cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жанни Ривера
Тамирчны замнал
1970 оны ДАШТ Мексикт зохиогдоход Скуадра Аццура шигшээ тоглолтод шалгарсан хэдий ч Бразилд 4-1-ээр ялагдсан. Тус ДАШТ-д Италийн багийг удирдсан Ферруччио Валкарежжи Жанни Ривера, түүний багийн анд Сандро Маццола нарыг зэрэг талбайд гаргахгүй байсан бөгөөд илүү алдартай Ривераг бус, Маццолаг гараанд гаргаж байсан аж. Гэхдээ уг тактикаар тоглоод, 2-р тойрогт Италичуудын довтолгоо амжилт муутай болж ирэхэд Валкарежжи эхний хагаст Маццолаг, сүүлийн хагаст Ривераг гаргах болж, шөвгийн наймд Мексик, хагас шигшээд Баруун Германыг хожиход уг тактикийг хэрэглэжээ. Ялангуяа хагас шигшээд 4-3-р хожиход Ривера багаа чадварлагаар удирдан зохион байгуулж, өөрөө хожлын 4 дэх гоолыг оруулсан. Гэсэн ч Бразилтай хийсэн шигшээ тоглолтод өмнөх хоёр тоглолтын баатар Ривераг Валкарежжи тоглолт дуусахаас 6-хан минутын өмнө талбайд гаргажээ.
Ривера 1974 оны ДАШТ-д оролцсон ч Италичууд Польшид 2-1-р хожигдож хасагдсан тоглолтод талбайд гараагүй. Уг ДАШТ-д оролцоод шигшээ багаасаа зодог тайлсан Ривера 60 тоглолтод 14 гоол оруулсан амжилтаар шигшээ баг дахь замналаа өндөрлөжээ.
Пётр Болотников
Болотников анх 1956 оны зуны олимпод оролцон, 5000 метрт 9, 10,000 метрт 16-р байр эзэлжээ. 4 жилийн дараа Ромын олимпод 10,000 м-ийн гүйлтийн төрөлд гараанаас бариа хүртэл хошуучилсаар, түрүүлэх магадлал өндөртэй гэгдэж байсан Зүүн Германы Ханс Гродотцки, Шинэ Зеландын Мюррэй Халберг нараас 5 секундын өмнө барианд орж аваргалжээ. Тэр жилийнхээ 10 сарын 5-нд Киев хотноо Болотников дэлхийн дээд амжилтыг 12 секунд орчмоор урагшлуулж, 28:18.8 гэсэн амжилт үзүүлсэн.
Мөн 1962 оны 8 сарын 11-нд Москва хотод 28:18.2 секундад гүйж, өөрийнхөө тогтоосон дээд амжилтыг дахин 0.6 секундээр ахиулжээ. 2 долоо хоногийн дараа 1962 оны Европын АШТ Белградад зохиогдоход 10,000 метрт төвөггүй түрүүлсэн хэдий ч 5,000 метрт 3-р байр эзлэн, бүхнийг гайхашруулжээ.
Жанни Ривера
Тамирчны замнал
Ривера Милан багаа удирдан 1973, 1974 онд Цомтой багуудын цомын шигшээ тоглолтод шалгаруулж, 1973 онд цомын эзэн болсон. Мөн Роззонеригийн бүрэлдэхүүнд 1972, 1973 онуудад улсынхаа аварга болсон. 1970-аад онд Милан баг Италийн цомд хэд хэдэн удаа түрүүлсэн боловч Ривера Италийн шүүгчдийн эсрэг заргынхаа улмаас эрхээ хасуулж, ихэнхэд нь оролцож чадаагүй аж.
Пётр Болотников
1964 оны зуны олимпод 10,000 метрийн зайдаа 25-р байр эзлэн, амжилтгүй оролцсоны дараа Болотников 1965 онд зодог тайлсан юм. Тэрээр 1960 онд Лениний одонгоор шагнагдсан.
Жанни Ривера
Тамирчны замнал
Ривера сүүлчийн скудеттогоо 1979 онд Милан багтайгаа хүртсэн бөгөөд энэ нь "Чөтгөрүүд"-ийн 10 дахь скудетто байв. Миланы бүрэлдэхүүнд тэр Серие А-д 501 тоглолт хийж, 160 гоол оруулжээ.
Пётр Болотников
Эшлэл
Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн европын аварга Ангилал:ЗХУ-ын 5000 метрийн гүйгч Ангилал:ЗХУ-ын 10.000 метрийн гүйгч Ангилал:ЗХУ-ын олимпын аварга Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:1956 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Оросын хүндэтгэлийн одон шагналтан Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1930 онд төрсөн Ангилал:2013 онд өнгөрсөн
Жанни Ривера
Тамирчны замнал
Зодог тайлаад Ривера багийнхаа дэд ерөнхийлөгч болсон. Сильвио Берлускони 1986 онд тус багийг худалдаж авахад багаа орхиж, улс төрд орсон бөгөөд Италийн парламентад сонгогдож байснаас гадна Романо Продигийн засгийн газарт Батлан хамгаалахын төрийн нарийн бичгийн даргын орлогчийн албан тушаал хашиж байв. 2004 оны 3 сард Ривера амьд сэрүүн буй дэлхийн шилдэг 125 хөлбөмбөгчийн нэгээр тодорсон.
Статистик
!Нийт||60||14
Эшлэл
Ангилал:1943 онд төрсөн Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Италичууд
Эрл Монро
Вернон Эрл Монро (Vernon Earl Monroe, 1944 оны арваннэгдүгээр сарын 21-нд Пенсильвани мужийн Филадельфи хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Балтимор Буллетс болон Нью-Йорк Никс багуудад тоглож, бөмбөг эзэмшлийн гайхалтай чадвараараа ялгардаг байлаа.
Намтар
жилдээ Монро бүх тоглолтын турш дунджаар 24.3 оноо, 4.3 дамжуулалт, 5.7 бөмбөг авалт хийж, 1968 оны шилдэг шинэ тоглогчоор шалгарсан юм.
1973 оны НБА-гийн шувтаргын тоглолтонд Уолт Фрейзер, Уиллис Рид, Фил Жексон нарын шилдгүүдийн хамтаар Лос-Анжелес Лейкерс багийг таван цуврал тоглолтоор ялж, Никсийн хоёр дахь түрүүг авчээ. Тухайн улиралд Монро 15.5 оноо, 3.8 дамжуулалт, 3.3 бөмбөг авалт дунджилж, тоглолт бүрт 31.6 минутыг өнгөрүүлсэн байжээ. Түүний оноо авалтын хувийн дээд үзүүлэлт, 56 ( 1968 оны 2 сарын 13-нд Лейкерсийн эсрэг ).
Холбоос
Ангилал:1944 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Америкчууд
Боаз Майхилл
Глен Оливер «Боаз» Майхилл (Glyn Oliver «Boaz» Myhill; 1982 оны арваннэгдүгээр сарын 9, Модесто) — Америк гаралтай Уэльсийн хөлбөмбөгчин, Английн «Вест Бромвич Альбион» багийн хаалгач.
Тэрээр 2000—2003 онд «Астон Виллад» харъяалагдахдаа лигийн ганц ч тоглолтонд оролцоогүй байдаг ба таван багт зээлээр дамжсантай холбоотой. 2003 оны арванхоёрдугаар сарын 13-нд 50 000 фунтээр «Халл Ситид» элсэж, лигийн найман улиралд 257 тоглолтонд 348 бөмбөг хаалгандаа алдсан байдлаар тогложээ. «Вест Бромвич Альбионд» Майхиллийг 1.5 сая фунтээр элсүүлээд 2010 оны долдугаар сарын 30-нд гурван жилээр гэрээлэв. Удаахь жилдээ мөн л зээлэгдсэн.
Английн идэрчүүдийн шигшээд 2 гараалсан түүнийг Уэльсийн шигшээ 2008 оны гуравдугаар сарын 26-нд Люксембургийн эсрэг анх гараалуулсан ба 2014 оны тавдугаар сард шигшээгээсээ зодог тайлсан түүхтэй.
Гадны холбоос
Ангилал:Уэльсийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Сток Сити багийн тоглогч Ангилал:Брэдфорд Сити багийн тоглогч Ангилал:Маклсфилд Таун багийн тоглогч Ангилал:Стокпорт Каунти багийн тоглогч Ангилал:Халл Сити багийн тоглогч Ангилал:Вест Бромвич Альбион багийн тоглогч Ангилал:Уэльсчүүд Ангилал:1982 онд төрсөн
Эдвард Смит
Холбоос
Ангилал:Далайчин Ангилал:Ахмад (усан цэрэг) Ангилал:Титаникийн зорчигч эсвэл багийн бүрэлдэхүүн Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1850 онд төрсөн Ангилал:1912 онд өнгөрсөн
StarCraft II: Heart of the Swarm
StarCraft II Heart of the Swarm нь шинжлэх ухааны уран зөгнөлт дайны сэдэвтэй бодит-цагийн стратеги видео тоглоом юм. Энэхүү тоглоом нь гурмал буюу гурван өргөтгөлөөс бүрдэхээр хийгдсэн. Үүнд Wings of Liberty -н дараа Heart of the Swarm, үүний дараа Legacy of the Void гэсэн өргөтгөлүүд гарах юм. Тоглоом нь гурван төрлийн төрөл зүйлүүдийн хооронд өрнөнө: Терранууд, дэлхийгээс дөрвөсөн хүмүүс; Зерг, амьд амьтны дүрстэй маш сайн хөгжсөн төрөл зүйл; Протосс, асар их оюун ухааны хүчтэй ба технологийн өндөр-дэвшилттэй. Heart of the Swarm тоглоомны хувьд зерг дээр төвлөрсөн буюу зергийн тухай үйл явдал өрнөх юм. Heart of the Swarm өргөтгөлийн хувьд Wings of Liberty өргөтгөлөө бүхэлд нь агуулсан байдаг.
