cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дулдуйтын Данзанравжаа
Бүтээл
Данзанравжаа уран барилгач (архитектор ч) хүн байсан бөгөөд 1820 онд 17 насандаа Өвөр Хамар гэдэг газар Хамарын хийд, 1840 онд Өмнөговийн Ханбогдод “Галбын гурван хийд” гэж алдаршсан Дэмчогийн хийд, Цагаан толгойн хийд, Эрээтийн хийд гэх мэт нийт 8 том хийдийг бариулж, зураг төсөл бүгдийг өөрөө гаргажээ. Хамарын хийд нь Данзанравжаагийн гол өргөө маягтай бөгөөд түүний эдлэл хэрэглэл, ном уншлага, сүм дацан, сургууль зэргийг дэргэдээ агуулсан том суурин газар байв.
Данзанравжаа гүн ухаанч хүн байсан бөгөөд нэг боть гүн ухааны зохиол туурвижээ. Хамарын хийд болон Дэмчогийн хийд буй газрыг дэлхийн эрчим хүчний цэг буюу Шамбалын орон гэж үздэг бөгөөд энэ нь “оюуны орон” гэсэн үг юм. Хүн өөрийн оюун ухаан, сүнсний тусламжтайгаар Шамбалд зорчиж маш их энерги авах боломжтой хэмээн сургадаг. Равжаа хутагт Шамбалын оронд зорчих хоёр суваг бий, түүний нэг нь Монголын говьд, нөгөө нь Төвдийн Хайлас ууланд байдаг хэмээн бясалгажээ.
1845 онд өөрийн байгуулсан Хамарын хийдийн архан талд нэг овгор шороон дээр суугаад Шамбалын ерөөл уншиж, “энд ирсэн хүн дараа төрөлдөө Шамбалын оронд очиж надтай уулзах ерөөл тавилаа” гэж айлдсан байдгаас үзвэл Монголын говьд дэлхийн энергийн цэг байгаа гэдгийг урьдчилан мэдэж байжээ. Хутагтын шүтдэг шүтээн нь эмэгтэй хүн, уран зураг, хун шувуу, яруу найраг, дигваранз буюу хилэнцэт хорхой байсан гэдэг. Хилэнцэт хорхой бол гүн ухааны бэлгэ тэмдэг бөгөөд уурлахаараа өөрийгөө хатгаж алдаг хорхой ажээ. “Хүн өөрийнхөө алдааны учрыг дотроосоо хайх ёстой” гэж шавь нартаа сургадаг байсан байна. 1840 оны үед говь нутагт хүн амины хэрэг нэлээд гарсанд сэтгэл нь зовж ардуудаас хутга мэс цуглуулан хайлуулж хамгийн сайн дархан хүнээр “Түмэн мэст бурхан”-ыг бүтээлгэж, тарни шид шингээжээ. Тэр цагаас хойш цаг бусын үхэл багасаж ард иргэд нь амар жимэр суух болсон гэдэг. Данзанравжаа багш, соён гэгээрүүлэгч хүн байжээ. Ард олныг харанхуй мунхагаас гаргахын тулд хийд дээрээ тусгай сургууль байгуулж эр, эм хүнийг адилхан сургаж, нарийн мэргэжилд сургаж байжээ. Одоогоор бол дөрөвдүгээр ангийн боловсрол эзэмшсэн төгсөгчиддөө “Оюуны лянхуа хагас дэлгэрэв” гэдэг дардас, сайн сурсан сурагчдад “Оюуны лянхуа бүтэн дэлгэрэв” гэсэн дардас өгөөд номын сандаа ажиллуулдаг байжээ. Монгол эмэгтэйчүүдийг бичиг үсэгт сургаж нийгмийн амьдралд татан оролцуулсан төдийгүй бүсгүй хүнийг магтан дуулсан олон арван бүтээлийг туурвижээ. Хийдэд нь эмэгтэй лам нар хамт сууж ном уншдаг байсан бөгөөд тэднийг “ани” гэнэ. Говь нутгаар аялж явахдаа нутгийн бүх сохор, доголон эмэгтэйчүүдийг цуглуулаад тэднийг баясган хөгжөөдөг байжээ.
Данзанравжаа цэргийн жанжин хүн байжээ. Манжийн хаан ноён хутагтын явуулдаг оюуны соёлыг түгээх бодлогоос эмээдэг байсан учраас үйл ажиллагааг нь зогсоох гэж элдвээр оролдож, Манжид гарсан хятадын бослогыг даруулахаар “хил хязгаараас ирсэн цэргүүдийг хамгаалж дайнд яв” гэж цэрэг дайнд хүртэл явуулжээ. Чингис хааны хар сүлдийг авч явах гэтэл хориглосон учир Занабазарын Соёмбо бүхий шар тугийг манжийн шар туг шиг харагдуулаад авч явдаг байжээ.
Данзанравжаа эм найруулагч, эмч хүн байжээ. Тухайн үед Монгол орныг нөмрөөд байсан яр тэмбүүний нянг устгах, эл өвчнийг анагаах талаар тунгаасны эцэст үлэг гүрвэл ийн яснаас эм гарган авчээ. Тэр эмээр олон хүнийг өвчнөөс нь салгасан ба өөрөө судас барьж тан найруулдаг байсныг гэрчлэх зүйлүүд олон үлджээ.
Ноён хутагтыг “согтуу ноён хутагт”, “догшин ноён хутагт” гэх зэргээр нэрлэдэг байв. Архийг рашаан болгон хүртдэг төдийгүй уух тусам оюун ухаан нь тэлж, эрдэм чадал нь тодорч улам олон янзын ид шидийг үзүүлдэг байжээ. Нэгэн удаа өөрийнхөө дотно шавь нарыг цуглуулаад вааранд ус хийгээд ном уншмагц ваартай ус буцлан оргилж гэр дүүрэн архи ханхалжээ. Тэгээд шавь нартаа хандан “та нар энэ хэмжээнд хүрч чадвал архи зооглож болно, энэ хэмжээнд хүрээгүй бол архийг бүү хүрт” хэмээн сургажээ.
Дэмчогийн хийдийг хятадуудаар бариулсан бөгөөд үнэ хөлсийг цалин цагаан мөнгөн ембүүгээр хангалттай сайн төлжээ. Хутагт шавь нартаа “Цагаан толгойтоос цагаан чулуу ачаад ир, замдаа нэг ч чулуу унагаж болохгүй шүү” хэмээн захижээ. Ачиж ирсэн цагаан чулуунууд нь Дэмчогийн хийдэд ирэхдээ мөнгөн ембүүнүүд болчихсон иржээ. Тэдгээр ембүүг хийдийг барьсан хятадуудад ажлын хөлс болгон өгсөн гэдэг.
1856 онд Манжийн хаан Данзанравжааг дарахын тулд түүний архинд дуртайг ашиглан нутгийн хөгшин ноёны бэлэвсэн хатнаар хор өгүүлжээ. Өөрт нь хор өгөх гэж ирээд байгааг мэдсэн атлаа “өрөөл бусдыг ингэж олон удаа зовоохоо больё, үхэх цаг маань ирсэн бололтой” хэмээгээд хортой архийг уучихаад, нөгөөх бэлэвсэн залуу хатанд зориулан “Ертөнц авгайн жам” гэдэг шүлэг бичээд нас баржээ. Манжийн хаан нас барсны маргаашнаас нь эхлээд бүх сургууль, театр, хийдийг нь хаалгажээ. Равжаа хутагтын дэргэд байсан Түдэв гэдэг тахилч лам эдэлж хэрэглэж байсан бүгдийг нь яаравчлан цуглуулж, шарилыг нь занданшуулаад Хамарын хийдэд хийж бунхан болгоод, Манжийн хуулинд байх “булш бунханд хүрч болохгүй” гэсэн заалтыг овжин ашиглаж хамгаалж авч үлдсэн түүхтэй. Түдэв тахилчийн үр удам үе улиран Равжаа хутагтын өвийг хамгаалж ирсээр 1938 онтой золгожээ. Эд хэрэглэлийг нь 1500 авдар т багтааж хадан агуйд хийх, газарт булах зэргээр нуух гэж оролдсон боловч Дотоод яамныханд баригдан илэрсээр зөвхөн 68 авдар л үлдэж чадсан байна. Данзанравжааг ноёрхогч ангийн төлөөлөгч хэмээн үзэж, бүтээл ба намтар түүх нь олны хүртээл болохоос болгоомжилж түүний үлдээсэн өвийн зүйлсийг бүгдийг устгасан юм.
