cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сити их сургууль
Тухай
2016 оноос "Их сургууль, бизнесийн байгууллагын түншлэлийг бэхжүүлэх "ERASMUS PLUS",
2018 оноос "INTERNATIONAL CREDIT MOBILITY" зэрэг төсөл, хөтөлбөрийг амжилттай хэрэгжүүлжээ.
Түүх
​Үүсгэн байгуулагдсанаас хойш үйл ажиллагаагаа тэлсээр 2005, 2010 онд Монгол Улсын Боловсролын Магадлан Итгэмжлэлийн Үндсэний Зөвлөлөөр анхан шатны болон ахисан түвшинд магадлан итгэмжлэгдээд, 2012 онд БСШУЯ-д аттестатчилагдсан.
​2010 онд хувийн хэвшлийн анхны сургуулиудын нэг болох "Оюу" коллежийг нэгтгэсэн.
​2011 онд "Цог" дээд сургуулийг нэгтгэсэн нь "СИТИ" Их сургуулийнхны гадаад хэлний болон багшлах мэргэжлийн хөтөлбөр эрхлэх эхлэл болжээ.
Монгол Улсын Дээд шүүх ийн дарга, Улсын Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч, Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн дарга, Улсын Их Хурлын гишүүн асан, Монгол Улсын Гавьяат хуульч Дашдоржийн Дэмбэрэлцэрэнгийн нэрэмжит Хууль зүйн сургууль, Д.Дэмбэрэлцэрэнгийн нэрэмжит сантай. Тэрбээр тус сургуулийн удирдах зөвлөлийн даргаар ажиллаж байв.
1. ЗАХИРГААНЫ ЗӨВЛӨЛ
“СИТИ” Их сургуулийн Ерөнхийлөгчийн дэргэд бүрэн эрхээ хэрэгжүүлэхэд нь зөвлөх, дэмжлэг үзүүлэх, сургуулийг хөгжүүлэх бодлого, стратеги, төлөвлөгөөний талаар санал боловсруулах үндсэн үүрэгтэй  Захиргааны зөвлөл ажилладаг.
Захиргааны зөвлөлийн дарга:
Гишүүд:
2. ГАЗАР, НЭГЖҮҮД
“СИТИ” Их сургуулийн үйл ажиллагааг хэвийн, тогтвортой явуулах нөхцөлийг бүрэн дүүрэн хангах зорилготой дараах зохион байгуулалтын бүтцийн нэгж ажилладаг. Үүнд: 1/ Захиргаа, хүний нөөц ийн газар (Хууль, эрх зүй, дотоод хяналтын алба, Аж ахуй, үйлчилгээний албатай)
2/ Инновац, бизнес хөгжлийн газар
3/ Маркетингийн газар
4/ Багшийн хөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн газар
5/ Сургалтын бодлого, зохицуулалтын газар
6/ Ахисан түвшний сургалт ын алба
8/ Санхүү гийн алба
Бүтэц, зохион байгуулалт
Бизнесийн, Хууль зүйн, Хүмүүнлэгийн, Барилга, архитектур, дизайны, Гоо сайхны, Урлагийн гэсэн зургаан салбар сургуульд:
"СИТИ-Science"
“СИТИ-Science” эрдэм шинжилгээ, судалгааны сэтгүүлийг улирал бүр тогтмол эрхлэн гаргана. Уг сэтгүүл нь шинжлэх ухааны ололт, амжилт, тулгамдсан асуудал, чиг хандлагыг тодорхойлох эрдэмтэн, багш, оюутнуудын чөлөөт индэр, академик эрх чөлөөний талбар болох юм.
Сэтгүүлийн үйл ажиллагаа ашгийн төлөө бус. Сэтгүүлийн нийтлэлийн бодлого нь онол, практикийн хувьд тулгамдсан асуудлыг шинжлэх ухааны онол, арга зүй үүднээс шийдвэрлэх арга замыг тодорхойлон шийдвэрлэх, түүний ололтыг амьдралд нэвтрүүлэх аливаа эрдэм шинжилгээний бүтээлийг хөхиүлэн дэмжихэд оршино. Бүтээлээ ирүүлсэн багш, оюутан, судлаач нарт мөнгөн урамшуулал олгодог.
Сэтгүүл д нийтлэгдсэн эрдэм шинжилгээний бүтээл зохиогчийн оюуны өмч бөгөөд бүтээлийн ашиглалт, эрх хууль тогтоомжид заасны дагуу хамгаалагдсан байна.
"CITIZONE"
"СИТИ" Их сургуулийн алсын хараа болон үйл ажиллагааны төлөвлөгөөнд туссан томоохон ажлуудын нэг бол "СитиЗон" төсөл юм. Уг төслийн хүрээнд:
СитиСтор
"СИТИ" Их сургууль бусдаас ялгагдах өвөрмөц байдал, нэр хүндээ илэрхийлэх "СИТИ брэнд" бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэн гаргадаг. Алсын хараа болон стратеги төлөвлөгөөндөө өөрсдийн брэнд бүтээгдэхүүнийг хөгжүүлэх ажлыг онцгойлон тусгасаны эхлэл болгож дурсгалын зүйлс болон хувцасны коллекцыг бүтээн хөгжүүлж эхлээд байна. Цаашид уг ажил улам өргөжин, нэр төрлөө нэмэн СИТИ брэндийн эко системийн салшгүй нэг хэсэг болох юм.
Номын сан
“СИТИ” Их сургуулийн номын сан гаас 15 000 гаруй номыг судлан унших боломжтой. Мөн цахим каталогид хандан хэрэгтэй номоо шүүж, харах боломжтой.
Цаашид сургуулийн номын санд шинээр нэмэгдсэн номын жагсаалт гаргаж, бүх номыг цахим хэлбэрт шилжүүлэхээр ажиллаж байна. Ингэснээр хүссэн номоо гар утас, компьютер зэрэг бүхий л төхөөрөмжөөс нэвтрэн унших боломж бүрдэх юм.
“СИТИ Аянга” баг
"СИТИ" Их сургууль "СИТИ Аянга" хэмээх сагсан бөмбөгийн багтай.
"СИТИ Аянга" баг Монголын Оюутны Универсиад Их наадмын мөнгөн медаль, Сүхбаатар дүүргийн Оюутны спортын IV наадмын сагсан бөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээний алтан медаль, Сникерс лигийн алтан медаль, Монголын Оюутны лигийн түүхэнд анх удаа гурван жил дараалан аварга цол хүртсэн. Н.Ганболор дасгалжуулагчтай.
“СИТИ Аянга” баг анх 2013-2014 оны хичээлийн жилд байгуулагдсан бөгөөд Монголын оюутны сагсан бөмбөгийн спортын нүүр царай болсон шилдэг багуудын нэг юм. Үзүүлсэн амжилтуудаас дурдвал:
"СИТИ"-гийн Төгсөгч
Төгсөгчдийн ажил эрхлэлт болон сургуулийн хөгжилд оруулах хувь нэмрийг нэмэгдүүлэх, харилцан мэдээлэл солилцох, төгсөгчид, хамт олныг холбох, мэдлэг боловсролоо дээшлүүлэхэд нь туслах зорилгоор "СИТИ" Их сургуулийн Төгсөгчдийн холбоог байгуулсан. Төгсөгчдийн холбооны үйл ажиллагааг идэвхжүүлэх төрөл бүрийн арга хэмжээ зохион байгуулдаг.
"СИТИ-Хөдөлмөрийн бирж"
“СИТИ” Их сургууль оюутан, төгсөгчдөө ажилд ороход, өөрийн бизнесээ эхлэхэд нь дэмжлэг үзүүлэх, ажил горилогчдод тавигддаг, шаардлагатай мэдлэг, чадвар, дадлыг эзэмшүүлэх, хөдөлмөрийн зах зээлд өрсөлдөхөд нь туслах зорилго бүхий “CitiZone” инновац, бизнес хөгжлийн төвтэй.
Уг төвд “СИТИ” хөдөлмөрийн бирж шинээр байгуулж, оюутан, төгсөгчид болон ажил олгогчдыг холбох гүүр бий болгосон.
Ажил олгогч Та бүхэн www.citi.edu.mn цахим хуудасны “Төгсөгч” цэсний “СИТИ хөдөлмөрийн бирж”-д хандаж, хайж байгаа ажилтан, хүний нөөцөд тавигдах шаардлага, мэргэжлийн чиглэл, ур чадварын талаар бичихэд хангалттай юм.
Бид 1700 гаруй оюутан болон 6000 гаруй төгсөгчдөөс сонгон шалгаруулж, таны хайж буй ажлын байранд тохирох ажилтныг зуучилж өгөх боломжтой байдаг.
