cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Network Time Protocol
Гол стандартууд
2.RFC5906 NTP 4 хувилбар Autokey тодорхойлолтууд
3.RFC5907 NTPv4 дахь зохион байгуулагдсан объектын тайлбар
4.RFC5908 NTPv4 DHCPv6 дахь NTP- н серверийн нэмэлт сонголтууд
Протоколын цагийн шатлал
Цаг хугацаа өнгөрөхөд компьютерийн цаг зөрөх хандлагатай байдаг. Network Time Protocol буюу Сүлжээний Цагийн Протоколыг(NTP) цагийг зөв байлгах, зөв ажиллуулахад хэрэглэдэг. NTP-г David L. Mills зохиож одоог хүртэл хөгжүүлсээр байгаа.
NTP нь цагийн шаталсан тогтолцоог ашигладаг. Түвшин нь 0-с эхэлдэг, n+1 үеээр сервер нь синхрончлогддог. Түвшингын тоо нь тогтмол цагийн зайг харуулна. Түвшин 3 байгаа цаг нь түвшин 2 байгаа цагаас илүү нарийвчлалтай цагаар хангаж чаддаг.
Түвшин 0 : атомын цаг, GPS цагаас бүрдэнэ.
Түвшин 1 : Анхдагч цагийн сервер. Түвшин 0-н төхөөрөмжүүдтэй холбогдоно. Түвшин 2-с хүсэлт хүлээн авна.
Түвшин 2 : Компьютерийн NTP-н хүсэлтийг түвшин 1 цагийн серверлүү явуулна. Энэ түвшинд хэд хэдэн цагийн сервер цагаа синхрончилдог. Түвшин 2 байгаа компьютерууд илүү баталгаатай цагаар түвшин 2-н төхөөрөмжүүдийг хангана.
Түвшин 3 : Түвшин 2 адил NTP-н бүтцэд ашигладаг. Түвшин 2-н серверүүдтэй синхрончлогддог. Энэ түвшингүүд нь 15 хүртэл байдаг бөгөөд 16 нь төхөөрөмж синхрончлогдоогүйг илтгэдэг.
Timestamp тухай
NTP-гээр хандсан 64-битийн timestamps нь тус бүр 32 бит секунд, 32 бит хагас секунд бүрдэх бөгөөд 136 жил болон 233 пикосекундын эргэлдэх байдлаар цагийн хэмжүүрийг гаргадаг. NTP нь 1900.01.01 цагийн ашигладаг тэгэхээр хамгийн анхны эргэлт нь 2036 онд байх болно. Магадгүй NTP-н ирээдүйн хувилбар нь цагийн илэрхийллийг 128 бит хүртэл ихэсгэж болох юм. Давид Милл 64 бит нь орчлон ертөнц харанхуй болох хүртэл хангалттай зөв цагийг илэрхийлж чадна гэж үздэг.
Програм хангамжийн боловсруулалт
NTP–г боловсруулалт нь 20 гаруй жил хөгжсөөр байна. Энэхүү хугацаанд шинэ онцлог чанрууд нэмэгдсээр байсан. Жишээ нь үүнд хэд хэдэн тооцоолол сайтай алгоритмууд багтах бөгөөд ялангуяа өөр өөр алгоритмыг хэрэглэхэд серверүүдийг синхрончилж цагийг тогтоодог. Програм нь бараг бүх тооцооллын platform-д агуулагддаг. Жишээ нь персинал компьютер.
SNTP
Цаг нь ихэвчлэн дэвшилтэт байдаг. Хэрэв та өөр өөр компьютер дээр холболтын програм байгаа ба нэг компьютерээс нөгөөгийн цагийг өөрчлөхөөр бол цаг ч адил урагшлах ёстой.
Windows Time Service
Windows 2000-c хойшхи хувилбарууд нь windows time service (“W32Time”) -тэй бөгөөд энэ нь NTP серверт компьютерийн цагийг синхрончлох чадвартай байдаг. Эхэндээ Windows Server 2003 болон windows vista нь бүрэн хэмжээний NTP-н боловруулалттай байсан. Microsoft windows хэлснээр (“W32Time”) service нь хангалттай цагийн зөв тохируулж чаддаггүй. Хэрэв өндөр нарийвчлал шаардлагатай бол өөр NTP-н боловсруулалт хийхийг санал болгож байна.
Ntimed
NTP-н шинэ клиент нь ntimed 2014 онд Поул-Хеннинг кампаар эхлүүлэгдсэн. Шинэ боловсруулалт нь LINUX сангаар ивээн тэтгэгдсэн ба энэ нь тодорхой багахан хэсгээс илүү оршин буй асуудлуудын шийдлүүдээс шинэ боловсруулалтын бичиж тодорхойлсон байна. 2015 оны 6 сарын байдлаар ямар нэгэн албан ёсны зарлал гараагүй бөгөөд гэхдээ цагийн найдвартай синхрончилж чадна. Ntimed нь Debain GNU/Linux and FreeBSD дор ажилдагч Windows болон Mac OS агуулагдаж байдаг.
Аюулгүй байдлын асуудлууд
Судлаачид NTP серверт халдах боломжтой гэдгийг ойлгосон. NTP түүхэнд маш цөөхөн аюулгүй байдлын асуудал гарч байсан. 2011 оны 1 сард NTP төхөөрөмжийн тухай ямарч халдлага илрээгүй. Аюулгүй байдлын хэд хэдэн эх үүсвэрүүдийг шалгасан боловч өндөр эрсдэлтэй асуудал програмд үүсээгүй байна харин NTP-г буруу ашигласнаар NTP-н серверт гэмтэл гарах шалтгаан болдог.
Үндсэн шинж чанар
Компьютерийн цагийг синхрончлох хэд хэдэн протокол байдаг ба тэдээр нь тус бүртээ ялгаатай шинж чанартай.
Сүлжээний холболт түр хугацаанд тасалдсан үед NTP нь өнгөрсөн болон одоогийн цагийг тооцоолж хэмжилтийг хийж чаддаг.
(Network Time Protocol - NTP) зохион байгуулалт
Харилцаа холбооны зохицуулах хороо нь сүлжээний цагийн (Network Time server - NTP) серверийг интернет хэрэглэгчид болон үйлчилгээ эрхлэгчиддээ зориулан зохион байгуулсан. Уг сүлжээний цагийн сервер нь Stratum 1 түвшинд ажиллахаар зохион байгуулсан ба Монгол Улсын Стандартчилал, хэмжилзүйн газрын Цаг, давтамжийн эталон цагтай шууд холбогдож, интернэт орчинд цаг түгээх анхны сүлжээний цагийн сервер болж байна. Уг сүлжээний цагийн сервер нь Цаг, давтамжийн эталон лабораторт мэргэжилтэнүүдийн тогтмол хяналт шалгалтад байх ба бусад GPS ашигладаг сүлжээний цагийн серверээс илүү өндөр нарийвчлалтай, алдааны залруулгыг цаг алдахгүй хийх зэрэг олон давуу талтай юм.
Интернэтэд холбогдсон NTP протокол дэмждэг хэрэглэгчийн болон үйлчилгээ эрхлэгчийн төхөөрөмжүүд энэхүү сүлжээний цагийн сервертэй холбогдож системүүдийн цагаа тохируулах боломж нээгдэж байна. Ингэснээр холбогдсон хэрэглэгч болон үйлчилгээ эрхлэгчдийн цагийн зөрүү нэг секундын ч зөрүүгүй болно.
Энэхүү цагийн серверийг интернэтийн сүлжээнд холбогдсон байгууллагууд тухайн салбартаа өргөнөөр ашиглах боломжтой юм. Жишээлбэл:
Сүлжээний цагийн сервертэй холбогдох, ашиглах заавар
Хэрэв та интернэт хэрэглэгч бол дараах зааврын дагуу цагаа тохируулан ашиглаарай. "Windows" үйлдлийн системтэй хэрэглэгчид тохируулах Хэрэв та дээрхи дөрвөн алхамыг амжилттай хийсэн тохиолдолд хэсэг хугацааны дараа дараах текст бүхий мессежийг харах болно "Your time has been successfully synchronized" Зурагт харуулав.
"Mac OS" үйлдлийн системтэй хэрэглэгчид тохируулах
Terminal программ ашиглан (located at /Applications/Utilities/).
Доорх командыг оруулж өгнө: (шинэ тохиргооны файлаа үүсгэж байгаа хэсэг) sudo cp /etc/ntp.conf /etc/newntp.conf
Асуух үед таны администратор нууц үгээ оруулна. Доорх командыг оруулж өгнө: (үүсгэсэн файлаа засварлах) sudo pico /etc/newntp.conf
Сумтай товчоор сонгож их minpoll болон maxpoll утгыг олох, дараа нь устга.