Эдүгээ Түдэв тахилчийн ач Зундуйн Алтангэрэл Сайншанд хотод 1200 гаруй үзмэртэй “Гиваадин Равжаалин” музей г байгуулж захирлаар нь ажиллаж байна. Гиваадин Равжаалин гэдэг нь “буянаар машид арвижин дэлгэрсэн орон” гэсэн утгатай ажээ. Музейд Данзанравжаагийн эдэлж хэрэглэж байсан эд зүйлс, хувцас хэрэглэл, хэвлэмэл зохиол бүтээл, эх гар бичмэлүүд, театрын хувцас хэрэглэл, макет, сүмийн сонин хачин эд зүйлсүүд, Тан улсын үеийн модон бар, энэтхэгийн их йогуудын уран зураг, Япон самурайн сэлэм, монгол урчуудын бүтээл зэрэг тэр үеийн дотоод гадаад хүмүүсийн бэлэглэсэн, бүтээсэн ховор нандин зүйлсийг дэлгэн тавьжээ.
2006 онд ЮНЕСКО “Данзанравжаагийн жанч халсны 150 жил” гэж тэмдэглэх шийд гаргаж, шүлгүүдийг нь англи хэл дээр орчуулсан билээ.
Говийн ноён хутагтад нийт 7 дүр тодорсон байдаг. Нэгдүгээр дүр нь Агваангончиг 1622-1701, хоёрдугаар дүр Жамъяндамбийжанцан 1701-1745, гуравдугаар дүр Лувсанжамъянданзан 1745-1767, дөрөвдүгээр дүр Жамъян Ойдовжамц 1769-1803, тавдугаар дүр Лувсанданзанравжаа 1803-1856, зургадугаар дүр Дондовдамбийжанцан 1856-1875, долдугаар дүр Лувсандамбийжанцан 1875-1931 онд тус тус амьдарч байжээ. Эдгээр долоон хутагтаас өмнөх 33 дүр нь Энэтхэгийн йогч хүмүүс байжээ. pro zohiolch
Ангилал:Зохиолч Ангилал:Монголын утга зохиол Ангилал:Монголчууд Ангилал:1803 онд төрсөн Ангилал:1856 онд өнгөрсөн
Рауль Хименес
Рауль Алонсо Хименес Родригес (Raúl Alonso Jiménez Rodríguez; 1991 оны тавдугаар сарын 5-нд Тепехи-дель-Рио-де-Окампо хотод төрсөн) — Мексикийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Атлетико Мадрид» болон Мексикийн шигшээд довтлогчоор тоглодог. 2012 оны олимпийн аварга, 2014 оны ДАШТ-ий оролцогч.
Балганы Хишигбаатар
Балганы Хишигбаатар нь Говь-Алтай аймгийн Чандмань сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх.
Рауль Хименес
Замнал
2014 оны наймдугаар сарны 13-нд Ла лигийн «Атлетико Мадрид» Хименесийг 11 сая еврогоор элсүүлж, зургаан жилийн гэрээ байгуулжээ.
Амжилт
Багийн
Балганы Хишигбаатар
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Рауль Хименес
Амжилт
«Америка»
Шигшээ
Мексик (23-)
Гадны холбоос
Ангилал:Мексикийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Мексикийн олимпын аварга Ангилал:Мексикийн олимпын оролцогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Америка Мехико багийн тоглогч Ангилал:Атлетико Мадрид багийн тоглогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн олимпын аварга Ангилал:Мексикийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Мексикчүүд Ангилал:1991 онд төрсөн
Төмөрбаатарын Пүрэвсүрэн
Төмөрбаатарын Пүрэвсүрэн нь Говьсүмбэр аймгийн харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх. 1992 оны 06 сарын 29-нд Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр суманд Төмөрбаатарын 5 дахь хүү болж мэндэлсэн. 1999-2009 онд Сүмбэр сумын 1-р сургуулийг, 2009-2013 онд Монгол Улсын Их сургуулийг Эдийн засгийн онолын мэргэжлээр тус тус суралцаж төгссөн.
Тэрээр бага насандаа өөрийн ах нар, эгнээнийхээ хүүхдүүдтэй бөхөөр барилдаж байсан нь бөх болох үндэс суурь нь болсон. Тэрээр 2008 оны Үндэсний их баяр наадмын өсвөрийн бөхийн барилдаанд урамтай сайхан барилдаж 7 давж түрүүлэн "Улсын шонхор" цолыг хүртэж анхны том амжилтаа гаргаж байжээ. Тэрээр Монгол Улсын их сургуулийн үндэсний бөхийн аварга шалгаруулах барилдаанд 4 жил дараалан түрүүлсэн.
Улмаар 2009 онд “Сумын начин”, 2010 онд Дорноговь аймгийн тойргийн барилдаанаас “Аймгийн начин”, 2011 онд ардын хувьсгалын 90 жилийн ой, “Боржигин-2011” наадамд 6 даван шөвгөрч “Аймгийн харцага”, 2012 онд Говьсүмбэр аймгийн тойргийн барилдаанаас “Аймгийн заан”, тус ондоо Говьсүмбэр аймгийн Баяр наадамд түрүүлж 20 насандаа “Аймгийн арслан” цол хүртсэн. Улмаар 2014 онд Дорноговь аймгийн баяр наадамд 7 давж үзүүрлэн, 2015 онд Дорноговь аймгийн баяр наадамд 6 давж шөвгөрч чимэг нэмсэн. Улсын их баяр наадамд 2016 онд анх удаа зодоглохдоо 3 давж, 4-ын даваанд улсын начин Д.Лхагвадоржид, 2017 оны үндэсний их баяр наадамд 2 давж 3-ын даваанд улсын начин Л.Лха-Очирт өвдөг шороодоод байна.
Т.Пүрэвсүрэн арслан 2016 оноос эхлэн бөхийн багштайгаар үндэсний бөхийн спортоор тууштай хичээллэн барилдах болсон нь барилдааны амжилтад нь эерэгээр нөлөөлж байна. Одоо улсын харцага Г.Элбэгийн удирдлага дор бэлтгэл сургуулилтаа хийж байна.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:1992 онд төрсөн
Нацагсүрэнгийн Золбоо
Нацагсүрэнгийн Золбоо нь Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн улсын харцага цолтой бөх. 1990 оны 12 сарын 4-нд төрсөн. Чөлөөт барилдааны олон улсын хэмжээний мастер цолтой.
Чөлөөт бөх
Тэрээр Залуучуудын улсын хошой аварга. 2011 оны "Mongolia open" олон улсын тэмцээнээс 96 кг-д алт зүүж, 2012 онд хүрэл медаль хүртсэн. Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээний 1 мөнгө, 4 хүрэл, Иван Ярыгины нэрэмжит алтан гран пригийн хошой хүрэл, өөрийн орны улсын аваргын алт, мөнгө, хүрэлтэй медальтай.
Үндэсний бөх
Золбоо 2008 онд арван найман настайдаа Дорноговь аймгийн Хөвсгөл суманд түрүүлж сумын заан цол хүртсэн. 2011 онд Дархан хотод зохион байгуулагдсан үндэсний бөхийн залуучуудын аварга шалгаруулах барилдааны дөрөвдүгээр байрын шагналтай.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага Ангилал:1990 онд төрсөн Ангилал:Монголын бөх Ангилал:Монголчууд
Шингэний элемент
Шингэний элемент гэдэг нь шингэний техникт хэрэглэгдэх шингэний техникийг залгах буюу холбох эд хэсгүүдийг нэрлэдэг.
Батсүхийн Гантөмөр
Батсүхийн Гантөмөр нь Булган аймгийн Сэлэнгэ сумын харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх. Эрдэнэтийн " Хангарьд " дэвжээний бөх.
Шингэний элемент
Шингэний элементэд дараах тохируулаx гишүүд болон ажлын гишүүд орно. Үүнд: Мөн шингэний тээвэрлэлтийг гүйцэтгэж байгаа шугам дамжуулах хоолой, чиглэл өөрчлөгч залгаас, резин хоолойн холбогч, резин хоолой болон янз бүрийн шингэн агуулах эд ангийг шингэний элемент хэмээн нэрлэдэг. Шингэний элементийг (хий, шингэн али алинд нь хүчинтэй) холбон хэрэглэхэд зориулсан холбох хэлхээний тэмдэглэгээний жагсаалтаас үзнэ үү.
Батсүхийн Гантөмөр
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Сэлэнгийн (Булган) хүн
Өрнөхбаярын Сүхбат
Өрнөхбаярын Сүхбат нь Булган аймгийн Могод сумын уугуул, үндэсний бөхийн аймгийн хурц арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан
Perfetti Van Melle
Perfetti Van Melle нь дэлхий даяар амтат бүтээгдэхүүн ба бохь үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж юм. Энэхүү концерн нь 2001 онд италийн Perfetti групп нидерландын Van Melle нэртэй үйлдвэрлэгчийг өөртөө нэгтгэн авснаар бий болжээ. Perfetti Van Melle Group B.V. группийн төв байр нь Амстердамд байдаг.
