cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нямбуугийн Ишжамц
Бүтээлүүд:
Мөн тэрээр Төвдийн шашныг манж нар биш Монголчууд өөрсдөө авч дэлгэрүүлсэн. Уламжлалт соёл, зан заншил бүхий Төвдийн орны шашныг авсан явдалыг гаднын зарим суртал, улс төрийн нөлөөнд орохоос урьдчилан сэргийлэх, мөн улс үндэстний нэгдлийг бэхжүүлэх зорилготой байснаар тайлбарлаж байжээ.
Түүний нэг гавьяа бол Гурваннуурт босгосон Чингисийн хөшөөг нураах гэсэн хэнээтнүүдийн хуй салхинаас хамгаалж үлдээсэн явдал мөн. Академич Н.Ишжамцын нөр их хөдөлмөр, шинжлэх ухаанд оруулсан үнэтэй хувь
нэмрийг Монгол улсын төрөөс өндөр үнэлэн 1981 онд хөдөлмөрийн хүндэт медаль, 1996 онд шинжлэх ухааны гавъяат ажилтан цол олгожээ.
Гэр бүл
Хүү доктор Ишжамцын Саруул аавынхаа судалгааг үргэлжлүүлж эдүгээ Улсын Архивын газрын даргаар ажиллаж байна.
Гочоогийн Банзрагч
Гочоогийн Банзрагч
Гочоогийн Банзрагч нь 1977 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. Эрх зүйч мэргэжилтэй, хууль зүйн ухааны доктор зэрэгтэй. Монгол Улсын дээд шүүхийн шүүгчээр ажилладаг.
Ажилласан байдал
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2016 оны 12 дугаар сарын 28-ны өдрийн 183 дугаар зарлигаар Улсын дээд шүүхийн шүүгчээр томилогдон ажиллаж байна.
Бүтээлийн жагсаалт
Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл:
Илтгэл:
Ном, гарын авлага:
Бусад ажил
Төсөл, судалгааны ажил:
•      “Төрийн захиргааны байгууллагууд дахь хүнд суртал”, МУ-ын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, ХЭҮК, 2008;
•      “Эдийн засаг дахь төрийн оролцоо”, Нээлттэй нийгэм форум, 2008;
•      “Good Governance and Law” Bachelor Program, 2009, Utrecht, Holland;
•      “Нийтээр дагаж мөрдөх шийдвэрийн зохицуулалт, түүнийг сайжруулах арга зам”, Дэлхийн банк, 2009;
•       “Хүүхдийн эрхийг хамгаалах тухай хуулийн хэрэгжилтэнд үнэлгээ хийх”, НҮБ /UNICEF/, 2011;
•      “Ашигт малтмалын хайгуулын болон ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй холбоотой маргааныг Захиргааны хэргийн шүүхээр шийдвэрлэгдсэн байдал”, ХЗҮХ, 2011;
•      “Захиргааны үйл ажиллагааны нийтлэг харилцааг зохицуулах хэрэгцээ, шаардлага”  ХЗҮХ, 2011 он;
•      “Эрдэс баялагийн салбарын гэрээнд захиргааны ерөнхий хуулийн “сонсох ажиллагаа”-ны журмыг хэрэгжүүлэх нь” Нээлттэй нийгэм форум, Бодлогын зөвлөмж, 2016, №24;
•       “Хууль дээдлэх зарчмын хэрэгжилтийн үнэлгээ: Уул уурхайн салбарын байгаль орчны зохицуулалт” Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Хөгжлийн Хөтөлбөр (НҮБХХ)-ийн захиалгаар “Хараат бус судалгааны хүрээлэн” ТББ-аас хийсэн судалгааны ажлын зөвлөх, 2017 он.
Олон нийтэд зориулсан илтгэл:
Хуулийн ажлын хэсэгт оролцсон байдал:
•      Захиргааны үйл ажиллагааны тухай хуулийн төсөл боловсруулах ажлын хэсгийн гишүүн /2014-2015 он/;
•      Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын ажлын хэсгийн зөвлөх /2015-2016 он/;
•      Захиргааны ерөнхий хуулийн нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийн ажлын хэсгийн гишүүн /2021-2022 он/.
Дарья Беседина
Да́рья Станисла́вовна Бесе́дина (1988 оны 7 сарын 22-нд ЗХУ-ын Химки хотод төрсөн) — нь Оросын улс төрч, 7-р Москва хотын Думын гишүүн, "Яблоко" намын гишүүн.
Намтар
2017 онд Дарья нь "Яблоко" намд элссэн. Тэрээр 2013 оноос хойш хэд хэдэн улс төрийн кампанит ажилд ажиллаж байсан бөгөөд 2018 онд өөрөө Москвагийн хотын даргын сонгуулийн өмнөх намын сонгуульд оролцож, 21-ээс 5-д орж байсан.
2020 оны 12 сарын 2-нд Михаил Чижовтой гэрлэсэн.
Москва хотын Думын сонгууль
2019 оны 2 сарын 17-нд "Хотын төслүүд" сангийн захирал Максим Кац Москвад баригдсан хурдны авто замыг буулгах хөтөлбөрийг сурталчлах зорилгоор Москва хотын Думын сонгуульд оролцохоо зарласан. Дарья Бесединаг нэр дэвшигчээр зарласан бөгөөд кампанит ажлыг олон эгнээтэй хурдны зам болгон хувиргасан Ленинградын өргөн чөлөө дамжин өнгөрдөг 8-р хороололд явуулахаар төлөвлөж байсан. Дарья Беседина цуглуулсан гарын үсгийг баталгаажуулсны дараа "Яблоко" намаас бүртгэгдсэн цөөн тооны нэр дэвшигчдийн нэг болжээ. Бүртгүүлсэн ч Беседина нь бусад сөрөг хүчний нэр дэвшигчдийг сонгуульд оролцуулахгүй байхыг эсэргүүцсэн жагсаалд оролцсон. 2019 оны 7 сарын 26-ны өдөр Москва хотын Сонгуулийн хороонд шахалт үзүүлсэн гэх хэргийн хүрээнд эцэг эхийнх нь байранд шөнийн нэгжлэг хийгдсэн.
Гадаад холбоос
Ангилал:21-р зууны улс төрч Ангилал:Москва хотын Думын гишүүн Ангилал:Яблоко Намын гишүүн Ангилал:Оросууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Пүрэвдоржийн Соёл-Эрдэнэ
Пүрэвдоржийн Соёл-Эрдэнэ
Пүрэвдоржийн Соёл-Эрдэнэ Өвөрхангай аймаг, Хархорин суманд төрсөн. Эрх зүйч мэргэжилтэй, хууль зүйн ухааны магистр зэрэгтэй. Монгол Улсын дээд шүүхийн шүүгчээр ажилладаг.
Боловсрол
1999 онд Монгол Улсын Их Сургуулийн Хууль зүйн сургуулийг төгссөн. Эрх зүйч мэргэжилтэй, хууль зүйн ухааны магистр зэрэгтэй.
Ажилласан байдал
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2015 оны 04 дүгээр сарын 22-ны өдрийн 58 дугаар зарлигаар Улсын дээд шүүхийн шүүгчээр томилогдон ажиллаж байна.
Hot Dogma
„Hot Dogma“ - Австралийн альтернатив-рок-хамтлаг ТИЗМ-ийн гуравдугаар дахь студийн цомог.
Бүрэлдэхүүн
Ангилал:ТИЗМ хамтлаг Ангилал:1990 оны цомог
Автомашин үйлдвэрлэл
thumb|right|Автомашин мөргөлдөх үеийг төгсгөлөг элементийн програмаар симуляц хийж байгаа байдал
Автомашин үйлдвэрлэл нь машин үйлдвэрлэлийн нэгэн салбар бөгөөд автомашиныг үйлдвэрлэх болон түүнд хэрэглэгдэх техникийг инженерийн шинжлэх ухааны үндсэн дээр судалдаг ухаан юм.
Автомашин үйлдвэрлэлийн ерөнхий хамрах хүрээ
Төрөл бүрийн техникийн мэргэжилтэнүүд болох инженер, зохион бүтээх инженер, автомашины дизайнер болон автомашин үйлдвэрлэгчид нь автомашины хөгжил, түүний техник болон түүнд хамаарах салбарууд болох үйлдвэрлэлтийн автоматжуулалт, үйлдвэрлэлийн технологийн сайжруулалт, робот болон бусад салбаруудад ажиллан түүнийг хөгжүүлсээр байна. Үндсэн судлах зүйл нь автомашины хөгжил, автомашины гадаад болон дотоод хийц, автомашины эд ангийн физик, механикийн шинж чанар (үүнд: механик хүч болон моментийн үйлчлэл, бат бөхийн онол, статик, динамик гэх мэт) зэргийг нэрлэж болно.