Серверийн хаягууд дээрээ "iburst" нэм. Таны засварлах файл доорх мөрийг агуулсан байх ёстой: server master.ntp.mn iburst
"Control+O" товч дарж хадгалаад "Control+X" товч дарж засвар хийсэн хэсгээс гарна. Доорх командыг оруулж өгнө:
Доорх мөрийг солих "ntpd -f":    ntpd -f /var/run/ntp.drift -p /var/run/ntpd.pid -c /etc/newntp.conf
"Control+O" товч дарж хадгалаад "Control+X" товч дарж засвар хийсэн хэсгээс гарна.
To restart the Network Time service, execute this command:
доорх командыг хийж хийсэн өөрчлөлтүүдээ ажиллуулна: sudo SystemStarter -d restart "Network Time"
Хэрэв та үйлчилгээ эрхлэгч бол дараах мэдээллийг ашиглан сүлжээний төхөөрөмжүүд болон бусад серверүүдийн цагаа NTP сервер үрүү зааж өгнө. Жишээ зааварыг Cisco router, Cisco switch дээр дараах байдлаар харуулав.
"Cisco router" дээр тохиргоо хийх заавар
password: *********
ciscorouter# config t
ciscorouter(config)# ntp update-calendar
ciscorouter(config)# ntp server master.ntp.mn
ciscorouter(config)# ntp server slave.ntp.mn
ciscorouter(config)# exit
ciscorouter# wr mem
"Cisco switch" дээр тохиргоо хийх заавар
password: *********
ciscoswitch# set ntp client enable
ciscoswitch# ntp server master.ntp.mn
ciscoswitch# exit
Ашигласан материал
http://crc.gov.mn/k/4l/2B
Ангилал:Интернэт хэрэглээний протокол Ангилал:Сүлжээний цаг дамжуулалт
Хээрийн түймэр
Хээрийн түймэр — тал хээрийн ургамлын бүрхэвчийг хамран хяналтгүйгээр тархдаг галыг хэлнэ. Гал гарах болон тархах механизм нь тал хээрийн өвс ургамлын хуурайшилт болон  хурдтай салхины нөлөөлөл байдаг ба ойн түймрээс илүү хурдан байдаг онцлогтой. хээрийн түймэр нь ургамал, амьтан төдийгүй хүн ам эдийн засагт ихээхэн хүнд хохирол учруулдаг аюултай байгалийн үзэгдэл юм.
Ангилал:Түймэр Ангилал:Байгалийн гамшиг
Марио Вранчич
Ах — Дамир Вранчич хөлбөмбөгчин.
Тэрээр одоогийн багтаа 2012 оны долдугаар сарын 1-нд ирсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Энерги Коттбус багийн тоглогч Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч Ангилал:Падерборн 07 багийн тоглогч Ангилал:1989 онд төрсөн
Дорнын шаргач
Дорнын шаргач, Oriolus chinensis, урьд Шаргуй бялзуухай гэгдэж байсан, нь Шаргачийнхан овгийн шувуу бөгөөд өмнөд Азид таарна. Монголд мөн бий. Энэ шувуу нь эгэл шаргачаас нүдний орчмын хар судлаар амархан ялгагддаг. Мөн хошуу нь илүү бүдүүн байна. Биеийн урт 26 см.
6-12 сард үржлийн улирал болно. Эмэгчин нь ногоовтор, оливын өнгөтэй байдаг. Газарзүйн бүсээс шалтгаалан өдний өнгө зүс өөр байна. Гол идэш тэжээл нь шавьж, жимс зэрэг юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Боршувуутан
Улаан буудай
Улаан буудай (Triticum SPP) нь анх Ойрх Дорнодын Ливаны бүс нутаг ба Этиопын өндөрлөгөөс эхлэлтэй бөгөөд харин одоо дэлхий даяар тариалдаг үр тариа юм. 2010 онд дэлхийн улаан буудайн үйлдвэрлэл 651 сая тонн байсан бөгөөд үйлдвэрлэлээрээ эрдэнэ шиш (844 сая тонн) ба цагаан будааны (672 сая тонн) дараа гуравт орсон байна.
Улаан буудайг тариалах талбайн хэмжээний өсөлт нь аль ч төрлийн таримал ургамлаас хавьгүй илүү байгаа. Дэлхийд худалдаалагдаг хэмжээгээрээ бусад бүх төрлийн үрийг нийлүүлснээс ч их байдаг. Ер нь улаан буудай нь хүнсний ургамлын гаралтай уургийн тэргүүлэгч эх үүсвэр. Бусад голлох таримал ургамал болох эрдэнэ шиш болон цагаан будаанаас уургийн агууламж өндөртэй. Улаан буудайн хүнсний хэрэглээ цагаан будааны дараа хоёрт орж байна. Үүнээс гадна улаан буудай нь цементийн үйлдвэрлэлд ашиглагдана.
Улаан буудай нь төвлөрсөн амьдралын хөгжлийн чухал хүчин зүйл болж өгсөн. Учир нь улаан буудайг их хэмжээгээр тариалж, арвин ургац хураан авах, удаан хугацаанд хадгалахад хялбар хамгийн анхны үр байсан. Улаан буудай нь Үржил Шимтэй Хавирган Сар нутагт Вавилоны болон Ассирийн хант улс г.м. хот улсуудыг үүсэхэд чухал үүргийг гүйцэтгэсэн. Улаан буудайг боловсруулан гурил гаргаж авах ба энэ нь талх, гоймон, жигнэмэг, бялуу, төрөл бүрийн нарийн боов, боорцог гэх мэтийн гол түүхий эд болдог. Мөн улаан буудайг шар айраг исгэх болон архи, виски, спирт, биотүлш зэргийг үйлдвэрлэхэд ашиглана.
Улаан буудайг малын тэжээлийн зорилгоор хязгаарлагдмал хэмжээгээр тариалах ба иш, дэрсийг нь барилгын материал болгон дээвэр хийх зэргээр хэрэглэдэг. Улаан буудайн үрийг хальслан цагаан гурил гарган авахаар эндоспермийг ялгадаг. Үлдэгдэл нь хивэг ба үр хөврөл байдаг. Үр бүтнээрээ витамин, минерал, уургийн өндөр агууламжтай эх үүсвэр бол, хальсалсан тохиолдолд дийлэнх нь цардуул болдог.
Монгол Улсад тариалдаг сортууд
Монгол Улсын цаг агаарын болон хөрсний нөхцөлд тохирсон хэд хэдэн төрлийн сортуудыг тариалж байна. Үүнд: Дархан-165, Бурятская-34, Дархан-74, Дархан-131, Дархан-173, Халхгол-1, Орхон, Дархан-106, Алтайская-50, Сэлэнгэ, Дархан-47, Дархан-34, Дархан-166, Дархан-144 зэрэг сортууд багтана. Селекцийн үзүүлэх болон үндсэн сорилтод орж байгаа сортуудаас буудайн ишний зэв өвчин тэсвэрийн талбайн үнэлгээгээр Дархан-72 сорт гойд тэсвэртэй, Дархан-165, Бурятская-34 сортууд тэсвэртэй, альтернариоз өвчин тэсвэрлэлтээр Дархан-74, Дархан-131, Дархан-173, Халхгол-1, Орхон, Бурятская-34 сортууд, септориоз өвчин тэсвэрлэлтээр Дархан-106, Дархан-74, Орхон, Халхгол-1 сортууд тэсвэртэй сортоор шалгарсан байна. Маркер ген бүхий донор сортуудаас Kern Lr47 Yecora Rojo Yr36/Gpc-B1 сорт манай оронд тохиолдох зэв өвчний (Puccinia triticina Erikss) рассад гойд тэсвэртэй, Anza Lr 37, Yr 17, Sr 38 тэсвэртэй сорт байна. Anza Lr 37, Yr 17, Sr 38 сорт ургац болон ургацын бүтцийн үзүүлэлт багатай, Yecoro Rojo Yr36/Gpc-B1 сорт ургац болон бүтээгдэхүүнт чанар өндөртэй байна. Донор сортын үрийг үржүүлж 11146 ш үртэй болсон нь цаашид селекцийн ажилд өргөн ашиглах боломжтой юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Амуу Ангилал:Биелэгтний овог Ангилал:Хүнсний ургамал Ангилал:Тосны ургамал
Сорин Бабий
Сорин Бабий (1963 оны 11 сарын 14-нд Арад хотод төрсөн) — 50 м гар бууны дасгалын олимпын (1988) аварга, Румын улсын буудлагын тамирчин.