Perfetti Van Melle нь Cadbury plc ба Mars Incorporated хоёрын дараа дэлхийд гуравт жагсдаг амтат бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч юм. Тус аж ахуйн нэгжид өнөөдөр 18.700 хүн ажиллах ба 43 охин компанитай, дэлхийн 150 улсад бүтээгдэхүүнээ борлуулдаг.
Эшлэл
Ангилал:Амтат бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч Ангилал:Италийн хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч Ангилал:Нидерландын хүнсний бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэгч Ангилал:Бохь Ангилал:2001 онд байгуулагдсан
Баарангийн Отгонбаатар
Баарангийн Отгонбаатар нь Говь-Алтай аймгийн Халиун сумын уугуул, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан
Инч (нэгж)
Инч нь уртыг хэмжих хэмжилтийн нэгж бөгөөд урьд нь эрхий хуруу өргөн хэмээн нэрлэгдэж байсан ба энэ нь ойролцоогоор хоёроос гурван сантиметрийг илэрхийлдэг байж. Инч нь ихэвчлэн нэг футыг арван хоёр хуваасны нэг бөгөөд өөрөө бас 12 хуваагддаг. Аравтын тооллын системд ч мөн ½, ¼, ⅛ гэх мэтээр хуваагдана.
Ангилал:Английн хэмжилтийн нэгж Ангилал:Хуучны уртын болон хүндийн нэгж
Гэндэндарамын Эрдэнэбат
1990-ээд оны нийтийн монгол дууны гол төлөөлөгч Гэндэндарамын Эрдэнэбат 1960 онд Монгол улсын Хэнтий аймгийн Өмнөдэлгэр сумын нутагт эцэг Гэндэндарамын хөвүүн болон төрсөн. УБИС, ОXУ-ын Екатеринбург хотын хөгжмийн их сургуулийг дуурийн дуулаач, багш мэргэжлээр дүүргэж эх орондоо ирээд үндэсний болоод сонгодог дуурийн олон дүрийг бүтээв. Түүний «Цэнхэрийн голоор нутагтай», «Аавын нутаг», «Тэмээн сүргийн говь», «Гэргий», «Нутгийн зам», «Элбэрэл», «Орчлонгийн сайхан хүүхнүүд», «Гэртээ ирлээ» зэрэг олон дуу түмэн олны сонорыг мялаасан. Хожим Эрдэнэбат УДБЭТ-ийн захирал, дараа нь БСШУЯ-ны Соёл Урлагийн Бодлогын Газрын дарга, тэр үеийн Хөгжим Бүжгийн Коллеж буюу Монголын Үндэсний Консерваторийн захирал, Засгийн Газрын Хэрэгжүүлэгч Агентлаг Соёл Урлагийн газрын дарга, улмаар 2020 оноос шинээр байгуулагдсан Соёлын яамны төрийн нарийн бичгийн даргаар ажиллажээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Нийтийн дуучин Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Оросын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Өмнөдэлгэрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1960 онд төрсөн
Мөнхийн ам
Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумаас 38 км зайтай Адрамгийн уулын баруун хэсэгт ар тийш харсан хайлаас модтой аманд байдаг мөнхийн устай булаг юм. Уг уулын аманд ан амьтан төрөл бүрийн хорхой, мөлхөгчид элбэг байлаг хөлгүй ус бололтой. Нэгэн домгоос үзвэл: Нэгэн цагт хагархай Мөнх гэдэг хүн алга болж хэд хоногийн дараа булгийн усан дээр малгай, тамхины уут зэрэг нь хөвж байсан учир энэ хүний нэрсэн нэрлэсэн гэх. Ер нь энэ булаг нь гүнзгий ширгэдэггүй. Учир нь мөнх устай гэснээс нэрлэгдсэн байж болох учиртай. Энд байгалийн янз бүрийн элемент, хортой, хоргүй аварга болон суман могой элбэг байдаг гэдэг. Энэхүү газрыг Дорноговь аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2010 оны 12-р сарын 15-ны өдрийн 95-р тогтоолоор аймгийн байгалийн есөн гайхамшгийн нэгээр баталжээ. Ангилал:Дорноговь аймгийн газар зүй Ангилал:Эрдэнэ сум (Дорноговь)
Харин ...
Харин ... — 2004 онд худалдаанд гарсан Самандын Жавхлан дуучны анхны цомог.
Дууны жагсаалт
Ангилал:2004 оны цомог Ангилал:Самандын Жавхлан Ангилал:Зохиолын дууны цомог
Цонжийн чулуу
Цонжийн чулуу - Дорноговь аймгийн Дэлгэрэх сумын төвөөс зүүн хойш 55 км-т орших Цонж толгой нь зургаан талт босоо гонзгой бие биедээ наалдан ургасан зургаан талт харандаа мэт сонин сайхан тогтоцтой цэнхэр чулуу, байгаль эхийн уран чамин урлалт жижиг уул юм. Эрт үед энэ чулуунаас ухаж авч байсан ул мөр бий. Ухсан хэсэг нь 3-4 метр гүнзгий жигд хэмжээтэй, нарийхан, урт шулуун чулууны багц бөгөөд дээрээс нь харахад зүсмэл чулуун шал мэт. Хүний гараар бүтээсэн 6 талт баганууд мэт хүрмэн хөх чулуун байц хадууд, өндөр нь 6-7 м, өргөн нь 15-20 см хөх хүрмэн чулуу юм. Хар саарал өнгөтэй бөгөөд өнгөлөх юм бол гялалзсан хар өнгөтэй болдог. Хүрмэн чулуу нь халуун хайлмаг үедээ асар их даралтад орж ийм багана үүсч талсжсан хэрэг. Үүнийг нутгийнхан “Цонжийн чулуу” гэдэг. Ийм зургаан талт хүрмэн чулууны өвөрмөц тогтоц Монголд хэд хэдэн газарт байдаг бөгөөд Баянхонгор аймгийн Шинэжинст сумын төвөөс баруун хойш Хүж-хад, Говь-Алтай аймгийн Тайшир сумд Харандаа хад гэх зэргээр нэрлэгдсэн байдаг. Мөн Архангай, Хөвсгөлд ч мөн адил хүрмэн чулуун урсацын дагуу сийлж ургасан голуудын хөндийн хавцлын хананд дутуу хэлбэржсэн баганалаг хүрмэн чулуу ажиглагддаг. Ийм дутуу хэлбэржсэн баганалаг хүрмэн чулууг Дорноговь аймгийн Хан Баянзүрх уулын оройн зүүн хэсэгт мөн ажиглаж болох бөгөөд галт уулын чулуулгийн бялхалт явагдсан газар нутгуудад буюу галт уулын хүрмэн чулуутай газар тааралдах боломжтой тогтоц юм. Хэнтий аймгийн баруун хойд хэсэгт хилээс ойрхон мөн Цонжийн-Чулуу уул гэх нэртэй газар байдаг бөгөөд Минж гол баруун талаар нь урсдаг ажээ. Үүнийг columnar basalt - баганан хүрэм, баганалаг хүрэм гэх зэргээр нэрлэдэг байна.
Энэ өмөрмөц уулыг аймгийн байгалийн нөөц газрын тусгай хамгаалалтанд 1988 онд 18,0 га талбайтайгаар бүртгэн авсан байна.
