилцааны Яаманд 200 гаруй орныг эгнээндээ нэгтгэсэн Интернэт домэйн нэрийн удирдах байгууллага (ICANN)-ын үйл ажиллагааны талаар санал илгээж, байр сууриa илэрхийлэв. Линк
2008 оны 2 сарын 12
DREAM IT судалгааны төслийг 3 жилийн хугацаатайгаар хэрэгжүүлж эхэллээ
Канадын Интернэт судалгааны төв IDRCийн санхүүжилттэйгээр DREAM IT судалгааны төслийг 3 жилийн хугацаатайгаар хэрэгжүүлж эхэллээ. www.dreamit.mn
2009 оны 1 сар
Датаком ХХК-ийн Гадаад харилцаа хариуцсан захирал Б.Бурмаа НҮБ-ын салбар хуралдаан, Интернэт засаглалын Египетэд зохион байгуулагдсан хуралд ОУ-ын Интернэт нийгэмлэгийн 2009 оны элч төлөөлөгчөөр сонгогдон ажиллав.
2009 оны 11 сар
Онлайн сэтгүүлүүд гарч эхэллээ
Цааснаас цахим руу уриатай Онлайн сэтгүүлүүд гарч эхэллээ.
2010 оны 9 сар
2010 оны 11 сарын 18
Датакомчууд Монгол улсад Интернэт нэвтэрсний 15 жилийн ойг ёслол төгөлдөр тэмдэглэв. Төрийн шагналтнууд, Салбарын тэргүүний ажилтнууд, шилдэг залуусаа алдаршууллаа. Зураг
2011 оны 1 сарын 17
ccNSO-д албан ёсоор элсэв
2011 оны 11 сарын 16
@mail.mn нь Google компанийн албан ёсны илүү найдвартай системд шилжив
Монголын хамгийн олон хэрэглэгчтэй үнэгүй и-мэйлийн үйлчилгээ @mail.mn нь Google компанийн албан ёсны илүү найдвартай системд шилжив.
Чи итгэхгүй л дээ
«Чи итгэхгүй л дээ» — 2009 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
2012 оны 1 сард
DREAM IT судалгааны төслийн үйл ажиллагаагаа танилцууллаа
Атланта хотод зохиогдсон ICTD хуралд DREAM IT судалгааны төслийн үйл ажиллагаагаа 150 гаруй орны 300 гаруй төлөөлөгчдөд Б.Бурмаа танилцууллаа.Линк
Чи итгэхгүй л дээ
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Тайбэй хотын их сургууль
Ангилал:Тайваний их дээд сургууль Ангилал:Тайбэй
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
2012 оны 3 сар
Зөвлөгөө өгч эхлэв
Датаком ХХК Сошиал медиа маркетингийн үйлчилгээг шинээр нэвтрүүлж, Интернэт маркетингийн үйлчилгээ үзүүлэн зөвлөгөө өгч эхлэв. Датакомын сошиал сувгууд ч эрчимтэй ажиллаж эхэллээ. facebook.com/DatacomMn, twitter.com/DatacomMn
Интернэтийн лидеруудын дугуй ширээний уулзалтанд санал бодлоо илэрхийлэв
Женев хотноо зохиогдсон Интернэтийн лидеруудын дугуй ширээний уулзалтанд Б.Бурмаа Монгол Улсыг төлөөлж, өнөөгийн тулгамдаж буй асуудлууд болон IPv6, Интернэтийн орчны аюулгүй байдал, хууль эрх зүйн талаар санал бодлоо илэрхийлэв.
2012 оны 4 сар
.МОН албан ёсоор бүртгэгдэв
Крилл үсгээр интернэт хаяг ашиглах технологийг нэвтрүүлэх ажлын эхний шат амжиллтай дуусч, ICANN-д манай IDN хаягыг .МОН гэж албан ёсоор бүртгэгдэв.
2012 оны 6 сарын 21
НЭГ Монгол төслийн үйл ажиллагаагаа олон нийтэд зарлалаа
www.one.mn
2012 оны 7 сар
Google корпорацийн боловсролын хөтөлбөрийн албан ёсны партнер боллоо
Google корпорацийн боловсролын хөтөлбөрийн албан ёсны партнер боллоо.
