cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каролины арлууд
Каролины арлууд (Caroline Islands) нь Номхон далайн баруун хэсэгт, Шинэ Гвинейн хойд талд өргөн уудам талбайд тархсан арлуудаас бүтэх ольтриг юм. Улс төрийн хувьд тус бүлэг арлын зүүн хэсэг нь Микронезийн Холбооны Улс, хамгийн баруун үзүүр нь Палауд харьяалагдана. Түүхэндээ Нуэвас Филипинас буюу Шинэ Филиппин хэмээн нэрлэгдэж, Филиппиний Манилад захирагддаг, Испанийн Зүүн Энэтхэгийн бүрэлдэхүүнд багтаж байжээ.
500 орчим жижигхэн шүрэн арлаас тогтох тус арлууд нь Филиппиний зүүн талд орших бөгөөд хамгийн том арал болох Япаас Манила хот хүртэл 1200 миль зайтай. Ихэнх арал нь нам дор, хавтгай шүрэн атолл бөгөөд зарим нь далайн түвшнээс дээш өндөрт өргөгдсөн байдаг.
Weblinks
Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын арлын бүлэг Ангилал:Номхон далайн арлын бүлэг Ангилал:Микронезийн арлын бүлэг Ангилал:Германы Шинэ Гвиней Ангилал:Палаугийн арлын бүлэг Ангилал:Микронезийн Холбооны Улсын арлын бүлэг
Як-55
Цахим холбоос
Ангилал:Иргэний нисэх онгоцны төрөл Ангилал:Нэг хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:Александр Сергеевич Яковлев Ангилал:Уран нислэг Ангилал:Анхны нислэг 1981 он
Абдулла Гюль
Абдулла Гюль (Abdullah Gül; 1954 оны 10 сарын 29-нд улсынхаа Кайсери аймгийн Кайсери хотод төрсөн) — 2007 оны 8 сарын 28-наас эхлэн Бүгд Найрамдах Түрк Улс (БНТУ)-ын ерөнхийлөгчөөр (арван нэгдүгээр) ажиллаж буй улс төрч. 2002—2003 оны хооронд улсынхаа ерөнхий сайд, 2003–2007 гадаад харилцааны сайдаар ажиллаж байсан.
Зураг
Ангилал:Туркийн ерөнхийлөгч Ангилал:Туркийн ерөнхий сайд Ангилал:Туркийн гадаад хэргийн сайд Ангилал:Туркийн шадар сайд Ангилал:Туркийн Үндэсний Их Чуулганы гишүүн Ангилал:Гейдар Алиевын одон шагналтан Ангилал:Гэгээн Олафын одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Инфант Дом Энрике гинжит одон шагналтан Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Нидерландын Арслан одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Угаалгын одон шагналтан (өргөмжит хүлэг баатрын их загалмай) Ангилал:Унгар Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжтэй) Ангилал:Серафимов одон шагналтан Ангилал:Казахстаны их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Хятадын их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Энэтхэгийн их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Пүсанийн хүндэт иргэн Ангилал:Туркууд Ангилал:1954 онд төрсөн
Сибирийн Холбооны тойрог
Сибирийн Холбооны тойрог (Сиби́рский федера́льный о́круг) нь Оросын холбооны тойргуудын нэг бөгөөд нутаг дэвсгэрээрээ хоёрт ордог. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн 2000 оны 5 дугаар сарын 13-ны өдрийн Зарлигаар бий болсон тус тойрог нь Ази дахь Оросын гурван тойргийн голынх нь болно. 2002 оны хүн амын тооллогоор нийт 20,062,938 хүн ам 5,114,800 км² нутаг дэвсгэрт амьдарч байлаа. Өдгөө Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхт төлөөлөгч Анатолий Анатольевич Серышев тус тойрогт ажиллаж байна.
Тус тойргийг Оросын Азийн Номхон Далайтай ойрхон хэсгээс бусад бүх хэсгийг хамардаг Сибирьтэй андуурч болохгүй.
Доор Сибирийн Холбооны тойрогт багтдаг холбооны 10 субъектуудыг жагсаав. (Бүгд найрамдах улсуудыг од тэмдгээр (*) тэмдэглэв.)
Зураг:Siberian Federal District (numbered, 2018 composition).svg
Цахим холбоос
Ангилал:ОХУ-ын Холбооны тойрог
Мао Зэдун
Мао Зэдун (1893 оны 12 дугаар сарын 26-нд төрж 1976 оны 9 дүгээр сарын 9-нд нас барсан) Хятадын хувьсгалч, улс төрийн онолч, коммунист Хятадын эв хамт нам удирдагч. Тэрээр Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсыг (БНХАУ) 1949 онд байгуулагдсанаас нь хойш 1976 онд нас барах хүртлээ удирджээ. Түүний марксизм-ленинизм, цэргийн стратегид оруулсан онолын хувь нэмэр, түүний өөрийн гэсэн коммунист бодлогыг хамтад нь өдгөө маоизм гэдэг.
Намтар
Мао өнөөдрийг хүртэл сайн муугийн аль алинаар хэлэгддэг зүтгэлтэн хэвээр байгаа бөгөөд сайн муугийн аль алинаар хэлэгдэх, үргэлж хувьсан өөрчлөгдөх өвийг ардаа үлдээсэн юм. Албан ёсоор Хятадад аугаа хувьсгалч, улс төрийн стратегич, цэргийн суут ухаантан, улс үндэстнийг аврагч гэж ихэд хүндлэгддэг. Хятадын олон иргэд Мао өөрийн гарамгай мэргэн бодлогоор Хятад орныг хоцрогдсон хөдөө аж ахуйн улсаас дэлхийн зонхилох нэгэн гүрэн болгож, орчин үеийн Хятадын эдийн засаг, технологи, соёлын үндэс суурийг тавьсан гэж үздэг. Түүнчлэн Маог Хятадад яруу найрагч, гүн ухаантан, зөнч гэж үзэх нь олонтаа. Ялангуяа зөнч гэж үздэг нь түүнийг төрийн эрхийг барьж байх хугацаанд нь тахин шүтэж байсантай голчлон холбоотой. Хэдий ЧанКайшийн дэглэмийг унаган Хятадын хувьсгалыг оройлон удирдан ялалтанд хүргэсэн гэх боловч хувьсгалын дараа улс орноо удирдан жолоодох чадваргүй болох нь харагдаж бөөнөөр хорих хөдөлмөрийн лагер, цөллөгийн орон болон хувирчээ.Тэрбээр "Ард түмэн бол юу дуртай хүссэнээ бичиж болох цаас гэж хэлэх дуртай" байсан нь А.Хитлерийн "ард түмэн бол дуртай үедээ хүчиндэж эрхэндээ байлгаж болдог эм хүн лугаа адил" ижил үзэл бодолтой нэгэн байсан ажээ.
Харин Маогийн нийгэм-улс төрийн хөтөлбөрүүд, тухайлбал Их үсрэлтийн бодлого, Соёлын хувьсгал зэрэг нь Хятадын соёл, нийгэм, эдийн засагт хохирол учруулж, нийтийг хамарсан өлсгөлөн авчирсан, үндэсний цөөнх 300 мянга гаруй Өвөр /Өмнөд/ Монгол, 1 сая Төвд үндэстний аминд хүрсэн алан хядах бодлогыг хэрэгжүүлэгч,хүчээр уусгах түүний эх үндсийг тавигч  хэмээн буруутгагддаг. 1949-1975 онд Маогийн явуулсан бодлого, улс төрийн хэлмэгдүүлэлтийн уршгаар 50-70 сая хүн үхсэн гэж үзэх нь түгээмэл. Дэн Сяопин 1978 онд төрийн эрхийг авснаар, олон маоист бодлогыг халж, эдийн засгийн шинэчлэлийг эхлүүлсэн юм.
Маог орчин үеийн дэлхийн түүхэнд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн зүтгэлтнүүдийн нэг гэж тооцдог бөгөөд Тайм сэтгүүлээс түүнийг XX зууны хамгийн нөлөө бүхий 100 хүний нэгт тооцжээ.
