cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Альберт Эйнштейн
Альберт Эйнштейн (Albert Einstein, герман дуудлага нь Айнштайн, * 1879 оны 3 сарын 14; †1955 оны 4 сарын 18) нь Германы жүүд гаралтай АНУ, Швейцарын хамгийн алдартай онолын физикч эрдэмтэн байв. Зөв дуудлага нь Айнштайн боловч социализмын үед Оросоор дамжуулан хүний нэрийг орос эх сурвалжийг баримтлан бичдэг байснаас ийнхүү олон нийтэд буруу хэвшжээ. Түүний онолын физикт оруулсан хувь нэмэр нь физикийн ертөнцийг асар ихээр өөрчилсөн билээ.
Барбаросса ажиллагаа
Барбаросса ажиллагааны гол зорилго нь Зөвлөлт Холбоот Улсын Европын хэсгийг (Архангельск, Астраханийг холбосон А-А шугам хүртэл) хоромхон хугацаанд эзлэх "цахилгаан мэт" дайны төлөвлөгөө байв. (Гитлерийн гаргасан чиглэлийн англи орчуулгаас дэлгэрэнгүйг үзнэ үү). Гэвч 1941 оны 12-р сар гэхэд Улаан Арми Вермахтын гол хүчийг зогсоож, довтолгоог тогтоож чадсан байна. Гитлер төлөвлөж байсан амжилтандаа хүрч, ялалт байгуулж чадаагүй ч Зөвлөлт Холбоот Улсын нөхцөл байдал хүнд хэвээр байв. Германчуудын төлөвлөгөө нурсан ч Украйн зэрэг ЗХУ-ын эдийн засаг, аж үйлдвэрийн чухал бүсүүдийг эзэлж чаджээ. Эхэн үедээ нэлээн амжилт олсон ч Германчууд Москва орчим хүрээд хүчин нь саарч эхэлсэн бөгөөд ингэснээр дайны явцад эргэлт гарч, Зөвлөлт-Германы фронт баруун тийш шилжиж эхэлсэн билээ.
Альберт Эйнштейн
Түүний судалгааны үндсэн чиглэл болох гол харьцангуйн онол нь орон зай ба цаг хугацааны ойлголтыг үндсээр нь өөрчилсөн юм. Тэрээр 1905 онд гаргасан "Хөдөлж буй биетийн электродинамик" гэсэн гарчигтай ажлынх нь агуулга нь харьцангуйн тусгай онол хэмээн тодорхойлогдсон билээ. Эйнштейн 1916 онд харьцангуйн ерөнхий онолоо нийтлүүлсэн. Мөн тэрээр Квант физикт дорвитой хувь нэмэр оруулсан бөгөөд 1905 онд хэвлүүлж байсан Фото-электроны эффектийн тайлбараараа 1922 оны арван нэгдүгээр сард 1921 оны физикийн Нобелийн шагнал хүртсэн билээ. Түүний онолын ажлууд болон E=mc масс-энергийн тэнцэтгэл нь атомын бөмбөг ба цөмийн энергийн хөгжилд шууд бусаар нөлөөлсөн.Мөн тэрээр Буддиззм үзэл сурталд шинжлэх ухаантай хамгийн ойр хэмээсэн байдаг
Барбаросса ажиллагаа
"Барбаросса" ажиллагаа сүйрсэн нь Гитлерийн ЗХУ-ын нутагт явуулж байсан Ленинградын бүслэлт, Умардын гэрэл ажиллагаа, Сталинградын тулалдаан зэрэг бусад ажиллагаануудаа үргэлжлүүлэх боломжгүй болгосон юм.
Альберт Эйнштейн
Физикийн нээлтүүд
Альберт Эйнштейн нь физикийн шинжлэх ухаанд олон шинэ нээлтүүдийг хийсэн бөгөөд түүний хамгийн гол 5 нээлтийг дурдвал:
Барбаросса ажиллагаа
Барбаросса ажиллагаа нь хүний түүхэнд хамарсан талбай, оролцсон цэргийн хүчээрээ хамгийн том цэргийн ажиллагаануудын нэг нь болсон билээ. Уг ажиллагааны амжилтгүй төгсгөл нь дайны явцыг эргүүлж, Нацист Германы ялагдлыг зөгнөн, Гуравдугаар Райхын уналтыг ойртуулсан юм. Барбаросса ажиллагаа нь дэлхийн хоёрдугаар дайн, түүний зүүн фронтын хувьд чухал байр суурийг эзэлдэг.
Альберт Эйнштейн
Физикийн нээлтүүд
Эдгээр бүх нээлтүүд нь өдгөө нобелийн шагнал хүртэх хэмжээний ажлууд хэмээн үнэлэгдэж буй бөгөөд түүний хамгийн чухал нээлт хэмээн тооцогддог харьцангуйн тусгай ба ерөнхий онолоороо биш харин Гадаад фотоэффектийн хуулиараа 1921 онд Нобелийн шагнал хүртсэн билээ.
Барбаросса ажиллагаа
Эшлэл
! Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн германы зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:1941 оны зөрчилдөөн Барбаросса
Альберт Эйнштейн
Эшлэл
Ангилал:Паневропын холбооны гишүүн Ангилал:20-р зууны одон оронч Ангилал:20-р зууны физикч Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг) Ангилал:Копли медаль шагналтан Ангилал:Тел-Авивын хүндэт иргэн Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Байерны Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн Ангилал:Ростокийн их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Сан Маркосын их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Принстон их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Цюрихийн техникийн дээд сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Цюрихийн техникийн дээд сургуулийн багш Ангилал:Берлиний Хумбольдтын их сургуулийн багш Ангилал:Лайден их сургуулийн багш Ангилал:Нацизмын үед Германы эзэнт гүрнээс дүрвэгч Ангилал:Еврей Ангилал:Вальхалла Ангилал:Берний хүн Ангилал:Цислейтанийн хүн Ангилал:АНУ дахь Германы цагаач Ангилал:АНУ дахь Швейцарын цагаач Ангилал:Германчууд Ангилал:Харьяалалгүй хүн Ангилал:АНУ-ын хүн Ангилал:1879 онд төрсөн Ангилал:1955 онд өнгөрсөн
Минжиддоржийн Ханддорж
Монгол Улсын төрийн нэрт зүтгэлтэн, тусгаар тогтнолын төлөө, Манжийн дарлалын эсрэг тууштай тэмцэгч, Богд хаант Монгол Улсыг үүсгэн байгуулагч гол удирдагчдын нэг, Монголын дипломат албыг үүсгэн байгуулагч нь Эрдэнэ дайчин чин ван Минжиддоржийн Ханддорж юм.
Намтар
Эрдэнэ дайчин чин ван Ханддорж Эрдэнэ чин ван Цэрэндоржийн хүү гүн Минжиддоржийн гэр бүлд 1869 он буюу шарагчин могой жилд төрсөн. Ханддорж ван нь Батмөнх даян хааны отгон хүү Гэрсэнзийн шууд удмын алтан ургийн сурвалжит хүн.
Бага нас
Ханддорж ван бага насаа гол төлөв ордны тансаг амьдралд өнгөрөөжээ. Зуны цагт Минжиддорж гүнгийнх Булган уулын зүүн суга, Ханжаргалантын өвөр гэх мэт үзэсгэлэнт нутгаар зусна. Ханддорж вангийн бага насны амьдралд түүний эх Сосор хатны саруул ухаан, ажилч хичээнгүй чанар асар ихээр нөлөөлжээ. Гүн Минжиддорж тэр үеийн ихэс дээдсийн нэгэн адил Ханддорж ноёнтонд гэрийн багш Данигайг авч 6-7 нас орчимд нь монгол бичиг заалгаж эхэлсэн ба багш нь монгол бичигт гарамгай, манж, төвөд хэлийг сайн мэддэг, төрт ёс, эрх зүй, дорно дахины гүн ухааныг нэлээд гадарладаг, Вангийн хүрээнд номтой нэгэнд тооцогддог томоохон сэхээтний нэг байжээ.
1880 онд түүний эцэг Минжиддорж бие барснаар тэдний гэр бүлд асар их хүнд гарз хохирол учирсан бөгөөд амьдралаа залгуулах хатуу алба түүний нуруун дээр ирсэн.