Цахим Спорт ба Мэргэжлийн тэмцээн
2013 онд Монголын Цахим Спортын Холбооноос 1 эрэгтэй тамирчинг Азийн Заалны Спортын Их Наадамд StarCraft 2 төрлөөр орох эрх олгосон. Тэмцээнд Э. Цогт (Waes) оролцох эрх авсан юм. Э. Цогт нь Монголд жил бүр зохиогддог Мэдээлэл Технологийн үзэсгэлэн яармагын Улсын Аврага Шалгаруулах тэмцээнд WarCraft III The Frozen Throne төрлд тэргүүн байр эзэлж байсан.
Эшлэл
Ангилал:2013 оны компьютерын тоглоом Ангилал:Бодит цагийн стратеги тоглоом Ангилал:Windows-д зориулсан тоглоом Ангилал:Mac OS-д зориулсан тоглоом Ангилал:Nintendo 64-т зориулсан тоглоом Ангилал:Цахим спорт Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Идэр сум
Хөрш сумууд
Идэр сум нь 3,8 мянган хавтгай дөрвөлжин км нутагтай, нутгийн 14,5%-ийг ой мод эзэлдэг. Дунджаар далайн түвшнээс 2000- өндөр өргөгдсөн уулын болон ойт хээрийн бүсэд багтдаг.
Цаг агаар
Эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай бөгөөд хамгийн дулаан нь +32°С хэм, хүйтэн нь -52°С хэм хүрдэг. Зун нь богино, өвөл нь урт. 6 болон 8-р сард гэнэтийн цочир хүйтрэл болох нь бий. Жилийн ихэнх хугацаанд баруун хойноосоо салхилдаг. Жилд дунджаар 216 мм тунадас буудгийн ихэнх нь 7, 8, 9-р сард унана.
Амьтан ургамлын аймаг
Энэхүү нутаг нь уулын хүрэн, өндөр уулын намагт, ширэгт хөрс, нугын хээрийн бор хөрстэй юм. Ойд Сибирийн шинж голлодог. Хар мод, тоорой, бургас, далан, хайлаас, яргай, сухай, торлог, нохойн хошуу, харгана зэрэг модлог ургамал, вансэмбэрүү, арц, цээнэ, алтан гагнуур, ванлиг, согоон сум, лидэр, дэгд, юмдүжин, ажигцэрэн, мэхээр, сонгино, мангина, гоньд, цээнэ, тагш зэрэг эмийн ургамал, ботуул, борог, агь, ерхөг, хялгана, тарваган шийр зэрэг бэлчээрийн өвслөг ургамал, нэрс, үхрийн нүд, аньс, хад, улаалзгана, тошлой, гишүүнэ, чонын хэл зэрэг жимс, жимсгэнэ ургана. Буга, хүдэр, аргаль, янгир, бор гөрөөс, шилүүс, гахай, чоно, үнэг, хярс, дорго, жирх, чандага, туулай, мануул, тарвага, зурам, үен, солонго, өмхий хүрэн, нохой зээх зэрэг хээрийн ан амьтан, хотон, хойлог, тас, бүргэд, сар, тогоруу, тоодог, ууль, цорхируул, өвөөлж, ятуу, хөхөө, хун, ангир, галуу, нугас зэрэг шувууд, тул, зэвэг, алгана, хадран зэрэг загастай. Жонш, хувирмал хаш, оюу, зос, зэсийн хүдэр, төмрийн хүдэр зэрэг байгалийн баялагтай.
Сумын нутгийн хойд ба баруун зүүн зах хүртэлх зай нь 70-90км орчим байдаг. Хамгийн өндөр уул нь сумын өмнөд хилд байх Өлзийт өндөр уул (Тунын Гялгар) 3535м, хамгийн нам газар нь Идэрийн голын хөндий 1868м. Мөнхүү энэ нутаг нь Монгол улсын хамгийн том голуудын тоонд зүй ёсоор багтдаг [Идэр гол]]ын эх нутаг учраас Идэр хэмээн нэрийдсэн байна. Газар тариалан эрхэлж болохуйц өвөрмөц сайхан тал нутаг ихтэй бөгөөд алдарт Загастайн даваа нь тус сумын нутагт байдаг.
Түүх
Завхан аймгийн Идэр сумыг 1931 онд Монгол улсын засаг захиргааны шинэчилсэн хуваарийн дагуу Цэцэрлэг мандал уулын аймгийн Шажинбат сэвжидгацал уулын хошууны Чандмань сум, Хантайшир уулын аймгийн Нөмрөг уулын хошууны Идэр цэцэрлэг сум хоёрыг нэгтгэж одоогийн сумын төв байрлаж байгаа Дайргатын буланд төвтэйгээр Завхан аймагт харъяалуулан байгуулжээ. Идэр сумын одоогийн эдэлбэр газар нутагт анх засаг захиргааны бие даасан нэгж бий болсон нь 1807 онд байгуулагдсан Хамба хутагтын шавь юм.
1807 онд Манж Чин улсын Сайшаалт ерөөлт хааны зарлигаар Хамба хутагтад тамга олгон Сайн ноён хан аймгийн Далай (чойнхор) вангийн хошуу буюу Халхын умар замын дундад дахь зүүн этгээд (одоогийн Архангайн Тариат, Цахир, Хөвсгөлийн Жаргалант, Галт, Шинэ-Идэр зэрэг хэд хэдэн сум), тус хошуунаас 1739 онд салж гарсан Баатар бэйлийн хошуу (Бирваа бэйс) буюу Халхын умар замын баруун этгээдийн адгийн хошуу (одоогийн Завхан аймгийн Тосонцэнгэл, Тэлмэн сум)-аас нутаг таслан өгч шавь захируулжээ. Хамбын шавь нь Идэрийн голын эхэн биед баруун ба баруун урд талаараа Сайн ноён хан аймгийн Улиастайн цэргийн хүрээний газартай, хойд, баруун хойд талаараа Засагт хан аймгийн Цогтой гүний хошуу, зүүн хойд, зүүн талаараа Сайн ноён хан аймгийн Баатар бэйл (Бирваа бэйс)-ийн хошуу, зүүн урд талаараа Далай (чойнхор) вангийн хошуутай зах нийлж байжээ.
Холимог тулааны урлаг
300px|thumb Холимог тулааны урлаг (mixed martial arts, товчоор MMA) бол бүтэн контактат төрөл бөгөөд олон янзын тулааны төрлийг багтаадаг, босоо болон хэвтээ байрлалаас өрсөлдөгчөө цохих, өчих, боох зэргээр өрсөлддөг спорт юм. Орчин үеийн холимог тулааны урлагийн эх үндэс нь эртний олимпын зэвсэггүй тулааны төрөл болох панкратионоос үүдэлтэй. 1900-гаад оны эхээр Номхон далай, Европ болон Японд тал бүрийн тулааны төрлөөр тэмцээнүүд ихээр зохиогдож байсан.
Идэр сум
Түүх
1867 онд Ялгуусан хутагтын шавийг байгуулахад дөрвөн хошуу, шавиас нутаг тасалж өгөхөд Хамба хутагтын шавиас Заваг, Цулын шил, Номхон, Таван толгой, Хандын таг, дээд Улаан үзүүрээс баруун талын нутаг буюу товчоор Идэрийн эхний нутаг Засагт хан аймгийн Ялгуусан хутагтын шавьд шилжжээ. Хамба номун хан хутагтын шавь 1807 оноос 116 жил, Ялгуусан хутагтын шавь 1867 оноос 56 жил оршин тогтноод Ардын засаг 1923 онд хуучин төрийн байгуулалтын бүтцийг эвдсэнээр Хамба хутагтын шавьд Чандмань сум, Ялгуусан хутагтын шавьд Идэр Цэцэрлэг сум тус тус үүсч, тус 2 сум 1931 онд нэгдсэнээр Идэр нутгийн одоогийн эдэлбэр газрыг хамарсан засаг захиргааны нэгж дахин бий болжээ.