Эшлэл
Ангилал:БНХАУ-ын улс төрч Ангилал:Бүгд Найрамдах Хятад Улсын улс төрч Ангилал:Зохиогч Ангилал:Хятад хэлээрх утга зохиол Ангилал:20-р зууны улс төрч Ангилал:Маоизм Ангилал:Коминтерний гишүүн Ангилал:Цэргийн стратегич Ангилал:БНХАУ-ын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Хятадын иргэний дайны хүн Ангилал:Хятад-Японы хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Хятадын дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Партизаны дайны хүн Ангилал:Хятадын коммунист намын гишүүн Ангилал:Номын санч Ангилал:Сталинизмын хүн Ангилал:Хувьсгалч Ангилал:Хятадууд Ангилал:1893 онд төрсөн Ангилал:1976 онд өнгөрсөн
Сардури II
thumb|right|150px|Сардуригийн [[хүрэл саадаг (Эрмитажид хадгалагдаж буй)]] thumb|300px|МЭӨ 743 оны үеийн Урартугийн вант улс (шар өнгөөр тэмдэглэв), Үүнээс хойш Ассирын хаант улс (ягаан)-ад шахагдаж эхэлсэн. Сардури II (Sarduri II) нь Урартугийн хаан юм. МЭӨ 753‐735 оны орчимд хаанчилсан. Түүний үед Урарту нь түүхэндээ хамгийн том газар нутагтай болсон боловч Ассирын хаан Тиглат Пилесер III-т ялагдсанаар Урартугийн доройтол эхэлсэн билээ.
Намтар
Сардури II нь Урартугийн хаан Аргишти I-ийн хүү. Аавыгаа залгамжлан, газар нутгаа тэлэх бодлого баримталж, зүүн хойш Закавказ чиглэлд тэлж чаджээ. Мөн Ассирын хаант улсыг төмөр, адуугаар хангадаг Анатолийн хойг хүртэлх замыг эзлэн, улмаар хойд Сири хүртэлх жижиг улсуудыг эрхшээлдээ оруулан, Урартугийн түүхэнд хамгийн том газар нутгийг захирч байв.
МЭӨ 745 оны орчимд Тиглат Пилесер III Ассирын хаан болсноор байдал өөр тийшээ эргэлээ. Тэр Ассирын өмнөх хаад болох Ашшур Дан III, Ашшур Нирари V нараас ялгаатай нь бүс нутагтаа нөлөөгөө нэмэгдүүлж буй Урартуг зүгээр хараад суухыг хүссэнгүй, цэрэг хөдөлгөв. Эхлээд зам харилцааны чухал бүс болох Хойд Сири рүү цэрэг илгээж, Урартугийн вассаль болсон байсан хот-улс Арпадыг 3 жил байлдсаны эцэст МЭӨ 735 онд туслахаар ирсэн Урартугийн арми, Ассирын армитай халз тулгарч, Евфрат мөрний баруун эрэгт болсон шийдвэрлэх тулаанд Сардури I-ийн цэргүүд ялагдаж, нийслэл Тушпа (одоогийн Турк улсын Ван хот) руу зугсан байна. Ийнхүү вассаль улсууд нь ч нүүр буруулж эхлэн, Урартугийн доройтол эхэлжээ.
Сардури ч өөрөө Ассирт олзлогдож байсан гэдэг. Түүнийг хүү Руса I нь залгамжилсан байна.
Ном зүй
Ангилал:Урартугийн хаад
Альбер Камю
Албэр Камю (1913 оны 11 сарын 7 - 1960 оны 1 сарын 4) нь Францын зохиолч, гүн ухаантан, Нобелийн шагналтан.
Намтар
Тэрээр Ораны их сургуулийн философийн тэнхимд суралцан төгсгөжээ. Анхны нийтлэл нь "Дотор ба өнгөн тал" (1937) гүн ухааны эссэ юм. Францыг нацистууд түрэмгийлэн дайрахад эсэргүүцлийн хөдөлгөөнд оролцож байв. 1945 оноос эхлэн "Тулаан" сонины эрхлэгчээр ажиллажээ. Улс төрийн ойрын бодлогын талаар бичсэн тэргүүн өгүүллүүд нь "Амин чухал" (1950) эмхтгэлд оржээ.
Түүний уран бүтээл эгзистенциализм (онцлог шинж нь гутрангуй үзэл, эрх чөлөөг субектив үзлээр тайлбарлах, бодот байдлыг дан зөн совингоор шууд оноон тайлбарлах болно)-ийн үзэл онолтой салшгүй холбоотой. 1945 оноос өмнөх Камюгийн тууж, жүжгийн зохиолуудын үндсэн санаа нь хувь хүний зан чанар орчлон ертөнцийн "утга учиргүй эрээн бараанаас" үүддэг хэмээн нотлохыг оролдсон "Сизифийн домог" (1942) эссенээс улбаатай.
Камюгийнхээр бол байгаль хийгээд нийгмийн түүх нь хүний оюун ухаанаас ангид. Хоосон мөрөөдөл нь хүнийг бодот ертөнцийн зүй тогтолд эрхгүй шүтэн барилдуулж, оюуны эрх чөлөөг алдагдуулдаг ажээ. Энэхүү хоосон мөрөөдлийг уудлан илрүүлэх нь урлагийн гол зорилго юм гэж Камю үздэг байв.
"Калигула" (1944) жүжигт Ромын эзэн хаан өөрийн биед туйлын эрх чөлөөг эрхэмлэхдээ хууль ёсыг уландаа гишгэж, үгүйсгэх үзэлд баригдан, дотоод сэтгэл нь сүйрэлд нэрвэгдэж буйг харуулдаг.
"Хөндлөнгийн хүн" (1944) тууждаа Камю утга учиргүй аллага үйлдсэнийхээ төлөө цаазлуулахаар болсон нэгэн эр, шийтгүүлэхийнхээ өмнөх шөнө оюуны эрх чөлөөг эдэлж буй сонирхолтой сэдвийг хөнджээ."Үймсэн хүн" (1951) зохиолдоо амьдрал ахуйн утга учиргүйн эсрэг хайр сэтгэл, эрх чөлөөг шүтсэн хүний эрхэм чанарыг сөргүүлэн тавьжээ. Тэрбээр "Амьдралд цөхрөл байхгүй бол амьдралд хайртай байна гэж бас байхгүй" гэж бичсэн байдаг.
Он дарааллын бичиг зохиогч, нэргүй баатрын яриан хэлбэрээр бичигдсэн "Тахал" (1947) хэмээх роман Камюгийн уран бүтээлд дээгүүр байрыг эзэлдэг. "Тахал бол амьдрал юм" хэмээн зохиолын нэгэн баатар өгүүлж байна. Зохиогч ч мөн өөрөө "Тахалын" тухайн үеийн түүхэн тодорхой нөхцөл байдлыг үнэлэхдээ "энэ зохиолын үндсэн агуулга нь нацизмын эсрэг Европ даяарын тэмцэл мөн" гэж бичсэн нь бий.
1957 онд Албэрт Камю Нобелийн шагнал хүртэх үедээ "Урлаг, утга зохиолын агуулга хэлбэр нь орон зай, цаг хугацаанд үл баригдан, хүн төрөлхтний нийтлэг асуудлыг тусгаж, улмаар нийгмийн амьдралын ямар ч тогтворгүй байдлыг даван туулах чадвартай байх ёстой" гэж хэлжээ.
"Хөндлөнгийн хүн" тууж 2007 онд Цэнгэлийн орчуулгаар, 2008 онд Лхагвадуламын орчуулгаар монгол хэлнээ орчуулагдсан.
Цахим холбоос
Ангилал:Агностицизмын төлөөлөгч Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:20-р зууны гүн ухаантан Ангилал:Агностицизмын төлөөлөгч Ангилал:Атеизмын төлөөлөгч Ангилал:Анархизмын хүн Ангилал:Оршихуйн гүн ухааны төлөөлөгч Ангилал:Францын зохиолч Ангилал:Францын сэтгүүлч Ангилал:Франц хэлээрх утга зохиол Ангилал:Утга зохиолын Нобелийн шагналтан Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Алжирын (хот) хүн Ангилал:Францчууд Ангилал:1913 онд төрсөн Ангилал:1960 онд өнгөрсөн
Кампус сүлжээний найдвартай үйл ажиллагааг хангах
Сүлжээний найдвартай ажиллагааны үндсэн ойлголтууд
Найдвартай байдал гэдэг нь систем өөрийн өгөгдсөн нөхцөл байдалд тодорхой хугацааны туршид доголдолгүйгээр гүйцэтгэж чадах магадлал юм. Ер нь 100% найдвартай систем байх боломжгүй. Гэхдээ маш өндөр түвшинд найдвартай байдлыг хангасан системүүд байж болох бөгөөд, тэдгээрийн зэрэглэл нь таван ес (99.999%-н найдвартай) (99,9999%-н найдвартай) гэх тоогоор илэрхийлэгддэг.
