cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
АББА
Хамтлаг байгуулагдахаас өмнө (1960-аад он)
Хамтлагийн анхны хоолойн бичлэг "Hej, gamle man" хэмээх хуучны дуу байжээ. Тэдний 15 долоо хоногийн турш хит дууны жагсаалтыг тэргүүлж байсан байх юм. Ингээд удалгүй "People Need Love" дууг дуулж, Бьорн ба Бенни, Агнета ба Анни-Фрид синглийг гаргажээ. Дараа нь буюу 1972 оны есдүгээр сарын 26-нд хамтлагийн хоёр эмэгтэй нь гоцлон "Nina, Pretty Ballerina" дууг дуулсанаар хамтлаг цаашдаа хоёр эрэгтэй нь вокал хийх шийдэлд хүрсэн гэдэг.
"Ring Ring"
1973 он, хамтлагтай Стиг Андерсон гэх менежертэй болсон байсан ба түүний хичээл зүтгэлээр "Ring Ring" дууны нь нэрээр нэрлэгдсэн анхны цомгийг хэвлүүлжээ. Тус цомог хамтлагт хангалттай амжилтыг авчирсан юм.
Хамтлагийн нэр
Хамтлагийн менежер Стиг Андерсон хамтлагт нэр өгөхдөө "Алибаба," "ФАББ," болон "Баба" гэх хэд хэдэн саналыг гаргаж ирсэн ч "АББА" хэмээх нэрийг хамтлагийн гишүүдийн нэрний эхний үсгээс санаа авч хийсэн түүхтэй: Агнета, Бьорн, Бенни болон Анни-Фрид. Энэ хооронд Агнета, Ульвеус нар болон Лингстад, Бенни нар гэр бүл болсон юм. left|upright|thumb|[[Осло хотод тоглож "Европ ба Австралиарх аялан тоглолтыг" Агнета Фельтског нээж буй нь, 1977 оны нэгдүгээр сарын 26-нд.]] thumbnail|1980 онд хэвлүүлсэн [[Super Trouper цомог нь.]]
The Rock and Roll Hall of Fame
2010 оны гуравдугаар сарын 15-нд АББА хамтлагийн Рок болон Рок'н Роллын хүндэтгэлийн танхимд байршуулсан юм. Ёслолын арга хэмжээнд хамтлагаа төлөөлөн Анни-Фрид Лингстад болон Бенни Андерссон нар иржээ.
Холбоос
Ангилал:Поп хамтлаг Ангилал:Шведийн хамтлаг Ангилал:Рок-н-Роллын алдрын танхим
Манчестер Сити
Хөлбөмбөгийн Манчестер Сити баг (Manchester City Football Club) нь Английн Премьер лигт тоглодог хөлбөмбөгийн баг юм.
Анх 1880 оны арваннэгдүгээр сард St. Mark's (West Gorton) нэртэйгээр тоглолтоо хийж байсан гэдэг бөгөөд 1887 оноос 1894 оныг хүртэл Ardwick Association Football Club (Эрдрюкийн Хөлбөмбөгийн баг) нэрээр явсаар өнөөгийн нэрээ олсон түүхтэй юм. Тус баг 1960 оны сүүл болон 1970 оны эхэн дунд үеүүдэд шилдэг амжилтуудаа үзүүлж байсан бөгөөд энэ хугацаанд «Лигийн АШТ», «АХХ-ны цом», «Лигийн цом» болон Европын цомтой багуудын цом зэрэг том тэмцээнүүдэд Жо Мерсер, Малкольм Аллисон нарын удирдлаган дор Колин Белл, Майк Саммерби болон Францис Ли нарын шилдэг тоглогчдоор ахлуулсан бүрэлдэхүүн аваргалсан байдаг байна.
Түүх
Сити анхны шагналаа 1899 онд хоёрдугаар дивизэд түрүүлэн авч улмаар Английн хөлбөмбөгийн «тэргүүн дивизэд» дэвшсэн байдаг ба 1904 оны дөрөвдүгээр сарын 23-нд Болтон Уондерерс багийг 1-0 харьцаагаар хожин «АХХ-ны цомд» түрүүлснээр томоохон тэмцээний анхны түрүүгээ авсан нь байв. Энэ үедээ «Дубльдэх» (Лиг ба Цомын түрүү) боломжоо лигт хоёрдугаар байрт орсоноор алджээ. Дараагийн улирал нь буюу 1906 онд Ситигийн санхүүгийн байдал тун хүндэрсэн тул Билли Мэрэдит тэргүүтэй арван долоон тоглогчоо Манчестер Юнайтед багт шилжүүлснээр Ситигийн амжилт зогсонги байдалд орсон юм. «Хайд Роуд» цэнгэлдэх хүрээлэн нь 1920 онд түймэрт автан сүйдэж 1923 шинээр баригдсан «Мейн Роуд» цэнгэлдэх хүрээлэнд шилжсэн байна.
1930-аад он, Манчестер Сити «АХХ-ны цомын» шигшээ тоглолтонд дараалан шалгарахдаа 1933 онд Эвертонд ялагдсан бол 1934 онд Портсмутыг ялж байв. 1937 онд «нэгдүгээр дивиз» буюу тэргүүн дивизийн анхны түрүүгээ авсан ч дараа улирал нь хоёрдугаар дивиз рүү унав.
1963 онд хоёрдугаар дивизэд унаснаар Ситигийн тоглолтыг үзэх үзэгчдийн тоо эрс буурсан байсныг 1965 оны нэгдүгээр сард «Свиндон Таун» багтай талбай дээрээ хийсэн тоглолтын 8,015 үзэгчдийн тооноос харж болохоор юм. 1965 оны зун Жо Мерсер болон Малколм Аллисон нар багийг дасгалжуулахаар томилогджээ. Тэдний удирдлаган дор Ситичүүд хоёрдугаар дивизээ тэргүүлэн дэвшсэн ба Майк Саммерби, Фрэнсис Ли ба Колин Белл нарын тоглогчдыг эгнээндээ элсүүлж тун чухал шийдвэр гаргасан ажээ. Хоёр жилийн дараа буюу 1967-68 оны улирал Манчестер Сити Лигийн АШТ-д хоёр дахь түрүүгээ сүүлийн тойргийн тоглолтонд Ньюкасл Юнайтед багийг 4-3 харьцаагаар хожин авсан юм. Тэдний ард хөрш баг Манчестер Юнайтед хоёр онооны зөрүүтэйгээр шалгарсан байв. Улмаар 1969 онд «АХХ-ны цомын» ээлжит түрүүгээ авч 1970 онд Австрийн Вена хотноо зохиогдсон Европын цомтой багуудын цомын шигшээ тоглолтонд Польшийн «Гурник Зарбзе» багийг 2-1 харьцаагаар хожин түрүүлэв. Мөн л тухайн улирлаа «Лигийн цомд» аваргалсанаар Европын цом болон дотоодын цомыг нэг улиралд авсан Английн хоёр дахь баг болон түүхнээ тэмдэглэгдсэн байна.
1970-аад он, Сити «Лигийн аварга» болоход ганц оноо дутсан болон шигшээ тоглолтонд бүдэрсэнийг эс тооцвол ерөнхийдөө амжилтын буухиагаа үргэлжлүүлж байсан гэхэд болно. Манчестер Ситигийн хөгжөөн дэмжигчдийн сэтгэлд хоногшин үлдсэн тоглолт нь яахын аргагүй 1973-74 оны улирлын сүүлийн тойргийн тоглолт. Мөнхийн өрсөлдөгч Манчестер Юнайтед багт ус агаар мэт хэрэгтэй сүүлийн тойргийн тоглолтондоо Ситид талбай дээрээ 1-0 харьцаагаар ялагдаж доод дивиз рүү унасан явдал юм. 1976 оны «Лигийн цомын» шигшээ тоглолтонд Ньюкасл Юнайтед багийг 2-1 харьцаагаар хожин хоёр дахь удаагаа түрүүлсэн бол 1976-77 оны улирал Ливерпүүлийг лигийн аварга болоход нэг онооны зөрүүгээр ард нь хоцорч байв.
