cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Exec (системийн дуудалт)
Ардчилсан вектор. Нэмэлт аргументууд нь шинэ хөтөлбөрт багтсан нэмэлт өгөгдлүүдийн жагсаалтыг илэрхийлдэг. Эхний аргумент нь конвенцоор гүйцэтгэгдэж байгаа файлтай холбоотой файлын нэрийг зааж өгөх ёстой. Чиглэгчийн массив нь NULL заагчаар дуусгавар болно.
Модуль-2 / examples / src / execvp_ls.c та execvp-г хэрхэн ашиглаж болохыг харуулах дараах жишээ програмыг олно.
execv
Execvp -тэй харьцуулахад execv системийн дуудлага PATH-ийг хайдаггүй. Үүний оронд шинэ гүйцэтгэгдэж байгаа бүх замыг зааж өгөх ёстой.
Ардчилсан вектор. Аргумент аргумент нь null-terminated тэмдэгт мөрүүдэд тэмдэгт чиглүүлэгч массив юм. Энэ массын хамгийн сүүлийн гишүүн нь null заагч байна. Эдгээр мөрүүд нь шинэ процессийн дүрслэлд байгаа нэмэлт өгүүллийн жагсаалтыг бүрдүүлнэ. Argv [0] нь шинэ program.d-д гүйцэтгэгдэж байгаа файлын нэрийг зааж өгөх ёстой.
Энэ тохиолдолд шийдэл нь exec системийн дуудлагыг ашиглах явдал юм. Үнэндээ exec дуудлагын хэд хэдэн янзын амт байдаг боловч бүгд үндсэндээ ижил үүрэг гүйцэтгэдэг. Exec системийн дуудлага нь Линукс дээр гүйцэтгэгдсэн програмыг авах цорын ганц арга зам юм. Үүнийг гүйцэтгэх арга нь хэрэглэгчийн дуудах параметр байдлаар нэрлэгдсэн програмын файлд агуулагдсан текст ба хэрэглэгчийн өгөгдөлтэй гүйцэтгэгч  дуудлагыг гүйцэтгэх үйл явцын текст болон хэрэглэгчийн өгөгдлийн сегментийг солих явдал юм. Энэ нь энгийн жишээн дээр хамгийн сайн тайлбарласан байж болох юм.
Үүнийг хийхийн өмнө би гүйцэтгэх талаар арай илүү тайлбарлахын тулд бага зэрэг засах хэрэгтэй болно. Бүрхүүлээс програмыг ажиллуулахдаа параметрийг тодорхойлж, програмыг командын мөрөнд оруулан зааж өгч болно. C талаархи таны мэдлэгээс харахад эдгээр тушаалын мөрний утгыг main аргумент болон арваалах параметрүүдийн тусламжтайгаар програмд ​​зориулж гаргасан болохыг мэддэг. Ямар ч гэсэн бүрхүүл нь тушаалын мөрийн утгыг авч тэдгээрийг аргумент болон арбитрын хувьд таны өмнөөс ажиллуулж байгаа програмуудад дамжуулж чаддаг байх ёстой. Энэ тушаалыг тушаалын мөрийн утгыг exec -д тохирох хэлбэрээр илгээж гүйцэтгэх бөгөөд энэ нь аргумент болон argv маягаар харагдах болно гэсэн шинэ програмыг ажиллуулах болно.
Эдгээрийг харуулах тушаалын хамгийн хялбар хувилбар нь execl гэж нэрлэгддэг. Энэ загварын загвар нь: Замын нэр нь гүйцэтгэх тушаалын бүрэн зам юм. Үүний дараа тэмдэглэгээний тэмдэгт мөр рүү зааж буй хувьсагчийн урт жагсаалт. Эдгээр нь шинэ програмд argv сануулагдсан массивын агуулга болно. Execl дахь заавруудын жагсаалтыг NULL заагчийн тусламжтайгаар цуцална. Дараах жишээ програм нь ls -l тушаалыг ажиллуулахын тулд execl : Энэ жишээн дээр execl -ийн эхний параметр нь ls тушаалын бүтэн замыг хэлнэ. Энэ нь файлын агуулга дээр ажиллаж байгаа файлыг агуулах файл юм. Үлдсэн execl параметрүүд нь шинэ програмд ​​argv массив элемент зааж өгч буй мөрүүдийг агуулна. Энэ жишээн дээр ls програм нь ls тушаалаар argv [0] -г зааж, string -l нь argv [1] -г заадаг гэсэн үг юм.
Ердийн үед exec дуудлагууд буцаж ирэхгүй. Ер нь, тэдгээр нь функц нь өөр програмд ​​дууддаг текст болон хэрэглэгчийн өгөгдлийн сегментүүдийг солих явдал юм. Ингэснээр тэд буцаж юу ч байхгүй болно!
Гүйцэтгэгч нь ямар ч шалтгаанаар амжилтгүй дууддаг (ихэвчлэн та үүнийг ажиллуулах эрх байхгүй учраас) алдаатай холбоотой ямар нэг зүйлийг хийх боломжтой болохын тулд буцаж ирнэ.
Эдгээр бүх параметрүүдийг шинэ програмд ​​ашиглахаас гадна гүйцэтгэгчийн хувьд дуудах хувьсагчийн утгыг дамжуулдаг: Энэ хувьсагч нь argv хувьсагчтай ижил форматтай байдаг бөгөөд байгаль орчинд дамжуулагдах зүйлс нь тушаалын мөрийн параметрийн оронд процессийн орчинд (экспортлогдсон бүх бүрхүүлийн хувьсагчийн утга гэх мэт) утгууд юм. Execl тохиолдолд шинэ програмын орчны хувьсагчийн утга нь дуудлага хийх явцад энэ хувьсагчийн утгын хуулбар болно.
Execl exec  нь өмнөх жишээн дээрхтэй адил бүх параметрүүдийг жагсааж болохуйц нарийн нөхцөлд байна. Одоо та ls-ийг ажиллуулахгүй програмыг бичихийг хүсэж байгаа боловч хүссэн ямар ч програмыг ажиллуулж тушаалын мөрийн параметрүүдийг хэд хэдэн тоогоор дамжуулж өнгөрүүлээрэй. Мэдээжээр execl нь энэ ажлыг хийхгүй.
Энэ шаардлагыг биелүүлдэг доорх жишээ програм нь execv ажиллахаар гүйцэтгэгдэнэ  нь доор дурдсаныг гүйцэтгэхийг харуулж байна: Execv -ийн загвар нь зөвхөн хоёр параметр авдаг бөгөөд эхнийх нь тушаалын ажиллах бүрэн бүтэн зам бөгөөд хоёр дахь нь шинэ програм руу нэвтрэх аргvний утга юм. Өмнөх жишээн дээр энэ утгыг run тушаалаар дамжуулсан argv утгаас гаргасан бөгөөд run тушаал нь таны дамжуулж байгаа тушаалын мөрийн параметрийн утгуудыг авч дамжуулдаг.
Тушаалын тушаал ашиглан тушаалын дарааллаар дараах тушаал байна: Эхний оролдлого амжилтгүй болохыг ажиглаарай, энэ нь та execv (эсвэл execl ) ашиглаж байгаа үед ажиллуулахыг хүсч байгаа тушаал дээр full pathuame-г зааж өгөх хэрэгтэй бөгөөд хоёр дахь оролдлогийн үр дүнгээс харж болно.
Энд байгаа асуудал бол гүйцэтгэгчийн гүйцэтгэх хоёр гэсэн хувилбарууд нь таны зааж өгсөн тушаалыг хайхдаа таны PATH орчны хувьсагч дахь утгуудыг ашиглахгүй байх явдал юм. Гэхдээ та таамаглаж байсанчлан exec тушаалуудын хувилбарууд байдаг. Эдгээрийг execlp болон execvp  гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь эхний хостой яг адилхан боловч шаардлагатай тушаалыг олохын тулд PATH утгыг бас ашигладаг.
Гүйцэтгэгчийн сүүлийн хоёр хувилбарууд нь эхний хоёртай (өөрөөр хэлбэл тэд PATH ашигладаггүй) адил боловч автоматаар анхдагч хүлээн авахын оронд шинэ програмд орчны утгыг гараар зааж өгдөг. Тэдгээр нь execle болон execve  гэж нэрлэгддэг. Дараах нь зургаан exec хувилбарууд болон тэдгээрийн параметрийн дугаар, төрлүүдийн жагсаалт юм: Үнэн чанартаа, аль ч процессоор бичигдсэн аль ч талбарыг хуулж авахын тулд процессууд хоёулаа тэдгээрийн хуулбаруудтай байх ёстой. Хэрвээ хүүхэд процессийг даруй гүйцэтгэх дуудлагыг гүйцэтгэх юм бол, хуваалцсан өгөгдлийн сегментийн зайг ажиллуулах  гүйцэтгэхээс өмнө хуулагдах болно.