Цахим холбоос
Ангилал:Румыны буудлагын тамирчин Ангилал:Буудлагын олимпын аварга Ангилал:Буудлагын европын аварга Ангилал:Буудлагын спортын дасгалжуулагч Ангилал:Бухарестын тамирчин Ангилал:Румыны олимпын аварга Ангилал:Румыны олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Румыны олимпын оролцогч Ангилал:1984 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Румыны зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Румынчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Жамсуев Баир Баясхаланович
Баи́р Баясхала́нович Жамсу́ев — Оросын улс төрийн зүтгэлтэн (буриад үндэстэн). ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн батлан хамгаалах, аюулгүй байдлын Хорооны орлогч дарга. Өвөр байгалийн хязгаарын гүйцэтгэх засаглалын Холбооны Зөвлөл дахь төлөөлөгч. 2001-2008 онуудад ОХУ-ын Төрийн Зөвлөлийн гишүүн. ОХУ-ын 3 дугаар зэргийн төрийн жинхэнэ зөвлөх цолтой. 1959 оны нэгдүгээр сарын 29-нд ЗХУ-ын Чит мужийн Агинское тосгонд төрсөн. 2014 оны 9 дүгээр сараас ОХУ-ын Холбооны Хурлын Холбооны Зөвлөлийн батлан хамгаалах, аюулгүй байдлын Хорооны орлогч дарга, цэрэг- аж үйлдвэрийн бодлого ба төсвийн дэд хорооны дарга.
Ангилал:Оросын улс төрч Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:БНМАУ-ын хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Монголчууд Ангилал:Оросын хүн Ангилал:1959 онд төрсөн
Баруунбүрэн сум
Монгол улсын Сэлэнгэ аймгийн арван долоон сумын нэгийг Баруунбүрэн гэдэг.
Сумын төвөөс зүүн хойш 48 км зайд Амарбаясгалант хийд байрлана. Нутаг дэвсгэрийн хэмжээгээрээ аймагтаа 2-рт ордог.
Түүх
Баруунбүрэн суманд ардын хувьсгалын үеэс өмнөхөн Хятадын томоохон худалдааны төвлөрсөн суурин байсан гэж үздэг. Түүх дурдвал, одоогийн Эрдэнэт хотоос үл мэдэгдэх шуудайнд хийсэн хүнд ачааг Баруунбүрэн сумаас данжаад хятадууд Бээжин, умард зүгт монголчуудаар жин тээлгэж ачуулдаг байсан байна. Нэг зун жин тээж явсан үхэр тэрэг осолдон, дотроос нь алт, зэсийн агууламжтай металл гарсан нь эрт үеэс хятадууд Эрдэнэтийн зэсийг зөөж байсан ул мөр, үүнээс анхны уул уурхайн олборлолтыг гар аргаар хийсэн байсан түүхэн ул мөр баримт бий.
Ангилал:Сэлэнгэ аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Сарыарка
Сарыарка (Saryarqa — Steppe and Lakes of Northern Kazakhstan) нь Казахын тэгш өндөрлөгийн нэг хэсэг бөгөөд Казахстаны Костанай мужид байрладаг Наурзымын байгалийн нөөц газар болон Акмола мужийн Коргалжын байгалийн нөөц газрыг багтаадаг байна. Казах хэлнээ Сары арка гэдэг нь шар нуруу гэсэн утгатай. Энэ газар нь Африк, Европ, өмнөд Азийн нүүдлийн шувуудын нүүдэллэн очдог сүүлийн цэг бөгөөд ойролцоогоор 15-16 сая шувуу, түүний дотор олон тооны нэн ховор шувууны зүйлүүдийн төрөлх нутаг юм. Ягаан дэглийний үндсэн нутаг бол Коргалжын ажээ. Казахын талын онгон байгалийн нийтлэг шинжийг агуулсан уг нутаг нь тарвага, чоно болон нэн ховор бөхөн гөрөөс амьдардаг.
Нумын орд
Нумын орд нь нумын оддын бүлэгтэй холбоотой өрнөдийн зурхайн орд бөгөөд уг ордод нар 11-р сарын 23-аас 12 сарын 21-ийг хүртэл хугацаанд тохионо. Нумын эсрэг орд нь Ихрийн орд болно. Нумын орд нь зурхайн ес дахь орд бөгөөд уг ордыг аялан жуулчлах, өргөжин тэлэхтэй холбож үздэг. Уг ордод төрсөн хүмүүс шулуун шударга, хөдөлгөөнтэй, маш оюунлаг, ухаалаг, сэргэлэн, өндөр ёс суртахуунтай, шог хошин, өгөөмөр, нээлттэй, шинийг санаачлагч, өрөвч, хүч чадалтай хүмүүс байдаг боловч тэд тайван бус, огцом ууртай, тэвчээргүй, анхааралгүй мөн хүүхэд маягийн зан байдалтай байх нь элбэг. Анатомийн хувьд нум нь гуя ташаатай холбоотой.
Хар тамхи
Монгол Улсад үйлчилж байгаа хууль тогтоомжийн дагуу хориглосон мансууруулах, сэтгэцэд нөлөөт бодисын агууламжтай ургамал, бэлдмэл, бодисыг энгийн ярианд “хар тамхи” гэж хэлж нэршсэн.
Нумын орд
Газарзүйн хувьд нумын орд нь Австрали, Мадейра, Юннан муж, Мексик, Туркменистан гэсэн газруудтай холбоотой.
Хар тамхи
-	Анагаахын шинжлэх ухаанд “мансууруулах сэтгэцэд нөлөөт бодис” гэдэг нь тухайн бодисыг хэрэглэсэн хүн болон амьд организмын уураг тархи буюу төв мэдрэлийн системд дарангуйлал үүсгэн үйлчилж, мансуурал гэж нэрлэх сэтгэцийн тогтворгүй байдлыг үүсгэх чадвартай эм бэлдмэл бодисуудыг хэлнэ.
Нумын орд
Нумтнуудыг аялал жуулчлалд дуртай төдийгүй юмс үзэгдэл, эрх чөлөө, хууль ёс зэрэг олон зүйлсийн учрыг олж мэдэхэд дуртай гэдэг. Бусад ордныхонтой харьцуулахад нумынхныг хамгийн өөдрөг хүмүүс гэдэг. Нумтаны алиалагч маягийн дүрийн цаана маш оюунлаг, шинийг сэтгэгч хурц ухаан нуугдаж байдаг. Тэдний хэл нь хөдөлгөөнгүй байвч ухаан нь аянгын хурдаар ажиллаж байдаг ба амьдарлынхаа төгсгөл хүртэл энэ чадвараа хутганы ир мэт хурц байлгадаг. Тэд эерэг, өөдрөг, хошин шогч зан чанарынхаа ачаар урт наслах нь элбэг.
Хар тамхи
-	Хууль, эрх зүйн салбарт Монгол Улсын нэгдэн орсон НҮБ-ын 1961 оны “мансууруулах эмийн тухай”, 1971 оны “Сэтгэцэд нөлөөт бодисын тухай”, 1988 оны “Мансууруулах болон сэтгэцэд нөлөөт эм, бодисын хууль бус эргэлтийн эсрэг” конвенцын жагсаалтад орсон байгалийн гаралтай, мөн нийлэгжүүлсэн бодисуудын хэрэглээнээс бий болох эрүүл мэндийн болон нийгмийн сөрөг үр дагаврыг нь харгалзан мансууруулах сэтгэцэд нөлөөт бодис болохыг нь тогтоож хяналтаас гадуур /эрүүл мэндийн салбар, судалгаа шинжилгээний бус зорилгоор/ хэрэглэхийг хориглон, тусгай жагсаалтад оруулсан бодис, эм бэлдмэлийг мансууруулах эм, сэтгэцэд нөлөөт бодис гэж ойлгоно.
Нумын орд
Домог үлгэрт нумын ордыг грек үлгэрийн баатруудыг зааж сургаж байсан Хирон хэмээх кентавртай холбож үздэг.
Гадаад холбоосууд
Ангилал:Зурхайн орд
Михаил Неструев
Михаил Неструев (1968 оны 10 сарын 28-нд Москва хотод төрсөн) — 50 м гар бууны дасгалын олимпийн (2004) аварга, ОХУ-ын буудлагын тамирчин.
