cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
БНМАУ-ын цэргийн тагнуул
1921 оны Үндэсний ардчилсан хувьсгалын ялалтын дараа шинэ тулгар төрийг эмхлэн байгуулах ажил өрнөж, юуны өмнө төрийн байгууллагууд, тэр дундаа улс орны аюулгүй байдлыг сахин хамгаалах тусгай албыг байгуулах чухал зорилт тавигдсан байна. Энэхүү арга хэмжээтэй холбогдуулан хувьсгалын удирдагчдын нэг жанжин Д.Сүхбаатараас ДХГ-ыг байгуулах бэлтгэл ажлыг хангах товчоог БЦЗ-ийн Тэргүүлэгчдийн нууц тушаалаар байгуулжээ. Уг товчоо ДХГ-ын дүрмийн төслийг 1922 оны 6 дугаар сарын 28-нд БЦЗ-ийн хурлаар хэлэлцүүлж, зөвшөөрүүлэн “Дотоодыг Хамгаалах Газар” нэртэйгээр байгуулахаар тогтсоныг Ардын Засгийн газрын мөн оны 7 дугаар сарын 3-ны өдрийн 28 дугаар хурлын тогтоолоор ёсоор болгон баталжээ.
ДХГ-ыг байгуулах бэлтгэлийг хангасны үндсэн дээр БЦЗ-ийн шийдвэрээр 7 дугаар сарын 16-нд эдүгээгийн ТЕГ-ын эх суурь болох ДХГ-ыг БЗЦ-ийн харъяанд 3 тасаг бүхий 1 хэлтсийн бүтэц тогтолцоо, 14 ажилтантайгаар байгуулж, БЦЗ-ийн 1922 оны 7 дугаар сарын 18-ны өдрийн хурлаас тус газарт тамга олгохоор шийдвэрлэсэн байна.
ДХГ-ыг байгуулахаас өмнө улс төрийн тагнуулын зарим ажил, үүргийг Цэргийн тагнуулын хэлтэс, хотын комендант, Засгийн газрын төлөөний түшмэл, хязгаарын сайдууд тус тусын чиглэлээр эрхлэн гүйцэтгэж байв.
Шинэ тутам байгуулагдсан ДХГ нь улс орны аюулгүй байдлыг хангах үүднээс төрийн эрх мэдлийг хууль бусаар авах, хорлон сүйтгэх, эх орноосоо урвах, дүрвэх, төрийн нууц задруулахаас сэргийлэх, тэдгээрийг илрүүлэх, гадаадын тусгай албадын тагнуул, туршуулыг илрүүлэх, гадаадын байгууллага, иргэдэд хяналт тавьж паспорт виз олгох, буу зэвсэг, дарь, тэсрэх, дэлбэрэх зүйл, хар тамхи худалдах, албан тушаалаа урвуулан ашиглах, төрийн аюулгүй байдлыг хангахад шаардлагатай мэдээ, мэдээллээр нам, төрийн эрх барих байгууллагыг хангах, гаалийн хяналтыг гүйцэтгэх, улсын хөрөнгө идэж ашиглах, үрэгдүүлэх зэрэг гэмт хэрэгтэй тэмцэж, таслан зогсоох чиг үүргийг хүлээж байв. Ингэж ажиллахдаа олон тооны гадаадын тагнуул туршуул, төр засгийн эсрэг хуйвалдааныг таслан зогсоож байжээ.
1924 онд ДХГ-ыг Бүх Цэргийн Зөвлөлөөс Засгийн газрын харъяанд шилжүүлж, 1926 онд “Гадаад хэлтэс”-ийг байгуулан, тагнуулын эрх, үүргийг нь өргөтгөн бэхжүүлснээр ардчилсан төрт ёст Монгол Улсад нэгдмэл удирдлага, тогтолцоо бүхий тагнуулын байгууллага хэлбэршлээ бүрэн олж тогтсон билээ.
1925 оны 5 дугаар сард “БНМАУ-ын ДХГ-ын үндсэн дүрэм”-ийг боловсруулж, Улсын Бага Хурлын Тэргүүлэгчдийн 10 дугаар хурлын тогтоолоор батлан мөрдүүлжээ. Уг дүрмээр ДХГ-ын анхны чиг үүргийг баталгаажуулахын хамтад нарийвчлан тогтоож өгчээ. Тухайлбал, төрийн эсрэг зэвсэгт халдлага зохион байгуулах, түүнд оролцох, гадаадын аль нэгэн улс, этгээдээс Монгол Улсын иргэнийг төрийнх нь эсрэг турхирах, олон түмний санаа сэтгэгдлийг алдагдуулах, урвуулах, төрийн түшээ нартай зүй бус харьцан хууль ёсны үүрэг даалгаврыг үл биелүүлэх, албан татвараас зайлсхийх, нам төрийн эрх баригчид, нам, эвлэлийн гишүүдийн амь бие, улсын чухал объектод халдах, хорлон сүйтгэх, улс төрийн эсрэг утгатай бичиг, зохиол бэлтгэх, хадгалах, тараах гэсэн арван үйлдлийг багтаажээ.
Албан тушаалын гэмт хэрэгт эрх мэдлээ хэтрүүлэн ашиглах, хээл хахууль авах, улсын эд хөрөнгийг хувьдаа ашиглах, ногдсон албыг зориуд үл биелүүлэх, боогдуулах, будлиантуулах, "цэвэр ичимтгийг гээгдүүлж зүй бус явах" үйлдлийг хамааруулсан байна. Мөн эдийн засгийн гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх, илрүүлэх, таслан зогсоох, ардын цэргийн аюулгүй байдлыг хангах, Монгол Улсад амьдарч байгаа гадаадын болон харъяалалгүй иргэдийг бүртгэж хяналт тавих, гэмт үйлдлийн сэжиг илэрвэл магадлан хянах зэрэг үүргийг нэмж ногдуулсан байна.
1920-иод оны эцсээр засгийн эрхэнд гарсан зүүнтнүүд ДХГ-ыг намын улс төрийн байгууллага болгон хувиргаж хууль ёсыг завхруулан бүхнийг хардаж сэрдэх, Зөвлөлтийн сургагч, зөвлөх нар дураараа аашлан, ДХГ-ын бүхий л ажлыг удирдан чиглүүлэх болсон байна.
Манай улсын гадаад, дотоод байдал хурцадсан тул 1929-1931 онд УАХБ-ын эрх, үүргийг боловсронгуй болгож ажлын удирдлагыг төвлөрүүлэн нэгтгэх, ажиллах зарчмыг оновчтой хослон төрөлжүүлэх шаардлага тулгаран шинээр Нууц явдлын хэлтэс, Нууц улс төрийн хэлтэс, Эдийн засгийн хэлтэс, Эсэргүүцэн тагнах хэлтэс, Тусгай хэлтсүүдийг байгуулжээ.
Ийнхүү улс орны гадаад, дотоод нөхцөл байдалд нийцүүлэн Сайд нарын Зөвлөлийн 1933 оны 21 дүгээр хурлаар тус газрын дүрмийг шинэчлэн баталж, Дотоодыг хамгаалах газрыг “Дотоодыг хамгаалах ерөнхий газар” гэж нэрлэхээр тогтож, чиг үүргийг нь хувьсгалт цэргийн дотор сөрөх тагнуулын ажил явуулах, буу зэвсэг бүртгэх ба хураах, гадаадын харъяат нарт паспорт визийг олгох, улсын хэмжээнд шифрийн ажлыг эрхлэх, тус улсын хэвлэлийн газар болон цахилгаан утасны ажлыг хянах, улсын хөрөнгийг хувьд ашиглах ба шамшигдуулах, эдийн засгийн хүчин чадлыг бууруулах, хөрөнгөтөн улсуудад тусыг хүргэх гэсэн эдийн засгийн тагнуул хийх, гадаадын валютыг хуурамчаар үйлдэх, контрбанд ба хил зөрчигчидтэй тэмцэхээр заасан байна.
