cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тогоонтөмөр хаан
Үйл ажиллагаа
Түүний тушаалаар Алтан улсын түүх, Сүн улсын судар, Кидан Улсын судар зэрэг түүхийн бүтээлийг туурвисан. Энэ үеэс эхэлж түүний засаглалын ноёдын дотоод тэмцэл эхэлсэн. Энэ тэмцэлд Мэргидийн Баян, Тогтох, Хама, Бортөмөр... зэрэг цэргийн томоохон зүтгэлтнүүд нэг үе оройлж байсан боловч цөм Тогоонтөмөрийн нөлөөгөөр үхсэн. Мөн 1360 аад оноос түүний хүү Аюушридар нь хаан сэнтийг булаах оролдлого удаа бүр хийж байсан нь Юань улсын хүчийг мохооход хүргэсэн ба энэ нь өмнөд Хятадад гарч байсан бослогуудыг дарахад хүндрэл учруулж байв.
Юань улсын мөхөл
1351 оноос Хятадад Хань Шантун, Лю Футун нараар удирдуулсан улаан алчууртны бослого дэгдэж эхэлсэн. Мөн энэ үед Юань улсын дотор дотоодод хагарал их болсон нь Юань улсыг мөхөлд дуудсан. Энэ бослого улмаар улам бүр хүчээ авсаар 1368 онд тус бослогын нэгэн удирдагч 1368 оны 1 сард өөрийн эзэлсэн газраа Мин улс гэж нэрлээд, оны цолоо Хунъү гэж нэрлэж, Нанжин хотоор төвлөрсөн засаг захиргааны зохион байгуулалт хийж эхэлсэн. Мөн Юань улсыг мөхөөх дайны бэлтгэлээ хийж дуусгаад, Жү Юаньжан өөрийн цэргийн жанжин Сюй Да ноёнд их цэрэг өгч, түүний толгойлуулсан улаан алчууртнуудын Мин улсын их цэрэг, Юань улсыгн харъяанд байсан Хэнань муж, Шаньдун муж, Дайду хот орчмын газар нутгийг эзлэн, 1368 оны 9 сарын 26 нд, Дайду хотыг эзлэн авснаар Юань улсын, хятад орон дахь монгол хаадын шууд ноёрхолыг дуусгавар болгожээ. Харин тус эрчээрээ 1369 оны эхээо Шанду хотыг эзлэн авахад монголын хаан, улам ухарч, Инчан хот буюу Хэрлэн барс хотноо очсон.
Нас барсан нь
1370 онд хонгирад аймгийн нутаг дахь Инчан хотод 51 насандаа таалал төгсчээ. Түүнийг нас барахад түүний мэдэлд цагаан хэрмээс хойших газар үлдсэн байсан.
Гэмшилийн шүлэг
"Элдэв зүйл, эрдэнэсээр шулуухан
Сайхнаар бүтсэн Дайду минь,
Эртний хаадын суусан зуслан
Шандугийн Шар тал минь,
Сэрүүн сайхан Хэйбун Шанду минь,
Улаан халзан туулай жилээ алдсан
Хайран Дайду минь,
Өглөө манагар өндөр дээр гарваас, сайхан униар чинь
Ухаант хаан миний өмнө
Лаган, Ибагу хоёр хийж бүлгээ.
Ухаан үгүй төрсөн ноёд, улсаан харж эс үзэлцвэй,
Уйлж хоцорвой, би
Нутагт хоцорсон улаан бяруунд адил болбой, би
Найман талт цагаан суврага минь,
Их улсын нэр төрийг аван суусан
Есөн эрдэнэсээр бүтсэн Дайду хот минь,
Дөчин түмэн Монгол улсынхаа
Нэр төрийг аван суусан
Дөрвөн хаалгат дөрвөлжин их Дайду хот минь,
Жуба
Жу́ба (Juba) — Өмнөд Суданы нийслэл, хамгийн олон хүнтэй хот. 372,410 хүнтэй.
Тогоонтөмөр хаан
Гэмшилийн шүлэг
Шашин номыг дэлгэрүүлэн явтал
Жуба
Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Суданы суурин Ангилал:Африкийн нийслэл Ангилал:Африкийн суурин Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн төв суурин Ангилал:Нил мөрний суурин
Тогоонтөмөр хаан
Гэмшилийн шүлэг
Төмөр шат хугарч хайран Дайду хот минь,
Хаанах яанах Монгол улсаа
Харуулан гайхлагч хайран Дайду минь,
Өвлийн өвөлжих өгүй балгас минь,
Зуны зуслан Хэйбун Шанду минь,
Сайхан Шар тал минь,
Лаган, Ибагу хоёрын үгэнд эс орсон хорон минь,
Хутагтан байгуулбай, хулсан ордыг,
Хумьж автвай, Хятад улсад
Хурьцах муу нэрийг Ухаант хаанд тавивай.
Хамгаар байгуулбай, хан Дайдуг
Харшлан авалцам булгээ, хайран Дайдуг
Хамж автвай, Хятад улсад
Харшлах муу нэрийг Ухаант хаанд тавивай.
Элдвүүдээр байгуулбай, эрдэнэ Дайдуг
Эндэж автвай, Хятад улсад
Эргэх муу нэрийг Ухаант хаанд тавивай.
Хаан эзэний зөөсөн их нэр төрийг,
Гайхамшиг Сэцэн хааны барьсан хайран Дайдуг,
Хамаг улс шүтээн тулга эрдэнэт хотыг,
Хамж автвай, Хятад улсад, хайран Дайдуг.
Хан тэнгэрийн хөвгүүн Чингис хааны алтан ураг
Хамаг бурханы хувилгаан
Сэцэн хааны алтан харшийг
Хамаг Бодисун нарын хувилгаан Ухаант хаан
Хан тэнгэрийн заяагаар алдвай, хайран Дайдуг.
Хан эзэний хасбуу тамга ханцуйлж гарвай.
Хамаг дайсны дотроос хатгалдаж гаргавай.
Буха төмөр чинсан булха дотроос.
Гэнэдэж алдвай, хайран Дайдуг
Гэрээс гарахуйд, эрдэнэ шашин ном хоцорвой, тэр цагт
Гэгээн билигт Бодисун нар ялгатугай, хойд цагт
Хэрж ирж тогтугай.
Чингис хааны алтан урагт."
Гэр бүл
Эцэг: Хүслэн хутагт хаан
Эх: Маалайдай хатан
Дүү нар: Ринчинбал хаан, Будашири гүнж, Юэлу гүнж (Ерөө?)
Эх сурвалж
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Юань улсын хаан Ангилал:1320 онд төрсөн Ангилал:1370 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин
Сонгуулийн тойрог
Сонгуулийн тойрог — сонгуульт албан тушаалтаныг юм уу төлөөллийн байгууллагад (жишээ нь: Улсын Их Хурал) төлөөлөгчийг сонгогч сонгох нутаг юм.
Харсун бүргэдэй
Харсун бүргэдэй (Aquila fasciata) нь томхон махчин шувуу бөгөөд Харцагынхан овогт хамрагдана. Энэ бүргэд нь Европ, Африк, Ази, Индонез, Сахарын цөлд нутаглана. Голдуу 1-3 өндөг гаргадаг.
Бусад бүргэдтэй харьцуулахад жижиг буюу дунд хэмжээтэйд тооцогдох 55-65 см урт юм.
Харсун бүргэдэй нь туулай зэргийн хөхтөн амьтад, шувуу агнан иддэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Бүргэдүүд Ангилал:Харцгайнхан
1994 он
Энэ онд нас барагсад
Ангилал:1994 он #
Black Veil Brides
Black Veil Brides бол АНУ-ын Голливуд (Калифорни)-аас үүсэлтэй рок хамтлаг юм. Энэ хамтлаг нь Andy Biersack (ахлагч, дуучин); Ashley Purdy (аргил хоолойч, туслах дуучин); Jake Pitts (ахлах гитарч); Jinxx (ритм гитарч, хийлч); Christian "CC" Coma (бөмбөрчин) гишүүдээс тогтсон. Black Veil Brides нь хар нүүр хувиргалт, бие будалт, бариу хар хувтас, урт үсээрээ алдаршсан. Тэднийг урам зориг, баяр хөөр оруулсан хамтлаг нь 'Kiss' болон 'Mötley Crüe' юм.