Тухайн системийг найдвартай эсэхийг шинжлэхэд юун түрүүнд системийн хаа нэг хэсэгт доголдол гарснаар систем бүхэлдээ зогсож болох газруудыг авч үздэг. Өөрөөр хэлбэл нэг цэгийн доголдол буюу Single point of  failure-г судална. Ингээд тухайн хэсэг доголдох эх шалтгаанууд юу байж болохыг судалж, эдгээр шалтгаануудыг аль болох цөөлөх хэрэгтэй. Бүх шалтгааныг урьдчилан сэргийлэх боломжгүй учраас, тухайн хэсгийн эрсдэлийг дизайны түвшинд багасгах аргыг мөн хэрэглэдэг. Жишээ нь: сүлжээний картыг нэмж суурилуулах, серверээ давхарлаж ажиллуулах гэх мэт шийдвэр байж болно. Аль нэг сүлжээний карт/сервер ажиллахаа байлаа гэхэд, бусад нь идэвхжиж, системийн хэвийн ажиллагаа үргэлжилсээр байна гэсэн үг.
Системийн найдвартай ажиллагааны түвшинг MTBF(Mean time between failure) буюу алдаа хоорондын хугацаа гэдэг үзүүлэлтээр илэрхийлэх нь элбэг. Гэхдээ иймэрхүү үзүүлэлт бол магадлал бодоод гаргасан тоо юм, харин системийн найдвартай ажиллагааг бодитоор үнэлнэ гэдэг өөрөө том асуудал байдаг. Сүлжээний холболтын найдвартай эсэхийг бол нэг картаа сүлжээнээс салгаад үзчихэж болно. Тэгвэл 3 жил тасралтгүй ажиллах ёстой системийн найдвартай байдлыг яаж үнэлэх вэ? Гурван жил ажиллуулж турших уу? Сансрын хөлгийн найдвартай ажиллах эсэхийг сансарт хөөргөж туршина гэвэл асар их зардал гарна гэх мэт. Иймэрхүү тохиолдолд туршилтыг дэд хэсгүүдээр нь маш нарийн хийх ч юм уу, эсвэл хиймэл орчинд туршаад бодит ертөнцөд гаргах нь бий. Гэтэл маш нарийн тооцоолж хийсэн ч, туршилт хийлгүй хөөргөнө гэдэг аз туршсан хэрэг болно. Зургаан естэй систем ч санаанд ороогүй, тооцоологдоогүй үлдсэн жижиг зүйлээс болж осолдсон тохиолдол байдаг.
Цагийн хуваарьтай болон хуваарьгүй саатал
Цагийн хуваарийн дагуу буюу урьдчилсан байдлаар төлөвлөсөн мөн төлөвлөгдөөгүй буюу гэнэтийн саатлууд гэх ажиллагаагүй байдлыг хоёр ангилдаг. Хуваарийн дагуу сүлжээний ажиллагааг зогсоох нь ихэвчлэн системийн өргөтгөл болоод шинэчлэл, програм хангамжийн мөн системийг дахин ачааллах зэрэг тохиргоонуудтай холбоотой байдаг. Товчхондоо энэ бол урьдчилсан байдлаар төлөвлөсөний дүнд системийн үйл ажиллагааны аюулгүй байдлыг хангасны үр дүнд түр хугацаагаар идэвхгүй болгож буй цогц үйлдэл юм. Харин гэнэтийн сааталын тухайд бол цахилгаан үүсгэвэрийн доголдол, CPU буюу RAM-н хэсгүүдийн гэмтэл (эсвэл техник хангамжийн бусад бүрэлдэхүүн хэсгүүд) хэт халалтын улмаас үүдэлтэй унтралт, сүлжээний холболтын логик болон физик хамааралтай элдэв асуудлууд, аюулгүй байдлын эсрэг чиглэсэн халдлагууд, мөн өөр бусад аппликэйшн, төхөөрөмж болон үйлдлийн системтэй хамааралтай гэнэтийн саатлууд нь цагийн хуваарийн дагуу бус буюу урьдчилсан байдлаар төлөвлөгдөөгүй сааталд тооцогдоно.
Ихэнх цахим хуудасны хувьд дээрх 2 тохиолдлын аль алинд нь системийн засвар үйлчилгээ бүрэн хийгдэж дуусах хүртэл хугацааг зааж тоолуур тавьдаг нь хэрэглэгчдийнхээ дунд төөрөгдөл үүсэхээс сэргийлж байгаагаас гадна, давхар тэдэнд өөрсдийн найдвартай ажиллагааг харуулж буй хэрэг болох юм. Хэдий тийм ч бодит байдал дээр үнэнхүү найдвартай ажиллагааг хангаж чадахуйц цогц сүлжээ тун цөөхөн байдаг. Учир нь өртөг өндөртэйгээс гадна дээр дурьдсан нэг цэгийн доголдолыг тойрч гарах үүднээс загварчилсан загвар, техник хангамж, програм хангамж, сүлжээ болон үйлдлийн систем, дундын төхөөрөмжүүд, апдэйт шинэчлэлүүдээс салшгүй хамааралтай. Мөн хэрэглэгчдэд хүндрэл учруулахгүйн тулд цагийн хуваарийн дагуу төлөвлөсөн түр сааталыг ажлын бус өдрүүдэд эсвэл ажлын дараах цагаар хэрэгжүүлэх зэргээр төлөвлөж болдог.
Тооцоолол
Найдвартай ажиллагааг жил, сар болон долоо хоногт тасралтгүй буюу ямар нэгэн сааталгүй ажиллах хугацаагаар нь хэмжидэг. Харин сүлжээний саасекүнд талын бухайд бол мөн адил жил, сар болон долоо хоногт идвэхгүй байсан хугацаагаар нь хэмжидэг байна. Ингээд доорх хүснэгтэд сүлжээний найдвартай ажиллагааны найдвартай ажиллах магадлын саатлыг жил, сар болон долоо хоногт тус тус ангилж харуулсан байна. Систем жиллагаатай байх бөгөөд найдвартай ажиллаж байх гэдэг нь тусдаа ойлголтууд юм. Систем ажиллагаатай байж болох ч мэдээлэл илгээх боломжгүй байж болно. Энэ тохиолдолд найдвартай байдлыг хангаж чадахгүй. Найдвартай ажиллагааны магадлалыг үргэлжилсэн 9-н цифрээр илэрхийлдэг. Тухайлбал 99.999%-н найдвартай сүлжээг тавдугаар зэрэглэлд хамруулна. Энэ мэт эдгээр 9-н цифрүүдийн тоо нэмэгдэх тоогоор сүлжээний найдвартай ажиллагааны чадамж тэр хэмжээгээр өсч байдаг байна.
Хэдий тийм ч эдгээр томёололуудыг сүлжээний загварчилалд олон ашиглаад байдаггүй аж. Учир нь томёонд оруулахад асуудал гардаг аж. Сүлжээний ажиллагаагүй буюу идэвхгүй байдалыг эсрэгээр нь 0.000001-н магадлалаар тооцоолдогоос гадна эдгээр тоонуудыг ихэвчилэн маркетингийн бичиг баримтанд хавсаргасан нь олон байдаг байна.
Хэрэглээнээ хувьд сүлжээний найдвартай ажиллагааны 99%-н оронд сүлжээний сааталд хамрагдсан үеэр нь тооцоолоход илүү дөхөм байдаг. Ингээд доорх байдлаар томёолж болно. C= [-log10x]
Хэмжилт
Дээрх тооцоололын дагуу систем 365 өдөрийн туршид ажиллахдаа ямар нэгэн шалтгааны улмаас дунджаар 9 цаг саатдаг гэж үзэж болно. Өөрөөр хэлбэл энэ 9 цагт хэрэглэгчид системрүү хандалт хийж, сүлжээгээр мэдээлэл дамжуулж чадахгүйд хүрэх юм. Нэн ялангуяа эдгээр сааталууд нь администраторуудад ажиглагдахгүйгээр өнгрөх нь маши их хор хохирлыг араасаа дагуулж болно.