1932 онд тус газарт цагдан сэргийлэх байгууллагыг харъяалуулж, улсын хилийн хамгаалалтыг 1933 оноос хариуцуулав. Түүнчлэн тус газрыг 1936 онд Дотоод Явдлын Яам болгож, Улсыг аюулаас сахиж хамгаалах хэргийг удирдах ерөнхий газар, Хил хязгаарын ба Дотоодын цэргийн хэргийг удирдах газар, Улсын цагдан сэргийлэх газар, Засан хүмүүжүүлэх үйлдвэр лагерь хийгээд гяндангуудыг удирдах газар, захиргаа аж ахуйн хэрэг эрхлэх газар, Санхүүгийн хэрэг эрхлэх газартай болгожээ. Ийнхүү эдгээр байгууллагуудыг нэгэн удирдлагад төвлөрүүлснээр нийгмийн аюулгүй байдлыг сахиулах байгууллагуудын нэгдсэн систем бүрэлдэн тогтож, шинэ шинэ чиг үүргүүд нэмэгдсэн байна. Тухайлбал, ДЯЯ-ны дүрэмд “ ... улсын дотоод аюулгүй байдлыг сахиж хамгаалах, хувьсгалын эсэргүү ажил явууллагуудтай тэмцэх, тагнуул ба хорлон сүйтгэх явдалтай тэмцэх, эдийн засгийн тагнуултай тэмцэх, улсын хилийг батлан хамгаалах, контрбанд үйлдэх буюу хил хязгаарыг зөрчигчидтэй тэмцэх, ард түмний амгалан тайван байдлыг сахиж хамгаалах, улсын ба олон нийтийн өмч хөрөнгийг хамгаалах” зэргээр чиг үүрэг ерөнхий шинжтэй тусгагджээ.
Тагнуулын байгууллагын ажлын амжилт, үйл ажиллагааны үр дүн удаан үргэлжилж чадсангүй 1930-аад оны сүүл үед иргэдийг үй олноор баривчлах, хорих зэргээр их хэлмэгдүүлэлтийн ажил эхэлжээ. Энэ нь юуны өмнө Монголын төр засгийн эрхийг гартаа авсан зүүнтний алдаатай бодлого, ДЯЯ-д ажиллаж байсан Зөвлөлтийн Аюулаас хамгаалах байгууллагын сургагч, зөвлөхийн оролцоо эрх мэдэл ихсэж тус газрын ажлыг өөрсдийн арга барилаар явуулж ирсэнтэй шууд холбоотой юм. Хэлмэгдүүлэлтийн энэ жилүүдэд УАХБ-ын ажлын гол үндсэн чиглэлүүд болох тагнуул, сөрөх тагнуулын ажил үндсэндээ зогсонги байдалд орж, байгууллагын чиг үүрэг нь “Хувьсгалын эсэргүү”, “Японы тагнуул” гэх зохиомол хэргүүдийг илрүүлж, мөрдөн байцаахад чиглэгдэж байлаа.
Халх голын дайн болон 1945 оны чөлөөлөх дайны үед УАХБ Гоминьданы болон Японы цэрэг, зэвсгийн байдал, манай улсын эсрэг ухуулга сурталчилгаа, дээрэм тонуул, тагнуулын ажил эрхэлдэг байгууллага, хүмүүс, Монгол–Зөвлөлтийн эсрэг явуулж байсан тагнуул, хорлон сүйтгэх, хил зөрчих, дээрэм хийх, өдөөн хатгах ажиллагааг урьдчилан илрүүлэх, хилчидтэй хамтран таслан зогсоох, эх орноосоо урвагчдыг баривчлах, дүрвэн гарсан иргэдийг буцаан авчруулах, байлдааны үед цэргийн командлалыг мэдээллээр хангах зэрэг чиг үүргийг амжилттай хэрэгжүүлсэн байна.
1950-аад онд “Хүйтэн дайн”-ы уур амьсгал газар авч, БНХАУ-ын зүгээс социалист орнуудын эсрэг дайсагнах болсонтой холбогдуулан үндэсний аюулгүй байдлаа хамгаалах, олон улсын тавцанд байр сууриа бэхжүүлэх, батлан хамгаалах чадавхиа нэмэгдүүлэхийг шаардсан тул 1959 оны 4 дүгээр сарын 27-ны өдөр Сайд нарын Зөвлөл, МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны хамтарсан хурлын 170/160 дугаар нууц тогтоолын дагуу мөн оны 6 дугаар сарын 23-ны өдөр МАХН-ын Төв Хорооны Улс Төрийн Товчооны 9 дүгээр хурлын тогтоолоор Ц ба НАХХЭЯ-ыг Ардын Цэргийн Хэргийг Эрхлэх Яам, Нийгмийг Аюулаас Хамгаалах Яам болгосон байна. НАХЯ-ны бүтэцэд Улсыг аюулаас сахиж хамгаалах хэргийг удирдах ерөнхий газар, Хил хязгаарын ба Дотоодын цэргийн хэргийг удирдах газар, Улсын цагдан сэргийлэх газар, Засан хүмүүжүүлэх лагерь хийгээд гяндангуудыг удирдах газар, Захиргаа аж ахуйн хэрэг эрхлэх газар, Санхүүгийн хэрэг эрхлэх газар, НАХЯ-ны эмнэлэг, Улсын архивын хэрэг эрхлэх газрууд багтах болсон бөгөөд уг бүтэц, зохион байгуулалтаар 1990 он хүртэл ажиллажээ.
1962 онд МАХН-ын Төв Хороо, Сайд нарын Зөвлөлөөс НАХЯ-ны дүрмийг баталж, НАХЯ-ны гүйцэтгэх үндсэн чиг үүргийг тодорхойлохдоо: “Социалист эх орноо империалистуудын тагнах, хорлон сүйтгэх ажиллагаа болон дотоодын дайсагнагч этгээдийн халдлагаас соргогоор сэргийлэн хамгаалах, БНМАУ-ын дархан хилийг хамгаалах, социалист өмч, иргэдийн амь бие, хувийн болон эд хөрөнгийн эрхийг хамгаалах, нийгмийн хэв журмыг сахиулах, ял шийтгүүлэгчдэд ялыг нь эдлүүлэх газрыг зохион байгуулах, хоригдлуудыг засч хүмүүжүүлэх, галын аюулаас сэргийлэн хамгаалах арга хэмжээ авч байх, намын байгууллагуудаас хөдөлмөрчдийн дотор зохиож байгаа хүмүүжлийн ажил /улс төрийн сонор сэрэмжийг дээшлүүлэх, нийгмийн эсрэг гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зэрэг/-д идэвхтэй оролцох, Нийгмийг аюулаас хамгаалах байгууллагуудын гэнэтийн дайчилгааны төлөвлөгөөг боловсруулах ба МАХН-ын Төв Хороо, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн тусгай даалгавруудыг биелүүлэх” гэжээ.
2006 оны Формула-1
thumb|right|287px|Фернандо Алонсо 2006 оны Формула-1-дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь Формула 1-ийн дэлхийн аваргын 57 дахь улирлын тэмцээн ба нийт 18 гран при уралдаан болжээ. Улирлын тэмцээн гуравдугаар сарын 12-оос аравдугаар сарын 22-ний хооронд явагдсан. Энэ улирлын дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүү жилийн дэлхийн аварга Фернандо Алонсо ахин түрүүлснээр, Рено баг ч өмнөх жилийн зохион бүтээгчийн дэлхийн аварга цолоо хамгаалж чадсан.
Уралдааны зам
1995 оноос хойш анх удаа энэ улирлын уралдаан Австралийн гран пригээр эхлээгүй харин улирлын гурав дахь уралдаан болов. Шалтгаан нь Мельбурнд 3 сарын 15-26-ны хооронд Commonwealth Games-тэй давхардсан явдал юм. Бельгийн их шан Спа-Франкоршам авто тойруулгын уралдааны тэрэгнүүдэд үйлчлэх үйлчилгээний цэгүүдийн засварын ажлаас шалтгаалан энэ улирлаас хассан учир нийт 19 биш 18 уралдаан болжээ.
Дүрэм
Хагас сайн өдрийн байрлал тогтоох уралдаанд үзэгчдийг илүү ихээр татахын тулд гурван удаагийн шигшилтээр хасагдах дүрэмтэй болгожээ. Эхлээд бүх нисгэгч нар дурын хэмжээ бүхий түлштэйгээр 15 минутын турш уралдааны замыг хамгийн богино хугацаанд тойрох. Эндээс эхний 16 нисгэгч дараагийн шигшилтэнд орох ба ахиад 15 минутын турш эхний шилдэг 10 нисгэгчид багтахын төлөө тэмүүлнэ. Ингээд эцсийн шалгаруулалтанд 1-10 байрлалын төлөө 20 минутын турш (гэхдээ тус оны Их Британийн гран пригээс хойш 15 минут болгосон) уралдан хугацааг нь тогтооно. Төгсгөлийн шатны шалгаруулалтын өмнө үндсэн уралдаан хүртэлх түлшээ цэнэглэх эцсийн боломжийг олгосон нь зөвхөн үндсэн уралдаан дээр уралдааны стратеги болон түлшний стратеги чухал биш, харин байрлал тогтоох уралдаан ч чухал нөлөөтэй болгосон явдал болов.
