cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Магни
Магнийн гидроксид
Mg2+-н ихэнх давсууд усанд уусдаг, харин Mg3PO4, MgCO3 ба MgF2 усанд муу уусдаг. Магнийн ихэнх нэгдлүүдийн шинж чанар Li+-н нэгдлүүдийн шинж чанартай адил төстэй байдаг. Магнийн +2 цэнэгтэй ионы усан уусмалуудад координацын тоо 6-тай тэнцүү гексааквакомплексууд үүссэн байх ба комплекс ион нь хүчлийн шинж чанар үзүүлдэггүй. Магнийн давсуудыг усан уусмалаас талсжуулахад 6 молекул устай талст гидратуудыг Mg(NO3)2 үүсгэдэг.
Магни ба түүний нэгдлүүдийг хэрэглэх
Цэвэр магни хөнгөн, бөх бат чанар бага учир хэрэглэгдэх хүрээ бага байдаг. Цэвэр магнийг гол төлөв далайн онгоцны эд ангийг зэврэлтээс хамгаалахад сөрөг электрод болгон хэрэглэнэ. Магнийн хөнгөн цагаан, цайр ба мангантай үүсгэсэн хайлшууд ихээхэн ач холбогдолтой байдаг. Тийм хайлшийг агаарын болон сансрын техникт, магнийг цөмийн реакторт хэрэглэнэ. Магнийн ионыг (Mg2+) таньж илрүүлэхийн тулд аммонийн гидроксид ба аммонийн хлоридын байлцаатайгаар (магнийн гидроксид үүсэхээс хамгаалж) натрийн гидрофосфаттай харилцан үйлчлэлцүүлж магни аммонийн фосфатын цагаан тунадас үүсгэх урвалыг ашигладаг.
Магнийг нээсэн нь
Асбест, тальк, доломит, нефрит зэрэг магнийн нэгдлүүдийг өнө эртнээс янз бүрийн зорилгоор хэрэглэж байжээ.
Гэхдээ тэднийг биеэ даасан бодис биш харин шохойн нэг төрлүүд гэж үзэж байжээ. 1618 онд Г.Викер Англид Эпсомын дэргэд рашаан нээсэн байна. 1695 онд энэ рашааны уснаас эмчилгээний зорилгоор хэрэглэдэг нэгэн гашуун давс болох магнийн сульфатыг илрүүлжээ. Хожим эрдэмтэд давснаас нь ялгасан далайн усан дээр хүхрийн хүчил нэмэх замаар эпсомын давсыг зохиомлоор гаргаж болно гэж үзжээ. Эпсомын ба глауберийн давсны (натрийн сульфат) ялгааг тогтоосон авч шохой, цагаан магнези хоёрын ялгааг удаан хугацаагаар гаргаж чадаагүй юм. Үүнийг дараа тэдгээр бодисуудын сульфатууд усанд янз бүр уусдаг болохыг тогтоож Ж.Блэк анх удаа нээсэн байна. К.Ньюманы саналаар пиролюзит болох хар магнезигаас ялгаж авсан магнийн оксидыг цагаан магнези гэж нэрлэж байв. 1808 онд Хэмфри Дэви чийглэсэн цагаан магнезийг HgO-той холин электролиз явуулж шинэ металлын амальгама гаргажээ. Амальгамаас ялган авсан металлыг магни гэж нэрлэжээ. Тэрээр үнэндээ тийм ч цэвэр биш, маш бага хэмжээний металл гаргасан юм. Харин ихээхэн хэмжээний цэвэр металлыг 1831 онд Францын химич А.Бюсси гарган авч “магнезия” гэсэн үгнээс үндэслэн уг элементийг магни гэж нэрлэжээ.
Байгальд орших
Магни бараг 200 шахам эрдсийн найрлагад оролцдог. Чухал эрдсүүдийн тоонд доломит CaCO3∙MgCO3, магнезит MgCO3, карналлит KCl∙MgCl2∙6H2O, шпинель (Mg,Fe)2Al2O4 орно. Ихээхэн хэмжээний магни тэнгисийн усанд, ургамлын ертөнцөд байдаг.
Карналлит
KMgCl3∙6H2O. Химийн найрлагад Mg-8.7%, K-14.1%, Cl-38.3%, H2O-38.9%. Хольц байдлаар Br, Rb, Cs, Li, Ga орно. Ромбо сингонид талстжина. Симметрийн төрөл 3L23PC. Байгаль дээр мөхлөгт агрегатын байдлаар их байна. Талст байдлаар ховор тохиолдоно. Карналлит өнгөгүй буюу цагаан өнгөтэй байна. Шилэн гялбаатай, хатуулаг 2-3, бутрамхай, нягт 1.60 г/см3. Карналлит нь галит, сильвины хамт тунамал процесст их үүснэ. Ассоциаци үүсгэдэг эрдэс нь гипс, ангидрит, галит, полигалит, кизерит, камнит, сильвин. Кали буюу магнийн хүдэр болж ашиглагдана.
Доломит
CaMg[CO3]2. Химийн найрлаган CaO-30.4%, MgO-21.7%, CO2-47.9%, хольц байдлаар Fe, Mn, Zn, Ni, Co ордог. Тригональ сингонид талстжина. Симметрийн төрөл L36C. Доломит нь гантиг маягийн цул нягт агрегатыг үүсгэнэ. Энгийн дүрсүүд нь ромбоэдр байна. Доломит цайвар саарал өнгөтэй шилэн гялбаатай, ромбоэдрийн талын дагуу сайн хуваагдалтай, хатуулаг 3.5-4, нягт 2.8-2.9 г/см3. Таних гол онцлог шинж нь химийн найрлага оптикийн шинжүүдээр танигдана. Экзогин процесст үүснэ. Хамгийн их үүсэх тохиромжтой нөхцөл нь магнийн давс буюу шохойн чулуун дундуур халуун усан уусмал үйлчлэхэд үүснэ.
Доломит нь сидерит, серпентин, тальк, брусит зэрэг эрдсүүдтэй хамт дайралддаг. Доломит галд тэсвэртэй материал болохоос гадна металлурги, барилга, химийн үйлдвэрт өргөнөөр хэрэглэгдэнэ.
Эшлэл
Ангилал:Газрын шүлтийн металл Ангилал:Химийн элемент Ангилал:Ашигт малтмал Ангилал:3-р үеийн элемент
Лабрадор нугас
Лабрадор нугас (Camptorhynchus labradorius) нь ахуунатай төстэй, содон хар алаг өнгө бүхий далайн нугас бөгөөд 1500-аад оноос хойш Хойд Америкт устсан анхны шувуу юм. Лабрадор нугас хамгийн сүүлд 1878 оны 12 сарын 12-нд Нью-Йорк муж улсын Эльмирад үзэгджээ. Харин хамгийн сүүлд 1875 онд Лонг-Айлэндэд агнасан ажээ. Уг нугас Лабрадорт үрждэг байсан гэж яригддаг ч үүр нь олдож байгаагүй бөгөөд Нова Скотиагаас Чесапик булан хүртэл нутгаар өвөлждөг байжээ.
Устсан нь
Лабрадор нугас чухам юунаас болж устсан нь хараахан тодорхой биш. Хүмүүс хүнсэнд хэрэглэх зорилгоор агнадаг байсан ч амт муутай, хурдан мууддаг гэгддэг байсан тул хямдхан байжээ. Гэхдээ түүнийг агнах нь ховор байж. Харин өндгийг нь ихээр олборлосон байж магадгүй. Нөгөө талаар өвлийн цагт тэдний хоолондоо хэрэглэдэг байсан хясаанууд АНУ-ын зүүн эргээр аж үйлдвэр хөгжсөний улмаас ховордсон нь нөлөөлсөн байж болох талтай. Учир нь Атлантын далайн баруун эргээр амьдардаг далайн нугаснууд хясаагаар хооллодог байсан ч Лабрадор нугас л түүнээс маш их хамааралтай байжээ (Bangs in Phillips, 1926).