Дээрх эгзэгтэй байдалд хүрсэн багийн шинэ дарга Дэвид Бернштэйн хэмээх эрхэм санхүүгээс авахуулаад олон асуудлыг шийдсэнээр 2001 онд тэргүүн дивиздээ эргэн ирж гарч ирсэн юм. 2002 онд унасанаас хойш дахин Премьер лигээс хөдлөөгүй байгаа. 2002-03 оны улирал «Мейн Роуд» цэнгэлдэх хүрээлэн дэх сүүлийн тоглолт нь нилээд онцлогтой. Манчестер Юнайтед багийг хожиж 13 жил үргэлжилсэн «дербигийн» хожигдлоо зогсоосон явдал байлаа. 2003 онд улирал дуусах үеэр «Сити оф Манчестер» хэмээх шинэ цэнгэлдэх хүрээлэн рүү шилжсэн түүхтэй. Шинэ гэртэй болсон Манчестер Сити багийнхан анхны дөрвөн улирлаа хүснэгтийн дундуур бичигдэж өнгөрөөв. Багийн удирдлагууд Английн шигшээ багийн дасгалжуулагч асан Свен Горан Эрикссоныг 2007 онд багийн дасгалжуулагчаар томилсон ч төдийлөн амжилттай байж чадаагүй тул 2008 оны зургаадугаар сарын 4-нд Марк Хьюзийг томилжээ. Eriksson was replaced by Mark Hughes two days later on 4 June 2008.
Багийг 2008 оны наймдугаар сард «Абу Даби Юнайтед групп» худалдан авав. Ингэснээр юун түрүүнд өндөр зэрэглэлийн тоглогчдыг үнэ хаян худалдан авах алхмуудын эхлэл Бразил тоглогч, Робиньог Испаний Реал Мадрид багаас худалдан авсанаар тавигдсан юм. Түүнийг 32.5 сая фунт стерлингээр авсан бөгөөд тухайн улирал Сити аравдугаар байраар шалгарч, «УЕФА-гийн цомын» тэмцээний дөрөвний нэг шигшээд шалгарав. 2009 оны зун Гарет Бэрри, Роке Санта Крус, Коло Туре, Эммануэль Адебайор, Карлос Тевес болон Жолеон Лескотт нарыг худалдан авахад 100 сая фунт стерлинг зарцуулсан нь урьд хожид тохиолдож байгаагүй наймаа байв.
2009 оны арванхоёрдугаар сарын 19-нд Марк Хьюзийн халааг Роберто Манчини авсан томилогдсон билээ. Сити түүний удирдлаган дор 2009-10 оны улирлаар тавдугаар байр эзлэн 2010-11 оны Аваргуудын лигийн тэмцээнд оролцох боломжоо алдсан хэдий ч Европын лигт өрсөлдөх юм. 2010-11 оны улирлын тоглолт эхлэхийн өмнө Жером Боатенг, Яя Туре , Давид Силва , Александар Коларов болон Марио Балотелли нарын шилдэг залуу тоглогчдыг эгнээндээ элсүүлж бүрэлдэхүүний хүчийг зузаатгасан байна.
Холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн баг Ангилал:Премьер лигийн баг Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн цомын эзэн
Жа лам Дамбийжанцан
ХХ зууны эхэн үеийн Монголын түүхийн хуудсанд өөрийн ул мөрөө тодхон үлдээсэн харь улсын гаралтай нилээд хүмүүс байдгаас Оросын Хаант Улсын харьяат Жа лам хэмээн олнаа алдаршсан монгол үндэстэн халимаг Дамбийжанцан юм. Жа лам нь манжийн дарлалыг эсэргүүцэгч, Баруун монголд дөрвөн ойрадын улсыг байгуулахын төлөө дэврүүн үзэлт (авантюрист), Ховдыг чөлөөлөх байлдааны нэг гол удирдагч, 1910-д онуудад монголын баруун хязгаарт зэвсэгт дээрм хийж байсан Хасагийн дээрэмчидыг бут цохин устгасан гарамгай баатар, цэргийн чадварлаг удирдагч, хүмүүсийг сэтгэхүйн хувьд зэмдэн дагуулагч, хүнийг тамлан тарчлааж үйлдлээрээ таашаал авагч гээд хувь хүнийхээ хувьд таагдашгүй олон тал бүхий хүн бөгөөд Монголын түүхэнд ялангуяа Манжийн дарлалын сүүл үе, Богд Хаант Монгол Улсын түүхийн үе, Ардын хувьсгалын жилүүдийн түүхэнд шигтгээ болсон онцгой хувь хүн юм.
Намтар
Дамбийжанцан 1862 онд Улиастайгаас Хаалган орох замд байх Түшээт хан Аймгийн Бадрах гүний хошуу\одоогийн Дорноговь Аймгийн Мандах сумын нутаг\ Ашиг Хоргийн чулуунд Төмөр гэдэг хүний хүү Даваа болон төржээ. Энэ тухайгаа А.В Бурдуковт ярьсан нь түүний "Хуучин ба шинэ Монгол"-д бий. Хүүхэд ахуй насандаа Долоон нуурын дацанд, идэр насандаа Төвөдийн Гоман дацанд тус тус шавилж бурханы шашны мэдлэгийг эзэмшиж, улмаар хөрш айлынхаа ламыг егүүтгэсэн хэргээр Төвөдийн Лхасаас хөөгдсөн гэж судлаачдын бүтээлд тэмдэглэжээ.
Хасагийн дээрэмчдийг бут цохисон ба орост цөлөгдсөн нь
Энэ үед монголын баруун хязгаарт шинжаанаас Хасагийн дээрэмчид халдан удаа дараа дээрэм, аллага хийж байсныг Жа лам цэрэглэн хөдөлж бут цохисон байна. Тэгэхдээ 2 удаа томоохон тулаан хийсэн нь тэмдэглэгдсэн байна. Ингэхдээ Монголд дагаар орсон бөгөөд Богд хаант газар гуйж өгсөн өргөдөлдөө үнэнч байсан хасаг ноёдыг өршөөн өөрийн хамгаалалтанд авсан ба амлалтаа зөрчин зэвсэглэн дээрэм хийсэн хасагуудыг алж устган амьдаар нь зүрхийг сугалах зэргээр айлган сүрдүүлэх ажлыг цуг хийж байжээ. үүний үр дүнд хасагийн дээрэмчдийн дээрэм зогсож, баруун хязгаар амгалан тайван болжээ. Дамбийжанцан одоогийн Увс аймгийн Өмнөговь сумын нутагт тэр хавийн хэд хэдэн хүрээг нүүлгэн аваачиж Шажинбадрахын хүрээ буюу “Их Монгол улсын хан орд” гэгчийг байгуулж өөрийн шавь нарыг долоон отог болгож үлэмж баяжиж хөлжсөн байна. Гэвч тэрбээр улам бүр сувдаглан шуналхийлж зүй бусаар аашлах болж улмаар өөрийн нэр хүндийг түргэн зуур унагасны зэрэгцээ Ховдын консул А.Вальтер Дамбийжанцан нар хурцаар маргалдах болсон. 1914 оны 2-р сарын 20 буюу Олнаа өргөгдсөний гуравдугаар илүү арван хоёр сарын хорин зургаанд Ховд дахь орос консул сайдын газраас Монгол улсаас санаа урваж тэрслэн оргож Оросын хязгаар Хөшөө мод хэмээх газар орсон хасагуудыг хүчлэн хураалгах хэрэгт томилон гаргасан гэх ахмад Булатовын захирсан гурван түшмэлтэй тавиад орос цэрэг ирж, мөн маргааш өдөр нь буюу 2-р сарын 21-нд хоёр түшмэл зуугаад цэрэгтэй нэмэн ирээд сайд ноён хутагт лугаа уулзах хэрэг буй хэмээн хэлж гурван түшмэл цэргүүдийн талыг нь авч Хатан баатар бэйстэны хамтаар сайд хутагтын суусан газарт хүрч гэнэт цэргээр бүслэж, Дамбийжанцанг Цагаан хааны зарлигаар барин авч явсан гэж архивын баримтанд тэмдэглэсэн байна. Чухам Дамбийжанцангийн баригдах гол шалтгаан бол Хөшөө мод гэдэгт очсон хасаг нар тус хотын эрх баригчдад түүний талаар гомдол зарга мэдүүлсэн болно. Дамбийжанцанг Бийскээр дамжуулан Томскт хүргэж ял унаган Эрхүүгийн ойролцоох Александровскийн төв шоронд хорьж байгаад Якутад цөлж 1916 онд Астрахань мужид нутаг заан суулгаад хоёр жил болж байтал Октябрийн хувьсгал гарчээ.