Холимог тулааны урлаг
Үүсэл
Грек-Ромын эрин үед олимпын тулааны төрөл болох панкратион гэх тулааны урлаг байсан ба энэ нь босоо довтолгоон, барилдаан, хэвтээ барилдаануудыг хослуулдгаараа орчин үеийн холимог тулааны урлагтай төстэй. Энэ төрөл нь эртний Грект үүсэж, дараа нь Ромд шилжсэн. 1900-гаад оны Япон улсад "Мерикан" буюу Америк тулаан гэх тэмцээн ихээр зохиогдох болсон. "Мерикан" нь шүүгчдийн оноогоор ялах, гурван шидэлт ба хүнд цохилт, эсвэл цэвэр ялалт буюу өчих боох мэх, хүнд цохилтоор өрсөлдөгчөө буулгаж авах дүрмийн доор явагддаг байсан. 1936 онд мэргэжлийн боксчин Кингфиш Левински, мэргэжлийн бөхийн тамирчин Рэй Стийл нарын хооронд холимог тулааны тэмцээн явагдаж, үүнд мэргэжлийн бөх Рэй Стийл өрсөлдөгчөө 35 секундийн дотор ялсан.
Идэр сум
Хүмүүс
Энэ сумаас домогт Ялгуусан ба Хамба гэгээн хутагтууд төрөн гарсан байна.
Холимог тулааны урлаг
Орчин үед
1993 онд холимог тулааны урлагийн анхны холбоо болох UFC-ийг Америкийн Нэгдсэн Улсад байгуулж өнөөг хүртэл тасралтгүй тэмцээн зохион байгуулж байна. Энэ тэмцээний анхны аваргаар бразил жюү-жицүгийн тамирчин Ройс Грэйси тодорсон. Тэрбээр гурван өрсөлдөгчтэй дараалан тулалдахдаа нийтдээ 5 минутын дотор ялжээ.
Идэр сум
Хүмүүс
Мөн Улсын арслан "урт гарт" хэмээх Лхагва, улсын гарьд Ш.Жаргалсайхан, улсын заан Маамын Намбар, улсын заан "хулгар" хэмээх Вандангийн Дэндэв, улсын заан ах дүү Насангийн Вандан, Батбаяр, аймгийн хурц арслан Адиадаа хэмээх Дамдинсүрэн, Довчинбуугийн Дэлгэр, аймгийн арслан Данзангийн Батжаргал, н.Авирмэд, н.Лувсанпунцаг, П.Ганзориг, аймгийн заан З.Санжаа, П.Энхбаяр, аймгийн нэмэх начин О.Батжаргал нарын хүчит бөхчүүд төрөн гарсан билээ.
Холимог тулааны урлаг
Цахим холбоос
Ангилал:Тулааны спортын төрөл
Долгорсүрэнгийн Дагвадорж
Асашорюү Акинори (朝青龍 明徳, あさしょうりゅう　あきのり, 1980 оны 9 сарын 27 - ) нь Монгол улсын Улаанбаатар хотод төрсөн сүмо бөх юм. Жинхэнэ нэр нь Долгорсүрэнгийн Дагвадорж. Тэрээр сүмогийн 68 дахь, ёкозүна болсон анхны Монгол хүн бөгөөд тэрхүү цолоо 2003 оны 1 сард авчээ. Асашорюү нь сүмогийн түүхэн дэх хамгийн амжилттай ёкозүна нарын нэг бөгөөд нийт 25 удаа макүүчид түрүүлсэн байна. 2005 онд нэг жилийн бүх башод (хонбашо) түрүүлсэн анхны сүмоч болсон.
2004 оноос 2007 он хүртэл Асашорюү нь сүмогийн цорын ганц ёкозүна байсан бөгөөд тэрхүү цолын бөхөд тавигдах шаардлагыг хангадаггүй хэмээн мэдээллийн хэрэгсэл, Японы сүмо бөхийн холбоогоор олон удаа шүүмжлэгдсэн бөгөөд 2010 оны 1-р сарын тэмцээний үеэр орой нэг хүнд гар хүрсэн гэж хэвлэлээр шуугисан явдал эцэстээ түүнийг зодог тайлахад хүргэсэн. Түүний зодог тайлах ёслол 2010 оны 10 сарын 3-нд болжээ.
Монгол улсын гавьяат тамирчин, хөдөлмөрийн баатар цолтой.
Амжилт
Тайлбар: <references group="A" /> <references group="B" />
2002
2002 оныг сэкивакэ цолтойгоор эхэлсэн ба амжилттай барилдсаар 3, 5, 7 сарын тэмцээнүүдээс нийт 34 даваа авч оозэки цол хүртжээ. 9 сард 10 давсан дундаж амжилт үзүүлсэн боловч оны сүүлийн башод 14 давж анхны түрүүгээ авчээ.
2003
1 сарын тэмцээнд 14 давж түрүүлснээр 2 дараалсан түрүү авч сүмогийн 68 дахь ёкозүна болсон байна. 5 сарын тэмцээнд анхны ёкозүна түрүүгээ авсан. 9 сарын тэмцээнд мөн түрүүлжээ.
2004
Асашорюү 2004 оныг маш хүчтэй эхлэн эхний 2 тэмцээнийг уналгүйгээр түрүүлж сүүлийн жилүүдэд үзэгдээгүй амжилт гаргажээ. Дараалсан давааны тоо 35 хүрсэн амжилт тогтоосон байна. 9 сарын тэмцээнээс бусад бүх 5 тэмцээнд түрүүлсэн ба уг тэмцээний өмнө хурим хийснээс бэлтгэл хангалттай хийж чадаагүй нь түрүүлж чадаагүй явдалд нөлөөтэй байсан гэж ярьдаг.
2005
2005 он Асашорюүгийн хувьд хамгийн өндөр амжилтын жил болсон ба уг жилийн 6 тэмцээний бүгдэд түрүүлсэн болон нэг улиралд 84 даваа авсан дээд амжилтуудыг тогтоожээ. Мөн 7 тэмцээн дараалан түрүүлсэн шинэ амжилтыг тогтоожээ. 2 тэмцээнийг уналгүй түрүүлсэн байна.
2006
2006 оны эхний тэмцээнд Асашорюү 11 давснаар түүний дараалсан түрүүнүүдын амжилт тасарсан байна. 3-р сард түрүүлсэн боловч 5 сарын тэмцээнд тохойндоо гэмтэл авснаар тэмцээнээс гарчээ. Уг жилийн үлдсэн 3 башод түрүүлснээр 2006 оныг өндөр амжилттай дуусгажээ.
2007
1-р сарын тэмцээнд түрүүлснээр 20 дахь түрүүгээ авсан ба дараалсан түрүүнийхээ тоог 4 болгов. 3 сарын тэмцээнд Хакүход нэмэлт барилдаанаар ялагдсан байна. 7-р сарын тэмцээнд түрүүлж 21 дэх түрүүгээ авчээ. 2007 оны 8 сард гэмтэлтэй хэмээн зарлаж бүсийн аялан тогтолтод оролцоогүй боловч хандив цуглуулах хөлбөмбөгийн тоглолтонд оролцсоныхоо төлөө шийтгэл хүлээж, тэмцээнээс чөлөөлөгдсөн анхны ёкозүна болсон. Үүний улмаас 9 ба 11 сарын тэмцээнүүдэд оролцох эрхээ хасуулсан байна.
2008
2008 оны нэг сарын тэмцээнд тэрээр 2 удаагийн тэмцээнээс завсарласны дараа оролцож сүүлийн өдөр адил 13-1 гэсэн үзүүлэлттэй явсан ёкозүна Хакүхотой барилдаж маш ширүүн өрсөлдсөний эцэст ялагджээ. 3 сарын тэмцээний сүүлийн өдөр мөн даваа унаа тэнцсэн хоёр ёкозүна барилдаж энэ удаа Асашорюү давснаар алдарт ёкозүна Таканоханагийн 22 түрүү авсан амжилттай тэнцсэн байна. Гэвч 5-р сарын тэмцээнд эхний өдөр гэмтэл авсан тул амжилт муутай оролцож 11 давжээ. Гэмтлийн шалтгаанаар дараагийн 2 тэмцээнд дундаас нь орхин гарч оны эцсийн 11 сарын тэмцээнд оролцоогүй өнжсөн тул түүний зодог тайлах асуудал яригдаж эхэлсэн байна.
2009
2009 оны 1 сарын тэмцээний эхэнд Асашорюүгийн барилдаан тогтвортой бус, тохойны бэртэл бүрэн эдгээгүй байсан боловч ялалт байгуулсаар тэмцээний сүүлийн өдөр 14 даваатайгаар тэргүүлж байсан төдийгүй барилдааны хувьд ч тэгширсэн байна. 1 унаатай явсан ёкозүна Хакухотой барилдаж унасан боловч нэмэлт барилдаанд давснаар 23 дахь түрүүгээ авч түрүүний тоогоор 4-т орох амжилтыг тогтоожээ. 3 сарын тэмцээнд гурван оозэки болон ёкозүна Хакүход унан, амжилт муутай барилдав. 5 сарын тэмцээнд сүүлийн өдрийг хүртэл түрүүлэх боломжоо хадгалж байсан ч оозэки Харүмафүжи давснаар түрүүлэх боломжгүй болж, улмаар ёкозүна Хакүход унаж, 3 унаатайгаар тэмцээнийг өндөрлөлөө. 7 сарын башод сүүл харьцангуй муу барилдаж, 10 даваатай өндөрлөсөн бөгөөд оозэки болсноосоо хойш бүтэн барилдсан 3 башодоо дараалан түрүүлж чадаагүй муу амжилтыг анх удаа үзүүлсэн байна. 9 сарын тэмцээний өмнө бэртэл гэмтлээс болж бэлтгэл дутуу гэгдэж байсан боловч эхний 14 өдөр ялсан бөгөөд сүүлийн өдөр Хакүход унасан ч аваргын төлөө нэмэлт барилдаанд ялж, 24 дэхээ түрүүлэн, түрүүний тоогоороо түүхэнд 3-т орох Китаноүмитэй зэрэгцлээ. Харин оны сүүлийн башод эхний 11 өдөр ялсан боловч сүүлийн 4 өдөр ялагдав.