Энэ хамтлаг нь анх 2009 онд Knives and Pens дуугаараа гарч ирж байжээ. Тус дуун дээр Andy-гийн бага насны гадуурхагдаж дээрлэхүүлдэг байсан үеийг харуулдаг бөгөөд энэ дуугаараа олонд танигдсан юм. Дуунуудынхаа утга агуулга болон стилл имижийнхээ хувьд хамгийн эмо хамтлагуудын дунд багтжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын хамтлаг Ангилал:Металкор хамтлаг Ангилал:Пост-хардкор хамтлаг
Бихар
94 мянган км² газар нутаг, 103 сая хүн амтай. Албан ёсны хоёр хэл нь хинди, урдү.
Газар зүй
thumb|left|180px|Гол мөрний газрын зураг Бихар нутаг Энэтхэг орны дорнод хэсэгт оршдог.
Уттар Прадеш, Өрнөд Бенгал, Жарканд муж, Балба улстай хил залгадаг.
Нутгийн тэг голоор баруунаас зүүнш Ганга мөрөн урсдаг.
Ганга мөрний цутгал Гандак, Коши, Орхани, Сон зэрэг гол мөн урсана.
Ганга мөрний нам доор газарт хамаарах ба үржил шимт хөрс шороотой.
Нутгийн хойд хязгаар Хималайн нурууны өвөр бэл болно. Нутгийн 7.2% ой.
Хүн ам зүй
Бихар муж хүн амын олноор (103 сая) Энэтхэг улсын мужийн дунд 3-р байр эзэлнэ.
Хүн ард шигүү (1012 хүн/км²) суудаг. Хотжилтын хувь - 11% буюу улсдаа хамгийн бага.
Бичиг үсэгт тайлагдсан хувь - 63.8%. Үүнээс эрэгтэйд 73.5%, эмэгтэйд 53.3%.
Хинди, божпур, магах, майтил, урдү, бенгал хэлээр хэлэлцдэг.
Хүн ардын 82.7%% хиндү, 16.7% лал шашин шүтлэгтэй.
Хот суурин
Томоохон хот (2011 оны байдлаар):
Түүх
Бихар нутагт эрт дээр үед Паталипутра нийслэлтэй Магада улс оршин байв.
Вайшал гэдэг бүгд найрамдах улс нийтийн тооллын өмнөх үед байжээ.
Гаутама Будда Магадад ном сургаалиа түгээж, Бодгая дахь Бодь модны доор даяанчилжээ.
Дараа нь Паталипутрад төвтэй Маврын улс оршин тогтнов. Ашока хааны үед ихэд хүчирхэгжсэн.
Бенгал мужийн харьяанд байгаад 1912 онд Бихар-Орисса муж болов. 1936 онд тус муж хоёр салж Бихар муж байгуулагдсан.
2000 онд Бихар мужийн өмнөд хэсэг Жарканд муж болон салжээ.
Зураг
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс
Системийн нөөц
Нөөц гэдэг нь компьютерийн систем дэх хязгаарлагдмал хэрэглээ юм.
Компьютерийн системийн нөөцийн ашиглалт
Нөөц нь компьютерийн системд физик эсвэл виртуаль байдлаар байх боломжтой. Өөрөө хэлбэл тухайн системд холбогдсон төхөөрөмжүүд эсвэл дотоод бүрдэл хэсгүүд бүр нь тухайн системийн нөөц юм. Харин виртуаль нөөцийн хувьд файлууд, сүлжээ, санах ойн хэсгүүд зэрэг орно. Тиймээс эдгээр нөөцийг ашиглахдаа зөв хуваарьлах нь гол асуудал юм. Ихэнх хэрэглэгчдийн хувьд өөрийн компьютер дээр ганцаараа ажиллах нь нөөцийн ашиглалт нь бага байдаг. Хэрвээ ямар нэгэн Мэйнфрэйм эсвэл Сервер компьюерт дээр олон хэрэглэгч зэрэг ажиллах гэдэг нь тухайн компьютерийн хувьд нөөц ашиглалт нь маш өндөр байна. Дээрх тохиолдолд хэрэглэгчид нь CPU,санах ой, оролт гаралтын төхөөрөмжүүд зэрэг нөөцүүдийг хуваан ашиглаж байгаа юм. Зөвхөн компьютер доторх нөөцүүд ч биш жирийн үед буюу хэрэглэгчид өөрсдийн компьютерээр сүлжээнд холбогдон ажиллаж байгаа үед тэд сүлжээ, серверүүд,принтерүүд зэрэг сүлжээний төхөөрөмжийн нөөцүүдийг хуваан ашиглаж байдаг. Тиймээс компьютерийн үйлдлийн систем нь нөөц хуваан ашиглахад зориулагдсан буюу хоорондоо тохиролцож нөөцийг хуваан ашиглаж байдаг.
Компьютерийн нөөцийг олон хэрэглэгчид зэрэг ашиглах
Олон хэрэглэгчид өөр өөр програм дээр зэрэг ажилласнаар системийн нөөцийг хувааж ашиглаж байгаа схем зураг харагдаж байна. Дээрх нөхцөлд компьютерийн нөөцийг хуваан ашигласнаар компьютерийн ашигтай ажиллагаа ихсэж байгаа юм. Нөөцийн ашиглалтыг тэнцвэртэй байлгахын тулд үйлдлийн систем нь үргэлж нөөцийг хуваарьлаж байдаг. Өөрөөр хэлбэл хэрэглэгч эсвэл бусад системд нөөц шаардлагатай үед тогтмол бэлэн байлгаж найдвартай ажиллагааг хангаж байх үүрэгтэй юм. Жишээлбэл mөв процессорт орох шаардлагатай коммандуудыг тодорхой алгоритмын дагуу хуваарьлалт хийж, дараалал үүсгэн оруулдаг. Хэрэв тухайн дарааллаар ажиллагаа явагдаж байх үед давуу эрх бүхий комманд биелүүлэх шаардлагатай үед тасалдал үүсэж дараалал өөрчлөгддөг. Энэ бүхнийг үйлдлийн систем зохицуулж байдаг нь нөөцийн хуваарьлалт юм.
Ашигласан материал:
- Abraham Silberschatz. Operating system concepts, 7th edition - “Operating Systems – A modern perspective”, Garry Nutt, ISBN 0-8053-1295-1
Ангилал:Компьютер
Уулын согсоот бүргэд
Уулын согсоот бүргэд, Nisaetus nipalensis нь Харцагынхан овгийн махчин шувуу юм. Азийн өмнөд хэсэг, Пакистан, Энэтхэг, Шри Ланка, Индонез, Хятад, Япон зэрэг улсын нутгаар тархан амьдардаг.
Энэ бүргэд нь дундаж хэмжээний буюу 70-72 см урт, далавчаа дэлгэхэд 160-170 см болно.
Өндөр модны оройд иш мөчрөөр дугуйдуу үүр засаж голдуу 1 өндөг гаргадаг. Эм нь өндөгөө дарж, эр нь анд гаран идэш тэжээл олж ирдэг. Ой мод ихтэй газар амьдрах тул далавч нь зохицсон богиновтор байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Бүргэдүүд Ангилал:Харцгайнхан
Гурван зээрдийн агуй
Монгол улсын Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутагт Гурван зээрдийн агуй бий. Агуйн амны  өргөн 0.9 м, өндөр нь 2.0 м. Нийт 21 м гүн.
Түнхэл
Түнхэл нь Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын нутагт, Зүүнхараа хотоос зүүн урагш 35 км зайд (төмөр замаар 45 км) орших тосгон юм. Түнхэлд Монголын төмөр замын өртөө байдаг. Түнхэл тосгон 4 талдаа уулаар хүрээлэгдсэн, Хараа гол дагуу суурьшсан байдаг. Түнхэл тосгон нь ой мод жимс ногоогоор маш баялаг байгалийн үзэсгэлэнт Хангай нутагт байрладаг. Түнхэлийн оршин суугчид нь эелдэг, найрсаг бас туйлийн ажилсаг маш сайхан дүнзэн байшинд голдуу амьдардаг. Хашаандаа төрөл бүрийн ногоо ургуулж цэцэг тарих нь элбэг. Зун цагт голын усны эргээр амран суух хүүхэд хөгшчүүд элбэг харагддаг. Голдуу цөөн тооны саалийн үнээтэй байдаг. Мал аж ахуй нэг их хөгжөөгүй суурин амьдралтай. Сүүлийн үед хот болоод бусад аймгийн аялагч, амрагч нар маш ихээр ирдэг болсон. Энэ нь байгаль ус, мод, ууландаа хайр гамтай нутгийн ард түмэнд сөргөөр нөлөөлж байгаа харагддаг. Нутгийн ард байгалаасаа хамаагүй мод, жимс түүдэггүй заншилтай. Мөн голынхоо усанд бохир хувцас шууд угаадаггүй заншилтай байсан. Түнхэлээс баруун тийш 15 км зайд Гацууртын алтны уурхай бий. Алтны уурхайн дараа орон нутгийн байгалийг сэргээн засварлах барьцаа төлбөрийг орон нутгийн засаг захиргаа аваагүйгээс одоогийн байдлаар байгалийн баялаг бүтэц маш ихээр гэмтсэн байдаг.
