cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Монос Фарм
Түүхэн замнал
2010 он - Монголд анх удаа 4 үйлдэлтэй вакуум хандлагчийг галены эмийн үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж богино хугацаанд тухайн ургамлын биологийн идэхит бодисыг бүрэн хэмжээгээр хандлан авах технологи нэвтрүүлэв.
2012 он Монголд анх удаа эмийн үйлдвэрийн Олон Улсын GSP стандартын шинэ эмийн агуулах ашиглалтад оруулсан.
2013 он ОУ-ын GSP стандартад нийцсэн агуулахын барилга ашиглалтад оруулав.
2014 он Монголд анх удаа экспортын эм “Нефромон” -ийг ОХУ- д худалдаалж эхлэв.
2015 он ОУ-ын Чанарын Удирдлагын Тогтолцооны ISO9001 стандарт нэвтрүүлэв.
2016 он ОУ-ын GMP стандартын шинэ эмийн үйлдвэр ашиглалтад оруулав.
2020 он Эм бэлдмэл сорилтын лаборатори "ISO17025" гэрчилгээ гардан авлаа.
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж Ангилал:Монос Групп Ангилал:1990 онд байгуулагдсан Ангилал:Улаанбаатарын үйлдвэрлэгч аж ахуйн нэгж
Quorum sensing
Quorum sensing (QS) гэдэг нь нэг микроорганизм бусад микроорганизмтай харилцах арга буюу нэг бактерийн омог дотор түүнчлэн бактерийн зүйлүүд хооронд аутоиндукторын (autoinducer, AI) тусламжтайгаар бактерийн эсийн нягтралаас хамаараад генийн эксрессийг зохицуулах механизм юм. Бактери дахь эрдэс бодисын нэвчилт, өрсөлдөх чадвар, биофилм бүтээх, спор үүсгэх, токсин ялгаруулалт, өвчин үүсгэх, антибиотик нийлэгжүүлэх зэрэг янз бүрийн физиологийн үүргүүдэд оролцдог биохимийн / физиологийн чухал энэхүү процесс нь 1979 онд анх удаагаа Nealson KH, Hastings JW эрдэмтэдээр Vibrio fischeri болон Vibrio harveyi гэдэг 2 омгийн гэрэлттэг бактериудын жишээн дээр тайлбарлагдсан. Биологийн шинжлэх ухааны хөгжлийн үр дүнд эдгээр бактериудын гэрэлтэх процесс нь луциферазагын генийн экспресстэй хамааралтай, гэрэл цацруулах нь эсийн нягтралтай хамааралтай бөгөөд эдгээр нь химийн сигнал өөрөөр хэлбэл аутоиндуктортой шууд хамааралтай гэдэг нь тодорхой болсон. Байгалийн нөхцөлд бактери бусад бактериудтай нарийн холбоонд амьдардаг ба өвчин үүсгэгч болоод өвчин үүсгэгч бус бактериуд дахь QS систем нь хүрээлэн буй орчины өөрчлөлтөнд богино хугацаанд дасан зохицох эсийн үйл ажиллагааг зохицуулдаг. Бактерийн популяцийн талаар мэдээлэл авах боломжийг бактерид олгодог учраас "бактерийн хэл" гэж нэрлэх тохиолдол бий.
Механизм
Quorum sensing нь дараах 4 шаттай: (1) бактерийн эс жижиг химийн индукторыг нийлэгжүүлэх (2) идэвхитэй болоод идэвхигүй зөөвөрлөлтөөр тэдгээр химийн индукторуудыг эсийн гадна ялгаруулах (3) босго концентрацийг давахад тухайн молекул тодорхой рецептортай холбогдох (4) тодорхой нэг ген эсвэл бүлэг генүүдийн зохицуулгад өөрчлөлт орох.