2010
Тэрээр 2010 оны эхний тэмцээний 14 дэх өдөр түрүүлэх болзлоо хангаж, 25 дахь түрүүгээ авсан. Гэвч тэмцээний дундуур нэгэн шөнө согтуудаа хүнд гар хүрсэн дуулиан газар авч, улмаар түүнийг зодог тайлахад хүргэжээ.
2017 оноос улс төрд хөл тавьжээ.
Барилдааны хэв маяг
Өмнө гарч ирж байсан гадны ёкозүна нар болох Акэбоно, Мүсашимарү нар 200 хол кг давсан биеийн арал жингээр ааглан барилддаг байсан бол 2001 онд дөнгөж 129 кг байсан Асашорюү харьцангуй хөнгөн жинтэй бөхөд тооцогддог байсан тул өөрийн хурд, хүч, мэхний давууд суурилан маш хурдтай, ширүүн барилдаануудыг үзүүлж байсан байна. Сүүлийн жилүүдэд жин харьцангуй нэмж 145 кг орчим болсон ба өрсөлдөгчтэйгээ тулж барилдах нь илүүтэй болсон. Жин нэмэгдэхийн хэрээр хурд саарсан боловч олонхи бөхчүүдээс илүү хурдтай хэвээр үлджээ. 158 кг Котомицүкиг өргөж шидэж байсан нь түүний хүч хэр ихийг харуулах нэг жишээ юм. Бэлтгэлийн үеэр 200 кг цээжнээс шахдаг гэсэн мэдээлэл байдаг.
Гэр бүл
Тэрээр 2 хүүхэдтэй. Аав Донровын Долгорсүрэн нь үндэсний бөхийн улсын заан, ах Д.Сумъяабазар нь улсын аварга, ах Д.Сэржбүдээ нь улсын начин цолтой бөхчүүд юм.
Цахим холбоос
Нэг удаад олон ёкозүна байж болдог бөгөөд залгамжлагдах цол биш юм
Эшлэл
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Монголын сүмоч Ангилал:Ёкозүна Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:НҮБ-ын Хүүхдийн Сангийн тусгай элч Ангилал:Японы оны шилдэг тамирчин Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Сара Коннор (цомог)
Сара Коннор (японд Bounce нэртэйгээр худалдаанд гарсан) нэртэй цомог нь германы дуучин Коннорын Сарагийн гаргасан цомог бөгөөд 2004 онд америкийн зах зээлд Epic Records-оор дамжуулан худалдаанд гаргасан юм. Америкийн Билборд 200 жагсаалтанд түүний энэ цомог нь 106-р байр эзэлж байв.
Цахим холбоос
Ангилал:Сара Коннор (цомог)
Хайнкел He 111
Хайнкел Не-111 буюу Heinkel He 111 нь Германы зохион бүтээгч Зийгфрийд Гюнтерын зохион бүтээсэн онгоц юм. Анх тээврийн онгоцоор бүтээгдсэн боловч дэлхийн хоёрдугаар дайны үед хурдан дунд бөмбөгдөгч онгоцоор германы тал өргөн ашигласан байна.
Эшлэл
Ангилал:Хайнкел Ангилал:Бөмбөгдөгч онгоц Ангилал:Вермахтын агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Хоёр хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:Германы эзэн гүрний дэлхийн хоёрдугаар дайны нисэх онгоцны төрөл Ангилал:Таван хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:Анхны нислэг 1935 он
Этиоп
Этиоп, албан ёсоор Холбооны Бүгд Найрамдах Ардчилсан Этиоп Улс нь Дорнод Африкт орших, далайгаас тусгаарлагдсан улс юм. Хойд талаараа Эритрей, баруун талаараа Судан, Өмнөд талаараа Кени, зүүн өмнөд талаараа Сомали, зүүн хойд талаараа Жибути орнуудтай тус тус хиллэдэг.
Этиопын түүх нь улалмжлалт ёсоор МЭӨ 1000 онд, I Менелик хаанаар эхлэсэн гэгддэг. Этиоп улсын түүх ч гэсэн маш урт бөгөөд Аксумитын эзэнт гүрэн (4-р зуунд "Этиоп" нэртэй болсон) болон түүний өмнөх Дʿмт хаант улсаас (МЭӨ 1-р мянганы эхэн үед үүссэн) хойш тасралтгүй үргэлжилдэг. 18 болон 19-р зууны эхэн үеийн Земэнэ Месафинт ("Шүүгч/Ханхүү нарын эрин") гэгч доройтлын үеийн дараа 1855 онд хожмын II Теводрос эзэн хаан болсон Касса Хаилу улсыг нэгтгэж Этиопын шинэ үеийн түүхийг эхлүүлжээ. Этиоп нь тэр зууны сүүл хүртлээ одоогийн байдал хүртлээ тэлж, 1896 онд Адвагийн тулаанд Рас Маконнений удирдлага доор Италичуудыг ялж, өөрсдийгөө колоничлолоос аварчээ. 1936-с 1941 онд Муссолинигийн Итали улсад эзлэгдэж, Британий эзэнт гүрэн ба Этиопын хүчнээр чөлөөлөгджээ.
Этиоп нь Христосын шашин руу МЭ 4-р зуунд шилжсэн бөгөөд Арменийн дараа Христос руу шилжсэн хоёр дахь эртний орон болжээ. 1974 оноос хойш шашингүй болсон бөгөөд Исламын хамгийн эртний үеэс л Мусульмантан хүн ам ихтэй байжээ.
Этиоп нь түүхэн явцдаа харьцангуй тусгаарлагдмал, уулархаг орон байсан бөгөөд 20-р зууны дунд үе гэхэд олон улсын хамтын ажиллагааны чухал газар болжээ. 1923 онд Үндэстнүүдийн Лигийн гишүүн болж, 1942 онд Нэгдсэн Үндэстнүүдийн тунхагт гарын үсэг зурж, НҮБ-г үндэслэгч 51 орнуудын нэг болжээ.
НҮБ-н Африкийн Эдийн засгийн комиссын болон Африкийн Холбооны төв байрууд Аддис-Абебад байрладаг. Дэлхий даяар 55 орчим Этиопын элчин сайд, консул байрладаг.
Эх сурвалж
Ангилал:Африкийн орон Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Парламентын засаглалтай холбооны бүгд найрамдах улс
Чой Чол-Сү
Чой Чол-Сү (1969 оны 12 сарын 1-нд төрсөн) нь Хойд Солонгосын боксчин бөгөөд 1992 оны Барселоны олимпод -51 кг-ийн жинд түрүүлж, алтан медаль хүртсэн тамирчин юм.
Олимпийн дэвжээнд
Ингл, Педен, Ковач нар хожим мэргэжлийн бокст шилжиж, дэлхийн аварга болцгоосон.
Мэргэжлийн бокст
1996 оны 4 сарын 15-нд Япон улсад мэргэжлийн боксын дэвжээн дэх анхны тулаанаа хийсэн. Гэсэн ч удалгүй нутаг буцаж, улмаар Хятадад бэлтгэл хийн тоглох болжээ. 1998 оны 8 сарын 15-нд Пан Азийн Боксын Холбоо (PABA)-ны хөнгөн жингийн түр зуурын аварга цолын төлөө тоглолтын 3-р үед нокаутаар ялж, аваргын бүсийг түр эзэмших болжээ. Тэрээр 1999 оны 8 сарын 22-нд аварга цолоо хамгаалсны дараа аваргын бүсээ эргүүлж өгсөн байна.
Эшлэл
Ангилал:1969 онд төрсөн Ангилал:Умард Солонгосын боксчин Ангилал:Умард Солонгосын олимпын аварга Ангилал:Боксын олимпын аварга Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Умард Солонгосчууд
Рудольф Дизель
Дизелийн Рудольф Кристиан Карл (Rudolf Christian Karl Diesel; * 1858 оны гуравдугаар сарын 18-нд Парис хотод, † 1913 оны есдүгээр сарын 29-нд) нь Германы зохион бүтээгч, механик инженер байв. Түүнийг дизель хөдөлгүүрийг зохион бүтээсэн гэдгээр нь мэдэх билээ.