Цахим холбоос
Ангилал:Шинэ эринд устсан шувуу Ангилал:Тэнгисийн нугас ба бохио
Үл орлуулах амин хүчил
Үл орлуулах амин хүчил гэж, тухайн организмд гарцаагүй шаардлагатай боловч, уг организм нь шинээр нийлэгжүүлэн гарган авч чаддаггүй амин хүчлүүдийг хэлнэ. Нэгэнт нийлэгжүүлэн гарган авах боломжгүй тул тухайн организм нь үл орлуулах амин хүчлүүдээ хүнсээрээ авах шаардлагатай болдог. Хүний хувьд фенилаланин, валин, треонин, триптофан, метионин, лейцин, изолейцин, лизин, гистидин зэрэг 9-н үл орлуулах амин хүчлүүд байдаг.
Тод манлай уяач
Тод манлай уяач гэдэг нь улс, бүсийн наадмаас 12 түрүү эсвэл 24 айраг авсан хурдан морины уяачид өгдөг, уяачдын хамгийн том цол юм.
Үл орлуулах амин хүчил
Үүнээс гадна, цистеин (хүхэр агуулагч амин хүчил), тирозин (ароматик амин хүчил) ба аргинин зэрэг нь нярай болон өсөлтийн насанд буй хүүхдүүдэд шаардлагатай байдаг. Үл орлуулах амин хүчлүүдийг, уургийн нийллэгжүүлэлт эсвэл ерөнхий гомеостазд бусад амин хүчлүүдтэй харьцуулахад илүү чухал оролцоотой учраас нь "үл орлуулах" гэж нэрлээгүй, харин тухайн организм уг амин хүчлүүдийг нийллэгжүүлэн үүсгэж чаддаггүй учраас ингэж нэрлэсэн. Үл орлуулах амин хүчлүүд нь хүнсээр дамжуулан авагдаж чадаагүй тохиолдолд уургийн нийллэгжүүлэлтэд оролцох боломжгүй нь тодорхой юм. Цистеин, глицин, глютамин, пролин, аргинин ба тирозинийг "харьцангуй үл орлуулах" амин хүчлүүд гэх ба ердийн нөхцөлд тэд "тэжээлийн багцад" байх шаардлагагүй ч, эдгээрийг хангалттай хэмжээгээр нийллэгжүүлэн гарган авч чаддаггүй бүлэг хүмүүст гаднаас нэмэлтээр өгөх шаардлагатай байдаг. Үүний нэг жишээ нь, фенилкетоноури (ФКУ) гэдэг өвчинтэй холбоотойгоор үүсдэг. Ийм өвчтэй хүмүүс оюун ухааны хөгжлийн сааралтыг ба бусад метаболизмийн хүндрэлүүдийг зогсоохын тулд фенилаланиний хэрэглээг маш өчүүхэн байлгах шаардлагатай байдаг. Иймд ФКУ өвчтөй хүмүүс тирозинийг фенилаланинаас нийллэгжүүлэх боломжгуй тул, шаардлагатай хэмжээний тирозинийг хүнсээрээ авахад хүрдэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Азотын эргэлт Ангилал:Шим тэжээл
Чарга
Чарга нь гулгамтгай тэшүүр буюу улыг гулгуулах замаар ямар нэгэн зүйлийг зөөхөд туслах хэрэгсэл юм.
Цас, мөсөн дээгүүр, бартаа саад цөөтэй газарт тохиромжтой, мөн нуга, зүлгэн дээр ч хэрэглэж болдог. Түүнчлэн гадаргыг нь зүлгэж тэгшилсэн чулуун дээр ч ашиглах боломжтой.
Чарганы хэрэглээ
Чаргыг үхэр, адуу, нохой зэрэг гэрийн тэжээвэр амьтдад хөллөн ашиглахаас гадна хүн түлхэх, татах зэргээр хөдөлгөдөг. 19-р зуунаас 20-р зууны эхэн үед голдуу Английн аялагчид туйлын судалгааг хийхдээ чарга ашиглан явдаг байв.
Чаргаар наадах
Мод, хуванцар, кардон цаасан хайрцаг зэргээр чарга хийж болдог бөгөөд түүгээр уулын уруу, налуу газарт гулсаж нааддаг.
Спорт
Чарганы төрлийн бобслей, люж, скелетоны спортууд өвлийн олимпийн хөтөлбөрт албан ёсоор багтдаг. Мөн морин чарга, нохойн чарганы уралдаан зохиогддог газрууд бий.
Санта-Клаус
Зул сарын баярын битүүний шөнө Санта-Клаус хандгайнд хөллөсөн чаргаа хөлөглөн тэнгэрээр дүүлэн айлуудаар явж бэлэг тараадаг гэж Христийн шашинд үздэг.
Ябланич тойрог
Ябланич аймаг (Јабланички управни округ) — Серб улсын 216 мянган хүнтэй аймаг.
Ангилал:Сербийн аймаг
1978 оны улсын наадмын бөх барилдаан
1978 оны (Ардын хувьсгалын 57 жилийн ойн) улсын наадмын дэвжээнээ 512 бөх бяр чадал, уран мэхийг уралдуулан барилдсанаас Өвөрхангайн Дашдоржийн Цэрэнтогтох заан түрүүлж, Төв аймгийн Жигжидийн Мөнхбат аварга үзүүрлэжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Үнэт цаасны хоёрдогч зах зээл
Ангилал:Санхүүгийн зах зээлүүд
Гадинбалын Чагдаржав
Гадинбалын Чагдаржав 1869 оны орчим Түшээт хан аймгийн Говь түшээ гүний хошуу одоогийн Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын нутагт Засаг түшээ гүн Гааданбал ноёны хүү болон төржээ. 1897 онд эцгээсээ угсаа залгамжлан Засаг түшээ гүн хэргэмийг өвлөн хошуу ноён болсон.
1900 оноос Түшээт хан аймгийн чуулганы дэд дарга, 1909 оноос чуулганы дарга болжээ. Манж Чин улсын дарлалаас ангижирч, тусгаар улсаа байгуулахаар эвлэлдэн нэгдсэн Монголын ихэс дээдэс, хутагт хувилгаад 1911 оны намар Халхын Хүрээний бүх хэргийг түр ерөнхийлөн захиран шийтгэх газар буюу Түр засгийн газар байгуулж даргаар нь Түшээ гүн Г.Чагдаржавыг томилсон байна. 1911 оны Монголын үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнийг санаачлан нууцаар удирдан зохицуулагч гол зургаан хүний нэг нь Чагдаржав байв. Тиймээс Олноо өргөгдсөн Богд Хаант Монгол Улсыг тунхаглан, төрийн яамдыг байгуулахад Сангийн хамаг хэргийг бүгд захиран шийтгэх яамны анхны тэргүүн сайдаар Чагдаржав томилогджээ. Түшээт ван шалтгаан тодорхойгүй богино зуур өвчилж байгаад 1915 оны долдугаар сарын 16-нд нас нөгчсөн байна.
Төрийн түшээ замнал
Хятадад хувьсгал гарч Манж Чин улс мөхөх нь тодорхой болох үед халх монголчууд тусгаар тогтнолоо сэргээхээр үгсэн, үүнийг сурвалжит язгууртнууд, ихэс лам нар толгойлох болжээ. Тэд Тусгаар тогтнолоо зарлахын өмнө Хүрээний газрын Бүгд хэргийг түр ерөнхийлөн шийтгэх газар буюу одоогийн хэлээр Түр Засгийн газар байгуулж Чагдаржавыг Ерөнхий сайдаар томилжээ. Тус засгийн газрыг Сэцэн ханы Гомбосүрэн, Сайнноён ханы Цэдэнсоном, Түшээтханы Намсрай, Их шавийн Цэрэнчимэд нар бүрдүүлсэн. Чагдаржавыг Түр Засгийн газрыг толгойлохынх нь өмнөх бүх эд хогшлыг нь бүртгэсэн данс архивт байдаг. “Ноётны өргөө нь 5 төө хатгуур тооно, унь 81, 15 толгойтой хана 5, будаг самбар цүү цуургатай хаалга 1 гэх мэтчилэн тоочиж байснаа хүрэн сандал ширээ 2, тамхины цохиур 2, хайрцаг 2, өвсөн туужуур 1” гэж бүртгэсэн байна.