Ангилал:Оросын буудлагын тамирчин Ангилал:Оросын олимпын аварга
Хөвчийн дуудууш
Хөвчийн дуудууш Perisoreus infaustus, урьд Дуудууш гэгдэж байсан, нь Хэрээнийхэн овгийн өргөн тархсан шувуу бөгөөд Евразийн хойд хэсэгт нутаглана. Өдгөө нийт 680,000-1,400,000 бий гэсэн тооцоотой юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Хэрээнийхэн
Ямамото Исорокү
Ямамото Исорокү (山本 五十六) Их Наран Улсын тэнгисийн цэргийн адмирал, флотын командлагч.
Японы тэнгисийн цэргийн академийн төгсөгч Ямамото 1904 онд Орос-Японы дайны цөм хэсэгт оролцож байжээ. Япончуудын ялалтаар дууссан Цүшимагийн тулалдаанд Ямамото шархдаж зүүн гарыхаа хоер хурууг алдав. Шарх нь түүнийг цаашид цэргийн албаа гүйцэтгэхэд саад болоогүй ч цэрэг дайны ажиллагаанд дургүй болсон байна. Ямамото бүх асуудлыг цэрэг дайны аргаар бус, ширээний ард шийдэх ёстой гэж үздэг байв. Японд боловсрол эзэмшсэнийхээ дараа АНУ дахь Элчин сайдын яаманд тэнгисийн цэргийн ажиглагчаар ажиллаж байв. 1939-1934 онд Лондонд болсон Тэнгисийн цэргийн чуулганд оролцож байлаа. Тухайн үед Японд милитарист үзэл ид хүчээ авч байсан учир Ямамото тэдний дунд жинхэнэ цагаан тагтаа нь байлаа. Тэрбээр Манжуур луу хийсэн довтолгоо, Хятадтай хийсэн цэрэг дайны ажиллагааг дэмжээгүй. Үүгээр барахгүй нацист Германы милитарист Японтой хийсэн гэрээг эсэргүүцдэг байж. Тиймээс Японы дайнч хүчин Ямамотогийн үзэлд нэн уцаартай хандаж, илтээр заналхийлж байв. Хариуд нь тэрбээр Эзэн хаан хийгээд ард түмэн эх орныхоо төлөө амиа өргөх нь цэргийн хүний хамгийн дээд нэр хүнд мөн хэмээж байв. 1939 онд Ямамотог Нэгдсэн тэнгисийн хүчний ерөнхий командлагчаар томилжээ. Албан тушаал ахиулсны гол зорилго нь Ямамотог Токиогоос холдуулах байлаа.
Эшлэл
Ангилал:Японы тэнгисийн цэргийн атташе Ангилал:Японы Хаант Улсын тэнгисийн зэвсэгт хүчний гроссадмирал Ангилал:Номхон далайн дайны хүн Ангилал:Германы Бүргэд Гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Мандах Нар одон шагналтан Ангилал:Царсны навчит Төмөр Загалмайн хүлэг баатрын одон шагналтан Ангилал:Хризантем одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Япончууд Ангилал:1884 онд төрсөн Ангилал:1943 онд өнгөрсөн
Сара Маклахлан
Сара Анн Маклахлан (Sarah Ann McLachlan, 1968 оны 1 сарын 28-нд төрсөн) нь Канадын дуучин, хөгжимчин, ая зохиогч юм. Меццо-сопрано хоолойтой тэрээр уянгалаг балладуудаараа алдартай бөгөөд Грэммийн шагналыг 2 удаа хүртэж байв.
Гадны холбоос
Ангилал:1968 онд төрсөн Ангилал:Канадын дуучин
Вавилонийн дүүжин цэцэрлэг
right|thumb|300px|Дүүжин цэцэрлэгийг дүрсэлсэн эртний зураг. Хүний гараар хийгдсэн налуу усалгааны системийн харуулсан байна.
Вавилонийн дүүжин цэцэрлэг  буюу Семирамидын дүүжин цэцэрлэг  (Hanging Gardens of Babylon) нь өнөөгийн Иракийн Ал Хилла хотын ойролцоо байсан Эртний Дэлхийн 7 гайхамшгийн нэг гэж үздэг. Уг байгууламжийг МЭӨ 600 оны орчимд шинэ Вавилонийн хаант улс буюу Чалдийн хаан Навуходоносор II-ын зарлигаар байгуулсан. Тэрээр өөрийн эхнэр Мэдиагийн Амитист зориулан бариулсан бөгөөд урт наст модод, анхилуун үнэрт цэцэгс, ургамлыг түүний эх орноос авчруулан ургуулсан ажээ. Уг цэцэрлэг МЭӨ I зууны үед газар хөдлөлтөөр сүйрсэн гэж тэмдэглэгдсэн байдаг. Грекийн түүхч Диодорус Сикулус, газарзүйч Страбо нар өндөр, сахлаг ургамал бүхий дүүжин цэцэрлэгийн талаар дэлгэрэнгүй өгүүлсэн байдаг. Усалгааны систем нь Архимедын шургийн дүрэм ашигладаг байсан гэж таамагладаг.
Грек сурвалжуудад тэмдэглэгдсэн байдал
right|thumb|300px|Семирамидын цэцэрлэг, XX зуунд зурсан зураг Страбо:
“ ...Вавилони 385 стади хэрэм бүхий сүрлэг хот. Хэрэм нь 35 тохой өргөн, цамхгуудынхаа хооронд 50 кубит өндөр, цамхаг бүр нь 60 кубит байдаг. Хэрмийн дээгүүр дөрвөн морь хөлөглөсөн байлдааны тэрэг хялбар явж болдог. Мөн энд Ертөнцийн 7 гайхамшгийн нэг гэж тооцогддог дүүжин цэцэрлэг оршдог. Цэцэрлэг дөрвөлжин хэлбэртэй, тал бүр нь 100 тохой урт, гулдан хаалгануудтай. Гулдан хаалга, нуруунуудад тулгуурласан дөрвөлжин суурь нь тоосго болон асфальтаар хийгдсэн хөндий бөгөөд дээгүүр нь хөрсөөр бүтээн аварга моддыг суулгаж ургуулсан байдаг. Шаталсан хэлбэр бүхий дэвсгүүд дээр ургамал тарьсан байдаг ба түүнийг услах усаа Евфрат мөрнөөс татдаг системтэй байв. Вавилон хотын дундуур урсах эл мөрөн цэнгэлдэх хүрээлэнтэй дүйцэхүйц өргөнтэй бөгөөд түүний хажууд Семирамидын цэцэрлэгийг байгуулсан...”
Диодориус:
“ ...Цэцэрлэг 100 тохой өргөн, 100 тохой урт бөгөөд театртай төстэй хэлбэр бүхий шаталсан тавцангуудтай. Доогуураа гулдан хаалгатай дэнж дээр маш сайхан цэцэрлэг байгуулсан байдаг. Хамгийн дээд хэсэгт орших цэцэрлэг хүртэл 75 тохой өндөр, хотын хэрэмтэй зэрэгцэж очихуйц байв. 16 тохой урт, чулуугаар баригдсан оройн хэсгийн гулдангуудын тусламжтайгаар 2 урсгал бий болгон дэвсгүүдийг усалдаг байв. Хөрсний зузаан нь том моддыг тарьж болохуйц зузаан байдаг. Дэвсэг бүр олон төрлийн модод бүхий өтгөн сахлаг ургамалтай байсан. Нар үргэлж тусаж байхуйцаар төлөвлөн хийсэн бөгөөд гадна талаасаа харагдахгүй усан хоолойгоор дамжуулсан усалгааны системтэй байсан...”
Бусад сурвалжуудад тэмдэглэгдсэн байдал
Scriptores Rerum Alexandrii Magni
“… Тэнд мөн Дүүжин цэцэрлэг байдаг. Параклэйсос ууланд авирч буй мэт дээш мацан гарлаа. Дээшлэх тусам дэвсэг бүрт Сиринкст талархсан ус хангах хоолойнууд байрласан байдаг. Оройн хэсэгтээ цэцэрлэгийг дээрээс нь тольдон харах чулуун тагттай. Маш олон төрлийн мод бүхий агуу том, гуа сайхан цэцэрлэгийг харж, түүний гэрч болсноороо сэтгэл туйлаас баясна. Гадна талаасаа үл мэдэгдэм өндөр түвшинд хангалттай усыг хүргэх усан хоолой бүхий усалгааны системтэй байлаа..."
Цэцэрлэг үнэхээр оршин байсан уу?