Монголд дахин ирсэн нь
Октябрийн хувьсгалын дараа улс төрийн хоригдлуудыг сулламагц тэрбээр 1918 оны зун Засагт хан аймгийн Ахай бэйс Цэдэндоржийн хошууны нутгаар дахин Монгол улсын хилийг давж, Жалханз хутагтын хүрээнд ирж “Намайг Орос улсын Засгийн Газар элдвээр дарлан зовоовч тэсвэрлэн агсаар атал дотроо самуун гарч шинэ хувьсгалд орж бас дайн байлдаанд туслалцан байлаа” гэж ярьжээ. Харин түүний үгэнд итгэх хүн бараг үгүйд тэрбээр тэндээсээ шууд явж Засагт хан аймгийн Сэцэн бэйс Жалчиндалайнамжилнаваандоржийн хошуунд очиж Жалханз хутагтын нэрийг барьж тусламж хүссэнд тус хошууны эрх мэдэлтнүүд Монголын Гадаад, Дотоод Яаманд мэдүүлэн түүнийг  хэрхэх тухай  лавласанд Богд хаан танилцаад “Хэрэг түвэг өдүүлэхгүй сууваас түүнийг хөөн явуулах хэрэггүй”, ”Хүндэтгэн үзэх явдалгүй” гэжээ. Нэгэнт түүнийг хөөн явуулахгүй нь тодорхой болмогц хошуу ноён урд Хасагийн дээрэмдсэн малын буцаан авчирсан ач тусыг нь бодолцож өөрийн албатаас 10-иад өрх өгч Монголын баруун өмнө хилийн ойролцоо Маажинсан ууланд суухыг нь зөвшөөрсөн байна. Гэвч Дамбийжаа Маажинсан уулын Цонжит толгойн булаг буюу Гонфожан хэмээх газраа суурин байгуулж замын хүмүүсийн ачаа хөсгийг дээрэмдэх, монгол нутгийн ард олныг айлган шоглох замаар түргэхэн зуур бэхжсэн байна. Тэр үед нь Монголын Засгийн газраас аймаг, их шавь, Ховд, Улиастай, Хиагтын эрх баригчдад тушааж “Дамбийжанцанг хуучин удаагаар хүндэтгэн хэрэглэж үл болохоос гадна ийн тушаасан хойно” зөрчиж үл болохыг мэдэгджээ. Энэ тухай Дамбийжанцан сонсож өөрийнх нь үйл хэрэг буруудахад хүрч болзошгүйг түргэн ухаарч хэсэг зуур жирийн байдлаар гэмгүй суух болсон байна. Ардын хувьсгалын дараа Ардын Түр Засгийн Газар 1921 оны 4 дүгээр сарын 6- нд Дамбийжанцанд хүргүүлэх тусгай бичгийг үйлдэж түшмэл Хасбаатар нараар илгээсэн байна. Уг бичигт, Дамбийжанцанг баруун хязгаарын монголчуудыг хамгаалан тохинуулах их түшмэлийн тушаалд тохоон тавьсныг мэдэгдэж, Баруун хязгаарын цэргийг захирах жанжны яам байгуулж хамаарсан нутгийн харьяат нарын залуу идэр эрчүүдээс сонгон суулгаад дотоодын аливаа хэргийг цэргийн хуулиар таслах боловч басхүү ард олны амийг дэмий дуусгахгүй өөрийн амь мэт хайрлан өршөөвөөс зохих ба зодож занчих зэрэг хүнд эрүүгээр ард олныг зовоохгүй байхыг онцлон анхааруулсан байдаг. Мөн түүнчлэн Ардын Түр Засгийн Газраас Дамбийжанцанд түмэн ардын зовлон зүдгүүрийг аль болохоор хамгаалан амар жаргалангийн үйлсэд зүй зохисоор жолоодон, Дөрвөд, Засагт хан, Танну, Урианхайн аймгуудаас болох зохих аргаар цэрэг элсээж дайчлан баруун хязгаар дахь олон монголчуудыг боолчлон дарлаж бүхий цагаан намын орос ба тэдний цэрэг түшмэл жич, халдаар ирсэн оршин суугаа гамин иргэдийг шүүрдэн сөнөөж цэвэрлэн газар орон юугаан амар тайван болгохын төлөө чармайн хичээхийг тушаасан байдаг. Ардын Түр Засгийн Газраас хүргүүлсэн уг бичгийг Дамбийжанцан хүлээн аваад хариу өгсөн эсэх нь тодорхойгүй боловч тэрбээр Ардын хувьсгалыг талархан угтаагүй нь мэдээж биз ээ. Харин зарим нэгэн дам мэдээгээр бол тухайлбал Улиастайн сайд Ламжаваас Намын Төв хороонд бичсэн захидлаас үзвэл Дамбийжанцан Монголын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрч “найрлын гэрээ” гэгчийг байгуулах аястай байжээ.
Жа ламыг устгасан нь
Жа ламын балмад харгис, овжин зальхай, шунаг сувдагт монголчууд нийтээрээ дургүй байсны сацуу тэрбээр өөрийнхөө байр суурийг бэхжүүлэх бололцоо олдвол баруун монголд бяцхан боловч хаант улс байгуулж өөрөө эзэн суух гэсэн олон жилийн санаархлаа огт орхиогүй ба ялангуяа баруун өмнө хязгаарын хэд хэдэн хошууны ардаас өөртөө шавь болгож Ганьсу мужид дагаар орсон зэрэг нь Ардын засгийн бодлогод илэрхий сөргөлцөх болсныг харуулдаг. Түүний энэхүү байдалд эгдүүцсэн Ардын засгийн газрын шийдвэрээр Дотоодыг Хамгаалах Газрын дарга Дашийн Балдандоржоор удирдуулсан тусгай хүмүүс болох цэргийн дарга Нэрингийн Дугаржав, Дамирангийн Нанзад, бага даргын сургуулийн цэрэг Даш хэмээн алдаршсан Дашзэгвэ, цэрэг Дамдингийн Содномдаржаа, Манинбуугийн Лувсандамба, дуугүй хэмээх цэрэг Даваа нарыг илгээж тусгай үйл ажиллагаа явуулан Дамбийжанцанг устгасан. Тэд нар Жа ламын хүрээнд ирсэн боловч түүний хамгаалалт маш нарийн чанд, өөрөө маш их сонор сэрэмжтэй байсан тул урьдчилан түүнийг сайд болгоно гэж хууран өөрсдийн байрласан гэрт ирүүлсний дараа сэрэмж алдуулан гэнэдүүлж буудаж алсан. Энэ ажиллагаанд Нанзад баатар биечлэн оролцож, түүнийг буудан алсан байна.
Монголын Баруун хязгаарт суурьшин газар нутаг таслан авч, ард иргэдийг үймүүлж хувилгаан хэмээн өргөмжлөгдсөн халимаг Дамбийжанцанг Монгол Улсын Баруун хязгаарыг тохинуулах сайдаар томилох гэж байгаа тухай цуурхал тарааж, туслагчийн хүчээр “Жа ламтан”-ы өөрийнх нь сонорт хүргэжээ.
Дараа нь гүн С.Ламжав, Дилав хутагт В.Жамсранжав нараар “Таныг Баруун хязгаарыг тохинуулах сайдаар томилох санал Засгийн газарт буй бололтой” гэсэн утгатай захидал бичүүлэн хүргүүлж, удалгүй Засгийн газраас томилогдсон халхавчаар Н.Дугаржав, Д.Нанзад, Х.Сандуйжав, цэрэг Д.Даваа, Д.Содномдаржаа, Даш, М.Лувсандамба нарыг бараа бологчоор дагуулан Маажинсан уулнаа очиж, Дамбийжанцанд хэд хэдэн удаа бараалхаж, бэлэг сэлт өгөх зэргээр сэжгийг арилган, итгэлийг олсны эцэст үүргээ амжилттай биелүүлжээ.
Засгийн газар, Бүх цэргийн зөвлөлөөс 1922 онд Дамбийжанцанг устгахаар гаргасан шийдвэрийн дагуу “нууцаар хядан сөнөөхөөр битүүлэг хэрэглэл бэлтгэх аргыг зүйлчлэн хэлэлцээд”, оролцох хүн хүчин, хүлээх үүрэг, явах зам, цаг хугацаа зэргийг нарийвчлан төлөвлөсөн байна. Энэхүү цэрэг-тагнуулын арга хэмжээний төлөвлөгөөнд Улиастайн сайд гүн Лхамжав, Дилав хутагт Жамсранжав, Засгийн газрын ба Бүх цэргийн зөвлөлийн төлөөний сайд бэйс Н.Дугаржав, хороон дарга Нанзад, Засгийн газрын төлөөний түшмэл бөгөөд ерөнхий дарга Д.Балдандорж нар тус тусын гүйцэтгэх үүргийг тодорхойлж, төлөвлөгөөнд гарын үсэг зурж баталгаажуулжээ.
