cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2-3-4 tree
-А 2 зангилаа нь нэг өгөгдөлийн элемент бас дотоод нүүдлийн 2 хүүхэдтэй. -3 дахь зангилаа нь өгөгдөлийн 2 элементтэй ба 3 хүүхэдтэй. -4 дахь зангилаа нь 3 хүүхэдтэй бөгөөд дотоод нүүдлийн 4 хүүхэдтэй.
2-3-4 моднууд нь 4 зангилаатайг B-Tree гэнэ. B-Tree нь ерөнхийдөө хайх оруулах бас устгаж чадна. 2-3-4 модны өмчүүд нь гадны зангилаатай ба зангилаа бүр нь гүнзгий. 2-3-₮ моднуудын улаан хар моднуудын утга нь тэнцүү. Утга нь өгөгдөлийн бүтэцтэй тэнцүү. Зарим үгүүд нь ижил захиргаанд 2-3-4 тын модуудад оршиж байвал тэнд ядаж энд ядаж нэг элемент байна. Мөн 2-3-4 тын модууд оруулах мөн устгах үйлдэлтэй. Бөгөөд энэ зангилаанууд нь өсдөг. Танилцуулга Улаан хар моднууд нь ихэвчлэн 2-3-4 модыг үүсгэн байгуулдаг. Яагаад гэвэл энэ чадвар нь энгийн. Ер нь 2-3-4 модууд нь үйлдэлийн системийн дах мод программын хэлний хамгийн хэцүү хэрэгсэл яагаад гэвэл онцгой саван дахь их хэмжээний тоо оруулдаг. Шинж чанар Бүх зангилаа (навч эсвэл дотоод) бол 2 зангилаатай, 3 зангилаа, 4 зангилаа нэг хөндийд 2-3 өгөгдөлийн элемент тус бүрт нь байна. -Бүх навчнууд ижил гүнтэй(сүүлийн шат) -Бүх өгөгдөлүүд гол нь дэс дараалалтай.
Фрунзенская (Санкт-Петербургийн метро)
thumb|220px| Фрунзенская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1961 оны 4 сарын 29-нд нээгдсэн.
Байсахал хөндлөн хан
Байсахал хөндлөн хан (1510-1572) бол хиад боржигин овгийн Барсболд сайн алаг жононгийн дөтгөөр хөвгүүн. Цагаан морин (1510 он) жилтэй. Цол нь Хөндлөн хан (Хүндлэн хан). Юншээбүүгийн долоон отог Харчин аймагт эзэн суусан. Гүдэн хаан цахар түмнээ авч зүүнш нүүх үеэр Байсахал хөндлөн хан тэдний орхиж явсан бэлчээрийг эрхшээлдээ оруулсан нь, Жанжякөүгийн зүүн хойд талын Өрөөсөн чулуут хаалга, Кайпингийн ойролцоо газраар нутаглах болсон. Гүнбилэг мэргэн жонон, Алтан хан нарын удирдсан олон удаагийн байлдаанд Мин улсын эсрэг тулалдаж байв. 1551 онд Алтан ханыг дагаж Мин улстай найрамдаж, Шинхайкөүд зах нээж худалдаа хийх болов. 1571 онд Алтан хан Мин улсад дагаар ороход Байсахалд ван цол олгохыг хүсэхэд Мин улсын засгийн газар татгалзаж, "дудутунжы болгож ... улаан арслант дээл нэг, хээтэй торго 4 дээлийн өнгө доторт хүрэхээр шагнаж ... алтадсан мөнгөн тамга олгов." 1572 онд нас баржээ. Түүнийг ахмад хөвгүүн Байсанхур үйзэн тайжийн ахмад хөвгүүн Байхундай хөндлөн хан залгамжлав.
Фрунзенская (Санкт-Петербургийн метро)
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1960-аад онд барьсан
Байсахал хөндлөн хан
Байсахал хөндлөн хан нь Байсанхур үйзэн тайж, Зайсанхур чинбаатар, Лайсанхур тайж, Мангус тайж, Мангудай тайж гэсэн 5 хөвгүүнтэй. Байсахал хөндлөн ханы үр хойчисын захирсан Харчин түмнийг шарнууд харчин гэх бөгөөд тэд нарыг 1629 онд Лигдэн хааны их цэрэг бут цохин эзлэн авчээ. Хожим нь манжид дагаар орсонд цахар найман хошуунд нийлүүлжээ.
Эшлэл
Ангилал:1510 онд төрсөн Ангилал:1572 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Монголын хаан
2-3-4 tree
Хавсарга 2-3-4 моднууд үндэснээсээ эхэлдэг 1.Хэрэв одоогийн зангилаа нь 4 зангилаатай -Голын буюу 3 зангилаа нь устгагдаж бас хадгалагдана. -Салаалсан 3 зангилаа дотор хос 2 зангилаатай (голын холболт хялбар). -Хэрэв энэ зангилаа нь (аль нэг нь гэр бүлгүй бол) -3 зангилааны 2 шинэ 2 үндсэн зангилаатай болбол мод өндөр болно. Үндсэн дахь зангилаа дотор өснө. 2.Хүүхдүүдийн зайд оруулж өгсөн нь өгөгдөл болно. 3.Хэрэв хүүхдүүд навч бол хүүхдүүдийн зангилаан дотор өгөгдөлөөн оруулж дуусна. Жишээ - 2-3-4 тын модон дотор 25 гэсэн тоог оруул - 3 зангилаа( 24,29) нь хос 2 зангилаатай (22) ба (29) тоонд шинэ гэр бүл дэх(10,20,29) руу дээшээ өгсөж байгаагаар буцна. - үндэсний доош уруудаж байгаа баруун тал хамнийн их тоо байна энэ нь (20 –е зайнд 25 оршино)). - Зангилаа 29 д хүүхэд үлдэхгүйн хэсэг зангилаан дотор 25 гэсэн тоог оруулна.
Устгах Энэ оршиж байгаа элемент устгасан бол сэргээн дахин хэрэглэж болно. 2-3-4 мод арилгах 1.Олон элемент устгах Элементэд ямар ч навч байхгүй бол гарч иртэл нь хайна Аль нэгэнд нь элемент оршин байвал залгамжигч нь сунгагдана. Залгамжигч нь хэрэв том түлхүүртэй бол жижиг түлхүүрээ устгана. Аль эсвэл залгамжигч нь жижиг түлхүүртэй бол том түлхүүрээ устгана. Энэ зохицол нь 2 тын зангилаанд навч олдохгүй үед ашиглана. Үүүний дараа зангилаа мөн олдохгүй бол -2 тын элементийн навчны зангилаа багахан хэмжээний зохицол юм. -2ын зангилааны зохицол – хүлээгдэж буй үндэсний зангилаа – навч устгах 1.Хэрэв ах дүүс нь хатуу байвал (1 түлхүүртэй) гүйцэтгэл нь ах дүүсийн хамт 2.Захим ах дүүст хаалттай байдаг. 3.Parent key n 3 зангилаанд шилжинэ. 4.Хүүхэд болох ах дүүст зангилаа нэмэгдэнэ. 5.Хэрэв parent 2 зангилаатай бас ах дүүс нь 3 зангилаатай, элементийн зангилаа нь бага модны 4 зангилаа нь болно. (энэ дүрэмэнд үндэсний гэр бүлд 2 зангилаа, зангилаанаас хойш өөрчлөгдөхгүй. Яагаад бонино мод гэсэн гэвэл бүх үйлдэлийг нэгэтгэн оруулж ирж байгаа юм. ) 6.Хэрэв parent key 3 зангилаатай эсвэл 4 зангилаатай ах дүүс нь 3 зангилаатай бол бүх үйлдэл нь нэгдэн зохицоно -Ах дүүсийн хүүхдийг зангилаанд хувиргаж болно. -Энэ байгааг ер нь устгах нь асуудалтай яагаад гэвэл навчны зангилаа нь илүү даатгагдсан байдаг болхоор хэцүү.
Ангилал:Өгөгдлийн бүтэц
Наньпогийн хувирал
Наньпогийн хувирал (хятад хэл: 南坡之变, пиньинь: Nán pō zhī biàn) хэмээх нь 1323 оны 9 сард Гэгээн хаан Шадбалын амь насыг Тэгш, Эсэнтөмөр тэргүүтэй ихэс ноёд хороосон хуйвалдааныг түүхийн шастирт Наньпогийн хувирал (南坡之变, Nán pō zhī biàn) хэмээн тэмдэглэжээ. Их хаан Шадбалын аяны орд Шанду хотоос Дайду хот руу буцах замдаа, Шандаас 15 км-ын зайд байрлах Наньпо өртөөнд хоноглох үеэр юйши дайфу Тэгшийн тэргүүтэй 16 ноёд төрийн эргэлт гаргаж, баруун гарын чинсан Байжу нарын ноёдыг алж, Тэгш ноён өөрийн захирсан асуд цэргээр их хааны өргөө рүү довтлон гардан хороов. Улмаар хааны хасбуу тамгыг авч, Хархорумд төвлөн суусан жинь ван Есөнтөмөрийг монголын их хаанд өргөмжилсөн.