Ийм учраас сүлжээний ажиллагааг байнга хянаж байх хэрэгтэй. Үүнийг мониторинг хийх гэдэг бөгөөд мониторинг хийхэд зориулагдсан тусгай протокол болон програм хангамжууд бий. Энэ тухай 2-р бүлэгт дэлэгрэнгүй дурьдагдах болно.
Бусад хэмжигдэхүүнүүд
Estimated Time Of  Repair (ETR) (өөрөөр Recovery Time Objective (RTO) ч гэдэг ) гэсэн хэмжигдэхүүн байдаг бөгөөд энэ нь сүлжээний найдвартай ажиллагааны хамтаар үргэлж хэрэглэгдсээр ирсэн нэр юм. Сүлжээний найдвартай байдал алдагдаж, гэмтэл сааталд орсон үед түүнийг засварлаж, эргэж хэвийн ажиллагаанд нь орох хүртэл шаардагдах тэр хугацааг ETR буюу Засвар үйлчилгээнд шаардагдах хугацаа гэж нэрлэдэг. Мөн өөр нэгэн хэмжээс байдаг нь Mean Time To Recovery (MTTR) буюу системийн ажиллагаа сэргэх хүртэлх дундаж хугацаа юм. Сүлжээнд гарсан техник болон програм хангамжийн гэмтэлээс шалтгаалаад энэхүү хугацаа янз бүр байдаг ба зарин тохиолдолд бүрэн засварлах боломжгүй байдаг. Тухайлбал дата түр үер болон галын гамшигт өртлөө гэхэд, өөр түүнийг орлох дата төв байхгүй тохиолдолд системийг дахин засварлах аргагүйд хүрч болох юм.
Мэдээллийн найдвартай байдал болоод алдагдалгүй байдал нь сүлжээний найдвартай ажиллагаанаас салшгүй холбоотойн дээр нэн түрүүнд тавигдах ёстой чухал зүйл юм. Ийм учраас сүлжээний администраторууд мэдээллийн аюулгүй байдлыг давхар хянаж байх хэрэгтэйн дээр ялангуяа гэмтэл сааталын үед мэдээллийн аюулгүй байдалыг бүрэн хангах зайлшгүй шаардлагатай. Үйлчилгээний гэмтлийг засаж болох ч гэсэн мэдээллийн алдагдалыг эргэж засаж болох магадлал харьцангуй бага байдаг.
Энэ учраас SLA үйлчилгээний гэрээ нь хувь хүн, байгууллага болон интернэт үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагууд хооронд байгуулагддаг болоод удаж байна.
Байнгын бэлэн ажиллагааг ойлгох нь(Understanding High Availability)
Байнгын бэлэн ажиллагаатай сүлжээ нь сүлжээн дээрх боломжит бүх замууд болон түлхүүр серверүүдэд тогтмол хандах боломжийг олгодог бөгөөд IP сүлжээний хэрэглээ, тоо хэмжээг ихэсгэх зорилготой маш уян хатан технологи юм. Байнгын бэлэн ажиллагаа гэдэг нь зөвхөн редундант төхөөрөмжүүдийг суурилуулахыг хэлэхгүй. Өөрөөр хэлбэл сүлжээн дээр гарч болох гэмтэл саатал зэрэг тохиолдлуудаас урьдчилан сэргийлэх үүднээс боловсруулсан загварчлалын арга юм.
High Availability-ийн бүрэлдэхүүн хэсгүүд (Components of High Availability)
1 ба 2-р бүрэлдэхүүн хэсгийг гүйцэлдүүлэхэд хялбархан. Учир нь эдгээр элементүүдийг худалдан авч суурилуулдаг. Хэдий сайн тоног төхөөрөмж, технологи байгаад хүмүүсийн бүрэлдэхүүн (туршлагатай, чадварлаг инженерүүд,ажилчид), үйл ажиллагааны бүрэлдэхүүн хэсэг (байгууллагын хараа хяналт,удирдлага), болон хэрэгслийн бүрэлдэхүүн хэсэг (сүлжээний төлөвлөлт,баримтжуулалт) эдгээр гурвын аль нэг нь л хангалтгүй байхад сүлжээн дээр гэмтэл, саатал гарах магадлал үлэмж ихэсдэг.
Цомхотгол(Redundancy)
Сүлжээн дээрх нэг цэгийн догодол (single points of failure)-ийг арилгах зорилготой бөгөөд доорх механизмыг ашигладаг: Редундант загварчлалын асуудалтай тал нь гэвэл зардал ихээхэн шаардагддаг. Үйлчилгээ үзүүлэгч байгууллагын газарзүйг онцлогийг судлах болон редудант сүлжээг төлөвлөхөд хугацаа их орно. Мөн дээр нь нэмэгдээд өргөтгөл хийх, шинээр багаж төхөөрөмж худалдан авах болон холболт хийхэд хөрөнгө мөнгө хэрэгтэй. Цохмотгол нь ихэвчлэн WAN сүлжээг хамарсан мэдээллийн төвүүд, интернэт худалдааны сайтууд, интернэт үйлчилгээг түгээгч ISP байгууллагуудын сүлжээнд ашиглагддаг.
Технологи (Technology)
Cisco-оос боловсруулсан  Cisco Nonstop Forwarding(NSF) болон  Stateful Switchover(SSO) технологиудын тусламжтайгаар гэмтэл саатлын үед холболтыг солихгүйгээр өгөгдлийг дамжуулж болохоос гадна Border Gateway Protocol (BGP)-ийн хэрэглээг өргөжүүлж болно.
Cisco IOS IP Service Level Agreements (SLA) болон Object Tracking гэсэн техник аргачлалуудыг
Ашиглаад сүлжээнд гарсан саатлыг илрүүлж, редундант төхөөрөмжүүдийг ажиллуулах боломжтой. Object Tracking нь сүлжээн дээрх тодорхой нэг объёктыг ажиглах боломжийг олгодог.
Мөн fast routing convergence,server load balancers зэрэг сүлжээний байнгын бэлэн байдлыг өргөжүүлэхэд хэрэгтэй технологиуд бас бий. Firewall stateful failover нь гэмтэл саатлын үед хэрэглэгч болон аппликэйшнүүдийг төхөөрөмжийн галт ханаар дамжин өнгөрөхөд нь тусалдаг.
Хүмүүс (People)
Редундант тоног төхөөрөмжүүд, холболтууд болоод онцгой технологиуд нь Байнгын бэлэн ажиллагааны ердөө эхлэл хэсэг нь юм. Prepare, Plan, Design, Imlement, Operate, and Optimize (PPDIOO) (Бэлтгээд, Төлөвлөөд, Загварчлаад, Хэрэгжүүлээд, Ажиллуул, эцэст нь Оновчтой шийдвэр гаргах) гэсэн ерөнхий агра зүйн хувьд авч үзвэл хүний оролцоо хамгийн чухал үүрэгтэй. Мөн ажилчин, бие бүрэлдэхүүний туршлага, чадвар ч гэсэн Байнгын Бэлэн Ажиллагааны нэг хэсэг нь болно. Тоног төхөөрөмжүүд зөв тохируулагдсан байх ёстой. Найдвартай, бат бөх холболт болон конфигурацийн хувьд тэдгээрийг ажиллуулах болоод зөрчлийн учрыг олоход хялбар байдаг.
Үйл ажиллагаанууд (Process)
Үргэлжилсэн болон давтагддаг процесууд нь Байнгын Бэлэн Ажиллагааны хувьд чухал үүрэгтэй. PPDIOO арга зүйн хувьд үргэлжилсэн процессыг сайжруулах нь байнгын бэлэн ажиллагааг хангахад ихээхэн тус болдог бөгөөд байгууллагууд энэхүү процессыг хэрэгжүүлж, цаг ямагт сайжруулж байх нь чухал.
Хэрэгслүүд (Tools)
Тоног төхөөрөмжийн бүрэлдэхүүн хэсэг болоод үйлчилгээг байгууллагын зүгээс хянаж шалгаж байх хэрэгтэй. Алдааг тойрон гарах процесс зөв хэрэгжсэнээр, сүлжээний тоног төхөөрөмжид саатал гарсан ч үйлчилгээ цааш үргэлжилж байх болно.Хэрэв тоног төхөөрөмжид мониторинг хийхгүй бол, алдаа гэмтлийг илрүүлэх болон саатал гарсан редундант төхөөрөмжийг солих үед дараа дараагийн төхөөрөмжид саатал үүсэх юмуу эсвэл цахилгаан тасрах магадлалтай. Серверийн хүрэлцээ болоод сүлжээний хэт ачааллаас болж тоног төхөөрөмжийн ажиллагаа удааширдаг. Мөн сүлжээгээр дамжин өнгөрч буй пакетуудын гээгдэл, хоцрогдол зэргийг хянах нь ч мөн чухал. Эдгээр үзүүлэлтүүд үйл ажиллагаа зогсох эхний шинж тэмдгүүд байж болох бөгөөд SLA-ын чадамжийг бууруулснаар үйлчилгээ, холболтонд нөлөөлж эхэлнэ.
