cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Виртуаль хүснэгт
Триггерийг ашиглах
Триггер нь янз бүрийн зорилгоор ашиглаж болох хүчтэй хэрэгсэл юм. Триггерийг ашиглах янз бүрийн тохиолдлууд байна: Хамааралтай өөрчлөлтүүд хийх. (Correlated updates). Жишээ нь мэдээллийн сан буюу хүснэгтийн өөрчлөлтийн log файл үүсгэх Хүснэгтэд зөвхөн зөв өгөгдлийг оруулах хязгаарлалт хийх. Event ашиглаж мэдээллийн сангийн өөрчлөлтийн талаар мэдээлэх Шат дараалсан өөрчлөлтүүдийг хийх (cascading referencial integrity updates) Триггер нь хадгалагдсан процедур, exception -уудын адилаар мэдээллийн сангийн нэг хэсэг болон хадгалагдана.ACTIVE байдалд байгаа бол устгах(DROP TRIGGER), идэвхгүй болгох(ALTER TRIGGER INACTIVE) хүртэл идэвхтэй байсаар байна. Триггерийг шууд дууддаггүй. Тухайн хүснэгтэд тухайн үйлдэл (action) болох үед триггер автоматаар ажиллана. Триггер ба транзакци  триггер нь үйлдэл хийх үедээ программын транзакцийн контексттэй ажилладаг. Триггер нь дуудаж буй программын (calling program) ажлын нэг хэсэг нь болно. Хэрэв триггер нь транзакцид ажилладаг бол транзакц дууссаны дараа триггерийн үйлдэл мөн дуусна. Триггер ба нууцлал  Триггер нь процедур ба хэрэглэгчийн нэгэн адилаар хүснэгтийг ашиглах эрхтэй байна. Гэхдээ GRANT TO username гэж бичихийн оронд TO TRIGGER trigger_name гэж бичнэ. REVOKE мөн адил. Хэрэглэгч триггерийг ажиллуулах үйлдэл хийхэд: Жишээ нь:  Хэрэв нэг хэрэглэгч A хүснэгт дээр UPDATE хийдэг ба В хүснэгтэд INSERT хийдэг триггерийн ажиллах нөхцөл болдог бол хэрэглэгч INSERT хийх эрхтэй тохиолдолд л триггер нь INSERT хийх эрхтэй болно. Триггер тухайн үйлдлийг хийх эрхгүй бол Interbase SQLCODE алдааны дугаарыг буцаана. Триггер нь WHEN командын тусламжтайгаар алдааг боловсруулж болно. Хэрэв алдааг боловсруулдаггүй бол application -д алдааны мэдээлэл очих ба триггерийн үйлдэл хийгдэхгүй. Триггерээр event үүсгэх  триггер нь мэдээллийн санд өөрчлөлт хийгдсэн үед event үүсгэж болно. Жишээ нь:
Алдааны мэдээлэл
Exception гэдэг нь хадгалагдсан процедур, триггерээс гарах алдааны мэдээлэл юм. Exception-г CREATE EXCEPTION-аар үүсгэж, ALTER EXCEPTION-аар өөрчилж, DROP EXCEPTION-аар устгана. Триггер дотор алдааг боловсруулах  триггер дотор алдаа, алдааны мэдээллийг WHEN командаар боловсруулж болно. Алдааны мэдээллийг WHEN командаар боловсруулдаг бол application-д мэдээлэл буцахгүй ба триггерийн үйл ажиллагааг заавал таслах албагүй юм. Триггерийн алдааны боловсруулалт (error handling) нь хадгалагдсан процедуртай адилхан ажиллана: WHEN хүртэл хийгдсэн үйлдлүүд нь буцах (undone) бөгөөд WHEN команд ажиллана. триггер дотор алдааны мэдээлэл гаргахдаа дараах синтакстай бичнэ: name - мэдээллийн сан дээр оршин байгаа алдааны мэдээлэл. Алдааны мэдээлэл гаргахад: Триггерийн үйлдлийг буцааж, ажиллагааг зогсооно. Триггерийг ажиллуулж буй application-д алдааны мэдээллийг буцаана. Хэрэв ISQL командаар триггерийг ажиллуулсан бол дэлгэцэн дээр алдааны мэдээлэл гарна.
MSSQL датабаазын хүснэгт дээр триггер бичих
deleted - DELETE trigger үед дата нь deleted гэсэн хүснэгт хэлбэрээр байна.
inserted - INSERT, UPDATE trigger үед дата нь inserted гэсэн хүснэгт хэлбэрээр байна. FOR DELETE – Устгахаас өмнө
FOR UPDATE – Засахаас өмнө
FOR INSERT, UPDATE – Нэмж, Засахаас өмнө
AFTER DELETE – Устгасны дараа
AFTER INSERT – Нэмсний дараа
AFTER UPDATE – Зассаны дараа
AFTER INSERT, UPDATE – Нэмж, Зассаны дараа
INSTEAD OF DELETE – Устгахын оронд
INSTEAD OF INSERT – Нэмэхийн оронд
INSTEAD OF UPDATE – Засахын оронд
INSTEAD OF INSERT, UPDATE – Нэмж, Засахын оронд
Виртуаль хүснэгт
View  нь хүснэгтэд фильтрийн үүргийг гүйцэтгэдэг. View-ээр хэд хэдэн хүснэгтэд, мөн тухайн болон өөр өгөгдлийн санд зэрэг хандах өгөгдөл авч чаддагаараа онцлог. Мөн ижил бүтэцтэй ч өөр серверүүд дээрх мэдээллийг нэгтгэхэд тустай. View-г виртуаль хүснэгт эсвэл хадгалагдсан тайлан гэж нэрлэж болно. Стандарт View-н хувьд өгөгдлийн сан тухайн view биш, харин түүнийг тодорхойлогч SELECT команд байдаг. SELECT командын үр дүнд гарсан виртуаль хүснэгтийг View буцаадаг.
View-н тусламжтайгаар хэрэглэгчид хэрэгтэй байгаа мөр баганыг харуулах ба хэрэглэгч хүснэгтийг өөрийг нь биш view-г харсанаар өгөгдлийн найдвартай байдлыг өсгөдөг. Нэг view-г дараа өөр view-д хэрэглэж болно. Олон янзын сонирхолтой өөр өгөгдөл хэрэглэгчид өөр байдлаар мэдээлэл харуулах боломж олгодогоороо давуу талтай. Microsoft Excel зэрэг өөр програмууд руу мэдээлэл хөрвүүлж гаргах боломжтой.
VIEW үүсгэх: View-г ямар ч өгөгдлийн санд үүсгэж болдог. Тухайн хэрэглэгчийн бусад объектуудтай нэр давхцаж болохгүй. Нэг view-с дахин өөр өөр view үүсгэж болох боловч шаталсан гучин хоёр түвшинг зөвшөөрнө. View үүсгэхэд дараах хязгаарлалтууд байна:
Индекслэгдсэн view-г үүсгэх: Индекслэгдсэн view-г Microsoft SQL Server 2008 enterprise, Microsoft SQL server developer edition дээр л үүсгэж болно. View-д үүсгэх эхний индекс цорын ганц ба кластерын индекс байх ёстой. Үүний дараа нэмэлт индексийг үүсгэж болно. CREATE INDEX командаар үүсгэхдээ индэксийн нэрийн оронд view-н нэрийг тавих ёстой мөн CREATE INDEX командаар дараах хязгаарлалтууд байна.
Секцлэгдсэн view үүсгэх: Microsoft Server 2008-д дотоод ба гадаад гэсэн хоёр секцлэгдсэн view байдаг. Дотоод секцлэгдсэн view гэдэг нь бүх суурь хүснэгтүүд нэгэн SQL Sever дээр байрладаг бол гадаад секцлэгдсэн view-д дор хаяж нэг хүснэгт нь өөр сервер дээр байрладаг. Гадаад секцдэгдсэн view нь өгөгдлийн сангийн серверүүдийг нэгтгэхэд тустай. Энд нэгтгэх гэдэг нь өгөгдлийн сангийн боловсруулалтыг тус тусдаа боловч хамтран гүйцэтгэхийг хэлж байна. Олон тооны сервертэй томоохон хэмжээний өгөгдлийн санд нэгтгэх процесс хэрэгтэй байдаг. View нь оролцогч-хүснэгтүүдийн тоотой тэнцүү тоотой жижиг хүснэгтүүдэд хуваагддаг. Оролцогч-хүснэгтүүдийн баганы тоо анхдагч хүснэгтийн баганы тоотой тэнцүү байна. Мөн оролцогч-хүснэгтүүдийн нэр оролцогч-сервер дээр ижил байдаг ч заавал тийм байх ёстой биш. Оролцогч-хүснэгтүүдийг үүсгэсэний дараа сервер бүр дээр гадаад секцлэгдсэн view-г ижил нэртэйгээр тодорхойлох хэрэгтэй. Энд нь дурын сервер дээр байгаа секцлэгдсэн view-тэй холбогдож, тухайн сервер дээр анхдагч хүснэгтийн хуулбар буй мэтээр ажилладаг. Гадаад секцлэгдсэн view дараах дараалалаар үүсдэг. Оролцогч-сервер бүр дээр серверүүдийн холбоос тодорхойлогдоно. Үүний үр дүнд гадаад секцлэгдсэн view холбоотой бусад серверүүд дээрх мэдээлэлд хандах эрх олж авна. Sp_serveroption процедураар схемийг шалгана. Ингэсэнээр алслагдсан серверт байгаа санг хэрэглэхгүй ч view үүсгэх явцад гадаад өгөгдөл бэлэн байхыг шаардсан анхааруулга гаргахгүй байлгадаг. Оролцогч-сервер бүр дээр гадаад секцлэгдсэн view үүснэ. SELECT командаар холбоотой оролцогч-серверүүдийн өгөгдөл хандах, мөн дотоод, гадаад оролцогч-хүснэгтүүдийн мөр устгахад хэрэглэдэг.
