cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чикаго
Чикаго бол олон улсын санхүү, соёл урлаг, худалдааны бөгөөд аж үйлдвэр, боловсрол, технологи, тээврийн төв юм. Энд Boeing, Kraft Heinz, McDonald’s, Sears и Walgreens компаниудын төв байр байралдаг байна.
Нэрийн гарал үүсэл
Нэр нь «Чекагоу» (Checagou) гэх үгнээс гаралтай бөгөөд Потаватоми-Индианчууд уг нутгийг ийнхүү нэрийддэг байгаад сүүлд нь энэ газарт нь хот байгуулагджээ. Үүнээс гадна «зэрлэг сонгино» эсвэл «өмхий хүрэн» гэх индиан гаралтай үгнүүдийн орчуулгууд байдаг ч эдгээр нь ихээхэн маргаантай.
Чикагог аман ярианд the Windy City хэмээн нэрлэдэг. Энэхүү хоч нэрийг хамгийн анх 1858 онд хэвлэгдсэн «Чикаго Трибуне» сонингийн нэг өгүүлэлд дурдсан байдаг. Дараа нь ахиад 1876 онд өрсөлдөгч хот Цинциннатитай холбоотойгоор хэрэглэгджээ.
Газар зүйн байшил
Иллиной Муж Улсын зүүн хойд хэсэгт оршдог. АНУ-ын хүн амын тооллогын товчооны мэдээгээр 606, 1 км² нутаг дэвсгэртэй. Үүний 2,94 %-ийг (17,8 километр квадрат) ус бүрхэнэ. Хойд Америкийн таван том нуурын нэг болох Мичиган нуурт урьд нь Чикаго гол цутгадаг байв. Гэвч 1900 онд түүний урсгалыг өөрчилснөөр ундны усанд ашигладаг Мичиган нуурт биш харин Иллинойн усны сувгаар дамжин Иллиной голд, цааш Миссисипи мөрөнд цутгадаг болжээ.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын хот Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Дотоодын боомттой суурин Ангилал:Күүк тойрог (Иллиной) Ангилал:Иллинойн суурин Ангилал:Саятан хот Ангилал:Хойд Америкийн суурин
Мөнгө солих автомат
thumb|right|Мөнгө солих автомат (Праг) thumb|right|[[Зорчих тасалбарын автомат болон мөнгө солигч (Мюнхен)]] Мөнгө солих автомат гэдэг нь бэлэн мөнгийг аваад оронд нь өөр хэлбэрийн бэлэн мөнгийг буцаан гаргаж өгдөг автоматыг нэрлэнэ. Ингэж мөнгө солихдоо тухайн автоматыг эзэмшин ажиллуулагч нь тодорхой хэмжээний хураамж авдаг.
Мөн түүнчлэн валют солих автомат байх ба ийм төрлийн автоматаар гадаадын мөнгөн тэмдэгтийг (цаасан мөнгө) өөрийн орны мөнгөн тэмдэгтээр солино. Валют солих автомат нь хэрэглэгч банкны ажлын бус ч мөнгөн тэмдэгтийн солилцоо хийх боломжийг олгодог. Гадны орнууд энэ төрлийн автоматыг нисэх онгоцны буудлууд болон томоохон галт тэрэгний зогсоол дээр байрлуулсан байх нь элбэг.
Олон улсад ашиглаж болох банкны карт болон мөнгөний автомат нь сүүлийн жилүүдэд мөнгө солих автоматын хэрэгцээг ихээхэн шахаж байна.
Задгай мөнгөний солих автоматыг банкнаас бусад газрууд буюу үйлчилгээнд ихээр ашигладаг. Зөвхөн задгай мөнгө солиж өгөх бус цаасан мөнгө байхгүй тохиолдолд төлбөрийг задгай мөнгөөр төлөх боломжийг бас олгоно. Тиймээс ихэвчлэн тоглоомын газар, автомашины зогсоолын төлбөрийн автомат тааралдана. Задгай мөнгөний автомат нь зөвхөн дотоодын мөнгөн тэмдэгтийг задгай мөнгөөр солидог.
Ангилал:Банкны дэд бүтэц Ангилал:Бэлэн мөнгөний гүйлгээ Ангилал:Өөртөө үйлчлэх автомат
Хозүми Масако
Хозүми Масако (穂積 雅子; 1986 оны 9 сарын 11-нд Фүкүшима аймгийн Фүкүшима хотод төрсөн) нь Японы тэшүүрчин юм. 161.5 см өндөртэй. Читосэ хотын Аоба Дунд Сургууль, Комазава Их Сургуулийн дэргэдэх Томакомай Ахлах Сургуулийг дүүргэсэн.
Түүнд ээж нь өөрийн дуртай жүжигчин, Хозүмиг төрөхөөс яг 1 жилийн өмнө нас барсан Нацүмэ Масакогийн нэрийг өгсөн аж. Түүнийг 2 настайд тэднийх Хоккайдогийн Читосэ хот руу нүүж, тэнд өсч торнижээ.
2010 оны Ванкуверын олимпод тэрээр 3000 метрийн зайд 6, 5000 метрийн зайд 7-р байр эзэлсэн бол багийн уралдаанд Кодайра Нао, Табата Маки нарын хамтаар мөнгөн медаль зүүсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Японы тэшүүрчин Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Япончууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Роберт Де Ниро
Роберт Де Ниро (Robert De Niro, 1943 оны наймдугаар сарын 17-нд төрсөн) нь Америкийн кино жүжигчин, найруулагч, продюсер юм. Загалмайлсан эцэг II (1974), Таксины жолооч (1976), Нью-Йорк, Нью-Йорк (1976), Улангассан бух (1980), Инээдмийн хаан (1983), Яггүй эрс (1990) зэрэг XX зууны домог болсон дэлгэцийн бүтээлүүдэд дүрээ мөнхөлж, Алтан бөмбөрцөг (1981, 2011), Оскарын хоёр удаагийн эзэн (1975, уг шагналыг Англи биш дүрээр авсан анхны тохиолдол ) болсон Де Нирогийн өвөг нь Итали гаралтай ба нэрт найруулагч Мартин Скорсезегийн сод бүтээлүүдтэй салшгүй холбоотой хамтрагч билээ.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын уран бүтээлч Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Ерөнхийлөгчийн эрх чөлөөний медаль шагналтан Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их офицер) Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (рыцарь) Ангилал:Нью-Йорк хотын хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1943 онд төрсөн
Тахир тавилгана
Тахир тавилгана  - (Spiraea flexuosa), (Таволга водосборолистная)
Ургамлын тайлбар
Хүрэвтэр шар, нарийхан найлзууруудтай, 1 метр гаруй өндөр олон наст сөөгөн ургамал. Уртавтар зууван хэлбэртэй, цайвар ногоон нилээд том, нимгэн навчнуудтай. Навч бүхий найлзуурынхаа үзүүрт бамбай хэлбэрийн цагаан баг цэцэгтэй байдаг.
Тархалт
Тахир тавилгана голдуу шинэс, хус шинэсэн ба холимог ойн сөөгөнцөр ургамлуудын дунд, мөн уулын арын чулуурхаг хажуу, гуу жалга, хотгор газруудаар сийрэгдүү ширэнгэлж ургана.
