cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дашдаваагийн Баттөмөр
Дашдаваагийн Баттөмөр (1943 оны 5-р сарын 15-нд Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт суманд төрсөн) Монгол Улсын УГЗ 1993, хөгжмийн зохиолч.
1972 онд ЗХУ-ын /хуучин нэрээр/ Буриад улсын Улаан-Үд хотын Дорнод Сибирийн Соёлын дээд сургуулийг ардын найрал дуу, хөгжмийн удирдаачаар төгссөн.
1960-1968 онд УАДБЧ-д хөгжимчин, 1972-1973 онд Сүхбаатар аймгийн Соёлын ордонд удирдаач, 1973-1974 онд ХБДуС-д багш, 1974-1976 онд Ховд аймгийн Хөгжимт Драмын Театрт удирдаач, 1976-1979 онд ХБДуС-д багш, 1979-1982 онд Эрдэнэт хотын Соёлын ордонд удирдаач, 1982-1983 онд Улаанбаатар хотын Багшийн сургууль (Багш нарыг бэлтгэх сургууль) багш, 1983-1990 онд ХБДyС-д багшаар, мөн Монголын хөгжмийн зохиолчдын эвлэлийн холбоонд мэргэжлийн уран бүтээлчээр ажиллаж иржээ.
Тэрээр анхны уран бүтээл болох "Баян хангай" дуугаа хорь хүрээгүй байхдаа туурвижээ. Нийтэд түгсэн, сайхан аялгуутай олон дуу, дан хөгжмийн бүтээл туурвиж, "Манай үеийнхний дуу" /1983/, “Туулын урсгал шөнөдөө сайхан” /1986/,  “Дорнын цагаан саран” /1994/ дууны ном хэвлүүлжээ.
1987 оноос зохион байгуулагдсан "Морин хуур" наадамд тэрээр тогтмол оролцож иржээ. “Бодлын цагаан хун“ дуугаараа “Морин хуур-91” хөгжмийн наадмын шагнал хүртжээ.
Унших
2015-12-03, sonin.mn, Нийтийн дууны "Хаан" Баттөмөртэй хөөрөлдөхүй
2018-11-13, Орон нутгийн мэдээ | Дундговь, “Миний нутгийн бараа” дууны хагас зуун жилийн ойд зориулсан уралдаан боллоо
2022-06-13, Зууны мэдээ, Монгол дууны урлагт босго тавьсан хөгжмийн зохиолч
2023-03-04, Өдрийн сонин, АЖ А.Долгор: “Бодлын цагаан хун” намайг таниулсан шүтээн дуу
2023-04-13, IKHMONGOL.MN, Газрын холоос цайвалзсан ганган цагаан хот байна аа, Ганцхан насанд заяасан миний нутгийн бараа юу даа...
Үзэх, сонсох
2012-01-31, MN25, "Би чамаас Чи надаас", УГЗ Д.Баттөмөр & н.Лхагвадорж
2017-11-20, MNВ, “Хоймор”, хөтлөгч: А.Эрдэнэ-Очир, зочин: УГЗ Д.Баттөмөр
2020-06-28, MNВ, Дуун увидас: "Би хаана төрөө вэ” дуу
2022-03-25, Олон улсын радио FM 92.1, "Мэргэжлийн хөгжмийн зохиолч ба бүтээл", хөтлөгч: Х.Мөнх-Ертөнц, зочин: УГЗ Д.Баттөмөр
2022-06-12, UBS (архив), Уянгын гурван холбоо Намуун үдэш
2023-04-16, MNВ, "Дуусашгүй дуу минь" УГЗ Д.Баттөмөр
Баримт
Түүний охин УДБЭТ-ийн Концертмейстер, МУГЖ Б.СОЛОНГО юм.
Ангилал:Монголын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Дэлгэрцогтын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1943 онд төрсөн
Баянжаргалын Төмөрбаатар
Баянжаргалын Төмөрбаатар нь Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Булганы (Баян-Өлгий) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Шигэмицү Маморү
Шигэмицү Маморү (япон. 重光 葵 Шигэмицү Маморү, 1887 оны 7-р сарын 29-нд төрж, 1957 оны 1-р сарын 26-нд нас барсан) - Японы Гадаад хэргийн сайдаар дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр болон дараа хоёр удаа ажилласан, мөн Ерөнхий сайдын орлогч байсан улс төрч, дипломат хүн. НҮБ дахь Японы анхны төлөөлөгч.
Намтар
Тэрбээр 1911 онд Токиогийн эзэн хааны Их сургуулийн хуулийн сургуулийг төгсөөд шууд Гадаад харилцааны яаманд оржээ. Дэлхийн 1-р дайны дараа Герман, Их Британид дипломат томилолтоор ажиллаж байсан бөгөөд АНУ-ын Вашингтон муж улсын Сиэтл хот дахь Японы Ерөнхий Консулын газарт богино хугацаанд консулаар ажилласан.
1919 онд тэрээр Парисын энх тайвны бага хуралд Японы төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд орж ажиллаж байжээ.
1931-1932 онд Хятадад диломат томилолтоор ажиллаж байхдаа солонгосын бослогчдын дайралтад өртөж хөлгүй болсон.
1933-1936 онуудад Гадаад хэргийн орлогч сайд байсан бөгөөд Хятадын эсрэг бодлого баримталдаг улс төрчдийн нэг байв.
1936-1938 онд Москвад Элчин сайдаар томилогдон ажилласан.
1938-1941 онд Их Британид Элчин сайд байсан.
1945 оны 9-р сарын 2-нд АНУ-ын Миссури хөлөг онгоц дээр Япон улсын Засгийн газрыг төлөөлж Япон улс бүр мөсөн бууж өгсөн тухай баримт бичиг гарын үсэг зурсан.
Шигэмицү Японы гол цэргийн гэмт хэрэгтнүүдийн нэг гэж Олон улсын шүүхээр орж 1948 оны 11-р сарын 12-нд 7 жилийн хорих яв авчээ. Гэвч шоронд 4 жил, 7 сар суугаад 1950 оны 11-р сард суллагдсан.
1952 онд Шигэмицү Японы "Дэвшилтэт нам"-ын дарга болж, удалгүй "Ардчилсан намын дарга"-ын суудалд очжээ.
Ичиро Хатоямагийн Засгийн газарт ГХЯ-ны сайдаар ажиллаж 1955 онд Лондонд дараа нь 1956 оны 7-р сард Москвад ЗСБНХУ-тай дипломат харилцаагаа сэргээх тухай хэлэлцээнд (Шүничи Мацумото-гийн хамт) Японы талыг тэргүүлж байсан.
Тэрээр НҮБ-д суугаа Японы анхны төлөөлөгч байжээ. (1956 онд Япон улс НҮБ-д гишүүнээр элссэн). Япон улс НҮБ-д элссэн өдөр Гадаад хэргийн сайд М.Шигэмицү НҮБ-ын индэр дээрээс үг хэлэхдээ "Япон улс НҮБ-ын дүрэмд заасан үүрэг хариуцлагыг бүхий бололцоо боломжоороо даган мөрдөж биелүүлэх болно" гэж мэдэгдэж байжээ.
Шигэмицү 1957 оны нэгдүгээр сарын 26-нд 69 насандаа зүрхний шигдээсээр нас баржээ.
Ангилал:Японы гадаад хэргийн сайд Ангилал:Японы дипломатч Ангилал:1887 онд төрсөн Ангилал:1957 онд өнгөрсөн
Төслийн санхүүжилт
Төслийн санхүүжилт гэдэг нь эдийн засгийн хувьд тусдаа, бие даасан хуулийн этгээд байгуулан хязгаарлагдмал-нөхөн төлөх эсвэл үл нөхөн төлөх нөхцөлтэй санхүүжилтийн аргаар үнэт цаас гаргах зээл авах замаар хөрөнгө оруулалтын төсөлд санхүүжилт босгож, эргэн төлөлтийг зөвхөн төслийн үйл ажиллагаанаас оло мөнгөн хөрөнгийн урсгалаар гүйцэтгэдэг.
Дэлхий дахинаа хэрэгжиж буй төслүүдийн 10-15 хувийг төслийн санхүүжилт эзэлж байна. Нэн ялангуяа, нэг тэрбум ам.доллар буюу түүнээс дээш ихээхэн хөрөнгө оруулалт шаардах төслүүд хамаардаг. Төсөл томрохын хирээр түүнийг санхүүжүүлэхэд илүү их эрсдэлтэй болдог төдийгүй дэлхийн томоохон төслүүд нь санхүүгийн нөөц хязгаарлагдмал орнуудад хэрэгжиж буй тул том төслүүдийг хэрэгжүүлэгч улс орны засгийн газар болон дотоодын компани дангаараа бие даан хөгжүүлэх боломжгүй байдаг.
