cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Питер Роно
Роно том тэмцээнд дахин түрүүлэгүй юм. Тэрээр Мэрилэнд дэх Гэгээн Мэри Оргилын их сургуульд суралцаж магистрын зэрэг хүртсэн бөгөөд тэмцээн уралдаанд оролцож, хожим дасгалжуулагчийн ажил эрхэлж байв.
2006 онд Роно Өлсгөлөнгийн Эсрэг Спирулина Бичил Замгийн Ашиглах Засгийн Газар Хоорондын Хүрээлэнгийн тусгай үүрэг гүйцэтгэгч сайн санааны элчин сайдаар сонгогдон, бичил замаг Спирулина (Spirulina Platensis)-г хөгжиж буй болон буурай хөгжилтэй орнууд дахь өлсгөлөн, түүний сөрөг үр дагаварыг бууруулахад ашиглах явдлыг сурталчилж байгаа юм.
Роно өдгөө Нью-Жерсид амьдарч, гутал үйлдвэрлэгч Нью Баланс компанийн борлуулалт, маркетингийн албанд ажиллаж байна. Тэрээр Найробид зохиогдсон 1987 оны Бүх Африкийн наадмын 10,000 метрийн зайн хүрэл медальт хөнгөн атлетикч Мэри Кируйтай гэрлэжээ. Тэдний хүү Патрик Роно Линдхөрст ахлах сургуульдаа ирээдүйтэй гүйгчид тооцогддог. Охин Ирен нь ч мөн адил гүйлтээр хичээллэдэг аж.
Эшлэл
Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:Кенийн 800 метрийн гүйгч Ангилал:Кенийн 1500 метрийн гүйгч Ангилал:Кенийн 3000 метрийн гүйгч Ангилал:Кенийн олимпын аварга Ангилал:Кенийн олимпын оролцогч Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Кеничүүд Ангилал:1967 онд төрсөн
Монгол хатад
Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хатад
Ангилал:Хүмүүсийн жагсаалт Ангилал:Монгол хатан ! хатан
Кочан-гүнь
thumb|[[Өмнө Солонгос орон|Өмнө Солонгос орон болон Өмнө Кёнсан аймаг дахь Кочан хошуу]] Кочан хошуу (солонгосоор 거창군 - ко-чанг-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Өмнө Кёнсан аймгийн хошуу (군 күнь). 804.14 км² газар нутагт нь 2012 онд 63,105 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хошууны нутаг 1 балгас (ып), 11 сум (мёнь) болон хуваагддаг.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Эн Ви Си
“Эн Ви Си” ХХК нь “Санхүүгийн Зохицуулах Хороо”-оос 2007 оны 12-р сард банк бус санхүүгийн үйлчилгээ үзүүлэх тусгай зөвшөөрлийг авч, хуулийн дагуу үйл ажиллагаагаа эрхэлдэг.
Компани нь санхүүгийн өндөр мэргэжлийн боловсон хүчинтэйн дээр гадаадын болоод олон улсын санхүүгийн байгууллагуудтай нягт хамтран ажилладаг нь Монголд шинэлэг үйлчилгээг мэргэжлийн өндөр түвшинд үзүүлэх боломжийг бүрдүүлж, хөрөнгө оруулалтын үйлчилгээг оновчтой хүргэдэг.
Манай хөрөнгө оруулалтын үйлчилгээний зорилго нь богино хугацаанд орлого олох бус харин тухайн үйлчлүүлэгчийн үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлэх замаар тэдгээрийн зах зээлийн үнэ цэнийг нэмэгдүүлэх явдал. Компани үйлчилгээгээ үзүүлэхдээ ирээдүйн үйлчлүүлэгчийн бизнесийн төлөвлөгөө төслийн чанар, түүний менежментийн туршлага, чадварыгголлон анхаардаг.
“Эн Ви Си” ХХК нь өөрийн хөрөнгө оруулалтыг үйлчлүүлэгчдээ улс орондоо тэргүүн зэрэглэлийн хүчирхэг компани болгоход дэмжлэг үзүүлэхэд чиглүүлдэг. Бид бизнесийн өсөлт ба ирээдүй сайтай дараах салбаруудыг тэргүүлэх зэрэгт үзэж хөрөнгө оруулалт хийдэг. Үүнд:
•Интернет, мэдээллийн технологи •Хөдөө аж ахуй •Сэргээгдэх эрчим хүч, эрчим хүчний шинэ эх үүсвэр •Био болон нано технологи •Барилгын дэвшилтэт технологи •Үл хөдлөх хөрөнгийн хөрөнгө оруулалт
Оригами
thumb|right|220px|Цаасан шувуу буюу энхтайвны билэг тэмдэг Оригами (折り紙, ori gami) нь Японы уламжлалт цаас нугалах урлаг бөгөөд Оригами гэдэг үгний утга нь ори (折) буюу нугалах, гами (紙) буюу цаас гэсэн хоёр үгийг нийлүүлснээр Цаас нугалах гэсэн үгийг үүсгэдэг юм. Анх Эртний Хятадад 1-2-р зууны үед үүссэн байна. МЭ 6-р зууны үеээс Япон улсад нэвтэрч одоогийн хэв шинжийг бий болгосон. Японы Эдогийн үе буюу 1603-1867 оны үед бие даасан соёл болтлоо хөгжсөн бөгөөд цаасан хайчилбар зэрэг туслах соёлыг бий болгосон.
Хамгийн нэр хүндтэй оригами нь цаасан шувуу юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Японы урлаг Ангилал:Цаасан урлаг Ангилал:Эрээн цаас
Хотонгор
Монгол улсад ургадаг ургамал.
Хордсон мал хар тамхинд донтсон мэт аюултай байдалд орж, улмаар бүгд үхэх аюултай.
Зээргэнэд хордсон бог мал шил нь татаж бөгсөө чирч байгаад үхдэг бол хотонгорт хордсон адуу чичирч, гуйвж унадаг төдийгүй их хэмжээгээр амьсгаадах шинж тэмдэг илэрсээр үхдэг гэнэ. Хорт өвс идсэний улмаас адуу хордож үхсэн эх сурвалж байдаг байна.
Эмчилгээ
Мэргэжлийн хүмүүс хордсон малыг эмчлэх арга нь шингэн натрийг витамины комплекстой хамт судсаар нь хийж, хордлогыг нь тайлдаг хэмээн ярьж байна.
Гадаад холбоос
Ангилал:Ургамал
Зохиомжийн загвар (компьютер)
Ангилал:Програм хангамжийн инженерчлэл
Хавайн далайн хав
Хавайн далайн хав, Monachus schauinslandi, нь Чихгүй далайн хав овгийн хөхтөн бөгөөд зөвхөн Хавайн арлуудад амьдардаг.
Гадаад төрх
Нас бие гүйцсэн далайн хав нь саарал зүстэй. Цээж, хоолой, хэвлий нь цайвар шаргал байна. Эрэгчин нь 200 кг жинтэй, 210 см урт ба эмэгчин нь 230 см урт, 270 кг жинтэй. Тэд 25-30 насалдаг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Сэлүүр хөлтөн Ангилал:Хавай
Кусон-гүнь (Канвонь, Өмнөд Солонгос)
thumb|Канвонь дахь Кусон (цэгтэй) Кусон хошуу (солонгосоор 고성군 - ку-сонг-гүн) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь аймгийн хошуу (군 күнь). 664.29 км² газар нутагт нь 2008 онд 30,172 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хошууны нутаг 2 балгас (ып), 3 сум (мёнь) болон хуваагдаж байгаа.
Ангилал:Канвонийн суурин Ангилал:Өмнөд Солонгосын орон нутгийн тойрог Ангилал:Канвонь аймаг
Цинь улс
Цинь улс бол эртний Хятадын олон вант улсуудын нэг юм. НТӨ 220 онд Цинь улсын хаан Цинь Ши Хуанди эртний Хятадын вант улсуудыг байлдан эзэлж дууссаны дараа өөрийгөө хуанди буюу эзэн хаан хэмээн зарласан юм. Гэвч Цинь Ши Хуанди хааныг нас барсны дараа Цинь улс хоёр жил орчим оршин тогтноод мөхжээ.
Цинь Ши-Хуанди НТӨ 210 онд нас барав. Тэрээр хоёр хүүтэй байлаа. Том хүү Фу Су нь цэргийн бүлэглэлийн толгойлогч Мэнь Тянь жанжны Ордос дахь өргөөнд сууж байв. Сөрөг бүлэглэлийг удирдаж байсан засгийн ордны толгойлогч Ли Сы, ордны бүлгийн нөлөө бүхий төлөөлөгч тайган Жао Гао нар Фу Сүгээс эмээж, эзэн хааны бага хүү Ху Хайг дэвшүүлэх сонирхолтой байв. Хууль ёсны залгамжлагчийг устгахын тулд Жао Гао эцэг хааны гарын үсэгтэй бөгөөд амиа хорлохыг хүүдээ даалгасан хуурамч тушаал үйлдэж хан хүү Фу Су-д илгээжээ. Хэдүйгээр Мэнь Тянь болгоомжлон ятгасан боловч хан хүү хүүгийн үүрэг, хятадын заншлыг хатуу дагаж хоолойгоо огтлон нас барав. Хаан ширээнд Ху Хай сууж, Эр Ши буюу хоёр дахь эзэн хаан хэмээх хэргэм хүртэв.