2012 оны 9 сар
MN Домэйн нэрийн үнээ 47,000 төгрөг болгож хямдруулав.
2012 оны 9 сарын 1
Датаком ХХК нь Google компанийн албан ёсны партнераар сонгогдлоо.
Датакомын төлөөлөгчид Сингапур, Хонг Конгд Google компанийн технологийн болон борлуулалтын сургалтуудад амжилттай оролцов.
2012 оны 11 сар
Хэрэглэгчийн шинэ системийг Үйлчилгээний албандаа нэвтрүүллээ
Хэрэглэгчидтэйгээ хурдан шуурхай харилцаж SUPPORT үзүүлж байхын тулд Хэрэглэгчийн шинэ системийг Үйлчилгээний албандаа нэвтрүүллээ.
2013 оны 4 сарын 1
"Domain Name Security/DNSSEC" сургалт зохион байгуулав
Улаанбаатар хотноо APNIC (Asia Pacific Network Information Center)-тай хамтран Монголын Интернэтийн үйлчилгээ үзүүлэгч байгуулагуудын инженер, администраторуудад "Domain Name Security/DNSSEC" сургалт зохион байгуулав.
2013 оны 4 сарын 1-3
Асуулт хариултын МЭДЛЭГИЙН САН-гаар баяжигдлаа
Датакомын Хэрэглэгчдэд зориулсан систем нь үйлчилгээний мэдээ мэдээлэл, заавар зөвлөмж, асуулт хариултын МЭДЛЭГИЙН САН-гаар баяжигдлаа.
2013 оны 4 сарын 20
Creative Commons ОУын байгууллагын монгол дахь салбарыг байгууллаа
Бийск
Бийск — ОХУ-ын Алтайн хязгаарын нутагт оршдог Баруун өмнөд Сибирийн эрдэм шинжилгээ, аж үйлдвэрийн төв болсон хот.
1709 онд анх жижиг гацаа бий болж үүссэн гэж оросууд үздэг байна. Гэвч Екатерина хатан хаан 1782 оны 10-р сарын 20-ны захирамжаар Бийскийн цайзыг бүсийн хэмжээний хот болгож байжээ.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Бийск хотод аж үйлдвэрүүд нүүлгэж байсан нь хотын эдийн засгийг хөгжүүлэхэд ихээхэн түлхэц болжээ.
Ангилал:Оросын хот
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Creative Commons ОУын байгууллагын монгол дахь салбарыг байгуулж, гишүүнээр элсэж, гэрээнд үзэглэлээ.Линк
Канад Улсын Төрийн одон медалиар шагналаа
Д.Энхбат, Б.Бурмаа нарыг Монгол Канадын дипломат харилцаа тогтоосны 40 жилийн ойг тохиолдуулан Канад Улсын Амбан захирагч Эрхэмсэг ноён Дэвид Жонстоны Монгол Улсад хийж буй Төрийн айлчлалын үеэр хоёр улсын харилцаа, мэдээлэл технологийн чиглэлд оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, Канад Улсын Төрийн одон медалиар шагналаа. Зураг
2013 оны 10 сарын 26.
Мон кирилл үсгээрх домэйн нэрийн үйлчилгээг нэвтрүүлэв
2014 онд Мон кирилл үсгээрх домэйн нэрийн үйлчилгээг нэвтрүүлэв. 2014 оны 10 дугаар сарын 15-наас нээлттэй бүртгэл эхлэв. Монгол домэйн нэрийг нэвтрүүлэх талаар Оюуны өмчийн газар, Үндэсний Дата төвтэй хамтран ажиллах гэрээ байгуулав.
2014 оны 10 дугаар сарын 15
Бизнес 2.0 Академийг байгуулав
Learn.one.mn онлайн сургалтын талбарыг нэвтрүүлэв
2017 оны 5 сараас Learn.one.mn онлайн сургалтын талбарыг нэвтрүүлж, монгол хэл дээр 10 гаруй онлайн сургалтыг бэлтгэж байршуулав.