Дунд сургуультай.
Ангилал:Сэлэнгэ аймгийн суурин Ангилал:Монголын суурин Ангилал:Монголын өртөө
Хүнс
Хүнс гэдэг нь хүний бие махбодийн хэвийн үйл ажиллагааг хангах, эрүүл мэндийг дэмжин хамгаалахад шаардагдах хүнсний түүхий эд, хагас болон бүрэн боловсруулсан бүтээгдэхүүн, ундны усыг хэлнэ
Хүнс нь бас их олон янз. Өөрт тохирох шим тэжээллэг хүнсээ хэрэглэх нь чухал. Хортой химийн бодистой бол эрүүл мэндэд ч муу нөлөө үзүүлнэ.
Ангилал:Хоол хүнс
Хөтөл
Хөтөл нь Сэлэнгэ аймгийн Сайхан сумын төв хот юм.
Хөтөл хот нь БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1984 оны 3 дугаар сарын 12-ны № 81 дугаар зарлигаар, тухайн үеийн тэргүүлэгчдийн дарга Ю.Цэдэнбал, орлогч дарга Н.Жагварал, нарийн бичгийн дарга Ц.Готов, тэргүүлэгч нар болох Б.Ламжав, Л.Түдэв, Ц.Намсрай, Л.Пагмадулам, Б.Лувсанцэрэн нар гарын үсэг зурснаар Цемент-Шохойн комбинатыг түшиглүүлэн Дархан хотын Хөтөл хороо нэрээр байгуулагдаж байжээ.
Хөтөл хотын оршин суугчид өдгөө 10,000 шахам бөгөөд анхны оршин суугчид нь 1970-аад оны сүүлээр илгээлтийн эзэд болон ирж байжээ.
Хөтөл хотод 3 цэцэрлэг, 2 ЕБС, мөн Соёлын төв өргөө бий.
2013 оны улсын наадмын бөх барилдаан
2013 оны (Ардын хувьсгалын 92 жилийн ойн) улсын наадамд газар газрын 512 бөх идэрийн жавхааг гайхуулан барилдсанаас Сэлэнгийн Гунаажавын Эрхэмбаяр арслан түрүүлж, Завханы Батнасангийн Гончигдамба начин үзүүрлэжээ.
Шөвгөрсөн арван зургаан бөх
Монголын тулгар төр үүссэний 2222, Их Монгол улсыг байгуулсны 807, Ардын Хувьсгалын 92, Ардчилсан хувьсгалын 22 жилийн ойн их баяр наадам өргөн дэлгэр сайхан боллоо. Өнөө жилийн улсын их баяр наадамд даян аварга нэг, аварга хоёр, арслан долоо, гарьд тав, заан 13, харцага 18, начин 47, аймгийн хурц арслан найм, аймаг, цэргийн арслан 76, аймаг цэргийн заан 16, аймгийн харцага хоёр, аймгийн начин 29, сумын цолтон 117, цолгүй бөх 93, цэргийн залуу бөх 78 барилдлаа. Хэд хэдэн аймгийн наадам 10,11-нд болсон учраас аймаг, сумын цолтнууд цөөн барилдсан бололтой.
Эх сурвалж
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Цэрэндоржийн Чулуунбат
Цэрэндоржийн Чулуунбат (1957 оны хоёрдугаар сарын 16-нд төрсөн) нь Харанга хамтлагийн аргил гитарчин, мөн Энимон хамтлагийн продюсер юм. 2009 оны наадмаар "Монгол Улсын Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн" цол тэмдэгийг хүртсэн.
Харангаас өмнө
Тэрээр 1973 онд Сэлэнгэ аймгийн Драммын Театрт хөгжимчнөөр 1975 он хүртэл ажиллаж ажил хөдөлмөрийн гараагаа эхлэсэн юм. 1975-77 онд Залуус хамтлагт тоглож байгаад 1977 онд цэрэгт татагдаж, Соёмбо хамтлагт орсон юм. Соёмбо хамтлагт байхдаа Харанга хамтлагийн гитарчин Ц.Энхманлай, Я.Одсүрэн, бөмбөрчин Н.Пүрэвдаш нартай танилцсан билээ. Энэ хугацаандаа тэрээр "Чамдаа дуулах дуу", "Нутгийн чулуу" зэрэг хит дуунуудаа бичсэн байдаг
Харанга хамтлаг
1989 онд УДБЭТ-ын дэргэд Манлай, Оогий, Пүүжээ нартай хамтран рок хамтлаг байгуулж аргил гитарчин, дуучнаар оржээ. Удалгүй уг хамтлагт дуучин хэрэгтэй болж, Цэргийн хөгжимд хамт тоглож байсан Х. Лхагвасүрэнг дуучнаар авчээ.
Ц.Чулуунбат Харанга хамтлагийн олон хит дуунуудыг зохиосон бөгөөд, жишээ дурдвал "Үгүйлэн санана" (төрийн шагналт бүтээл), "Дөрвөн улирал", "Замд гаръя" зэрэг юм
Хувийн карьер
Монголын рок поп урлагт тэрээр хүндтэй байр суурь эзлэдэг бөгөөд Freezone ийг продюсерлэж, 2001 онд "Chuka and Freezone" нэртэй цомог хийсэн юм. Тэрээр 2005 онд Up Music продакшнийг байгуулжээ. Up music продакшн нь 2010 онд 25-р суваг телевизийн "Making the band" шоугаар "Энимон" хамтлагийг байгуулсан. Түүний дуулсан "Амьдралын бэлэг" дуу нь 2016 оны "Үндэсний шилдэг 21 дуу"-ы нэгээр шалгарсан. 2005 онд тэрээр бие даасан "My Street" цомгоо гаргасан нь Монголын CD борлуулалтын түүхэн дэх хамгийн амжилттай цомог болсон юм. Үүнийхээ дараа "Chuka's Songs", "Содон Аялгуу", "Амьдралын бэлэг" цомгуудыг гаргасан.
Бусад
Цэнхэр дэлгэц цувралуудад хамтлагтайгаа оролцсон. 2015 оноос "Авьяаслаг Монголчууд" шоуны шүүгчээр ажиллаж байна. Мөн 2016 онд Монгол телевизийн Гацуурхан кинонд оролцон тоглосон.
Эшлэл
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Монголын хөгжимчин Ангилал:Харанга Ангилал:Аргил гитарчин Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1957 онд төрсөн
Стратегийн хүнс
Стратегийн хүнс гэж монгол улсын хуулинд "монгол хүний физиологийн хэрэгцээнд зайлшгүй шаардлагатай малын мах, сүү, тарианы үр, улаан буудай, гурил, ундны усыг" хэлнэ. Ангилал:Монголын эрх зүй
Peer to peer computing
Peer to peer тооцоолол гэж юу вэ? Комьпютеруудыг хэрэглэх хандлага зонхилох үед персонал комьпютерууд дотоод сүлжээгээр дамжин төв сервертэй холбогддог байсан. Эдгээр серверүүд маш их өгөгдөл боловсруулдаг учир персонал комьпютероос хүчин чадлын хувьд маш өндөр байсан. Түүнээс хойш персонал комьпютер хүчирхэг болсоор ойр орчмын төв серверүүдээс өгөгдөлийг боловсруулахдаа илүү болсон. Яагаад гэвэл PC-ээс PC-рүү эсвэл peer to peer тооцоолол нь хувийн комьпютерыг төв серверийг тойрч бусад комьпютеруудтай шууд хамтран ажиллах боломжийг хангаж чаддаг. Клиент серверийн аль аль нь хүсэлт илгээх эсвэл үйлчилгээ үзүүлэх эсэхээс хамаардаг бол peer to peer систем дэх бүх зангилааг зиндаа нэг гэж авч үздэг.Өөрөөр хэлбэл нэг клиент нь нөгөөгөөсөө мэдээлэл авч байхад нөгөө клиент эргүүлээд мэдээлэл тэгш эрхтэйгээр авч байна гэсэн үг юм.3 н төрлийн peer to peer тооцоолол байдаг. Үүнд: Персонал комьпютерууд бусад серверүүдээр дамжин сүлжээнд холбогдож, файлуудыг хадгалж хуваалцаж мөн ижил сүлжээн дэх хэн нэгнээс авдаг. Нэг гол асуудал нь энэ нь аюулгүй байдлын хамгаалалт болон оюуны өмчийн асуудалыг авчирдаг. Жишээ нь: Napster - http://www.napster.com (music sharing) Анхаар: Хууль зүйн асуудлаар Napster нь түр зуур сайт дээрээ файл шэйрлэхийг зогсоосон. Kazaa - http://www.kazaa.com (multimedia sharing)
Бүлэг комьпютерууд тэдгээрийн тооцоолол болон интернетээс хайлт хийж боловсруулах, асар их процесссийг шийдвэрлэх асуудлыг тооцоолохын тулд нэгдэж хамт сүлжээнд холбогддог. Жишээ нь: Infrasearch- http://www.infrasearch.com (хайлтын хэрэгсэл) Entropia - http://www.entropia.com (цаг уур болон одон орны тооцоолол) Жижиг бүлэг хүмүүс ижил интерфэйсээр дамжин харилцах. Жишээ нь: Тоглоом тоглох, чатлах, шуурхай мессеж, алсын зайнаас суралцах орчин гэх зэрэг. Жишээ нь: Jeopardy - http://www.station.sony.com/multiplayerjeopardy/ (онлайн тоглоом) Chat Here - http://www.chat-here.com/ (чатын өрөө) HorizonLive - http://www.horizonlive.com (алсын зайн сургалт)
Аврага филиппин бүргэд
Аврага филиппин бүргэд, Pithecophaga jefferyi,нь мөн Филиппин бүргэд, Сармагчин идэшт бүргэд гэгдэх бөгөөд  том, хүчирхэг махчин шувуу юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Бүргэдүүд Ангилал:Харцгайнхан
Талын агуй
Монгол улсын Сүхбаатар аймгийн Дарьганга сумын нутагт Талын агуй бий. 4.5 м гүн.