Гадаад холбоос
Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд Ангилал:Ургамал Ангилал:Азийн ургамлын аймаг
Simple Network Management Protocol
Simple Network Management Protocol бол IAB байгууллагаас RFC 1157 нэртэй гаргасан application түвшинд ажилладаг сүлжээний төхөөрөмжөөс (заавал сүлжээний төхөөрөмж байх албагүй ямарч төхөөрөмж байж болно) сүлжээг удирдаж байгаа систем эсвэл хост руу мэдээлэл дамжуулдаг протокол юм. TCP/IP протоколын иж бүрдлийн стандарт протокол юм. UDP суурьтай. Анхны хувилбар - Simple Gateway Management Protocol (SGMP). Энэ нь зөвхөн Рутерыг хянах боломжтой байсан. Internet Engineering Task Force (IETF) гаргасан. SNMP ажиллагаа нь зөвхөн скаляр ажиллагааг хэрэглэнэ. Нэг скаляр утга нь ямар нэг ажиллагааны удирдах обьектыг сэргээх эсвэл засвар хийх арга юм. Гэсэн хэдий ч, удирдах обьектийн систем доторх олон төрлийн жишээнүүдийг албан ёсоор үзүүлэх шаардлагатай. Нэгдсэн обьект төрөл нь нэг эсвэл хэд хэдэн дэд төрлүүдээс бүрддэг. SNMP нь TCP/IP-ийн протоколын багцад байгаагийн хувьд SNMP мессежүүд UDP ашиглаж дамжуулагддаг. SNMP сүлжээг хянах, удирдахад ашигладаг хамгийн өргөн ашигладаг. Үйлдвэрээс гарч байгаа төхөөрөмжүүд дээр SNMP ажиллахад боломжтойгоор тохируулагдсан байдаг. Simple network management protocol нь дотроо SNMPv1 SNMPv2 SNMPv3 гэсэн төрөлтэй байх бөгөөд SNMPv1 ба SNMPv2 нь хоорондоо ажиллах зарчмын хувьд ялгаа байхгүй. SNMPv2c нь Хүснэгтийн утгуудыг нэмсэн ба MIBболон Обьектын хувьсагчдыг өргөтгөсөн. SNMP аюулгүй байдлын 3 түвшин (нууц үгийг шифрлэж, баталгаажуулах зорилготой) Authentication(баталгаажуулалт)-auth, Privacy(шифрлэлт)-priv гэж товчилж бичнэ.
SNMP хувилбарууд
SNMPv1 Community–based security SNMPv2c Community–based security SNMPv2u User–based security SNMPv2 Party–based security SNMPv3 User–based security. Харин SNMPv3 нь SNMPv2 –ийн community string –ийн дутагдалтай тал болон өмнөх хувилбарууд хамгаалалтгүй дамждаг байсан бол MD5, SHA ашиглаж encryption, authentication хийдэг болсон. Simple network management protocol-д community string гэсэн ойлголт гарч ирнэ. Үүнийг ерөнхийд нь password гэж болно. Дотроо 3-н төрөлтэй. Үүнд:
1.Community string:
А.Read –зөвхөн унших эрхтэй password, agent дээр байгаа өгөгдлийг өөрчлөх эрхгүй.
Б. Read write – agent дээр байгаа өгөгдөлд хандан уншиж бичих буюу өөрчлөх боломжтой password.
В. Trap –ямар төхөөрөмж trap буюу анхааруулгын дохио хүлээн авахыг заадаг.
2.Default community string:
Програм өөрөө тохируулсан password бөгөөд ихэнх тохиолдолд public шинжтэй байдаг бөгөөд read эрхийг олгодог. Иймээс default community string-г өөрчлөх хэрэгтэй.Хэрвээ ямар нэгэн байдлаар community string – write эрхтэйг нь алдвал олж авсан этгээд үүгээр дамжин төхөөрөмжийн интерфэйс унтраах, зарим тохиргоог өөрчлөх аюултай байдаг. Read болон Write эрх нь private шинжтэй байдаг.
3.Clear text:
Ямар нэг encrypt буюу кодлол хийгдээгүй өгөгдөл дамжина гэсэн үг өөрөөр хэлбэл password нь яг тэр хэвээрээ дамжина гэж болно.
SNMP мессежүүд
SNMP-ийн мессежүүд нь маш энгийн байдлаар мэдээллээ солилцдог байдал нь SNMP-ийг алдартай болгосон байх. Доор зарим мессежүүдыг оруулав.
SNMP-ийн үндсэн бүрэлдэхүүн хэсгүүд тэдгээрийн үүрэг.
SNMP дараах хэсгүүдээс бүрдэнэ.
SNMP agent нь сүлжээний төхөөрөмж (host, router, printer гэх мэт) дээр ажиллаж байгаа програм бөгөөд MIB-аар тухайн төхөөрөмжийн гүйцэтгэл, алдаа, тохиргоо, ашиглалт, нууцлал хамгаалалтын удирдлагыг хэрэгжүүлэх боломжийг олгодог. SNMP agent-ийн гол үүрэг:
SNMP manager нь NMS-дээр ажиллаж байгаа хэрэглээний програм бөгөөд agent- ийн MIB-г өөрчлөх эсвэл мэдээлэл авах хүсэлт дамжуулах үүрэгтэй. SNMP протокол нь manager болон agent хооронд SNMP мессэжүүдийг дамжуулах, хүлээн авах үүрэгтэй. Managed Device SNMP manager-ээр удирдуулж байгаа төхөөрөмж ба энэ нь таны хянах, удирдахыг хүсэж байгаа төхөөрөмж юм. Үүнд Routers, switches, servers, workstations, printers, UPSs, Projector гэх мэт орно. MIB файл нь төхөөрөмжийн sensor-д харгалзан байгаа утга ба manager-тэдгээр утгуудыг дуудаж мэдээллээ олж авдаг. Жишээ нь Server-ын Хард дискний мэдээлэл, сүлжээний картны траффик мэдээлэл, CPU ба санах ойн (System Health Sensor) мэдээлэл хэрэгтэй гэж үзвэл энэ тус бүрд харгалзах утгуудийг MIB агуулж байдаг. Хэрвээ таны төхөөрөмж MIB-д таны мониторинг хийхийг хүсэж байгаа sensor байгаа эсэхийг мэдэх хэрэгтэй. MIB-ийн бүтэц ба OID MIB бол сүлжээ, төхөөрөмжийг удирдахад зориулагдсан мэдээллийн цуглуулга. MIB нь Object Identifier(OID) гэсэн нэртэй объектуудаас бүтдэг. MIB-д обьект бүр object identifier (OID) болон нэртэй байна. MIB tree бүтэц. Яг үнэн хэрэг дээрээ бол ОID нь маш олон тооны цэгээр тусгаарлагдсан дараалал байдаг. Жишээ нь: Cisco router-ийн санах ойн OID нь дараах хэлбэртэй байна. 1.3.6.1.4.1.9.9.48.1.1.1.6.1 1.3
OID гэж юу вэ?
OID нь цор ганц байх бөгөөд цэгээр тусгаарлагдан 10-тын тооллын системээр дүрслэгдэнэ. Эдгээр объектууд нь дараалсан тоон утга байдаг. Объект бүр нь өвөрмөц дахин давтагдахгүй бөгөөд тус төхөөрөмжийн онцлог шинж чанарыг илэрхийлнэ. Жишээ нь Прожектор нь төхөөрөмж гэж үзвэл. Прожектор дээр заавал байх MIB (lamp time life of projector, temperature,), байх шаардлагагүй MIB гэж байна. Тиймээс төхөөрөмж бүр мөн үйлдвэрлэгч бүр өөр өөр MIB-тэй байдаг. Manager асуух үед эдгээр утгууд өөр өөр утга дамжуулж болно. Хоёр төрлийн ОбъектID байдаг. Scalar ба Tabular. Эдгээрийг жишээн дээр тайлбарлах нь илүү тустай байх. Scalar: Та төхөөрөмжийн үйлдвэрлэгчийн нэрийг энэ төрлөөр харвал дараах хэлбэртэй байна. (As definition says: "Scalar Object define a single object instance") Tabular: Та Quad процессорын CPU –ны ачааллыг харахыг хүсвэл. Энэ төрөл нь CPU тус бүрийн үр дүнг тус тусаар нь харна. Энд 4 CPU-ны үр дүн гарна. Дараах хэлбэрээр гарна. (As definition says: "Tabular object defines multiple related object instance that are grouped together in MIB tables") ОбъектID бүр нь MIB дотор шаталж үечилсэн бүтэцтэй байдаг. MIB-ийн энэ бүтэц нь мод хэлбэрийн байдаг.
OID-ын үүрэг юу вэ?
OID нь өгөгдлийн объект (data objects) зааж байдаг. Энэ нь SNMP мессежын субъект юм. SNMP төхөөрөмж TRAP эсвэл GetResponse –ийг илгээх үед OID-ын цуваа дамжигддаг. Энэ цуваа нь яг одоогийн байгаа утгаа авч дамждаг.
OID ямар хэлбэртэй харагддаг вэ?