Тойм
Буянт хааны засаглалын үед (1311-1320) Юань Улсын төрийн дээд эрх мэдэлд Тажи хатан болон хатны талын сайд Тэмүдэр тэргүүтэй монгол, хятад ноёд заларч төрийн яам, хүрээлэн, хэлтэс товчоо, орон нутгийн байгууллагын гол албан тушаалд тэдний хүмүүс томилогдож, өөрсдийн дураар улсыг удирдаж байв. Буянт хааны 1320 онд тэнгэрт хальсний дараа хунтайж Шадбалыг хаан сэнтийд залсны дараагаас Тажи хатан, Тэмүдэр нарын үнэмлэхүй ноёрхол ганхаж эхэлсэн. 1321 онд Тажи хатан, Тэмүдэр нар Гэгээн хааны дүү Удусбухыг хаан болгох хуйвалдаан илэрч, тус хэрэгт холбогдох ван ноёдыг цаазалсан. Удалгүй 1322 оны 8-9 сарын хооронд Тажи хатан, Тэмүдэр нар ойрхон зайтай нас барснаар Юань улсад Гэгээн хааны талын монгол, хятад түшмэдийн засаглал тогтож, Тэмүдэрийн талын хууч ноёдыг албан тушаалаас нь халж, цөлөх, яллах нь эрчимжсэн. Иймээс албан тушаалдаа хэвээр байсан Тэмүдэрийн өргөмөл хөвүүн ихирэс овгийн Тэгш ноён, Эсэнтөмөр зэрэг ноёдын толгойлсон ихэс ноёд хуйвалдаж, залуу хааныг зайлуулан монгол нутагт байсан Есөнтөмөр ванг шинэ хаанаар өргөмжлөх төрийн эргэлт хийхийг нууцаар бэлтгэж байсан.
1323 оны 9 сард Гэгээн хааны аяны орд Шанду хотоос өмнө зүгт 15 км зайтай байрлах Наньпо өртөөнд хоноглох үеэр юйши дафу Тэгш нар их хааны амь сахих зүүн баруун жигүүрийн асуд хишигтэн цэргийг удирдан хааны өргөө рүү дайран орж их хааныг боомилон хөнөөгөөд, Байжу чинсан тэргүүтэй монгол хятад түшмэдийг алж, төрийн эрхийг гартаа төвлөрүүлсэн.
Ингээд хааны хасбуу тамгыг авч, Туул голын орчимд ан хийж явсан Есөнтөмөр ванд хааны хасбуу тамгыг өгч, 1323 оны 10 сард Хэрлэн гол дахь Чингис хааны Их Ордод хаанд өргөмжлөх их ёслол болж, төвлөн засах яамны баруун гарын чинсангаар Эсэнтөмөр, цэргийн явдлын хүрээлэнгийн хэрэг мэдэгчээр Тэгш нарыг томилжээ. 1323 оны 11 сард Есөнтөмөр хааны зарлигаар Гэгээн хааныг хорооход оролцсон ноёд, алтан ургийн зарим вангуудыг баривчлан цаазлаж, заримыг нь өмнөд хятадад цөлөөд эд хөрөнгийг нь хурааж улсын орлого болгожээ.
Хуйвалдааныг удирдагчид
Юань улсын сударт тэмдэглэснээр Наньпод болсон төрийн эргэлтийг дараах арван зургаан хүн удирдан зохион байгуулсан гэж тэмдэглэжээ.
Эшлэл
Ангилал:1323 он Ангилал:Төрийн эргэлт Ангилал:Хуйвалдаан Ангилал:Юань улс Ангилал:Монголын түүх Ангилал:Хятадын түүх
Фрунзенская (өртөө)
Фрунзенская (өртөө):
Бранденбургийн хаалга
Бранденбургийн хаалга нь XVIII зууны үед баригдсан, неоклассик хэв шинжийн уран барилга юм. Герман улсын нийслэл Берлин хотын Парисын талбайд оршдог. Бранденбургийн хаалга нь Герман улсын гол бэлгэдлийн нэг болсон түүхэн дурсгалд тооцогддог.
Прусс улсын Фридрих Вильхелм II хааны зарлигаар 1788-1791 оны хооронд, уран барилгач Карл Готтхард Лангхансын зураг төслөөр баригдсан. Дэлхийн II дайны үеэр үлэмж их гэмтэж сүйрсэн бөгөөд 2000-2002 онд Берлиний Хөшөө Дурсгал Хамгаалах Сангийн дэмжлэгээр сэргээн засварласан.
Бранденбургийн хаалга хүйтэн дайны үед Баруун, Зүүн Германыг тусгаарлаж байсан бөгөөд Берлиний хана нурах үед Германы эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг болж байсан.
Ангилал:Берлиний хөшөө дурсгал Ангилал:Берлин дэх хаалга Ангилал:Берлин-Митте Ангилал:Германы үндэсний бэлгэ тэмдэг Ангилал:Парисын талбай Ангилал:Пруссийн архитектур Ангилал:1790-ээд онд баригдсан Ангилал:18-р зууны Берлиний түүх
Вупи Голдберг
Замнал
Хуварга эцэг, еврей эхтэй, Манхэттений нийтийн байрны суугч Кэрин охин багаас жүжиглэлт, аяглалттай ахлах сургууль завсардан байж,  хийдэг байв.
Голдберг жүжиглэх урлагийн «Херберт Бергхоф» дамжааг жүжигчин Ута Хагений удирдлагаар төгсөж, 1982 онд амжилттай. Цаашлаад «ток-шоу» нэвтрүүлэг хөтлөх болж, улмаар найруулагч Майк Николс Бродвей театрт урьсанаар 1984-1985 онд 156 үзэгдэлд чадмаг тоглосон юм. Энэ хооронд «Нил ягаан өнгө»-ийн шалгаруулалт хийж явсан Стивен Спилбергийн хараанд өртсөн түүхтэй.
«Нил ягаан өнгө»-ийн (1985) гол дүрээр «Алтан бөмбөрцөг» хүртэн «Оскар»-т дэвшсэн бол «Сүнс»-ийн (1990) туслах дүрээр «», «Алтан бөмбөрцөг», «БАФТА» хүртэж байв.
Вупи Голдберг «Гэлэнмаагийн дүрд» хувилан I (1992), II ангиар (1993) «жинхэнэ тэсрэлтийг» хийсэн билээ.
Эшлэл
Ангилал:1955 онд төрсөн Ангилал:НҮБ-ын Хүүхдийн Сангийн тусгай элч Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Каннабисыг дэмжигч Ангилал:ЛГБТ-ын идэвхтэн Ангилал:Псевдоним Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Тони шагналтан Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:Нью-Йорк хотын хүн Ангилал:Америкчууд
Бүгд Найрамдах Социалист Чехословак Улс
Чехословак Бүгд Найрамдах Социалист Улс Ангилал:Зүүн блокийн улсууд
"Тоншуул" сэтгүүл
"Тоншуул" сэтгүүл - 1935 онд бий болсон Улс төр уран сайхны сэтгүүл. БНМАУ-ын үед 20 мянган хувь хэвлэгдэж байсан бол 1990-ээд оны эхээр 135 мянган хувь хэвлэгдэж дээд амжилт тогтоож байсан сэтгүүл юм.
Энэ сэтгүүлд яруу найрагч Жамцын Шагдар, Минжаахайн Гүрсэд, зураач Ц.Доржготов, Цэвэгийн Байды, Цэнд-Аюуш, Барамсай нар ажиллаж байжээ.
Австрийн төрийн далбаа
Цахим холбоос
Ангилал:Төрийн далбаа
Фрунзенская (Москвагийн метро)
thumb|220px| Фрунзенская өртөө нь Москвагийн метроны нэг өртөө юм. 1957 оны 5 сарын 1-нд нээгдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Метро Ангилал:Москвагийн метро
Цэргийн наадам
Цэргийн наадмын түүх
Даншиг наадмыг уламжлан орлохуйц томоохон наадмыг 1922, 1923, 1924 оны намар Уул тайлгын наадамбуюу Арван засгийн наадмаас цөөн хоногийн зөрүүтэйгээр зохион байгуулсан нь Цэргийн наадам юм. 1921 онд Ардын хувьсгал ялан мандаж VIII Богд Живзундамба Агваанлувсанчойжинямданзанванчүг (1869-1924 )-ийг дахин хаан ширээнд өргөмжилж, ардын засаг тогтож хэмжээт цаазат засгийг явуулсаныг тэмдэглэж билгийн тооллоор жил бүрийн зуны сүүл сарын зургааны өдөр тэмдэглэн Цэргийн наадам хийх тухай Засгийн газрын тогтоолд заасан байна.Цэргийн наадмын үеэр морьтой цэргүүдийн цэргийн үзүүлбэр бургас цавчих, сэлэм эргүүлэх зэрэг үзүүлбэрийг үзүүлэн наадамчин олныг баясгадаг байжээ.
