cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хельсинки
Түүх
1952 онд тус хотод 15 дахь удаагийн Зуны Олимпын наадмыг зохион байгуулсан.
Хотын бүрэлдэхүүнд 315 арал ордог байна.
Одоогоор тус хотод фин, швед гэсэн хоёр хэлийг хүлээн зөвшөөрдөг. 2019 онд хүн амын 78.64 хувь нь фин, 5.64 хувь нь швед, 2.86 хувь нь орос, 1.71 хувь нь эстон болон 1.67 хувь нь Африкийн сомали хэлээр ярьдаг байна.
Хотын нэр
Фин хэлээр хотыг байгуулагдсан цагаас нь (1550) албан ёсоор Хельсинки гэж нэрлэж ирсэн; швед хэлээр үүнийг албан ёсоор Хельсингфорс гэж нэрлэдэг. Бусад бүх хэлээр Финланд улс тусгаар тогтнохоос өмнө (1917 оны 12-р сарын 6) "Хельсингфорс" (оросоор - "Хельсингфорс") нэрийг удаан хугацаанд хэрэглэж байсан. Учир нь 19-р зууны эцэс хүртэл хотод шведүүд дийлэнх олонх байсан боловч 1880 онд хотын хүн ам ердөө 43 мянга байсан. 1809 оноос хойш Оросын эзэнт гүрэнд албан ёсоор захирагдаж байсан ч Швед-Финландын язгууртнууд Финландад эрх мэдлээ хадгалж, удаан хугацааны туршид швед хэлийг илүүд үзэж байв. Шведийн нөлөөг сулруулахын тулд Оросын эрх баригчид фин хэлийг хөгжүүлэхэд түлхэц өгч, хөдөөгийн оршин суугчдын эрчимтэй шилжилт хөдөлгөөн нь хотын хүн ам зүй, хэл шинжлэлийн тэнцвэрийг финчүүдийн талд болгож өөрчлөхөд ихээхэн нөлөөлжээ.
Боловсрол
Хельсинки хотод тус улсын хамгийн том Хельсинкийн их сургууль /38 мянган оюутантай/, түүнчлэн 64,128 оюутан (үүний 38,454 нь тус сургуульд суралцдаг) сурдаг олон тооны дээд боловсролын байгууллагууд байрладаг. Дунд боловсролын 190 сургууль байгаагаас 22 нь хувийн сургууль ажээ.
Эдийн засаг
Хельсинки хотод Хөрөнгийн бирж 1912 онд байгуулагдан өнөөг хүртэл үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
Тээвэр
Хельсинки хотод олон улсын Хельсинки-Вантаа нисэх онгоцны буудал байдаг бөгөөд Финландын дотоод нислэгийн 90 орчим хувь нь нөөгддөг байна.
Хотын метро нь 1982 оны 8 дугаар сарын 2-нд нээгдсэн. 2018 оны 10-р сарын эхээр метро нь 25 буудал, нэг шугамыг хоёр салбар болгон хуваасан замтай. Нийт урт нь 35 км, зорчигчдын урсгал жилд 62.9 сая хүн байна.
Хельсинки бол Балтын тэнгис дэх олон улсын зорчигч тээврийн томоохон далайн боомт юм. Усан онгоцны компаниуд Tallink Silja, Viking Line, Finnlines, Линда Лайн зэргээр Таллин, Стокхольм, Росток, Любек / Травемунде, Санкт-Петербург хотууд руу жилийн турш тогтмол усан аялал үйлддэг.
2013 оны байдлаар Хельсинки нь 13 трамвай шугамтай (1, 1A, 3B, 3T, 4, 4T, 6, 6T, 7A, 7B, 8, 9, 10). Замуудын нийт урт нь 112 километр юм. Та тасалбарыг тасалбарын автомат машин, зогсоолын тоолуур (2019 оноос хойш), мөн HSL Mobileticket гар утасны програмаас худалдаж авах боломжтой. 2018 оны 2-р сараас эхлэн трамвайны жолооч нар тасалбар борлуулах боломжгүй болсон.
Хельсинки хотод трамвай, метроны хамт сайн хөгжсөн автобусны үйлчилгээтэй. 100 гаруй автобусны чиглэл нь хотын хамгийн ойрын болон захын дүүргүүдийг хамардаг байна.
Цахим хуудас
Ангилал:Уусимаагийн коммун Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:1550 онд байгуулагдсан
Израилын дүүргүүд
Израил улс нь засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийг дүүргүүдэд хуваах нэгдсэн засаглалгүй. Яам, газар (тухайлбал, цагдаа) нь өөрийн хэлтсийн зураглалтай бөгөөд үүнд дүүргийн хил хязгаар, тоо ялгаатай байдаг.
Дотоод Хэргийн Яамнаас батлагдсан хамгийн нийтлэг хуваалт бол долоон дүүрэг (еврей. מחוזות) бөгөөд тэдгээрийн аль нэгнийх нь статус олон улсын түвшинд маргаантай хэвээр байгаа 15 дэд дүүрэг (еврей. נפות) ба 50 байгалийн бүсэд орно.
Одоогийн дүүргийн хуваалтыг 1957 оны засгийн газрын тогтоолоор (еврей. ‏הודעה על חלוקת שטח המדינה למחוזות ולנפות ותיאורי גבולותיהם‏‎) тогтоосон ба Израилийн Статистикийн төв хороо болон бусад зарим яам, үйлчилгээний байгууллагууд (ялангуяа шүүхийн системд) ажлыг зохион байгуулахад ашигладдаг. Дүүргийн хууль тогтоох, гүйцэтгэх байгууллага, дүүргийн Тамгын газрын даргын албан тушаал гэх мэт зүйл байхгүй.
Дүүргүүд
Дүүргүүд нь цаашдаа 15 дэд дүүрэгт хуваагддаг бөгөөд цаашдаа 50 бүсэд хуваадаг. Статистикийн зорилгоор улсыг Тел-Авив ба Гуш Дан (хүн ам 3.15 сая), Хайфа (996 мянган хүн), Беэр-Шева (531.6 мянган хүн) гэсэн гурван метрополист хуваадаг.
Хүн ам, газар нутгийн хувьд Израилын хамгийн том хот бол 901,302 оршин суугчтай, 126 км² газар нутагтай Иерусалим юм. Тел-Авив, Хайфа, Ришон-ле-Цион нар 443,939, 281,087, 249,860 оршин суугчтай хүн амаараа Иерусалимын дараа ордог.
Иерусалим дүүрэг
Зургаан өдрийн дайны үеэр Израилд нэгтгэсэн газар нутгууд дүүрэгт багтдаг.
Умард дүүрэг
Голан дэд дүүргийг НҮБ Израилын нутаг дэвсгэрийн нэг хэсэг гэж хүлээн зөвшөөрдөггүй.
Мөн үзэх
дүүрэг Ангилал:Засаг захиргааны нэгжийн жагсаалт
2018 оны Дорнод аймгийн наадам
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын начин Ж.Гансүх, Д.Цогзолдорж нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
Зургаагийн даваа
Долоогийн даваа
Наймын даваа
#
Аягүй тэнэг ээ
«Аягүй тэнэг ээ» — 2013 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн инээдмийн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Godannar
Холбоос
Ангилал:Анимэ
Финистер (департамент)
Финистер (Département Finistère [], бретоноор: Penn-ar-Bed []) нь Францын баруун хойд зүгт орших Бретань мужийн дөрвөн департаментын нэг юм. Финистер нь бретонийн хойгийн үзүүрт орших байршлаасаа шалтгаалан бүр Ромын эзэнт гүрний үед Finis Terrae (Дэлхийн Төгсгөл) гэх нэртэй байсан аж. Харин бретон хэлний Пен-ар-Бед гэх үг нь дэлхийн эхлэл, дэлхийн үзүүр эсвэл дэлхийн тэргүүн гэх утгатай.