2017 оны 5 дугаар сард
“Шилдэг санаачилга” номинацид шалгарч 1-р байр эзлэв
2018 оны 3 сараас Хэрэглэгчийн үйлчилгээний утсанд бичлэг хийж, судалгаа хийдэг боллоо
2018 оны 3 сар
Датаком хэрэглэгчийн панел шинэчлэгдлээ
2018 оны 5 сар
И-Баримттай холбогдлоо
2019 оноос Хэрэглэгчид төлбөр төлсөн НӨАТ-н баримтаа онлайнаар авч, байгууллагын төлбөрийн систем автоматаар НӨАТ шивэх боломжтой болсон
2019 оны 1 сар
Шинэ Wordpress хост, Multidomain хост танилцууллаа.
2019 оны 5-р сараас Шинэ Wordpress хост, Multidomain хост танилцууллаа. Wordpress вэб байршуулах үйлчилгээ: Компанийн вэбсайт Wordpress платформ дээр хийгдсэн бол энэхүү хостингийн үйлчилгээг санал болгож байна. Multidomain вэб байршуулах үйлчилгээ: Бага зардлаар олон сайтыг нэг доор байршуулан бизнесийн зардлаа хэмнэх боломжтой SHARED MULTI DOMAIN HOSTING үйлчилгээг танилцуулж байна.
Мэргэжлийн Хяналтын Ерөнхий Газрын цахим систем
Төрийн үйлчилгээг цахимжуулах E-Mongolia төслийн хүрээнд Мэргэжлийн Хяналтын Ерөнхий Газрын цахим системийг 2020 онд хийж гүйцэтгэв.
2020 оны 3 сар
Шинэ дэвшилтэт Оффис имэйл
2020 оны 4-р сард Бизнес эрхлэгчдэд цахим шуудан болон файл хадгалах функцийг агуулсан OFFICE MAIL хэмээх шинэ, иж бүрэн шийдлийг танилцууллаа.
2020 оны 4 сар
ДАН баталгаажуулалтын нэгдсэн системтэй холбогдсон
Датаком компанийн хэрэглэгчийн систем нь 2020 оны 9-р сард домэйн нэрийн хэрэглэгчид болон компанийн бусад хэрэглэгчдийг баталгаажуулах, таних боломжийг олгодог төрийн үйлчилгээний ДАН системд холбогдсон.
Датаком ХХК нь Microsoft компанийн албан ёсны партнер боллоо.
2021 оны 3-р сараас Датаком ХХК нь Microsoft-ын албан ёсны гэрээт борлуулагч болж Microsoft office 365 үйлчилгээг албан ёсны эрхтэйгээр хэрэглэгчдэдээ санал болголоо
2021 оны 3 сар
TLDCON2021 арга хэмжээнд оролцлоо
.RU ccTLD (ОХУ)-с зохион байгуулж буй #TLDCON олон улсын ccTLD домэйн нэр БҮРТГЭГЧ нарын хуралд Монголоос Датаком ХХК-ын CTO Ц.Анхзаяа "Verified WHOIS" сэдвээр илтгэл тавилаа
2021 оны 9 сар
Шинэ VPS сервер (Linode - SSD) танилцууллаа.
2021 оны 11 сард Сингапурт байрлах Шинэ дэвшилтэт VPS сервер БАГА ӨРТГӨӨР ӨНДӨР ХҮЧИН ЧАДАЛ БҮХИЙ СЕРВЕР ТҮРЭЭСИЙН ҮЙЛЧИЛГЭЭ хэрэглэгчдэдээ танилцууллаа.