View устгах:
Цаашид хэрэглэхээ больсон view, view-д хандах эрх болон үзүүлэлт өөрчлөхөд view-г устгадаг. DROP VIEW командаар view-г устгадаг. View-н тусламжтай өгөгдөлд хандаж болно.Мөн view-ийн буцаах өгөгдлийн төрлийг илүү нарийн заах боломжтой.
View гэдэг бол SQL тайлангийн үр дүнгийн олонлог дээр суурилсан виртуал хүснэгт юм. View нь бодит хүснэгт шиг мөр ба баганын өгөгдлүүдээс бүрдэнэ. Хүснэгтэд өгөгдөл хадгалж байхад view шаардлагууд хадгалж өгөгдлүүдийг хэрэгцээтэй үед татаж байдагт эдгээрийн гол ялгаа оршино. View нь өгөгдлийн санд нэг буюу хэд хэдэн бодит хүснэгтүүдээс бүрддэг. SQL VIEW үүсгэж, өөрчилж, устгаж болдог. Үүний бичиглэл болон жишээнүүдийг харна уу.
Виртуаль хүснэгт үүсгэх бичиглэл:
Виртуаль хүснэгт үүсгэх жишээ Дараах байдлаар кверигээ шалгаж болно
Виртуаль хүснэгтийг өөрчлөх бичиглэл:
Виртуаль хүснэгтийг өөрчлөх жишээ: Виртуаль хүснэгтийг устгах бичиглэл:
Дүгнэлт View бол өгөгдлийн хялбар, ойлгомжтой, хэрэглэгчид хэрэгтэй хэлбэрээр харуулах өргөн хэрэглэгддэг объект юм. Стандарт view-ээс гадна индекслэгдсэн view байдаг. View-г үүсгэж, нэр өөрчилж, устгаж болно. View устгахад суурь хүснэгтийн өгөгдөлд нөлөөлөхгүй. Мөн view-ээр дамжуулж өгөгдөлд хандах боломжтой.
Ашигласан материал
1. https://docs.microsoft.com/en-us/sql/t-sql/statements/create-procedure-transact-sql
2. https://www.mssqltips.com/sqlservertutorial/161/creating-a-simple-stored-procedure/
4. https://www.w3schools.com/sql/sql_view.asp
Аяны шувууд
"Аяны шувууд" нь Дондогдоржийн Дашдондогийн шүлгээр Зундуйн Хангал 1965 онд хөгжмийг зохиож, дуучин Хурлатын Төмөр анх дуулснаар нийтэд түгсэн дуу юм. Энэ дууг Х.Төмөр Монголын Радиод анх бичүүлэхэд хөгжмийг зохиосон З.Хангал төгөлдөр хуур, О.Бэгз нарын ХБДуС-ийн хийлийн зургаан багш хийл, цохилуур хөгжмийн багш Ц.Баяндалай бөмбөр, З.Хангалын найз, МУИС-ийн "Оюутны цахилгаан гитарын чуулга"-ын ахлагч, гоцлол гитарчин С.Баатарсүх гитар тогложээ.
Үг
"Аялан дуулдаг чиний минь хоолойтой
Адилтгам өнгөөр уянгалан ганганаад
Алаг нүдний сормуус шиг дэвээд
Дахилт: Амраг минь чи
Дуугаа дуулаач
Аяны шувуудыг
Эргэтэл нь дуулаач
Хөмсгөн сарны дамжин өртөөлөх
Хөвөн үүлсний сиймхийг чиглэн
Хөхрөн униартах тэнгэрийн хаяа руу
Дт:
Зэллэн ниссэн шувуудын цуваа
Зэрэглээ татах алсад шингэнэ
Чихэнд хоногшсон энэхэн дуу
Сэтгэлд шингэм уянгатай сонсогдоно
Дт:"
Ая
F#        EЬm     F#      F#7
EЬm      EЬ 7    AЬm   AЬm
F#     AЬm/DЬ7    F#       F#7
Дт:
EЬm   EЬm   F#   F#
H       H      DЬ   DЬ
AЬm   AЬm   F#   F#
F#7    DЬ     F#   F#7
Үзэх
MN25 телевиз, Дуу төрсөн түүх - Аяны шувуу Ангилал:Зундуйн Хангал Ангилал:Хурлатын Төмөр
Ядуугийн зовлон 2
«Ядуугийн зовлон 2» — 2016 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн аймшгийн уран сайхны кино.
Хуалянь
thumb|150px|Хуалянь шянь Хуалянь (花蓮縣, Hualien) — Тайвань орны Тайвань мужийн харьяа шянь (хошуу). Засаг захиргааны төв — Хуалянь хот.
Газар зүй
Тайвань арлын дорнод эргээр 4629 км2 газар нутагтай (22 нутгаас 1-р том). Дорно зүгт Номхон далай, өрнө зүгт Гол нуруу хүрч, Наньтоу, Тайжун, Гаошюн, Илань, Тайдунтай хиллэдэг. Дорнод эргээр Хайань нуруу байна. Мөн Хуалянь, Шюгүлуань гол урсдаг.
Хүн ам зүй
Хуалянь шяньд 2014 оны тооцоогоор 333,392 оршин сууж байв (20-р олон).
Зураг
Ангилал:Тайванийн тойрог
Андрей Иванович Ерёменко
Андрей Ива́нович Ерёменко (* 1892 оны 10 сарын 14грег./ 10 сарын 2юлийн Марковка, Хаант Орос буюу өнөөгийн Луханск муж, Украйн; † 1970 оны 11 сарын 19-нд Москва) нь Зөвлөлтийн цэргийн командлагч, аугаа эх орны их дайнд оролцогч, ЗХУ-ын маршал (1955), ЗХУ-ын баатар, (1944), ЗХУ-ын Коммунист намын төв хорооны гишүүн (1956-1970), цэргийн стратегич байсан юм.
Эшлэл
Ангилал:ЗХУ-ын маршал Ангилал:Улаан армийн фронтын удирдагч Ангилал:Улаан армийн командлагч Ангилал:Цэргийн стратегич Ангилал:ЗХУ-ын баатар Ангилал:Гавьяаны Легион одон шагналтан Ангилал:Октябрийн хувьсгалын одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Оросын иргэний дайны хүн Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын гишүүн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1892 онд төрсөн Ангилал:1970 онд өнгөрсөн
Сейсмийн долгион
Сейсмийн долгион буюу Газар хөдлөлтийн долгион нь дэлхийн давхаргуудаар дамждаг энергийн долгион бөгөөд газар хөдлөлт, галт уулын дэлбэрэлт, магмын хөдөлгөөн, их хэмжээний хөрсний гулсалт, бага давтамжийн акустик энерги ялгаруулдаг хүний ​​гараар хийсэн томоохон дэлбэрэлтийн үр дагавараар үүснэ. Байгалийн болон антропогенийн бусад олон эх үүсвэр нь орчны чичиргээ гэж нэрлэгддэг бага далайцтай долгион үүсгэдэг. Газар хөдлөлтийн долгионыг сейсмологич гэж нэрлэгддэг геофизикчид судалдаг. Газар хөдлөлтийн долгионы талбайг сейсмометр, гидрофон (усан дахь) эсвэл акселерометрээр бүртгэнэ.
Газар хөдлөлтийн долгионы тархалтын хурд нь орчны нягтрал, уян хатан чанар, долгионы төрлөөс хамаарна. Хурд нь дэлхийн царцдас ба мантийн гүнд орох тусам нэмэгдэх хандлагатай боловч мантиас гадна цөм рүү огцом буурдаг.