Өөрийн хүүгээ алдсан Цэрэндорж ван гол найдлагаа ач хүү Ханддорждоо тавих болжээ. Энэ хугацаанд өвөг эцэг нь Ханд ванг Хүрээний амбан сайдын дэргэдэх төрийн албанд сургах дамжаанд суралцуулж, манж, хятад хэлийг сайн сургаж сайжруулсан. Ханд ван 23 настайдаа 1892 онд засаг хошой Чин вангийн 8 дахь үеийг залгамжилсан байна. Тэр үед хошуу захирагч болсон хүн Манж Чин улсын хаанд, биеэ үзүүлэх ёстой байсан бөгөөд Манжийн хааны ордны хатуу дэг жаягийн улмаас Ханд ванг хаантай нүүр учруулаагүй байна. Учир нь вантан цагаан, улаан бурхнаар өвдөөгүй байсан гэдэг. Залуу ноёны өмнө нэг талаар хошуу нутгаа өөд татаж, хамжлагат ардынхаа итгэлийг олох, нөгөө талаар Манж, Хятад, Төвөд, Монголын ихэс дээдсийн ааш аягийг тааруулж, учрыг олж харьцах яггүй асуудал тулгарав. Нэгэнт улс гүрнээрээ харийн эрхшээлд байгаа нөхцөлд юм л бол гэдийн цахлах аргагүй, бас үргэлж толгой гудайж, бөхөлзөх бүр ч хэцүү байжээ.
Тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл
1900 онд Манжийн хаан Чин ванг хүлээж авчээ. Уулзалтаар Бадаргуулт төр хаан “За хө, чиний хошуу баруунаас зүүн тийш, хойноос урагш хүртэл хэдэн газар юм дээ” хэмээн басангуй асуухад Ханддорж ван “Манай Халхад хошуу нутгийнхаа хэмжээг газраар биш өртөөгөөр хэлэлцдэг. Өрнөөс дорно хүртэл 12 өртөө” хэмээн даруухан мөртлөө төв ихэмсгээр хариулсан байна. Үүнийг мэдсэн Цыши хатан “Үнэхээр сэргэлэн залуу” хэмээн манжилсан гэдэг. Чин ван Ханддорж үндэсний ноёд ихсийн эрх ямба хязгаарлагдаж, албат иргэд нь хоосорч байгаад ихэд дургүйцэж байжээ. Ингээд 1890 онд Улиастайн амбан монголчуудад дааж давшгүй алба гувчуур ногдуулж, элдвээр дарлаж буй тухай Жалханз гэгээн, Ялгуулсан хутагт, Дамбийжаа буюу Жа лам нарын хамтаар Бээжинд зарга мэдүүлэхдээ “Хэрэв хэрэг явдал цаашид ийм байвал монголчууд зэвсэг барихаас өөр аргагүйд хүрнэ” хэмээн Чин улсын эрх баригчдад анхааруулжээ. Энэ явдлын дараагаар тэднийг мөшгин мөрдөж, шахаж хавчиж эхэлсэн агаад энэ хэргийг мөрдөхийг Ханд вангийн өвөг эцэг Цэрэндоржид даатгахад тэрбээр уг хэргийн учгийг мэдэж байсан учир аргацаалан хаацайлж, тэднийг цаазлахгүй байхыг Бээжингээс хүсэж байсан.
Бээжин хотод 1903 онд Ханддорж ван Халхын ноёдын түр жасаанд ээлж тааран очиж, төрийн хэрэг хэлэлцэхэд оролцсон нь Манжийн хааны бодлогын цаад санааг илүү сайн таньж мэдэх бололцоог олгожээ. Манжийн төр Ханд ванд ямба хэргэм, цалин пүнлүү шагнал чамгүй хүртээж, олон арван зэрэг нэмж, тэмдэглэж байсан боловч “Буруу элэгтэн” хэмээн хардаж мөшгөн тандахаа ч хойш тавиагүй байна. Ханддоржийг өвөг эцэг шиг нь дээгүүрхэн албан тушаалд тавихаас аль болохоор болгоомжилж, ойр зуурхан “аргамжилж” алхах гишгэх бүрийг нь ажин тагнаж байв. Бээжингийн эрх баригчид Ханддорж вангийн цаад санааг мэдэж итгэл муутай хүмүүсийн дансанд оруулсан байсан. Английн түрэмгийллээс зугтсан ХIII Далай лам Түвдэнжамц 1904 оны Х сард ойр дотно шадар нөхдийнхөө хамтаар Хүрээнд ирсэн. Далай лам Буриадын хамба лам Агваан Доржжив Лхарамбыг даган Оросын цагаан хааны нөмөр нөөлөгт хоргодох санаатайгаар Монголд ирсэн. Манж Чин улсын Засгийн газар түүнийг сүйд болон хүлээж авахгүй байхыг Их хүрээний манж, төвөд, монгол эрх баригчдад чандлан тушаасан хэдий ч Далай ламыг сүсэглэн биширсэн олны давлагааг хэн ч хориглож чадсангүй. Тэр бүү хэл Өвөр Байгал, Астраханиас хүртэл шарын шашинтан монголчууд цуван ирж мөргөжээ. Хол ойрын сүсэгтэн олноос өргөл барьц авсаар Далай лам ихээхэн хөлжиж бэлжсэн гэдэг. Далай ламын нэр хүнд Богд Жавзандамбын нэр хүндэд нөлөөлөн түүнийг дарж эхэлсэн учир Богдын талынхан Далай ламыг хавчиж эхэлсэн нь түүнд хэцүү байсан бөгөөд тэрбээр Чин ван Ханддоржийн багш Дандар аграмбын урилгаар Вангийн хүрээнд анир чимээгүй өвөлжжээ.
Далай лам Вангийн хүрээнд өвөлжихдөө Ханддорж вантай байнга уулзаж, санаа бодлоо солилцож байсны дотор “Монгол улс Цагаан хаант Орос улстай хил залгасан учир хорвоогийн бусад гүрнүүдтэй холбоо тогтоож болмоор юм байна” гэсэн байдаг. Далай лам нь Ханд чин вангийн багш Дандар аграмбатай ном хаялцаж түүнд ялагдсанаа хүлээн зөвшөөрч шавь барилцсан байна. Үүнд дургүйлхсэн шадарлаж явсан лам нар нь Далай ламд хатуу үг хэлж, хүндээ хөнгөнөөс өгч, хөдөөний хийдийн ламд шавь орлоо хэмээн зэмлэсэнд үүнийг няцаах зорилгоор өөрийг нь дагаж ирсэн номч хамба зэрэг нэлээд номтой гэвш нараа Дандар аграмбатай ном хаялцуулахад аграмбыг дийлэх лам гараагүй бөгөөд ингэснээр тэдний хэл ам дарагджээ. Далай лам Монголд ирсэн, ялангуяа вангийн хүрээнд хэдэн сар саатсан нь цэвэр шашин номын бус, улс төрийн, тухайлбал Монголоор дамжин Хаант Оростой холбоо барихын хамт Монголын ихэс дээдэс, лам нартай Манжаас тусгаарлах асуудлаар санал солилцох, цаашид хүч хамтатгах холын бодолтой байсан ажээ. Манж Чин улс Монголд “Шинэ засгийн бодлого”оо хүчлэн дэлгэрүүлж эхлэв. Иймд Чин ван Ханддоржийн Манж-Хятадын дарлалаас ангижрах гэсэн улс төрийн үйл ажиллагаа улам идэвхэжжээ. Энэ үед Далай ламыг даган одсон хүүг нь Манж Чин улс зэрлэгээр цаазалсанд Ханд ванд хорсон зэвүүцэж, “Монхор хүүгээсээ хагацах хэцүү ч Монголоосоо хагацаагүй цагт болно..., Жанчхүүгийн даваанаас нааш хятад шаахайн мөр бүү гарга...” хэмээх алдарт үгээ хэлж, улс орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө эргэж буцалтгүй эрслэн тэмцжээ.
Манж Чин улс “Шинэ засгийн бодлого” гэгчээ хэрэгжүүлэхийн тулд Монголын олон хошуудаас судалгаа шаардаж, 18 үзүүлэлтээр орон нутгийн байгалийн баялгийн мэдээ гаргуулахаар шахахад Дайчин вангийн хошуу ихэнх асуултад нь “байхгүй” хэмээн хариулсан. Тус хошууны эрх баригчид 1907 онд энэ судалгааг шалгахаар зарлигаар зарагдсан манж, монгол түшмэдэд өртөө унаа нийлүүлэхээс татгалзаж, Хүрээний амбан сайдын яаманд тамгагүй цагаан бичиг хүргүүлж уг албыг тасалдуулсан байдаг. Улмаар 1909 оны сүүлчээр Халхын бүх аймаг, хошуудаас дахин 18 зүйлийн чухал судалгааг хугацаа тогтож гаргуулахад Ханддорж чин вангийн тэргүүтэй Түшээт хан аймгийн 5 хошуу тогтоосон хугацаанд гаргаж өгөлгүй цааргалж байжээ. Энэ бүхэн нэг талаар Манж Чин улсын “Шинэ засгийн бодлого”-ыг монгол түмэн эсэргүүцэж, эх нутгаа онгон байдлаар нь хадгалахыг эрмэлзэж, нөгөө талаар Ханд ван нарын дэвшилтэт үзэлтнүүдийн Манж-Хятадыг эсэргүүцсэн улс төрийн үйл ажиллагааны цар хүрээ өсөж байсны нотолгоо юм.