2021 оны 11 сар
Самуэл Тэйлор Колериж
Самуэл Тэйлор Колериж (Samuel Taylor Coleridge [koʊlərɪdʒ]; 1772 оны аравдугаар сарын 21 - 1834 оны долоодугаар сарын 25) нь Английн яруу найрагч, утга зохиол судлаач, гүн ухаантан, теологич юм. Тэрээр өөрийн эрхэм анд Виллиам Вордсворттой хамт Английн Романтизм хөдөлгөөнийг үндэслэж, Чарльз Ламб, Роберт Саути, Чарльз Ллойд нартай хамтарсан бүтээл туурвиж, хэд хэдэн боть хэвлүүлж байжээ.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
Хэрэглэгчдийн хүсэл сонирхол дээр үндэслэн гарааны бизнесүүдийн тренд домэйн нэр .IO албан ёсоор www.datacom.mn бүртгэлийн систем дээр 2022 оны 2-р сараас бүртгэх боломжтой боллоо.
Самуэл Тэйлор Колериж
Эртний Маринер ба Хубилай Хаан шүлгүүд, Biographia Literaria хэмээх үргэлжилсэн үгийн зохиол нь дэлхийн утга зохиолын салбарт жинтэй байр суурь эзэлдэг. Колерижийн утга зохиолын шүүмж бүтээлүүд, тэр тусмаа Виллиам Шекспир-ийн бүтээлүүдэд хийсэн шүүмж нь утга зохиолын салбарт ихээхэн нөлөө үзүүлжээ.
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
2022 оны 2 сар
Domain.mn шинэчлэгдсэн.
Самуэл Тэйлор Колериж
Самуэл Т. Колерижийг англи хэлтний соёл иргэншилд Германы идеалист философийг нэвтрүүлэхэд чухал хувь нэмэр оруулсан хэмээн судлаачид хүлээн зөвшөөрдөг байна. Түүнчлэн тэрээр алдарт зохиолч Ральф Валдо Эмерсон болон Америкийн трансцендентализмд маш том нөлөө үзүүлсэн ажээ.
Түмэлүн
Түмэлүн нь（Монгол бичиг: ，Галиг：Tümelün） Чингис хаан, Бөртэ үжин нарын охин юм. Түмэлүн нь хэдэн онд төрсөн нь тодорхойгүй. Түүнийг Хонгирадын Анчин ноёны хүү Чигү хүргэнд өгчээ. 1236 онд, Өгэдэй хаан түүнд эзэлсэн нутгаас Шаньдун мужийн Фужоуг (одоогийн Шаньдун мужийн Жюань Чэн сянь) хувьдан өгөөд, ёнгор гаалийн тавт (өрх бүрээс 5 цэн мөнгийг татварладаг байсан учраас ийм хэллэг үүссэн) 30,000 өрхийг хамтраар өгсөн. Хожим нь Юань улсын үед түүнийг Юнь улсын гүнж (郓国公主, Yùn guó gōngzhǔ) гэж нэхэн өргөмжилсөн.
Самуэл Тэйлор Колериж
Эшлэл
Ангилал:Зохиолч Ангилал:Яруу найрагч Ангилал:Романтизмын утга зохиол Ангилал:Улс төрийн гүн ухаантан Ангилал:Шашны гүн ухаантан Ангилал:Соёлын гүн ухаантан Ангилал:Уянгын шүлэгч Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1772 онд төрсөн Ангилал:1834 онд өнгөрсөн
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
2022 оны 10 сар
mnNOG4 арга хэмжээний ивээн тэтгэгч
Датаком ХХК нь mnNOG-ийн (Mongolia Network Operators' Group) үйл ажиллагааг үргэлж дэмжиж ирсэн бөгөөд 2022 онд зохион байгуулагдах mnNOG 4 арга хэмжээнд мөнгөн ивээн тэтгэгчээр оролцож байна.
Түмэлүн
Холбоотой мэдээлэл
Ангилал:Боржигин Ангилал:Чингис хаан Ангилал:Их Монгол улсын хатан Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:13-р эсвэл 14-р зуунд өнгөрсөн
Датаком ХХК
Он цагийн тоолол
APTLD82 олон улсын хуралд илтгэл тавилаа
Oman улсын Muscat хотод болсон APTLD82 (Asian Pacific Top Level Domain Registry Community Conference) хуралд Монголоос Датаком ХХК-ын систем инженер Б.Тулга  "Rebranding our international channel" сэдвээр илтгэл тавилаа.