Лавлах холбоос
Ангилал:Азийн агуй Ангилал:Монголын агуй Ангилал:Сүхбаатар аймгийн газар зүй
Индепендент кино
Индепендент кино нь уран сайхны кино бүтээдэг томоохон студийн хүрээллээс гадуур буюу бие даан бүтээгдсэн киног хэлдэг.
Холбоос
Ангилал:Киноны төрөл зүйл
Номгон
Номгон нь Сэлэнгэ аймгийн Сайхан сумын нутагт орших тосгон юм. Хөтөл хотод сумын төв шилжихээс өмнө тус тосгонд байрлаж байжээ. 2000 оны байдлаар 2,200 оршин суугчтай байв.
Ангилал:Сэлэнгэ аймгийн суурин Ангилал:Монголын суурин
Йенс Новотны
Йенс Новотны (Jens Nowotny, 1974 оны 1 сарын 11-нд Малш хотод төрсөн) нь Германы хөлбөмбөгчин, төвийн хамгаалагч юм.
Байер Леверкузен багт бүтэн арваны туршид нийт 300 орчим тоглолт хийсэн тэрээр багаа 2002 оны УЕФА Аваргуудын Лигийн шигшээ тоглолтод хүргэсэн юм. Олон улсын тавцанд Германы шигшээ багт багтаж 1 Дэлхийн АШТ, 2 Европын АШТ, нийт 50 орчим тоглолтод оролцжээ.
Ангилал:1974 онд төрсөн Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч Ангилал:Динамо Загреб багийн тоглогч Ангилал:Карлсруэ багийн тоглогч Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан Ангилал:Германчууд
Цагаан агуй
Монгол улсын Баянхонгор аймгийн Баянлиг сумын нутагт Цагаан агуй бий. 3.5 метр өргөн, 3.2 метр өндөр амтай.
Лавлах холбоос
Ангилал:Азийн агуй Ангилал:Монголын агуй Ангилал:Баянхонгор аймгийн газар зүй
Стивен Харпер
|thumb|right|250px|Стифен Харпер 2006 оны сонгуульд нам нь ялсны дараа Калгарид үг хэлж байгаа нь Стивен Харпер нь Канадын Ерөнхий сайд асан. Тэрбээр Консерватив намын гишүүн. Харпер 2006 оны нэгдүгээр сард Ерөнхий сайдаар сонгогдож Пол Мартинаас Ерөнхий сайдын албыг хүлээн авсан бөгөөд 2015 оны 11 сарын 4-нд Жастин Трюдод албан тушаалаа хүлээлгэж өгөх хүртлээ 10 жил орчим ажиллажээ. Тэрбээр 1959 онд Онтарио мужийн Торонто хотод төрсөн бөгөөд Альберта мужийн Калгари хотод амьдарч байв. Харпер эхнэр, хоёр хүүхдийн хамт амьдардаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Канадын ерөнхий сайд Ангилал:Канадын Доод Танхимын гишүүн Ангилал:Канадын Консерватив Намын гишүүн Ангилал:Канадын Нууц Зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Канадын Шинэчлэлийн Намын гишүүн Ангилал:Канадын одон шагналтан (компаньон) Ангилал:Украины Эрх чөлөөний одон шагналтан Ангилал:Торонтогийн хүн Ангилал:Канадчууд Ангилал:1959 онд төрсөн
Гөлтгөнөн боолт
Гөлтгөнөн боолт - эрт дээр үеэс гэмтэл согогийн өвчний эмчилгээнд энэ аргыг хэрэглэж ирсэн. Гэвч гэмтсэн мөчийг гөлтгөнөн зуурмаг дотор хийж гөлтгөнөө хатаах журмаар хэрэглэж байсан. 1864 онд Н.И.Пирогов ясны хугарлыг эмчлэхдээ гөлтгөнтэй марлаар хөлийг ороож, боож хэрэглэсэн нь гэмтэл, согогуудын өвчнүүдийг гөлтгөнөн боолтоор эмчлэхэд хувьсгал хийсэн хүн гэж үздэг.гөлтгөнийг эмчилгээнд хэрэглэхэд сайн, муу хоёр тал байдаг.сайн тал нь хүний биеийн арьсанд нягт наалдаж, амархан хэвшиж түргэн хатдаг. Дараа нь салгаж авахад хялбар,ямарч нөхцөлд хэрэглэж болох боломжтой юм.гэвч энэ боолтыг хэрэглэсний дараа булчин хатингарших, үений хөдөлгөөн хомсдох, буруу тавибал холголт үүсгэх,бүхэл, бүтэн мөчийг ч үхжүүлэх хүндрэл гарч болно.иймд гөлтгөнөн чиг,боолтыг хэрэглэхийн тулд тодорхой хэмжээний мэдлэг дадлага шаардагддаг. Гөлтгөнийг зөв хадгалж,бэлтгэж хэрэглэхэд тусгай байр,багаж хэрэгсэл шаардагдана. Үүнд гөлтгөнөн боолт хийх өрөө,гөлтгөнтэй,гөлтгөнгүй төрөл бүрийн марль,материал бэлтгэх өрөө,хуурай гөлтгөнийг хадгалах өрөө зайлшгүй байх шаардлагатай. Эдгээр өрөө чулуун шалтай,чийггүй байх ба боолт хийх өрөө нь талбай том,саруулхан,төрөл бүрийн битүү засалт эмчилгээг ерөнхий мэдээгүйжүүлгээр хийх бололцооны бүхийл шаардлагыг хангасан байх ёстой.
Гөлтгөнийг гаргаж авахдаа гөлтгөнөн чулууг 1200-1800 градусын халуунд хатааж нунтаглана. Сайн чанарын гөлтгөнө нунтаг, зөөлөн цагаан өнгөтэй хатуу бөмбөлөггүй байдаг. Гөлтгөнө нь чийг амархан татаж,чанар нь муудах учир хуурай газар модон буюу төмөр саванд хадгалах ёстой. Гөлтгөний чанарыг шалгахдаа усанд зуураад хатуурах хугацаагаар нь тодорхойлно. Сайн чанарын гөлтгөнө 5-7 минутанд гүйцэт хатуурдаг. Гөлтгөний чанарийг ихэвчлэн доорхи хоёр аргаар туршина:
Гөлтгөнөн боолтын хэлбэрүүд,түүнийг тавих арга
Эрт дээр үеэс ясны хугарлыг эмчлэхэд уул хугарлыг бороолж эдгэртэл нь хөдөлгөөнгүй байлгах нөхцөлийг хангаад цусны эргэлтийг хэвийн байлгаж, үений хөдөлгөөн болон булчингуудын хомсдолыг үүсгэхгүй тийм бэхэлгээ боолтыг эрэн хайсаар байна. Гэвч гөлтгөнийг орлуулан хэрэглэх түүнээс сайн чанарын материал одоогоор олдоогүй байна. Гөлтгөнөн боолтыг аль болох хөнгөн маягаар, бат бөх эвдэрч хэмхрэхгүйгээр тавьж сурах нь чухал болой.
