cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Голограф
Голограф нь лазерын когерент цацраг ашиглан гурван хэмжээст дүрс гарган авах арга юм. Фотозургийн нэгэн адил голограф нь фотоялтас дээр биетийн зургийг гарган авдаг боловч мэдээллийг бичих болон дүрсийг сэргээх аргаараа ялгаатай. Голограф нь хоёр шаттайгаар дүрсийг үүсгэдэг. Ердийн гэрэл зурагт биеэс тарж буй гэрлийг линзээр цуглуулан шууд хавтгай дээр дүрс үүсгэж түүнийгээ бэхжүүлж авдаг бол голографт эхний шатанд биеэс тарж буй биеийн мэдээллийг агуулсан гэрлийн долгионыг бүртгэн авдаг. Хоёрдугаар шатанд биеэс сарнисан гэрлийн долгионыг эргүүлэн яг байснаар нь сэргээж авдаг ба ингэснээр биеийг бодит гурван хэмжээст эзлэхүүнт дүр төрхөөр нь харах бололцоог олгодог. Ингэхдээ уг хоёр шатны аль алинд нь лазерын когерент туяаг ашигладаг.
Эх сурвалж
Ангилал:Оптик Ангилал:Технологи
Папа Буба Диоп
Папа Буба Диоп Бей (Papa Bouba Diop Bey; 1978 оны нэгдүгээр сарын 28, Дакар-2020 оны 11 сарын 29) — Сенегалийн хөлбөмбөгчин.
2002 оны ДАШТ-ий хэсэгт Сенегал хүчирхэг Францыг ялахад (1:0), Уругвайтай тэнцэхэд (3:3) Буба Диоп дубльдэн «үндэсний баатраар» шагшигдсан билээ.
Угалзан ууль
Угалзан ууль (Strix nebulosa) нь Дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст тархан амьдрах маш том шар шувуу юм.
Гадаад төрх
Нас бие гүйцсэн угалзан ууль том, бөөрөнхий толгой, саарал нүүр, шар нүдтэй. Тэд чихний сэвлэггүй байх ба махчин шувуудын дотор хамгийн том нүүрний тойрогтой юм.
Биеийн уртаар Эгэл шар шувуутай өрсөлдөхүйц бөгөөд дэлхийн хамгийн том шар шувууд болно.Угалзан ууль 61-84 см урт, эмэгчин нь дундажаар 72 см, эрэгчин нь арай бага 67 см байдаг. Далавчаа дэлгэхэд 152 см хүрэх ба биеийн жин нь 700-1800 гр юм. Ихэнх шар шувууны зүйлд эмэгчин нь биеэр том байх аж.
Үржил
Тэд Хойд Америк, Аляска, Финландаас Эстони, Азийн хойд хэсгээр нутаглана.
Угалзан ууль нуга, намаг балчигийн дэргэдэх шилмүүст ой тайгад амьдрах ба өөрсдөө үүр засалгүй, өөр томхон шувуудын орхисон үүрэнд үүрлэнэ. Мөн хагарч цуурсан модны хонгил нүхэнд үүрлэж 4 өндөг гаргадаг. Өндөг 42.7 мм өргөн, 53.5 м урт байна. 28-36 хоног даран ангаахай гарж, 3-4 долоо хоноод үүрнээсээ унах, эсвэл үсэрж, 1-2 сарын дараа нисэж сурдаг. Умардын шар шувуудын зүйлд түгээмэл ажиглагдах гарах өндөгний тоо нь хоол тэжээлийн олдоцоос шалтгаална. Тэд нүүдлийн бус ч, идэш тэжээл хомс үед хол зайд нүүн шилждэг байна.
Идэш тэжээл
Ан хийхдээ чимээ чагнан хүлээж, олзоо хармагц доош харван шунгаж шүүрдэг. Голдуу үдшийн бүрий, үүрээр ан хийх тул том нүүрний тойрог нь мэрэгч амьтдын гаргасан чимээг цуглуулан сонсож байршлыг нь тогтооход зохицжээ. Тэд маш сайн сонсглтой ба 60 см цасны доор буй оготно зэрэг жижиг мэрэгчийн хөдлөх чимээг олж сонсоод цасанд шунган орж барьдаг аж. Мөн угалзан ууль нь туулай, сохор номин, хөөндэй, үен, ятуу, нугас зэргээр хооллоно. Харин эсрэгээр бага залуу угалзан ууль нь баавгай, том харцага, ялангуяа Үлэг харцага болон шилүүс зэрэг амьтдын идэш болдог.
Цахим холбоос
Ангилал:Уулийнхан
11 сарын 24
11 сарын 24 нь Григорийн тооллын жилийн 328 дахь (өндөр жил бол 329 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 37 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1124 #24
Давид Луис
Давид Луис Морейра Мариньо (David Luiz Moreira Marinho, 1987 оны дөрөвдүгээр сарын 22-нд Сан Пауло мужийн Диадема хотод төрсөн) — Бразилын хөлбөмбөгчин бөгөөд Пари Сен-Жермен болон Бразилын шигшээд тоглодог.
Холбоос
Ангилал:Бразилын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Бразилын хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:Пари Сен-Жермен багийн тоглогч Ангилал:Виториа Салвадор багийн тоглогч Ангилал:Бенфика Лиссабон багийн тоглогч Ангилал:2011 оны Америкийн цомд оролцогч Ангилал:2013 оны Холбоодын цомд оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:УЕФА Аваргуудын Лигийн аварга Ангилал:УЕФА Европын Лигийн аварга Ангилал:Бразилчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Антон Кушнир
Антон Сергеевич Кушнир (Антон Сяргеевіч Кушнір, 1984 оны аравдугаар сарын 13-нд Радивилов хотод төрсөн) — Беларусийн фристайлийн тамирчин бөгөөд 2014 оны олимпын аварга юм. Дэлхийн цомд 2007-2008 оны улиралд нийлбэр дүнгээр дэд аварга, 2009-2010 оны улиралд аваргалж байсан тэрээр 2006, 2010 оны олимпын наадмуудад амжилттай оролцож байв. ДАШТ-ий хүрэл медальтай.
Холбоос
Ангилал:Беларусийн фристайльчин Ангилал:Беларусийн олимпын аварга Ангилал:Беларусийн олимпын оролцогч Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Фристайлийн олимпын аварга Ангилал:Беларусьчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Symfony
Симфони бол PHP-ийн нэг төрлийн фрэймворк юм. Симфони нь MIT-ийн гаргадаг үнэгүй програм хангамж. 2005 оны 10-р сарын 18-нд PHP симфони фрэймворкийг ашиглан бүтээгдсэн symfony-project.com сайт үйл ажиллагаагаа эхэлсэн. Симфони нь CMS биш.
Санаачлагч
Францийн програм хөгжүүлэгч Sensio Lab компани симфони-ийг хөгжүүлж эхэлсэн бөгөөд анх Sensio фрэймворк гэж нэрлэгддэг байсан. Сүүлд нээлттэй эхийн фрэймворк болгон 2.0 хувилбараас Симфони гэж нэрлэх болсон.
Дэлхий нийтэд болон Монголд ашиглагдах байдал
Симфони-ийг Yahoo Bookmarks, Dailymotion, OpenSky зэрэг томоохон сайтууд ашиглаж байна.
Монгол улсад симфони фрэймворкийг ашиглан хийгдсэн biznetwork, МҮОНТ, P3 фм зэрэг сайтууд байдаг бөгөөд сүүлийн үед энэ фрэймворкийг ихээр ашиглаж байна.
Гадаад холбоос
Ангилал:Програм хангамж
Албадмал цацрал
Өдөөгдсөн атом дээр гадны фотон тусахад түүний нөлөөгөөр атомын фотон цацруулах магадлал ихсэж цацаргах процесс эрчимжихийг албадмал цацрал гэнэ. Албадмал цацрал нь өдөөгдсөн атомд резонансын давтамжтай тэнцүү давтамжтай гадны цахилгаан соронзон долгион үйлчэлсний дүнд үүсдэг. Өөрөөр хэлбэл тусч буй фотоны энерги нь атомын энергийн төвшингүүдийн ялгавартай тэнцүү байвал албадмал цацрал явагдана. Анхдагч фотон ба түүний нөлөөгөөр үүссэн фотон хоёр ижил энергитэй ижил давтамжтай байна. Албадмал цацралаар үүссэн фотон нь туссан фотонтойгоо чиглэлээрээ яг давхцах ба когерент байна. Эдгээрийн долгионы векторуудын туйлшрал ба фаз нь яг ижил байна.
Эх сурвалж
Ангилал:Цахилгаан соронзон цацрал
Ауди A3 8V
Ауди A3 (үйлдвэрийн дотоод нэршил 8V) нь 2012 оноос худалдаанд гарсан Ауди компанийн автомашин бөгөөд одоогоор гурав дахь үе дээрээ үйлдвэрлэгдэж буй жижиг дунд ангилалд ордог тэрэг юм. Үндсэн хэмжээсийн хувьд өмнөх загвар болох Ауди A3 8P-с бараг л ялгарах зүйлгүй.