Дээр дурьдсан судалгааны сэдвүүдийг дотор нь нарийвчлан авч үзвэл жишээ нь: автомашины хөгжилд автомашины дизайн, их биеийн хэлбэрийн хөгжил, зохион бүтээх онол, техникийн зураг гэх мэт. Харин эд ангийн тухайд мотор, хурдны хайрцаг, хурдны хайрцагийн хийц гэх мэт.
А
Масштаб
thumb|300px|right| Энэ зураг дээрх цагаан малгай нь зургийг харж байгаа хүнд харьцуулах масштаб болж байгаа учир эндээс тухайн машин ямар том хэмжээтэйг харж болно. Масштаб гэдэг нь техникт, фото зураг болон газрын зурагт ямар нэгэн объектыг дүрсэлсэн хэмжээс (жишээ нь: замын урт) болон түүний бодит амьдрал дээрх хэмжээсийн харьцааг хэлдэг.
Томруулалт
Зарим салбарт (машин үйлдвэрлэл, электроник, Фото зураг) зөвхөн жижигрүүлэх биш мөн масштабыг нь томруулан тодорхойлох шаардлага гардаг. Жишээлбэл 2:1 гэсэн харьцаа бүхий техникийн зураг эсвэл плакат байвал, энэ нь бодит байгаа хэмжээсийг хоёр дахин томруулсан гэсэн үг юм.
Maratus volans
Энэ бол дэлхий дээрх хамгийн гоёмсог Maratus Volans хэмээн нэрийдсэн аалз бөгөөд Авсралийн зүүн өмнөд хэсгээр нутагладаг амьтан юм. Тогос шувуу мэт үзэсгэлэнтэй басхүү ихэмсэг энэ амьтан хээлийнхээ үеэр өнгөө улам чимэх ба эрэгчин нь эмэгчинийгээ үржилд уриалан дуудахдаа сонирхолтой бүжиг хийж “сээтэгнэдэг” байна. Ингэхдээ тэд гурав дахь хос хөлөө өргөж, хэвлийн хэсгээрээ чичирхийлэх хөдөлгөөнийг хийх эсвэл тогосны сүүл мэт биеийнхээ төгсгөл хэсгийн гоёмсог хормойг дээш өргөдөг байна.
Масштаб
Бодит масштаб харьцаа болон масштаб фактор
Бодит масштаб эсвэл масштабаар зурсан зураг гэдэг нь тухайн дүрслэл буюу загварын бүх хэмжээс нь бодит биетийн бүx хэмжээстэй адилхан урттай байхыг хэлнэ. Гар аргаар зурсан техникийн зургийн нарийвчлалын алдаа буюу хүлцэл  нь 0,2мм байдаг. Масштабын бус зурагт жишээ нь гараар зурсан ноорог зураг болон фото зураг орно.
Maratus volans
ангилал:аалз
Масштаб
Архитектор
Архитекторын зураг төслийн масштаб нь 1:10 (дэлгэрэнгүй)-аас 1:1000 (ерөнхий бүдүүвч зураг, гадна төлөвлөлт, байршлын төлөвлөлт) хүртэл хэрэглэнэ. Зарим нэг дэлгэрэнгүй зургийн масштаб нь 1:1-ээс болон 1:5 хүртэл байдаг ба маш цөөн тохиолдолд бодит хэмжээгээр нь томруулан зурдаг.
Энд бас үзнэ үү
Ангилал:Техникийн зураг зүй Ангилал:Архитектурын дүрслэл
Селевк I Никатор
Селевк I Никатор (, МЭӨ 358-281 он) нь Македоны Грекийн жанжин, Александрын угсаа залгамжлагчдын нэг.
==Намтар == Бага Ази дахь Селевкүүдийн угсаа, улсыг үндэслэгч Селевк нь Александр Македонскийн жанжнууд дотроос хатуу чанга зан ааш, шийдвэрлэг байдал, зүйргүй их бяр тэнхээ, хурц ухаан, ямагт болгоомжтой ханддаг байдлаараа түүний гүн итгэлийг хүлээсэн байлаа. МЭӨ 326 онд Пенджабын нутагт Гидасп (өнөөгийн Желам гол) голын эрэг дээр Александр Македонскийн арми 200 байлдааны заан, 300 байлдааны тэрэг бүхий Энэтхэгийн Пор хааны цэрэгтэй тулалдахад Селевк давшилтад жагсаалаар орж ирж байгаа заануудаас айж эмээсэнгүй, цэргүүдээ уриалан дайралтад орж эрэлхэг зоригтой цэргийн дарга болохоо харуулж "Никатор" ("Ялагч") гэж алдаршжээ. Энэ тулалдаанд Александр Македонскийн арми энэтхэгийн армийг бут ниргэсэн төдийгүй Пор хааныг олзолжээ.
МЭӨ 321 онд Александр Македонский гэнэт нас барж түүний эзэнт гүрнийг хуваахад Селевк эхлээд Вавилон муж, дараа нь МЭӨ 311 онд Дорно зүгт Евфрат мөрнөөс Энэтхэг хүртэл өргөн уудам нутгийг эзэмшилдээ авчээ. МЭӨ 312 онд Эртний ертөнцийн түүхэнд Селевкийн эрин үе эхэлж Эртний Грек, Баруун Азийн түүхэнд тодорхой ул мөр үлдээсэн нэгдүгээр Селевкийн хаанчлал, түүний үндэслэсэн Селевкийн эллиний хааны угсаа бий болсон юм.
Их байлдан дагуулагчийг залгамжилж эзэнт гүрнийг нь захирч байсан Пердикк алагдсанаар мужийн захирагч нар бүгд бие даах болж эзэнт гүрний дээд эрх мэдэл, газар нутгийг дахин хуваахын төлөө тэмцэл өрнөжээ. Гэхдээ баялаг их, хүн ам олонтой Вавилон мужийн захирагч болсон Селевк Никатор мужийн захирагч нарын хоорондын тэмцэлд анхандаа оролцсонгүй, есөн жилийн турш муждаа байж эрх мэдлээ батжуулж байв. Юуны өмнө сайтар сургагдсан хөлсний арми байгуулж македони, грек иргэдээр явган цэргээ бүрдүүлж морин цэрэгтээ дорно зүгийн иргэдийг элсүүлэн авчээ. Энэтхэгт байлдаж байхдаа байлдааны зааныг их үнэлдэг болж Энэтхэг дэх зарим эзэмшил нутгаа (Арохиоси буюу өнөөгийн Афганистан дахь Кандагар, Гедроси буюу Белужистан муж) Магадхын Чандрагупт хаанд өгч 500 байлдааны заанаар сольж авч цохилтын тусгай баг байгуулжээ.
Селевк Никатор мужуудын захирагч нарын хооронд олон удаа дайн байлдаан өдөөж байсан хийгээд тэдгээр олон дайны явцад Миди, Сузиана, Персид, тэрчилэн Дундад Азид орших Бактри мужуудыг эзлэн түрэмгийлж 305 онд өөрийгөө хаанаар зарлахад түүний хүчирхэг хүчин чадлыг мэдэх бусад захирагч нар нь эсэргүүцэж чадаагүй байна.
Нэгдүгээр Селевк хаан Эллад, Бага Ази дахь төрөлх эх орон Македони болон грекийн бусад хот улстай нөхөрсөг харилцаа тогтоож Грек, Македониос хөлсний цэрэг элсүүлдэг байснаас гадна хариуд нь Газрын Дундад болон Эгийн тэнгисүүдэд болдог дайн, байлдаанд усан цэргийн флотоо хөлсөөр ашиглуулдаг байв.
Мужуудын захирагч нарын хооронд болсон хэд хэдэн том байлдаанд Селевк Никатор гялалзсан ялалт байгуулсан ажээ. МЭӨ 312 онд Египет улс орох замд орших Газы хотын орчим болсон тулалдаанд Селевк Никатор, холбоотон Птоломей Сотерийн хамт египет, сирийн иргэдээс бүрдсэн 25 мянган цэрэгтэй арми удирдаж Деметрий Полиоркетийн удирдсан Македоний армитай халз тулж, тэр үеийн уламжлал ёсоор бие биенийхээ байлдааны журмын жигүүрүүд рүү дайрчээ. Тулалдааны ид үед Селевк Никатор, Птоломей Сотер нар байлдааны заануудаар дайсны дайралтын төв хэсэг рүү, морин цэргээр жигүүр, ар талаас нь цохилт өгч байлдааны хувь заяаг нааштайгаар шийджээ. Вавилончууд македоний армийн 5 мянган цэргийг алж 8 мянган цэргийг шархдуулж Ойрхи Дорнодод хийсэн дайн, байлдаанд олзолсон үнэт зүйлсийг нь булаан авчээ.