Гадны холбоос
Ангилал:Хятадын династи
1954 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Цол, чимэг хүртсэн бөхчүүд
* Өвөрхангай аймгийн харьяат бөх О.Банди нь 1938 оны улсын начин гэж бүртгүүлэн барилдаж тав давсан ч наадмын комиссоос " Улсын начин цол "-ыг олгосон билээ.
Есийн даваа
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Өмнөд Хамгён
Умард Солонгос улс (БНАСАУ)-ын их эрхт арван дөрвөн нутгийн нэгийг Өмнөд Хамгён аймаг (солонгосоор 함경남도 [хам-гёонъ нам-дуу], англиар South Hamgyong Province, оросоор провинция Хамгён-Намдо) гэнэ. Чосон улсын үеийн найман аймгийг 1895-1896 онд өөрчлөн байгуулсны дүнд Хамгён аймаг өмнөд, умард хоёр аймаг болж хуваагдсны нэг нь энэхүү Өмнөд Хамгён юм. Япон эзэрхийлсэн үеийн дараа 1945 онд Солонгос хоёр хуваагдаж тусгаар тогтноход умард улс буюу БНАСАУ-д нь мөн нэрээрээ харьяалагджээ. Солонгосчууд нэрийг нь 함남 (Хамнам) гэж товчлон бичих нь байдаг.
Засаг захиргааны хуваарь
Өмнөд Хамгён аймаг дотроо 3 хот (시), 15 хошуу (군), 1 дүүрэг (구), 1 газар (지구) бүгд 20 нутаг болж хуваагддаг. Гурван хот:
Лавлах бичиг
Ангилал:Умард Солонгосын аймаг
Намжилын Баярсайхан
Намжилын Баярсайхан нь 1965 оны 8 сарын 10-нд Завхан аймгийн Цагаанчулуут суманд төрсөн монголын боксчин юм. 1998 онд Цагдаагийн академи, 2004 онд Удирдлагын Академи төгссөн. Эрх зүйч, төрийн удирдлагын менежер мэргэжилтэй. Одоо Гаалийн Ерөнхий Газрын ахлах байцаагчаар ажилладаг.
Фабиан Делф
Фабиан Делф (Fabian Delph; 1989 оны арваннэгдүгээр сарын 21, Брадфорд) — Английн хөлбөмбөгчин, «Манчестер Сити» болон Английн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Кусон-гүнь (Өмнөд Кёнсан)
thumb|[[Өмнө Солонгос орон|Өмнө Солонгос орон болон Өмнө Кёнсан аймаг дахь Кусон хошуу]]
Кусон хошуу (солонгосоор 고성군 - ку-сонг-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Өмнө Кёнсан аймгийн хошуу (군 күнь). 517.06 км² газар нутагт нь 2008 онд 55,950 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хошууны нутаг 1 балгас (ып), 13 сум (мёнь) болон хуваагддаг.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Зээргэнэ
Эмчилгээ
Мэргэжлийн хүмүүс хордсон малыг эмчлэх арга нь шингэн натрийг витамины комплекстой хамт судсаар нь хийж, хордлогыг нь тайлдаг хэмээн ярьж байна.
Малчдын туршлага
Хужиртай мал идвэл гайгүй, хурижгүй мал идвэл үхдэг. Зээргэнэтэй нутагт бэлчэж буй малд хуриж тавиж ѳгдѳг. Хордсон малыг унгас ноос, шар будаа, шар тос гэх мэт хиншүү хярвасаар утаж босгодог.
Гадаад холбоос
Ангилал:Ургамал
Вонжун ван
Вонжун ван (солонгосоор: 원종, ханз: 元宗) Ван Чөнъ (왕정, 王禎) (1219-1274) нь 1259-1274 оны хооронд Курё улсыг захирч байсан 24 дахь ван юм. Кожон вангийн ахмад хөвгүүн.
Тойм
1259 онд Курё улсад Чой овогтны цэргийн ноёрхолыг түлхэн унагасны дараа Кожон вангийн зарлигаар Их Монгол Улс ад дагаар орохоо тунхаглаж, хунтайж Ван Чөнъөөр ахлуулсан элчийн бүлгийг Мөнх хаан руу захиа бичгийн хамт илгээсэн. Тухайн үед Мөнх хаан Сүн улс ын Сычуань муж ийн нутагт аян дайн хийж байсан учраас элч нар Люпаншань ууланд байсан монголын цэргийн хүрээнд ирэхэд, Мөнх хаан өөд болсон мэдээ ирсэн. Ингээд Монголд эзэн хаангүй болсонд курёгийн элч нар дотроо ярилцаад өмнөд зүгт аян дайн хийж байсан Хубилай ванд бараалхан уулзаж, Кайпин хот руу буцах замд нь дагалдан явж, хотод ирэхэд Кожон ван өөд болсон мэдээ ирсэнд, Хубилай хааны зарлигаар Ван Чөнъийг Курё улсын вангаар өргөмжилж, цэргээр хамгаалж улсад нь буцаажээ.
"1263 оноос эхлэн Курё улс нь Их Монгол Улс ад дараах зургаан төрлийн албан татварыг гүйцэтгэх болсон. Үүнд:
Энэ үеэс хааны ордоны хэрэгцээнд зориулж, татвар эм, шивэгчин, тайган илгээж байснаас хамгийн алдартай Ки овогт Өлзий хутаг хатан юм.
1269 оны 8 сард тус улсад Им Йөнъ хэмээх цэргийн жанжин төрийн эргэлт гаргаж, Курёгийн цэргийн дарангуйлагч Ким Жүнийг алж, Вонжон ванг сууринаас нь огцоруулж, дүү Аньгён гүн Ван Чаныг Курё улсын ванд өргөмжилжээ. Энэ явдлыг мэдсэн Хубилай хаан, Вонжон вангийн хөвгүүн хунтайж Ван Шимд 3000 цэрэг өгч, Курё руу илгээсэн. Им Йөний үймээнийг дарсны дараа 11 сард Вонжон ванг буцаан сууринд нь залсан.
1270 оны 6 сараас 1273 он 5 сар хүртэл үргэлжилсэн Самбёлчогийн самуун дэгдсэн. Энэ самуун нь Юань улсын цэргийн дэмжлэгтэйгээр цэргийн жанждын дарангуйлалыг эцэслэж, Канхва арлаас нийслэлээ Кэгён руу шилжүүлэх шийдвэр гарсанд Курёгийн Самбёлчо хэмээх цэргийн байгууллага эсэргүүцэж Пэ Жүнсониор удирдуулан бослого гаргасан. Эхлээд Жинду арлыг эзлэн Чансонъ, Көжэ, Тамна, Намхэ зэрэг арлуудыг эзлэн тэмцлээ үргэлжлүүлж байсан. 1273 онд Юань улсын жанжин Хиндү, Ши Шу, Хон Дагү нарын удирдсан монгол, хятад цэргүүд, Курёгийн Ким Бангён жанжнаар удирдуулсан цэргүүд Тамна аралд бүгсэн Самбёлчогийн цэргийн хүчийг довтлон устгаж, энэ үймээнийг дарсан.
1274 оны 6 сард Хубилай хаан зарлигаар Хутлуг кэлмиш гүнжийг Курё улс ын хунтайж Ван Шим тэй гэрлүүлж, их хэмжээний хурим найр хийжээ. Үүний дараа 7 сард Вонжон ван таалал төгсөв. Нас эцэслэсний дараа өргөмжлөн,  Сүньхё их ван (순효대왕, 順孝大王) хэмээн нэхэн өргөмжлөн, өвгөдийн сүмд тахих цолийг  Воньжон (원종, 元宗) хэмээв. 1310 онд Өлзийт хааны зарлигаар Чүнгён ван (충경왕, 忠敬王) гэх цолыг нэхэн соёрхов.
Карлос Эдуардо
Карлос Эдуардо де Оливейра Алвес (Carlos Eduardo de Oliveira Alves) буюу Карлос Эдуардо (Carlos Eduardo); 1989 оны аравдугаар сарын 17-нд Рибейран Прету хотод төрсөн) — Бразилын хөлбөмбөгчин бөгөөд Францын «Ницца» хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
2014 оны аравдугаар сарын 26-нд Францын лигт «Ниццагийн» өмнөөс «Генгамыг» талбайд нь бут ниргэхэд Эдуардо эхний хагаст хет-триксэн ба нийт таван гоол оруулав.