Энэхүү газрыг Дорноговь аймгийн ИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2010 оны 12-р сарын 15-ны өдрийн 95-р тогтоолоор аймгийн байгалийн есөн гайхамшгийн нэгээр баталжээ. Ангилал:Дэлгэрэх сум Ангилал:Дорноговь аймгийн газар зүй
Баруунтан
Үндэсний ардчилсан үзлийн гол шугамыг баримталж, улс үндсээ дээдэлсэн үзэлтнүүд Монголын удирдагч Д.Бодоо, С.Данзан нарын үеэс эхлэлтэй хөгжлийн үндэсний ардчилсан чиг баримжааг Б.Цэрэндорж, А.Амар, Ж.Цэвээн, Ц.Дамбадорж, Н.Жадамба, Ж.Гэлэгсэнгэ, Б.Дугаржав, Н.Хаянхярваа нар 1928 оны эх хүртэл тууштай үргэлжлүүлж байсан юм. Зөвлөлт хэв маягийн социалист өөрчлөлт Монголын нөхцөлд тохирохгүй хэмээн үзэж, нийгмийн амьдралын бүх салбарт өрнөсөн ардчилсан өөрчлөлтийг үргэлжлүүлэхийг эрмэлзэж байсан үндэсний ардчилсан үзэлтэй тэдгээр Монголын удирдагчдыг “баруунтан” хэмээх нэр хаяг зүүж, албан тушаалаас нь зайлуулсан билээ. Коминтерны зүгээс дэс дараатайгаар эл үйл ажиллагааг гүйцэтгэхдээ юуны өмнө хүчний байгууллагуудыг сулруулсан агаад дараа нь цэргийн анги, байгууллагуудыг улс төрийн үйл ажиллагаанаас тусгаарлаж, ЗХУ-д сургууль төгсөгчдөөс дайрагч отрядуудыг бэлтгэж, намын гишүүдийг дотор нь хагалан бутаргаж, баруун, зүүнээр нь талцуулан сөргөлдүүлж чадсанаар төрийн эргэлт хийж “баруунтан” нарыг бут цохисон байлаа. Коминтерн эдгээр Монголын удирдагчдыг “баруунтан” нэрийн дор буруутган үндэсний эрх ашгаа дээдэлсэн, бие даасан бодлого явуулах эрмэлзлэлийг цаашид гаргуулахгүйгээр нухчин дарах зорилго агуулж түүнээ гүйцэтгэсэн билээ. “Баруунтан “-нууд эх орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө тууштай тэмцэгчид, чин халуун сэтгэлт эх орончид байв. Ангилал:Улс төр Ангилал:Монголын улс төр
Яковлев Пчела-1Т
=Ерөнхий үзүүлэлт=
=Хэрэглэгч=
Ангилал:Нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж Ангилал:Оросын нисгэгчгүй нисэх төхөөрөмж Ангилал:Александр Сергеевич Яковлев
Нуман-Алтай ХХК
Нуман-Алтай ХХК нь 2010 онд байгуулагдсан байгаль орчны үнэлгээ, зөвлөх үйлчилгээний чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг Монголын компани юм. Олон улсын болон Монгол улсын хуулийн хүрээнд байгаль орчны үнэлгээ, зөвлөх үйлчилгээний ажлыг орчин үеийн дэвшилтэт тоног төхөөрөмж ашиглан, мэргэжлийн ур чадварын өндөр түвшинд, хамгийн хурдан шуурхай, харьцангуй хямд гүйцэтгэж, үйлчлүүлэгч байгууллагаа мэргэжлийн туслалцаа, зөвлөгөөгөөр бүрэн хангах эрхэм зорилготой.
Үйл ажиллагааны чиглэл
Нуман-Алтай ХХК нь үйлчлүүлэгчиддээ хүрээлэн буй орчны судалгаа шинжилгээний ажлуудыг
гэсэн үндсэн 4 чиглэлүүдээр дараах ажил, үйлчилгээг үзүүлж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Зан араншин
Зан араншин буюу зан төрх гэдэг нь организм, систем, эсвэл хиймэл ухааны гадаад орчин болох бусад системүүд, организмууд, эсвэл бодит орчинтой хамааран үүсгэх өргөн хүрээний үйлдэл болон ааш байдлыг хэлнэ.
Ангилал:Хүний зан араншин Ангилал:Ерөнхий сэтгэл судлал
Багадаваагийн Одсүрэн
Багадаваагийн Одсүрэн нь Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумын уугуул, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан
Льюис Кэрролл
Льюис Кэрролл  - Английн зохиолч, математикч, сэтгэгч, философич, гэрэл зурагчин. Оксфордын коллежийн математикийн профессор төдийгүй дэлхийн хүүхдийн утга зохиолын сонгодог төлөөлөгч юм. Түүний хамгийн алдартай бүтээл нь Алиса гайхамшгийн оронд юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Зохиогч Ангилал:Английн зохиолч Ангилал:Их Британийн гэрэл зурагчин Ангилал:Гэрэл зургийн анхдагч Ангилал:19-р зууны математикч Ангилал:Логик судлаач Ангилал:19-р зууны утга зохиол Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол Ангилал:Их Британийн утга зохиол Ангилал:Уран зөгнөлт зохиол Ангилал:Хүүхэд- ба өсвөр үеийнхний уран зохиол Ангилал:Алиса гайхамшгийн оронд Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1832 онд төрсөн Ангилал:1898 онд өнгөрсөн
Пүрэвийн Гантөгс
Пүрэвийн Гантөгс нь Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Тосонцэнгэлийн (Хөвсгөл) хүн
Марио Суарес Мата
Марио Суарес Мата (Mario Suárez Mata; 1987 оны хоёрдугаар сарын 24-нд Алькобендас хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Атлетико Мадрид» болон Испанийн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Амжилт
«Атлетико Мадрид» Испанийн шигшээ (до 19)
Гадны холбоос
Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Атлетико Мадрид B багийн тоглогч Ангилал:Реал Вальядолид багийн тоглогч Ангилал:Сельта багийн тоглогч Ангилал:Мальорка багийн тоглогч Ангилал:Атлетико Мадрид багийн тоглогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Байгаль орчны үнэлгээ
Байгаль орчны үнэлгээ гэж ямар нэгэн төсөл, төлөвлөгөө, бодлогыг хэрэгжүүлэх шийдвэр гаргахын өмнө тухайн төсөл, төлөвлөгөө, бодлого нь байгаль орчинд эерэг болон сөрөг байдлаар хэрхэн нөлөөлөхийг үнэлэхийг хэлнэ. Байгаль орчны үнэлгээ дараах 4 ангиллаар хийгддэг:
Нэр томьёо
“Байгаль орчны стратегийн үнэлгээ” гэж улсын болон бүс нутаг, салбарын хэмжээнд баримтлах бодлого, хэрэгжүүлэх хөгжлийн хөтөлбөр, төлөвлөгөөг боловсруулах явцад түүний хэрэгжилтээс байгаль орчин, нийгэм, хүний эрүүл мэндэд учирч болзошгүй эрсдэл, сөрөг нөлөөлөл, үр дагаврыг уур амьсгалын өөрчлөлтийн чиг хандлага, гамшиг, аюулт үзэгдэл, осол, аюултай уялдуулан тодорхойлохыг хэлнэ.
“Байгаль орчны төлөв байдлын үнэлгээ” гэж аливаа төслийн техник, эдийн засгийн төлөвлөлтийн баримт бичиг, зураг төсөл, улсын болон бүс нутаг, салбарын хэмжээнд хэрэгжүүлэх хөгжлийн хөтөлбөр, төлөвлөгөөг боловсруулах явцад тэдгээрийг хэрэгжүүлэх нутаг дэвсгэрийн байгаль орчны төлөв байдлыг судлан тогтоож цаашид төсөл, хөтөлбөр, төлөвлөгөө, бодлого боловсруулахад анхаарах байгалийн нөхцөл, орчны онцлогийг тодорхойлохыг хэлдэг.
“Хуримтлагдах нөлөөллийн үнэлгээ” гэж тодорхой бүс нутаг, сав газарт иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагаас хэрэгжүүлж байгаа төслүүдээс хүн амын эрүүл мэндэд үзүүлж байгаа хам болон давхардмал сөрөг нөлөөллийг тодорхойлж, түүнийг бууруулах, арилгах арга хэмжээ тогтоохыг хэлнэ.
“Байгаль орчны нөлөөллийн үнэлгээ" гэж иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагаас тодорхой төслийг хэрэгжүүлэх явцад байгаль орчинд учруулж болзошгүй сөрөг нөлөөлөл, үр дагаврыг урьдчилан тодорхойлж, түүнийг бууруулах, арилгах арга хэмжээ тогтоохыг хэлдэг.
”Үнэлгээний шинжээч“ гэж байгаль орчны үнэлгээ, үнэлгээний тайланд шинжилгээ хийж, дүгнэлт гаргах эрх бүхий этгээдийг хэлнэ.
“Үнэлгээний шинжилгээ” гэж байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний ажлыг холбогдох хууль журмын дагуу гүйцэтгэсэн эсэх, тайлан, дүгнэлт үндэслэлтэй, зөв эсэхэд мэргэжлийн дүгнэлт гаргах үйл ажиллагаа юм.
“Хянан магадлагаа” гэж батлагдсан байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын үнэлгээний тайлан, дүгнэлт үнэн зөв эсэхэд мэргэжлийн дүгнэлт гаргах үйл ажиллагаа болно.
“Эрсдэлийн үнэлгээ” гэж хүн, амьтан, ургамал болон байгаль орчинд хими, биологи, физикийн хүчин зүйлээс үзүүлж болзошгүй нөлөөлөл, мөн гамшиг болон аюулын нөлөөллийг урьдчилан тодорхойлох үйл ажиллагаа юм.