Quorum sensing молекулуудын төрлүүд
Генийн экспресс эхлэх нь аутоиндукторын концентрациас хамаардаг. Ижилхэн аутоиндуктортой бактериуд хоорондоо харилцаж чадах учраас сигнал молекулуудын төрөл, сигнал дамжуулах зам болон зорилтот ген нь нэг бактерийн омогоос нөгөөд ихээхэн ялгаатай. Жишээлбэл Грам хасах бактерид N-acyl-homoserine lactone (AHL), Thiolactone ring (AIP), hydroxyl palmitic acid methyl ester (PAME), Foranozil methyl borate (AI-2) мөн Dodicanoiec acid methyl (DSF) гэх QS сигнал молекулууд байдаг ч ихэвчлэн AHL–г сигнал молекул болгон ашигладаг бол Грам нэмэх бактерид богино олигопептидүүд гэж тодорхойлогдсон.
Pseudomonas aeruginosa дахь Quorum sensing механизм
Pseudomonas aeruginosa-д 3 төрлийн QS систем бий: AHL-р идэвхиждэг 2 төрөл LuxI/LuxR мөн quinolone-signaling зам. QS хэлхээний нэгдүгээрт, LasI ген нь эсийн гадна зөөвөрлөгддөг аутоиндуктор молекул болох 3-oxo-C12-homoserine lactone буюу LasI уургийг нийлэлжүүлдэг. LasI уураг цитоплазм руу эргэж зөөвөрлөгдөөд LasR уурагтай холбогддог. Ауто-өдөөгч молекул нь LasR-тай харилцан үйлчлээд хэдэн өвчин үүсгэгч генийн хувьд транскрипцийн фактор болж ажилладаг учраас протеаза, эксотоктин А, эластаза зэрэг генүүдийг идэвхижүүлдэг. Хоёр дахь хэлхээнд, LuxI-н хомолог болох rhlI нь 3-oxo-C12-homoserine-LasR комплексэнд холбогдох домайнтай. 3-oxo-C12- AHL-LasR болон rhlI-ны харилцан үйлчлэлийн үр дүнд хоёрдогч AHL буюу butanoyl homoserine lactone (BHL) нйилэгжиж BHL нь RhlR руу холбогдоод өвчин үүсгэгч генүүдэд транскрипцийн фактор болно. las болон rhl генүүдийн идэвхигүйжүүлэлт P. аeruginosa-н өвчин үүсгэгч чадамжийг багасгадаг гэдэг нь тодорхой болсон. QS хэлхээний гуравдугаарт, 4-hydroxy-2-alkylquinolines (HAQs) нь MvfR генийн транскрипцийг зохицуулдаг. las, rhl, ба mvfR QS cистем нь эсийн үйл ажиллагааг зохицуулах ерөнхий үйл ажиллагааны чухал хэсэг юм. Жишээлбэл QS систем нь янз бүрийн орчинд амьд үлдэх түүнчлэн эзэн организмын дархлааны системээс зугтахад P. аeruginosa-нд тусладаг.
Vibrio cholerae дахь Quorum sensing механизм
Vibrio cholerae-д өвчин үүсгэгч хүчин зүйлийн экспресс 2 параллель QS системээр хянагддаг. V. cholerae-н халдварлах хэлбэр нь эсийн нягтралтай их хамааралтай. V. cholerae-д 2 төрлийн ауто- өдөөгч (AI) тодорхойлогдоод байна: AI-1 S-3- hydroxytridecan-4-one буюу CAI-1 болон AI-2 2S,4S-2-methyl-2,3,3,4 tetrahydroxytetrahydrofuran borate. Энэхүү 2 өдөөгч молекулууд нь өөр өөр эсийн мембран рецептортой, AI-1 нь CqsS рецептортой харин AI-2 нь LuxPQ рецептортой холбогддог. Эсийн нягтрал бага тохиолдолд, энэхүү 2 рецепторууд киназа шиг ажилладаг бөгөөд LuxU-г фосфоржуулаад дараагаар нь 4 ген бүхий Qrr sRNAs-г идэвхижүүлдэг. Идэвхитэй болсон Qrr генүүд AphA mRNA-тай холбогдоод түүний экспрессийг эхлүүлдэг ч мөн HapR mRNA-г бүрхээд HapR уургийг задладаг. AphA mRNA генийн бүтээгдэхүүн бусад уурагтай хамтраад токсин нийлэгжүүлдэг генүүдийн экспрессийг эхлүүлдэг. Эсийн нягтрал их тохиолдолд, CAI-1болон AI-2-ны рецепторууд фосфатаза шиг ажилладаг тиймээс фосфоргүй болсон LuxU эцсийн дүнд Qrr sRNAs генүүдийг идэвхигүйжүүлдэг. Үр дүнд нь HapR mRNA өөрийнхөө экспрессийг эхлүүлж эсийн нягтралыг нэмэгдүүлэхтэй холбоотой хэдэн генүүдэд транскрипцийн фактор болдог HapR уургийг үйлдвэрлэдэг. HapR уураг нийлэгжих нь биофилм бүтээхийг бууруулж хорт бодисыг ялгаруулдаг ингэснээр бактерийн тархалтыг нэмэгдүүлдэг.