1911 оны 12-р сарын 29-нд тусгаар Монгол улсыг зарлаж Богдыг хаан ширээнд залах хүртлэх хугацаанд Түр засгийн газар асар их ажил хийж амжуулсан байдаг. Тусгаар улсаа зарлахаар бэлдэж байгааг улс орны бүх нэгжид мэдээлсэн, Манж Чингийн төлөөлөгчийг хөөсөн, мөн Улиастайн жанжинг орхиж явуулахыг сануулсан, Хиагтын гаалийг мэдэлдээ авсан, зэр зэвсэг цэрэг цуух цуглуулсан, улсаа тогтнуулах ухуулах тараасан зэрэг бүхий л бичиг баримт тушаал шийдвэр Түр засгийн Ерөнхий сайд Чагдаржавын нэрээр үйлдэгджээ.
Тусгаар тогтнолоо сэргээж, улсаа тунхаглан зарлаж, Богдыг хаан ширээнээ залахад чухамдаа Чагдаржав л Богдод төрийн тамгыг гардуулснаас үзвэл бодоход тэрээр улс орондоо хааны дараа орох хоёр дахь хүн байсан байна. Ханддорж хундага өргөсөн, Намнансүрэн өргөмжлөл уншсан, Цэрэнчимэд ерөөл айлтгасан гээд зиндаагаараа ёсчлон журамлагдсан нь тэмдэглэгдэн үлджээ. Анхны Бүх засгийн газар байгуулж Чагдаржавыг Сангийн сайдаар томилсон байна. Тэр үед Ерөнхий сайдын алба үгүй байв. Сайд нарыг томилоход хамгийн эхэнд Сангийн хамаг хэргийг бүгд захиран шийтгэх яамны сайдад Чагдаржав гэжээ.
Шинэ тулгар улс хөрөнгө мөнгөний гачаалтай тул Сангийн яамны үүрэг маш их байлаа. Гааль татвар, эрдэс баялаг, гадаад дотоод худалдаа гээд хамаг юмыг энэ яам зохицуулна. Төрийн аль ч яам мөнгөгүйгээр ажлаа явуулах бололцоогүй нь ойлгомжтой. Харъяат хошуудын малыг нарийвчлан бүртгэж тоолох ажил 1912 оноос эхэлсэн бололтой. Жасаа гэж хүрээ хийдэд хамааралтай газар маш баян, тэр болгоныг бүртгэх татвар гаальд хамруулах асуудал бослоо. Сургууль байгуулан хүүхэд сургаж иртэл тэдний хүнс хэрэглэлд гаргах мөнгө байдаггүй. Тэдний хэрэгцээг хангах мөнгөтэй болтол сайд нар өдөрт нэг лан, дэд сайд өдөрт таван цэн хувиасаа хоолонд нь гаргаж байхаар тохирч байв.
1915 оны Хиагтын Гурван улсын гэрээнд Чагдаржавыг хэлэлцээ хийх бүрэлдэхүүнд багтаасан юм. Энэ хэлэлцээ бараг жил үргэлжилсэн. Хэлэлцээний явцад Орос, Хятадын зүгээс эсэргүүцэл гарган Монголын төлөөлөгчдөөс нэр бүхий хүмүүсээ татаж авахыг шаардсан дотор Чагдаржав багтсан юм. Хүрээнд татагдаж ирсэн Чагдаржав тун удалгүй нас баржээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын ерөнхийлөн захирах сайд Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын сангийн сайд Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1869 онд төрсөн Ангилал:1915 онд өнгөрсөн
Роди
Роди (Rhodium) нь байгаль дээр ховор тохиолддог, мөнгөлөг цагаан өнгөтэй, хатуу, цагаан алтны бүлэгт багтах шилжилтийн металл юм. Химийн тэмдэглэгээ нь Rh, атомын дугаар 45. Байгаль дээр оршдог роди нь 103Rh хэмээх цорын ганц изотопоос тогтдог. Тун ховор байдаг үнэт металл болохынхоо хувьд маш өндөр үнэтэй бөгөөд 2010 оны байдлаар килограмм нь $80,000-ын үнэтэй байв.
Родиг 1803 онд Виллиам Хайд Волластон нээжээ. Цагаан алт буюу никелийн хүдэр дотор цагаан алтны бүлгийн бусад гишүүдийн хамтаар олдсон аж.
Эшлэл
Ангилал:5-р үеийн элемент Ангилал:Катализатор Ангилал:Эрдэс Ангилал:Кубын талст систем Ангилал:Эрдсийн ангиллын элемент Ангилал:Цахилгаан техникийн материал
Элли Макбил
Элли Макбил (Ally McBeal) нь Америкийн телесериал юм. Зохиогч Дэвид Э. Келли, 1997 оны 9 сарын 8-ноос 2002 оны 5 сарын 20 хүртэл Fox Broadcasting Company телевизээр гарчээ. 20th Century Fox-ын бүтээл.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал Ангилал:Гэмт хэрэгт телевизийн цуврал кино Ангилал:Хууль зүй ба өмгөөлөгчтэй телевизийн цуврал кино Ангилал:1990-ээд оны телевизийн цуврал кино Ангилал:2000-аад оны телевизийн цуврал кино Ангилал:Инээдмийн драм Ангилал:Fox Broadcasting Company
Бэлхүүсний бүжиг
thumb|250px|Бэлхүүсний бүжиг Бэлхүүсний бүжиг буюу ракс шарки (رقص شرقي‎, raqs sharqi) нь Араб, Перс, Турк зэрэг Дундад Дорнын ард түмний бүжгийн төрөл юм. Бэлхүүсний бүжиг ("гэдэсний бүжиг" гэдэг нь болхи махан орчуулга) тухайн улс, бүс нутгаас хамааран стиль, хувцас зэргээрээ ялгарах ба сүүлийн үед Өрнийн болон Дэлхийн бусад орнуудад их сонирхох болсноор олон шинэ стиль бий болж байна. Мөн "хэвлийн бүжиг" гэсэн орчуулга хэрэглэдэг. = Хөдөлгөөн, техник = Бэлхүүсний бүжигт гуя, мөр, цээж, хэвэл, бэлхүүсийг дангаар нь тусгаарласан байдлаар хөдөлгөж бүжиглэдэг онцлогтой.
Үндсэн хөдөлгөөнүүд:
Чичиргээ - гуяыг чичиргэх хөдөлгөөн. Энэ хөдөлгөөнийг хийхдээ хоёр гуяыг ээлжлэн маш хурдан хөдөлгөнө. Мөн нэг хөлөө ташуу тавин чичиргээ хийхдээ биеийн жин авч байгаа талын гуяыг чичиргэдэг. Бас мөрийг чичиргэх хөдөлгөөн хэвлийн бүжгийн чухал хэсэг байдаг.
Гарын үелзүүр хөдөлгөөн - илэрхийллийн чухал арга хэрэгсэл болохын зэрэгцээ бүжигчний гоо үзэсгэлэнг илтгэж, уян налархайг тодотгож өгдөг. Ихэнх тохиолдолд биеийн хөдөлж байгаа хэсгийн хоёр талд гараа байрлуулан үзэгчийн анхаарлыг тэрхүү хөдөлгөөнд чиглүүлнэ.
Долгиолох - цээжийг тойрог маягаар урагш, дээш болон хойш түлхэн, бэлтгэх байдалд орох хөдөлгөөнийг давтсанаар тэмээ унаж яваа хүн мэт дүр байдлыг дүрсэлнэ. Мөн хэвлийн хэсгийг урагш хойш ээлжлэн хөдөлгөснөөр тэмээний явдлыг дүрсэлж болдог.