Ангилал:Unix үйлдлийн системийн бүрэлдэхүүн
Вахтанг Кикабидзе
Вахта́нг Константи́нович Кикаби́дзе (гүрж. ვახტანგ კონსტანტინეს ძე კიკაბიძე; 1938 оны 7-р сарын 19-нд, ЗСБНХУ-ын Гүржийн Бүгд Найрамдах Улсын нийслэл Тбилиси хотод төрсөн-2023 оны 1-р сарын 15-нд нас барсан) -зөвлөлтийн, гүржийн дуучин, дууны зохиолч, кино жүжигчин, кино зохиолч, улс төрийн зүтгэлтэн. 2020 оноос хойш Гүржийн парламентын гишүүн. Гүржийн Зөвлөлт социалист улсын Ардын жүжигчин (1980), ЗХУ-ын Төрийн шагналт (1978), Гүржийн Төрийн шагналтан (2013).
Намтар
Вахтанг Константинович Кикабидзе /овог/ 1938 оны 7 дугаар сарын 19-нд Гүрж ийн нийслэл Тбилиси хотод төрж тус хотын Вере дүүрэгт өссөн байна. Эцэг нь сэтгүүлч Константин Кикабидзе, эх нь мэргэжлийн дуучин Манана Багратиони.
Дунд сургуулиа төгсөөд 1955-1957 онд Тбилисийн Их сургуульд суралцжээ. 1959 онд тэрээр Тбилисийн филармонид ажилд орсон байна. 1961-1963 онд тэрээр Тбилисийн Гадаад хэлний дээд сургуульд суралцав.
1966 онд тэрээр "Уулан дахь уулзалт" (найруулагч Н. Санишвили) кинонд анх тоголсон байна.
1966 оноос "Орэра" хамтлагт орсон.
1969 онд Георгий Данелия найруулагчийн бүтээсэн «Бүү уйтгарал» /Не горюй!/ кинонд тоглосон.
1977 онд мөн Георгий Данелия-гийн "Мосфильм" киностудид хийсэн алдарт «Мимино » киноны гол дүрийг бүтээсэн. (1978 онд ЗХУ-ын төрийн шагнал авсан).
Тэрээр олон алдартай дуу дуулсан. («Чито гврито», «Миний нас -миний баялаг» г.м.).
«Кавказ царайтай үндэстэн» дурсамж ном бичиж байгаа.
Үзэл бодол
Улс төрийн үзэл бодол нь: ОХУ-ын Ерөхийлөгч В.Путин ыг шүүмжилдэг. Хуучин Зөвлөлт холбоот улсын бүрэлдэхүүнд байсан Бүгд Найрамдах улсуудын эрх чөлөө тусгаар тогтнолыг дэмждэг улс төрч. М.Саакашвилигийн намаас нэр дэвшиж Парламентын гишүүн болсон.
2018 оны 6-р сард Германы "Deutsche Welle" сэтгүүлд өгсөн ярилцлагадаа Кикабидзе 1991 онд ЗСБНХУ задран унасанд их баярлаж, энэ үйл явдлыг тохиолдуулан "том ширээ зассан" гэж мэдэгдэж байжээ.
Гэр бүл
Эцэг - бага дэслэгч Константин Николаевич Кикабидзе (1906-1942), 1942 оны 12-р сард Керчийн ойролцоо сураггүй алга болсон, Имеретийн язгууртан гэр бүлээс гаралтай, сэтгүүлчээр ажиллаж байжээ.
Эх - Манана Константиновна Багратиони (1915-2002), Гүржийн вангийн Багратионийн нэг салбар болох Гүржийн ноён Багратион-Давитишвилигийн гэр бүлээс гаралтай. Мөн алдартай дуучин байсан.
Эхнэр (1965 онд гэрлэсэн) - Ирина Григорьевна Кебадзе (1932-2021.11.), Тбилисийн Академик Дуурийн театрын тэргүүн балетчин асан, Гүржийн ЗХУ-ын гавьяат жүжигчин.
Шагнал
Ангилал:Гүржийн хөгжимчин Ангилал:Гүржийн кино жүжигчин Ангилал:Гүржийн кино найруулагч Ангилал:Инээдмийн жүжигчин Ангилал:Тбилисийн хүндэт иргэн Ангилал:Төрийн шагналтан (ЗХУ) Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Тбилисийн хүн Ангилал:Гүржүүд Ангилал:1938 онд төрсөн
Жорж Бойд
Жорж Иан Бойд (George Jan Boyd; 1985 оны аравдугаар сарын 2-нд Чатем хотод төрсөн) — Британы хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Бернли» болон Шотландын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Амжилт
Халл Сити:
Гадны холбоос
Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Чарльтон Атлетик багийн тоглогч Ангилал:Стивениж багийн тоглогч Ангилал:Питерборо Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Ноттингем Форест багийн тоглогч Ангилал:Халл Сити багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Шотландчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Алтай Таван Богд
Монгол Алтайн нурууны Алтай Таван Богд уул нь Монгол улсын хамгийн өндөр уулс юм. Энэ ч утгаараа Монгол орны дээвэр хэмээгддэг. Таван Богд уул нь Баян-Өлгий аймгийн Улаанхус сумд оршдог.
Таван Богд уул нь таван үндсэн оргилтой ба Монголын хамгийн том гурван мөсөн гол болох Потанины мөсөн гол, Александрын мөсөн гол, Гранегийн мөсөн голууд Таван Богдод оршдог. Эдгээрээс хамгийн том нь Потанины мөсөн гол бөгөөд 14 орчим км урттай.
Анхлан 1956 онд Монголын уулчид авирч байснаас хойш 700 гаруй уулчид авирсан ба гадаад дотоодын уулчдын авирах дуртай уул болоод байна.
1996 онд Алтай Таван Богд уул, Хотон, Хурган, Даян нуур, Ховд, Хар салаа, Цагаан салаа, Сонгинот, Ёлт зэрэг голуудын ай савуудыг хамруулан Алтай Таван Богдын байгалийн цогцолборт газар хэмээн улсын хамгаалалтанд авсан. 2012 онд Алтай Таван Богд уулыг төрийн тахилгат уул болгон 4 жилд нэг тахиж байхаар болсон.
Оргилууд
Алтай Таван Богд уулын үндсэн таван оргил:
Хүйтэн оргил нь Алтай Таван Богд уулын ноён оргил юм. Найрамдал оргил нь Монгол, ОХУ, БНХАУ-н хилүүдийн уулзвар, гурвалсан цэг юм.
Авиралт
Анхлан 1956 онд Монголын уулчид авирч байснаас хойш 700 гаруй уулчид авирсан ба гадаад дотоодын уулчидын авирах дуртай уул болоод байна. Таван Богд уулын Хүйтэн Оргил нь 2013 онд үндэсний газар зүйн хүрээлэнгээс гаргасан авирууштай шилдэг арван уулын жагсаалтын нэгт бичигджээ. Жилийн аль ч улиралд авиралт хийж болох ч 7 сараас 9 сард цаг агаар хамгийн тогтвортой байдаг тул илүү тохиромжтой юм. Гэхдээ Алтай Таван Богд уулын орчимд цаг агаар их тогтворгүй ба нэг өдөрт л жилийн дөрвөн улирлын аягийг үзүүлэх нь цөөнгүй.
Эх сурвалж
Ангилал:Азийн нуруу Ангилал:Алтайн нурууны нурууд Ангилал:Монголын нуруу Ангилал:Оросын нуруу Ангилал:Шинжааны нуруу Ангилал:Алтайн газар зүй Ангилал:Баян-Өлгий аймгийн газар зүй Ангилал:Дөрвөн мянгат Ангилал:Монгол-Оросын хоорондын хил Ангилал:Монгол-Хятадын хоорондын хил Ангилал:Төрийн тахилгат уулс Ангилал:Монголын тусгай хамгаалалттай газар нутаг
Хуханье шаньюй
Хуханье шаньюй (хятадаар: 呼韓邪) бол Хүннү гүрний Шюйлюйчюаньчюй шаньюйн хүү, Хүннүгийн шаньюй юм.