Vibrio sp дахь биолюминесцэнц-тэй холбоот Quorum sensing систем
Vibrio harveyi бол байгалийн нөхцөлд гэрэлтдэг ба энэхүү гэрэл үйлдвэрлэх шинж чанар нь QS системээр гол төлөв хянагддаг далайн бактери юм. V. harveyi-н тохиолдолд биолюминесцэнц шинж чанар нь 3 төрлийн QS хэлхээгээр хянагддаг: CqsS-тай холбогддог CAI-1, LuxN-тай холбогддог HAI-1 мөн LuxQ-тай холбогддог AI-2. Эсийн нягтрал бага үед, хистидин киназа шиг ажиллдаг мембран рецепторууд нь фосфорждог. Идэвхитэй болсон киназа рецептор фосфорын группыг LuxU- нд зөөдөг ба LuxU-Р дараагаар нь фосфорын группыг LuxO -нд зөөдөг. Дараа нь LuxO хэд хэдэн генүүдийг идэвхижүүлдэг ба эцэст нь люцифэразагын генийн транскрипцийн үүрэгтэй LuxR mRNA-г блоклодог. Эсрэг тохиолдолд буюу эсийн нягтрал их үед, өдөөгч молекулууд мембран рецептортой холбогдож өөрийнхөө ауто-фосфоржилтыг идэвхигүйжүүлдэг тиймээс фосфатаза шиг ажиллаж байна гэсэн үг. Фосфоргүй болсон үед, LuxU нь LuxO-г идэвхижүүлдэггүй. Энэ нөхцөлд, LuxR mRNA тогтвортой болдог бөгөөд гэрэл гаргадаг люцифэразын генийн экспрессийг эхлүүлдэг.
Salmonella sp дахь Quorum sensing хамааралтай өчин үүсгэх чадамжийн зохицуулга
Salmonella бол хоолны хордлого болон сальмонеллез үүсгэдэг Грам хасах бактери юм. Хорт хүчин зүйлийн зохицуулга болон ялгаруулалт нь QS системээр бүрэн хянагддаг. Бусад Грам хасах бактериудаас ялгаатай нь LuxR-LuxI систем Salmonella-д байхгүй учраас AHL молекулыг нийлэгжүүлэх боломжгүй байдаг. LuxR-н хомолог болох SdiA-тай байдаг ч LuxI байхгүй. Хүрээлэн буй орчинд нь байгаа бусад бактериудаар нийлэгжсэн AHL нь SdiA гентэй харилцан үйлчилж транскрипцийн фактор шиг нөлөөлдөг. Идэвхитэй болсон SdiA ген нь бактерийг зугтахад тусладаг rck генийг багтаасан хэдэн генийн транскрипцийг хянадаг. Хорт хүчин зүйлийн ялгаралтанд чухал үүрэгтэй SdiA-н gene downstream болох uvrC ген бий. Salmonella дахь LuxS хамааралт QS системийн хувьд LuxS ген S-ribosyl-homocysteine-г homocysteine болгож хувиргадаг мөн AI-2-н прэкурсор болох 4,5-dihydroxyl-2,3-pentanedione эсвэл DAP-г бүрэлдүүлдэг. LuxS зохицуулгат оперон Isr нь эсийн гаднах AI-2-тай харилцан үйлчилж нэвтрүүлдэг мембран уургийг нийлэгжүүлдэг. Isr опероны upstream-д AI-2-н фосфоржилтонд оролцох үүрэгтэй IsrK буюу фосфокиназа ген байдаг. Идэвхижсэн AI-2 нь LsrR-тай холбогдсоноор LsrR-г идэвхигүйжүүлдэг. LsrR-н идэвхигүйжүүлэлт Isr опероныг болоод бусад холбоотой генүүдийг нь идэвхижүүлдэг.