Цахим холбоос
https://www.citi.edu.mn СИТИ Ангилал:Сити их сургууль Ангилал:Их сургууль Ангилал:Гоо сайхны сургууль Ангилал:Монголын их, дээд сургууль
Аконкагуа уул
Аконкагуа уул (Cerro Aconcagua) нь Аргентин дахь Андын нуруунд орших өндөртэй Америк тив дэх хамгийн өндөр (мөн Ази тивээс гаднах хамгийн өндөрт ууланд тооцогддог) уул юм. Үүнээс гадна Жомолунгма уултай харьцуулсан бэлийн өндрөөрөө дэлхийд хоёрт, харин тус уулаас тусгаарлагдсан зай буюу давамгай байдлаараа (дэлхийн дээврээс 16.536 км алслагдсан) дэлхийд тэргүүлдэг.
Байр зүй
Аконкагуа уул нь Чилийн хилийн ойролцоо Мендоса мужид оршдог. Энэ уул нь мөсөн гол бүхий таван амтай бөгөөд эдгээр нь 10 километр хүртэл урттай. Удаах оргил нь үндсэн оргилын өмнө талд байрлана. Энэ уул нь галт уул биш боловч удаан хугацаанд Жомолунгматай адил үүлээр бүрхэгддэгээс нь шалтгаалан галт уул хэмээн андуурдаг байсан аж.
Нэр
Аконкагуа гэх нэрийн утга нь тодорхой биш. Гэхдээ мапуче хэлний Aconca-Hue эсвэл кечуан хэлний Ackon Cahuak гэх үгнүүдээс үүссэн байх магадлалтай гэж үздэг ба эдгээр үгнүүд «Чулуун харуул» гэсэн утгатай аж. Өөр нэг хувилбар нь аймара хэлний Janq'u Q'awa гэсэн үгнээс гаралтай гэх ба энэ нь «Цаст уул» гэсэн үг ажээ.
Эшлэл
Ангилал:Өмнөд Америкийн уул Ангилал:Аргентины уул Ангилал:Андын нурууны уул Ангилал:Мендоса муж
Жалаагийн Баясгалан
Жалаагийн Баясгалан нь Архангай аймгийн Хашаат сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Хашаатын хүн
Баатарын Баяржаргал
Баатарын Баяржаргал нь Булган аймгийн Могод сумын уугуул, үндэсний бөхийн аймгийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан
BtoB
Born to Beat буюу товчилбол BtoB (Солонгосоор: 비투비) нь Cube Entertainment-аас 2012 онд байгуулагдсан Өмнө Солонгос-ын эрэгтэй хамтлаг юм.
3сарын 21нд тэд Сөүлд болсон тоглолтын үеэр дэбютээ хийж, Insane, Imagine зэрэг янз бүрийн дуунуудаа гүйцэтгэсэн. 3сарын 22нд тэд M! Countdown, Music Bank, Music Core, Inkigayo шоунуудад албан ёсоор дэбютээ хийсэн. Албан ёсны фэнүүд буюу фэндом нэршил нь Melody юм.
Дэбютээс өмнө
Анх Cube Entertainment-аас BtoB гэсэн нэрийн дор дэбютээ хийх гишүүдийг Seo Eunkwang, Lee Minhyuk, Lim Hyunsik, Jung Ilhoon, Lee Minwoo нар гэж заасан, гэвч Lee Minwoo түр завсардсан. 2012оны 3сарын 23нд Cube Entertainment, Minwoo-г эрүүл мэндийн асуудалтай байгаа гэж тайлбарлан, үүний улмаас хамтлагт орох боломжгүй байна гэсэн байна. Түүний оронд Cube-ын өөр нэг бэлтгэгдэж буй гишүүнийг оруулсан ба дараа нь Yedang Entertainment-ын C-Clown хамтлагт Minwoo-г дэбютээ хийнэ гэж баталсан юм.
2012-2016: Дэбют болон одоогийн үйл ажиллагаа
BtoB 2013оны 4сарын 3нд Born to Beat нэртэй анхны цомгоо гаргаж, 5сарын 10нд 2nd Confession дууны промошноо эхлүүлсэн байна. 3дахь мини цомог Thriller нэртэйгээр 9сарын 9нд гарсан. 2014оны 2сарын 16нд Beep Beep MV гаргаж, 4дахь EP Beep Beep цомгоо 2сарын 17нд гаргасан юм. 9сарын 29нд 5дах мини цомог Move болон You're So Fly дууны хамт гаргасан, мөн хамтлагийн шинэ логог анх олонд ил болгосон.
BTOB анхны соло тоглолтоо Сөүлийн Олимпийн танхимд 10сарын 31 болон 11сарын 1нд Hello Melody нэртэйгээр зохион байгуулсан байна. 10сард BTOB албан ёсоор Японд үйл ажиллагаагаа явуулдаг Kiss Entertainment-тай гэрээ байгуулсан юм. Улмаар 11сарын 12нд WOW нэртэй анхны Япон дуугаа гаргаж, промошноо идэвхитэйгээр эхлүүлжээ. 12сарын 22нд The Winter's Tale нэртэй өвлийн тусгай цомог гаргаж,  2015оны 3сарын 25нд Future нэртэй анхны оригнал Япон дуугаа гаргасан. Дуу гарсан даруйдаа Японы Oricon Singles чартанд хоёрт жагсаж, ойролцоогоор 70,000 борлуулалт олсон байна. 6сарын 29нд анхны студийн цомог Complete, It's Okay MVны хамт гаргасан юм.
Тэдний гурав дахь Япон дуу 夏色 MY GIRL (Summer Color MY GIRL) нь Солонгос дахь пормошн дууссаны дараагаар 8сарын 19нд гарсан. 10сарын 12нд I Mean нэртэй 7дах мини цомгоо Way Back Home титль дууны MVны хамт гаргаж, 10сарын 21нд Way Back Home дуугаараа Show Champion шоунаас анхны ялалтаа авсан бөгөөд энэ нь тэдний дэбютээс хойш 3жил 7сарын дараах ялалт байсан юм.
BtoB Blue
2016оны 9сард тус хамтлагийн вокалууд болох Eunkwang, Changsub, Hyunsik, Sungjae нарын бүрэлдэхүүнтэйгээр BtoB Blue (비투비 블루) нэртэй тусдаа хамтлаг байгуулагдаж, 2016оны 9сарын 19нд Stand By Me (내 곁에 서 있어줘) нэртэй дижитал дуу гаргасан.
Шагнал болон номинаци
Одоогийн байдлаар тэд шагнал гардуулах ёслолуудаас нийт 7 шагнал авч, 22 удаа нэр дэвшсэн. Хөгжмийн нэвтрүүлгүүдээс нийт 5 ялалт авсан байна.
Лавлах бичиг
Ангилал:Хөвгүүдийн хамтлаг Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг
2016 оны Өвөрхангай аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
Тавын даваа Зургаагийн даваа Долоогийн даваа Наймын даваа
#
Яв, Нохой. Яв! (хүүхэлдэйн кино)
'Яв, Нохой. Яв!' (Go, Dog. Go!) нь Америкийн-Канадын цуврал хүүхэлдэйн сериал юм. Эхний анги нь 2021 оны 1 сарын 26-нд дэлгэцнээ гарсан. DreamWorks Animation Television ба WildBrain Studios-ийн бүтээл. Netflix телевизээр гарчээ. Цувралыг зохиолыг Америкийн зохиолч П. Д. Истманы номоос сэдэвлэн туурвижээ. Микела Луси, Каллум Шоникер, Кэти Гриффин, Мартин Роуч, Тажжа Исен, Лион Смит, Жуди Маршанк, Патрик МакКенна, Линда Баллантейн, Жошуа Грэм, Дэвид Берни, Ананд Ражарам нарын уран бүтээлчид дуу оруулсан юм. Энэ киноны үйл явдал нь Павстон хотод өрнөдөг.
Өрнөл
Энэхүү цуврал нь тэдний нохойн хот болох Павстон дахь Таг Баркер, Скуч Пүүч хэмээх хоёр залуу нохойн амьдралын хэв маягийг тойрон гардаг.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал Ангилал:Канадын телевизийн цуврал Ангилал:2020-иод оны телевизийн цуврал кино Ангилал:Инээдмийн телевизийн цуврал кино Ангилал:Хүүхдийн телевизийн цуврал кино Ангилал:Хөдөлгөөнт дүрст телевизийн цуврал кино Ангилал:Адал явдалт хүүхэлдэйн кино
Энхболдын Эрдэнэбаяр
Энхболдын Эрдэнэбаяр нь Ховд аймгийн Чандмань сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Чандманийн (Ховд) хүн
Милош Земан
Милош Земан (чех. Miloš Zeman ; 1944 оны 9-р сарын 28-нд Бохем ба Моравийн Колин хотод төрсөн) -чехийн төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 2013 оны 3-р сарын 8-наас хойш Чех улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдон ажиллаж байна.
Намтар
Тэрээр Колинд 1950-1959 онд бага сургууль, 1959-1963 онд эдийн засгийн дунд сургуульд сураад 1963-1967 онд барилга дээр ажилласан байна.
