cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брендон Раш
Цахим холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Индиана Пэйсерс багийн тоглогч Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч Ангилал:Юта Жаз багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Сүэцүгү Шинго
Сүэцүгү Шинго (, 1980 оны зургаадугаар сарын 2-нд төрсөн) нь Японы 100, 200 метрийн зайн гүйгч юм. 2003 оны зургаадугаар сарын 7-нд Ёкохама хотод 200 метрийн зайд 20.03 секунд гүйж Ази тивийн дээд амжилтыг тогтоосон ажээ. Сүэцүгү Бээжингийн олимпын буухиа гүйлтийн төрөлд багийн хамт хүрэл медаль хүртсэн бөгөөд хожим тус олимпод түрүүлсэн Ямайкын багийн гишүүн сэргээшийн асуудалд холбогдсоноор огшиж, мөнгөн медаль зүүсэн юм.
Холбоос
Ангилал:Японы 100 метрийн гүйгч Ангилал:Японы 200 метрийн гүйгч Ангилал:Японы 400 метрийн гүйгч Ангилал:Японы 4х100 метрийн буухиа гүйгч Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Японы олимпын оролцогч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн азийн аварга Ангилал:Японы хөнгөн атлетикийн улсын аварга Ангилал:Япончууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Цэндхүүгийн Ханд
Цэндхүүгийн Ханд нь Завхан аймгийн Алдархаан сумын уугуул, нийслэлийн 28 дугаар дунд сургуулийн физикийн багш байхдаа Гавьяат багш (2000 оны 4 сарын 19-ний №50 тогтоол) цол хүртсэн эмэгтэй.
Намтар
Ханд Монгол Улсын Их Сургуулийг 1965 онд физик математикийн багш мэргэжлээр төгсчээ. Нийслэлийн VI болон Сэлэнгэ аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль, 1968 оноос нийслэлийн 28 дугаар сургуульд багшилсаар иржээ. Физикийн сонгоны сурагчдыг ердийн, олимпиадын гэж хоёр хэсэг болгож хичээллүүлэн гүнзгий мэдлэг олгодог туршлагатай багш ажээ. Монгол Улсад анх 1973 онд Улаанбаатар хотод физикийн олимпиад болсноос эхлэн дүүрэг, хот, улс, Ази тив, олон улсын физикийн олимпиадад сурагчдаа сайтар бэлтгэж амжилттай оролцуулж тэргүүн болон медальт, шагналт байрыг олон удаа эзэлсэн байна. Физикийн олимпиадад бэлтгэх гарын авлага, “Хар хайрцгийн бодлогууд” зэрэг хэд хэдэн ном бичиж олны хүртээл болгосон, мэргэжил нэгт нөхдийн хамт физикийн хичээлийн хөтөлбөр, дунд сургуулийн физикийн стандарт, агуулга, хөтөлбөрийг шинэчлэн боловсруулжээ.
Ангилал:Монголын багш Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монгол улсын гавьяат багш Ангилал:Алдархааны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1942 онд төрсөн
Юньнань нутгийн син жун шу шэн
Юньнань нутгийн син жун шу шэн буюу Юньнань син шэн бол (1274-1382) (хялбаршуулсан ханз:云南等处行中书省, пиньинь галиг: Yúnnán děng chù xíng zhōng shū shěng) Монголын Юань улсын засаг захиргааны дунд шатны төрийн удирдах аппарат юм. Мөнх хааны зарлигаар Хубилай, Урианхайдай нарын удирдсан их цэрэг, 1257 онд Бай үндэстний Дали улсыг мөхөөснөөр Сүн улсын баруун өмнө талаас нь бүслэн байлдах зам нээгдэж өгсөн. 1260 онд Хубилай хаан Дали газарт Дали улсын нийтийн даргын яамыг байгуулсан нь Их Монгол Улсын шууд захиргааг байгуулсан бөгөөд энэ үеэс эхлэн тус нутаг нь хятадын мэдлийн нутагт багтаж эхэлсэн юм.
Фил Жагелка
Филип Никодем (Фил) Жагелка (Philip Nikodem "Phil" Jagielka; 1982 оны наймдугаар сарын 17, Манчестер) — Английн хөлбөмбөгчин, «Эвертон» болон Английн шигшээн хамгаалагч.
Юньнань нутгийн син жун шу шэн
Бүтэц
Жи Юань-ий 21 дүгээр он, 1284 онд хааны зарлигаар син шэн буюу муж болгоод, төв хотоор нь Чунциныг болгон, 37 чөлгөө, 5 фу болгож хувиарласан. Нэрийг нь сольж Юньнань болгожээ. Чюжингийн дэлгэрэнгүй тохинуулах хэлтэс 曲靖宣慰司: Луолуоси-гийн дэлгэрэнгүй тохинуулах хэлтэс 罗罗斯宣慰司: Линьань гуаньшигийн дэлгэрэнгүй тохинуулах хэлтэс 临安广西宣慰司: Дали жинчөнгийн дэлгэрэнгүй тохинуулах хэлтэс 大理金齿宣慰司:
Фил Жагелка
«Эвертон» Жагелкаг 4 сая фунтээр элсүүлж, 2007 оны долдугаар сарын 4-нд таван жилээр гэрээлжээ.
Юньнань нутгийн син жун шу шэн
Мөхөл
1382 онд Лян ван Басалавармигийн удирдсан монгол цэргийн хүч, Мин улсын цэрэгт ялагдснаар монголчуудын Юньнань дахь 125 жилийн ноёрхол эцэс болсон.
Фил Жагелка
Амжилт
«Шеффилд Юнайтед» «Эвертон»
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Шеффилд Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Эвертон багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Юньнань нутгийн син жун шу шэн
Мөн үзэх
Ангилал:Юань улс
Ноэль Вальядарес
Товчоон
Вальядарес төрсөн нутгийнхаа Реал Комаягуа багаас улсынхаа тэргүүн багуудын нэг Мотагуа багт 1996 онд дэвшиж, 2005 оныг хүртэл дээд лигийн 5 түрүүг авч байжээ. Лигийн шилдэг хаалгач Вальядаресийн нэр дээр гурван гоол бичигдсэн шалтгаан нь довтлогчоор хааяахан тоглодог байсантай нь холбоотой.
Тэр 2000 онд шигшээ багтаа дуудагдаж, тив болон дэлхийн (2000 оны олимпийн наадам, 2010 оны ДАШТ) олон тэмцээнд 100-гаас дээш удаа оролцсон амжилтаараа хагас хамгаалагч Амадо Геварагийн дараа, хоёрдугаарт бичигддэг.
Холбоос
Ангилал:1977 онд төрсөн
Ангилал:Хондурасчууд
Икер Касильяс
Икер Касильяс Фернандес (Iker Casillas Fernández, 1981 оны тавдугаар сарын 20-нд төрсөн) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Ла Лигийн Реал Мадрид болон Испанийн шигшээ багийн ахлагч, хаалгачаар тоглодог. Икер Касильяс нь 2010 оны ДАШТ-д түрүүлэн Дэлхийн цомыг анх удаагаа авчирсан, 2008 оны ЕАШТ-ий цомыг 44 жилийн дараа авчирсан Испанийн алтан үеийн бүрэлдэхүүнийг ахлан оролцсон гавъяатан юм. 2010 онд дээрх ДАШТ-д түрүүлсэн тэрээр «Алтан бээлийн» шагналыг хүртсэн билээ.
Европын шилдэг хаалгачдын нэг Касильяс нь Европын Оны шилдэг хөлбөмбөгчин шагналд хоёр удаа нэр дэвшихдээ 2008 онд дөрөвдүгээр байрт шалгарч хаалгачдаасаа хамгийн өндөрт эрэмбэлэгдэж байв.
Үзүүлэлтүүд
''' Клубт үзүүлсэн үзүүлэлт
thumb|200fx|lright|Касильяс [[Сантьяго Бернабеу (цэнгэлдэх хүрээлэн)|Сантьяго Бернабеу цэнгэлдэхэд.]]
Шигшээ баг
thumb|right|Испанийн багийн ахлагч Касильяс 2010 оны ДАШТ-ий шигшээ тоглолтын өмнө.
Холбоос
Ангилал:1981 онд төрсөн Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:2000 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2002 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Испаничууд
Увс аймаг
Увс аймаг нь чацарганаараа дэлхийд алдартай. Тус аймаг нь олон ястны өлгий нутаг юм.
Хүн ам
Увс аймаг хүн амын бүтцийн хувьд 0-14 Насныхан 33.8%, 15-64 Насныхан 62.7%, 65 ба түүнээс дээш насныхан 3.5%-ийг эзэлдэг. Увс аймгийн хүн амын дундаж нас 24.1 байна.