Богд хаант Монгол улсыг байгуулах үйлс
Эв санаагаа нэгтгэн Монгол улсаа тусгаар тогтнуулах үйлсэд хүч хавсран тэмцэхийн чухлыг нэн тэргүүнд ойлгосон Ханд ван хамгийн түрүүнд Сайн ноён хан Төгс-Очирын Намнансүрэнд хандаж үндэсний тусгаар тогтнолын гол төлөвлөгөөгөө боловсруулсан билээ. Ханддорж чин ван, Сайн ноён хан 2 нийт монгол туургатан, ялангуяа сүсэгтэн олны дунд үлэмж нэр нөлөөтэй Богд гэгээнийг үндэсний эрх чөлөөний тэмцэлд татан оролцуулах бодлого баримталж, түүнийг Манж Чин улсын төрд үйлчлэхээс аль болохоор хөндийрүүлэх оролдлого хийж байв. Энэ нь ч Богд гэгээний өөрийнхөө байр суурийг бататгах гэсэн сонирхол эрмэлзэлтэй давхацжээ. Ийнхүү туурга тусгаар Монгол улс байгуулах талаар тэдний санаа бодол нийлэн нэгдсэн байна.
Монгол улсаа дахин сэргэн мандуулахын төлөөх энэ их үйл хэргийг зохион байгуулахад Сайн ноён хан, Чин ван, Да лам Цэрэнчимэд нарын гурван эрхэм зонхилох үүрэг гүйцэтгэжээ. Манжийн эрх баригчид Ханддорж ванг өөртөө татаж, өөрсдийн бодлоо хэрэгжүүлэх бодлогоо явцтай болгох оролдлогоо хүчтэй хийж эхэлжээ. 1910 онд Сандо амбаны байгуулж, уг газрын хэрэг хамт шийдвэрлэх түшмэлээр Ханддорж ванг тавьсан. Түүнчлэн Газар хагалбарлах ерөнхий хорооны захирах түшмэлээр хавсарган томилсон байна. Гэтэл Ханддорж ван энэ бүхэнд авталгүй харин ч тохоон томилсон албан тушаалыг нь урвуулан ашигласан ажээ. Баргын Манлайбаатар Дамдинсүрэнтэй 1908 онд дотно танилцаж, Монголынхоо ирээдүйн тухай ярилцаж хүчээ нэгтгэн хөдлөх тухай тохиролцжээ. 1911 оны VII сард Халхын 4 аймгийн хан, ноёд, ихэс дээдэс, хутагт хувилгаад бүгд Эрдэнэшанзудбын яаманд цугларан цаашид хэрхэхээ зөвлөлдсөн байна. Үүний дараа дахин Богд ууланд цугларан зөвлөлдөж хаант Орос улсаас тусламж гуйх нь зүйтэй хэмээн тохиролцон Ханддорж чин ван, Да лам Цэрэнчимэд, Өвөр Монголын эрдэмтэн Хайсан гүн нарыг томилон одуулахаар зөвшилцжээ. Ийнхүү монгол эх орончид мөрдөн мөшгигдөж, нуугдаж зугтах мэт аргаар явсаар 1911 оны VIII сарын 15-нд Оросын нийслэл Санкт-Петербургт хүрэлцэн очсон байна. Хэдийгээр хүндрэл тохиолдож байсан ч Оросын Сайд нарын зөвлөлийн дарга Пётр Столыпинд Богд гэгээн, Түшээт хан Дашням, Сайн ноён хан Намнансүрэн, Засагт хан Содномравдан, Сэцэн хан Навааннэрэн нарын гарын үсэглэсэн 21 зүйлт тусламж хүссэн бичгийг гардуулан өгч чаджээ. Оросын Засгийн газар Монголыг сонирхож байсан хэдий ч Японтай байгуулсан нөлөөллийн бүсийн тухай нууц хэлэлцээгээ баримтлан цааргалсан хариу өгсөн тул Ханддорж ван нар аргагүйдэн нутгийн зүг жолоо эргүүлсэн байна. Нуугдан, зугтаж байж Нийслэл хүрээнд тэднийг буцаж ирэхэд Хятадад гарсан хувьсгал манжийн ноёрхлыг эцэс болгосон байжээ. Энэ үед Жавзандамба хутагт “... Ер аливаа юманд цаг хэмжээ огт үгүй. Манж, Хятадын ийнхүү байдал цөм цаг болсны тул билээ. Харин одоо Монгол овгийн олон аймаг бүгдээр нийлж, өөртөө улс болон тогтох... цаг болсон. Бүгдээр нэгэн сэтгэл хамт хүчин гаргаж, чармайн зүтгэхэд харгалзмуй” хэмээн лүндэн буулгасан хийгээд энэхүү лүндэнг хэрэгжүүлэхээр Монголын ихэс ноёд яаравчлан орсон.
Монгол төрийн тусгаар тогтнолыг сэргээн тогтоох зорилго бүхий “Халхын хүрээний бүгд хэргийг түр эрхлэн шийтгэх газар”-ыг байгуулсан нь үндсэндээ Түр засгийн газрын үүргийг гүйцэтгэж, Манжийн засаг захиргааг түлхэн унагаах, улс үндсээ сэргээн мандуулахаар завдаж буй олон овог, аймаг бүхий монголчуудад сонсгон дуулгах, уриалан дуудах зорилгыг агуулж байв. Уг түр “Засгийн газрын” зөвлөн шийтгэх түшмэлээр Ханддорж ванг томилсон байна. Тус байгууллага Ар Монголын дөрвөн аймгаас нэжгээд мянган цэрэг дайчлах тушаал гаргасан хийгээд шийдвэр гарснаас 1, 2 хоноход хүрээ орчмын хошуудаас 500 гаруй цэрэг цугларсан гэдэг. Ийнхүү Манж Чин улсын захиргааны эсрэг зэвсэгт бослого эхлэх бэлтгэл хангагджээ. Монголын удирдагчид Сандо амбанд “Чиний бие эхлэн, манж хятад түшмэд 3 хоногийн дотор Монголын хязгаараас гартугай. Зөрчвөл цэргийн хүчин хэрэглэн уул нутагт чинь хүргэнэ” гэж тулган шаардсаны дагуу энэ хувьсгал цус асгаруулахгүйгээр хэдхэн цагийн дотор болж, Сандо амбан Оросын консулын газар хэд хоног хорогдоод нутгийн зүг арга буюу зайлан оджээ. Монгол орон төдийгүй дэлхий дахины анхаарал татсан эл үйл явдлын дараа улс орны бүх эрх мэдэл Түр засгийн газарт шилжиж, шинэ тулгар Монгол төрийн суурь тавигдахад бэлэн болов. Цагаагчин гахай жилийн өвлийн дунд сарын шинийн есөн буюу 1911 оны XII сарын 29-ны өдөр Монгол улс түүхийн шаштиртаа нэгэн шинэ хуудсыг нээж, Олноо өргөгдсөн Монгол улс байгуулсныг тунхаглаж, Богдыг Монгол улсын наран гэрэлт түмэн наст Богд эзэн, Цагаан Дарийг улсын эх дагина хэмээн өргөмжилснийг зарлажээ. Энэ өдөр Богд хааны зарлигаар Монгол улсын Засгийн газрыг 5 яамтайгаар байгуулж, улс орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэж, амь биеэ огоорон зүтгэгчдийг төрийн өндөр албан тушаалд тохоон томилсны дотор Эрдэнэ дайчин Чин ван Ханддоржийг ханы ямба эдлүүлэхээр зарлигдаж Шадар сайд, бүгд захирах сайд, гадаад хэргийг эрхлэн шийтгэгч яамны тэргүүн сайдаар томилээ.