1965 онд дээд сургуульд сурах зөвшөөрөл авч Праг хотын Эдийн засгийн дээд сургуульд эчнээ сурч эхэлсэн байна. 1967 онд өдрийн ангид орж 1969 онд дипломоо онц дүнтэй хамгаалжээ. Дээд сургуулиа дүүргээд төгссөн сургуульдаа хоёр жил багшилжээ.
1968 онд Чехийн Коммунист намд элсээд 1970 онд тэрс үзэл гаргасан гэж намаасаа хөөгдсөн байна.
1993 оны 2-р сараас 2001 оны 4-р сар хүртэл Чехийн Социал-Демократ намын дарга. 1996-1998 онуудад Чехийн парламентын гишүүдийн Танхимын дарга. 1998 оны 7-р сараас 2002 оны 7-р сарын хооронд Чехийн Засгийн газрыг тэргүүлсэн байсан.
2003 онд Чехийн ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн ч өөрийн нам доторх санал зөрчилдөөний улмаас Вацлав Клаус т ялагдсан. Дараа нь 2007 онд намын шинэ удирдлагатай мөн зөрчилдөж Социал демократ намын эгнээнээс гарсан байна.
Ерөнхийлөгч
2013 оны 1-р сард болсон ерөнхийлөгчийн сонгуульд Чех улсын түүхэн дэх анхны шууд ерөнхийлөгчийн сонгуульд тэрээр эхний шатанд 24.21 хувийн санал авч тэргүүн байр эзэлжээ. Тэрээр Карел Шварценбергтэй хамт хоёрдугаар шатанд шалгарч, 54,8 хувийн санал авч ялалт байгуулж 2013 оны гуравдугаар сарын 8-нд Прага хотноо Бүгд Найрамдах Чех Улсын Ерөнхийлөгчийн үүрэгт ажлаа албан ёсоор хүлээн авсан.
Тэрээр 2018 онд Бүгд Найрамдах Чех Улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд дахин нэр дэвшиж 51.36 хувийн санал авч дахин сонгогдсон. Тэрээр 2018 оны гуравдугаар сарын 8-нд албан тушаалдаа орсон байна.
Норршөпинг
Норршөпинг (шведээр Norrköping ) — Швед улсын Эстергөтланд аймгийн 87,247 хүнтэй хот.
Гадаад холбоос
Ангилал:Норршөпинг коммун Ангилал:Эстергөтланд лений суурин Ангилал:Шведийн хот
Ташкентын метро
Ташкентын метро (Toshkent metropoliteni, Ташкентский метрополитен) нь 2001 оны байдлаар 3 шугам, 29 өртөөтэй. 1977 оны 11 сарын 6-нд нээгдсэн.
Эшлэл
Ангилал:Метроны систем Ангилал:Узбекистаны төмөр замын тээвэр Ангилал:Ташкент Ангилал:Царигийн өргөн 1520 мм
Одод хооронд (кино)
Interstellar бол Кристофер Нолан найруулж Мэттю МакКонахи, Энн Хэтуэи, Жэссика Чэстэин, Маикл Кэин нар гол дүрд нь тоглосон шинжлэх ухааны уран зөгнөлт кино. Энэ кинонд хүн төрөлхтөн суурьшин амьдрах шинэ гараг олж нээхээр өтний нүхээр дамжин сансрын аялал хийж буй багийнхны тухай өгүүлдэг. Киноны зохиолыг ах дүүс Кристофер болон Жонатан Нолан нар Жонатаны 2007 онд гаргасан санаанаас сэдэвлэн бичжээ. Киноны продюсингийг Кристофер Нолан өөрийн эхнэр Эмма Томастай хамтран өөрсдийн Syncopy, Линда Обст өөрийн Lynda Obst Productions компанитай хамтран хийжээ. Киног бүтээх сэдлийг төрүүлсэн онолын физикч Кип Торн мөн гүйцэтгэх продюсер, шинжлэх ухааны зөвлөхөөр ажилласан. Тус киног Ворнэр Брос, Парамаунт Пикчэрс, Лэжэндари Пикчэрс компаниуд хамтран санхүүжүүлжээ.
Зураглаач Хоит ван Хоитэма 35 мм болон IMAX 70 мм-ийн камеруудаар зураг авсан бөгөөд зураг авалт 2013 оны сүүлээр Лос Анжэлэс, Исланд, Албэртад эхэлжээ. Кинонд компьютер графикийг бага, харин биет бодит зүйлсийг түлхүү ашиглажээ. Interstellar 2014 оны 10 сарын 26-нд Лос Анжэлэс хотноо нээлтээ хийсэн. Бокс оффисоос 672 сая ам.долларын орлого олсон тус кинонд шүүмжлэгч нар өндөр үнэлгээ өгөхдөө шинжлэх ухааны баримт, сэдэв, хөгжмийн зохиол, тусгай эффект болоод гол дүрийн жүжигчдийн тоглолтыг сайшаажээ. Interstellar 87 дахь удаагийн Академийн шагнал гардуулах ёслолд таван төрлөөр нэр дэвшсэнээс “Шилдэг тусгай эффект”-ийн шагнал хүртсэн.
Үйл явдал
Дэлхий дээр үр тарианы өвчлөл гарснаар газар тариалангаас үүдэлтэй хүнсний хомсдол үүсч эхэлжээ. Цагтаа НАСА-гийн нисгэгч байсан Күүпэр бэлэвсэрч, хоёр хүүхэдтэйгээ үлдэн, хадам аавтайгаа эрдэнэ шиш тариалдаг фермер болсон байв. Түүний охин Мөрф өрөөнийх нь номын тавиураас ном унах болсныг сүнстэй болсон гэж үзэх болжээ. Нэгэн удаагийн хүчтэй шороон шуурганаас тэрхүү өрөөний шалан дээр сонин дүрс үүсч, яг тэр хэсэгт соронзын хүч ихэссэн байхыг Күүпэр олж мэднэ. Ийнхүү энэ нь газрын зураг дээр тэмдэглэгдээгүй нууц байгууламж болохыг тогтоож охинтойгоо тийш явна. Энэ газар нь НАСА-гийн газар доорх нууц байгуламж бөгөөд энд доктор Жон Брэндтэй уулзана. НАСА-гийнхан Санчир гарагийн ойролцоо өтний нүх гэнэт гарч ирснийг биднийг өөр галактик руу хүргэхийн тулд харийнхан зориудаар гаргаж ирсэн гэж ярина. Өтний нүхээр дамжин өөр гараг хайж олохоор өмнө нь 12 хүнийг ганцаарчилсан нислэгээр явуулсан бөгөөд Гаргантью хэмээх аварга том хар нүхний ойролцоо байгаа Миллер, Эдмунд, Манн нараас мэдээлэл иржээ. Эндюрэнс хөлгөөр саяын гурван гараг руу хүрч мэдээлэл цуглуулахыг Күүпэрээс доктор Брэнд хүсч, энэ хооронд дэлхийгээс хүн төрөлхтөнийг хэрхэн хөөргөх аргыг олсон байхаа амлана. Хэрвээ хүн төрөлхтөн хөөрч чадахгүй бол Эндюрэнс хөлөгт тээвэрлэж яваа 5000 ширхэг хөлдөөсөн өндгөн эсийг шинэ гараг дээр суурьшуулах “Б төлөвлөгөө” тэдэнд байлаа. Күүпэр даалгаврыг гүйцэтгэхээр зөвшөөрсөн нь Мөрфтэй зөрчилдөхөд хүргэнэ.
Эндюрэнс хөлгийн бүрэлдэхүүнд Брэндийн охин Амэлиа, эрдэмтэн Ромили, Доил болон Тарс, Кэс гэх хоёр робот багтав. Өтний нүхээр дамжин өөр галактикт хүрсэн тэд усаар бүрхэгдсэн Миллэрийн гараг руу хөдлөнө. Энэ гарагийн татах хүчний нөлөө их учир цаг хугацаа удааширч энд өнгөрүүлсэн нэг цаг дэлхийн долоо жилтэй тэнцдэг. Буухдаа осолдсон Миллэрийн хөлгийн мэдээллийн хайрцгийг авахаар Амэлиа оролдож байгаад аварга том давалгаанд цохиулж Доил амиа алдан, тэдний хөлөгт ус нэвтэрсэн тул хөдөлгүүр хаттал нь хүлээхээс аргагүйд хүрнэ. Хэсэг саатсаны дараа дараагийн давалгаанаас урьтаж хөөрсөн Күүпэр, Амэлиа хоёр Эндюрэнс дээр эргэн ирэхэд хэдийнэ 23 жил өнгөрсөн байлаа.
Том болсон Мөрф доктор Брэндийн таталцлын тэгшитгэлийн хариуг олохоор түүний удирдлага дор НАСА-д ажиллах болжээ. Харин доктор Брэнд нас барахынхаа өмнө тэгшитгэлийн хариуг аль дээр олсон нь хүн төрөлхтөнийг хөөргөх боломжгүй байжээ. Иймээс НАСА-д худал хэлж “Б төлөвлөгөө”-г хэрэгжүүлэхийн тулд Эндюрэнс багийн ажлыг явуулах нь түүний гол зорилго байсныг хэлнэ. Гаргантюгийн гажуудлыг олсноор “А төлөвлөгөө”-г хэрэгжүүлэх боломжтой гэж үзсэн Мөрф судалгаагаа үргэлжлүүлнэ.