Газар зүй
Финистер нь 6730,7 км² нутаг дэвсгэртэй, өмнө талаараа сунайн тогтсон элсэн эрэгтэй, умард талдаа олон жижиг булантай, өрнө талаараа тал хээрийн болон хадат эрэгтэй.
Түүх
Финистер департаментыг Бретань аймгийн баруун талаас таслан, 1790 оны гуравдугаар сарын 4-нд байгуулжээ.
Эшлэл
Ангилал:Францын департамент Ангилал:Бретанийн засаг захиргааны гишүүнчлэл Ангилал:1790 онд үүсгэн байгуулагдсан
Most Money
Мост Мони (Most Money) нь анхны Монгол Улсыг хамарсан, олон санхүүгийн байгууллагын дансыг нэг дороос удирдах боломжтой мобайл хэтэвч болж 2010 оны 10-р сарын 10-ны өдөр нээлтээ хийж байсан. Мост Мони үйлчилгээ нь МОСТ Финтек ХХК-ын хөгжүүлсэн МОСТ төлбөр тооцооны платформ дээр суурилан ажилладаг үйлчилгээнүүдийн анхдагч нь юм.
Үйлчилгээ
Мост Мони үйлчилгээг ашиглан хүн өөрийн өдөр тутмын санхүү, төлбөр тооцооны хэрэгцээгээ хангах боломжтой бөгөөд олон санхүүгийн байгууллагын дансаа нэг дороос удирдах боломжтойгоороо онцгой юм. Мост Мони үйлчилгээ нь дараах боломжуудтай.
Мост Мони хэтэвч Андроид болон iOS системийн гар утаснууд дээр Most Money болон Most Money lite гэсэн нэрээр явж байна. Lite хувилбар нь хамгийн энгийн боломжуудыг агуулсан, хуучин утсанд илүү тохирох хувилбар.
Холбоосууд
Ангилал:Төлбөрийн систем
Жяи
Жяи (嘉義市, Chiayi) — Тайвань орны Тайвань мужийн харьяа хот.
Ангилал:Тайвань арлын суурин Ангилал:Тайванийн тойроггүй хот Ангилал:Тайвань аймгийн суурин
Миний хайр (Монгол кино)
«Миний хайр» — 2014 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн хайр дурлалт, уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
III Клеоменес
III Клеоменес (Κλεομένης) нь НТӨ 235-222 онд төр барьсан Спартагийн 2 ханы нэг юм. Тэрбээр эцэг I Леонидасыг залгамжилж, Спартад улс төрийн шинэчлэл хийхийг зорьж байсан хэмээн түүхэнд үлджээ.
НТӨ 229-222 онд Клеоментес Сикионы Аратусын удирдсан Ахейн холбоотой дайтаж байсан бөгөөд НТӨ 222 онд Селласийн тулалдаанд ялагдсанаар Птолмейн Египет руу дүрвэжээ. Гэвч Птолмейг нас барсны дараа залгамжлагч нь Клеоментесыг гэрийн хорионд оруулсан бөгөөд Клеоментес НТӨ 219 онд хэсэг нөхдийн хамт гэрийн хорионоос оргож, бослого гаргахаар оролдсон боловч олны дэмжлэгийг аваагүй тул амиа хорложээ.
Ангилал:Спартагийн хан Ангилал:Спартагийн цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:Агиади Ангилал:Эртний Грекчүүд Ангилал:МЭӨ 254 онд төрсөн Ангилал:МЭӨ 219 онд өнгөрсөн
Амур муж
Амур муж (Амурская область) нь Оросын Холбооны Улсын Алс Дорнодын Холбооны тойрогт харьяалагддаг муж юм.
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж
Агвааны Энхболд
Агвааны Энхболд нь Дархан-Уул аймгийн засаг дарга, Хотын Захирагч
Боловсрол
1978 - 1986 онд Дархан-Уул аймгийн IX дунд сургууль
2000 - 2001 онд Удирдлагын Хөгжлийн Институт
2010 - 2012 онд Их Британий Удирдлагын акедеми
2012 - 2014 онд ROYAL акедемийг тус тус төгссөн.
Бизнесийн удирдлага, Төрийн захиргааны менежер, Багш мэргэжилтэй.
Орос, англи хэлтэй.
Ажилласан байдал
1988 - 1989 онд Дархан хот IX дунд сургуульд Орос хэлний лаборант
1989 - 1990 онд Дархан хотын XVII, XVIII дунд сургуульд Дүрслэх урлаг, шугам зургийн багш
1993 - 1994 онд Ардын армийн 223-р ангид цэргийн алба хаасан
1998 - 2000 онд "Хан Ертөнц" ХХК-д гүйцэтгэх захирал
2000 - 2007 онд "Алтан Сагс" ХХК-д "Шинэ зах" хариуцсан орлогч захирал
2007 - 2009 онд "Дархан Төмөрлөгийн Үйлдвэр" ТӨҮГ, ХААлбаны менежер, ахлах менежер
2009 - 2010 онд "Дулаан Шарын Гол" ТӨҮГ, ТУЗ-ийн гишүүн
2013 - 2015 онд "Дархан Ус Суваг" ТӨҮГ, ТУЗ-ийн гишүүн
2015 - 2016 онд "Дархан-Уул" аймгийн Засаг Дарга, Дархан Хотын захирагч
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Монголчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Үндэсний баялаг (Монгол кино)
«Үндэсний баялаг» — 2015 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн тулаант, уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Хэлмэрч- орчуулагчийн институт
Хэлмэрч, орчуулагчийн институт TOI нь Стокголмын их сургуульд харьяалагддаг. TÖI нь орчуулгын шинжлэх ухааны чиглэлээр ялангуяа орчуулга, аман орчуулгын салбарт суурь болон ахисан түвшний (дипломын сургалтаас судлаач хүртэл) сургалт, хөтөлбөр зохион байгуулдаг. TÖI нь Швед дэх орчуулгын шинжлэх ухааны салбарт судалгаа явуулж, эрдэмтэн судлаач (дипломын дараах) бэлтгэн сургадаг цорын ганц институт юм. Ангилал:Орчуулга Ангилал:Шведийн боловсрол
Сэргэлэнбаатарын Булгантамир
Сэргэлэнбаатарын Булгантамир (1999 оны 11-р сарын 29-нд төрсөн) нь Монголын волейболын шилдэг тамирчдын нэг юм. Тэрээр улсынхаа шилдэг клуб "Энагурэ Монти" багийн ахлагч бөгөөд өндрийн довтлогчийн байрлалд тоглодог. 2019 онд Монголын волейболын холбооны Үндэсний дээд лигийн аварга болж, хамгийн үнэ цэнтэй тоглогчоор шалгарсан. 2016 онд Зүүн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцохдоо анх удаа улсын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтаж байв.
2019 он
2019 онд Монголын волейболын холбооны шинэ удирдлагууд томилогдож, Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Готовын Баярсайхан болон түүний удирдлагын баг 2011 оноос хойш тасраад байсан Үндэсний дээд лигийн тэмцээнийг эргэн зохион байгуулсан. Энэ тэмцээнд "Энагурэ" багийн шинэ үеийн охид оролцлоо. Багийн тоглогчдын дундаж нас нь 20.5 байв. Спортын мастер С.Булгантамираар ахлуулсан энэ багийн бүх тоглогчдын хувьд анх удаагаа дээд лигийн тэмцээнд оролцсон нь энэ байлаа. Тэд 3 тойрогт нийт 15 тоглолт (13 хожил / 2 хожигдолтой) хийж, лигийн хүснэгтийн 1-р байрт шалгарч, шигшээ шатанд шалгарлаа. "Энагурэ" шигшээ цувралд "Хобби Эйс" багийг 3 тоглолт дараалан хожиж (3:1, 3:0, 3:2) аварга болсон. С.Булгантамирын хувьд шигшээ цувралын сүүлийн 2 тоглолтод шилдэг тоглогчоор нэрлэгдэж, багаа аварга болоход голлох үүрэг гүйцэтгэв.