Даншиг наадам хийхэд бөхийн тоог уламжилж тогтсон 1036 бөхөд хүрэхгүй тохиолдолд 516 бөх барилдуулан цолны босго давааг нэгээр буулган зургаа давахад бус тав давахад цол олгож байсан тохиолдол байсан бол Уул тайлгын наадам буюу Арван засгийн наадамд уламжилж тогтсон 136 бөхөөс цөөн бөх барилдсан тохиолдолд цолны босго давааг нэгээр буулган дөрөв давахад бус гурав давахад цол олгож байсан билээ.Харин Цэргийн наадам нь цолны босго давааг тав болгон таваас дээш давсан бөхчүүдэд л цол олгох журамыг батлан хэрэглэжээ.Энэхүү журам нь уламжлал болон эдүгээ хүртэл үйлчилж байгаа бөгөөд одоо Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд хуульчлагджээ.
Цэргийн наадамд түрүүлж, үзүүрлэсэн бөхчүүд
Ангилал:Үндэсний бөх
Бодидара отгон тайж
Бодидара отгон тайж (1514-?) нь Монголын Барсболд сайн алаг хааны 6-р хөвгүүн. Боржигин овогтон. Юншээбүү, Асуд аймгийг захирч байсан Убсанз чин тайжийн хоёр хөвгүүн Ачу тайж, Шар тайж хоёр хоорондоо дайтаж үгүй болсны хойно Бодидарад Асуд, Юншээбүүг захируулжээ. Түүний нутаг нь Сюаньфугийн Жанчхүүгээс хойд зүгт хорин өдрийн зайд байсан.
Владимир-Суздалийн Вант Улс
Владимир-Суздалийн Вант Улс (Владимиро-Суздальское княжество) мөн өөрөөр Владимирын Русь (Владимирская Русь) нь Киевийн Русийн залгамж вант улс байсан бөгөөд 12-р зууны хоёр дахь хагасаас 14-р зууныг хүртэл зүүн славын хүчирхэг улс байв. Вант улс цэцэглэн хөгжиж их вант улс болсны дараа хэд хэдэн жижиг вант улсад хуваагдав. Их Монгол Улсын эсрэг цэрэг хөдөлгөсний уршгаар эзлэгдсэн, Монголын дагуул улс болж хувирав. Ингээд улсын ванг зөвхөн Алтан Ордны хааны зарлигаар томилдог болсон ажээ.
Ростовын Вант Улс
988 оны орчим Ростовын Вант Улс байгуулагдав. Ростов бол Киевийн Русийн хамгийн эртний бөгөөд чухал цайзуудын нэг байсан аж. Анхны ван нь Цэцэн Ярослав байв. Нутаг дэвсгэрийн хувьд Ижил мөрөн, Ока гол, Хойд Двина голуудын хооронд сунан оршиж байв. Хамгийн чухал цайзуудын тоонд Суздаль, Белозерск, Ярославль ордог байв. Өмнийн хээр тал газраас нэлээд өргөн ойн зурвасаар тусгаарлагджээ. Энэ вант улс нь Киев ба Новгородоос алслагдсан байв. 1015 онд Борис ван алуулснаар тусгаар байдлаа алджээ.
1113 онд Юрий Долгорукий Ростовын шинэ ван болов.
Суздалийн Вант Улс
1125 онд Юрий Долгорукий нийслэлээ Суздаль руу нүүлгэв. 15 жилийн хойно тэрбээр Суздалиас өмнө зүгт 31 км-ийн зайд Владимир хотыг Клязьма голын эрэг дээр байгуулжээ.
Владимирын Вант Улс
1157 онд Долгорикийн хүү Андрей Боголюбский Владимир хотыг нийслэлээ болгов. Гэвч Ростов болон Суздалийн боярууд өөрсдийн эрх мэдлээ зүгээр өгөхийг хүсээгүй учир үүнээс шалтгаалсан богино хугацааны иргэний дайн гарсан байна.
Юрий Долгорукий вангийн үед вант улс эдийн засаг болон соёлын хөгжлийг эхлүүлжээ. Тэр өвлөгдөн ирсэн, хүн сийрэг суурьшсан, ой бүхий нутгийг олон хот бүхий нутаг болгон цэцэглүүлэв. Үүнийг бүтээн байгуулах ажилчдыг Русийн өмнө талаас ирсэн цагаачид бүрдүүлж байв. 12-р зууны дундаас Киевийг тойрсон русийн нутаг дэвсгэрт түрэгүүдийн дайралт нэмэгдсэнээс шалтгаалан улсын нутаг дэвсгэрийн зүүн хойд зүгийг чиглэсэн цагаачдын хөдөлгөөн улам нэмэгдэв. Урьд нь хүн сийрэг суурьшсан залесье (монг. ойн арын нутаг) гэгдэх газар хүртэл олон тооны хотууд бий болсны тоонд Переславль-Залесский, Кострома, Дмитров, Москва, Юрьев-Польский, Углич, Тверь байв. Эдгээр хотуудыг үндэслэн байгуулагчаар алс холын Киевийн улс төрд удаан хугацаанд нөлөөлөх авьяас билигтэй хэмээн хочлогдсон Юрий Долгорукийг хэмээн тооцдог аж.
Төрийн эрх богино хугацаанд шилжсэн байсны дараа Андрейн дүү том үүр хочит III Всеволод улсын эзэн суудалд залрав. Всеволод ахынхаа төрийн бодлогыг үргэлжлүүлсэн бөгөөд 1203 онд Киевийг дахин нэг удаа дайлжээ. Всеволодын хамгийн хүчирхэг өрсөлдөгчдөд өмнө зүгт орших Рязанийн Вант Улс болон дорно талд хиллэх Ижилийн Булгарчууд байв. Хэд хэдэн аян дайны дараа Рязанийг галдан шатааж, Ижилийн Булгарчуудаас алба гувчуур авах болжээ.
1212 онд Всеволод нас нөгчсөний дараа өв залгамжлалын мөргөлдөөн гарав. Всеволод нас барахынхаа өмнөхөн буюу 1211 онд түүний эзэмшлийн нутаг дэвсгэрийг хүүхдүүддээ хуваан өгөхийг гэрээслэсэн аж. Энэ дагуу бол том хүү Константинд нийслэл Владимир хот, удаах хүү Юрийд Ростов, гурав дахь хүү Ярославт Переславль оногдов.
Монголчуудын ноёрхол
Владимир болон бусад эртний оросын хотуудын аль нь ч монголчуудын ноёрхлын дараа хэсэгтээ л сэргэж чадаагүй. Энэ вант улс маш богино хугацаанд олон жижиг вант улсад хуваагдан салсан ба үүнийг тоочвол Москва, Тверь, Переславль, Ростов, Ярославль, Углич, Белоозеро, Кострома, Доод Новгород, Стародуб, Юрьев-Польский. Тэд Владимирын их ванг ноёрхогчоороо хүлээн зөвшөөрөх боловч түүнийг нь монголын их хаан биечлэн сонгодог байлаа. Бүр Переславлийн алдарт их ван Невийн Александр хүртэл их вангаар сонгогдохын тулд монголын нийслэл хаа холын Хархорумыг зорин очиж байв. 13-р зууны төгсгөлөөр эдгээр вант улсуудаас Москва, Тверь, Доод Новгород гэсэн гурван вант улс Владимир-Суздалийн залгамж их вант улс болохын төлөө ялгаран гарч иржээ. Тус хотуудын вангууд их ван цолны төлөө Владимир луу нүүн ирэхэд ч бэлэн байцгаасан аж. 1321 онд Москвагийн ван Иван Калита Владимирын үнэн алдартны сүмийн санваартнуудыг Владимираас Москва руу шилжин суурьшихыг зөвшөөрүүлж чадав. Энэ алхамын үр дүнд Москвагийн Их Вант Улс улс төрийн ба сэтгэл зүйн хувьд Русийн шинэ эрх мэдлийн төв болж чаджээ.
Эшлэл
Ангилал:Оросын вант улс
Хөтөчнарын район
Энгийнээр бичихэд Хөтөчнар, гүйцэд бичвэл Хөтөчнарын район  — Оросын Холбооны Улс (ОХУ)-ын Халимаг орон (БНХалУ)-ы харьяат, Хөтөчнар хэмээх төв сууринтай район (орчуулвал нутаг, жишвэл хошуу).
Засаг захиргааны хуваарь
6,548 км² (4-р том) газар нутагтай. Гашуунбургаст, Хөххудаг, Гөхөлт, Тугтан зэрэг нэр бүхий есөн сэлээн (халимагаар селән, оросоор сельское муниципальное образование, монголчловол «хөдөө нутаг», «сум») болж хуваагддаг. 23 суурин газартай.
Хүн ам
2010 онд 10,622 хүн (10-р олон) оршин сууж байсан. Үүнээс 3,908 нь Элстээс дорно-умар зүгт 117 км зайнд байгаа районы төв буюу Хөтөчнар суурин (аль эсвэл балгас)-д амьдардаг.