Хангалттай шатахуунгүй болсон Эндюрэнс багийнхан Манны гарагт хүрэхэд үүлээр бүрхэгдсэн, гадарга нь мөстсөн, цаг уур нь аммиактай байлаа. Энэ гарагийн хөрсний шинжилгээ боломжийн гэдэгт багийнхныг Манн итгүүлж чадна. Гэсэн атлаа гараг дээрх аяллын үеэр Күүпэрийг алахаар завдаж, явуулж байсан мэдээлэл нь өөрийгөө авруулахын тулд хуурамчаар үйлдсэнээ хэлдэг. Яг энэ үеэр Ромили үнэнийг олж мэдэх ч урьдчилан бэлдсэн дэлбэрэлтэнд өртөж амиа алдана.
Амэлиа амьсгалах аргагүй болсон Күүпэрийг аварч хамтдаа Эндюрэнс хөлөг рүү буцах ч Манн түрүүлж хүрээд ренжерийг хөлөгт холбохоор оролдож байв. Аюулгүй ажиллагааны анхааруулга өгч байсан ч Манн тоогоогүйгээс дэлбэрэлт болж Эндюрэнс хөлгийн нэг хэсэг сүйрнэ. Харин Күүпэр энэ үеэр өөрсдийн сууж явсан ренжерийг амжилттай холбож чаддаг. Эдмундын гарагт хүрэхийн тулд тэр хоёр хар нүхний эргэлтийн хүчийг ашиглахаар шийднэ. Күүпэр, Тарс хоёр ренжерээрээ хар нүх рүү ордог бол Амэлиа, Эндюрэнс хөлөгтэй Эдмундын гараг руу явна. Хар нүхэн дотор Күүпэр номын тавиур шиг гэмээр өөр хэмжээст ертөнцөд орно. Эндээс Мөрфийн өрөөнд болсон үйл явдлууд тал бүрээсээ нэг бүрчлэн харагдаж байв. Энэхүү өөр хэмжээст ертөнц, өтний нүхийг ирээдүйн хүн төрөлхтөн татах хүчний долгионоор дамжуулан Мөрфтэй холбоо тогтоохын тулд бүтээснийг Күүпэр ухаарав. Мөрфийн өрөөнд байсан сүнс гээч нь үнэндээ Күүпэр өөрөө байжээ. Ингээд Тарсын цуглуулсан мэдээллийг Мөрфид моорзын код ашиглан цагийн зүүгээр Күүпэр өгч эхэлнэ. Үүнийг Мөрф ажиглаж ирж буй мэдээллийг бичиж авснаар хайж байсан нээлтээ хийдэг.
Хар нүхэнд өнгөрүүлсэн богинохон хугацаа дэлхийн 51 жилтэй дүйцэж байлаа. Ухаан алдсан Күүпэр гэнэт сэргэтэл эмнэлгийн орон дээр байв. Хүчилтөрөгчгүй шахам болсон Күүпэрийг өтний нүхний дэргэдээс олсноо, мөн энэ эмнэлэг дэлхийгээс ялгаагүй сансрын хөлөг дээр байрлах бөгөөд тэд Санчир гарагийн дэргэдүүр өнгөрч явааг эмч нь хэлнэ. Энд нас өндөр болсон охинтойгоо Күүпэр амьсгал хураахаас нь өмнө уулзахад тэр аавыгаа эргэж ирнэ гэдэгт итгэдэг байснаа хэлж түүнийг Амэлиагийн хойноос Эдмундын гараг руу явахыг зөвлөнө. Күүпэр эвдэрсэн Тарсыг засч, жижиг хөлөгт суун Эдмундын гараг руу ниснэ. Амэлиа шинэ гараг дээр Кэсийн хамт баазаа байгуулж эхэлсэн бөгөөд энд хүн төрөлхтөн суурьших боломж бийг харуулдаг.
Эргүнэ мөрөн
Эргүнэ мөрөн ((буриад: Үргэн, оросоор: Аргунь)) нь Амар мөрөнд цутгадаг гол юм. Өргөн гэсэн утгатай. Эргүнэ мөрөн Хянганаас эх авч урсаж байгаа хэсэг нь Хайлаар мөрөн нэртэй бөгөөд хойшоо эргээд Амард цутгаж байгаа хэсгийг нь Эргүнэ гэж нэрлэдэг.
Монголын түүхтэй холбогдох нь
740-өөд оны үед түрэг, уйгарын хооронд болсон ширүүн байлдаан тулалдаанд монгол аймгууд уйгарын талд орж дайтаад хиар цохиулжээ. Үүнээс амьд үлдсэн монгол аймгийн Хиян, Никүт гэгч хоёр хүн Түрtгийн хаант улсын эзэмшлийн гадна орших үржил шимтэй Эргүнэ голын эрэгт ирж нутагшсан тухай домог байдаг. Х.Пэрлээ эрдэм шинжилгээ­ний ажлынхаа гол чиглэлийг Мон­голын ард түмний түүхийн чухал зан­гилаа асуудал язгуурын монголчуудын тархалт, нутагшилт, хоорондын хамаарал, нийгмийн хөгжлийн явц, соёлын байдлыг тодруулахад хан­дуулсаар иржээ. Тэрбээр «Онон Хэр­лэнгийн монголчууд» (1959), «Монголын феодалын улс бай­гуу­лагдахын өмнөх Монгол улс, хан­лигууд» (1966), «Гурван мөрний Монголчуудын аман түүхийн мөрийг мөшгөсөн нь» (1969) зэрэг зохиолдоо, язгуурын Монгол аймгууд м.э.ө үед Эргүнэ мөрний саваар нутаглаж овог аймгууд, эртний судлалын эд өлөг, угсаатны зүйн хэрэглэгдэхүүн, бичигдэл түүхийн мэдээтэй харгалдуулан шинжилж, Монголчууд нэгэн үе Эргүнэ мөрөн, Их Хянганы умард хэсэгт нутаглаж байжээ гэсэн санааг дэвшүүлсэн юм. Энэ санаагаа цаашид гүнзгий­рүүлэн, эрт цагт Хэнтийн нурууны зүүн хойд хэсэг, Эргүнэ мөрний умард биеэр нутаглаж байсан Шивэй нарын олон аймгийн доторхи Мэнгү (Монгол) нараас Монгол хэмээх нэр үүссэн хэмээх санаа дэвшүүлж, язгуурын Монголчуудыг «Онон Хэрлэнгийн Монголчууд» буюу «Гурван голын Монголчууд» хэмээн анх томъёолжээ. Язгуурын Монгол аймгуудын холбоо Х зууны үеэс шинэ аймаг болон задарч салбарлан, тэдгээр нь яваандаа нэгдсэнэр төр улсын төрх хэлбэрийг олсон хэмээн үзжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн гол мөрөн Ангилал:Өвөр Монголын гол мөрөн Ангилал:Өвөр Байгалын хязгаарын гол мөрөн Ангилал:Амар мөрний голын систем Ангилал:Хилийн гол мөрөн
Лөнд
Лөнд (шведээр Lund ) — Швед улсын Сконе аймгийн 82,800 хүнтэй хот.
Гадаад холбоос
Ангилал:Сконе лений суурин Ангилал:Лөнд коммун Ангилал:Стаффансторп коммун Ангилал:Шведийн их сургуулийн хот Ангилал:Шведийн хот
Уттаракханд
Уттаракханд (хин. उत्तराखण्ड Уттаракханд []) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн умард биед оршдог муж.
53 мянган км² газар нутаг, 10 сая хүн амтай.
Зураг
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс
Томас Жефферсон
Томас Жефферсон (Thomas Jefferson; 1743 оны 4-р сарын 13-нд Умард Америк дахь Британийн Эзэнт Улсын Виржини колонийн Шэдуэлл хотод төрж, 1826 оны 7-р сарын 4-нд АНУ-ын Виржини муж улсын Шарлотсвилл хотод нас барсан) нь Америкийн төрийн зүтгэлтэн бөгөөд АНУ-ын "Тусгаар тогтнолын Тунхаглал"-ыг боловсруулсан хүмүүсийн нэг. АНУ-ын 3 дахь ерөнхийлөгч юм.
Түүний ерөнхийлөгч байх үеийн томоохон үйл явдлууд нь Францаас Луйзианаг худалдан авсан (1803), М.Льюис, У.Кларк нарын экспедиц (1804-1806) байв. 1778 онд тэрээр "Мэдлэгийг бүх нийтэд түгээх хуулийн төсөл"-ийг боловсруулсан. Нутгийн угуул индианчуудын оршуулгын газрыг судалж байсан.