Сергей Тетюхин
Сергей Юрьевич Тетюхин (Сергей Юрьевич Тетюхин; 1975 оны 9 сарын 23-нд төрсөн) нь Оросын волейболчин юм. Тэрээр Узбекистаны Ферганад төржээ. 1.97 м өндөртэй тэрээр дамжуулагч-довтлогчийн байрлалд тоглодог.
Багууд
Ангилал:1975 онд төрсөн Ангилал:Оросын волейболчин
Беларусь хэл
Беларусь хэл (беларуская мова) нь Энэтхэг-Европын хэлний язгуур, Слав хэлний бүлэг, Өмнөд Слав хэлний дэд бүлэгт багтах хэл юм.
Гадны холбоос
Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Беларусь хэл Ангилал:Беларусийн соёл
Овоо
Зүүлт тайлбар
Ангилал:Монголын шашин Ангилал:Чулуун байгууламж
Александр Довженко
Александр Петрович Довженко (Олександр Петрович Довженко, Алекса́ндр Петро́вич Довже́нко, 1894 оны есдүгээр сарын 10 — 1956 оны арваннэгдүгээр сарын 25) — Зөвлөлтийн нэрт кино найруулагч, кино продюсер байв.
Намтар
Олександр Петрович Довженко Украины Чернигов мужийн Сосница хотод тариачин айлд мэндэлжээ. Багшийн дээд сургуулийг утга уран зохиолын багш мэргэжлээр дүүргээд хэсэг хугацаанд багшил байсан ба Октябрийн хувьсгалын дараа 1920 оны эхэнд Варшав хотод дипломатын ажилд оржээ.
1923 оноос кино урлагийг сонирхох болон Довженко 1926 онд Одессын кино үйлдвэрт ажилд орж Звенигора хэмээх киног 1928 онд бүтээн олонд амжилттай хүргэсэн байдаг байна. Түүний Арсенал болон Газар бүтээлүүд нь Зөвлөлт болон олон улсын кино шүүмжлэгчдээс онцгой өндөр үнэлгээ авсан бүтээлүүд болж чадсан билээ. Залгамжлаад Шорс киног 1941 онд гаргаж Сталины нэрэмжит шагналыг хүртэж, найман жилийн дараа буюу 1949 онд Мичурин киногоор дахин хүртэж байв.
Довженко Дэлхийн хоёрдугаар дайны туршид Улаан Армийн сурвалжлагчаар үүрэг гүйцэтгэж байв. Удаад нь Мосфильм кино студитэй холбогдон продюсерээр ажиллан хэд хэдэн кино зохиол дээр ажиллажээ.
Түүний хамгийн алдартай бүтээл болох Газар киноны хувьд Украйн орон даяар өрнөсөн хамтралжих хөдөлгөөний үйл явцыг дүрслэн үзүүлэхдээ улиран өнгөрч буй хуучин ёс, дэгжин дээшилж буй нийгэмд байраа алдах нь зайлшгүйг батлан илэрхийлж, эрх чөлөөгөө байлдаж олох тавилантайг яруу тодоор харуулдаг.
Холбоос
Ангилал:Украины кино найруулагч Ангилал:Украины зохиолч Ангилал:Найруулагч Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Украинчууд Ангилал:1894 онд төрсөн Ангилал:1956 онд өнгөрсөн
Чандлер Парсонс
Чандлер Парсонс (Chandler Parsons, 1988 оны аравдугаар сарын 25-нд Флорида мужийн Касселберри хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Даллас Маверикс багийн жижиг болон хүчний довтлогч юм.
Товчхон
2011 оны драфтын №38-аар одоогийн багтаа ирсэн байна. Парсонсын хувьд шилдэг тоглолтоо 2013 оны гуравдугаар сарын 3-нд Даллас Маверикс багийг 136–103 харьцаагаар хожсон тоглолтонд 32 оноо ( 13 довтолгооны 12 нь, 7 холын зайн шидэлтийн 6-г оновчтой болгосон ), 3 самбараас бөмбөг авалт, 3 ашигтай дамжуулалт хийж үзүүлсэн байдаг. Коллежид байхдаа Флоридагийн их сургуулийн (2007—2011) багт хүчин зүтгэж байв.
Парсонс 2014 оны долоодугаар сарын 10-нд Далластай 46 сая доллараар 3 жил гэрээлсэн бөгөөд Хьюстон түүнийг үлдээхээр чармайв.
Холбоос
Ангилал:1988 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
Нохой сугас
Мөрөгийнхний овогт багтах Алтайн сугасны төрлүүдийг Монгол орны унаган загас гэнэ. Эдгээр нь манай орны баруун Монголын Увс, Хяргас, Хар ус, Хар, Дөргөн, Ачит, Толбо, Үүрэг, Тэлмэн зэрэг томоохон нууруудаас гадна Говийн хөндийн Орог, Бөөн цагаан, Таацын цагаан  зэрэг нууруудад тархсан байдаг. Алтайн сугасыг давжаа, нуурын, нохой, шар гэхчилэн дөрвөн хэлбэрт ангилдаг. Нохой сугас Энэ нь холимог идэштэн. Гол төлөв өвчилсөн жижиг загас, ургамлаар хооллодог боловч хоол тэжээл ховордсон үед өөрийн жараахайг ч идчихдэг байна. Загас жараахайгаар хооллодог ч түүнийг махчин загасны ангилалд оруулдаггүй аж. Түүнд махчин загасны шүд байдаггүй. Харин багалзуурын залгиурын орчимд нь хоол тэжээлээ бутлах үүрэгтэй 5-6 ширхэг араа шүд  байдгаараа онцлогтой. Биеийн өнгө нь цайвар ногоон боловч хажуу талаасаа мөнгөлөг цагаан эсвэл  шаргал туяатай харагддаг. Бусад сугасын төрөлтэй харьцуулахад доод эрүү нь урт, толгой томтой. Биеийн хамгийн урт нь нэг метр, жин 5.2 кг хүрдэг байна. Гэхдээ биеийн уртын 30 гаруй хувийг том  толгой нь  эзэлдэг байна. Бие гүйцсэн сугас  ганцаараа эсвэл 2-3-аараа  амьдрах бөгөөд  хол нүүдэл хийдэггүй аж. Нохой сугас нь өсөлт удаантай ч харьцангуй урт насалдаг. Дунджаар 20-30 жил наслах чадвартай. Судлаачдын гаргасан мэдээгээр 1983 онд 44 настай   сугас  баригдаж байжээ. Нохой сугас 8-9 насандаа биеийн урт нь 20-24 см болох бөгөөд энэ үед  үржилд орно. Эм сугасыг атуу гэнэ. Хавар зуны улиралд элс, хайрга болон заримдаа ургамалд түрсээ хэсэг хэсгээр шахдаг бөгөөд нэг атуу дунджаар 26-34 мянган түрс  гаргадаг байна. Нохой сугасны маханд 14-18 хувийн уураг, 0.9-2  хувийн өөх тос, 1-1.5 хувийн   эрдэс бодис агуулагддаг. Энэ загасны ихэнх хувийг толгой эзэлдэг учраас махны гарц муутайд тооцогддог байна
Ангилал:Загас
Мушкет бууны дайн
Мушкет бууны дайн нь 1800-аад оны эхээр Шинэ Зеландын Хойд Арал дээр Маоричуудын өөр өөр омгийн хооронд дэгдсэн цуврал дайн юм. Энэхүү зөрчил мөргөлдөөн нь Маоричууд мушкет буутай болсонтой шууд холбоотой юм. Хойд зүгийн омгууд, тухайлбал хоорондоо дайсагнагч Нгапухи болон Нгати Вхатуа омгууд анх галт зэвсэг олж эзэмшсэнээр харилцан бие биендээ болон зарим нь насандаа галт зэвсэг хараагүй хөрш омгууддаа асар их хохирол учруулжээ. "1807 онд Хокианга ба Кайпара боомтуудын хооронд Маунгануйн ойролцоо Моремонуйд Нгати Вхатуа омгийнхон Нгапухи омгийнхныг ялсан тулалдаанаар энэ дайны эх тавигджээ. Энэ тохиолдолд уг нь Нгапухи омгийнхон мушкет буугаар зэвсэглэсэн байжээ. Гэвч Нгати Вхатуа омгийнхон уламжлалт зэвсгээ ашиглан тэднийг отож, буугаа цэнэглэх буюу дахин цэнэглэхээс нь өмнө устгажээ." (Майкл Кинг). Сүүлд Хойд Арлын ихэнх нутгаар Нгапухийн аян дайныг удирдсан Хонги Пика энэ тулалдаанд хоёр дүүгээ алджээ.