2005 оны улиралд дугуй солихыг хориглосон байсан дүрмийг хүчингүй болгосон ч, нисгэгч нарт 14 хос дугуйгаар хязгаарлажээ. Үүний 7 хос дугуй нь хуурай нөхцөлд, 4 хос дугуй нойтон замд, 3 хос дугуйг эрс тэс цаг ууртай үед зориулагдсан байхаар тогтоов. Үүнээс гадна хөдөлгүүрийн үзүүлэлтийн шаардлагад өөрчлөлт оруулав. Урьдны дүрмээр 10 цилиндр, дээд тал нь 3 литрийн багтаамжтай хөдөлгүүртэй байх ёстой байсныг, 8 цилиндр, 2,4 литрийн багтаамжтай байхаар болгон дүрмийн өөрчлөлт хийв. Ред Булл баг Минардиг худалдан авахын өмнө нэгэн дүрмийн онцгой тохиолдлыг гаргасан ба үүнд зардал хэмнэх үүднээс салаа 10 цилиндрт хөдөлгүүрийг агаарын хэмжээ болон эргэлтийн тооны хязгаарлалттайгаар үргэлжлүүлэн ашиглах боломжтой гэжээ. Энэ дүрэм нь Скудериа Торо Россо багийг худалдах хүртэл хүчинтэй байв.
Багууд болон жолооч
1 Өнгөрсөн улирлын эхний дөрвөн баг нь баасан гаригийн чөлөөт бэлтгэлд гурав дахь нисгэгчийг оруулах эрх байгаагүй
2 Энэ баг 15 дахь уралдаан буюу Италийн их шан уралдаанаас эхлэн Спайкер нэрийн дор оролцсон.
Зүүнгарын хазаар өвс
Зүүнгарын хазаар өвс (Cleistogenes songorica (Roshev.) Ohwi. ) нь үетний овгийн, хазаар өвсний төрлийн нэгэн зүйл, олон наст өвслөг ургамал. Зүүнгарын хазаар өвс нь маш сайн бэлчээрийн ургамал юм.
Тархалт
Монгол, Хятад, Казахстан, Киргиз, Орос, Туркменистан, Узбекистан зэрэг орны, хуурай, элсэрхэг болон хайргархаг хээр тал, говь, цөлөөр тархан ургадаг.
2014–15 оны Английн хөлбөмбөгийн лиг
2014/15 оны Премьер лиг — 1992 оноос түүхтэй Премьер лигийн 23 дахь улирал юм.
Тоглолтын хуваарийг 2014 оны зургаадугаар сарын 18-нд зарлаж, наймдугаар сарын 16-нд эхлүүлэхээр товлосон. «Манчестер Сити» аварга цолыг хамгаалан тоглоно.
Премьер лигт «Лестер Сити», «Бернли» болон «Куинз Парк Рейнжерс» багууд дэвшин 20 багийг бүрдүүлсэн.
Гадны холбоос
2014
Түгээмэл элбэгт
Түгээмэл элбэгт (1831–1861; 30 насалсан) – 1850–1861 онд төр барьсан Чин улсын есдүгээр хаан, манж хүн байв.
Бага нас
Айсингиоро Ижу 1831 онд манж Чин улсын нийслэл Бээжин дэх хааны зуны ордонд Төр гэрэлт хааны дөрөвдүгээр хүү болж, манжийн ниохуру овогт Чуань эрхэм хатнаас (1834 оноос Шяочуаньчөн их хатан гэх болсон) төрсөн.
Ижу багадаа бичиг ном, цэрэг зэвсгийн эрдэм сайн сурч хан хүү хэмээн нэр заагджээ.
thumb|140px|left|Цэцэрлэгт
Эзэн хаан
1850 оны хавар Төр гэрэлт хааны нэр заасан Ижу ханхүү 19 насандаа Түгээмэл элбэгт хаан болжээ. Энэхүү оны цолыг манжаар Губчи элгиенгэ, хятадаар Шяньфөн (Xianfeng) гэдэг.
Бослого их гарч байсан. Өмнөд нутагт христийн шашинт хакка яст хятад үндэстэн Хун Шючуань Тайпингийн бослогыг (1850–1864) дэгдээж улс байгуулснаа зарлаж 1853 онд Наньжинг эзэлж газар авсан бол умард нутагт Нианы бослого (1851-1868) дэгдсэн. 1854-1873 онд мяо ардын бослого, 1856 онд Юньнаньд Пантайн бослого үүсчээ. Өмнөд нутагт хятад жанжин Зөн Гуофань, умард нутагт монгол жанжин Сэнгэринчен хааны цэргийг удирдаж байв.
Хар тамхины хоёрдугаар дайнаар Англи-Францын хүчин Тяньжиниас довтолж 1860 онд хааны зуны ордныг эзэлснийг сонссон Түгээмэл элбэгт хааны бие муудаж 1861 онд 30 насандаа өөд болжээ.
Хаан амьсгал хураахын өмнө 6 настай Бүрэн засагч хаанд туслуулахаар хааны ургийн 4 хүн, 4 сайдыг тохоож төр барих зөвлөлийг үүсгэсэн боловч Бүрэн засагчийн эх И хатан (хожмын Цыши хатан эх) Шяожэньшянь их хатны хамтаар Сусунь нарыг дарж төрийн хэргийг мэддэг болжээ.
Хүүхэд
Ангилал:1831 онд өнгөрсөн Ангилал:1861 онд өнгөрсөн Ангилал:Чин улсын хаан Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Айсингиоро
Хазаар өвс
Хазаар өвс (Cleistogenes) нь үетний овгийн, Евразид ургадаг цэцэгт ургамлуудыг багтаасан нэгэн төрөл.
Монгол оронд ургадаг зүйлүүд
Жич: Энэ жагсаалт бүрэн бус байхыг үгүйсгэхгүй.
Зүйлүүд
Мөн багтаадаг: Orinus-ыг үз.
Эр хүний гоёл
Монгол эрчүүдийн гоёл : Монгол эрчүүдийн бүснээсээ зүүж явдаг гоёл бол хэт хутга, аяганы уут, даалин юм. Хэтэн дээр дүрсэлдэг хээ нь цэцэг, булан, эвэр угалз, тохомтой угалз зэрэг юм. Энэ бүгдийг мөнгөөр хийдэг. Хутганы хажууд хос савх хатгаастай байдаг. Хутгаа ар нуруундаа бүсэндээ хавчуулан зүүгээд айлд орохдоо сугалан унжуулдаг байна.
Аяганы уут
Монгол эрэгтэйчүүд өөрийн аягаа зориулалтын уутанд хийн бүсэндээ хавчуулан явдаг. Голдуу мөнгөн аяга авч явах ба тухайн хүний бэл бэнчингээс шалтгаалан модон тагш ч авч явах нь бий. Айлд ороод гэрийн эзэнтэй мэндэлж тамхилаад өөрийн аяга, савх, хутгаар хооллож ундалдаг байжээ. Аяганы уут, хөөрөгний даалин зэргийг торгоор хийж, дээр нь гоёмсог хээ угалзыг зүү ороон, саа самнан хатгаж чимэглэсэн байдаг.
Гаанс
Нэгэн төрлийн тамхины хэрэгсэл бол гаанс юм. Гаансыг соёо хэлбэртэй сэтгүүр, хагас дугуй хэлбэртэй цохилбортой хамт хэрэглэж, гаансыг гутлын түрийндээ шургуулан хийж явдаг. Гаанс нь толгой, их бие, соруул зэргээс бүрдэнэ. Гаансны толгойг ган, гууль зэргээр, их биеийг модоор хийх бөгөөд заримдаа бүхэлд нь ясаар хийх нь буй. Гаансны аманд зуух хэсгийг соруул гэх бөгөөд хамгийн үнэтэй нь цагаан өнгөтэй, уртавтар хаш соруул болно. Сэтгүүр, цохиурыг мөнгөн гинжээр тамхины савтай холбодог. Гаанс ихэвчлэн 30-40 сантиметр урттай байх бөгөөд зөвхөн соруулын урт нь 10 сантиметр хүртэл урт байх нь бий.
Хөөрөг
Хамрын тамхи хийх зориулалттай мана, хаш, чүнчигноров гэх мэт үнэт чулуугаар хийсэн эд. Толгой буюу тагийг оюу болон шүрээр хийж, утгуурыг алт мөнгөөр урлах нь бий. Хөөргийг бэл бэнчингээс хамааран эвэрний яс, мод, төмөр, шил, шаазангаар хийх тохиолдол ч бий. Эрт цагт хамрын тамхийг ханиад томуу, халдварт өвчин зэргээс сэргийлж хэрэглэдэг байжээ. Хожим уламжлалт ёсоор мэндлэхдээ хөөрөг солилцон тамхилдаг болжээ. Хөөргийг эрэгтэй эмэгтэй хүнийх гэж ялгадаг бол бэл чинээтэй өндөр албан тушаалтнууд хавтганы, ямбаны, ширээний хөөрөг гэж хэд хэдэн хөөрөг хэрэглэдэг байв.