Селевк Никатор МЭӨ 301 онд Фриги мужид Ипса хотын дэргэд мужийн захирагч Лисимахтай хамтран 32 мянган сирийн цэрэг захирч Баруун Азид ноёрхохын төлөө тэмцэлд гол дайсан нь болох Македоний нэрт жанжин, хөгшин Антигон, түүний хүү Деметрий нарын 30 мянган цэрэгтэй армийг бут цохисон нь цэргийн жанжны хувьд түүний амьдралдаа байгуулсан хамгийн том ялалт байв. Энэ ялалтын үр дүнд Македоний эзэнт гүрний газар нутгийг захирагч нар дахин хувааж Селевк нэгдүгээр Никатор хаан Месопотами, Сирийг эзэмшил нутагтаа нэгтгэж ялангуяа Сири улсын Газрын дундад тэнгис дэх усан фпотыг авч цэргийн хүчин чадлаа нэмжээ.
Гэвч Селевк нэгдүгээр Никатор Бага Азийн асар уудам нутаг эзэмших болсондоо ханасангүй, эллиний ертөнцийг түрэмгийлэхээр шийдэж Элладаас хойд зүгт, европийн нутаг дэвсгэр дээр орших Фраки, Македони улсуудыг юуны түрүүнд эзлэхээр аян дайнд гарахдаа, их цэргээ хүү Антиохдоо итгэн хариуцуулжээ. Сирийн их цэрэг Геллеспонтийн хоолой (Дарданеллийн хоолой) хүрч, усан онгоцоор явж европ тив дээр хөл тавьж тавьсан зорилгодоо хүрэхэд ойртсон үед Селевк Никатор хамтран зүтгэгч нартаа алуулжээ.
Селевк Никатор нас барсан ч түүний үндэслэсэн эллиний угсааны хаад асар уудам нутгийг бараг 200 зуун жил, манай эриний өмнөх 64 он хүртэл захирсан ч яваандаа хүчирхэг хүчин чадал нь саарсаар, том газар нутгаа алдсаар мөхжээ.
Номзүй
Алексей Васильевич Шишов - Суут цэргийн жанжнууд
Эшлэл
Ангилал:Македоны Александр Ангилал:МЭӨ 358 онд төрсөн Ангилал:МЭӨ 281 онд өнгөрсөн Ангилал:МЭӨ 281 онд өнгөрсөн Ангилал:Александрын аян дайны хүн Ангилал:Македоны цэргийн зүтгэлтэн
Гүнжийн Сүхбаатар
Намтар
Эрдэмтэн Гүнжийн Сүхбаатар 1928 онд Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын нутагт малчин ардын гэрт төржээ. Ийнхүү бага, дунд боловсрол шат дараалан эзэмшиж явсаар, 1952 онд МУИС-ыг түүхч мэргэжлээр төгссөн байна. 1959-1962 онд Бээжингийн их сургуулийн аспирантурыг дүүргэсэн.
МУИС, холбооны сургалтын төвд багш, ШУА-ийн түүхийн хүрээлэн, Дорно дахин судлалын хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний ажилтан, ахлах ажилтан, тасгийн эрхлэгчээр ажиллаж байсан.
Гүнжийн Сүхбаатар түүхэн хүмүүсийн гавьяаг бахдахын хамт алдаа согогийг хайр найргүй шүүмжилж, түүхийг гоёчлон чимэлгүй, үнэн мөнөөр үлдээхээс цааргалдаггүй байв. Үнэн хэрэгтээ, монголд Гүнжийн Сүхбаатараас өөр хүннү судлалаар мэргэшсэн түүхч гарч ирээгүй юм. Социализмын үзэл суртлын нийгэмд амьдарч байсан энэ эрдэмтэн монголын түүхийн эх сурвалжийг сургалтын материалд оруулснаас болж 1980-аад онд хэлмэгдсэн юм. Түүнийг ажлаас нь хөөж, судалгаа явуулж, бүтээлээ хэвлэх эрхгүй болгож байв.
Тэр хүн арваад жилийн турш хэлмэгдэж явжээ. Гэвч түүнд билэг оюун, үл шантрах эрдэмтэн хүний ёс зүй байсан юм. Харамсалтай нь, доктор Сүхбаатар 1990 он гарсны дараа удалгүй хорвоог орхисон юм.
Эрдмийн ажил
Сүхбаатар нь 1960 аад оноос эхлэн монголын эртний түүхээр 20 гаруй жил дагнан ажиллахдаа сяньби, хүннү нар монгол угсаатан мөн болохыг нотлон бичсэн ганц сэдэвт “Сяньби” зохиолоо 1971 онд, “Монголчуудын эртний өвөг” зохиолоо 1980 онд туурвин тус тус хэвлэн нийтлүүлжээ. Энэ бүх судалгаа, эрдэм шинжилгээний ажлынхаа үр дүнд монголчуудынхаа түүхийг хэдэн зуу мянган жилээр урагшлуулан нотолсон байна. Тухайлбал, Монгол Нирун улс зохиолдоо язгуур монголчуудын түүхийг 700-800 жилээр урагшлуулсан юм. Тэрбээр эртний улсуудын талаарх хятад сурвалж бичгийн мэдээ болон эрдэмтдийн судалгааг нягталж, нийгмийн шинжлэх ухааны талаарх онолын бүтээлд тулгуурлан Нируны түүхийн тоймыг аж ахуй, нийгэм төрийн байгуулал, соёл угсаа гарвалын үүднээс цогцолбороор судалсан байна. “Бид эх түүхээ мэдэхгүй байж, эх орноо тусгаар тогтносон улсынх нь хувьд хөгжүүлж ч чадахгүй, мандуулж ч чадахгүй. Өнгөрсөн үеийн бодит шалтгааны улмаас монголын түүхийн нэгэн үеийн бодит үнэн гуйвж, язгуур монголчууд найман зуун жилийн өмнө түүхийн тавцан дээр гарсан балчир үндэстэн шиг болоод байна” хэмээн их эрдэмтний хэлж байсан нь ийм учиртай бөлгөө.
Хятад, орос, англи хэлийг төгс эзэмшсэн. “Монголчуудын эртний өвөг Хүннү”, “Монгол Нирун улс” зэрэг шинэлэг, дорвилоц олон бүтээл туурвисан. Бүтээлийнх нь таван боть хэвлэгдсэн. Тэрбээр сайн түүхч төдийгүй сайн орчуулагчдын нэг байв.
Эрдэмтэн Г.Сүхбаатар нь мөн Рашид ад Дин "Судрын чуулган"/1311он/-ыг анх удаа монгол хэлээр орчуулалцсан хүний нэг юм.
Ангилал:Түүхч Ангилал:1928 онд төрсөн Ангилал:1995 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголчууд
Christmas Lights
Ангилал:Coldplay Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
Техникийн зураг зүй
thumb|200px|right|miniatur|Ус тээвэрлэx төхөөрөмжийн дүрслэл ойролцоогоор 1205 оны үе thumb|200px|right|miniatur|Таккола [[тээрэм 1430 он хавьцаа]] thumb|200px|right|miniatur|Патентлагдсан [[үр суулгагчийн зураг 1834 он]]
Техникийн зураг зүй нь тодорхой техникийн стандарт шаардлага хангасан архитектор, барилгын мэргэжилтэн, техникийн мэргэжилтэн, техникийн бүтээгдхүүний дизайнер (анг.: technical product designer), зохион бүтээх инженер, барилгын инженер, болон дизайнерууд зурсан техникийн зураг орно.
Техникийн зургийг гараар зурж байсан үеийн түүх
Техникийн зургийн үндэс суурь болох олон олон геометрийн хуулиудыг МЭӨ үеийн алдарт математикчид болох Самосын Пифагор эсвэл Александрын Евклидын нээн судалж байсан байна.
Дундад зууны үеэс 18-р зуун хүртэл
Архитектор, техникийн зураг зүйн эхлэл нь дундад зуунд буюу дундад зууны өмнөх үеэс эхлэн хэрэглэж ирсэнийг нотлох баримтууд байдаг. Үүнээс арай эртний хөтлүүрийн зураг бол Ал-Жазарын зурсан зургийг оруулах ба үүний хийц нь дүүжин жингийн зарчим дээр ажилладаг машины зураг бий. Техникийн зураг зурах чухал нөхцөлүүдийн нэг нь Филиппо Брунеллешийн 1420 онд нээсэн нээлт буюу төвийн проекцын арга юм. Энэ дүрслэлийн аргыг дэлгэрүүлэхэд Албрехт Дюрер-н гүйцэтгэсэн үүрэг их. 15-р зуунд Таккола-ийн зурсан усан тээрмийн зураг болон өөр бусад техникийн зургуудыг нэрлэж болно. Үүний дараа техникийн зургийг илүү нарийн болгон хөгжүүлсэн хүмүүсийн тоонд Леонардо да Винчи зүй ёсоор орно. Тэрээр машин болон машины эд ангийн зургаа зөвхөн бодитоор нь зурах бус харин хүнд ойлгомжтой болгох үүднээс зурсан зургууддаа нэмэлт харагдац нэмэн оруулдаг байв.