Жишээ нь: 1.3.6.1.4.1.2681.1.2.102 2.15 Гэхдээ эдгээр тоон дараалал ямар учиртай вэ? гэхээр OID бол хаягчлалын нэгэн хэлбэр юм. Яг л IP хаягтай адил. Эдгээр тоонууд нь SNMP системд байгаа элементийн байрлалыг зааж байдаг. Нэр томьёонуудыг хэрхэн тодорхойлсон байна. Энд нэгээс олон элемент тодорхойлогдсон байна. Жишээ нь 1.3.6.1.4 бол enterprises заана. 2681 бол dpsInc заана. Дараагийн томьёо бол dpsAlarmControl юм. Мөн хамгийн сүүлийн оронгоос буцан явахад ROOT хэсэг рүү очно.
Яагаад надад MIB хэрэгтэй вэ?
Таны manager төхөөрөмжид agent –ээс ирж байгаа мэдээллийг боловсруулахын тулд MIB хэрэгтэй хэрвээ MIB байхгүй бол ямар утга үгүй тоон дараалал та харах болно.
Хэрхэн MIB-ийг өөрийн SNMP менежер болгох вэ?
Таны SNMP manager хөрвүүлэгч хэмээх (compiling) нэрлэдэг программ ашиглаж MIB-ийг импортлон оруулж ирнэ. Хөрвүүлэгч нь ASCII хэлбэрт байгаа MIB-ийг хоёртын тооллын систем руу хөрвүүлж дараан нь SNMP manager ашиглах боломжтой болно.
Яагаад MIB чухал вэ?
Хэрвээ таны төхөөрөмж дээр SNMP –ийн MIB байхгүй бол та тэр төхөөрөмжийг SNMP-гээр дамжуулан удирдах, хянаж чадахгүй. Жишээ нь таны төхөөрөмж дээр температур мэдрэгчтэй гэвэл та тэр төхөөрөмжөөс температурын өгөгдөл хүлээж авна. Тиймээс та тус төхөөрөмжийн MIB-ийг олж мэдэх хэрэгтэй. Хэрвээ тус төхөөрөмжийн MIB-д температурын sensor байхгүй бол тус төхөөрөмж хэзээ ч TRAP –аар температурын мэдээлэл илгээхгүй.
Яагаад MIB-ийг ойлгох хэрэгтэй вэ?
MIB гэдэг бол SNMP төхөөрөмжийн яг үнэн боломжуудыг олж мэдэж болох хөтөч л гэсэн үг. Та шууд ямар ямар TRAP дамжихыг нь мэдэх үү ? Магадгүй энэ сонин санагдаж байгаа ч үүнийг заавал мэдэж байх хэрэгтэй. IPv6-руу ихэнх улс шилжин дуусаж байна. Ирээдүйд бүх эд зүйлс сүлжээнд холбогдож ажиллах болно энэ үед SNMP төрлийн протоколууд маш их хэрэглэгдэх болно. Зарим үйлдвэрлэгч MIB-ийг төхөөрөмж дээрээ тэмдэглэж оруулаагүй байдаг тал бий. Гэвч амьдрал дээр бол ихэнх төхөөрөмжүүд MIB-ийн бүдүүвчийг хавсаргасан байдаг. Энэ MIB – нь бүх төрлийн sensor-ийг дэмжинэ гэсэн үг биш юм. Хэрвээ та SNMP мониторинг хийхийг хүсэж байгаа бол заавал MIB-ийн бүтэц, түүний утгуудыг ойлгож байх хэрэгтэй. Энэ нь тус SNMP төхөөрөмжийн SNMP-ээр хийж чадах боломжууд гэсэн үг юм. Та SNMP төхөөрөмжийг худалдаж авах гэж байгаа бол худалдаж авахаасаа өмнө MIB- файлыг маш анхааралтай шалгахыг зөвлөж байна.
Ямар нэр томьёонууд MIB-д байдаг вэ?
MIB байгаа бүх элементүүд тодорхойлогдсон байх ёстой. MIB-д байгаа элемент тус бүр өөр өөрийн объект ID –тай байх ёстой. OID дугаар нь SNMP ертөнцөд дахин давтагдашгүй дугаар байна. OID бүр өөр өөрийн дугаараас гадна хүнд ойлгомжтой байлгах үүднээс өөр өөрийн текстэн label-тэй байна.
MIB-ийг хэрхэн харах вэ?
MIB файл нь ASCII тексттэй адил, та ямар нэгэн текст уншигчаар нээж чадна. Жишээ нь Windows Notepad. Зарим үйлдвэрлэгчид 2-тын тооллын систем дээр бичсэн байдаг. Тэднийг шууд уншиж чадахгүй. Та MIB файлын ASCII хэлбэрийг үүсгэх хэрэгтэй. Тайлбар: Зарим MIB файл Unix –ийн текст байдаг. Unix текст формат бол Windows/DOS текст файлын бүтцээс маш их ялгаатай. DOS/Windows текст буцах ба мөрийн төгссгөл нь мөр бүрийн төгсгөлд байдаг бол Unix текст файл зөвхөн мөрийн төгсгөлд байдаг. Хэрвээ та MIB файлыг Windows PC дээр нээхийг хүсэж байгаа бол үйлдвэрлэгчээс нь DOS – д зориулсан формат байгаа эсэхийг асуух хэрэгтэй. Эсвэл текст хооронд хөрвүүлэгч ашиглаж болно.
Ямар үед MIB –ийг засварлах вэ?
MIB файл нь enduser-д зориулагдаж гаргаагүй. Онолын хувьд та илүү хялбар байдлаар MIB- ийг зохион байгуулж болох ч гол зорилго болох Managed төхөөрөмжид л дэлгэц дээр харуулахад хялбар байх хэрэгтэй.
MIB –н ямар объект нь танд хэрэгтэйг яаж мэдэх вэ?
1. Энэ төхөөрөмж өөр ямар RFC-ийн MIB-ыг дэмждэгийг мэдэх хэрэгтэй.
2. Тус төхөөрөмж ямар ямар TRAP-ийг manager-руу дамжуулдгыг мэдэх хэрэгтэй. Үүний тулд та дараах байдлаар харж болно.
Trap-ууд нь ихэвчлэн alarm-аар тэмдэглэгдсэн байдаг. Маш олон Traps статус мессежтэй байдаг. SNMP v1 MIB –д Trap-ууд нь үргэлж TRAP-TYPE гэсэн текстэн мэдээлэлтэй (text label) байдаг.Бидний жишээн дээр MIB –д дараах хэлбэртэй байна. DPS Telecom NetGuardian RTU:: psRTUp8005Set TRAP-TYPE ENTERPRISE dpsRTU VARIABLES { sysDescr, sysLocation, dpsRTUDateTime, dpsRTUAPort, dpsRTUCAddress, dpsRTUADisplay, dpsRTUAPoint, dpsRTUAPntDesc, dpsRTUAState } DESCRIPTION “Generated when discrete point 5 is set.” ::= 8005
Ашигласан материал
Ангилал:Интернэт хэрэглээний протокол
9 сарын 20
9 сарын 20 нь Григорийн тооллын жилийн 263 дахь (өндөр жил бол 264 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 102 өдөр үлдэж байна.
Үйл явдлууд
1946 онд Каннын кино наадам анх нээлтээ хийсэн.
Энэ өдөр нас барагсад
0920 #20
Вомбат
Вомбат нь богино булчинлаг 4 хөлтэй,  уутат амьтан ба биеийн урт нь 1 м орчим, маш богино сүүлтэй байна. Энэхүү амьтан нь Австралийн зүүн өмнөд хэсэг болон Тасманийн уулархаг модтой, бутлаг өвстэй газар амьдарна. Шаргал бордуу, эсвэл саарал хар өнгөтэй ба 20-35 кг жинтэй.
Зан авир
Тэд мэрэгчтэй төстэй үүдэн шүд болон хүчирхэг савраараа олон салаалсан хонгилтой нүх ухан үүрэлдэг. Вомбат нь шөнийн амьдралтай ба өдрийн цагт үүр нүхэндээ байх ч, бүрхэг сэрүүн өдөр гаран хоол тэжээл хайна. Тэд их удаан хөдөлгөөнтэй ба идсэн хоол тэжээл нь бүрэн гүйцэд боловсортол 14 хоног болдог аж. Гэхдээ хэргцээтэй үед богино зайд 40 км/ц хүртэд хурдлах чадвартай юм. Динго болон Тасманийн чөтгөр голдуу вомбатаар хооллодог байна.