Намтар
НТӨ 58 онд Уяньгюйди шаньюй үхсэний дараа Хүннү гүрэнд дотоодын тэмцэл дэгдэх болжээ. Тэр цагт таван шаньюй тодрон гарч, нэг нэгийгээ дарж авах гэж ширүүн дайн самуун өрнүүлж байв. Эдгээр таван шаньюйгаас говиос хойших нутгийг эзэлсэн Жижи, говиос өмнөх нутгийг эзэлсэн Хуханье хэмээх ах дүү хоёр товойн үлдэж тусгаар орших болсноор Хүннүгийн төрт улс хоёр хэсэгт хуваагдах түүх эхэлсэн. НТӨ 54 онд Жижи шаньюй Хүннүгийн ихэнх нутгийг эзэлж, Хуханье шаньюйн цэргийн хүчийг бут ниргэв. Ингээд Хуханье нь Хань улсын хуандид тал засаж, түүний ивээлд багтаж, хятад цэргийн тусламжтайгаар Жижи шаньюйг дарж авахаас өөр сонголтгүй болжээ. НТӨ 53 онд Хуханье өөрийн нэгэн хүүгээ Хань төрийн Сюаньди хаанд данж болгон илгээж, НТӨ 52 онд өөрийн биеэр Чаньань хотод очиж, Баруун Хань улсын эзэн хааны өмнө өвдөг сөгдөж, Хань улсын хараат улс болсноо хүлээн зөвшөөрсөн байна. Үүний дараа Хань улсын хааны зарлигаар түүнд 16,000 цэрэг, 34,000 ху хүнс тэжээлийг тусламж болгож илгээв. Энэ байдлаас болж Жижи шаньюй Орхоны хөндийд байсан орд өргөөгөө Хань улсын цэргээс холдуулан Или Тарвагатайн өвөр хэсэгт нүүлгэж, баруун зүгт шилжив.
Харин Хуханье шаньюй Хангайн нуруунаас Хянганы нуруу хүртэлх нутгийг эзэмшин нутаглах болов. НТӨ 37 онд Жижи шаньюй Долоон усны Талас голд Хань улсын цэрэгт ялагдаж алагдсаны дараа Хуханье Хүннүгийн цорын ганц эзэн болжээ. НТӨ 33 онд Чаньань хотод дахин хүрэлцэн очиж, Хань улсаас гүнж гуйн хоёр улсын найрамдлыг улам бэхжүүлэх санал гаргажээ. Хань улсын хаан түүнд Ван Жаожюнь хэмээх бүсгүйг яньчжи болгон өгөв. Ван Жаожюнь хүннү нартай ихэд дотно болж, Хуханьед Итужясы хэмээх нэгэн хөвгүүн төрүүлж өгсөн нь дараа үед Хүннүгийн баруун этгээдийн Жижо ноён болсон байна.
НТӨ 31 онд Хуханье шаньюй нас барж, түүний ууган хүү Дяотаомогао нь Фүжүлэй-роди цолтойгоор шаньюй болжээ. Хуханье шаньюйн үеэс эхлэн Хүннүгийн шаньюйн өргөө ордон нь Монгол нутгийн зүүн хэсэгт, тухайлбал Богд хан уул, Баян улаан уулын бүсэд байдаг болсон ба шаньюй, түүний хатад, овог төрлийнхнийг Хараагийн Ноён ууланд оршуулдаг болсон. Хуханье шаньюйн эхэн үед Хань улсын туслалцаатайгаар Хүннү улсын ихэнх хэсгийг эзлэн авсан ч өөрийн улсын үндсэн нутаг орон, хүн ард, аж ахуйн хувьд нэр төдий хараат улс хэмээгдэж, үнэн чанартаа бие даасан тусгаар улсын байдалтай оршиж байв.
Яньжи нар (Хатад)
Хуханье шаньюй нийт таван яньжи буюу хатантай байсан.
Эшлэл
Ангилал:МЭӨ 1-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 31 онд өнгөрсөн Ангилал:Хүннүгийн шаньюй
Хүхэрт натри
Хүхэрт натри (Na2S)нь өнгөгүй эсвэл бага зэрэг шаргал өнгөтэй, шоо хэлбэртэй талстууд. Усгүй натрийн сульфидын нягт 1.856 г/см3, хайлах температур 180°C (1453 К), химийн найрлагаар нь Na2S nH2O (n=1.9-2.4) ерөнхий томьёотой давс юм. Хүхэрт натри нь өндөр гигроскоптой тул усанд уусах чадвар нь температур нэмэгдэр тутам өсдөг (100 г тутамд г): 12.4 (0 ° C-д); 18.6 (20 хэмд); 39.1 (60 хэмд); 45.0 (97.5 ° C-д) ба талст гидрат үүсгэдэг. Хүхэрт натри хүчилтэй харилцан үйлчлэлцэж устөрөгчийн сульфидыг ялгаруулж, амархан исэлддэг атмосферийн хүчилтөрөгчийг тиосульфат, дараа нь сульфид ба натрийн сульфат, ба мөн политионы хүчил үүсгэдэг. Энэ нь мөн бага хэмжээний спиртэнд уусдаг (метанол, этанол), практикт цэвэршүүлэхэд ашигладаг. Хүхэрт натри нь хүчтэй ангижруулагч бодис юм: Сулруулсан HNO3 (азотын хүчил) нь хүхэрт натрийг S (хүхэр) болгон ангижруулдаг бол хүчтэй HNO3 хүхэрт натрийг Na2SO4 (натрийн сульфат) болгоно. Хүхэрт натри галогены устөрөгчийн хүчлүүд болон сулруулсан хүхрийн хүчилтэй харилцан үйлчилж, H2S ба натрийн гидроксидыг ялагруулдаг. Хүхэрт натрийн усан уусмал хүхрийг уусгаж Na2S-ын полисульфид үүсгэнэ.
Ангилал:Байгаль орчинд хортой бодис Ангилал:Идэмхий бодис Ангилал:Хорт бодис Натри Ангилал:Натрийн нэгдэл Ангилал:Хүнсний бүтээгдэхүүн нөөшлөгч бодис
Тэнгис мэргэн ван
Тэнгис мэргэн ван (，?-1648) бол 17-р зууны эхэн үеийн Монголын Сөнид аймгийн ноён, Чин гүрний Шилийн голын чуулганы Сөнид зүүн хошууны засаг ноён, төрийн жүн ван. Хиад боржигин овгийн Табахай хошууч ноёны ууган хөвгүүн. Өвөө нь Хөхэчүдэй мэргэн тайжийн хөвгүүн Бурхай цөөхүр юм. Цол нь анхандаа Мэргэн тайж байснаа Чин гүрэнд дагаар орсны дараа төрийн жүн ван болсон. 1620-иод онд Цахарын Лигдэн хааны засаглалаас зугтаж, Халхын Сэцэн хан Шолойг түшихээр очив. 1636 онд манж нар өмнөд монголыг нэгтгэсний дараа Халхын Сэцэн хан Шолой Чин гүрэнд буулт хийснээс эхлээд, түүнийг түшихээр ирсэн өмнөд монголын ноёд нутгийн зүг буцаж эхэлсний түрүүч нь Үзэмчиний Дорж сэцэн жонон, Сөнидийн Тэнгис мэргэн тайж нар байсан юм. 1639 онд албат ардаа авч Чин гүрэнд дагаар оров. 1640 онд засаг ноён, төрийн жүн ван хэргэм шагнаж, манж ноёны гэгтэй гэрлүүлж эфү болгов. 1646 онд Сэцэн хан Шолой, Түшээт хан Гомбодорж нарын ятгалгаар Халх руу албат ардаа авч оргон явсаар Туул голын орчимд Чин гүрний нэхсэн цэрэгт бүслэгдэж, дагуулж гарсан албат ардаа олзлуулж, цөөн тооны цэрэг авч Сэлэнгэ мөрөн лүү зайлан одов. 1648 онд гэмшил хүлээж, Чин гүрэнд бууж өгсөний дараа хэргэм зэргийг нь удаах дүү Тэнгидэй ноёнд шилжүүлж, хошууны засаг ноён болгов. 1648 онд нас барав.