“Байгаль орчны хохирлын үнэлгээ” гэж байгаль орчинд хүний үйл ажиллагааны улмаас учирсан болон учирч болзошгүй хохирлын хэмжээг тодорхойлж мэргэжлийн дүгнэлт гаргах үйл ажиллагаа юм.
“Биологийн олон янз байдлыг дүйцүүлэн хамгаалах” гэж төслийн үйл ажиллагаанд өртөн унаган төрх, хэв шинж, амьдрах орчноо алдсан биологийн олон янз байдлыг өөр газарт нөхөн хамгаалах арга хэмжээг хэлнэ.
Монгол Улсад
Монгол Улсад одоогоор байгаль орчны үнэлгээний тусгай зөвшөөрөл бүхий 200 орчим ААН байгаагаас Байгаль Орчны Үнэлгээ эрхлэгчдийн холбооны гишүүн, идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байгаа Нуман-Алтай ХХК, Говь-Эко ХХК, Байгаль Экологи ХХК, Экотрейд ХХК, Экосфера ХХК, Грийнтрендc ХХК, Риск Энвайрон ХХК, EEC Консалтинг ХХК зэрэг 70 орчим ААН байна.
Ангилал:Хүрээлэн буй орчны эрх зүй Ангилал:Техникийн үр дагаврын үнэлгээ
Никола Поцци
Никола Поцци (Nicola Pozzi, 1986 оны зургаадугаар сарын 30-нд Сантарканжело ди Романья хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Сампдориа багийн довтлогч юм.
Клуб
Поцци 2009 онд Сампдориа багт элсэж 2010 оны зургаадугаар сард 5.2 сая еврогийн 5 жилийн гэрээг байгуулжээ.
Холбоос
Ангилал:1986 онд төрсөн Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Сампдориа багийн тоглогч Ангилал:Италичууд
Бүрдэнэ булаг
Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын төвөөс баруун урагш 27 км зайтай оршдог 11,10 гаруй ам дөрвөлжин га талбайтай байгалийн элс, манхан, булаг ус, говь нутгийн үзэсгэлэн болсон газрыг Бүрдэнэ булаг гэдэг.
Эгц өндөр элсэн манхан доторхи 108 булаг, зүлэг ус, худаг, бут, модтой. Тэртээ 200 гаруй жилийн өмнө Д.Равжаа хутагт хийд байгуулсан үеэс шашны нэгэн зан үйлийг эрэгтэй, эмэгтэй лам, зоч нар энэ 108 булагт ирж булаг бүрт 1 хоног ном уншуулан лүйжин тавьдаг зоч, лам нарыг бэлтгэдэг байсан гэдэг бөгөөд одоо ч гэсэн Монголын Лүйжинч лам нар энд ирж 3-7 хоног баясалгал хийх явдал ч бий (Лүйжин нь бие хэл сэтгэлийн элдэв бузар, мууг арилгахад харанхуй үдэш, бүрийд уншдаг ном).
Булгийн хойд хайрхныг талын догшин Догмиддорж уул гэдэг бөгөөд энд эртний амьтдын чулуужсан мод байдаг. Уулын энгэрт дээрх хийдийн туурь бий. Одоо Бүрдэнэ булгийг түшиглэн 2000 оноос бөөр эмчлэх элсэн сувилал-амралтын газар байгуулан жил бүрийн 6 сарын 15-наас 8 сар хүртэл 50-80 хүн хүлээн авах боломж, орон байр, хоолны газрыг сумын тамгын газраас ханган ажилладаг болжээ. Энэ сувиллыг Улаанбаатар хотын нэгдсэн 3-р эмнэлэг анх үүсгэн байгуулсан түүхтэй. Энэ сувилалд ирсэн амрагчид ингэний буцалгаа ууж, халуун элсэн шарлага хийж элсэн манхан, зүлэг ногоон талбай, булаг, мэлхийтэй худаг, өрхий, заг, суль, шаваг, цулхир, хөмүүл зэрэг говийн ургамал,байгалийн сонин сайхныг үзэх боломжтой юм.
Ангилал:Монголын баянбүрд Ангилал:Дорноговь аймгийн газар зүй
Аймак
Аймак бол Баруун Афган, Ираны Хорасанд амьдардаг түрэг, монгол, иран холимог гаралтай үндэстэн юм. Тэдний Жемшид, Фирузкихи, Таймани овгууд илүү европжуу төрхтэй бол аймак хазара (хазара-и-кала-и-нау), теймури овгууд нилээн монголжуу төрхтэй, гэрт амьдардаг, соёлын хувьд монгол, түрэгтэй ихээхэн ойролцоо байдагаараа бусдаасаа ялгардаг. Иймээс аймак хазара, теймури овгуудыг монгол, түрэг аймгууд голчлон бүрэлдүүлсэн бололтой. Аймак гэх үг нь хөрш зэргэлдээх Төв Азийн түрэг хэлнээс (оимак) болон монгол хэлний аймаг гэх үгнүүдээс гаралтай бөгөөд утгын хувьд „овог“ буюу „овог аймаг“ гэсэн утгатай юм.
Афганистанд үндсэн Чахар-Аймак (дөрвөн аймак) бий. Чухал дөрвөн овогт:
Ангилал:Ази дахь угсаатан Ангилал:Афганистан дахь угсаатан Ангилал:Иран хэлт угсаатан Ангилал:Монгол үндэстэн
2017 оны Хятадын гран-при
Тойм
Австралийн гран-пригийн дараа Себастиан Феттел нисгэгчдийн үнэлгээг долоон онооны илүүтэйгээр Льюис Хамилтоноос тэргүүлж байв. Зохион бүтээгчдийн үнэлгээг Феррари баг Мерседес багаас дөрвөн оноо болон Ред Булл багаас 27 онооны илүүгээр тэргүүлэв.
Уралдааны замын хувьд өмнөх жилийнхээс бага зэргийн өөрчлөлт хийгдсэн ба үүнд нэгдүгээр болон наймдугаар эргэлт дээр өндөр хурдтай эргэхээс шалтгаалан дугуйн хашлагыг нэмж өржээ. Хоёрдугаар эргэлтэн дээр зам ба асфальтжуулсан гаралтын бүсийн хооронд дотор нь өвс суулгасан торлог чулуун хавтангууд тавьсан нь жолоочийг замаас гарах хорио болох юм. Мөн түүнчлэн гараа барианы замын хэсгийг шинээр асфальтжуулсан байна.
Австралийн гран прид өвчний улмаас оролцож чадаагүй Паскаль Вээрлайн Хятадын гран прид ч бас оролцоогүй бөгөөд түүнийг Антонио Жовинаццигаар солив.
Чөлөөт дадлага
Эхний чөлөөт дадлага дээр Ферстаппен 1:50,491 минутанд тойрсон нь хамгийн богино хугацаа байв. Бороо, смогноос шалтгаалан тус дадлагын жолоодлого аюулгүй байдлын үүднээс хоёр удаа удаан хугацаагаар завсарласан ба учир нь аврах нисдэг тэрэгний үзэгдэх орчин хязгаарлагдан очих ёстой эмнэлэгтээ газардаж чадахгүй байгаатай холбоотой.
Уг шалтгаанаар хоёр дахь чөлөөт дадлага ч бас явагдаагүй.
Гурав дахь дадлагын жолоодлого дээр Себастиан Феттел 1:33,336 минут зарцуулсан нь тус өдрийн хамгийн хурдан тойролт байв.
Уралдааны дараах дэлхийн аваргын оноо
Уралдаан бүрийн эхний аравт орсон нисгэгчид 25, 18, 15, 12, 10, 8, 6, 4, 2, 1 гэсэн дарааллаар тус тус оноо авсан.
Эшлэл
#2017 Хятадын гран при
Даниэле Гастальделло
Даниэле Гастальделло (Daniele Gastaldello, 1983 оны зургаадугаар сарын 25-нд Кампосампьеро хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Сампдориа» болон Италийн шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Гастальделло Италийн Падова багаас мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн байдаг бөгөөд Ювентус багт тоглолтонд оролцож байгаагүй ч нэг жил харъяалалтай байсан юм. 2003-2005 оны хооронд Кьево багт, 2005—2007 оны хооронд Сиена багт тус тоглож байсан. Гастальделло 2010 оны гуравдугаар сарын 5-нд Сампдориа багтай 2014 оныг хүртэл гэрээ байгуулж 2010-11 оны улиралд багаа лигт дөрөвдүгээр байрт шалгарахад онцгой нөлөөж байв. 2011 онд гэрээгээ сунгахын сацуу багийн ахлагчаар томилогдсон.