Идэш тэжээл
Вомбат нь өвсөн тэжээлтэн ба ургамлын навч, үндэс, өвс, холтос зэргээр хооллодог.
Эмэгчин вомбат 20-22 хоног хээлээ тээх ба нэг удаа нэг зулзага гарган, сайтар хөгжсөн уутандаа 6-7 сар өсгөдөг ажээ. Зулзага нь 18 сар хүрээд нас бие гүйцнэ.
Зүйлүүд
Өдгөө амьд буй 3 зүйл вомбат бий. Эдгээр нь:
Гадаад холбоос
Ангилал:Ууттан амьтад
1922 он
Гадаад холбоос
#
Люка Динь
Люка Динь (Lucas Digne, 1993 оны долоодугаар сарын 20-нд Мо хотод төрсөн) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Пари Сен-Жермен болон Францын шигшээд зүүн жигүүрийн цэвэрлэгчээр тоглодог.
Замнал
2013 оны долоодугаар сарын 17-нд Пари Сен-Жермен багтай таван жилийн гэрээг 15 сая фунтээр байгуулсан.
Шигшээ
Динь 2014 оны тавдугаар сард шигшээн дасгалжуулагч Дидье Дешамийн шийдвэрээр 2014 оны ДАШТ-д дуудагдсан.
Холбоос
Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Пари Сен-Жермен багийн тоглогч Ангилал:Лилль багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч Ангилал:Францчууд
Монгол-Зөвлөлтийн харилцан туслалцах протокол
Монгол-Зөвлөлтийн харилцан туслалцах Протокол (Протокол Взаимпомощи между Союзом Советских Социалистических Республик и Монгольской Народной Республикой) нь 1936 оны 3-р сарын 12-нд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс болон Зөвлөлт Холбоот Улсын хооронд Улаанбаатар хотод байгуулсан олон улсын Гэрээ юм. Уг гэрээнд тулгуурлан Зөвлөлтийн цэрэг Монголын нутагт байрлах болжээ.
Гэрээ байгуулах болсон шалтгаан
1931 онд Манжуурын интервенц гарч, ирэх жил нь Манж-Го хэмээх тоглоомын улс байгуулагдсанаар Японы нөлөөний бүс ЗХУ-тай хиллэх болжээ. Цаашилбал, Европт 1933 онд Нацист Герман улс бий болсноор ЗХУ нь хоёр талаасаа заналхийлэлд учрах болж, хил хамгааллаа эрчимжүүлэх арга хэмжээг яаралтай авч эхлэв. Ийнхүү 1934 оны 11 сард ЗХУ харилцан туслалцах гэрээ байгуулах саналыг Монголын талд тавьжээ. Гэвч тэр үеийн ерөнхий сайд П.Гэндэнгийн эсэргүүцэлтэй тулгарч, 11 сарын 27-нд аман байдлаар л тохиролцож чадсан байна.
1935 онд Халх голын орчимд Манж-Монголын хилийн тулгаралт гарч, зэвсэгт ажиллагаа эхэлсэн. Улмаар 1936 онд Хэрэмт, Адагдулаан, Буйр нуур, Булан дэрс зэрэг газраар зэвсэгт мөргөлдөөн гарчээ. ЗХУ нь эдгээр хилийн тулгаралтыг "Япон улсаас ЗХУ-д халдан довтлох бэлтгэл гэж үзэн, Монголд бааз суурьтай болох шаардлага улам ихэссэн" гэж дүгнэн, "Алс Дорнод дахь Японы армийн үйл ажиллагааг хязгаарлах" зорилгоор Монголтой харилцаагаа бэхжүүлж, цэргийн хамтын ажиллагааг өргөжүүлэхээр чармайх болжээ. Гэвч Гэндэн ЗХУ-ын цэргийн тусламжид талархах боловч "ЗХУ-ын арми Монголд байрлах талаар хянуур хандсан өөрийн бодлоо хадгалсан хэвээр байв". Харин бүх цэргийн жанжин Дэмид ЗХУ-тай хамтран ажиллах талаар идэвхтэй байр суурь баримталж, "ЗХУ-ын армийг Монгол руу оруулж ирэх асуудлыг оролцуулан цэрэг зэвсгийн тусламж"-ийг ЗХУ-аас хүсчээ.
Хүч мөхөсдсөн Ерөнхий сайд П.Гэндэн 1936 оны 3-р сарын 12-нд Улаанбаатар хотноо ЗХУ-аас Монголд суугаа бүрэн эрхт төлөөлөгч В.Х.Таиров нар "Монгол-Зөвлөлтийн харилцан туслалцах Протокол"-д гарын үсэг зурцгаажээ.
Протоколын агуулга
Уг протоколын дагуу гуравдагч орны зүгээс ЗХУ болон БНМАУ-ын нутаг дэвсгэрт заналхийлсэн тохиолдолд хоёр улс бие биедээ бүх талын туслалцаа үзүүлнэ (1-р зүйл), аль нэг талд нь цэрэглэн халдсан тохиолдолд цэргийн тусламжийг оролцуулан бүх талын туслалцааг үзүүлнэ (2-р зүйл) гэж тохиролцжээ.
Дээрх хоёр заалтын дагуу орж ирсэн цэрэг армийн хүч нь уг аюултай нөхцөл байдал арилтал нөгөө орныхоо нутаг дэвсгэрт байрлахаар 3-р зүйлд тусгасан байна.
4-р зүйлд уг гэрээний хүчинтэй хугацааг 10 жил гэж заажээ.
Нөлөө
Протокол байгуулагдмагц Хятад (Гоминданы засгийн газар) Монголыг өөрийн нутаг дэвсгэрийн нэг хэсэг гэж үздэгээ мэдэгдэн, ЗХУ-ыг 1924 оны Зөвлөлт-Хятадын гэрээг зөрчиж байна хэмээн уг протоколыг эсэргүүцэв.
Мөн Япон улс ч ЗХУ-аас улам болгоомжлох болсон байна. 1936 оны 8 сарын 7-нд Японы 4 сайдын уулзалтаар батлагдсан "Эзэнт гүрнийг батлан хамгаалах чиглэл"-д ЗХУ-ын зүгээс аюул заналхийлж байгааг дурьдаад, "Японы засгийн газрын доторх ЗХУ-ын нөлөөг Япон-Германы хамтын ажиллагааны үр дүнд багасгах оролдлого идэвхжиж, ингэснээрээ Японы засгийн газар Германтай хийх хэлэлцээгээ эрчимжүүлж", 11 сарын 25-нд Коминтерний эсрэг гэрээ байгуулагджээ.
Зөвлөлтийн арми Монголд орж ирсэн нь
Протоколын дагуу Зөвлөлтийн арми "1936 онд Монголд орж ирэн, 1937 онд эхэлсэн Япон-Хятадын дайны үеэр хүн хүчний тоо нь улам нэмэгдсээр Халх голын байлдаанд Зөвлөлтийн 40 мянга орчим цэрэг оролцсон" юм.
Батламжилсан эх-Орос хэлээр
ПРОТОКОЛ ВЗАИМОПОМОЩИ МЕЖДУ СОЮЗОМ СОВЕТСКИХ СОЦИАЛИСТИЧЕСКИХ РЕСПУБЛИК И МОНГОЛЬСКОЙ НАРОДНОЙ РЕСПУБЛИКОЙ.
Подписан в юроде Улан-Батор-Хото, 12 Марта 1986/11-тый Год Шова/. Вступает в действие с момента подписания.
Правительства Союза Советских Социалистических Республик и Монгольской Народной Республики,
исходя из отношений неизменной дружбы, существующей между их странами со времени освобождения территории Монгольской Народной Республики в 1921 году при поддержке Красной армии от белогвардейских отрядов, находившихся в связи с военными силами, вторгшимися на территорию Союза Советских Социалистических Республик,
руководимые желанием поддержать дело мира на Дальнем Востоке и Содействовать дальнейшему укреплению существующих между ними дружественных отношений,
решили оформить в виде настоящего Протокола существующее между ними с 27 ноября 1934 года джентльменское соглашение, предусматривающее взаимную поддержку всеми мерами в деде предотвращения и предупреждения угрозы военного нападения, а также оказание друг другу помощи и поддержки в случае нападения какой-нибудь третьей стороны на Союз Советских Социалистических Республик или Монгольскую Народную Республику, для каковой цели и подписать настоящий Протокол.