Хөгжлийн түүх
Төслийн санхүүжилтийн арга өнөөдөр дэлхий даяар өргөн хүрээний салбарт хэрэглэгдэж байгаа хэдий ч төслийн санхүүжилт нь эртний Грек, Ромд далайн үйл ажиллагаа, дэд бүтцийн бүтээн байгуулалтыг санхүүжүүлэхэд ашиглагдаж байсан (тээврийн худалдаачид төслийн санхүүжилтийн арга техникийг ашиглаж байсан). Зээлийг ачуулсан ачааг худалдах замаар эргүүлэн төлөх үндсэн дээр худалдаачинд зээл олгодог байсан.
Англо-Америкийн ертөнцөд төслийн санхүүжилт нь 20-р зууны дунд үеэс нэр хүндтэй болж, уул уурхай, төмөр замын компаниудыг санхүүжүүлэхэд ашиглагдаж байсан бөгөөд 1980-аад онд арилжааны банкууд голчлон санхүүжүүлэхэд ашигладаг байсан. 1990-ээд онд Ойрхи Дорнод, Латин Америк, Ази зэрэг хөгжиж буй зах зээлд нэвтрэрчч эхэлсэн. 1980-1990-ээд онд төслийн санхүүжүүлэгчид болон ивээн тэтгэгчид (төслийн компанийн эцсийн эзэмшигчийг тодорхойлоход ашигладаг нэр томъёо) ихэвчлэн Лондон, Нью-Йорк, Токиод төвлөрч байв.
Үе шат
1. Барилга, бүтээн байгуулалтын үе шат – энд, зээлийн хугацааг сунгаж, зээлийн үйлчилгээг хойшлуулж болно, эсвэл хүү нэмэх эсвэл ашиглалтын үе шатнаас өмнө хүүгийн төлбөрийг санхүүжүүлэхийн тулд цаашид бууруулах боломж олгох замаар. Барилга угсралтын үе шат нь зээлдүүлэгчдийн хувьд хамгийн эрсдэлтэй үе юм. Учир нь нөөцийг бүрдүүлж, бэлэн мөнгөний урсгалыг бий болгохоос өмнө барилгын ажлыг дуусгах ёстой. Илүү өндөр эрсдэлийг нөхөхийн тулд төслийн бусад үе шаттай харьцуулахад ашиг өндөр байж болно. Барилга угсралтын гэрээ болон холбогдох үр дүнгийн баталгааг авах замаар эрсдэлийг бууруулна.
2. Үйл ажиллагааны үе шат – энд төсөл хэрэгжиж эхлэх тул зээлдүүлэгчид нэмэлт баталгаатай байх болно. Өрийн үйлчилгээг ихэвчлэн төслөөс бий болсон бодит мөнгөн гүйлгээнд тохируулна – ерөнхийдөө цэвэр мөнгөн гүйлгээний “зориулагдсан хувь” нь блоклогдсон данс гэх мэт хамгаалалтын бүтцээр дамжуулан зээлдүүлэгчид автоматаар очиж, үлдэгдэл нь төслийн компанид шилжинэ. Зээлийн нөхцөл нь эдийн засаг, улс төрийн урьдчилан тооцоолоогүй эрсдэлээс үүдэн мөнгөн гүйлгээ илүүдэл буюу дутмаг бий болсон тохиолдолд өөр зохицуулалтыг байнга тусгах болно.
Ангилал:Банк Ангилал:Санхүүжүүлэлт
АНУ-ын Ерөнхийлөгч
Америкийн Нэгдсэн Улсын Ерөнхийлөгч (англ. албан ёсоор President of the United States of America, POTUS) нь Нэгдсэн Улсын төрийн тэргүүн, засгийн газрын тэргүүн бөгөөд зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч юм. Энэ албан тушаалыг 1787 онд Үндсэн хуулийн конвенци (ассамблей) баталсан АНУ-ын Үндсэн хуулиар нэвтрүүлсэн байна. Жорж Вашингтон 1789 онд АНУ-ын анхны Ерөнхийлөгч болсон түүхтэй.
2017 оны нэгдүгээр сарын 20-оос эхлэн 45 дахь ерөнхийлөгчөөр Бүгд Найрамдах намаас нэр дэвшин гарсан Доналд Трамп сонгогдон  ажилласан бол 2021 оны сонгуулиар Ардчилсан Намын Жо Байден 46 дахь ерөнхийлөгчөөр сонгогдон 1-р сарын 20-нд албан ёсоор үүрэгт ажилаа орсон байна.
Нэр дэвшигчдэд тавигдах шаардлага
Сонгогдсон ерөнхийлөгч дөрвөн жилийн хугацаатай үүрэгт ажлаа гүйцэтгэх ба 1951 онд Үндсэн хуулийн 22 дахь удаагийн оруулсан засвараар улиран буюу хэсэг хугацааны дараа дахин нэг л удаа сонгогдохыг зөвшөөрдөг болжээ.
АНУ-ын Үндсэн хуулийн дагуу 35-аас дээш настай, 14-өөс доошгүй жил АНУ-д оршин суусан, АНУ-д төрсөн америкийн иргэн АНУ-ын Ерөнхийлөгчид нэр дэвшиж болдог. Сонгогдох үед хамгийн өндөр настай ерөнхийлөгч нь тухайн үед 77 нас хүрсэн ерөнхийлөгч Жо Байден. Сонгогдсон хамгийн залуу ерөнхийлөгч нь 43 настайдаа албан тушаалдаа орсон Жон Кеннеди байсан. Үнэн хэрэгтээ хамгийн залуу ерөнхийлөгч нь Теодор Рузвельт байсан бөгөөд тэрээр 42 нас 10 сартайдаа албан тушаалд очсон ч сонгогдоогүй байгаад 1901 онд Уильям Мак Кинли-г алагдсаны дараа ерөнхийлөгч болсон түүхтэй.
Үндсэн хуулин дахь байр суурь
Ерөнхийлөгчийн эрх мэдлийг АНУ-ын үндсэн хуулиар тодорхойлж өгсөн байдаг. Ерөнхийлөгч нь төрийн тэргүүн, засгийн газрын тэргүүн, ерөнхий командлагчийн үүргийг давхар гүйцэтгэнэ. Тиймээс ерөнхийлөгч нь холбооны түвшний гүйцэтгэх удирдлага буюу гүйцэтгэх хүчин юм. Мөн ерөнхийлөгч нь конгресс (хууль тогтоох байгууллага буюу парламент) ба холбооны шүүхийг (шүүх засаглал) хянана.
Үүрэгт ажлаа орхих тохиолдлууд
Дараах тохиолдлуудыг ялгаж үздэг.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын улс төр
Эльяким Мангала
Эльяким Мангала (Eliaquim Mangala; 1991 оны хоёрдугаар сарын 13-нд Коломб хотод төрсөн) — Ардчилсан Конго гаралтай Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Манчестер Сити» болон Францын шигшээд төвийн хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Мангала 2014 оны наймдугаар сарын 11-нд «Манчестер Сити»-д элссэн. Солилцооны үнийг 32 сая фунт стерлингээр тогтоосон тухай болон таван жилээр гэрээлсэнийг мэдэгдэв. Тэр 20 дугаарын өмсгөл гарджээ.
Амжилт
Стандарт
Дашзэвэгийн Даваасүрэн
Дашзэвэгийн Даваасүрэн нь Өвөрхангай аймгийн Бүрд сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн
Энэ цол нь Монгол Улсын Хүндэт цолны хоёр дахь эрэмбийн цол болох гавьяат зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.
БНМАУ-ын Ардын Жүжигчин, Уран сайхны гавьяат үйлчин, Гавьяат Багш болон Хүний Гавьяат Эмч цолыг 1941 онд бий болгожээ. Хожмоо Уран сайхны гавьяат үйлчин цолыг Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн хэмээн нэрлэх болжээ. Ардын Хувьсгалын 20 жилийн ойгоор Э.Оюунд энэ цолыг анхлан олгожээ.
Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтнүүд
Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль
Нөхөр (цэрэг)
Нөхөр бол дундад зууны үеийн Монгол, Түрэгийн армиуд дахь цэргийн нөхдийн бүлгийн гишүүн байв. Нөхөр гэдэг үг нь монгол хэлэнд "анд", "хамтран зүтгэгч" гэсэн утгатай.