Жа ламыг устгасны дараах үйл явдал
Жа ламыг устгасаны дараа Жа ламын бараа бологчид ямар ч эсэргүүцэл үзүүлж чадсангүй. Учир нь муу санаатай Жа лам бүх муу зэвсгийг хурааж аваад тусгай газар хадгалдаг, хэрэг болоход тарааж өгдөг байж. Буу зэвсэггүй хүмүүс эсрэг хөдөлж чадсангүй. Бууж өгөх нь бууж өгөөд, зугтаах нь зугтаагаад, Жа ламын цэрэг сарниж ямар ч хор хохирол учруулалгүй устаж үгүй болсон байна. Ингээд ойрхон байсан Балдандоржийн суман бэхлэлтийг амархан эзлээд, Жа ламын дагуулуудаас нэн их гэм буруутай хятад Түмэнбаяр, Дарьгангын тоодгор гавьж Чойжин-Нямбуу, лам Наваан, Мөнхнасан, Содномдаржааг баривчлан бусдыг нь тавьж явуулжээ. Жа ламын бүх эд бараа, буу зэвсгийг хураан аваад, 2000 гаруй хонь малыг энд боолчлогдож байсан хүмүүс болон нутгийн ядууст тараан өгсөн байна.
Хуурамч Жа лам нар ба тэдгээрийг устгасан тухай
1914 оны цагаан сарын үеэр Хаант Орос Улсын цэргийн дарга цэргийн хамтаар ирж Баруун хязгаар сайд ноён хутагт Дамбийжанцанг Орос улс руу барин авч явсаны дараахан удалгүй гэнэт өөрийгөө сайд ноён хутагт Дамбийжанцан гэж нэрийдсэн нэгэн лам Сайн ноён хан аймгийн Цогтой түшээ гүн Дашдоржийн хошуунд гэнэт тодрон гарч иржээ. Тэр лам хэрцгийн зан авир гаргаж, ард иргэдийг айлгаж ичээн, хүмүүсийг зодон занчиж байв. Сайн ноён хан аймгийн Ухаант сайн Чин сүжигт номун хан Эрдэнэ хамба ноён хутагтын шавь нарыг захирах шанзудба Рашнаваанбалдангаас Дотоод Хэргийг Бүгд Захиран Шийтгэгч Яаманд мэдүүлсэн бичигтээ тэрхүү Сайд ноён хутагт Дамбийжанцангийн харгислал, мөн түүнийг жинхэнэ эсэхийг магадлахыг хүсчээ. Үүний хариуд ч Дотоод Хэргийг Бүгд Захиран Шийтгэгч яамнаас Хатан баатар Магсаржавт ”...тушаах учир, эдүгээ Сайн ноён хан амйгийн Цогтой түшээ гүн Дашдоржийн тамгын хэрэг шийтгэгчдээс тус хошуунд нэгэн бадарч лам ирж байсаар эдүгээ сайд ноён хутагт Дамбийжанцан мөн болох учрыг гаргаж өргөсөн үүнд манай яамд зөвлөлдөн түний бие мөн бусыг урьдаар лавтлан таниулж гүйцэтгэн шийтгэвээс зохихын тулд үүнийг бэйл Магсаржавт элч бичиг довтолгон тушаагаад хүрсээр зөвхөн улаа хэрэглэн мордож довтолгон явж гүн Дашдоржийн тамгын газар хүрч тэрхүү лам лугаа уулзаж сайд ноён хутагт Дамбийжанцан мөн болбоос түргэлэн мэдүүлэн ирүүлж, заан тушаах хүртэл хамт хүлээвээс зохимой. Хэрэв бус болхул харьяат тохиолдсон хошуу лугаа хамт нийлж барин харгалзуулан хүргэн ирүүлэх явдлыг хянан шийтгэсүгэй хэмээн уг хэргийн бичгийг тусгай бичүүлж хүргүүлэн тушаасугай үүнийг басхүү Цогтой түшээ гүн Дашдоржийн тамгын туслагч түшмэдэд гэдрэг тушаагаад нэгэн адил хянан шийтгүүлэхээс гадна үүнийг Бүгд Ерөнхийлэн Захирах Яам, Сайн ноён хан аймгийн хамаарсан чуулганы дарга нарт тус бүр явуулан тушаагаад байцаан үзүүлсүгэй үүний тул өргөн илгээв, тушаан илгээв..” хэмээн үүрэг болгожээ.
Жа ламын толгой
Жа ламын толгойг огтолж аваад Улиастайн зах дээр олны хөлийн газар өндөр шонд өлгөсөн байсныг хүмүүс үзээд, цагаан толгой гэдэг байж. Түүнийг хожим нь формалинтай том лонхонд хийгээд Өргөөд аваачсан бөгөөд тэнд хэсэг хугацаанд гар дамжин явдаг байснаа нэг мэдэхэд алга болжээ.Жа ламын толгойг тухайн үед монголд байсан монгол судлалын оюутан В. А. Казакевич авсан байсан ба 1925 онд монгол дах Зөвлөлтийн дипломат удирдлагуудын тусламжтайгаар элчингийн тусгай ачаанд гааль болон хилийн хяналтгүй онцгой эрх бүхий ачаа болгон тухайн үеийн Ленинград одоогийн Санк Петербург хот дахь Кунсткамерт байрлах Угсаатны зүй болон Хүн судлалын музейд авчиржээ. Одоо энэ толгой нь тус музейн фондод № 3394 («Череп монгола») гэсэн дугаартай хадгалагдаж байдаг байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн Ангилал:Халимагийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1862 онд төрсөн Ангилал:1922 онд өнгөрсөн
Юта
Юта (Utah) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын баруун хэсэгт орших муж улс юм. АНУ-ын бүрэлдэхүүнд 1896 оны 1 сарын 4-нд нэгдэн орж, тус улсын 45 дахь муж улс болжээ. Ютагийн нийт 2,784,572 хүн амын 80% орчим нь Солт-Лэйк Сити орчмын Васач Фронтод төвлөрч оршин суудаг тул муж улсын нутгийн ихэнх хэсэгт нь хүн амьдардаггүй хэдий ч АНУ-даа 6-д орох том хүн амын төвлөрөл бий болжээ. "Юта" хэмээх нэр нь Ют хэлээр "уулын хүмүүс" гэсэн утгатай, Ют овгийнхны нэрээс гаралтай. Юта муж улс нь өмнө талаараа Аризона, зүүн талаараа Колорадо, зүүн хойд талаараа Вайоминг, хойд талаараа Айдахо, баруун талаараа Невада муж улстай хиллэнэ. Мөн Нью-Мексико муж улстай нэг цэгээр шүргэлцдэг.
Юта нь Нэгдсэн Улсын хамгийн их шүтлэгтэй мужуудын нэг билээ. Ютачуудын 41%-60% нь Есүс Христийн Хожмын Үеийн Гэгээнтнүүдийн Сүм (Хожмын үеийн гэгээнтнүүдийн сүм буюу Мормоны сүм)-ийн гишүүн байдаг бөгөөд Ютагийн соёл, өдөр тутмын амьдралд ихээхэн нөлөө үзүүлдэг.
Тус муж нь тээвэр, мэдээллийн технологи, судалгаа, төрийн үйлчилгээ, уул уурхай, аялал жуулчлалын төв билээ. АНУ-ын Хүн Амын Тооллогын Товчооны дурьдсанаар Юта нь 2008 оны байдлаар АНУ-ын хамгийн хурдан өсч буй муж юм. 2000 - 2005 онд Юта муж улсын Сент-Жорж хот нь хамгийн хурдан тэлж буй метрополитан бүс нутаг болно.
Транспираци
Навчны амсрын эсээр ус уурших үзэгдлийг транспираци гэнэ. Транспирациас үүссэн агаар нь дээш хөөрч агаарыг чийгшүүлэх ба үүл болон хувирч хур тунадас үүсгэдэг байна.
Ургамал нь өөрт хэрэгтэй усыг удаан нөөцөлвөл ялзрах учраас илүүдэл усаа ууршуулан гаргадаг. Ангилал:Гидрологи Ангилал:Ургамлын физиологи
Цүрүми Шүүжи
Цүрүми Шүүжи (鶴見 修治, つるみ しゅうじ, 1938 оны 1 сарын 29 - ) нь Японы Токио хотын уугуул, гимнастикч. 1960 оны Ромын олимп, 1964 оны Токиогийн олимпоос эрэгтэйчүүдийн багийн төрөлд хошой алтан медаль хүртсэн. Японы Биеийн Тамирын Их Сургуулийг дүүргэсэн. Зодог тайлсныхаа дараа төрөлх сургуульдаа болон Кавай Гакки компанийн гимнастикийн багийн дасгалжуулагчаар ажиллаж байв. Хожим Японы Гимнастикийн Холбооны Удирдах Зөвлөлийн гишүүн, Японы Дожболын Холбооны Удирдах Зөвлөлийн гишүүний сонгуульт албыг хашиж байсан. Өдгөө Японы Олимпчидын Холбооны Удирдах Зөвлөлийн гишүүн.