Түүх
1686 онд Ойрад Монголын их хаан Галдан бошигт Хархираа голоос суваг татуулж, Увс нуурын хотгор Гурван тээл, Арсай, Мянган бэл, Хар толгой, Бор үзүүр зэрэг газруудад тариа тариалж эхэлсэн нь суурин амьдралын үндэс тавигдаж улмаар Улаангом сум (хотын) анхны шав тавигдсан гэж үздэг.
Ийнхүү газар тариалангийн суурин (Yүнийг гэрчлэх ул үндэс нь Арсайн суурин байж болох юм) нь Увс аймагт анх тавигджээ.
1871 онд Чандмань уулын орчимд Дэчинравжаалан хөндийн анхны дацан болох Лүүжин дацан байгуулагдсан нь Улаангомын хүрээний анхны суурь болсон байна.
Лүүжин Дацангийн дэргэд Цогчин дуган, олон сүм баригдаж, лам хуврагууд олноор шавилан сууснаар Баянчандмань уулын хошуу байгуулагдаж, хошууны тамгын газар төвлөрснөөр Улаангомын хүрээ нэртэй болсон байна. Улаангомын хүрээ нь сүсэгтэн олны дунд ихээхэн нөлөөтэй болж 1915 оны үед 1500 гаруй лам хуврагтай болж, Дөрвөдийн Зоригт Далай хааны өргөө байрлаж байсан зэрэг нь хошууны шашин, улс төр, засаг захиргааны төв болж өргөжихөд нөлөөлсөн байна. 1931 оны 2 сард Улсын Бага Хурлын тэргүүлэгчдийн тогтоолоор засаг захиргааны хуваарийг шинэчлэн Чандмань уулын аймгийг Увс, Ховд хоёр аймаг болгосноор Улаангом нь Увс аймгийн улс төр, эдийн засаг, соёл боловсролын төв болон өргөжин хөгжих эхлэлээ тавьсан юм.
Чандмань уулын аймгийн анхдугаар их хурлын 1925 оны 11 сарын 21-ний өдрийн 4-р тогтоолд: гэжээ. Энэхүү 41 сумын 13 нь одоогийн Ховд аймгийн, бусад 28 нь Увс аймгийн сумд байжээ.
1931 онд Чандмань уулын аймгийг 2 аймаг болгоход Увс аймаг 16 сум, 150 баг, 9133 өрх, 43188 хүн амтай байжээ. 1933 онд Увс аймгийн жилийн төсөв 140.0 мянга төгрөг байсан бол 1961 онд 6,6 сая төгрөг, 1981 онд 33,7 сая, 1990 онд 78,4 сая төгрөг болж өсчээ. Увс аймгийн төв нь Улаангом сум юм.
1957 онд барилгын 3-р ангийг тус суманд байгуулснаар орчин үеийн хийц загвар бүхий олон сайхан барилга байгууламж баригдан Улаангом сум хотших төлөвөө олсон юм. 1942 онд Идэш тэжээлийн хүнсний комбинат, 1959 онд гурилын үйлдвэр ашиглалтанд орсноор Улаангом төдийгүй Увс аймгийн хүнсний хангамж эрс сайжирсан юм. 1959 онд Улаангом сумаас Улаангом хотыг тусгаарлан орон сууц гудамжны 4-р хороо, хотын АДХГЗ байгуулагдсан нь хотыг төлөвлөгөөтэй хөгжүүлэх өргөн бололцоог нээж өгсөн юм. Улаангом суманд одоо Увс аймгийн нийт хүн амын 30 шахам хувь буюу 27.0 мянга гаруй хүн оршин амьдарч байна. Одоо Улаангом сум нь засаг захиргааны хувьд есөн багтай бөгөөд долоон баг нь Улаангом хотод, хоёр баг нь хөдөө аж ахуй, мал аж ахуй эрхэлж байна.
Газар зүй
Увс аймаг нь Монголын баруун хэсэгт Хан Хөхий, Хархираа, Түргэний уулс, Увс нуурын хотгорын говь нутгийг эзлэн оршино. Хамгийн өндөр уул нь 4116 м өндөр Хархираа уул юм. Хархираа Түргэний уулс нь залуу атираат уул бөгөөд Хяргас, Увс нуурын хотгороор шинэ төрмөлийн эриний хурдас тархжээ. Чулуун нүүрс (Нүүрст хотгор, Хар Тарвагатай) бий бөгөөд барилгын материалын баялагтай мөн жамц давсны асар их нөөцтэй Шүдэн уул энд бий.
Увс аймгийн нутгаар Тэс, Нарийн, Завхан, Ховд зэрэг том голууд урсах бөгөөд Увс, Хяргас, Үүрэг, Ачит гэхчлэн том нуурууд оршино. Хартэрмэсийн, Хавцал Боомын, Бургастайн зэрэг рашаан ус бий. Аймгийн нутгийн ихэнх хэсэгт хээрийн цайвар хүрэн хөрс, уулархаг нутгаар уулын нугын талийн ба хар шороон хөрстэй, нуурын хэсгээр хөндий газраар намгархаг элсэрхэг хөрстэй, уулархаг нутгаараа ой хөвч, тагийн ургамалтай, нууруудын хотгороор говийн ургамал ургана. Мөн ой хөвчийн буга зэрэг амьтнаас эхлээд говийн хар сүүлт гэхчилэн ан амьтан элбэгтэй. Увс аймгийн 7 сум ОХУ-тай хиллэдэг.
Сумд
thumb|right|250px|Увсын сумд
Милош Обилич
Милош Обилич буюу Кобилич (Серби хэл:Милош Обилић) нь Зета муж буюу өнөөгийн Монтенегрогоос гаралтай хөлөг баатар бөгөөд Сербийн эзэнт улс, Туркийн Оттоманы эзэнт улстай хийсэн Косовогийн тулаанд Султан Мурад I-ийг хөнөөснөөрөө ихэд алдаршсан хүн юм. Тэрээр Зетагийн Балшичийн ордны захирагч Джурадж II Страцимировичийн хөлөг баатар байсан гэх бөгөөд Косовогийн тулаанд оролцсноос өөрөөр түүний талаарх мэдээлэл тун ховор байдаг.
Сербийн домогчилсон туульс, яруу найргийн бүтээлүүдэд Обиличийн талаар маш их гардаг. Түүнийг Гэгээн Георгийн лууны нийгэмлэгийг үндэслэгч – хөлөг баатар байсан гэх домог байдаг ч энэ нийгэмлэгийг Унгарын хаан Сигисмунд үндэслэсэн гэдэг нь батлагдсан байдаг байна. Энэ нийгэмлэгийн дайчдын бамбай дээр нь нарын 12 цацрагийг дүрсэлсэн байдаг ба түүн дээр нь Обиличийг оруулсан 12 хөлөг баатрыг дүрсэлсэн байдаг байв. Тэдний дуулга нь лууны дүрстэй байдаг бөгөөд энэ нь Мурад I султаны үхлийг бэлэгдсэн байдаг ажээ. Энэ нийгэмлэгийн хөлөг баатруудыг Европын түүхэн дэх хамгийн хүчирхэг хөлөг баатрууд гэж нэрлэдэг байна.
Домогт
Ардын домог, үлгэр, туульст Милош хүү төрөхдөө л ер бусын онцгой байжээ гэж гардаг байна. Түүний эх нь сайн санаат шидтэн байсан эсвэл эцэг нь луу байсан гэх ажээ. Тэрээр гүүний сүүгээр тэжээлгэж өссөн байна. Милан Топлика, Иван Косинжич гэх хөлөг баатар ах нартай байсан ба эхнэр нь хунтайж Лазарын охин Мара байсан ажээ. Обиличийн үнэнч хүлгийг Здрал гэдэг ажээ.