Яг техникийн зураг зүй гэдэг салбарыг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хүний нэг Георгиус Агрикола бөгөөд тэрээр уул уурхай болон ашигт малтмалыг боловсруулах талаар өөрийн бичсэн металл судлал "De re metallica libri XII" номондоо (1555 онд хэвлэгдсэн) техникийн зургаар тайлбар хийсэн байдаг.
Дараагийн алхамыг хийсэн хүн нь Леонхард Кристоф Стурмсын 1718 онд бичсэн "Тээрэм барих урлаг" хэмээх номондоо анх удаа масштаб хэрэглэн зурсан байдаг. Мөн хэрэглэх материалын талаар ч энэ номондоо дурдсан байдаг байна.
Техникийн зураг зүй 19-р зуунд
Техникийн зургийн дараагийн хөгжлийн үеийн баримт нотолгооны нэг нь 19-р зууны эхээр патентлагдсан бүтээлүүд орно. Хамгийн анхны патентыг Англид 13-р зуунд өгч байсан учир патентын жагсаалтанд бүр эртний техникийн зураг байх магадлал ч бий. Техникийн зураг зүйн шинжлэх ухаан нь өнөөдрийн түвшинд хүртэлээ олон зуун жилийн турш хөгжин боловсрогдсоор ирсэн.
Техникийн зураг зүй 20-р зуунд
20-р зууны эхэн үед (бараг 1965 он хүртэл) зураг зурахад харандаа болон тушээр нэвт харагддаг цаасан дээр л зурдаг байв. Дараа нь зургийн налуу ширээ гарсан ба үүн дээр цаас тогтоогч төмөр хадаасаар тогтоон хэрэглэдэг байв.
Орчин үе буюу компьютерийн туслалцаатай техникийн зураг зурах
1960-аад оны дундаас эхлэн компьютер лүү аажмаар шилжин, CAD-програм (анг.: computer-aided design [kəmˈpjuːtə ˈeɪdɪd dɪˈzaɪn], монг.: компьютерийн тусламжтай зохион бүтээх) болон зураг хэвлэгчийг (монгол улсад энэ төрлийн зургийн програм сүүлд 2000 оноос хойш өргөнөөр хэрэглэж эхэлсэн) хэрэглэх болсон. Эдгээр програмууд нь анхандаа зөвхөн хавтгайд зуран түүнийгээ олон талаас проекцлох боломжтой байв. Үүгээр үндсэндээ цаас харандааг дижитал хадгалах системээр сольсон. Програм ашиглан зураг зурах арга барил нь анхандаа гараар харандаа барин зурахтай бараг адил байсан ба харин давуу тал нь зургаа хурдан хугацаанд өөрчлөлт хийн олноор хувилаx байв. Мөн зурсан зургаас хэсэгчлэн хуулж өөр зурагт хэрэглэх буюу хуулах арга барил (Copy & Paste) шинээр нэмэгдэн гарч ирсэн нь зураг хугацааг богиносгоx мөн түүнийг маш энгийн аргаар олноор олшруулах гэх мэт давуу талуудтай. Орчин үеийн техникийн зураг нь үндсэндээ компьютерийн дэлгэцийн өмнө л бий болж байна.
Техникийн зургийн програмыг дараагийн шатанд гаргасан нэгэн шинэчлэл бол 1980-д оны дундуур гарч ирсэн 3D-дүрслэл юм. Энэ дүрслэлийн арга нь хуучны програмтай адил техникийн зураг зураx биш харин объектын 3D-загвар (моделл) гарган түүнээ техникийн зураг болгон хувиргадаг. Өнөөдөр энэ төрлийн програмууд дээр төрөл бүрийн зургийн харагдац, дурын өнцөгөөр зүсэлт хийх, дурын проекцлол хийсэн техникийн зургийг анхны загвараасаа хувирган гаргах боломжтой.
CAD техникийн зураг
1990 оны дунд үеэс эхлэн орчин үеийн техник технологийн хөгжил техникийн зургийн систем болох CAD, CAM-систем (анг. Computer-aided manufacturing, монг. компьютерийн тусламжтай үйлдвэрлэл) улам боловсрон хөгжсөн. Нэг талаас тайлбартай 3D загвар нь үйлдвэрлэл, суурилуулалтад (цаасгүй үйлдвэрлэл гэж нэрлэгддэг) ашиглах боломжтой цаасан 2D зургийг орлуулах хэлбэрээр гарч ирсэн бөгөөд нөгөө талаас тайлбартай 3D загварыг үндэс болгон боловсруулдаг. загварт суурилсан загварт суурилсан арга барилын хувьд (загвар-суурь тодорхойлолт) загварт хийгдсэн объектын талаарх бүх мэдээлэл хадгалагдах үед. Бүтээгдэхүүний хөгжилд тэргүүлэх ач холбогдол нь аажмаар 3D загварт шилжих болно. Итгэлийн нэг эх сурвалж: Бат бөх, семантик PMI, хэмжилзүйн функцууд болон аливаа эх сурвалжийн CAD загвартай харьцуулах загварууд. Сүүлийн 10 жилд загварт суурилсан тоон бүтээгдэхүүний тодорхойлолт (MBD) хэмээх техникийг боловсруулсан. MBD бол зураг болон бусад баримт бичгийн материалд тулгуурлан бус харин загвар дээр суурилсан бүтээгдэхүүнийг үр дүнтэй хөгжүүлэх боломжийг олгодог дэвшилтэт технологи юм.
Загварт суурилсан дизайныг дэлхийн чиг хандлага болсон Compass-3D, Autodesk Inventor, NX, SolidWorks зэрэг программуудаар дэмжиж, дизайн хийх хугацааг богиносгож, 3D загварын чанарыг сайжруулдаг.
Зураасны төрөл
Техникийн зурагт хэрэглэх олон төрлийн зураас нь өөр өөр гэсэн утга агуулгатай байна. Үүнийг ISO 128 нормоор түүний утга болоод хэрэглээг маш тодорхой тогтоож өгсөн байдаг. Жишээ нь өргөн зураасаар биетийг дүрслэх зураас буюу зах буланд ашиглах бол нарийн зураасаар зүсэлт, хэмжээсний зураас, арааны шүдний хөлийн тойрог гэх мэтэд ашиглана. Харин тасархай зураасаар харагдахгүй байгаа биетийн булан болон хүрээг, гараар татсан зураасаар урт биетийг дундуур нь тасалсан богиносгон дүрсэлсэнийг илэрхийлнэ.
Масштаб
Масштаб гэдэг нь зураг дээрх хэмжээсийг тухайн бүтээгдэхүүний хэмжээтэй харьцуулсан харьцаа юм.
Зураг дээрх үзэл бодлын масштабыг дараахь мужаас сонгох ёстой.
Хэмжээг багасгах: 1:2; 1:2.5; 1:4; 1:5; 11:10; 1:15; 1:20; 1:25; 1:40; 1:50; 1:75;1:100; 1:200; 1:400; 1:500; 1:800; 1:1000.
Амьдралын хэмжээ: 1: 1.
Томруулах харьцаа: 2:1; 2.5:1; 4:1; 5:л; 10:1; 20:1; 40:1; 50:1; 100:1.
Эскиз хийх
Эскиз бол эцсийн үр дүн байхаар зориогүй, түргэн гүйцэтгэгддэг, гараар зурсан зураг юм. Ерөнхийдөө эскиз хийнэ гэдэг бол өөрийн санаагаа дараа ашиглах зорилгоор буулган авах түргэн арга. Архитектурчын эскиз нь голдуу өөр санаануудыг хэрэгжүүлэхэд болон эцсийн үр дүн болсон ажлыг гүйцэтгэхийн өмнөх суурь зохиомжийг хийхэд хэрэглэгддэг.
Miracles
"Miracles" нь английн Coldplay хамтлагийн 2014 онд гаргасан уран бүтээл юм.Тэд энэхүү дууг Анжелина Жоли-н найруулан бүтээн 2014 онд гаргасан "Unbroken" кинонд зориулан бүтээжээ.2014 оны 12-р сарын 11нд анх Miracles цацагдсан бөгөөд 12-р сарын 15нд Unbroken киноны Soundtrack цомогт багтан Parlophone болон Atlantic Records-р дамжуулагдан борлуулагдаж эхэлжээ.Дууны үгтэй клип 12-р сарын 22нд интернетэд тавигджээ.