Сүүж түнхийг бэхэлсэн гөлтгөнөн боолт
Энэ боолтыг дунд чөмөгний хугарал,түнх орчмын гэмтэл үрэвсэл,түнхний үенд мэс засал хийсний дараа өргөн хэрэглэдэг. Сүүж түнхийг бэхэлсэн гөлтгөнөн боолт тавихдаа тусгай ор хэрэглэнэ. Тусгай оргүй нөхцөлд ердийн вандан дээр ууц, далны доогуур тулгуур хийж өвчтөнийг хэвтүүлээд хоёр хөлийг туслагч нар тухайн шаардлагатай байрлалд барина. Жийрэггүй боолт хийхдээ үений төвгөрүүдэд жийрэг тавина. Энэ гөлтгөнөн боолт тавихдаа эхлээд бүслүүрээс шагайн үе хүртэл гуя шилбэний ар,өвөр талаар мөчний бүдүүний 2/3-г хамруулан гөлтгөнөн чиг тавьж хэвшүүлээд 20-25см өргөнтэй гөлтгөнөн чигийг бүслүүрээр ороож,түнхний үеийг бэхэлсэн ороолт гөлтгөнөн чиг давхарлаж тавьсны дараа гөлтгөнтэй бинтээр 2-3 давхар ороогоод гарын алгаар илж биенд нь сайтар хэвшүүлж өгнө. Хөлийн тавхайг оруулж тавих шаардлагатай бол тавхайд битүү гөлтгөнөн боолт тавьж залгана. Боолт дууссаны дараа захын хэсгүүдийг хурц хутгаар өөлж тэгшлээд, холголт үүсгэж болох хэсгүүдийг сайтар шалгаж үзнэ. Өвчтөнийг зөөвөрлөхдөө түрдэг тэргэн дээр болгоомжтой шилжүүлж зөөхгүй бол гөлтгөнөн боолт хугарч эмчилгээний үр дүнг муутгана. Түнхний үе орчим гэмтэлтэй бие султай өвчтөнд сүүж түнх бэхлэх боолтыг өвдөгний үе хүртэл богино хэлбэрээр тавьж болно.
Шилбэний хугарлын үед битүү гөлтгөнөн боолт хийх арга
Өвчтөнийг дээш нь харуулан хэвтүүлж,нэг туслагч хөлийн тавхайнаас татаж, хоёрдогч туслагч нь нэг гараараа тахимны доогуураас,нөгөө гараараа хугарлын орчмоос барьж хөлийг өргөнө.боолт хийхдээ хөлийг өвдөгний үеэр 1700, тавхайг 1000 өнцөгт байрлуулна. Хөлийн үенүүдийн төвгөрт жийрэг тавьж гөлтгөнөнтэй бинтээр хурууны үзүүрээс эхлэн өгзөгний нугалаас хүртэл бинтийн чангарсан захыг хайчаар сэтэлж 8-10 давхар орооно.
Өвчтөний биеийн жин, булчингын хөгжлийг харгалзан нимгэн, зузааныг тохируулна.гэвч энэ боолтыг хийхэд өмсүүлэн цаваг хийж,гөлтгөнөн аравч чиг тавиад дээрээс нь гөлтгөнөтэй бинтээр ороох нь тохиромжтой байдаг.гөлтгөнөн боолт хатсаны дараагаар захыг нь өөлж хуруу өлмийг нь гаргана. Хөлийн хуруунаас өвдөгний үе хүртэл битүү гөлтгөнөн боолтыг тавхайн шивнүүр,ул,шагайн яс,шилвэний доод хэсгийн хугарлын үед тавьдаг байна.
Волковичийн гөлтгөнөн боолтын хэлбэр
Энэ боолтыг шилбэний хавчаар яс, шаантны доод дунд хэсгийн хугарлын үед тавибал тохиромжтой. Боолт хийх арга. Хөлийн тавхайд гөлтгөнөн улавч хийж хэвшүүлээд гөлтгөнөн урт чигийг П үсэг маягаар хөлийн тавхайд дөрөөлүүлэн өвдөгний үе, гуяны дунд хэсэг хүртэл хэвшүүлэн тавьж,шагайн үе орчимд наймын тоо хэлбэртэйгээр бөгжлөн гөлтгөнтэй бинтээр 6 давхар ороож, шилбэний дээд, дунд хэсгээр гөлтгөнтэй бинтээр бөгжлөн орооно. Хэрэв өвдөгний үеийг өнгөрөөж тавих шаардлагатай бол 4 дэх бөгжийг гуяны дунд хэсэгт хийнэ.
Гөлтгөнөн аравч чиг
Гөлтгөнөн чигийг хэрэглэх шаардлагын дагуу урт өргөнийг тохируулана. Үүнийг дээд мөч,шилбэ ясны хугарлын үед түр хугацаагаар тавьж болно. Мөн үе орчмын зөөлөн эдүүдийн шарх, үрэвслийн үед хэрэглэнэ. Чиг тавих арга аравч чигний урт нь хугарал гэмтлийн байдлаас хамаарах бөгөөд өргөн нь мөчний диаметрийн 2/3 хамарна. Боолтыг хэвшүүлсэний дараа гөлтгөнгүй бинтээр зузаан орооно.
Дээд мөчдийн хугарал,гэмтлийн үед боолт хийх арга
Гарын ясны хугарлуудыг эмчлэхдээ гөлтгөнөн боолт хэрэглэх боловч гол төлөв аравч, чиг, суганы гурвалжин жинтүү хэрэглэнэ. Гурвалжин жинтүү хэрэглэх,бэлтгэх арга. Гурвалжин жинтүүг далны хугаралууд болон атгаалын толгой хүзүүний зөрөөгүй хугаралын үед хэрэглэх нь зүйтэй. Ялангуяа настай хүмүүст хэрэглэхэд тохиромжтой байдаг.жинтүүг нилээд хөшүүн, зузаан даавуугаар хийж дотор нь сүрэл юм уу хөвөн чихэж өгнө. Жинтүүний хэмжээ нь сууриараа 25см, уртаашаа 30-45см, дээд ирмэг нь 10см зузаан, гурвалжин хэлбэртэй байна. Хоёр хажуугын дунд хэсэгт богинохон гогцоо хадаж,урд хэсэгт нь /шуу байрлах түвшинд/ хоёр гогцоо даруулга хийж өгнө. Жинтүүг гэмтэлтэй гарын суганд хийж сургуулийн хүүхдийн цүнх шиг үүрүүлээд, гарын шууг жинтүүний урд талын гогцоогоор даруулна.
Дээд мөчний ясны хугарлуудын үед аравч, чиг тавих
Аравч, чигийг мөр, тохой, бугуйн үенүүдийн бэртэл гэмтэл, атгаал,шуу,алганы яснуудын хугарлуудын үед хэрэглэнэ.атгаалж чөмөгний хугаралд чиг тавихдаа мөрний дээд талаас бугалганы урд талаар буулгаж тохойг ороон,бугалганы ард талаар дээш нь явуулж мөрөн дээр тохуулж гөлтгөнгүй бинтээр бооно. Үүнд мөчийг физиологын дундаж байрлалд байлгахын тулд суганд нь гурвалжин жинтүү хийж өгнө. Сүүлийн үед мөрний яс, атгаалын хугарлыг гараар засаад О-үсэг шиг хэлбэрийн аравч чиг тавьж эмчлэхэд бороололт түргэн явагдаж байгаа нь ажиглагдаж байна.
Боолт хийх арга
Хугарлыг эвлүүлж засаад, шууг тохойн үеэр 600 нугалж, урьдчилан хэмжээ авч бэлтгэсэн гөлтгөнөн аравчыг мөрний урд талаас мөрөн дээгүүр давуулан бугалганы ар талаар буулгаж, тохойн үений доогуур урагш нь гаргаж, атгаалын урд талаар явуулж, аравч чигний дэээд үзүүрт давхарлаад хуурай бинтээр хэвшүүлэн ороож болно. Аравч тавихдаа гарыг сугаар нь 700д өргөлттэй байрлалд байлгаж гөлтгөнөн боолтыг хэвшүүлээд суганд нь гурвалжин жинтүү хийж өгнө. Тохойн үе, шуу богтосны ясны хугарлын үед хурууны угаас бугалганы дунд хэсэг хүртэл аравч чиг тавина. Шууны хугарамтгай хэсгээр хугархад хурууны дунд үенээс тохойн үеү хүртэл чиг тавина.