Энэ үед Маоригийн бүх омгууд мушкет буу авах наймаа хийж байсан бөгөөд зарим омгийн хүн ам хүйс тэмтрүүлж, өөр өөр омгуудын хянадаг нутаг дэвсгэрийн хил хязгаар маш их өөрчлөгдсөний эцэст энэ зөрчил мөргөлдөөн түгшүүртэй гацаанд оржээ. Вайтангийн гэрээнд гарын үсэг зурсны дараа ерөнхийдөө энэхүү шинэ хил хязгаараар омгуудын хил хязгаар тогтсон. Энэ зөрчил мөргөлдөөнд дор хаяж 20000 хүн амь үрэгджээ.
Энэ дайнаар Маоричууд галт зэвсгээр тулалдаж, өөрсдийгөө хамгаалах туршлагатай болсон байна. Энэ дайны үед зохиогдсон нэг чухал шинэлэг зүйл нь 'Маори маягийн шивээ' юм. Ийм шивээг зайнаас тулалддаг зэвсгээс хамгаалах зорилготой босгож байсан бөгөөд хамгаалан тулалдагчдыг дайсны галт зэвсгээс хамгаалдаг байлаа. Сүүлд ийм па маягийн шивээг Шинэ Зеландын Газрын дайнд өргөнөөр хэрэглэжээ. Мушкет бууны дайны явцад орчин үеийн зэвсгээр тулалдах туршлагатай болсноор Маоричууд Британичуудын эсрэг бусад омгийнхноос илүү сайн дайтсан юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Маоричууд Ангилал:Шинэ Зеландын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:19-р зууны дайн
Хадун-гүнь
thumb|[[Өмнө Солонгос орон|Өмнө Солонгос орон болон Өмнө Кёнсан аймаг дахь Хадун хошуу]] Хадун хошуу (солонгосоор 하동군 - ха-дунг-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Өмнө Кёнсан аймгийн хошуу (군 күнь). 675.57 км² газар нутагт нь 2005 онд 53,246 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хошууны нутаг 1 балгас (ып), 12 сум (мёнь) болон хуваагддаг.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Жеральд Хендерсон, бага
Жеральд Хендерсон, бага (Gerald Henderson, Jr., 1987 оны арванхоёрдугаар сарын 9-нд Нью-Жерси мужийн Колдуэлл хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Шарлотт Хорнетс багийн тоглогч юм. Түүний эцэг нь НБА-гийн гурван удаагийн аварга (1981,1984,1990) Жеральд Хендерсон билээ.
Товч намтар
Хендерсон 2009 оны драфтад №12-оор шалгарч Шарлотт Бобкэтс багт иржээ. Тодорхой хугацаагаар гэрээ байгуулалгүй явсаар 2010 оны аравдугаар сарын 29-нд Бобкэтс багтайгаа гурван жилийн гэрээ байгуулсан.
2011-2012 оны улиралд баг нь үнэмлэхүй муу амжилт гаргасан ч Хендерсон 33.3 минут, 15.1 оноо, 4.1 бөмбөг авалт, 2.3 дамжуулалт дунджилж байлаа.
2013 оны гуравдугаар сарын 12-нд Бостон Селтикс багтай тоглоход өөрийн дээд оноо болох 35 оноог авсан байдаг. Улмаар 2013-14 оны улиралд баг нь амжилт сайтай байсан тул тохиролцсон хэд хэдэн тоглогчидтойгоо, тэр дундаа Хендерсонтой 2013 оны долоодугаар сарын 30-нд гэрээгээ үргэлжлүүлэн сунгасан билээ.
Холбоос
Ангилал:1987 онд төрсөн Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Шарлотт Бобкэтс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
Шар сугас
Шар сугас Энэ загас нь урт нарийн биетэй, нуруу нь  гялалзсан ногоон, бор саарал,   алтлаг шаргал гэх мэт солонгорч хажуу талаасаа гол төлөв мөнгөлөг өнгөтэй харагддаг. Нохой сугастай төстэй боловч доод эрүү нь бага. Толгой нь биеийн уртын гуравны нэгийг эзэлдэг. Хайрс нь жижиг учраас  биеийн хэвлийн хэсгийг бүрэн бүрхдэггүй. Биеийн урт нь 65 см, жин 2.3 кг хүрнэ. Дундаж жин 1.2 кг байна. Шар сугас Төв Азийн гадагш урсгалгүй ай савын унаган загас. Хангайн нурууны Жаргалант уулын өвөрт орших Хөх нуурт амьдарна. Өвлийн улиралд нуурын гүн хэсэгт зундаа ээргийн бүсээр тархан идээшилдэг. Шар сугас нь 7-8 насандаа биеийн урт ойролцоогоор 17-19 см хүрч улмаар үржилд орно. Хавар тавдугаар сарын эхээс наймдугаар сар хүртэл усны дулаан 12-18 хэм хүрэхэд элс, хайрга болон заримдаа ургамалд түрсээ хэсэг хэсгээр шахна. Нэг атуу (эм) биеийн хэмжээнээсээ хамааран дунджаар 12-29 мянган түрс гаргана. Насны хувьд мөн л урт бөгөөд дунджаар 36 хүртэл насалдаг байна. Шар сугасны идэш тэжээлийн зонхилох хувийг замаг эзэлдэг. Мөн усны дээд ургамал, хөвөгч амьтан, ёроолын амьтдаар хооллоно. Түүний махны чанар нь нохой сугасныхтай адил. Сонирхуулахад, Түрс 16-17 хоногтоо үүрнээс гарч жараахай хэлбэрт ордог байна. Хачирхалтай нь тэдгээр олон мянган түрснээс зөвхөн 1-2 нь л том бодгаль болж амьдрах чадвартай болдог тухай эрдэмтэд тогтоожээ. Бусад нь байгалийн шалгарлаар далайн доорх олон мянган амьдтын хоол тэжээл болох хувьтай. Ангилал:Загас
Беларусь
Беларусь (Беларусь: Беларусь; Орос: Беларусь, Белоруссия), албан ёсоор Бүгд Найрамдах Беларусь Улс нь Зүүн Европт орших далайд гарцгүй орон юм. Хойд болон зүүн талаараа Оросын Холбооны Улс, өмнө талаараа Украин, баруун талаараа Польш, баруун хойд талаараа Литва, Латви улсуудтай хиллэнэ. Нийслэл Минск; бусад томоохон хотуудыг дурьдвал, Брест, Гродно, Гомель, Могилёв, Витебск. Тус улсын газар нутгийн 40 хувь нь ой модоор хучигдсан бөгөөд хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэрийн салбарууд өндөр хөгжсөн.
20-р зууныг хүртэл беларусь үндэстэн нь өөрсдийн үндэсний үзэл санааг төлөвшүүлэх боломжоор бага байсан бөгөөд энэ нь орчин үеийн Беларусь улсын нутаг дэвсгэр нь Полацкийн вант улс, Литвын Их Вант Улс, Польш-Литвын Нөхөрлөл зэрэг улсуудын мэдэлд хэдэн зууны турш байсантай холбоотой. 1918-19 онд богино настай Бүгд Найрамдах Беларусь Ард Улс бий болж, тун удалгүй Зөвлөлт Холбоот Улсын бүрэлдэхүүнд Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Белорус Улс нэртэйгээр нэгдэн оржээ.
Тус улсын одоогийн хил нь 1939 онд бүрэлдэн тогтсон бөгөөд тэр үед Польш-Зөвлөлтийн дайнаар нэг хэсэг газар нутгийг Польшоос салган авч, ЗСБНБелорус Улсад нэгтгэсэн аж. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Беларусийн нутаг дэвсгэр Нацист Германд эзлэгдэж, хүн амынхаа гуравны нэгийг, эдийн засгийн нөөцийнхөө хагасаас илүүг алджээ. Беларусийн парламент өөрийн тусгаар байдлаа 1990 оны 7 сарын 27-нд зарласан бөгөөд ЗХУ задарснаар 1991 оны 8 сарын 25-нд тусгаар тогтнол нь хүлээн зөвшөөрөгджээ. 1994 оноос тус улсын ерөнхийлөгчөөр Александр Лукашенко ажиллаж байна. Оросын талыг баримталсан түүнийг барууныхан дарангуйлагч хэмээн шүүмжилдэг. 1996 оноос хойш Беларусь улс нь ОХУ-тай Орос Беларусийн Холбоо хэмээх нэгдмэл улс бий болгох хэлэлцээр хийж байгаа.
Беларусийн 9.85 сая хүн амын ихэнх нь нийслэл Минск болон түүнийг тойрсон мужийн төвүүдэд төвлөрсөн байдаг. Хүн амын 80% гаруй нь Беларусь үндэстэн бөгөөд орос, польш, украйны үндэстний цөөнхүүд оршин сууна. 1995 онд явагдсан бүх ард түмний санал асуулгын үр дүнд тус улс беларусь, орос гэсэн 2 албан ёсны хэлтэй болсон юм.