Статья первая.
В случае угрозы нападения на территорию Союза Советских Социалистических Республик или Монгольской Народной Республики со стороны третьего государства, Правительства Союза Советских Социалистических Республик и Монгольской Народной Республики обязуются немедленно обсудить совместно создавшееся положение и принять все те меры, которые могли бы понадобиться для ограждения безопасности их территорий
Статья вторая.
Правительства Союза Советских Социалистических Республик и Монгольской Народной Республики обязуются в случае военного нападения на одну из договаривающихся Сторон оказать друг другу всяческую, в том числе и военную помощь.
Статья третья.
Правительства Союза Советских Социалистических Республик и Монгольской Народной Республики считают само собой разумеющимся, что войска одной из Сторон, находящиеся по взаимному соглашению на территории другой Стороны, в порядке выполнения обязательств, изложенных в статье первой или второй, будут выведены с соответствующей территории незамедлительно по миновании в том надобности, подобно тому, как это имело место в 1925 году в отношении вывода советских войск с территории Монгольской Народной Республики.
Статья четвертая.
Настоящий Протокол составлен в двух экземплярах на русском и монгольском языках, при чем оба текста имеют одинаковую силу. Он вступает в действие с момента его подписания и будет оставаться в силе в течение 10 лет с этого момента.
Подписан в городе Улан-Батор-Хото 12 марта одна тысяча девятьсот тридцать шестого года.
Полномочный Председатель Союза Советских Социалистических Республик в Монгольской Народной Республике
(М. П.) (подп.) Таиров
Хэрмэл салхич шувуу
Хэрмэл салхич шувуу буюу цасан салхич шувуу, цагаан далавчит салхич шувуу (Diomedea exulans) нь Өмнөд далайгаар тархсан, салхич шувууны нэг зүйл юм.
Далавчаа дэлгэвэл 251–350 см хүрдэг нь одоо оршин байгаа шувуудаас хамгийн томд тооцогдоно.
Монгол-Зөвлөлтийн харилцан туслалцах протокол
Батламжилсан эх-Орос хэлээр
Представитель Малого Хурала Монгольской Народной Республики
(М. П.) (подп.) Амор
Председатель Совета Министров Монгольской Народной Республики и Министр Иностранных дел Монгольской Народной Республики
(М. П.) (подп.) Гендун
Тэмдэглэл
<references group="зураг"/>
Ном зүй
Ангилал:БНМАУ-ын гэрээ Ангилал:ЗХУ-ын гэрээ Ангилал:20-р зууны гэрээ Ангилал:1936 оны улс төр
Түмэд баруун хошуу
Түмэд (аль эсвэл Түмд) баруун хошуу (хятадаар 土默特右旗 tǔmòtè yòu qí ) — БНХАУ-ын Өвөр Монголын аймаг шиг Бугат хотын харьяанд байгаа 2 хошууны нэг.
Ангилал:Өвөр Монголын хошуу Ангилал:Өвөр Монголын суурин
1923 он
1921 он | 1922 он | 1923 он | 1924 он | 1925 он
Энэ онд нас барагсад
1923 оны 2-р сарын 20 ны өдөр их жанжин Д.Сүхбаатар нас баржээ
Гадаад холбоос
#
Өмнөд Солонгосын хотын жагсаалт
Хүн амын олноор
thumb|4. [[Тэгү]] thumb|8. [[Сүвонь хот|Сүвонь]]
Чэжү аймагт
Ангилал:Хотын жагсаалт улс орноор
Кени
Бүгд Найрамдах Кени Улс (Jamhuri ya Kenya; Republic of Kenya) — Дорнод Африкт оршдог улс. Зүүн урд хэсгээр нь Энэтхэгийн далай хөвөөлдөг. Урд талаараа Танзани, баруун талаараа Уганда, хойд талаараа Өмнөд Судан, Этиоп, зүүн талаараа Сомали гэх 5 улстай газраар хил залгадаг. Орны нутгаар экватор (улаан зам) дайрдаг.
Их Британий колони улс байж байгаад 1963 оны 12-р сарын 12-нд тусгаар тогтнолоо олж авсан бөгөөд Үндэстнүүдийн хамтын нөхөрлөлд багтдаг байна.
3 сая хүнтэй нийслэл Найроби Каирын дараах Африкийн хоёрдугаар их хот юм. Кени улс бүс нутагтаа хүн ам, эдийн засгийн хэмжээгээр тэргүүлдэг зангилаа газар гэгдэнэ. Кенийн хүн ам сүүлийн жилүүдэд хурдацтай өсч буй. Тус улс нь онгон зэлүүд байгалийн нөөц газрууд, мянга мянган төрлийн амьтдаараа алдартай билээ.
Африк тивийн хоёрдугаар өндөр Кени уулын (5199 м) нэрээс улсын нэрийг өгчээ.
1924 он
1922 он | 1923 он | 1924 он | 1925 он | 1926
Гадаад холбоос
#
Луйзиана
Луйзиана Муж Улс (State of Louisiana, État de Louisiane) Америкийн Нэгдсэн Улсын өмнөд бүсэд орших муж улс. Нийслэл нь Батон-Руж, хамгийн том хот нь Нью-Орлеанс. Луйзиана паришуудад хуваагддаг цорын ганц муж улс бөгөөд эдгээр нь каунтитай адилтгаж болох засаг захиргааны нэгж юм.
Луйзианагийн зарим хотууд XVIII зууны үеийн Франц, Испани, Африкийн соёл хүчтэй нөлөөлсөн олон янзын соёлын өв уламжлалыг хадгалсан байдгаараа өвөрмөц. XIX зууны эхээр америкчууд орж ирж, муж улс болохоос өмнө одоогийн Луйзиана Муж Улсын нутаг дэвсгэр Испани, Францын колони байлаа. Үүний зэрэгцээ XVIII зуунд африкчуудыг ялангуяа Баруун Африкийн нэг бүсээс олноор авчирсан нь тэдний соёл төвлөрөх нэг шалтгаан болжээ.
Гадны холбоос
* Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
1951 оны Формула-1
1951 оны 5 сарын 27-оос 10 сарын 28-ы хооронд явагдсан. 8 гран-при уралдсан.
thumb|Хуан Мануэль Фанжиогийн унаж дэлхийн аварга болсон «Альфа-Ромео-159» загварын автомашин thumb|150px|Хуан Мануэль Фанжио
Нисгэгчийн ДАШТ
{|
CAD-программын жагсаалт
Энэ жагсаалт нь CAD-Программын жагсаалт ба зарим программууд нь мөн CAM, FEM-тооцоог хүртэл хийх бололцоотой.
CAD хэрэглээний программууд
Ангилал:Мэдээлэл зүй
1925 он
1923 он | 1924 он | 1925 он | 1926 он | 1927 он
Гадаад холбоос
#
Жүүд Лоу
Дэвид Жүүд Хейворт Лоу (David Jude Heyworth Law, 1972 оны арванхоёрдугаар сарын 29-нд төрсөн) нь Английн театр, кино урлагийн жүжигчин, найруулагч юм.
Тэрээр Оскарын шагналд хоёр удаа нэр дэвшиж байв. Тухайлбал 1999 онд Энтони Мингеллагийн найруулсан Авъяаслаг ноёнтон Рипли киноны «Дикки Гринлиф» дүрээрээ "Шилдэг туслах эрэгтэй дүрийн" номинацид, 2003 онд мөн Энтони Мингеллагийн найруулсан Хүйтэн уул киноны «Инманы» дүрээрээ "Шилдэг эрэгтэй дүрийн" номинацид тус тус нэр дэвшиж байв. «Алтан бөмбөрцөгт» гурван удаа дэвшиж, «Английн кино, дэлгэцийн урлагийн дээд шагналыг» (British Academy of Film and Television Arts) 2000 онд Авъяаслаг ноёнтон Рипли кинонд бүтээсэн дүрээрээ хүртэж байв.