= Бэлхүүсний бүжиг ба эрүүл мэнд =
Бэлхүүсний бүжиг доргилт өгдөггүй хөнгөн дасгал болдог учраас бүх насны хүмүүс хичээллэхэд тохиромжтой. Ялангуяа нас ахиж яваа хүмүүс яс сийрэгжихээс урьдчилан сэргийлэх ач холбогдолтой. Ихэнх хөдөлгөөн нь тухайн хэсгийг тусгаарлан дангаар нь хөдөлгөх онцлогтой тул биеийн уян хатанг сайжруулдаг. Гивлүүртэй бүжиглэхэд цээжин бие, мөр, гарын булчин бэхэждэг. Хуруувчин шигшрэгтэй бүжихэд гарын хурууны мэдрэмж хөгждөг. Бэлхүүсний бүжгийн гуяын хөдөлгөөн хөлийн булчин болон нурууны урт булчинг бэхжүүлнэ. Мөн сарын тэмдгийн мөчлөг алдагдсан эмэгтэйчүүдэд хэвлийн бүжиг хэрхэн нөлөөлдгийг судалсан байна. Бэлхүүсний бүжиг сарын тэмгдийг тогтворжуулж, бэлгийн амьдрал болон ерөнхий эрүүл мэндэд эерэг нөлөөлдөг нь судалгаагаар тогтоогдсон байна.
Гадны холбоос
Ангилал:Арабын соёл Ангилал:Бүжгийн төрөл Ангилал:Ойрх Дорнодын бүжиг
Мацүока Ёосүкэ
thumb|200px Мацүока Ёосүкэ (, 1880 оны 3 сарын 3 – 1946 оны 6 сарын 27) нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны эхний жилүүдэд Японы Гадаад хэргийн сайдын албыг хашиж байсан улс төрч юм.
Намтар
Японы Ямагүчи мужид 1880 онд төрсөн тэрээр үеэлийн хамтаар 1893 онд Америк руу явж, Орегоны Портлэндэд суурьшжээ. Америк айлд амьдарч, Портлэндийн Аткинсоны Дүрмийн Сургууль (бага сургууль)-ийг дүүргэсэн тэрээр христийн шашинтны ёсоор өсч хүмүүжсэн бөгөөд Фрэнк Мацүока гэж дуудагддаг байв. Сургуулиа төгсөөд цагийн ажил хийнгээ хууль зүйд суралцжээ.
Орегоны Их Сургуулийн Хууль Зүйн Сургуулийг 1900 онд дүүргээд 1902 онд Япон руугаа буцсан байна. Тэгээд Японы дипломат ажилтны шалгалтыг амжилттай давж, Шанхай дахь Консулын газрын дэд консулаар томилогдон ажиллав. Тун удалгүй зэрэг дэв ахисан тэрээр 1933 онд Япон улс Манжуурт халдсаныг шүүмжилсэн Үндэстнүүдийн Лигийн ассемблейд Японы төлөөлөгчдийг ахлан оролцож байсан бөгөөд чухам тэр Япон улсыг Үндэстнүүдийн Лигээс гарч буйг зарласан билээ. Эргэж ирээд шинээр байгуулагдсан тоглоомын улс болох Манж-Год Өмнөд Манжуурын төмөр замын ерөнхийлөгчөөр томилогдон очив. Тэр үедээ Квантуны армийн нууц цагдаагийн газрын дарга Тоожоо Хидэкитэй ойр дотно явжээ.
thumb|200px|Мацүока [[Адольф Хитлер|Хитлертэй уулзаж буй нь (1941 оны 3 сар)]] thumb|200px|right|[[Москвад Зөвлөлт-Японы харилцан үл довтлолцох гэрээнд гарын үсэг зурж байгаа нь. Сталин, Молотов нар түүний ард зогсч байна. 1941 оны 4 сар]] 1940 онд Мацүока Ерөнхий сайд Коноэ Фүмимарогийн засгийн газарт Гадаад хэргийн сайдаар томилогдов. Америкт боловсрол олсон тэрээр 1940 онд байгуулагдсан Гурван улсын эвслийн (Нацист Герман, Италийн Хант Улс, Японы Эзэнт Гүрэн) АНУ-тай харьцах харьцааг чадварлагаар зохицуулж байлаа.
Герман улс 1941 оны 6-р сард ЗХУ-д довтолсны дараа Гитлер Японоос ЗХУ-тай дайтахыг шаардаж эхлэв. Хэдий ЗХУ-тай харилцан үл довтлолцох гэрээнд гарын үсэг зурсан гол хүн нь байсан ч Мацүока ЗХУ-тай байлдахыг дэмжиж эхлэв. Тэр Ерөнхий сайд Коноэ болон армийн удирдлагуудыг шахаж эхэлсэн ч Япон улс Номхон далай, өмнө зүг рүү дайныг өргөтгөхийг сонгосон билээ. Үүнд эгдүүцсэн тэрээр АНУ-тай харьцах дипломат харилцаанд бодлогогүй алхмууд хийж эхлэв. АНУ-тай харьцах харилцаах хурцатгах сонирхолгүй байсан Коноэ өөрийн танхимаа бүрэн бүрэлдэхүүнээр нь огцруулж байж Мацүокаг албан тушаалаас нь зайлуулсан юм. Танхимаа дахин шинээр бүрдүүлэхдээ Коноэ Гадаад хэргийн сайдын албан тушаалд Тоёода Тэйжироог томилжээ.
Дэлхийн хоёрдугаар дайн дууссаны дараа Холбоотны цэргүүдэд олзлогдсон тэрээр Токиод болсон Алс Дорнодын Цэргийн Гэмт Хэрэгтнүүдийн Шүүхийн ажиллагааны явцад өвчний учир нас барсан аж.
Гадаад холбоос
Ангилал:Японы Хаант Улсын гадаад хэргийн сайд Ангилал:Японы Хаант Улсын колонийн сайд Ангилал:Японы Төлөөлөгчдийн Танхимын гишүүн Ангилал:Ямагүчи аймгийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1880 онд төрсөн Ангилал:1946 онд өнгөрсөн
Цэргийн наадмын барилдааны жагсаалт
Түрүү, үзүүр хүртсэн аймгуудын эрэмбэ
Цэргийн наадам Ангилал:Спортын жагсаалт
Нохойтой дөрвөн танкчин (цуврал кино)
"Нохойтой дөрвөн танкчин” нь Януш Пшимановскийн туурвисан “Czterej pancemi I pies” гэдэг зохиолоор бүтээсэн польш ийн телевизийн хар-цагаан олон ангит кино юм. Энэ кино нь цэрэг дайны адал явдлын төрөлд хамаарах бөгөөд Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн “Руды” /«RUDY» /танкны багийн болон Шарик нэртэй нохойн байлдааны үеийн өдрүүдийн тухай өгүүлдэг.
Уг киног танилцуулах ажиллагаа 1966 оны тавдугаар сарын 09-нд болсон байна. Энэ олон ангит киноны зураг авалтыг гурван улиралд багтаан гүйцэтгэсэн бөгөөд 1966, 1969, 1970 онуудад польшийн телевизээр дамжуулан үзүүлжээ. Хүүхэд, залуучуудад зориулан бүтээсэн энэ олон ангит киног бүрэн хэмжээгээр нь Польшид жил бүр 1989 оныг хүртэл үзүүлдэг байжээ. Харин ЗСБНХУ-д анх удаа 1968 оны есдүгээр сарын 25-нд гаргасан байна.
Уг олон ангит кино Польшид гарч байх үедээ асар их амжилт олжээ. Уг кино ЗСБНХУ-д “Нохойтой дөрвөн танкчин” буюу “Гурван польш, нэг гүрж эрчүүд ба нохой” хэмээн “ард түмний” өгсөн нэрээр, БНАГУ-д “Vier Panzefahrer und ein Hund” нэртэй гарч байхдаа, түүнчлэн Зөвлөлтийн бүгд найрамдах бусад орнуудад гарч байх үедээ түүнээс дутуугүй алдаршсан байна.
Үүний нөлөөнд хэдэн үеийн залуус өсөн хүмүүжиж, чухамдаа "герман овчарк"-ийг худалдаж авах гэсэн их хүсэл сонирхол нь өрнөжээ. Уг киног бүтээсэн орон болох Польшид нэг хэсэг түүнийг “зөвлөлтийн сурталчилгаатайгаар” үзүүлэхийг хоригложээ. Энэ киног үзүүлэхийг эсэргүүцсэн анхны эсэргүүцлийг тус улсын ахмадын байгууллагын дэд дарга Ежи Буковский санаачилсан байна. TVP компанийн төлөөлөгч ч Польшийн өнгөрсөн үеийн түүхийг харлуулсан кинонуудыг ойрын үед нийтэд үзүүлэх бодолгүй байна гэжээ.