Косовогийн тулаан
Грегорианы тооллын 1389 оны 6 сарын 28-нд (Юлийн тооллын 6 сарын 15) алдарт Косовогийн тулаан болжээ. Царь Стефан Лазараар удирдуулсан Сербийн холбоо 3 орчим түмэн цэрэгтэй байсан бол Туркууд султан I Мурадаар удирдуулсан 4 түмэн цэрэгтэй хүрэлцэн ирцгээжээ. Тулааныг Туркын харваачид Сербийн хүнд морин анги руу суман мөндөр буулгаснаар эхлүүлсэн байна. Сербийн хөлөг баатрууд V хэлбэрийн жагсаал үүсгэн довтолж, дайсныхаа зүүн жигүүр Якуб Келебийн ангийг бут ниргэсэн ч Мурадын хүү ирээдүйн султан I Баязидын удирдсан төв болон баруун жигүүрт амжилт олсонгүй. Туркууд хөлөг баатруудын дайралтыг няцаамагцаа сөрөг довтолгооныг эхлүүлэв. Энэ довтолгоо нь Сербийн армийг бут ниргэж, Балканд Туркийн ноёрхол тогтож байгааг тунхагласан байна. Туркуудын байлдааны зэвсэглэл Сербичүүдээс давуу байдалтай байсан нь энэ тулааны үр дүнг шууд тодохойлсон бөгөөд маш хүчтэй, хурдтай, амжилттай сөрөг довтолгооныг удирдсан Баязид султан “Аянга” нэрийг авчээ. Туркийн түүхэнд тэмдэглэснээр Мурад султан тулалдааны дараа дайны талбарт алхаж байхад, үхсэн дүр үзүүлэн хэвтэж байсан Серби цэрэг Милош гэнэдүүлэн дайрч хөнөөсөн гэж бичсэн байдаг бол Сербийн эх сурвалжуудад Милош Обилич тулааны дараа бууж өгөхөөр Туркийн цэргийн хуаранд орж, Мурадын өмнө сөгдөн бууж өгч байгаа дүр эсгэж байхдаа өөрт олдсон боломжийг ашиглан гэдэс рүү хутгалан хороосон гэдэг байна. Түүнийг султаны бие хамгаалагчид нэн даруй хороосон ч Мурад I султан нэгэнт нас эцэслэн байна. Султаны үхлийг дуулаад албан бусаар залгамжлагч гэж тодорхойлогдож байсан том хүү Якуб нь тулааны талбараас яаран буцаж ирсэн ч I Баязид түүнийг хороож хаан ширээнд өөрөө суусан гэдэг.
Ард түмний уран сэтгэмжийн дүрслэл болсон нь
Косовогийн тулааны дараа болсон энэ явдал нь Серби төдийгүй Өмнөд Славянчуудын үндэсний ухамсар, түүх, урлаг, яруу найрагт гүн тусгалаа олсон байдаг. Милош Обиличийн энэ үйлдэл нь Исламын дарлалын эсрэг Христийн шашинт ард түмнийхээ төлөө өөрийгөө зориулсан эр зоригийн илэрхийлэл болсон бөгөөд Милошийг эрх чөлөөний төлөө тэмцэгч, оюун санааны удирдагчаа хэмээн үзэх болсон байна.
Ангилал:Зүүн Өмнөд Европын түүхэн хүн Ангилал:Сурвалжит язгууртан Ангилал:Рыцарь Ангилал:14-р зуунд төрсөн Ангилал:1389 онд өнгөрсөн
Дуррес
Ду́ррес (албаниар Durrës, Durrësi, оросоор Ду́ррес) — Албани улсын Дуррес хошууны төв, улсдаа хоёрдугаар байрын их (114 000 хүнтэй) хот.
Зураг
Ангилал:Албанийн хот
Шириндарь хатан
Шириндарь хатан (хятад ханз:失憐答里, пиньинь галиг:Shī lián dá lǐ)(?－1306 он?) — Юань улсын Төмөр өлзийт хааны их хатан.
Намтар
Шириндарь хатан хонгирад аймгийн Ожин ноёны хүү Улучин ноён охин. Төрсөн он тодорхойгүй.
1299 оны 10-р сард Өлзийт хааны анхны их хатан тэнгэрт халихад Шириндарь их хатан болов. Хаан угсаа залгах хүүгүй байж байгаад Шириндарь хатнаас Даш гэдэг хүүтэй болжээ. 1305 оны 5-р сард Даш ханхүүгээр өргөмжлөгдсөн ч 12-р сард өвчнөөр таалал төгссөн.
Төмөр хаан ахын хүү Хайсан ванг дараагийн ханхүү өргөмжилжээ. Тус хатан 1305 онд амьд байсан хэрнээ, 1307 онд Хайсан хааны зарлигаар «Бат нигүүлсэхүй нам үзэсгэлэнт хатан» хэмээн нэхэн өргөмжлөгдсөнийг бодвол 1306 онд нас барсан бололтой. Өвгөдийн сүмд Өлзийт хааны тахилгын харшид хатны хөргийг хамт байрлуулсан тахисан.
Сурвалж, тайлбар
Ангилал:1306 онд өнгөрсөн Ангилал:Юань улсын хатан Ангилал:Монгол хатан
Кордова (Аргентин)
Ко́рдова (испаниар Córdoba, оросоор Ко́рдова) — Аргентин улсын Кордова мужийн төв, 1.3 сая хүний хот.
Зураг
Ангилал:Аргентины суурин Ангилал:Саятан хот
Росарио
Роса́рио (испаниар Rosario, оросоор Роса́рио) — Аргентин улсын Санта-Фе мужид харъяалагдаг, 2001 онд 909,397 хүнтэй байсан хот.
Зураг
Ангилал:Аргентины суурин
Хауса
Хауса - өрнөд Африк дахь олон тоот угсаатны нийтлэгийн нэг. Тэд ихэвчлэн умард Нигери, дорно умард Нигерт оршин суудаг. Гэхдээ бас тус хоёр улстай ойр Камерун, Гана, Кот-д'Ивуар, Чад зэрэг улсад мэдэгдэхүйц тоотой амьдардаг.
Тайлбар
Ангилал:Нижер дэх угсаатан Ангилал:Нигери дэх угсаатан Ангилал:Алжир дахь угсаатан Ангилал:Бенин дэх угсаатан Ангилал:Буркина Фасо дахь угсаатан Ангилал:Габон дахь угсаатан Ангилал:Гамби дахь угсаатан Ангилал:Гана дахь угсаатан Ангилал:Камерун дахь угсаатан Ангилал:Бүгд Найрамдах Конго Улс дахь угсаатан Ангилал:Кот-д'Ивуар дахь угсаатан Ангилал:Судан дахь угсаатан Ангилал:Төв Африкийн БНУ дахь угсаатан Ангилал:Того дахь угсаатан Ангилал:Чад дахь угсаатан
Гомбын Мягмарнаран
Гомбын Мягмарнаран (1946 онд төрсөн) — Монголын тайз, дэлгэцийн жүжигчин.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Монголын кино жүжигчин Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Лүнгийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1946 онд төрсөн
Норфолк Арал
Норфолк Арал (Norfolk Island, Норфук хэл: Norfuk Ailen) нь Номхон Далайд Австрали, Шинэ Зеланд, Шинэ Каледонийн дунд орших хүн суурьшсан жижиг арал юм. Энэ арал зэргэлдээх хоёр арлын хамт Австралийн гадаад нутаг дэвсгэрийн нэгийг бүрдүүлдэг.
Тус арлын далбаан дээр байдаг арлын бэлэг тэмдэг болсон Норфолк арлын нарс нь мөнх ногоон мод бөгөөд үүнтэй ойр төрлийн хоёр мод ургадаг Австралид ихэд алдаршсан юм.
Лавлах материал
History of penal settlements:
Цахим холбоос
Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын арал Ангилал:Номхон далайн арал Ангилал:Шүрэн тэнгисийн арал Ангилал:Австралийн харьяа нутаг
Уилсон Паласиос
Уилсон Роберто Паласиос Суасо (Wilson Roberto Palacios Suazo, 1984 оны долоодугаар сарын 29-нд төрсөн) — Хондурасын хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн Сток Сити багийн хагас хамгаалагч юм.
Товчхон
Тэр Ла Сейба хотод төрсөн ба Хондурасын Олимпия багт тоглож байхдаа Бирмингем Сити багтай холбогдож Англид мэргэжлийн замналаа хөөсөн гэхэд болно. Уиган Атлетик багт 1 жил тоглосоны дараа 2009 онд Тоттенхэм Хотспур багийн саналаар баруун жигүүрийн хагас хамгаалагчаар элссэн юм. 2003 онд анх шигшээ багт дуудагдсан бөгөөд 2010 оны ДАШТ-ий эрх авах тоглолтуудад гол үүрэгтэй оролцсон байдаг. 2011 оны наймдугаар сард Паласиосийг Сток Сити 4 жилийн барагцаагаар 6 сая орчим фунтийн гэрээгээр элсүүлжээ.
Холбоос
Ангилал:Хондурасын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин
Ангилал:Хондурасчууд
Сай
Пак Чэ Сан (солонгосоор: 박재상, 1977 оны 12 сарын 31-нд төрсөн) — Өмнөд Солонгосын дуучин, дуу зохиогч, тайзны PSY («싸이», ссай) нэрээр алдаршсан уран бүтээлч. Өөрийн хошин клип, концертоороо (жишээ нь солонгосын дуучин Ли Хёриг дууриан дуулж байсан) болон өөрийн оролцож байсан "X-Man", "Golden Fishery" гэх мэт телевизийн нэвтрүүлгүүдээрээ олонд танигджээ.