Шигшээ цувралын статистик:
Тоглолт-2: С.Булгантамир 22 оноо авсан (Довтолж-13, давуулж-2, хааж-1). Тоглолтын шилдгээр шалгарсан. "Энагурэ" 3:0-ээр хожсон (25:27, 23:25, 15:25).
Тоглолт-3: С.Булгантамир 24 оноо авсан (Довтолж-18, хааж-2, давуулж-4). Тоглолтын шилдгээр шалгарсан. "Энагурэ" 3:2-оор хожсон (25:12, 25:17, 18:25, 12:25, 12:15).
С.Булгантамир лигт нийт 18 тоглолтонд оролцож 278 оноо авсан (Довтолж-220, хааж-22, давуулж-36) бөгөөд анх удаа Үндэсний дээд лигийн аварга боллоо. 2019 оны дээд лигт түрүүлсэнээр "Энагурэ" баг тус тэмцээний гурав дахь алтан медалиа хүртэж, 2011 оноос хойш анх удаа лигийн аваргын цом хүртлээ. С.Булгантамир тэмцээний хамгийн үнэ цэнтэй тоглогчоор тодорлоо.
2020 он
Залуучуудын улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд "Энагурэ" 2017, 2018, 2019, 2020 онуудад дөрвөн жил дараалан түрүүлж энэ насандаа хамгийн хүчтэй баг гэдгээ баталсан. Тэд 2020 онд ялагдалгүй цаашлаад ээлжийн хожил ч алдалгүй түрүүлж, залуучуудын улсын аварга болсон юм. Тус тэмцээнд "Энагурэ" баг "B" хэсгээс тэргүүн байраар гарч, хагас шигшээд шалгаран (Хобби-Эйс, Уурхайчин, Дундговь, МУБИС багуудыг 2:0-р хожив), дараа нь "Эрчим" клубийг 3:0-ээр хожиж аваргын төлөө өрсөлдөхөөр шалгарлаа. Шигшээ тоглолтод "Хилчин" багийг 3 ээлж дараалан ялж, 6 дахь удаагаа залуучуудын улсын аварга боллоо. С.Булгантамир 2 дахь жилээ дараалан тус тэмцээний хамгийн үнэ цэнтэй тоглогч болсон юм.
Ашигласан материал
Ангилал:1999 онд төрсөн Ангилал:Монголын волейболчин
Сүүлчийн шөнө (Монгол кино)
«Сүүлчийн шөнө» — 2014 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:2014 оны кино
Агарын гурван сүлжээ
Агуулга
Хот, хөдөөгийн ялгаа, тэгш чинээлэг амьдралыг хүсэн мөрөөдөх хүмүүсийн сэтгэл зүйн зөрчил, залуусын хайр дурлалын тухай өгүүлнэ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1992 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Монголын Эмэгтэйчүүдийн Холбоо
Монголын Эмэгтэйчүүдийн Холбоо нь 1924 онд «Бүсгүйчүүдийг боловсруулах тасаг» нэртэйгээр байгуулагдаж байжээ. Энэ нь Азийн анхны эмэгтэйчүүдийн байгууллага болж байсан түүхтэй юм. Анхны даргаар нь Монголын шинэ цагийн утга зохиолыг үндэслэгч Д.Нацагдоржийн гэргий Д.Пагмадулам ажиллаж байв.
Үйл ажиллагаа
Эмэгтэйчүүдийн (эхчүүд, охид, бүсгүйчүүд, ахмад настан эмэгтэйчүүд) эрхийг хамгаалах зорилгын хүрээнд ажилладаг. Монгол Улсын 21 аймаг тус бүрт салбар зөвлөлтэй үйл ажиллагаа явуулж байна.
Манай улсад 1920 онд анх 20 хүнтэй эмэгтэйчүүдийн бичиг үсгийн дугуйлан байгуулж байсан бол 1931 онд 2000 эмэгтэй бичигтэн болж, 1963 онд 509 мянган эмэгтэйчүүдийн 90 хувь нь бичигтэн болсон тоо баримт байдаг. 1931 оны 7 дугаар сард хуралдсан Монголын Эмэгтэйчүүдийн I их хуралд хөдөөнөөс ирсэн төлөөлөгч эмэгтэйчүүд хувцас хунар муутай, харц ядуу бүсгүйчүүд байжээ. Иймд юуны өмнө улсаас эмэгтэйчүүдийг хувцаслаж, бүгдэд ижил ногоон дээл оёулж, савхин гутал олгосон байна. Хурлын дараа зарим эмэгтэйчүүдийг шууд бичиг үсгийн бүлгэмд суулган анхан шатны сургалтанд хамруулаад, сайн суралцсан болон хүсэл сонирхолтой эмэгтэйчүүдийг сувилагч, багшийн сургалт дамжаанд шилжүүлсэн түүхтэй.
Өрнөд Померан муж
Өрнөд Померан муж (Województwo zachodniopomorskie) нь Бүгд Найрамдах Польш Улсын 16 мужийн нэг юм. Тус муж нь улсынхаа баруун хойд хэсэгт орших ба түүхэн Ар Помераны бүх баруун хэсэг болон түүхэн Өмнөд Помераны багахан хэсэг мөн түүнчлэн урьдны Ноймаркийн бага шиг газар нутгийг багтаасан байна. Мужийн төв нь Шчецин.
Монголын Эмэгтэйчүүдийн Холбоо
Үйл ажиллагаа
1940 онд их дээд сургуулийн оюутны 38,0 хувь нь эмэгтэйчүүд болсон.
1980 онд их дээд сургуулийн оюутны 56,4 хувь нь эмэгтэйчүүд болж өсчээ.
1980 онд улсын хэмжээнд хүүхдийн 617 цэцэрлэгт 50 мянга орчим хүүхэд, яслийн тоо 400 болж 20-иод мянган хүүхдийг асарч, сургаж байв.
1965 онд хүний их эмч нарын 42,2 хувь нь эмэгтэйчүүд байжээ.
1980 онд хүний их эмч нарын 61,2 хувь нь эмэгтэйчүүд болж өссөн байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын эмэгтэйчүүдийн холбоо Ангилал:Монголын эмэгтэйчүүдийн эрхийн байгууллага Ангилал:Монголын эмэгтэйчүүдийн байгууллага Ангилал:Улаанбаатарын клуб Ангилал:Феминизм Ангилал:1924 онд байгуулагдсан
Доржготовын Ганцэцэг
Доржготовын Ганцэцэг (1979 онд төрсөн) — Монголын тайз, дэлгэцийн жүжигчин.
Эх сурвалж
Ангилал:1979 онд төрсөн Ангилал:Монголын жүжигчин Ангилал:Монголчууд
Хожуу Лян (907-923)
Хожуу Лян улс нь (хят: 后梁; пиньинь: Hòu Liáng) 907-923 оны хооронд оршин тогтнож байсан хятадын хаант улс юм. Тус улсыг Тан гүрний цэргийн жанжин Жу Вэнь байгуулсан. 907 оны зун Тан гүрний сүүлчийн хуанди Айдиг хаан сэнтийнээс нь огцоруулж, өөрийн биеэ эзэн хаанд өргөмжилж, улсын цолыг Лян (梁) гэж өөрчлснөөр хятадын түүхийн Таван гүрэн, арван ванлигийн үе эхэлдэг. Хожуу Лян улсыг 923 онд Шато түрэгийн Хожуу Тан улс мөхөөсөн. Лян улс нь хүчирхэг байхдаа одоогийн Хэнань, Шаньдуны ихэнхи нутаг, Шэньсигийн өмнөд хэсэг, Хэбэйгийн өмнөд хэсэг, Шаньсигийн зүүн өмнөд орчмын нутгийг захирч байв.