Хөөрөг зөрүүлэн мэндлэхдээ хоёр хүн тус тусын хөөргийг гарынхаа алган дээр хагас босоо барин солилцоно. Толгойг нь үл мэдэг онгойлгон өгөх бөгөөд эргүүлж өгөхдөө мөн тэр байдлаар нь буцаан барина. Солилцохдоо харшуулан дуугаргаж болохгүй бөгөөд эвдрэлцэхийн дохио хэмээн цээрлэдэг. Хөөргөөр амар мэнд асуухаас гадна эв түнжин эвдэрсэн, хоорондоо муудалцсан хүмүүс эргэн уулзаж тамхилан санасан бодсоноо ярьж, бие биендээ өс санахгүй явъя хэмээн эвлэрэх бэлгэдлийг илэрхийлж хөөрөг зөрүүлдэг ёсон бий.
Эрчүүд хөөргөө тохируулан урласан даалинд хийж бүсэндээ зүүх буюу өвөртлөн явна. Даалинг бөс даавуу, хоргой торго, булигаар савхи зэргээр хийж түүн дээр элдэв хээ угалз хатган чимдэг. Даалин бол эхнэр хүнийг хэр зэрэг уран шагладагийг, хадам нь бэрийнхээ оёдол хатгамалд хэр зэрэг уран болохыг шалгадаг шалгуур байжээ. Бөөрөөрөө нийлсэн хос хөөрөг ч байсан бөгөөд түүнийг ихэр хүүхэд төрсөн айлд бэлэглэдэг ёсон байв.
XYII зууны үед Европод орж ирсэн тамхи Хятадаар дамжин Монголд орж ирсэн гэдэг. Хамрын тамхи татах зуршил Манж, Түвдээс Монголд нэвтэрсэн бөгөөд хөөрөг ч мөн адил хятадаас гаралтай ажээ. Хятад хөөрөгт нас, хээ угалз, хэн хийсэн гэдэг нь чухал байдаг бол монгол хөөрөгт чулуу, чулууны бүтэц, толгойн хийц чухал байдаг байна. Мөн тухайн хөөргийг төрийн зүтгэлтэн, хутагт хувилгаад хэрэглэж байсан бол их үнэ цэнэтэйд тооцогддог. Монголд ихэнхдээ хутагт хувилгаад, төрийн зарим дээд албан тушаалтны хэрэглээ байгаад хожим сүм хийдээс татгалзах үед үнэ цэнээ алдаж хэрэглээ нь багасчээ.
Хөөрөгний хийцний тухайд манж, хятад, түвд, монгол гэсэн 4 хийц голлодог бөгөөд тэдгээрийг өөр хооронд нь ялгах, насыг нь тодорхойлох тийм ч амаргүй ажээ. Хөөрөгний амсар болон мөрийг имэрч үзээд хурц байвал орчин цагийнх, мөлгөр бол эртнийх хэмээн ялгахаас гадна найман мөртэй бол их гарын хөөрөг ажээ. Жинхэнэ хаш чулуун хөөрөг удах тусмаа өнгө орж үнэ цэнэтэйд тооцогддог байна. Хаш чулуу 7 төрөл байдаг бол мана чулуу 36 төрөл бий. Чүнчигноров хөөрөг гэхэд хүний нүдний хорыг өөртөө шингээдэг бол сүйжин хөөрөг хүний биед хэрэгтэй чийгийг өгч байдаг учраас говьд ангаж цангадаггүй гэнэ. Хаш хөөргийг бадамлянхуа цэцэг мэт ариун сэтгэлтэй байх, эр эмийн ариун ёсыг сахих, зүрх сэтгэлийн амар амгаланг олох, догшин авир занг номхотгох утга бэлгэдлээр хэрэглэдэг. Манан хөөргийг ихэвчлэн гэр бүлийн аз жаргалтай амьдралыг бэлгэдэж хэрэглэдэг бөгөөд 30-аад төрлийн мана байдгийн дотор халтар мана нь саа өвчин, үе мөч татах өвчнөөс сэргийлдэг байна. Харин шар мана ухаан санаа самуурахаас сэргийлдэг байна. Шүрэн хөөргийг атаа жөтөө, хар хорын сэтгэлийг зайлуулах, муу бүхнээс хамгаалах утгаар хэрэглэдэг ажээ. Ой тогтоолтыг сайжруулах, аянга цахилгаанаас хамгаалах, шарх сорвийг эдгээх, хоолойны өвчинд тустай гэж үздэг. Номин хөөргийг байнга биедээ авч явбал элдэв яр шарх, идээт үрэвсэл, түлэгдэлт, бэртэл гэмтэл, мэдрэлийн ядаргаа, цус багадалт зэрэг өвчинд өртөхгүй хэмээн үздэг байна. Сүүжин буюу усан молор хөөрөг нь хүмүүст сайн энерги авчирдаг бол сувдан хөөрөг урт удаан нас, эрүүл энхийг бэлгэддэг байна. Оюу хөөрөг нь хэрүүл тэмцлийг номхотгох, атаа хорсол, үзэн ядалтыг зөөлрүүлэх, гэр бүлийн үнэнч хайр дурлалыг бататгах бэлгэ тэмдэг болдог ажээ. Оюу чулуу элбэг дүүрэн амьдрал, амны хишгийг даллан дуудагч гэнэ.
Хэт хутга
Эр хүний гоёлын нэг чухал зүйл бөгөөд бүсэнд зүүх оосор хэмээх бэл, гал ноцоох хэтийн хамт хэрэглэнэ. Бэлийг төмөр, мөнгө, гуулиар хийхдээ дээд хэсгийг үүлэн хээ, эрвээхэй, эвэр хээ хэлбэртэйгээр хийдэг. Ган төмөр, болд гэх мэт металлыг давтаж сэнж хадаад, булигаар ширээр улавч тавьж хийсэн гал ноцоох үүрэгтэй хэрэгслийг хэт гэнэ. Хэтэнд төмөр, мөнгө, сувдаар хээ угалз тавин чимнэ. Бүсэнд тээглүүлэхийн тулд хаш, мөнгө, ган тээглүүр хэрэглэдэг. Хутганы ишийг яс, үйс, сум мод шахаж алаглуулан хийх нь элбэг. Хутганы хуй, иш, ирний ховилыг хээлдэг бөгөөд хээ угалзыг алтаар шарах юмуу, мөнгөөр хөөлгөж хийх нь түгээмэл байдаг. Хутганы хажууд хос савх хатгах бөгөөд ар нуруун талд бүсэндээ хавчуулж явдаг. Айлд орохдоо хутгаа бүснээсээ сугалан доош унжуулна. Эр хүний гоёлын тухай нэгэн домог бий. Эрт цагт нутаг усандаа нэр хүндтэй, эхнэр нөхөр хоёр амьдран суудаг байжээ. Эхнэр нь үзэсгэлэнтэй нэгэн байсан тул нутгийн өөр нэг залуу дурлаж хос хоёрыг салгах арга бодож хошуу ноёнтойгоо хуйвалдан нөхрийг нь хугацаагүй цэргийн албанд явуулжээ. Эр нөхрөө хэзээ ирэхийг мэдэхгүй бүсгүй давхар биетэй хоцорчээ. Хорон санаат залуу “нөхрөө авчрахыг хүсвэл надтай суу, үгүй бол ембүү өг” хэмээн зовоосоор хамаг хөрөнгийг нь баржээ. Нөхөр нь 9 жилийн дараа гэртээ харьж иртэл хайртай эхнэр нь өвчний улмаас нас барж, гэр орон нь үгээгүй ядуу болсон байв. Харин гал голомтыг нь ээжтэйгээ жигтэйхэн адилхан охин нь сахин сууж байв. Охинтойгоо уулзан учир явдлыг сонсож, эхнэрийнхээ үлдээсэн зүйлийг үзтэл маш чамин хээ угалзтай хутга, гал ноцоох хэт, гаанс, даалин зэрэг зүйлүүд байжээ. Эхнэр нь эцсийн малаа зарж тэдгээр зүйлийг хийлгээд “эр хүний чимэг болж миний хайрыг үүрд дурсаг” хэмээн охиндоо хэлж үлдээжээ. Нутгийн ардууд эхнэрийнх нь сэтгэлийг хүндэлж, харин нөхөр нь тэдгээрийг насан туршдаа нандигнан хэрэглэж ирсэн тэр цагаас хойш хэт хутга, гаанс, даалин зэрэг нь эр хүний гоёл болсон гэдэг.