Ангилал:1648 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Сөнөд Ангилал:Монгол ноён
Лаос-Оросын харилцаа
ЗСБНХУ (ОХУ) -Лаосын Вант Улстай 1960 оны 10 дугаар сарын 7-нд дипломат харилцаа тогтоож харилцан ЭСЯ-аа нээж ажиллуулсан байна. Александр Абрамов (1960—1962), Сергей Афанасьев (1962—1964) нар ЗХУ-ын Элчин сайдаар Лаост ажиллаж байжээ. Тухайн 1950 оны сүүл үед хуучин ЗСБНХУ Лаос улсыг Францаас тусгаар тогтнох тэмцлийг дэмжиж байв. Зөвлөлт Холбоот Улс Лаосын талаарх Женевийн бага хуралд (1961 оны 5-р сарын 16-наас 1962 оны 7-р сарын 23) идэвхтэй оролцож, Лаосын төвийг сахисан байдлын тухай тунхаглал болон түүний протоколыг хэлэлцүүлж байсан байна. 1975 онд Лаос Ардчилсан Бүгд Найрамдах Улс тунхагласны дараа барууны орнууд Лаост үзүүлэх тусламжаа бүрэн зогсоосон. Ийм нөхцөлд ЗСБНХУ олон арван жилийн турш Лаост төрөл бүрийн туслалцаа дэмжлэг үзүүлсэн. Лаост эдийн засгийн 62 объект баригдаж, Лаос улсын 13 мянга гаруй мэргэжилтэн Зөвлөлт, Оросын боловсролын байгууллагуудад сурч эхэлсэн. 1991 он гэхэд ЗСБНХУ, Лаос улсын хооронд хоёр талын 53 гэрээ байгуулсан байжээ. 1991 оны 12 дугаар сарын 31-нд БНАЛАУ нь ОХУ-ыг ЗСБНХУ-ын хууль ёсны залгамжлагч гэж хүлээн зөвшөөрсөн байна.
ЗХУ задран унаснаар хоёр орны харилцаа үндсэндээ хумигдаж, Лаос АСЕАН болон барууны орнууд руу анхаарлаа чиглүүлж эхлэв. Хоёр талын худалдаа буурч 2008 онд Орос-Лаосын худалдааны хэмжээ 6.85 сая доллар болжээ.
2000-аад онд хоёр талын харилцаа хэсэгчлэн сэргээгдэв. 2003 оны 7 дугаар сард Лаосын Ерөнхий сайд Б.Волачит ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийж, ОХУ-ын их дээд сургуулиудад Лаосын оюутнуудын сургалт сэргээгдсэн. 2005 оноос хойш Орос улс эдгээр зорилгоор улсын тэтгэлэг олгож байна (2018/2019 оны хичээлийн жилд ОХУ-д 91 лаос оюутан Орост Засгийн газрын тэтгэлэгээр суралцаж байсан). Оросын хөрөнгө оруулалт бага байгаа - 2013 оны байдлаар ОХУ Лаосын эдийн засагт оруулсан хөрөнгө оруулалтын хэмжээгээр гадаадын хөрөнгө оруулагчдын дунд дөнгөж 25-р байранд жагсаж байсан. Оросоос Лаос руу жуулчдын урсгал бага байна - 2013 онд 4 мянган хүнээс хэтрээгүй байна.
2012 онд Лаост болсон АСЕМ-ын 9 дүгээр хуралд ОХУ-ын Ерөнхий сайд Д.Медведев оролцсон.
2017 онд хоёр талын худалдааны эргэлт 16 сая ам.доллар, 2018 онд 20 орчим ам.долларт хүрч өссөн байна.
2019 оны 12 дугаар сард «Бан Пэн» (Лаос) анхны цэргийн хээрийн «Ларос-2019» сургууль хийхэд хоёр талаас 500 цэргийн албан хаагч оролцсон байна.
2021 оны 1 сард ОХУ-ын БХ-ын сайд С.Шойгу Лаост айлчилсан. 2016,2017, 2018 онд Лаосын Батлан хамгаалахын сайд Т.Тяннялат ОХУ-д айлчилсан. 2017 оны 3 сард ОХУ-ын хуурай цэргийн командлагч О.Л.Салюков Лаост ажлын айлчлал хийсэн.
2021 оны 7 дугаар сарын 6-7-ны өдрүүдэд ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд С.Лавров БНАЛАУ-д айлчилж Ерөнхийлөгч Т.Сисулит, Ерөнхий сайд П.Випхаван, ГХ-ийн сайд С.Гоммасит нартай уулзсан байна.
Орос Лаос
Лабуг тайж
Лабуг тайж (1519-?) нь Дөчин дөрвөн Монгол улсын Бодь Алаг хаан, Дарайсүн Гүдэн хаан нарын үеийн Түмэдийн Үүшин отогийн эзэн ноён байсан. Боржигин овгийн Барсболд сайн алаг жонон, хааны гутгаар хөвгүүн. "шарагчин туулай жилтэй." Барсболд жонон өөрийн хөвгүүнд Түмэдийн Үүшин отогийг өмч хөрөнгө болгож өгсөн. Цол нь Үүшин дархан тайж. Лабуг тайж нь Баатар тайж хэмээх хөвгүүнтэй. Баатар тайжийн хөвгүүн Дармаа тайж.
Эшлэл
Ангилал:1519 онд төрсөн Ангилал:16-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Монгол ноён
Бага хавтагийн хилийн тулгаралт
Бага Хавтагийн хилийн тулгаралт нь 1940-д онуудад Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Баруун хилийн дагуу болсон Бүгд Найрамдах Хятад Улсын Гоминданы цэргүүд болон Хасагийн дээрэмчдийн хийсэн хилийн зэвсэглэсэн цуврал халдлагуудын нэг юм.
Хилийн тулгаралт
1948 оны нэгдүгээр сарын 29-нд хилийн долоо, наймдугаар заставын уулзвар Бага хавтагийн 2908 тоот өндөрлөг орчмоор 70 морьт хасагийн дээрэмчин хил нэвтрэн оржээ. Тэдний хил нэвтрэн орсон бүс нутагт VIII заставын бага дарга С.Монхоон, байлдагч Х.Даржаа, Ж.Дашравдан нар заставын дарга Н.Дашзэвэгийн тушаалаар хүнсэнд хэрэглэх ан агнахаар нэг хоногийн хугацаатай явсан гэдэг. Гэтэл ан агнах багийнхантай хил зөрчигчид тааралдаж байлдагч С.Монхоон, Ж.Дашравдан нарыг буудаж хөнөөгөөд Х.Даржаатай буудалцжээ. Ганц дайчин ганцаардахгүй гэгчээр Х.Даржаа 70 морьт дээрэмчний эсрэг ганцаараа 24 сум буудаж, 2 гранат тэслээд аргагүй хүчин мөхөсдөж толгойдоо буудуулан амь үрэгдсэн байдаг. Дээрэмчид тэр нарын цогцосыг хүн харахын аргагүй зэрлэгээр тамласан байсан гэдэг.
Урлагийн бүтээл
Ангилал:БНМАУ-ын оролцсон дайн тулаан Ангилал:Монголын Ардын Арми Ангилал:Монгол-Казахстаны харилцаа Ангилал:Монголчуудын оролцсон дайн Ангилал:Монголын хилийн цэрэг Ангилал:Хилийн мөргөлдөөн Ангилал:Ховд аймаг Ангилал:1948 оны зөрчилдөөн
Узбекистаны нуурын нэрс
Узбек орны зарим нуурын нэрийг жагсаан бичив:
Галсанжамцын Пүрэв-Очир
Цэргийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Сансрын хог хаягдал
Сансрын хог хаягдал гэдэг нь сансарын хөлгийн шатлалууд (хөлгийн олон шатлалт хөдөлгүүр), ажилгаагүй болсон сансрын аппаратууд болон сансарын нисгэгчдийн ахуйн хог, хиймэл дагуулуудын ажиллагаанаас гарсан баттерей, антен гэх мэт, хүний хийсэн, хэрэгцээгүй болсон зүйлсийг хэлдэг. Сансрын үйл ажиллагаа хүний өдөр тутмын үйл ажиллагаа болсон өнөө үед сансрын хог хаягдал маш их хор хөнөөл учруулна. Сүүлийн үеийн судлагаагаар сансарт, хөдөлгөөнийг нь хянах боломжтой 23000 орчим биет нисэж яваагаас цөөхөн хэдхэн хувь нь ажиллагаатай байгаа сансрын аппарат юм. Ангилал:Хаягдал Ангилал:Сансрын тээвэр Ангилал:Байгаль орчны бохирдол Ангилал:Нарны аймгийн биет
Махаяна
Их хөлгөн буддын шашны гэгээрэлд хүрэх зам мөрийг заадаг бөгөөд олон буддистууд энэхүү замын дагуу явж бүх амьтдын тусын тулд гэгээрэлд хүрэхийг хичээдэг. Уг урсгалын гол онол болон дадлага нь хүний бодь ухаан(бодхичитта) болон билэг бармид(пражняпарамита)ыг хөгжүүлэхэд оршдог.
Махаяна нь Бодьсадвын зам мөрийг дагадаг хүмүүст зориулсан сургаалийн багц юм (заримдаа Бодьсатваяна гэдэг).
2013 онд Их хөлгөний бурханы шашинтнуудын дагагчдын тоо Питер Харвейгийн мэдээлснээр ойролцоогоор 360 сая хүн байна.
Их хөлгөний дүр төрх МЭӨ 1-р зууны төгсгөл үед үүссэн.