Холбоотой хуудас
Ангилал:Хятадын династи
Камчаткын хязгаар
Камчаткын хязгаар нь тойрог, нэгтгэн 2007 онд байгуулсан хязгаар юм.
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж  Ангилал:Оросын хязгаар
Банди-Зо (кино)
« Банди-Зо » — 1992 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Эх орон, элгэн нутаг, ард олныхоо энх амгалангийн төлөө амиараа дэнчин тавин тэмцэж байгаа Гүндалай хүүгийн дүрээр дамжуулан сэтгэл зөв бол ганц хүн ч ганцаардахгүй ялалтанд хүрч, ард түмэндээ домог болон үлддэгийг дүрслэн харуулжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1992 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Дэлхийн спэй өдөр
Түүх
Анх энэхүү өдрийг 1995 оноос Амьтдын Лигийн Дорисын Өдөр /Doris Day Animal League (DDAL)/ хэмээх жил бүр зохион байгуулагддаг үйл ажиллагаааны хүрээнд анх АНУ-д тэмдэглэж, энэ өдөр гудамжны тэнэмэл амьдралтай амьтдыг хөнгөлж, үр дамжих сувгийг нь боохыг уриалж, түүний ач тусыг танилцуулж байсан байна. DDAL нь 2006 оноос АНУ-ын хүмүүнлэгийн нийгэмлэгтэй /Humane Society of the United States (HSUS)/ хамтран ажиллах болсноор уг өдөр нь энэ цагаас эхлэн HSUS-ийн ивээл дор дэлхийн өдөр болон зохион байгуулагдах болжээ.
Бид гэрийн тэжээвэр амьтдаа маш ихээр хайрладаг тул гудамжинд хүнд нөхцөлд амьдарч байгаа амьтдыг харахаараа ихэд өрөвддөг билээ. Тэдгээр амьтдын хувьд орох оронгүй, хайрлах эзэнгүй, хоол тэжээлийн хомсдолтой байдлааар өдөр хоногийг төөрүүлэхээс гадна, халдварт өвчин тусах, тараах, гудамжны амьтан усгалд өртөн амиа алдах гэх мэт эмгэнэлтэй хувь заяа хүлээж байдаг.
Тиймээс цаашид олон олон амьтныг ийм хүнд, өрөвдөм хувь заяанд амьдруулахгүйн тулд, одоо амьд байгаа амьтдыг харгисаар устгахгүй байх хамгийн сайн арга нь гудамжны болон өсгөж үржүүлэхийг хүсээгүй гэрийн тэжээмэл амьтдын үржлийг зогсоох мэс ажилбар хийх нь хүмүүнлэг ажил болж байгаа юм. Гэвч үүнийг эсэргүүцдэг хүмүүс ч бас байдаг.
Монголчууд бидний хувьд энэ бол эртнээс байсан зан үйл бөгөөд үржлийн азарга, бух, хуц, ухна, буураас бусад бүх эр малаа хөнгөлж, агталж ирсэн тул тийм ч хол сонсогдохгүй байх.
Анх муур, нохойнд мэс ажилбар хийх ажлыг 1930-аад оноос хийж эхэлсэн бөгөөд анхны амьтдад спэй хийдэг эмнэлэг 1969 онд Лос-Анжелес хотод нээгджээ.
1970 оны үед гудамжны тэнэмэл амьтдын тоо хэт ихсэж хамгаалах байрууд дүүрсэн бөгөөд энэ үед зовлонгүйгээр тариа тарьж устгах буюу эутанаци /euthanasia/ хамгийн өндөр хэмжээнд хүрч байв.
DDAL-ээс мэдээлснээр бол 2008 оноос хойш 39 муж улсын 6,421 мал, 6,388 муур, 3,007 нохой, 26 туулайнд мэс ажилбар хийсэн бөгөөд уг ажилд зориулж HSUS-ийн зүгээс 385,000 долларын санхүүжилт өгсөн байна.
2014 оны дэлхийн спэй өдөр болсон үйл ажиллагаа
2014 оны дэлхийн спэй өдрөөр АНУ-ын 50 мужаас гадна нийт 41 улс оролцож 700 газарт энэ өдрийг зохион байгуулсан бөгөөд 68,000 амьтныг мэс засалд хамруулж байжээ. Харин тус жил Канадын Хүмүүнлэг Нийгэмлэгүүдийн Холбооны /The Canadian Federation of Humane Societies/ зүгээс “ Канад улсад спэй хийх эмнэлгийн хүртээмжийг нэмэгдүүлье” уриатай зохион байгуулж, тус өдрөөр мал эмнэлгүүд энэ үйлчилгээнийхээ үнийг хямдруулан ажилласан байна.
Ангилал:Амьтан хамгаалал Ангилал:Хоёрдугаар сарын баяр ёслолын өдөр
Майк Шинода
Майк Кенжи Шинода (англ. Michael Kenji Shinoda, япон. 篠田 賢治, ромажи. Shinoda Kenji, 1977 оны 2 сарын 11нд төрсөн) нь Америкийн хөгжимчин, дуучин, реппер, дуу зохиогч, продюсер юм. Тэрээр Линкин Парк хамтлагийг үүсгэн байгуулагчдын нэг бөгөөд дуучин, реппер, ритм гитарчин, төгөлдөр хуурч мөн хамтлагийнхаа үндсэн дуу зохиогч, продюсерээр ажиллаж байжээ.
Шинода нь мөн 2004 онд хип-хоп дээр суурилсан Форт Минор нэртэй хамтлагаа байгуулсан. Тэрээр мөн Lupe Fiasco, Styles of Beyond, X-Ecutioners нарын дуу болон цомгийн продюсероор ажилласан.
Майк Шинода нь АНУ Калифорни мужийн Лос Анжелас хотын Агоура Хиллс-д төрж өссөн ба ахлах сургуулийн найзууд болох Брад Делсон, Роб Боурдон нартай цуг Линкин Парк (тухайн үед Xero) хамтлагийг 1996 онд үүсгэн байгуулсан. Дараа нь Жое Хан, Дэйв Фаррел мөн гоцлол дуучин Марк Вайкфиелд нар элссэн ба хамтлаг амжилт багатай байснаас болж Марк Вайкфиелд хамтлагаасаа гарч оронд нь 1999 онд Честер Беннингтон нь гоцлол дуучнаар элссэн.
Шинода мөн Machine Shop Records-ыг үүсгэн байгуулсан. Хөгжмөөс гадна Шинода нь авъяаслаг уран бүтээлч, график дизайнер юм. Тэрээр хэд хэдэн бүтээл гаргасан ба зарим нь Japanese American National Museum-д байршиж байгаа.
Бага нас
Шинода нь 1977 оны 2 сарын 11 нд Калифорни мужийн Панорама хотод төрж Калифорни мужийн Агоура Хиллс-д өссөн. Түүний эцэг нь Япон гаралтай Америк хүн бөгөөд Жейсон нэртэй эрэгтэй дүүтэй. Шинодагийн ээж нь түүнийг 6 настай байхад төгөлдөр хуурны хичээлд бүртгүүлж 13 насандаа тэрээр жазз, блюз, хип-хоп зэрэг хөгжим тоглохыг хүсэн цаашаагаа сурчээ. Дараа нь тэрээр дунд болон ахлах ангидаа гитар болон реп маягийн дууг нэмэн сурсан.