Газар хөдлөлт нь янз бүрийн хурдтай өөр өөр төрлийн долгион үүсгэдэг; Газар хөдлөлтийн ажиглалтын газруудад хүрэх үед тэдний аяллын өөр өөр хугацаа нь эрдэмтдэд гипоцентрийн эх үүсвэрийг олоход тусалдаг. Геофизикийн хувьд газар хөдлөлтийн долгионы хугарал буюу тусгалыг дэлхийн дотоод бүтцийн судалгаанд ашигладаг бөгөөд гүехэн, гүний байгууламжийг судлахын тулд хүний ​​гараар хийсэн чичиргээг ихэвчлэн үүсгэдэг.
Ангилал:Сейсмологи Ангилал:Газар хөдлөлт Ангилал:Долгион
Матвей Васильевич Захаров
Матве́й Васи́льевич Заха́ров (1898-1972 31 Эцсийн 1972) — Зөвлөлтийн цэргийн командлагч, Зху-ын Маршал (1959), ЗХУ-ын хоер удаагийн баатар,, ЗХУКН-ын Төв хорооны гишүүн  ЗХУ-ын Дээд зөвлөлийн депутат, Профессор хүн юм.
Эшлэл
Ангилал:ЗХУ-ын маршал Ангилал:Улаан армийн фронтын удирдагч Ангилал:Герман дахь Зөвлөлтийн цэргийн бүлгийн дээд командлагч Ангилал:Цэргийн академийн захирал Ангилал:ЗХУ-ын баатар Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын төв хорооны гишүүн Ангилал:Герман хүйтэн дайнд Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1898 онд төрсөн Ангилал:1972 онд өнгөрсөн
Мөнгөн буйл
« Мөнгөн буйл » — 1985 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Хүмүүс амьдралын төлөө өөрт байгаа хуч чадал, авьяасаар амь зуулгаа дэвжээхдээ ар, цагаан, үнэнч хөдөлмөр эсвэл арга мэх, арилжаа наймаагаар тэмцдэг билээ. Ашиг унац сайт наймаа нь шатах эрсдэл ихтэй, харин хүчээ нэгтгэсэн хөдөлмөр нь санасандаа хүрэх, аз жаргалын түлхүүр гэдэг гүн ухааныг хошин уйл явдлын хэлбэрээр үзүүлжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1985 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Энтони Блинкен
Энтони Жон Блинкен (англи:- Antony John Blinken ; 1962 оны 4-р сарын 16-нд Нью-Йорк мужийн Йонкерс хотод төрсөн) – Америкийн төрийн зүтгэлтэн, 2015-2017 онд АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн даргын орлогч байсан. 2021 оны 1-р сарын 26-наас АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байдены засаг захиргаанд АНУ-ын 71 дахь Төрийн нарийн бичгийн даргаар томилогдоод байна.
Намтар
Тэрээр Нью Йорк мужийн Ёнкерс хотод төрсөн байна.
Эцэг нь Дональд Блинкен АНУ-ын Агаарын хүчинд алба хааж, Нью-Йорк хотын нөлөө бүхий хуульч, дипломат 1994—1997 онд Унгарт АНУ-ын Элчин сайд байсан, эх нь унгарын еврей гаралтай Жудит Блинкен бүжгийн хамтлагийн зохион байгуулагч.
Тэрээр Нью-Йорк хотын нэр хүндтэй хувийн Далтоны дунд сургуульд сурч байсан. 1970 онд эцэг эх хоёр нь салсан бөгөөд жилийн дараа эх нь польш гаралтай фашистын Холокостын хорих лагераас амь гарсан хууль, зохиолч Самюэль Пизартай (Samuel Pisar) гэрлэж Францын Парис хот руу амьдархаар хүү Энтонигийн хамт нүүсэн ажээ. Түүний өвөг эцэг Маурис Блинкен Оросын хоморголон устгах үйл ажиллагаанаас дүрвэж, АНУ-д цагаачилж байжээ. Түүний хойд эх Вера Блинкен коммунист Унгараас дүрвэж, дараа нь бусад дүрвэгсдэд АНУ руу ирэхэд нь тусламж үзүүлж байв. Харин Блинкенийг өргөж авсан эцэг Самюэль Пизар нацист хорих лагерт дөрвөн жил хоригдоод, буудан хороохоор тууж явах үед нь зугатааж Америк цэргүүдтэй тааран аврагдсан байна.
1994-2001 онуудад Ерөнхийлөгч Билл Клинтоны гадаад бодлогын асуудлаарх "Спичрайтер" буюу "хэлэх үг боловсруулж бичигч" байсан бөгөөд АНУ-ын Үндэсний аюулгүй байдлын Зөвлөлийн аппаратад ажиллаж байжээ. Ерөнхийлөгчийн Европтой харилцах асуудлыг эрхэлсэн тусгай туслах байсан.
Барак Обамагийн 2009-2013 оны Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаанд Тони Блинкен Дэд ерөнхийлөгч Жо Байдены Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөхөөр ажиллаж байжээ.
2013-2015 онд АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөхийн орлогч, 2015-2017 онд АНУ-ын Төрийн нарийн бичгийн даргын орлогч зэрэг албан тушаал хашиж байжээ.
2014 онд Тони Блинкен АНУ-ын "Крымын хямрал"-ын эсрэг хариу арга хэмжээг буюу Оросын болон Путиний эсрэг хориг арга хэмжээ авах саналыг тодорхойлоход чухал үүрэг гүйцэтгэсэн хүн юм.
Төрийн нарийн бичгийн даргаар томилогдоод Тангараг өргөх ёслолынхоо үеэр Блинкен хэлэхдээ “Аливаа юмс өөрчлөгдөхийн хэрээр зарим зүйлс хэвээр үлддэг. Америкийн манлайлал шаардлагатай хэвээр байна” гээд цааш нь “Гэхдээ бидэнд тулгамдаад буй томоохон асуудлуудын алийг ч ямарваа нэгэн улс үндэстэн дан ганцаараа шийдвэрлэх боломжгүй юм” гэжээ.
Гэр бүл
2002 онд ирланд гаралтай католик шашинтан 1971 онд төрсөн Эван Мөрийн Райан (Evan Maureen Ryan)-тай Вашингтон хотод гэрлэлтээ батлуулжээ.
Ангилал:АНУ-ын өмгөөлөгч Ангилал:АНУ-ын дипломатч Ангилал:1962 онд төрсөн
Йохан Густав Ренат
Йохан Густав Ренат (Johan Gustaf Renat; 1682 онд Шведийн Стокхольмд төрж, 1744 онд нас барсан) нь швед цэрэг, газрын зураг зүйч юм. Тэрбээр Зүүнгар, Зүүн Туркестаны газрын зургийг нарийвчлан шинжлэх ухааны үндэстэй гаргасан анхны европ хүн гэдгээрээ алдартай.
Цэргийн карьерын эхлэл ба олзлогдсон нь
Нидерландын еврейчүүдийн удам Ренат нь Умардын их дайны үеэр XII Карлын армид их бууны ангид байсан бөгөөд Полтавын тулалдааны үед оросуудад олзлогджээ. Олзлогдсон 20 мянган шведүүдийг эхлээд Москва руу, дараа нь 1711 онд Тобольск хот руу цөлсөн байна. Тобольскийн цөллөгт байх үед нь түүнийг цэргийн цуваанд оруулж 1716 онд Ямышевийн цайзыг Зүүнгарын цэргүүдээс хамгаалуулахаар Бухгольцын экспедицид туслахаар явуулсан байна. Бухгольцын экспедицийн цувааг Зүүнгарын хаан Цэвээнравдан ы цэргүүд довтлон бут цохих тулалдаанаар Зүүнгарын олзны цэрэг болж Хулж хот руу илгээгджээ.
Зүүнгарын боолчлол ба Швед рүү буцаж ирэв
Ренат арван долоон жилийг Зүүнгарын хаан Цэвээнравдан, Галданцэрэн нарын албанд зориулжээ. Ренатын шууд оролцоотой Зүүнгарын улсад их буу, галт зэвсэг, уул уурхайн үйлдвэрүүд баригдсан юм. Олзны швед болон оросууд Зүүнгарт цэргийн үйлдвэрлэл бий болох, Зүүнгарын хаант улс Манжийн эсрэг хийсэн дайнд цэргийн хүчин чадлыг бэхжүүлэхэд их хувь нэмэр оруулжээ. Хаан түүнийг Зүүнгар дахь байлдааны ажиллагаа дууссаны дараа суллахаар амласан байна.