Эшлэл
Ангилал:Буддын шашин  Ангилал:Буддын шашны сургууль
Шибүно Хинако
Шибүно Хинако (渋野 日向子, 1998 оны 11 сарын 15-нд Окаямад төрсөн) нь Японы мэргэжлийн гольфчин бүсгүй. Олон улсын анхны том тэмцээнд анх оролцохдоо л түрүүлж (2019 оны Британийн нээлттэй тэмцээн) олны анхааралд оржээ.
Эшлэл
Ангилал:Японы гольфчин Ангилал:Окаяма аймгийн хүн Ангилал:1998 онд төрсөн
Тэнгэрийн андгай (кино)
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Орхидос 2
«Орхидос 2» — 2010 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Yellow
"Yellow" нь Английн Coldplay хамтлагийн бүтээсэн дуу юм. Тэд энэхүү дуугаа өөрсдийн анхны студи цомог болох Parachutes-д зориулан бичсэн.
Улмаар энэхүү дуу 2000 оны 6-р сарын 26-нд буюу Parachutes цомог худалдаанд гарахаас хэдхэн хоногийн өмнө Британи болон Европын улсуудад цомгийн 2 дахь сингл, Америкт цомгийн тэргүүн сингл болж худалдаанд гарсан. Худалдаанд гарсан даруйдаа Британийн дууны жагсаалтын 4-р байрт нь бичигдсэн нь Coldplay-н Британийн сингл чартын топ-5 дотор бичигдсэн анхны сингл болж байв. Улмаар энэхүү дуу нь төрөл бүрийн сурталчилгааны хэрэгслээр дамжуулан хүрээгээ тэлж эхэлжээ. Олон дуучин, уран бүтээлч энэхүү дууг дуурайн дуулсан байдаг ба өдгөө хамтлагийн алдартай дуунуудын нэг болж чаджээ.
Сүүгээр ариусдаг хорвоо
«Сүүгээр ариусдаг хорвоо» — 2002 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Yellow
Ангилал:Coldplay Ангилал:Coldplay хамтлагийн дуунууд
Сүүгээр ариусдаг хорвоо
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Холли Хантер
Холли Хантер (Holly Hunter, 1958 оны гуравдугаар сарын 20-нд Жоржиа мужийн Коньерс хотод төрсөн) — романтик-драм «Төгөлдөр хуур»-ын (1993) гол дүрээр Оскар, Алтан бөмбөрцөг, БАФТА, Каннын кино наадамд гялалзсан Америкийн жүжигчин эмэгтэй.
Замналын товчоон
Тэр Пенсильваний Питтсбург дэх Карнеги-Меллоны нэрэмжит их сургуульд жүжигчиний мэргэжил эзэмшсэн.
Нео-нуар «Урсгал цус» (1984), инээдмийн «Аризонаг алдаршуулахуй» (1987), мелодрам «Насан туршдаа» (1989), триллер-драм «Фирм» (1993), триллер-драм «Машины осол» (1996) зэрэг дэлгэцийн алдартай бүтээлүүдэд чадварлаг тоглосон Холли Хантер инээдэм-драм «Мэдээний албаныхан»-ы гол дүрээр Оскар болон Алтан бөмбөрцөгт дэвшиж, Мөнгөн баавгай гардсан байдаг.
Шинэ Зеландын найруулагч Жейн Кэмпионы «Төгөлдөр хуур»-ын хэлгүй-хөгжимчиний дүрд Сигурни Уивер, Женнифер Жейсон Ли, Изабель Юппер нараас тэнцэж байв.
Гэр бүл
Зураглаач Януш Каминскийтай («Шиндлерийн бүртгэл», «Цэрэг Райаныг аварсан нь», «Дэлхийн дайн») 1995—2001 онд гэрлэсэн бөгөөд Британы жүжигчин Гордон Макдональдтай нийлж 2006 онд ихэр хөвгүүд төрүүлжээ.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1958 онд төрсөн
Төмөрийн Арслан
Төмөрийн Арслан (1935 онд Говь-Алтай аймгийн Хөхморьт суманд төрж, 2016 оны 5-р сарын 23-нд Улаанбаатар хотод нас барсан) нь Монголын Боловсролын салбарын ууган мэргэжлийн сэтгэл судлаач хүн юм.
Намтар
Т.Арслан 1935 онд Говь-Алтай аймгийн Хөхморьт суманд малчин Төмөрийн 3 дахь хүүхэд болж төрсөн.
Аймгийн бага, бүрэн бус дунд сургууль төгсөөд 1949 онд Багшийн сургуулийг төгсөж, бага ангийн багшаар ажиллаж байжээ.
1962-1968 онд ЗХУ-ын Ленинград хотын Сурган Хүмүүжүүлэх Ухааны дээд сургуулийг багш мэргэжлээр дүүргэн,
1968-1971 онд Улаанбаатар хотын 6-р сургууль д хичээлийн эрхлэгчээр ажиллаж байсан.
1971 оноос эхлэн 2015 он хүртэл МУИС-д сурган хүмүүжүүлэх ухааны багшаар тасралтгүй ажиллаж байжээ.
Т.Арслан Монголын залуу үеийг сурган хүмүүжүүлэх үйлсэд өөрийн бүхий л амьдралаа зориулсан, олон мянган шавь нарыг эх орондоо бэлтгэхэд хувь нэмрээ оруулсан эрдэмтэн хүн юм.
Шагнал
Түүний хөдөлмөр зүтгэлийг үнэлж Засгийн газрын жуух, Боловсролын яамны хүндэт жуух, Боловсролын тэргүүний ажилтан цол, тэмдэг, төрийн дээд шагнал “Алтан гадас” одонгоор болон байгууллагын шагналаар удаа дараа шагнаж байсан юм.
Гэр бүл
Эхнэр Мижиддоржийн Долгоржавтай 1964 онд гэрлэсэн. Хүү А.Тамир, охин А.Байгал.
Узбекистаны гол мөрний нэрс
Узбекистаны гол мөрний нэрс:
Ангилал:Азийн гол мөрөн
Баасангийн Онх
Баасангийн Онх нь Говь-Алтай аймгийн Хөхморьт сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Дипломат харилцаа
Дипломат харилцаа нь олон улсын эрх зүйн хэм хэмжээний зарчимд тулгуурласан, олон улсын харилцааны практикт нийцсэн бүрэн эрхт тусгаар улс орнуудын хооронд болон тусгаар улсууд ба олон улсын эрх зүйн бусад субъектууд хоорондох албан ёсны харилцааны үндсэн хэлбэр юм. Гол төлөв харилцан төлөөлөл буюу Элчин сайдын яам харилцан суулгадаг байна.
Дипломат харилцаа нь улс орнууд хоорондын найрсаг харилцааг хөгжүүлэх, энх тайван, аюулгүй байдлыг хангахад хувь нэмэр оруулах үндсэн зорилготой юм.
Орчин үед 1961 оны Дипломат харилцааны тухай Венийн конвенц ийн дагуу дипломат харилцаа тогтоодог байна.
Дипломат харилцаа тогтоох нь сонирхсон улс орнуудын төлөөлөгчид хоорондоо шууд буюу гуравдагч улсын дипломат төлөөлөгчөөр дамжуулан хэлэлцээр хийсний үр дvнд болдог бөгөөд төр, засгийн газрын тэргvvн, гадаад хэргийн сайд нарын хооронд илгээлт, захидал, тэмдэглэл солилцох хэлбэрээр албан ёсоор батлагаажуулдаг. Талууд дипломат харилцаа тогтоосон баримт, дипломат төлөөлөгчийн газрын түвшин (элчин сайдын яам, төлөөлөгчийн газар), гэрээ хүчин төгөлдөр болох өдөр, хэвлэлээр зарлах өдөр, журмын талаар урьдчилан харилцан тохиролцдог байна.