Шинода нь Линкин Парк хамтлагийн гишүүд болох Брад Делсон, Род Боурдон нартай цуг Агоура ахлах сургуульд сурч байсан. Сургуулиа төгссөний дараа Шинода Пасадена хотын урлагийн коллежид график дизайнер болон дүрслэх урлагийн мэргэжлээр элсэн орсон. Коллежид байхдаа тэрээр Жое Хантай танилцсан.
1998 онд Шинода нь Дүрслэх урлагийн бакалаврын зэрэгтэй төгсөж график дизайнерын ажилд орсон.
Хувийн амьдрал
Майк Шинода нь 3-р үеийн Япон гаралтай Америк хүн (sansei) бөгөөд түүний өвөө болон авга эгч нь хоёулаа дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Япон-Америкийн хорих лагерьт хоригдож байжээ.
Шинода 2003 онд зохиолч Анна Хиллингертэй хуримаа хийсэн ба хосууд өдгөө 3 хүүхэдтэй юм. Ангилал:Линкин Парк Ангилал:1977 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын рэппэр Ангилал:АНУ-ын дуучин
Шуугиангүй кодчилох теорем
Шуугиангүй кодлох теорем гэж юу вэ?
Эх үүсвэрээс мэдээллийг хэрхэн үр дүнтэй дамжуулахад үүсвэрийн тодорхойгүй байдалд үндсэн хязгаарлалтыг өгдөг. Энэ нь кодлогдсон үгийн дундаж уртыг багасгадаг. Үүсвэрээс гарч байгаа үгийн цацалтын магадлалаас хамаарч кодлогдсон үгийн уртын хүлээгдсэн утга багасах юм.
ƒ : W → ∑*  гэсэн m ширхэг  үгүүдийг агуулсан  W, кодлогдсон үгүүд ба тэдгээрийн урт   авъя. Эх үүсвэрээс гарах үг тус бүрийн магадлалыг гэж үзвэл
Кодлогдсон үгийн дундаж урт нь байна.
Теорем: Х нь санах ойгүй үүсгүүр бөгөөд түүний тодорхойгүй байдал H(X) юм. Тэмдэгт мөр рүү нэгэн утгатайгаар задрах код ƒ : W → ∑* нь ∑ (|∑| > 1)  цагаан толгойн олонлогоос үүснэ. Уг цагаан толгойн олонлог ∑ (|∑| > 1) нь нөхцлийг хангах дундаж урттай байх ёстой. Үүнээс нөхцлийг хангах ямар нэг ƒ кодлолт оршин байна. Тодорхойгүй байдал нь томъёологдоно.
Тайлбар: Шуугиангүй гэдэг нь ямар нэг алдаагүй гэж үзэж байгаа.
Хэрэглээ
Шуугиангүй кодлох теорем нь мэдээллийн илүүдлийг багасгаж, өгөгдлийг шахан дамжуулах хурдыг нэмэгдүүлэхэд хэрэглэгддэг. Өгөгдлийг шахахад ямар нэг математик загвар хэрэгтэй. Claude Shannon 1948 онд математикийн хүрээнд өгөгдлийн шахах загварыг тогтоосон. Жишээ:
Үүсвэрээс ¼ магадлалтай cat, 1/8 магадлалтай dog, 1/8 магадлалтай elephant, ½ магадлалтай zebra үгүүдийг авъя. Кодын цагаан толгой ∑={0,1}, f  кодлогдсон үгүүд нь дараах байдлаар тодорхойлогдсон f(‘cat’) = ‘011’ f(‘dog’) = ‘01’ f(‘elephant’) = ‘0’ f(‘zebra’) = ‘111’ Кодлогдсон үгийн дундаж уртыг тодорхойльё. Дундаж урт = P(‘cat’) • урт(f(‘cat’)) + P(‘dog’) • урт(f(‘dog’)) + P(‘elephant’) • урт(f(‘elephant’)) + P(‘zebra’) • урт(f(‘zebra’)) = P(‘cat’) • урт(‘011’) + P(‘dog’) • урт(‘11’) + P(‘elephant’) • урт(‘0’) + P(‘zebra’) • урт(‘111’) = P(‘cat’) • 3 + P(‘dog’) • 2 + P(‘elephant’) • 1 + P(‘zebra’) • 3 = ¼ • 3 + 1/8 •2 + 1/8 • 1 + 1/2 •3 = 21/8 = 2.625 Уг кодчилол нь 2.625 дундаж урттай Тэмдэглэхэд үүсвэрийн үгүүдийн урт энэ тооцоололд нөлөөлөхгүй. Ангилал:Мэдээллийн онол Ангилал:Кодын онол Ангилал:Математикийн теорем Ангилал:Өгөгдөл
Эмма Томпсон
Эмма Томпсон (Emma Thompson, 1959 оны дөрөвдүгээр сарын 15-нд Лондоны Вестминстер хотод төрсөн) — Британийн эмэгтэй жүжигчин бөгөөд Оскарт «Ховардс Энд», «Эцгийн нэрийн өмнө», «Хугас өдөр» болон «Мэдрэмж ба мэдрэхүй»-н дүрүүдээр тавантаа дэвшихдээ гол дүр, зохиролдуулсан зохиолоор 2 гарджээ.
Намтар
Эмма Томпсон — Британийн Эрик Томпсон, шотландын Филлида Ло нарын ууган охин. Дүү Софи Томпсон — жүжигчин.
Камдены охидын бага, Кембрижийн их сургуульд суралцахаасаа л шог гараагаар төрөлжсөн уран бүтээлийн «Footlights» нэгтгэлийн гишүүнээр элсчээ. 1980 оны эхэн, Би-би-сигийн түүхэн цувралд «» ялгарсан лондоны залуухан Томпсон 1992 оны «Ховардс Энд» холливудын анхны ажлаараа Оскарыг атгасан ховорхон нэгэн.
Хью Лори, Кеннет Брана (1989-1995), Грег Уайз (2003-) нарын жүжигчидтэй үерхэж, гэр бүл болж байлаа. 2 хүүхдийн эх.
Долоон бурхан харвадаггүй
«Долоон бурхан харвадаггүй » — 2012 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино. 1920 он. Нүхтийн аманд долоон эр түүдэг тойрон сууна. Энэ долоон хүн бол эх орноо харийн түрэмгийлэгчидээс чөлөөлөх хүсэл бодлоороо нэгдэж тангараг өргөж буй залуус билээ. Цус асгаруулсан тулаан, ухаан зарсан уран нарийн арга. Монгол залуусын цуцашгүй эр зоригийн тухай энэхүү кинонд өгүүлнэ. 1951 он. Маршал Чойбалсан нисэх онгоцны буудал дээр өөрийгөө үдэж буй комиссарт хамт тэмцэж явсан нөхдийнхөө тухай ярьж өгөөд Москваг зорин ниссэнээр кино дуусдаг. Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Жанго эрх чөлөөгөө олсон нь
Жанго эрх чөлөөгөө олсон нь (Django Unchained) нь Квентин Тарантиногийн найруулсан 2012 оны Америкийн вестерн кино бөгөөд Италийн Жанго (1966) киноноос сэдэвлэн бүтээжээ. Найруулагчийн байлдаант хэсгийг хэтэрхий хүчтэй хэлбэрт оруулсан нь ихээхэн сонирхол татах ба дүр болгон дор бүрнээ сэтгэл татам жүжиглэж чаддаг уг бүтээлд. 1858 онд Кэлвин Кэнди ноёны эзэмшил боол Жанго боолчлолыг жигшин зэвүүцэгч язгууртан мэт чинээлэг доктор Кинг Шульцийн хамтрагч (Жангогийн гэргийг ноёны эзэмшил бүсээс суллан авах, тэднийг тамлаж байсан ноёны зарц боолын эздээс өшөө авахад чиглэгдэнэ) өмнөдийг чиглэн эрх чөлөөгөө бүрэн олно. Доктор Шульц бол гайхамшигт үнэнч нөхөр тулаанч. Жанго Шульцийн үнэнч нөхөр бас тулаанч. Уг киногоор 104 шагналд нэр дэвшиж 29-ийг хүртсэн найруулагч Квентин Тарантино төгсгөл хэсэгт бут дэлбэрч буй ковбойн багахан дүрд тоглосон байх болно.