1960 оны Ромын олимпод Цүрүми нарын 6 тамирчны бүрэлдэхүүнтэй Японы баг ЗХУ-ын багийг ялж алтан медаль зүүснээс гадна хувийн олон төрөлтөд бүх 6 тамирчин эхний 9-д орж, гайхалтай амжилт үзүүлэхэд Цүрүми 4-р байр эзэлсэн бөгөөд модон морины төрөлд хүрэл медаль зүүсэн байна. 4 жилийн дараа нутагтаа болсон олимпод Японы эрэгтэй гимнастикчид амжилтаа бататгахад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн Цүрүми хувийн олон төрөлт, суга савлуур, модон морины төрөлд мөнгөн медаль хүртсэн. Дэлхийн АШТ-ий дэвжээнд Цүрүми 1962 онд Прагад болсон тэмцээнээс хувийн олон төрөлтөөр 9-р байр эзэлж, 1966 онд Дортмундад болсон тэмцээнээс мөн хувийн олон төрөлтөөр 2-р байр эзэлж мөнгөн медаль хүртсэнээс гадна хоёуланд нь багийн төрлөөр алтан медаль хүртжээ. 1998 онд түүний амжилтыг үнэлж тус улс "Хөх туузат алдрын одон" хүртээсэн бол 2008 онд Олон Улсын Гимнастикийн Алдрын Танхимд багтсан 11 дэх япон хүн болжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Гимнастикийн олимпын аварга Ангилал:Гимнастикийн дэлхийн аварга Ангилал:Японы гимнастикч Ангилал:Японы олимпын аварга Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Японы олимпын оролцогч Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Токио аймгийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1938 онд төрсөн
Даллас Лонг
Даллас Крачер Лонг (Dallas Crutcher Long, 1940 оны 6 сарын 13) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч, бөөрөнцөг түлхэлтийн төрлөөр 4 удаа дэлхийн дээд амжилт тогтоож байсан тамирчин юм.
Лонг Өмнөд Калифорнийн Их Сургуульд суралцаж байв. Тэрээр 1960 оны Ромын олимпод нэг нутгийн Билл Найдер, Пэрри О'Брайен нарын ард орж хүрэл медаль хүртсэн бол 4 жилийн дараа Токиогийн олимпод түрүүлж, алтан медаль хүртжээ.
Лонг зодог тайлсныхаа дараа шүдний эмч болсон.
Эшлэл
Ангилал:20-р зууны эмч Ангилал:АНУ-ын бөөрөнцөг түлхэгч Ангилал:Бөөрөнцөг түлхэлтийн олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1940 онд төрсөн
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лиг хасагдах шатны тоглолт
2010-11 оны УЕФА Аваргуудын Лигийн хасагдах шатны тоглолт 2011 оны хоёрдугаар сарын 15-нд эхэлсэн ба аварга баг 2011 оны тавдугаар сарын 28-нд Английн нийслэл Лондон хотын Уэмблийн цэнгэлдэх хүрээлэнд шигшээ тоглолтоор тодорсон билээ.
Хуваарь
Тоглолтын оноолтыг Швейцарын Ньон хотноо байрлах Европын хөлбөмбөгийн холбооны (УЕФА) төв байранд тодруулсан юм.
Шөвгийн 16
Шөвгийн 16-гийн тоглолтуудын оноолт болон хуваарь 2010 оны арванхоёрдугаар сарын 17-нд гарсан. Эхний тоглолтууд 2011 оны хоёрдугаар сарын 15, 16 болон 22, 23-нд, мөн хоёр дахь тоглолт гуравдугаар сарын 8, 9 болон 15, 16-нд тус тус болсон.
Эхний тоглолт
<div id="Милан - Тоттенхэм Хотспур"/>
<div id="Валенсиа - Шальке 04"/>
<div id="Копенгаген - Челси"/>
<div id="Лион - Реал Мадрид"/>
<div id="Интернационале - Бавари Мюнхен"/>
Хоёр дахь тоглолт
<div id="Шахтёр Донецк - Рома"/> Шахтёр Донецк хоёр тоглолтын нийлбэр 6–2 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Барселона - Арсенал"/> Барселона хоёр тоглолтын нийлбэр 4–3 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Тоттенхэм Хотспур - Милан"/> Тоттенхэм хоёр тоглолтын нийлбэр 1–0 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Шальке 04 - Валенсиа"/> Шальке 04 хоёр тоглолтын нийлбэр 4–2 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Манчестер Юнайтед - Марсель"/> Манчестер Юнайтед хоёр тоглолтын нийлбэр 2–1 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Бавари Мюнхен - Интернационале"/> ''Бавари Мюнхен хоёр тоглолтын нийлбэр 3–3 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Челси - Копенгаген"/> Челси хоёр тоглолтын нийлбэр 2–0 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Реал Мадрид - Лион"/> Реал Мадрид 4–1 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
Дөрөвний нэг шигшээн тоглолт
Дөрөвний нэг шигшээд шалгарсан багуудын тоглолтын оноолт 2011 оны гуравдугаар сарын 18-нд Швейцарын Ньон хотноо байрлах Европын хөлбөмбөгийн холбооны төв байранд гарсан ба эхний ээлжийн тоглолтоо 2011 оны дөрөвдүгээр сарын 5 болон 6-нд, хоёрдахь тоглолтоо дөрөвдүгээр сарын 12 болон 13-нд хийсэн юм.
Эхний тоглолт
<div id="Реал Мадрид - Тоттенхэм Хотспур"/>
<div id="Интернационале - Шальке 04"/>
<div id="Челси - Манчестер Юнайтед"/>
Хоёр дахь тоглолт
<div id="Манчестер Юнайтед - Челси"/> Манчестер Юнайтед хоёр тоглолтын нийлбэр 3–1 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Шахтёр Донецк - Барселона"/> Барселона хоёр тоглолтын нийлбэр 6–1 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Тоттенхэм Хотспур - Реал Мадрид"/> Реал Мадрид хоёр тоглолтын нийлбэр 5–0 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
<div id="Шальке 04 - Интернационале"/> Шальке 04 хоёр тоглолтын нийлбэр 7–3 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
Хагас шигшээ тоглолт
Эхний ээлжийн тоглолт нь 2011 оны дөрөвдүгээр сарын 26 болон 27-нд, хоёрдахь тоглолт нь тавдугаар сарын 3 болон тавдугаар сарын 4-нд тус тус болсон юм.
Эхний тоглолт
<div id="Шальке 04 - Манчестер Юнайтед"/>
<div id="Реал Мадрид - Барселона"/>
Хоёр дахь тоглолт
<div id="Барселона - Реал Мадрид"/> Барселона хоёр тоглолтын нийлбэр 3–1 харьцаагаар ялалт байгуулсан.
Вильгельм Рентген
Вильгельм Конрад Рентген (зөв дуудлага нь Вилхелм Конрад Рөнтгэн) (Wilhelm Conrad Röntgen, 1845 оны гуравдугаар сарын 27 — 1923 оны хоёрдугаар сарын 10) нь Германы физикч бөгөөд 1895 онд цахилгаан соронзон долгионы тусламжтайгаар нарийн бүдэг туяаг ялгаруулан түүнийгээ «Икс туяа» хэмээн нэрлэж, шинжлэх ухаан, техник технологийн дэвшилд шинэ хуудсыг нээсэн эрхэм юм. Уг шинжлэх ухааны бүтээл нь анагаах ухаанд «Рентген туяа» нэртэй болж, 20-р зууны сод бүтээл болж, улмаар 1901 онд анх удаагаа олгогдсон «физикийн салбар дахь Нобелийн шагналыг» хүртсэн билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:19-р зууны физикч Ангилал:Механик инженер (мэргэжилтэн) Ангилал:Германы физикч Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан Ангилал:Ремшайдын хүндэт иргэн Ангилал:Вюрцбургийн хүндэт иргэн Ангилал:Вюрцбург их сургуулийн ректор Ангилал:Гийзений Юстус-Лийбихийн нэрэмжит их сургуулийн багш Ангилал:Мюнхений Людвиг-Максимилианы нэрэмжит их сургуулийн багш Ангилал:Страсбург их сургуулийн багш Ангилал:Хоенхайм их сургуулийн багш Ангилал:Байерны Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг) Ангилал:Байерны Максимилианы Шинжлэх Ухаан ба Урлагийн одон шагналтан Ангилал:Германы мэс заслын нийгэмлэгийн хүндэт гишүүн Ангилал:Вальхалла Ангилал:Германчууд Ангилал:1845 онд төрсөн Ангилал:1923 онд өнгөрсөн
Науру
Науру (Nauru), албан ёсоор Бүгд Найрамдах Науру Улс нь Өмнөд Номхон далайн Микронезид орших арлын улс юм. Науруд хамгийн ойр орших арал болох Кирибатигийн Банаба арал нь Науругаас зүүн тийш 300 км-ийн зайд оршино. Науру нь дэлхийн хамгийн жижигхэн, арлын улс бөгөөд дөнгөж 21 км² газар нутагтай.