Гадны холбоос
Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Падова багийн тоглогч Ангилал:Кротоне багийн тоглогч Ангилал:Сиена багийн тоглогч Ангилал:Сампдориа багийн тоглогч Ангилал:Италичууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Як-50 (1975)
=Ерөнхий үзүүлэлт=
=Холбоотой өгүүлэл=
Амьтны загварт урлаг
Амьтны дүрсийг бодит эсвэл өвөрмөц байдлаар даавуун болон төмөр эдлэл, чулуун хөшөөн дээр дүрсэлсэн төмөр, Хүрэл зэвсгийн үеийн урлагийг амьтны загварт урлаг гэдэг.Энэ урлаг Монголоос зүүн европ хүртэлх нутагт тархжээ.Монголчууд амьтны загварт урлагийг монголоос гаралтай гэж үздэг ба харин гадны эрдэмтэд үүнийг үгүйсгэдэг.Монголын амьтны загварт урлаг нь бусад угсаатны амьтны загварт урлагаас өөр, илүү гоёмсог боловсронгуй шинжтэй байдаг.
Ангилал:Төв Азийн археологи Ангилал:Монголын археологи Ангилал:Археологи Ангилал:Монголын соёл
Шараагийн Мөнх-Од
Шараагийн Мөнх-Од нь Ховд аймгийн Манхан сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Манханы хүн
Лханаагийн Нямбаяр
Лханаагийн Нямбаяр нь Хөвсгөл аймгийн Галт сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Галтын хүн
Шкодран Мустафи
Шкодран Мустафи (Shkodran Mustafi, 1992 оны дөрөвдүгээр сарын 17-нд Бад Херсфельд хотод төрсөн) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Сампдориа болон Германы шигшээн төвийн хамгаалагч юм.
Замнал
Мустафи Хамбург багийн өсвөр үеийн эгнээнээс төрөн гарч, 16-21 хүртэлх насны Германы шигшээн таван насны багт тоглосон авъяаслаг тоглогч юм. 2009 онд Английн Эвертон багтай мэргэжлийн анхны гэрээгээ гурван жилээр хийж хоёр улирлыг өнгөрүүлсэн юм. Премьер лигийн нэг ч тоглолт хийж байгаагүй. 2012 оны нэгдүгээр сард Италийн Сампдориа багт чөлөөт солилцоогоор иржээ.
2014 оны хоёрдугаар сарын 28-нд Германы шигшээд Чилийн эсрэг багтаж, тавдугаар сарын 13-нд Польшийн эсрэг гараалсан. 2014 оны ДАШТ-д хэсгийн 3 тоглолтонд Жером Боатенгийг сэлгэн оролцсон.
Батбаярын Бат-Амгалан
Батбаярын Бат-Амгалан нь Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын харьяат. Үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Баянбулагийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Эстонийн Консерватив Ардын Нам
Эстонийн Консерватив Ардын Нам (Eesti Konservatiivne Rahvaerakond) нь Эстонийн консерватив баримжаатай улс төрийн нам бөгөөд тус нам нь 2012 оны 3 сарын 24-ний өдөр анхдугаар хурлаа хийж үүсгэн байгуулагдсан.
Эстонийн Консерватив Ардын Намын эрхэм зорилго нь эх орноо хөгжил дэвшилд хүргэж, ард түмнээ сэтгэл хангалуун, тайван аюулгүй, эрх чөлөөт амьдралтай болгоход оршино.
Эшлэл
Ангилал:Эстонийн нам Ангилал:Барууны популист нам Ангилал:2012 онд байгуулагдсан
Як-200
Як-200 онгоц нь 1950-иад оны үед ЗХУ-ын үед туршигдаж байсан онгоц юм. Энэ нь Як-210 гэсэн адил загвартайгаар туршигдаж байгаад 1956 онд цуцлагдсан юм. Учир нь оронд нь ИЛ-28У загварын онгоц сонгогдсон тул төслийг зогсооход хүрсэн.
=Ерөнхий үзүүлэлт=
=Холбоотой өгүүллэг=
Төрмөнхийн Бэгзсүрэн
Төрмөнхийн Бэгзсүрэн нь Завхан аймгийн Отгон сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын харцага цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага
Холтсон гэр
Холтсон гэр - Хангайн ой хөвчид ойр аж төрөх, жилд олон удаа нутаг сэлгэх шаардлага бага болон ахуй амьдрал ядуу зүдүү буюу мал цөөнтэй хүмүүс намар хар модны холтосыг (дөрвөн ханатай гэрийн уньтай тэнцэх урттай, мөн өргөн нь дэлэм хэмжээтэй, мөн бас гэрийн хананы бариатай байх үеийн өндөртэй тэнцэх урттай, дэлэм хагас өндөртэй) хуулан авч хатаагаад гэрийн бүрээс болгон хэрэглэдэг ажээ.
Холтсон туургат гэр ба өвч холтсон бүрээстэй гэр гэж хоёр ангилж байсан бөгөөд зөвхөн бага дөрвөн ханатай гэрийн бүрээсийг холтсоор хийх өвөрмөц онцлогтой юм. Хар модны холтосыг гэрийн эсгий бүрээсний хэмжээгээр хуулан авах боломжгүй учир хэсэг хэсгээр авч туурга, дээвэр (цаваг) хийж байсан нь нэгдүгээрт малын ноос буюу эсгий хэмнэх, хоёрдугаарт гэр салхи шуурганд эс хөдлөх бөх бат болох, гуравдугаарт суурин аж төрөхөд тохиромжтой зэрэг аж ахуй, ахуй амьдралын ач холбогдолтой гэж дүгнэж болно.
Тибериус
Тибериус нь Pомын эзэнт гүрний 2 дахь эзэн хаан бөгөөд тус улсыг 14-37 оны хооронд удирдаж байсан.
Ангилал:Ромын эзэн хаан Ангилал:Ромын хаант улсын үеийн зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:1-р зууны ноёрхогч Ангилал:Авгур Ангилал:Август Цезарь Ангилал:Клавдии Ангилал:Юлий Ангилал:Эртний олимпын аварга Ангилал:Сүйх тэрэгний уралдаан Ангилал:МЭӨ 42 онд төрсөн Ангилал:37 онд өнгөрсөн
Маамуугийн Отгонням
Маамуугийн Отгонням нь Баянхонгор аймгийн Баян-Өндөр сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Баян-Өндөрийн (Баянхонгор) хүн
Эргэлийн зоо
Эргэлийн зоо орчмын байгалийн нөөц газар нь Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын нумаг дахь байгалийн сонин тогтоцтой, археологийн олдвор ихтэй бөгөөд нийтдээ 59,840 га талбайг хамарна. Эргэлийн зоо нь 30 сая гаруй жилийн өмнөх шим ертөнцийн гэрч болсон эртний сүүн тэжээлтэн загас, яст мэлхий, гүрвэл зэрэг сээр нуруутны олдворыг хадгалсан, хурдас чулуулаг тогтсон ширээ хэлбэрийн тэгш өндөрлөг юм. Энэ газарт эрт дээр үеэс ард түмэн тахин шүтэж дээр нь морь уралдуулж, бөх барилддаг байсан домог яриа байдаг. Хар сүүлт, цагаан зээр, хулан зэрэг ховор амьтад байдгаас гадна 70 гаруй төрлийн ургамал ургадаг. Эргэлийн зоогоос олдсон эрт галавын олон амьтны чулуужсан яс, дэлхий болон үндэсний музейнүүдэд хадгалагдаж байна. Иймээс эртний амьтан, ургамлын ховор олдворыг байгалийн байдлаар нь хадгалах зорилгоор УИХ-ын 1996 оны 43 дугаар тогтоолоор тусгай хамгаалалтад авсан байна. Энэхүү байгалийн нөөц газрын үржил шим сайтай хөрсөнд бударгана, шар мод, гашуун суль, агь, хөмүүл, таана, ерхөг, тэсэг, гоёо, цулхир, хармаг, алтан харгана, хайлаас зэрэг ургамал ургадаг. Хар сүүлт, цагаан зээр, хулан зэрэг туурайтан, үнэг, хярс, чоно, шилүүс, дорго зэрэг махчин амьтад, ногтруу, ятуу, тоодог зэрэг олон зүйлийн жигүүртэн шувуудтай нутаг юм. Анх 1922 онд Америкийн эрдэмтэн Эндрюс судалж байсан байна. Оросын эрдэмтэн И.А.Ефремов, Польшийн нэрт эрдэмтэн эмэгтэй К.Яваровская нарын удирдсан олон экспедиц ажиллаж байжээ. Эргэлийн зооны тухай эрдэм шинжилгээний бүтээлүүд дэлхийн эрдэмтэдийн 50 орчим бүтээлд бичигдсэн байна. Гадаадын эрдэмтдийн бүтээлд “Алтан уул” хэмээн нэрлэж энэ нэрээр алдаршсан байн Ангилал:Монголын байгалийн нөөц газар Ангилал:Хатанбулаг сум Ангилал:Дорноговь аймгийн газар зүй
Реми Веркутр
Реми Веркутр (Rémy Vercoutre; 1980 оны зургаадугаар сарын 26-нд Гранд-Синт хотод төрсөн) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Олимпик Лион» багт хаалгачаар тоглодог.