Санал шүүмж
Нийт шүүмжлэгчдийн 88% нь уг киног таашаасан (Роттен Томато).
Холбоос
Ангилал:2012 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Вестерн Ангилал:Блэксплойтэйшн Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Тулаант кино
Луйвар
«Луйвар» — 2014 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн адал явдалт уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:2014 оны кино Ангилал:Уран сайхны кино
Приморийн хязгаар
Приморийн хязгаар нь тойрог, нэгтгэн 2007 онд байгуулсан хязгаар юм.
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж  Ангилал:Оросын хязгаар
Булингар (Монгол кино)
« Булингар » — 1992 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Шорон хэдий хатуу хэцүү ч эр хүн хатан зориг, халуун сэтгэл, нандин чанартаа үнэнч бол төдий л эвдэрч чаддаггүйг түргэн тусламжийн жолооч залуу, эмч бүсгүй нарын нинжин сэтгэлийн харьцаагаар дамжуулан үзүүлжээ,.
Эх сурвалж
Ангилал:1992 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Шадавын Цагаандорж
Шадавын Цагаандорж (1912 онд Өвөрхангай аймг ийн Гучин-Ус сум анд төрсөн-1980 онд Москва хотод нас барсан)-Монгол улсын төр, нийгмийн зүтгэлтэн. БНМАУ-ын худалдааны гавьяат ажилтан, БНМАУ-ын Худалдаа бэлтгэлийн яамны сайд, дипломат.
Тэрээр 1930-1932 онд Худалдааны техникум, 1953-1956 онд МАХН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Намын дээд сургуулийг төгсчээ.
1939-1943 онд Биеийн хөдөлмөрийн анхны хоршоо, Улсын дамжлага баазын дарга,
1943-1953 онд Монголын эд хэрэглэгчдийн хоршоодын Төв холбооны ерөнхий хорооны орлогч дарга, дарга,
1956-1959 онд БНМАУ-ын Худалдаа бэлтгэлийн яамны сайд,
1959-1964 онд БНМАУ-ын БНСЧСУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд,
1964-1968 онд Намын Төв Хорооны хэлтсийн эрхлэгч,
1968-1973 онд БНМАУ-аас БНХАУ-д суугаа ЭСЯ-ны худалдааны зөвлөх,
1974-1975 онд Малын зүй бус хорогдолтой тэмцэх ажил эрхэлсэн улсын онцгой комиссын орлогч дарга,
1976 оны нэгдүгээр сараас Сайд нарын Зөвлөлийн ахуй үйлчилгээний материаллаг баазыг бэхжүүлэх асуудал эрхэлсэн улсын комиссын орлогч даргаар ажиллаж байжээ.
1980 онд ЗХУ-ын Москва хотод эмчлүүлж байгаад нас барсан.
Тэрээр 1938 онд МАХН-д гишүүнээр элссэн бөгөөд намын XIII, XIV, XV их хурлаас Намын төв Хорооны гишүүнээр, БНМАУ-ын Ардын Их Хурлыг сонгох 4, 6 дахь удаагийн сонгуулиар Ардын Их хурлын депутатаар тус тус сонгогдож байсан байна.
Шагнал
Түүний хөдөлмөр, бүтээлийг үнэлж “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан туг”-ийн одон, “Алтангадас” одонгоор 3 удаа, мөн медалиуд, БНМАУ-ын худалдааны гавьяат ажилтан цолоор шагнажээ.
Тэрээр нам, ард түмний үйл хэргийн төлөө ухамсарт амьдралаа зориулсан, төрөөс даалгасан ажлын төлөө өрийн бүх хүч мэдлэг, туршлага, авьяас билгээ дайчлан ажилладаг ахмад ажилтны нэг байсан юм.
Өвөрхангай аймгийн ИТХ-ын тэргүүлэгчдийн 2010 оны 7-р сарын 26-ны өдрийн 69 дүгээр тогтоолоор Өвөрхангай аймгийн Гучин-Ус сумын Ерөнхий Боловсролын сургуулийг Худалдааны гавьяат ажилтан, БНМАУ-ын Худалдаа бэлтгэлийн яамны сайд, дипломатч Шадавын Цагаандорж агсны нэрэмжит болгосон байна.
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
Зөн совин хийморийн тарнитай нутагт мэндлэхэд нь зүүн, баруун мөрөн дээр нь Хангарьд дэвсэн, Дэлхийн магнайг тэнийлгэсэн, Монгол наадамд түрүүлж, Домог түрүүлсэн даяар дуурсах аваргууд. Дундговь аймгийн Өлзийт сумын нутаг, Дэл хөнжлийн уулын элгэн хаданд барилдаж байгаа хүний зураг бий. Энэ хадны сүг зураг нь Хүрлийн үеийн дурсгалд буюу 7000-11000 жилийн өмнөх үед хамаардаг гэж үзжээ. Тэгэхлээр лавтайяа 7000 жилийн өмнө Монгол бөх байжээ.
Аварга цол бол Монгол бөхийн хамгийн дээд цол. Монгол наадмын түрүү үзүүрийг булаалдаж, тэр наадамд зодоглосон хүчтэнүүдээс онцгойрон шалгарч түрүүлсэн бөх аварга цол хүртдэг. Үүнээс үүдээд Монгол бөх хэдэн аваргатай вэ? гэсэн асуулт гарч ирж байна. Үүнд яг таг хариулах боломж хомс байна. Учир нь монгол бөхийн барилдаан хэдийд үүсэв?, хэдийд наадам хийж эхлэв?, хэдий үеэс бөхөд цол, тэр дундаа аварга цол олгож эхлэв? гэдэгт бөх судлаачид янз бүрийн таамаг дэвшүүлсэн байдаг ч яг таг хариулах баримт олдохгүй байгаа юм.
Манай улсын архивт 1760-аад оноос хойшхи үеийн улсын цолтой бөхчүүдийн барилдааны амжилт бүрэн бус байдлаар хадгалагдан ирсэн байна. Харамсалтай нь үүнээс өмнөх үеийн бөхчүүдийн барилдааны талаар баримт бидэнд уламжлагдаж ирсэнгүй. Үндэсний төв архивт хадгалагдан байгаа наадмын баримт (Эрдэнэшанзавын яамны архив)-ыг шүүрдэн үзвэл дараах аваргуудын нэрс тодрон гарч байна.
1. Цэдэн
2. Цэрэнпил
4. Дашжав
5. Намжилжав
6. Чүлтэм
7. Баянмөнх
8. Чойдориг
9. (хүлэгч) Намжилжав
10. Должингийн Хүдэр
11. Раашийн Ринчин
12. Гэнэнгийн Өсөхбаяр
13. Цэвэгмид
15. Омбойн Дугар
17. Шагдарын Лувсанжамба
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Сугарын Болд-Эрдэнэ (1976 онд төрсөн) — Монголын тайз, дэлгэцийн жүжигчин. 1995-1999 онд СУИС-д жүжигчний мэргэжлээр суралцаж төгссөн. 2013 онд доктор, профессор С.Сугарын удирдлагад магистрын зэрэг хамгаалсан. 2000 оноос УДЭТ-ын жүжигчнээр ажиллаж байгаад 2019 оноос одоог хүртэл Уран бүтээлийн хэлтсийн даргаар ажиллаж байна.