Ренат 1733 онд Зүүнгарын албанаас халагдан олзны швед бүсгүй Брижит Шерценфельдтэй гэрлэн орос элчин, хошууч Леонтий Угримовын хамт Москвад буцаж ирэв. 1734 онд тэрбээр эхнэр болон Зүүнгарын хаант улсын бүрэлдэхүүнд байсан түрэг угсааны Алтан, Яманкис, Сарай гэсэн гурван зарцын хамт (Ойрд-Монголын 1640 онд баталсан Их цааз бичигт ноёд, зайсан нар нь өөрийн албат ойрад-монгол хүмүүсийг гаднын иргэнд зарцлуулахаар өгөхийг хорьсон байдаг) Стокхольм хотдоо буцаж ирээд Хуучин хотод байшин худалдаж авчээ. 1739 онд ахмад цол хүртэтлээ цэргийн албанд зүтгэсэн байна.
Түүний хувийн ажиглалт, тодорхойлолтын үндсэн дээр боловсруулсан Зүүнгарын хоёр газрын зургийг олон нийт удаан хугацаанд мэддэггүй байв. 1878 онд хааны номын санд туслах номын санчаар ажиллаж байсан Йохан Август Стриндберг эдгээр хуулбарыг олсон бөгөөд Ж.К.Гротоор дамжуулан Оросын газар зүйн нийгэмлэг т хүлээлгэн өгчээ. 1881 онд А.И. Макшеев анх нийтэлсэн байна. Үүнээс хойш арван жилийн дараа анхны зургийн эх хувийг Шведийн Уппсалагийн Их Сургуулиас олж, өнөөг хүртэл хадгалж байна.
Холбоосууд
Ангилал:Умардын их дайны хүн Ангилал:18-р зууны зураг зүйч Ангилал:1744 онд өнгөрсөн Ангилал:Зүүнгарын хаант улс
Нидерландын төрийн далбаа
Гурван өнгөний түүх
Тусгаар тогтнолын дайны үед Испанийн эсрэг тэмцэлд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн тэнгисийн гуйлгачид улбар шар, цагаан, хөх өнгөтэй тугийг хэрэглэсэн байдаг. Энэ дайнд цэргээ удирдсан хунтайж Орани-Нассаугийн Вилхелмийг хүндэтгэх үүднээс «хунтайжийн далбаа» хэмээн нэрлэдэг байв. Тугны өнгө нь түүний жанжны өмсгөлийн өнгөнөөс гаралтай байх үндэслэлтэй аж. Тугийг анх 1572 онд Ден Брилле хотыг эзлэх үеийн баримтад дурдсан байдаг.
1630 оны орчим анхны улаа-цагаан-хөх далбаа гарч ирсэн бол улбар шар хувилбарыг 1653 онд Холланд аймагт хэрэглэхийг хоригложээ. Хориглосон шалтгаан нь тодорхой биш байдаг. Үүнийг тайлбарлах гэсэн нэг онолд улбар шараар будахад үйлдвэрлэлийн алдаа гарсан гэх бол өөр нэг онолоор язгууртан Орани овгийн нэр хүнд буурсантай холбоотой гэх. Түүнээс гадна задгай тэнгист харагдах буюу өнгө ялгарахдаа муу байсантай ч холбоотой байх талтай.
1796 оны хоёрдугаар сарын 14-нд улаан өнгөтэй хувилбарыг төрийн далбаагаар хэрэглэхийг заасан анхны төрийн далбааны хууль батлагджээ. Батавийн Бүгд Найрамдах Улс энэхүү төрийн далбааг албан ёсоор хэрэглэх болсон нь нөгөө талаас Францын эзлэн түрэмгийлэгч улстай ойр дотно харилцаатай гэдгээ харуулжээ. Батави улсын дараа 1806 онд бий болсон Холландын хант Улс ч гурван өнгийн далбааг авч үлдсэн бол Францаас чөлөөлөгдсөнийхөө дараа 1816 оны гуравдугаар сарын 16-нд мөн цаашид хэрэглэнэ гэдгээ хуулиар батлав.
Нидерландын бүрэлдэхүүн улсуудын далбаа
Нидерландын Хант Улс нь дөрвөн өөртөө засах улсуудаас бүрддэг. Дээр өгүүлсэнчлэн Нидерландын төрийн далбаа нь нийт Нидерландын Хант Улстай ижил төрийн далбааг хэрэглэх бол үлдсэн гурван улс нь өөрийн гэсэн далбаатай:
Нидерландын аймгуудын далбаа
Нидерланд нь арван хоёр аймаг ба гурван онцгой сууринтай, тэдгээрийн далбаа нь өөр хоорондоо харилцан хамаарал байхгүй, эрс тэс өөр далбаатай.
Төстэй далбаанууд
Нидерландын төрийн далбаатай өнгөний дарааллын хувьд хамгийн төстэй нь Люксембургийн төрийн далбаа юм. Хэдийгээр газар зүйн байршлын хувьд энэ хоёр улс нь хоорондоо ойрхон ч, төрийн далбаанууд төстэй байгаа нь цэвэр тохиолдлын чанартай аж. Люксембургчууд далбааныхаа улаан-цагаан-хөх өнгийг гүн V Хайнрихын сүлднээс авчээ. Мөн түүнчлэн Люксембургийн төрийн далбааны хөх өнгө нь хөх гэхээсээ илүү цайвар хөх буюу цэнхэр өнгөтэйгээс гадна далбааны талуудын хэмжээний харьцаа өөр өөр юм (Люксембург 1:2 эсвэл 3:5, Нидерланд 2:3).
Мөн ижилхэн өнгөний дараалал Хорват ба Парагвайн төрийн далбаанд байх ба эдгээрийн голд нь тухайн улсуудын төрийн сүлд байрлана. Хорватын төрийн далбаа нь тухайн бүс нутгийн түүхэн улсаас гаралтай бол, Парагвайнх нь Францын төрийн далбааг үлгэр болгон авчээ.
Нидерландын төрийн далбаанд үндэслэсэн далбаанууд
Өмнөд Африк Улс ба Бурын Бүгд Найрамдах Улсууд нь нидерландын колони байсан учраас гурван өнгийн төрийн далбааг нь авч хэрэглэжээ.
Нью-Йорк хотын далбаа ч гарлын хувьд нидерландын эзэмшил байсан Шинэ Амстердамын далбаанаас эхтэй ажээ.
Оросын царь I Пётр 1699 онд Нидерланд руу усан онгоц бүтээхийг нарийвчлан судлахаар явсан бөгөөд энэ аяллын явцад тэрбээр тэнгисийн цэрэгт нь өөрийн гэсэн далбаа байх хэрэгтэйг ойлгожээ. Тэрбээр Оросын төрийн далбааны ерөнхий хийцийг нидерландаас авч, өнгийг нь харин Москвагийн Их Вант Улсын сүлднээс авчээ.
Эшлэл
Ангилал:Төрийн далбаа !
Гурвын харайлт
Ангилал:Хөнгөн атлетикийн төрөл
Туршилтын хосууд
Ауулга
40 настай, ганц бие, дүрэм зөрчсөн хэн бүхэнтэй хатуу харьцдаг замын цагдаа, "найраагүй" хочит Намсрай туршилтын бай болно. Түүний амьдралд, зүүдэнд ч оромгүй, итгэмээргүй үйл явдал тулгарна. Энэ нь юу вэ гэвэл туршилтаар түүний ирээдүй 60 нас (Дэмбээ), өнгөрсөн 20 нас (Сэмбээ) нь жижиг гарын хоёр хулгайчийн биеэр дамжиж ирэх болно. Тэд өөрийнхөө 40 настай амьдралыг өөрчлөхөөр иржээ. Тэдний хэн нэгнийх нь хийсэн үйлдэл нөгөө хоёрт нь нөлөөлж ажил амьдралыг нь орвонгоор нь эргүүлж, олон олон хөгтэй хөгжилтэй үйл явдалтай учрах болно. Тэд амьдралаа аварч чадах болов уу?
1934 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ
Эшлэл
#1934 Хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн #1934
Кардифф (Алабама)
Кардифф (Cardiff []) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Алабама Муж Улсын Жефферсон тойрогт орших нэгэн суурин юм.
Хүн ам
82 оршин суугчтай уг тосгоны хүн ам 26 гэр бүлийн 33 өрхөөс бүрдэнэ. Хүн амын нягтрал нь 158,3 хүн/км² тутамд ногдож байв. Нийт хүн амын 93,9 хувь нь цагаан арьстан, 6,1 хувь нь афроамерикчууд байна. Нийт өрхийн 27,3 %-д нь 18-аас доош насны хүүхдүүд амьдардаг. Өрхийн жилийн дундаж орлого 34.107 доллар бол хүйсээр нь авч үзвэл эрэгтэйчүүдийн дундаж орлого 28.906 доллар, эмэгтэйчүүдийнх 18.125 доллар байна. Мөн түүнчлэн нийт хүн амын 8,1 % нь ядуурлын түвшнээс доогуур амьдралтай байна.