Тухайн үед Польшийн олон нийтийн телевиз буюу “Польшийн Телевизийн” сувгийн дарга байсан Бронислав Вильдштейн уг олон ангит киног эфирээр дамжуулахыг хориглож, “гагцхүү намайг үхсэн хойно л тийм юм хийгээрэй” гэж хэлжээ. Уг телевизийн сувгийн барууны удирдагч “Нохойтой дөрвөн танкчин” киног эфирээр гаргахыг тийнхүү эсэргүүцсэн нь “түүхийн бодит үнэнийг“ гуйвуулсан гэдэгтэй холбоотой байжээ. Тэд эдгээр киногоор Дэлхийн хоёрдугаар дайны үйл явдлыг буруугаар тайлбарласанд сэтгэл нь гонсгор байжээ. “Германчуудыг мангуу дээрэмчдийн бүлэглэл болгон харуулсанд бид эгдүүцэж байна. Тэд бол тухайн үед дэлхийд маш хүчтэй арми байсан тул түүнийг ялахад хэцүү байсан. Мангуу дээрэмчдийн бүлэглэлийг хүүхдүүд ч ялж чадна шүү дээ” хэмээн бичиж байжээ.
Энэ шийдвэр нь Орос, Украины олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслүүдээр сөрөг тайлбар хийх шалтаг болж, интернетийн орос хэлээр ярьдаг хэсэг бүлгүүдийн дотор өргөн хэлэлцүүлгийн сэдэв болон хувирсан байна. Вильдштейн нь мөн Зүүн Европын зарим оронд тогтмол явагддаг оросын эсрэг, коммунизмын эсрэг чиглэсэн хэлэлцүүлэгт идэвхийлэн оролцдог байсныг тэмдэглэвэл зохино. Вильдштейнийг 2007 онд ажлаас нь халсны дараа уг киног телевизийн дэлгэцээр дахин харуулах болж, тухайлбал, 2008 оны гуравдугаар сард Польшийн PTV 2 сувгаар үзүүлсэн байна.
1968 онд Польшийн “Нохойтой дөрвөн танкчин” олон ангит кино телевизийн дэлгэцнээ гарсны дараа зөвлөлтийн хөвгүүд бараг цөмөөрөө танкчин болохсон гэж мөрөөдөж, хашааны ноход тэр даруйдаа л уг киноны гол баатрын нэрээр Шарик нэртэй болсон гэдэг.
Энэ олон ангит кино дэлгэцнээ гарах болсноор германы овчарк Шарик Польшид хамгийн алдартай нохой болж, тэр байтугай цагдаагийн кино судлаачид түүний дурсгалын хөшөөг Варшавын ойролцоо Сулковиц гэдэг газар босгон мөнхжүүлж, номын сангийн байранд Шарикад зориулагдсан үзэсгэлэн нээсэн бөгөөд үүний гол үзмэр нь 14 настайдаа хөгширч үхсэн алдарт тэр нохойн чихмэл байдаг ажээ. Харин хоёр дахь Шарикийн чихмэл нь агуулахад хадгалаастай байдаг гэнэ. Түүнчлэн гуравдахь Шарикаас нь, харамсалтай нь, зөвхөн араг яс нь л үлдсэн ба үүнийг нь өдгөө цэргийн шинэ сонсогчид судалж, нохойн анатомын цагаан толгойг мэдэж авдаг байна.
Телевизийн энэ алдартай кинонд гурван Шарик тоглосон аж. Тэдгээрийн хоёр нь зураг авалтад оролцож, харин гурав дахь нь орлон тоглогчийн хувиар “сэлгээний суудалд суух” болжээ. Кинонд тоглуулахаар энэ гурван нохойг гурвууланг нь кино судлалын сургуулийн хамгийн туршлагатай нэгэн сургагч багш болох дэд хурандаа Франчишек Шиделко дасгалжуулан сургажээ.
Кинонд гурван нохой ажлаа хуваан гүйцэтгэж, алдарт Т-34 танкны багийнхны тухай киноны бүх үзэгдэлд оролцдог байжээ. Тухайлбал, томруулсан зураг дүрсүүдэд Шарик-1 нь, Шарик-2 нь ноцолдож уралцахдаа гаргуун байсан тул хөөж элдэх, ноцолдох, уралцах зэрэг үзэгдлүүдэд зургаа авахуулдаг байжээ. Харин орлон тоглогчийн хэрэг байгаагүй учир Шарик-3 нь зураг авалтад оролцож чадаагүй гэнэ.
Бүх ажил нь Шарик, түүний орлон тоглогч Атак хоёрын алийг нь сонгох вэ гэдгээс эхэлж, Варшавын цагдаагийн хэлтсийн байранд сонгол-тоо хийжээ. Тэр үед хоёр нохой энд дөнгөж л ирээд байсан тул аль аль нь үүргээ олигтой гүй-цэтгэж чадаагүй ажээ. Гэхдээ дараа нь орлон тоглогч Шарик цагдаагийн үүргээ санаачилга муу-тай биелүүлсэн тул “өрсөлдөгч” нь “жинхэлжээ”.
Хэрвээ уг кино амжилт олоогүй бол түүний карьер хэрхэн төгсөх байсныг хэн ч эс мэднэ. Тэгтэл сайхь Шарик зураг авалтын талбайд өөрийнхөө “уран бүтээлчийн шинжийг” гэнэт нээн харуулаад өөрийнхөө итгэж болох цэрэг хаана байгааг, дайсан хаана байгааг алдалгүй тодорхойлж чадсан байна.
Түүнчлэн Целер гэдэг нохойг зүй ёсоор цагдаагийн албаны гайхалтай сайн нохой хэмээн үзэж байж. Гэвч тэр нохой жүжигчин болж чадахгүй байжээ. Энэ тухайд нохой сургагч Фринцишек Шиделко тайлбарлахдаа: “Сонголт хийж байх үед тэр нохой дөрвөн танкчинг эгээтэй л барьчихаагүй. Түүнээс гадна “Рудый” гэдэг танк руу ч дайрах байсан. Харин Шарик бол даалгавраа бараг хүн шиг ойлгож, үүргээ давуулан биелүүлж чадсанаар хүмүүжүүлсэн сургуулийнхаа бахархал болон үлдэж чадсан юм... Шарик киноны кадрт үзүүлбэрээ ямар сайн гүйцэтгэдэг байсан гээч. Энэ нохой төрөлхийн авьяаслаг жүжигчин мөнөөс мөн. Зураг авалтын эцсээр энэ нохой дуран руу дахин ухасхийлээ. Догширсон нохой руу найруулагч оросоор: “Шарик, зайл, чи энэ үзэгдэлд тоглохгүй гэж хашгирлаа. Шарик ч зураг авалтын группынхныг бүгдийг тэр даруйд нь ойлгож хайрлан хүндэтгэж билээ” хэмээн тэрээр өгүүлсэн байдаг.
Нохой сургагч цааш нь ярихдаа: “Шарикийг уснаас айдаг байсан мэтээр зарим хэвлэлд худал бичдэг. Шарик Висла мөрнийг гатлах гэж хөвж яваа зургийг авах үед зүгээр л тийм үзэгдлийн хэсэг гардаг байсан. Сумны дэлбэрэлтийн улмаас мөрний ус ёстой л буцалж байх шиг санагддаг сан. Харин Шарик маань хүрэх бай руугаа хөвсөөр л явдагсан гэж дурссан байдаг.
Энэ киноны зураг авалтын үеэр аль хэдийнэ Шарикт алдрын цууриа ирсэн байжээ. Лодз буюу Үж хотын ойролцоо Берлиний хэд хэдэн гудамж, Бранденбургийн хаалганы дууриамал объектуудыг байгуулаад зураг авалтынхаа талбайгаар өсвөр насны хэсэг хүүхэд гүйлгээд нохойныхоо үснээс ганц ч гэхнээ хялгас зулгаалгаж сахиус болгуулахыг оролдлоо.