Богд хаант Монгол улсыг бусдаар зөвшөөрүүлэхийн төлөө тэмцэл
Монгол улс, улс шиг байхын тулд гадаад олон улс гүрэнд эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо хүлээн зөвшөөрүүлэх нь юу юунаас илүү эрхэм чухал хэмээн үзэж харь улс гүрнүүдтэй харилцаа тогтоох асуудлыг эрчимтэй хөөцөлдөх болов. Чин ван Ханддорж шинэ тутам байгуулагдсан төрд хан, хутагтууд давамгайлсан маягийн засаглалд дургүй байсан бөгөөд тэр тусмаа Сайд нарын зөвлөлийн үүрэг гүйцэтгэх шинжтэй Дотоод явдлын яамны үйл ажиллагааг тэр бүр ойшоодоггүй байжээ. Иймд 1912 оны V сард бүгд ерөнхийлөн захирах яамыг байгуулж Ерөнхий сайдаар Намнансүрэнг томилсон нь түүний сэтгэлд ихээхэн нийцжээ. Ханддоржийн тэргүүлсэн Гадаад явдлын яам Монгол улс тусгаар улс болсон тухайгаа юуны өмнө Манж чин улсад 1911онд, Хаант Орос, Франц, Их Британи, Герман, АНУ, Бельги, Япон, Дани, Нидерланд, Австри зэрэг улсад 1912 онд албан ёсоор мэдэгдээд “Гэрээ байгуулан худалдаа нэвтрүүлж, найрамдлыг зузаатгана уу?" хэмээн тодорхой санал дэвшүүлсэн байна. Ханддорж юуны өмнө хойд хөрш Орос улстай ойртон нөхөрлөхийг эрхэмлэх нь шинэ тусгаар Монгол улсын тусгаар тогтнолыг бэхжүүлэхэд ач холбогдолтой хэмээн үзэж байв. Орос-Монголын гэрээнд тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрүүлэх талаар дараагийн шатны арга хэмжээ, алхам хийх зорилгоор Монголын Засгийн газар Ханддоржоор толгойлуулсан бүрэн эрхт төлөөлөгчөө Орос улсад илгээхээр шийдвэрлэснээр 1912 оны өвлийн дунд сарын 14-нд төлөөлөгчид мордож, өвлийн адаг сарын шинийн 4-нд Санкт-Петербургт очсон байна.
Богд хаант Монгол улсын Засгийн газрын бүрэн эрхт төлөөлөгчид эхлээд хаант Орос улсад Гадаад хэргийн сайд Сазанов, Ерөнхий сайд Коковцев, Худалдааны сайд Тимашев нарын албаны хүмүүстэй удаа дараалан уулзаж, хэрэг зоригоо танилцуулжээ. Өвлийн сүүл сарын 17-нд Оросын эзэн хаан II Николай тэднийг хүлээн авч уулзсан байна. Эзэн хаан Монголын төлөөлөгчдийг хүлээн аваад Оросын Засгийн газрын түшмэд ажил хэргийн явцыг мэдээлж байгаа тухай хэлээд, цэрэг сургах багш өгөх болсноо хэлж, буу зэвсгийн хувьд гадаад хэргийн яамтайгаа ярилцаж байж болно хэмээжээ. Ханддорж ван эзэн хаанд бараалхсаныхаа дараа Оросын цэргийн яамны сайд Сухомлинов, жанжин штабын дарга генерал Зелинский нартай уулзаж, цэрэг зэвсгийн тусламжийн тухай асуудлыг яаралтай шийдэж өгөхийг хичээнгүйлэн хүссэн байна. Эцэст нь Ханддорж нарын зорьсон хэргийн зарим нь бүтэж Хаант Оросын Засгийн газар 2 сая рублийн зээллэг өгсөн ба зэр зэвсгийн тусламж дараа өгөхийг зөвшөөрчээ. Харин их буу 32, пулёмёт 65, винтов 10000-ыг даруй авах хүсэлтийг Оросын тал хүлээн авсангүй. Ханддоржийн Англи, Франц зэрэг орнуудад зорчих гэсэн санаархал Оросын явуулгаар тасалдав. Тэр ч байтугай Петербургт байгаа олон улсын элчин сайд нартай уулзуулахгүй байх талаар Оросын Гадаад хэргийн яам зохих арга хэмжээ авсан. Гэсэн хэдий ч энэ ажил хэргийн айлчлал хойд хөрш Хаант Орос улстай эдийн засгийн талаарх харилцаагаа цаашид өргөтгөхөд томоохон түлхэц үзүүлжээ. Орос оронд хоёр дахь удаа очсон нь Ханддоржийг улс төрийн зүтгэлтний нь хувьд улам ухааруулж, хоёр их гүрний дунд оршиж буй бага буурай орон тун ухаалаг, нарийн, давхар тооцсон бодлого явуулж байж сая бие даан оршин тогтнох болно хэмээсэн дүгнэлтэд хүргэжээ. Монгол улсын тусгаар тогтнолыг зөвшөөрүүлэхийн төлөө Ханддоржийн дипломат шугамаар тэмцэж буй тэмцэл нь ид өрнөж байсан үед Монголын талаарх асуудлаар Орос-Хятадын хэлэлцээр 1912 оны Х сараас 1913 оны Х сар хүртэл үргэлжилж, Монголын тусгаар тогтнолыг эвдэн бусниулах чиглэл бүхий тунхаглал гаргасан нь монголчуудын дургүйг ихэд хүргэв. Хэдий тийм боловч Ханддорж Оросын тусламжтайгаар улс орноо өсгөн өндийлгөх талаар зарим тодорхой алхмуудыг хийсээр байсан билээ. Үүний жишээ бол Хашигачаас Ховд хүртэлх цахилгаан холбооны шугам тавиулах хэлэлцээр, цэргийн сургагч авах зэрэг хэлэлцээрийг амжилттай хийсэн байна. Ханддорж хоёр хөрш орныхоо дипломатуудтай “чадварлаг тоглолт” хийсээр байсны хүчинд Монголын тусгаар тогтнолыг тодорхой хэмжээгээр хадгалсаар байв.
1912 оны 3-р сард Шадар сайд Намнансүрэнгийн шийдвэрээр Гадаад явдлын яамны дэргэд 47 хүүхэдтэй бага сургууль байгуулсанд Ханддорж Вангийн оролцоо их байв. Мөн 1914 онд орос хэл бичиг сурах сургууль байгуулахыг Ханддорж ван санаачилсан байна. Үүнээс гадна ардын уламжлалт анагаах ухаанаас гадна европ эмнэлгийн ололтыг Монгол оронд нэвтрүүлэх нь зайлшгүй чухал хэмээн үзэж тодорхой алхмууд хийж байв.
Хиагтын хэлэлцээр, бусдад хорлогдсон нь
Чин ван Ханддорж Гадаад яамны тэргүүн сайдын хувьд 1913 оны Бээжингийн тунхаглалын дагуу Орос, Хятад, Монгол улсын 3 этгээдийн хэлэлцээрт бэлтгэн Богд хаантай зөвшилцсөний үндсэн дээр хэлэлцээрт оролцох төлөөлөгчдийн тэргүүнээр Дотоод явдлын яамны сайд Билэгт гүн, Да лам Дашжавыг томилж, бүрэлдэхүүнд нь Баргын Манлайбаатар Ж.Дамдинсүрэн нарыг оруулжээ. Ханддорж, Намнансүрэн нар Да лам Дашжав, Манлайбаатар нарыг шууд дээрээс нь удирдаж, бүх мэдээлэл, удирдамжаар хангаж байсан бөгөөд Оросын ерөнхий консул, төрийн зөвлөх А.Миллер, Хятадаас Мексикт сууж байсан элчин сайд Чен Лу нарыг хааш нь ч гаргахгүй олон улсын болон дипломат эрх зүйн чанга бодлого баримтлан ажиллаж байсан нь Хятад, Оросын талд таалагдаагүй юм. Миллер, Чен Лу нар бол асар их туршлагатай дипломатчид хэдий ч Дашжав, Дамдинсүрэн нарыг эрх зүйн мэдлийн хувьд давж гарахгүйдээ цухалдаж, Богдын Засгийн газарт “Дашжав төрийн хэрэг мэддэггүй, Дамдинсүрэн дэндүү зөрүүд муйхар” хэмээн гомдол бичиж, тэднийг татан авч оронд нь нэр заан Ширнэндамдин, Б.Цэрэндорж, Чагдаржав нарыг өгөхийг хүсч байлаа. Хашир сууж, хал үзсэн сайд Ханддорж, Дашжав, Дамдинсүрэн нарыг солихгүй байх бодлого барьсан нь Хятадын талыг баримтлагч ихэс ноёд, хутагт лам нарт таалагдаагүй учир Ханд ванг улс төрийн тавцангаас зайлуулах арга сүвэгчилж эхэлсэн байна. Нэг удаа Богд хааны дайллагад хоёр удаа зарлан байж Ханд ванг очуулжээ. Дайллага дээр нэлээд халамцсан Ханд ванд нэгэн хаш аягатай архи Эх дагина барьсан нь сэжигтэй санагдсан тул зориуд алдаж асгасан байна. Зарим ноёд Богд эзний хишгийг мөрөөрөө хүртэж чадахгүй асгаж цутгалаа хэмээн агсам тавих янзтай болохоор нь Вантан тэндээс шууд гарч мориндоо мордон давхин оджээ. Хиа нар нь түүнийг гүйцсэнгүй тул шууд вантны гэрт иртэл ван байсангүй. Ийнхүү вантны эрэлд гарахад түүнийг Дунд голын мөсөн дээр тархин дундуур нь ташуураар бяц цохин алсан байсан. Түүнийг алагдсаны дараа 3 этгээдийн хэлэлцээрт орж байсан төлөөлөгчдийг Орос, Хятадын талын хүссэн хүмүүсээр сольж, гэрээний агуулга өөрчлөгдөн байгуулсан Хиагтын гэрээ нь Монголын тусгаар тогтнолд ашиггүйгээр харамсалтайгаар эргэж байсан. Гэсэн хэдий ч Монгол төрийн оршин тогтнох, хөгжин мандах үйл хэргийн төлөө амь бие, залуу нас, бүх амьдралаа зориулсан төр, нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Эрдэнэ дайчин Чин ван Минжиддоржийн Ханддоржийн байгуулсан гавьяаны үр дүнд тусгаар тогтносон Монгол Улс оршин тогтнож байгаа түүхтэй билээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Алтан ураг Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын гадаад хэргийн сайд Ангилал:Монголын төрийн зүтгэлтэн Ангилал:Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч Ангилал:Монголын сурвалжит язгууртан Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1869 онд төрсөн Ангилал:1915 онд өнгөрсөн
Эва Клобуковска
Эва Янина Клобуковска (Ewa Janina Kłobukowska, 1946 оны 10 сарын 1-нд төрсөн) нь Польшийн ойрын зайн гүйгч юм. Тэрээр 1964 оны Токиогийн олимпын эмэгтэйчүүдийн 4x100 метрийн буухиа уралдаанаас алт, 100 метрийн гүйлтийн төрлөөс хүрэл медаль хүртжээ.