Байнгын бэлэн ажиллагааны уян хатан чанар (Resiliency for High Availability)
Сүлжээний-түвшин, Системийн-түвшний уян хатан байдал болон сүлжээний хяналт нь Байнгын Бэлэн Ажиллагааг түгээхэд шаардлагатай бүрэлдэхүүн хэсгүүд юм. Түүнчлэн Байнгын Бэлэн Ажиллагаа нь сүлжээний бүх түвшинд яригдах болно.
Сүлжээний түвшний уян хатан чанар
Сүлжээний түвшний уян хатан чанар нь төхөөрөмж болон холболтын цомхотголтой хамт байгууллагддаг. Холболтын хувьд хоёр төхөөрөмжийн хооронд хэд хэдэн холболт үүсгэж болдог. Хэрэв шаардлагатай гэж үзвэл адил хос холболтыг хийж болно. Өөрөөр хэлбэл нэг шугамд нь гэмтэл гарсан үед нөгөөх нь орлоно гэсэн үг. Эдгээр редундант холболтууд нь хүлээлтийн горимд шилжиж чаддаг, тухайлбал нэг холболт нь идэвхитэй ажиллагаатай байх үед хоёр дахь холболт нь spanning-tree, эсвэл load-balancing горимоор хаагдсан байдаг.
Сүлжээний түвшин дэх байнгын бэлэн ажиллагааны өөр нэг элемент нь конвергенци юм.Холболтонд саатал гарч редундант холболт нөхцөл байдалд тохируулан ажиллаж эхлэх үед фрейм эсвэл пакетууд үйлчилгээ зогссон тодорхой агшинд гээгдэх болдог. Энэ тохиолдолд 802.1D STP-ээс илүү RSTP протоколыг сонгох нь үр дүнтэй. Мөн OSPF эсвэл EIGRP болон удаан гэгддэг RIP протоколууд ч конвергенцийн хурдыг ихэсгэж чаддаг.
Мөн хяналт хийхэд Syslog, SNMP-ийг ашиглаж болно. SNMP-ийн хувьд зарим нэг элементийг хянаж чаддаггүй. Тухайлбал төхөөрөмж хоорондын гарсан gateway буюу гарцтай холбоотой алдааг хянадаггүй бөгөөд ийм тохиолдолд төхөөрөмж хоорондын холболтыг шалгадаг IP SLA протоколыг ашиглах нь зүйтэй.
Байнгын бэлэн ажиллагаа болон алдааг тойрон гарах хугацаа
Сүлжээний бүрэлдэхүүн хэсгүүд нь нөхөн сэргээгдэх хугацааны хувьд харилцан адилгүй:
Optimal Redundancy
Цомхотголыг зөв зохистой хийх нь байнгын бэлэн ажиллагааг баттай болгоход тун чухал. Гол нь хэтэрхий их цохмотголыг хийж нарийн төвөгтэй эсвэл зардал ихтэй сүлжээний загварыг зохих эсвэл байнгын бэлэн ажиллагааг хангаж чадахааргүй жижиг сүлжээг бий болгохын аль аль нь тохиромжгүй явдал юм.
Нийтийн жишгээр гол цөм болоод нэвтрүүлэх түвшингүүд нь редундант свичүүдээр байгуулагдаж, бусэд төхөөрөмжүүдтэй шаардлага гэсэн бүх холболтоор холбогдсон байхыг чухалчилдаг. (Зураг 2.3)
Зам сэлгэх (Provide Alternate Paths)
Түүнчлэн хуваарилагч свичүүд үндсан свичүүдтэй салангид холбогдох нь холболтын тэгш байдлыг бууруулж, үндсэн түвшин дэхь портуудын тоог цөөрүүлдэг бөгөөд хангалттай хэмжээний цомхотголыг түгээж чадахгүйд хүрнэ. Хэрэв холболт эсвэл үндсэн свичүүдийн аль нэгэнд саатал гарвал үйлчилгээ үзүүлж чадахгүйд хүрнэ.
Хуваарилагч свичүүдийг үндсэн свичүүдтэй нэмэлт холболт хийж өгснөөр тоног төхөөрөмж болоод холболтод гарсан саатлыг тойрон гарах боломжийг нээж өгнө.
Хэмжээнээс хэтэрсэн цомхотголоос сэргийлэх нь
Зураг 2.5-д үзүүлснээр голд буй хуваарилагч свичүүд дээр нэмээд гуравдахь свичийг нэмж оруулсан байна. Энэ нэмэлт свич нь сүлжээний загварт шаардлагагүй, хэрэгцээгүй мөн эмх цэгцгүй байдлыг бий болгосон байна. Эндээс доорх асуулдуудыг тавьж үзье:
Нэг цэгийн доголдлоос сэргийлэх нь (Avoid Single Point of Failure)
Энэ нь байнгын бэлэн ажиллагааны нэг чухал элемент юм. Нэг цэгийн доголдол ихивчлэн Access түвшний свичүүд дээр гардаг бөгөөд холбогдсон бусад төхөөрөмжнүүдэд нөлөөлдөг. Энэхүү доголдлыг 1-3 секундын дотор арилгахын тулд 2-р түвшний SSO эсвэл 3-р түвшний Cisco NSF боло н SSOхослолыг хэрэглэж болно.
Гальваникийн техник
Гальваникийн техник (мөн электролизийн бүрэлт ч гэж нэрлэнэ) гэдэгт электрохимийн аргаар нэг металлыг тунадасжуулан нөгөө металл буюу материалыг бүрэх аргыг хэлнэ. Гальваникийн техникийн аргын түүх нь италийн эмч Луижи Гальванид хамааралтай бөгөөд тэрээр 1780 оны арваннэгдүгээр сарын 6-нд түүний нэрээр нэрлэгдсэн гальванижуулалт нээсэн юм. Гальваник элементийн аргад электролизийн орчинд цахилгаан гүйдэл өгнө. Нэмэх туйл (анод) дээр тунадасжих металл (жишээ нь: зэс, никель) байрлах ба хасах туйл (катод) дээр бүрэх зүйлийг байршуулна. Цахилгаан гүйдэл нь хэрэглэгдэх электродоос металлын ионыг уусган авч бэлдэц дээр ангижруулан хуримтлуулна. Бүрж байгаа зүйл хэр удаан электролизийн уусмалд байх болон цахилгаан гүйдэл өндөр байна бүрэх давхарга төдий чинээ зузаан байна (жишээ нь: зэс давхарга).
Нарийн авч үзвэл гальванопластик (электролизийн аргаар металл зүйлсийг үйлдвэрлэх) болон гальваностеги (металлыг бүрэх арга) гэж гэж дотор нь ялгана. Гальваностеги гэх нэршил өнөөдөр гальваникийн техник гэсэн үгээр ерөнхийдөө солигдсон гэхэд болно. Учир нь түүний үндсэн ашиглалт болох морьт хөшөөний хийцийн тоо улам бүр буурсанаас хамааран гальванопластик болон гальваностеги хоёр үндсэндээ мартагдахад хүрч байв. Гэхдээ микро систем техник бий болсоноор микро гальванижуулалт гэсэн нэрээр ашиглагдаж эхэлсэн. Үүнээс гадна хуванцарыг шахалтаар хэлбэрт оруулах салбарт түүний хэрэглээ бий болсон.
Гальваникийн хэрэглээ
Гальванижуулах техникийг ерөнхийд нь гоёлын болон тодорхой функцийн ялгана. Гоёлын гэдэг нь ямар нэг эд зүйлсийг ихэвчлэн гоё сайхан харагдуулах үүднээс хэрэглэх бөгөөд ингэж хэрэглэхийн тулд тодорхой техникийн шаардлагыг биелүүлэх хэрэгтэй байдаг. Үүний жишээнд хуванцар эд ангийг буюу автомашины хаалганы бариул, төрөл бүрийн тавилганы бариул гэх мэтийг никель болон алтаар бүрэх эсвэл гоёлын зүүлт чимэг болон хоолны хэрэгсэл орно.