Лавлах бичиг
Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Европын орон Ангилал:Зүүн Европ Ангилал:Зөвлөлт Холбоот Улсын дараах улс Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөлийн гишүүн орон
Нью-Орлеанс
Нью-Орлеанс ( Англиар New Orleans; Францаар La Nouvelle-Orléans) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын томоохон боомт, Луйзиана муж улсын хамгийн том хот юм.
Тус хот нь Луйзиана муж улсын зүүн өмнөд хэсэгт, Миссисипи мөрний эрэг дээр оршино.
Хотын нэр нь Орлеаны гүн II Филиппийн нэрнээс гаралтай. Нью-Орлеанс хот нь олон хэлтний, олон янзын соёлын өвүүдээр баялаг бөгөөд архитектур, дуу хөгжим (жаз хөгжмийн төрсөн нутаг),, жил тутмын баяр наадмуудаараа алдартай. Хотыг Америкийн "хамгийн өвөрмөц" хот    гэх нь олонтаа. 2005 оны 8 сард гарсан Катрина хар салхи Нью-Орлеанс хотыг дайрч, бараг сүйтгэж байсан түүхтэй.
Наполеон 1803 онд Луизиана мужийг АНУ-д худалдсан нь "Луизианагийн худалдан авалт" гэгдэх болсон. Үүний дараа хот Америк, Франц, Креол, Африкчуудын шилжилт хөдөлгөөнөөр хурдацтай хөгжиж эхлэв. Цагаачлалын дараагийн давалгаа нь Ирланд, Герман, Италичууд байжээ. Боолын хөдөлмөрийг ашиглан томоохон тариалангийн талбайд тариалсан элсэн чихэр, хөвөн нь тухайн үеийн орлогын гол эх үүсвэр болж байжээ.
Хүн ам
2010 оны хүн амын тооллогоор Нью Орлеанс 343,829 оршин суугчтай гэж мэдээлсэн. Үндэстний бүрэлдэхүүн: Африк гаралтай америкчууд (60.2%); цагаан (30.5%); Испаничууд (5.2%); Азичууд (2.9%); хоёр ба түүнээс дээш үндэстэй төлөөлөгчид (1.7%). Испани гаралтай хүмүүсийн 1.3% нь Мексик; 1.3% - Гондурас; 0.4% - Кубчууд; 0.3% нь Пуэрто Рикочууд, 0.3% нь Никарагуачууд. Хотын Азийн хүн амд вьетнамчууд (Шинэ Орлеаны нийт хүн амын 1.7%) багтдаг; Энэтхэгчүүд (0.3%); Хятадууд (0.3%); Филиппин (0.1%), Солонгосууд (0.1%).
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот Ангилал:АНУ-ын хот Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Луйзианагийн суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:Луйзианагийн паришийн төв Ангилал:Миссисипи мөрний суурин Ангилал:1718 онд байгуулагдсан
Хам-Ань-гүнь
thumb|[[Өмнө Солонгос орон|Өмнө Солонгос орон болон Өмнө Кёнсан аймаг дахь Хам-Ань хошуу]] Хам-Ань хошуу (солонгосоор 함안군 - хам-ан-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Өмнө Кёнсан аймгийн хошуу (군 күнь). 416.80 км² газар нутагт нь 2011 онд 66,971 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хошууны нутаг 1 балгас (ып), 9 сум (мёнь) болон хуваагддаг.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Умард Хамгён
Умард Солонгос улс (БНАСАУ)-ын их эрхт арван дөрвөн нутгийн нэг нь Умард Хамгён аймаг (солонгосоор 함경북도 [хам-гёонъ пүг-дуу], англиар North Hamgyong Province, оросоор провинция Хамгён-Пукто) юм. Чусонь улсын үеийн найман аймгийг 1895-1896 онд өөрчлөн байгуулсны дүнд Хамгён аймаг өмнөд, умард хоёр аймаг болж хуваагдсны нэг нь энэхүү Умард Хамгён юм. Япон эзэрхийлсэн үеийн дараа 1945 онд Солонгос улс тусгаар тогтноход хуваагдсан хоёрын умард улс буюу БНАСАУ-д нь тус нэрээрээ харъяалагдсан. Солонгосчууд нэрийг нь 함북 (Хамбүг) гэж товчлон бичиж хэвшжээ.
Засаг захиргааны хуваарь
Умард Хамгён аймаг дотроо 3 хот (시), 12 хошуу (군)-нд хуваагддаг.
Лавлах бичиг
Ангилал:Умард Солонгосын аймаг
Жижиг Цөмийн Реакторууд
Жижиг оврын цөмийн реактор нь харьцангуй аюулгүй, эдийн засгийн хэмнэлттэй, эхэлж ажиллуулхад хямд, олон жилийн баталгаатай гэх мэт олон талын давуу талуудтай байдаг. Энэ жагсаалтанд 350 мегаватт хүртлэх хүчин цадалтай жижиг цөмийн реакторуудыг орууллаа.
Гадаад холбоос
Ангилал:Цөмийн реакторууд
Бриджстоун
Бриджстоун' корпорацийг (株式会社ブリヂストンKabushiki-gaisha Burijisuton) (TYO: 5108, OTC Pink: BRDCY) Ишибаши Шожиро (石橋正二郎 Ishibashi Shōjirō) 1931 онд Японы Фүкүокагийн Күрүмэд үүсгэн байгуулсан ба өдгөө олон улсад авто болон ачааны машины сэлбэг үйлдвэрлэгч юм. Бриджстоун гэдэг нэр нь Японоор “Чулуун гүүр” гэсэн утгатай Ишибаши гэдэг үгийн дуурайлган буулгасан орчуулга, хөрвүүлэлт юм. Бриджстоун группын харъяанд байдаг бүтээгдэхүүний байгууламжийн тоо нь 2005 оны сүүл гэхэд нийт 24 оронд 141 байна. Монголд албан ёсоор Таван Богд ХХК импортолж оруулж ирдэг.
Үүсэн байгуулагдсан нь
thumb|225px|Токио дахь төв оффис Бриджстоун-ий хамгийн анхны дугуйг 1930 оны 4 сарын 9-нд “Таби” Socks Tire алба үйлдвэрлэсэн. Сүүлд, 1931 оны 3 сарын 1-нд үүсгэн байгуулагч Шожиро Ишибаши “Таби” Socks Tire албыг тусд нь гаргаж Бриджстоун Tire компанийг Фүкүока мужийн Күрүмэ хотод байгуулсан. “Бриджстоун” нь үүсгэн байгуулагч Ишибаши Шожирогийн (Иши = Чулуу, Баши = Гүүр) нэрээр нэрлэгдсэн юм.
Дээр дурьдсан Европын болон Америкийн технелогиос бие дааснаар зөвхөн Японы дугуй үйлдвэрлэлийн технелогид анхаарлаа хандуулсан юм. Салан тусгаарласан компани нь эхэн үедээ бүтээгдэхүүний борлуулалт болон технелогийн тал дээр олон олон хүндрэлүүдтэй тулгарч байсан юм. Эцэст нь чанар болон үйлдвэрлэлийн процесс дахь бүтээгдэхүүн хөгжүүлэлт амжилтад хүрч дотоод төдийгүй гадаад зах зээлд бизнесийн цар хүрээг хурдацтай тэлэхэд нөлөөлсөн юм.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараах үеийн бэрхшээл
Бүх Японд дайны үеийн хууль дүрмийг мөрдөж байсан бөгөөд дугуйг ч бас эдгээр хууль дүрэм, эрх зүйн хүрээнд үйлдвэрлэж байсан. Үүний үр дүнд компанийн бараг бүх бүтээгдэхүүнийг цэргийн хүчний хэрэгцээг хангахад хэрэглэж байв. Зэвсэгт мөргөлдөөн 1945 онд эцэслэсэн боловч дайны уршгаар компани дампуурахын ирмэг дээр байлаа. Агаарын бөмбөгдөлтөд Токио дахь удирдах байр сүйрч, хилийн чанад дахь бүх хөрөнгө нь сүйрчээ. Азаар Күрүмэ болон Ёкохама дахь үйлдвэрүүд эвдрэлгүй үлдсэн ба дайн дуусахад үйлдвэрлэлээ хурдан сэргээх боломж олгосон юм. Үүний дараачаар 46 өдөр үргэлжилсэн үйлдвэрчний эвлэлийн бослогыг ажралгүй компанийг улам хүчирхэгжсэн.
Дэлхийн 2-р дайны дараа Бриджстоун мотоцикл үйлдвэрлэж эхэлсэн боловч гол орлого нь өрсөлдөгч мотоцикл үйлдвэрлэгчид болох Хонда, Сүзүки болон Ямахад дугуй нийлүүлэлтээс орж ирж байсан ба удалгүй мотоциклийн үйлдвэрлэлээ зогсоосон байна.