Бага нас
Дизель Францын нийслэл Парис хотноо 1858 онд герман гэр бүлд мэндэлжээ. Тэдний гэр бүлийнхэн 1870 онд Франц-Пруссийн дайн эхлэхэд Англи руу дүрвэн нүүсэн бөгөөд 1873 онд Рудольф эрдэм сурахаар Германыг зорьсон бөгөөд 1875 онд Аугсбургс хотын техникийн сургуульд оржээ. Дараахан нь Мюнхений техникийн дээд сургуульд дэвшин суралцаж богино хугацаанд буюу 1880 онд төгсөлтийн ажлаа маш сайн хамгаалж төгссөн байна.
Гэрчилгээ
1892 оны хоёрдугаар сарын 27-ны өдөр Дизель хөдөлгүүрийн дотоод илчийг өндөр даралтаар ихэсгэвэл бүтээмж нь эрс өсдөг болохыг туршилтаар нотлон шинэ "илчит хөдөлгүүрийн оновчтой шинэ санаа" бүтээлийн гэрчилгээгээ авсан юм. Харин 1893 оны хоёрдугаар сарын 23-нд "Өндөр температурын аппарат ба арга" нэршлээр хааны бүтээлийн товчооноос гэрчилгээ дахин олгосон байна.
1898 оны нэгдүгээр сарын 1-нд Дизель хувийн үйлдвэртээ дизель хөдөлгүүрийг зохион бүтээсэн түүхтэй. 1900 оны намар Лондонд бүртгүүлсэн компанидаа 1903 онд анхны дизель хөдөлгүүрт онгоц бүтээжээ. Харин 1908 онд хамгийн бага овортой дизель хөдөлгүүрсэн нь ачааны машины хөдөлгүүр байв.
Үхэл
1913 оны есдүгээр сарын 29-ны орой Рудольф Дизель "Дрезден" нэртэй гатлага онгоцоор Бельгийн Антверпен хотоос Лондон руу хүрэх замдаа учир битүүлэг шалтгаанаар нас эцэслэжээ.
Холбоос
Ангилал:Автомашины пионер Ангилал:Автомашин үйлдвэрлэлийн бизнесмен Ангилал:Германчууд Ангилал:Германы эрдэмтэн Ангилал:Зохион бүтээгч Ангилал:Механик инженер (мэргэжилтэн) Ангилал:1858 онд төрсөн Ангилал:1913 онд өнгөрсөн
Бугат хот
Бугат (Монгол бичиг:16px Бугуту, Хятад ханз: 包头) нь Өвөр Монголын аймгийн зэрэглэлтэй хот бөгөөд өөртөө засах орны хамгийн том хот болно.
Засаг захиргааны хуваарь
Бугат тойрог хот нь засаг захиргааны хувьд хошуутай тэнцэх түвшний 7 дүүрэг, 1 сиан, 2 хошуу, бүгд 10 нэгжид хуваагдана. Баян-Овоо Уурхайн дүүргээс бусад зургаан дүүрэг хотжсон нутаг бөгөөд нийлж Бугат хот хэмээгдэнэ. Монголчууд Дархан Муумянган Холбоот хошуунд голчлон суурьшдаг.
Түүх
Бугат хотын байгаа газарт эртнээс нааш нүүдэлчин монголчууд суурьшсаар иржээ. Бугат хот Манж Чин гүрний үед 1809 онд бий болсон байна. Шар мөрний хөндийн газар тариаланд тохиромжтой тус нутагт ийнхүү хот барихаар сонгон авсан ажээ.
Бээжин хүртэл төмөр зам тавигдсанаас хойш хотын хөгжил түргэсэв. Герман-Хятадын хамтарсан хөрөнгө оруулалтаар 1934 онд Бугатын нисэх онгоцны буудал ашиглалтад орж, Нинься, Ланжоу мужууд руу тогтмол нислэг хийгдэх болжээ.
Залуу Оуэн Латтимор Бугат хотод 1925 онд очиж байх үед "Худалдаачдаар дүүрсэн 2 гудамжтай, ноорхой пингээр дүүрсэн хот" байсан аж. Цинхай, Ганьсу мужуудаас ноос ачсан сал, завинууд Шар мөрнийг уруудан Ланьжоугаас Бугатад ирж, энд төмөр замд ачигдан дорныг зорьдог байв. Харин буцаж Ланьжоу ороход тэмээн жин ашиглахаас өөр аргагүй байжээ. Бугатаас Ордос, Алшаа хүртэл жингийн зам байсан аж.
Хүн ам
2000 оны тооллогоор:
Цахим холбоос
Ангилал:Өвөр Монголын суурин Ангилал:Хятадын дүүрэггүй хот Ангилал:Саятан хот Ангилал:Хятадын их сургуулийн хот
Костас Папаниколау
Константинос «Костас» Папаниколау (Κωνσταντίνος "Κώστας" Παπανικολάου, 1990 оны наймдугаар сарын 1-нд Трикала хотод төрсөн) — Грекийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Хьюстон Рокетс» багт жижиг довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2012 оны зургаадугаар сарын 28-нд НБА-гийн драфтын №48 Костасыг «Нью-Йорк Никст» хуваарилав. Улмаар 2012 оны долоодугаар сарын 16-нд «Портленд Трэйл Блэйзерс» руу Рэймонд Фелтоноор солин илгээжээ.
2013 оны долоодугаар сарын 10-нд «Хьюстон Рокетст» Томас Робинсоноор солигддон элссэн юм. Удалгүй долоодугаар сарын 20-нд Испанийн лигийн «Барселона» багтай дөрвөн жилээр гэрээлж, 5.5 сая еврогоор цалинжжээ.
2014 оны есдүгээр сарын 23-нд «Рокетстой» албан ёсны гэрээ байгуулжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Грекийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Арис багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:Олимпиакос багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:Барселона багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч Ангилал:Грекийн сагсан бөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Испанийн сагсан бөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Грекчүүд Ангилал:1990 онд төрсөн
Шинин
Шинин (西宁) бол засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн хуваариар Хятад улсын Хөхнуур (Цинхай, Чинхай) мужийн хот хөдөө аль алиныг багтаасан 7,372 км² газар нутагтай, 2,208,708 хүнтэй аймгийн энтэй хот юм. Дотроо 4 дүүрэг, 3 шянь (хошуу)-ийг багтаадаг. Дөрвөн дүүргийг нь хамтад нь 1.2 сая хүнтэй Шинин хот гэж ойлгож болох боловч яг хот газар нь очьё гэвэл Чэнжун гэсэн нэртэй 3 буман хүнтэй ганцхан дүүрэгт нь л очиход болно.
Урьд нь Шинин яг Хятад нутаг болох Ганьсү мужид хамаардаг байж байгаад 1928 онд Хөхнуур нутагт хамаардаг болжээ. Хөхнуур мужийн зүүн хойд буланд байрладаг бөгөөд Хөхнуур–Төвөдийн өндөрлөгт, өөрөөр хэлбэл Төвөдийн ӨЗО, Хөхнуур муж хоёрын хамгийн том хот нь юм. Төмөр замаар аль 1959 онд Ланьжоу хоттой хэлхэгдсэн бол баруун зүгт Цайдамын хотгороор аялж Голмуудыг дайраад 2006 онд Төвөдийн Лхастай холбогдсон. Шининд Буддын шашны Гүмбүм хийд, Лалын шашны Дунгуань сүм хоёр байдаг. Хотын төвөөс баруунш 100 км явж байж Хөх нуурт хүрнэ. Хотын оршин суугчдын 74% нь хятад, 16% нь хотон (хуй, хотон хятад), 5.5% нь төвөд, 2.6% нь монгор (цагаан монгол) хүмүүс юм гэдэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Хөхнуурын суурин Ангилал:Хятадын дүүрэггүй хот  Ангилал:Саятан хот Ангилал:Хятадын засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Висла-Одерын давшилт
Висла-Одерын давшилт нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны Европын Зүүн фронтод явуулсан Улаан армийн байлдааны ажиллагаа юм. 1945 оны 1 сарын 12-нд эхэлж, 2 сарын 2-нд өндөрлөжээ. Зөвлөлтийн цэргийн хүч Польшийн Висла мөрнөөс давшиж эхлэн, Германы нутгийн гүнд, нийслэл Берлинээс 70 орчим километрийн зайд Одер мөрөн хүрсэн билээ.
Эшлэл
Ангилал:Герман-Зөвлөлтийн дайны зэвсэгт хүчний операци Ангилал:Германы Польш дахь булаан эзлэлт 1939–1945 Ангилал:1945 оны зөрчилдөөн
Чиндао
Чиндао (, Циндао, Qingdao) — Хятад улс (БНХАУ)-ын Шаньдун мужийн харъяат 11000 км² газар нутаг, 8.700 сая хүн бүхий тал мужийн эрхтэй далайн боомт хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Шаньдуны суурин Ангилал:Хятадын аймгийн энтэй хот Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Германы колоничлолын түүх Ангилал:Саятан хот Ангилал:Хятадын их сургуулийн хот
Ратан Навал Тата
Ратан Навал Тата (Ratan Naval Tata, 1937 оны арванхоёрдугаар сарын 28-нд төрсөн) нь Энэтхэгийн Мумбай хотод төвтэй аж үйлдвэрийн салбараар улсдаа хамгийн томд тооцогдох Тата группийн тэргүүн юм. Түүний удирддаг группийн охин компаниуд болох Тата Steel, Тата моторс, Тата эрчим хүч, Тата консултанс, Тата цай, Тата химийн үйлдвэрлэл, Тата зочид буудал болон Тата телесервис зэрэг нь тухайн үйлвэрлэлийнхээ салбарт тэргүүлэгчид юм.