Уг цэцэрлэг бодитоор оршин байсан уу, эсвэл зүгээр л уран зохиолын хийсвэр дүрслэл байсан уу гэдэгт Вавилоны түүхийн он дарааллын бичгүүд бүрэн хариулт өгч чаддаггүй. Вавилоны дүүжин цэцэрлэгийн тухай хамгийн анх МЭӨ IV зууны үед амьдарч байсан Чалдийн их лам Бероссус өөрийн номондоо дүрслэн үзүүлсэн байдаг. Мөн Грекийн түүхчид нилээд нарийн тодорхой тэмдэглэсэн байдаг. Саяхан Иракт уг ордон байсан гэх газарт археологийн малталт хийсэн бөгөөд гулдан хаалганы тууриуд, 25 метр орчим зузаантай, дээр нь үр тариа тарьж байсан ул мөр бүхий хана олжээ. Гэвч Евфрат мөрний эрэг хавьд орших уг ордны цогцолборт Вавилоны цэцэрлэг байсан эсэх талаар маргаантай байсаар байгаа билээ. Ангилал: Түүхийн дурсгалт барилгууд Ангилал:Эртний дэлхийн гайхамшиг Ангилал:Архитектур
Нийтлэлийн үр нөлөө ба үр ашиг
Нийтлэлийн үр нөлөө ба үр ашиг (Действенность и эффективность публикации. Efficiency and Benefits of Publication). Сэтгүүл зүй н онолын чухал ойлголтуудын нэг бол нийтлэлийн үр нөлөө хэмээх ойлголт юм. Сэтгүүл зүйн гол зорилго нь өөрийнхөө нийтлэл, нэвтрүүлгийн тусламжтайгаар ямар нэгэн үр дүнд хүрэхэд оршдог. Үр нөлөө нь үр ашиг хэмээх ойлголттой салшгүй холбоотой оршдог.
Үр нөлөө
Тухайн цаг мөчид шууд хүрч буй үр дүнгийн хэмжээг үр нөлөө гэнэ.
Үр ашиг
Мэдээллийг “хэрэглэгчид” нэг талаар олон түмэн, нөгөө талаар нийгмийн байгууламж байдаг тул үйл ажиллагааны үр дүн ч дээрх хоёр хэрэглэгчид чиглэсэн байдаг. Энэхүү олон түмэнд зориулж байгаа нөлөөллийг үр ашиг, нийгмийн байгууламжид нөлөөлөх (шийдвэр гаргахад нөлөөлөх) явцад илэрсэн үр дүнг үр нөлөө гэж нэрлэдэг. Хэдийгээр энэ хоёр ойлголтыг ойролцоо утгатай, заримдаа бараг адилхан ойлголт гэж үздэг боловч ингэж ялгаж өгөх нь онол, үйл ажиллагааийн чухал ач холбогдолтой юм.
Удаан хугацааны явцад илэрсэн үр дүнг үр ашиг гэдэг.
Ялгаа зааг
Үр нөлөө нь ихэнхдээ үйл ажиллагаанд гарсан өөрчлөлтөөр илэрдэг.
Үр ашиг хүмүүсийн сэтгэл зүйд гарсан өөрчлөлтөөр дамжин илэрдэг.
Үр нөлөө, үр ашиг хоёрыг сэтгүүлчийн хандах зүйлийн хувьд ингэж ялгаж үзэх нь сэтгүүлчид өөрийнхөө хүч чадлыг тодорхой зорилготой чиглүүлэх, үр дүнг түүнд тохируулан хэмжих боломж олгодог.
Өндөр үр ашигтай байх нь хүлээн авагчдын ОНМХ-д хандах итгэл найдварыг улам баталгаажуулдаг.
Өндөр үр нөлөө хэвлэл мэдээллийн нэр хүндийг дээшлүүлдэг.
Итгэл найдвар болон нэр хүндийн нэгдэл бол сэтгүүл зүйн нөлөөллийн илрэл, ажлын чанарын үр дүн мөн. Ингэхдээ сэтгүүл зүйн үйл ажиллагаа дээрх хоёр илрэлийн хүрээнд хамгийн оновчтой хувилбараар үр дүнтэй байх бөгөөд энэ нь нийгэмд олон талаас нь “иж бүрэн” нөлөөлөхөд чиглэсэн байдаг.
Үр ашиг нь үр нөлөөг хүчтэй болгоход (өөрөөр хэлбэл, олон нийтийн санаа бодол ОНМХ-ийн тусламжтайгаар нийгмийн байгууламжэд нэмэлт “дарамт” үзүүлдэг), эсрэгээр өндөр үр нөлөө үр ашгийг идэвхжүүлэхэд (нийгмийн байгууламжуудын дунд нэр хүнд нь дээшилж, тодорхой шийдвэр гаргахад нөлөөлдөг ОНМХ-д хандах хүлээн авагчдын итгэл найдвар нь дээшилдэг) нөлөөлдөг.
Үр нөлөө бол сэтгүүл зүйн үүргүүдийн биелэлтийн үр дүн, тодорхой арга хэмжээний явцад илэрдэг нийгмийн хөгжлийн зорилтуудыг шийдвэрлэх үйл ажиллагааг мэдээллээр хангах ажлын амжилтын хэмжээ мөн. Сэтгүүл зүйн үүрэг гэдэг нь бодит байдлын үзэгдлүүдэд хийсэн задлан шинжилгээний үр дүнг үйл ажиллагаанд хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа бөгөөд хүлээн авагчдын нийгмийн чиг баримжаатай салшгүй холбоотой юм.
ОНМХ нийгэмд үзүүлэх нөлөөлөл
ОНМХ-ийн хүлээн авагчдад үзүүлэх нөлөөлөл нь зарчмын хувьд дараах дөрвөн хувилбартай байж болно. Үүнд:
Нийтлэлийн эх бичвэрт нөлөөлөх хүчин зүйлүүд
Нийтлэлийн эх бичвэрт нөлөөлөх хүчин зүйлүүд (Факторы, влияющие на текст публикации. Factors affecting the Texts of Publication).
Сэтгүүл зүйн нийтлэлийн үр нөлөө, үр ашиг нь эх бичвэрийн чанар, ур чадвараас шууд шалтгаалдаг. Сэтгүүл зүйн үйл ажиллагаа үр дүнгийн өндөр түвшинд хүрэх нь түүний эцсийн зорилго байдаг. Энэ бол сэтгүүл зүйн нийгмийн мэдээллийн хэрэгцээг хангах чиглэлд оновчтой ажиллах, өөрийнхөө нийтлэл, нэвтрүүлгээр дамжуулж түүнийг хэрэгжүүлэх үр дүн юм. Ингэхдээ эх бичвэр бүтээхэд нөлөөлдөг бүх хүчин зүйлийг нарийн харгалзан үзсэн бүтээлүүд илүү үр дүнтэй болно. Үүнд бодит байдал, хүлээн авагч, мэдээллийн хэрэгсэл, эрхлэн гаргагч, сэтгүүл гэсэн таван хүчин зүйл байдаг.
Энэ бол сэтгүүлч бодит байдлыг жинхэнэ утгаар нь, байгаагаар нь тусгах үйл ажиллагааг мэдээллийг “хэрэглэгч” болох хүлээн авагчид болон нийгмийн байгууламжуудын хэрэгцээ, онцлог шинжийн үндсэн дээр боловсруулсан эрхлэн гаргагчийн зорилго, хөтөлбөрийг биелүүлэх ажилтай тухайн мэдээллийн хэрэгслийн онцлогийг харгалзан үзэх, сэтгүүлч өөрийнхөө бүх нөөц, боломжийг бүрэн дайчлах замаар “хосолж” чадах явдал юм. Өөрөөр хэлбэл
Сэтгүүлч, эрхлэн гаргагч хоёрын хооронд мэдээллийг “хэрэглэгчийн” хэрэгцээ шаардлагын хувьд үзэл бодлын ямар нэгэн ялгаа, зөрчилгүй бөгөөд амьдралын бодит дүр зургийг бүтээхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг тэрхүү хэрэгцээг маш тодорхой, бүрэн ухамсарлан ойлгосон тохиолдолд дээрх хүчин зүйлүүдийн “нэгдлийг” хангаж чадах онцлогтой юм. Түүхэн ач холбогдол бүхий томоохон үр дүнд (зүгээр нэг амжилт бус) үнэн зөв байр суурийг баримталдаг сэтгүүлч, мэдээллийн хэрэгсэл хүрч чадна.