Технологийн дэвшил
1951 онд Бриджстоун анх удаа Японд троссон утастай дугуй зарж эхэлсэн компани болсон бөгөөд бүтээгдэхүүн хийх тоног төхөөрөмжүүдийг орчин үежүүлэх төслийг эхлүүлсэн. Тухайн жилдээ Токиогийн Киобашид Бриджстоун-ий музейтэй барилгаа нээсэн. 1953 онд борлуулалт 575 сая долларийг давж Бриджстоун Японы дугуй үйлдвэрлэлийн хамгийн шилдэг нь болсон ба Күрүмэд компани үүсгэн байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тэмдэглэх баярын арга хэмжээг зохион байгуулав.
1959 онд нийлэг эдээр хийсэн дугуйг борлуулалж эхэлсэн ба хурдацтай өсч буй автомашин үйлдвэрлэлийн зах зээлтэй хөл нийлүүлэхээр Токиод шинэ үйлдвэр барих ажлыг эхлүүлж, энэ нь хожим 1960 онд нээлтээ хийсэн.
Цацраг тростой дугуй болон гадаад зах зээлийн тэлэлт
1961 онд компани нь хөрөнгийн биржэд бүртгүүлж хувьцаа гаргасан бөгөөд удирдлагын системийн өөрчлөлт хийж, Ишибаши Шожиро ТУЗ-ийн дарга болж, Ишибаши Каничиро Ерөнхийлөгч болсон. Удирдлагын тогтолцооны шинэчлэлийн шилжилтийн ажлын хүрээнд бүхэл чанарын хяналтын ажиллагааг агуулсан Эдвардс Демингийн хүндэтгэлд зориулсан Дэмингийн төлөвлөгөөг хэрэгжүүлж, 1968 онд нэр хүндтэй Дэмингийн шагналаар шагнуулсан. Технологийн төв барилгыг нэмэлтээр Токиогийн үйлдвэрт 1962 онд байгуулсан бөгөөд тэндээ системтэй судалгаа шинжилгээ, хөгжүүлэлт хийж эхэлсэн. Бүтээгдэхүүний хувьд 1967 онд RD10 гэсэн олон давхрагатай дугуйг зарж эхэлсэн.
Анхны газрын тосны хямралаас үүдэлтэй Япон улсын эдийн засгийн зогсонги байдлийн эхэнд компани олон давхаргат дугуй үйлдвэрлэлийн технологио хөгжүүлэхэд ихээхэн анхаарал хандуулж байсан ба дотоодын үйлдвэрүүдээ бүтээн байгуулж ашиглалтанд оруулж байлаа. Супер Филлер Радиалыг 1978 онд зах зээл дээр байршуулж 1979 онд Италийн хүч гэсэн үгнээс гаралтай Потенза хэмээх өндөр чанартай радиал дугуйгаа танилцуулсан юм.
Энэ үед компани гадаад зах зээл дээр өргөжих ажлаа идэвхтэй явуулж байлаа. 1976 онд Иран, Индонезид үйлдвэрлэлээ эхлүүлэхийн хажуугаар Тайваний дугуй үйлдвэрлэгчид хөрөнгө оруулалт хийж, дугуйны үйлдвэр худалдан авж, 1980 онд Австралид олон нэр төрлийн бүтээгдхүүний үйлдвэрээ нээсэн байна. Үүсгэн байгуулагч Ишибаши Шожиро 1976 оны 9 сарын 11-ний өдөр таалал төгсчээ.
1980 оны 3 сарын 1-нд компани 50 жилийн ойгоо тэмдэглэжэээ. Мөн үед резинэн бүтээгдэхүүний дэлхийн шилдэг гурван үйлдвэрлэгчдийн нэг болох зорилготойгоор гадаад зах зээлийг өргөжилтийг дэмжих дотоод баазуудаа хүчитгэх ажиллагаануудыг эхлүүлсэн. Шинэ бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэлийн байгууламжууд Америкийг Нэгдсэн Улс, Хятад, Польш, Энэтхэг, Тайланд болон бусад орнуудад байгуулагдлаа. 1984 онд компани Бриджстоун Tyre нэрээ Bridegstone Corporation болгож өөрчилсөн байна.
Firestone-ийг худалдан авсан нь
1988 онд Бриджстоун компани Firestone Tire and Rubber Company-ийг худалдан авсан. Худалдан авсныхаа дараа Firestone-ийг дахин хөл дээр нь босгохын тулд санхүүгийн болон боловсон хүчний ихээхэн нөөцийг байршуулж, Бриджстоун 1992 онд BFE (Бриджстоун Firestone Europe), 1993 онд BFS (Бриджстоун Firestone USA) байгуулж жил болгон ихээхэн ашигтай ажиллах боломж бүрдсэн юм. Firestone Tire and Rubber компани болон Бриджстоун Tire компаниуд 1990 онд нэгдэж "Бриджстоун Firestone North American Holdings Ltd" компани болов. Бриджстоун корпорацийн хойд Америк дахь охин компанийг одоо Бриджстоун Америк гэдэг. Дугуйны албыг нь Бриджстоун Americas Tire Operations ХХК гэдэг байна.
thumb|УБ-ын Бриджстоун төв
Бриджстоун Монголд
“Таван Богд” ХХК нь Бриджстоун дугуйг Монголд 2002 оноос оруулж ирж байна.
Бриджстоун дэлхий дахинд
Бриджстоун нь дэлхийн олон оронд өөрийн гол үйлдвэрүүдтэй. 2011 оны 4 сарын 1-ны байдлаар Бриджстоун дэлхий дахинд 47 дугуйны үйлдвэр, 29 дугуйтай холбогдолтой бүтээгдэхүүний үйлдвэр, 19 түүхий эдийн үйлдвэр, 89 төрөлжүүлсэн бүтээгдэхүүний үйлдвэр, 4 техникийн төв, 11 туршилтын талбайтай байна. Зарим гол томоохон үйлдвэрүүд нь дараах газруудад байрлаж байна:
Австрали
Бриджстоун Австрали 1939 онд SA Резиний үйлдвэрээр ажлаа эхэлж байсан. 1980 онд Бриджстоун нь Uniroyal Tire компаниар удирдуулж байсан Австралийн үйлдвэрийн удирдлагыг авсан. Бриджстоун Австрали нь Өмнөд Австралийн Салисбүрид томоохон дугуйны үйлдвэртэй (энэ үйлдвэр нь хожим 2011 оны 4 сард хаагдсан) байсан. Бриджстоун нь Австралийн бүх мужуудад оффистой бөгөөд орон даяар нэлээд тооны борлуулалтын цэгүүдтэй. Бриджстоун Австрали BANDAG бүрээсний үйлдвэр болон Австрали дахь бизнесийг худалдан авсан. Bandag Manufacturing Pty Limited компани нь Австрали, Шинэ Зиланд, Фижи, Папуа Шинэ Гвинейд 35 гэрээт борлуулагчидтай юм. Bandag Manufacturing Pty Limited компани нь Бриджстоун Австрали компаний бүрэн өмч бөгөөд Bandag Incorporated-ийн хууль ёсны зөвшөөрлийн дагуу үйл ажиллагаа явуулдаг. 2006 онд Бриджстоун нь Bandag Incorporated худалдан авсан бөгөөд одоо Бриджстоун Корпорацийн охин компаниудын нэг юм.
1981 оны худалдан авалтаас хойш Бриджстоун-ний Австрали дахь компанийг Австралийн хөрөнгийн биржид бүртгэгдэж олон нийтэд нээлттэйгээр ажиллаж эхэлсэн. Бриджстоун корпораци нь хувьцааны дийлэнхийг эзэмшдэг. 2007 оны дунд үе гэхэд Австралийн хөрөнгийн биржээс нэрээ татсан бөгөөд дан ганц Бриджстоун групп эзэмшдэг (Австралийн корпорацийн хуулийн дагуу багахан хэмжээний хувьцаа эзэмшигчдээс баталсан хариу хүлээж байгаа) болсон байна. 2007 оны 5 сарын 11-ны Баасан гаригт цөөн тооны хувьцаа эзэмшигчдийн хувьцааг цуцлах шийдвэрийн дагуу Бриджстоун Австрали нь Японы Бриджстоун Корпорацийн бүрэн эзэмшлийн охин компани болсон байна. Сонгосон хөрөнгө болон сүүлийн хувьчлалын 49 сая долларын зардал батлагдаж, төлөгдсөн байна. Бриджстоун Австрали компани нь 2007 оны 5 сарын 30-нд хөрөнгийн биржийн бүртгэлээс хасагдсан байна.
Европ
Бриджстоун Европ дахь төв оффис нь 1972 онд Бельгийн Брүселд байгуулагдсан. Италийн Ром хотын ойролцоо 32 га талбайд судалгаа, хөгжүүлэлтийн алба болон бүс нутагт 7 бүтээгдэхүүний үйлдвэр байдаг. 17 үндэсний охин компаниуд болон 2 гэрээт борлуулагчдаараа дамжуулан жилд 25 сая ширхэг дугуй борлуулдаг. Гүйцэтгэх Захирал Цудагийн хамтаар шууд 12,000 ажилчдыг ажлуулж байна.