Микронези, полинезийн уугуул оршин суугчидтай Науру арал нь 19-р зууны сүүлчээр Германы эзэнт гүрний бүрэлдэхүүнд орж, түүний колони гэгдэж байлаа. Дэлхийн нэгдүгээр дайны дараа Науру нь Үндэстний Лигийн мандат дор Австрали, Шинэ Зеланд, Нэгдсэн Вант Улсаар удирдуулах болсон. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр Науруг Японы арми эзэлсэн бөгөөд дайн дууссаны дараа өмнөх захиргаандаа буцаж очсон аж. Науру улс тусгаар тогтнолоо 1968 онд олж авсан.
20-р зууны эхний хагасын турш Науру нь "ханган нийлүүлэгч орон" гэгдэж байв. Фосфоритоос бүрдсэн тус арал нь "Номхон далайн фосфат" компани 1907 онд олборлолт хийж эхэлснээр фосфатын гол экспортлогч орон болсон бөгөөд Британийн Фосфатын Комисс 1919 онд байгуулагдаж, Науруг тусгаар тогтносны дараа ч фосфатын бизнесийг хяналтдаа байлгаж байв. Тус арлын фосфатын нөөц 1980-аад онд дуусах хүртэл Науру нь Науру Фосфат Корпораци буюу уул уурхайгаас бүрэн хамааралтай улс байлаа. Уул уурхай ид цэцэглэж байсан 1960-аад оны сүүлч, 1970-аад оны эхээр Науру нь нэг хүнд ногдох ДНБ-ий хэмжээгээр дэлхийд тэргүүлж байсан гэдэг. Фосфатын нөөцөө барж, байгаль орчноо сүйтгүүлсэн тус арлын орны ирээдүй тун бүрхэг байв. Орлого олохын тулд засгийн газар нь янз бүрийн стандарт бус арга хэмжээ авч байсан бөгөөд 1990-ээд он гэхэд бараг татваргүй улс, хууль бус мөнгө угаах үйл ажиллагааны төв болоод байв.
Мөн 2005 оны 12 сараас 2006 оны 9 сар хүртэл тус арлын цорын ганц агаарын гүүр болдог Айр Науру компани үйл ажиллагаагаа зогсоосноор гадаад ертөнцөөс бараг тусгаарлагдаж, хөлөг онгоцоор л холбогдож байв. Тус компани Тайванийн мөнгөн тусламжаар Аур Эйрлайн гэсэн нэрээр үйл ажиллагаагаа сэргээсэн юм. Арал дээр Науругийн олон улсын нисэх онгоцны буудал хэмээх ганц нисэх онгоцны буудал бий.
Эшлэл
Ангилал:Арлын орон Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын арал Ангилал:Австрали ба Далайн орон Ангилал:Атолл Ангилал:Микронези Ангилал:Номхон далайн арал Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Бен Уоллес
Бен Кэйми Уоллес (Ben Camey Wallace; 1974 оны есдүгээр сарын 10-нд Алабама мужийн Уайт-Холл хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд 2012 онд зодог тайлсан.
Биг-Бен, Тело хэмээх хочтой тэрээр домогт Дикембе Мутомбогийн адил дөрвөн удаа НБА-гийн шилдэг хамгаалан тоглогчоор (2002, 2003, 2005, 2006) шалгарсан шилдэг төв, хүчний довтлогч байв. Уоллес «Детройт Пистонс» багт 2004 онд аваргалалсан.
2002/2003 онд 73 тоглолтонд 15.4 самбарыг 39.4 минутанд дунджилж улирлыг тэргүүлж байсан ба холын зайн шидэлтийг 16.7 хувьтай гүйцэтгэсэн байдаг. 2010-2011 оны улирал түүний сүүлийн улирал нь байж зодог тайлсан.
Мёнхенгладбах
Мёнхенгла́дбах  (BMönchengladbach) — Герман улсын Умард Райн-Вестфален мужийн 255 мянган хүнтэй хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Умард Райн-Вестфалены коммун Ангилал:Умард Райн-Вестфалены тойроггүй хот Ангилал:Умард Райн-Вестфалены суурин
Поль Дирак
Поль Адриен Морис Дирак (Paul Adrien Maurice Dirac, 1902 оны наймдугаар сарын 8 — 1984 оны аравдугаар сарын 20) нь Английн онолын физикч байв. Дирак квант механик, квант электродинамикийн хөгжилд чухал түлхэц өгсөн гавъяатан бөгөөд Кембрижийн Их сургууль болон Флоридагийн Улсын Их сургуульд тус тус тэнхмийн эрхлэгчээр ажиллаж байгаад насан эцэслэсэн эрдэмтэн, сургагч багш байв.
«Хоёр дахь квантлал» гэх тодотголтой квант онолын хүчин зүйлийг тусгасан бүтээлдээ шинэ ухагдахууныг үндэслэж байсан юм. Дира́к атомын онолыг болосронгуй болгоход электрон, түүний релятив шинж, эгэл хэсгүүдийн онолыг дэвшүүлсэний тул 1933 онд «физикийн салбар дахь Нобелийн шагналыг» Эрвин Шрёдингерийн хамт хүртээсэн юм.
Цахим холбоос
Ангилал:20-р зууны физикч Ангилал:Английн физикч Ангилал:Флоридагийн Улсын Их сургуулийн багш Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан Ангилал:Деи Линчеи Академийн гишүүн Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Унгарын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Папын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Копли медаль шагналтан Ангилал:Гавьяаны одон шагналтан (Их Британи) Ангилал:Макс Планк медаль шагналтан Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1902 онд төрсөн Ангилал:1984 онд өнгөрсөн
Хемниц
Хе́мниц (Chemnitz) — Герман улсын Саксон мужийн 240 мянган хүнтэй хот.
Эшлэл
Ангилал:Саксоны коммун Ангилал:Саксоны тойроггүй хот Ангилал:Чөлөөт эзэнт гүрний хот Ангилал:Германы их сургуулийн хот
Брауншвайг
Бра́уншвайг (Braunschweig) — Герман Улсын Доод Саксон мужийн 244 мянган хүнтэй хот.
Газар зүйн байрлал
* Замын хэмжээсийг тухайн суурингийн төв хэсэг хүртэл замыг бүхэлтгэн авсан болно.
Эшлэл
Ангилал:Доод Саксоны суурин Ангилал:Доод Саксоны коммун Ангилал:Доод Саксоны тойроггүй хот Ангилал:Германы урьдын мужийн нийслэл Ангилал:Дотоодын боомттой суурин Ангилал:Ханзе хот Ангилал:Германы их сургуулийн хот Ангилал:Германы урьдын нийслэл
Сорб хэл
Сорб хэлнүүд (Serbsce, Serbski) нь Энэтхэг-Европ хэлнүүдийн Баруун Слав хэлнүүд салбарт ангилагдана. Германы зүүн хэсгийн Лузиц бүст оршин суух Слав гаралтай үндэстний цөөнх болох Сорбчуудын эх хэл юм. Уг хэлнүүдийг мөн Вэнд хэлнүүд, Лузиц хэлнүүд гэж нэрлэж байв. Тэдгээр хэлний ISO 639-2 код нь <tt>wen</tt> болно. Польш, Кашуб, Чех, Словак хэлүүдтэй ойр холбоотой.
Саксон мужид тархсан, 40,000 орчим ярилцагчтай Дээд Сорб (hornjoserbsce) болон Бранденбург мужид тархсан, 10,000 орчим ярилцагчтай Доод Сорб (dolnoserbski) гэж 2 хэл бий. Уг хоёр хэлээр ярилцагчид оршин суудаг бүс нутгийг Лузиц (Дээд Сорбоор Łužica, Доод Сорбоор Łužyca', Германаар Lausitz'').