Баримтын холбоос
Ангилал:Халимаг орны район
Цэндийн Доржготов
Цэндийн Доржготов (1940 онд Архангайн Хашаат суманд төрсөн) -Монгол Улсын Төрийн болон Д.Нацагдоржийн нэрэмжит шагналт, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, нэрд гарсан зохиолч, шог зураач
Намтар
Луу жилтэй, бага, дунд сургууль, Москва хотын хэвлэлийн дээд сургууль дүүргэсэн.
"Тоншуул" сэтгүүлд ажилласан.
Бүтээлүүд
Шог хошин зохиолын ''Дусал инээд", "Мөнхийн ус", "Бор морь", "Будааны хүүхэд", “Хүүхнүүдийн дунд ганцаараа", "Бодлын хулгай", "Ярьдаг дэвтэр”, "Шог зохиолч тэнэг байдаг", “Туулайн зүрхтэн”, "Бурхны ходоод лонх биш", "Хамба дээлт буюу дэлхий даахгүй баян" зэрэг ном мөн "Шим мандал' "Тэнгэр дуугарахын өмнө", "Yр удам танаа" роман тууж " Нарт өндөр" боть хэвлүүлж. “Тойрох хуудас” кино. "Шуурга” жүжиг бичиж олны хүртээл болгосон байна.
“Баба” өгүүллэг, “Мөнхийн ус”, “Цав цагаан” хэмээх уран зохиолын өгүүллэг, дурсамж эсээ, түүхийн ном.
Шагнал
Доржготов 1975 онд олон улсын шог хошин зохиолын "Алеко" уралдааны "Мөнгөн зараа” шагналыг монголоос хүртсэн анхны зохиолч. 1990 онд Д.Нацагдоржийн шагнал түүнд олгосон. 2005 онд "Төрийн шагнал" хүртжээ.
Ангилал:Монголчууд
III Наполеон
Шарль Луи Наполеон Бонапарт (франц. Charles Louis Napoléon Bonaparte), мөн Луи-Наполеон Бонапарт (Louis-Napoléon Bonaparte), сүүлд — Наполеон III (Napoléon III; 1808 оны 4-р сарын 20-нд төрсөн-1873 оны 1-р сарын 9-нд нас барсан) — Францын төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 1848-1852 онд Францын Хоёрдугаар Бүгд Найрамдах улсын анхны Ерөнхийлөгч, 1852-1870 онд Хоёр дахь Эзэнт улсын хаан (1870-1871 онд хоригдож байсан).
1848 онд Засгийн эрхийг авах гэсэн хэд хэдэн хуйвалдааны дараа хувьсгал гарч тэрээр ардчилсан аргаар Бүгд Найрамдах Улсын анхны Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон. Тэрээр 1851 онд төрийн эргэлт хийж хууль тогтоох байгууллагыг устгаж, "шууд ардчилал" (плебисцит) замаар тэрээр авторитар дэглэмийг тогтоож, жилийн дараа өөрийгөө Хоёрдугаар эзэнт гүрний эзэн хаан хэмээн тунхагласан байна.
Арван жилийн турш нэлээд хатуу хяналттай дэглэм байсны дараа Бонапартизмын үзэл суртлын биелэл болсон Хоёр дахь эзэнт гүрэн зарим ардчилал руу шилжсэн (1860-аад он) нь Францын эдийн засаг, аж үйлдвэрийн хөгжил харуулдаг юм. Түүний удирдлаган дор барон Жорж Осман Парист томоохон хэмжээний сэргээн босголт хийсэн байна. 1870 оны либерал Үндсэн хуулийг баталснаас хойш хэдэн сарын дараа парламентад эрхийг буцааж өгсөн Франц-Пруссын дайн Наполеоны хаанчлалыг зогсоож, эзэн хаан Германчуудад баривчлагдаж Францад хэзээ ч буцаж ирээгүй юм.
Наполеон III Францын анхны ерөнхийлөгч бөгөөд сүүлчийн хаан байсан гэж түүхэнд үздэг юм.
Ангилал:Францын хаан Ангилал:Бонапарт овог Ангилал:Францын ерөнхийлөгч Ангилал:Францчууд Ангилал:1808 онд төрсөн Ангилал:1873 онд өнгөрсөн
Ярилцлага
Ярилцлага гэдэг нь харилцан ярианаас бүрдэх бөгөөд нэг нь асууж, нөгөө нь хариулж байдаг. Ярилцлага нэг талаас идэвхтэй өрнөдөг яриа бөгөөд ярилцагч болон ярилцлага өгөгч буюу ярилцлагын "зочин" байна.
Ярилцлага нь олон төрөл байна: ажилд орох ярилцлага, ямар нэг үйл явдлын гэрчээс авах ярилцлага гэх мэт.
Тойм агуулга
Ярилцлага нь олон янзын хувилбартай бөгөөд албан болон албан бус байна.
Албан ярилцлага
Албан буюу албан ёсны ярилцлагаас дурдвал
Ажил олгогчийн ярилцлага
Ажил олгогчийн ярилцлага буюу Ажлын ярилцлага гэж нийтлэг нэрлэдэг.
Судлаачийн ярилцлага
Судлаачийн ярилцлага нь судалгааны зорилго төлөвлөгөөний дагууд сорил, сонжоо зэрэг олон арга барилаар хийдэг ярилцлага юм.
Сэтгүүл зүйн ярилцлага
Сэтгүүл зүйн ярилцлага буюу Олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслийн ярилцлага гэж бас нэршдэг.
Сэтгүүлч мэргэжилтэй эсвэл сурвалжлагч хүн утсаар болон биечилж сэтгүүл зүйн асуулт ашиглаж олон түмэнд зориулан олон нийтийн мэдээллийн хэрэгслээр түгээх зорилготой ярилцлага хийнэ.
Сэтгүүл зүйн ярилцлага нь зорилгоосоо хамаарч дотроо олон төрөл байна.
Коррагийн домог
Коррагийн домог (англ. The Legend of Korra) нь америкийн уран зөгнөлт хүүхэлдэйн цуврал кино юм. Энэ хүүхэлдэйн кино нь 2012 оны дөрөвдүгээр сарын 14-нд нээлтээ хийжээ. Коррагийн домог хүүхэлдэйн кино нь Аватар-Элементүүдийн эзэн гэх цуврал хүүхдийн киноны үргэлжлэл юм. Цуврал нь хоёр хэсэгт хуваагдан нийт 52 ангиас бүрддэг.
Үйл явдлын өрнөл
Тэр өмнөд усны овогт төрсөн. Тэрээр гал, ус, газар, агаар гэх үндэстэн бүрт ээлжлэн төрдөг аватаруудийн нэг. Аватар нь хүчний тэнцвэрийг хадгалдаг үүрэгтэй. Тэр хүчирxэг, ухаалаг, ширүүн зантай. Нага гэдэг баавгайн нохойтой. Тэр том болж тосгоноосоо явж найрамдлын хотод ирэх бөгөөд тэнд шидтэнгүүдийг үзэн яддаг тэнцвэржүүлэгчид гэх бүлэглэлтэй тэмцэнэ. Тэгэх явцдаа Мако, Болин, Асами гэх найзуудтай болдог. Тэр ялж хотод энх тайвныг авчирдаг.
Тэр xойд усны овгийн ахлагч Уналаг болон тэрний ихэр хүүхэд Эска Дэснатай танилцдаг. Уналаг сүнснүүдийг энэ ертөнцөд авчрахыг хүснэ. Тэр сүнсний муу талын хүч болох бату гэдэг эртний сүнсийг ашиглан ертөнцийг эзэрхэхийг оролдоно. Корра тэрнийг аватарийн хүч болох Рава гэх эртний сайн талын сүнс болон найзууд багш нарынхаа хүчээр ялж ертөнцөд сүнс болон хүмүүсийн хооронд тэнцвэрт байдлыг авчирдаг.
улаан бадам линхуа гэх бүлэглэлийн Захир Минхуа Газан Пилэ гэх маш хүчирхэг хүмүүстэй тэмцдэг. Тэд аватарийг алж эмх замбараагүй байдлыг авчрахыг оролддог. Тэд Коррагийн нөхөд болон эзэнт гүрнүүдийн эсрэг тэмцдэг. Захир Корраг хордуулсан боловч Корра хүчтэй тэмцэж эцэсдээ ялдаг.
Корра хорноос болоод өвдөж, газрын улс үймээнтэй байна. Кувира гэх жанжин өөрийн цэргүүдийн хүчээр эмх замбараагүй байдлыг дарна. Гэвч тэрээр олдсон эрх мэдлээ алдахыг хүсэхгүй. Тэр газрын улсын эзнээр оорийгоо оргомжлоно. Корра овчноо эдгээж тэрэнтэй тулалдаад ялагддаг. Гэвч тэр найрамдалийн хотод нөхдийн хамт Кувира болон Аримтай нь том тулаан хийж ялдаг.