Эшлэл
Ангилал:Алабамагийн суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:Жефферсон тойрог (Алабама)
Дурлалын магистр
«Дурлалын магистр» — 2014 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Ражив Ганди
Ражив Ратна Ганди (хинди: राजीव गाँधी, IAST: Rājīv Gāndhī, 1944 оны 8-р сарын 20-нд Брианий Энэтхэгийн Бомбей хотод төрсөн- 1991 оны 5-р сарын 21-нд Энэтхэгийн Тамиланд мужийн Шриперумпудур хотод нас барсан) -энэтхэгийн улс төрийн зүтгэлтэн, 1984-1989 онуудад Энэтхэгийн 6 дахь Ерөнхий сайдаар ажилласан хүн.
Намтар
Энэтхэгт буцаж ирээд 1968-1980 онуудад тэрээр нисгэгч, дараа «Indian Airways» компаний нисэх онгоцны даргаар ажилласан байна.
Ражив улс төрд оролцохгүй байхыг хичээж байсан боловч улс төрд идэвхтэй оролцож байсан дүү Санжай Ганди нь гэнэтийн байдлаар нас барсны дараа улс төрийн үйл ажиллагаанд нэлээд хожуу татагдан орсон байна. 1980 оноос хойш тэрээр эх Индира Ганди тэргүүтэй Энэтхэгийн Үндэсний Конгресс намын залуучуудын жигүүрийн даргаар томилогдсон.
1983 онд намын ерөнхий нарийн бичгийн даргаар томилогдож үндсэндээ эхийнхээ улс төрийн залгамжлагч болсон байна. 1984 оны 10-р сарын 31-нд Индира Гандиг өөрийн бие хамгаалагчид алуулж мөн өдрийн орой Энэтхэгийн Ерөнхий сайдаар 40 настай Ражив Ганди сонгогдсон байна.
Ганди Пенжаб болон түүний хөрш зэргэлдээ мужуудын хурцадмал байдлыг намжаахын тулд хэд хэдэн тодорхой алхам хийсэн. Ражив Энэтхэгт бараа бүтээгдэхүүн импортлоход тавьсан олон хязгаарлалтыг цуцалж, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжсэн нь 1986-1990 онд тус улсын эдийн засгийг сэргээхэд их хувь нэмэр болсон байна.
1987 онд тэрээр "Тамил"-ын салан тусгаарлагчдыг дарахын тулд Шри-Ланкийн умард хэсэг рүү цэрэг илгээж, Кашмир дахь мусульман бүлэглэлийн эсрэг тэмцлийг эрчимжүүлсэн байна.
Ражив Ганди 1991 оны 5-р сарын 21-нд сонгуулийн кампанит ажлын үеэр Тамиланд мужийн Мадрас хотын ойролцоох Шриперумпудур хотын орчимд амиа золиослогч эмэгтэйн дэлбэлсэн бөмбөгөнд өртөж ойр орчмын 15 хүний хамт нас барсан юм.
Чуй Минь-ху (дуучин)
Мину буюу Minho (Миньху, Минху, солонгосоор 민호, латин хөрвүүлэг Minho) гэх Чуэ Мину (Чуэ Минь-ху, солонгосоор 최민호 - чуи-мин-ху, хэвшмэл латин Choi Minho, 2000 оны галиг Choe Minho) — Өмнөд Солонгос улсын Shinee хамтлагийн гишүүн, дуучин, жүжигчин.
Лавлах бичиг
Ангилал:1991 онд төрсөн Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын поп дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд
Намар нахиалсан мод
« Намар нахиалсан мод » — 1986 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Ардын хувьсгалын дараах жилүүдэд хөдөө орон нутагт олон зуун сүм хийдийг тарааж, хүрээ хийдэд шавилан сууж байсан банди нарыг бичиг үсэгт сургахаар ардын сургуулиуд хэрхэн байгуулагдаж байсан тухай өгүүлжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1986 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Зундуйн Хангал
Ломбын Норовсүрэн
Ломбын Норовсүрэн нь Монгол сэтгүүл зүйн ахмад багш, судлаач, доктор профессор хүн юм.
Намтар
1986-1987 онд М.В.Ломоносом ын нэрэмжит Москвагийн Улсын Их Сургуулийн мэргэжил дээшлүүлэх тэнхимд хэвлэл мэдээллийн үр ашгийг сайтруулах чиглэлээр суралцан төгсжээ.
Бүтээл туурвил
2009 оны байдлаар Л.Норовсүрэн нь сургалт, эрдэм шинжилгээний 32 ном, бүтээл, 48 өгүүлэл нийтлүүлж, эрдэм шинжилгээний 21 илтгэл тавьсан байв. Түүний зарим бүтээл БНХАУ, ОХУ-ын нэр хүндтэй сэтгүүлүүдэд нийтлэгдсэн юм.
2013 оны байдлаар Л.Норовсүрэн нь Монголын сэтгүүл зүйн хамгийн олон ном бичиж туурвисан судлаач байв.
Мөн үзэх
Ангилал:Монголчууд Ангилал:1948 онд төрсөн Ангилал:Монголын сэтгүүлч Ангилал:Говь-Алтайнхан Ангилал:Бугатын (Говь-Алтай) хүн
Карл Урбан
Карл-Хайнц Урбан (Karl-Heinz Urban, 1972 оны зургаадугаар сарын 7-нд Веллингтон хотод төрсөн) — Шинэ Зеландын кино болон телевизийн жүжигчин бөгөөд британы «Дредд»-ийн гэсгээгч Дредд, «Бөгжний эзэн» гурамсаны Эомер, «Санваартан»-ы Хар малгайт, «Зена — дайны гүнж» цувралын Цезарийн дүрээр эчнээ танигдсан.
Замнал
Арьс ширний дэлгүүрийн германы цагаач эзэн, кино хангамжийн үйлдвэрт ажилладаг эцэг эхтэйгээ Веллингтонд амьдардаг Урбан найман настайдаа нэгэн цуврал багахан дүр бүтээгээд амжжээ. Веллингтоны коллежийг 1986–1990 онд дүүргээд Викториагийн нэрэмжит Веллингтоны их сургуульд 1 жил суралцаад урлагийн бакалаврын зэрэг горилсон юм. Орон нутгийн телевизийн сурталчилгаанд тоглохын сацуу тайзны бүтээлүүдэд тоглож, мэргэшсэн тэрээр их хөлийн Окленд шилжсэн даруйдаа хэд хэдэн цувралд («Махчин загасны хүрээлэн» цагдаагийн цувралд хар тамхинд донтогчийн дүр) уригджээ. 1996 онд Америк, Шинэ Зеландын хамтран бүтээсэн Геракл: Домогт аян цувралын Цезарь, Купидоны дүрд Урбан яв цав тохирсоноор олонд танигдаж эхэлсэн түүхтэй.
Харин олон улс, Холливудад түүнийг таниулсан бүтээл 2002 оны «Сүнстэй хөлөг».
Лувсан Сэнгээ
Лувсан Сэнгээ (төвөд. བློ་བཟང་སངས་རྒྱས; монгол орч. «Сайхан сэтгэлтэй Арслан», англи. Lobsang Sangay, 1968 оны 9-р сарын 5-нд Энэтхэгийн Даржээлин хотод төрсөн) -Төвөдийн хуульч, эрдэмтэн, олон нийтийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 2011 оны 4-р сарын 27-ноос гадаад дахь Төвдүүдийн санал асуулгаар Төвөдийн хилийн чанд дахь Засгийн газрын ( The Tibetan Government-in-Exile) тэргүүнээр сонгогдсон байна. Түүнээс өмнө 2001-2011 онуудад Засгийн газрыг 14-р Далай лам тэргүүлж байгаад 2011 оны эхээр Төвдийн ард түмнийг сонгогдсон хүн тэргүүлэх ёстой гэж олон нийтэд мэдэгдсэн байна.
Карл Урбан
Гэр бүл
2004 оны есдүгээр сарын 16-нд нүүр хувиргагч ажилтай Натали Вионжитой (Natalie Wihongi) гэрлэсэн. Хоёр хүүтэй — Хантер (2000 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд төрсөн) болон (2005 оны нэгдүгээр сард төрсөн).
Лувсан Сэнгээ
Намтар
Сэнгээ 1968 онд Энэтхэгийн умард хэсэгт орших Даржээлин хот орчим цагаач дүрвэгсэдийн дунд хөдөөний хуаранд төржээ. Тэрээр хөдөө тосгоны амьдрал дунд бага насаа өнгрүүлсэн байна. Өнөөдөр Лувсан Сэнгээ Төвөдийн Ерөнхий сайд болоод байна. Тэрээр АНУ олон жил амьдарч байгаа тул америкийн иргэншил авсан юм. Түүнийг АНУ-д байхад нь Наваандорж, Югэн Цэрэн гэх мэргэжлийн хоёр бие хамгаалагч нар хамгаалдаг байна.