Грам нэмэх бактери дахь Quorum sensing
Өвчин үүсгэгч Грам нэмэх бактериуд нь өвчин үүсгэхдээ эс хоорондын харилцан холбоог хэрэглэдэг. Аутоиндуктор пептидүүд (AIPs) гэж нэрлэгддэг олигопептидүүдийг нийлэгжүүлэх болоод тэдгээрийг эргэн таних дээр тулгуурладаг. Хамгийн сайн судлагдсан систем бол Staphylococcus aureus-ын quorum-sensing систем бөгөөд agr зохицуулагч генээр кодлогддог. agr систем бол S. aureus-н өвчин үүсгэх хүчин зүйлүүдийн нийлэгжлийг хянах замын чухал хэсэг юм. Түүнчлэн биофилм бүтээхэд оролцдог. agr локус нь 2 өөр транскриптээс бүтдэг: RNAII (agrB, agrD, agrC болон agrA-г кодлодог), RNAIII. Эдгээр транскриптүүд нь эсийн ханатай холбоотой уургуудын нйилэгжлийг дарангуйлдаг ба эсийн нягтрал их үед хариу үзүүлдэг экзопротейнуудын нийлэгжлийг дэмждэг. S. aureus-ны эсийн ханатай холбоотой адхезинууд нь клонизацид оролцдог бол ялгаруулсан бүтээгдэхүүнүүд нь тархалтанд хэрэгтэй. RNAII-аар кодлогддог 4 ген нь AIP-ны нийлэгжил болоод танихад оролцдог. agrD нь аутоиндуктор сигнал пептидүүдийн прэкурсорыг кодлодог байхад мембран интеграл уураг болох AgrB нь agrD-н боловсруулалт болон thiolactonemodified cyclic oligopeptide хэлбэрээр ялгаруулахад оролцдог. AgrA болон AgrC нь 2 хэсгээс бүрдсэн хистидин киназа-н хариу үйлдлийг зохицуулагч хос-г бүрдүүлдэг бөгөөд энэ нь AIP-н эсийн гаднах хуримтлалд хариу үзүүлдэг. AgrA-AgrC-ны идэхвхижилт нь RNAII болон RNAIII-ны транскрипцийг өдөөдөг. RNAIII-ны транскрипт нь зохицуулагч уураг кодлохын оронд agr системд өвчин үүсгэх генийн репрессорын трансляцийг дарангуйлах замаар ажилладаг зохицуулах нөлөөтэй молекул юм. Мөн RNAIII нь d-хемолизинийг кодлодог. S. aureus-н омгуудад AIP болон AgrC-ны дарааллаараа ялгаатай 4 төрлийн agr байдаг. AIP болон AgrC рецепторуудын хоорондох харилцан үйлчлэл нь маш нарийн тодорхой байдаг. Өөрөөр хэлбэл тодорхой нэг сигнал пептид зөвхөн тодорхой төрөл рецепторыг л идэвхижүүлнэ.