Жефферсон Тусгаар тогтнолын тунхаглалыг боловсруулах хорооны дарга байсан. Түүнээс гадна тус хороонд Жон Адамс, Бенжамин Франклин, Рожер Шерман, Роберт Р.Ливингстон нарын 4 хүн орж байсан байна.
Тэрбээр Виржинийн Их Сургуулийн суурийг тавьж анхны хөтөлбөрийг нь боловсруулж байжээ.
Жефферсон Виржини муж улсын анхны захирагч (1779—1781), АНУ-ын анхны Төрийн нарийн бичгийн дарга (1789—1795), АНУ-ын хоёр дахь дэд Ерөнхийлөгч (1797—1801) бөгөөд АНУ-ын 3 дахь ерөнхийлөгч (1801—1809) байсан юм.
Тэрбээр агрономич, архитектор, археологич, палеонтологич, зохион бүтээгч, цуглуулагч, зохиолч зэрэг олон талын авьяастай эрдэмтэн байсан.
"Сүмийг төрөөс салгах" бодлого хэрэгжүүлэгчдийн нэг гэдгээрэээ олонд танигдсан юм.
Намтар
Томас Жефферсон 1743 оны 4-р сарын 13-нд Виржини колоний хамгийн алдартай хүмүүсийн ойр дотны гэр бүлд найман хүүхдийн гурав дахь нь болж мэндэлжээ. Түүний эцэг Уэльс ээс гаралтай Питер Жефферсон нь Альбемарле мужид тариаланч, тариалангийн газар судлаач байсан. Түүний эх Жэйн Рандолф Жефферсон нь Тэнгисийн цэргийн ахмад, тариаланч Ишам Рандолфын охин бөгөөд Тивийн Конгрессын анхны дарга Пейтон Рандолфын ач охин байв. Жефферсоны гэр бүлийнхэн Такахо руу нүүжээ. 1752 онд тэдний гэр бүл Шадвеллд буцаж ирсэн бөгөөд 1757 онд эцэг Питер нас барав. Түүний эдлэн газар нь түүний хөвгүүд Томас, Рандолф хоёр хувааж авчээ.
Жефферсоны эцэг өөрөө бие дааж сурсан бөгөөд боловсрол дутмаг байгаад үргэлж харамсдаг байсан тул тэрээр Томасыг 5 настайд сургаж эхэлсэн байна. 1752 онд 9 настайдаа Жефферсон орон нутгийн бага сургуульд сурч, латин, грек, франц хэл сурч, морь унаж сурч эхэлжээ. 1758-1760 онуудад Жефферсон лам Жеймс Моригийн сургуульд үргэлжлүүлэн суралцжээ.
Гэр бүл
1772 онд Жефферсон өөрийн хоёр дахь үеэл, 23 настай бэлэвсэн эхнэр Марта Уэйлс Скелтонтой гэрлэжээ. Тэрээр түүнд зургаан хүүхэд төрүүлж өгчээ: Марта Жефферсон Рандолф (1772–1836), Жейн Рандолф (1774–1775), амьгүй төрсөн эсвэл төрснийхөө дараа шууд нас барсан хүү (1777), Мэри Вайлс (1778–1804), Люси Элизабет (1780–) 1781), Элизабет (1782-1785). Эхнэр Марта Жефферсон 1782 оны 9-р сарын 6-нд нас барсан бөгөөд Жефферсон түүнийг нас барсны дараа дахин гэрлээгүй.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын ерөнхийлөгч Ангилал:АНУ-ын дэд ерөнхийлөгч Ангилал:АНУ-ын гадаад хэргийн сайд Ангилал:Континентал Конгрессын гишүүн Ангилал:Виржинийн амбан захирагч Ангилал:Ардчилсан-Бүгд Найрамдах Намын гишүүн Ангилал:АНУ-ын архитектор Ангилал:Соён гэгээрүүлэгч Ангилал:Деизмын төлөөлөгч Ангилал:Унитарианизмын хүн Ангилал:Өргөн мэдлэгтэн Ангилал:Газрын зураг цуглуулагч Ангилал:Зохион бүтээгч Ангилал:Зохиогч Ангилал:АНУ-ын өмгөөлөгч Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Бичээс ба Утга Зохиолын Академийн гишүүн Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Эдинбургийн Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Шинэ эриний боолчлогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1743 онд төрсөн Ангилал:1826 онд өнгөрсөн
Монгол улсын гавьяат багш
«Монгол улсын гавьяат багш» (МУГБ) — Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн цолын нэгэн зүйл. Багш ажил мэргэжилтэнд олгоно.
1941 онд шийдвэр гарч «БНМАУ-ын гавьяат багш» цол бий болжээ. Багшийн сургуулийн 20 жилийн ойгоор тус сургуулийн багш Д.Цэвэгмид, Ц.Шаравнямбуу, Х.Далхжав, С.Тамжид нарт 1942 онд анхлан олгосон. 1992 оноос «Монгол Улсын Гавьяат Багш» гэж бичдэг болов.
Эх сурвалж
багш
Георгий Данелия
Георгий Николаевич Данелия (гүрж. გიორგი ნიკოლოზის ძე დანელია; 1930 оны 8-р сарын 25-нд Зөвлөлт Гүрж улсын Тифлис хотод төрсөн- 2019 оны 4-р сарын 4-нд ОХУ-ын Москва хотод нас барсан) -Зөвлөлтийн гүрж, оросын кино найруулагч, кино зохиолч; ЗХУ-ын Ардын жүжигчин (1989), ЗХУ-ын Төрийн шагналтан (1978), ОХУ-ын Төрийн шагналтан (1997).
Ходоод
Ходоод (ventriculus seu gaster) нь хоол боловсруулах урт замын хамгийн өргөн хэсэг бөгөөд улаан хоолойгоор дамжин ирсэн хоолонд анхны боловсролт явагдаж бүхэл хатуу зүйл нь шингэрэн зутан холимог байдалтай болно. Ходоодны урд ханыг paries anterior., хойд ханыг paries posterior гэнэ. Ходоод нь хүний биеийн хоол тэжээлийг боловсруулах хадгалах холих үүрэг гүйцэтгэдэг. 2-3л багтаамжтай юм. Энзим ялгаруулна .
Цахим холбоос
Ангилал:Боловсруулах эрхтэн Хоол боловсруулах замын хамгийн өргөн хэсэг Ходоод нь өдөрт 1.5аас 2литр ходоодны шүүс ялгаруулна Ходоодны шүүсийг пэпат болон энзим гэж 2 ангилана
Сэмуэл Филлипс Хантингтон
Сэмуэл Филлипс Хантингтон (англиар. Samuel Phillips Huntington; 1927 оны 4 дүгээр сарын 18-нд, Нью-Йорк, АНУ-д төрсөн- 2008 оны 12 дугаар сарын 24-нд Массачусетс муж, АНУ-д нас барсан). америкийн нийгэм, улс төр судлаач, соёл иргэншилүүдийн соёл, үүслээрээ хуваагдах үзэл баримтлалыг үндэслэгч. Уг үзлээ «Соёл иргэншилийн мөргөлдөөн ?» (The Clash of Civilizations?), нийтлэл 1993 онд «Foreign Affairs» сэтгүүлд хэвлүүлсэн байна. Түүний дараа 1996 онд "Хүйтэн дайн"-ы дараах дэлхийд шинэ тогтолцоо бий болох тухай «Соёл иргэншлүүдийн мөргөлдөөн ба дэлхийн тогтолцооны өөрчлөлт» (англ. The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order; 1996) ном гаргасан байна. Ирээдүйн дайнууд улс хооронд бус соёл иргэншил хоорондын дайн болж исламын хэт даварсан үзэлтнүүд дэлхий нийтийн хамгийн том аюул занал болно гэжээ.
Намтар
1948 онд АНУ-ын Йелийн их сургуулийг төгссөн, цэргийн алба хаасан, Чикагогийн их сургуульд магистрын зэрэг хамгаалсан бөгөөд Харвардын их сургуульд амьдралынхаа эцэс хүртэл багшилж докторын зэргээ хамгаалжээ. Шинжлэх ухааны үйл ажиллаганы эхэнд тэрээр зэвсэгт хүчний иргэний хяналт, үндэсний аюулгүй байдал, орчин үеийн улс төрийн онолыг судалдаг хүн гэдгээрээ алдар нэрийг олжээ.
"Foreign Policy" /Гадаад бодлого/ сэтгүүлийг үүсгэн байгуулагч бөгөөд ерөнхий редактораар ажилласан байсан.
1973 онд Олон улсын харилцааны төвийн дэд захирал;
1977-1978 - АНУ -ын Ерөнхийлөгч Ж.Картерийн үед Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн Төлөвлөлтийн хэлтсийн зохицуулагч;
1978-1989 онд Олон улсын харилцааны төвийн захирал.