Ангилал:Адал явдалт хүүхэлдэйн кино Ангилал:Адал явдалт телевизийн цуврал кино Ангилал:2010-аад оны телевизийн цуврал кино Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал Ангилал:Уран зөгнөлт телевизийн цуврал кино Ангилал:Тулаантай телевизийн цуврал кино
Долоо хоног тутмын сонин
Долоо хоног тутмын сонин буюу долоо хоног тутмын хэвлэл нь өдөр тутам мэдээлэх шаардлагагүй, долоо хоногтоо багтаж мэдээлэхэд тохиромж мэдээ, нийтлэлийг агуулсан хэвлэл юм. Шар хэвлэл гэдгээр хүмүүс мэддэг чөлөөт хэвлэлүүд нийтлэг долоо хоног тутам хэвлэгдэж байдаг.
Долоо хоног тутмын сонин нь зугаацан цэнгүүлэх, алжаал тайлах, амраах сэтгүүл зүй н үүргийг нэгдүгээрт тавьж ажилладаг гэж болно
Хэвлэмэл сонин
Монгол Улсад долоо хоног тутмын чөлөөт хэвлэл буюу долоо хоног тутмын сонин гарч байна. Зарим хэвлэл нь нэг долоо хоногт бус хоёр долоо хоногт хэвлэлтэд гардаг тооцоо бий.
Цахим сонин
Долоо хоног тутам мэдээ нийтлэлээ шинэчилж тавьдаг цахим хэвлэлийг долоо хоног тутмын цахим сонин гэнэ.
Цахим холбоос
Ангилал:Долоо хоног тутмын сонин Ангилал:Долоо хоног Ангилал:Хэвлэл Ангилал:Сонин
Нээлттэй Улирал (2006 оны кино)
2006 оны 9 сарын 29-ны өдрүүдэд АНУ-ад нээлтээ хийсэн тус киног Жилл Култон болон Рожер Аллерс найруулж Мартин Лоуренс, Эштон Кутчер, Гэри Синиз, Дебра Мессинг, Билли Коннолли, Жон Фавро, Жоржиа Энгель, Жейн Краковский, Гордон Тоотооз болон Патрик Уорбертон нарын жүжигчид дуу оруулжээ.
Тус киноны DVD, Blu-ray, UMD Video дээрх хувилбар нь 2007 оны 1 сарын 30-нд худалдаанд гарсан.
Холбоос
Ангилал:2006 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:3D кино Ангилал:Хүүхэлдэйн кино Ангилал:Компьютероор амилуулсан кино
Удонтани
Удонтани (тай. อุดรธานี) Тайландын хаант улсын зүүн хойд хэсэгт орших 250 мянган хүн амтай хот. Лаосын нийслэл Вьентьян хот болон Тайланд-Лаосын хийлээс 60 км орчим зайтай оршдог.
Энд Вьетнамын дайны үед АНУ-ын нисэх хүчний бааз (Удон) байралдаг байсан.
Эрдүү хийл
Эрдүү хийл (италиар «viola», францаар «алто», германаар «bratsche») нь нумт хөгжмийн зэмсэг бөгөөд эхлээд харсан хүнд яг томруулсан хийл мэт харагдавч, дууны өнгө нь доогуур, илүү гүн буюу сөөнгөдүү дуугардаг хөгжмийн зэмсэг юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Нумт хөгжмийн зэмсэг Ангилал:Чавхдаст хөгжмийн зэмсэг
Площадь Ленина (өртөө)
thumb|220px| Площадь Ленина өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1958 оны 6 сарын 1-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1950-иад онд барьсан
Пэлжээгийн Адарсүрэн
Пэлжээгийн Адарсүрэн (* 1942 оны 3 сарын 1-нд Завхан аймгийн Цагаанхайрхан сум, † 1998 оны 10 сарын 19 -нд Улаанбаатар) нь Монголын ард түмний дунд Алдарт дуучин Адарсүрэн гэх нэрээр алдаршин үлдсэн, Монголын нийтийн буюу зохиолын дуучин юм.
Юань улсын зоосон мөнгө
Юань Улсын 100 гаруй жилийн түүхэнд 8 хааны 17 нэр төрлийн зоос цутгаж гүйлгээнд хэрэглэж байсан. Юань улсын хууль цаазаар зоос нь бутархай мөнгөний үүрэг гүйцэтгэж байсан. 1, 2, 3, 5, 10 вэнь гэсэн нэгжээр цутгагдаж байсан. Монгол хаад суурин байсан дотор газар эртнээс тогтсон ёсыг дагаж, хаад бүр оны цолоо тунхаглах бүрт шинээр зоосон мөнгө цутгаж, гүйлгээнд хэрэглэхдээ цаасан мөнгө, ембүү зэрэгтэй хамтатган ашиглаж байв. Зоосны дунд дөрвөлжин нүхтэй, нүүр талд хааны оны цолыг босоогоор бичиж, хөндлөнгөөр баруунаас зүүнш Тунбао (通寶) эсвэл Юаньбао (元寶) гэсэн үгийг бичсэн байв. Тунбао гэдэг нь нэвтрэх эрдэнэ гэсэн утгатай үг юм.
Пэлжээгийн Адарсүрэн
Намтар
Пэлжээгийн Адарсүрэн 1942 онд Завхан аймгийн Цагаанхайрхан сумын нутагт “Хярын зуслан” гэдэг газар зун, намрын заагт Цэвэгжавын Адарсүрэн болон төрсөн бөгөөд төрөөд удаагүй байхад нь түүний ээж Цэвэгжав нь түүнийг Пэлжээ гэж хүнд өргүүлсэн аж. 1963 онд тэрбээр тухайн үеийн Нийгмийг аюулаас хамгаалах яамны харьяа офицерын мэргэжлийн сургалтад сурч дуусгаад Говь-Алтай аймагт Монгол-Хятадын улсын хил дээр шифрлэгч-радистаар ажиллахаар очжээ. Энэ үед БНХАУ-д соёлын хувьсгал өрнөж, хоёр орны харилцаа таагүй болж байсан үе юм. Ингээд нэг удаагийн хилийн уулзалтад БНХАУ-ын төлөөлөгчид П. Адарсүрэнг их гоё дуулдаг гэсэн, бид нарт зориулаад сайхан ая бариад өгөөч гэж хүссэн. Ингээд тэрээр хятад ардын дуу болох "Дорно зүгээс нар мандаж байна" дууг маш сайн дуулсан байдаг. Гэвч энэ үйл явдал НАХЯ-ны анхааралд өртсөнөөр Мао Зе Дуны үзэл санааг дэмжигч гэсэн улс төрийн хэлмэгдэлд өртөөд халагдаж цэргийн амьдралаар явах зам үүд нь хаагдсан.
Юань улсын зоосон мөнгө
Эшлэл
Ангилал:Юань улс Ангилал:Монголын мөнгөн тэмдэгтийн түүх Ангилал:Азийн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж
Пэлжээгийн Адарсүрэн
Намтар
Дараа нь Ховд аймгийн Булган суманд "Цаг уурын станц"-д ажиглагч хийж байгаад 1970 оноос Улаанбаатар хотод шилжин Модны хоёрдугаар үйлдвэрийн клубийн эрхлэгчээр ажиллан, «Гэр ахуйн модны хоёрдугаар артель»-д зураачаар ажиллахын зэрэгцээ Гадаад худалдааны яаманд харьяалагдах «Хоршоолол» нийгэмлэгт самбо, чөлөөт бөхөөр хичээллэв.
Улмаар 1971 оны 11-р сарын 6-нд УАДБЧ-д дуучнаар орж Ардын хувьсгалын 50 жилийн ойг угтсан Бүх ард түмний урлагийн үзлэгээс шалгарч медальт байранд орсон байна.
Тэр анх дөрвөн ятгатайгаар монгол ардын дуу Хадат ухаа, Малчнаараа торойно, Дөрвөн улирлын өнгө дууг дуулдаг байлаа. Монголын радиогийн алтан фондод Монгол ардын домогт харилцаа дуу, богино дуунууд, монголын хөгжмийн зохиолчдын зохиол бүтээл, уянгын дуунууд зэрэг 100-гаад дуу дуулсан нь бий. Үүнээс ардын дуунд тэр чигээрээ, амьдралаараа орсон учраас ардын дуугаа илүү хүндэлж явдаг байсан.
ХЦДБЧ-д 1980-аад оны дунд үед ажиллаж байгаад чөлөөт уран бүтээлч болсон бөгөөд
1998 оны 10-р сарын 19-нд насан өөд болжээ.