Монгол эрчүүд дээл хувцаснаас гадна эмээл хазаар, сайн модоор хийж яс, мөнгө зэргээр чимэглэсэн ташуур, урт сайхан уурга бугуйлаар гоёдог. Уран хийцтэй мөнгөн хэт хутга, соёо цохилуур, хаш манан соруултай гаанс, үнэт чулуун хөөрөг, мөнгөн аяга, алт мөнгөн бөгж тэргүүтнийг хэрэглэдэг.
Эрчүүдийн гоёл үүссэн тухай домог: Эрт урьд цагт удам угсаа сайтай, айл саахалтдаа нэр хүндтэй эхнэр нөхөр хоёр амьдран суудаг байжээ. Тэр нутгийн бас нэгэн залуу эхнэрт дурлаж тэр хоёрыг салгах арга хайгаад хошуу ноёнтойгоо ярилцаж байгаад нөхрийг нь хугацаагүй цэргийн албанд явуулчихжээ. Ингээд эр нөхрөө хэзээ ирэхийг ч мэдэхгүй бүсгүй давхар биетэй хоцорчээ. Нөхөр нь 9 жилийн дараа эргэн иртэл гэр орон нь маш ихээр туйлдаж нутгийн хамгийн ядуу айл болсон байв. Хайртай эхнэр нь өвчний улмаас нас бараад харин ээжийгээ яг дуурайсан охин орон гэрээ харан амь зууж байжээ. Охинтойгоо уулзан учир явдлыг тайлтал хорон санаат залуу нөхрөө авчрахыг хүсвэл ембүү өг, эсвэл надтай суу хэмээн зовоосоор бүх хөрөнгийг нь баржээ. Харин охин нь аавдаа маш чамин хээ угалзтай зүйлсийг бэлэглээд ээж үүнийг эцсийн малаа зарж хийлгэсэн юм. “Эр хүний чимэг болж миний хайрыг үүрд дурсаг” гэж хэлсэн билээ гэжээ. Тэр нь аян дайнд яваа эр хүнд тохирох гал гаргах хэрэгсэл хэт хутга, гаанс, даалин зэрэг байжээ. Нутгийн ардууд эхнэрийнх нь сэтгэлийг хүндэлж, харин нөхөр нь тэдгээрийг насан туршдаа нандигнан хэрэглэж иржээ. Тэр цагаас хойш хэт хутга, даалин, гаанс зэрэг нь эр хүний гоёл болсон гэдэг. Ангилал:Монгол соёл
Жанлука Замбротта
Жанлука Замбротта (Gianluca Zambrotta; 1977 оны хоёрдугаар сарын 19, Ломбардиа, Комо) — Италийн зодог тайлсан хөлбөмбөгчин бөгөөд Швейцарийн «Кьяссо» багийн дасгалжуулагч.
Цахим холбоос
Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Комо багийн тоглогч Ангилал:Бари багийн тоглогч Ангилал:Ювентус багийн тоглогч Ангилал:Барселона багийн тоглогч Ангилал:Милан багийн тоглогч Ангилал:Кьяссо багийн тоглогч Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Энэтхэгийн хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (офицер) Ангилал:Италичууд Ангилал:1977 онд төрсөн
Аохан
Аохан нь Өвөр Монголыг бүрдүүлэгч овгийн нэг юм. Аоханыг анх Батмөнх Даян хааны хөвгүүн Гэрболд өвлөн авчээ. Түүнээс хойш Боди Алаг хааны дүү Алима ноёны хоёрдугаар хүү Буйман Түшээт ноёны ахмад хөвгүүн Дайчин дүүрэн ноён Аоханыг захирах болов. Аохан нь Мин улстай худалдаа арилжаа хийдэг байсан бөгөөд тус аймаг 5000 орчим цэрэгтэй байжээ. Аохан нь Ляо голын сав дагуу нутаглаж, Монголын их хааны шууд захиргаан дахь Цахар түмний харьяат 8 отгийн нэг болжээ. 1627 онд Аоханы Соном дүүрэн, Сэцэн зоригт нар аймгаа авч Лигдэн хааныг орхиж, Хожуу Алтан улсад дагаар оржээ.
Сэцэн зоригтыг нас барсны дараа Манж Чин улсаас түүний хүү Бандид манж гүнжийг гэргий болгон өгч, эфү болгожээ. 1636 онд Аоханыг 1 хошуу болгож, Сэцэн зоригтын хүү Банди ноёнд жюнь вангийн хэргэм шагнажээ.
Чин улсын эцэс үед Аоханд дахин 1 хошуу байгуулж, Аоханы 2 хошууг Зуу-Удын чуулганд захируулсан.
Эшлэл
Ангилал:Монгол овог аймаг
Эсгий
Эсгий нь малын ноосыг зулж хавтайлган хийсэн эд.
Эсгий хийх
Малчин ардууд эсгийг ихэвчлэн 8 дугаар сарын дундуур хийдэг. Тухайн айл дангаараа хийхэд хүч хүрэхгүй ажил учраас айл хотлоороо нийлж хийнэ. Өдрийн сайныг сонгон тогтож, эсгийндээ гурван төрлийн ноосыг урьдчилан бэлтгэсэн байна. Үүнд, тухайн жилийн зун хяргасан эр хонь, төлөгний уртын ноос, өнгөрсөн намрын ахарын ноос, тухайн жилийн шинэ хурганы ноос хамаарна. Эм хонины ноосыг эсгийнд хэрэглэдэггүй. 2 метр өргөнтэй, 4-5 метр урттай эсгийнд ойролцоогоор 25-30 кг ноос ордог.
Эсгий хийх арга ажиллагаа 3 үе шаттай явагддаг бөгөөд эхлээд ноосоо зулна, дараа нь услаад эсгийгээ татах буюу чирж нягтруулдаг. Цэнгэг устай худгийн ойролцоо эсгий татах, зулахад тохирсон, тэгш сайхан талбайтай газрыг сонгоно. Эсгийний усалгаанд зөвхөн худгийн усыг хэрэглэнэ. Нуурын ус нь эсгийг шарлуулдаг учраас хэрэглэдэггүй. Хамгийн түрүүнд ноосоо дэвсгэр дээр дэлгэж 7 хоног орчим үдийн наранд сайтар хатааж хогийг нь цэвэрлэнэ. Хатаасныхаа дараа ноосоо савж эхлэх ба ноос савахад хэдэн ч хүн орж болно. Хүн бүр хоёр саваа мод хэрэглэх бөгөөд дунджаар 20-25 минут савна. Ноосоо савж гүйцсэний дараа савсан хэсэг тус бүрийг хуйлна. Дараа нь хуйлсан ноос эрчилж чангараад мушгирч ирэхээр нь үзүүр хэсгийг дотор нь оруулж тэр чигээр нь эсгий хийх хүртлээ чийг авахуулахгүй хадгална.
Эсгий татах өдөр лам залж ном уншуулна. Эсгий татах хүмүүс болон чирүүлэх азаргаа товлоно. Эсгийг голдуу азаргаар татаж чирдэг бөгөөд говь газар бол тэмээгээр татдаг байжээ. Эсгий хийх нь шүүстэй буюу шүүсгүй гэж хоёр янзаар нэрлэгддэг. Хонь гаргаж найр хийвэл шүүстэй хэмээдэг бөгөөд дан цагаан идээгээр цайлж байвал шүүсгүй хэмээн нэрлэгдэнэ. Хонины ноос өөрөө зунгагтайн дээр ямааны тосоор тосолж орхивол борооны ус нэвчдэггүй байна. Эсгийний өнгийг цайруулахын тулд ясны гурил, шохойгоор өнгөлнө. Адууны хялгасаар бат бөх дээс томж гэрийн бүслүүр, өрх ба дээвэр даруулах олс хийнэ. Унины углуурга, хананы үдээс сэлтийг бод малын шир, шөрмөсөөр голдуу хийнэ. Орчин үед үйлдвэрийн аргаар эсгийг зунгагнаас нь салган цэвэрлэж угаасан ноосоор эсгий хийдэг болсон.
Ангилал:Малын бүтээгдэхүүн
Паоло Мальдини
Паоло Чезаре Мальдини (Paolo Cesare Maldini; 1968 оны зургадугаар сарын 26, Милан) — Италийн зодог тайлсан домогт хөлбөмбөгчин бөгөөд Италийн шигшээ болон «Миланыг» ахлан олон жил тоглосон бүх цаг үеийн дэлхийн шилдэг хамгаалагч.
Түүний эцэг хөлбөмбөгчин Чезаре Мальдини.
Гадны холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Милан багийн тоглогч Ангилал:ФИФА 100 Ангилал:Италичууд Ангилал:1968 онд төрсөн
Жагдамбын Лхамхүү
Жагдамбын Лхамхүү (1940-) - Монгол улсын Ардын жүжигчин, Монгол улсын Гавьяат жүжигчин. Тэрбээр 1940 онд Увс аймгийн Өндөрхангай суманд малчин аав Ч. Жагдамба, ээж Б.Ундрах нарын охин болж мэндэлжээ.