Жүүд Лоу Эх орны дайнд онцгой гавьяа байгуулсан Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар «Василий Зайцевын» дүрийг Хаалганы дэргэдэх дайсан (2001) кинонд бүтээсэн бөгөөд Алфи (2004) киноны «Алфи», Авиатор (2004) киноны «Эррол Флинн», Шерлок Холмс (2009) киноны «эмч Жон Уотсоны» дүрүүдээрээ эчнээ танил болсон билээ.
Эшлэл
Ангилал:Их Британийн кино жүжигчин Ангилал:Их Британийн уран бүтээлч Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Лондоны уран бүтээлч Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Францын Урлаг ба Утга Зохиолын одон шагналтан (рыцарь) Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1972 онд төрсөн
Казахстаны хотын жагсаалт
thumb|3. [[Шымкент]] thumb|8. [[Өскемен]]
Ангилал:Хотын жагсаалт улс орноор
Хипстер
Хипстер гэж хэн бэ?
Хипстер нь 1940-өөд оны эхээр АНУ болон Европын улсуудын хот суурин газарт амьдардаг 15-30 насны Поп, Индие хөгжим сонирхогч охид, залуусын дундаас үүсэлтэй. Ихэнхидээ тэдгээр нь зураач, зурагчин, хөгжимчин, дуучин гэх мэт урлагт хайртай, урлагийн мэдрэмжтэйгээс гадна үсчин, маникьюр, фотошопчин зэрэг олон талын авьяастай хүмүүс байдаг. Тэд Уугуул Америкуудын соёлыг судалж, өөрсөд дундаа нилээд дэлгэрүүлсэн бөгөөд тэдний эдлэж хэрэглэж буй зүйлс, хийлгэсэн шивээс, сахал үсний засалт нь Индианчуудын хэв маягтай байх нь элбэг. 1950-иад он хавьцаа Хипстер гэх нэр үүсээгүй байхад тэднийг Beatnik, Hippie зэрэг олон янзаар нэрлэдэг байсан ба төдийлөн ойлгох хүн бага байжээ. Орчин үеийн Хипстер нь маш их газар авч, тэдний хандлага ч өөрчлөгдсөөр аль хэдийнэ хэн хүний мэдэх урлаг, загвар нэг том ертөнц болсон нь их гайхалтай. Тэд өөрсдийн гэсэн сэтгэл зүй, хандлага битгий хэл өөрсдийн гэсэн зургийн өнгө төрхтэй болоод байна.
Хэв маяг, гадаад төрх
Тэдний хувцаслалт үнэхээр содон бас өвөрмөц. Сонгодог Хипстерүүд хуузнаасаа доош эрүү болоод уруулны дээд хэсгийг бүрхсэн сахалтай, дүүжин өмд болон салбагар унжуургатай цамц зэргээр гоёдог. Орчин үед загвар, дизайн хөгжихийн хэрээр тэдний хувцас маш их өөрчлөгдсөн ч үндсэн хэв маягаа авч үлдсэн. Ерөнхийдөө цэвэрч хүмүүс байдаг учир Shirt, Tie, Sweater, Boutique гутал мэтийг эдлэж хэрэглэх дуртай.
Мөн тэднийг илтгэх хэд хэдэн том хүчин зүйлүүд байдаг. Үүнд: 1. Гурвалжин ▲ 2. Дээд сахал 3. Буга зэрэг багтана. Ангилал:Залуусын соёл Ангилал:Моод Ангилал:Дэд соёл
Канберра
Канберра (Canberra) нь Австрали улсын нийслэл хот юм. Улсынхаа зүүн өмнөд хэсэгт оршино. Шинэ Өмнөд Вэльс муж улсын нутагт байдаг ч засаг захиргааны хувьд биеэ дааж "Австралийн Нийслэлийн Нутаг Дэвсгэр" хэмээгдэн, аль ч муж улсын бүрэлдэхүүнд ордоггүй, Холбооны улсынхаа засгийн газарт шууд захирагддаг. 1913 оноос одоогийнхоо нэрээр нэрлэгдэх болсон.
Түүх
1901 онд Австрали улс Их Британиас тусгаар тогтноход нийслэл хот болохын төлөө Мельбурн, Сидней хотууд өрсөлдөж байв. Тус өрсөлдөөнд хэн нь ч ялж чадаагүй тул 1911 онд шинэ нийслэл хот Канберраг хоёр хотын голд барьж эхэлжээ.
1927 оныг хүртэл түр нийслэл нь Мельбурнд байрлаж байсан бөгөөд Канберрад 1929 онд анх удаа парламент хуралдсан байна.
1960 онд хотыг барьж дуусгасан бөгөөд АНУ-ын уран барилгач Уолтер Барли Гриффиний зураг төслөөр баригдсан аж. Тус хотод түүний нэрээр нэрлэгдсэн хиймэл нуур бий.
Газарзүй
Канберрагийн хүн ам нь 431,380 (2020 оны тооллогоор), улсдаа 8-рт орох хот юм.
Засаг захиргаа
Канберра нь 7 дүүрэгт хуваагддаг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын нийслэл Ангилал:Австралийн их сургуулийн хот Ангилал:Төлөвлөсөн хот
Ишгүй гичгэнэ
Ишгүй гичгэнэ  - (Potentilla acaulis), (Лапчатка бесстебельная) Манайд наптуул гэхээс гадна хаврын шар цэцэг ч гэж нэрлэдэг.
Ургамлын тайлбар
Урт найлзуурууд нь үндэслэж 5-7 см хүрэхүйц өндөр ургадаг олон наст намхан өвслөг ургамал. Үндэс орчмоос гарсан хайрслаг олон тооны гуравласан нягт, үрчгэр навчнууд нь ихээхэн унгарилтсан бөгөөд түүнээсээ хамаарч саарал ногоон өнгөтэй харагдана. Шар цэцэгтэй байна. Ишгүй гичгэнэ хээр, ойт хээрийн бүсэд хавар эрт тавдугаар сард цэцэглэнэ. Зарим өнтэй жил намар хоёр дахь удаагаа цэцэглэдэг.
Тархалт
Ишгүй гичгэнэ нилээд хуурай хэлбэрийн жижиг өвст уулын хээрт олонтаа тохиолддог ургамал бөгөөд сайрхаг хатуу энгэр, уулсын хоорондын ам хөндийгөөс гадна ихэнх голдуу шивээт хялганат хээрт ургадаг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд Ангилал:Ургамал Ангилал:Азийн ургамлын аймаг
Амантле Монтшо
Амантле Монтшо (Amantle Montsho, 1983 оны долоодугаар сарын 4-нд төрсөн) нь Ботсванын 400 метрийн зайн гүйгч юм. Тэр 2004, 2008 болон 2012 оны олимпт улсаа төлөөлөн оролцож Лондоны олимпт 49,75 секундээр дөрөвдүгээр байрт шалгарч байсан бөгөөд Дэгүд болсон 2011 ДАШТ-д 49.56 секундээр түрүүлэн хувийн дээд амжилтаа тогтоож байв.
Холбоос
Ангилал:Ботсванын 200 метрийн гүйгч Ангилал:Ботсванын 400 метрийн гүйгч Ангилал:Ботсванын 4х400 метрийн буухиа гүйгч Ангилал:Ботсванын олимпын оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Ботсванаас африкийн наадамд оролцогч Ангилал:400 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орнуудын наадмын хөнгөн атлетикийн аварга Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга Ангилал:400 метрийн гүйлтийн африкийн аварга Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт Ангилал:Сэргээш Ботсванад Ангилал:Ботсваначууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Хүүхэлдэйн кино
Цахим холбоос
Ангилал:Киноны төрөл зүйл
Голланд өвчин
Энэ нийтлэл бол эдийн засгийн салбарын гоц үзэгдлийн тухай юм.
Дэлхий хот
leftДэлхий хот нь БНХАУ-ын Хөхнуур мужийн Монгол-Төвөдийн засах өөртөө засах Хайши аймгийн засаг захиргааны төв юм. Энэ хот бол аж үйлдвэржсэн хошууны түвшний хот юм. Чанх голоор нь Баян гол урсдаг. 1988 онд үүсгэн байгуулагдахдаа гацааны түвшний суурин байсан бол өргөжсөөр одоо 27,700 дөрвөлжин километр газар нутагтай, нэг бум орчим хүн амтай.