Нөхдийг удирдагч захирдаг байсан ба тэд удирдагчдаа үнэнч байв. Эдгээр харилцаа насан туршид нь үргэлжилдэг байсан. Хариуд нь удирдагч нөхдийн эд баялгийг хадгалж хариуцдаг байв. Түүхч Халил Иналжик (Halil İnalcık) нөхрийн харилцааг Европ дахь дундад зууны армиудын commendatio буюу хүндлэлийн (homage) харилцаатай (Дундад зууны үеийн Европт байсан феодал ба түүний хараат вассалын хоорондох нэгэн төрлийн харилцаа. Вассал албан ёсоор феодал эзэндээ хүндэтгэл үзүүлж, захирагдахаа тангараглах ба эзэн нь түүнд бэлгэдлийн цол хүртээдэг байв. Энэ ёслол нь вассал өөрийгөө тухайн эзний хүн мөн гэдгийг хүлээн зөвшөөрч буйн тэмдэг болдог байжээ) зүйрлэхүйц гэж үзсэн байдаг.
Монгол армиуд
Нөхөд нь монгол армиудын чухал бүрэлдэхүүн хэсэг байв. Гэхдээ нөхөд бас өөр үүрэг гүйцэтгэж байсан. Тухайлбал, Монголын эзэнт гүрний их хаан Мөнх өөрийн нөхдөд албан татвар хураах, төлөөлөн захирах үүрэг өгч байлаа. Заримдаа шинээр эзэлсэн газар нутгуудын захирагчаар нөхдийг томилж байв. Тэдэнд үүрэг даалгавар өгснөөс бусад тохиолдолд тэд үргэлж удирдагчаа дагалдан явдаг байлаа.
Османы эзэнт гүрэн
Осман бейликийн эхний жилүүдэд (тусгаар тогтнолоос өмнө) I Осман олон тооны гази (лал бусчуудын эсрэг тэмцэгч лалын чөлөөт дайчин) нарын нэг байв. Харин Византийн эзэнт гүрний газар нутаг руу амжилттай дайралт хийснийхээ дараа тэрээр удирдагч болж, түүний хамтран зүтгэгч гази нар нь түүний нөхөд болжээ. Эхэндээ түүний нөхөд нь туркмен гази нар байв. Харин Византийн зарим цэргүүд лалын шашинд орсон бөгөөд түүнээс гадна тэдний зарим нь Османы нөхөд болохыг сонгосон байна. Кёсе Михал (Köse Mihal) бол алдартай жишээ юм. Османы эзэнт гүрэн дэх нөхрийн тогтолцоо XVI зуун гэхэд төгсгөл болжээ. Ангилал:Зэвсэгт хүчний нэр томьёо Ангилал:Их Монгол Улсын зэвсэгт хүчний түүх
Нийслэл хүрээг хятадын гамин цэргээс чөлөөлсөн нь
Хятад цэргийн хүчийг задалж, Монголын автономит засаг сэргэн тогтоход Унгерн чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм. 1920 оны 10 сарын 1-нд “Азийн морин дивиз” хэмээх 800-аад цэргийг авч Монголын хязгаарт нэвтэрсэн. Хятад цэргийн эсрэг тэмцэхээр Богд хаантай харилцаж, арав, арван нэгдүгээр сард Хүрээг хоёр удаа дайрсан ч амжилт олоогүй. Монголчуудаар хүчээ зузаатган 1921 оны 2 сарын 3-нд Хүрээнээс хятад цэргийг хөөж Чойр, Хаалганы байлдааныг амжилттай удирдсан учир Богд хааны зарлигаар Унгернд  ханы зэрэг дархан хошой чин вангийн хэргэм, Улсыг мандуулагч их баатар жанжин цол шагнаж, Г.Семёнов дэслэгч генерал цол олгосон.
Дайны тойм
Барон жанжны цэрэг 1920 оны 11-р сард монголын хилийг давж нийслэл Хүрээнд ойртлоо. Барон жанжин монголын нийслэл Хүрээнд дөхөж очоод шууд хятадын цэргийн удирдлагад зэвсгээ хураалгаж бууж өгөхийг шаардав. Шаардлагыг нь хятадын цэргийн удирдлага няцаав. Барон жанжин 800 цэргээ авч 1920 оны 11-р сарын 26-27- ны өдөр Нийслэл Хүрээ рүү эхний дайралтаа хийлээ. Хятадын цэргийн ширүүн эсэргүүцэлтэй тулгарав. Дараа нь 12- р сарын 2-4 ний өдрүүдэд нийслэл Хүрээг хоёр дахь удаагаа дахин довтлов. Гэвч хятадын тал 12 000 гаруй цэрэгтэй, олон арван пулемёттай, олон их буутай, зэвсэг, хориглолт бэхлэлт сайн байсан тул Барон жанжин их хохирол үзэж цэргээ ухраав. Барон жанжны цэргүүдийн гуравны нэг нь энэхүү байлдаанд үрэгдэж, арван офицер тутмаас хоёр нь үрэгдэж өвлийн хүйтэнд хүнсний нөөц гурил, будаа, махаа дуусчээ. Байлдааны сум дуусч цэргүүдийн зориг мохох тийшээ болж байв.
Барон жанжин цэргээ Сэцэн хан аймгийн Хэрлэн голын орчим татаж буудаллав. Энд монголын ноёд, ард олон Барон жанжны цэргүүдийг дэмжиж сэтгэл санааны болон материалын тусламж үзүүлэв. Сэцэн хан аймгийн ноёд, ард иргэд Барон жанжинд өвлийн хүйтнийг давахад нь тусалж 600 гаруй майхан олгосон байдаг. Удалгүй Барон жанжин Бээжингээс Өргөө рүү хятад цэрэгт тусламж үзүүлэхээр ирж явсан хятадын цэргийн цувааг дайран эзэлж олон буу сум, зэвсэг  олзлов. Монголын тэргүүн зэргийн тайж ноён Гомбожавын Лувсанцэвээн, мээрэн Дугаржав, Тогтох тайж, буриад Жамбалон нар 200 гаруй монгол цэрэг дайчилж Барон жанжинд цэргээр туслав. Түшээт хан аймгийн Дархан чин ван Лувсанцэвээн нь 1920 оны өвөл Барон жанжинтай уулзаж хятад цэргүүдтэй хэрхэн байлдаж, нийслэл Хүрээг хэрхэн чөлөөлөх талаар тохиролцжээ. Лувсанцэвээнд Богд хаан чин ван цол олгож, Сангийн сайдаар томилж байсан. Хожим нь улаантнууд Лувсанцэвээн чин ванг 1922 онд “Бодоогийн хэрэг” гэдэг зохиомол хэргээр баривчилж буудан хөнөөсөн байдаг.
Барон жанжин Богд уулан дээр харуулын цэргээ тавьж хятадын цэргийн хөдөлгөөн бүрийг ажиглаж улмаар Богд ууланд нэг зуут цэргээ байрлуулав. Барон жанжны явуулсан Тубанов, Саж ламын удирдсан 200 гаруй цэрэгтэй тусгай отряд Богд хааныг хятад цэргийн хамар дороос чөлөөлж авсан нь хятад цэргийн зүрхийг үхүүлсэн явдал болов. Дайралт хийхийн өмнөх шөнө Барон жанжин Чингис хааны цэргийн тактикийг ашиглаж Богд уулан дээр 1 цэрэг 3 түүдэг гал асаахыг тушаав. Богд уулан дээр тэр шөнө үй түмэн түүдэг гал ассаныг харсан хятад цэргийн зориг улам мохов.
Барон жанжны цэргүүд 1921 оны 2-р сарын 2 -ны өдөр Хүрээний зүүн талд байдаг Маймачин хотхоныг дайрч хятадын цэргийн генерал Чү Цисян зугтаалаа. 2-р сарын 3-ны өдөр зурхайч монгол лам байлдаж болохгүй гэсэн тул Барон жанжин цэргээ амрааж, 2-р сарын 4-ний өдөр дахин Хүрээг дайрч, хятад цэргийн хуаранг эзэлж дараа нь ширүүн тулаан өрнүүлж Өргөө хотыг хятадын цэргээс бүрэн чөлөөллөө. Хятадын гамин цэрэг зугтахдаа Хүрээнд 15 их буу, олон пулемёт, 4000 гаруй винтов буу, олон мянган сум, хүнс, хувцас, хятад цэргийн мөнгөн санд 9.0 сая ам.доллартай тэнцэх хэмжээний мөнгө орхисон байсныг Барон жанжны цэргүүд олзлов. Барон жанжин дайснаас огт айдаггүй эрэлхэг зоригтой хүн байв.