Ангилал:Олон улсын харилцаа Ангилал:Энхтайвны судалгаа Ангилал:Олон улсын эрх зүй
Модернизм
Модернизм- ХIХ зуунд шинээр гарч ирсэн урлагийн нэг чиглэл юм. Модернизм буюу Модерн урлаг хэмээх нэр томьёоны талаар Америкийн болон Европын урлаг судлаачид өөр өөр үзэл бодолтой байдаг байна. Америкийн урлаг судлаачид 19-р зууны эхэн буюу классицизмаас эхлэсэн гэж, Европын урлаг судлаачид модерн урлагийг импрессионизмаас эхэлсэн гэж үздэг. ХХ зууны эхэн үед импрессионистуудын хийсэн урлагийн хувьсгалын үр дүнд [уран бүтээлчид академик арга барилаас хөндийрч аль болохоор чөлөөтэй дүрслэл, сэтгэлдээ ойр дүр төрх өнгө аясыг урлагт гаргахыг зорьж байжээ. Британника толь бичигт “бусдад үзүүлж болох гоо зүйн чанартай эд зүйл, орчин, туршлагыг өөрийн ур чадвар, төсөөллөө ашиглан бүтээх” гэж тодорхойлсон байдаг. 1880-аад оны тонализм, симболизм, пост-импрессионизм, нео-импрессионизм зэрэг олон измүүдээс Модерн урлаг эхэлсэн. Модерн урлаг нь тэр үеийн дүрслэх урлаг, дуу хөгжим, утга зохиол, уран барилга болон хэрэглээний урлаг зэрэгт илүү тод илэрсэн байх ба шинжлэх ухаан, технологи, амьдралын дадлага туршлагаар дамжуулан хүний бүтээх, засан сайжруулах, орчноо бүтээн бий болгох хүч чадлыг эрхэмлэсэн соёлын хөдөлгөөн байсан гэж үздэг.Модерн урлаг нь уламжлалт урлаг, уран барилга, утга зохиол, шашин, сүсэг бишрэл, нийгмийн зохион байгуулалт, өдөр тутмын амьдралын хэв маяг нь үеэ өнгөрөөсөн гэж үзэж, хуучны уламжлалт сэтгэхүйг халж, өөрчлөлт, “одоо” үеэрээ амьдрах шинэ үзэл баримтлалыг зоримгоор уриалсан байна.
Ангилал:Урлагийн хэв маяг Ангилал:Дүрслэх урлаг Ангилал:Уран зураг Ангилал:Импрессионизм
Сарны гөлөг
«Сарны гөлөг» — 2013 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Невийн Александр
Невийн Александр (Алекса́ндр Яросла́вич Не́вский) 1221 онд төрж, 1263 нас барсан. Алтан Ордыг баримтлагч, тухайн үеийн Новгородын ван, Киевийн ба Владимирын их ван. Лев Гумилёвын тэмдэглэснээр Невийн Александр нь Сартаг хантай цусан тангараг тавьж ах дүү бололцсон ба Бат хааны өргөмөл хүү болж байжээ.
Оросын Эзэнт гүрний томоохон одон болох Гэгээн Невийн Александрын одонг анх нэгдүгээр Пётр хаан санаачилж сүүлд Хатан хаан Екатерина I 1725 онд бий болгосон бөгөөд уг одон 1917 он хүртэл энгийг иргэдэд олгодог одон байжээ. Сүүлд 1942 оноос Александр Невскийн одонг сэргээж ЗХУ-ын Улаан Армийн удирдах бүрэлдэхүүнийг шагнаж байжээ.
Монголтой холбоотой байсан тухай
Александр Невскийгийн эцэг Ярослав 1246 оны 9 дүгээр сарын 30-нд Хархорумд дуудагдаж, тэндээ хордож нас барсан гэдэг. Бараг нэгэн зэрэг, 9 дүгээр сарын 20-нд Михаил Черниговский Алтан Ордод Монголын шашны зан үйл хийхээс татгалзсан тул цаазлуулжээ. 1247 онд аавыгаа нас барсны дараа Александр Невский Алтан Орд руу явж Бат хаанд бараалхсан байна. Тэндээсээ, өмнө очсон байсан Андрей ахыгаа дагаж Монголын Их хаанд очиж ивээл хүсчээ. Александр, Андрей нар 1249 онд Хархорумаас буцаж ирсэн гэж түүхэнд байдаг. Тэдний эзгүй хойгуур ах, Москвагийн Михаил Хоробрит ("Зоригт"/ Их Гэгээн Ярославын дөрөв дэх хүү) 1248 онд авга ах Святослав Всеволодовичоос Владимирын эзэн суудлыг авсан боловч тэр жилдээ Протва гол дээрх литвачуудтай хийсэн тулалдаанд нас баржээ. Бат хаан Владимир дахь хаанчлалыг Александрт өгөхөөр төлөвлөж байсан боловч эцэг Ярославын хүслийн дагуу хүү Андрейг Владимирын хунтайж, Александр бол Новгород, Киевийн хунтайж болох ёстой байв. Түүхэн сурвалж "хаанчлалын залгамж шулуун биелүүлэх ёстой байсан" гэж тэмдэглэжээ. Гэвч Монголын эзэнт гүрний удирдагчид 1248 онд Батын эсрэг хийсэн кампанит ажлын үеэр Гүюг хаан нас барсан боловч хоёр дахь хувилбарыг хэрэгжүүлж Александр Невский Киев болон "Оросын бүх нутгийн" эрх мэдлийг хүлээн авчээ.
1251 онд Алтан Ордны цэргүүдийн оролцоотойгоор Бат хааны холбоотон Мөнх хаан Монголын эзэнт гүрний дээд эрх мэдлийн төлөөх тэмцэлд ялалт байгуулсны дараа жил буюу 1252 онд Александр дахин Алтан Ордод ирсэн байна. /Татвар өгч үнэнч гэдгээ нотлох явдал байсан/.
2021 оны 9 дүгээр сарын 12-нд ОХУ-д Александр Невскийн 800 жилийг ёслол төгөлдөр тэмдэглэв. ОХУ-д одоогийн байдлаар А.Невскийд зориулсан 8 хөшөө байдаг ажээ.
Эрдэмтэн түүхч, евразийн үзлийн төлөөлгч Лев Гумилёвын үзэж буйгаар Александр Невский бол Оросыг Алтан Ордтой холбоотон болж тэдний бодлогыг хэрэгжүүлэгч болж байсан хүн юм. Тэрбээр 1251 онд Бат хаанд Сарай хотод бараалхаж, түүнтэй ойртож, хүү Сартагтай "ах дүү"-гийн барилдлагатай болж, сүүлд хааны өргөмөл хүү болж 1252 онд Монголын цэргийн хороотой Орост очиж эрх мэдэлтэй ноён болсон юм. Гумилёвын үзэж байснаар энэхүү найрсаг харилцаа нь зүүн Слав, Монгол хоорондын соёлын холимог "синтез" байдлыг үүсгэсэн байж болох ажээ. Тэрээр Өрнийн орнуудын эсрэг Орост Үнэн алдартны шашин дэлгэрүүлэх тухайн үеийн Батхааны буюу монголчуудын бодлогыг хэрэгжүүлэгч болж байсан байх өндөр магадлалтай.
Монгол Улсын сансрын нисэгч Ж.Гүррагчааг сансарт ниссэний 30 жилийн ойгоор ОХУ-ын Александр Невскийн одонгоор 2021 онд шагнасан байна.
Хосе Маури
Тэр 2015 оны дөрөвдүгээр сарын 11-нд «Ювентусийн» эсрэг (1:0) гоолдон багтаа ихээхэн тус хүргэж байлаа.
Гадны холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Аргентины хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Парма багийн тоглогч Ангилал:Италийн хүн Ангилал:Аргентинчууд Ангилал:1996 онд төрсөн
Мандухай сэцэн хатан (кино)
«Мандухай сэцэн хатан» — 1988 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн дайны, намтарчилсан, түүхэн уран сайхны кино.
Агуулга
Энгүд отгийн Цоросбай Чинсангийн охин, ХV зууны үед Монголын улс төрийн эв нэгдлийг бэхжүүлэхийн төлөө тэмцсэн төрийн зүтгэлтнүүд дундаас шалгаран товойсон биет хүн Мандухай сэцэн хатны амьдрал, үйл хэргийг харуулсан кино туульсын бүтээл. Залуу бүсгүй Мандухай улс төрийн ээдрээт хэрэг явдлын дунд өсч бойжин, Монгол түмний хувь заяаны төлөө тууштай тэмцэгч болтлоо өссөнийг уг кинонд нээн харуулжээ.
Уран бүтээлчид
Найруулагч- Бэгзийн Балжинням
3ураач -Батцэндийн Пүрэвсүх
Хөгжмийн зохиолч – Нацагийн Жанцанноров
Дууны найруулагч – Б.Самбуу
Нүүр хувиргагч – Д.Найданжав, Д.Бадамцэрэн
Эвлүүлгийн найруулагч – Д.Батгэрэл
Эвлүүлэгч – Д.Цэвэлмаа
Эх сурвалж
Ангилал:Бэгзийн Балжинням Ангилал:Нацагийн Жанцанноров Ангилал:Шагдаржавын Нацагдорж Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монголын кино Ангилал:1988 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Түүхийн кино Ангилал:Намтарчилсан кино Ангилал:Нүсэр кино Ангилал:Цуврал кино Ангилал:Дайны кино Ангилал:Мандухай сэцэн хатны тухай бүтээл
Гэлэгжамцын Лувсанцэрэн
Академич Г.Лувсанцэрэн (1935 - 2008) 1935 оны 5 сарын 12-нд Дорноговь аймгийн Улаанбадрах суманд төрсөн.