Гарыг цээжтэй бэхлэх гөлтгөнөн боолт
Өвчтөнийг суугаа байрлалд уг боолтыг хийхэд бэрхшээл бага байдаг. Ерөнхий мэдээгүйжүүлгээр ,хагалгаа хийсний дараа хагалгааны орон дээр гар цээжийг бэхлэх гөлтгөнөн боолтыг шууд тавихад нилээд хэцүү байдаг. Иймээс урьдчилан тохирох хэмжээний гөлтгөнөн чиг,хавтанг бэлтгэх хэрэгтэй. Үүнд цээжний бүслүүрийн хэмжээгээр 6-8 давхар, 15-20см өргөн хоёр ширхэг хавтанг бэлтгэнэ. Хугаралтай талын мөчний сүүжний тавцангын дунд хэсгээс,тохойг дайруулан, хуруунуудын угын үе хүртэл хэмжиж 8-10 давхар гөлтгөнтэй бинтээр чиг бэлтгэнэ. Мөн 8-10 ширхэг гөлтгөнтэй бинт бэлтгэнэ. Боолт хийхдээ 2-3 туслагчтайгаар гарыг физиологын дундаж байрлалд оруулан эрүүл талын мөрөн дээгүүр 3-4 давхар гөлтгөнгүй бинт мөрөвчлөн унжуулна. Эхлээд урьдчилан бэлтгэсэн гөлтгөнөн чигийг гарт тавьж хэвшүүлж хоёр хавтангаар цээж,хэвлийг ороож, дээрээс нь гөлтгөнтэй бинтээр гар цэжийг 4-6 давхар орооно. Эрүүл талын мөрөнд мөрөвчилсөн бинтийг ар, өвөр талд унжуулсан үзүүрүүдийг нугалж бүслүүр боолтонд бэхлэнэ. Дараа нь тэвх модоор бүслүүрийн доод талаас тохойд тулган тэвхдэж гөлтгөнтэй бинтээр бэхэлнэ. Сүүлд нь гөлтгөнөн боолтын захыг өөлж засна.
Дезогийн боолт
Дээд мөчдийн ясны хугаралтай өвчтөнүүдийг зөөвөрлөх, эгэмний хугарал мөр тохойн зөөлөн эдийн бэртлийн үед хэрэглэнэ. Боолт хийх арга: суганд нь 10см орчим зузаан зөөлөн зөөлөвч хавчуулаад тохойн үеэр 700 нугалах байрлалд гароыг их биетэй нь барьж бооно. Боолтыг хийхдээ эрүүл талын суганаас эхлэн гэмтэлтэй талын бугалганы их биетэй нь барьж 2-3 дахин ороогоод эрүүл талын суган доогуур гарч ирсэн бинтний үзүүрийг гэмтэлтэй мөрний дээгүүр давуулан тохойг ар талаас нь эгэлдэргэлж, шууг их биенд нь барьж ороогоод эрүүл талын суган доогуур ар тийш гаргаж гэмтэлтэй талын мөрөн дээгүүр урагш нь давуулж тохойн үений доогуур эгэлдэргэлэн хойш нь гаргаж их биеийг гэмтэлтэй талын бугалгатай барьж дахин ороох журмаар боолтыг давтана.
Ангилал:Мэс засал
Марк Уилсон
Марк Дэвид Уилсон (Marc David Wilson; 1987 оны наймдугаар сарын 17, Агхоллан) — Хойд Ирландын хөлбөмбөгчин, «Сток Сити» болон Хойд Ирландын шигшээн хамгаалагч.
«Сток Сити» Уилсоныг 2010 оны наймдугаар сарын 31-нд элсүүлсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Умард Ирландын хөлбөмбөгчин Ангилал:Умард Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Портсмут багийн тоглогч Ангилал:Йовил Таун багийн тоглогч Ангилал:Борнмут багийн тоглогч Ангилал:Лутон Таун багийн тоглогч Ангилал:Сток Сити багийн тоглогч Ангилал:Умард Ирландчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Бор бүргэд
Бор бүргэд (Aquila clanga) нь Харцагынхан овгийн том махчин шувуу юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Бүргэдүүд Ангилал:Харцгайнхан
Хатанбаатар Магсаржав
Ардын Хатанбаатар Магсаржав буюу Сандагдоржийн Магсаржав нь (1878 онд төрсөн; 1927 оны есдүгээр сарын 3-нд нас барсан) нь Монголын цэргийн нэрт жанжин, тусгаар тогтнолын төлөө цогтой тэмцэгч, 1921 оны хоёрдугаар сарын 15-наас 1921 оны гуравдугаар сар хүртэл ажилласан Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын Ерөнхий Сайд байжээ.
Уг гарал, бага нас
Хатанбаатар Сандагдоржийн Магсаржав нь хуучнаар Сайн ноён хан аймаг, одоогийн Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын нутагт ядуу тайж Сандагдоржийн хүү болон төржээ. Арван нэгэн насандаа сайн ноён аймгийн хошуу ноён Ганжууржав гүнд шавь орон бичиг үсэг заалгаж, 25-н нас хүртлээ шавь суусан байна. 1905 оны долоодугаар сард язгууртны зэрэг залган Магсаржавыг Ховд дахь амбан яамны дэргэд хугацаалан суулгах Халхын жасаанд тохоон томилогдсон байна.
1911 оны Үндэсний хувьсгалд
1911 онд Монгол Улс тусгаар тогтнолоо зарласны дараагаар шинэ байгуулагдсан засгийн газраас амбаныг зайлан явах шаардлагыг Магсаржав амбан ноёнд дамжуулсан боловч гарч явахаас татгалзсан байна. 1912 оны зун Баруун хязгаарыг төвшитгөн тогтоох сайдад Баргын Манлайбаатар Дамдинсүрэнгийн хамтаар томилогдон Ховдыг дайран эзлэх ажиллагааг шууд удирдаж, Манж, Хятадуудыг буулгаж авчээ. Манжаас тусгаарлах Үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнд Ховдыг чөлөөлсөн гарамгай гавьяаг нь үнэлэн Богд Хаант Монгол Улсын Засгийн газраас Магсаржавыг үе улиран залгамжлах «Хатанбаатар ван» цолоор шагнажээ. 1913 оны хавар Хятадын залхаан цээрлүүлэх цэрэг Өвөр Монголд орж ирэхэд Магсаржав, Манлайбаатар Дамдинсүрэн нарын цэргийн хүч очин тулалдаж амжилт олж байсан боловч Хаант Орос Улс Хятад, Японтой эвдрэлцэхээс болгоомжлон оролцсон тул түүнийг эргүүлэн татжээ. Үүний дараагаар зүүн хязгаарт Бавуужавын довтолгоог дарах, 1918 онд хил нэвтрэн орж ирсэн Оросын цагаан цэргүүдийг зогсоох цэрэг дайны үйл ажиллагаануудад оролцож байжээ.
Ардын хувьсгалд
1919 оны намар Хятадын генерал Сю Шүжан Монголын автономитыг унагасан.
1920 оны дундуур Магсаржавыг нууц бүлгэмийнхэнтэй хэлхээ холбоотой хэмээн сэжиглэж баривчилжээ.
1921 оны 2 сард Барон Унгерн Их Хүрээг эзлэн авахад суллагдан цагаантанд нийлж Унгерны сэргээн тогтоосон Богд хааны засагт Ерөнхий сайдын үүрэг богино хугацаанд гүйцэтгэжээ. Түүнийг баруун аймгуудыг товхинуулахаар илгээжээ.
1921 оны 7 сарын дундуур Монгол Ардын Намынхантай санаа нэгдэж Улиастайд байсан цагаантны удирдагч буриад Вандановыг дарж устгажээ.
1922 онд ердийн цэргийн яамны сайдаар тохион томилогдож, Дамдины Сүхбаатар Магсаржавыг өөрийн биеэр даалт гаргаж МАХН-ын гишүүнд орлогчийн хугацаа дамжуулахгүйгээр шууд элсүүлэн авчээ.
1924 онд МАХН-ын төв хорооны гишүүнээр сонгогдсон ба Москва хотод албан айлчлал хийж байжээ.
Гавьяа шагнал, дурсгал
Богд Хаант Монгол Улсын засгийн газраас түүнд Хатанбаатар гэсэн цолыг олгож байжээ. 1914 онд Шар жолоо одонгоор шагнагдсан. 1922 онд Зөвлөлт Орос Улсын Засгийн Газраас Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон, 1924 онд Ардын Засгийн Газраас «Ардын» хэмээх эрхэм цолыг олгожээ. Ардын Хатанбаатар Магсаржавын алдар гавьяаг нь мөнхжүүлэх зорилгоор Булган аймгийн төв дуулгат бунханыг байгуулж шарилыг нь шилжүүлэн бунхалсан байна.