Загварын түүх
Зах зээлд гарсан нь 2012 оны наймдугаар сарын 24. 2013 оны гуравдугаар сарын 27-нд шаталсан артай лимузин хувилбарыг онлайн урьдчилсан үзүүлэнгээр нийтэд танилцуулсан ба албан ёсны танилцуулгаа Нью-Йоркийн Олон Улсын Авто Шоу дээр хийн, мөн оны наймдугаар сарын сүүлээс эхлэн худалдаанд гаргажээ.
Эшлэл
Ангилал:Ауди-Автомашин Ангилал:Кабриолет Ангилал:Комбилимузин Ангилал:Лимузин Ангилал:Суудлын автомашины загвар Ангилал:Эрлийз цахилгаан автомашины загвар
Тонхил сум
Тонхил нь Говь-Алтай аймгийн сум юм. 1924 онд байгуулагдсан. Алтан-Соёмбо, Алтайн-Оргил, Тамч, Бүс, Зүйл гэсэн 5 багтай. Улаанбаатар хотоос 1200 км, Говь-Алтай аймгийн төвөөс 210 км зайд оршдог, алслагдсан сум юм.
Газар зүй
Тус суманд 2008 онд Ерөнхийлөгчийн зарлигаар "Төрийн тахилгат" уул болсон Сутай хайрхан, мөн Хараат, Ширээт, Бамбагар Ямаат, Бүс-Хайрхан зэрэг Монгол Алтайн нурууны 1-р салбар эгнээ болсон уул нуруудтай. Нутгийн өмнөд хэсгээр Хонин усны говь байх ба уг говь нь хулан, хар сүүлт, тахь зэрэг ховордсон амьтад, мөн ховордсон ургамалтай. Байгалийн бүсийн хувьд говь-цөлийн, хээрийн, өндөр уулын гэсэн 3 бүстэй. Тонхил, Хулам, Амттай зэрэг нуурууд, Зүйл, Хужирт, Хулд зэрэг гол, горхитой. Баруун талаараа Ховд аймгийн Дарви, зүүн талаараа Бугат, Төгрөг, Дарви сумдтай, урд талаараа БНХАУ-тай хил залгадаг.
Ангилал:Говь-Алтай аймгийн сум Ангилал:Монголын сум Ангилал:1924 онд байгуулагдсан
Буслаг сүлиг
Буслаг сүлиг, Glaucidium passerinum, нь Европд хамгийн жижиг шар шувуунд тооцогдоно. Тэд төв ба хойд Европ, Азийн хойд хэсэг, Сибирь хүртэлх ой тайгад амьдардаг.
Гадаад төрх
Энэхүү шар шувуу нь бараан улаан хүрэндүү өнгөтэй, нуруу, хүзүүн хэсэгт цагаан цоохор байна. Томхон идэш агнахад зохицсон харьцангуй том савартай. Жижиг намхан толгой, цагаан саарал хөмсөг, шар нүдтэй ба чихний туг өдгүй юм. Буслаг сүлиг бусад шар шувууны адил эмэгчин нь биеэр том, 17.5-19 см, 67-77 гр жинтэй ба эрэгчин нь 15.2-17 см, 50-65 гр жинтэй.
Үржил
Намраас өвөл орой үржлийн үе эхэлнэ. Буслаг сүлиг нэг хосоо олсон бол дараа жил нь дахин ижил хостойгоо нийлдэг байна. Эрэгчин буслаг сүлиг эзэмшил газартай байх ба 7 жил нэг газраа үүрлэж байжээ. Эмэгчин нь 4-7 өндөг гарган 28 хоног дарж нэг зэрэг хагаран ангаахай гарна. Эмэгчин нь үүрэндээ байж эрэгчин нь хоол тэжээл зөөдөг. 30-34 хоноод бие даан амьдардаг байна.
Идэш тэжээл
Буслаг сүлиг голдуу оготно, хулгана, леминг зэргээр хоолллоно. Мөн хөөндэй зэрэг жижиг шувууд, гүрвэл, сарьсан багваахай, загас, шавьж иддэг. Өвлийн улиралд модны ангал хөндийд хоол тэжээл нөөцлөх нь бий. Тэд бусад ихэнх шар шувуудтай адилгүй өдрийн амьдралтай ба өдрийн цагт ан хийн идэвхтэй байдаг юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Сүлиг Ангилал:Евразийн шувууд
Сандра Перкович
Сандра Перкович (Sandra Perković, 1990 оны зургаадугаар сарын 21-нд төрсөн) нь Хорватын зээрэнцэг шидэлтийн тамирчин бөгөөд Олимп, Дэлхий болон Европын аварга юм.
Тэрээр хувийн дээд амжилтаа Лондоны олимпод 69.11 метр шидэж тогтоожээ.
Фронт (дайн)
Фронт нь дайсны эсрэг цэргийн байрласан газар юм
Тайшир сум
Тайшир нь Говь-Алтай аймгийн нэгэн сум юм. 1924 онд байгуулагдсан. Хуучнаар Засагт хан аймгийн Эрдэнэ бишрэлт Засагт ханы хошуу, Сайн Ноён Хан аймгийн Хошууч засгийн хошуу Наро Банчин хутагтын шавь нарын нутгийн баруун хэсэг орсон байдаг. Завхан аймгийн нутгаас авч, завхан голын хойд хэсгийг газар тариаланд ашиглах болсон. Хуримт, Галуут, Далан хэмээх гурван багтай.
Өрхийн тоо: 425
Түүх
Ардын засгийн газрын 1923 оны 10 дугаар сарын 19-ний өдрийн шийдвэрээр 1924 оны хавар Завхан голын баруун дэнж “Цагаан-Олом” хэмээх газар Засагт хан аймгийн Эрдэнэ бишрэлт Засагт хааны хошууг Хан Тайшир уулын хошууны Тахилгат /Тайшир/ сум гэж нэрлэн, 8 багтайгаар сумын түр хороог байгуулсан түүхтэй.
1932 онд Цагаан-Оломд нүүн ирж төвлөрсөн байна. Сумын Эрүүл мэндийн төв 1933 оны 4-р сарын 3-нд Хүн эмнэлгийн тасаг гэж байгуулагдсан.
1953 онд Тайшир сумын “Туяа” нэгдэл, 1955 онд Түмэн суманд “Сүхбаатарын зам” нэгдэл байгуулагдаж, 1968 онд Тайшир, Түмэн сумууд нэгдэж, Тайшир сумын захиргаа, “Сүхбаатарын зам” нэгдэл болж өргөжсөн түүхтэй.
Газар зүй
Монгол улсын баруун хязгаарт Говь-Алтай аймгийн зүүн хойд хэсэгт Хасагт Жаргалангийн нуруунаас урагшлан Хан Тайшир нурууны ар хүртэл, хангай говийн заагт, Завхан голын дагуу уул нуруу, тал хээр хосолсон 391.3 мян га талбайг хамран оршдог.
Далайн түвшнээс дээш 2750-3275 м өндөрт өргөгдсөн.
Газар хөдлөлтийн эрчим 7 балл. Сумын нутаг дэвсгэр нь уул, гүвээ толгод бүхий тал хээр буюу мал аж ахуй, газар тариалан эрхлэхэд тохиромжтой.
Эдийн засаг
Сумын хэмжээнд 11 аж ахуйн нэгж, 6 байгууллага үйл ажиллагаа явуулж, сумын төсөвт 8003,5 сая төгрөгийн татвар төвлөрүүлж байна.
2014 онд сумын хэмжээнд нийт 860147 мал тоологдсоноос тэмээ 429, адуу 2646, үхэр 1643, хонь 31073, ямаа 50232 байна.
2014 онд хүнсний ногоо 2.38 т, төмс 6тн, үр тариа 17.4 т, өргөст хэмх 0.5 т-ыг тус тус хураан авсан байна. Нийт 242 тн хадлан, 2.5 т тэжээл, 2.3 т гар тэжээл бэлтгэснээс аюулгүйн нөөцөд 50 т өвс, 2.5 т тэжээл нөөцөлсөн.
Цахилгаан хангамж
Тайшир сум нь Алтай-Улиастай эрчим хүчний системд холбогдсон. Сумын төвд 35кв-тын дэд станц, цахилгаан дамжуулах агаарын шугам 2008 онд ашиглалтад орсон. Алтай-Улиастай ТӨҮГазар нь Говь-Алтай, Завхан аймгийн сумдыг эрчим хүчээр хангаж байна. 2001 оны нэгдүгээр сарын 22-ны өдөр анх Говь-Алтай аймгийн Тайшир сумын нутагт  “Улаан боомын” УЦС гэж Уулын орой дээр шав тавьж, 2004 оны аравдугаар сарын 05-нд  УЦС барих үйл ажиллагаагаа эхэлсэн бол 10 жилийн өмнө үйл ажиллагаагаа эхлэн Говь-Алтай, Завхан аймгийн төв, ойролцоох 8 сум тухайлбал Говь-Алтай аймгийн Тайшир, Халиун, Гуулин, Жаргалан, Завхан аймгийн Цагаан чулуут, Цагаан Хайрхан, Яруу, Алдархаан сумдыг цахилгаанаар хангаж байгаа юм.