Тата моторс компани нь машин үйлдвэрлэлийн ертөнцөд 90 болон 60 жил гайхагдсан алдарт Ягуар, Ланд Ровер зэрэг Английн томоохон үйлдвэрүүдийг 2008 онд худалдан авсан байдаг билээ.
Оспаны баатар Сагадай
Оспаны баатар Сагадай буюу Үвшиний Сагадай нь Монголын тагнуулчдын нэг бөгөөд эх орон БНМАУ-ын аюулгүй байдлын төлөө Гоминдан ба Оспаны эсрэг суурин тагнуул хийж, олон удаа тагнуулын даалгаварыг амжилттай гүйцэтгэсэн бөгөөд Оспаны итгэлийг олсон Монголын тагнуул юм.
Үвшин овогтой Сагадайн 1909 онд Шинжаан мужийн хар Булган гэдэг газарт малчин Үвшины гэр бүлд төрж, бага наснаасаа мал хариулан амь зууж байгаад, 1933 онд Монголд амьдрахаар нүүж ирсэн байна. Тэрбээр багаасаа цовоо сэргэлэн, авхаалж самбаатай, дуу, үлгэрт авьяаслаг, хөгжилтэй, нөхөрсөг, эелдэг зан ааштай гэж нутгийнхан нь талархан үздэг учраас нэр хүндтэй хүн байв. Үүний зэрэгцээ Шинжаны Хами, Шар сүм, Хөх тохой, Эрчис, Чингэл, Цагаан гол зэрэг нутаг орныг сайн мэддэг учраас хүмүүс хол аялал, айлчлалаар явахдаа Ү.Сагадайг дагуулж явдаг байснаас казахын нөлөө бүхий хүмүүсийн олонхийг таньдаг байлаа.
Түүний үнэнч шударга, зориг хатуужилтай, зорьсноо заавал биелүүлэх эрмэлзэлтэй, юмны арга эвийг олохдоо сайн зэрэг чанар нь гүйцэтгэх ажлын судалгаагаар батлагдсаныг үндэслэн 1933 оны арванхоёрдугаар сард Үенч дэх комендатурын төлөөлөгч Шарав, заставын дарга Алтангэрэл нар холбоо тогтоон ажиллуулжээ. Дараа нь түүнийг нууц (туслагч)-д элсүүлэн хилийн чанадад үүрэг гүйцэтгүүлсэн байна. 1930-аад оны эхээр олон айл өрх хил даван оргон гарсны зэрэгцээ мөн хил нэвтрэн Монголын нутагт богино хугацаагаар суурьших, тэрчлэн хилийн цаанаас нэвтрэн дээрэм тонуул хийх явдал тасрахгүй байлаа. Иймд оргон гарсан айл өрхүүд хаагуур нутаглан, ямар санал сэтгэгдэлтэй байгаа хүмүүсийн зорилго, төлөвлөгөө, хэзээ, хаагуур дээрэм хийхээр бэлтгэж байгаа зэргийг судалж мэдэх, урьдчилан сэргийлэх явдал Аюулаас хамгаалах байгууллагын чухал зорилт болж байв. Ү.Сагадай 1933 оны арванхоёрдугаар сараас 1934 оны зургаадугаар сар хүртэл Алтангэрэл, Тэгшээ нарын заавраар “бага зэрэг худалдаа наймаа хийх, худ бололцохоор тохиролцсон айлдаа очих” халхавч хэрэглэн Шинжааны Цагаан голд нутаглаж байсан казахын толгойлогч тайж Дөнөн, Найзар, Баянбай, Баяхадам нар болон тэдний дээрэмчдийн байршилд есөн удаа очиж, тэдний суурьшил, хоорондын харилцаа, Монголоос дээрэм хийх төлөвлөгөөг тандан мэдэхдээ сэжиг хардлагад өртөлгүй даалгавраа бүрэн биелүүлжээ.
Тухайлбал, тэд 1933 онд Монголд нүүдэллэн ирсэн 900-гаад өрх казахын толгойлогч нартай холбоо тогтоон, 1934 оны хавар мал төллөж дуусахаар хил давуулан авахаар тохиролцсон, мөн Бархөл, Байтаг Богд, Хөх ба Хар сэрх гэдэг газар нутаглаж байгаа казахуудтай байнга харилцан, 1934 онд Монголын Говь-Алтай аймгийн Аж Богдоос Ховд аймгийн Мөнххайрхан хүртэлх чиглэлээр бөөн хүчээр дээрэм хийхээр төлөвлөж буй талаарх мэдээллийг олж, тэдний тоо, зэвсэг, байрлалыг тодорхой судалж мэджээ.
Энэ мэдээлэл дараа нь болсон үйл явдлуудаар батлагдсан юм. Чингэл, Цагаангол, Байтаг Богдын орчимд байрласан дээрэмчид зөвхөн 194 оны 5-9 дүгээр сар хүртэл удаа дараа хил давж, 250 км хүртэл гүн нэвтэрч, Ховд аймгийн Мөнххайрхан, Манхан, Цэцэг, Үенч, Булган сумын 228 өрх айлаас бод мал 10000 гаруй, бог мал 50000 гаруй, олон арван мянган төгрөгийн үнэтэй эд хогшил дээрэмдэж байв.
Шиньжан мужид тогтнон байсан Шэн Шицайн Засгийн газар Гоминьданы Засгийн газрын нөлөөгөөр 1943 онд ЗХУ-аас харилцаагаа тасалж, мэргэжилтнүүдийг нь буцаан, Гоминьданы бодлогыг илэрхий баримтлах болжээ. Иймд Шиньжаны олон үндэстэн ястны эрх чөлөө, ардчиллын төлөө тэмцэл хөдөлгөөн тэр тусмаа Алтайн босогчдын хөдөлгөөнтэй холбоо тогтоох, Шиньжан мужийн Кулжаа, Ил тарвагатайн уйгар, торгууд, казах ястнаас Гоминьданы Хятадын эсрэг боссон хөдөлгөөнийг дэмжихэд манай тагнуулын арга хэмжээ чиглэгдэх болов.
ЗХУ-ын тагнуулын байгууллагатай хамтран Шиньжанд явуулах тагнуулын ажлын зорилт, арга хэмжээг тодорхойлсон СнЗ-ийн ерөнхий сайд маршал Х.Чойбалсангийн баталсан хоёр удаагийн төлөвлөгөө, түүнээс энэ ажлыг биечлэн удирдсан ДЯЯ-ны орлогч сайд Б.Дүйнхэржав, орлогч зөвлөх П.П.Пахомов, В.Ф.Артаманов, Хилийн ба дотоодын цэргийн хэрэг эрхлэх газрын орлогч сайд, хошууч генерал Б.Дорж, зөвлөх Ф.С.Попов нарт өгч байсан зааварт: -Хятадын Шиньжан муж дахь цэргийн эрхтнүүд Монгол, Зөвлөлтийн эсрэг болон хятад бус үндэстэн ястны эрх чөлөөний төлөө тэмцлийн эсрэг явуулж байгаа бодлого, энэ бодлогодоо язгууртан баячуудыг хэрхэн ашиглаж байгааг тагнахын тулд суурин нууц нарыг олшруулах, маршрут нууцын ажиллагааг идэвхжүүлэх
-Монголын хилийн орчимд байрлуулсан Хятадын цэргийн зохион байгуулалт, тоо, зэвсэг, техникийн хангамжийг судалж, улмаар гүйцэтгэх хэсгүүдийг явуулан түүнийг бутарган сарниулах, ар талын зам тээвэр, холбооны хэрэгслийг нь хорлон сүйтгэх
-Шиньжан мужийн Хятадын эсрэг босогчдын улс төрийн зорилго, бүрэлдэхүүн зэргийг судлах, заримтай нь холбоо тогтоох, зэвсэг болон бусад зүйлийн туслалцаа үзүүлэх, Хятадын эсрэг тэмцлийг нь идэвхжүүлэх үүрэг даалгавар өгсөн байна.
14-р Далай лам
XIV Далай лам буюу Арван дөрөвдүгээр дүрийн Далай лам Дээрхийн гэгээнтэн Данзанжамц ( тө. བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ ; 1935 оны 7-р сарын 6-ны өдөр төрсөн) Төвөд, Монгол, Буриад, Халимаг, Тува дахь буддын шашны (шарын шашин) сүсэгтнүүдийн тэргүүн. XIV Далай ламыг хүн төрөлхтний энх тайванд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж 1989 онд Нобелийн энхтайвны шагнал хүртээжээ. 1959 оноос хойш XIV Далай лам Энэтхэгийн Дарамсала хотод амьдарч байна.
