Демокрит
Намтар
Демокритыг Тиосын колони Ионийн Трасе дахь Абдера хотод төрсөн гэж үздэг. Зарим хүмүүс түүнийг Милесиан гэж нэрлэдэг байв. Афины Аполлодор түүнийг 80дахь удаагийн Олимпийн наадмын үеэр буюу МЭӨ 460-457 онд төрсөн хэмээн үзэж байсан бол Трасилл түүнийг МЭӨ 470 онд төрсөн гэж үздэг бөгөөд сүүлийн энэ таамаг арай бодитой болов уу гэж түүхчид үздэг юм. Жон Бурнет МЭӨ 460 он гэдэг бол түүний төрсөн он гэхэд хэтэрхий эртэднэ гэж үзэж байв. Учир нь түүхч, намтарч Диоген Лаэртскийн бичсэнээр Анаксагорыг (440-428)хөгшин байхад Демокрит“залуу хөвгүүн” байжээ. Демокритын эцэг нь язгууртан гэр бүлээс гаралтай, баян чинээлэг нэгэн байв. Тиймдээ ч Ксерксийг өөрийн гэртээ урьж байсан түүхтэй ажээ. Демокрит эцгээсээ өвлөж авсан эд баялаг, хөрөнгө мөнгөө бүгдийг алс улс орон руу аялаж, өөрийн шинийг мэдэх, таних гэсэн хүслээ дарахад зориулжээ. Тэрээр Ази тив рүү, цаашлаад бүр Энэтхэг, Этиоп руу ч аялажээ. Тэрээр Вавилон, Мэроед очиж, Египет рүү аялаж байсан ба Диодор Сицилийский түүнийг тэнд 5 жил амьдарсан гэж тэмдэглэсэн байдаг. Түүнтэй нэгэн цаг үед амьдарч байсан хүмүүсийн хэн нь ч түүн шиг олон оронд очиж, түүн шиг гайхамшигтай аялалыг хийж, түүн шиг олон мэргэдтэй уулзаж байгаагүй гэдгийг тэр өөрөө батласан байдаг. Ингэхдээ тэрээр оюун ухааныг нь бишрэн шүтдэг байсан Египетийн математикчдийг цохон тэмдэглэжээ. Теофраст ч мөн түүнийг олон оронд аяласан хүн гэдгийг нь батладаг байв. Түүхч, намтарч Диоген Лаэртскийн бичсэнээр тэрээр аялаж байхдаа Ассириятай танилцаж байжээ. Мөн Ксерксийн бичээчдийн нэг байсан Останесаар хичээл заалгаж байжээ. Эх нутагтаа эргэж ирснийхээ дараа Демокрит байгалийн философийг шимтэн судлах болов. Тэрээр өөрийн улс орныхоо соёлыг бүрэн таниж мэдэхийн тулд Грек даяар хөндлөн гулд аялажээ. Грекийн олон философчидын талаар тэрээр өөрийн зохиол, бүтээлдээ дурьдсан байдаг ба хангалттай бэл бэнчинтэй байсан учир тэдгээр философчидын бүтээлийг худалдан авч уншдаг байсан гэдэг. Атомизмыг үндэслэгч Левкипп түүний үзэл санаанд ихээхэн нөлөөлжээ. Тэр мөн Анаксагорыг ч биширдэг байв. Демокрит мөн Хиппократтай найз байсан гэж Диоген Лаэртски бичжээ. Магадгүй тэр Сократыг ч танидаг байсан байж болно. Гэхдээ Платон түүний талаар огт дурсаагүй байдаг бөгөөд Демокрит ч өөрөө “ Афинд ирэхэд хэн ч намайг танисангүй” гэж бичжээ. Аристотель түүнийг Сократын өмнөх үеийн байгалийн философчидын нэгээр нэрлэсэн байдаг. Демокритын талаар олон шог яриа байх бөгөөд тэдгээрээс түүнийг өөрийн амьдралаа бүхэлд нь сурах, судалгаа хийх ажилдаа зориулсан, даруу, энгийн нэгэн байсан гэдгийг харж болно. Дагагч нараасаа түр холдохын тулд тэр өөрийгөө санаатайгаар сохруулсан гэсэн яриа ч бий. Гэхдээ энэ нь сүүлд биелэж, тэр нас дээр гарсан хойноо сохоржээ. Тэрээр мөн амьдралаас дандаа эерэг, хөгжилтэй талыг олж харахыг хүсдэг, сэргэлэн, хөгжилтэй хүн байсан гэх бөгөөд хойд үеийн зохиолчид түүнийг хүмүүсийн тэнэглэлийг харж шоолдог байсан гэж бичсэн нь бий. Байгалийн юмс, үзэгдэлийн талаар өргөн их мэдлэгтэй байсан учраас шавь, дагагч нартаа тэрээр аливаа болзошгүй зүйлийн талаар урьдчилан хэлдэг байж. Үүгээрээ ч тэрээр шавь, дагагч нарынхаа итгэл, бишрэлийг хүлээдэг байсан гэж Диоген Лаэртски бичжээ. Диодор Сицилийскийн бичсэнээр тэр 90 насандаа буюу ойролцоогоор МЭӨ 370 онд нас барсан гэх боловч зарим нь 104 он тэр ч бүү хэл 109 он хүртэл амьдарсан гэж бичсэн нь ч бий. Марк Аврелий түүнийг бөөс эсвэл өөр шимэгч хорхойнд бариулж нас барсан хэмээн “Эргэцүүлэл” номондоо бичсэн байдаг. Гэхдээ тэрээр ингэж бичихдээ “өөр нэг төрлийн бөөс Сократыг алсан” гэж бичсэнээс харвал энэ нь зүгээр нэг зүйрлэл байсан байж болно. Abderitan Laughterбуюу Инээж буй философич гэсэн нэрийг Демокрит гаргасан гэж үздэг. Харин тэр хойд үеийн философчидийнхоо дунд “Егөөдөгч” гэсэн нэрээр алдаршжээ.