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
19. Цэвэгийн Буянтогтох
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Монголын драмын урлаг унал­тад байсан тэр цагт Г.Эрдэнэбилэг, С.Болд-Эрдэнэ, Г.Амгаланбаатар, Н.Наранбаатар тэргүүтэй уран бүтээлчид орж ирснээр хэлтэй, хөлтэй болсон гэж үздэг. Эдгээр уран бүтээлчид хамтран "Драмын дөрөв" хэмээх хамтлаг байгуулан дуулж олны талархлыг хүлээж байлаа.
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
20. Хасын (их монгол) Шаравжамц
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
1. Free zone хамтлагийн Миний нулимсыг салхи арчина дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
21. Майдарын Мөрринчин
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
2. Дуучин Оюунбилэг
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
22. Галсанхүүгийн (лу гүний) Вандан
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
3. Дуучин Дашдондогийн Тайчигч хөвгүүд ба саарал гудамж жүжгийн дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
23. Ганжууржавын (босоо) Самдан
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
4. Дуучин С.Жавхлангийн Зүүдэнд уяатай аав
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
24. Нацагийн (буур) Жамьян
25. Санжмятавын (цэргийн) Шагж
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
7. Дуучин Алтанцэцэгийн Антигона жүжгийн дуу
Хорилардай мэргэн
Хиад боржигон аймгийн Хорилардай Мэргэн. Алунгоо хатны эцэг юм.
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
8. Чоно хамтлагийн Залуу нас
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
26. Бадамдоригийн Түвдэндорж
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
9.  Дуучин Сэрчмаа, ВХ нарын Нууц амраг чинь болъё жүжгийн дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
27. Цэдэндоржийн Чимэд-Очир
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
10.Дуучин Сэрчмаагийн Дурлахыг хориглоно жүжгийн дуу
11. Ган-Эрдэнэ, Маралжингоогийн Хайрын виз  жүжгийн дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
29. Жамсрангийн Цэвээнравдан
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
12. Хайрын дурсамж Дөрвөн улирал
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
30. Дарийн Дамдин
31. Сэрээтэрийн Цэрэн
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
13. Хайрын дурсамж Уучил хайрт минь
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
32. Жигжидийн Мөнхбат
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
14. Хайрын дурсамж Санаандгүй учрал
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
33. Хорлоогийн Баянмөнх
34. Чойжилийн Бээжин
36. Дагвацэрэнгийн Хадбаатар
37. Бадмаанямбуугийн Бат-Эрдэнэ
38. Одвогийн Балжинням
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
17. Драм-4, Халиун Сүүлчийн бүжгийг чамд үлдээе жүжгийн дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
39. Агваансамдангийн Сүхбат
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
19. Дуучин Анхаа, Халиун нарын Лусын дагина жүжгийн дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
40. Гэлэгжамцын Өсөхбаяр
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
20. Жүжигчидийн дуулсан Гол дүрийн амрагууд жүжгийн дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
41. Долгорсүрэнгийн Сумъяабазар (2006)
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
21. Дуучин Ө.Уянга-ын Ээжээ ... жүжгийн дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
42. Сүхбаатарын Мөнхбат (2011)
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Тоглосон клипүүд
22. Дуучин Хэрлэн Эр хүн болгож өгөөч жүжгийн дуу
23. Хоёр амь киноны дуу
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
44. Чимэдрэгзэнгийн Санжаадамба (2016)
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Радио телевизийн жүжгийн дүрүүд
1. С.Жаргалсайхан “Хаан түүх” 1,2,3 телевизийн жүжиг - Аанд
2. Д.Мягмар “Найрын ширээний ууц” - Галжав
Үндэсний бөхийн аваргын жагсаалт
!
Сугарын Болд-Эрдэнэ
Радио телевизийн жүжгийн дүрүүд
3. Д.Мэндсайхан “Ээжээ” Жүжиг DVD бичлэг
4. Ш.Гүрбазар “Надаар тоглосон хайр” DVD бичлэг
5. Шар толгой “Саран хөхөө” DVD бичлэг
6. К.Людвиг “Гол дүрийн амрагууд” DVD бичлэг
7. В.Хюго “Парисын Дарь-Эхийн сүм”  DVD бичлэг
8. Б.Цогнэмэх “Тэнгэрийн хүү” DVD бичлэг
9. С.Жаргалсайхан “Нууц амраг чинь болъёо” DVD бичлэг
10. Д.Төрбат “Харц хатан” DVD бичлэг
11. Б.Галаарид “Шар тэнгисийн тарчлаан” DVD бичлэг
13. В.Красногоров “Яаж амьдрах юм бэ?” DVD бичлэг
Оролцон тоглосон дурсамж, тайлан тоглолтууд
1. Соёлын тэргүүний ажилтан жүжигчин С.Дамдины тайлан тоглолт
2. Ардын жүжигчин П.Цэрэндагвын тайлан тоглолт
4. Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, Ардын жүжигчин Г.Гомбосүрэнгийн тайлан тоглолт
5. Гавъяат жүжигчин Ч.Алтан – Өлзийн тайлан тоглолт
6. Театр судлаач, орчуулагч Б.Зориг, жүжигчин Д.Цээнямбуу нарын дурсамж тоглолт
7. Ардын жүжигчин Д.Чимид – Осорын дурсамж тоглолт
8. Төрийн соёрхолт, Гавъяат жүжигчин Н.Сувдын тайлан тоглолт Ардын жүжигчин П.Цэрэндагвын тайлан тоглолт
5. Ардын жүжигчин, эрдэмтэн зохиолч Э.Оюуны дурсамж тоглолт
6. Ардын жүжигчин Д.Мэндбаярын тайлан тоглолт
7. Гавъяат жүжигчин Ч.Алтан-Өлзийн тайлан тоглолт
8. Театр судлаач, орчуулагч Б.Зориг, жүжигчин Д.Цээнямбуу нарын дурсамж тоглолт
9. СТА Дамдин “Сөгдөн амьдарснаас сөрж үх” тайлан тоглолт
10. Төрийн хошой шагналт Д.Намдаг “Дурсамж” тоглолт
11. Бөмбөгөр ногооны дуудлага
12. Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн шагналт, Ардийн жүжигчин Ц.Гантөмөр “Хүний мөр, миний мөр” тайлан тоглолт
13. СТА, найруулагч Ч.Түвшин “Хайрын тайз” тайлан тоглолт
16. “Алтан үе” дурсамж тоглолт (2005-2018)
17. Ардын жүжигчин Ж.Лхамхүү “Сэтгэлээс ургасан дүрүүд” тайлан тоглолт (2005)
18. Ардын жүжигчин Ж.Лхамхүү “Шавийн эрдэм багшаас” тайлан тоглолт (2010)
19. УГЗ, найруулагч Н.Ганхуяг “Эрчүүдээ баярлуулцгаач” тайлан тоглолт
20. Ардын жүжигчин Г.Мягмарнаран тайлан тоглолт
21. УГЖ Б.Жаргалсайхан тайлан тоглолт
22. Ардын жүжигчин С.Сарантуяагийн “Зүрхнээс зүрхэнд” уран бүтээлийн цэнгүүн
23. УГЗ Б.Баатар найруулагч агсны “Найруулагч Б.Баатар” хүндэтгэлийн тоглолт
23. Г.Доржсамбуу найруулагч агсны “Тэнгэр мэднэ” хүндэтгэлийн тоглолт
Бие даасан уран бүтээлүүд
1.”Хайрын дурсамж” цомог /1990-ээд оны дууны/
2.”Бүсгүй чамд” цомог
4.”Бүсгүй чамд” тоглолт
5. “Хайрын дурсамж” театрчилсан ион концерт 2006 он
6. УГЖ У.Уранчимэгтэй хамтран “Парисын Дарь-Эхийн сүм” жүжгийн дуу
7.дуучин Халиунтай хамтран “Сүүлчийн бүжгийг чамд үлдээе” жүжгийн дуу,
Оролцсон олон улсын наадам, фестивал, аялан тоглолт
1. Литва улсад болсон хүүхдийн жүжгийн фестивал “Алунгоо эх” Бүгнүүтэй (2002)
2. ОХУ-ын Буриад улсын Улан-Үдэ хотод “Алтан сэрэг” фестивал
3. Солонгосын Масан хотын олон улсын театрын фестивалд “Хаан угсаа” ханхүү (2002)
4. Солонгосын Масан хотноо “Сэндэр охин” баяны хүү (2003)
5. Англи, Ирланд улсад ажиллаж амьдарч буй монголчуудад зориулан “Хайрын дурсамж” тоглолт (2007)
6. АНУ-д амьдарч буй монголчуудад зориулан“Хайрын дурсамж” тоглолт (2008) онд тоглосон
8. Европын холбооны улсуудаар Драм-4 хамтлагийн “Бүсгүй чамд” тоглолт (2015)
9. БНСУ-д ажиллаж амьдарч буй монголчуудад зориулан Драм-4 хамтлагаараа “Бүсгүй чамд” тоглолт (2018)
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын жүжигчин Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Монголчууд Ангилал:1976 онд төрсөн
9009 (кино)
«9009» — 2009 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
2020 оны Ховд аймгийн наадам
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын начин И.Мөнхбаатар, Ч.Цогбаяр нар магнайлан барилдлаа.