Намтар
2001 онд анх дуулсан "Bird" дуунаасаа хойш олонд танигдаж, олон нийтийн хайртай дуучин болжээ. PSY нь Америкийн Нэгдсэн Улсад боловсрол эзэмшсэн, Бостоны Их Сургууль, Берклигийн хөгжмийн коллежийг тус тус төгсчээ. 2010 оны 8 сард "YG entertainment"-тай гэрээ байгуулсан. 2012 онд гаргасан "Gangnam Style" дууны клип нь дэлхий нийтийг шуугиулж, 9 сарын 15-ны байдлаар тэр клипийг "YouTube" сайтаар 190 гаруй сая удаа үзжээ. 2012 оны 9 сард Америкийн "Island Records" студитэй гэрээ байгуулснаар PSY-гийн уран бүтээл дэлхий дахинд танигдах боломжтой болсон байна. Харин 2012 оны 9 сарын 6-нд Лос Анжелесийн "Стэйплс-центр" спортын төвд болсон ээлжит "2012 MTV Video Music Awards" хөгжмийн наадамд PSY нь VIP зочны хэмжээнд уригдан оролцсон байна.
Иш татсан холбоос
Ангилал:1977 онд төрсөн Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:Өмнөд Солонгосын дуучин
Каракас
Кара́кас (испаниар Caracas) — Венесуэл улсын нийслэл, гурван сая хүнтэй хот.
Зураг
Ангилал:Венесуэлийн хот Ангилал:Өмнөд Америкийн нийслэл
2006-2007 оны НБА-гийн улирал
2006-2007 оны НБА-гийн улирал — Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны 61 дэх улирал юм. Улирлын тоглолтууд нь 2006 оны аравдугаар сарын 31-нд эхэлж, 2007 оны дөрөвдүгээр сарын 18-нд өндөрлөсөн.
Баян хуур
Баян хуур нь чөлөөтэй хэлбэлзэх, нэвт цохигдох хэлний тусламжтайгаар дуугардаг гараараа татан тоглох хөгжмийн зэмсэг юм. Тиймээс энэхүү хөгжмийн зэмсгийг өөрөө дуугардаг тасалдалттай аэрофон хөгжмийн зэмсгийн төрөлд багтана. Өнөө үед баруун талдаа аялгууны даралтат товчлуур бүхий бүх төрлийн баян хуурыг гар таталтат хөгжмийн зэмсэг хэмээн нэрлэдэг. Ийм байрлалтай товчлуурыг анх Венад эсвэл Францаас гаралтай гэж үздэг аж. Баян хуурын товчлуур нь өнцөгт хэлбэртэй бол бандонеон ба концертина нь ийм өнцөгтэй даруул байхгүй.
Цахим холбоос
Ангилал:Гар таталтат хөгжмийн зэмсэг
Уйгур хэл
Зарим эх үүсвэрээс үзвэл Уйгур хэлтний тоо 8-11 саяын хооронд байгаа гэнэ. Тэдгээр Уйгуруудын үнэмлэхүй олонх нь БНХАУ-ын Шинжаан - Уйгурын өөртөө засах оронд суудаг бол 1993 оны байдлаар Казахстанд 300 мянга, Киргизэд 90 мянга орчим байдаг аж. БНХАУ-ын Уйгурууд улсын ноёлох Хятад хэлийг сурах, Шиньжян дахь бусад угсаатад Уйгур хэлийг сурах гэх мэт үзэгдлийн улмаас Уйгур хэлтний тоог зөв тооцоолоход төвөг учирдаг.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Түрэг хэлний бүлэг Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Уйгурууд
Терби
Терби (Terbium; ) нь дэс дугаар 65, Tb тэмдэглэгээтэй химийн элемент. Үелэх системд лантаноидын бүлэгт байрлах учир газрын ховор металлд тооцогдоно. Терби нь Иттри, Эрби, Иттерби зэрэг химийн элементүүдтэй адил түүнийг олборлосон Стокхольм дахь Иттербю уурхайн нэрээр нэрлэгдсэн аж.
Түүх
Тербиг нээсэн түүх нь ихээхэн эргэлзээтэй бөгөөд өнөөдрийг хүртэл шийдэгдээгүй байна. Гэхдээ Карл Густав Мосандерыг нээсэн гэж үздэг бөгөөд тэрбээр финландын химич Ёхан Гадолины нээсэн газрын ховор элемент болох иттриг судалж байгаад нээжээ. Түүний гаргаж авсан цэвэр тербийн нэгдэл нь угтаа хэд хэдэн лантаноидын холимог байсан аж. Учир нь цэвэр тербиг 1945 оноос хойш бий болсон ионы солилцооны аргаар анх гаргаж авчээ.
Рамаяна
Рамаяна (रामायणम्) нь эрний Энэтхэгийн тууль юм. Энэ туульд бурхны хүү Рама эхнэр Ситагаа мангасын хаан Раванагаас аврахаар баатарлаг тулалдаж ялсан тухай өгүүлдэг. Энэ тууль монгол хэл рүү орчуулагдан хэвлэгдсэн байна. Ангилал:Эртний утга зохиол Ангилал:Санскрит хэлээрх утга зохиол Ангилал:Туульс Ангилал:Хиндү шашин
Бэх-Очирын Жаргалсайхан
Бэх-Очирын Жаргалсайхан (1964-) — Монголын тайз, дэлгэцийн жүжигчин.
Нордкапын хошуу
Нордкапын хошуу (Nordkapp; ) буюу Умар хошуу бол Европын эх газрын хамгийн хойд талын улс болох Норвегийн хойд талд оршино.
Хамгийн ойр орших боомт бол Хаммерфест хэмээх загасчдын бяцхан хотхон юм. Норвегийн энэ боомт бол цэвэрхэн шулуун гудамж, загасны том үйлдвэр, бетонон барилга бүхий усан зогсоолууд, олон давхар байшингуудтай тул хот гэж хэлж болно. Гольфстримийн нэгэн салаа болох Умард Атлантын урсгал Скандинавын эрэг орчимд өмнөд тэнгисүүдийн дулаан урсгалыг тээж ирдэг тул хамгийн хүйтэн өвөл ч гэсэн Норвегийн тэнгис хөлддөггүй ажээ. Гэвч энэхүү дулаан урсгал, туйлын хүйтэн агаартай мөргөлдөн бороо манан болж хувирдаг тул Нордкапын хошуу мөнхийн саарал манан дунд орших бөгөөд нартай цэлмэг өдөр ховор тохиолдоно. Нордкап гэдэг нэрийг "Умар хошуу" гэж орчуулдаг. Нордкап нь Европын эргээс нарийхан хоолойгоор тусгаарлагдсан арал дээр оршдог. Энэ хошуу нь Магерё гэдэг жижигхэн арлын захад байдаг бөгөөд түүний асар өндөр 300 м-ийн хадан хошуу нь тэнгисийн мандал дээгүүр өнгийн байгааг харвал аврага усан онгоцны хитэг шиг харагдана. Аврага том боржин хадан цохио нь хэсэг газартаа ан цав гарч их, бага, дунд 3 хэсэг болон хуваагдсаны дундах нь Нордкап юм. Нордкапын дээд тал нь яг л ширээ шиг бөгөөд жижигхэн нуурууд, хааяа нэг тааралдах цасан бүрхүүл, чулуурхаг хөрсөөр хучигдсан байдаг. Жижигхэн нуурууд болон цасан бүрхүүлүүдээс нь урсан гарах түргэн урсгалт жижигхэн горхинууд түүний захын хадан хясаа руу урсан, хөөсөрсөн их ус болон доошоо урсдаг ажээ. Нордкапын баруун, хойд, зүүн, талуудаар Хойд мөсөн далайн зах хязгаар нь үл харагдах уудам хэсэг хүрээлсэн байдаг. Цаг агаар хичнээн муу байсан ч Нордкапын орой дээрээс тэндхийн байдал үзэсгэлэнтэй харагддаг. Нордкапын хадан цохионууд дээр хэдэн мянган жигүүртний хэзээ ч тасрахгүй ганганалдаа сонсогдож байдаг. Цахлай, гага, кайр зэрэг маш ховор шувуунууд цугларч үүрээ зассан нь элбэг тохиолдоно. Нордкапд туйлын туяа бусад газраас гоёмсог харагддаг. Энд ирсэн жуулчид дахиж ирэх андгай тавиад явдаг нь жам юм.