1998 онд Монгол Улсын Засгийн Газрын 39 дүгээр тогтоолоор Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын дунд сургуулийг Ардын Хатанбаатар С. Магсаржавын нэрэмжит сургууль болгосон.
Зохиол бүтээлд
1981 он бүтээсэн Хатанбаатар монголын уран сайхны кино байдаг нь ард түмний хайртай кинонуудын нэг билээ.
Эшлэл
Ангилал:Монгол Улсын Ерөнхий Сайд Ангилал:БНМАУ-ын батлан хамгаалахын сайд Ангилал:Монголын түүхэн хүн Ангилал:Монголын жанжин Ангилал:Нийгмийн зүтгэлтэн Ангилал:БНМАУ-ын баатар Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1878 онд төрсөн Ангилал:1927 онд өнгөрсөн
Хоол боловсруулалт
Хоол боловсруулалт гэж хоол тэжээлийн бодисыг биеийн эд эсэд хүргэх явцад гарах хувирлуудыг хэлнэ. Эдгээр үйл явц хоол боловсруулах тогтолцоогоор дамжиж явагдана. Хүний хоол боловсруулалт аманд эхлэнэ. Аманд зажлагдан няцлагдаж, шүлсэнд байх ферментүүдийн оролцоотойгоор анхан шатны боловсруулалт явагддаг. Хоол залгигдан улаан хоолойгоор дамжин ходоодонд орж, ходоодны хүчилтэй холилдоно. Ходоодонд хоол орсноор шөлтэй төстэй холимог болдог. Энэ холимог цааш нарийн гэдсээр дамжин явах замд тэжээлийн боловсорсон жижиг хэсэг цусанд шимэгдэн ордог. Тэжээлийн үлдсэн хэсэг бүдүүн гэдсэнд очоод тэнд биед шимэгдэлгүй үлдсэн хэсэг нь биеэс өтгөн ялгадас байдлаар гадагшладаг. Хоол боловсруулалт 13-24 цагийн хугацаанд явагддаг. Энэ хугацааны 1.5-2 цагийг нь ходоодонд өнгөрөөдөг. Нарийн гэдэсний урт нь 20 орчим метр байх ба хамгийн урт эрхтэн юм хоол боловсруулах замын нийт урт нь том оврын автобусны урттай ойролцоо байна.
Тэжээлийн бодис ходоодноос аажимхан нарийн гэдсэнд орж эндээс цусанд шимэгдэж, улмаар бүдүүн гэдсэнд орж ус нь шимэгдээд гадагшлах хүртлээ тэндээ байдаг.
Ань Гымэ
Ань Гым-э́ (солонгосоор 안금애, латин үсэгт хэвшсэн нь An Kum-Ae - үүнээс Ан Кым-Э, Ан Кум-Э гэх нь бий) — 1980 онд төрсөн, эмэгтэй жүдо барилдааны 52 кг жингийн олимпын алт (2012), мөнгө (2008), ДАШТ-ий хошой хүрэл (2005, 2007), Азийн наадмын алт (2006), хүрэл (2010) медальт, Умард Солонгос улсын жүдоч.
Эх сурвалж
Ангилал:Умард Солонгосын жүдоч Ангилал:Умард Солонгосын олимпын аварга Ангилал:Умард Солонгосын олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Умард Солонгосчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Уэсли Жонсон
Уэсли Жамарр Жонсон (Wesley JaMarr Johnson; 1987 оны долоодугаар сарын 11-нд Техас мужийн Корсикана хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос-Анжелес Лейкерс» багт довтлогчоор тоглодог.
Замнал
Төгсөх дамжаанд 16.0 оноо, 8.4 самбар дунджилсан Жонсон драфтын №4-өөр «Миннесота Тимбервулвз» багт хуваарилагдсан бөгөөд 2011 оны гуравдугаар сарын 18-нд «Лос-Анжелес Лейкерсийн» эсрэг хувийн дээд 29 оноог 21 шидэлтээс 11-ийг оновчтой болгон авч байлаа.
2012 оны долоодугаар сарын 27-нд «Финикс Санзад» гурван багийн тохиролцоогоор элссэн юм.
2013 оны долоодугаар сарын 15-нд «Лос-Анжелес Лейкерстэй» нэг жилээр гэрээлэв. Ирсэн жилдээ 79 тоглолтын 62-т гараанд гарахдаа 28.4 минутанд 9.1 оноо, 4.4 самбар, 1.1 таслалт, 1.0 хаалт дунджилж, хувийн дундаж үзүүлэлтээ ахиулсан юм.
2014 оны долоодугаар сарын 28-нд гэрээгээ жилээр сунгав.
Дулаанхаан
Дулаанхаан нь Монгол Улсын хоймор нутаг болох Сэлэнгэ аймгийн нутагт орших бөгөөд нийслэл Улаанбаатар хотоос хойд зүгт 270 км-т, Сэлэнгэ аймгийн төвөөс урд зүгт 50 км-т, Шаамар сумын төвөөс зүүн урд зүгт 35 км-т, Дархан хот-оос баруун хойд зүгт 60 км-т /Сэлэнгэ аймгийн төв Сүхбаатар сум орох замд/ оршдог тосгон юм. 1994 оны байдлаар тосгоны хүн ам 1,997 байжээ.
Дулаанхаан тосгоны баруун талаар Монголын төмөр замын өртөө дайран өнгөрнө.
Ангилал:Сэлэнгэ аймгийн суурин Ангилал:Монголын суурин Ангилал:Монголын өртөө
Сагсан бөмбөгийн өврийн дэвтэр
Сагсан бөмбөгийн өврийн дэвтэр (The Basketball Diaries) нь индепендент драм төрлийн 1995 оны Америкийн кино юм. Найруулагчаар нь Скотт Кэлверт ажиллаж, дүрүүдэд Леонардо Ди Каприо, Лоррейн Бракко, Жэймс Мадио болон Марк Уолберг нар тогложээ. Кино зохиол нь Жим Кэрроллийн ижил нэрт намтар бүтээлээс сэдэвлэгдсэн.
Тус киноны зураг авалтыг Нью-Йорк хотод авчээ.
Өрнөл
1960-аад он, ахлах сургуулийнхаа сагсан бөмбөгийн багт Жим багын найзууд Нейтрон, Микки нарын хамт тоглодог. Тэд Педро найзтайгаа дөрвүүл өдрийг сагсан бөмбөг тоглон өнгөрүүлдэг байсан ч Жим, Никки нарын буруу санаачлага тухайн үеийн нийгмийг хамраад байсан хар тамхи мансуурлын давалгаанд гүн өртөж Нейтроноос бусад нь буюу Жим, Никки, Педро нар архаг хар тамхичид болж хүүхэд насандаа маш том хар толбо үлдээж буйг харуулна.
Удтал донтсон Жим шоронд бүрэн эдгэж өөрийн өсвөр насандаа туулж өнгөрүүлсэн жигшүүрт амьдралаа тэмдэглэлийн дэвтэртээ буулгасан байх болно.
Хүлээж авалт
Тус кино "Роттен" цахим хуудаснаас 46 хувийн үнэлгээг авчээ. Роттений шүүмжлэгч Рожер Эберт дөрвөн одноос хоёр од гэж үнэлэн "Киноны төгсгөл хэсэг буюу Жим тайзан дээр өөрийн өнгөрсөн үйл явдал гамшигт өвчнөөс эдгэснээ эргэн дурсаж буй хэсэг нь миний хувьд хангалттай гүйцэтгэл байгаагүй."гэж тодорхойлжээ. Олонхи шүүмжлэгчид Уолбергийн тоглолтыг сайшаасан байдаг байна.
1999 оны санал зөрөлдөөн
Тус киног 1997 онд Кентакки мужийн "Хит Хай ахлах сургуульд" гал нээж аллага үйлдсэн аймшигт хэргийн цаад эзэн 14 настай Майкл Карнилийн сэтгэхүйд нөлөө үзүүлсэн хэмээн хуульч Жек Томпсон хэд хэдэн порнограф цахим хуудас, 1994 оны Төрөлхийн алуурчин киноны хамт шүүхэд зарга үүсгэн 33 сая доллар торгууль ноогдуулахаар хөөцөлдөж байсан ч 2001 онд шүүхээс үндэслэлгүй гэж үзэж байв.
Киноны өрнөл үйл явдал нь ахлах сургуулийн хүүхдүүдийн хар тамхи, завхай зайдан явдал, галт зэвсэг ашиглаж буй гэмт хэргийн сэдвийг ашигласан байсан нь шүүмжлүүлэх хардуулах үндэслэл болж байв.