Одоогийн байдлаар дараах улсуудад салбар удирдах төвүүд байрлаж байна: Австрийн Вен, Чехийн Прага, Денмаркийн Хинерап, Финляндийн Вантаа, Францийн Фреснес, Германы Бэд Хамбург, Грекийн Афен, Унгарын Будапешт, Ирландын Дублин, Италийн Милан, Нидерландын Моордик, Норвегийн Осло, Польшийн Варшав, Португалын Алкочет, Испаний Мадрид, Шведийн Сандсвал, Швецарийн Шпрейтенбах, Английн Варвик.
Бриджстоун Европ нь тивийг бүхэлд нь хамарсан, бэлтгэгдсэн ажилчид дугуй засварын үйлчилгээг үзүүлэх баталгаат цэгүүдтэй бөгөөд Европын хаана ч үйлчилгээ авах боломжтой юм.
Англид Бриджстоун-ий үйлдвэр байхгүй боловч Ковентрид хэрэглэгчидээс буцаагдсан дугуйг буцаах техникийн боомт байдаг.
Хойд Америк
Үйлдвэрлэлийнхээ хүчин чадлыг нэмэгдүүлэхийн хэрээр Firestone Tire and Rubber компаний Теннес дахь үйлдвэрийг худалдан авч Хойд Америк дахь анхны үйлдвэрээ нээн автобус болон ачааны машинуудад зориулсан олон давхаргат дугуйгаа 1983 онд үйлдвэрлэж эхэлсэн байна. Бриджстоун мөн Бриджстоун Металфа гэгдэх төмөр троссны үйлдвэрээ Теннесийн Кларксвилд нээсэн бөгөөд одоогийн байдлаар дэлхийн төмөр троссны зах зээлийн хамгийн шилдэг ханган нийлүүлэгч болоод байна.
1988 оны 5 сард Америкийн №2 Firestone Tire and Rubber компаний дуудлага худалдаанд оролцож ялалт байгуулан Firestone-ийг Бриджстоун-ий охин компани болгон дагаар оруулсан юм. Энэхүү худалдан авалт нь Бриджстоун-д Firestone-ий дэлхийн үйлдвэрлэлийн томоохон талбарыг нээж өгсөн юм. Энэхүү зах зээлд Хойд Америк, Төв болон Өмнөд Америк, Европ, Шинэ Зиланд болон бусад газрууд багтаж байна. Бриджстоун мөн Турк улсад үйлдвэрлэлээ эхлүүлсэн.
Нашвил дахь Бриджстоун Америк компани нь Бриджстоун корпорацийн Америк дахь охин компани юм. Бриджстоун Америк нь Бриджстоун, Firestone-той холбогдолтой үйлдвэрлэл хөгжүүлэлт хийн удирдах, брэндийн дугуйнуудыг хэрэглэгч, автомашинд хүргэх, худалдаанд гардаг автомашинуудын оригинал тоноглолын үйлдвэрлэл, хөдөө аж ахуй, уул уурхай, мод бэлтгэлийн үйлдвэрлэлтэй холбоотой ажилладаг. Мөн амартизаторийн зөөлөвч, дээврийн материал, нийлэг резин, үйлдвэрийн утас болон дэвсгэрийг үйлдвэрлэдэг ба автомашины дугуй, үйлчилгээний дэлхийн хамгийн том сүлжээ төвийг ажлуулж байна.
Формула уралдаан
Бриджстоун Формула 2, Формула 3, Формула Форд, Формула Опел Лотус болон Картинг гэх мэт өндөр хурдны уралдааны машинуудын дугуйг боловсронгуй болгосноор 1980-аад оны үеэс автомашины уралдаанд хөрөнгө оруулалт хийж эхэлсэн.
Firestone брэндийн нэр хүндийг өсгөхийн тулд Бриджстоун Firestone Goodyear-тэй өрсөлдөж дугуйны хаалтгүй уралдаанд оролцсон. Ингэж сайн гэдгээ батласан ба 2000 онд Goodyear тэтгэвэртээ гарсан. Түүнээс хойш Firestone уралдааны машины цорын ганц дугуй нийлүүлэгч болсон юм.
1997 оноос хойш Бриджстоун нь Формула нэгийн дугуйг нийлүүлж байгаа ба 1976, 1977 оны Японы Гран Прид оролцосон Японы тамирчдад зориулж формула нэгийн нэг удаа хийдэг дугуйг үйлдвэрлэж байсан.
1995 онд Гүйцэтгэх захирал Кайзаки Ёоичирогийн дэмжсэнээр Японы компани Мишелинтэй харьцуулахад нэр хүнд доогуур байгаа Бриджстоуний нэрийг өргөх зорилготойгоор Формула-1д дугуй нийлүүлэхээр шийдсэн. 1998 оны улирлын аварга шалгаруулалтад эхэлж оролцохоор товлогдсон байсан ч Хамашима Хирохидэгээр ахлуулсан техникийн баг хөгжүүлэлтийг хугацаанаас нь өмнө хурдан гүйцэтгэснээр наашилж 1997 он болсон. Мөн түүнчлэн автомашины уралдааны хэлтсийн Ерөнхий Менежер Ясүда Хироши Бриджстоун-ий Европын Ф2 эрин үеээс (1981-1984) хойш туршлагатай, сүлжээний шилдэг хэрэглээг бий болгосон бөгөөд тэр даруйдаа Формулад зориулан Логжистикийг бүтээн байгуулсан байна.
Анхны аваргын цомыг хоёр дахь жилдээ Мика Хаккинэн, Макларен Мерседес нар 1998 онд авсан. Бриджстоун-ийг хэрэглэсэн тамирчид Goodyear (1997-1998) болон Михелинтэй (2001-2006) өрсөлдсөн жилүүддээ 5 жолоодлогын аврага, 5 зохион бүтээгчийн шагнал (1998, 2001-2004) тус тус авсан. Ялангуяа энэ үеүдэд Скудериа Феррари, Михаэль Шумахер нартай хамтарсан нь ихээхэн үр дүнтэй байсан.
2008 оноос 2010 оны хооронд Бриджстоун нь Формула нэгийн цорын ганц дугуй нийлүүлэгч байсан. Учир нь Михелин 2006 оны уралдааны сүүлээр Формула нэгийн хөтөлбөрийг эцэслэсэн бөгөөд бүх багууд 2007 оноос 2010 оны хооронд Бриджстоунийг хэрэглэж байсан.
2009 оны 11 сарын 2-нд Бриджстоун Формула нэгтэй хийсэн гэрээгээ 2010 оноос хойш сунгахгүй гэдгээ зарласан. Үүнийг компани тайлбарлахдаа бизнесийн орчны тасралтгүй явагдах хувьслын нөлөөний илрэл гэсэн байна. Пирелли 2010 оны 6 сард хийсэн мэдэгдэлдээ 2011 оны уралдааны цорын ганц дугуй нийлүүлэгчээр ажиллана гэдгээ зарласан.
Спорт машин болон аяллын машинуудын уралдаан
1980 болон 1990-ээд оны үед Японы машин үйлдвэрлэгч Ниссан, Тоёота буцаан татсан Нисмо, Томсын багийн Ле Мансын спортын анхны загварын дугуйг Бриджстоун нийлүүлсэн. 1990-ээд оны эхээр DTM-д орсон Мерседес AMG, хожим нь Ле Манс болон FIA GT аварга шалгаруулах тэмцээнүүдэд Бриджстоун оролцож байсан. Бриджстоун 2000 онд олон улсын уралдааныг орхисон боловч Японы Супер ЖТ аварга шалгаруулах тэмцээний гол нийлүүлэгчдийн нэг хэвээр байгаа.
Мотоциклын уралдаан
2002 онд Бриджстоун Гранд Прикс мотоциклын уралдааны гол ангилал болох Мото ЖП-д орсон. 2009 оноос хойш цорын ганц дугуй нийлүүлэгч нь болоод байгаа ба 2012 онд 100 Мото ЖП-д ялсан түүхэн амжилт гаргасан. Есөн удаагийн дэлхийн аварга Валентино Росси одоо Бриджстоун-ий дугуйны зөвлөхөөр ажиллаж байгаа ба 2008, 2009 оны хоёр удаагийн аварга юм.