Мөн 1966 оны Европын АШТ Будапешт хотод зохиогдоход 100 метр, 4x100 м-ийн буухиад алт, 200 метрийн зайд мөнгөн медаль хүртжээ.
Харамсалтай нь Эва хүйсийн шалгалтад унасан анхны олимпын тамирчин болж түүхэнд үлджээ. 1967 онд хромосомын тестээр "нэг хромосом хэт олон байна" гэсэн дүн гарч, тэмцээн уралдаанд орох эрхээ хасуулжээ. Гэхдээ түүнд хромосомын яг ямар гажиг илэрсэн талаарх мэдээлэл дэлгэгдээгүй юм. Хожим Эва жирэмсэн болж, хүү төрүүлсэн гэсэн мэдээ бий.
Хот
thumb|alt=Shanghai|[[Шанхай бол хамгийн их хүнтэй хот]] thumb|alt=from shinjuku|[[Токио|Өргөн Токио бол хотуудын бөөгнөрлийн хамгийн том нь юм]] thumb|alt=from shinjuku|[[Лодзь, Польш, аж үйлдвэр, шинжлэх ухааны төв]] thumb|[[Тампере, Финланд]] Хот (Монгол:Хота, Буриад: Хото, Халимаг: Балһсн; Самгарди: कोट्ट Котта "бэхлэлт"; Англи: City) нь хүн олноор хуран цугларч, барилга байшин цогцлоон суурьшсан томоохон хэмжээний суурин газар юм. Хүн ам ихтэй суурин газрыг ерөнхийд нь гацаа, тосгоноос ялган хот хэмээх боловч захирах, хууль зүйн тусгай эрх, түүхэн тохиолдлуудаас хамааран хот хэмээгдэж болдог.
Хот нь дэд бүтэц, ус дамжуулах тогтолцоо, газар ашиглалт, барилга байгууламж, тээвэр хөгжсөн байхыг шаарддаг.
Олон хүн амтай, орчин тойрны хотоос гаднах нутгыг хамтатгасан, засаг захиргааны адармаатай бүтэцтэй болсон хотыг Их хот гэх бөгөөд хаяагаа тэлэн өргөжиж, өөрөөсөө жижиг хотуудтай нийлсэн (хотуудын бөөгнөрөл) хотожсон нутгийн төв бол Өргөн хот хэмээнэ.
Эшлэл
Ангилал:Суурьшлын хэлбэр Ангилал:Хотын тохижуулалт Ангилал:Засаг захиргааны нэгж
Коктейль
thumb|200px|Коктейль
Коктейль (Cocktail) нь суурь болох архинд өөр төрлийн архи, эсвэл жимсний шүүс зэргийг хольж хийдэг спиртийн төрлийн ундаа (Гэхдээ спиртгүй коктейль ч байдаг) юм. Холимог архи ч гэж хэлж болно.
Суурь болох архи нь виски, брэнди, жин, цагаан архи, ром, текилла зэрэг спиртийн хувь өндөртэй архийг хэрэглэх нь элбэг. Орчин үед ликёр мөн ихээр ашиглагдах болсон.
Түүх
Холимог архины түүх нь Эртний Египет, Эртний Ром, Тан улсын үеэс улбаатай.
Эрт цагт шар айраг, виног дангаар нь уухад амт муутай байдаг байсан тул зөгийн бал, дал модны жимсний шүүс зэргийг хольж, эсвэл далайн усаар шингэлж уудаг байв.
Мөн дундад зууны Европт өвөл виног халааж уух болсон байна. 17-р зуунд Энэтхэгт бий болсон панч хэмээх ундаа тэр дороо Европт тархсан байна. Коктейль гэдэг үг 1750-аад оноос хэрэглэгдэх болсон.
Түүнээс хойш холимог архи буюу коктейль баарны цэсэнд багтах болж, мөсний машин зохион бүтээгдсэн 1875 оноос хойш жилийн турш мөс хялбар олдох болсон учраас хүйтэн ундаа гэдэг утгаараа коктейль дэлгэрсэн ажээ.
Харри Поттэр ба Галт хундага
Харри Поттер ба Галт цом (Harry Potter and the Goblet of Fire) нь Британийн зохиолч Ж. К. Роулингийн бичсэн Харри Поттерийн адал явдлуудын талаар өгүүлэх ном. Тус ном нь Харри Поттер цувралын дөрөв дахь ном бөгөөд 2000 оны 7 сарын 8-нд гарсан юм. Энэ зохиолд Харригийн 14 насны үеийн адал явдлууд гарна. Уг номыг монгол хэлээр Н.Энхнаран орчуулжээ." Хогвартс сургуульд Гурван шидтэний тэмцээн зохиогдоно. Тэмцээнд зөвхөн арван долоогоос дээш насны сурагч орохыг зөвшөөрдөг. Гэвч Харри тэмцээнд ялалт байгуулах юм сан хэмээн мөрөөдсөөр. Гэвч удалгүй Хэллоуины баяраар Галт цом сонголт хийх үед шидэт цом өөрийг нь сонгосныг мэдээд Харри гайхан алмайрана. Тэрээр үхэлд хүргэж болохуйц аюултай даалгаваруудтай нүүр тулгарч луунууд болон хар шидтэний эсрэг тэмцэх хэдий ч хамгийн сайн найзууд болох Рон, Хермиони хоёрын тусламжтай амьд үлдэх боломжтой ажээ." Энэ зохиол нь 37 бүлэгтэй.
Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол Ангилал:Их Британийн утга зохиол Ангилал:Зөгнөлт зохиол Галт хундага Ангилал:Жоанна Роулингийн бүтээл Ангилал:Роман
Момент
Классик механикт, импульс нь биеийн масс, ба хурдны үржвэрээр илэрхийлэгддэг вектор хэмжигдэхүүн юм. Импульсыг P гэж тэмдэглэнэ.
Ангилал:Механик
EXA studio
EXA studio — ЭХА Энтертайнмент ХХК нь арав гаруй жил байгууллагын захиалгат видео, реклам, клип, захиалгат нэвтрүүлэг, баримтат кино, хэд хэдэн уран сайхны кино зэргийг хийж гүйцэтгэж ирсэн мэргэжлийн баг хамт олноор багаа бүрдүүлж, 2017 онд нэрээ шинэчлэн байгуулсан компани юм.