References
Ангилал:Бактериологи Ангилал:Эсийн үйл явц
Сэрээнэндоржийн Мандах
Монгол улсын начин Сэрээнэндоржийн Мандах нь Өвөрхангай аймгийн Бүрд суманд төрсөн. Чөлөөт бөхийн спортын дэд мастер, цэргийн хошууч цолтой.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Улс, аймаг, сумын ойн болон нэрэмжит барилдаанд амжилттай сайн барилдаж 40 гаруй түрүүлж, 50 гаруй үзүүрлэж, шөвгийн дөрөвт 30 гаруй үлдсэн. 100 гаруй медальтай. "Биеийн тамир", "Батлан хамгаалах" болон "Барилгын тэргүүний ажилтан". "Цэргийн хүндэт медаль", "Цэргийн гавьяаны одон", "Алтан гадас одон"-оор тус тус шагнуулаад байна.
Ангилал:Улсын начин
Гэтэж буй бар, Нуугдаж буй луу
Гэтэж буй бар, Нуугдаж буй луу 2000 онд бүтээгдсэн тулааны урлагийн кино. Америк, Хятад, Хонконг, Тайвань улсуудын хамтран бүтээсэн энэ киног Эн Ли найруулж, Чоу Юн Фат, Мишель Иоу, Жан Зиеи, Чан Чэн нарын жүжигчид тоглосон. Киног тулааны урлагийн зохиолч Ван Дулугийн хятадад Crane Iron Pentalogy хэмээн танигдсан таван цуврал зохиолын дөрөв дэх зохиолоор бүтээжээ. Киноны тулааны хэсгүүдийг Юэн Во Пин тавьжээ. Үргэлжлэл ангийг 2015 оны наймдугаар сарын 28-нд дэлгэцэнд гаргана гэсэн байна. Арван долоон сая ам.долларын өртгөөр бүтсэн Гэтэж буй бар, Нуугдаж буй луу кино 213,5 сая ам.долларын орлого олсон амжилт гаргасан. Америкийн зах зээлээс 128 сая ам.долларын орлого олсноороо Америкийн түүхэн дэх гадаад хэл дээрх хамгийн өндөр орлоготой кино болжээ. Тус кино 40 гаруй шагнал хүртсэний дотор Академийн шагнал гардуулах ёслолд “Шилдэг кино” зэрэг зургаан төрөлд нэр дэвшсэнээс “Гадаад хэл дээрх шилдэг кино” (Тайвань) тэргүүтэй дөрвөн төрөлд ялалт байгуулсан. Мөн БАФТА-гийн дөрөв, Алтан Бөмбөрцөгийн хоёр шагнал тус тус хүртжээ. Эдгээр амжилтаас гадна тус кино Америкт хамгийн их нөлөө үзүүлсэн шилдэг гадаад кинонуудын нэгээр шалгарсан. Үзэгчид киноны зураглал, тулааны үзэгдэл, өгүүлэмж, найруулга, хөгжмийг хамгийн ихээр шагшжээ.
Үйл явдал
Кианлон эзэн хааны үеийн Чин династийн 43-р (1779) он. Вуданы тулаанч эр Ли Му Байн багшийг олон жилийн өмнө Шөнийн үнэг хочит тулааны урлагт суралцахыг хүсэгч хүүхэн алсан байлаа. Му Бай өөр нэгэн эмэгтэй тулаанч Ю Шү Лиэний сайн найз бөгөөд тэд хоёр биендээ сэтгэлтэй ч үүнийгээ өөрсдөөсөө төдийгүй бусдаас нуудаг. Тулаанчийн амьдралаа орхихоор шийдсэн Му Бай Хувь тавилангийн гэгддэг илдээ Бээжин хотноо суух ноён Тэд бэлэг болгон Шү Лиэнээр хүргүүлнэ. Илдийг хүргэж ирсэн Шү Лиэн ноён Тэгийн өргөөнд захирагч Югийн охин Жэнтэй танилцав. Удахгүй хадамд гарах гэж буй тэрээр Шү Лиэний тулаанчийн амьдралыг тун их сонирхож байлаа. Тэр үдэш нүүрээ халхалсан хулгайч ноён Тэгийн өргөөнд нэвтэрч Хувь тавилангийн илдийг хулгайлна. Хулгайчийг мөрдөж явсаар Му Бай, Шү Лиэн хоёр багшийг нь алсан Шөнийн үнэг захирагчийн гэрт шивэгчин нэрийдлээр олон жилийн турш бүгж байгааг олж мэдэв. Шөнийн үнэгийг мөшгиж байгаа мөрдөгч Цай, түүний охин Мэй нартай Му Бай шөнийн тулааны үеэр таарна. Тулааны үеэр Шөнийн үнэгийг Му Бай алахын даваан дээр нүүрээ халхалсан нөгөөх хулгайч гарч ирэн үнэгийг хамгаалан тулалдаж эхлэв. Шөнийн үнэг энэ үед мөрдөгч Цайг алж, хулгайчийн хамт зугтаан алга болно. Му Байтай шавь нь хэрхэн тулалдахыг харсан Шөнийн үнэг Жэн түүнд мэдэгдэлгүйгээр Вуданы тулааны урлагт суралцсаныг мэднэ.