Бүтээгдэхүүний төрөлжүүлэлт
Бриджстоун-ий үүсгэн байгуулагчид төрөлжсөн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийг 1930-аад онд эхлүүлсэн ба удалгүй дугуй үйлдвэрлэж эхэлсэн. Өнөөдөр Бриджстоун-ий төрөлжүүлсэн үйлдвэрлэлд автомашины эд анги, үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүн, нийлэг резинэн хөөсөн бүтээгдэхүүн, барилгын материал, цахилгаан тоног төхөөрөмжийн эд анги, материалууд, унадаг дугуй болон спортын бүтээгдэхүүнүүд багтаж байна. Төрөлжсөн бүтээгдэхүүний борлуулалт нь Бриджстоун-ий нийт борлуулалтын дөрөвний нэгийг нь бүрдүүлж байна. Автомашины эд ангиуд нь ялангуяа Бриджстоун-ий төрөлжсөн бүтээгдэхүүний бизнест томоохон байр суурь эзэлдэг. Бриджстоун хөдөлгүүрийн таг гэх мэт чичиргээ дарах эд ангиудыг автомашин үйлдвэрлэгчдэд нийлүүлдэг. Бриджстоун хөнгөн цагаан обуд болон автомашины жижиг хэрэгслүүдийг зах зээлд нийлүүлдэг.
Үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүнүүд
Бриджстоун-ий үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүнд олон төрлийн зүйлс хамаарагддаг. Үүнд автомашины суудал, дотор засал, ор дэрний хэрэглэл, тавилга, барилга болон цахилгаан хэрэгслийн лац болон тусгаарлалт зэрэгт нийлэг резинэн хөөс; усны шаланк; тосны танкнаас сорох гаргах шаланк; машины багаж болон барилгын тоног төхөөрөмжийн утас гэх мэт онцгой нарийн шаланкны бүтээгдэхүүн; дамжлагын тууз; гинжит тракторын гинжний резин зэрэг багтана. Мөн онгоцны бүрээстэй дугуй үйлдвэрлэж байна. Бриджстоун-ий онгоцны дугуйн албаны төв удирдлага нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Майамид байрладаг.
Бриджстоун-ий барилгын инженерчлэлийн материал үйлдвэрлэл мөн ижил өргөн цар хүрээтэй. Бриджстоун газар хөдлөлтөөс хамгаалах барилгын резинэн суурь, усан зайлуулах резинэн хийлдэг далан (2008 оноос хойш үйлдвэрлээгүй), усан онгоцны зогсоолын хамгаалалт, явган хүний замын хаалт, зэвэрдэггүй төмөр, резинэн таазны болон дээврийн материал, ус хадгалах танк, банны хэрэгсэл, шал, сан техникийг нийлүүлдэг.
Цахилгаан барааны хувьд оффисын техникүүдийн рольк, нарны зай хураагуурын ялтас, плазм дэлгэц зэргийг хийж байна. Спорт барааны хувьд Бриджстоун голфийн бөмбөг, цохиур, теннисний бөмбөг, ракетийг зах зээлд гаргаж байна. Бриджстоун-ий унадаг дугуй үйлдвэрлэл нь Япондоо хамгийн өргөн тархсан нь юм.
Бриджстоун арилжааны групп (Bandag)
2006 оны 12 сарын 5-нд Бриджстоун Америк болон Bandag компаниуд нэгдэж байгаагаа зарласан бөгөөд 1957 онд байгуулагдсан, ачааны автомашины дугуй үйлдвэрлэлээрээ тэргүүлдэг, дэлхий дахинд 900 франчайзед борлуулалтын цэгтэй Мускатин Ловабасед Бандаг компанийг өөрийн болгох юм. Нэгдэх үеэрээ Токио дахь Бриджстоун-ий ерөнхийлөгч тайлбарлахдаа:
“Шатахууны үнийн өсөлт нь хэрэглэгчдэд зардлаа багасгахыг сануулж байдаг (сайжруулсан дугуйг хэрэглэснээр). Энэ зэргийн зүйлийг зохицуулахад цаг хугацаа, мөнгө орно. Бид энэ бүгдийг нэр дор хүртэх боломжтой болж байна.”
Мөнгөн шилжүүлгийн дүн нь ойролцоогоор 1,05 тэрбум ам.доллар болсон. 2007 оны 5 сарын 31-нд гэрээг эцэслэн баталсан бөгөөд Бриджстоун Америк шийдэгдээгүй байсан Бандагийн хувьцааг тус бүрийг нь 50,75 ам.доллараар авсан. Нэгжийг Бриджстоун Бандаг ХХК гэж нэрлэсэн бөгөөд Саул Соломон ТУЗ-ын дарга, Ерөнхийлөгч, Гүйцэтгэх захирлаар томилогдсон. Өмнө нь тэрээр BSAH-ны Дэд Ерөнхийлөгч, Ерөнхий Зөвлөхөөр ажиллаж байсан. Үүний дараагийн 4 жилд Бандагийн төв удирдлага Мускатинд байсан бөгөд зарим ажил үүргийн хуваарилалтыг бусад хэсгүүд рүү хуваариласан байна. 2010 оны 11 сард компаний төв оффис Нэшвилрүү нүүсэн байна. 2011 оны 5 сард Бандаг нэрээ сольж Бриджстоун худалдаа үйлчилгээний групп болгон өөрчилсөн байна.
Унадаг дугуй
Бриджстоун унадаг дугуй 1949 онд байгуулагдсан. Эдгээр дугуйг өөрийн нэрийн дор болон толгой брэндийн нэрийн доор гаргадаг. Нэг хэсэг Бриджстоун унадаг дугуйгаа Кабуки нэрийн дор гаргаж байсан.
АНУ-ын унадаг дугуйны албаны маркетингийн захирал Грант Петерсон хувийн, тохилог унадаг дугуй гэсэн ойлголтын оронд дугуйн үйлдвэрлэлийг сэргээсэн алдартай хандлагыг бий болгосон. Петерсон энэхүү хандлагыг Бриджстоун АНУ-д дугуйны маркетинг хийхээ зогсоосны дараа Ривендел унадаг дугуйн дээр хэрэгжүүлсэн юм.
Бриджстоун Нихон Житенша Шинкокайгийн батлагдсан стандартын дагуу Кейриний уралдаанд зориулж унадаг дугуйны их биеүүдийг хийж байна. Мөн энэ стандартын их биенээс гадна өөр их биеүүдийг үйлдвэрлэж Японы зах зээлд нийлүүлж байна.
Энэхүү үйлдвэр нь уралдааны болон уулын дугуйн хэрэглэл үйлдвэрлэдэг гэдгээрээ олонд танигдсан.
Бриджстоун мөн Доктор Алекс Моултонтой хамтарч Бриджстоун Моултон унадаг дугуйг бүтээж Бриджстоуний аялал нэртэй дугуйг зах зээлд гаргаж эхэлсэн.
1981-ээс 1982 оны хооронд Бриджстоун MKI & MKII гэж танигдсан BMX унадаг дугуйнуудыг гаргаж байсан.
Бриджстоун нисэх онгоцны дугуй
Бриджстоун Нисэх Онгоцны Дугуй (АНУ) нь онгоцны дугуй үйлдвэрлэгч бөгөөд мөн дугуйны засварын үйлчилгээг үзүүлдэг. Бриджстоун Америк Холдинг 2006 оны 5 сард Флоридагийн Миами дахь үйлдвэрлэлээ Хойд Каролин дахь Маёоданд 15’000 м2 байгууламжруу нүүлгэсэн бөгөөд энд нь 2007 оны дунд үед дууссан энэ ажлаар нийт 95 ажлыг бий болгосон юм. Бриджстоун нисэх онгоцны дугуйн Гүйцэтгэх захирал болоод Ерөнхийлөгч Жо Райн хэлэхдээ “Энэхүү шилжилт нь Боинг 787, Айрбус А380 зэрэг орчин үеийн технологийн дэвшилтэт агаарын хөлгийн эрэлт болон хамтран ажиллах үндсийг бэлтгэж, Бриджстоун дугуйны чанарыг сайжруулахад нөлөөлөх байгууламж болно” гэсэн байна. Бриджстоун нисэх онгоцны үйлдвэрлэлд дугуйг сүүлийн 70 жилийн турш гол бэлтгэн нийлүүлэгчээр ажиллаж байгаа бөгөөд Бельги, Хонг-Конг, Токиод салбаруудтай юм.
Гольфын бүтээгдэхүүн
Бриджстоун Голф нь Бриджстоуний алба ба үүний брэндийн нэрэн дор гольфын бараануудыг зах зээлд нийлүүлдэг. Бриджстоун нь 1935 оноос хойш гольфын холбогдолтой бүтээгдэхүүнүүдийг үйлдвэрлэж байна. Одоогоор гольфын бөмбөг, цохиур болон дагалдах жижиг хэрэгслүүдийг үйлдвэрлэж байна. Дугуйны технелогид гарч буй технологийн хөгжлийн дагаж гольфын бөмбөгний технологид бас нөлөөлсөн. Энэ нь Бриджстоун-ийг Японы №1 гольфын бөмбөг үйлдвэрлэгч болгосон.
Гольфын цохиурын үйлдвэрлэлийг 1972 онд эхлүүлсэн.