Боловсрол
Дорноговь аймгийн 10 жилийн дунд сургуулийг 1952 онд, МУИС-ийн Хэл бичгийн факультетыг 1956 онд төгссөн.
Цол, зэрэг
Философийн ухааны дэд эрдэмтний цол 1979 онд, Философийн шинжлэх ухааны докторын зэрэг 2001 онд хамгаалсан. МУИС-ийн хүндэт профессор цол 2002 онд хүртсэн. Монгол Улсын ШУА-ийн гишүүнээр (академичээр) 2006 онд сонгогдсон.
Эрхэлсэн ажил
1956-1963 – МУИС-д багш 1963-1969 – МАХН-ын ТХ-ны ажилтан 1969-1973 – Будапештэд Дэлхийн Ардчилсан Залуучуудын Холбоонд төлөөлөгч 1973-1986 – ШУА-ийн ФСЭХ-нд секторын эрхлэгч, Эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга 1986-1998 – Азийн Буддистуудын Энх Тайвны Бага Хурлын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга 1998-2001 – ФСЭХ-нд эрдэм шинжилгээний тэргүүлэх ажилтан 2001-2008 – Монголын философийн түүх, шашин судлалын салбарын эрхлэгч 1998-2008 – Монголын Буддын судлалын хүрээлэнгийн захирал 1999-2008 – МУИС-ийн НШУС-ийн Шашин судлалын тэнхимийн профессор багш.
Шагнал
1961 – Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойн медаль 1971 – Хөдөлмөрийн хүндэт медаль 1981 – Ардын хувьсгалын 60 жилийн ойн медаль 1986 – Алтан гадас одон 1991 – Ардын хувьсгалын 70 жилийн ойн медаль 2001 – Ардын хувьсгалын 80 жилийн ойн медаль 2002 – Шинжлэх ухааны тэргүүний ажилтан 2005 – Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн 2007 – Их Монгол улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн хүндэт медаль. Академич Г.Лувсанцэрэн буддын философийн түүх, тэр дотор буддын төв үзлийн (мадхьямака) философийн асуудлаар судалгаа хийж түүний үндсэн үр дүн болгож “Нагаржунагийн философийн үзэл (УБ., 1981), “Төв үзэл, төвшин бодлого” (УБ., 1994), “Төв үзлийн философийн үндэс” (УБ., 2006) гэсэн эрдэм шинжилгээний нэгэн сэдэвт бүтээл болон эрдэм шинжилгээний өгүүлэл 60 гаруйг бичиж, нийтлүүлсний дээр олон улсын болон улсын хэмжээний онол, эрдэм шинжилгээний хурлуудад олон арван илтгэл тавьж хэлэлцүүлсэн байна. Академич Г.Лувсанцэрэнгээс монголын шинжлэх ухаан, тухайлбал философийн шинжлэх ухаанд оруулсан жинтэй хувь нэмэр бол тэрбээр буддын төв үзлийн (мадхьямака) философийн эх зохиолуудыг шинжлэн судлах үндсэн дээр эл философийг судлах шинжлэх онол, арга зүйн үндэслэлийг боловсруулан хөгжүүлсэн хийгээд түүгээрээ Монголд төв үзлийн философийн судалгааны дэг сургуулийн үндэс суурийг тавьсан явдал мөн болно.
Академич Г.Лувсанцэрэнгийн бүтээлийн жагсаалт
I. Эрдмийн зэрэг хамгаалсан бүтээл
''II. Ном, товхимол''
''III. Хамтын бүтээл''
''IV. Философийн сургалт, сурталчилгааны ном, сурах бичиг, орчуулга''
V. Эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, илтгэл
''VI. Сонинд хэвлүүлсэн өгүүлэл, ярилцлага''
''VII. Редакторласан ном, бүтээл''
''VIII. Эрхлэн хэвлүүлсэн бүтээл''
''IX. Хэвлэгдээгүй илтгэл''
Ангилал:Монголын эрдэмтэн Ангилал:1935 онд төрсөн Ангилал:2008 онд өнгөрсөн
Учрал (кино)
«Учрал» — 2015 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Гранд Эст
Гранд Эст (Grand Est [],, Их Зүүн) нь Франц Улсын муж бөгөөд 2016 оны нэгдүгээр сарын 1-нд хуучин байсан Эльзас (Alsace) Лотаринг (Lorraine), Шампань-Ардень, гурван муж нэгдсэнээр бий болсон. Муж байгуулагдсан даруйдаа Эльзас-Шампань-Ардень-Лотаринг хэмээх нэрийг хэрэглэв. Энэ нэрийг нь 2016 оны аравдугаар сарын 1-нд төрөөс өөрчлөн одооны нэрийг өгсөн байна.
Гранд Эст нь нийт 57.433 км² нутаг дэвсгэртэй ба үүгээрээ Францын мужуудад нутаг дэвсгэрийн хэмжээгээрээ дөрөвт (далайн чанад дахь мужуудыг оруулахгүйгээр) орно. Нийт 5.555.186 хүн амтай (мэдээ: 2016 он) байгаа нь энэ мужийг зургаадугаар том мужийн тоонд оруулдаг. Мужийн төв нь Страсбург хот. Гранд Эст нь (цагийн зүүний дагуу) Бельги, Люксембург, Герман, Швейцар зэрэг улсууд болон Бургунд-Франш-Конте, Иль-де-Франс, О-де-Франс мужуудтай хиллэдэг.
Эшлэл
Ангилал:Францын муж Ангилал:2016 онд байгуулагдсан
Өнөр бүл: Өнөө цагт
Өнөр бүл: Өнөө цагт - 2016 онд Монгол улсад монгол хэлээр “Хүлэгү Пикчерс” кино компани, “Монгол кино нэгтгэл”-тэй хамтран “Эдүгээчилсэн Монгол кино” төслийн хүрээнд Өнөр бүл (1980) киноны орчин цагийн хувилбар дахин бүтээсэн инээдмийн, уянгын уран сайхны кино.
Агуулга
Инженер ажилтай, үйлдвэрийн гарамгай ажилтан Гармаа хэмээх тусч сайхан сэтгэлтэй ганц бие залуу Цэрмаа хэмээх бүсгүйтэй санаандгүй танилцсанаар кино эхэлдэг. Инженер Гармаа төрсөн эгчийгээ эмнэлгээс гаргахаар ганцаар явж байсан охинд туслах бөгөөд санаандгүй байдлаар 3 ихэр хүү, ээжийн хамт зургаа авахуулна. Үйлдвэрийн дарга шилдэг ажилчдаа амралтад явах эрхээр шагнаж Гармаа амралтад очтол танилцсан бүсгүй Цэрмаатайгаа дахин таарна. Тэд амралтад дотно танилцан амралтыг зугаатай өнгөрөөнө. Энэ үед хотод нэгэн явдал өрнөх бөгөөд түүний 3 ихэр болон тэдний ээжтэй нь хамт авахуулсан зураг сонинд хэвлэгдсэнээс улбаатай байх болно. Гармаагийн ээж хөдөөнөөс ихэр ачаа үзэхээр яаран ирэх бөгөөд үйлдвэрийн дарга Гармаад байр бэлдэж, үйлдвэрийн хамт олон түүнд баяр хүргэхээр хүлээцгээнэ. Харин нөгөө талд 3 ихэр хүүгийн жинхэнэ аав геологч Гармаа хөдөөнөөс хүүхдүүддээ очихоор яаран хот уруу гарна. Геологч Гармаа бусдын ярианаас сонинд гарсан инженер Гармаагийн талаар сонсон 3 ихрийг өөрийн хүүхэд мөн эсэхэд эргэлзэн эхнэрээ хардан бухимдахад хүрнэ. Сонингийн паян үүгээр зогсохгүй Цэрмаагийн сонорт хүрч Цэрмаа Гармаад эгдүүцэн уурлана. Хайр дурлал нь бүтэлгүйтсэн Гармаа захирлаасаа хүссэн байраа авсан ч учир байдлыг тайлбарлаж чадахгүй будлин эцэст нь сонины эрхлэгчид хандан учир байдлаа хэлнэ. Ачаа үзэх гэсэн ээжийн хүсэл талаар болж Гармаа Цэрмаад учир байдлаа хэлэхээр түүний эрэлд гарна. Сонины эрхлэгч зурагчин бүсгүйд арга хэмжээ аван Гармаад залруулга захиа бичиж өгнө. Киноны төгсгөлд Гармаа найзынхаа тусламжтайгаар агаарын тээвэрт ажилтай Цэрмааг олон залруулга захиагаа түүнд дамжуулан учир байдлыг ойлгуулна. Харамсалтай нь болзсон газраа очиж чадаагүйгээс болж дурлалт бүсгүй Цэрмаа нь нисэн одож кино дуусдаг.