С.Хантингтон Америкийн улс төр судлаачдын дунд өндөр нэр хүндтэй байсны нэг үзүүлэлт бол 1984-1985 онд Америкийн улс төр судлалын холбооны дэд ерөнхийлөгчөөр, 1986-1987 онд ерөнхийлөгчөөр сонгогдож байсан явдал гэрчилнэ.
Бүтээлүүд:
Сэмуэл Хантингтон бол улс төрийн шинэчлэл, олон улсын харилцаа, ардчилал болон хүн амын нүүдэл суудалын талаар олон ном бүтээлийн эзэн юм. Үүний дотор:
Нэргүйн Дашдаваа
Нэргүйн Дашдаваа нь Төв аймгийн Эрдэнэсант сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Дотоод шаталтын хөдөлгүүр
thumb|right|Дөрвөн такттай дотоод шаталтат Отто мотор: 1. Соролт 2. Шахалт 3. Ажил 4. Гаргалт Дотоод шаталтын хөдөлгүүр нь химийн энергийг механик энергид хувиргадаг дотоод шаталтат хүчний машин юм. Үүний тулд шатаах хэсэгт түлш болон агаарын шатаx холимогийг шатаана. Дотоод шаталтат хөдөлгүүрийн онцлог нь дотоод шаталт буюу шаталтын дулааны үүсгэлт нь хөдөлгүүр дотор явагддаг. Ингэж бий болсон халуун хийн дулааны тэлэлт нь бүлүүрийг хөдөлгөөнд оруулахад хэрэглэгдэнэ. Дотоод шаталтын хөдөлгүүрийн хамгийн их байдаг төрөлд Оттогийн хөдөлгүүр болон дизель хөдөлгүүр орно.
Тасралтгүй ажиллагаатай цацраг-, ракетэн хөдөлгүүр болон хийн турбин нь хэдийгээр машин дотор нь шаталт явагддаг боловч дотоод шаталтат хөдөлгүүрт ордоггүй. Уурын турбин, уурын машин эсвэл Стирлингийн мотор нь дотоод шаталтын хөдөлгүүр биш учир нь ажиллагаанд шаардлагатай дулаан нь гаднаx шаталтаар бий болдог.
Ажиллагааны үндсэн зарчим
Бүх дотоод шаталтын хөдөлгүүр нь ажлын нэг ээлжийн дараа хийгээ солих буюу шатсан хийгээ гарган шинээр холимог оруулна. Шатсан хий нь механик ажлыг гүйцэтгэх ба ингэхдээ хөрнө. Хөдөлгүүрийн хийц болон ажиллах зарчмаас шалтгаалан энэ үйлдлийг янз бүрээр гүйцэтгэдэг. Хамгийн дээд ашигт үйлийн коэффициент нь (Товчлол: АҮК) орох болон гарч байгаа шаталтын дулааны температурын төвшин болон шахалтын харьцаанаас хамааралтай. Орчин үеийн Отто хөдөлгүүрт суудлын автомашины ашигт үйлийн коэффициент нь 36% (ойролцоогоор моторын эргэлтийн дунд хавьцаа байх үед) байна. Дизель моторт АҮК нь 43 % байдаг. Механик алдагдал нь бараг ганцхан эргэлтийн тооноос хамааралтай учир ачаалал бага байх үед АҮК маш хүчтэй буурна.
Ангилал
Дотоод шаталтын хөдөлгүүрийн үйлдвэрлэлтийн түүхэнд маш олон төрлийн хөдөлгүүрийн хувилбарыг гаргасан болон амьдралд хэрэгжүүлсэн байдаг. Жишээлбэл Оттогийн хөдөлгүүрийг шууд шүршилттэй эсвэл олон төрлийн бодист хөдөлгүүр гэх мэт.
Бабрак Кармаль
Бабрак Кармаль (пушту. ببرک کارمل‎;, англи. Babrak Karmal, 1929 оны 1-р сарын 6-нд Афганистаны хаант улсын Кабул хотод төрсөн- 1996 оны 12-р сарын 3-нд ОХУ-ын Москва хотод нас барсан)- Афганы улс төрийн зүтгэлтэн. Афганистаны Ардчилсан Ардын намын үүсгэн байгуулагчдын нэг. Афганистанд ЗХУ-ын цэрэг байрлах үеэр Афганистаны Ардчилсан Ардын намын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, 1979-1986 онд БНААфУ-ын Хувьсгалт Зөвлөлийн дарга (Төрийн тэргүүн), 1979-1981 онд БНААфУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга.
Намтар
Тэрээр Кабулын их сургуульд суралцаж, марксист үзэл санаатай анх танилцсан байна. Тэрээр шоронд хоригдож, суллагдсаныхаа дараа цэрэгт алба хаасан байна. Эрх зүйч мэргэжлээ дүүргэхийн тулд их сургуульд буцаж орсон ажээ.
Цагаан хошоон
Цагаан хошоон (Melilotus albus Medik.) нь буурцагтны овгийн, өвслөг, нэг ба хоёр наст, хошооны төрлийн нэгэн зүйл ургамал. Зарим оронд тэжээлийн ургамал байдлаар тариалагддаг ба гайхамшигтай балт ургамал. Хатаахад нэмэгддэг өвөрмөц чихэрлэг үнэртэй ба энэ нь түүнд агуулагддаг кумаринтэй холбоотой. Англиар bokhara clover, honey clover, tree clover, sweet clover, white-flowered sweet clover, white sweet clover, white melilot гэж олон янзаар нэрлэдэг ба эдгээр нэрийг авахад нь түүний чихэрлэг үнэр нөлөөлсөн бололтой. Цагаан хошооны орос нэр нь до́нник бе́лый.
Бабрак Кармаль
Намтар
1965-1973 онд тэрээр Афганистаны Үндэсний Ассамблейн гишүүн байв. 1978 онд тэрээр Шадар сайдын албан тушаалыг хүлээн авч удалгүй Чехословак улсад Элчин сайдаар томилогдсон. Афганистанд Зөвлөлтийн цэргүүд 1979 онд довтолж орсоны дараа тэрээр тус улсын ерөнхийлөгч болсон. 1986 оны арваннэгдүгээр сард Кармаль эрүүл мэндийн байдал нь муудсаны улмаас албан үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй гэж мэдэгдэн албан тушаалаасаа огцорчээ. Удалгүй 1987 онд тэр Москва руу нүүсэн бөгөөд тэндээ 1996 онд нас барсан юм.
Цагаан хошоон
Тархалт
Цагаан хошоон нь Ази ба Европоос гаралтай. XVII-р зуунд Хойд Америкт малын тэжээл байдлаар хүргэгдэж тархсан, унаган ургамлуудыг нь шахаж буй түүрэмгийлэгч зүйлд (invasive species) тооцогддог.
Бабрак Кармаль
Намтар
Тэрээр Афганистаны төрийн тэргүүний хувьд 1983 оны зун Монгол улсад албан ёсны айлчлал хийж байсан. Ангилал:1996 онд өнгөрсөн Ангилал:Афганистаны ерөнхийлөгч Ангилал:Афганчууд Ангилал:1929 онд төрсөн
Цагаан хошоон
Поволжский
Поволжский сортын цагаан хошооныг ОХУ-ын Самара мужын Поволжскийн хүрээлэнд гарган авч, 1998 онд бүртгүүлсэн. Поволжский сорт нь нэг наст, 140 - 180 см өндөр ургадаг. Үр нь шар өнгөтэй, зууван, 2.5 мм урттай, 2 мм өнгөнтэй буурцаг. 1000 үрийн жин 2.2 - 2.8 гр. Үрийн хатуулаг 4-5%. Вегетацийн хугацаа 100 - 120 хоног. Поволжский сортын цагаан хошоон нь хөнгөн элсэрхэг, хар (чернозем), шохойлог, давслаг хөрсөнд сайн ургадаг, давс ба хуурайшилд тэсвэртэй. 7 - 9 саруудад цэцэглэж, үр жимс нь боловсорч гүйцэнэ. Нэг ургамал 550 ба түүнээс дээш тооны үр өнгө. Цэгэглэлтийн үед 100 кг ногоон масс нь 18.5 тэжээлийн нэгж ба 3.1 кг шингэцтэй уургийг агуулдаг. Ургацын хэмжээ, ногоон массынх 25 - 27 тн/га, үрийнх 2 - 6 цн/га. Үрийн зориулалттай тариалах тохиолдолд нэг га талбайд 10 кг, тэжээлийнхэд 19 - 26 кг үрийг ашиглана. Стратификаци хийсэн тохиолдолд үрийн соёлолт 30 - 50 хувь нэмэгдэнэ. Үр суулгах гүн 2 - 5 см. Поволжский сортын цагаан хошооны үр нь соёлох чадвараа арав гаруй жил хадгална. Түүнийг ногоон бордуур байдлаар ашигладаг, ялангуяа янз бүрийн давслаг, хужирлаг хөрсүүдийг засахад маш их ирээдүйтэй.
Энэ сорт нь маш сайн балт ургамал ба 400 - 600 кг/га балын ургацыг өгдөг. Бал нь үнэр амт сайтай ба сайн чанарын балны тоонд багтана. Цагаан хошооны балаар зөгий өвөлжих боломжтой.