Нийтлэлийн эх бич-вэрт нөлөөлөх хүчин зүйлүүд (Факторы, влияющие на текст публикации. Factors affecting the Texts of Publication). Сэтгүүл зүйн нийтлэлийн үр нөлөө, үр ашиг (үз) нь эх бичвэрийн чанар, ур чадвараас шууд шалтгаалдаг. Сэтгүүл зүйн үйл ажиллагаа үр дүнгийн өндөр төвшинд хүрэх нь түүний эцсийн зорилго байдаг. Энэ бол сэтгүүл зүйн нийгмийн мэдээллийн хэрэгцээг хангах чиглэлд оновчтой ажиллах, өөрийнхөө нийтлэл, нэвтрүүлгээр дамжуулж түүнийг хэрэгжүүлэх үр дүн юм. Ингэхдээ эх бичвэр бүтээхэд нөлөөлдөг бүх хүчин зүйлийг нарийн харгалзан үзсэн бүтээлүүд илүү үр дүнтэй болно. Ийм хүчин зүйл тав байдаг. Энэ бол сэтгүүлч бодит байдлыг жинхэнэ утгаар нь, байгаагаар нь тусгах үйл ажиллагааг мэдээллийг “хэрэглэгч” болох хүлээн авагчид болон нийгмийн инсититуудын хэрэгцээ, онцлог шинжийн үндсэн дээр боловсруулсан эрхлэн гаргагчийн зорилго, хөтөлбөрийг биелүүлэх ажилтай тухайн мэдээллийн хэрэгслийн онцлогийг харгалзан үзэх, сэтгүүлч өөрийнхөө бүх нөөц, боломжийг бүрэн дайчлах замаар “хосолж” чадах явдал юм. Өөрөөр хэлбэл, бодит байдал (1), хүлээн авагч ба нийгэм (2), мэдээллийн хэрэгсэл (3), эрхлэн гаргагч (4), сэтгүүлч (5) зэрэг нь эх бичвэрт нөлөөлөх гол хүчин зүйл болно. Сэтгүүлч, эрхлэн гаргагч хоёрын хооронд мэдээллийг “хэрэглэгчийн” хэрэгцээ шаардлагын хувьд үзэл бодлын ямар нэгэн ялгаа, зөрчилгүй бөгөөд амьдралын бодит дүр зургийг бүтээхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг тэр хэрэгцээг маш тодорхой, бүрэн ухамсарлан ойлгосон тохиолдолд дээрх хүчин зүйлүүдийн “нэгдлийг” хангаж чадах онцлогтой юм. Түүхэн ач холбогдол бүхий томоохон үр дүнд (зүгээр нэг амжилт бус) зөвхөн үнэхээр үнэн зөв байр суурийг баримталдаг сэтгүүлч, мэдээллийн хэрэгсэл хүрч чадна. Ангилал:Сэтгүүл зүй Ангилал:Нийтлэл Ангилал:Олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл Ангилал:Нэвтрүүлэг
Тарвас
Тарвас (Citrullus lanatus) нь өмнөд Африкаас гаралтай ургамал ба түүний жимс юм. Тарвасны найрлагын 92% нь ус ба 6% нь чихэр бөгөөд энэ нь шүүслэг, чихэрлэг амттай болгожээ. Олон янзын төрөл байх ба хар судалтай ногоон гадаргатай, доторх гол нь улаан, олон тооны хар яс, үртэй байхад шар голтой тарвас бас бий. Мөн дотроо ясгүй төрөл ч байна. А болон С витамин, кали, магни, ликопен зэргээр баялаг юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Жимснүүд
Жамсранжавын Болд
Жамсранжавын Болд (1958-1997) нь XX зууны Монголын зураасан зургийн түүхийг бичилцсэн уран бүтээлчдийн нэг юм.
Намтар
Зураачийн оргил бүтээлүүд ардчилалын агаараар амьсгалж эхэлсэн 1990-ээд онд тохиодог бөгөөд уран бүтээлийнх нь гол сэдэв монгол ахуй, монгол төрх юм. Өнө эртний түүх, үндэсний уламжлал, өнөө цагийн амьдралаас урган гарах үзэл бодлын дундаас төрсөн уран бүтээлийнх нь баатрууд зураач ард түмнээрээ бахархаж явсны тод илрэл болжээ. Ж.Болдын бүтээлүүд нарийн бодож боловсруулсан зохиомж, амьд хөдөлгөөн, уран дүрслэл, маш оновчтой, хурц тод хэллэг, гүн утга агуулга, төгс гүйцэтгэл зэргээрээ ялгардаг. Тэрээр реалист арга барилаар бүтээж байсан тул бүхнийг нарийн тоочин дүрсэлсэн зургууд нь үзэгч байхад ойр байв. Ж.Болд зураасан зургийн янз бүрийн бүтээх аргыг чадварлаг эзэмшсэн ч жинхэнэ эр хүний гэж хэлж болохоор төмөр барын хүнд хэцүү арга ажиллагаануудад (акватинта, меццо-тинто, хуурай зүй, лавис, зөөлөн лак гэх мэт) дэндүү дурлаж, шунаж бүтээж байсныг олон тооны барууд нь (төмөр хэвүүд) гэрчилнэ. Эдгээр онцлогуудаар нь Ж.Болдын Монголын урлагт оруулсан хувь нэмрийг зураасан зургийн суут авъяастан германы Альбрехт Дюрер (1471-1528), испанийн Франсиско Гойя (1746-1828) францын Оноре Домье (1808-1879) нарын дэлхийн урлагийн түүхэнд гүйцэтгэсэн үүрэгтэй зүйрлэж болно.
Ж.Болд аливаа сэдвийг маш нухацтай судлаж, оюун ухаандаа цэгнэж, уран сайхнаар илэрхийлж байснаас түүний бүтээлүүд үргэлж ихийг бодогдуулдаг. Учир нь тэдгээрт амьдралын мөн чанарыг таних, хүний хувь тавиланг тайлбарлахыг эрхэмлэсэн байдгаас хамгийн аз жаргалтайгаас эхлээд хамгийн зовлонтой хүмүүс ч бий. Өөрөөр хэлбэл, амьдралын сайн сайхныг магтан дуулахын зэрэгцээ амьдралд тохиолдох гуниг зовлонг сэтгэлийн гүнд мэдэртэл үзүүлсэн билээ. Сэтгэл хөдлөлийн хоёр туйл болох далдын хүч, оюун санааны огтлолцлын цэг дээр төрсөн мэт санагдана. Энэ бүхнээс зураач маань 39-хөн наслахдаа ямар ч ихийг үзэж туулаа вэ? Гэж өөрийн эрхгүй бодогдуулдаг. Гэвч тэр хэзээ ч нийгмээ, амьдралаа, орчин тойрноо, хүн ардаа шүүмжилж байгаагүй юм. Тэр амьдралыг маш их хайрлаж, түүнийг хүмүүс ямар их харамсаж болохыг сануулж, сургаж байсан юм. (“Тас гэдэргээ”, “Нүглийн золиос”, “Харуусал”).
Ж.Болдын бүтээлд маш олон дүрүүд бий ч нэг зохиомжид олон хүн байх нь ховор. Энэ нь хувь хүний өвөрмөц төрхийг тод харуулахад анхаарлаа чиглүүлж байснаар тайлбарлагдана. Энд сайхан бүсгүйчүүд, зоригт баатрууд, зовлонд нэрвэгдэгсэд, тур ч байтугай аюулт мангас, ад чөтгөрүүд цөм бий. Тэд бүгд монгол төрхтэй. Зураач бодит амьдрал, уран зохиол, өнгөрсөн түүх, шашны сургааль, дотоод ертөнц, зүүд нойрноосоо уран бүтээлийнхээ сэдвийг олж байсан гэдэг. Тиймээс ч хүн бүхний төсөөлж чаддаггүй олон зүйлийг дүрсэлж, энэ бүхнээ зураасан зургийн уран сайхны илэрхийллийн нарийн түвэгтэй зураас, толбо, цэгүүдээр гайхамшигтай мэргэн үзүүлж байлаа.
Уран бүтээл
Ж.Болд юун түрүү онгол эрчүүдийн баатарлаг үйлс (“Хүннүчүүд”, “Модунь шанью”), хүч чадал, эрэлхэг зориг (“Шөвгийн дөрөв”, “Хавт Хасар”), эрдэм ухаан (“Тэв тэнгэр”, “Өвгөчүүд”)-ыг олон бүтээдийнхээ агуулга болгожээ. Зураачийн оновчтой татсан зураас бүхэн хүний өвөрмөц дүр төрхийг хурцаар илэрхийлж чаддагийг “Шөвгийн дөрөв”-ийн бөхчүүд харуулна. Зохиомжийг дүүртэл зогссон бөхчүүдийн өвөрмөц онцлог шинжийг өргөн шанаа, жартгар нүд, зангирсан булчин, хүчтэй зогсолт, аархаг төрх гээд л янз бүрийн байдлаас нь ажиглаж болно.