Ийм нэгэн яриа байдаг. Өргөө хотыг хятад цэрэг эзлээд байсан үе. Тэр үед хятадын цэргийн удирдлага Барон жанжны толгойг авчирсан хүнд олон мянган лан мөнгө өгнө хэмээн амлаад байсан цаг. Өвлийн нэгэн нартай өдөр Барон жанжин монгол дээл, цагаан папах малгайгаа өмсөөд гартаа ташуураа бариад хар морио унаж Өргөө хотын гудамжаар явж хятадын том ноён Чен-И-тэй уулзаж, дараа нь буцах замдаа шоронгийн хажуугаар өнгөрөн явж байтал харуулд гарсан хятад цэрэг буугаа дэрлээд хурхиран унтаж байхыг харжээ. Барон жанжин мориноосоо бууж унтаж буй хятад цэргийг ташуураараа хэд сайн ороолгожээ. Ихэд айж цочсон хятад цэрэгт Барон жанжин хятад хэлээр: Цэргийн харуул албан дээрээ унтаж болохгүй. Би бол Барон Унгерн байна. Би чамайг цэргийн үүргээ биелүүлээгүй болохоор чинь ташуураар ороолгож шийтгэлээ шүү” гэж хэлээд мориндоо мордон давхиж алга болов гэнэ. Энэ сонин явдал нийслэл Өргөө хот даяар шуугиан тарьж, хятад цэргийн сүлд хийморь улам доройтов гэнэ. Барон жанжин герман, орос, англи, франц хэлийг сайн эзэмшсэн, дээр нь монголаар ойлгож ярьдаг байжээ.
1921 оны 2-р сарын 22-ны өдөр Богд хааныг Монгол улсын хаан ширээнд эргүүлэн залах ёслол Өргөө хотод ёслол төгөлдөр боллоо. Энэ ёслолын үеэр Богд хаанаас Барон Унгернд үе улиран ханы зэрэг, дархан хошой чин ван цол шагнах зарлиг буулган мутрын тэмдэг дарж зарлиг гаргав.
Барон жанжнаас зугтаасан гамин цэрэг Хиагт руу явж Орос улсаар дамжин нутаг буцахаар хойд зүгийг чиглэж, зарим нь өмнө зүгт Чойр орчим бүгжээ. 1921 оны 3-р сарын 11-13 ны өдрүүдэд Барон жанжин өмнө зүгт Чойрт байрласан гамин цэргийн ангийг бут цохиж, мөн Туул голын орчим байсан хэдэн мянган гамин цэргийг хиар цохив. Ийнхүү Барон жанжин Монгол улсыг 1921 оны 5-р сарын 1 гэхэд хятадын гамин цэргээс бүрэн чөлөөллөө.
Эшлэл
Ангилал:Монголын түүх Ангилал:Олноо өргөгдсөн Монгол улс Ангилал:Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл Ангилал:Дайнууд Ангилал:Монгол-Хятадын дайнууд Ангилал:Монголын ардын хувьсгал Ангилал:1921 оны зөрчилдөөн
Магсаржавын Майнбаяр
Магсаржавын Майнбаяр нь Улаанбаатар хотын Налайх дүүргийн харъяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн
Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн цол нь Монгол Улсын Хүндэт цолны хоёр дахь эрэмбийн цол болох Гавьяат Зүтгэлтэн цолны нэг нь юм.
Соёл гэгээрлийн байгууллагын гарамгай амжилт гаргасан тэргүүний хүмүүст олгодог БНМАУ-ын Соёлын Гавьяат Зүтгэлтэн цолыг 1966 онд батлан гаргажээ. Улсын Хэвлэлийн хорооны техник редактор Ц.Содовт 1967 онд анх олгожээ.
Ассам
Ассам (лат-га. Assam) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн дорно умард биед оршдог муж.
78 мянган км² газар нутаг, 31 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь ассам.
Газар зүй
thumb|left|180px|Ассам нутгийг дээрээс нь Ассам нутаг Энэтхэг орны дорно умард хэсэгт оршдог.
Аруначалпрадеш, Нагаланд, Манипур, Мизорам, Трипура, Мегалая мужуудын хамтаар Энэтхэгийн дорно умард хязгаар болно. Өрнөд Бенгал мужийн «тахианы хүзүү» Силигурийн нарийн зурвас нутгаар Энэтхэгийн үндсэн биетэй холбогддог. Мөн Бутан, Бангладеш улсын нутагтай хил залгана.
Нутгийн голоор Брамапутра мөрөн урсана. Үржил шимт, нам доор хөндий болно.
Хүн ам зүй
Ассамын хүн амын 73.18% бичиг үсэгт тайлагдсан. Эрэгтэйд 78.81%, эмэгтэйд 67.27%.
Хотын хүн амын эзлэх хувь - 13%.
Олон хэл угсаатны нутаг. Нийт хүн амын 48.8% ассам, 27.5% бенгал, 5.9% хинди, 4.8% бодо, 2.1% балба хэлтэй.
Үүнээс хүн амын 68%-ийн төрөлх хэл нь балба, 7% сикким, 6.6% хинди, 6.5% лепча хэлтэй.
Хүн ардын 61% хиндү, 35% лал, 4% христийн шашин шүтлэгтэй.
Хот суурин
Томоохон хот (2011 оны байдлаар):
Түүх
Түүхийн түрүү үед нутгийн вант улсууд оршин байв. Гупта улсын үед хязгаар байв.
Британийн колонийн харьяа Бенгал мужид харьяалагдсан. Салж нийлж байгаад 1912 онд Бенгалаас дангаар байгуулагдсан.
1947 онд Ассам Энэтхэг улс тусгаар тогтноход муж хэвээр нэгдсэн. 1970 онд Нагаландыг Ассамаас салган үүсгэжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс
Худалдааны санхүүжилт
Худалдааны санхүүжилт нь импортлогч, экспортлогчдод арилжаагаар дамжуулан бизнес эрхлэх боломжийг хялбар болгох, олон улсын худалдааг хөнгөвчлөх зорилгоор компаниудын ашигладаг, ханган нийлүүлэгчээс эцсийн худалдан авагч хүртэлх худалдаа, гүйлгээний явцад бараа, үйлчилгээг санхүүжүүлэх санхүүгийн нэгэн хэрэгсэл юм. Энэ нь дэлхийн худалдааны 3% -ийг бүрдүүлдэг. Худалдааны санхүүжилт нь бараа, хувьцаа худалдан авахад шаардагдах хөрөнгийг баталгаажуулах замаар бизнесийн өсөлтийг хөнгөвчилдөг.
Оролцогч талууд
Ангилал:Банк Ангилал:Гадаад эдийн засаг Ангилал:Санхүүжүүлэлт
Ишдоржийн Найдан
Ишдоржийн Найдан нь Булган аймгийн Сайхан сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Улсын наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Хелсингборг
Хелсингборг ( шведээр Helsingborg ) — Швед улсын Сконе аймагт оршдог 97,122 хүнтэй хот.
Гадаад холбоос
Ангилал:Сконе лений суурин  Ангилал:Хелсингборг коммун Ангилал:Шведийн хот Ангилал:Дани-Шведийн хоорондын хил
Ганбаатарын Эрхэмбаяр
Ганбаатарын Эрхэмбаяр нь Дорнод аймгийн Булган сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Булганы (Дорнод) хүн
Энхбаатарын Ганбаатар
Энхбаатарын Ганбаатар нь Төв аймгийн Сэргэлэн сумын харъяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Сэргэлэнгийн (Төв) хүн
Борнагал
Борнагал нь Ойрадын Чорос аймгийн ноён юм. Манжийн буруу түүх шастирт Эсэн тайшийн хүү гэж тэмдэглэгдэн үлдсэн байдаг, заримдаа Өштөмөр дархан ноёны хүү, Мин улсын судрын Ойрадын шастирт Өштөмөрийн хүү Аригугийн хүү гэх зэргээр тэмдэглсэн ч, Эсэн тайшийн удмынх гэдэг нь баттай юм. Эсэн тайшийг нас нөгчсөний дараа Ойрадын дотор эрх мэдлийн төлөөх тэмцэл хүчтэй өрнөж, дайн тулаан хэрүүл тэмцлээс болж, олон ноёд алс хол зугтаж нутаг сэлгэн суусны нэг нь Борнагал юм. Өштөмөр 1478 онд нас барсны дараа түүний хөвгүүдийн дунд тайшийн эрх мэдэл, Ойрадыг захирахын төлөө тэмцэл өрнөхөд Борнагал өөрийн харьяат өрх албатаа дагуулан нутаг алслан нүүж, чорос гэх нэрээ Дөрвөд хэмээн нэрийдсэн нь өнөөгийн дөрвөд ястныг үүсгэв. Борнагалыг түүний хүү Эсэнгэй залгамжлав.