Тэжээл шингээгч
Цагаан хошоон нь фосфор, кали, болон бусад тэжээлүүдийг хөрсний үл уусах эрдсүүдээс авах өндөр чадвартай ба энэ тал дээр түүнтэй зэрэгцэх бүрхүүл ургамал үгүй юм. Түүний үндэсний салаанууд нь хөрсний үл хөндөгдсөн хэсгүүдээс тэжээлийг авах ба хожим түүнийг ялзрах үед эдгээр тэжээлүүд нь дараачийн ургамалд хүртээмжтэй болдог.
Саскачеванд (Канад) 34 жилийн турш хийсэн судалгаагаар, хөрсний фосфорын хүртээмж доошлох тусам өссөөр, 244 см (8 ft) гүнд хамгийн өндөр түвшинд хүрсэн байна. Өвөлжих буудай нь зусах буудайтай харьцуулахад гүн үндэслэдэг учир илүү гүнээс фосфорыг авч чаддаг бол зусах буудай үгүй. Микориза (VAM) мөөгөнцөрүүд нь буурцагтны овгийн ургамлуудын үндэстэй харилцаанд орж хүртээмжтэй фосфорын агууламжыг нэмэгдүүлдэг.
Азотын эх сурвалж
Азотын бордоо өргөн тархаагүй байх үед дээд Ойрх умардад хэрэглэгдэж байсан уламжлалт ногоон бордуур. Цагаан хошоон нь нэг га талбайн хөрсөнд 112 кг азотыг, тэжээл ба ус хангалттай үед 224 кг азотыг тус тус хуримтлуулдаг. Охайо мужид 5-р сарын 15-н гэхэд нэг га талбайн хөрсөнд хуримтлагдсан азотын хэмжээ 140 кг, 6-р сарын 22 нд 174 кг-д хүрдэг бол Иллинойсын судлаачид 290 кг гэдэг тоог мэдээлсэн байдаг.
Арвин биомасс
Хоёр наст цагаан хошооныг хавар тариалаад хоёр жил болгоход 8.4 - 10,0 тн/га (хуурай жингээр тооцоход) биомассыг өгнө. Эхний жил 3.4 - 3.9 тн/га, хоёр дахь жил 5.0 - 6.2 тн/га байна. Зарим тохиолдолд хоёр дахь жилийн ургац 9.5 тн/га хүрдэг. Цагаан хошоон нь их хэмжээний органик материйг хөрсөнд өгч, хөрсний бүтцийг сайжруулдаг.
Хөрс сийрүүлэгч
Шар хошооны гол үндэс нь 30 см орчим урттай, олон салаатай ба эдгээр салаанууд нь агаартай хөрсөнд 1.5 мерт гүнд нэвтэрч, хөрсийг сийрэгжүүлж, нягтралаас хамгаална. Цагаан хошоон нь хүчтэй гол үндэстэй ч тэр нь сайн судлагдаагүй.
Ганд тэсвэртэй
Хошоон нь дулаан уур амьсгалд хамгийн их биомасс үйлдвэрлэдэг буурцагтан ба энэ үзүүлэлтээрээ царгасыг ч давдаг. Ган тэсвэрлэх чадвараараа бусад бүх бүрхүүл ургамлаас илүү гардаг. Энэ үзүүлэлтээрээ шар хошоон нь цагаанаас илүү байдаг.
Ашигтай шавьж цуглуулагч
Цагаан хошоон нь балт зөгий, тахинид ялаа ба том махчин (жижиг биш) зөгий зэрэг ашигтай шавьжуудыг татдаг.
Өргөн хүрээнд нутагшмал
Хошоон нь налуу, замын хажуу, уурхайн овоолго зэрэг үржил шимгүй хөрстэй, дундаж давсархаг эсвэл 6.0 дээш рН-тай нөхцөлд ургасан тааралддаг. Хошоон нь далайн түвшнээс дээш 1200 метр хүртэл өндөр, хүнд хөрс, халуун, хортон шавьж, өвчлөл зэрэгт гойд тэсвэртэй ба жилд 150 мм хур тунадас байхад л ургах чадвартай.
Монголд
Гацуурт компани 2015 оноос эхлэн сэлгээнд тариалж эхэлсэн байна. Ногоон бордуур, бүрхүүл ургамлыг ашиглах нь Монгол орны Төв, Хэнтий, Дорнод, Өвөрхангай зэрэг аймгуудын газар тариалангийн эдэлбэр газруудын хөрсний чанар, үржил шимийг сайжруулах, хамгийн зардал багатай шийдлүүдийн нэг байж болох талтай.
Ихэтуанийн бослого
Ихэтуан (義和團) буюу Боксчдын бослого (拳亂, цуанлуань), 1899-1901 он хүртэл Хятадын хойд нутагт гарсан гадаадын нөлөөний эсрэг гарсан бослого. Манжийн төрийн арчаагүй байдал болон гадаад гүрнүүдийн дээрэнгүй бодлого олон нийтийн дургүйцлийг хөдөлгөсний улмаас 1899 онд Хятадын хойд хэсэгт дэгдсэн бослого. Түүхэнд боксчдын бослого гэж нэрлэгдсэн энэ бослогод оролцогсод эрх тэгш бус хэлэлцээрүүдийг эсэргүүцэж, гаднын чөтгөрүүдийг хөөн зайлуулах уриан дор гаднынхныг алж хядах Христийн шашинд орсон эх орон нэгтнүүдээ цаазлах замаар өргөжсөөр 1900 он гэхэд Бээжин рүү довтлох хэмжээний хүчийг хуралдуулжээ. Энэ үед хатан хаан Цыши босогчидтой нэгдэж, тэдний тулгалтаар Их Британи, Герман, Австри-Унгар, Франц, Итали, Япон, Америкийн Нэгдсэн Улс, Орос гэх Найман улсын эвсэлд нэгэн зэрэг дайн зарлав. 2 сарын дараа 8 гүрний цэрэг Бээжинг эзлэн авч, хатан хаанд шинэ гутамшигт болзол тулгасан юм. Үүний дараа Цыши хатан хаан босогчдын эсрэг урваж Манжийн төр барууны эвсэлтэй хамтран 1901 онд бослогыг бүрэн даржээ.
1900 онд Манжийн засаг Хятадад гарсан Ихэтуанийн бослогыг дарахад зориулан Ар Монголоос 20 000 монгол цэрэг татах гэтэл дөнгөж 2000 монгол цэрэг цуглаад, тэд нь тус тусын хошууны ноёдоос Улиастай дахь манж жанжны мэдэлд шилжмэгц, Энхтайваны удирдлагаар бослого гаргаж, Улиастайн манж цэргийг хядаж, хятад пүүсийг талж сүйтгээд гэр гэртээ тарцгаасан байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Хятадын түүхэн дэх дайн Ангилал:Австри-Унгарын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Германы Хаант Улсын зэвсэгт хүчин Ангилал:Италийн түүхэн дэх дайн Ангилал:Их Британийн дайн Ангилал:Нэгдсэн Улсын дайн Ангилал:Оросын Хаант Улсын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Францын дайн Ангилал:Японы Хаант Улсын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Хятадын бослого Ангилал:20-р зууны бослого Ангилал:Колоничлолын дайн Ангилал:Үндсэрхэг үзэл Ангилал:1899 оны зөрчилдөөн Ангилал:1900 оны зөрчилдөөн Ангилал:1901 оны зөрчилдөөн
Ражастхан
342 мянган км² газар нутаг, 74 сая хүн амтай.
Зураг
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс
2019 оны улсын наадмын бөх барилдаан
2019 оны улсын наадмын бөх барилдаан нь Монгол түмний их цэнгэл Тулгар төрийн 2228 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 813 жилийн ойн баяр наадам ба долдугаар сарын арван нэгнээс арван хоёрны өдрүүдэд Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн зүлэг ногоон дэвжээнээ зохион байгуулагдав.
Янко Бородач
Яндро Бородач (1892–1964) — Чехословакийн жүжигчин, жүжгийн зохиолч, театрын найруулагч.
2019 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Барилдаанд оролцогчид
Тулгар төрийн 2228 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 813 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадамд улсын алдар цолтой дархан аварга, улсын аварга, улсын арслан, улсын гарьд, улсын заан, улсын харцага, улсын начин цолтнууд аймаг, цэргийн цолтой аймаг, цэргийн арслан, аймаг, цэргийн заан, аймаг цэргийн харцага, аймаг цэргийн начин цолтнууд мөн сумын цолтон болон залуу бөхчүүд оролцон барилдна.