Ангилал:Норвеги
Хөдөөгийн Пэрлээ
Хөдөөд овог Дамдины Пэрлээ (Пэрэнлэй-1911-1982) нь Монголын ууган археологич, түүхч, зохиолч, орчуулагч хүн бөгөөд ард түмэндээ "Хөдөө"-гийн гэж алдаршсан хүн байв.
Намтар
Пэрлээ (Пэрэнлэй) 1911 онд Богд Хаант Монгол Улсын Сэцэн хан аймгийн Жонон бэйсийн хошуу буюу одоогийн Хэнтий аймгийн Бин­дэр сумын нутагт Дамдингийнд төрсөн байна. Х.Пэрлээ 1926-1928 онд хошууны бага сур­гуульд, 1928 онд Багшийн сургуульд суралцаж багшийн мэргэжил­тэй болжээ.1929-1937 онд Хэнтий, Архангай аймагт бага сургуулийн захирал, багш, холбоочноор ажил­лаж байсан.
1945-1949 онд Монгол Улсын Их Сургуульд эчнээгээр суралцан төгсгөж, түүхч мэр­гэжил эзэмшжээ. 1941 онд тэр үеийн Шинжлэх Ухааны Хүрээлэн (одоогийн Шинжлэх Ухааны Ака­деми)-д судлаачаар орж насан өөд болтлоо Түүхийн хүрээлэнд эрдэм шин­жилгээний ажилтан, тасгийн эрхлэгчээр 40 гаруй жил тасралт­гүй ажиллажээ.
1957 оноос ЗХУ-ын Дорно дахины судлалын хүрээлэнгийн аспирантурт суралцаж 1959 онд БНМАУ-д анх эрдмийн зэргийг «Хятаны түүхээс» сэдвээр түүхийн ухааны дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалжээ.
1978 онд «Эртний монгол­чуудын нүүдлийн соёл иргэншлийн түүхийн зарим асуудалд» сэдвээр түүхийн ухааны докторын зэрэг хамгаал­сан байна. Д.Пэрлээ нь 1962 онд Дэлхийн өвөг түүхийн холбооны байнгын зөвлөлийн гишүүнээр, 1967 онд Монгол улсын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүнээр тус тус сон­гогдон ажиллажээ.
Д.Пэрлээ 1940-өөд оноос эртний монголчуудын угсаа гарал, соёл иргэншлийн түүхийн гол зангилаа асуудлыг багтаасан судалгааны нэгэн том чиглэлийг сонгон авч ажиллан «БНМАУ-ын түүх»-ийн нэгэн боть, «БНМАУ-ын түүх»-ийн гурвал зохиолын нэг үндсэн зохиогчоор ажилласан ба эрдэм шинжилгээний 20 гаруй ном, товхимол, 100 гаруй өгүүлэл туурвин, дотоод, гадаадад нийтлүүлж, Монголд төдийгүй, дэл­хийн дорно дахины судлалд нэрд гарсан эрдэмтэн болж чадсан байна.
Тэрээр 1982 онд нас баржээ.
Шагнал
Монгол улс Д.Пэрлээг Алтан гадас одонгоор 2 удаа, Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одонгоор шагнаж, 1991 онд түүний судалгааны бүтээлүүдэд Монгол улсын төрийн шагналыг нэхэн олгожээ.
Гавъяа
Монгол судлал анх Монголд биш, гадаад орнуудад үүсч хөгжсөнийг XX зуунд эрчимтэй хөгжүүлж нутагшуулан Монгол улсыг дэлхийн Монгол судлалын төв болгоход гол үүргийг гүйцэтгэсэн монгол эрдэмтдийн нэг. Монголдоо анх удаа эрдмийн зэрэг хамгаалсан судлаач. 1959 онд "Хятан нар, тэдний монголчуудтай холбогдох нь" сэдвээр дэд эрдэмтний зэрэг, 1981 онд "Монголчуудын нүүдлийн соёл иргэншлийн асуудалд" сэдвээр докторын зэргийг тус тус хамгаалсан. Монголын төдийгүй дэлхийн түүхийн шинжлэх ухааны эргэлтэнд "гурван голын монголчууд" хэмээх нэр томъёог анх оруулсан. Түүхийн шинжлэх ухааны хавсарга олон ухаан болох зоос судлал, тамга судлал, сурвалж судлал гэх зэргийн үндсийг тавигсдын нэг юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын археологич Ангилал:Монголын түүхч Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Биндэрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1911 онд төрсөн Ангилал:1982 онд өнгөрсөн
Катар
Катар Улс (دولة قطر‎‎ Давлат Катар эсвэл Даулат Катар) — Баруун Өмнөд Ази, Арабын хойгийн зүүн дээд эргийн Катар хойгт байрлах улс (эмирт улс). Урд талаараа газраар Саудын Араб улстай хил залгадаг бол бусад талаараа Персийн булангаар хүрээлэгдэнэ.
Газрын тогтоц
Газрын гадаргуу тэгш талархаг, гол төлөв шохойн чулуугаар бүрхмэл, чулуурхаг, зарим хэсэгтээ намгархаг. Цэвэр усны нөөц багатайгаас ундны усаа гадаад орноос зөөвөрлөдөг.
Уур амьсгал
Арабын цөлд ойр, Мэлхийн замаас холгүй орших учир говь цөлийн уур амьсгалтай, жилд дунджаар 100 мм орчим тунадас унадаг, дундаж температур нь I сард +16С, VII сард +32С орчим, зарим үед +45С хүрдэг.
Ашигт малтмал
Газрын тос, шатдаг хий, төмрийн хүдэр, шохойн чулуугаар баялаг.
Катар улс Баруун Өмнөд Азийн Персийн булан дахь Катарын хойг дээр, урдуураа Саудын Араб, АНЭУ-тай хиллэж, бусад талаараа Персийн булангийн усаар хүрээлэгдэн оршдог.
Хүн амын тэн хагас нь уугуул нутгийнхан буюу арабчууд, бусад нь иран, энэтхэг, пакистан зэрэг орноос цагаачлан ирэгсэд юм. Оршин суугчдын ихэнх нь баян бүрд, эрэг хавийн нутаг, нефть олборлох районуудад суурьшдаг ба нүүдэлчин маягаар амьдардаг цөөнх ч бас бий. Хүн амын амьдралын түвшин доогуур, ихэнх нь бичиг үсэг мэдэхгүй. Албан ёсны хэл нь араб.
Ихэнх нутагт цөл газрын ургамал ургадаг.
Хөдөө аж ахуй нь буурай хөгжилтэй, баян бүрдийн орчимд хасарваань, шар будаа, эрдэнэ шиш, хүнсний ногоо тариалж, цөлөрхөг газраа гол төлөв тэмээний аж ахуй эрхэлдэг. Эрэг хавийн газраас загас далайн сам барих, сувд түүх ажил эрхэлдэг.
Катарын хойг дээр бүр МЭӨ 3—2 мянган оноос эхлэн хүн оршин сууж байжээ. VII зуунд Катар Арабын Халифт улсын бүрэлдэхүүнд орсон боловч түүнийг мөхсөний дараа X зуунд Кармантуудын улсад харьяалагдах болжээ. XII—XIV зуунд Бахрейны мэдэлд, XVI зуунд түүний хамтаар Португалд, хожим нь Туркт эзлэгджээ. 1914 онд Катарыг Их Британи мэдэлдээ авч, 1971 он хүртэл эзэмшиж байв. 1971 оны IX сарын 1-нд Ката тусгаар тогтнож, НҮБ-ийн гишүүн болжээ.
Тамил хэл
Тамил хэл (தமிழ் ) нь Энэтхэг болон Шри Ланкын Тамил үндэстний хэл юм. Тамил хэлийг Шри-Ланк болон Сингапур улсууд албан ёсны хэлээ болгосон байдаг. Түүнчлэн Энэтхэгийн Тамилнаду муж, Пудучеррийн холбооны нутаг дэвсгэрт орон нутгийн албан ёсны хэлний статустай. Мөн Малайз улсад ерөнхий боловсролын сургуулиудад англи, малай, мандарин хятад хэлтэй цуг заадаг байна.
Катар
Ашигт малтмал
Катарыг хэмжээгүй эрхт халиф (эзэн хаан) толгойлдог.
Тамил хэл
Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Шри Ланкын соёл
Катар
Ашигт малтмал
Мөнгөний нэгж нь Катарын риал.
Эх үүсвэр
Ангилал:Азийн орон Ангилал:Азийн хойг Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Хаант Улс Ангилал:Энэтхэгийн далайн хойг
Эндрю Жонсон
Эндрю Жонсон (Andrew Johnson, 1981 оны хоёрдугаар сарын 10-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Премьер лигийн Фулхэм багийн жигүүрийн довтлогч юм. Тэрээр өмнө нь Бирмингем Сити, Кристал Пэлас болон Эвертон багуудад тоглож байв.