Дулаан хангамж
Сумын төвд хувийн хэвшлийн төвлөрсөн 1 уурын зуухтай ба ЗДТГ-ын байр, сургууль, эмнэлэг, мөн орон сууцны 26 айлыг нэгдсэн халаалтад холбосон. Хүүхдийн цэцэрлэг, соёлын төв зэрэг байгууллагууд нам даралтын зуухаар дулааны эх үүсвэрээ шийдвэрлэсэн.
Ангилал:Говь-Алтай аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Одвогийн Балжинням
Монгол улсын гавьяат тамирчин, үндэсний бөхийн улсын аварга Одвогийн Балжинням нь 1960 онд Увс аймгийн Наранбулаг суманд төржээ. 1979 оноос самбо, жүдо бөхийн улсын шигшээ багт тамирчнаар орж ажиллажээ. 1985 онд самбо бөхийн дэлхийн аварга, 1989 онд Жүдо бөхийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс мөнгөн медаль хүртэж эх орныхоо нэрийг дэлхийн тавцанд дуурсгаж гавьяат тамирчин болжээ. Жүдо бөхөөр дэлхийн болон олон улсын тэмцээнээс 14 алт, 9 мөнгө, 5 хүрэл медаль хүртсэн дэлхийд данстай бөх юм.
Үндэсний бөхөөр 1984 онд Д.Цэнд-Аюуш заанаар 5 давж начин цол, 1989 онд улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд 32 бөхөөс 29 давж заан цол хүртсэн бол АХ-ын 70 жилийн ойгоор 1991 онд түрүүлж, 1994 оны наадмаар үзүүрлэсэн амжилтаараа 1995 онд улсын аварга цолыг хүртсэн байна. Тэрээр улсын наадамд 17 удаа шөвгөрчээ.
Мөн сонирхогчдын сүмо бөхийн дэлхийн аваргаас нэг мөнгө, 2 хүрэл медаль авсан.
Томас Хант Морган
Томас Хант Морган (Thomas Hunt Morgan, 1866 оны 9 сарын 25 – 1945 оны 12 сарын 4) нь АНУ-ын генетикч, эмбриологич байв. Тэрээр Колумбын их сургуульд багшилж байсан
Морган нь Кентакки муж улсын Лексингтон хотноо еврей гаралтай гэр бүлд төрсөн юм. Хромосом нь удамшлын гол хүчин зүйл болох тухай "Хромосомын онол"-ыг баталж, 1933 онд биологи, анагаах ухааны салбарын Нобелийн шагналыг хүртсэн. Хожим түүний шавь нараас 8 хүн Нобелийн шагнал хүртсэн юм.
Тэр үед генийн мөн чанар нь ДНХ болох тухай мэдэгдээгүй байсан төдийгүй, гени гэж зүйл байдаг эсэхт эргэлзэх үзэл түгээмэл байсан юм. Морганы судалгаа нь ген нь хромосом хэмээх эсийн нэг хэсэг болохыг харуулсан бөгөөд түүний шинж чанарыг тогтоож, генетикийн шинжлэх ухааныг нэг шат ахиулсан гэж үнэлэгддэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Амьтан судлаач Ангилал:АНУ-ын генетикч Ангилал:Калифорнийн технологийн хүрээлэнгийн багш Ангилал:АНУ-ын эрдэмтэн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Папын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Физиологи эсвэл анагаах ухааны Нобелийн шагналтан Ангилал:Копли медаль шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1866 онд төрсөн Ангилал:1945 онд өнгөрсөн
11 сарын 25
11 сарын 25 нь Григорийн тооллын жилийн 329 дахь (өндөр жил бол 330 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 36 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1125 #25
Эскишэхир
Эскишэхир (дуудлага: [esˈciʃehiɾ]; турк хэлээр : eski "хуучин", şehir "хот", латин хэлээр: Dorylaeum; Эртний Грек хэлээр: Δορύλαιον, Dorýlaion) нь Турк улсын баруун хойд зүгт орших Эскишэхир мужийн нийслэл хот юм. 2011 оны тооллогоор 648,396 оршин суугч бүртгэгдсэн байна. Эскишэхир хот Порсук голын хөндийд, далайн түвшнээс дээш 792 метрийн өндөрт байрладаг бөгөөд Фрижиан хөндийн үржил шимт хөрстэй ойр оршдог. Анкарагаас 233 километр, Истанбулаас 330 километр, Күтахя хотоос 78 километрийн зайтай. Эскишэхирт Османгазигийн Их Сургууль болон Анадолугийн Их Сургуулиуд ( суралцагчдынхаа тоогоор дэлхийд дээгүүр ордог) байрладаг. Эскишэхир хот Турк улсад "Оюутны хот" хэмээн нэрлэгддэг. Газар нутгийн хэмжээ 2,678 км2.
Монгол үхэр
Монгол үүлдрийн үхэр нь маш чийрэг бие цогцостой, хөнгөн бат бэх ясжилттай, өвчин эмгэгт өртөх нь ховор бөгөөд тэсвэртэй, соргог сэргэлэнгийн зэрэгцээ номхон дөлгөөн ааш зантай. Сүрэглэх, хоорондоо ижилсэх, үрсэх, үр төлөө хамгаалах чадвар, зөн совин сайн хөгжсөн. Монгол үүлдэрийн үхрийн арьсны үст давхраа зузаан нягт, үсний булцуут уг нь торлог давхрыг хүртэл гүн суусан тул хүйтний улиралд урт өтгөн хялгас, хөөвөр ургаж биеийн дулааныг хадгална. Хүрэн улаан, бидэртэй хүрэн зүс зонхилох боловч ухаа ягаан, хар, бөөр алаг зүс нилээд тохиолдоно.
Монгол үүлдрийн үхэр толгой жижиг, хөнгөн, дух өргөн, хоншоор нарийн, бусад үүлдрийн үхрийн дагз сэртэнтэй байхад монгол үхэрт байдаггүй онцлогтой. Гол төлөв хомбон, хагас саран хэлбэрийн шовх үзүүрт эвэртэй, хүзүү бүдүүн, омруу сайтай. Сэрвээ, ууц нуруу ялимгүй налуу хондлой нь сэрвээнээс 1-2 см өндөр байна. Харин бөгсөн талруугаа унжуу, хавчиг шувтан байх согог нилээд тааралдана. Гэдэс хэвлий сайтай, урд хөл богиновтор, зөв тавилттай хойд хөл цэх шулуун боловч боривоо хавирсан, майга юмуу суунги гишгэлттэй байх нь бий. Туурай нь бат бэх хомбон. Дэлэн хөх жижиг, ихэвчлэн “махан”, сахлаг үсээр хучигдсан, урд хойд хэлтэр нь өөр өөр хөгжилтэй.
Монгол үүлдэрийн үхрийн биеийн жин тухайн жилийн өвөлжилт, зуншлагын байдлаас хамааран харилцан адилгүй байдаг ч дунджаар ойт-хээрийн бүсэд нас гүйцсэн бух 360-400 кг, үнээ 280-320 кг, эр шүдлэн 200-230 кг, охин шүдлэн 180-200 кг, эр бяруу 140-170 кг, тугал эхээс төрөхдөө 16-18 кг, 6-7 сартайд 70-100 кг байна. Алтайн уулархаг нутаг, говийн бүсийн монгол үхэр арай бага жинтэй, Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий, Төв аймгийн үхэр бусад нутгийнхаас 15.0-20.0 хувь илүү жинтэй байна.
Монгол үхрийн биологи, аж ахуйн нэг онцлог шинж нь зун, намрын богинохон хугацаанд хурдан тэвээрч, тарга хүч аваад өвөл хавар турж эцэн онд орох боловч жилээс жилд бие нь өсөн томорч, хэвийн үржин төлжсөөр байдаг. Үхрийг бэлчээрээр оторлон таргалуулахад жингээ нас нийлсэн үхэр 30-45%, өсвөр үхэр 60-80%-иар нэмэгдүүлж тураг мах, өөхний гарц 52.0-57.0% -д хүрнэ. Монгол 5 настай 450 кг жинтэй шарны тураг мах 243.0 кг, дотор өөх 20.6 кг, шир 28.0 кг, 3 настай 368 кг жинтэй шарны тураг мах 182.0 кг, дотор өөх 18.4 кг, шир 25.2 кг эдгээрийн 1 кг махны илчлэг чанар 2300-2600 ккал байжээ.