Янко Бородач
Ангилал:Чехословакийн жүжигчин Ангилал:Чехословакийн зохиолч Ангилал:Прешовын хүн Ангилал:Чехословакчууд Ангилал:1892 онд төрсөн Ангилал:1964 онд өнгөрсөн
2019 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Бөхийн тоо
Улсын баяр наадам, Ардын хувьсгалын ойн наадамд тэгш тооны бөхчүүд барилдуулах журамтай бөгөөд энэ нь даваа бүрт бөх сондгойруулахгүй зохицуулга юм. Ихэвчлэн таван зуун арван хоёр бөх барилдах бөгөөд Ардын хувьсгалын тэгш ойн жил мөн Их Монгол улс байгуулагдсаны ойн жилүүдэд мянга хорин дөрвөн бөх барилдуулж байна.
Гавьяат нисгэгч
Энэ цол нь Монгол Улсын Хүндэт цолны хоёр дахь эрэмбийн цол болох гавьяат зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.
2019 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Бөхийн тоо
Улсын баяр наадмын түүхэнд 1955 онд хоёр зуун тавин зургаан бөх сугалаагаар барилдуулж байсан нь улсын наадамд барилдсан хамгийн цөөхөн бөхтэй жил юм.
Улсын цол, чимэг
Улсын баяр наадамд 512 бөх барилдахад ес даван түрүүлсэн бөхөд " Улсын арслан " цол, найм даван үзүүрлэсэн бөхөд " Улсын гарьд " цол, долоо даван шөвгөрсөн бөхчүүдэд " Улсын заан " цол, зургаа даван шөвгөрсөн бөхчүүдэд " Улсын харцага " цол, тав давж шөвгөрсөн бөхчүүдэд " Улсын начин " цолыг баяр наадмын комиссын шийдвэрийн тус тус олгоно.Харин " Улсын арслан " цолтой бөх дахин түрүүлвэл " Улсын аварга " цол, " Улсын аварга " цолтон түрүүлвэл " Даян аварга " цол, " Даян аварга " цолтон түрүүлвэл " Дархан аварга " цол хүртнэ.
Гавьяат нисгэгч
1965 онд анх /1965-05-24.№115/ тоот зарлигаар У.Даравгар, Д.Гунгаа нарт анх олгожээ.
2019 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Улсын цол, чимэг
Харин 1024 бөх барилдсан тохиолдолд " Улсын арслан " цолноос бага цолтой бөх ес давсан тохиолдолд Үзүүр, түрүүний барилдаан эхэлхээс өмнө " Улсын арслан " цолыг олгож улмаар арав давж түрүүлбэл " Улсын аварга " цолыг олгоно.
Гавьяат нисгэгч
Эх үүсвэр
Нисгэгч
2019 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Бөхийн бүрэлдэхүүн
Тулгар төрийн 2228 жилийн ой, Их Монгол улсын 813 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 98 жилийн ой үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаан дархан аварга Г.Өсөхбаяр, улсын аварга О.Балжинням, Г.Эрхэмбаяр, Ч.Санжаадамба, С.Мөнхбат, Н.Батсуурь нараар магнайлуулсан улсын арслан цолтон найм, улсын гарьд цолтон зургаа, улсын заан цолтон ес, улсын харцага цолтон арван зургаа, улсын өсөх идэр начин болон улсын начин цолтой дөчин найм тэргүүтэй нийт ерэн гурван улсын цолтонтой хүчит таван зуун арван хоёр бөх хүч чадал, уран мэхийг уралдуулан барилдлаа.
Зургаагийн даваа
Долоогийн даваа
Эшлэл
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Умео
Умео (шведээр Umeå ) — Швед улсын Вестерботтен аймгийн төв, 79,594 хүнтэй хот.
Гадаад холбоос
Ангилал:Вестерботтен лений суурин Ангилал:Умео коммун  Ангилал:Шведийн их сургуулийн хот Ангилал:Шведийн хот Ангилал:Шведийн аймгийн төв
Ивета Радичова
Ивета Радичова (1956 онд мэндэлсэн) — Словакийн улс төрч, 2010–2012 оны ерөнхий сайд.
Цахим холбоос
Ангилал:Словакийн ерөнхий сайд Ангилал:Словакийн батлан хамгаалахын сайд Ангилал:Словакийн хөдөлмөрийн сайд Ангилал:Словакийн Үндэсний Зөвлөлийн гишүүн Ангилал:САХХ–АН-ын гишүүн Ангилал:Братиславын хүн Ангилал:Чехословакчууд Ангилал:Словакчууд Ангилал:1956 онд төрсөн
Аланин
Бодис Алани́н (2-аминопропаной хүчил) — алифатын амин хүчил. α-Аланин бол уурагны олон найрлагын нэг нэг хэсэг юм, β-аланин — биологийн идэвхт олон тооны нэгдлүүдийн найрлага.
Аланин (Ала эсвэл А тэмдэг) нь уургийн биосинтезд ашигладаг α-амин хүчил юм. Энэ нь амин хүчлийн бүлэг ба карбоксилын хүчлийн бүлгийг агуулдаг бөгөөд эдгээр нь метил бүлгийн хажуугийн гинжийг агуулдаг нүүрстөрөгчийн атомд нийлдэг. Иймээс түүний IUPAC системчилсэн нэр нь 2-аминопропаной хүчил бөгөөд түүнийг поляргүй, алифатик α-амин хүчил гэж ангилдаг. Биологийн нөхцөлд энэ нь zwitterionic хэлбэрт оршдог бөгөөд амин бүлэг нь протонжуулсан (−NH3 + гэх мэт) ба карбоксил бүлгийн (−CO2− гэх мэт) байдаг. Энэ нь метаболизын аргаар нийлэгжиж болох тул хүний ​​хувьд зайлшгүй биш бөгөөд хоолны дэглэмд орох шаардлагагүй юм. Энэ нь GC (GCU, GCC, GCA, GCG) -ээс эхэлсэн бүх кодоор кодлогддог.
Аланины L-изомер (зүүн ) нь уураг агуулсан байдаг. L-Alanine нь тохиолдлын хурдацтай лейцинээс хоёрдугаарт ордог бөгөөд 1150 уургийн дээжинд анхан шатны бүтцийн 7.8 хувийг эзэлдэг. Баруун хэлбэртэй D-аланин нь зарим бактерийн эсийн хананд полипептидээр дамждаг ба зарим пептид антибиотикт тохиолддог бөгөөд олон хавч, нялцгай биетний эд эсэд осмолит болдог.
Түүх ба этимологи
Аланиныг анх 1850 онд Адольф Стрекер ацетальдегид ба аммиакийг устөрөгчийн цианидтай хослуулсан үед нэгтгэсэн. Амин хүчилийг Герман хэлээр Аланин гэж нэрлэсэн бөгөөд үүнийг хялбархан илэрхийлэх үүднээс infix -an-ийг, химийн нэгдэлд ашигласан герман төгсгөл нь англи хэлтэй адил байв.
Бүтэц
Аланин бол алифатын амин хүчил, учир нь α-нүүрстөрөгчийн атомтай холбогдсон гинжин хэлхээ нь метилийн бүлэг юм (-CH3); аланин бол глициний дараа хамгийн энгийн α-амин хүчил юм. Аланины метил хажуугийн гинжин холбоо нь реактив бус тул уургийн ажилд шууд оролцдоггүй. Аланин бол амин чухал хүчил бөгөөд үүнийг хүний ​​бие махбодид үйлдвэрлэх боломжтой бөгөөд хоолны дэглэмээс авах шаардлагагүй юм. Аланин нь олон төрлийн хоолонд байдаг боловч ялангуяа махан хоолонд төвлөрдөг.
Биосинтез
Аланиныг пируват ба валин, лейцин, изолейцин зэрэг гинжин амин хүчлүүдээс нийлэгжүүлж болно.
Аланин нь хоёр үе шаттай процесс болох пируватыг улаан туяагаар шингээдэг. Эхний алхамд α-кетоглютарат, аммиак, NADH зэргийг глутамат дегидрогеназаар глютамат, NAD + ба ус болгон хувиргадаг. Хоёрдахь алхамд шинээр үүссэн глутаматын амин бүлгийг аминотрансфераза ферментээр пируватад шилжүүлж, α-кетоглютаратыг сэргээж, пируватыг аланин болгон хувиргадаг. Цэвэр үр дүн нь пируват ба аммиакийг аланин болгон хувиргаж, нэг бууруулагчтай тэнцэх хэмжээгээр зарцуулдаг .:721 Трансаминжилтийн урвал амархан эргэж, пируват нь бүх эсүүдэд байдаг тул аланин амархан үүсч, улмаар гликолиз зэрэг бодисын солилцооны замуудтай нягт холбоотой байдаг. , глюконеогенез ба нимбэгийн хүчлийн мөчлөг.
Химийн синтез
L-Alanine нь аспартат 4-декарбоксилазын нөлөөгөөр L-aspartate-ийн декарбоксилизацигаар үйлдвэрлэгддэг. Л-аланин руу исгэх зам нь аланиний racemase-тай нарийн төвөгтэй байдаг.
Дамдинсүрэнгийн Пүрэвдорж
Дамдинсүрэнгийн Пүрэвдорж нь Булган аймгийн Сайхан сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.