Дурсамжууд
Төрийн хошой шагналт, Ардын жүжигчин Н.Жанцанноров: "Сайхан хоолой. Одоо хилэн хоолой гэж ярина даа, бараг. Хилэн хоолой бол захиалга их өндөртэй. Тэр үед хөгжмийн зохиолчид, яруу найрагчид Адарсүрэнгээр дуу дуулуулах гэж өдөр шөнөгүй үзэлцэж байсан хэрэг. Сонсогчид бол Адарсүрэнгийн шинэ дуунуудыг өдөр шөнөгүй хүлээдэг байв".Адарсүрэн шиг ард түмэнд тэгж их хүндлэгдсэн дуучин яг тэр үедээ байгаагүй учраас тэр хүний сэтгэл их гонсгор үлдсэн. Адарсүрэн өөрийн гэсэн дэг сургуулийг бий болгосон. Тэр нарийн хоолойтой эрэгтэй дуучдыг даван гарч ирж өөрийнхөө тэр бүдүүн хоолойтой дэг сургуулийг Д.Түмэндэмбэрэл гуайтай хамт тогтоож чадсан. Нийтийн дууны үндсэн толгой дээр сахиус болон заларч байсан гэдэгтэй хэн бэ гуай ч өнөөдөр маргаж чадахгүй. Мэргэжлийн би ч гэсэн хүлээн зөвшөөрөхөөс аргагүй байдаг. Сүүлдээ Адарсүрэнгээр дуу бичүүлэхэд их хүндрэлтэй болсон гэж ярьсан л даа. Архи балгадаг гэж. Тэгээд хүмүүс дуугаа дуулуулахын тулд архи аваачиж өгдөг гэж дуулдаж байсан.
Дэд хурандаа С.Зэсэндүйчир: "Таашаалтай сайхан хоолойгоороо ард түмнийхээ сонорыг мялааж явсан дуучин маань “Алтай хангайн уулс”-ынхаа дунд алдарт “Улиастайн гол”-ынхоо нэгэн салбар бяцхан Ширээгийн эрэг дээрх “Хадат ухаа”-д “Намрын өнгө” налайсан тэр нэгэн “Гэгээн жаргалын өргөө”-нд “Малчнаараа торойсон”, “Амар түвшин” монгол айлд “Алиман ертөнцийн саран” дор “Малчны нөмөр”-т хүү нь болон мэндэлж, “Ээжийнхээ хайраар” бойжиж, “Сүргийн дэргэд”-ээс “Ургацын өргөн зам”-аар “Шижиртэн найгах тариа”-г бахдан “Намартаа баясан” эргэх “Дөрвөн улирал”-аас “Энх улирал” нь гоцлон аялж “Дуучин бүсгүй”-н хамт хууч домог арвинтай “Хулсан ташуур”-ыг хамтран хөглөж, “Сэвтээ нь үгүй сэтгэл”-ээ “Мөрөөдлийн дуу”-гаараа илэрхийлж “Хувиршгүй сэтгэл”-ээрээ “Замдаа мэнд яваарай” хэмээн ерөөж яваа ая дууны “Жинчин” маань “Аргагүй амраг”-тайгаа “Миний нийслэл”-дээ амьдран, ач үрс өнөр өтгөн болж “Бүжинхэн туулай”-гаа аялуулж явсан манай урлагийн од П.Адарсүрэн маань байхгүй мөртлөө дуутайгаа бидний дунд “амьдарч” байгаа билээ."
Хувийн амьдрал
П.Адарсүрэн нь нэг хүү хоёр охинтой. Эхнэр Гавъяат багш А.Гантогтох.
Хүү А.Амартайван "Адарсүрэн" сан байгуулж, "Ар Монголын алдарт дуучин Пэлжээгийн Адарсүрэн" ном гаргасан байна.
Шагнал
Ямар ч төрийн том гавъяа, шагнал авч байгаагүй түүнийг нэгэн сайтад гавъяатуудын жагсаалтанд оруулсан байдаг.
2021 оны 9 дүгээр сард Завхан аймгийн Иргэдийн хурлын тогтоолоор Цагаанхайрхан сумын Соёлын төвийг алдарт дуучин Пэлжээгийн Адарсүрэнгийн нэрэмжит болгох тогтоол гарсан.
Эшлэл
Ангилал:Ардын дуучин Ангилал:Дууны үг зохиогч Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Монголын хөгжимчин Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Цагаанхайрханы хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1942 онд төрсөн Ангилал:1998 онд өнгөрсөн
Борис Вознюк
Борис Вознюк (Борис Леонидович Вознюк; 1943 оны зургаадугаар сарын 14-нд Уфад) нь Украины театр, киноны жүжигчин юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Украины жүжигчин Ангилал:Украины кино жүжигчин Ангилал:Украинчууд Ангилал:1944 онд төрсөн
Ростов
Ростов нь Оросын Холбооны Улсын Ярославль мужийн оршин суугчтай (мэдээ ) хот бөгөөд улсын нийслэл Москва хотоос зүүн хойд зүгт ойролцоогоор 225 км зайд, 1930-аад оноос хойш мөн Транссибирийн галт тэрэг зорчиж буй Москва-Ярославлийн төмөр замын дэргэд оршдог. Дон дахь Ростовоос ялгахын тулд хотын дэргэд орших Неро нууртай холбон Неро дахь Ростов буюу Нерогийн Ростов эсвэл Ярославлийн Ростов гэж бас нэрлэдэг. Хот оросын аялал жуулчлалын чухал төв болох Алтан цагаригт харьяалагдана. 18-р зууныг хүртэл тус хотыг Ростов Великий хэмээн нэрлэдэг байсан ба энэ нь монголоор «Их Ростов» хот гэх утгатай юм.
Түүх
Ростов нь оросын хамгийн эртний хотуудын нэг. Несторын он дараалалд Ростов хотыг анх 862 онд дурдсан байдаг. 988 оны орчим Цэцэн Ярославын удирдлаганд бие даасан вант улсын бүрэлдэхүүний төв болжээ. 991 онд Киевийн Русийн анхны эпархи (хамба ламын сүм) бий болов. 1015 онд Борис ван хорлогдон үхэв. Тэр Оросын Үнэн Алдартны Сүмийн анхны гэгээнтэн байсан юм.
1113 онд Ростов нь ахиад Юрий Долгорукийн байгуулсан вант улсын төв нь болжээ. 1125 онд тэрбээр вангийн ордыг Суздаль руу нүүлгэсэн нь бояруудын нөлөөнөөс зайлах арга нь байлаа. 1207 оноос 1219 оныг хүртэл Константин Всеволодовичийн ноёрхлын үед хот дахин вант улсын төв болов. Энэ үед хотод хүн ам шигүү суурьшсан, вангийн ордонтой, бояруудын төвтэй болон иргэний хамгаалалттай байв. Хотын иргэдийн дийлэнхийг худалдаачид болон гар урчууд бүрдүүлж байлаа. 1238 онд Монголчуудын аян дайны хөлд өртөн хот юу ч үгүй сүйрчээ.
1474 онд их ван III Иван Ростовыг Москвагийн Их Вант Улсад нэгтгэн авснаар хот улс төрийн нөлөөгөө үндсэндээ алдав. Соёл, архитектур, шашны үүднээс авч үзвэл түүний ач холбогдол дараагийн зуунуудад өссөн байдаг. 18-р зуунаас хойш жил бүр зохион байгуулагддаг худалдааны зах ба 19-р зуунд нэхмэлийн үйлдвэрүүд байгуулагдсан нь хотын эдийн засгийн хөгжлийг тодорхойлсоор ирэв.
Хүн амын өсөлт
Тайлбар: Хүн амын тооллогын мэдээлэл
Эшлэл
Ангилал:Ярославль мужийн суурин Ангилал:Оросын хот
Каракалпакчууд
Каракалпакчууд (каракалпакаар Qaraqalpaq, Qaraqalpaqlar; үгчлэн орчуулбал. Хар Калпакчууд) нь Төв Азийн Түрэг үндэстэн бөгөөд одоогоор 800,000 орчим бий. Тэд хэлний хувьд Өмнөд Хасагуудтай маш ойр бөгөөд ихэнх нь суннитийн исламд хамаардаг.
Нэр
Калпак хэмээx төв азийн уламжлалт өндөр хэлбэртэй малгайнаас үүдэлтэй.
Нутаг орон
Каракалпакчуудын дийлэнх нь тэднээр нэрлэгдсэн Каракалпакистанд болон Узбекистанд амьдран суудаг. Цөөн хэсэг нь Хорезм ба Хорезмын эргэн тойрноор мөн түүнчлэн Ферганын хөндийгөөр суурьшин амьдарна. Казахстан, Туркменистанд ч бас цөөн тоогоор бий.
Эшлэл
Ангилал:Ази дахь угсаатан Ангилал:Түрэг хэлт угсаатан
Цэвэгийн Байды
Цэвэгийн Байды (1942 онд Дундговь аймгийн Хулд сумын нутаг Бага цагаан овоо гэдэг газар төрсөн)- Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, Урчуудын Эвлэлийн шагналт, 2023 онд Ардын зураач цол хүртсэн Монголын шог зургийн “загалмайлсан эцэг” гэгддэг зураач.
Намтар
Ц.Байды 1942 онд Дундговь аймгийн Хулд сумын нутагт төрсөн. Түүний эцэг Цэвэг нь гарын ур дүйтэй алт мөнгөний дархан байжээ. Энэ нь түүнийг зураач болоход их нөлөөлсөн байна. 1946 онд буюу 6 настай зураг зурж эхэлсэн байна. 1952 онд сумын дунд сургуульд элсэн орсон.