Үүнээс хойшхон Шарикийн хөлийн сарвууны нь мөртэй гэрэл зургуудыг өндрөөр үнээр худалдах болжээ. Түүний асар том мөртэй тусгай дэрийг ч бүтээх болж. Тэр дэр дээр нь дараа нь Шарикийн хөлийн сарвууны мөрийг сургагч нь дарж өгдөг болсон байна. Гэвч өдөрт 50-иас илүүг амжуулж чаддаггүй байжээ. Тийм гэрэл зургуудыг хүүхдүүд өндөр үнээр худалдаж, “дотор нь “Дональд” гэдэг бохь хавчуулаад туузаар чимэглэж боогоод янз бүрийн цуглуулгаар солих болсноор тухайн үедээ олдошгүй ховор зүйл болжээ. Түүнчлэн уг кино дэлгэцнээ гарах болсноос хойш үзэгчидтэй хийх жүжигчдийн нь уулзалт 40 мянга хүртэл хүний багтаамжтай цэнгэлдэх хүрээлэнгүүдэд явагддах болсон байна.
Тухайлбал, 1975 онд киноны жүжигчид, Шарикийг аваад гудамжаар явахад чехийн нийслэлийн хэдэн мянган хүн цугларсан байжээ. Энэ нь Прагад “Битлз” хамтлаг юмуу, Францишек Шиделвко өөрөө ирсэнтэй л адил санагдаж байсан хэмээн хүмүүс дурссан байдаг ажээ.
Үүнээс хойш Шарик цагдаагийн албандаа буцаж очсонгүй аж. Гэвч өөрийгөө амьсгал хураатлаа асарч тэтгэх, үнэн голоосоо хайрлах сайн эздийг олж чаджээ. Шарикийн нүд юм харж чадахаа больж, сонсголгүй болж, хойт хоёр хөлд нь саа өвчин тусаан байна. Эзэд нь сүүлийн нэг жилд нь тэвэрч аваад эрүүл агаарт гаргадаг байжээ. Ингээд тэр нохой 1979 оны сүүлчээр үхжээ.
Никита
Никита (Nikita) нь Америкийн телесериал юм. Эхний анги нь 2010 оны 9 сарын 10-нд дэлгэцнээ гарсан. Warner Bros. Television, Wonderland Sound and Vision-ийн бүтээл.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал Ангилал:2010-аад оны телевизийн цуврал кино Ангилал:Тулаантай телевизийн цуврал кино Ангилал:Хөлсний алуурчин кинонд Ангилал:The CW
Психоанализ
Психоанализ (Psychoanalyse) нь сэтгэцийн задлан шинжилгээ гэсэн үг юм. Хүний сэтгэл зүйн тухай онол болон сэтгэл зүйг эмнэх аргуудын цогц болно. З.Фройд анх шинжлэх ухааны түвшинд хүргэсэн. Психоанализ бараг 150 гаруй жилийн өмнө үүсэж, хөгжжээ. Энэ нь өнөөдрийн ярьдаг нейросайнс, когнитив сэтгэл судлал, сэтгэц хэмжилзүйн дэргэд хэтэрхий “инээдтэй” гэмээр. Онолын түвшинд ч хүлээн зөвшөөрөгдөж чадаагүй л байна. Энэ талаар нэгэн түүхийг өгүүлэхэд америкийн сэтгэл судлаач Розенцвейг (1941) сэтгэц хөөрлийн дарагдлыг (репресс) лабораторид судалсан судалгааныхаа талаар Фройдод бичихэд хариуд нь психоаналитик бол маш олон тооны клиник ажиглалт дээр тулгуурласан учир туршилтаар шалгах ямар ч шаардлагагүй гэсэн байдаг.
Ангилал:Гүнзгий сэтгэл судлал ба сэтгэл судлалын анализ Ангилал:Сэтгэл мэдрэлийн эмчилгээ Ангилал:Анагаахын мэргэжлийн салбар Ангилал:Утга зохиолын онол
Галилео Галилей
Галилео Галилей (Galileo Galilei, 1564 оны 2 сарын 15 - 1642 оны 1 сарын 8) нь Италийн физикч, математикч, философич, анатомич байлаа. 18 насандаа Пизаний их сургуульд эмчийн мэргэжлээр суралцаж байсан. Галилей математик физикийг маш их сонирхдог байв. 1589 оноос Пизанскийн их сургуульд тооны багшаар ажилладаг болсон. Сүүлд нь Падуанскийн их сургуульд геометр, механик, астроном зааж эхэлсэн бөгөөд тэр үеэс эхлэн эрдэм шинжилгээний нээлтүүдээ хийж эхэлсэн байна. 1609 онд тэр өөрийн анхны телескопоо хийсэн. 1642 оны 1-р сарын 8-нд нас барсан.
Цахим холбоос
Ангилал:16-р зууны одон оронч Ангилал:17-р зууны одон оронч Ангилал:16-р зууны математикч Ангилал:17-р зууны математикч Ангилал:16-р зууны физикч Ангилал:17-р зууны физикч Ангилал:Баллистикч Ангилал:Инженер, шинийг нээгч, зохион бүтээгч Ангилал:Италийн физикч Ангилал:Италийн зохион бүтээгч Ангилал:Италийн одон оронч Ангилал:Италийн түүхэн хүн Ангилал:Нар судлаач Ангилал:Соён гэгээрүүлэгч Ангилал:Өргөн мэдлэгтэн Ангилал:Шинэ эриний өмнөх гүн ухаантан Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн Ангилал:Делла Круска Академийн гишүүн Ангилал:1564 онд төрсөн Ангилал:1642 онд өнгөрсөн
Ронни О’Салливан
Рональд Антонио О'Салливан (Ронни О'Салливан гэдгээрээ танигдсан) (Ronnie O'Sullivan, 1975 оны аравдугаар сарын 5-нд төрсөн) — Английн мэргэжлийн снукер биллиардчин юм. Тэрээр ДАШТ-ээс таван түрүү (2001, 2004, 2008, 2012, 2013) авсан зууны шилдэг хэмээх тодотголтой тамирчин билээ. Тэр мэргэжлийн замналаа багаасаа эхэлж, аравтайдаа анхны центури-брейкээ, арвантавтайдаа брейкийн хувийн болон дэлхийн дээд амжилтыг тогтоосон байдаг ажээ. Их мастеруудын 1995 оны тэмцээнд хамгийн залуу аваргаар тодорч, тав түрүүлсэн. Замналынхаа турш 7.5 сая фунтээр шагнуулжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Дэлхийн снукерчдийн чансааг тэргүүлэгч Ангилал:Снукерийн дэлхийн аварга Ангилал:Снукерийн алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Английн снукер биллиардчин Ангилал:Английн пүүл биллиардчин Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол снукерт Ангилал:Сэргээш Их Британид Ангилал:Их Британийн эзэнт гүрэн одонгийн офицер Ангилал:Англичууд Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1975 онд төрсөн
Минамото Сүмика
Гадны холбоос
Ангилал:Японы усанд сэлэгч Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан
Срем тойрог
Срем тойрог (Сремски управни округ) — Серби улсын Воеводина мужийн 312 мянган хүнтэй тойрог.
Ангилал:Воеводинын тойрог
Дейли Блинд
Дейли Блинд (Daley Blind, 1990 оны гуравдугаар сарын 9-нд Амстердам хотод төрсөн) — Нидерландын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Манчестер Юнайтед» болон Нидерландын шигшээд тоглодог. Шилдэг хамгаалагч Данни Блиндийн хүү.
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лиг хэсгийн тоглолт
Хэсгүүдийг бүрдүүлэгч 32 багийн тухайд 22 баг нь шууд эрхийн дагуу, 10 баг (өнгөрөгч улирлын дотоодын лигтээ аваргалсан тав, мөн аваргалаагүй тав) нь сонгон шалгаруулалтын журмын дагуу тус тус оролцсон.
Дейли Блинд
Замнал
Аяксийн залуучуудын бүрэлдэхүүнд гялалзсан Дейли нөхдийнхөө хамт 2008 онд I бүрэлдэхүүнд багтжээ. Анхны лигийн анхны гараа-гоолоо арванхоёрдугаар сарын 7-нд Волендамтай тоглоход сэлгээгээр хийсэн ажээ.
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лиг хэсгийн тоглолт
Багуудын талаар товчхон
TH Лигийн түрүү c Лигийн аварга багуудын дундахь сонгон шалгаруулалтаар шүүгдсэн. n Лигийн аварга биш багуудын дундахь сонгон шалгаруулалтаар шүүгдсэн.