Үйлчилгээний төрөл
Зураг авалт:
Дүрс билэг:
Бүтээгдэхүүн:
Да лам Цэрэнчимэд
Гомбын Цэрэнчимэд (1872 онд Их шавьд төрж, 1914 оны тавдугаар сарын 7-нд нас барсан) нь Монгол Улсын төрийн нэрт зүтгэлтэн, тусгаар тогтнолын төлөө, Манжийн дарлалын эсрэг тууштай тэмцэгч, Богд Хаант Монгол Улсыг үүсгэн байгуулагч гол удирдагчдын нэг, Монгол улсын шадар сайд, бүгд захирах сайд, Дотоод Яамны хэргийг Бүгд Захиран Шийтгэгч яамны тэргүүн сайд Да лам Гомбын Цэрэнчимэд юм.
Намтар
Тэрээр Түшээт хан аймгийн Зоригт вангийн хошууны нутагт (одоогийн Төв аймгийн Лүн сум) эгэл ард “Цоохор” хэмээх Гомбын гэрт XV жарны хар бичин жил буюу 1872 онд мэндэлжээ.
10 нас хүрээд Их Хүрээнд шавилан сууж, Хүрээний номтой гэвш нарын тоонд багтах болжээ. Бурхны номд сүсэглэн суралцаж, төвд, манж хэлийг эзэмшчээ. Удалгүй Эрдэнэ шанзудбын яамны бичээч, ахлах бичээчээр дэвшин ажилласан байна. Энэ үеэр "Хүн бүхэн чин сүжгээр залбиран үйлдэхтүн" ном бичэж шашны дээдсийн анхаарлыг татсан байдаг.
Да лам Гомбын Цэрэнчимэд Монголын засгийн газрын анхны тэргүүн (1911-12). Эрдэнэ шанзудбын яамны бичээчээс Их Хүрээний шанзудба болтлоо дэвшсэн. Тэрээр Манжаас тусгаарлаж төр улсаа сэргээн мандуулах хэрэгт эхнээс нь идэвхийлэн зүтгэж явж байсан. Да лам Цэрэнчимэд Чин ван Ханддорж нар санаачилан 1911 оны 7 дугаар сард Богд гэгээнд бат оршил өргөхөөр ирсэн Халхын дөрвөн аймгийн хан, чуулганы дарга, жанжин, хутагт хувилгаан зэрэг ихэс дээдсийг Богд уулын Нүхтэд цуглуулан, Манжаас тусгаарлах хэргийг хэлэлцүүлэн дэвшүүлжээ. Чингээд эл хэрэгт Хаант Орос Улсаас тусламж гуйхаар Чин ван Ханддорж, Да лам Цэрэнчимэд, өвөрлөгч түшмэл Баянтөмөрийн Хайсан нарыг итгэмжлэн зарж байжээ.
1912 оны Орос-Монголын хэлэлцээрийн үеэр эсэргүүцэл илэрхийлж, нармай Монгол Улсыг хүлээн зөвшөөрөхгүй бол хэлэлцээрийг таслана хэмээн мэдэгдэж байсан. Үүний улмаас хэлэлцээнд Монголын талыг толгойлохоо больж сайн ноён Намнансүрэн тэргүүлэхэд хүрчээ. Тэр Монголын тусгаар тогтнолын баталгаа зөвхөн Оростой холбоо тогтоосноор хангагдахгүй, харин бусад хүчирхэг улсуудаар хүлээн зөвшөөрүүлэх нь чухал гэж үздэг байсан тул 1913 онд бинт ван Гончигсүрэний хамт Япон той харилцаа тогтоохоор Хайлаарт очиж, Оросын явуулгаар мухардаад буцаж ирж байжээ.
1912 оны дунд үеэс засгийн эрх, цаашдын улс төрийн бодлогын улмаас хар ноёдтой илтэд зөрчилдөх болсон бөгөөд тэд түүний хамтран зүтгэгч Б.Хайсанг баривчлан хорих зэргээр улс төрийн нөлөөг хязгаарлахыг оролдож байсан. Үүнд түүний язгуур гарал үүсэл, хувийн зан чанар дөнгө болж байв. Энэ бүхний эцэст 1914 онд түүнийг баруун хязгаарыг тохинуулах сайдаар томилж Нийслэл Хүрээнээс холдуулсан бөгөөд замдаа 5-р сарын 7-нд сэжиг бүхий байдлаар нас барсан гэдэг.
Эдуардо Варгас
Эдуардо Хесус Варгас Рохас (Eduardo Jesús Vargas Rojas; 1989 оны арваннэгдүгээр сарын 20-нд Сантьяго хотод төрсөн) — Чилийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Куинз Парк Рейнжерс» болон Чилийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
Италийн Сери А-гийн «Наполи» Варгасийг Чилийн аварга «Универсидад де Чили» багаас 17.9 сая доллараар элсүүлэв.
2013 оны нэгдүгээр сарын 17-нд Бразилын «Гремио» багт зээлэгдэв.
2014 оны нэгдүгээр сарын 23-нд Ла лигийн «Валенсиад» улирал шувтартал зээлэгдэв.
Варгас 2014 оны наймдугаар сарын 21-нд «Куинз Парк Рейнжерс» багтай бүтэн улирлын зээлийн гэрээ байгуулав.
Шигшээ
Чилийн шигшээд анх 2011 оны есдүгээр сарын 2-нд Испанийн эсрэг гараалахдаа гоолдсон Варгас анхны ДАШТ-дээ ( 2014-6-18 ) мөн л Испанийн эсрэг (2:0) гоолдсон юм.
Гадны холбоос
Ангилал:Чилийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Гремио багийн тоглогч Ангилал:Кобрелоа багийн тоглогч Ангилал:Наполи багийн тоглогч Ангилал:Универсидад де Чили багийн тоглогч Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч Ангилал:Чиличүүд Ангилал:1989 онд төрсөн
Австри
Бүгд Найрамдах Австри Улс (Republik Österreich, Österreich [], ) — Төв Европт оршдог далайд гарцгүй улс. Хойд талаараа Герман, Чех, зүүн талаараа Словак, Унгар, урд талаараа Словени, Итали, баруун талаараа Швейцар, Лихтенштайн гэсэн найман улстай газраар хиллэдэг. Дунай мөрний эрэгт байх Вена нэрт нийслэл хоттой.
Орчин үеийн Австрийн түүх нь 9-р зуунд дээд, доод Австрийн нутаг дэвсгэрт хүн ам ихсэх үеэс эхлэсэн байна. 996 онд "Остаррихи" (Ostarrichi) гэдэг нэр албан ёсны бичигт тэмдэглэгдэн үлджээ. Энэ үг нь одоо Оостеррайх (Österreich → орчуулбал Зүүний буюу Дорнын Эзэнт Улс) болтлоо хувьссан ажээ.
Австри нь парламентын засаглалтай төлөөллийн ардчилсан системтэй бөгөөд есөн холбооны мужтай. Мөн үүрдийн үл довтлох байдлыг тунхагласан зургаан Европын орны нэг бөгөөд Үндсэн хуулинд нь тийнхүү заагдсан байдаг цөөн орнуудын нэг юм. 1955 оноос Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага (НҮБ), 1995 оноос Европын Холбооны гишүүн байна.
Байгаль, уур амьсгал
Эх газрын чийглэг уур амьсгалтай. Өвөлдөө Альпийн нуруунд цас их унадаг. Өндөр уулын цас нурах, Дунай мөрний усны түвшин нэмэгдэж үер болох үзэгдэл тохиолдоно.
Байгалийн баялаг
Төмрийн хүдэр, хүрэн нүүрсний нөөцтэй. Өндөр уулын бүсэд усны эрчим хүч ашиглах өргөн боломжтой.
Хүн ам
Австрийн хүн ам нь 2017 оны 9 сарын байдлаар 8,596,912 байна. Хүн амын өсөлт жилд дунджаар 0,27 хувьтай. Нийт хүн амын 98 хувь нь герман хэлээр ярьдаг, албан ёсны хэл нь герман хэл юм. Үлдэх 2 хувь нь хорват, унгар, словен, чех, словак, румын хэлүүдээр ярилцдаг. Хүн амын ихэнх хувь нь христийн шашинтан бөгөөд 78 хувь нь католик, 5 хувь нь протестант урсгалынх. 4.5 хувь нь бусад шашин шүтдэг.
Төрийн тэргүүн
Холбооны Ерөнхийлөгчийг 6 жилээр ард түмэн шууд сонгодог. Одоогийн Ерөнхийлөгч Александр Ван дер Беллен нь 2017 оны 1-р сарын 26-наас хойш төр барьж байна.
Хууль тогтоох дээд байгууллага
Австрийн парламент нь Холбооны болон Үндэсний Зөвлөл гэсэн хоёр танхимтай. Дээд танхим болох Холбооны Зөвлөл нь муж улсуудын Засгийн газрын төлөөлөгчдөөс тухайн муж улсын хүн амын тооноос хамааруулан сонгодог 64 гишүүнтэй. Доод танхим болох Үндэсний Зөвлөлийг 4 жил тутамд намын нэрсийн жагсаалтаар шууд сонгоно. 183 гишүүнтэй, дөрвөн хувийн босготой. Үндэсний Зөвлөлийн Ерөнхийлөгчөөр 2006 оны парламентын сонгуулийн дүнд АСДН-ын төлөөлөгч, хатагтай Барбара Праммер сонгогдон ажиллаж байна.