Функцийн гальваникийн техник гэхээр зэврэлтээс хамгаалах, элэгдлээс хамгаалах, катализ эсвэл цахилгаан дамжуулах чадварыг сайжруулах болон үрэлтийн хүчийг бууруулах үүрэгтэй болно. Жишээлбэл эрэг, шурагийг цайрдах, машины эд хэсгийг хромжуулан бүрэх эсвэл түлшний элемент болон цахилгааны контактыг алтдах- болон мөнгөөр бүрэх гэх мэт. Жишээлбэл эрэг, шурагийг цайрдах, машины эд хэсгийг хромжуулан бүрэх эсвэл түлшний элемент болон цахилгааны контактыг алтдах- болон мөнгөөр бүрэх гэх мэт. Мөн түүнчлэн цахилгааны пин хэмээн нэрлэгдэх контактуудыг төрөл бүрийн зэсийн хайлшаас бүрдэх бөгөөд түүнийг гальваникийн техникийн аргыг хэрэглэн цагаан тугалгаар бүрдэг. Зарим тохиолдолд цагаан тугалганы давхарга бүрж буй материалд нэвчилт өгөхгүй байх үүднээс урьдчилан никель эсвэл зэсээр нэвтрэхгүй давхарга болон бүрэх нь бий. Оптикийн мэдээлэл хадгалагчийг ч (CD/DVD) бас гальваникийн техникт суурилсан шахалтын үйлдвэрт үйлдвэрлэн гаргадаг.
Гальваникийн техник амьдралд
Гальваникийн техник нь металлын боловсруулах үйлдвэрт үйлдвэрлэлтийн нэг процесс болгон оруулсан байхаас гадна зөвхөн үүгээр дагнасан үйлчилгээ үзүүлдэг аж ахуйн нэгж ч байж болно.
Суурь материал
Лабораторид хийсэн туршилтаар бол өнөөдрийн бидний мэдэх ихэнх металл болон цахилгаан дамжуулдаггүй хуванцаруудыг гальванижуулах бололцоотойг нотолсон. Хуванцарыг гальванижуулах хоёр төрлийн арга байдаг. Эхнийх нь хуванцарыг шууд металлаар бүрэх, нөгөөх нь энгийн буюу эхлээд гадаргууг нь бэлтгээд дараа эхний металл давхаргыг түрхэн явсаар хамгийн сүүлд гоёлын давхаргаараа бүрдэг. Жишээ автомашины үйлдвэрлэлд чанарын шаардлагаас хамаараад дөрөв хүртэл никель давхаргаар давхарлан бүрүүлдэг байна.
Гадаргуугийн төлөв
Бэлдэцийн чанар нь ихэвчлэн түүний хэр гялгар харагдахаар тодорхойлогддог. Ингэхдээ металлын гялгар давхарга хэр байгааг физикийн хэмжилтийн аргаар төвөггүй тодорхойлох боломжтой.
Цахим хуудас
Ангилал:Гальванижуулалтын арга Ангилал:Үйлдвэрлэх техник Ангилал:Гадар будаг
Дорнод Европын цаг
Дорнод Европын цаг (товчоор ДЕЦ, англиар Eastern European Time, EET, оросоор Восточноевропейское время) бол нэгтгэн зохицуулсан нийтлэг цагаас хоёр цагаар урагш буюу НЗНЦ+02:00 цагийн бүс юм. Зарим орнуудад жилийн дулаан хагаст тааруулж дорнод Европын зуны цаг (НЗНЦ+03:00)-т шилждэг.
Хэрэглээ
Москвагийн цаг 1922–1930, 1991–1992 оны хооронд ДЕЦ-ийн бүст харъяалагдаж байсан. Мөн Оросын Калининград муж 1945 он, 1991–2011 оны хооронд энэ бүст багтаж байжээ.
Лавлах холбоос
Ангилал:Цагийн бүс
Карлос Тевес
Карлос Альберто Тевес (Carlos Alberto Tйvez, 1984 оны хоёрдугаар сарын 5-нд төрсөн) — Аргентины хөлбөмбөгчин бөгөөд Ювентус болон Аргентины шигшээд тоглодог.
Амжилт
Багийн
Хувийн
Цахим холбоос
Ангилал:Аргентины шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Бока Хуниорс багийн тоглогч Ангилал:Коринтианс багийн тоглогч Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Ювентус багийн тоглогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Аргентины олимпын аварга Ангилал:Хөлбөмбөгийн олимпын аварга Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Аргентины олимпын оролцогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн Дэлхийн цомын аварга Ангилал:ФИФА-Клубийн дэлхийн аварга Ангилал:УЕФА Аваргуудын Лигийн аварга Ангилал:Өмнөд Америкийн цомын аварга Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Аргентины хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Бразилын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Өмнөд Америкийн оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:Аргентины оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:Бразилын оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:Аргентины оны шилдэг тамирчин Ангилал:Аргентинчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Кенениса Бекеле
Кенениса Бекеле Бейеча (амх. ቀነኒሳ በቀለ, 1982 оны зургаадугаар сарын 13-нд төрсөн) нь Этиопийн холын зайн гүйгч бөгөөд дэлхий болон олимпын дээд амжилтыг 5000, 10000 метрийн төрөлд эзэмшдэг.
Тэрээр Афин, Бээжингийн олимпын гурван алт, нэг мөнгөн медальтайгаас гадна ДАШТ-ий таван алт, нэг хүрэл медальтай. Хувийн дээд амжилт нь 10000 метрт 26:17.53 минут, 5000 метрт 12:37.35 минут.
Холбоос
Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:3000 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Задгай талбайн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн африкийн аварга Ангилал:Этиопын 3000 метрийн гүйгч Ангилал:Этиопын 5000 метрийн гүйгч Ангилал:Этиопын 10.000 метрийн гүйгч Ангилал:Этиопын задгай талбайн гүйгч Ангилал:Этиопын олимпын аварга Ангилал:Этиопын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Этиопын олимпын оролцогч Ангилал:Этиопоос африкийн наадамд оролцогч Ангилал:Этиопчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Сөнөд баруун хошуу
Гадаад холбоос
Ангилал:Өвөр Монголын хошуу Ангилал:Шилийн гол Ангилал:Сөнөд
Компьютерийн техник, менежментийн сургууль
Компьютерийн техник, менежментийн сургууль буюу КТМС нь ШУТИС-ын салбар сургуулиудын нэг бөгөөд Компьютерийн ухаан болон электроник, үйлдвэрийн автоматжуулалт болон Менежментийн салбарт мэргэжилтэн бэлтгэдэг Монголын тэргүүлэх их сургууль гэж зүй ёсоор тооцогддог. КТМС нь Монголын хамгийн шилдэг сургуулиудын нэг бөгөөд 2008 онд олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн.
Франц улсын нийслэл Парис хотноо Сорбоны их сургуульд зохион байгуулагдсан Эдийн засаг, бизнес, менежментийн чиглэлийн их, дээд сургуулиудын дэлхийн “Eduniversal World Convention” чуулга уулзалтад ШУТИС-ийн КТМС-ийн захирал Б.Очирбат урилгаар оролцоод иржээ. Тус хуралд дэлхийн 100-аад орны 150 гаруй их, дээд сургуулийн төлөөлөгч оролцсон юм байна. Дээрх чуулга уулзалтын үеэр Дэлхийн бизнесийн шилдэг 1000 сургуулийг шалгаруулж, түүнд Монгол улсаас КтМС-ийн Эдийн засаг, менежментийн салбар шалгарч орсон бөгөөд “Locally Strong, 1 Palme” олон улсын шагнал, өргөмжлөл хүртсэн билээ. Дэлхийн бизнесийн шилдэг сургуулиудад 1-5 хүртэл тооны Pаlme бүхий шагналууд олгосон бөгөөд 2008 оны бизнесийн шилдгийн шилдэг сургуулиар АНУ-ын Харвардын их сургуулийн Эдийн засаг, бизнесийн сургууль шалгарч дээд өргөмжлөл хүртсэн юм.