Датаком Системс ХХК, Датаком Клауд ХХК, эМэН Режистри ХХК компани байгуулав
2023 оны 1 сар
Мэдээллийн дүрсжүүлэлт
Мэдээллийн дүрсжүүлэлт буюу Мэдээллийн харахуйчлал нь хүний танин мэдэхүйд мэдээллийг ойлгож бататгахад хийсвэр мэдээллийг дүрсжүүлж үзүүлэх ойлголт юм. Тэрхүү хийсвэр мэдээлэл нь тоон ба тоон бус өгөгдөл-мэдээллийн сан буюу газар зүйн болоод бичвэр байж болно. Ямарваа ойлгоход бэрх, төөрөлдөхүйц мэдээллийг дэд салбарт задалж нэрлэнэ. Нэг хүлээн зөвшөөрөгдсөн тодорхойлолт бол мэдээллийн дүрсжүүлэлт нь сонгосон мэдээллийг орон зайтай дэлгэн үзүүлэх, тэгэхдээ энэ нь шинжлэх ухааны дүрсжүүлэлтийг орон зайд дэлгэж үзүүлж өгдөг.
Тойм мэдээлэл
Мэдээллийн дүрсжүүлэлт, харанхуйчлал нь хүн-компьютерийн харилцан үйлчлэл, компьютерийн шинжлэх ухаан, зураасан зургууд, дүрсийн дизайн, сэтгэл судлал, бас бизнесийн арга барил зэрэгт гарч ирсэн. Энэ нь шинжлэх ухааны судалгаа, дижитал номын сан, мэдээллийн сан-өгөгдлийн уурхай, санхүүгийн мэдээллийн сангийн задлан шинжилгээ, зах зээлийн судалгаанууд, гар үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүний хяналт, болон эм шинээр нээх зэрэг чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болж хэрэглэх нь өсөн нэмэгдсэн. Ангилал:Сэтгүүл зүй Ангилал:Мэдээлэл Ангилал:Мэдээлэл дамжуулалтын стандарт
Косово
Косово (алб. Kosova эсвэл Kosovë; серб. Косово), албан ёсоор Бүгд Найрамдах Косово Улс (алб. Republika e Kosovës; серб. Република Косово / Republika Kosovo ) нь Зүүн Өмнөд Европт, Балканы хойгт оршдог, хэсэгчлэн хүлээн зөвшөөрөгдсөн улс юм. 2008 оны 2 сарын 17-нд Косово нь Серби улсаас тусгаар тогтнолоо тунхагласан. Үүнээс хойш Косовог НҮБ-ын 98 гишүүн улс бүрэн эрхт улс гэж дипломат ёсоор хүлээн зөвшөөрсөн.
Косово нь Балканы төв хэсэгт байрладаг далайд гарцгүй улс бөгөөд 10,887 км2 газрыг эзэлдэг. Косово нь зүүн хойд талаасаа Серби, зүүн өмнөд хэсгээрээ Умард Македон, баруун өмнөд хэсгээрээ Албани, баруун талаараа Монтенегро улстай хиллэдэг. Косовогийн төв хэсгийн ихэнх хэсгийг Метохи, Косовогийн өргөн уудам тал эзэлдэг. Баруун өмнөд, зүүн өмнөд хэсэгт Проклетие ба Шар-Планина уулс тус тус оршдог. Нийслэл хот нь -Приштина.