1963 онд УБДС-ийн кино драмын ангийг жүжигчин мэргэжлээр төгсөөд Улсын драмын эрдмийн театрт жүжигчнээр ажилласан. 1992 оноос Соёл Урлагийн их сургуульд жүжигчний уран чадварын багшаар одоог хүртэл ажиллаж байна. 1975 онд оройн их сургуулийг урлаг улс төр мэргэжлээр төгссөн. Анхны дэлгэцийн дүр болох "Гологдсон хүүхэн" киноны Цэрэнгийн дүрд 21 насандаа тоглосон байна. Тайзны дүр нь Ч.Лодойдамбын " Итгэж болно" жүжгийн Дуламсүрэн, "Гарын таван хуруу" жүжгийн Сүрэнгийн дүрүүдийг бүтээснээр эхэлсэн.
Мөн Отелло жүжгийн Эмилия, Лир ван жүжгийн Корделия, Интоорын цэцэрлэг жүжгийн Раневская, Баян барлаг жүжгийн Гульбахор, «Нандин эрдэнэ» жүжгийн Дулмаа, «Далан худалч» клубийн теле жүжгийн Сэмбээгийн эхнэр, «Эзэнгүй айл» ОАК-ны "бүдүүн эмээ" Цэнд зэрэг тайз, дэлгэцийн 200 гаруй дүр бүтээсэн Монгол улсын эмэгтэй жүжигчин.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Цагаанхайрханы (Увс) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1940 онд төрсөн
2013–14 оны Английн хөлбөмбөгийн лиг
Премьер лигт «Кардифф Сити», «Халл Сити» ба «Кристал Пэлас» (2012/13 оны лигийн АШТ-ий плей-оффоос шалгарч) багууд дэвшин 20 багийг бүрдүүлсэн.
«Манчестер Сити» түрүүлж, «Ливерпүүл» аман хүзүүдсэн бол «Кардифф Сити», «Фулхэм» болон «Норвич Сити» багууд улирсан юм.
Тухайн улирлаас эхлэн гоол технологийг (Hawk-Eye) ашигладаг болжээ.
Гадны холбоос
2013
Эрдэнэцогтын Мандахнаран
Эрдэнэцогтын Мандахнаран (* 1991 оны 3 сарын 31; Сүхбаатар аймгийн Түвшинширээ суманд төрсөн) нь 100 буудалт даамын Олон улсын их мастер цолтой даамчин юм. 2013 онд Азийн аварга болж байсан. Маркетингийн менежер мэргэжилтэй. 100 буудалт даамын спортоор 10 гаруй жил хичээллэж байгаа.
Ангилал:1991 онд төрсөн Ангилал:Монголын даамчин
Checkpoint ( шалгалтын цэг )
Системийн алдаа тохиолдоход тэдгээрт дахин гүйцэтгэсэн болон дутуу гүйцэтгэсэн байх шаардлагатай үйл ажиллагаануудыг тодорхойлохын тулд бид протоколыг тооцох үзэх ёстой. Үнэн хэрэгтээ бид эдгээр ойлголтуудыг бүрэн гүйцэт болсон протоколоос хайна. Үүнд 2 бэрхшээлтэй зүйл байгаа.
1.Хайлтын үед цаг их авна.
2.Ихэнх үйл ажиллагаанууд нь, бидний алгоритмийн дагуу ажилладаг бөгөөд дахин гүйцэтгэх хэрэгтэй өгөгдөл дээрээс протокол нь тэднийг өөрчлөх хэрэгтэйг хэлдэг. Гэхдээ дахин гүйцэтгэж буй өгөгдлийн төрлийг өөрчлөх нь ямар ч гэмтэл учруулахгүй ч энэ нь бүрдэхийн тулд урт хугацаа авна.
Дээрх зүйлийг бага зэрэг өөрчлөх юм бол бид checkpoint (хяналтын цэг) ойголтыг мэдэх болно. Биелэлтийн явцад системд эх протокол үйлчилдэг. Мөн систем нь дараах дарааллаар checkpoint-уудыг тодорхой цаг хугацааны зайтай гүйцэтгэдэг.
1.Шуурхай санах ойд байгаа бүх протоколуудыг гаргана.
2.Шуурхай санах ойд байгаа бүх хувирсан өгөгдлүүдийг хатуу дискрүү гаргана.
3.Протоколын бичлэг - г хатуу дискрүү гаргана.
Протоколын нь системийн үйл ажиллагааг хялбар болгодог.
Ангилал:Компьютерын архитектур
Цайны дээж өргөх ёсон ба цээр
Цайны аяганы амсарт хурууны өндөг хүргэвэл ял зэмд унана, эмтэрхий аяганд хийвэл зочноо илт доромжилсон болно, аягатай цайг үүдээр гадагш цацвал амны хишиггүй болно, амсар бялхаж асгартал хийвэл амны хишиг асгарна, нар буруу эргүүлж цай аягалбал үйл хэрэг буруу эргэхийн цондон, аягалсан цайг түрүүлж амсалгүй ширээн дээр тавибал чөтгөр түрүүлж амсана хэмээн цээрлэдэг.
Уур нүдүүрт цай нүдэхдээ тоолбол идээ ундаагаар дутна, цай идээг буруу гараар өгвөл ирсэн зочноо үл хүндэлсэн, дайлахыг хүсээгүй гэсэн муу сэтгэл болно, хормой шууж, ханцуй шамлан цай идээнд ойртох аваас зэрлэг танхай болно, цайны шаарыг хогтой хамт хаяваас идээний дээжээ үл хүндэлсэн болно хэмээн цээрлэдэг. Цайны идээг чимхэж хийвээс ядуурна, бага багаар хийвээс харамч хахир болохын шинж хэмээнэ. Цайны дээжийг хангай дэлхийд өргөж, гэрийн эзэнд эхэлж өгөх учиртай бөгөөд зөрчвөөс гэрийн эзний хийморь сүлд доройтно хэмээн үздэг.
Цайны дээж өргөх үед үс гэзгээ янзлан нүүр гараа угааж, толгойдоо малгай, алчуур сэлтийг тавьж, хэт халуун биш цайны дээж өргөх ба гарын алгыг дээш харуулсан маягтай өргөдөг. Өргөх үедээ бүтэлгүй муухай үгс хэлдэггүй. Жишээ нь өр ширгүй, өвчин зовлонгүй, идэж уухаар дутаалгүй байлгаж хайрла гэж хэлж болдоггүй байна. Өвөг дээдсийн, уул усны эздийн, наран ээжийн амар мэндийг эрж байна хэмээн өргөдөг. “Үе үеийн өвөг дээдэс минь, хөх мөнгөн тэнгэр эцэг минь, хөрст алтан дэлхий эх минь, 99 тэнгэр минь, 33 хурмаст минь, уул усны эздүүд минь, ураг төрлийн онгодууд минь, өвгөн буурал аав минь, эмгэн буурал ээж минь, харсан даасан тэнгэрүүд минь, хар лусын савдагууд минь, атаа таван тэнгэр минь Та бүхэндээ .... жилтэй .... овогтой .... би цайныхаа дээжийг өргөж, амар мэндийг тань айлтгаж байна” хэмээн хэлж өргөөд эцэст нь “үр хүүхэд биднийгээ эрүүл энх, урт удаан, элбэг хангалуун, аз жаргалтай сайхан амьдруулж, хань ижлийн минь ажил үйлсийг өөдрөг бүтэмжтэй байлгаж хайрлаарай” хэмээн хүсэж өргөдөг учиртай.
Цайны дээж өргөнө гэдэг нь энгийн хэрнээ хүчтэй засал ажээ. Өглөө цайны дээж өргөсөн шигээ сүүг мөн адил өглөө өдөр гэгээтэйд өргөнө. Харанхуйд өргөсөн сүү болон бусад идээ чөтгөрийн хоол болно гэж эртнээс үздэг ба гэрэлгүй харанхуйд хоол унд идэхийг мөн цээрлэнэ. Зөвхөн хатуу идээ буюу архийг харуй бүрийд өргөж болдог ёстой.
Ангилал:Монголын соёл
Дамиан Кауэллс Диско Машин
Дамиан Кауэллс Диско Машин (Damian Cowell's Disco Machine) нь Австралийн альтернатив рок- ба диско-хамтлаг юм бөгөөд 2014 онд Мельбурн хотод байгуулагдаж байжээ.
Цомгууд
Ангилал:Австралийн хамтлаг Ангилал:Альтернатив рок хамтлаг
Даниеле Де Росси
Даниеле Де Росси (Daniele De Rossi, 1983 оны долоодугаар сарын 24-нд Рим хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Рома багийн хамгаалагч юм.