Бага нас
1935 оны 7 дугаар сарын 6-нд Төвөд Улсын Амдо мужийн (Өнөөгийн БНХАУ-ын Хөхнуур муж) Тагцэр хэмээх жижиг сууринд ядуу тариачин Цойхон Цэрэн, Соном Цом нарын 9 дэх хүүхэд болж төржээ. Хүүг төрөхөд эцэг эх нь түүнд Лхам Донров гэж нэр хайралсан байдаг. Лхам хүү нийт 16 ах, эгч, дүү нартай байснаас 9 нь бага насандаа эндэж нас баржээ. Ууган эгч нь Цэрэндулам, том ах нь Түвдэн Жигмэд Норов нар бөгөөд Түвдэн ах нь хожим Тагцэр Ринбүүчигийн хойд дүрээр тодорч Төвөдийн Гумбун хийд ийн хамба лам болж байсан түүхтэй.
Оспаны баатар Сагадай
Ийм зорилготой “Мулейхэ хошуунд хийсэн операц” гэж нэрлэгдэх ажиллагааг Ховд аймгийн Үенч сумын казах үндэстнээр бүрдүүлсэн Ү.Сагадайгаар удирдуулсан 18 хүнтэй баг гүйцэтгэсэн юм. Тус багийг 1944 оны есдүгээр сарын 2-нд Шиньжаны Мулейхэ хошууны нутагт 25 хоногийн хугацаатай ажиллуулахаар явуулжээ.
Тэд Мулейхэ хошууны казах, чантуу нарын нэр хүнд бүхий толгойлогчидтэй уулзаж, холбоо тогтоон, Оспаны босогчдоос гаргасан ухуулах хуудсыг тарааж, тэднээр оруулах, Үрэмч, Хами хотын хоорондох төв засмал замын гүүрийг дэлбэлэх, телефон шугамыг таслах, хятадын цэргийн цуваа дамжин өнгөрдөг жижиг буудал, баазыг устгах зорилготой байв. Ү.Сагадайд Мулейхэ хошуунд нутагладаг манайд үнэнч хол ойр болж буй зүйлийг мэдэж байх бололцоотой хоёр хүнийг суурин нууцаар элсүүлэхээр судлан бэлтгэж, нэгээс хоёр хятад хүнийг амьд хэл болгон баривчлан авч ирэх даалгаврыг тусгайлан өгчээ.
14-р Далай лам
Шашны тэргүүнээр өргөмжлөгдсөн үе
Тухайн үед Төвөд Улсын нийслэл Лхас хотын Потала ордонд 1940 оны 2 дугаар сарын 22-ны өдөр Дээрхийн гэгээн 14-р Далай лам Данзанжамц албан ёсоор Төвөдийн шашны тэргүүнээр заларсан юм. Үе үеийн Далай лам нарыг түмэн олон шавь нар нь энэрэл нигүүлслийн бодисадва бөгөөд Төвөдийн дээрхийн гэгээн ба Авалогитешвара (Жанрайсиг) бурханы хувилгаан хэмээн сүсэглэдэг юм. Бодисадва хэмээх нь шашин амьд амьтны тусыг бүтээхийн тулд нирваан бололгүйгээр орчлонд төрөл авахаар сонгосон төрөлхтнүүд мөн гэж үздэг ажээ.
Оспаны баатар Сагадай
Ү.Сагадайн баг Оспаны бослогын байгууллагаас явж байгаа гэсэн халхавч хэрэглэн тухайн нутаг орны байдал, хүмүүсийн санал сэтгэлийг судлан юуны өмнө тус хошуунд сүн-жан тушаалтай казах Аралбайгийн ерөнхий захиргаанд Үрэстөм, Сарсекбай, Кужархаан, Мухатай нарын хэсэглэн захирсан 2000 шахам өрх хасгаар бослого гаргуулан зэрэг нүүдэллэн Оспаны талд нэгдэн орох шийдвэрийг гаргуулж чадсан байна. Тэдгээр өрхүүдээс 180 эрийг цэргийн зохион байгуулалтад оруулж, аравт бүрийг тус багийн нэг хүн удирдах болов. Тэдгээр айл Байтаг Богдын хоёр Харгайтад ирж Оспаны талд нэгдэн оржээ.
14-р Далай лам
Боловсрол
Дээрхийн гэгээнтэн 14-р Далай лам зургаан настайгаасаа тухайн үеийн томоохон эрдэмтэн лам, ринбүүчий нараар ном заалгаж эхэлжээ. Түүний сургалтын хөтөлбөрт нь их, бага таван ухаан багтдаг байжээ. Их ухаанд учир шалтгааны ухаан, Төвөдийн урлаг соёл, санскрит хэл, тэжээхүй ухаан ба Буддын гүн ухаан орно. Үүнээс Буддын гүн ухаан нь мөн дотроо таван аймгаас бүрэлдэнэ. Тэдгээр нь пражнапарамита буюу билгийн чиндад хүрэхүй, мадхъяамака буюу төв үзэл, винай буюу сахил санваарын ёс, абхидхарма буюу метафизик, прамана буюу логик ба танин мэдэхүй болно. Таван бага ухаан нь яруу найраг, хөгжим, драм, одон зурхай, үг зүй, ёгт нэр зэрэг болно. 1959 онд буюу 23 насандаа тэрбээр Лхасын Жохан сүмд жил тутмын ерөөл хурлын үеэр дамжаа барьсан байдаг. Ингээд тэрбээр дамжаагаа онцгой сайн барьж Буддын гүн ухааны хамгийн дээд, орчин үеийн шинжлэх ухааны докторын зэрэгтэй дүйцэхүйц Лхаарамба гэвш мяндаг хүртсэн байна.
Дүрвэсэн үе
1949 онд БНХАУ байгуулагдсаны дараа 1950 оны 10 дугаар сарын 19-нд  БНХАУ-ын Ардын Чөлөөлөх Арми Төвөдийн Чамдо гэдэг нутгаар “Төвөдийг Чөлөөлнө” хэмээн довтлон орж, зэвсэг муутай Төвөдийн армийг төвөггүй ялсан байдаг. Энэ хүнд нөхцөлд буюу 1950 оны 11 дүгээр сарын 17-нд Төвөдийн Үндэсний Ассамблей залуухан Далай ламыг тус улсын Төр засгийн тэргүүнээр томилсон. Тэрээр үүсээд буй нөхцөл байдлаас шалтгаалж 10-р Панчин ламын /1938-1989/ нөлөөн дор Төвөдийн Засгийн газрын төлөөлөгчдийг Бээжинд илгээж БНХАУ-тай “17 зүйлтэй Төвөд-Хятадын гэрээ”-г 1951 оны 5 дугаар сарын 23-нд байгуулж, Төвөд улс бие даасан буюу автономит Засаг захиргааны эрхтэйгээр БНХАУ-ын бүрэлдэхүүнд орсон түүхтэй юм. Улмаар энэ байдалтай эвлэрээгүй Төвөдийн ард иргэд Хятадын эрх баригчидтай тэмцсээр 1959 онтой золгосон. 1959 онд Лхаст Хятадын эсрэг хэд хэдэн томоохон бослого болж байх үеэр хүнд байдалд орсон 14-р Далай лам дагалдагсдын хамт Төвөдын өмнөд хөрш Энэтхэг рүү дүрвэн зугтсан байна. Тэр ондоо Хятадын эрх баригчид Төвөдийн босогчдын үймээнийг дарж авсан түүхтэй. Далай ламын араас Энэтхэг рүү 80 мянга гаруй төвөд иргэн Хятадын эрх баригчдаас зугтан дүрвэсэн байдаг. Энэ үеэс Далай лам хилийн чанд дахь Төвөдийн Засгийн газрыг байгуулж 2011 оны 4 дүгээр сарын 27-ны өдөр хүртэл тэргүүлсэн бөгөөд түүний оронд Лувсан Сэнгээ Засгийн газрын тэргүүн болжээ.
Оспаны баатар Сагадай
Багийн дарга Ү.Сагадай хувийн даалгавраа биелүүлж суурин нууцад элсүүлэх боломжтой нэр нөлөө бүхий хоёр хүнийг судлан, тэдэнтэй үлдсэн айлуудыг Оспаны талд оруулан нүүлгэх бэлтгэлийг хангуулахаар тохирчээ. Судалсан нэг хүний хүүү Сагадолдой гэгч Мулейхэ хошууны Хятадын захиргаа Шиян (тосгон эсвэл суурин бололтой Д.Б)-д казах хэлний бичээчээр ажиллаж байснаар дамжуулан тэндэх цэргийн тоо, хүчин болон Үрэмчийн Засгийн газраас зохиогдох бүх ажлыг судалж байх болзоо, давхар болзоог тогтоосон байна.
14-р Далай лам
Дүрвэсэн үе
14 дүгээр Далай лам Гадаадын олон оронд айлчилж шашны ном айлддаг байна. Жишээ нь ОХУ-д 1979, 1982, 1986, 1991, 1992, 1994, 1996 болон 2004 онд айлчилж байжээ.