Холбоос
Ангилал:1995 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино Ангилал:Зохиолчийн тухай намтарчилсан кино
Микаэл Жан
Эрхэмсэг хатагтай Микаэл Жан (Хаитийн Порт-о-Принсэд 1957 оны есдүгээр сарын 6-нд төрсөн) нь Хаитид төрсөн Канадын улс төрч бөгөөд сэтгүүлч юм. Тэрбээр 2005 онд Канадын генерал захирагчаар томилогдож, Адриан Кларксоноос энэхүү албыг хүлээн авч, 2010 оны 10 сарын 1 хүртэл хашжээ.
Ангилал:Канадын генерал захирагч Ангилал:Канадын сэтгүүлч Ангилал:Канадын одон шагналтан (компаньон) Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай) Ангилал:Канадын сэтгүүлч Ангилал:Лавалийн их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Канадчууд Ангилал:1957 онд төрсөн
Хоолны давс
Давс нь хоол хүнсний амт нэмэгдүүлэх бусад бүх амтлагчаас хавьгүй их хэмжээтэй хэрэглэгддэг. Амтлагчийн дотор ердийн хоолны давс онцгой байр эзэлнэ. Мөн зарим хүнсийг консервлож хадгалахын тулд их хэмжээний давсаар давсалдаг. Хүн плазм ба эсийн гаднах шингэндээ натрийн болон хлорын ионы амин чухал шаардлагатай концентрацийг барьж байхын тулд тэдгээрийг тодорхой хэмжээний хоолны давс хэлбэрээр гаднаас авч байдаг.
Хүн хоногт 5г NaCl-ийг гаднаас авах шаардлагатай. Энэ хэмжээнээс илүүдэх аваас эрүүл мэндэд хортой нөлөө үзүүлж болно.
=Хоолны давсны найрлага ба эх үүсвэр=
Ердийн хоолны давс бараг цэвэр NaCl-оос тогтдог. Хоолны давсны хольц нь чийг (3% хүртэл) ба 2.5%-иас хэтэрдэггүй бусад давс (Mg-, Ca-, NaSO4) байдаг. Давс мөн мөр төдий элемент агуулна.
Давс нь далайн усанд (2.7-3.7%), төрөл бүрийн эх газрын нууранд (7.6-15.1%) давст булаг болон харилцан адилгүй геологийн үед үүссэн давсны ордод элбэг тохиолдоно.
=Хоолны давсны үйлдвэрлэл ба хэрэглээ=
Дурьдсан түүхий эдээс ууршуулах, талстжуулан цэвэрлэх замаар гарган авна. 1975 онд дэлхийн хэмжээнд 162.2·10­­6 тн NaCl-г үйлдвэрлэсэн байна.
Иоджуулсан давс бамбай булчирхайн өвчинөөс хамгаалах хэрэгсэл болон үйлдвэрлэгддэг. Энэ нь 5 мг/кг хэмжээтэй натри-, кали-, кальцийн иодидыг агуулсан байдаг. Нитрит давс нь махыг хуурай улайлгахад, хиам үйлдвэрлэлд хэрэглэгдэнэ. Энэ нь ердийн хоолны давс ба натрийн нитрит (0.4-05%)-ээс бүрддэг байна.
=Давс орлуулагч=
Хүний зарим өвчин натрийн ионыг илүүдлээр авахаас зайлсхийх шаарлагад хүргэх тул давсыг орлуулагч хийхийг оролдох хэрэгтэй болдог. Энэхүү давс багатай тэжээлд зөвхөн багасгасан натрийн ионтой байх нь чухал. Зарим химийн нэгдлүүдийг давс орлуулагч болгон хэрэглэдэг.
Ердийн хоолны давсыг орлуулагч нэгдлүүд
Адипины, хувын, глютамины, нүүрсний, сүүний, давсны, дарсны болон нимбэгний хүчлийн кали, кальци, магнийн давс; Монокалит фосфат, адипины ба глютамины хүчлүүд, калийн сульфат; Цууны нүүрсний, сүүний, давсны, дарсны, болон нимбэгний хүчлүүдийн холины давс; Гуанилын ба инозины хүчлийн калийн давс.
=Давсны үйлдвэрлэл= Монгол орон хоолны давс, жамц давсны баялаг ордтой (Дорнот аймгийн Сангийн далай, Увс аймгийн Давст уулын давс, Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын Дунд гол давсны орд). Энэхүү түүхий эдэд түшиглэсэн давс, иоджуулсан давсны үндэсний үйлдвэрлэл бий болж дотоодын хүнсний хэрэгцээг хангасаар байгаа юм.
Ангилал:Натрийн эрдэс
Цөс
right|250px|Цөс right|250px|Цөсний давсний үйлдэл хоол шингээлтийн үед right|250px|Цөсний эргэлт Цөс нь элэгнээс ялгарч гардаг хар ногоон эсвэл шаравтар өнгөтэй, бүх төрлийн сээр нуруутанд байдаг, нарийн гэдсэн дэх тэжээлийн шингэнийг задлах үүрэгтэй. Цөс нь цөсний уутанд байрладаг, хоол тэжээл идэх үед цөс нарийн гэдэсний аманд ордог. Цөс нь 85% ус, 10% цөсний давс, 3% зуурмаг ба пигментүүд, 1% өөх тос, 0,7% органик бус давснууд байдаг. Цөс авхуулах болон Цөсний чулуу авах нь нойр булчирхайн үйл ажиллагааг доголдуулж гэмтээх аюултай
Рафаэль ван дер Варт
Рафаэл Фердинанд ван дер Варт (Rafael Ferdinand van der Vaart, Хемскерк) — Нидерландын хөлбөмбөгчин, Испанийн «Реал Бетис» болон Нидерландын шигшээн хагас хамгаалагч.
Хамбург
Ван дер Ваартыг Европын шилдэг багуудын нэг Италийн Милан баг эгнээндээ элсүүлэхийг зорьж тохиролцоонд хүрэхэд ойр байсан ч чадварлаг тоглогч маань 2005 оны зургаадугаар сарын 1-нд Германы Бундеслигийг зорихоор шийдэн Хамбург багт 5.5 сая еврогийн гэрээгээр очсон юм.
Реал Мадрид
2008 оны наймдугаар сарын 5-нд Реал Мадрид багтай таван жилийг гэрээг 13 сая еврогоор байгуулан анхны тоглолтоо Санта-Фе багийн эсрэг хийж нэг гоол оруулж нэг ашигтай дамжуулалт өгчээ.
Тоттенхэм Хотспур
2010 оны наймдугаар сарын 31-нд Рафаэль ван Дер Ваарт Англи рүү тэр дундаа Тоттенхэм Хотспур баг руу явах шийдвэрийг наймааны цонх хаагдахаас хоёрхон цагийн өмнө гаргаж мөнгөн гэрээ хэлцлийг чухалчилгүйгээр 8 сая фунт стерлингээр Тоттенхэмд иржээ. Чухалчилаагүй гэсний учир нь түүнийг Бавари Мюнхен баг 18 саяын гэрээ байгуулахыг ятгаж байсантай холбоотой.
Түүний Премьер лиг дэх анхны гараа нь Вест Бромвич Альбион багийн эсрэг 2010 оны есдүгээр сарын 11-нд болсон ба Аваргуудын лигийн анхны гараа нь Вердер Бремен багийн эсрэг тус тус байжээ. Аваргуудын лигийн 2-2 харьцаагаар тэнцсэн тус тоглолтонд Ван Дер Ваарт Питер Краучид гоолын дамжуулалт өгчээ. Ван дер Ваарт Премьер лигийн анхны гоолоо Чононуудын хаалганд 2010 оны есдүгээр сарын 18-нд оруулсан юм. Ийнхүү «Хотон шувуунуудын» бүрэлдэхүүнд тун хурдан идээшсэн Ван дер Ваартыг Goal.com вэбсайтаас 2010 оны аравдугаар сарын 4-нд «долоо хоногийн дэлхийн онцлох тоглогчоор» нэрлэсэн юм.
Шигшээ багийн замнал
Ван дер Варт Нидерландын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтаж 18 настайдаа 2001 оны аравдугаар сарын 6-нд Андоррагийн шигшээ багийн эрсэг тоглож, түүнээс хойш ЕАШТ-ий 2004, 2008 оны, ДАШТ-ий 2006 болон 2010 оны тэмцээнүүдэд тус тус оролцсон юм.
Гадны холбоос
Ангилал:Нидерландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Аякс багийн тоглогч Ангилал:Хамбург багийн тоглогч Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1983 онд төрсөн