Росси 2006 оны дэлхийн аварга бөгөөд 2004 оны залуучуудын Европын аварга юм. Түүнчлэн 2004 оны Олимпийн хүрэл медальт, 2009 оны Италийн шилдэг хөлбөмбөгчин болж байсан шилдэг тамирчин юм.
Рома багт 2000 оноос хойш тасралтгүй тоглож байгаа түүхэн тоглогч билээ.
Холбоос
Ангилал:1983 онд төрсөн Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Рома багийн тоглогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2009 оны Холбоодын цомд оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2013 оны Холбоодын цомд оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Италичууд
Зуу Удын чуулган
Зуу Удын чуулган бол Манж Чин улсын үеийн Өвөр Монголын зургаан чуулганы нэг. Тухайн үед Оннигудын зүүн гарын хошууны Зуу Уд гэдэг газар чуулган чуулдаг тул Зуу Удын чуулган гэж нэрлэжээ. Одоогийн Өвөр Монголын Улаан хад хотын нутаг дэвсгэрийг бүрэн хамарч байжээ.
Чуулганы бүтэц
Зуу Удын чуулганд дараах хошуу багтаж байсан. Үүнд: Эдгээр хошууг захирсан засаг ноёд бүгд Чингис хааны дүү нар, үр хойчис, удам угсааныхан болно. Батмөнх Даян хааны ач Боди Алаг хааны дүү Алима ноёны хоёрдугаар хөвгүүн Эсэн үйзэн Найман хошууны ноён болов. Батмөнх Даян хааны тавдугаар хөвгүүн Алчуболд Жарууд, Баарин хоёр хошууны ноён болов. Батмөнх Даян хааны зургаадугаар хөвгүүн Очирболд Хишигтэн хошууны дээдэс болов. Хавт Хасарын үр хойчсын нэгэн салаа нь Ар Хорчины дээдэс болов. Отчигин ноёны үр хойчис нь Оннигуд 2 хошууны дээдэс болжээ.
Халхын Засагт хан аймгийн Шолой убаши хунтайжийн гуравдугаар хөвгүүн Гомбо-Илдэн ноён дотоодын үймээнээс зайлж Энх амгалан хааны гуравдугаар онд (1664) Өвөр Монголд ирж Манжийг дагасанд Халхын зүүн гарын хошуу хэмээн нэрлэж засаг өргөмжлөн Зуу Удын чуулганд харьяалуулжээ.
Эшлэл
Ангилал:Манжийн үеийн Монгол Ангилал:Өвөр Монголын түүх
Давиде Моро
Давиде Моро (Davide Moro; 1982 оны нэгдүгээр сарын 2-нд Таранто хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Эмполи» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Амжилт
Серии Б (1): 2004/05
Гаднын холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Эмполи багийн тоглогч Ангилал:Варезе багийн тоглогч Ангилал:Ливорно багийн тоглогч Ангилал:Италичууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Аюулын тэмдэг
Аюулын тэмдэгүүд (Hazard pictograms) нь Химийн Бодисыг Ангилах Олон Улсын Системийн нэгэн хэсэг.
GHS бус тээврийн тэмдэгүүд
Дараах тэмдэгүүд нь НҮБ-ийн зохицуулалтад багтдаг боловч, тодорхой шалтгааны улмаас олон улсын (GHS) ангилалд ороогүй.
Байгууллагын хэрэглээний программуудын нэгтгэл
ERP систем
Financial management-Санхүү, нягтлан бодох бүртгэл
Нягтлан бодох бүртгэлийн мэдээллийн систем: НББ-ийн гол мэдээллийн системүүд:
Санхүүгийн удирдлагын системүүд:
HRMS-Хүний нөөцийн удирдлагын систем HRM ба интернет:
HRM ба корпорацийн интранетууд:
Manufacturing operations-Үйлдвэрлэл
Үйлдвэрлэлд компьютер нэвтрүүлэхийн зорилго (CIM)
CIM систем:
Маркетингийн мэдээллийн систем
Интерактив маркетинг:
Зорилго: Бараа бүтээгдхүүн, үйлчилгээг бий болгох, худалдан авах, сайжруулах процесст бизнесийн түнш болж оролцох, үйлчлүүлэгчдийг татаж, хадгалах Зорилтот маркетинг: 5 зорилтот бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг агуулж байдаг сурталчилгааны болон урамшууллын удирдлагын ойлголт.
Борлуулагчдыг автоматжуулах: Борлуулагчдыг маркетингийн веб сайтууд ба компаний интранет руу холбохын тулд борлуулагчдыг нөүтбүүк компьютерүүд, веб браузер ба борлуулалтын гэрээнүүдээр хангана. Зорилго:
CRM-Харилцагчийн удирдлагын систем: Хэрэглэгчтэй харилцах менежмент нь аливаа бизнесийн байгууллага хэрэглэгчтэйгээ хэрхэн харилцаж, улмаар борлуулалтын хэтийн төлвөө эерэг байлгах зорилгоор хэрэглэгддэг ухагдахуун бөгөөд мэдээллийн технологийн дэвшлийг (програм, техник хангамж) ашиглан энэхүү харилцаагаа үр ашигтай зохион байгуулж бизнесийн процессоо боловсронгуй болгодог юм. CRM нь технологиудыг үйлчлүүлэгчидтэй харилцан үйлчилдэг борлуулалт, маркетинг ба хэрэглэгчдэд үйлчлэх зэрэг олон процессуудыг нэгтгэж, автоматжуулдаг байгууллагын ФНДС-ийг байгуулахын тулд тэдгээр процессуудыг байгууллагын бусад процессуудтай нэгтгэдэг, веб ашигладаг програм хангамж ба өгөгдлийн сангуудыг байгуулахын тулд хэрэглэж байна. CRM-ийн хэрэглээ:
CRM хэрэглэж эхэлсэн компаниуд дараах давуу талуудыг олж авна:
Ингэснээр байгууллагад дараах CRM-ийн үр өгөөжүүд бий болно:
Монгол улсын байгалийн цогцолборт газар
Байгалийн унаган төрхөө харьцангуй хадгалсан, түүх, соёл, шинжлэх ухаан болон танин мэдэхүй, экологийн хүмүүжилд ач холбогдол бүхий улсын тусгай хамгаалалтад авсан газар нутгийг байгалийн цогцолборт газар гэнэ.
Байгууллагын хэрэглээний программуудын нэгтгэл
ERP систем
CRM-ийн зах зээлийн бүтэц: CRM програм хангамж бүтээгч нар дэлхийд ширүүн өрсөлддөг бөгөөд тэдний зах зээл нь бизнес эрхэлдэг бүхий л байгууллагууд багтдаг тул их том зах зээл гэж үзэж болно. Энэ зах зээл нь 2008 онд 12.5 хувийн өсөлт ө.х 2007 оны 8.13 тэрбум долларын ашгаас 2008 оны 9.15 тэрбум долларын ашиг авсан үзүүлэлттэй байна.
SCM-Нийлүүлэлтийн гинжин удирдлага: SCM-ийн зорилго: SCM-дэх асуудлуудын шалтгаан:
-
1-DestinationCRM.com(2009) CRM Market Grows for Fifth Straight Year Байгууллагын хэрэглээний програмуудын нэгтгэл:
EAI(Enterprise Application Integration) нь функц дундын системүүдийг холбоно.
Байгууллагын хамтын ажиллагааны системүүд:
ECS (Enterprise Collaoration Systems) нь бизнесийн баг ба ажлын хэсгүүдийн гишүүдийн хоорондох харилцаа, хамтын ажиллагаа, зохицуулалтыг сайжруулдаг ФНДС юм. Зорилго:
Дээрхээс гадна бусад олон төрлийн шийдэл байх бөгөөд байгууллагууд яг аль шийдэл тухайн байгууллагын онцлог, үйл ажиллагаанд нь тохирохыг оновчтой сонгох хэрэгтэй. Хэрэв зөв сонголт хийж чадвал уг шийдэл нь байгууллагын эрхэм зорилго, хэтийн төлөвт маш том хөрөнгө оруулалт болох болно.
ERP систем гэж?
ERP нь аж үйлдвэр, боловсрол, банк санхүү, үйлчилгээ зэрэг бизнесийн олон салбарт бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэл, худалдан авалт, үлдэгдэл барааны нөөц, захиалга, санхүү, хүний нөөц, нийлүүлэгчидтэй хийх гүйлгээ, хэрэглэгчийн үйлчилгээ зэрэг бизнесийн гол үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулахад туслах хэд хэдэн модулиас бүрдсэн нэгдмэл хэрэглээний програм хангамжийн багц систем бүхий шийдэл юм.