Сэнгэ Энэтхэгийн Даржээлин хотын Төвдийн сургуулийг онц сайн төгсөөд Энэтхэгийн Делигийн их сургууль д бакалаврын зэрэг, дараа нь олон улсын эрх зүйн чиглэлээр бакалаврын зэрэг тус тус хамгаалсан байна. 1995 онд тэрээр Фулбрайтын тэтгэлэгт хамрагдан Харвардын хуулийн сургууль д суралцаж, улмаар хуулийн чиглэлээр магистрын зэрэг хамгаалсан ажээ.
2003 онд тэрээр Харвардын Их сургуульд хятад, төвөдийн эрдэмтэдийг оролцуулсан бага хурал 5 удаа, Далай ламын хятадын эрдэмтэдтэй хийсэн уулзалтыг зохион байгуулжээ.
Мяоли
thumb|150px|Мяоли шянь Мяоли (苗栗縣, Miaoli) — Тайвань орны Тайвань мужийн харьяа шянь (хошуу). Засаг захиргааны төв — Мяоли хот.
Лувсан Сэнгээ
Намтар
2004 онд 6 сая төвдүүд дотроос Харвардын Их сургуулийн хуулийн сургуульд хуулийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан анхны хүн болжээ.
Сэнгээ одоо Харвардын Хуулийн сургуулийн Зүүн Азийн эрх зүй судлалын хөтөлбөрийн ахлах ажилтан юм. Тэрээр Төвдийн хууль, олон улсын хүний ​​эрхийн хуулийн чиглэлээр мэргэшсэн шинжээч юм.
Мяоли
Газар зүй
Тайвань арлын өрнөд эрэгт байдаг. 1820 км2 газар нутагтай (22 нутгаас 11-р том).
Дорно зүгт Шюэшань, өрнө зүгт Тайваний нуруу хүрч, Шиньжү шянь, Шиньжү хот, Тайжун хоттой хиллэдэг.
Лувсан Сэнгээ
Улс төрч болох замнал
2011 оны 3-р сарын 10-нд 14-р Далай лам Хилийн чанд дахь Засгийн газрын дүрэмд өөрчлөлт оруулахыг санал болгосноор Түвдийн нийгэмлэг дотор эрх мэдлээ шилжүүлж, сонгогдсон удирдагчид улс төрийн эрх мэдлийг өгч Калон Трипаг (төвөд хэл. Ерөнхий сайд) албан ёсоор хамгийн дээд албан тушаалтан болгосон байна.
Карл Урбан
Эшлэл
Ангилал:1972 онд төрсөн Ангилал:Веллингтоны хүн Ангилал:Шинэ Зеландын кино жүжигчин Ангилал:Шинэ Зеландчууд
Лувсан Сэнгээ
Улс төрч болох замнал
Сикёнгийн хувьд Лувсан Сэнгээ "Төвдийн асуудлыг" энх тайвнаар, хүчирхийлэлгүй шийдвэрлэх хэрэгтэй гэдгийг онцолжээ. Тэрээр 14-р Далай ламын БНХАУ-ын Үндсэн хуулийн хүрээнд Түвдэд жинхэнэ бие даасан өөртөө засах байдлыг хангасан "Дундыг баримтлах бодлого" /Middle Way/ гэгчийг дэмжсэн. Хятад улс Хонконг, Макаод "нэг улс, хоёр систем"-ийн зохицуулалтыг бий болгосноо тэмдэглээд, Төвөдтэй холбоотой асуудлыг үүнтэй адил шийдвэрлэхээс Хятад улс сэргийлэх нь утгагүй бөгөөд энэ нь "хятадын талд алдагдалгүй байх болно" гэж онцолжээ.
Мяоли
Хүн ам зүй
Мяоли шяньд 2014 оны тооцоогоор 567,132 хүн оршин сууж байв (13-р олон).
Нутгийн хуваарь
100px|right Мяолийн нутаг дэвсгэр 1 хот (ши), 6 балгас (жэнь), 11 шян (сум)-гийн нутаг болж хуваагдана.
Цахим холбоос
Ангилал:Тайванийн тойрог
Лувсан Сэнгээ
Улс төрч болох замнал
2020 оны арваннэгдүгээр сард Сэнгээ 60 жилийн дараа АНУ-ын Цагаан ордонд зочилсон Төвдийн хилийн чанд дахь Захиргааны анхны удирдагч болсон байна.
Тагнын Урианхайн хязгаар
Тагнын Урианхайн хязгаар гэж, Манж Чин Улс үед Гадаад Монголын баруун хэсгийг эзлэн оршиж байсан засаг захиргааны нэгж юм.
Лувсан Сэнгээ
Улс төрч болох замнал
2021 оны 5-р сарын 27-нд Төвдийн Засаг захиргааны тэргүүн Лувсан Сэнгээ албан тушаалаа Бямба Цэрэн д (Penpa Tsering) өгчээ.
Тагнын Урианхайн хязгаар
Нэр
Түүхэнд “Урианхай” бол нэн эртнээс бичигдэж ирсэн Монголын өвөг аймгуудын нэг юм. Харин “Тагна урианхай” гэж нэрлэгддэг түрэг хэлт угсаатны бүлэг өөрсдийгөө хэзээ ч урианхай гэж нэрлэж байсангүй. Тэд өөрсдийгөө Туба буюу Тува гэж нэрлэдэг ажээ. Нийтийн тооллын II-IV зууны үеийн түүхэн хэрэг явдалтай холбогдон нанхиадын түүх шастирт анх тэмдэглэгдсэн Туфа, Тоба хэмээх аймгийн нэрсийн хожмын нэг хувилбар нь тува бололтой.
Лувсан Сэнгээ
Гэр бүл
Лувсан Сэнгээ 23 настайдаа Кесонг Янгдонг Шакчанг-тай гэрэлсэн, тэд нэг охинтой. Эхнэрийнх нь эцэг эх Лхокха, Пхаре нутгаас гаралтай ажээ.
Тагнын Урианхайн хязгаар
Нэр
Харин дээрх овог аймгуудад “Урианхай” гэдэг нэр хадагдсан нь хожмын хэрэг ажээ. Тэд анх XVII зууны эхэн үеэс эхлэн урианхай хэмээн нэрлэгдэх болсон нь Орос, Манжийн албан түүхэнд тэмдэглэгдэн үлджээ. Хожим урианхай гэж нэрлэгдсэн түрэг, монгол олон хошуудыг бие биеэс нь ялган салгахын тулд оршин буй нутаг усаар нь Алтайн Урианхай, Тагна урианхай гэх мэтээр нэрлэж хэвшжээ.
Лувсан Сэнгээ
Гэр бүл
Сэнгээгийн эцэг 2004 онд нас барсан байна.
Тагнын Урианхайн хязгаар
Нэр
Манжийн үед Тагна урианхай нар өөрсдийгөө Урианхай гэж нэрлэдэггүй “Тыва (Тува)” гэдэг ажээ. Тиймээс XIX-XX зууны бичиг зохиолд Тагна урианхай, Тагна-Тува гэж хоёр янзаар нэрлэх нь түгээмэл байжээ.
Түүх
Тагна урианхайчууд XVII зууны эхээр Хотгойдын Алтан ханы мэдэлд орж, Алтан хаадад алба татвар төлөх болжээ. Гэвч хаант Оросын зүгээс Сибирийг эзлэх үйл явц хийгээд, Халх, Ойрадын дайн тэмцлээс шалтгаалан Тагна урианхайн (Тувагийн) зарим овог аймгууд Орос, Зүүнгар, Хотгойдын хооронд сэлгэн оршиж, заримдаа Орос, Зүүнгарын хараат болж, тэдэнд алба төлөх явдал нэлээд байв. Гэвч гол үндсэн хэсэг нь XVII зууны 70-аад он хүртэл Хотгойдын Алтан ханы захиргаанд байлаа.
1688 оны Халх, Ойрадын дайны үр дүнд Хотгойдод харьяалагдаж байсан тагна урианхайчууд Ойрадын мэдэлд орсон юм. Гэвч 1715 онд Хотгойдын бэйл Бүүвэй Тагна урианхайн ихэнх хэсгийг байлдан дагуулж Манжийн мэдэлд оруулжээ.