Түүх
Косовогийн нутаг дэвсгэр дээр үүссэн төв овог нь МЭӨ 4-р зуунд Дарданийн хаант улс гэгддэг бие даасан улс төрийг бий болгосон Дарданичууд байв. МЭӨ 168 онд уг газар нутгийг Ромчууд эзлэн авч, дараагийн мянган жил уг газрыг Византын эзэнт гүрэн удирдаж байсан бөгөөд МЭ 6-7-р зууны үеэс эхлэн Славянуудын довтолгооноос болж засаглал нь доройтсон. Үүний дараа хэдэн зууны туршид уг газар нутаг нь Византын болон Болгарын анхны эзэнт гүрний хооронд оршиж байсан. 13-р зууны үед Косово нь Сербийн дундад зууны үеийн улс төрийн цөм болсон бөгөөд 14-р зууны үеэс патриархын статустай болсон Сербийн Үнэн алдартны буюу Ортодокс сүмийн төв болсон. 14-р зууны сүүлч, 15-р зууны эхэн үед Балканы хойгт Османы эзэнт гүрний тэлэлт эхэлж, Сербийн эзэнт гүрний уналтад хүргэсэн; 1389 оны Косовогийн тулалдаан нь Сербийн дундад зууны үеийн түүхийн хамгийн чухал мөчүүдийн нэг гэж тооцогддог. Османы эзэнт гүрэн нь уг газар нутгаар 20-р зуун хүртэл удирдсан.
19-р зууны сүүлчээр Косово нь Албанийн үндэсний сэргэлтийн төв болсон. Балканы дайнд ялагдсаныхаа дараа Османчууд Косовог Серби ба Монтенегрод өгөв. Серби ба Монтенегро нь Дэлхийн 1-р дайны дараа Югославт элссэн бөгөөд вант улсад Югославын нэгдмэл байдал тогтсоны дараа Дэлхийн 2-р дайны дараах Югославын үндсэн хуулиар Югославын бүрэлдэхүүнд багтсан Косово нь Югославын бүрэлдэхүүн Серби улсын "Косово ба Метохийн автономит муж" болсон. Косовогийн албани, сербүүдийн хоорондох хурцадмал байдал 20-р зууны туршид хурцдаж, 1998 ба 1999 оны Косовогийн дайн өрнөж, улмаар Югославын арми косовогоос гарч, Косово дахь НҮБ-ын түр захиргааны төлөөлөгчийн газар байгуулагдаж, 2008 онд тусгаар тогтнолоо зарлахад хүргэсэн. Серби нь Косовог тусгаар тогтносон улс гэж хүлээн зөвшөөрөөгүй "Косов-Метохийн автономит муж" гэж үзсээр байгаа боловч ч 2013 оны Брюсселийн гэрээний дагуу Косовогийн удирдлагыг хүлээн зөвшөөрсөн.
Этимологи
Өнөөдрийн нутаг дэвсгэртэй тохирч буй бүс нутгийг албани хэлээр Косова буюу Косове гэж нэрлэдэг. Косово гэсэн нэр томъёог түүхэн Косовогийн талбайн төв хэсэгт байрладаг зүүн хэсэгт ашигладаг бол баруун хэсгийг Метохија, албани хэлээр Dukagjini гэж нэрлэдэг.
Албаничууд Косовог Дардания гэж нэрлэдэг. Энэ нэр нь эртний Дарданигийн овог аймгаас гаралтай бөгөөд Прото-Албани хэлний Дарда гэдэг үгтэй холбоотой бөгөөд энэ нь "лийр" гэсэн утгатай юм. Гэсэн хэдий ч "Косова" нэр нь Албаны хүн амын дунд илүү өргөн хэрэглэгддэг хэвээр байна.
Эрт үеийн түүх
Косово ба түүний эргэн тойрон дахь газар нутагт бараг 10,000 жилийн турш хүн оршин сууж байжээ. Неолитын үед Косовод Винча-Турдашын соёл оршдог байв. Хүрэл ба төмөр зэвсгийн үеийн булшнууд Метохияд олджээ.
Байгалийн тааламжтай байрлал, мөн байгалийн арвин нөөц нь амьдралд хамгийн тохиромжтой байсан нь Косово даяар олдсон олон зуун археологийн дурсгалуудаар нотлогдсон бөгөөд энэ нь түүний баялаг археологийн өв юм. Косово даяар хийсэн судалгаа, шинжилгээний үр дүнд археологийн боломж бүхий газруудын тоо нэмэгдсээр байгаа. Косовогийн нутаг дэвсгэр дээр баримтжуулсан хамгийн эртний ул мөр нь чулуун зэвсгийн үед хамаарагддаг. Неолитын үеийн хүмүүс нь Косовогийн анхны оршин суугчид гэж тооцогддог. Энэ үеэс өнөөдрийг хүртэл Косовод хүн төрөлхтөн оршин тогтнож байсан. Гэтэл зарим археологийн дурсгалт газруудад олон давхаргат суурингууд нь олон зууны туршид үргэлжилсэн амьдралын хэв маягийг тодорхой илтгэдэг.