Гэсэн хэдий ч 2014-15 оны хичээлийн жилээс эхлээд ШУТИС-ын салбар сургуулиудын бүтцийн өөрчлөлттэй холбоотойгоор тус сургуулийн Компьютерийн ухааны салбар ШУТИС-ын салбар сургууль болох МХТС-тэй нэгдэж харин оронд нь ШУТИС-ын харьяа НТС ирж КТМС гэдэг нэр байхгүй болж БУХС буюу Бизнесийн Ухаан Хүмүүнлэгийн Сургууль болсон байна.
Ангилал:Монголын их сургууль Ангилал:Шинжлэх Ухаан Технологийн Их Сургууль
Тасманийн онгон зэлүүд нутаг
Тасманийн онгон зэлүүд нутаг (Tasmanian Wilderness) нь Австрали улсын Тасманы арлын баруун өмнөд, баруун болон төв хэсгийг хамрах дэлхийн өвд бүртгэгдсэн нутаг юм. Уг хамгаалалттай бүс нь Австралиас бүртгэгдсэн дэлхийн өвүүдийн хамгийн том талбайтай нь бөгөөд Тасманы арлын нийт гадаргын бараг 20 хувь буюу 13800 км² хэмжээтэй. Энд зөвхөн Тасманы аралд л байх олон зүйлийн амьтан ургамлаас гадна 20000 гаруй мянган жилийн өмнө балар эртний хүн амьдарч байсан нь батлагдсан агуйнууд олддог.
Цахим холбоос
Ангилал:Тасманийн газар зүй Ангилал:Австрали ба Далайн орнууд дахь дэлхийн байгалийн өв Ангилал:Австрали дахь дэлхийн байгалийн өв Ангилал:Австралийн тусгай хамгаалалттай газар нутаг
AutoCAD
AutoCAD [] нь Autodesk компанийн CAD-бүтээгдхүүний төрлийн нэг хэсэг юм. Хамгийн сүүлийн хувилбарыг AutoCAD 2015-г 2014 оны 4 сард худалдаанд гаргажээ. AutoCAD-н бүтээгдхүүнээс нийтдээ 3 сая гаран лизенз зарсан тоогоороо дэлхийд хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг CAD-програм юм.
Програмын тухай товч тайлбар
AutoCAD нь графикийн зургийн программын зориулалттайгаар Аutodesk компаниас хөгжүүлсэн. Ерөнхийдөө AutoCAD нь энгийн техникийн зураг зурах программчлалын интерфэйстэй CAD-Программ юм. Өнөөдөр энэ бүтээгдхүүний олон хувилбаруудыг өргөн цар хүрээтэй 3D-функцтэйгээр объектыг загварчлаx болон тусгай өргөтгөлүүдийг нь ялангуяа инженерүүд, машин үйлдвэрлэлийн инженер, архитектор болон дизайны мэргэжилтэн геоинформатикчид мөн барилгын техникчид үндсэн ажлын багажаа болгон хэрэглэж байна.
AutoCAD бол үндсэндээ векторт чиглэгдсэн зургийн програм ба энгийн объектууд болох шулуун, поли шулуун, тойрог, муруй болон текстэн дээр суурилах бөгөөд эдгээр нь эргээд хүнд хийц бүхий 3D объектын суурь болж өгдөг.
AutoCAD систем зориулан хөгжүүлсэн файлын форматууд болох .dwg мөн .dxf нь CAD-мэдээллийн сангийн солилцооны аж үйлдвэрлэлийн стандартыг бий болгодог. Autodesk компанийн мэдээлж байснаар DWG-файлын формат бий болсон цагаас хойш нийт гурван тэрбум файл үүссэн ба үүний нэг тэрбум нь гэхэд 2006 онд идэвхтэй өөрчлөгдөж байсан байна.
Үйлдлийн систем
Анхны үйлдлийн системүүдэд MS-DOS болон Unix мөн Apple Macintosh орно. Ингээд Release (хувилбар) 14-с эхлэн (1990-ээд он) зөвхөн Microsoft Windows үйлдлийн системд ашиглагдах болсон. Гэвч сүүлд 2010 оны аравдугаар сараас эхлэн Mac OS X үйлдлийн системд мөн ашиглах боломжтой болсон.
Ангилал:CAD-Программ Ангилал:3D-График программ Ангилал:Windows программ хангамж Ангилал:Өмчлөлийн программ хангамж
Хмельницький
Хмельницький (Хмельницький) нь Украины Подилля бүст орших хот юм. Өмнөд Буг голын эрэг дээр, нийслэл Киевээс 340 км зайд байрлана. Хотыг анх Плоскиров гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд мөн Проскуров гэгдэж байгаад 1954 оноос одоогийнхоо нэрээр нэрлэгдэх болжээ. Хмельницький мужийн төв болно.
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Украины их сургуулийн хот Ангилал:Хмельницкий мужийн суурин Ангилал:Өмнөд Буг голын суурин‎
Як-141
Цахим холбоос
Ангилал:Босоо хөөрөлт ба буулттай нисэх онгоц Ангилал:Байлдааны нисэх онгоц Ангилал:Александр Сергеевич Яковлев Ангилал:Нэг тийрэлтэт хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:Анхны нислэг 1987 он
Геохронологи
Геохронологи нь чулуулаг, амьтан, ургамлын чулуужсан үлдэгдэл, тунадсын үнэмлэхүй насыг судалдаг (тодорхойлдог) геологийн салбар ухаан юм.
Геохронологи нь биостратиграфиас өөр болно. Биостратиграфи нь тунамал чулуулагт агуулагдаж буй амьтан, ургамлын үлдэгдлийн ассиоциац дээр тулгуурлан тухайн чулуулгийн харьцангуй насыг тодорхойлно.
Үнэмлэхүй нас тогтоох аргууд
Үнэмлэхүй нас тогтоодог гол арга нь цацраг идэвхт (тогтворгүй) изотопиудын задралыг хэмжиж тодорхойлдог аргууд юм.
Хэд хэдэн төрлийн тогтворгүй изотопиудыг үнэмлэхүй нас тогтооход ашиглана. Үүнд:
Дээр дурдсан аргууд нь хамгийн түгээмэл хэрэглэгддэг аргууд бөгөөд эдгээрээс өөр аргууд бас байна.
Дарио Колонья
Дарио Алонцо Колонья (Dario Alonzo Cologna, 1986 оны гуравдугаар сарын 11-нд Санта Мариа Валь Мюстаир хотод төрсөн) — Швейцарын цаначин бөгөөд олимпын аваргаар (2010, 2014) хоёронтоо тодорч байсан шилдэг тамирчин юм.
Түүнчлэн ДАШТ-д хоёр удаа, дэлхийн цомын арваннэгэн гарааны ялагч болж байсан ба 2009, 2011 болон 2012 онд дэлхийн чансааг тэргүүлж байлаа.
Холбоос
Ангилал:Швейцарын цаначин Ангилал:Швейцарын олимпын аварга Ангилал:Швейцарын олимпын оролцогч Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Цанын олимпын аварга Ангилал:Цанын дэлхийн аварга Ангилал:Швейцарын цанын улсын аварга Ангилал:Швейцарын оны шилдэг тамирчин Ангилал:Граубюнден кантоны хүн Ангилал:Швейцарчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Як-130
Як-130 нь сургалт-байлдааны болон дайрагч онгоц юм. Энэхүү онгоцыг ОХУ-ын Яковлевийн нэрэмжит зохион бүтээх товчоо Италийн Айрмаччи компанитай хамтран зохион бүтээсэн байна. Онгоцыг зохион бүтээсэн зорилго нь орост ашиглаж байсан сургалтын тийрэлтэт Л-39 онгоцыг солих явдал байжээ. Як-130 онгоцыг 2009 оноос эхэлж гаргасан. 1991 оноос зураг төсөл нь эхэлсэн, анхны туршилт нь 1996 онд хийгдсэн, 2009 оноос ОХУ-ын Агаарын хүчинд нэвтэрсэн. Як-130 нь 4-р үеийн байлдааны онгоцнуудын үзүүлэлтүүдийг ерөнхийд нь агуулж чадсан, 3000кг хүртэл байлдааны ачаа тээдэг.
Монгол улс 2012 онд “Irkut” корпорацаас 15 ширхэг “Як-130” онгоц хүлээн авсан бөгөөд  2020 он хүртэл дахин 65 онгоц  худалдан  авах  төлөвлөгөөтэй.