Сайхан бүсгүйчүүдийн тухай өгүүлсэн зохиомжууд нь зураач эмэгтэй хүний гоо сайхныг дэндүү гярхай, нарийн мэдэрч байсныг илтгэнэ. “Жинтүүтэй бүсгүй” (1999..), “Үсээ санаж буй нь”, “Бүсгүй”, “Цэцгэн бороо” (199..), “Янлинхуар”(199..), “Зүлэг” (199..), “Янжууртай бүсгүй”(199..), “Шанзчин”(199..) зургуудын дүрүүд бүгд залуу эмэгтэй бөгөөд төмөр, хулдаас, модон баруудын өвөрмөц арга ажиллагаагаар тэдний үзэсгэлэнт зүс царай, бие бялдрын уян зөөлөн байдлыг гайхалтай чадварлаг дамжуулсан байна.
Зураач Ж.Болд уран бүтээлийнхээ үзэсгэлэнг амьд сэрүүндээ хоёр удаа гаргахдаа “Үнэний хорвоо” (1995, 1997) хэмээн нэрлэсэн нь амьдралын мөн чанарт ихэд анхаарч байсны илрэл ю. Ялангуяа түүний хүмүүний хувь тавиланг заримдаа дэндүү сайн мэддэг, эсвэл огт ойлгоогүй мэтээр үзүүлсэн бүтээлүүд нь зураачийн гутарч, шаналж байсан үеийнх нь туурвилууд болов уу гэсэн сэтгэгдлийг төрүүлдэг. Чухамхүү ийм бүтээлүүдээ байнгын дарамтад байх үедээ бүтээсэн тухайгаа зураач нэгэнтээ өгүүлсэн бий. Эдгээртээ зураач хэн нэгнийг буруутгасангүй, харин өөрийн дотоод ертөнцийн хямралыг дэлгэн харуулж байжээ. Эрээн бараан амьдралаас урган гарсан бодлууд зүүдээр нь биежиж байсныг зургийн хавтгай дээр буулгаж харуулснаараа Ж.Болд сюрреалист зураачидтай төстэй. Тухайлбал “бачимдал” (199..) төмөр барын бүтээлд аварга эр цээжээ хага яран зүрхээ суга татжээ. Хүмүүний бухимдлын оргил цэг болсон энэхүү зохиомж дотоод ертөнцөө таниулж, ойлгуулах гэсэн хүний эцсийн шийдэл гэмээр. Дээшээ тэнгэр хол, доошоо газар хатуу байсан цаг мөчүүд зураачийг ийм хатуу шийдэлд хичнээн удаа хүргэсэн бол гэж бодогдоно. Өвдсөнөөсөө болж хашгирах эрийн дуу ойр орчныг цочроож буйг хуйлран эргэлдэх зураасууд, ангайн хагарах газраар илэрхийсэн байна. Бусдыгаа ойлгож амьдрахын чухлыг зураач ийн сануулжээ. Харин “Өөртэйгээ тэрсэлдэхүй ”(199..төмөр бар) зохиомж Ж.Болдын зан авирыг илтгэх мэт. Амьдралын бэрхшээлийг даван туулахад аливаа хүнд өөрийгөө ялах тэвчээр чухал гэдгийг туйлын хурц, тод, ойлгомжтой үзүүлжээ. Ясархаг эрийн гэдсийг хүү татан гарч ирсэн “дотор хүн”-тэй хийх тэмцэл бол том үүрэг, зорилгодоо хүрэх тамирчид, уран бүтээлчдийн асар их тэвчээр хатуужлыг бэлгэднэ. Энэ мэт өөрийн амьдралтай холбоотой зохиомжуудынх нь тоонд халуун дотно тэврэлдсэн хосуудыг дүрсэлсэн “Тэнгис далайг гатлан”, “Бидэн хоёр”, “Хойд насандаа ч хамт”, “Хайр” зэрэг бүтээлүүд ордог. Тэрээр ханийн жаргал, хайрын илчээр дутагдаж явсныгаа ийн нөхсөн гэлтэй.
Зураач Ж.Болдынхоор бол амьдрал өөрийн гэсэн хуультай, түүнээ зөрчигсөд гэсгээгдэх жамтай аж. Энэ тухай “Мангас” (199...) хэмээх төмөр барын бүтээл өгүүлнэ. Зохиомжийг дүүргэн зогсох духандаа ганц нүдтэй аварга том мангас эвэр, нүсэр биеэрээ ялгарна. Тэрээр хөлийнхөө дор бужигналдах олон хүмүүст оногдох шийтгэлийг тулгаж байна. Одоохондоо мангас аймшигт харгислалаа эхлээгүй ч түүний 6 сарвууны нэгэнд хурц үзүүрт сэлэм, нөгөөд хорт могой үзэгдэх нь аюул ойртсоныг дохиолно. Гэм нь урдаа, гэмшил нь хойноо гэсэн зүйр үг зохиомжийн гол санааг хэлж байна. Зөв амьдрахын чухлыг зураач энэ мэтээр “Уруу татагч” (199...), “Нөхөд” (199...) зэрэг олон бүтээлээрээ илэрхийлсэн билээ. Ж.Болд жинхэнэ монгол сэтгэлгээтэй зураач байсныг олон бүтээл илтгэх ч “Гөрөөс ээж” (199...), “Аав чоно” (199...) зохиомжууд улам ч тодотгодог. Эцэг хүний далд нулимс, агуу хайрыг бяцхан зулзагынхаа нойрыг манах эв хавгүйхэн зүст “хөх” чоноор төлөөлүүлэх зүрхтэн зөвхөн монгол зураач бөлгөө. Ийнхүү түүний урлагийн ертөнцөд хийсэн аялал богино хэдий ч ганзага нь дүүрэн байв. Бүтээсэн бүхнээрээ бусдыг гайхуулж чадсан Ж.Болд бол монголын урлагын тэнгэрт тодоос тод гялалзан харагдах “од”-уудын нэг билээ.
Ангилал:1958 онд төрсөн Ангилал:1997 онд өнгөрсөн
Лондоны метро
Лондоны метро (London Underground) нь дэлхийн хамгийн анхны метро бөгөөд европын улсууд дотроос хамгийн урт сүлжээтэй метро юм. Лондонгийн метро нь 11 шугамтай бөгөөд 402 км урттай бөгөөд 45 % нь газар доогуур явдаг байна. Метроны замын дундаж уртаараа Сөүл, Бээжин, Шанхай болон Москвагийн метроны араас ордог ажээ. Лондонгийн метро нийт 270 өртөөтэй.
Лондон хотын метроны анхны шугамыг «Метропо́литен рэйлвэй» (англ. Metropolitan Railway) компани 1863 онд барьж ашиглалтанд өгчээ. Энэ шугам нь хотын төвийг төмөр замын хоёр том буудалтай холбосон байна.
Лондончууд хотынхоо метрог «The Tube» («тьюб» -хоолой) хоолойн хэлбэртэйгээс улбаалж ийнхүү нэрлэдэг байна.
Лондонгийн метро өглөө 05:30 онгойгоод шөнийн 01:00 цагт хаадаг байна.
thumb|220px|"Pickering" өртөө
Эшлэл
Ангилал:Метроны систем
Деандре Жордан
бага Хайленд Деандре Жордан (Hyland DeAndre Jordan Jr., 1988 оны долоодугаар сарын 21, Техас, Хьюстон) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос Анжелес Клипперс» багийн хүчирхэг төв.
Замналын товчоон
Техасын коллежоос 2008 онд драфтын №35-аар «Лос Анжелес Клипперст» элссэн.
2008 оны нэгдүгээр сарын 21-нд «Лос Анжелес Лэйкерсийн» эсрэг хувийн дээд 23 оноог цагирагт 10 тохон авав. 2011 оны арванхоёрдугаар сарын 11, «Голден Стэйт Уорриорз» будагтай талбайн «ирээдүйн мангас» Жорданыг 43 сая доллараар элсүүлэхээр тохирсон ч 12-нд «Клипперс» татгалзжээ.
2011 оны арванхоёрдугаар сарын 25-нд «Голден Стэйт Уорриорзийн» эсрэг (105:86) хувийн дээд 8 хаалтаа бүртгүүлэв.