Ангилал:15-р зуунд төрсөн Ангилал:16-р зуунд өнгөрсөн
Олон түмний харилцааны онол (ном)
Олон түмний харилцааны онол ном (УБ. 2009. 13.7 х.х)
Номын зохиогч Авирмэдийн Оюунгэрэл нь сэтгүүл зүйн магистр, сонины сурвалжлагчаар 12 жил ажилласан болон сэтгүүл зүйн багшаар 13 жил дахь жилдээ ажиллаж байх туршлага дээр тулгуурлан "Олон түмний харилцааны онол" номоо хэвлүүлжээ.
Өдгөө А.Оюунгэрэл нь сэтгүүл зүйн багшаар 24 дэх жилдээ ажиллаж байна.
Зорилго
Зохиогч А.Оюунгэрэл номын зорилгоо удиртгал хэсэгт багт дөрөв тоймлож оруулж өгсөн. Үүнд:
Номын удиртгал хэсгээс зохиогч 1.Мэдээллийн үйлдвэрлэл, хэрэглээ үндэслэдэг гол гол онолуудыг тайлбарлахад, 2.Онолуудын нэр томьёо, нэршлийг мэдэх буюу онолын хоцрогдлоо арилгахад, 3.Эрдэм шинжилгээ судалгааны ажлын тулгуур суурь болгоход, 4.Онолын гол ойлголтыг тодотгож тэмдэглэхэд оршсон гэж тодорхойлж болох юм.
Номын нэрийн учиг
А.Оюунгэрэл номдоо нэршил, нэр томьёог тодорхойлсон. Ингэхдээ Д.Алтангэрэл, Ц.Дамдинсүрэн, А.Лувсанвандан нарын орчуулгыг эш татсан байна.
Номын агуулга
"Олон түмний харилцааны онол" ном нь Удиртгал, 15 бүлэг, Төгсгөл хэсэгтэй. Номын удиртгал хэсэгт номын зорилго ба тайлбарыг оруулжээ. Mass media гэдгийг Олон түмний хэвлэл мэдээлэл гээд ОТХМ гэж товчилсон байна.
Удиртгал хэсэгт
Энэ ном нь цэвэр онолын ойлголт өгөхөд чиглэсэн "олон түмний харилцааны онол" буюу мэдээллийн үйлдвэрлэл, хэрэглээ үндэслэдэг гол гол онолуудыгсэдэвчлэн тусгасан гэдгээ өгүүлж эхэлдэг.
Олон түмний харилцааны онолын ойлголт хийгээд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн агуулгын судалгааны онолын нэр томъёоны асуудлыг тодорхой тоймтой болгож өгсөн.
Номын 15 бүлэгт
Онолын нэр томьёо, гол судлаачид олон түмний харилцааны асуудалд судлаачид хэрхэн хандаж, ямар хандлагаар судалж байсныг багтаажээ.
Төгсгөлийн үг хэсэгт
Үе үеийн эрдэмтэн судлаачдын анхаарлыг татсан нийгмийн харилцааны тухай үндсэн 11 асуултад тохирох товч тодорхой хариултыг өгснөөр өндөрлөжээ.
Үнэ цэн
Олон түмний харилцаа гэдэг нэршил, нэр томьёо сэтгүүл зүй, хэвлэл мэдээллийн салбарт гаргаж ирсэн. Олон түмний харилцааны онолуудыг монгол тайлбарыг цэгцтэй, тодорхой, нямбай гаргаж өгсөн. Ангилал:Монголын утга зохиол
Рашид ад-Дин
Рашид ад-Дин Фазлуллах ибн Абу-ль-Хайр Али Хамадани (Рашид ад-Доулэ; Рашид ат-Табиб — «Рашид-эмч», رشیدالدین فضل‌الله همدانی) (1247 он орчим, Хамаданд төрж— 1318 оны 6 дугаар сарын 18-нд Тебризэд нас барсан) - Персийн төрийн зүтгэлтэн, эмч, эрдэмтэн; Ил Хаант Улсын шадар сайд (1298—1317).
Монголын Абаха хааны үед төрийн ажилд орж (1265—1282), Махмуд Газан хааны үед (1295—1304) эдийн засгийн асуудал эрхэлсэн тэргүүлэх түшмэл болсон. Өлзийт хааны үед (1304—1316) үндсэндээ улс удирдах нэгдүгээр хүн болсон байна. Абу Саид Бахадур хааны үед (1316—1335) улс төрийн зөрчилдөөний үед эрх мэдлээ алдаж худал хилс мэдүүлгээр буруутгагдаж цаазлуулсан байна.
Рашид ад-Дин бол Монголын Эзэнт Гүрний Ил Хаант Улсын түүхийн талаар М.Газан хааны тушаалаар перс хэлээр "Жами' ат-таварих" («Судрын чуулган») хэмээх түүхэн сурвалж бичиж үлдээсэн юм. Мөн Рашид ад-Дины захидлууд түүхийн чухал эх сурвалж болдог.
Газан хаан олон хэл мэддэг бөгөөд түүх судалдаг өндөр боловсролтой хаан байсан тул өөрийн улсын түүхэнд чухал ач холбогдол өгдөг байжээ. Газан хаан 1300/1301 онд Рашид ад-Динд монголчуудын талаарх бүх мэдээллийг цуглуулан эмхтгэх даалгавар өгсөн байдаг юм. Улмаар «Та’рих-и Газани» («Газаны судар») хэмээх нэртэй үндсэн ажлыг Өлзийт хаанд 1307 онд өргөн барьсан ажээ. 1310/1311 онд дээрх "Судрын чуулган" түүхэн баримт бичгийг дуусгасан байна.
Намтар
Рашид ад-Дин Фазлуллах ибн Абу-ль-Хайр Али Хамадани (бүтэн нэр) 1247 оны орчим Хамаданид Абу’ль-Хайрын хүү болон өнөөгийн Ираны нутаг дахь Хамадан хотод мэндэлжээ. Рашид ад-Дины өвөг эцэг нь Муваффик ад-Доулэ низаритын хамба Рукн ад-Дина Хуршах орчим эмч байсан гэдэг. Исмаилын цайж нурсны дараа 1256 онд тэрбээр өөрийн хүү ( Рашидын эцэг)-гийн хамт Монголын Хүлэгү хааны засагт ажилд орсон байна. Түүнийг еврей гаралтай байсан гэдэг боловч Рашид ад-Дин ханы ордонд ажиллаж байхдаа тэр үеийн перс гаралтай хүмүүсийн нэгэн адил шафийт чиглэлийн суннит урсгалын мусульман хүн гэж өөрийгөө мэдүүлж байсан байна.
Өндөр албан тушаал хашиж, Ил Хаант Улсын засаг захиргаа, санхүүгийн бүх газрыг гартаа атгаж байсныхаа хувьд ихээхэн хөрөнгө хурааж, Тебриз хотын дөрөвний нэгийг эзэлж байсан “Рашидын хороолол” бий болгож байжээ.
Рашид ад-Дины удирдлага дор "Судрын чуулган" (Жами' ат-таварих) бичихэд хэд хэдэн хүн оролцсон байдаг. Юуны өмнө түүний туслах болох түүхч Абдаллах Кашани («Өлзийт хааны түүх »-ийг бичсэн) мөн Ахмед Бухари нар юм. 'Ил Хаант Улсын түүх болох "Ерөөлт Газааны түүх" -Та’рих-и Газани"-гийн 1 дүгээр бүлгийн 3 дахь хэсгийн нооргийг гаргасан гэж үздэг. Монголын түүх, ёс уламжлалыг сайн мэддэг, Юань улсаас уригдан 1286 онд ирсэн түүхч эрдэмтэн Болод чинсан мөн оролцсон байна. Шемс-ад-дин Кашани гэж яруу найрагчийн бичиж үлдээснээр Рашид ад-Дин, Болод хоёр өдрөөс өдөрт багш сурагч шиг хамт ажилдаг байжээ: «аз жаргалтай сайд түүх ярьж өгч, эрдэмтэн түүний ярьсныг бичиж үлдээдэг байлаа». Мэдээж хэрэг Газан хаан болон бусад монгол дээд түшмэд өөрийн мэдэж байсан түүхээсээ мөн хуваалцдаг байжээ. Мөн үүнээс гадна Рашид ад-Динд Юань улстай холбоотой мэдээлэл өгдөг хоёр хятад эрдэмтэн, Энэтхэгтэй холбоотой мэдээлэл өгдөг Кашмирын лам Камалашри мөн байснаас гадна Францын католик ламтан өөрийн хувь нэмрээ оруулсан гэдэг мэдээ байдаг.
"Судрын чуулган"-ы нэгдүгээр ботийн монголчуудтай холбогдох хэсгийг E.M.Quatremere франц хэл рүү (1836), И.Н.Березин орос хэл рүү (1858, 1868, 1888) орчуулан хэвлэж (мөн Л.А.Хетугарова нарын орчуулга 1952 онд), англи хэлээр Ж.АБойл (1971), В.М.Такстон (1999), мөн турк, хятад, солонгос, япон хэлээр орчуулагдан гарчээ.