Монгол үүлдэрийн үхэр махан ашиг шимийн шинжээрээ махны чиглэлийн төрөлжсөн абердин-ангус, галловей зэрэг үүлдрийн үхрийнхтэй ойролцоо болохыг М.Наваанчимэд, Д.Гончиг зэрэг эрдэмтэн судлаачид тодорхойлсон байдаг. Монгол үхрийн мах булчингийн эд, өөх алагласан бүтэцтэй, маш нарийн ширхэгтэй тул зөөлөн, шүүсэрхэг, амт үнэр нь гойд сайхан.
Дорнод, Сүхбаатар аймгийн үхэр сүргийн дотроос ашиг шим, үржлийн чанараар давуу хэсгийг шилж сонгон үржүүлсэн ажлын дүнд махлаг хэвшилтэй Дорнод монголын сүрэг бий болгожээ. Энэ нь нутгийн үхрээс биеийн жин, махны гарцаар давуу бөгөөд энэ чанар нь үр төлдөө дамжиж баттай удамших чадвартай, “сүрэг дотор” нь цэврээр үржүүлэх боломжтой болсон тул бусад нутгийн үхрийн ашиг шимийг нэмэгдүүлдэх чухал удмын сан юм. Энэ хэвшлийн доторхи мухар удмын үнээ 368 кг, үржлийн бух 550-600 кг, 18 сартай охин бяруу 263 кг, нэмрийн гунж 307 кг, дөнж 355 кг жин татаж байгаа нь нутгийн үхрийн дундаж үзүүлэлтээс 50-60 кг-аар илүү байна.
Хөвсгөлийн сарьдаг уулсаар хүрээлэгдсэн Дархадын хотгорын хойд тал, Хогорго, Тэнгис, Шаргын голоор нутагладаг дархад ястны үржүүлдэг хогорго үхэр нь өндөр уул, тайгын бэлчээр, экологийн өвөрмөц нөхцөлд сайн зохицсон бөгөөд улаан алаг, бөөр алаг зүс зонхилсон байдаг. Хогорго бүдүүн бух 420 кг, үнээ 325 кг, охин шүдлэн 275 кг, бяруу 165 кг дундаж жинтэй.
Төв Азийн өргөн уудам нутагт эрт дээр цагт амьдарч байсан Тур хэмээх зэрлэг үхрээс өнөөгийн Монгол, Халимаг, Киргиз, Тува, Буриад, Якут үхэр үүссэн ажээ. Бидний өвөг дээдэс шинэ чулуун зэвсгийн эцэс, хүрэл зэвсгийн эхэн үеэс зэрлэг үхрийг гаршуулсан бөгөөд Хүннү гүрний үе буюу одоогоос 2000 гаруй жилийн тэртээд бэлчээрийн сонгодог үхрийн аж ахуй хэлбэршин тогтсон байжээ. Манай орны байгаль, газар зvй, экологийн нєхцлєєс хамааран vхрийн тархалт єндєр уулын бvсэд 27.6, ойт хээрийн бvсэд 25.2, тал хээрийн бvсэд 28.8, их нуурын хотгор, Алтайн бvсэд 12.5, говийн бvсэд 5 хувийг эзлэн vржvvлж байна.
Дэлхий судлал
Дэлхий судлалын шинжлэх ухаан ("the Geosciences" эсвэл "the Earth Sciences) нь Дэлхийтэй холбоотой бүх төрлийн шинжлэх ухааныг нэгтгэн нэрлэсэн нэр томъёо бөгөөд Дэлхийн мандлуудыг судлана.
Дэлхийн мандлууд
Дэлхий судлал нь үндсэн 4 төрлийн мандал - чулуун мандал, усан мандал, агаар мандал, биомандлыг ялгадаг болно. Зарим тохиолдолд мөсөн мандал гэж ялгах боловч үүнийг усан мандлын нэг хэсэг гэж тооцдог байна.
Арга зүй
Бусад шинжлэх ухаантай адил байгалийн алив үзэгдлийн талаар ажиглалт хийж, мэдээлэл цуглуулан түүн дээрээ тулгуурлан таамаглал дэвшүүлэн, улмаар уг таамаглалаа бусад шинэ мэдээлэл, ажиглалтаар батлахыг оролддог тул мэдээлэл, ажиглалт нь таамаглал дэвшүүлэх болон таамаглалыг батлахад нэн чухал үүрэгтэй байна.
Нуур
thumb|right|Нуур
Нуур гэдэг нь далайтай нийлдэггүй, далайгаас хол орших, бүхэлдээ газраар хүрээлэгдсэн их ус юм. Нуур янз бүрийн хэлбэртэй, давст, цэнгэг уст (тунгалаг) гэх хоёр хэлбэртэй бөгөөд цөөрмөөс том болон гүн байдгаараа ялгаатай юм.
Нуурууд нь ихэвчлэн уулархаг нутагт, хавцалд тогтсон хэлбэртэй байдаг эсвэл эх газрын нам дор газруудад голуудаар тэжээгдэн үүсдэг. Дэлхий дээрх ихэнх нуур нь сүүлчийн Мөсөн галавын дараа ус татралтын гуунаас шалтгаалан үүссэн байдаг.
Дэлхийд цуутай нуур
Дэлхийд олон нуур байх боловч им дурдууштай нууруудыг дор тайлбарлавал:
Дэлхийн томоохон нуур
Нуурын нийт талбай дэлхийн гадаргуугийн 1,8 %-тай тэнцэнэ (ойролцоогоор 2,7 сая км²).
2 сарын 17
2 сарын 17 нь Григорийн тооллын жилийн 48 дахь өдөр бөгөөд жилийн эцэс хүртэл 317 өдөр (өндөр жил бол 318 өдөр) үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0217 #17
Маркус Русенберг
Нильс Маркус Русенберг (Nils Markus Rosenberg; 1982 оны есдүгээр сарын 27-нд Мальмё хотод төрсөн) — Шведийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Мальмё» болон Шведийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2012 оны наймдугаар сарын 7-нд «Вест Бромвич Альбион» багтай гурван жилээр гэрээлэв.
Русенберг 2014 оны хоёрдугаар сарын 1-нд гараагаа эхэлж байсан «Мальмё» багтайгаа гурван жилийн гэрээ байгуулсан. 2014 оны аравдугаар сарын 1-нд 2014/2015 оны УЕФА Аваргуудын лигийн хэсэгт «Олимпиакосийг» ялахад (2:0) дубльдсэн.
Шигшээ
Русенберг Шведийн шигшээд анх 2005 оны нэгдүгээр сарын 22-нд Өмнөд Солонгосын эсрэг гараалсан ба 2006 оны ДАШТ, 2008 болон 2012 оны ЕАШТ-үүдэд оролцож байв. 33 тоглолтонд зургаа гоолдсон тэрээр 2014 оны наймдугаар сард зодог тайлсан юм.
Юйвэнь
Юйвэнь нь Хүннүгийн харьяаны татаб аймгаас гаралтай бөгөөд Лууха гол, Сунгари голын эхэнд нутаглаж байсан.
Түүх
Анх толгойлогч нь юйвэнь овогт Мохуай гэгч байсныг дүү Пухуэй нь залгамжилсан. Пухуэйг хүү Чюбучинь нь залгамжлаж, дараа нь хүү Могуйд ахлагчийн байр сууриа өвлүүлжээ. Могуй өмнөд сяньбийн эсрэг олон аймгийн эвсэл толгойлж, мужун овогтонтой байлдаж 302 онд шаньюй цолтой болж байв.
Могуйг хүү Сидугуань нь залган шаньюй болж мужунтай үргэлжлэн дайтаж, Жичөн (Жи балгас)-г довтолж байв. Удаан дайтсаны эцэст ялагдан дутаасан ба түүний орыг хүү Чидэгуй нь залгаж авсан. Чидэгуй Жяошуй голын эрэгт бэхлэлт үүсгэсэн боловч мужун Жэний довтолгоонд ялагдаж олон юйвэнь олзлогдон, түмэн хүн алагдав гэжээ. Юйвэнийг байлдан дагуулсан сяньбийн мужун овогтон 344 онд Түрүү Янь улсыг үүсгэсэн.
Юйвэнь овогтноос хожим Тай гэгч баатар тодрон 6-р зуунд Умард Жоу улсыг үүсгэж байсан.
Хожуу үеийн алдартанууд
Ангилал:Монгол угсаатан Ангилал:Эртний Монголчууд Ангилал:Aзийн түүхэн угсаатан Ангилал:Монголын түүхэн улс
Сергей Игнашевич
Сергей Николаевич Игнашевич (Серге́й Никола́евич Игнаше́вич, 1979 оны долоодугаар сарын 14-нд Москва хотод төрсөн) — Оросын Холбооны Улсын Гавьяат тамирчин цолтой ЦСКА Москва болон Оросын шигшээн хөлбөмбөгчин юм.