Энди Жонсон Английн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд байхдаа найман тоглолтонд оролцжээ.
Холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Лутон Таун багийн тоглогч Ангилал:Бирмингем Сити багийн тоглогч Ангилал:Кристал Пэлас багийн тоглогч Ангилал:Эвертон багийн тоглогч Ангилал:Фулхэм багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1981 онд төрсөн
Маалайдай хатан
Маалайдай (1329 онд өнгөрсөн) — Юань улсын Хүслэн хутагт хааны хатан байв. 1211 онд Чингис хаанд дагаар орсон Харлуг аймгийн Арслан хааны гуч охин.
Намтар
Маалайдай хатан түрэг угсааны харлуг аймгийн хүн байв. Төрсөн он тодорхойгүй. Зарим сурвалж бичигт солонгос хүн гэж бичсэн эргэлзээ бий. Хүслэн хаан, 1317 онд Юань улсын нутгаас зугтаж, Цагаадайн улсын нутаг дахь Харлуг аймагт очих үед тус аймгийн эзэн өөрийн охиноо өгсөн нь Маалайдай юм. 1320 онд хожмын Тогоонтөмөр хааныг төрүүлжээ. Хүслэн хаан 1329 оны 2 сард Орхон голд хаан суугаад, 1329 оны 8 сард Дайду хотын хойнох Онгучат гэх газарт хийсэн найр дээр Тугтөмөр хаанд хорлогдож таалал төгссөний дараа Маалайдаа хатан учир битүүлгээр нас нөхчсөн. Тогоонтөмөр хааны зарлигт Будшир хатан, Маалайдай хатаныг хонь чанах зууханд чанаж алсан гэж дурдсан байдаг. 1330 онд Тугтөмөр хааны зарлигаар Маалайдай хатныг Бат элбэг эрхэм богд хатан хэмээн нэхэн өргөмжилжээ. 1341 онд түүний хүү эхийнхээ өшийг Будшир хатнаас авч, түүнийг хүүтэй нь цаазаар авсан.
Сурвалж, тайлбар
Ангилал:Юань улсын хатан Ангилал:14-р зуунд төрсөн Ангилал:1329 онд өнгөрсөн
The Gazette
The Gazette (the GazettE, ガゼット) нь Японы Визуал кэй Рок хамтлаг юм.
2002 оны 3 сард Руки, Уруха, Рейта, Аои, Юүнэ гэсэн бүрэлдэхүүнтэйгээр The Gazette хэмээх хамтлагаа байгуулж байжээ. Тэгээд тэд удалгүй анхныхаа дуу болох "Wakaremichi"-г гаргасан бөгөөд тус оны 4 сард клип нь гарчээ. Дараа нь 9 сард 2 ч дуу гаргажээ.
2003 оны эхээр Юүнэ хамтлагаасаа гарч оронд нь Кай гэдэг шинэ гишүүнээр солигджээ. Үүний дараа удалгүй PS компанитай гэрээ байгуулснаар анхны EP бага хэмжээний цомог гэж болно болох Cockayne Soup-ээ гаргажээ. Үүний дараа 2 ч EP гарсан юм байна. Тэд анхныхаа тойрон аялалаа 2 дуун дээр хамтарч дуулсан Ханамүкэ хамтлагтай хамт хийжээ. Дараагийн тоглолтоо Видол хамтлагтай хийжээ. Үүнээс гадна тэд Fool's Mate magazine's Beauti-fool's Fest гэх мэт тоглолтуудад оролцсоор байлаа.
2004 оны 1 сарын 16нд Shibuya-AX-д хийсэн тоглолтоо ~Judgement Day~ хэмээх DVD болгон худалдаанд гаргажээ. Мөн тус оны 3 сарын 30-нд Madara мини албум гаргасан нь Oricon Indie Chart-д хоёрт бичигджээ. Дараа нь 5 сард Madara-г оролцуулан студид болсон явдлынхаа тухай DVD гаржээ. 8 сард ахин Heisei Banka гэдэг DVD-гээ гаргасан. 9, 10 сард PS компанитай хамтран ажилладаг Kra болон BIS хэмээх хамтлагуудтай хамтарч тоглолт хийжээ. Тэдний гаргасан дебют нь 10 сард гараад тэр дороо Oricon Daily Chart-д тавд жагсажээ. 2004-2005 онд тэд маш олон аялан тоглолт хийсэн бөгөөд 8 сард Gama цомогоо гаргажээ.
2006 онд 2 дахь бүрэн хэмжээний цомог болох Nil-ээ гаргажээ. Энэ оныхоо 6 сард Бонны Beethovenhalle-л тоглолтоо хийсэн нь анхных нь Азиас гадна хийсэн тоглолт юм.
2007 онд гаргасан дуунууд нь Oricon chart-д 2-т жагсажээ. 10 сард GAZETTE Европоор аялан тоглолт хийжээ.
Secure hash algorithm
Secure hash algorithm (SHA - найдвартай хэш алгоритм)-г NIST компаниас хөгжүүлэгдсэн. 1993 онд SHA-г Federal Information Processing Standard (FIPS)-с нийтэлсэн анхны хувилбар нь 160 битийн хаш функц юм. Secure hash algorithm нь message authentication, түлхүүр үүсгэх функцууд ба адилтган танин баталгаажуулахад ашиглагдана. Хаш алгоритм нь дурын битийн уртыг тогтмол битийн урттай болгон гаргадаг функц. SHA нь SHA-0, SHA-1, SHA-2, SHA-3 гэсэн хувилбаруудтай. SHA-n гэдэг тэмдэглэгээ нь хэш функцийн үр дүнд n-битийн утга гарна гэдгийг илэрхийлнэ. Харин SHA-1-ийн хувьд NIST FIPS PUB 180-1-д анх тодорхойлсны дагуу 160-битийн утга гаргана.
The Gazette
2009 оны 3 сарын 25-нд "Distress and Coma" гэдэг шинэ дуугаа гаргасан. Үүнээс гадна тэд 7 сарын 15-нд шинэ цомог болох "DIM" –г 17 дуутайгаар худалдаанд гаргажээ.
Secure hash algorithm
SHA-0:
1993 онд SHA нэрээр нийтэд хэвлэгдсэн 64 бит Хаш функцийн анхны хувилбар юм. Үүнийг retronym хэмээн нэрийддэг. 160 битийн хаш утгыг ашигладаг.
The Gazette
2011 онд Toxic нэртэй цомогоо 14 дуутайгаар гаргасан нь сонсогчдын хувьд томоохон бэлэг болжээ.
2012 онд тус хамтлаг маань Division нэртэй цомогоо 8.29нд гаргасан нь хамгийн их борлуулалттай цомог болж чаджээ.
Secure hash algorithm
Хөгжүүлэгчид
SHA1 нь MD4 болон MD5 алгоритмын зарчим дээр суурьлан ашиглан MIT дизайнер L.Rivest адил зарчим дээр суурилсан байдлаар илүү уламжлалт байдалтайгаар хөгжүүлсэн юм. Алгоритмийн анхны загварыг Америкийн нэгдсэн улсын NIST буюу стандарт технологийн үндэсний хүрээлэнгээс гаргасан байдаг. Энэхүү хувилбарыг FIPS PUB 180 хэмээн 1993 онд анх үүсгэсэн.
The Gazette
Эшлэл
Ангилал:Японы хамтлаг Ангилал:Рок хамтлаг Ангилал:Визуаль кэй хамтлаг
Secure hash algorithm
SHA1 алгоритмийн нэг давталтын цикл
Энэ нь SHA-1 хэрэгжүүлэх хэш функцийг шахах үйл ажиллагаа санаан дээр барьсан. Орц шахалт үйл ажиллагаа 512 битийн зурвас блок урт, өмнөх блок албан тушаалын гаралт нь юм. Гаралт Энэ хүртэл бүх блок хэш утга юм. Өөрөөр хэлбэл, хэш нэгж  тэнцүү. Бүх мэдээний хэш утга нь сүүлийн блок үр дүн юм.
Жишээ болон pseudocode
SHA1(Өгөгдөл: "The quick brown fox jumps over the lazy dog") 16-тын утгаар: 2fd4e1c67a2d28fced849ee1bb76e7391b93eb12 Base64 бинари ASCII кодчилолын утгаар: L9ThxnotKPzthJ7hu3bnORuT6xI=
Энэхүү "The quick brown fox jumps over the lazy dog" гэсэн өгөгдлийг SHA функцаар encryption хийхэд хэдэн битийн утга орж ирж байгаа нь чухал биш. Жишээ нь "The quick brown fox jumps over the lazy dog" өгөдлийг 160 битийн утгаар 81 хэмжээтэй болгон өөрчилөн гаргаж байна.