Энэхүү дуу нь хөгжмийн шүүмжлэгчдээс өндөр үнэлгээ авч, сэтгэл санаа өөдрөг болгосон дуу хэмээн магтжээ.Мөн энэ дууг хэд хэдэн мэдээллийн эх сурвалжуудын тухайн жилийн Оскарын шагнал гардуулах ёслолд нэр дэвшинэ хэмээн үзэж байсан боловч Оскарын шагналд нэр дэвших эхний сонгон шалгаруулалтанд багтсан боловч эцсийн сонгон шалгаруултнаас хасагджээ.
Дууны тухай
2014 оны 12-р сарын 28нд Coldplay өөрсдийн цахим хуудсаараа дамжуулан удахгүй гарах "Unbroken" кинонд зориулан дуу бүтээсэн гэдгээ мэдэгдсэн.Unbroken нь жүжигчин Анжелина Жоли найруулсан бөгөөд Америкийн олимпийн холын зайн гүйгч байсан Louis Zamperini-н дэлхийн 2-р дайны үед туулсан амьдралаас сэдэвлэн бүтээжээ.
2014 оны 11-р сарын 29нд, Billboard болон Gigwase нар өөрсдийн цахим хуудаснаа Sky Movies телевизийн Зул сарын кино сарым тухай телевизийн сурталчилгаан дээр Coldplay хамтлагийн шинэ уран бүтээл "Miracles" явж байгаа тухай мэдээлжээ.Гэвч удалгүй Billboard нийтлэлээ засаж тэрхү дууг Coldplay-н дуу биш байсныг албан ёсоор мэдэгджээ.
Дууны нээлт
2014 оны 12-р сарын 19нд Coldplay өөрсдийн YouTube сувгаараа дамжуулан "Miracles" дуугаа цацсан бөгөөд 12-р сарын 15нд Unbroken киноны Soundtrack цомогт багтан худалдаанд гарч тухайн өдөртөө мөн адил iTunes-р дамжуулагдсан борлуулагдаж эхэлжээ.
Ангилал:Coldplay
Очирбатын Түмэн
Очирбатын Түмэн нь Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын начин
Лхамсүрэнгийн Жамбал
Лхамсүрэнгийн Жамбал нь Архангай аймгийн Хотонт сумын харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан
Фабио Коэнтрао
Товчхон
Нутгийн нь Риу Ави Коэнтраогийн мэргэжлийн гараагаа эхлүүлсэн анхны баг билээ. Насьонал (Португал), Реал Сарагоса (Испани), Риу Ави багуудад Бенфика багт (2007—2011) байхдаа зээллэгээр нэг нэг жил тоглож байв. Реал Мадрид багт 30 сая еврогоор 2015 оныг хүртэл гэрээ байгуулан элсчээ. Түүнчлэн Португалын шигшээ бүрэлдэхүүнд багтан 2010 оны ДАШТ болон 2012 оны ЕАШТ-д оролцож байв.
Холбоос
Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Португалын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч Ангилал:Риу Ави багийн тоглогч Ангилал:Бенфика Лиссабон багийн тоглогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Португалчууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын тагнуулын байгууллага
Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын тагнуулын байгууллага-1911 оны үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын үр дүнд Олноо Өргөгдсөн Монгол Улс байгуулагдахад төр, засгийн газрын зүгээс гадаад болон дотоод чиглэлээр тагнуулын үйл ажиллагаа явуулах зорилгоор байгуулсан байгууллага. Олноо өргөгдсөн Монгол Улсын үед тагнуулын ажлыг хаан эзний мэдэл дор явуулдаг байсан бөгөөд шаардлагатай үед Улсын дээд хурлаар хэлэлцэж байв. Гадаад улсууд Монгол Улсыг хэрхэн үзэж, ямар чиг бодлого барьж буй, тэдний зүгээс учирч болох түрэмгийлэл, аюул заналыг урьдчилан мэдэх зэргээр аюулгүй байдлаа хангах үүднээс төр, засгийн улс төрийн бодлого боловсруулахад шаардлагатай мэдээ, мэдээллийг олох зорилгоор тагнуулын ажлыг явуулж байсан байдаг.
Гэхдээ тэр үед Монгол Улсад нэгдсэн тагнуулын бие даасан нэгж, байгууллага байгаагүй боловч Богд хааны шууд удирдлагын дор сөрөх тагнуулын болон тагнуулын мэдээлэл, дүн шинжилгээний ажлыг явуулж байв. Гадаадад зохиох тагнуулын үйл ажиллагааг Богд хааны шадар захирагч Баатар  удирдан зохицуулдаг байжээ. Мөн Гадаад яам, Дотоод яам, Цэргийн яам, зүүн, өмнө, баруун хязгаарын сайд нараас өөр өөрсдийн чиглэлээр тагнуул, сөрөх тагнуулын ажил явуулж байсан. Тухайлбал, Цэргийн яам болон Баруун хязгаарын сайдаас хилийн чанадад тагнуулаар хүн явуулж байв.
Харин дотоод буюу сөрөг тагнуулыг лам нарын дунд Богд хаан, шанзав Бадамдорж, чин ван Дашдэндэв нар, харчуул буюу бусад иргэдийн дунд Магсар бээс тус тус хариуцан зохион байгуулж байсан байна.
Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгал ялсан боловч Монгол орны гадаад, дотоод нөхцөл байдал туйлын хүнд байсан ба өөрийн засаглалын тогтолцоогоо буй болгохын хамт гадаад орны тагнуул, туршуул, эдийн засгийг шулан мөлжигчтэй тэмцэх ажлыг эрчимтэй явуулж байсны дийлэнхийг Монгол орны тусгаар тогтнол, эдийн засагт аюул занал учруулж байсан хятадын цагаачид, банк, худалдааны байгууллагынхантай хийсэн тэмцэл эзэлдэг. Энэ үед гадаад тагнуулын ажил явуулах гол хэлбэр нь бадарчлан тэнүүчлэн явах, шашны томоохон хуралд оролцох, мөргөл үйлдэх, хийдэд шавилан суух халхавчийг гол төлөв ашигладаг байжээ. Тухайлбал, хүрээний лам Д. Чагдаржав Орос, Польш, Итали, Франц, Энэтхэг, “япон” хэмээх А. Данзан Япон, Хятад, Гандан хийдийн аграмба лам Н. Хаянхирваа Орос, Халимаг, Турк, Барга лам Ц. Лувсанням Орос, Хятад, Төвөд, нэрт түүхч, манжич Б. Буянчуулган “Ар, Өвөр Монголчуудыг нэгтгэн хамгаалж авах талаар Орос улс ямар бодолтой байгааг мэдэх”-ээр Хаант Орост удаа дараа, чин ван Л. Дашдэндэв Хятад, “Цагаан” хэмээх хочтой лам Данзан Ил тарвагатай болон Шинжааны нутгуудаар хэдэн жилээр явж байжээ.
Богд хаант Монгол Улсын үед Хятадын тагнуул, туршуулыг илрүүлэх, хятад иргэдийн гэмт үйлдлийг таслан зогсооход онцгой анхаарч гадаадын харьяат хүмүүсийг хянах тогтолцоог буй болгож, хатуу чанд хянан харгалзаж байв. Энэ арга хэмжээний дүнд 1910 онд Халх Монголд 100 мянгад хүрээд байсан хятад иргэдийн тоог 6 жилийн дотор 3 дахин цөөрүүлж чадсан байна.
Мөн Нийслэл Хүрээнээс хойд зүгт байрлах Шадивлангийн хийдэд Тагнуулын сургуулийг байгуулсан тухай мэдээ байдаг. Үүнийг хятадууд мэддэг байсан байх магадлалтай. Учир нь 1919 онд хятадын цэрэг Монгол Улсыг эзлэх үед Шадивлангийн хийдийг хятад цэргүүд эзлэн лам нарыг нь толгой дараалан хядаж, хийдийн сүм дуган зэрэг барилга, бусад орон сууцуудыг эвдлэн сүйтгэсэн байна.
Ангилал:Монголын тагнуулын алба
Дашдоржийн Мөнхтуяа
Дашдоржийн Мөнхтуяа
Дашдоржийн Мөнхтуяа .... онд ... газар төрсөн. Эрх зүйч мэргэжилтэй, Эрх зүйн магистр зэрэгтэй. Монгол Улсын дээд шүүхийн шүүгч, Захиргааны хэргийн танхимын тэргүүнээр ажилладаг.
Ажилласан байдал
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн 2013 оны 4 дүгээр сарын 12-ны өдрийн 47 дугаар зарлигаар Улсын дээд шүүхийн шүүгчээр томилогдсон.