Улмаар орос хэлнээс монгол хэл рүү Ц.Сүрэнхорлоо (2002), англи хэлнээс Г.Аким (2013, 2016) нарын орчуулгаар хэвлэгдсэн нь Монголын түүхийн судалгаанд чухал нэгэн алхам болсон.
Ангилал:Везир Ангилал:Ираны түүхч Ангилал:Монголын түүхч Ангилал:Монголч эрдэмтэн Ангилал:Персчүүд Ангилал:1247 онд төрсөн Ангилал:1318 онд өнгөрсөн
Намсрайн Нямаа
Намсрайн Нямаа нь Архангай аймгийн Хайрхан сумын харьяат, үндэсний бөхийн цэргийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Цэргийн заан Ангилал:Хайрханы хүн
Аруначал Прадеш
Аруначал Прадеш (лат-га. Arunachal Pradesh) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн дорно умард хязгаарын муж.
Цахим холбоос
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс Ангилал:Төвөдийн өндөрлөг Ангилал:Маргаантай нутаг дэвсгэр
Ши Жиньпин
Ши Жиньпин (习近平, Xí Jìnpíng, 1953 оны 6 дугаар сарын 15-нд Бээжин хотод төрсөн) - 2013 оны 3-р сарын 14-ний өдрөөс хойш БНХАУ-ын даргаар ажиллаж буй, Хятадын төрийн зүтгэлтэн, улс төрч юм.
Тэрбээр 2012 оны 11-р сарын 15-ны өдөр Хятадын Коммунист Намын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар сонгогдсон.
Ши Жиньпин бол Хятадын улс төрийн системийн хамгийн өндөр албан тушаалтан юм. Тэрбээр 2012 оны 11-р сарын 15-нд огцорсон БНХАУ-ын дарга Ху Жиньтаог залгамжлан ажиллаж байна.
Тэрбээр олон улсад өөрийн улс төрийн өрсөлдөгчөө нугачин дардаг арга барил, хүний амьдралын бүх хэсгийг тагнан удирдах оролдлого, Шинжиан дахь уйгар үндэстнүүдийг хомроглон хорих үйл ажиллагаа, үндэстний цөөнхийн эсрэг бодлого, Хятадын үндсэрхэг үзлийг өөгшүүлэн дэвэргэх хандлага, эдийн засгийн хаалттай бодлого, хүний эрхийг үл тоодог үзэл зэргээсээ үүдэн хүчтэй шүүмжлэл дагуулдаг.
Намтар
Ши Жиньпин 1953 оны 6 дугаар сарын 15-нд Бээжин хотод төрсөн. Хятадын дийлэнх олонх болсон Хан үндэстэн. Эцэг Ши Жунсюнь (1913—2002) Шэньси мужийн Фупин дүүргээс гаралтай, 1930-аад оны үед Мао Зэдунтэй ойр хамтран зүтгэж, 1949 онд БНХАУ байгуулагдахад өндөр албан тушаал хашиж байсан бөгөөд 1959-1962 онуудад Төрийн Зөвлөлийн орлогч дарга (Ерөнхий сайдын орлогч) байсан.
Ши Жиньпиний эцэг өндөр алба хашиж байсан тул түүний бага нас хангалуун байсан боловч 1962 онд түүний аавыг намын эсрэг хуйвалдаанд буруутгаж байжээ. 1965 онд эцэг Ши Жунсун Бээжингээс Хэнань муж руу хөөгдөн цөллөгдөж, "Соёлын хувьсгал"-ын үеэр (1966-1976) баривчлагдаж байжээ.
Хэлмэгдүүлэлт Ши Жиньпинг мөн тойроогүй ажээ. 1969 онд залуу Ши-г "хөдөлмөрөөр хүмүүжүүлэх лагерт" БНХАУ-ын Шэньси мужийн хамгийн ядуу дүүргийн нэг Янчуань тосгон руу илгээсэн байна.
Тэнд бараг долоон жилийн турш Ши Жиньпин их хүнд нөхцөлд амьдарсан байна: Түүний гэр нь агуй, тоосгон дээрх нимгэн хөнжил нь түүний ор, хувин нь түүний бие засах газар байсан гэдэг.
1971 онд Хятадын Хувьсгалт залуучудын Эвлэлд элсчээ.
1974 онд түүний аав нь шоронд байсан боловч Ши Жиньпин Хятадын Коммунист намд (ХКН) элсэж, яваандаа тосгоны намын байгууллагын нарийн бичгийн дарга болжээ.
1975 онд Ши Жиньпин нэр хүндтэй Бээжингийн Чинхуа их сургуулийн хими, технологийн ангид элсэн оржээ. 1979 онд дунд сургуулиа төгсөөд хэсэг хугацаанд Төрийн Зөвлөл болон Цэргийн төв Зөвлөлийн Тамгын газрын нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байжээ.
1985 онд Ши Фужиан мужийн Фужоу хотын намын хорооны нарийн бичгийн дарга болжээ. Дараа нь мужийн захирагч, Жэжян мужийн намын хорооны нарийн бичгийн дарга болж дэвшсэн байна. Үүний дараа тэрбээр Хятадын удидлагын жинхэнэ төв болох Улс төрийн Товчоо, түүний Байнгын хороонд орохоосоо өмнө Шанхай хотын намын хорооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байжээ.
2012 оны 11 дүгээр сард болсон ХКН-ын XVIII Их хурлаар Ши Жиньпин ХКН-ын Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар сонгогдсон байна.
2013 оны 3 дугаар сарын 14-нд Бүх Хятадын Ардын төлөөлөгчдийн хурлаар БНХАУ-ын даргаар сонгогдсон.
Ши Жиньпин Монголд
2008 оны 6-р сарын 19-нд БНХАУ-ын дэд дарга Ши Жиньпин Монгол улсад анх айлчилж байсан.
2014 оны 8 дугаар сард БНХАУ-ын дарга Ши Жиньпин Монгол Улсад төрийн айлчлал хийж, хоёр улсын харилцааны түвшнийг дээшлүүлж, Иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцааг тогтоон хөгжүүлж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Хятадын Коммунист Намын ерөнхий нарийн бичгийн дарга Ангилал:БНХАУ-ын улс төрч Ангилал:Жөжян мужийн захирагч Ангилал:Фужянь мужийн захирагч Ангилал:Хятадын коммунист намын гишүүн Ангилал:Хятадын Коммунист Намын улс төрийн товчооны гишүүн Ангилал:Гэгээн Андрей одон шагналтан Ангилал:Леопольдын одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Хосе Марти одон шагналтан Ангилал:Хятадууд Ангилал:1953 онд төрсөн
Хамаг тайш
Аши буюу Хамаг тайш (?-?) нь Өштөмөр дархан ноёны хоёрдугаар хөвгүүн юм. 1486 онд Хишиг өрлөг нас барсны дараа хүү Архан чинсан залгамжлаж, ойрадын эзэн болоод, авга ах Ашийг тайшид өргөмжлсөн нь Хамаг тайш гэж алдаршжээ. Хамаг тайш албат ардаа Өөлд гэж нэрлэх болсны дараа Хамаг тайш гэж алдаршсан. Өөлд хэмээх нэр нь түүхийн явцад бүх ойрад аймгийг нэрлэх ерөнхий нэр болжээ. Архан чинсан, Хамаг тайш нар Хами, Чигин, Хандун зэргийн газрыг довтлон, Мин улсын баруун хойд нутгаар төвлөрч байв. Түүний хэдэн онд нас барсан нь тодорхойгүй.
Ангилал:15-р зуунд төрсөн Ангилал:Ойрад
Round-robin (алгоритм)
Эргэх цагираг-процесс (Round-robin) гэх нэршил нь процессын алгоритмын нэгэн аргачлалыг нэрлэдэг. Нэг дор олон процессод ажиллах үед, үйлдлийн систем аль процессыг нь эхэлж гүйцэтгэхээ шийдэх хэрэгтэй болдог. Энэ шийдвэрийг гаргадаг үйлдлийн системийн хэсгийг Диспетчер гэх ба тооцоолдог алгоритмыг төлөвлөлтийн алгоритм гэнэ. Олон төлөвлөлтийн алгоритм байдаг бөгөөд тэдний нэг нь Эргэх цагираг (Round-robin) төлөвлөлтийн алгоритм юм.
Энэхүү төлөвлөлтийн алгоритм нь компьютерын сүлжээнд өгөгдлийн пакет хуваарилах гэх мэт бусад хуваарилалтын асуудлуудад мөн ашиглагдаж болно. Энэ нь үйлдлийн системийн нэгэн чухал ойлголт юм. "Эргэх цагираг" хуваарилалтын алгоритм нь ихэнх үйлдлийн системд хэрэгжиж болох хамгийн түгээмэл хуваарилалтын алгоритмуудын нэг юм.