2012 оноос тоглолтын ур чадвар мэдэгдэхүйц ахисаар 2014 онд 82 тоглолтонд 67.6 хувьтай довтолж, 10.4 оноо, 13.6 самбар, 2.5 хаалт 35.0 минутанд дунджилж лигийн шилдэг болохоо харуулсан юм.
2015 оны хоёрдугаар сарын 9-нд «Даллас Мавериксийг» (115:98) Жордан 22 онооны хамтаар хувийн 27 самбарыг гүйцэтгэсэн. Эсрэгээрээ «Даллас Маверикст» гуравдугаар сарын 13-нд ялагдсан (99:129) тоглолтонд анх удаагаа холын зайнаас амжилттай довтолжээ.
Майк Смит (хоккейчин)
Майк Смит (Mike Smith, 1982 оны гуравдугаар сарын 22-нд Кингстон хотод төрсөн) — Канадын хоккейчин бөгөөд Үндэсний хоккейн лигийн Финикс Койотис болон Канадын шигшээ багийн хаалгач юм. Тэр эх орноо төлөөлөн ДАШТ болон Сочийн Өвлийн олимпод оролцож байв.
Цахим холбоос
Ангилал:Канадын мөсний хоккейн үндэсний шигшээ багийн тоглогч Ангилал:Канадын олимпын оролцогч Ангилал:Канадын олимпын аварга Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Мөсний хоккейн олимпын аварга Ангилал:Мөсний хоккейн дэлхийн аварга Ангилал:Канадчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Андре Уиздом
Андре Александр Шакил Уиздом (Andre Alexander Shaquille Wisdom, 1993 оны тавдугаар сарын 9-нд Лидс хотод төрсөн) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Австрийн Рэд Булл Зальцбург багт, Ливерпүүлээс зээлээр тоглодог.
Товчхон
2014 оны долоодугаар сарын 22-нд Вест Бромвич Альбионд 2014-2015 оны улирал дуустал зээлэгдэв.
Шигшээ
Тэр 21-ээс доош насны Английн шигшээ багийн ахлагч юм.
Паул Клее
Паул Клее (Paul Klee; * 1879 оны 12 сарын 18-нд Мюнхенбухзее, Берн; † 1940 оны 6 сарын 29-нд Муральто, Тичино)) — Швейцарт төрсөн, 1879—1940 оны хооронд амьдарсан Германы зураач байв. Экспрессионизм, кюбизм болон сюрреализмын онцлог түүний хувь хүний шинж чанар нь нөлөөлсөн байна.
Ангилал:Экспрессионизмын уран зураач Ангилал:Германы уран зураач Ангилал:Швейцарын уран зураач Ангилал:Хөx морьтон Ангилал:Нацизмын үед Германы эзэнт гүрнээс дүрвэгч Ангилал:Баухаусын багш Ангилал:Дюссельдорфын урлагийн академийн багш Ангилал:Уянгын шүлэгч Ангилал:Өдрийн тэмдэглэл Ангилал:Герман хэлээрх утга зохиол Ангилал:Германчууд Ангилал:1879 онд төрсөн Ангилал:1940 онд өнгөрсөн
Мэн Тянь
Мэн Тянь нь (хятад үсэг:蒙恬; пиньин галиг:Méng Tián;- МЭӨ 210) эртний хятадын Цинь улсын сүүл үед амьдарч байсан цэргийн жанжин юм. Тэрээр МЭӨ 215 онд Цинь Ши хааны зарлигаар умар зүгт Хүннүтэй байлдаж, одоогийн Ордосын бор тохойг булаан авч, Хүннүг хойш хөөсөн хүн юм.
Намтар
Түүнийг хэдэн онд төрсөн нь тодорхойгүй ч, Байлдаант улсуудын үеийн Цинь ванлигт төржээ. МЭӨ 221 онд Цинь ванлиг нь нөгөө зургаан улсыг нэгтгэж дуусаад улмаар баруун, зүүн, хойд зүгийн нүүдэлчин аймгуудын эсрэг дараагийн аян дайнаа хийж нутгаа өргөтгөсөн байдаг. Цинь Ши хуан тухайн үедээ Мэн Тянь жанжинд 100,000 цэрэг удирдуулаад хойд зүгийн Хүннү улсын эсрэг илгээж, Ордосын тохойн 1000 ли (416 гаруй км) газрыг эзлэн аваад баруунаас зүүнш их цагаан хэрэмийг бариулж эхэлсэн. МЭӨ 210 онд Цинь Ши Хуан нас барсны дараа Мэн Тянь болон түүний гэр бүл, Цинь улсын дотоод улс төрийн тэмцэлд өртөж цаазлуулсан. Энэ явдлаас 3 жилийн дараа Цинь улс мөхөж, Чу болон Хань улс байгуулагдаж, олон газарт үймээн дэгдсэн.
Холбоотой мэдээлэл
Ангилал:Хятадын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Хятадууд Ангилал:МЭӨ 4-р эсвэл 3-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 210 онд өнгөрсөн
Эннер Валенсиа
Эннер Ремберто Валенсиа Ластра (Enner Remberto Valencia Lastra, 1989 оны арваннэгдүгээр сарын 4-нд Сан Лоренсо хотод төрсөн) — Эквадорын хөлбөмбөгчин бөгөөд Вест Хэм болон Эквадорын шигшээд тоглодог.
Замнал
Эмелект тэргүүн лигийн анхны тоглолтоо 2010 оны хоёрдугаар сарын 6-нд Депортиво Китотой, ЛДУ Китогийн хаалганд аравдугаар сарын 3-нд анх гоолдсон. Улсынхаа лигт түрүүлсэн жилдээ мексикийн Пачукад дуулиантай элссэн Валенсиа 2014 оны нэгдүгээр сарын 18-нд Тихуаныг ялахад (2:1) гоолджээ.
2014 оны долоодугаар сарын 17-нд английн Премьер лигийн Вест Хэм Юнайтед 12 сая фунтээр элсүүлж, таван жилээр гэрээлсэн.
Шигшээ
Эквадор 2012 оны хоёрдугаар сарын 12-нд Гондурастай нөхөрсөг тоглоход Эннер анх гараалсан бол 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нд мөн Гондурасын хаалганд (2:2) анх гоолдов.
Холбоос
Ангилал:Эквадорын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Эмелек багийн тоглогч Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Пачука багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Мексикийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Эквадорын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Эквадорчууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Борис Кокорев
Борис Кокорев (1959 оны 4 сарын 20-нд Тбилиси хотод төрсөн) — 50 м гар бууны дасгалын олимпын (1996) аварга, Оросын Холбооны Улсын буудлагын тамирчин.
Сейду Думбиа
Сейду Думбиа (Seydou Doumbia; 1987 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нд Абижан хотод төрсөн) — Зааны ясан эргийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Москвагийн ЦСКА болон Кот-д'Ивуарын шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Борис Кокорев
Ангилал:Буудлагын олимпын аварга Ангилал:Буудлагын дэлхийн аварга Ангилал:Буудлагын европын аварга Ангилал:Оросын буудлагын тамирчин Ангилал:ЗХУ-ын буудлагын тамирчин Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:ТУХН-ийн олимпын оролцогч Ангилал:Оросын олимпын оролцогч Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Москвагийн тамирчин Ангилал:Тбилисийн тамирчин Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1959 онд төрсөн Ангилал:2018 онд өнгөрсөн
Сейду Думбиа
Замнал
2010 оны нэгдүгээр сарын 5-нд Оросын «ЦСКА Москва» багт 7 сая еврогоор элсэж, дөрвөн жилээр гэрээлжээ.
2014 оны арваннэгдүгээр сарын 5-нд «Манчестер Ситиг» 2014/2015 оны УЕФА Аваргуудын лигийн хэсэгт ялахад (2:1) Думбиа дубльдэв.
Гадны холбоос
Ангилал:Кот-д'Ивуарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Кашива Рейсол багийн тоглогч Ангилал:Токүшима Вортис багийн тоглогч Ангилал:Янг Бойз багийн тоглогч Ангилал:ЦСКА Москва багийн тоглогч Ангилал:Ивуарчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Баянгол
Баянгол нь Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотын төвийн 6 дүүргийн нэг.
Хүн ам
Баянгол дүүрэгт 2013 оны эхний байдлаар 49683 өрхийн 192615 хүн амьдарч байгаа бөгөөд 1 км2 нутаг дэвсгэрт 6596 хүн ноогдож байна. Засаг захиргааны нэгжийн хувьд 25 хороотой. 2949 га нутаг дэвсгэртэй.