Эшлэл
Ангилал:Зэвсэгт хүчний сургалтын нисэх онгоц Ангилал:Хоёр тийрэлтэт хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:Александр Сергеевич Яковлев Ангилал:Газрын байлдааны нисэх онгоц Ангилал:Анхны нислэг 1996 он
Як-25 (1947)
Ангилал:Сөнөөгч онгоц (1940-1949 он) Ангилал:Нисэх онгоцны төсөл Ангилал:Александр Сергеевич Яковлев Ангилал:Нэг тийрэлтэт хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:Анхны нислэг 1947 он
Келли Сотертон
Өсвөр насандаа Сотертон Хэмпширт нетболоор хичээллэж байснаас гадна долоон төрөлтөөр Английн дунд сургуулиудын аварга болж байжээ. Тэрээр Мидлэндс рүү шилжиж, 2000 оны олимпийн аварга Дениз Льюистэй цуг бэлтгэл хийх болсон бөгөөд 2002 оноос насанд хүрэгчдийн тэмцээнд оролцох болсон. Сотертон Бирчфилд Харрьерс хөнгөн атлетикийн клубт харьяалагддаг байв.
Түүний сул тал нь жад шидэлт байсан бөгөөд түүнд муу амжилт үзүүлснээсээ болж медалиас олон удаа мултарч байсан түүхтэй.
Хувийн дээд үзүүлэлт
right|thumb|230px
Гадны холбоос
Ангилал:1976 онд төрсөн Ангилал:Английн хөнгөн атлетикч Ангилал:Их Британийн олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Их Британичууд
Германы техникийн музей-Берлин
Германы техникийн музей-Берлин нь 1983 онд эхлээд Тээвэр болон техникийн музей нэртэйгээр нээлтээ хийсэн бөгөөд 1996 он хүртэл энэ нэрээрээ үйл ажиллагаагаа явуулсан байна. Энэ музей нь өнгөрсөн зуунд Берлинд байсан 100 гаруй техникийн цуглуулгын үргэлжлэл институт хэмээн үздэг бөгөөд нийт 25.000 м2 үзвэрийн талбайтай ба жилдээ дунджаар 600.000 гаран мянган хүн үзэж сонирхдог байна.
Музейн түүх
Энэхүү техникийн музейг 1982 онд үүсгэн байгуулсан ба 1983 онд нээлтээ хийжээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайн хүртэл Берлин хотод байсан томоохон техникийн музейн үргэлжлэл болгон байгуулжээ.
Музей байгаа газар нь1874 онд ашиглалтанд орж байсан галт тэрэгний засвар үйлчилгээ болон зогсоолын зориулалттай газар байжээ. Сүүлд 1996 онд нэмж эхлүүлсэн өргөтгөл байрыг 2001 онд барилгын ажлыг дуусган тус музейд хүлээлгэн өгсөн ч албан ёсны нээлт нь 2003 оны арванхоёрдугаар сард хийгджээ. Шинэ барьсан хэсгийн дээвэр дээр Розиненбомбер хэмээх бөмбөгдөгч онгоцыг 1999 оны тавдугаар сарын 8-нд байршуулан бэхлэв.
Зүүлт тайлбар
Ангилал:Германы агаарын тээврийн музей Ангилал:Берлиний зам тээврийн музей Ангилал:Техникийн музей Ангилал:Германы галт тэрэгний музей Ангилал:1982 онд байгуулагдсан Ангилал:Берлин-Кройцберг
Демаркус Казинс
Демаркус Казинс (DeMarcus Cousins, 1990 оны 8 сарын 13-нд Алабама мужийн Мобил хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Сакраменто Кингз багийн төвийн тоглогч юм. 2010 оны драфтаар одоогийн багтаа элссэн.
Тоглолтын хэмнэл
Казинсын хувьд хэдий төвийн байрлалд тоглодог ч довтлогчийн байрлалд илүү зохицсон гэмээр байдаг. Учир нь тэсрэлттэй хурдтай, довтолгоонд холбогчидтойгоо хослон тоглохдоо харьцангуй сайн. Кентаккигийн коллежийн багт бүтэн нэг улиралд талбай дээр дунджаар 23.5 минутыг өнгөрүүлэхдээ 15.1 оноо, 9.8 самбараас бөмбөг авалт дунджилж NCAA-гийн хамгийн идэвхитэй тоглогчийн тоонд багтаж байв. Нэг ёсондоо оноо авалтаасаа илүү самбарт идэвхитэй тоглодог байсан түүний идэвхи НБА-д тоглох болсоноор өөрчлөгдөж оноо авалтын үзүүлэлт нь харьцангуй өссөн нь байдаг байна. Тухайлбал 2011 онд 14.1, 2012 онд 18.1, 2013 онд 17.1, 2014 онд 22.2 гэсэн онооны дундаж үзүүлэлттэй байжээ. Тэр холын зайн шидэлтийг дунджаар 16 хувьтай гүйцэтгэдэг. Хувийн дээд үзүүлэлт нь 41 оноо, 21 самбараас бөмбөг авалт.
Сакраменто Кингз баг Казинстай 2013 оны есдүгээр сарын 30-нд 62 сая доллараар дөрвөн жилийн гэрээ байгуулсан.
Холбоос
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга Ангилал:Сагсан бөмбөгийн олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Сакраменто Кингз багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Үжүлю-руоди шаньюй
Үжүлюй-руоди шаньюй нь (хятадаар: 烏珠留若提, пиньинь: Wū zhū liú ruò tí) НТӨ 8 - НТ 13 онд Хүннүгийн шаньюй байсан. Жинхэнэ нэр нь Нанжияасы (хятадаар: 囊知牙斯; пиньинь: Náng zhī yá s). Хуханье шаньюйгийн хатан Жюаньчюй яньчжигаас төрсөн хүү. Чөяа шаньюйн төрсөн дүү.
Намтар
Тэр шаньюй болохоосоо өмнө Фүжүлэй шаньюйн үед баруун гарын лүли ван, Чөяа шаньюйн үед зүүн гарын сянь ван байв. Чөяа шаньюй тэнгэрт хальсны дараа Үжүлю-руоди гэх цолтойгоор шаньюйн сууринд суужээ.
Үжүлю-руоди шаньюй нь өөрийн хүннүчүүдийг хятадын эрхшээлээс чөлөөлж, Хань улсын эсрэг тэмцсэнээрээ алдаршсан байна. Үжүлю шаньюйг төр барьж байх үед Хань улс тал нутгийг улс төрийн хувьд ноёрхож байсан. Энэ шаньюйн үед Хүннү улс нь хятадын Хань улстай гэрээ байгуулж байсан ба энэхүү гэрээнд "...хоёр улс нэгэн гэр бүл бөгөөд бие бие рүүгээ дайрч довтлохгүй. Хэрвээ ингэвэл харилцан бие биедээ мэдээлж, уг үйлдлийг таслан зогсоох ба харийн этгээд халдан дайрвал цэргийн хүчээр туслана. Энэхүү гэрээг түрүүлж зөрчсөн тал нь Хөх тэнгэрийн залхаалтыг үзэх болно" гэж тохиролцсон байв.
Ноён уулын булш
Үжүлю шаньюйг өнөөгийн Монгол улсын Төв аймгийн Батсүмбэр сумын нутагт Ноён ууланд оршуулсан. Энэхүү булшинд 1925 онд Орос-Зөвлөлтийн эрдэмтэн Козловын шинжилгээний анги малталт хийжээ. Малталт хийсэн булшуудаас Булш No 6 нь Үжүлю шаньюйнх болно. Yүнийг уг булшнаас олдсон эд зүйлсийн дотор байсан хятадын эзэн хаанаас НТӨ 1 онд бэлэглэсэн аяганы бичээсээр тогтоосон байна. Уг булшнаас хятад, бактри гаралтай нэхмэлүүд, скифийн барилаар хүннү урчуудын бүтээсэн амьтдын дүрсүүд зэрэг гайхамшигтай урлагийн бүтээлүүд олджээ. Мөн эндээс олдсон Үжүлю шаньюйн толгойн гавлын яс өнөөдөр Монгол улсын Түүхийн музейн үзмэр болсон байгаа билээ.
Гэр бүл
Эцэг: Хуханье шаньюй
Эх: Жюаньчюй яньжи
Ах: Чөяа-руоди шаньюй
Мөн үзэх
Ангилал:МЭӨ 1-р зуунд төрсөн Ангилал:13 онд өнгөрсөн Ангилал:Хүннүгийн шаньюй