Холбоос
Ангилал:Оросын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:ЦСКА Москва багийн тоглогч Ангилал:Локомотив Москва багийн тоглогч Ангилал:Крылья Советов багийн тоглогч Ангилал:Спартак Орехово багийн тоглогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Оросууд Ангилал:1979 онд төрсөн
Төгрөг сум (Говь-Алтай)
Төгрөг нь Говь-Алтай аймгийн сум юм.
Түүх
Хуучнаар Засагт Хан аймгийн Дайчин вангийн хошууны нутаг дэвсгэрт харьяалагддаг байв. Дайчин жүн вангийн сүүлчийн удам Мижидийн Шагдар гэж байлаа. М.Шагдар хоёр хүүтэй.
Арван зургаадугаар жарны модон хулгана жил буюу 1924 онд Ханжаргалан сум буюу одоогийн Төгрөг сум байгуулагджээ.
Газар зүй
Сумын төв нь аймгийн төв Алтай хотоос баруун өмнө зүгт 145 км-т, Улаанбаатар хотос 1145 км зайд, хойд өргөргийн 45°49’, зүүн уртрагийн 94°41’ байрлалд оршино. Нийт 5,427 мянган км² нутагтай. Баруун талаараа Бугат, Тонхил, хойд талаар Дарви, Шарга, зүүн талаараа Халиун, Цээл, өмнө талаараа Алтай сумдтай хиллэдэг. Засаг захиргааны нэгжийн хувьд Цагаанхайрхан, Тунгалаг, Хүрэнгол, Төгрөгийн эх, Мааньт багуудад хуваагдана.
Төгрөг сумын нутагт Буурал хайрхан, Өвгөн хайрхан, Их хүрэн, Цагаан хайрхан, Ар, Өвөр Улаан хайрхан, Очир хайрхан, Хөх ооны шовгор, Дөрвөлжин, Хүнхэрийн ирмэг, Шинэ усны даваа, Дээд, доод Хөх ташуу, Шавартын өндөр зэрэг далайн түвшнээс дээш 2500 м - 3200 м өндөрт өргөгдсөн уулс, Өгөөмөр, Далан түрүү, Ишиг, Тунгалаг, Төхөм, Босгын хоолой, Хавцгайт, Мааньт, Ёл, Төгрөг, Цахиур, Номин, Үерт, Хүрэн гол, Боом, Холбоо, Арбулаг, Нурамт, Дуут, Хар үзүүрийн сайр,хөндийнүүд, Шаргын болон Алаг нуурын говь оршдог.
Эдийн засаг
Тус суманд Хүрэнгол, Мааньтын нүүрсний уурхай ажиллаж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Говь-Алтай аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Соотон гуйванга
Зан авир, үржил
Тэд задгай талбайн дэргэдэх ой модонд амьдрах ба сэрүүн бүсийн зарим нь өвлийн улиралд өмнө зүгт нүүн шилждэг.
2-7 сар үржлийн үе бөгөөд голдуу шилмүүст модонд бусад шувуудын хуучин үүрэнд үүрлэнэ. Дундажаар 4-6 өндөг гаргаж 25-30 хоног дарна. Соотон гуйванга шөнийн цагт анд гарах ба ойр төстэй шар шувуу болох Хулгар гуйвангатай адил урт далавчтай юм. Тэдний гол идэш тэжээл нь мэрэгч, жижиг хөхтөн болон шувууд болно.
Инд мөрөн
Инд мөрөн нь (сам. सिन्धु Sindhu) дийлэнхдээ Пакистаны нутгаар урсч, Арабын тэнгист цутгадаг томоохон мөрөн юм. Нийт 1,165,000 км² талбай бүхий сав газартай, жилийн урсацаараа дэлхийн 21 дэх том мөрөн юм.
‎ Ангилал:Инд мөрний голын систем Ангилал:Азийн гол мөрөн Ангилал:Гилгит-Балтистаны гол мөрөн Ангилал:Жамму-Кашмирын гол мөрөн Ангилал:Хайбер-Пахтунхвагийн гол мөрөн Ангилал:Пакистаны Панжабын гол мөрөн Ангилал:Пакистаны гол мөрөн Ангилал:Пакистаны үндэсний бэлгэ тэмдэг‎ Ангилал:Шинжааны гол мөрөн Ангилал:Ариун гол мөрөн
Дэвид Моррис (цаначин)
Дэвид Жон Моррис (David John Morris, 1984 оны наймдугаар сарын 31-нд Мельбурн хотод төрсөн) — Австралийн фристайльчин юм.
Тэрбээр эх орноо төлөөлөн 2 олимп (2010, 2014) дараалан оролцсон анхны тамирчин ажээ. Улсынхаа шигшээ багт багтан анхны олимптоо оролцохдоо 13 дугаар байр хоёр дахь удаагаа оролцохдоо хоёрдугаар байр тус тус эзлэж байлаа.
Ань Лушаны бослого
Энэхүү бослого 755 онд Хятадад эхэлсэн бөгөөд бослогыг хятад бус гаралтай цэргийн удирдагч Ань Лу-шан (703 – 757) удирдаж байжээ. Хүннү нарын удам угсаа гэгддэг тэрээр 740 онд Тан улсын цэргийн эгнээнээс Тан улсын эзэн хаан Сюаньзун-ын нэртэй цэргийн удирдагч болсон юм.
755 онд Лушан цэргээ улсын зүүн хэсгийн нийслэл хот Луоян руу чиглүүлж хотыг эзэлж авсныхаа дараагаар өөрийгөө эзэн хаан хэмээн тунхагласан байна. Зургаан сарын дараагаар түүний хүч улсын баруун хэсгийн нийслэл Чанан-ыг эзлэн авчээ. Тэрээр 757 онд алагдаж, түүний эхлүүлсэн бослого 763 онд дарагдсан юм. Энэхүү бослогын улмаас Тан улс мөхөх шахсан бөгөөд Тан улсын хаан өөрийн дотоодод гарсан Ан Лушаны бослогыг дарахад хүч нь эс хүрэлцсэний учир Уйгур улсаас тусламж хүссэний дагуу энэ бослогыг дарсан байна. Энэхүү бослогын улмаас Тан улсын хүчин чадал маш ихээр суларсан түүхтэй. Бослогын улмаас амь үрэгсэгсдийн тоог дунджаар 33.000.000-36.000.000 гэж үздэг.
Ангилал:Тан улс Ангилал:Дундад зууны дайн Ангилал:Хятадын бослого Ангилал:8-р зууны зөрчилдөөн Ангилал:Дундад зууны бослого
Data link layer
Data link layer нь нэг дотоод LAN сүлжээ эсвэл WAN сүлжээнд шууд холбогдсон төхөөрөмжийн хооронд өгөгдөл дамжуулах үүрэгтэй. Data link layer-т хамаарах протоколууд нь сүлжээнд холбогдсон төхөөрөмжүүд хооронд мэдээлэл дамжуулахаас гадна доод талын физик түвшинд гарсан алдааг илрүүлж, засах механизмыг агуулж болно. Data link протоколуудын жишээ гэвэл LAN (multinode) сүлжээний хувьд Ethernet, point-to-point холболтын хувьд Point-to-Point Protocol (PPP), HDLC, ADCCP нар юм.
Оршил
Сүлжээний хоёрдугаар түвшинд ажилладаг төхөөрөмжүүд нь фрэймийг дамжуулахдаа физик хаягийг ашигладаг. Энэ нь сүлжээний түвшинд хэрэглэдэг IP хаягаас ялгаатай бөгөөд түүн шиг шатласан бүтэцтэй биш бөгөөд тус хаягийг ашиглан төхөөрөмж дамнан дамжуулалт хийх боломжгүй. Өөрөөр хэлбэл Data link layer нь халз холбогдсон төхөөрөмжүүд хооронд өгөгдөл дамжуулах чадвартай. Дамжуулалт нь найдвартай эсвэл найдваргүй байж болох ба data link түвшний хэд хэдэн протокол нь фрэйм амжилттай илгээсэн, давхардалгүй хүлээж авсан гэх мэт зүйлийн талаар мэдэгддэггүй бөгөөд зарим нь бүр мэдээллийн бүрэн бүтэн байдзлыг шалгагч checksum-ийг ч хэрэглэдэггүй. Доод түвшний протоколууд нь иймд алдаа шалгаж найдвартай дамжууллыг гүйцэтгэдэггүй тул эдгээр үүргийг дээд түвшний протоколууд гүйцэтгэнэ.
IEEE 802 стандартын дотоод сүлжээнд data link түвшнийг media access control (MAC) болон logical link control (LLC) гэсэн дэд түвшнүүдэд хуваан тайлбарладаг. Ингэснээр IEEE 802.2 LLC протоколыг IEEE 802 MAC түвшингийн Ethernet, token ring, IEEE 802.11, түүнчлэн 802 стандартад хамаардаггүй FDDI гэх мэт протоколууд нь хэрэглэх боломжтой. HDLC гэх мэт зарим протокол нь LLC ба MAC түвшингүүдийн аль алиныг өөрөө хэрэгжүүлдэг байхад Cisco HDLC протокол нь HDLC-ийн MAC түвшнийг хэрэглэж өөр LLC түвшнийг хэрэгжүүлж ашигладаг.