Нямын Батчулуун
Үндэсний бөх ийн аймгийн хурц арслан Нямын Батчулуун нь Булган аймгийн Тэшиг суманд 1947 онд төрсөн.
Дэмбэрэлийн Батбаатар
Ажилласан байдал
Шүүхийн байгууллагад 23 жил, шүүгчээр 19 дахь жилдээ ажиллаж байна.
Селжүкийн эзэнт гүрэн
Селжүкийн эзэнт гүрэн нь Түрэг-Перс соёлыг хослуулсан, Огуз Түрэгүүдийн байгуулсан эзэнт гүрэн. 1037–1194 хооронд оршин тогтоносон.
Дэмбэрэлийн Батбаатар
Бусад мэдээлэл
Ангилал:Монголчууд
Селжүкийн эзэнт гүрэн
== Түүх ==
10 дугаар зууны үед тэдгээр түрэг ардууд Хорезмд ирээд удалгүй исламын суннит урсгалд оржээ. Тогорилын (Тоорил) үеэс дорнод иран, афганистаны түрэг улсууд болох уйгур гаралтай гэгддэг хүчирхэг Харханид болон Газнавидуутай дайтаж эхэлсэн байна. Тэд ч удалгүй 1005 он гэхэд селжүкүүдийн хараат нь болсон гэдэг.
Селжукийн улс нь исламын шашинт персийн соёлыг авсан түрэг эзэдтэй улс байсан юм. Тоорил 1055 онд Аббасидын Халифыг өмгөөлж Шийтүүдээс Багдадыг авч өгсөнийхөө төлөө исламын шашныг хамгаалагч болж Дорно, Өрнийн эзэн хэмээх цол авчээ.
Үүнээс 13 жилийн дараа Алп Арслан султан Византийн эзэнт гүрний хүчийг Манзикертэд сульдааж бага ази, армени, гүржийг байлдан дагуулсан юм. Түүний өөрийн туркмен албатууддаа шинээр эзэлсэн газар нутгаас өгч бейлигүүдийг бий болгосон нь ирээдүйн бутралын үндэс болов. Нөгөө талаас Их Селжүк гүрэн нь чухам энэ үеэс рүм буюу бага азийн Анатоли мужид суурьшсан анхны түрэг үндэстэн болсон аж. Тийм учраас Түрк улсын түүхэнд Сельжук, Оттоманы эзэнт гүрэн хоёр чухал байр суурьтай байдаг.
Алп Арслангаас хойш Багдадын халиф селжүк султануудын гарын тоглоом болсон юм. Мөн эзэнт гүрний нийслэл бүх нутгуудад ойртох зорилгоор ираны Рей хотоос Исфаханд шилжсэн байна. Египетүүдээс Иерусламыг, Византичуудаас одоогийн дорнод түркийн газрыг түрэгүүд булааснаар эзэн хаан нь урсгал өөр боловч сүсэг бишрэл нэгт европчуудаасаа тусламж хүсэв. Ингээд 1095 онд Загалмайтаны 1-р аян дайн болж рыцариуд селжүкүүдэд хэд хэдэн хүнд цохилт өглөө. Мөн харьяанд нь байсан Харханид, Харлуг (Харлаг), Гуридууд улсын энд тэнд боссоноор селжүк цэргүүдийг нилээд сарниулжээ. Энэ үед халифын суудал булаацалдагч Фатимидууд сири, палестинийг түрэгүүдээс авсан байв. Бас нэг аюул нь олон язгууртануудыг мэсээрээ хөнөөсөн исламын харгис урсгалт исмайл низар хашашинууд байлаа. Тэд түрэгийн олон ноёныг цааш харуулжээ.
11 дүгээр зууны хагасаас Хорезм, ираны мужууд султаны захиргаанаас гарч бие даах болов. Ахмед Санжар султан өөрийн албат харханидуудыг өмгөөлж Хар хятаны (Хар Кидан) гүр хаан Илү Дашитай муудалцав. Хятанчууд 1141 оны Катваны тулаанд селжүкүүдийг ялсанаар дундад ази дахь эзэмшлийг нь салган авчээ.
Их Селжүкийн түрэг дайчид
1147 онд эхэлсэн Загалмайтаны 2 дугаар аян дайны үед Их Сельжук гүрэн атабегүүдийн эзэмшил болон бутарсан байна. Гэвч Мосулийн атабег Зенги Эддес дэхь загалмайтаны вант улсыг эзлэв. Энэ үеэс энэ агуу гэр бүл дахин сэргэх тийшээ орсон юм.
Харамсалтай нь 1092 онд Малик шахыг нас барсаны дараа эхэлсэн улс төрийн бутрал нь селжүкийн ноёдыг бие биеэ эзэн хэмээн хүлээн зөвшөөрөх боломжийг өгсөнгүй. Санжарын үед түр нэгдсэн ч удаагүй байна. Өвөр хоорондын дайнаас гадна бага азид византичууд, сирид загалмайтнууд, арабиас аюубидууд, дундад азид хорезм, хятан гээд тал бүрт нь дайснууд оршиж байв. 1194 онд Хорезмын шах 3-р Тоорилыг ялсанаар Их Сельжук улс бүр мөсөн задарсан байна.
Селжукүүдээс хамгийн удаан бөгөөд хүчирхэг оршин байсан нь Коньяа (Икони) төвтэй Рүмийн султант улс юм. Тэр улс 1243 онд Монголын эзэнт гүрний харьяанд орж, 1308 онд уг агуу гэр бүлийн удам тасрах хүртэл султанууд нь хаанчилсаар байжээ.
Цахим номын сан
Цахим номын сан нь номын сангийн тухай хууль тогтоомжид Монгол Улсын Үндсэн хууль, Иргэний хууль, Соёлын тухай, Соёлын өвийг хамгаалах тухай хууль, энэ хууль болон бусад хууль тогтоомжоос бүрдэнэ. 3.1.4.“цахим уншлагын үйлчилгээ” гэж уншигч цахим сүлжээг ашиглан эх сурвалжийг ашиглах үйлчилгээг хэлнэ.
Цахим уншлагын үйлчилгээ
1.Цахим уншлагын үйлчилгээ үзүүлэх журмыг соёлын асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын гишүүн батална.
2.Номын сан нь зохиогчийн эрх эзэмшигчтэй гэрээ байгуулсны үндсэн дээр өөрийн сан хөмрөгт байгаа ном хэвлэлийг бүрэн болон хэсэгчлэн цахим хэлбэрт оруулж цахим уншлагын үйлчилгээг үзүүлнэ.
3.Энэ хуулийн 13.2-т заасан шаардлага нь зохиогчийн бүтээл ашиглах онцгой эрх хуульд заасан үндэслэлээр төрд шилжсэн ном хэвлэлийг улсын болон орон нутгийн номын сан цахим хэлбэрт шилжүүлэн цахим уншлагын үйлчилгээ үзүүлэхэд хамаарахгүй.
Эшлэл
Ангилал:Номын сангийн төрөл
Армагеддон
Армагеддон гэдэг нь Мегиддо гэдэг үгнээс гаралтай бөгөөд библи (Илч16:16) ганц л удаа гардаг. Энэ нь Христийн шашинд бурхны агуу өдрийн дайныг хэлдэг ба Бурхан агуу өдрөөрөө дайснуудаа дарж дэлхийг цэвэрлэнэ гэдэг.
Өнөө үед тус үгийг англи хэлэнд "дэлхий сөнөх" гэсэн утгаар түгээмэл хэрэглэдэг. Ангилал:Христийн шашин Ангилал:Библи
Рагнар Клаван
Рагнар Клаван (Ragnar Klavan; 1985 оны аравдугаар сарын 30-нд Вильянди хотод төрсөн) — Эстонийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Аугсбург» болон Эстонийн шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
Амжилт
Флора Волеренга АЗ
Цахим холбоос
Ангилал:Эстонийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Элва багийн тоглогч Ангилал:Флора багийн тоглогч Ангилал:Волеренга багийн тоглогч Ангилал:Хераклес багийн тоглогч Ангилал:АЗ багийн тоглогч Ангилал:Вильянди багийн тоглогч Ангилал:Аугсбург багийн тоглогч Ангилал:Эстоничууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Мазаалай (хиймэл дагуул)
Мазаалай нь КубСат хэлбэрийн, Монголоос гаргасан анхны хиймэл дагуул. 2017 оны 6 сарын 3-нд SpaceX компанийн Олон Улсын Сансрын Станц руух CRS-11 нислэгээр хөөргөсөн бөгөөд 2017 оны 7 сарын 7-нд Сансрын Станцын робот гараар шидэгдэж, дэлхийн тойрог замд оржээ. Зураг авах, дуу авиа явуулах функцтэй байсан ба төслийн гол зорилго нь GPS, агаарын нягтын хэмжилт, сансрын туяаны чиглэлээр туршилт хийх байв. 2019 оны 5 сарын 11-нд дэлхий рүү буцаж унаснаар төсөл дуусчээ.