Оспаны баатар Сагадай
Тус баг эдгээр ажлыг амжуулах явцдаа гурван газарт хорлон сүйтгэх ажиллагаа явуулжээ. Үүнд: Шар Булгийн ам гэдэг газарт агтны тэжээлийн вандуй, буурцаг 22 тонн, заг, хар мод зэрэг түлшний мод тэмээгээр 20 мянга, 550 мянган жин хүнсний талх зэргийг олзолж, босогчдод олгоод үлдсэнийг шатаажээ.
14-р Далай лам
Монголд хийсэн айлчлалууд
Дээрхийн гэгээнтэн 14 дүгээр Далай лам Монгол Улсад нийт 9 удаа айлчилжээ.
Анхдугаар айлчлал
1979 оны 6 сарын 15 буюу билгийн тооллын XVI жарны шороон хонин жилийн зуны эхэн сарын 20-ны билигт сайн өдөр Монгол оронд Азийн Буддистуудын Энх тайвны V бага хурлын хүндэт зочноор уригдан анх заларчээ. Тэрбээр сүсэгтэн олонд "Гандан лхавжаа", "Есөн мөрт мигзэм", "Дөрвөн мөрт мигзэм" айлдан сүсэгтэн олны хамтаар маани уншиж "Язгуурын гурван бурханы тарни"-ийн лүн хайрласан юм.
Оспаны баатар Сагадай
Ү.Сагадай, Бат нарын баг зохих судалгаа хийж, хятад цэргийн бэлчээрт буй малыг довтлон байлдаж байтал Цонжоос хэдэн зуун хүнтэй хятад цэргийн анги хүч нэмэгдүүлэн ирж, тэднийг бүслэхийг завдсан тул ухран гарчээ. Тэд шөнөөр Мулейхэ, Цонжийн хоорондох засмал дагуух телефоны мод 20-ыг унаган буталж, утсыг таслан, замын жижиг гүүр хоёрыг тэсэлжээ. Түүнчлэн хятад цэргийн салбар хэсэгтэй хэд хэдэн удаа байлдаж, 10-аад хүн устгаж, нутгийн 1000-гаад өрх айлыг Хятадын эсрэг босгож, хятад цэргийн дээрэмдсэн адуу 49, үхэр 388, хонь 4469, ямаа 1388 толгой болон хүнсний зүйлийг олзлон хоёр хятадыг амьдаар барин аравнэгдүгээр сарын 2-нд эргэж ирсэн байна.
14-р Далай лам
Хоёрдугаар айлчлал
1982 оны VIII сарын дундуур буюу билгийн тооллын XVI жарны усан нохой жилийн намрын эхэн сард тохиов. Энэ айлчлалаар III Далай ламын зохиосон "Бодь мөрийн зэргийн тунгаамал алт" хэмээх номыг дэлгэрэнгүй айлдав. Мөн "Жигжид бурханы авшиг", "Жамсран бурханы жэнан" зэрэг ном айлдаж Азийн Буддистуудын Энх тайвны бага хурлын ерөнхий чуулганд хүндэт зочноор уригдан оролцов.
Гуравдугаар айлчлал
1991 оны IX сар буюу билгийн тооллын XVII жарны төмөр хонь жил бол Монгол орон ардчилал шинэчлэлийн замаар замнаж эхэлсэн түүхэн цаг үе байв. Дээрхийн Гэгээнтэн бээр Төв цэнгэлдэх хүрээлэнд "Бодь мөрийн гурван эрхэм" номын дэлгэрэнгүй тайлбар, "Цагаан Дарь-Эхийн насны авшиг", "Язгуурын гурван бурханы тарни"-ийг сүсэгтэн олонд айлдав.
Дөрөвдүгээр айлчлал
1994 оны IX сар буюу билгийн тооллын XVII жарны модон нохой жил морилон ирэв. Энэ айлчлалаар "Бодь мөрийн зэргийн тунгаамал алт" номыг тайлбарлан нийт сүсэгтэн олонд "Бурхан багшийн зүрхэн тарни", "Язгуурын гурван бурханы зүрхэн тарни", "Ловон Бадамсамбааваа бурханы зүрхэн тарни"- ийн лүн хайрлав.
Тавдугаар айлчлал
1995 оны VIII сар буюу билгийн тооллын XVII жарны модон гахай жилийн намрын эхэн сард тав дахь удаагаа Монголд морилон иржээ. Дээрхийн гэгээнтэн Далай лам Монголд анх удаа МБШТөв Гандантэгчэнлин хийдэд Дүйнхорын вангийн их авшигийг Монголын сүсэгтэн олонд хүртээв. Мөн төв цэнгэлдэх хүрээлэнд Богд Зонхавын туурвисан "Бодь мөрийн зэргийн хураангуй утга" болоод "Шүтэн барилдахуйн магтаал" зэрэг бурханы шашны гүн ухааны номыг дэлгэрэнгүй айлдаж "увш" болон "бодийн санваар" хайрлав.
Зургаадугаар айлчлал
2002 оны XI сарын 06-09-ний өдрүүдэд айлчилсан. "Бодь мөрийн зэргийн гурван эрхэм", "Шүтэн барилдахуйн магтаал", "Бурхан багшийн зүрхэн тарни", "Дарь Эхийн жэнан" зэргийг нийт сүсэгтэн олонд айлдаж, оюутан залууст сургаал номоо хайрлав.
Долоодугаар айлчлал
2006 оны VIII сарын 21-27. Энэ удаагийн айлчлалаар Дээрхийн гэгээнтэн Далай багш лам хуврагийн жаяг бичгийг зохион Монголын бурханы шашны сүм хийдүүдийн тэргүүн болон хамба лам нарт гардуулж Монголчуудад анх удаа гэлэн сахилыг 52 ламд хүртээсэн юм. Далай ламын энэ удаагийн айлчлалын үеэр өөрийн мутраар суулгасан мөнхийн ногоон гацуур мод Гүнчав Жамбаалин төвийн үүдэнд буй.
Наймдугаар айлчлал
2011 оны XI сарын 7-11. Энэ удаагийн айлчлалаар Дээрхийн гэгээнтэн бээр оюутан залуучуудад "Шинэ мянганы ёс зүй" сэдэвт лекц айлдсан ба нийт сүсэгтэн олонд "Бодь мөрийн зэргийн тунгаамал алт", "Шүтэн барилдлагын магтаал", Жанрайсиг бурханы авшиг, Цагаан Дарь-Эхийн насны авшигийг тус тус айлдсан юм.
Есдүгээр айлчлал
2016 оны XI сарын 18-23. Дээрхийн гэгээнтэн XIV Далай багш Монголын нийт лам хувраг сүсэгтэн олонд Богд ламын ван, Жигжидийн цэван айлдаж “Шинжлэх ухаан ба Бурханы сургаал” сэдэвт хэлэлцүүлэг хийв.
Цахим холбоос
Далай ламын албан ёсны цахим хуудас: https://www.dalailama.com/
Ангилал:Далай лам Ангилал:Энхтайвны Нобелийн шагналтан Ангилал:Португалын их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Вилхелмийн нэрэмжит Вестфалены Их Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Марбургийн их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Тарту Их Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Инээмсэглэлийн одонгийн кавалер Ангилал:Конгрессын хүндэтгэлийн алтан медаль шагналтан Ангилал:Рамон Магсайсайн шагналтан Ангилал:Вроцлавын хүндэт иргэн Ангилал:Будапештын хүндэт иргэн Ангилал:Канадын хүндэт иргэн Ангилал:Парисын хүндэт иргэн Ангилал:Ромын хүндэт иргэн Ангилал:Палермогийн хүндэт иргэн Ангилал:Варшавын хүндэт иргэн Ангилал:Хятадын ардын их хурлын гишүүн Ангилал:Шашны тэргүүн Ангилал:Төвөдүүд Ангилал:Хятадын хүн Ангилал:1935 онд төрсөн
Оспаны баатар Сагадай
Ү.Сагадай нь 1945 оны аравдугаар сарын 1-нд таван хүнтэй баг удирдан, хил нэвтэрч амьд хэл баривчлах, хорлон сүйтгэх үүргийг амжилттай биелүүлсэн байна.
1945 оны долдугаар сард Дорнод Туркестан улсыг Гоминьданаас чөлөөлж, есдүгээр сард Дорнод Туркестан улсыг Гоминьданаас чөлөөлж, есдүгээр сард Алтай аймгийг энэ улсын бүрэлдэхүүнд оруулж, аймгийн даргад Оспаныг томилов. Гэвч ганцхан аймгийг захирах нь түүнд чамлалтай санагдаж, энэхүү томилолтод сэтгэл дундуур байсан нь дараа дараагийн үйл явдлуудаас тодорхой харагддаг.
1946 оны гуравдугаар сард Гоминьданы Засгийн газар Шиньжан мужид өөрийн засаг захиргааг байгуулж, Оспаныг өөртөө татах, Туркестаны удирдлагуудтай муудалцуулах янз бүрийн явуулга хийсэн нь үр дүнгээ өгсөн юм. Оспан Туркестанд захирагдахгүй хэмээн Алтай аймгийн Шар сүмд суухаа больж, бие даан хятадуудтай харилцан гоминьданыхтай нэгдэх болжээ.