Стоунхенж
Стоунхенжийн гайхамшиг
Тус бүр 25000 кг хүнд 30 ширхэг чулуун багана, 50000 кг жинтэй таван ширхэг хаалга, 5000 кг хүнд жинтэй 82 хавтан чулуунууд байдаг. 82 хавтангийн нийт жин 400000 тонн. Ойр хавьд нь чулуу олборлох газар ер байхгvй учир чулуун хавтангуудыг Уэльсийн дорнод хэсгээс 380 километр алсаас зєєн авчирсан гэдгийг эрдэмтэд тогтоогоод байна. Эрдэмтэдийн үзэж байгаараар уг чулуун байгууламжийн чулууг усаар болон газраар авчирсан гэж үзэж байна. Чулууг гуалин модоор хийсэн салаар тээвэрлэн 1 тонн ачааг 24 хүн чирч өдөрт 1,5 км газар туулсан гэж таамаглаж байна. Учир нь хэд хэдэн гуалинг банзаар холбож хөвүүлэхэд их хүнд жинг дааж, жолоодоход хялбар байдаг аж. Тус байгууламжийг босгохд дээрхи чулуун хавтангаас гадна 15 км куб гуалин шаардагдсан ба 1000 ажилчин 300 жилийн турш ажиллаж нийт бийеийн хөдөлмөрийн 1,5сая/хүн өдөр зарцуулсан тооцоо гардаг. Юунд яах гэж энэ бүхинйг бий болгосон юм болоо?ХVП зууны эхээр нэгдvгээр Яков хаан Стоунхенжийг vзээд сэтгэл нь хєдєлж эл барилга байгууламжийн нутаг дэвсгэрийн дvр зургийг тодруулж хэрхэн баригдсан болоод хэн барьсан учрыг судлахыг уран барилгач Инино Жонсод vvрэг болгожээ. Жонсон судалгааны ажлын тэмдэглэлээ цэгцэлж амжилгvй єєд болсон ч хvргэн ах Жон Уэбб нь гvйцээж судалсан аж.Английн уран барилгач Ж.Уэбб энэхvv барилга байгууламжийг эртний уран барилгын дурсгалуудтай харьцуулж эдгээр хосгvй бvтээлийг ромчууд барьсан байна гэсэн дvгнэлт хийсэн байна. Стоунхенж тvvний эргэн тойрныг нарийвчлан судлах явцад энд илуv эрт vеийн барилга байгууламжууд мєн байгааг илрvvлжээ. Стоунхенжоос хойд хэсэгт Огборн дvvрэгт Авебури суурингийн ойролцоо илvv том барилга байгууламж байгаа нь олджээ. Энэ бол босоо цул чулуун хавтангуудаар vvсгэсэн тойрог байлаа. Зарим чулуун хавтан нь Стоунхенжийнхээс хэмжээгээрээ том тойргоор байрлах талбай нь бас харьцангуй илvv ажээ. Тэрчилэн дээрх хоёр барилга байгууламжаас холгvй хєндийд 45 метр єндєр шороон далан байна. Хvний гараар боссон Сильбури нэртэй энэхvv даланг Европ тив дэх хамгийн том хиймэл овоо гэж vздэг юм. Энэхvv далан нь шовгор хэлбэртэй хийгээд он цагийн уртад зургаан шат нь бараг арилсан байна. Стоунхенж -Сильбури-Авебурийн тэгт хэмтэй гурвалжингийн тал километр юм. Энэ гурван аврага барилга байгууламж нь хоорондоо нийлсэн нэгэн цогц юм. Авебурийн барилга байгууламжийг Стоунхенжийнхээс хоёр мянган жилийн ємнє босгосон гэдгийг эрдэмтэд судалгааны явцад тогтоожээ. Стоунхенжийн тойрог, єргєн гудамжууд хоорондоо могой нарны дvгрэгийг хєндлєн гарч байгаа эртний билэг тэмдгээр холбогджээ. тийм билэг тэмдэг Египет улсад байна. Чухамдаа Стоунхенжийн хоёр талаараа чулуун хашлагатай єргєн гудамж нь нарны дvгрэгийг билэгдсэн том тойргийг хєндлєн гарсан байна. Гэхдээ Паркер Пирсоны багийнхан зөвхөн энэ хэдэн ясны насжилтыг тодорхой­лоход анхаарлаа хандуул­сангүй. Эр­дэм­­­тэд Дарринг­тоны хана хэ­мээн нэрлэдэг нэгэн сонир­хол­той газарт судалгаа хийжээ. Энэ нь Стоун­хенжээс хойд зүгт, хоёр километр орчим газарт байр­ладаг аж. Түүний төв хэ­сэгт Стоунхенжтэй төстэй, "Өмнөд тойрог" гэж нэрлэсэн эртний бай­гууламж байдаг гэнэ. Өмнө нь эрдэмтэд Өмнөд тойр­гийн орчмоос хэд хэдэн сууцны балгасыг олсон юм. Дарринг­тоны ханын ойролцоо 300 гаруй сууц байдаг байж. Энд бүр тухайн үед Европын хамгийн том суурингуудын нэг байсан бөгөөд 17 гектар тал­бай эзэл­дэг байжээ. Дарринг­тоны хана мөн л МЭӨ 2600-2500 оны үед ба­ригд­сан гэд­гийг радио­нүүрс­төрөгчийн аргаар тогтоогоод байна. Энэ бүхнээс үзэхэд Стоунхенж нь тусдаа цогцол­бор бус, эртний уран барилгын нэг хэсэг нь гэсэн энгийн дүгнэлтэд хүрэ­хээр байна.