Австри нь Европын Парламентад 21 гишүүнтэй, тэднийг Үндэсний Зөвлөлийн сонгуулийн дүнг үндэслэн намуудад хувь тэнцүүлэн суудал хуваарилж илгээд
Орон нутаг
Холбооны төрийн байгууламжтай Австри улсын нутаг дэвсгэр холбоот 9 муж (Bundesländer- Муж Улс) болж хуваагдана.
Эшлэл
Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Европын орон Ангилал:Европын зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Европын Холбооны гишүүн орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Парламентын засаглалтай холбооны бүгд найрамдах улс Ангилал:ЭЗХАХБ-ын гишүүн орон
Пловдив аймаг
Хотууд
{|
Лавлах бичиг
Ангилал:Болгарын аймаг
Демаратус
Демаратус нь МЭӨ 515 - 491 онд хаанчилж байсан, Спартагийн хаан юм. Аав Аристоноо залгамжлан хаан ширээнд суужээ. Геродотын өгүүлснээр, Демаратус нь Спартаг хамтран захирагч хаан Клеоменес I-т атаархдаг байснаас түүнд саад болох зүйл олныг хийжээ.
Ангилал:Спартагийн хан Ангилал:Сүйх тэрэгний уралдаан Ангилал:МЭӨ 6-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 5-р зуунд өнгөрсөн
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        2 дугаар сарын 4-нд Ялтын бага хурлын 75 жилийн ойн өдөр.
·        2 дугаар сарын 13-нд Олон улсын Радиогийн өдөр.
·        2 дугаар сарын 22-нд Далай Лам Түвдийн шашны тэргүүнээр зарлагдсаны 80 жилийн ойн өдөр болох юм.
·        2 дугаар сарын 24-нд Цаган сарын баяр буюу 17 дугаар жарны Цагаагчин Хулгана жилийн шинийн нэгний өдөр тохионо. Дэлхий нийтийг хамарсан маш хор хөнөөлтэй цар тахал Хятад улсын Ухань хотоос эхэлж дэгдэв Corona virus (Covid 19) 2020 оны 8 сарын 22 ны байдлаар 22,8 сая халдвар авсан тохиолдол бүртгэгдэж. Дэлхий даяар 796 мянган хүн уг тахлын улмаас нас бараад байна.
Монгол улсын хувьд дотоодоо алдаагүй боловч 8 сарын 22 ны байдлаар 298 тохийлдол бүртгэгдэж нас баралтгүй байна
Орос улс анхны вакцин гарган авсанаа зарлаж Орос улсын төрийн тэргүүн В.Путины охин анхны вакцин хийлгэсэн хүн болж ард иргэд болоод дэлхий нийтэд Орос улсын гаргасан вакцин аюулгүй гэдгийг харуулах В.Путины том нүүдэл байв.
Цаашид дэлхий даяар нэмэгдэх хандлагатай
·        3 дугаар сарын 2-нд Израилийн Кнесет /парламент/ сонгууль болно.
·        3 дугаар сарын 22-нд Наурызын баяр болон Монгол хүн сансарт ниссэн өдрийн баяр.
·        3 дугаар сарын 26-нд В.Путин ОХУ-ын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоны 20 жилийн ой болно.
·        4 дүгээр сарын 11-нд Бухенвальд, Берген-Бельзен, Равенсбрюк болон Дахау зэрэг германы фашистуудын байгуулсан үхлийн лагеруудыг чөлөөлсөний 75 жилийн ой тохионо.
·        4 дүгээр сарын 22-нд Оросын октябрын хувьсгалын удирдагч В.Ленины төрсөний 150 жилийн ой тохионо.
3 сарын 21
3 сарын 21 нь Григорийн тооллын жилийн 80 дахь (өндөр жил бол 81 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 285 өдөр үлдэж байна.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        4 дүгээр сарын 30-нд фашист германы удирдагч Адольф Гиттлерын амиа хорлоод 75 жил өнгөрнө.
3 сарын 21
Тэмдэглэлт өдөр
0321 #21
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        5 дугаар сарын 9-нд ОХУ-д Эх орны дайны Ялалтын 75 жилийн ойг тэмдэглэнэ.
·        5 дугаар сарын 8-24-нд Швейцарт Дэлхийн хоккейн аврага шалгаруулах тэмцээн болно.
·        6 дугаар сарын 1-нд Эх үрсийн баярын өдөр.
·        6 дугаар сарын 1-нд АНУ-ын Алтланта хотноо “CNN” телевиз байгуулагдсан өдрийн 40 жилийн ой тохионо.
·        6 дугаар сарын 12-ноос 7 дугаар сарын 12 хүртэл Европ тивийн 16 дахь аврага шалгаруулах тэмцээн европын Амстердам, Баку, Бильбао, Бухарест, Будапешт, Копенгаген, Дублин, Мюнхен, Ром, Санкт-Петербург, Глазго болон Лондон зэрэг 12 хотуудад болно.
·        6 дугаар сарын 10-12-нд “G-7” дээд хэмжээний уулзалт АНУ-д болно.
·        Белорусь-8 сарын 30-нд, Таджикистан-хоёрдугаар хагаст Ерөнхийлөгчийн сонгууль болно.
·        7 дугаар сарын 6-нд Далай Ламын 85 нас хүрнэ.
·        7 дугаар сарын 11-12-нд Монгол Улсын Баяр-Наадам.
·        7 дугаар сарын 17-нд Потсдамын бага хурлын 75 жилийн ойн өдөр.
·        7 дугаар сарын 19-нд Парис хотын метро байгуулагдсаны 120 жилийн ой тохиох юм.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Танилцуулга
Бизнест сүлжээний аюулгүй байдлыг хангах нь их чухал асуудал болоод байгаа билээ. Зогсолтгүй хөгжиж буй аюулуудыг эсрэг уламжлалт галт ханаар бүрэн аргалах боломжгүй юм. Орчин үеийн сүлжээний хосолсон халдлагуудаас зөвхөн нэг тал дээр анаарсан хамгаалалтаар хамгаалах нь учир дутагдалтай юм. Эдгээр асуудлуудаас болж Нэгдсэн аюулын менежмэнт (UTM) бий болсон бөгөөд аюулгүй байдлын тал дээр маш хурдацтай өсөж байгаа. Энэ нь нэг төхөөрөмж дээр олон тооны аюулгүй байдлын чанаруудыг агуулсан байх ба сүлжээг бүхэлд нь ямар ч халдлагаас хамгаалж чадна.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        7 дугаар сарны 21-23-нд ОХУ-ын Санкт-Петербург хотод Шанхайн хамтын ажиллагааны байгууллагын /ШХАБ/ дээд хэмжээний уулзалт болно.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Физик аюулууд
Энэ нь ямар ч сүлжээнд чухал бөгөөд корпорацийн сүлжээнд зайлшгүй физик аюулгүй байдал байх шаардлагатай. Рутерүүд болон серверүүд нь заавалчгүй тусгай газарт суурилагдсан байх ёстой. Энэ газар маш сайн хамгаалагдсан байх ёстой бөгөөд зөвхөн хүлээн зөвшөөрөгдсөн хүмүүс л нэвтрэх эрхтэй байх юм.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        7 дугаар сарын 24-нөөс 8 дугаар сарын 9-ний хооронд Япон Улсад XXXII дугаар зуны Олимпийн тоглолт болно.
·        8 дугаар сарын 6-нд Японы Хиросима, Нагасаки хотуудад АНУ атомын бөмбөг дэлбэлсэний 75 жилийн ойн өдөр юм.