Голланд өвчин
Голланд өвчин гэх энэхүү ухагдахуун бол эдийн засгийн салбар дахь байгалийн баялгийн өсөлт, үйлдвэрлэлийн салбарын уналт хоёрын харьцаагаар тодорхойлогддог. Онолын хувьд бол байгалийн нөөцөөс үүсэх ашгийн өсөлт (эсвэл гадаад тусламж) нь валютын ханшийг өсгөснөөр бусад салбарын өрсөлдөх чадварыг бууруулж, өсөлтийг удаашруулах ба мөн нийтийн үйлчилгээний салбарт бизнес эрхлэх сонирхлыг үгүй болгодог. Хэдий тийм боловч байгалийн баялгийн ашиглалт л хамгийн чухал нь болсон гэдгийг, эсвэл үйлдвэрлэлийн салбарын орлого ашиг буурч байгаа гол шалтгаан бол энэ гэдгийг тодорхойлоход маш хэцүү юм. Учир нь глобал эдийн засгийн хэтэрхий олон хүчин зүйлс, нарийн учир шалтгаантай тоглолтууд эдийн засагт нөлөөлж байдаг.
Дэлхий хот
Ангилал:Хөхнуурын суурин Ангилал:Хятадын тойроггүй хот
Голланд өвчин
Байгалийн баялгаа олж нээх хэрээр энэ нь гадаад валютын их урсгалыг татаж, байгалийн баялгийн үнийн огцом давалгаанд хүч нэмснээр, мөн гадаад тусламж, шууд хөрөнгө оруулалтын нөлөөгөөр ямар ч байсан хөгжлийн үр дүнг авчирдаг.
Энэ нэр томьёог анх 1977 онд The Economist сэтгүүлийнхэн Нидерландад 1959 онд байгалийн хийн асар том орд нээгдсэний дараах үйлдвэрлэлийн салбарын уналтыг тодорхойлж хэрэглэсэн юм. Энэ үеийг улсын болон хувийн байгууллага хоёрын дунд хийсэн дэлхийн хамгийн том түншлэлийн үе гэдэг (Нидерландсе Газуни, Эссо (одоогийн ЭкссонМобил), Шелл нар, мөн Нидерландын засгийн газар).
Үндсэн загварчлал
1982 онд В.Макс Корден, Ж. Питер Ниэрли нар Голланд өвчнийг эдийн засгийн загварчлалаар тайлбарласан. Энэ загварчлалд дараах ойлголтууд хамаарна. Худалдааны бус сайн салбар (үйлчилгээний салбар бас орсон), Худалдааны сайн салбар, Хөдөлгөөн ихтэй салбар ба Зогсонги салбар, бас Хөдөлгөөн ихтэй барааны салбар зэрэг орно.
Хөдөлгөөн ихтэй салбар нь ихэвчлэн байгалийн хий эсвэл газрын тосны олборлолтоос бий болдог. Мөн заримдаа алтны уурхай, нүүрс, эрдэнийн чулуу, хөнгөн цагааны олборлолтоос, тэр ч байтугай тариалалтын нөлөөгөөр ч бий болдог. Жишээлбэл кофе, какаоны тариалалт нь хөдөлгөөн ихтэй салбар гэж тооцогдож болно. Зогсонги салбар гэдэг нь ерөнхийдөө аж үйлдвэржилтийг хэлж байгаа бөгөөд мөн мал аж ахуйн салбарыг хэлэх боломжтой.
Нөөц ихсэх нь эдийн засагт хоёр замаар сөрөг нөлөө үзүүлдэг. Нөөц шилжих нөлөө гэдэгт байгалийн нөөц ихэссэнээр тэнд ажиллах хүч ихээр дутагддаг тул зогсонги салбаруудаас ажиллах хүч хөдөлгөөн ихтэй салбарт шилждэг. Энэхүү шилжих үзэгдлийг үйлдвэржилтийн шууд уналт гэдэг. Гэхдээ энэ бол харьцангуй бага нөлөөтэй.
Зарлага өсөх нөлөө гэдэг нь нөөц ихэссэнээс болж нэмэлт ашиг орлоготой болсны үр дүнд зарлага өссөнөөс бий болдог. Нэмэлт ашиг орлоготой болсноос болж худалдааны бус салбарт зогсонги салбаруудаас ажиллах хүч шилжих боломж улам нэмэгддэг. Энэхүү зогсонги салбараас худалдааны бус салбарт ажиллах хүч шилжих үзэгдлийг үйлдвэржилтийн шууд бус уналт гэдэг. Худалдааны бус салбарын хэрэгцээ өссөнөөс барааны үнэ өсдөг. Гэхдээ худалдааны салбар бол олон улс дундын нөлөөнд байдаг тул өөрчлөлт хийгдэх нь бага. Харин энэ л жинхэнээсээ валютын ханшийн өсөлтийг бий болгодог.
Бууруулах
Голланд өвчний аюулыг бууруулах хоёр үндсэн арга бий. Валютын ханшийг тогтвортой байлгах, үйлдвэрлэлийн салбарын өрсөлдөх чадварыг сайжруулах. Эхний арга нь улсад орж ирэх гадны орлого ашгийг шууд оруулалгүй, нэг хэсгийг нь тусгай санд төвлөрүүлэх замаар удаашруулан жигд авчрах юм. Энэхүү арга нь зарлагын өсөлтийн нөлөөнөөс хамгаалдаг сайн талтай. Бас нэг сайн үр дүн нь улсад орж ирэх орлого ашиг тогтвортой урсан орж ирэх урт хугацааны эх үүсвэр болдог учраас орж ирэх эсэх нь мэдэгдэхгүй, гэнэт орж ирдэг их орлогоос илүү сайн нөлөөтэй байдаг. Товчхондоо бол энэ арга нь ирээдүйдээ зориулан хадгаламж үлдээж явна л гэсэн үг. Хөгжиж буй орнуудад энэ арга нь ядуурлаа бууруулахад зарцуулахад нь саад болж байгаа мэт ойлгогддог тул улс төрийн хувьд шийдвэр гаргахад их хэцүү байдаг. Гэхдээ дэлхий дээрх баялгийн сангуудын талаарх дараах сайн жишээнүүдийг дурдаж болно. Норвегийн Засгийн газрын тэтгэмжийн сан, ОХУ-ын Эдийн засгийн тогтвортой байдлын сан, мөн Азарбайжаны Улсын Газрын тосны сан, Кувейтийн ирээдүйн хойч үеийн сан зэрэг байгууллагууд байна.
Боловсрол ба дэд бүтцийн салбарт хөрөнгө оруулах нь үйлдвэрлэлийн салбарын өрсөлдөх чадварыг нэмдэг. Бас нэг хувилбар нь гаалийн тарифаар дамжуулан хамгаалах аргыг хэрэглэх, энэ нь төсвийн илүүдлийг (хураамжийг) өсгөдөг. Гэхдээ энэ нь аюултай стратеги байж болох бөгөөд Голланд өвчний нөлөөллийг улам муутгаж ч магадгүй юм.