Процесс төлөвлөлт
Процесс бүрт дараалан тодорхой хугацаа олох замаар ахин дахин давтан ажилладаг. Дараалалд орж буй бүх процесс бүрт тогтмол хугацаа хуваарилагдана. Энэ тогтсон хугацааг "цаг хугацаа" эсвэл "квант" гэж нэрлэдэг. Цагны тасалдал ашигладаг. Хэрэв процесс дууссан бол төлөвлөлтийг гүйцэтгэхийн тулд дараалалд бэлэн байгаа эхний процессыг сонгоно. Процесс бүр төв процессыг эзэмших хугацаатай тодорхойлогдоно. Оноох хугацаа нь анх хүсэлт илгээсэн үеийн нөхцөлөөс хамаардаг. Хүлээх хугацаа нь процессын тооноос шалтгаална.
Жишээ
Квант = 2
Дундаж дахин тохируулах цаг (t)= 15.25
Дундаж Хүлээх хугацаа = 10
Жишээ код
Ангилал:Үйлдлийн системийн онол Ангилал:Алгоритм
Берлиний Олон Улсын Кино Наадам
Берлиний Олон Улсын Кино Наадам (Internationale Filmfestspiele Berlin товчоор Berlinale) - Берлин хотод 1951 оноос хойш жил бүр байгуулдаг олон улсын кино наадам юм. Уг наадмын шүүгчид амжилттай оролцсон киног Алтан Баавгай ба Мөнгөн Баавгай шагналаар шагнадаг байна. 400 гаруй киног төрөл бүрийн ангилалд нэр дэвшихийн зэрэгцээ 325.000 үзэгчид (нийт оролцогч, шүүгчдийн хамтаар 490.000) үзэн сонирхдог дэлхийн томоохон олон нийтийн хамардаг кино наадмуудын нэг юм. Дэлхийн 130 улсаас 16.000 орчим мэргэжлийн уран бүтээлчид оролцдог аж.
1978 оноос өмнө зуны улиралд болдог байгаад одоо 2-р сард болдог болжээ. Берлинале бол дэлхийн өнцөг булан бүрээс уг наадамд оролцуулахыг хичээдгээрээ Каннын Кино Наадмаас ялгаатай байна.
Потсдамын талбай дахь Берлинале ордонд киноны нээлтүүд болдог.
Түүх
Тус наадам 1951 оноос хойш зохион байгуулагдаж байна. Баруун Берлинд тус Наадмыг үүсгэн байгуулагчид нь АНУ, Их Британи, Франц зэрэг Дэлхийн 2-р дайны холбоотон улсууд юм. Энэхүү кино наадам байгуулагдсан эхний жилд Германы шүүгчид шагналыг тодруулж гардуулдаг байсан бол 1952-1955 онд үзэгч олны болон гадаадын холбогдох сэтгүүлийн санал асуулга зэрэг дээр үндэслэн явуулдаг болжээ. “Шилдэг мюзикл”, “Шилдэг драм”, “Шилдэг адал явдалт кино”, “Шилдэг инээдмийн кино” гэсэн төрлөөр шилдгүүдээ тодруулдаг. 1956 оноос хойш шагнал гардуулах шийдвэрийг олон улсын шүүгчид хамтран гаргадаг болсон. Наадмын гол шагнал бол шилдэг кинонд олгодог “Алтан баавгай” юм. "Мөнгөн баавгай"-г "Шилдэг найруулагч", "Шилдэг эрэгтэй жүжигчин", "Шилдэг эмэгтэй жүжигчин", "Шилдэг хөгжим", "Урлагийн шилдэг" гэсэн төрлүүдэд олгодог. Альфред Бауэр ийн нэрэмжит шагналыг "Кино урлагт шинэ чиглэл-зам нээсэн" киног шалгаруулж олгодог байна.
"Берлинале-2006" наадамд анх удаа шилдэг дебют /эхлэл/ киноны шагналыг хүртээж эхэлжээ.
1956 онд Берлинале олон улсын кино наадам гэсэн албан ёсны статусыг авсан юм. Уралдааны хөтөлбөрт наадам эхлэхээс 12 сарын өмнө бүтээсэн, бусад наадамд үзүүлээгүй уран сайхны болон богино хэмжээний кинонууд оролцдог журамтай болсон байна.
Эх сурвалж
Ангилал:Берлиний кино наадам Ангилал:Берлиний Урлагийн шагналтан Ангилал:1951 онд анх зохиогдсон арга хэмжээ
Дерветханы Бейбит
Дерветханы Бейбит нь Баян-Өлгий аймгийн Ногооннуур сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Баян-Өлгийнхөн Ангилал:Аймгийн харцага
Харгал нуур
Харгал — Монгол улсын Булган аймагт 13.6 км2 талбай эзлэн байгаа, дунджаар 9.3 м, ихдээ 15.6 м гүн нуур.
Лавлах бичиг
Ангилал:Азийн нуур Ангилал:Монголын нуур Ангилал:Булган аймгийн нуур
Гурван замын байлдаан
Гурван замын байлдаан -Таван замын байлдааны үед Ховдын хязгаарыг хамгаалах Баруун Монгол буюу Шинжааныг хятадаас чөлөөлөх зорилгоор Богд хааны Засгийн газар Гурван замаар цэрэг хуваан оруулсан байна. Энэ тухай судалгаа бараг байдаггүй бөгөөд эх сурвалжуудад цөөн тооны мэдээлэл байдаг. Энэхүү таван замын байлдаанаас тусдаа явагдсан Монгол-хятадын дайныг Гурван замын байлдаан гэж нэрлэн оруулав. Богд Хаант Монгол Улс байгуулагдаж зарлан тунхагласан явдалд Өвөр Монголын Зуу Үд, Зост, Жирэм, Шилийн гол, Улаанцав, Их зуу зэрэг 6 чуулган Хөх хотын Түмэдийн зүүн баруун гарын засаг Хар мөрний их мянган, Өөлдийн засаг, Алшаа, Ар хорчин, Или мөрний Цахар зүүн гар болон Тарвагатайн аймгийн хошууд талархан дагаж баясахаа илэрхийлж, Нийслэл хүрээнээс цэрэг илгээж, Өвөр Монголыг бүхэлд нь чөлөөлөхийг хүсэн гуйжээ. Хөлөнбуйрын Барга, Өвөр зургаан чуулганы 49 хошууны 35 нь Монгол улсад нэгдсэнээс гадна Хөх нуурын 24 хошуу, Цахар 8 хошуу, Илийн гол болон Тарвагатайн 16 хошуу дагаар орж албан ёсоор нэгдэхээ илэрхийлсэн юм. Богд хааны зарлигаар 1913 оны 7-р сард зүүн хязгаарын хэргийг захиран шийтгэх тусгай газар байгуулагдаж, Сайдаар нь Цэцэн хан аймагийн харьяат Егүзэр ачит зан бадарсан эрдэнэ мэргэн хамба Галсандашийг томилсон.