Энэхүү хаш функцийн утга нь тэг буюу ямарч өгөгдөлгүй байна: SHA1("") 16-тын утгаар: da39a3ee5e6b4b0d3255bfef95601890afd80709 Base64 бинари ASCII кодчилолын утгаар: 2jmj7l5rSw0yVb/vlWAYkK/YBwk=
SHA-1 pseudocode
Тэмдэглэл 1: Бүх хувьсагчууд нь 32 битийн тоон хэмжээтэй ба бусад тооцоололд 232 зэрэгтийн модулаар бодогдоно. ml, мессежний урт, аль аль нь 64 бит, ба hh, тэр мессежийн задаргаа, 16 битийн тооцоолол юм. Тэмдэглэл 2: Big-endian нь бүх pseudo-д тогтмол байна. Үг бүрийн доторх хамгийн чухал байт нь хамгийн зүүн талын байтын байрлалд хадгалагдаж байна.
Хувьсагчуудыг тохируулах:
h0 = 0x67452301 h1 = 0xEFCDAB89 h2 = 0x98BADCFE h3 = 0x10325476 h4 = 0xC3D2E1F0
ml = мессежийн уртыг битээр (олон битийн үргэлжлэл нь тоон утгатай байна).
Валенси (Венесуэл)
Цахим холбоос
Ангилал:Карабобогийн суурин Ангилал:Венесуэлийн хот Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Саятан хот
Secure hash algorithm
SHA-1 pseudocode
Дараагийн 512 битийн дараагийн процесс: 512 битийн мэдээ болгон засварлана. Хэсэг бүрт: 32-bit big-endian өгөгдлийг 16-тын тооллын системд w[i], 0 ≤ i ≤ 15
Хаш утгын хэсгүүдийн хуваалт: a = h0   b = h1    c = h2    d = h3    e = h4
Main loop:[44][2] for i from 0 to 79 if 0 ≤ i ≤ 19 then f = (b and c) or ((not b) and d)           k = 0x5A827999 else if 20 ≤ i ≤ 39 f = b xor c xor d           k = 0x6ED9EBA1 else if 40 ≤ i ≤ 59 f = (b and c) or (b and d) or (c and d)            k = 0x8F1BBCDC else if 60 ≤ i ≤ 79 f = b xor c xor d           k = 0xCA62C1D6
temp = (a leftrotate 5) + f + e + k + w[i] e = d       d = c        c = b leftrotate 30 b = a       a = temp
160 битийн хаш утга нь (big-endian) урт hh = (h0 leftshift 128) or (h1 leftshift 96) or (h2 leftshift 64) or (h3 leftshift 32) or h4
hh тооны мессежний зардаргаа нь 16тын тооллын системд бичигдэж болно. Гэвч ихэвчлэн ASCII кодчиллоор бичигдсэн байдаг.
Тогтмол утгуудыг ашиглаж сонгосн байна: K тооны утга нь тогтмол 230 байх бөгөөд к тоо нь 2, 3, 5, 10-ын зэрэгтүүд байна. Эхний эхлүүлж буй утгууд нь h0 болон h3 байх бөгөөд MD5 алгоритм ба тав дахь нь T4 тэй төстэй байна.
Харин анхны FIPS PUB 180-1 тооцоолол нь боловсрууланд дараах тэнцэх илэрхийллүүд дээр гол давталтыг е тоог тооцоолоход хэрэглэж болно:
Bitwise b хянаж с болон d утгуудыг сонсоно (0 ≤ i ≤ 19): f = d xor (b and (c xor d))                (alternative 1) (0 ≤ i ≤ 19): f = (b and c) xor ((not b) and d)          (alternative 2) (0 ≤ i ≤ 19): f = (b and c) + ((not b) and d)            (alternative 3) (0 ≤ i ≤ 19): f = vec_sel(d, c, b)                       (alternative 4) Bitwise majority функц. (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) or (d and (b or c))         (alternative 1) (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) or (d and (b xor c))        (alternative 2) (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) + (d and (b xor c))         (alternative 3) (40 ≤ i ≤ 59): f = (b and c) xor (b and d) xor (c and d) (alternative 4) (40 ≤ i ≤ 59): f = vec_sel(c, b, c xor d)                (alternative 5) Макс Zolotukhin мөн харуулж байгаа бөгөөд 32-79 хоорондох утгыг тооцох нь:
w[i] = (w[i-3] xor w[i-8] xor w[i-14] xor w[i-16]) leftrotate 1 Сольж болно:
w[i] = (w[i-6] xor w[i-16] xor w[i-28] xor w[i-32]) leftrotate 2
Энэ өөрчлөлтийг 64 битийн бүх operand-ууд хадгалж байдаг. үүний утгыг w[i] болон w[3], болон SIMD хөгжүүлэлтийг x86 SSE-с тайлбарладаг.
SHA-2:
Өөр өөр блокуудтай 2 ижил хаш функцийн бүлэг юм. SHA-256, SHA-512 SHA-256 нь SHA-1 ба MD4, MD5-н аргаар үйл ажиллагаа явуулдаг. SHA-256 шахалтын функц нь 256 битийн завсрын хаш утга ба 512 битийн мессежийн блок дээр ажилладаг. Энэ нь үндсэндээ 256 битийн блок шифрлэлтийн алгоритм юм. SHA-224, SHA-324, SHA-512/224 ба SHA-512/256 гэсэн тус бүрийн стандарт байдаг. Эдгээрийг NSA зохион бүтээсэн. 2 гол бүрэлдэхүүн хэсэгтэй. 1. SHA-256 шахалтын функц 2. SHA-256 мессежний хуваарь SHA-256 нь 32 битийн үсэгт ашиглагдана. Доорх тэмдэглэгээг ашиглана. SHA-512 шахалтын функц нь 512 битийн хаш утга ба 1024 битийн мессежийн блок дээр ажилладаг. Энэ нь үндсэндээ 512 битийн блок шифрлэлт юм.
SHA-2 төрлүүдийн жишээ
SHA224("")
0x d14a028c2a3a2bc9476102bb288234c415a2b01f828ea62ac5b3e42f
0x e3b0c44298fc1c149afbf4c8996fb92427ae41e4649b934ca495991b7852b855
SHA384("")
0x 38b060a751ac96384cd9327eb1b1e36a21fdb71114be07434c0cc7bf63f6e1da274edebfe76f65fbd51ad2f14898b95b
SHA512("")
0x cf83e1357eefb8bdf1542850d66d8007d620e4050b5715dc83f4a921d36ce9ce47d0d13c5d85f2b0ff8318d2877eec2f63b931bd47417a81a538327af927da3e
SHA512/224("")
0x 6ed0dd02806fa89e25de060c19d3ac86cabb87d6a0ddd05c333b84f4
SHA512/256("")
0x c672b8d1ef56ed28ab87c3622c5114069bdd3ad7b8f9737498d0c01ecef0967a
SHA224("The quick brown fox jumps over the lazy dog.")
0x 619cba8e8e05826e9b8c519c0a5c68f4fb653e8a3d8aa04bb2c8cd4c
Pseudocode
Тэмдэглэл 1: Бүх хувьсагчууд 32 битийн unsigned бүхэл тоо байдаг ба нэмэлт модулярыг 232 тооцно.
Тэмдэглэл 2: Тус бүрийн шатанд тогтмол k[i]-ын нэг бүрийн утга нь массив w[i], 0 ≤ i ≤ 63 байна.
Тэмдэглэл 3: а болон h утгууд нь тус бүр шахалтын 8 хувьсагчийг ашигладаг.