Энэ газрыг дараа нь МЭӨ 160-аад онд Ромын Эзэнт Гүрэн эзлэн авсан. МЭ 4-р зууны үеэс эхлэн энэ бүс нутаг «варваруудын» дайралтад өртсөн.
Дундад зуун
Косовогийн 13-р зууны үеийн түүх тодорхой мэдэгдээгүй байна. Археологийн олдворууд нь Балканы нутаг дэвсгэрт славян хүн ам тогтвортой хөгжиж байсныг илтгэдэг. Бүс нутгийн тухай ойлголтыг Византийн түүхч гүнж Анна Комнена өгсөн бөгөөд "Сербүүд" энэ нутгийн "гол" оршин суугчид гэж үзсэн.
Сербийн ноёрхол
Сербийн эрх мэдлийн дээд цэгт 1346 онд Сербийн эзэнт гүрэн байгуулагджээ. 13, 14-р зууны үед Косово нь Сербийн Вант улсын улс төр, соёл, шашны төв болжээ. 13-р зууны сүүлээр Сербийн хамба лам нарын суудал Печь рүү шилжиж, захирагчид Призрен ба Скопье хоёрын хооронд төвлөрч байв. Энэ үед олон мянган христийн сүм хийд, феодал маягийн цайз, цайзууд баригдсан. Стефан Душан Призрен цайзыг эзэнт гүрний нийслэл болгосон. 14-р зууны сүүл ба 15-р зууны эхээр Приштинагийн ойролцоо оршдог Косовогийн зарим хэсэг нь Дукагжинигийн зарлигуудын нэг хэсэг байв, хожим нь бүх Албаны ноёдын эсрэг Османы эсрэг холбоо болгон байгуулжээ.
Косово дахь Дундад зууны үеийн дурсгалууд, Сербийн Ортодокс сүмүүд нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн юм.
Османчуудын ноёрхол
1389 оны Косовогийн тулалдаан д Османы Эзэнт Гүрний арми нь Лазар Хребельжановичийнэвслийг ялав. Лазарын охин нь энхтайвныг бататгахын тулд султантай гэрлэжээ. 1459 он гэхэд Османчууд Сербийн шинэ нийслэл Смедерево хотыг эзлэн авч, Белград, Воеводинааг 16-р зуун ы хоёрдугаар улиралд хүртэл Унгарын захиргаанд шилжив. Косово нь 1455-1912 онуудад Османы эзэнт гүрний бүрэлдэхүүнд байсан, 1864 оноос тусдаа муж байв. Энэ үеэр Ислам ыг хүн амд танилцуулав. Косово муж нь өнөөгийн Косовогоос хамаагүй том газар нутагтай байсан; Энэ нь өнөөгийн Косовогийн бүх нутаг дэвсгэр, Сандзак мужийн хэсэг, өнөөгийн Шумэдиа, Баруун Серби, өнөөгийн хойд Албани, мөн баруун хойд Македонийн хэсгийг эзэлдэг байсан. Нийслэл хот нь Скопье байсан. 1881-1912 оны хооронд Косово мужид одоогийн Хойд Македон ийн бусад бүс нутгууд, түүний дотор Штип, Куманово, Кратово зэрэг томоохон хот суурингууд багтдаг байсан. Тухайн үеийн Османы үеийн эх сурвалж дээр үндэслэн түүхчид Косовогийн баруун ба төв хэсэгт Албаничууд байсан гэдгийг баттай нотолгоо болгож байгаа. Эрдэмтэн Фридрих Ф. Анскомбын үзэж буйгаар Призрен, Вучитрин нар 17-р зууны эхээр серб хүн амгүй байжээ. Джаковаг 16-р зуун д Албаничууд үүсгэн байгуулсан. Төв Косово, түүнчлэн Призрен, Джакова, Хас муж зэрэг нь Османы цэргийн хүчнүүдийг хураамж, хөлсний цэргүүдээр тогтмол хангаж байв.