Ангилал:Хиймэл дагуул Ангилал:Монгол Улсын Их Сургууль Ангилал:2017 оны үйл явдал
Марз уул
Марз уул- Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын төвөөс урагш 77 км зайд орших 3200 гаруй метрийн өндөр өргөгдсөн байгалийн гайхамшиг цогцолсон Тарвагатайн нурууны цогцолбор газарт багтдаг уул юм.
Марз уулын тал нь эгц босоо, ар талдаа булуу царам, хормойгоороо модоор хүрээлэгдсэн, олон нуур цөөрөм бүхий ар биед нь Хожуулын эхний хоёр ч халуун рашаан, эмийн ургамал, ялангуяа ховордсон эмийн ургамал, ан амьтан элбэгтэй.
Уур амьсгал нь нэлээд эрс тэс бөгөөд Монгол орны хамгийн хүйтэн цэгүүдийн нэг буюу сэрүүн бүсэд багтдаг. Өвөл нь -53 хэм, зун нь +38 хэм хүртэл хэм зөрүү бүртгэгдэж байжээ.
Химки
Химки (орос. Химки) нь 1939 онд үүссэн Москва мужийн хот. Москва хотоос баруун хойд зүгт 18.25 км-ийн зайд оршдог.
Химки нь Москва хотын томоохон дагуул хотуудын нэг. Хүн ам нь 2020 оны байдлаар 259 550 хүн. Химки нь Балашиха (507 366 хүн) Подольск (308 130 хүн) хотуудын дараа Москва мужид хүн амын тоогоороо 3-т ордог. 1940-1960, 1965-2005 онуудад Химки мужийн төв байсан.
Эшлэл
Ангилал:Оросын хот Ангилал:Москва мужийн суурин Ангилал:1850 онд үүсгэн байгуулагдсан
Каи
Ким Жун-Ин (1994 оны 1 сарын 14-нд төрсөн.) нь өөрийн тайзны нэр Каи-р танигдсан Өмнөд Солонгосын дуучин, жүжигчин, бүжигчин юм. Тэрээр Хятад-Өмнөд Солонгосын хамтлаг EXO-н гол бүжигчин юм.
Өмнөх амьдрал
Каи Өмнөд Солонгосын Өмнөд Жолла мужын Сүнчонд 1994оны 1сарын 14нд төрсөн. 8 наснаасаа эхлэн jazz dance, баллетаар хичэллэж байсан. Түүний эцэг эх нь түүнийг төгөлдөр хуур, Тэквондо сураасай гэж хүсдэг байсан. Каи 2012 оны 2 сар Seoul School of Performing Arts-г төгссөн.
EXO
2011 оны 12 сарын 23-наас эхлэн түүний тийсэр зурагнууд гарч эхэлж байсан ба тэр Эксогын хамгийн анхны гишүүн байсан юм. 3-н сарын турш 12 teaser цацагдаж дараа нь 2011 оны 12 сарын 29нд SBS Gayo Daejeon-д хамтлагийн Лухан, Чэн, Тао нартай хамт үзүүлбэр үзүүлсэн.
Соло үйл ажиллагаа
2012 оны 10 сард Каи нэг компаны Инхёк, Хэнри, Хюён, Лухан, Тэмин нартай хамтран Younique Unit гэх багт байдаг байсан ба S.M. Entertainment болон Hyundai-н хамтарсан "Maxstep"-г гаргасан. 2012 оны 12 сард Лэе SM The Performance гэх хамтлагт Юүнху, Инхёк, Дунхэ, Минху, Тэмин, Лэе нартай байдаг байсан. Энэ хамтлаг нь анх SBS Gayo Daejeon-д 12сарын 29нд "Spectrum" синглэ дуугаараа оролцсон. 2014оны 8сард Shinee хамтлагын Taeminы соло дэбүт "Pretty Boy"-д хамтарсан. 2016 оны 1сард тэр өөрийн дэлгэцийн дэбүтээ Choco Bank вэб драманд гол дүр болж эхлүүлсэн юм.
Хувийн амьдрал
• 2016 оны 4сард S.M. Entertainment компани хамтлаг болох f(x) хамтлагын Кристал болон Кай нарын харилцааг баталсан. Тэдний харилцаа 1 жил 2 сарын хугацаанд үргэлжлэн 2017 оны 6 сард тэднийг албан ёсоор салсан тухай SM Entertaiment мэдээлэлсэн юм.
• 2019 оны 1сарын 1нд YG Entertainment-н Blackpink хамтлагийн гишүүн болох Jennie-тэй хайр сэтгэлийн холбоотойг SM болон YG Entertaiment-ууд батлан тэдний харилцааг ил болгосон юм.Харин үүнээс 25 хоногийн дараа буюу 1 сарын 25нд тэд 'Ажилдаа илүү анхаарахаар шийдэн салжээ'
Цомог
Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын бүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1994 онд төрсөн
Дашцэрэнгийн Самданжамц
Үндэсний бөх ийн аймгийн хурц арслан Дашцэрэнгийн Самданжамц нь Булган аймгийн Могод суманд 1968 оны долдугаар сарын таванд төрсөн. 1983 оноос эхлэн бөхийн гараагаа эхэлсэн. Эхийн талаас бөхийн удамтай. Булган аймгийн Бүрэгхангай сумын харьяат улсын заан Ж.Хорол түүний ээжийн талын хамаатан. 1989 оны аймгийн аварга шалгаруулах үндэсний бөхийн барилдаанд өвдөг шороодолгүй түрүүлж " Аймгийн арслан " цолыг хүртсэн.
Дондовын Пүрэвдамба
Ангилал:Ардын хувьсгалын партизан
Шинэ хөгжим
"Шинэ хөгжим" (гер. Neue Musik, фр. nouvelle musique) — германы шүүмжлэгч Паул Беккерийн 1919 оны үед хэрэглэж байсан хэллэг. Санаа нь XX зууны академик хөгжмийн шинэчлэгч ханлагуудыг нэгтгэн тодорхойлсон хэллэг байв.
"Шинэ хөгжим" хэмээх хэллэг нь ямар нэгэн тодорхойлолт хэв маягийг илэрхийлэхгүй бөгөөд сонгодог болон романтизмын хөгжмийн хэлбэрээс татгалзаж хөгжмийн илэрхийлэл дүрслэлийн шинэ хэв маягийг дуурьслын, аялгууны, хэмнэлийн, найрал хөгжмийн бичлэгийн төвшинд өөрчлөх зорилгыг агуулсан байдаг. Ангилал:Хөгжмийн түүх
Владислав Котвич
Владислав Людвигович Котвич (польш. Władysław Kotwicz; 1872 оны 3-р сарын 20-нд өнөөгийн Беларусийн Оссовье тосгонд төрсөн- 1944 оны 10-р сарын 3-нд Вильнюс хотын ойролцоо Юодшиляй тосгонд нас барсан) польшийн хэл судлаач (1891-1924 онуудад орост ажилласан), монгол хэл судлаач. Оросын Шинжлэх ухааны академийн гишүүн (1923), Польшийн мэдлэгийн шинжлэх ухааны академийн гишүүн, Польшийн дорно судлалын нийгэмлэгийн тэргүүлэгч (1922—1936).
Намтар
Эцэг нь Людвиг Ксавери /Ludwik Ksawerу/ эх нь Агата Войшвилов /Agatа z Wojszwiłłów/ нар юм. Эгч Болеслава, (1922 нас барсан), Станислав, Пётр гэж эрэгтэй дүү нартай байжээ. Тэрээр 1890 онд Вильнюс хотод гимнази алтан медальтай төгссөн байна.
1891 онд Котвич Оросын Санкт-Петербургийн Их Сургуулийн Дорно дахины судлалын факультетэд монгол хэлээр дагнан суралцаж, манж, хятад хэл мөн сурсан байна. Дөрвөн жил сурсны дараа тэрээр Сангийн яамны албанд (1895) түшмэлээр ажиллаж эхэлсэн. Тэрээр 1900 онд их сургуульд шинжлэх ухааны үйл ажиллагаагаа эхлүүлэхээр төлөвлөж байсан ч 1917 он хүртэл тэрээр яамны албан тушаалтан байжээ. Энэхүү албан тушаал нь түүнд Монголын шинжлэх ухаан, эдийн засаг, улс төрийн амьдралд нөлөө бүхий хэд хэдэн хүмүүстэй танилцах боломжийг олгосон байдаг юм.