Замнал
Веркутр Монпелье багаас хөлбөмбөгийн замналаа эхлүүлсэн бөгөөд 1998 онд мэргэжлийн анхны гэрээгээ мөн тус багтайгаа байгуулж байв. Дөрвөн улирлын турш тоглоод Олимпик Лион багт элссэн. Энэ багт тэрээр Францын аваргаар таван удаа, цомын аваргаар хоёр удаа тодорч байсан бөгөөд Францын доод лигийн Страсбур багт улирал зээлээр тоглож байсан.
Гадны холбоос
Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Монпелье багийн тоглогч Ангилал:Страсбур багийн тоглогч Ангилал:Олимпик Лион багийн тоглогч Ангилал:Францчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Жамбажамцын Сүхбат
Жамбажамцын Сүхбат нь Завхан аймгийн Шилүүстэй сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан
Чээж гэр
Чээж гэр - Энэ оромж гэрт 19-р зууны эцсээр ядуу хүмүүс сууж байсан боловч малчид нутаг өгсөх, өөрөөр хэлбэл, хангайд зун нүүх намар болоход буцаж өвөлжөө нутаг руугаа нүүх үед түр хоноглох газарт тооно, унь хоёроос бүрдэх оромж барьдаг аж. Үүнийг малчид чээж гэр барьж хоноглох хэмээн нэрлэх учир түр зуурын хэрэгцээний оромжны нэг төрөл болно. Шинжилгээний баримтаас үзэхэд халхын дорнод нутагт хэлхээ буюу сархинаг тоонот гэртэй малчид нүүх үедээ түр хоноглох буудалд чээж гэр барьдаг байсан ажээ. Чээж гэрийн яс модны их багын хэмжээ (унь урт, тооно том) хийцний онцлогоос хамаарч босоо эрстэй чээж, хэвтээ эрстэй чээж гэр гэж ялган нэрлэж байжээ.
Тооно жижиг, унь урттай бол босоо эрсэт чээж гэр, харин тооно том, унины урт дунд зэрэг бол хэвтээ эрст чээж гэр болдог.
Ашигласан материал
Ангилал:Монголын архитектур
Төгөлдөр хуур
Төгөлдөр хуур (лат. клавис „түлхүүр“, „товчлуур“ гэсэн үгтэй мөн дүйцнэ) гэдэг нь хуучны алхан төгөлдөр хуурыг цааш нь хөгжүүлсэн орчин үеийн хэлбэр нь юм. Алхан төгөлдөр хуурын товчлуурыг дармагц жижигхэн алх тусгай механик үйлдлээр чавxдасыг цохин дуугардаг хөгжмийн зэмсэг юм. Төгөлдөр хуурын дэлхий даяар түгээмэл хэрэглэдэг нэр нь Пианофорте эсвэл товчлон Пиано гэх ба үүний учир нь алхан төгөлдөр хуураар анх удаа дууны хөгийг тасралтгүйгээр аяархан (пиано) ба чанга (форте) хоёрын хооронд өөрчлөн тоглох боломжтой болжээ. Өнөө үед төгөлдөр хуурын далавчит (англиар grand piano) ба пианино (англиар upright piano) гэсэн үндсэн хэлбэрүүд байдаг. Сүүлийн хувилбарыг ярианы хэлэнд жирийн „төгөлдөр хуур“ хэмээн хэрэглэдэг.
Орчин үеийн төгөлдөр хуурыг тоглож буй талаас нь үзвэл даралтат хөгжмийн зэмсэг, дуу гаргалтыг өдөөж буй талаас нь харвал цохилуурт хөгжмийн зэмсэг харин хэлбэлзлийн медиум талаас нь харвал чавхдаст хөгжмийн зэмсэг юм.
Нэршил
Клавис (латинаар „түлхүүр“) гэх үг нь дундад зууны хөгжмийн онолд үсгээр тэмдэглэдэг дууны эгшгийн шатлалын нэр байв. Учир нь энэ үсгэн эгшиг нь заримдаа орган хөгжмийн товчлуур дээр шууд бичигддэг байснаас үүдэн клавис гэсэн нэртэй товчлуур хүртэл байсан аж. Хөгжмийн нотонд үсэгт эгшиг нь эгшгийн шугамт системийн өмнө бичигддэг байсан ба эндээс бас хөгжмийн түлхүүр гэх ойлголт бий болжээ. Англи хэлний key гэх үг нь олон утгыг илэрхийлэх ба үүнд түлхүүр, эгшгийн шатлал, товчлуур, хөгжмийн түлхүүр гэх зэргээр өнөөг хүртэл хэрэглэгдэж байна.
Бүх товчлуурыг нэгтгээд clavis (клавис-„товчнууд“) нь францын clavier (клавиэр) „товчлуур“, германы Clavier (клавийр-„товчлуур“) хэмээн нэрлэнэ. Монгол хэлэнд дээр өгүүлсэнчлэн бүх өнгийг (зөөлнөөс чанга руу) хоорондоо тасралтгүйгээр гаргадагаас шалтгаалан төгс төгөлдөр буюу төгөлдөр хуур хэмээн нэрлэсэн байх магадлалтай. 18-р зууны төгсгөл гэхэд бүх даруулт хөгжмийн зэмсгийг, мөн түүнчлэн орган (салхин төгөлдөр хуур)-ыг хүртэл, түүний дуу үүсгэх төрөл зүйлээс үл хамааруулан төгөлдөр хуур нэрийн дор нэгтгэжээ (Себастиан Вирдунг, 1511; Якоб Адлунг, 1758).
Далавчит төгөлдөр хуураас (хэвтээ чавxдастай) илүүтэйгээр пианиног (итал. „жижиг пиано“, босоо чавxдаст) ихэнхдээ төгөлдөр хуур хэмээх нэршлээр түүний хүрээг хязгаарлах бас бий. Харин цахилгаан, дижитал даралтат хөгжим бий болсноос хойш механикаар дуу гаргадаг хийц бүхий хөгжмийн зэмсгүүдийг төгөлдөр хуур гэх боловч пианогийн хувьд дижитал хувилбарыг нь ч бас дижитал пиано хэмээн нэрлэдэг хэвээр үлджээ.
Анхны хэлбэр
Чавxдаст даралтат хөгжмийн зэмсгүүд нь түүхэн гарал нь монохордоос үүсэлтэй.
Эшлэл
Ангилал:Чавхдаст төгөлдөр хуур Ангилал:Цохилуур хөгжмийн зэмсэг
Хэлхээний тэмдэглэгээ (Шингэний техник)
Xэлхээний тэмдэглэгээний жагсаалт: Гидравлик болон хийн холболтын хэлхээний тэмдэглэл
Шингэний техник дэх xолболтын тэмдэг (Шингэн, хий)
Шингэний техникийн энэ тэмдэглэгээ нь DIN ISO 1219 стандартаар стандартчилагдсан.
Урсгал
Шингэн болон хийн урсгалын чиглэлийг тухайн шингэний элементүүд, хоолой эсвэл вентил дээр сумаар тэмдэглэн зааж өгсөн байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Техникийн жагсаалт Ангилал:Шингэний техник Ангилал:Гидравлик Ангилал:Хийн урсгал судлал Ангилал:Зурагт самбар
Хөрс
Хөрс нь эрдэс, органик матери, хий, шингэн ба тоологдошгүй олон организмуудын нийлмэл бөгөөд, тэд хамтдаа дэлхий дээрхи амьдралыг тэтгэж байдаг. Хөрс нь педосфер гэж нэрлэгдэх байгалийн биет ба дөрвөн чухал үүргийг гүйцэтгэдэг: ургамал ургах орчин; ус хадгалах, нийлүүлэх, цэвэршүүлэх хэрэгсэл; дэлхийн агаар мандлыг сайжруулагч; организмуудын амьдрах нутаг; эсрэгээр эдгээр нь буцаад хөрсийг сайжруулан нөлөөлж байдаг.
Хөрсийг, "дэлхийн арьс" гэж үздэг ба хөрс нь литосфер, гидросфер, атмосфер, биосфертэй шүргэлцэнэ. Хөрс нь хатуу фаз (эрдэс ба органик матери) болон хийн төлөвт байх усыг агуулах сүвэрхэг хэсгээс тогтоно. Иймд хөрсийг ихэвчлэн гурван төлөвт систем гэж үздэг.