1690 онд Сербийн 3-р Патриарх Арсениже нь Косовогоос ирсэн олон мянган хүнийг хойд хэсэгт аваачив. Нишийн эргэн тойрон дахь зарим хэсгийг дүүргэхийн тулд Скопье болон бусад бүс нутгуудаас албаничууд нүүлгэн шилжүүлсэн боловч ийм үйл явдал Косовод болсон гэсэн баримт байхгүй байна. 1766 онд Османчууд Печийн Патриархыг халж, муслим бус ард түмэнд өндөр хэмжээний татвар ногдуулав. Хэдийгээр анх туркуудыг эсэргүүцэж байсан боловч Албаничууд эцсийн дүнд Османчуудыг хүлээн авчээ. Энэ нь албаничуудын лалын шашинтай болгон хувиргахад түлхэц үзүүлэв. Энэ нь Османы эзэнт гүрний дунд Албаны тэргүүнүүдийн статус нь ихээхэн дээшилсэн юм. Үүнээс өмнө тэд орчин үеийн Албани улсын уулархаг нутагт амьдардаг овгууд байв. Удалгүй тэд хүнгүй болсон Косово ба баруун хойд Македонд тархан суурьшсан.
Албаничууд Османы засгийн газарт нэр хүндтэй албан тушаалуудыг олж авав. 19-р зуунд Балканы нутаг дэвсгэр дээр үндсэрхэг үзэл алдартай болж эхлэв. Албани үндэстний хөдөлгөөн Косово хотод төвлөрч байв. 1878 онд Призрений Лиг байгуулагдсан. Сербийн вант улс өмнө нь эзэнт гүрнийхээ өмнө байсан газрыг нэгтгэхийг хүсчээ.
Орчин үеийн Албани-Сербийн мөргөлдөөн нь 1877–1878 онд Албаничуудыг Серб улсаас хөөж зайлуулах болжээ. 1876–1878 оны Серби-Османы дайны үеэр болон 30,000-аас 70,000 орчим лалын шашинтнууд, ихэнхдээ Албаничууд Сербийн армид хөөгдөж Косово мужруу зугтав. Зууны төгсгөлд 1901 онд Косовогийн муж даяар Албани хүн ам Сербийн хүн амын эсрэг өргөн хэмжээний аллага үйлдсэн юм.
Югославын хаант улс
1922 оны 4-р сарын 26-аас хойшхи засаглалын шинэ тогтолцоо нь Косово улсыг Косово, Рашка, Зета гэсэн гурван дүүрэгт хуваав. 1929 онд тус улс нь Югославын Хант улс болж өөрчлөгдсөн. 1912-1941 оны хооронд Белградын засгийн газар Сербийн Косовог колоничлох ажлыг хийж гүйцэтгэв.
1941 онд Гитлерийн довтолгооны дараа Косовогийн ихэнх хэсгийг Италид шилжүүлсэн бөгөөд үлдсэн хэсгийг Герман, Болгар хяналтандаа байлгаж байжээ.
Коммуннист Югослав
Тус муж нь анх 1945 онд Косово-Метохийн Автономит бүс болжээ.
Югославын засгийн газар Косовогийн албаничуудад хатуу хэлмэгдүүлэх арга хэмжээ авчээ. 1956 онд Приштина хотод шүүх хурал болж, Косовогийн Албани коммунистуудийг Албани улсаас урвасан гэж буруутгаж, урт хугацааны шоронд хоригджээ. Энэ үед Косово дахь исламыг хэлмэгдүүлж эхлэсэн. Албаничууд эдгээр нөхцлийг эсэргүүцэж, 1960-аад оны сүүлээр Косово дахь эрх баригчдын хийсэн арга хэмжээг колоничлол гэж буруутгаж, Косовог бүгд найрамдах улс болгохыг шаардаж эхлэсэн.