Хэсгүүд
Цагийн бүсийн хувьд аравдугаар сарын сүүл хүртэл Европын зуны цагийн (UTC+2), түүнээс хойшхи (UTC+1) баримтлана.
Дейли Блинд
Замнал
Удаа дараа Аяксттай гэрээгээ сунгасан Дейли 2012-2013 оны улиралд гарааны тоглогчийн хувиар 2014 оны 'лигийн шилдэг төвийн хамгаалагчаар' алдаршив.
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лиг хэсгийн тоглолт
A хэсэг
<div id="Вердер Бремен - Тоттенхэм Хотспур"/>
Дейли Блинд
Замнал
2014 оны наймдугаар сарын 30-нд «Манчестер Юнайтед» Блиндийг элсүүлэхээр зорьсон ба есдүгээр сарын 1-нд 13.8 сая фунтээр баталгаажсан юм.
Шигшээ
Залуучуудын ЕАШТ-д оролцсон хамгаалагч Блиндийг Италитай 2013 оны хоёрдугаар сарын 6-нд нөхөрсөг тоглоход (1:1) гараалуулан 90 минут тоглуулав.
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лиг хэсгийн тоглолт
A хэсэг
<div id="Интернационале - Вердер Бремен"/>
Дейли Блинд
Шигшээ
2014 оны ДАШТ-д Испанитай тоглоход (5:1) Ван Перси болон Арьен Роббений гоолын дамжуулалтыг хийсэн Дейли хүрлийн төлөө Бразилыг ялахад (3:0) гоолдов.
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лиг хэсгийн тоглолт
A хэсэг
<div id="Интернационале - Тоттенхэм Хотспур"/>
Дейли Блинд
Гадны холбоос
Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Гронинген багийн тоглогч Ангилал:Аякс багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лиг хэсгийн тоглолт
A хэсэг
<div id="Твенте - Вердер Бремен"/>
<div id="Тоттенхэм Хотспур - Интернационале"/>
<div id="Вердер Бремен - Твенте"/>
<div id="Интернационале - Твенте"/>
<div id="Тоттенхэм Хотспур - Вердер Бремен"/>
<div id="Твенте - Тоттенхэм Хотспур"/>
<div id="Вердер Бремен - Интернационале"/>
B хэсэг
<div id="Лион - Шальке 04"/>
<div id="Бенфика - Хапоэль Тель-Авив"/>
<div id="Хапоэль Тель-Авив - Лион"/>
<div id="Шальке 04 - Бенфика"/>
<div id="Шальке 04 - Хапоэль Тель-Авив"/>
<div id="Хапоэль Тель-Авив - Шальке 04"/>
<div id="Бенфика - Лион"/>
<div id="Шальке 04 - Лион"/>
<div id="Хапоэль Тель-Авив - Бенфика"/>
<div id="Лион - Хапоэль Тель-Авив"/>
<div id="Бенфика - Шальке 04"/>
C хэсэг
<div id="Манчестер Юнайтед - Рейнжерс"/>
<div id="Бурсаспор - Валенсиа"/>
<div id="Валенсиа - Манчестер Юнайтед"/>
<div id="Рейнжерс - Бурсаспор"/>
<div id="Рейнжерс - Валенсиа"/>
<div id="Манчестер Юнайтед - Бурсаспор"/>
<div id="Валенсиа - Рейнжерс"/>
<div id="Бурсаспор - Манчестер Юнайтед"/>
<div id="Рейнжерс - Манчестер Юнайтед"/>
<div id="Валенсиа - Бурсаспор"/>
<div id="Манчестер Юнайтед - Валенсиа"/>
<div id="Бурсаспор - Рейнжерс"/>
D хэсэг
<div id="Барселона - Панатинаикос"/>
<div id="Копенхаген - Рубин Казань"/>
<div id="Рубин Казань - Барселона"/>
<div id="Панатинаикос - Копенхаген"/>
<div id="Панатинаикос - Рубин Казань"/>
<div id="Барселона - Копенхаген"/>
<div id="Рубин Казань - Панатинаикос"/>
<div id="Копенхаген - Барселона"/>
<div id="Рубин Казань - Копенхаген"/> <div id="Панатинаикос - Барселона"/>
<div id="Барселона - Рубин Казань"/>
<div id="Копенхаген - Панатинаикос"/>
E хэсэг
<div id="Бавари Мюнхен - Рома"/>
<div id="Клуж - Базель"/>
<div id="Базель - Бавари Мюнхен"/>
<div id="Рома - Клуж"/>
<div id="Рома - Базель"/>
<div id="Бавари Мюнхен - Клуж"/>
<div id="Клуж - Бавари Мюнхен"/>
<div id="Рома - Бавари Мюнхен"/>
<div id="Базель - Клуж"/>
<div id="Бавари Мюнхен - Базель"/>
<div id="Клуж - Рома"/>
F хэсэг
<div id="Марсель - Спартак Москва"/> <div id="Жилина - Челси"/>
<div id="Челси - Марсель"/>
<div id="Спартак Москва - Жилина"/>
<div id="Спартак Москва - Челси"/>
<div id="Марсель - Жилина"/>
<div id="Челси - Спартак Москва"/>
<div id="Жилина - Марсель"/>
<div id="Спартак Москва - Марсель"/>
<div id="Челси - Жилина"/>
<div id="Жилина - Спартак Москва"/>
G хэсэг
<div id="Реал Мадрид - Ajax"/>
<div id="Милан - Осер"/>
<div id="Аякс - Милан"/>
<div id="Аякс - Осер"/>
<div id="Реал Мадрид - Милан"/>
<div id="Осер - Аякс"/>
<div id="Милан - Реал Мадрид"/>
<div id="Аякс - Реал Мадрид"/>
<div id="Реал Мадрид - Осер"/>
<div id="Милан - Аякс"/>
H хэсэг
<div id="Арсенал - Брага"/>
<div id="Шахтёр Донецк - Партизан"/>
<div id="Партизан - Арсенал"/>
<div id="Брага - Шахтёр Донецк"/>
<div id="Брага - Партизан"/>
<div id="Арсенал - Шахтёр Донецк"/>
<div id="Партизан - Брага"/>
<div id="Шахтёр Донецк - Арсенал"/>
<div id="Брага - Арсенал"/>
<div id="Партизан - Шахтёр Донецк"/>
<div id="Арсенал - Партизан"/>
<div id="Шахтёр Донецк - Брага"/>
Дашдондогийн Цамбахорлоо
Боржигон Дашдондогийн Цамбахорлоо (1940-1997) нь хүндийн өргөлтийн спортын олон улсын хэмжээний мастер цолтой тамирчин байв.
Намтар
Д.Цамбахорлоо 1940 онд Архангай аймгийн Булган сумын Мухарын ам хэмээх газар малчин ард Сэрээтэрийн Дашдондогийн отгон хүү болон мэндэлжээ. 1959 онд Цэцэрлэг хотын 10 жилийн сургуулийг төгсөөд УБДС-ийн орос хэл, биеийн тамирын факультетийг 1968 онд төгсөж, 1968 оноос МУИС-д лаборант багш, 1970 оноос Архангай аймгийн Эрдэнэмандал сумын 10 жилийн сургуульд багш, 1974 онд Дархан хотод шилжин ирж БТМС болон АУДуС-д багш, 1976 оноос хойш Дарханы спортын хороонд хүндийн өргөлтийн дасгалжуулагч, ЕБ-ийн 17-р сургуульд биеийн тамирын багшаар тус тус ажиллаж байв. 1978-1981 онд Спортын улсын хорооны томилолтоор Архангай аймгийн Спорт хорооны даргаар ажиллах хугацаанд тус аймаг анх удаагаа МБАТ-ий V спартакиадад 3-р байр эзэлж хүрэл медаль 15000 төгрөгөөр шагнуулж байв.