Цахилгааны шугам, телефон утасны шугам, коаксиаль кабель гэх мэт шугамыг ашиглан 1 гигабит/секунд хүртэлх хурдаар дамжуулалт хийх чадвартай ITU-T G.hn стандартын data link түвшин нь гурван дэд түвшинд хуваагддаг: application protocol convergence, logical link control, medium access control.
Дэд түвшнүүд
Data link layer-ийг logical link control (LLC), media access control (MAC) гэсэн хоёр дэд түвшинд хуваан авч үздэг.
Logical link control sublayer
Дээд талын дэд түвшин болох LLC буюу логик холболтын удирдлагын дэд түвшин нь data link layer-н дээр ажиллах протоколуудыг (IP, IPX, Decnet, Appletalk гэх мэтийг зэрэг ажиллуулахад) мультиплекслэж, өгөгдлийг урсгалыг удирдан зохицуулах, амжилттай илгээснийг мэдэгдэх (acknowledgement), алдаатай илгээлтийг мэдэгдэх үүрэгтэй байж болно.
Media access control sublayer
MAC буюу медиа хандалтын удирдлагын дэд түвшин нь хаяглалт, өгөгдөл дамжуулах сувгийг удирдах үүрэгтэй. Иймээс төхөөрөмжийн сүлжээн дахь физик хаягийг MAC хаяг хэмээн нэрлэдэг. Үүнийг өгөгдлийн фрэймүүдийг хаяглахад хэрэглэнэ.
MAC түвшин нь өгөгдлийн фрэймийн эхлэх, дуусах заагийг мөн зааж өгдөг - үүнийг фрэймийн синхрончлол гэнэ. Ерөнхийдөө фрэйм эхлэж, дуусаж байгааг хэлж өгөх битүүдийг ердийн өгөгдлийн битээс хэрхэн ялгах аргыг хэлж өгнө гэсэн үг. Синхрончлол хийх дөрвөн арга бий:
Цахим хобоос
Ангилал:Компьютерын сүлжээ
Ми Сон
Ми Сон (Вьетнам хэл:Mỹ Sơn) нь төв Вьетнамын Куань Нам мужийн Дуй Фе тосгонд орших Хинди шашны сүмийн цогцолцор юм. Олон тооны чампа хийцийн барилгуудыг агуулсан уг цогцолбор нь уулсын хоорондох 2 км өргөн хөндийд оршдог. Энд Чампа улсын хаадын шашны ёслолын үйл ажиллагаа явуулдаг төв байсан бөгөөд Чампагийн хаад, үндэсний баатруудын булш бунхнууд олноороо байрладаг Вьетнам улсын бахархал болсон ариун нутаг юм. Ми сон цогцолбор нь зүүн өмнөд Ази дахь Хинди шашны дурсгалууд болох Боробудур (Индонези), Ангкор Ват (Камбож), Баган (Бирм), Аюуттаяагийн (Тайланд) сүмийн цогцолборуудтай ихээхэн төстэй. 1969 онд уг цогцолбор АНУ-ын Б-52 бөмбөгдөгчийн довтолгоонд өртөж, 2 томоохон сүм нь балгас болж, 16 байгууламж нь ихээхэн хохирол амсжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Вьетнам дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Вьетнамын суурин Ангилал:Куанг Нам Ангилал:Чампа
Tomb Raider (2013 оны видео тоглоом)
Булшны тонуулчин (Tomb Raider) нь 2013 оны 3 сарын 5-нд худалдаанд гарсан, Xbox 360, PlayStation 3-т зориулсан видео тоглоом юм.
Эшлэл
Ангилал:2013 оны компьютерын тоглоом Ангилал:Гуравдугаар хүн мэргэн бууч Ангилал:Линукст зориулсан тоглоом Ангилал:Mac OS-д зориулсан тоглоом Ангилал:PlayStation 3-т зориулсан тоглоом Ангилал:PlayStation 4-т зориулсан тоглоом Ангилал:Stadia-д зориулсан тоглоом Ангилал:Tomb Raider Ангилал:Тулаан-Адал явдалт тоглоом Ангилал:Windows-д зориулсан тоглоом Ангилал:Xbox 360-д зориулсан тоглоом Ангилал:Xbox-One-д зориулсан тоглоом
Жаргалант сум (Хөвсгөл)
thumb|300px|Оргил гацааны гудамж Жаргалант (монгол бичгээр Зураг:Jirɣalangtu.png жиргалангту) нь Хөвсгөл аймгийн сум юм. 2,550 км² газар нутагтайгаас 1,470 км² нь бэлчээр болно. 2000 оны байдлаар сумын хүн ам 5068 байсны ихэнх нь халх ястан болно. Сумын төв Оргил нь Идэр голын орчимд, аймгийн төв Мөрөнгөөс зүүн өмнө зүгт 182 км, нийслэл Улаанбаатараас 886 км зайд оршино.
Сумын нутагт социализмын үед Монгол нутагт үлдэж хоцорсон цөөхөн сүм хийдийн нэг болох Жаргалантын дуган байдаг. Мөн Гэлэнхүүгийн суврага гэх суврага бий.
Түүх
Жаргалант сум нь анх Архангай аймгийн Ихжаргалант сум нэрээр 1923 онд байгуулагджээ. 1933 оны байдлаар 727 өрхийн 2,700 оршин суугч, 66,000 орчим толгой мал байв. 1941 онд Хөвсгөл аймгийн харьяанд шилжиж, 1956 онд Шинэ-Идэр суманд нэгтгэгдсэн боловч 1959 онд дахин зохион байгуулагдсан юм. Тус сумын "Улаан Туг" нэгдэл 1951 онд байгуулагдаж, 1990 онд татан буугдсан.
Ном зүй
М.Нямаа, Хөвсгөл аймгийн лавлах толь, Улаанбаатар 2001, х.85
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Хөвсгөл аймгийн сум
11 сарын 27
11 сарын 27 нь Григорийн тооллын жилийн 311 дахь (өндөр жил бол 312 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 44 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1127 #27
Икаро Валдеррама
Икаро Валдеррама Ортиз 1984 оны 7 дугаар сарын 17-ны өдөр Согамозо хотод төрсөн, дуучин, зохиолч, олон зэмсэг эзэмшсэн хөгжмийн зохиолч юм. Бичсэн зохиол болон хөгжим нь Сибир, Энэтхэг ба Өмнөд Америкийн аястай байдаг. Тэр өөрийгөө олон газраар аялж ёс заншил болон аялгуу эгшгийг судлагч шинэ үеийн нүүдэлчин хэмээн тодорхойлжээ. Уран бүтээл нь ч олон газрын онцлогийг агуулна.
2009 оноос хойш Өмнөд Америкийн орнууд ба Сибирийн нутгуудаар ирж очин амьдарч яваа бөгөөд соёлын өвүүдээс баяжуулан онцлог чанарын аялгуу гаргаж байна. Икаро төрөл бүрийн дуулах арга барилд суралцаж олон орны хөгжмийн зэмсэг эзэмшжээ.
=Нийтлүүлсэн бүтээлүүд=
=Баримт= 5. http://gayanat.blogspot.ru/2014/09/ikaro-valderrama-nomad-that-is.html
=Холбоос=
Орчон өөртөө засах хошуу
Орчон өөртөө засах хошуу (хятадаар 鄂伦春自治旗) — Хятад улсын Өвөр Монгол орны Хөлөнбуйр хотын харъяат өөртөө засах хошуу. Өөрөөр хэлбэл Хятад үндэстэн цөм болсон улсад, Монгол үндэстний өөртөө засах орон, аймагт, Орчон омгийнхонд өөртөө засах эрх эдлүүлэхээр нэр заасан нутаг юм.
Ард түмэн
Ангилал:Өвөр Монголын өөртөө засах хошуу Ангилал:Өвөр Монголын суурин
Казах Википедиа
2002 оны 6 сарын 03-наас Казах хэлний Кирилл бичгээрх Википедиа ажиллаж эхэлсэн.
Өнөөдрийн байдлаар үүнд 201 713 бичлэг байгаа нь нийт 278 хэлний Википедиагийн дунд 26-р их тоот болж явна. 2013 оны 1 сарын 19-ны байдлаар 21 439 бүртгэгдсэн гишүүнтэйгээс 11 нь зохицуулагч. Сүүлийн 1 сард хувь нэмэр оруулсан (идэвхтэй) гишүүний тоо 227 байна.