Хотгойдын ноёдод захирагдаж явсан түрэг Урианхайн 16 отгийг Чингүнжавын бослого дарагдсаны дараа 1759 онд Хотгойдын захиргаанаас гарган 4 хошуу болгон зохион байгуулж, Улиастайн жанжны газарт захируулжээ. Чухам энэ үеэс эдгээр түрэг урианхай нарыг оршин буй газрын нь нэрээр Тагна урианхай гэж нэрлэх болжээ. 1764 онд Өөлдийн гүн Дамбийн харьяат Хэмчиг урианхайн 10 отгоор Хэмчигийн хошууг байгуулснаар Тагна урианхай 5 хошуутай болжээ. Түүнээс гадна монгол ноёдын харьяат, тэдэнд үст алба өргөдөг 4 хошуу Тагна Урианхайд байжээ. Тэдгээр нь Тагна урианхайн мэйрэн зангийн зэрэг бүгдийн даргын тамгад хамаарагдсан Халхын Сайн ноён аймгийн Бишрэлт бэйсийн харьяат 17 отог, Засагт хан аймгийн Дүүрэгч ван, Ахай бэйс, Далай бэйсийн харьяат 5 отог (сум), энэ 4 хошууны харьяат урианхай юм. 1691-1923 он хүртэл Өвөр Ширхтэн урианхай нь Засагт хан аймгийн Эрдэнэ дүүрэгч хошуунд захирагдаж байсан бол хөвсгөл нуурын бусад урианхай нь 1805-1911 он хүртэл Улиастайн манж амбанд захирагдаж байсан юм. Өвөр Ширхтэн урианхайг Эрдэнэ дүүрэгч вангийн хошууны ноёны томилсон зайсангууд захирч байжээ. Хөвсгөлийн нуурийн урианхайг захирч байх Бүгдийн дарга /Үхэрида/ гэдэг албан тушаалыг Улиастай дахь манж амбан 1805 онд анх бий болгож, өөрөө томилдог байсан бөгөөд 1805-1923 он хүртэл 8 хүн энэ албыг хашсан байна.
1911 онд Манжийн ноёрхол унахад Тагна урианхай Оросын ивээлд орж, 1921 онд тусгаар тогтносон улс болсон юм. 1921 онд БНТТАУ байгуулагдсанаар Тагна урианхай нэрийг хэрэглэхээ больж Тагна Тыва (Тагна Тува), хожим нь Тыва (Тува) гэж нэрлэх болжээ. 1944 онд Зөвлөлт Холбоот улсын бүрэлдэхүүнд орж, автономит Бүгд найрамдах улс болсон билээ. Монгол улс тусгаар тогтнолоо олсон 1911 оноос хөвсгөл нуурын Урианхай нь Богд Хаант Монгол Улсын дотоод хэргийг Бүгд Захиран Шийтгэх яамны мэдэлд очиж Бүгдийн дарга /Үхэрида/-г угсаа залгамжлан захирагч болгосон байна. Энэ үеэс Урианхайн 4 сум ангийн үсээр алба тушаах үүрэгтэй болжээ.
Тагна урианхай буюу тува нар нь эртнээс монголчуудтай зах залган сууж, байн байн нэгэн төр улсын захиргаанд хамтдаа орж, монголчуудтай цус холилдсон зүйл буй боловч түрэг хэлний нэг салбар аялгуугаар ярьдаг түрэг угсааны улс билээ.
Зургаа дахь хүсэл
«Зургаа дахь хүсэл» — 2016 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:2016 оны кино Ангилал:Уран сайхны кино
Харуул занги
« Харуул занги » — 1986 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Зохиолч Д.Намдагийн “Хярааны хонхорт ”нэрт жүжгийн зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн энэхүү кинонд төрийн түшээ хүн улс эх орон, газар шорооныхоо төлөө чин үнэнчээр хэрхэн зүтгэж байгааг үзүүлжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1986 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Гүйлүгийн Мэрсээ
Гүйлүгийн Мэрсээ ( Гүл Доу Фү; 1894-?) нь Баргын хувьсгалч, Өвөр монголын ардын хувьсгалт намын үүсгэн байгуулагч, удирдагчын нэг, монгол үндэстэн хүн юм.
Намтар
Гүйлүгийн Мэрсээ нь 1894 онд төрсөн бөгөөд Хөлөнбуйрын Солон хошууны дэд дарга Гүйлүгийн хөвүүн юм. Мэрсээгийн хятад нэр нь Гүл Доу Фү. Мэрсээгийн эцэг Гүйлү нь Баргын ард олон дунд “Мэн Гальд” хэмээн алдаршсан нэгэн байсан бөгөөд нутаг орондоо эрдэм боловсрол өндөртэй, эд хөрөнгө арвин, амьдрал хангалуун өрх айл байсан байна. Мэрсээ эрдэм боловсролтой гэр бүлд өсч аливаад сэргэлэн авхаалжтай, цэцэн эрдэм ном сурах дуртай авъяаслаг, ухаалаг хүү байсан ажээ.
Мэрсээ 1914 онд Хар мөрөн мужийн Цицикар хотын нэгдүгээр сургуульд орж нэг жил суралцаад дараа нь 1915 онд Бээжин дэх Орос хэлний дээд сургуульд орж суралцан төгссөн байна. Бээжинд суралцаж байхдаа Есүс христийн түүхийг судалж, шинэ хуучин гэрээтэй танилцaж шүтэх болсон. Сургуулиа төгссөн Мэрсээ нутагтаа буцан ирж, нутаг усныхаа хүүхэд залуучуудыг сурган хүмүүжүүлэх, эрдэм боловсролтой болгох ажилд шамдан орсон байна. Мэрсээ 1919 онд хувиасаа нэг мянган юань, 10 толгой үхэр гарган Солон хошууны Мэхээрт суманд бага сургууль байгуулсан бөгөөд энд сургууль байгуулсан явдлыг ард олон дэмжиж, Хөлөнбуйрын амбаныг шахсанаар уг сургуулийг өргөжүүлэх шийдвэрийг тэднээр гаргуулж Хөлөнбуйрын дунд сургууль болгон захирлаар нь Мэрсээг томилуулжээ. Мэрсээ энэ ажлынхаа хажуугаар христийн шашинтны сургууль байгуулах зорилт тавьж, 3000 юань хүртэл бэлдэж, ард олныг христийн шашинд оруулах бэлтгэл ажлыг явуулан, энэ шашин бол Монгол үндэстнийг аврах шашин мөн хэмээн ухуулж байв. Мөн 1922 онд Зөвлөлт Орос Улсын Эрхүү хотоoс Елена, Соня, Буддарь нарын багш нарыг урин аваачиж Баргын хувьсгалчдад орос хэл заалган, “Хувьсгалын онол”-д суралцуулж байсан байна. Энэхүү Орос хэлний сургуулийг байгуулахад Солон хошууны Буянгэрэл (хятад нэр нь Фү Мин Тай) түүний дүү Хуалин нар мөнгөн туслалцаа үзүүлж байсан байна. Энэ сургуульд 1924 онд суралцаж байсан Хайр найрын таван эмэгтэй Нэгдсэн Монгол улсын үндэсний эрх чөлөөний төлөө хувьсгал хийхээр зориг шулуудан Эрхүү, Москва, Ленинград зэрэг хотуудаар суралцахаар явсан байна. Хөлөнбуйрын оюутны зөвлөл 1923-1924 онуудад БНМАУ-ын МАХН-тай улс төрийн талаар хамтран ажиллах гэрээ байгуулж, тэдний зорилт, ажлын арга барил туршлагыг судлан, зөвлөгөөг нь авч оюутны зөвлөлийн нэрээ “Хөлөн-буйрын залуучуудын нам” болгон өөрчилж, Мэрсээ, Буянгэрэл нарыг даргааар нь сонгосон байна. Энэ үед Мэрсээ нь Монгол улсын Үйлдвэрчний эвлэлийн Төв зөвлөлийн удирдах албан тушаалд сонгогдон ажиллаж байсан ба улмаар ЗХУ-д Монголын ҮЭ-ийн нэрийн өмнөөс төлөөлөгчөөр хүртэл очиж байсан байна.
Мэрсээ нь 1925 онд Өвөр Монголын хувьсгалчидтай холбоо тогтоон Жанчхүү хотноо Өвөр Монголын ардын хувьсгалт намыг байгуулжээ. Энэ үед Мэрсээ нь хятадад Баруун хойд орны хянан шийтгэх түшмэлийн газарт зөвлөхийн албан тушаалд ажиллаж байв.