Тэрээр нутаг усандаа алдартай Номон баяны үр удам ажээ. Төр засаг мал хөрөнгийг нь гурвантаа хураасан ч баян хэвээр үлдсэн өвөг эцэг нь заргачаараа нэн алдартай, мөн өөрийн гэсэн ламтай хүн байсан гэдэг. Номон баяны удамд хүү төрөөгүй удсан ч охидоос нь хүү төрж удам залгасан ажээ. Удам залган мэндэлсэн анхны ач хүү нь Лувсандорж хэмээх эрдэмтэй лам, хоёр дахь нь Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, зураач Байды гуайн аав Цэвэг хэмээх төрийн хар хүн байжээ.
Ц.Байды Дундговийн Хулд сум, Чойр, нийслэлийн 5-р сургууль, Увс аймгийн Баруунтурууны арван жилийг дунд сургуулиудыг дамжин суралцаж байж төгссөн байна. Энэ үеэс шүлэг зохиол их бичдэг болжээ. Ирээдүйд зохиолч болно гэсэн бат итгэлтэй. Өөрийх нь дурссанаар “үзсэн дуулснаа эрээчээд” л байж. Шүлэг бичихийн зэрэгцээ зураг зурна. Зурсан зурагнуудаа цонхон дээрээ гадагшаа харуулаад өлгөчихдөг байсан гэж байгаа. Сумын төвийнхөнд гайхуулах гэж байгаа нь тэр. Бичсэн зохиолуудаа сонин хэвлэл рүү явуулдаг, даанч тэр нь хэвлэгддэггүй байсан гэдэг.
1962 онд дунд сургуулиа төгсөөд цэргийн албанд 3 жил явжээ. Энэ үеэр түүний бичсэн юмнууд хэвлэгдэж эхэлжээ. Их бууны тусгай дивизионы цэргийн клубын зураач шинэхэн цэрэг сонинд шүлэг, найраглал нь гарахад бөөн баяр бололгүй яах вэ.
Тэрээр дандаа л цэргийн холбогдолтой зураг зурна. Клубт нэг ор тавьчихсан, хоол зөөлгөж идээд л хэвтэж байдаг цэрэг байв. Зохиолоос илүү зурагнууд минь хүнд хүрч байгаа юм байна гэж. Сургуульд явах хэрэгтэй юм байна гэж шийдсэн.
1965 онд Цэргээс халагдаад Дундговь аймгийнхаа урчуудын хорооны гишүүн болж, монгол зураг зурж эхэлсэн. Монгол зургийг шашны утга агуулгатай гээд хориглодог байлаа. Тэр үед яагаад ч юм ардын урлагийг хөгжүүлэх ёстой гэсэн нам засгийн шийдвэр гараад, би бараг хамгийн анх монгол зураг зурсан байх. Тэр үед зурсан зураг Монголын уран зургийн галерейд хадгалагдаад үлдсэн ажээ.
1968-1974 онд ЗХУ-ын Москва хотын Строгановын уран сайхны Академид суралцан художественный график буюу уран сайхны зураасан зураг мэргэжилээр төгссөн.
Зөвлөлтийн “Крокодил” хошин шог сэтгүүлийн уран сайхны ерөнхий редактор В.Г.Мочалов, зураач А.Крилов, Г.Оградников, В.Тильмань, С.Тунин нартай тэр найз явсан байна.
“Улаан од”, Үнэн сонин болон “Тоншуул” сэтгүүл д зураач, уран сайхны редактороор үр бүтээлтэй ажиллаж, нийгмийн тулгамдсан асуудлуудыг шог зургаар чадварлаг илчлэн шүүмжилж явжээ.
Уран бүтээл
Тэрбээр 1976 онд “Ардын засгийн төлөөлөгч” зургаараа Улсын уралдааны тэргүүн байр, “Баянцогтын говьд”, “Хаалга шинэтгэсний баяр” зургуудаараа Улсын уралдааны 2,3-р байр эзлэн, 1981 онд Москва хотноо болсон Олон улсын үзэсгэлэнгээс хүрэл медаль хүртэж, 1985 онд “Хүн байгаль” Олон улсын уралдааны тэргүүн байрыг эзэлж байв.
“Ардын засгийн төлөөлөгч”/1976/, "Нартай хуртай Дэлгэрхангай", “Их газрын чулуу”, "Төгрөгийн говь",...
Гаргасан зэсгэлэн
2008 онд “Тэнгэр заяат нутаг минь” байгалийн зургийн үзэсгэлэн (Монголын Үндэсний музей),
2012 онд “Наран дуулал” уран бүтээлийн үзэсгэлэн (МУЭ-ийн үзэсгэлэнгийн танхим),
2016 онд 100 бүтээл багтсан “Үлгэр домгийн орноор” уран зураг болон шог зургийн үзэсгэлэн,
Шагнал
Ц.Байдыгийн уран бүтээлийг үнэлж 1981 онд Монголын Урчуудын эвлэлийн нэрэмжит шагнал, 1991 онд Алтан гадас одон, 2001 онд Хөдөлмөрийн гавьяаны Улаан тугийн одон, 2005 онд Монгол Улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цол, тэмдэг, 2009 онд “Улаанбаатар хотын Хүндэт иргэн” тэмдгээр тус тус шагнажээ.
Тэрбээр 2003 онд "Адра" ОУБ-аас зохиогдсон уралдаанд Тэргүүн байр, 2005 онд "Эмнести интернэйшнл" ОУБ-ын шагнал хүртсэн.
2023 оны 2-р сард Монгол Улсын Ардын зураач цол хүртсэн.
Ангилал:Монголчууд
Давид (Микеланжело)
Давид нь уран барилгач, зураач Микеланжелогийн бүтээл бөгөөд Сэргэн мандалтын үеийн хамгийн тод илэрхийлэл юм.
Микеланжело уг бүтээлээ Ариун Библийн Хуучин гэрээнд өгүүлдэг домгийн баатраас эх авч 1501-1504 оны хооронд Флоренцын цогчин дуганд зориулан бүтээжээ. Микеланжело Библийн баатар Давидыг нүцгэн зогсож буй хүчирхэг залуу эрийн байдлаар зохиомжлон 5.17 метр өндөртэй гантиг чулуугаар сийлжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Гантиг чулуун баримал Ангилал:Микеланжелогийн бүтээл Ангилал:Каррарагийн гантиг Ангилал:Флоренцын уран баримал Ангилал:16-р зууны уран баримал Ангилал:Давидын тухай бүтээл
Боролзой богширго
Боролзой богширго (Alauda arvensis) нь боршувуутан жижиг шувуу юм. Энэхүү шувуу нь Европ, Ази болон Африкийн хойд хэсгийн уулархаг газраар амьдарна. Зүүн зүгийн болжморууд нь нүүдэллэх ба өмнийг зорин өвөлждөг.
Цахим холбоос
Ангилал:Богширгынхон Ангилал:Евразийн шувууд
Московские ворота (өртөө)
thumb|220px| Московские ворота өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1961 оны 4 сарын 29-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1960-аад онд барьсан
Линус
Эрт үеийн түүхэн эх сурвалжаас Гэгээн Линусыг хоёр дахь Ромын Пап байсан гэж үздэг.
Үржингийн Ядамсүрэн
Үржингийн Ядамсүрэн —(1905 оны 12-р сарын 25-нд өнөөгийн Дорнод аймагт төрсөн-1986 онд Улаанбаатар хотод нас баржээ)- БНМАУ-ын Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит шагналт, анхны Ардын Зураач, орчин үеийн дүрслэх урлагийг үндэслэгчдийн нэг зураач.
Намтар
Ү.Ядамсүрэн 13 нас хүрэхэд нь эх нь хүүгээ Чойдаш ламд шавь оруулах хүсэлт гарган хандахад ах лам Чойдаш нь хүлээн авснаар урлах ухаан,сийлэх арга барил, бурхан зурах ухаанд суралцан ламын хажууд шавилан суух амьдрал нь эхэлсэн гэдэг.
1930 он д Улаанбаатар хотод ирээд Гэгээрлийн Яамны харъяа бэлтгэл сургуульд орж суралцаад хэвлэх үйлдвэрт латин үсгийн өрөгчөөр ажиллаж байжээ.
1934-1937 он д Москва хотын Дорно Дахины хөдөлмөрчдийн намын их сургуульд суралцан эх орондоо буцаж ирээд Шинжлэх ухааны хүрээлэнгийн газар зүйн тасагт ажиллаж байв.
1945 он оос Дүрслэх урлагийн газар байгуулагдсанаар зураачаар орж 1986 он хүртэл ажиллаж уран бүтээлээ туурвиж байв.
”Ү.Ядамсүрэн нь Монголын эртний урлаг соёлыг цуглуулагч, цогцлуулан бүтээгч, өрнөдийн уран зургийн соёлыг дэлгэрүүлэгчдийн гурван гавъяат” гэж Д.Сандагдорж гуай 1991 он д “Зохист аялгуу” сонинд бичиж байсан билээ.