·        8 дугаар сарын 15-нд Дэлхийн хоёрдугаар дайнд Япон улс ялагдаж бүрмөсөн бууж өгсөн өдрийн 75 жилийн ойг тэмдэглэнэ.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Цахилгааны аюулууд
UPS суурилуулснаар төхөөрөмжүүд нь системийг цахилгааны асуудалтай байсан ч ажиллах боломжыг олгодог. UPS мөн цахилгааны хүчинд буй бохирдолуудыг шүүдэг. Ингэснээр цахилгаан тэжээлийн хэрэглэх хугацааг уртасгадаг.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        8 дугаар сарын 25-нд германы агуу сэтгэгч гүн ухаантан Фридрих Вилхельм  Ницшегийн нас барсаны 120 жилийн ойн өдөр болно.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Сүлжээний аюулууд - Халдлагууд
Сүлжээний аюулууд нь програм хангамж болон үйлдлийн системүүд дээр байдаг. UTM-г ашиглаж эдгээр асуудлыг шийдэх нь зүйтэй.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        9 дүгээр сарын 2-нд вьетнамын удирдагч Хошиминь Вьетнам Улсын Тусгаар тогтнолыг зарласаны 75 жилийн ой.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Нууц үгийн халдлагууд
Нууц үг нь системд хэрэглэгчийг таних хамгийн түгээмэл аргуудын нэг нь юм. Өргөн хэрэглэгдэгээс биш энэ нь хэд хэдэн асуудалтай. Ихэнхи хүмүүс нууц үгээ мартахгүйн тулд хялбараар хийдэг. Нууц үгийг хүчээр үг тааруулах буюу Brute force эсвэл түгээмэл ашиглагддаг нууц үгийн жагсаалтаар (Rainbow tables) олох зэрэг олон аргууд байдаг. Үүний эсрэг хүчтэй нүүц үг хийж халдлагын боломжыг бууруулж болно. Мөн олон ISP болон интернетээр хангагч нар хэрэглэгчийн нууц үгийг хэд хэдэн бүтэлгүй оролдогын дараа хүчингүй болгодог.
Вирус
Вирус нь аюулгүй байдлын тал дээр хамгийн түгээмэл аюул юм. Вирусууд нь жижиг хэмжээтэй ачааллах боломжтой код байдаг ба эдгээрийн чухал шинж чанар нь өөрсдийгөө хувилж хэрэглэгчийн компьютерт халдварладаг. Зарим төрлийн вирус нь ачааллах боломжтой файлууд, бүүт сектор, батч файлууд, бичиг хэргийн материал зэрэг ямарч гуравдагч програмууд дээр байх бөгөөд үйлдлийн систем дээр ажиллаж чаддаг.
Вирусын төрөлүүд
Үл үзэгдэх вирус нь антивирусны програмд үл үзэгдэх байдлаар өөрчилж чаддаг. Эдгээр вирусууд нь өөрсдийн хэмжээ болон байрлалаа цааш нь солих чадвартай байдаг. Үл үзэгдэх вирус нь антивирусны програмд үл үзэгдэх байдлаар өөрчилж чаддаг. Эдгээр вирусууд нь өөрсдийн хэмжээ болон байрлалаа цааш нь солих чадвартай байдаг.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        9 дүгээр сарын 15-нд зохиолч Агата Кристигийн 130 насны ойн өдөр тохионо.
·        10 дугаар сарын 3-нд Герман Улс нэгдсэний 30 жилийн ой болно.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Packet Sniffer
Пакет шиншлэгч нь сүлжээнд байгаа пакетуудыг ажигладаг програм хангамж юм. Урт хугацааны турш сүлжээний инженерүүд, систем админууд болон аюулгүй байдлын мэргэжилтнүүд иймэрхүү түүлүүдийг ашиглагдаг. Энэ сүлжээний урсгалыг хянах болон ажиглахад хууль ёсны үйлдэл юм. Ихэнхи хувийн компьютерүүд LAN (Local Area Network - LAN)-д холбогдсон байдаг учир тэд бусад компьютерүүдтэй холботыг хувааж ашиглаж байгаа юм. Хэрвээ сүлжээ нь свитч ашиглаагүй тохиолдолд урсгал нь нэг сектор луу замчлагдаж сүлжээнд байгаа бүх машин руу дамжуулал хийнэ. Ямар ч компьютер үнэндээ өгөгдлийг хүлээж авдаг бөгөөд тоохгүй орхидог. Шиншлэгч нь эдгээр пакетуудыг ажиглаж байдаг. Үүнийг хийхийн тулд шиншлэгч нь “NIC” -ийг тусгай горим болох promiscuous горимд шилжүүлнэ. NIC энэ горимд байгаа үед машин нь дамжигдаж буй бүх өгөгдлийг харж чадна. Харин үүнийг халдагчид ашигласнаар их аюултай бөгөөд олон тооны сүлжээний протоколууд мэдээллийг уншигдахуйцаар илгээдэг. Жишээ нь FTP, POP болон telnet.
Denial of Service
Үйлчилгээ бусинуулах халдлага нь түгээмэл бөгөөд халдагч нь ямар нэгэн компьютер эсвэл үйлчилгээ рүү хандах гэж биш харин зогсоох гэж оролдоно. Ийм төрлийн халдлагыг хийх дээ вэб сайтыг хэтэрхий их хүсэлтээр бөмбөгдөх юм. Вэб сайт нь өөр холболтыг нээж халдагчын хариуг хүлээнэ. Энэ бүх нээлттэй холболтууд нь вэб сайтыг унахад хүргэдэг. Үүнийг мөн SYN flood халдлага гэдэг. Үүний шинэ төрлийн халдлага нь Distributed DoS (DDoS) юм. Энэ халдлага нь олон системүүд ашиглаж тодорхой үйлчилгээ рүү халддаг.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        10 дугаар сарын 20-нд Дубай хотноо “EXPO 2020” нээлт болно.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Spyware
Ерөнхийдөө шууд нэрнээс нь харахад л ойлгомжтой. Ийм төрлийн хортой код нь тухайн компьютерийн системд тагнуул хийж байдаг. Энэ нь хэрэглэгчийн компьютероос маш олон төрлийн мэдээллийг нууцаар цуглуулдаг. Spyware буюу тагнах зорилготой код нь маркетингийн санаачлагаар тухайн компаниас гаргасан программ хангамжинд суулгагдан шингэсэн, вэб хуудаснаас татагдах боломжийг гаргаж өгсөн мөн нууцаар байршлийг тодорхойлж олох функцийг агуулсан байдаг. Иймэрхүү кодын жишээг авч үзвэл Sony Rootkit. Энд Sony-гоос гаргасан CD-нд Trojan шингэсэн ба энэ нь нууцаар хэрэглэгчийн компьютерт суулгагдсан байдаг.Зорилго нь тухайн CD-нээс өгөгдлийг хуулбарлаж авахыг хааж өгдөг үүний эсрэг хүмүүсийн гаргасан хортой код нь тухайн програмын эмзэг байдал руу халдан нээлттэй байдлыг нээж болдог.
Spam
Спам нь бараа үйлчилгээг сурталчилсан энгийн цахим мэдээнээс эхлэн хөгжсөөр сүүлийн жилүүдэд энгийн нэг сурталчилгааны мэдээнээс илүү аюултай хэлбэрийг олж, хууран мэхлэх, сүлжээний ачааллыг ихэсгэх, зарим тохиолдолд залилангийн хэлбэрээр хөгжиж, вирус, мэлвэйр зэргийг түгээх арга зам болсон. И-мэйл илгээх зардал маш бага, илгээж буй мэдээний тооноос хамаардаггүй нь спамчид и-мэйлээ бүх л бололцоотой мэйл хаягт хэдэн ч удаа хамаагүй илгээх нөхцөлийг бүрдүүүлдэг учир өдөрт илгээгдэх спамын тоо тэрбумаар тоологддог. Ингэхдээ интернет сүлжээгээр дэлхийн аль ч хэсэгт түгээдэг. Үүнээс шалтгаалаад сүлжээний ачаалал тодорхой хэмжээгээр нэмэгддэг.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        10 дугаар сарын 31-нд гүржип парламентын сонгууль явагдана.
Байгууллагын сүлжээнд үүсэх асуудлууд
Pishing
Энэ нь онлайн залилан хурдацтай хөгжиж байгаагийн нэг хэлбэр юм. Фишинг нь Fishing ббуюу загасчлах гэсэн утгатай төстэй. Илгээгч тал нь санхүүгийн байгууллага, онлайн дэлгүүр, интернет үйлчигээнээс илгээж байгаа юм санагдуулж таны үнэ цэнэтэй мэдээллийг хулгайлах зорилготой. Жишээ нь таны үйлчлүүлдэг компаниас албан ёсны мэйл ирж таны мэдээллүүд хэрэгтэй байгаа бөгөөд та дараах мэдээллийг бөглөнө үү? Гэсэн утга бүхий мэдээлэл ирж таны картын дугаар, нууц үг зэрэг мэдээллийг авах зорилготой юм. Ерөнхийдөө СПАМ бол гэм хор багатай их сайндаа л сүлжээний урсгалыг удаашруулдаг бол Фишинг нь таны халааснаас мөнгө авч мэдэх хэрэгсэл юм.
2020 он
2020 онд болох болон болсон үйл явдлууд
·        11 дүгээр сарын 3-нд АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль болно.