Садыр Жапаров
Садыр Нургожоевич Жапаров (киргиз. Садыр Нургожо уулу Жапаров; 1968 оны 12-р сарын 6-нд ЗХУ-ын ЗСБКирУ-ын Кен-Суу тосгонд төрсөн) - Киргизийн төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 2021 оны 1-р сарын 28-ны өдрөөс Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Ерөнхийлөгч (2020 оны 10-р сарын 15-аас 11-р сарын 14-ний хооронд үүрэг гүйцэтгэсэн). Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Ерөнхий сайдаар 2020 оны 10-р сарын 10-наас 2021 оны 1-р сарын 21 хүртэл ажилласан.
Намтар
Садыр Жапаров 1968 оны 12-р сарын 6-нд Иссык-Куль мужийн Түп дүүргийн Кен-Суу хэмээх жижиг тосгонд төрсөн. Ахлах сургуульд 1987 он хүртэл сургуульд сурч байхдаа "Санташ" хамтралд ажилчин байжээ. Ахлах сургуулиа төгсөөд Фрунзе хотын Киргизийн улсын Биеийн тамирын дээд сургуульд элсэн орсон. 1987 онд ЗХУ-ын армид алба хаагаад бага түрүүч болсон. "Зөвлөлтийн армийн шилдэг ажилтан" тэмдгээр шагнагджээ.
1989 онд цэргээс ирээд Дээд сургуульд үргэлжлүүлэн суралцаж, 1992 онд дасгалжуулагч мэргэжлээр онц дүнтэй төгссөн байна.
1996-2000 онд Солтонкул фермийн орлогч дарга. 2000-2002 онд "Гүзэл-Мхаад" ХХК-ийн ерөнхий захирал, 2002-2005 онд Балыкчи хотын "Нурнефтегаз" жижиг газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн ерөнхий захирлаар ажиллаж байсан.
2006 онд Садыр Жапаров Борис Ельциний нэрэмжит Киргиз-Оросын Слав Их сургуулийн хуулийн анги төгсөж, хоёр дахь дээд боловсрол эзэмшсэн байна.
2005 оны 4-р сард Садыр Жапаров 2005 оны парламентын сонгуулийн үеэр сөрөг хүчний "Келечек" (Ирээдүй) фракцаас Жогорку Кенешийн гишүүнээр сонгогдож, түүний удирдагч болжээ. Парламентын сонгуулийн дараахан тус улсад эсэргүүцлийн жагсаал өрнөж, энэ нь "алтанзул цэцгийн хувьсгал" болон хувирсан. Засгийн газрын эсрэг жагсаал, хувьсгалын үеэр Садыр Жапаров нь хувьсгал амжилттай болсны дараа тус улсын ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон Курманбек Бакиев тэргүүтэй сөрөг хүчний Киргизийн Ардын хөдөлгөөнийг дэмжигч байсан. Сөрөг хүчин Курманбек Бакиев засгийн эрхэнд гарсны дараа түүний дэглэмийг дэмжиж байгаагаа илэрхийлж байжээ.
2008-2009 онд Авлигатай тэмцэх үндэсний газрын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчөөр нэгэн зэрэг ажиллаж байсан. 2009 он хүртэл Курманбек Бакиевын зөвлөхөөр ажиллаж байжээ. 2009-2010 онд Төрийн боловсон хүчний албаны харьяа Авлигаас урьдчилан сэргийлэх газрын даргаар ажиллаж байсан. Садыр Жапаров Авлигаас урьдчилан сэргийлэх газрыг толгойлж байхдаа "Киргизжилкоммунсоюз"-ыг нүүрс худалдан авах авлигын схемд буруутгаж байсан бол түүний ах Сабыр Жапаров Жыргалангийн уурхайн нүүрсний уурхайн эзэн байсан юм. Садыр Жапаровыг гэр бүлийн бизнесийг лоббидсон гэж буруутгасан.
2010-2013 онд Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Жогорку Кенешийн /парламент/ гишүүн.
2010 оны 10-р сард болсон сонгуулиар тэрбээр Камчыбек Ташиев тэргүүтэй “Ата-Журт” Ардчилсан намын жагсаалтаар Бүгд Найрамдах Киргиз Улсын Жогорку Кенешийн гишүүнээр дахин сонгогдож, олонхын суудал авсан. Тэрбээр Парламентын Шүүх, хууль зүйн байнгын хорооны дарга болсон.
2012 оны есдүгээр сард Ерөнхий прокурорын газраас “Ата Журт” фракцийн тэргүүн Садыр Жапаровт эрүүгийн хэрэг үүсгэсэн. Түүнийг Бишкек хотын Киевийн 74-р гудамжинд байрлах барилгыг хууль бусаар хувьчилсантай холбогдуулан залилангийн хэрэгт буруутгасан ч Ерөнхий прокурор Жапаровт эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээс татгалзсан байна.
Гадаад дахь амьдрал
Садыр Жапаров Польшид дөрвөн жил амьдрахаас өөр аргагүйд хүрсэн бөгөөд 2017 онд эх орондоо ирэхээр шийджээ. Садыр Жапаров эх орноосоо хол байхдаа улс төрд 10 орчим жил зүтгэсэн номоо хэвлүүлсэн. Энд тэрбээр 2008 онд Иссык-Куль мужийн захиргааны нэгдүгээр орлогч дарга, Бүс нутгийн хөгжлийн сангийн хяналтын зөвлөлийн даргаар ажиллаж байсан Эмилбек Каптагаев "өөртөө ашиг олохын тулд" гэж бичжээ. бусад нь эрүүгийн хуйвалдаан хийсэн." Түүнд эрүүгийн хэрэг үүсгэсний дараа тэрээр авлигатай тэмцэх ахлах комиссараар ажиллаж байсан Жапаровоос тусламж хүсчээ. Каптагаев өөрөө эдгээр бүх буруутгалыг эрс няцаасан. 2015 оны нэгдүгээр сард УИХ шалгалт хийхийг шаардсан.