Котвич докторын диссертаци хамгаалсны дараа л их сургуульд шинжлэх ухааны ажлаа эрхлэх боломжтой болсон байна. 1900 онд Монголын филологийн тэнхимийн эрхлэгчийн албан тушаалд очоод 1917 онд дэд профессорын орон тоонд ажилласан. В.Котвич 1923 онд профессор цол хүртжээ.
Котвич Халимагт хийсэн хэд хэдэн эрдэм шинжилгээний экспедицид (1894, 1896, 1910, 1917) оролцсон боловч хамгийн чухал шинжлэх ухааны аялал нь Умард Монголд (1912) хийсэн бөгөөд эртний Түрэгийн бичээс, мөн Эрдэнэ-Зуу (XVI) хийдийг судалжээ. Өргөө (одоогийн Улаанбаатар) хотоос баруун тийш дөрвөн зуун километрт оршдог.
1917 оны Октябрийн хувьсгал ын дараа Котвич "Дорно дахины амьд хэлний дээд сургуулийг" байгуулах ажил хөөцөлдөж байв. Зохион байгуулалтын ажил 1920 оны намар хүртэл үргэлжилж тэрээр шинээр байгуулагдсан хүрээлэнгийн захирлаар томилогдсон бөгөөд 1922 он хүртэл энэ үүргээ гүйцэтгэж байжээ.
Сумалагу
Сумалагу (хятадаар: 苏麻喇姑; пиньинь: Sūmálàgū; монголоор: Sumal) (1615 – 1705) буюу Сумала нь Манж Чин гүрний Бумбутай хатны шадар туслах, Эеэр засагч хаан, Энх амгалан хаан, лү чин ван Юньтао нарын өрлөг эх, сурган хүмүүжүүлэгч юм. Монголын Хорчин аймгийн хүн.
Товч намтар
Сумал гэдэг нь монгол хэлээр ноосоор нэхсэн тариа будаа агуулах өрмөг уутыг хэлдэг бөгөөд, манж хэлэнд Сумала гэж бичих хэдий ч утга нь ижилхэн байдаг. Харин гу (姑) гэдэг нь хятадаар настай эмэгтэй хүнийг дуудах авгайлах үг. Нийлүүлж хэлбэл Сумала эгч гэсэн үг юм.
Социал демократ
Эдийн   засгийн   ардчилал :  Үүнд  өрнөдөд  тогтсон  аж  ахуйн   бүхий л  механизмыг   ашиглах,  ардчилсан   зарчмуудыг   нэвтрүүлэхийг   ойлгодог. Энэхүү баримтлалыг     Э. Бернштейн, 1920-  иод   оны  үед  К. Реннер, Ф. Нафтали нар  боловсруулж   иржээ. Эдийн  засгийн    ардчилал  нь  макро  болон  микро  түвшинг  хамрах  ёстой. Микро түвшинд  хувийн  болон   улсын  үйлдвэрийг  удирдахад  хөдөлмөрчдийн  оролцоог  нэмэгдүүлэх  зэрэг  зорилтууд  хамаарна. Энэ бүгд  нь  социал  түншлэлийн    зарчимд   тулгуурласан   нийгмийн    тухай   ойлголтыг   гаргаж  ирсэн билээ. Эдийн засгийн   ардчиллыг   ажил үүргийн   үүднээс   авч   үзвэл   аж  ахуйн  үйл  ажиллагааны   ихэнх  хүрээнд   үйлдвэрлэлийн   зөвлөлүүдээс   тавих  хяналтыг   бий   болгох   ёстой  гэж   үзнэ. Хөдөлмөрчин хүнийг  эдийн  засгийн   хүрээнд  шийдвэр   гаргахад   оролцуулдаг  болсноор  эдийн  засгийн    ардчилал  нь  зах  зээлийн   аж  ахуйн  нэгэн   альтернатив  болно  гэж  дүгнэдэг  байна.
Сумалагу
Товч намтар
Сумала нь хорчин аймгаас Бумбутай хатныг дагаж манжийн хааны ордны авхай болж ирээд хатны ойрын шадар туслах нь болжээ. 1636 онд Дээд эрдэмт хааны зарлигаар манжийн хаад ноёд, хатдын хувцас малгай, тэдгээрийн хээ чимэглэлийг урлахад Сумала оролцжээ. Тэрээр Эеэр засагч хаан, Энх амгалан хааныг өсгөн хүмүүжүүлэн, улмаар 1687 онд Бумбутай хатныг өөд болсны дараа Энх амгалан хааны 12-р агь Юньтаог төрснөөс нь хойш өсгөн хүмүүжүүлж, нас барах хүртлээ амьдарч байсан. Сумала нь Чин гүрний түүхэнд хааны угсааных биш хэрнээ гэгэ цол хүртсэн цөөхөн эмэгтэйчүүдийн нэг юм. Учир нь гэгэ цолыг зөвхөн манжийн хааны охид гүнж нар хэрэглэж байсан. 1705 онд 90 настайдаа өөд болоход нь Чингийн зүүн бунханд татвар эмийн ёсоор оршуулсан нь тэрээр хааны гэр бүлд онцгой байр суурь эзэлж байсныг харж болно.
Социал демократ
Чинээлэг амьжиргаа   бүхий  улс: Энэ  ойлголтоор   орчин  үеийн   нийгмийн  социал  институтын   цогцыг  илэрхийлнэ. Энд төрөөс  эдийн  засгийн  хүрээ,  нийгмийн   бодлого,  ангиудын  харилцааг  зохицуулж,   амьжиргаа,  хүн  амын давхаргын   нийгмийн  болон  материаллаг   хангамжийг  дээшлүүлэх  тухай  яригддаг   байна. Төрийн  үйл  ажиллагаа  юуны  түрүүнд   нийгмийн   социал  хүрээнд   хамаатай   гэж  үздэг. Үүнд нийгмийн  хангамж,  баталгаа,   орон  сууц, эрүүл  мэнд,  боловсрол,  хөдөлмөр  хамгаалал,  соёлын  бодлого  зэрэг   орно. Эдийн засгийн   хүрээнд   төрийн   зүгээс  оролцох  явдлыг  зарим  талаар  багасгах боломжтой  гэж  үзэх  боловч , нийгмийн   үндсэн   асуудлыг   шийдвэрлэхэд  төрийн   оролцоог  чухлаар   үздэг  байна.
Сумалагу
Эшлэл
Ангилал:1615 онд төрсөн Ангилал:1705 онд өнгөрсөн Ангилал:Манжийн үеийн Монгол Ангилал:Чин улсын хүн Ангилал:Өвөр Монголын хүн
Социал демократ
Социал  ардчилал:       Үүнийг  ардчилсан  социализмын  нэг хувилбар   гэж   ихэвчлэн ойлгодог. Нийгмийн бүх  хүрээг  ардчилсан  байх   энэ  үе  шат  нь  нийгмийн   өөрчлөлтийн  дээд  шат   юм  гэж  үздэг. Уг баримтлалын   төвд   бие   хүний  үндсэн эрх, эрх  чөлөөг  эргэлт  буцалтгүй  хангасан   байх   тухай  асуудлыг  тавьдаг  байна. Үүгээрээ, тухайлбал  консерватив  үзлээс  ялгагдана  гэж  социал – демократууд  үздэг. Эцэст нь тэмдэглэхэд, социал- демократууд  капиталист  нийгмийг  ардчилсан  социализм  болгон  хувьсгах   үндсэн  арга нь  реформ,  шинэчлэл юм гэж үздэг. Нийгмийг  өөрчлөх  чухам  энэ  хэлбэр,  аргыг  түүхийн  үүднээс  тууштай  баримталж  олон  талаас нь боловсруулж  ирснээрээ   социал – демократууд  нь улс   төрийн   бусад  чиглэлүүдийн  реформыг  үзэх  үзлээс  ялгагдана.
Неоконсерватизм
XX зууны далаад оны үеэс хөгжингүй орнуудад неоконсерватизм нэлээд хүчтэй дэлгэрэх болсон юм. Амеркийн эрдэмтэн Ф.Штейнфельц “неоконсерватизм бол дэвшилтэт зүйлийг боловсруулж бий болгохоосоо илүү аливаа буруу ташаа гэгдэх юмсыг арилгахад л чиглэгдсэн шүүмжлэлт сөрөг үзэл юм ” гэж тодорхойлжээ. Неоконсерватизм нь улс төрийн неолиберализмын нийгмийн төрийн тухай онолын эсрэг хязгаарлагдмал эрхт төрийн үзэл баримтлалыг, эдийн засгийн хүрээнд Кейнсийн онолын эсрэг Фридманы монетаризмын онолыг дэвшүүлэн тавьсан номлол юм.