Гаднын холбоос
Ангилал:Википедиа хэлээр Ангилал:Хасаг хэл
11 сарын 28
11 сарын 28 нь Григорийн тооллын жилийн 332 дахь (өндөр жил бол 333 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 33 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт баярууд
1128 #28
Сагсан бөмбөгийн ДАШТ-2010 C хэсэг
2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний C хэсгийн тоглолт 2010 оны 8 сарын 28-нд эхэлсэн бөгөөд хэсгийн бүхий л тоглолт Турк улсын нийслэл Анкара хотын «Анкара Арена» спортын танхимд болох юм.
Энэ хэсэгт Хятад, Кот'дИвуар, Грек, Пуэрто Рико, Орос болон тэмцээний зохион байгуулагч орон Туркийн шигшээ багууд багтсан байгаа. ФИБА-гаас гаргасан эрэмбийн хувьд энэ хэсгийн багуудын чансааны дундаж оноо 16.3, үүнээс Кот'дИвуар хамгийн бага буюу 11.6 оноотой юм байна.
Тоглолтын хуваарь
Бүх цаг орон нутгийнхаар (UTC+3)
Дарви сум (Говь-Алтай)
Дарви сум нь баруун талаараа Ховдын Дарви, урд талаараа Тонхил, зүүн талаараа Шарга ,хойт талаараа Баян-Уул сумдтай хил залгаа оршсон 383,340 га нутаг дэвсгэртэй. Аймгийн төвөөсөө 210 км зайтай, 2019 оны байдлаар 4 баг, 491 өрхийн 1860 гаруй хүн амтай, 200 000 орчим толгой малтай, эдийн засгийн суурь нь мал аж ахуй эрхлэлт. Бүх нутаг дэвсгэрийн ¾ хувь нь жилийн аль ч улирлын нөхцөлд 5 хошуу мал бэлчээрлэхэд тохиромжтой, дэд бүтцийн хувьд Баруун бүс ээс 35кВ-ын шугамаар цахилгаанаар хангагддаг, хөдөлгөөнт холбооны бүх операторуудын салбартай, интернет бусад сумуудаас хамгийн түрүүнд нэвтэрсэн, Алтай-Ховд чиглэлийн засмал зам тус сумын нутгаар сумын төвөөс 50 км зайтай өнгөрдөг.
Газар зүй
Дарви сум нь Говь-Алтай аймгийн нутгийн баруун захад Монгол Алтайн нурууны салбар уулс, мөнх цаст Сутайн нурууны ар, Дарвийн нурууны ихэнх хэсэг Ихэс нуурын хотгор, Хүйсийн говийн өмнө зах, Шаргын говийн баруун талыг хамарсан өндөр болон дундаж өндөрлөг уулс, хээр тал, говь хосолсон өгөөмөр баян нутагтай. Тус сумын нутагт Сутай хайрхан уул дтд 4206м, Дарвийн нурууны хамгийн өндөр оргил Гүнгээгийн овоо 2696м өндөр бол, нутгийн хамгийн нам дор газар Хуурай түнгэ 1244м, Ихэс нуур 1601м, сумын төв 1611м өргөгдсөн газарт байрладаг. Геологийн тогтцын хувьд Каледоны тогтолцооны дунд болон шинэ төрмөлийн чулуулаг бүхий намхан атираат уулс Дарвийн нуруунд зонхилж байхад дөрөвдөгч галавын мөстлөг тогтож байсан үеийн эвдрэл ихтэй өндөрлөг уулс Сутайн нуруунд зонхилж, түүний ул мөр Сутайн нуруу, Дарвийн нурууны ар бэлүүдээр тод ажиглагдаж гүн жалгатай мөргөцөг, урсаж овоорсон чулуунууд хөндий болон уулсын бэлийн ам, (Баянгол, Хөх асга, Сүмийн ам,  Бадрахын ам, Чулуут, Өлзийт, Цох, Муруй, Гурван Яргайт зэрэг) сайруудаар элбэг тохиолдоно. Дарвийн нурууны ар, өвөр талуудаар жижиг чулуулаг, элсэнцэр хөрс давамгайлж, Ихэсийн хонхор болон говийн хэсгээр эрт үед их ус хуримтлагдаж байсны хэв шинж хөрсний бүтцэд тодорхой мэдрэгдэж, эрдэс давслаг ихтэй тунамал шаварлаг хөрсөөр хучигдсан байх бөгөөд эндээс эртний усны амьтан (загас, дун хясаа)-ны үлдэгдэл олноор илэрдэг төдийгүй хүлэрийн давхрага илэрсэн байдаг. Алтайн нурууны онцлог болох хойшоо харсан тал нь босоо өндөр байхад өмнөд тал нь алсын налуу байдаг ерөнхий хэв шинж Дарвийн нуруунд,  Сутайн нурууны аль алинд нь тод ажиглагдах тогтоцтой байдаг. Дарвийн нуруунд галт уул оргилж байсны ул мөр Бадрахын ам, Бухын хөндий, Овооны хар зэрэг газруудад мэдэгддэг бөгөөд мөн эрт үед хүчтэй газар хөдлөлт болж байсны мөр Сутайн нурууны ар бэлд Хайчийн амнаас Сүмийн хөндийн ам хүртэл 15 км газарт, Дарвийн нурууны ард, Хүйсийн говийн өмнө захад Овоотын толгодын баруун урд талаас эхлэн Бумбатайн нуруу чиглэсэн их хагарал нэгэн цагт үүсэж ойролцоогоор 70 км газарт үргэлжлэн дунджаар 10-15 м зөрж зуух, мөргөцөг үүсгэн тогтсон бөгөөд  одоо нутгийн малчдын олон хаваржааг Хүйсийн говиос үлээх салхинаас хааж нөмөрлөдөг, бас Сартагтайн суваг гэж домоглодог ажээ. Энэ хагарлуудын нөлөөгөөр Сутайн нурууны бэлд хоёр газарт устай булаг (багахан шанд) гарсан байдаг бол Дарвийн нурууны ар талд  Арьяагийн ус (шанд) гарч олон жил нутгийн малчдад буян болсоор иржээ. Дарви сумын нутаг булаг шанд элбэгтэй боловч томоохон гол горхигүй, Ихэсийн гол Цагаан гол зэрэг жижиг голуудтай. Ихэс нуур талбайн хэмжээгээрээ байгалийн тогтцоор бий болсон нуурууд дотроос Говь-Алтай аймаг дотроо хамгийн том нь бөгөөд 19,8 км2 талбайтай юм.
Байгалийн нөөц
Байгалийн эрдэс баялагийг тодорхой нарийн судалж, ашиглаж буй орд уурхайгүй боловч ашигт малтмалын илэрц их байдаг. Баян нуруу (энд оросууд 10 гаруй жил, канад, австралиуд 20 гаруй жил хайгуул хийж буй), Баян нуруу-Хүрэн хамарын үнэт металлын, Элстэйн амны алтны, Ёлын бэлчир, Өлзийтийн төмрийн хүдрийн, Алаг уул, Цахир хайрханы боксит (хөнгөн цагааны хүдэр)-ын, Хартолгой, Хайчийн амны нүүрсний, Гангатын хүлрийн, бал чулууны илэрц ордууд байх бөгөөд Ихэс нуур, Бөөрөгт давсны орд тогоонууд, мөн малын болон амны хужрууд байдаг, нутгийнхан холоос эрж, хүнээс гуйдаггүй  хэрэгцээгээ бүрэн хангадаг. Мөн Төхөмийн эх, Далантүрүү Бөөрөгт нефть байх өндөр магадлалтай гэж зураглалд тусгасан байдаг.
Түүх соёлын дурсгал
Дарви сумын нутаг өнө эртнээс хүмүүс оршин амьдарч байсны баталгаа түүх соёлын олон дурсгалуудаар баян бөгөөд эртний хүмүүсийн хэрэглэж байсан багаж зэвсэг, хүрэл, төмөр эдлэл, зэв олноор олдохоос гадна Хүй нэгдлийн үед хүмүүс амьдарч байсны ул мөр бүхий Гозон буурал, Наадамтын агуйнууд, Хөшөөт хөтөл, Нарийн гол, Шар довон, Хоолойн худгийн хөшөө чулуунууд, Их огторго, Цагаан халгайтын буган хөшөөнүүд, Баян үзүүр (300 орчим зураг), Угалзын буудал (30 орчим)-ын амьтны дүрслэлтэй хадны зургууд, Бадрахын дээд ус (60 гаруй), Баавайн худгийн дуут хар чулуу (30гаруй)-ны тамганы дүрслэлүүд, хэдэн зуугаар тоологдох том жижиг булш хиргисүүр байгаагаас цогцолбор маягаар олноор нэг дор байрлуулсан Хайчийн сайр, Улаан сайрын амны булш хиргисүүрүүд Баруун талд Хөдөө буудал орчмын зэл чулуунууд, Гүнгээ, Чулуут, Хүрээ, Дэл цахирын  тахилгат овоонууд байхаас гадна  Бага Дарви, Эрээний нуруу, Цав зэрэг газраас 60 сая жилийн тэртээд амьдарч байсан үлэг гүрвэлийн яс олддог, далайн амьтан –биетийн үлдэгдэл олноор илэрдэг бол Сумын төвийн хойт талын Борнуруунаас савгат хирсний ясны үлдэгдэл  илэрчээ. Энэ нутагт томоохон хот суурингийн үлдэгдэл туурь илэрч мэдэгдээгүй боловч нутгийн олны сүсэг бишрэлд зориулагдсан 19 дүгээр зууны дунд хэрд байгуулагдаж  байсан Ихэсийн хуйтан, Дарвийн хуйтан, Дархан гүний хуйтангууд (2-5 дугантай, цөөн ламтай байнгын хуралтай), Сүмийн ам, Гүүт, Хөхтолгой, Хатавчийн ам зэрэг газарт (ганц жижиг дугантай түр цагийн хуралтай) хуйтан байсан гэх бөгөөд ихэнхийн тууриуд одоо байгаа боловч цагийн урсгалд нурж баларсан байдалтай байна. Мөн Манжийн ноёрхлын үед дарангуй (барга) цэргийн суурин байсны буурь, ором Цутгалан, Бадрахын хөндийд байдаг.