Уран бүтээлийн үечлэл
Ү.Ядамсүрэнгийн бүтээлийг хоёр үе болгон хувааж болно.
Кировын аллага
Сергей Миронович Кировын аллага нь 1934 оны арванхоёрдугаар сарын 1-нд Оросын КН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн, Ленинград хот хийгээд мужийн намын байгууллагын дарга 48 настай Сергей Миронович Киров (жинхэнэ нэр нь Костриков) буудуулж амиа алдав. Арваннэгдүгээр сарын 28-нд Киров Сталинтай уулзаж хоёр цаг хагас саатсан байдаг. Тэд чухам юуны тухай ярьсан нь тодорхойгүй. Маргааш орой нь хамтдаа театрт жүжиг үзээд үнсэлдэн салжээ. Смольный гуравдугаар давхарт “мужийн намын хорооны хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга Михаил Чудовын өрөөнд зөвлөгөөн болж байв. 16.37 цагт хоёр ч удаа буу дуугарахыг сонсоод энд байсан хүмүүс үүдээр ухасхийж харвал Киров шалан дээр уначихсан, гар буу барьсан хүн дэргэд нь зогсож байлаа. Түүнийг баривчлахад эсэргүүцэл үзүүлсэнгүй, харин маш их цухалдуу янзтай байжээ. Түүнд Смольный руу нэвтрэх бичиг, Леонид Николаев гэсэн нэртэй намын батлах байв. Киров өрөө рүүгээ явж байлаа. Хамгаалагч Борисов нь хэдэн алхмын ард явав. Ард нь хүн ойрхон явж, амьсгаа нь сонсогдож байхад Киров дург үй байж. Хонгилоор эргээд нэгд үгээр нарийн бичгийн дарга хэдхэн секунд дагалдагчгүй ганцаар болох яг тэр агшинг хүлээж байсан Николаев түүний толгойд тулган хоёр буудаж орхих нь тэр.
Соёны нуруу
Соёны буюу Саяны нуруу нь Монгол улсын баруун хойд хэсэг болон өвөр Сибирьт байдаг уулархаг бүс нутаг юм. Зүүн Саяан ба Баруун Саяан гэсэн хоёр хэсгээс бүрдэнэ. Баруун Саяан нь зонхилон Бүгд Найрамдах Тува Улсад, зүүн Саяан нь зонхилон Хөвсгөл аймагт оршино. Хамгийн өндөр цэг нь Хөвсгөл аймагт байх Мөнх сарьдаг уул бөгөөд 3491 м өндөртэй.
Кировын аллага
Алуурчин хардлагаас болж Кировыг алсан гэж мэдүүлжээ. Түүний гэргий шар үст сайхан хүүхэн эстон бүсгүй Мильда Драуле нь мужийн намын хорооны аппаратад ажилладаг, хааяа шөнө жижүүр хийдэг, хүүхэнд дуртайгаараа нэрд гарсан Кировын нүдэнд өртсөн нэгэн байв. Кировыг алахаас хэдэн сарын өмнө Драулег Ленинград мужийн Аж үйлдвэрийн ардын бүрэн эрхт Комиссарын аппаратад ажиллуулахаар шилжүүлсэн байлаа. “Киров ид насан дээрээ гялалзаж явсан тэр хүүхэнд анхаарлаа хандуулсан байж мэднэ. Гэхдээ энэ таамаглал сүүлд гарч ирсэн юм. Миний бодоход энэ таамаглалыг Дотоод хэргийн ардын комиссарын газар гаргасан болов уу” гэж Сталины эрин үеийг судлагч профессор Владимир Наумов бичсэн нь бий. Хардах бодлыг Николаевт хэн нэг нь зориуд төрүүлсэн байхыг үгүйсгэмгүй. Николаев 15 жилийн дотор ажлаа 11 удаа сольсон аж. Тэрбээр гойд бүтэлгүй, уур бухимдал нь эмгэг хууч болсон, толгойг нь эргүүлэхэд амархан хүн байсан учраас сэтгэцийн гажигтай алуурчин болгож сонгоход харин ч нэг тохирох этгээд байв. Кировыг алах үедээ эрхэлсэн ажилгүй байжээ. Коммунист хүний нь хувьд түүнийг ажилтай болгох гэж намын байгууллага нь хичээвч ямар ч санал хүлээж авалгүй, илүүг шаардаж, Кировын нэр дээр өчнөөн өргөдөл хүсэлт бичсэн хүн байв.
Үржингийн Ядамсүрэн
Уран бүтээлийн үечлэл
1.1940-1960-аад он-тосон будгаар дагнан ажиллаж байсан.
Кировын аллага
Архивт байсан Николаевын хувийн тэмдэглэлийг 2009 оны арванхо ёрдугаар сарын 1-нд олонд ил болгосон байна. Тэнд бичсэнээр бол аллага хийхээр 1934 оны долдугаар сараас бэлтгэсэн аж. Лаврентий Бериягийн хүү Сергогийн ярьснаас үзвэл түүний эцэг нь Дотоод хэргийн ардын комиссар болмогцоо Кировыг алсан хэргийн материалтай танилцаад Николаев ямар нэг хуйвалдаан зохион байгуулалгүй ганцаар бие даан “ажиллажээ” гэсэн дүгнэлт хийсэн байна. Гэвч үүнд эргэлзэхээр баримт олон байдаг аж. Өргөдөл гомдлоо бичсэн цаасаа Кировын гарт бариулчих санаатай хүм үүс гэрийнх нь хавиар олуул эргэлддэг байжээ. Байсхийгээд цагдаа нар тэднийг тараана. Аравдугаар сарын 15-нд Николаев ийм нэг ажиллагаанд өртөж орхижээ. Тэр үед мань эр гар буу авч явсан байна. Түүнийг Дотоод хэргийн ардын комиссарын Ленинградын салбарын дарга нарын хамгаалалтын хэлтсийн дарга өөрийн биеэр байцаасан хэрнээ учир битүүлэг байдлаар суллаад явуулчихсан аж. Түүгээр ч барахгүй дотоодыг хамгаалах байгууллагад харьяалагддаг спортын бааз дээр буудлагын бэлтгэл хийхийг түүнд зөвшөөрсөн байсан нь хожим тодорхой болжээ. Кировыг алахдаа хэрэглэсэн сумыг чухам эндээс авсан байна. Ажилгүй Николаев Смольнын дотоод байдал, Кировын дадал зуршлыг, тухайлбал, ажилдаа хэдийд ирдэг зэргийг сайн мэддэг байж. Яг тэр өдөр харин Киров өглөөнөөс хойш ажил хөөцөлдөөд, ажил дээрээ очихгүй ч байж мэдэхээр байсан аж. Өрөөнийх нь үүдэнд байнга байдаг хамгаалагч нь тухайн үед яагаад ч юм байсангүй. “Бүх юм нь нүдэнд ил байх энэ хонгилд гаднын хүн холхиж байсныг би ер ойлгодоггүй. Энэ чинь онцгой бүс шүү дээ. Яагаад Николаевыг хэн ч анзаараагүй, чи энд юу хийгээд байгаа юм бэ гэж хэн ч түүнээс асуугааг үй юм бол” гэж мөнөөх Владимир Наумов гайхдаг.
Соёны нуруу
Нэр нь монгол хэлний цагаан гэсэн үгнээс үүсэлтэй байж болох бөгөөд мөн саян, саяд буюу тува гэсэн нэрнээс үүссэн гэсэн өөр хувилбар бий.
Кировын аллага
Мөрдөн шалгах ажлыг өөрийн биеэр удирдахаар Ленинградад ирсэн Сталин шоронд очиж Николаевыг байцаасан байдаг. Сталины хэлмэгдүүлэлтийн түүхийг судлуулахаар Хрущевын шийдвэрээр байгуулсан комисст ажиллаж байсан ахмад большевик эмэгтэй Ольга Шатуновская энэ байцаалтын үед байсан шоронгийн хуягийг хайж олоод ярилцахад “Дотоод хэргийн ардын комиссариатын газрын ажилтнууд миний толгойг дөрвөн сар эрг үүлж эцэст нь намын үйл хэргийн тусын тулд Кировыг буудах хэрэгтэй гэж ятгасан. Дараа нь амь насыг минь хамгаална гэхээр нь би зөвшөөрсөн. Гэтэл намайг торны цаана хаячихлаа. Намайг өчүүхэн ч хайрлахгүй гэдгийг нь би мэдэж байна” хэмээн Николаев хашгирсан гэж хэлсэн байна. Кировыг алснаасаа хойш Николаев нэг сар ч амьд байсангүй. Арванхо ёрдугаар сарын 28-29-нд Дээд шүүхийн цэргийн коллег Василий Ульрихын удирдлага дор энэ хэргийг авч үзээд алуурчин болон түүний 13 хамтрагчид буудан алах ял өгчээ.
Үржингийн Ядамсүрэн
Уран бүтээлийн үечлэл
2.1960-аад оноос хойшхи үе-монгол зургийн аргаар урлан бүтээж байжээ.