Урьдчилсан нөхцөл
Богд Хаант Монгол Улс байгуулагдсаны дараа Монгол үндэстэнг нэгтгэн Нэгдмэл Монгол Улс байгуулахыг Монголын тухайн үеийн эрх баригчид эрмэлзэж байв. Богд Хаант Монгол Улсад Өвөр Монгол болон бусад монголчууд нэгдэх эрмэлзлээ илэрхийлж, хуучин Манж Чин улсын харъяаны Монголчуудын хэмжээнд бослого, хөдөлгөөнүүд газар сайгүй өрнөж байлаа. Үүнийг эсэргүүцэн Манж Чин улсын дарлалыг авч хаян Дундад Иргэн Улсыг байгуулсан Хятадууд өөрсдийгөө манж нарын өв залгамжлагч гэж үзэн хуучин Манж Чин улсын нутагт гарсан үндэстэнүүдийн тусгаар тогтнох эрмэлзэл бүхий эсэргүүцэл, тэмцлийг цэрэг, зэвсгийн хүчээр нухчин дарж хэлсэн. Түүхийн ийм эгзэгтэй үед Богд хаан Монгол улс,баруун монголчуудыг Хятадын дарлалаас чөлөөлөх, өөрт сайн дураар нэгдсэн монголчуудыг нэгтгэж, хязгаар нутгаа батлан хамгаалах зорилгоор гурван замаар их цэрэг хөдөлгөв. 1912 оны арван нэгдүгээр сарын үеэр Монголыг дайлах тухай Хятадын бүх ардын яриа хэлэлцээ болж, Бээжингийн эрх баригчдын хандлага ч тодорхой болж иржээ. Мөн энэ үед хил хязгаарын орны байдал ч түгшүүртэй болсон юм. Бээжингийн зааврыг дагасан Алтайн хэрэг эрхлэх сайд торгууд Балт ван 10 000 цэрэг хуралдуулж баруун хязгаарын байдлыг дахин хүндрүүлсэн учраас Монголын тал Магсаржавыг Улиастайгаар эргүүлэн Ховдын хязгаарт явуулж, Халх, Дөрвөд, Тагна Урианхай зэрэг олон аймаг хошуудаас 4000 цэргийг дайчлан татуулж захируулан суулгажээ. Ингэж Балт вангийн төлөвлөгөөг тасалдуулж чадсан боловч удалгүй 1913 оны зун дагаар орсон Хасагын санаа өөрчлөгдөн хятадын харъяа нутаг Алтайг давах, зарим нь оросын нутаг Хөшөө мод зэрэг газруудаар тус тус оргон зайлж яваад эргэн ирж, Дөрвөд, Урианхайн монголчуудыг тонон дээрэмдэж байжээ. Ийм учраас Магсаржав мянгаад цэргийг авч Алтайн нурууны ар, өвөр тал, Сагсайн гол, Толбо нуур зэрэг газраар явж урвагчдын бүлгийг монгол нутгаас хөөн гаргаж, 1913 оны өвлийн эхэн сард Хөшөө модны орчимд гарсан будлиант байдлыг намдуулж тэндээ хоѐр сар илүү сууж оргосон хасагын асуудлын тухай яриа хэлэлцээрт оролцож байгаад буцаж Ховдын голд эргэж иржээ. Богд хааны засгийн газар тэдгээр гадаад улс төрийн байдлыг үндэслэж, цэрэг ангиа 1912 онд баруун ба өмнө хил хязгаар, тухайлбал Ховд, Дарьганга, Егүзэрийн хийдэд, 1913 оны эхээр Дарьганга, Сөнөд, Улаанцавын чиглэл ба өвөр чуулганы бусад газар илгээсэн байна. Юань Шикайн засгийн газар Монголын тусгаар тогтнолыг үл зөвшөөрөн цэргийн хүчээр багалзуурдан дарахын тулд их цэргийг Монголын зүг хандуулсан байна. 1912 оны сүүлчээр Батхаалга, Долон нуур, Халуун гол (Ре хэ) зэрэг хилийн ойролцоо хотуудад цэрэг байрлуулсан ба 1912 оны аравдугаар сарын 12-нд Шар сүм, Хөх хот, Хаалганы чиглэлд цэргийн отрядуудыг байрлуулсан байна.
Байлдааны үйл ажиллагаа
Монгол цэрэг Ховдыг чөлөөлөөд Гурван цэнхэрт хил хязгаар хамгаалах цэрэг байрлуулсан тухай мэдээ авсан хятадын цэргийн отряд 1912 онд Цагдуулт (Бээжингээс 15 мод зайтай) гэдэг газраас хөдөлж Цагаан түнхэд ирж өвөлжөөд, 1913 оны зун Монголын цэргийг бут цохих төлөвлөгөөтэй байжээ. Энэ үед баруун хязгаарыг тохинуулах сайдаар хутагт, мөн хэргийг хавсран туслагчаар дэд зэрэг тайж Баяр (1913 оны арван нэгдүгээр сарын 12-ны Богдын зарлигаар улсад туслагч гүн болсон) ажиллаж байв. 1913 оны зургаадугаар сарын нэгэнд Цагаан түнхийн Улаан хайрхан гэдэг газарт Монгол Хятад цэргийн хооронд тулалдаан болж Монголын талаас 22 хүн алагдаж, 30 хүн шархаджээ. Мөн сарын 7-нд тэнд хоѐр удаа тулалдаан болж Монголын талаас 700 гаруй хүн, Хятадын талаас 2 000 орчим цэрэг оролцож, хятадын 20 орчим цэрэг алагдаж, 50 морь олзлогджээ. Долдугаар сарын 17-нд хятадын 300 гаруй цэрэгтэй байлджээ. 1913 оны долоон сард монголын цэрэг гурван зам хуваагдаж баруун зүг дайрав. Нэг зам нь Урианхайгаас гарч Булган голыг дайрав. Бусад хоѐр замын цэрэг нь тус тус Бао Чиндүн, Ү Юнжи-гээс Цагаан түнхийг хавчин дайрсны үр дүнд хятад улсын Ховдыг туслах цэрэг ангид ширүүн цохигдож, 300 гаруй цэрэг 500 гаруй агтаа хохируулсан хэцүү ялагдлаар төгсжээ. Монголчуудын хүсэлтээр Оросын засгийн газар Монголд өөрийн байр суурийг бэхжүүлэхийн тулд Дээд Үд (Улаан Үд) хотоос Их Хүрээгээр дамжуулан Ховд хүртэл хасаг цэргийн ангийг явуулж, мөн зун нь Бийскээс 3 000 хүнтэй явган цэрэг болон их бууны ангийг Ховдод ирүүлжээ. Ховдод Оросын цэргийн анги 1913 оны зун ирсэн нь Хятадын цэргийн идэвхийг сулруулж, Цагаан түнхээс цэргээ буцаан татахаас өөр аргагүй болжээ. Оросын дипломатуудын эсэргүүцэл, орос цэргийн зарим ангиудыг түгшүүртэй бүс болох Ховдын хязгаар, Нийслэл Хүрээнд оруулсан нь хятадын цэрэг Монголыг байлдан эзлэх хэмээсэн санаархалыг нь зогсоожээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын түүх Ангилал:Монголын түүхэн дэх тулалдаан Ангилал:Монгол-Хятадын дайнууд Ангилал:Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл Ангилал:Монголын түүх Ангилал:Баруун Монголын хилийн тулгаралтууд
Гаэль Клиши
Гаэль Клиши (Gaël Clichy; 1985 оны долоодугаар сарын 26-нд Тулуза хотод төрсөн) — Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Манчестер Сити» болон Францын шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Францын III дивизионд манлайлсан Канны жигүүрийн хагас хамгаалагч Клиши 2003 онд Арсенал элссэн. Арсен Венгер юун түрүүнд түүнийг хамгаалалтын байрлалд бэлтгэжээ.
2011 оны долоодугаар сарын 4-нд «Манчестер Сити» Гаэль Клишиг худалдан авсанаа цахим хуудсандаа зарлажээ. Барагцаалбал «их буучдад» 7 сая фунт төлсөн гэдэг. Франц тоглогч «хотынхонтой» дөрвөн жилийн гэрээ байгуулжээ. Гаэль Клиши сэтгүүлчид 'сүүлийн зургаан жил цом гардсангүй одоо багаа солих болсон' хэмээжээ. «Арсеналд» байхдаа Клиши мөнгө хөөсөн тоглогчид «Манчестер Сити»-г сонгодог хэмээн ташаахан яриад авч байв.
Шигшээ
Шигшээ багт Клиши 2008 оны есдүгээр сарын 10-нд 2010 оны ДАШТ-ий сонгонд Сербитэй тоглоход анх гараалсан.
Амжилт
Багийн:
Хувийн:
Гадны холбоос
Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Канн багийн тоглогч Ангилал:Арсенал багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Францчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Суурин долгион
Резонатор дотор суурин долгион нь резонанс гэдэг үзэгдлийн нөлөөгөөр үүсдэг.
Чавхдаст хөгжмийн утасны хэлбэлзэл, орган хөгжмийн хоолой доторх агаарын хэлбэлзэл, Шуманы долгион (байгальд) зэргийг, суурин долгионы жишээ болгож болно.
Цэвэр суурин долгион нь, долгионы алдагдалгүй орчинд л оршин тогтнох боломжтой. Суурин долгионыг гүймэл долгион байнга дагалдаж байдаг.
Ямар нэг хий доторх суурин долгионыг үзүүлэхэд (харуулж ойлгуулахад) Рубенсын хоолойг ашигладаг.
Хөдөлгөөнт орчны суурин долгион
Цаг агаарын тодорхой нөхцөлд, уул нуруудын нөмөр талд агаарын эргүүлэг үүсдэг. Энэ эргүүлгийг суурин долгион харин агаарын урсгал буюу салхийг хөдөлгөөнт орчин гэж үзэж болно. Салхиар үүсгэгдсэн ийм суурин долгионыг парапланаар нисдэг хүмүүс өргөн ашигладаг.
Суурин долгион нь мөн хурдан урсгалтай голын харгиатай, огцом эргэлттэй газар, усны эргүүлэг байдлаар үүсдэг. Энэ тохиолдолд ус нь хөдөлгөөнт орчин юм.