Эшлэл
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Таражи Хенсон
Таражи Пенда Хенсон (Taraji Pendon Henson, 1970 оны есдүгээр сарын 11-нд Вашингтон хотод төрсөн) — Америкийн жүжигчин, дуучин өнгөт арьст эмэгтэй бөгөөд «Бенжамин Баттоны хачирхалтай түүх»-ийн (2008) туслах дүрээр Оскарт дэвшиж байлаа.
Цахилгааны инженерийн ангийн оюутан Хенсон жүжигчин болохоор шийдэн өглөөдөө Пентагонд нарийн бичиг, оройдоо рестаронд зөөгч хийсээр төлбөрөө хийсэн шамдангуй нэгэн байв.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын дуучин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Зүйлийг хамгаалах өдөр
Зүйлийг хамгаалах өдөр (World Wildlife Day) нь жил бүрийн 03-р сарын 03-ны өдрийг зэрлэг байгалийн болгон тэмдэглэж байх шийдвэрийг 2013 оны 12-р сарын 20-ны өдөр хуралдсан НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн хуралдаанаар баталжээ. Энэ нь 1973 оны 03-р сарын 03-нд батлагдсан “Вашингтоны зүйлийг хамгаалах конвенц” (CITES)-ын өдрийг хүндэтгэн сонгосон хэрэг. Өдрийг дэлхийн зэрлэг ан амьтан, ургамлын өдөр болгон тэмдэглэх, тэдний тухай боловсрол, мэдлэгийг дээшлүүлэхд төвлөрүүлэе гэсэн саналыг Тайланд улсын зүгээс гаргаж байжээ.
Заримдаа энэ өдөр нь аль нэг ховордсон амьтан эсвэл бүлэг амьтдыг онцлон анхаарал хандуулж тэмдэглэдэг бол бусад жилүүдэд зэрлэг байгальд нөлөөлөх тодорхой асуудалд анхаарлаа төвлөрүүлдэг. Тухайн жилийн сонгосон сэдвийн хүрээнд зэрлэг байгалийн эсрэг гэмт хэргийн талаар нухацтай ярих, залуу үеийн дуу хоолойг сонсох зэрэг үйл ажиллагааг заавал багтаадаг. Дэлхийн зэрлэг байгалийн өдрийг CITES-ийн Нарийн бичгийн дарга нарын газар, НҮБ-ын бүх төрөлжсөн байгууллагуудтай хамтран тэмдэглэдэг байна.
Жишээлбэл өмнөх жилүүдийн “Дэлхий зэрлэг байгалийн өдөр”-үүдийг
2015 онд: "Зэрлэг байгалийн эсрэг гэмт хэрэгт нухацтай хандах цаг болжээ", 2016 онд: "Зэрлэг ан амьтдын ирээдүй бидний гарт: Заануудын ирээдүй бидний гарт" дэд сэдвээр, 2017 онд: "Залуу үеийнхээ дуу хоолойг сонсоорой", 2018 онд: "Том муурнууд – аюулд өртөөд буй махчин амьтад", 2019 онд: “Усны доорхи амьдрал: хүмүүсд болон дэлхийд”, 2020 онд: "Тогтвортой байдлыг дэлхийн бүхий л амьд зүйлсэд" уриатай тэмдэглэж байсан бол 2021 онд: "Ой ба амьжиргаа: хүмүүс ба дэлхийн тогтвортой байдалд" (Forests and Livelihoods: sustaining people and planet) гэсэн уриан дор тэмдэглэж байгаа юм байна.
Өнөөдөр 200-350 сая орчим хүмүүсийн амьжиргаа ой болон ойн төрөл зүйл, экосистемд шууд хамааралтай байгаа бөгөөд өдрийн хүрээнд НҮБ-ын Тогтвортой хөгжлийн зорилтууд 1, 12, 13, 15-д тусгагдсан ядуурлыг бууруулах, нөөцийг зохистой ашиглах, амьдрах орчныг хамгаалах талаарх өргөн цар хүрээтэй амлалтуудтай уялдаж байна. Дэлхийн хуурай газрын гадаргуугийн 28 орчим хувийг бүрхэн байгаа ой мод, түүний эко системийг хамгаалах, зүй зохистой хэргэлэх, ойн бүсд амьдарч байгаа иргэдийн эдийн засаг, амьдралын хэв шинж, соёлын онцлог байдлыг хадгалах нь чухал. Тиймээс менежментийг сайжруулж, ойт бүсийг нэмэгдүүлэн тэнд оршин байгаа хүн, амьтан, ургамлын төрөл зүйлийг хамгаалахад уг өдрийн зорилго төвлөрч байгаа аж.
Монгол улсын ойн сан нь 2016 оны байдлаар 18,5 сая га буюу нийт газар нутгийн 11,8%-ийг эзэлж байгаа бөгөөд 12,3 сая га нь хэвийн ургаж, 5,6 сая га нь түймэр, мод бэлтгэл, хортон шавьжид идэгдэн доройтсон байгаа нь бид ч ойн сангийнхаа экологид анхаарах цаг нэгэнт болсныг илтгэнэ.
Ангилал:Гуравдугаар сарын баяр ёслолын өдөр Ангилал:Зүйлийн хамгаалалт Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын олон улсын өдөр Ангилал:Үйл ажиллагааны өдөр
Баярсайханы Орхонбаяр
Б.Орхонбаяр 2019 онд улсын начин болсон хамгийн залуу хүчтэн. Улмаар тухайн жил начин болсон хамгийн залуу бөхөд олгодог дааганы эзэн болов. Тэрбээр 2020 оны улсын наадамд барилдахдаа зургаагийн даваанд шинээр улсын харцага болсон Б.Бат-Оршиход өвдөг шороодсон. Улмаар Б.Бат-Оршихоос допинг илэрсэн тул 2021 онд түүнд улсын харцага цол нөхөж олгосон юм.
Тэрбээр 2022 оны Улсын Их баяр наадмаар Ц.Содномдорж арслангаар 7 давж Улсын заан, Улсын заан Б.Бат-Өлзийгөөр 8 давж Улсын гарьд, Улсын даян аварга Н.Батсууриар 9 давж Улсын арслан цол хүртсэн.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын арслан Ангилал:1998 онд төрсөн Ангилал:Цагааннуурын бөх
Оросын өөртөө засах муж
center
Xbox
Xbox нь Microsoft компаниас хөгжүүлсэн тоглоомын консол бөгөөд энэ нь бага зэргийн хүчин чадлыг нь сайжруулсан компьютерын бүрэлдэхүүн хэсэгт суурилжээ. Энэхүү тоглоомын консол нь амжилттай борлогдсоноос үүдэн Xbox гэх ижил нэртэй маркийг бий болгожээ. Xbox нь эхлээд 2001 оны арваннэгдүгээр сарын 15-нд АНУ-д, дараа нь 2002 оны хоёрдугаар сарын 22-нд Японд мөн 2002 оны гуравдугаар сарын 14-нд европын зах зээлд худалдаанд гарчээ. Худалдаанд гарсан гарааны тоглоомуудад Хало: Ирээдүйн төлөөх тулаан, Amped: Freestyle Snowboarding, Dead or Alive 3, Project Gotham Racing, Oddworld: Munch’s Oddysee зэрэг байв.
Xbox нь компьютерт зориулагдсан дасал болсон хэмжээ жинтэйгээрээ алдартай байсан ба түүнд хамгийн анхны угсармал хатуу дисктэй консол байв. Түүний дараах үеийн консол нь 2005 оны сүүлээр гарсан Xbox 360 юм.
Эшлэл
Ангилал:Microsoft техник хангамж Ангилал:Тоглоомын консол
Лиз Трасс
Мэри Элизабет «Лиз» Трасс (Mary Elizabeth Truss; 1975 оны 7-р сарын 26-нд Английн Оксфорд хотод төрсөн) — Их Британий Консерватив намд харьяалагдах улс төрч, 2022 оны 9-р сарын 6-наас Их Британий ерөнхий сайдын албыг хашиж буй. 2022 оны 10-р сарын 20-нд буюу ерөнхий сайд болоод 45 хоног болсны дараа намынхаа даргаас бууж, ерөнхий сайдын албан тушаалаасаа огцрох гэж буйгаа мэдэгдсэн тэрээр тус улсын түүхэнд ерөнхий сайдын албыг хамгийн богино хугацаанд хашжээ.