Тэмдэглэл 4: Big-endian зарчмын дагуу блок мэдээний мэдээллийн үгэнд байт нь бичигдэх үед энэ псевдокод-д тогтмолуудыг илэрхийлэн ашигладаг байна
Хаш утгыг тохируулах: (Эхний 8 нь ерөнхий 2..19 квадрат дээр үндэслэн бутархай хэсгийн эхний 32 бит): h0 := 0x6a09e667 h1 := 0xbb67ae85 h2 := 0x3c6ef372 h3 := 0xa54ff53a h4 := 0x510e527f h5 := 0x9b05688c h6 := 0x1f83d9ab h7 := 0x5be0cd19
Тогтмол тойрогтой массив эхлүүлэх: (Эхний 64 нь ерөнхий 2..311 квадрат дээр үндэслэн бутархай хэсгийн эхний 32 бит): k[0..63] := 0x428a2f98, 0x71374491, 0xb5c0fbcf, 0xe9b5dba5, 0x3956c25b, 0x59f111f1, 0x923f82a4, 0xab1c5ed5, 0xd807aa98, 0x12835b01, 0x243185be, 0x550c7dc3, 0x72be5d74, 0x80deb1fe, 0x9bdc06a7, 0xc19bf174, 0xe49b69c1, 0xefbe4786, 0x0fc19dc6, 0x240ca1cc, 0x2de92c6f, 0x4a7484aa, 0x5cb0a9dc, 0x76f988da, 0x983e5152, 0xa831c66d, 0xb00327c8, 0xbf597fc7, 0xc6e00bf3, 0xd5a79147, 0x06ca6351, 0x14292967, 0x27b70a85, 0x2e1b2138, 0x4d2c6dfc, 0x53380d13, 0x650a7354, 0x766a0abb, 0x81c2c92e, 0x92722c85, 0xa2bfe8a1, 0xa81a664b, 0xc24b8b70, 0xc76c51a3, 0xd192e819, 0xd6990624, 0xf40e3585, 0x106aa070, 0x19a4c116, 0x1e376c08, 0x2748774c, 0x34b0bcb5, 0x391c0cb3, 0x4ed8aa4a, 0x5b9cca4f, 0x682e6ff3, 0x748f82ee, 0x78a5636f, 0x84c87814, 0x8cc70208, 0x90befffa, 0xa4506ceb, 0xbef9a3f7, 0xc67178f2
Pre-processing: (Мессежийн нэг битийг нэмэх) k бит нь 0-н хамгийн бага тоо >= 0 нь хүсэлтийн хариу мэдээ урт (модуль нь 512 бит) нь 448. мессежний уртыг нэмхэд (1 эсвэл огт бит жийрэглэхгүй) 64 битийн big-endian тоог ашиглана (Энэ бүх боловсруулсан утгын урт нь 512 битийн үржвэр болно)
Мессежийн процесс нь 512 битийн хэсгүүдээс тогтоно: Мэдээг 512 битийн хэсгүүдэд орж засварлана. хэсэг бүрт 64 битийн мэдээний хуваарьт массивыг w[0..63] байдлаар 32 бит өгөгдлийг бий болгоно. (Маш олон утгууд нь тэг байх бөгөөд w[0..63] эхний утгууд нь тэг байна.) 48 үгтэй w[16...63] массивийн мессеж утгуудын анхны үг нь 16 байна. for i from 16 to 63 s0 := (w[i-15] rightrotate 7) xor (w[i-15] rightrotate 18) xor (w[i-15] rightshift 3) s1 := (w[i-2] rightrotate 17) xor (w[i-2] rightrotate 19) xor (w[i-2] rightshift 10) w[i] := w[i-16] + s0 + w[i-7] + s1
Одоогий хаш функцийн ажлын утгууд: a := h0   b := h1    c := h2    d := h3    e := h4    f := h5    g := h6    h := h7
Compression function main loop: for i from 0 to 63 S1 := (e rightrotate 6) xor (e rightrotate 11) xor (e rightrotate 25) ch := (e and f) xor ((not e) and g)       temp1 := h + S1 + ch + k[i] + w[i] S0 := (a rightrotate 2) xor (a rightrotate 13) xor (a rightrotate 22) maj := (a and b) xor (a and c) xor (b and c)       temp2 := S0 + maj h := g       g := f        f := e        e := d + temp1 d := c       c := b        b := a        a := temp1 + temp2
Одоогий хаш функцийн ажлын утгууд дээр нэмэх: h0 := h0 + a   h1 := h1 + b    h2 := h2 + c    h3 := h3 + d    h4 := h4 + e    h5 := h5 + f    h6 := h6 + g    h7 := h7 + h
Сүүлийн хаш утга (big-endian): digest := hash := h0 append h1 append h2 append h3 append h4 append h5 append h6 append h7
SHA512 болон SHA256 нь бүтцийн хувьд ижилхэн байна. Мэдээ нь 1024 битэд хуваагдсан байна. Эхний утгууд 64 битийн тогтмолууд бөгөөд цааш 64 болон 80 үе шаттай байна. Мэдээний урт нь 64 32 битийн ялгаатай массивт 80 64 битийн үгсийг 16-63 болон 16-79 хүртэл хоорон байдаг. Тойргийн 2..409 нь эхний 80 primes дээр үндэслэсэн байдаг. Тооцооллын хувьд тухайн үгийн хэмжээ 64 бит урттай байна.
SHA-512 эхний хаш утгуудын хамт (big-endian):
h[0..7] := 0x6a09e667f3bcc908, 0xbb67ae8584caa73b, 0x3c6ef372fe94f82b, 0xa54ff53a5f1d36f1, 0x510e527fade682d1, 0x9b05688c2b3e6c1f, 0x1f83d9abfb41bd6b, 0x5be0cd19137e2179
SHA-512 дараагийн тогтмолууд:
k[0..79] := [ 0x428a2f98d728ae22, 0x7137449123ef65cd, 0xb5c0fbcfec4d3b2f, 0xe9b5dba58189dbbc, 0x3956c25bf348b538, 0x59f111f1b605d019, 0x923f82a4af194f9b, 0xab1c5ed5da6d8118, 0xd807aa98a3030242, 0x12835b0145706fbe, 0x243185be4ee4b28c, 0x550c7dc3d5ffb4e2, 0x72be5d74f27b896f, 0x80deb1fe3b1696b1, 0x9bdc06a725c71235, 0xc19bf174cf692694, 0xe49b69c19ef14ad2, 0xefbe4786384f25e3, 0x0fc19dc68b8cd5b5, 0x240ca1cc77ac9c65, 0x2de92c6f592b0275, 0x4a7484aa6ea6e483, 0x5cb0a9dcbd41fbd4, 0x76f988da831153b5, 0x983e5152ee66dfab, 0xa831c66d2db43210, 0xb00327c898fb213f, 0xbf597fc7beef0ee4, 0xc6e00bf33da88fc2, 0xd5a79147930aa725, 0x06ca6351e003826f, 0x142929670a0e6e70, 0x27b70a8546d22ffc, 0x2e1b21385c26c926, 0x4d2c6dfc5ac42aed, 0x53380d139d95b3df, 0x650a73548baf63de, 0x766a0abb3c77b2a8, 0x81c2c92e47edaee6, 0x92722c851482353b, 0xa2bfe8a14cf10364, 0xa81a664bbc423001, 0xc24b8b70d0f89791, 0xc76c51a30654be30, 0xd192e819d6ef5218, 0xd69906245565a910, 0xf40e35855771202a, 0x106aa07032bbd1b8, 0x19a4c116b8d2d0c8, 0x1e376c085141ab53, 0x2748774cdf8eeb99, 0x34b0bcb5e19b48a8, 0x391c0cb3c5c95a63, 0x4ed8aa4ae3418acb, 0x5b9cca4f7763e373, 0x682e6ff3d6b2b8a3, 0x748f82ee5defb2fc, 0x78a5636f43172f60, 0x84c87814a1f0ab72, 0x8cc702081a6439ec, 0x90befffa23631e28, 0xa4506cebde82bde9, 0xbef9a3f7b2c67915, 0xc67178f2e372532b, 0xca273eceea26619c, 0xd186b8c721c0c207, 0xeada7dd6cde0eb1e, 0xf57d4f7fee6ed178, 0x06f067aa72176fba, 0x0a637dc5a2c898a6, 0x113f9804bef90dae, 0x1b710b35131c471b, 0x28db77f523047d84, 0x32caab7b40c72493, 0x3c9ebe0a15c9bebc, 0x431d67c49c100d4c, 0x4cc5d4becb3e42b6, 0x597f299cfc657e2a, 0x5fcb6fab3ad6faec, 0x6c44198c4a475817]
S0 := (a rightrotate 28) xor (a rightrotate 34) xor (a rightrotate 39) S1 := (e rightrotate 14) xor (e rightrotate 18) xor (e rightrotate 41)
s0 := (w[i-15] rightrotate 1) xor (w[i-15] rightrotate 8) xor (w[i-15] rightshift 7) s1 := (w[i-2] rightrotate 19) xor (w[i-2] rightrotate 61) xor (w[i-2] rightshift 6) SHA-384 is identical to SHA-512, except that:
SHA-384 эхний хаш утгуудын хамт (big-endian):
h[0..7] := 0xcbbb9d5dc1059ed8, 0x629a292a367cd507, 0x9159015a3070dd17, 0x152fecd8f70e5939, 0x67332667ffc00b31, 0x8eb44a8768581511, 0xdb0c2e0d64f98fa7, 0x47b5481dbefa4fa4
SHA-3:
SHA-512 нь 64 битийн үсэгт ашиглагдана.