Германд Дээд болон Доод Сорб хэлнүүд үндэстний цөөнхийн хэл гэж албан ёсоор хүлээн зөвшөөрөгдөж, хамгаалагдсан байдаг. Сорбчууд оршин суудаг бүс нутагт уг 2 хэл Герман хэлтэй эн тэнцүү эрхтэйгээр албан ёсоор хэрэглэгддэг. thumb|left|[[Баутцен дахь 2 хэлээр бичигдсэн тэмдэг]]
Цахим холбоос
Ангилал:Өрнөд славян хэлнүүд Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Хэлний арал Ангилал:Лаузицын соёл Ангилал:Саксоны соёл Ангилал:Бранденбургийн соёл
Аж ахуйн нэгжийн програм хангамж
Аж ахуйн нэгжийн програм хангамж (англ. Enterprise software)  нь тухайн аж ахуйн нэгжийн мэдээллийн- болон харилцаа холбооны системтэй холбогдон ажиллана. Байгууллага гэхээсээ илүү хувь хүний хэрэгцээг хангахад чиглэгдсэн компьютерийн програм хангамж юм. Эдгээр байгуулагууд нь сургууль, клуб [1], жижиглэн худалдаачид, аж ахуй нэгж байгуулага болон засгийн газар [2] зэрэг өөр өөр байж болно. Аж ахуй нэгжийн програм хангамж нь (компьютерын суурь) салшгүй хэсэг болох мэдээллийн систем болон веб сайтын програм хангамжуудыг агуулдаг. Аж ахуйн нэгжийн програм хангамжыг ихэвчлэн бизнесийн арга хэрэгсэлд ашигладаг. Үүнд онлайн дэлгүүр, онлайнаар төлбөр төлөх, бүтээгдэхүүний каталог, автомат тооцооны систем, аюулгүй байдал, аж ахуйн нэгжийн удирдлага, мэдээллийн технологийн үйлчилгээний удирдлага , хэрэглэгчтэй харилцах харилцааны удирдлага , аж ахуйн нэгжийн нөөцийн төлөвлөлт , бизнесийн оюун ухаан , төслийн удирдлага , хамтын ажиллагаа , хүний ​​нөөцийн менежмент , үйлдвэрлэл, аж ахуйн нэгжийн өргөдөл нэгтгэх , мөн аж ахуйн нэгжийн хэлбэр автоматжуулалт гэх зэрэг үйлчилгээнүүд орно.
Тодорхойлолт
Аж ахуйн нэгжийн програм хангамж нь компьютерын програм хангамжууд болох бизнесийн хэрэглээний програмууд, байгууллага хэрхэн ажилладаг талаар загварчлал арга хэрэгслүүдийг тайлбарладаг. Хэлтэсийн асуудлаас илүү аж ахуйн нэгжийн хэмжээний асуудлыг шийдвэрлэхэд тусалдаг програм хангамж юм. Аж ахуйн нэгжийн түвшний програм хангамж бий болгох замаар аж ахуйн нэгжийн бүтээмж, үр ашгийг нэмэгдүүлэх зорилготой бизнесийн логик дэмжлэг үзүүлдэг функционал хамаарал юм. Martin Fowler-н хэлсэнчлэн Аж ахуйн нэгжийн програмууд дэлгэц, төвөгтэй мэдээлэл, өгөгдлүүдийг хадсалсан буюу бизнесийн автоматжуулалсан  үйл явц юм. Аж ахуйн нэгжийн програм хангамж нь захиалга боловсруулах, худалдан авах үйл ажиллагаа, үйлдвэрлэлийн хуваарь, харилцагчийн мэдээллийн менежмент, эрчим хүчний менежмент, нягтлан бодох бүртгэл зэрэг бизнесийн үйл ажиллагааг гүйцэтгэдэг. Энэ нь ихэвчлэн сервер дээр байрладаг бөгөөд компьютерийн сүлжээгээр дамжин хэрэглэгчдэд олон тооны нэгэн зэрэг үйлчилгээ үзүүлдэг байна. Энэ нь зөвхөн нэг цагт нэг хэрэглэгч хувийн компьютер дээрээ ажилладаг ганц хэрэглэгчийн програм байгаа юм.
Төрөл
Аж ахуйн нэгжийн програм хангамжийг бизнесийн үйл ажиллагаагаар нь ангилж болно. Аж ахуйн нэгжийн өгөгдөл тус бүр нь компанийн бизнесийн үйл явцтай уялдуулах "систем" гэж үзэж болно. аж ахуйн нэгжийн програм хангамжийн ангилал давхцаж байж болох тул энэ нь системийг тайлбарлана. Жишээ нь, IBM-ын Business Intelligence platform (Cognos) нь урьдаас анализ хийн (SPSS) -тай нэгтгэж, түүнийгээ өгөгдлийн сангийн багц (Infosphere, DB2) хэсгүүдээс харж болно. Багц функцийн хооронд бүдгэрсэн шугам тогтоох үйл явцыг хийж, олон арга замаар томоохон програм хангамжийн компани нь бага зэрэг дур мэдэн ангилал гаргаж тодорхойлдог. Гэсэн хэдий ч, тодорхой салбарын стандарт бvтээгдэхүүний ангилал бий болсон ба эдгээрийг доор харуулав:
Ричард Лоренс Миллингтон Синг
Ричард Лоренс Миллингтон Синг (Richard Laurence Millington Synge, Ливерпүүлд 1914 оны 10 сарын 28-нд төрж, Норвичод 1994 оны 8 сарын 18-нд нас барсан) нь Их Британийн биохимич, Арчер Мартинтай хамтдаа хроматографийн хуваагдлыг нээснийхээ төлөө 1952 онд Химийн салбарын Нобелийн шагналыг хувааж хүртсэн эрдэмтэн юм.
Аж ахуйн нэгжийн програм хангамж
Аж ахуйн нэгжийн нийгмийн програм хангамж
Аж ахуйн нэгжийн иийгмийн програм хангамжыг заримдаа ашиглах нь аж ахуйн нэгжид 2.0 гэж нэрлэдэг. Microsoft-д зарах Yammer компани тухайн програм хангамжын 1 жишээ юм.
Ричард Лоренс Миллингтон Синг
Тэрээр Жон Х. Хамфритай ойр дотно нөхөрлөдөг байв. Винчестер, Тринити Коллеж, Кэмбрижид боловсрол эзэмшсэн тэрээр бүх амьдралаа судалгааны ажил хийхэд зориулсан бөгөөд Лийдс хотод Ноосны Аж Үйлдвэрийн Судалгааны Холбоо (1941–1943), Лондон дахь Листерийн Урьдчилан Сэргийлэх Анагаах Ухааны Хүрээлэн (1943–1948), Абердины Роветт Судалгааны Хүрээлэн (1948–1967), Норвичийн Хоол Судлалын Хүрээлэнд (1967–1976) тус тус ажиллаж байжээ.
Аж ахуйн нэгжийн програм хангамж
Өөрийг үзэх
Ангилал:Эдийн засгийн информатик
Ричард Лоренс Миллингтон Синг
Синг мөн Хатан Хааны Химийн Нийгэмлэгийн Химийн Мэдээллийн Группийн няраваар хэдэн жил ажилласан.
Эшлэл
Ангилал:Их Британийн биохимич Ангилал:Химийн Нобелийн шагналтан Ангилал:20-р зууны химич Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Өпсала их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Дорнод Английн их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1914 онд төрсөн Ангилал:1994 онд өнгөрсөн
Freeware
Freeware (англ. free "үнэгүй" болон ware "бараа") гэдэг нэршил нь тухайн програмыг зохиогч нь нийтийн хэрэглээнд үнэ төлбөргүйгээр ашиглах зориулалттай гаргасан програмуудыг хэлдэг. Гэхдээ эх код нь нууцлагдсан эсвэл дахин хуваарилагдахыг хориглосон зэрэг нэг буюу хэд хэдэн хэрэглээний эрхийг хязгаарласан байдаг. Freeware нь Commercial software-аас ялгарах онцлог нь ихэвчлэн ашгийн төлөө худалдаалагддаг боловч “шагналт” бүтээгдхүүний marketshare]-д тэлэх зорилгоор бизнес эсвэл арилжааны зориулалтаар ямар ч үнэгүй тараагдаж магадгүй юм. Free Software Foundation-ийн мэдээлсэнээр "төлбөргүй програм" нь сул тодорхойлогдсон категори бөгөөд энэ нь тодорхой хүлээн зөвшөөрөгдсөн тодорхойлолт байдаггүй. Гэсэн хэдий ч FSF ийн хэлж буйгаар энэ нь үнэгүй програм хангамжаас ялгагдсан байх ёстой юм. Хаалттай эх үүсвэр Freeware-д Adobe reader болон Skype багтдаг нь бидний сайн мэдэх жишээ юм.