Амжилт
УБДС-д оюутан байхдаа тус сургуулийн биеийн тамирын багш У.Бямбаагийн удирдлага дор хүндийн өргөлтийн секцэнд орж улмаар 1960 онд улсын шигшээ багийн тамирчин болсон. 21 насандаа МБАТ-ий анхдугаар спартакиадад оролцож анхны хүрэл медалиа хүртэж, 1964 онд спортын мастер, 1993 онд ОУХМ цол хүртсэн Архангай аймгийн хүндийн өргөлтийн анхдагч спортын мастер байв. Тэрээр хүндийн өргөлтийн спортын Монгол улсын рекордыг 42 удаа шинэчлэн тогтоосон байна. 1962 онд Алма-Ата, 1966 онд Душанбе, 1969 онд Варшав, 1995 онд Улаан Үдэд болсон ОУ-ын тэмцээнд амжилттай оролцож шагналт байруудад орж байжээ.
Гэр бүл
Тэрээр 8 хүүхэдтэй. Түүний нэг хүү Ц.Энхтүвшин спортын мастер, ач хүү Ц.Баатархүү нь cпортын 1-р зэрэгтэй, 3 үеийн тамирчин гэр бүл юм. 2001 онд Хүндийн өргөлтийн холбоо, ахмад тамирчдын санаачилгаар Дархан хотод Д.Цамбахорлоогийн нэрэмжит насанд хүрэгчдийн улсын аварга шалгаруулах тэмцээнийг зохион явуулахад ач хүү Э.Баатархүү 75 кг-ийн жинд алтан медаль хүртсэн амжилтаар тамирчны гараагаа эхэлж, 2008 оны залуучуудын улсын аварга шалгаруулах тэмцээний 77 кг жинд алтан медаль, 2009 насанд хүрэгчдийн улсын аваргын 77 кг-д мөнгөн медаль тус тус хүртсэн өсөх ирээдүйтэй залуу тамирчин юм.
Биеийн тамирын хөгжилд оруулсан хувь нэмэр
"Тэмцээний өмнөх бэлтгэл сургуулилтын үед асгарсан хөлс тамирчин хүний амжилтын үндэс мөн" гэж шавь нартаа байнга захиж сургадаг, орос хэл дээр ном товхимол уншиж, судлан /Тяжёлая атлетика номыг орчуулж байсан/, ”Тамирчны сэтгэл зүй”, “Сурагчдад биеийн тамир заах арга зүй”, “Хөдөлгөөн эрүүл мэндийн үндэс”, “Бие бялдрын өв тэгш хүмүүжил олгох нь”, “Цанын баазын зохион байгуулалт”, “Тамирчдын хооллолт, дэглэм”, “Спортын байгууллагын удирдлага зохион байгуулалт” зэрэг сэдвээр өгүүлэл бичиж байв.
Мөн Д.Цамбахорлоо өөрийн санаачилгаар 1980 онд Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотод Булган уулын баруун талд иж бүрэн цанын бааз барьж байгуулсан нь тухайн үед Цэцэрлэгчүүдийн чөлөөт цагаа зөв боловсон өнгөрөөх нөхцөлийг бүрдүүлж өгсөн юм. Хүндийн өргөлтийн улсын уралдаан тэмцээнд багаараа тогтмол эхний 3 байр эзэлдэг байсан нь түүний хөдөлмөрч, ажил мэргэжилдээ туйлын дур сонирхолтой сэтгэлээсээ ханддаг байсныг гэрчилнэ.
1965-1970 оны үед зөвлөх багшаар ажиллаж байсан ЗХУ-ын спортын мастер, олимпын аварга Воробьев багш нь Д.Цамбахорлоог: <<Бэлтгэлээ хийж байхдаа Цамбын зүрх “как мотор” гэж хэлдэг байлаа>> хэмээн тэрээр дурсан ярьдаг байлаа. Д.Цамбахорлоо биеийн тамир спортод бие сэтгэлээ харамгүй зориулсан, шавь нартаа хатуу шаардлага тавьдаг ч өрөвч зөөлөн, тухайн үед “хулигаан” хэмээгдэж байсан хэцүү хүүхдүүдийг өөрөөсөө холдуулахыг бодолгүй спорттой холбож зөв замд нь оруулж байсан түүхтэй. Түүнчлэн өсвөр үеийнхний бие бялдрын хүмүүжлийн асуудлыг чухалчлан үзэж асуудал дэвшүүлэн, судалгаа хийж түүнийг амьдралд хэрэгжүүлж, Монгол улсын биеийн тамир, спортын хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хүн юм. Тэрээр зодог тайлахдаа "Хөдөлдөггүй бие тогтмол устай адил" хэмээн залуучуудад хандаж хэлсэн байдаг.
Эшлэл
Ангилал:Монголын хүндийн өргөгч Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн багш Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Булганы (Архангай) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1940 онд төрсөн Ангилал:1997 онд өнгөрсөн
Стивен Рид
Стивен Жон Рид (Steven John Reid, 1981 оны гуравдугаар сарын 10-нд Английн Лондон хотод төрсөн) — Ирландын хөлбөмбөгчин бөгөөд Бернлид тоглодог.
Замнал
Лондон хотын Кингстон апон Темс бород төрж өссөн Рид Миллуолл багийн бүрэлдэхүүнд 17 настайдаа буюу 1997 онд элсэж 1997–98 оны улиралд гараанд гарч байв. Хоёрдугаар дивизээс 2000–01 оны улиралд баг түүхэн амжилт үзүүлэн нэгдүгээр дивизэд дэвших үед Рид өөрийн чадварлаг ид үзүүлж байв. Тэрээр 34 орчим метрээс Норвич Сити багийн хаалганд гоол оруулж байв. Рид энэ үед Ирландын шигшээ багт дуудагданы сацуу 2003 оны долоон сард Блэкберн Роверс багт 1.85 сая фунт стерлингийн гэрээгээр иржээ.
Блэкбернд тэрээр гайхалтай хүчтэй цохидог цохилтоо мөн л удаа дараа хийж байсан ба онцолбол 2005-06 оны Премьер лигийн Уиган Атлетик багийн эсрэг тоглолтонд булангаас ирсэн бөмбөгийг 29 метрийн зайнаас агаар дээр нь цохин гоёмсог гоол оруулан арван хоёр сарын Онцлох гоолын эзнээр тодорч байна. 2006 оны тавдугаар сарын 2-нд Рид 2006–07 оны УЕФА-гийн цомын тэмцээнд Челси багийг 1–0 харьцаагаар ялахад хожлын гоолыг оруулсан юм.
2006-07 оны улиралд Рид шөрмөсний гэмтэл авч 2008–09 оны улирлыг хүртэл гараанд гараагүй байж байгаад 2008–09 оны улиралд өвдөгний бэртэл авч байв.
Куинз Парк Рейнжерс багт Рид 2009 оны арваннэгдүгээр сарын 19-нд зээллэгээр ирж 2010 оны гуравдугаар сарын 5-нд Вест Бромвич Альбион багтай гэрээ байгуулсан ч зээллэгээр тоглох хугацаа нь дуусаагүй тул Куинзэд нэг сар тогложээ. Альбионд анхны гоолоо Ковентри Сити багийн эсрэг тоглолтонд 2010 оны гуравдугаар сарын 24-нд оруулжээ.
Рид Вест Бромвич Альбионоос 2014 онд татгалзан Бернлитэй нэг жилээр гэрээлэв.
Шигшээ
Ирландын шигшээ багт тэрээр ээж нь Ирланд гаралтай хүн байсан тул тоглохоор болж байсан ба 2002 оны ДАШТ-д оролцож байсан ба ахлагчын туузыг Нидерландын шигшээ багийн эсрэг 2006 оны наймдугаар сарын 16-ны нөхөрсөг тоглолтонд зүүж байв.
Холбоос
Ангилал:1981 онд төрсөн Ангилал:Ирландын хөлбөмбөгчин Ангилал:Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Миллуолл багийн тоглогч Ангилал:Блэкберн Роверс багийн тоглогч Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч Ангилал:Вест Бромвич Альбион багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2002 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Ирландчууд Ангилал:1981 онд төрсөн
2015 оны Хөвсгөл аймгийн наадам
2015 оны Хөвсгөл аймгийн баяр наадамд хүчит 256 бөх барилдан, Хөвсгөл аймгийн Их-уул сумын харьяат аймгийн харцага Б.Даваа-Очир түрүүлэн аймгийн арслан цол хүртсэн байна.