Сум байгуулагдсан түүх
Дарви сум хуучин Засагт хан аймгийн Дайчин бэйсийн хошуунд багтдаг байсан бөгөөд сүүлчийн хошуу ноён Жалчингомбодорж, түүний эцэг Дашравдан нар Ихэс нуурын баруун урд талд Өргөөн ширэгт ирж зусдаг байсан гэх бөгөөд түүний хүү Хуяг, Маамуу (Галсан- Цахирын худагт төрсөн гэж дурсамждаа бичсэн) нар Дарви сумын нутагт төрж, үндсэн захиргаагаа Дарви сумаар тодорхойлж явдаг байжээ. 1923 оноос ардын засгийн газраас хуучны засаг захиргааны нэгжийг халах зорилгоор “Монгол улсын нутгийн захиргааны дүрэм” -ийг батлан гаргасны дагуу Олноо өргөгдсөний 13 дугаар оны 10 дугаар сарын 9 (Европын 1923 оны 11 дүгээр сарын 9)-ний өдөр Ардын засгийн газраас аймгуудад ”Дотоод яамнаас явуулсан албан бичигт ....энэ он 9 дүгээр сарын 10 (10 дугаар сарын 9-ний өдөр)-ны өдрийн Засгийн газрын 38 дугаар хурлын нэг дүгээр зүйлд хэлэлцээд Богдхан уулын аймгийн яам, Ханхэнтий уулын аймгийн яам, Хантайшир уулын аймгийн яам, Цэцэрлэг мандал уулын аймгийн яамны тамга хэмээн үйлдүүлж олгуулах ба албан бичигт мөн адилаар бичиж даган явуулна" хэмээн аймаг, хошуудын нэрийг уул усны нэрээр өөрчлөн нэрлэх  болсныг дурьдсан байна. Мөн энд сумдыг “Занги”, хорин (арван)-уудыг ”Дарга” удирдахаар заажээ. 1924 оны 9 дүгээр сарын 2-нд хуралдсан Хантайшир уулын аймгийн анхдугаар хурлын тогтоолоор  Дайчин бэйсийн хошууг Хантайшир уулын аймгийн “Бүс хайрхан уулын хошуу” гэж өөрчлөн нэрлэж, дотор нь Баянжавхлан, Бүрэнжаргалан, Бууралхайрхан, Баруунсутай, Бүс хайрхан, Зүүн сутай, Хансүмбэр, Ханжаргалан, Цэцэг нуур сум  гэх  зэргээр нэрлэсэн сумдтай болжээ. Ардын засгийн газраас ирүүлсэн шийдвэрийн дагуу 10 өрхөөр “Аравт”, 50 өрхөөр нэг “Баг”, 150 өрхөөр нэг “Сум” байгуулсан нь олон жижиг сумууд бий болж, харьяалах нутгийн хувьд ч хүндрэл гарч буй, орон нутгийн хүмүүсийн саналыг харгалзан 1927 онд Ардын засгийн газрын шийдвэрээр захиргааны анхан шатны нэгжийг 10 гэрээр бус, 20 гэр байхаар, сумууд нь 300 өрхөөр тооцож томсгохоор өөрчлөлт оруулж, энэ нь 1931 он хүртэл  мөрдөгдсөн байна. Дээрх шийдвэрийн дагуу байгуулагдсан Таван аймаг, 525 сумтай болж, аймаг нь хуучин засгийн үеийн нутаг дэвсгэрийн хил заагийг баримтлан хуваагдсан, хэтэрхий том, сумууддаа хүрч  удирдахад төвөг чирэгдэлтэй байсан, сумууд нь хэтэрхий жижиг олон байж зардал үрэгдэл ихтэй байгааг харгалзан "Ардын засгийн газар 1931 оны 2 дугаар сарын 6-нд авч хэлэлцсэнийг 1931 оны 2 дугаар сарын 7-нд Улсын Бага хурлын тэргүүлэгчдийн газар баталснаар аймгуудыг 13 болгон олшруулж, сумуудыг томсгон 324 сумтай болгох шийдвэр гарчээ".
Дарви сумын хувьд хуучин отогуудаар сум болгосон нь ойролцоогоор 300 өрхтэй сумууд бий болсон байдаг. Энд 1929 оны хүн амын тооллогоор “Зүүн сутай” сум гэж нэрлэгдсэн хэсэгт одоогийн Дарви сумын Ихэсийн гол, баруун болон хойд талын хэсэг, хуучин Авир тайжийн отгийнхон бөгөөд 15 хоринтой бүгд 313 өрх 1551 хүнтэй, сумын урд талын хэсэг нь хуучин Гүн Чагдарцэрэнгийн отгийнхон “Баянжавхлан” сум гэж нэрлэгдэн мөн 15 хоринтой бүгд 328 өрх, 1814 хүнтэй байжээ. Энд бас Сонинпил (Сономпил) тайжийн захирдаг байсан “Цоохор” отгийн нэлээд айлууд орсон байдаг. “Зүүнсутай, Баянжавхлан сумууд тусдаа сум болон байгуулагдсан хугацааг авч үзвэл 1924 он бөгөөд бусад бүх сумуудтай нэгэн адил, хошууны дотор сумуудыг бий болгох зохион байгуулалтын ажил улсын хэмжээгээр 1924 онд хийгдэж дууссан байдаг. Хошууны зохион байгуулалтыг үгүй болгож сумуудыг нэгтгэн томсгож бие даалган аймагт шууд  захирагдаж байх зохион байгуулалтыг аймгуудыг олшруулж, Сумуудыг томсгох шийдвэрийн дагуу хуучин Бүс хайрхан уулын хошуунд багтдаг байсан сумууд 1931 онд өөрчлөгдөн томорч Дарви (Баянжавхлан, Зүүнсутай), Тонхил (Баруунсутай, Хансүмбэр), Төгрөг (Бууралхайрхан, Ханжаргалант), Цээл (Бүрэнжаргалан), Тамч (Бүсхайрхан) Бугат (Баянгол-Тамч сумын дотор багтаж байгаад 1946 онд тасарч гаран Биж-Алтай сум болж дараа нь Бугат болсон), Цогт, Алтай (Өлзийжаргалант) сумууд болж,  Цэцэгнуур сум Ховд аймгийн бүрэлдэхүүнд шилжин орж сумууд нэгдэж томрохдоо нэрээ өөрчлөн байгуулагдаж одоо хүртэл тэр хэвээр байсаар өнөө цагт хүрч иржээ. Дарви сум гэж нэрлэсний хувьд 1931 оны намар Зүүнсутай, Баянжавхлан сумуудыг нэгтгэн Алтай аймгийн Дарви сумыг байгуулж сумын төвийг Хужиртын эхэнд байхаар шийдвэрлэсэн нь дээрээс өгөгдсөн зааврын дагуу нутгийн төв хэсэг гэж үзсэнтэй холбоотой ажээ. Дарви сумын төв хожим Эрдэнэтолгой, Хоолойн худаг, Цагаантэмээтийн ам зэрэг газруудад шилжин нүүж байсан бөгөөд 1944 оноос одоогийн байгаа Бор-Овооны өвөрт суурьшсанаас хойш дахин нүүгээгүй байран суурин байх болсон ажээ. Сумууд томорч шинэчлэн байгуулагдах үед Зүүнсутай, Баянжавхлан сумуудаас нэлээд өрх Тонхил сумын харьяанд орох, Хансүмбэр сумын зарим өрх, Зүйлийн хүрээнд сууж байсан лам нар орон нутагтаа ирэх, Эрдэнэ бээсийн хошуунаас Зүйлийн хүрээнд сууж байсан зарим өрх, хүмүүс нутгийн ойрыг татаж Дарви сумын харьяанд орох зэрэг хөдөлгөөн үүсэж байжээ.