Түүх
Andrew Fluegelman 1982 онд өөрийн зохиосон PC-Tаlk гэж нэрлэгдэх харилцааны програмаа зарахаар болсон үедээ Freeware гэх нэр томъёог анх зохиосон гэхдээ өртгөөс нь болж уламжлалт арга ашиглан тараахыг хүсээгүй. Fluegelman үнэндээ shareware-д хамаарах одоогийн үйл ажиллагаагаар дамжуулан PС-Talk-ийг тараасан бөгөөд Freeware-ийн одоогийн хэрэглээ нь Fluegelman-ий анхны үзэл баритлалтай тохирдоггүй. Freeware нэр томъёо нь зөвхөн зөвшөөрөгдөөгүй эх кодтой үед гүйцэтгэх боломжтой програмыг чөлөөлөхийн тулд 1980-аас 1990-ээд оны үед ашиглагдаж байсан.
Шалгуур
Программ хангамжийн лиценз Freeware шиг програм хангамжийн ангилал нь ямар ч төлбөргүйгээр тусгай зөвшөөрөгдсөн байдаг бөгөөд энэ нь хязгааргүй хугацаанд бүрэн ажиллагаатай эсвэл shareware шиг арилжаанд байгаа бүрэн ажиллагаатай хувилбартай үндсэн үүрэгтэй байж болно. Чөлөөт програм хангамжийн ялгаа нь зохиогч үргэлж хэрэглэгчийн эрх болон ашиглах, хуулах тараах, өөрчлөлт оруулах, эх код эсвэл програм хангамжийн үүсмэл бүтээл хийх эрхийг багтаасан нэг эсвэл хэд хэдэн эрхийг шаарддаг. Програм хангамжийн лиценз нь ашиглалтын төрөлдөө янз бүрийн нэмэлт хягаарлалт тавьж болно. Жишээлбэл зөвхөн хувийн хэрэгцээнд, хувийн хэрэглээ, хувь хүний хэрэглээ, ашгийн бус хэрэглээ, арилжааны бус хэрэглээ, эрдэм шинжилгээний хэрэглээ, боловсролын хэрэглээ, ашиглах, буяны болон хүмүүнлэгийн байгууллагад ашиглах, цэргийн бус ашиглалт олон нийтийн байгууллага, энэ төрлийн бусад янз бүрийн хослол тус буяны болон хүмүүнлэгийн байгууллага болон хязгаарлалтын эдгээр төрлөөс бусад янз бүрийн хослол эсвэл олон нийтийн байгууллага зэрэг юм. Жишээ нь тусгай зөвшөөрөл нь хувийн болон арилжааны бус хэрэглээнд чөлөөтэй байж болно. Програм хангамжийн лиценз нь өөр бусад төрлийн хязгаарлалтуудыг шаардаж болно. Үүнд хязгаарлагдсан сүлжээн дээрх хэрэглээ, сервер дээрх хязгаарлагдсан хэрглээ, бусад програм хангамжийн зарим төрөл эсвэл зарим техник хангамжийн төхөөрөмжүүд хослол дахь хязгаарлагдсан хэрэглээ зохиогчийн вэбсайтаас ондоо интернэт даяарх холбоос хориглогдсон хуваарилалт, хязгаарлагдсан хуулбарын тоо гэх мэт.
Програм хангамжийн лицензийн бусад төрөлтэй холбогдох нь Freeware нь үнэгүй програм хангамж эсвэл үнэгүй програм хангамж, чөлөөт болон нээлттэй эхийн програм хангамжтай холилдож болхгүй. "Freeware"-д “үнэгүй” байх нь ихэвчлэн хувийн болон эх кодгүй тараагдсан програм хангамжаас хамаардаг. Үнэгүй програм хангамжинд тусгай зөвшөөрлийн дагуу хэрэглэгчид чөлөөтэй байдаг жишээ нь ямар ч зорилгоор ажиллуулан өөрчлөх болон бусдад програмаа дахин хуваарилан зарж болно.
Дундын програм нь freeware-тэй ижилхэн. Энэ нь хэрэглэгчдэд зарим туршилтын хугацаа эсвэл нэмэлт функцүүдийг олж авсны дараа төлөхийг үүрэг болгодог. Ерөнхийдөө хэрэглэгч байршил нь өөрчлөгдсөн програм хангамжийн одоогийн суулгацийн хязгаарлалтыг устгахын тулд төлдөг. Дундын програмын өөр төрөл нь хувийн эсвэл боловсролын хэрэглээнд зориулагдсан байдаг жишээ нь IrfanView болон XnView нь ихэвчлэн “freeware" гэж нэрлэгддэг.
Зарим freeware-ийн бүтээгдхүүн нь илүү эсвэл илүү сайн хүчин чадалтай тусад нь төлөгдсөн хувилбаруудтай чөлөөлөгдсөн. Үнэгүй хувилбар нь дээд зэргийн хувилбарыг дэмжихээр товлогдсоноос хойш энэ арга нь freemium ("free" + "premium") гэж нэрлэгдэх болсон. Хоёр нь ихэвчлэн үйлдвэрлэгдэж байгаа тодорхойлох [compiler flag]ийг ашиглан кодын суурийг хуваалцдаг. Macintosh-д текст засварлагчид болох BBEdit, BBEdit Lite болон TextWrangler нь энэ загварын жишээ юм. Eudora и-мэйл үйлчлүүлэгчтэй болсон freeware загвар нь зар сурталчилгааны дэмжлэг авч болно. Non freemium төлбөргүй програм нь тараагдах бүтээгдэхүүнээ сайжруулж шинэчлүүлэх үүрэгтэй цор ганц байгууллага шаарддагийн улмаас "тогтворгүй" хэмээн шүүмжлүүлж байна. Бусад төлбөргүй програмын хувьд цаашдыг хөгжил чиглэлгүйгээр зөвхөн нэг удаа эсвэл түр зуур хэрэглэгдэх зорилготойгоор бүтээгдсэн байна. Эдгээр нь хэрэглэгчид ямар нэг шаардлагатай, эсвэл хүссэн өөрчлөлтийг өөрсдөө хийж чадахаар чөлөөт програм хангамж хийдэг шиг эх кодыг багтааж болно.
Түгээх арга
Freeware эдийн засгийн хувьд арилжааг дэмжихэд найдаж болохгүй. Тиймээс интернет бол боломжтой ашиглагдахуйц freeware-ийн анхдагч эх үүсвэр юм. Гэсэн хэдий ч үүнд компакт диск болон бусад хадгалах хэрэгслийг агуулсан төлбөргүй програм болон зэрэглэл олгодог олон компьютерийн сэтгүүл эсвэл сонин байдаг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Программ хангамжийн лиценз
Оросын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Оросын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг (Сборная России по баскетболу) нь Орос улсын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг юм. Тус баг нь хуучнаар Зөвлөлт Холбоот Улсын задралаас хойшхи шигшээ багийн үндэс суурин дээр шинэчилэгдэн байгуулагдсан юм. Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний хоёр мөнгө, Испани хотноо зохиогдсон 2007 оны ЕАШТ-ий (Евробаскет) алтан медалиуд нь энэ багийн шилдэг амжилт юм.
Одоогийн бүрэлдэхүүн
Шигшээ багийн бүрэлдэхүүнийг Туркт зохиогдсон 2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон бүрэлдэхүүнээр нь үзүүлэв:
Өмнөх удаагийн гарааны тоглогчид
1993 оны Европын аварга шалгаруулах тэмцээн: 16 багаас 2-р байр
Сергей Базаревич, Василий Карасёв, Сергей Бабков, Михаил Михайлов, Андрей Фетисов, Сергей Панов, Виталий Носов, Дмитрий Шакулин, Максим Астанин, Владислав Кондратов, Дмитрий Сухарев, Владимир Горин (Дасгалжуулагч: Юрий Селихов)
1994 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн: 16 багаас 2-р байр
Василий Карасёв, Сергей Базаревич, Михаил Михайлов, Сергей Бабков, Андрей Фетисов, Сергей Панов, Виталий Носов, Евгений Кисурин, Игорь Грачев, Дмитрий Домани, Евгений Пашутин, Сергей Иванов (Дасгалжуулагч: Сергей Белов)