Ерөнхийдөө ERP системийн хамааралт өгөгдлийн баазад суурилсан нэгдмэл системийн хэлбэртэй бөгөөд энэ системийн хэрэгжүүлэлт нь бизнес үйл ажиллагааны шинжилгээ, хэрэглэгчдийг дахин сургах, байгууллагын бүхий л түвшинд нэгдсэн шийдвэр гаргалтын зарчим зэргийг олгодог.
Сүүлийн үед ERP аутсорсинг (гадны мэргэжилтнүүдээр ажлаа гүйцэтгүүлэх, гадны туршлагыг судлах)-ийн боломжоор хангаж буй энэ салбарт төлөөлөх бүтээгдэхүүнүүдэд SAP компанийн SAP R/3 ECC багц, Oracle компанийн Peoplesoft зэрэг бүтээгдэхүүнүүд зах зээлд тэргүүлдэг.
Онцлог
Үүнд: - Олон орны, олон хэл, олон нэгжүүдийг дэмждэг - Ихэнх энэ төрлийн бүтээгдэхүүнүүд нь дан ганц нэг оронд төдийгүй бусад олон орны худалдаа наймааны арга хэлбэр, үйлдвэрлэх арга технологийг хэрэглэгч тэдгээрийн дотроос тухайн байгууллага сонголт хийж болохуйцаар хийгдсэн байдаг.
НЭГДСЭН СИСТЕМ - ERP нь байгууллагын бүхий л хэсэгт тархан байрласан нөөцийг нэг системд оруулж зохион байгуулдаг ба мэдээллийн зохицол, бодит цагийн дагуу зохицуулах зэргээр байгууллагын өрсөлдөх чалварыг дээшлүүлэхд чухал нөлөө үзүүлдэг.
Зах зээл
Програм хангамжийн зах зээлийг хэрэгжүүлэх гэж байгаа байгууллагын хэмжээ, ашиглах зорилго, өрсөлдөөний чадвар, мэдээллийн технологийн хэрэглээ зэргээс нь шалтгаалж 1tier, 2tier, 3tier, 4tier гэж ангилах ба эдгээр давхрагуудыг тус тус тайлбарлавал Market tier Байгууллагын хэмжээ Орлого Хэрэглэгч Төлөөлөгч
Жишээлбэл, бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх процессийн тухайд: Эхлээд тухайн бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэхтэй холбоотой хэдийн хэмжээний бүтээгдэхүүнийг хэдий хугацаанд, нэгж үнийг нь ямар үнэ өртөгтэйгээр үйлдвэрлэх хэрэглэгчийн захиалгын дагуу үйлдвэрлэсний дараа тухайн хэрэглэгчид ямар аргаар хэрхэн хүргэх мөн бусад хэрэглэгчид түгээх талаар борлуултын модуль ажиллах ба борлуулалтын ашгыг санхүүгийн модулийн санхүүгийн орлогод бүртгэж авах зэргээр хоорондоо салшгүй холбоотой ажиллах ба эдгээр бүх процесс нь байгууллагын нэгдсэн өгөгдөл мэдээллийн системд төвлөрч явуулдагаараа онцлогтой. SAP ERP модулиуд болоод тэдгээрийн ойлголт, ажиллах зарчим гол хүчин зүйл агуулга бизнесийн удирлага захиалга ачилт, борлуулалтын байдал болон ашгийн байдал зэрэг мэдээллээр хангана арилжаа эрхлэгчийн хэлбэр, бүтээгдэхүүн тус бүрээр зохион борлуулалтыг зохион байгуулна бүтээгдэхүүн шилжүүлсэн тухай болон нөөцийн байдлыг хянаж зохицуулна Үйлдвэрлэлийн удирдлага бүтээгдэхүүн тус бүр материалын тодорхойлолтын бүртгэл болон мод бүтэцтэй BOM бүтээгдэхүүн тус бүр үйл ажиллагааны байдал/аутсорсингийг нэгэн зэрэг удирдана outsourcing захиалгын байдал, аутсорсинг материал гаргалт, outsourcing бүтээгдэхүүн оролт зэрэг outsourcing нөөцийн удирдлага бараа материалын гологдол зохицуулалтын бүртгэл болон дахин ашиглалтын зохицуулалт Худалдан авалтын удирдлага BOM (материалын жагсаалт), хэсгийн бүртгэлийн талаарх худалдааны хорогдол тооцоолох болон тохируулах жил бүрийн материал гаргалтын шинжилгээ, лавлагаа тодорхойлолт хэрэгцээгүй нөөцийн лавлагаа, хүлээн авсан тасалбар/данс бүртгэлийн лавлагаа Чанарын удирдлага гологдлын шалтгаан бүрээр олон төрлийн график (2 хэмжээст, 3 хэмжээст) тодорхойлолт гүйлгээ тус бүрийн бүтээгдэхүүний чанарын протокол гологдлын шалтаан тус бүр бүтээгдэхүүн/материал/outsourcing гологдлын байдлын лавлагаа Гадаад худалдааны удирдлага олон төрлийн экспортын шат дамжлагыг зохицуулах боломжтой (L/C, T/T, DP, DA, шууд экспорт, орон нутгийн экспорт) валют бүрээр экспортын гүйцэтгэл удирдан зохицуулах EDI багц болон интерфэйс хялбарчлал (гүйцэтгэл хангах) Бүтээгдэхүүний өртгийн удирдлага өртгийн мастер мэдээллийн зохицуулалт стандарт өртгийн зохицуулалт сар бүрийн бодит өртгийн тооцоолол зохицуулалт (бүтээгдэхүүн тус бүрээр алдагдлын зохицуулалт хийх боломжтой) Цалин хөлсний удирдлага хэлтэс, албан тушаал, ажлын газар, нас зэрэг олон нөхцөлөөр 156 төрлийн одоогийн нөхцөл байдлын мэдээллээр хангана цалингийн статистикийн байдал болон график байгууллага бүрээр мөнгөн тэтгэмжийн зохицуулалт болон өөрчлөлт
Санхүүгийн удирдлага балансын бүртгэл, зөвшөөрлийн бичиг, жагсаалтын тодорхойлолт бодит цагийн нэмэлт данс (бэлэн мөнгөний данс) болон хэлбэр тус бүрийн дансны лавлагаа авлагын тооцоо/зарлагын тооцоо зэрэг нь бүртгэлд оруулахад автоматаар үйлдэгдэнэ.
Master data Management/MDM мастер өгөгдлийн менежментийн модуль
Энэ нь хэрэгтэй мэдээллүүдийг цуглуулан авч тэдгээр мэдээллийг бүртгэх, шинэчлэх, засварлах, устгах зэрэг үйлчилгээ үзүүлдэгч мэдээллийн боловсруулалтын модуль юм Мастер өгөгдөл: ажилчдын мэдээлэл, хэрэглэгчийн мэдээлэл, захиалгын мэдээлэл, нийлүүлтийн мэдээлэл, үлдэгдэл барааны мэдээлэл зэрэг байгууллага үйл ажиллагааны амин чухал өгөгдөл мэдээллүүдийг өгөгдлийн баазад бүртгэн хадгалж, хэрэгтэй агшинд тухайн модульд дамжуулах маягаар мэдээллийг зохион байгуулах үүрэгтэй. хэлбэрийн хувьд Хэрэглэгчийн мастер (хэрэглэгчийн дугаар, утасны дугаар, хаяг, захиалга өгсөн огноо г.м) Захиалгын мастер (захиалга өгсөн огноо, захиалгын тоо ширхэг, нэгж барааны үнэ, захиалагч) Агуулахын мастер (үлдэгдэл барааны тоо хэмжээ, нэгж үнэ) Борлуулалтын мастер (борлуулсан газар, тээврийн хэрэгслийн хэлбэр, борлуулалт хийгдсэн огноо) Санхүүгийн мастер зэрэг (борлуултын ашгийн хэмжээ, үйлдвэрлэлийн зардал г.м)
Order management/Plant захиалга, процесс менежментийн модуль
Тухайн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхтэй холбоотой худалдан авагчаас ирсэн захиалгын дагуу үүсгэгдэх мэдээлэл бөгөөд бүртгэгдсэн захиалгын дагуу үйлдвэрлэх процесс явагдна. Зөвхөн захиалга үүсгэх төдий бус захиалга хүчингүй болгох, хүлээлгэнд шилжүүлэх зэрэг үйлдлийг ч мөн гүйцэтгэх бөгөөд захиалгын мэдээлэлд: захиалга өгсөн огноо, захиалагч/хувь хүн эсвэл байгууллага/, захиалгын тоо ширхэг, нэгж барааны үнэ, хүргэлтийн хэлбэр зэрэг мэдээллүүд багтна.