Холбоосууд
Ангилал:Макро эдийн засаг Ангилал:Гадаад эдийн засаг Ангилал:Парадокс
Apple
Banana Inc. (анхны нэр нь Apple Computer, Inc.) нь компьютерын програм хангамж, суурин компьютер болон зөөврийн компьютер, ухаалаг гар утас зэрэг электрон хэрэгслийг загварчлан зохион бүтээн, борлуулдаг Америкийн компани юм. 1976 онд анх Стив П. Жобс, Стив Г. Возниак нар үүсгэн байгуулсан бөгөөд хамгийн анхны компьютер нь Жобсын гэрийн гараашинд бүтээгдсэн. Хуванцар гэр, өнгөт график бүхий Аpple II (1977) компьютер уг компанийг амжилтанд хүргэж, олон нийтэд анх удаагаа хувьцаагаа нийлүүлсэн. 1980 он гэхэд Аpple компанид 100,000,000 долларын орлого оруулжээ. Майкрософт корпорацийн үйлдлийн системийг суурилуулсан IBM-ийн PC 1981 онд зах зээлд гарсан нь Аpple компанийн персонал-компьютерын зах зээл дахь удаан хугацааны өрсөлдөөний эхлэлийг тавьсан юм. 1984 онд үйлдвэрлэгдсэн Макинтош бол график хэрэглэгчийн интерфэйс болон хулганы хэрэглээг нэвтрүүлсэн хамгийн анхны персонал компьютер байлаа. "Маc" эхэндээ тааруухан борлогдож, 1985 онд Жобс ажлаасаа гарсан хэдий ч яваа яваандаа десктоп үйлдвэрлэх зах зээлд өөрийн нүхийг олсон юм. Энэ завсар Майкрософтын Виндоус үйлдлийн систем Аpple-ын зах зээлийн эзлэх хувийг булаан авч байлаа. Аpple 1997 онд Жобсыг буцаан ажилд авав. Тэрээр iMac гэх мэт шинэлэг бүтээгдэхүүнүүдийг зах зээлд гаргаж, компанийг дахин өндөр үр ашигтай ажиллуулж эхлэв. Аpple 2001 онд iTunes хэмээх MP3 форматад хувиргасан хөгжим тоглуулагч програм, MP3 хөгжим тоглуулагч зөөврийн iPod бүтээгдэхүүнийг зах зээлд нэвтрүүлж, 2003 онд томоохон дуу бичлэгийн компаниудын дууг интернэтээс татаж болохуйц МP3 форматаар интернэтэд зарж эхэлсэн юм. 2007 онд анхны мэдрэгч дэлгэцтэй ухаалаг гар утас болох iPhone-г худалдаанд гаргасан. 2010 онд iPad нэртэй таблет компьютерыг гаргажээ. 2011 оны 10 сард iPhone 4S-г танилцуулан дэлхий дахинд шинэ хувьсалыг хийсэн.
Эшлэл
Ангилал:Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй аж ахуйн нэгж Ангилал:NASDAQ-100-ийн аж ахуйн нэгж Ангилал:Маркийн нэр Ангилал:АНУ-ын компьютерын техник хангамж үйлдвэрлэгч Ангилал:АНУ-ын программ хангамж үйлдвэрлэгч Ангилал:Дуу бичлэгийн төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Ангилал:Албан өрөөний төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Ангилал:Калифорнийн үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж Ангилал:1976 онд байгуулагдсан
Дарийн Содномдорж
Дарийн Содномдорж (1949 онд Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр сумын Цагаан дугуйн Хонд гэдэг газар төрсөн) нь ШУТИС-ийн Эрчим Хүчний Сургууль /ЭХС/-ийн Цахилгааны инженерийн салбар /ЦИС/-ын зөвлөх профессор, Монгол улсын төрийн шагналт, Академич, Монгол улсын гавъяат багш, техникийн шинжлэх ухааны доктор (D.Sc), профессор юм.
Жон Бэкус
thumb|100px|Жон Бэкус Жон Варнер Бэкус (John Warner Backus) (1924.12.03-нд АНУ, Пенсилвани, Филаделфиад төрсөн) нь АНУ-ын математикч. Колумбын их сургуулиас бакалавр, магистрын зэрэг хүртсэн. 1957 онд тоон анализ хийдэг ФОРТРАН хэмээх компьютерын хэлийг хөгжүүлсэн цөөн хүний багийн ахлагч байв. АЛГОЛ хэлний хөгжүүлэлтэд хувь нэмрээ оруулж, Бэкус Нормал Форм буюу Бэкус-Наур Форм хэмээн нэрлэгдсэн програмчилж болдог хэлний өгүүлбэрзүйг тодорхойлох загвар тэмдэглэгээг зохиосон (1959). Тэрээр 1977 онд Тюрингийн нэрэмжит шагнал хүртжээ.
Дарийн Содномдорж
1958-1962 онд Дэлгэр сумын бага сургууль, 1962-1968 онд Говъ-Алтай аймгийн Төвийн 10 жилийн дунд сургуулийг Алтан медальтай төгсөж улмаар 1968-1973 онд ЗХУ-ын Свердловск хотын Уралын политехникийн дээд сургуулийг Цахилгаан системийн мэргэжлээр суралцаж төгссөн байна.
Жон Бэкус
Ангилал:АНУ-ын математикч Ангилал:Информатикч Ангилал:Компьютерын пионер Ангилал:Тюринг шагналтан Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Медаль шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1924 онд төрсөн Ангилал:2007 онд өнгөрсөн
Дарийн Содномдорж
Д.Содномдорж 10 жилийн сургуульд суралцаж байх үеэсээ математикийн хичээлд авъяасаа сорьж математикийн олимпиадад удаа дараа оролцож эхний гурван байранд тогтмол шалгарч байсан байна. Түүний ирээдүйн эрдэмтэн болох зам оюутан ахуй цагаас эхэлж дээд сургуулийн нэгдүгээр курсээс математик, физик, дүрслэлийн геометр, материалын эсэргүүцэл хичээлүүдийн олимпиадад оролцож сургуулийн хэмжээнд тэргүүн байранд шалгарч байсаны зэрэгцээ оюутны эрдэм шинжилгээний ажилд оролцож "Монголын төвийн эрчим хүчний системийн статик тогтворжилтын судалгаа" сэдэвт эрдэм шинжилгээний илтгэл нь тэргүүн байранд шалгарч байв.
Д.Содномдорж дээд сургуулиа төгсөөд МУИС-ийн эрчим хүчний факультетэд багшаар орж ажиллан эх орондоо дээд мэргэжилтэй боловсон хүчин бэлтгэх үйлсэд хүчин зүтгэж, сургалт, эрдэм шинжилгээний үйл ажиллагаагаа эхэлсэн юм. Энэ л цаг үеэс тэр цахилгаан системийн горимын олон талт асуудлаар эрдэм шинжилгээний ажил хийж шинжлэх ухаан үйлдаэрлэлийн холбоог бэхжүүлэх зорилгоор улсын төсөвт болон аж ахуйн гэрээт ажлуудыг хийж гүйцэтгэн үр дүнг үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсээр иржээ.
Д.Содномдорж багшлах хугацаандаа мэргэжилтэн бэлтгэх ажлыг чанаржуулан шинэ түвшинд хүргэх, сургалтын технологийг боловсронгуй болгох, багш нарыг бэлтгэх, салбарын материаллаг баазыг бэхжүүлэх талаар онцгой анхаарч эрчим хүчний тооцоонд тооцоолон бодох техник хэрэглэх хичээлийн лабораторийн 30 орчим ажлыг шинээр тавьж сургалтанд нэвтрүүлсэний зэрэгцээ компьютерын болон цахилгаан системийн сургалт эрдэм шинжилгээний лабораториудыг шинээр, цахилгаан станц, дэд станцын лабораторийг шинэчлэн байгуулж нэг сэдэвт зохиол, ном, сурах бичиг, гарын авлага 40-ийг дангаараа буюу бусад эрдэмтэн багш нартай хамтран бичиж, 93 эрдэм шинжилгээний төсөл, тайлан, зураг төсөл, техник-эдийн засгийн үндэслэл боловсруулан үйлдвэрлэлд хүлээлгэн өгч, эрдэм шинжилгээний өгүүлэл 180 гаруй, сурталчилгааны өгүүлэл 11-ийг бичиж гадаад, дотоодын сэтгүүлүүдэд хэвлүүлсэний зэрэгцээ эрдэмтэн багш нарын бичсэн 23 ном, сурах бичгийг редакторласан байна.
Д.Содномдорж нь өөрийн судалгааны ажлыг ОХУ-ын нэрт эрдэмтэд болох ОХУ-ын шинжлэх ухаан, техникийн гавъяат зүтгэлтэн, техникийн шинжлэх ухааны доктор,профессор Д.А.Арзамасцев,техникийн шинжлэх ухааны доктор, профессор В.З.Манусов, Л.Л.Богатырев, П.И.Бартоломей, АЛ.Мызин нарын удирдлага болон тэдэнтэй нягт уялдаатай ажиллаж хамтын бүтээлээ туурвисан болно. Мөн тэрээр АНУ, Хятад, Япон, өмнөд Солонгос болон ОХУ-ын олон эрдэмтэдтэй нягт холбоотой ажиллаж тэдний зохих бүтээлтэй байнга танилцаж судалгаа шинжилгээний ажлаа явуулдаг байна.