Гоминдан нам 1926-1927 онуудад коммунистуудтай холбоогоо тасалж, үүний нөлөөгөөр Өвөр Монголын АХН-ыхныг мөрдөн мөшгиж, алан хядаж эхэлжээ. ӨМАХН-ын дотоодод ч бас үзэл бодлын хагарал гарч, намын гишүүн харчин Цэрэндонров Чай Кай Шигийн талд урван орж нөхдөө барьж өгч, өөрөө Гоминданы талаас өндөр шан харамж аваад Тайвань арал руу оргон гарсан байна. Ийнхүү Хөлөнбуйрын Залуучуудын нам төрөлх Солон руугаа дахин буцсан ажээ. Мөн ӨМАХН Жанчхүү хотноо байрлах боломжгүй болсон тул Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотноо шилжин ирж, МАХН-ын шууд удирдлагын дор ӨМАХН-ынхаа үйл ажиллагааг явуулж эхлэсэн байна. Хөлөнбуйрын Залуучуудын нам 1928 оны зун Баргын баруун өмнө хязгаар Монгол улсын хил болох Сүмбэр хэмээх газар нууцаар намын төлөөлөгчдийн их хурлыг хуралдаж, Хөлөнбуйрын автономит эрхийг сэргээх зэвсэгт тэмцэл хийж тусгаар тогтнолоо тунхаглахаар тогтож, Хайлаар хот, Хянганы нуруу, Манжуур хот зэргийн гурван чиглэлээр давшин орохоор шийдвэр гаргав. Мөн оны 7-р сард Мэрсээгийн удирдлагын дор Залуучуудын намынхан Барга зүүн гарын Шулуун хөх хошууны өмнө хязгаарыг хамгаалах цэргийн анги сууж байсан Хандгайт хэмээх газрыг нууцаар шөнө дайран орж эзэлсэн бөгөөд өөрийн найз Буянгэрэлийг цэргийн зөвлөлийн даргаар томилж, Хөлөнбуйрын ардын цэргийг зохион байгуулж, Хандгайтыг цэргийн гол түшиц газраа болгон, халуун рашааныг эзлэн авч, дараа нь гурван замаар давшин орох төлөвлөгөө зохиосон байна.
Төлөвлөсөний дагуу давшилт хийж Дүн Чин төмөр замыг эзлэн авахаар мордон Хайлаарын баруун талаар Өгийнуурын вокзалын орчмоор давшиж төмөр замыг эвдлэн, галт тэргийг дайран эзлэж авсан байна. Тун удалгүй Цагааны өртөөний орчим дайсны их хүчтэй тулгаран тулалдаж анхны ялагдалаа хүлээжээ. Энэ ялагдлаас болж Хайлаар, Хянган, Манжуурыг эзлэх төлөвлөгөө хэрэгжих боломжгүй болсон байна. Мөн Залуучуудын нам Цэрэг дайны үйл ажиллагаа явуулах, Гоминдантай харилцах асуудал дээр дотроо хоёр хуваагдсанаас болж Мэрсээ Буянгэрэл нар ч гэсэн өөр өөрийн байр сууриа хамгаалж салсан байна. Мэрсээ нь Хятадын зүүн хойд орны захиргааныхантай хэлэлцэн тохиролцож, Хөлөнбуйрын амбан яамны дэргэд түр зөвлөгчийн тэнхимийг байгуулж, намынхаа гишүүдийг ажилд авч, засгийн зардал, цэргийн анги байгуулах зорилтыг дэвшүүлсэн зэрэг нь Буянгэрэл нарт таалагдаагүй учир тэд Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар руу явсан байна.
Мэрсээгийн Хятадын зүүн хойд захиргаанд бууж өгсөн явдал бол ард түмний эрх чөлөө тусгаар тогтнолоос урвасан явдал бус байжээ. 1929 онд Хятадын зүүн хойд орны Монгол хошуудын багшийн сургуулийг Мүгдөн хотод байгуулж захирлаар нь Мэрсээг томилов. Энэ сургуульд Горлос, Дархан, Бо Ван, Уухан, Харчин, Монголжин, Зүүн түмэд, Оннигуд, Байран, Хишигтэн зэрэг хошуудаас оюутнууд элссэн бөгөөд манж-гогийн генерал Гүе Вэн Түн, манж-гогийн түшмэд Эрхэмбаяр, Халх, Хянган мужийн дарга Лин Шөнийн хүү Бадрах, Сүхбаатар нарын 20 гаруй хүн анх элсэн орж байжээ. Мэрсээ сургуульдаа хувьсгалын онол, Монгол үндэсний хэл, түүхийг өөрөө голчлон зааж байв. Японы цэргийн эрхтнүүд Хятадын зүүн хойд хэсгийг 1931 онд эзлэн авсаны дараа Мэрсээ нь өөрийн шавь Бадрах, Сүхбаатар нарыг дагуулан ЗХУ-аас орогнол гуйхаар Манжуур руу явжээ.Тэд нарыг ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалах байгууллагынхан Манжуурын өртөөн дээрээс 1931 оны 12-р сард баривчлан мөн сардаа Зөвлөлт Орост хүргэсэн байна. Мэрсээг Монгол улсад үндэсний зэвсэгт бослого хөдөлгөөнд бэлтгэж байсан тагнуул хийсэн гэсэн хэргээр ЗХУ-ын Улс төрийн удирдах ерөнхий газрын коллегийн 1934 оны 3-р сарын 17-ны өдрийн хурлаар буудан алах ял оноосон боловч, уг ялыг өөрчлөн 10 жил хорихоор өөрчилсөн байна. Түүний цаашдын хувь заяа өнөөг болтол тодорхойгүй байгаа юм. Мэрсээд холбогдох хэргийг ЗСБНХУ-ын Дээд зөвлөлийн тэргүүлэгчдийн 1989 оны 1-р сарын 16-ны өдрийн зарлигаар цагаатгасан байна.
Үр нөлөө
Мэрсээг дүрвэн явсаны дараа түүний байгуулсан багшийн сургуулийн төгсөгчид Гүн Лиёод хотод Гоминданы намын эсрэг бослого гаргаж, уг хотыг эзлэн авчээ. Тус бослогын удирдагчид болон оролцогсод цөм залуучууд байсан бөгөөд туршлагагүй, асуудалд гэнэн байдлаар хандсан болон Гоминданы хятадууд цэргийн их хүчээр дайран бослого дарагдсан байна. Бослогыг хятадууд цэргийн хүчээр дарсаны дараа бослогын удирдагч Мэрсээгийн шавь Чин Гүэ Жин гэдэг монгол залуу олзлогдоныг хятадууд амьдаар нь нүдийг нь ухаж, зүрхийг нь сугалж цэргийн тугаа тахисан байна. Ингэж Хөлөнбуйрын сэхээтэн залуучууд харамсалтайгаар ялагдалд хүрчээ. Мэрсээ багшийн Монгол үндэстний төлөө багшийн сургууль байгуулж, олон оюутан сурагчдыг сурган хүмүүжүүлж, хувьсгалын онол, үндэстнээ чөлөөлөх үзэл санаатай болгож ажиллаж байсныг дээрх оюутнуудын бослого нотолж байна. Өвөр Монголын ЗГ-ын дэд ерөнхийлөгчөөр сонгогдон ажиллаж байсан Ха Фүнга бол Мэрсээгийн байгуулсан багшийн сургуулийн анхны төгсөгч юм.
Боловсрал, бүтээл
Мэрсээ бол Нармай Монгол буюу Панмонгол үзлийн томоохон номлогч байсан бөгөөд түүний бичсэн “Шинэ Монгол” хэмээх ном нь Монгол улсыг дэлхий дахинд сурталчилсан анхны англи хэл дээрх ном юм. Мэрсээ нь манж, хятад, монгол, япон, орос, англи зэрэг хэл дээр чөлөөтэй ярьж, бичдэг, хүмүүстэй албан ажлын талаар зөвлөлдөн ярилцаж байхдаа нэг гараараа манж бичгээр, нөгөө гараараа хятад, орос, монгол бичгээр эх нооргийг зохион бичлэг зэргээ хийдэг гайхалтай чадамгай, эрдэмтэн хүн байжээ. Монголын эрх чөлөө тусгаар тогтнол эвлэлдэн нэгдэх талаар онолын шинжтэй олон зохиол бичсэний дотор хамгийн гол сор бүтээл нь “Монголын асуудалд” бүтээл. Мэрсээ нь “Өнөөдөр жинхэнэ эрх чөлөөгөө олж байгаа нь Зөвлөлт, Монголын ард түмэн юм. Одоо Зөвлөлт улсад Ленин багш, Монгол улсад Сүхбаатар, Чойбалсан нар хувьсгалыг удирдаж, ард түмний эрх чөлөөг олгохын төлөө тэмцэж байна. Манай Хөлөнбуйрын ард түмэн 30 жилийн дараа эрх чөлөөгөө олж феодалын дарлал нухлалаас ангижран Монгол улс овогтонтойгоо амьдрах болно” хэмээн ухуулдаг байсан байна.
Ангилал:Хөлөнбуйрын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1894 онд төрсөн Ангилал:20-р зуунд өнгөрсөн
Валентин Штокер
Амжилт
«Базель»
Гадны холбоос
Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Базель багийн тоглогч Ангилал:Херта багийн тоглогч Ангилал:Швейцарчууд Ангилал:1989 онд төрсөн