Хөрсний физик шинж чанарууд
Хөрсний физик шинж чанаруудыг ач холбогдол нь буурах дарааллаар нэрлэвэл, текстур (бүрдэл), бүтэц, сүвшил, консистенц, температур, өнгө, эсэргүүцэл зэрэг юм. Хөрсний текстур (бүрдэл) нь хөрсийг бүрдүүлэгчид болох элс, лаг, шавар 3-ийн харьцаагаар тодорхойлогдоно. Ач холбогдолоороо хоёрт орох шинж чанар бол бүтэц бөгөөд хөрс нь, төмрийн ислүүд, карбонатууд, шавар, цахиурын давхар исэл, гумус зэргээс тогтох ба тэд нийлэн харьцангуй тогтвортой хоёрдогч бүтэц үүсгэх зэрэг нь үүнд багтана. Хөрсний нягт, ялангуяа эзэлхүүн нягт нь хөрсний суултыг (нягтралыг) хэмжих хэмжүүр болдог. Хөрсний сүвшил нь хөрсний эзэлхүүний нэгэн хэсэг бөгөөд хий ба усаар дүүргэгдсэн байдаг. Хөрсний консистенц нь хөрсний хэсгүүдийн хоорондоо наалдах чадварыг илтгэдэг. Температур ба өнгийн хувьд өөрийн шинж чанаруудыг илтгэнэ. Хувийн эсэргүүцэл нь цахилгаан гүйдлийг эсэргүүцэх чанар ба энэ чанар нь металл, төмөрбетон байгууламжуудын зэврэх зэрэгт нөлөөлдөг. Хөрсний шинж чанарууд нь гүнээс хамааран өөрчлөгдөнө. Эдгээр шинж чанарууд нь хөрсний агааржилт ба ус шингээлт, ус хадгалах чадварыг тодорхойлж байдаг.
Текстур
Хөрсний бүрдүүлэгчид болох элс, лаг, шавар ба тэдгээрийн янз бүрийн харьцаа нь хөрсний текстурыг тодорхойлно. Сүвшил, нэвчилт, шингээлт, суух-хөөх зэрэг, ус агуулах багтаамж, элэгдэлд өртөмтгий эсэх зэрэг шинж чанаруудад хөрсний текстур нөлөөлдөг. АНУ-ын ХАА яамны, хөрсний текстурын ангилалын гурвалжинг үзүүлэв. Дан элс, лаг, шавар зэргийг хөрс мөн гэж үзэх ч, хүнс үйлдвэрлэх талаас нь авч үзвэл, зохих хэмжээний органик матери агуулсан холимог (loam) хөрсийг сонгодог гэж үздэг. Холимог хөрсний эрдэс бүрдүүлэгчийн харьцаа, 40жин.% элс, 40жин.% лаг үлдэгдэл 20жин.% шавар байдаг. Хөрсний текстур нь, хөрсний тэжээллэг бодис ба ус агуулах багтаамжид нөлөө үзүүлдэг.
Элс ба лаг нь, эх чулуулагийн физикийн ба химийн элэгдлийн улмаас үүссэн бол, шавар нь өөрөөр, эх чулуулаг уусаж үүсгэсэн хоёрдогч эрдсийн тунадасаас гаралтай. Хөрсний ширхэгүүдийн хувийн гадаргуугийн нийлбэр нь маш том талбайг үүсгэх ба түүн доторхи тогтворгүй ионы цэнэгүүд нь хөрсний катион солилцооны чадавхийг, цаашилбал үржил шимийг тодорхойлдог. Элс нь идэвхи багатай, дараа нь лаг, шавар хамгийн идэвхи өндөртэй нь. Элс нь хөрсийг нягтрахаас хамгаалж, хөрсний сүвшилийг нэмэгдүүлдэг нь элсний хамгийн том давуу тал юм. Лаг нь минералогийн хувьд элстэй төстэй боловч, хувийн гадаргуу ихтэй тул химийн хувьд илүү идэвхитэй. Гэсэн хэдий ч, шавар нь хувийн гадаргуу маш өндөртэй бөгөөд, их хэмжээний сөрөг цэнэгийг агуулж байдаг учир, хөрсөн дэх шаварын агууламж нь түүний ус ба тэжээлийн бодисуудыг агуулах чадварыг тодорхойлдог. Шаварлаг хөрсүүд нь мөн, салхиний ба усны элэгдлийг эсэргүүцэх чадвар, лагархаг ба элсэрхэг хөрсүүдтэй харьцуулахад өндөртэй байдаг. Учир нь, шаврын жижиг хэсгүүд хоорондоо илүү нягт холбогддогт оршино.
Элс нь хөрсний хамгийн тогтвортой эрдэс, тэрээр, 2.0 - 0.05 mm диаметртэй, ихэвчлэн кварцын хэсгүүдээс тогтдог, жижиг хайргыг агуулдаг (багтаадаг). Лагийн хэсгүүд 0.05 - 0.002 mm (0.002 - 0.00008 in) хэмжээтэй. Шаварын хэсгүүд нь оптик микроскопоор харагддаггүй 0.002 mm буюу түүнээс бага диаметртэй хэмжээтэй. Дундаж текстуртай хөрсүүдийн шавар хэсгүүд угаагдан доошилж дэд хөрсөнд хуримтлагдсан байдаг.
Чулуу ба хайрга болох 2.0 mm-с дээш хэсгүүдийг хөрсний текстурыг тодорхойлохоос өмнө ялгадаг ч, нэрлэхдээ оруулан бичдэг. Жишээ нь, 20%-ийн хайргатай элсэрхэг хөрсийг хайргархаг элсэрхэг хөрс гэж нэрлэдэг.
Хэрвээ хөрсний органик материйн агууламж мэдэгдэхүйц их бол тийм хөрсийг органик хөрс гэж нэрлэдэг. Дараах тохиолдолд хөрсийг органик хөрс гэдэг:
Бүтэц
Хөрсний текстурын хэсгүүд болох элс, лаг, шавар хоорондоо нийлэн агрегатуудыг үүсгэдэг ба агрегатууд нь нийлэн хөрсний бүтцийн илүү том нэгж болох педолитүүдийг үүсгэнэ. Хөрсний текстурын хэсгүүд ба органик бодис, төмрийн ислүүд, карбонатууд, шавар, цахиур хоорондын адгезээр үүссэн агрегатууд, эдгээр агрегатуудын, хөлдөлт-хайлалтаас үүсэлтэй тэлэлт-агшилтын циклээс шалтгаалсан эвдрэл нь хөрсний ялгаатай геометр хэлбэрүүдийг үүсгэнэ. Педолитүүд нь хөрсний нэгж болон хөгжихдөө, янз бүрийн хэлбэр, хэмжээ, хөгжлийн зэрэгтэй болдог. Хөрсний бүтэц нь, агааржилт, усны хөдөлгөөн, дулаан дамжуулалт, ургамлын үндэсийн ургалт, элэгдлийг эсэргүүцэх чадвар зэрэгт нөлөөлдөг. Ус нь эргээд, хөрсний бүтцэд хүчтэй нөлөөлдөг нь, түүний эрдсийг уусгах ба тунгаах, ургамлын ургалтад нөлөөлдөг зэрэгт оршдог.
Хөрсний текстур нь хөрсний эрдсийн бүрдэлээр тодорхойлогддог ба түүний төрөлхийн шинж чанар бөгөөд газар тариалангийн оролцоогоор өөрчлөгдөх боломжгүй бол, хөрсний бүтэц нь газар тариалан эрхэлж буй арга сонголт ба хугацаанаас хамааран сайжирч эсвэл мууддаг. Өөрөөр хэлбэл өөрчилж/өөрчлөгдөж болох шинж чанар юм.
Хөрсний бүтцийн ангилал:
Дунд түвшинд авч үзвэл, ургамлын үндэс нь нүх сүвийг эзлэн усыг шахан зайлуулдаг ба ингэснээр сүвшил нэмэгдэж, микрохагаралууд үүсэн, агрегатуудын физик хэмжээ багасдаг. Нэгэн зэрэг, үндэс, мөөгний гиф, чийгийн улаан зэрэг нь микротунелиудыг үүсгэдэг ба энэ нь педолитүүдийг хагалан эвддэг.
Бага (жижиг) түвшинд авч үзвэл, агрегатын үүсэлт нь бактер ба мөөгөнцөрийн тусламжтай явагдах ба тэдгээр нь наалдамхай полисахаридуудыг ялгаруулдаг бөгөөд сүүлийнх нь хөрсний хэсгүүдийг жижиг педолитүүд болгон холбодог. Органик түүхий эдийг хөрсөнд нэмснээр, бактер ба мөөгөнцөрүүдийг хооллож, шаардлагатай хөрсний бүтцийг бий болгоно.