Ингэж явсаар Жэн хуурай эгч Шү Лиэн дээр ирэх үед Ло түүнийг Вудан ууланд хүлээж байгааг хэлж илдийг эргүүлж өгөхийг хүсэв. Гэсэн ч Жэн дургүйцэж түүнтэй тулалдан хүзүүндээ хутга тулгуулсан ч илдээ буулгах үед нь Шү Лиэнийг гэмтээгээд зугтана. Зугтсан Жэний араас Му Бай хулсан ойд ирж Жэнийг шавиа болгохыг хүссэн ч тэр дургүйцэн тулалдаж эхэлнэ. Му Бай өнөөх илдийг хүрхрээ рүү шидэх үед Жэн араас нь ус руу орсонд Шөнийн үнэг түүнийг аварна. Шөнийн үнэг Жэнийг агуйд авчран мансууруулсан байх үеэр Му Бай ирнэ. Шөнийн үнэгийг ийш ирэхийг харсан Шү Лиэн агуйд ирж үүнийг хэлэхэд тэдэн рүү гэнэт хортой зүүгээр довтлов. Зүүг амжилттай хааж Шөнийн үнэгийг Му Бай алсан ч хүзүүнд нь хортой зүү зоогдсоныг мэднэ. Үнэг үхэхийнхээ өмнөхөн Жэнийг алах зорилготой байснаа хэлнэ. Учир нь Жэн түүнээс Вуданы тулааны урлагийн эрдмээ нууж байсан тул хамгийн том дайсан нь байсан гэжээ. Му Байг хордуулсан хорны ерөндөгийг хийж авчрахаар Жэн явахад Му Бай өөрийгөө үхэлдээ бэлдэнэ. Тэр сүүлийн амьсгалаа шавхан байж Шү Лиэнд хэчнээн хайртайгаа хэлэв. Жэн ерөндөг бэлдэж авчирсан ч Шү Лиэний гар дээр өнгөрсөн Му Байг аврахаас өнгөрчээ. Хувь тавилангийн илдийг ноён Тэд өгсөн Жэн Вудан ууланд Ло дээр ирж нэгэн шөнийг өнгөрөөнө. Дараа өглөө нь Лог сэрэхэд Жэн уулан дээр зогсож байлаа. Жэн түүнээс хүслээ хэлэхийг асуухад хамтдаа цөл рүү явж амьдрахыг хүснэ. Жэн уулнаас доош үсрэхэд Ло уйлан хоцорно.
Нэр
Гэтэж буй бар, Нуугдаж буй луу гэх нэр нь бусдад төдий л анзаарагддаггүй агуу хүмүүс хаа сайгүй байдгийг илэрхийлсэн утгатай Хятадын зүйр үгийг уран зохиолын хэлнээ буулгасан тайлбар юм. Эртний Хятадын яруу найрагч Ю Шиний (513-581) шүлэгт “харанхуйд хадны ард бар байх нь гарцаагүй, мушгиран буй аварга үндэс луунаас ялгаагүй” хэмээн гардаг. Шиаоху, Жиаолон нарын нэрийн сүүлийн ханз “Бар”, “Луу” гэсэн утгыг илэрхийлнэ.
Багш шавийн харилцаа
Чадварлаг шавьтай болох гэсэн багшийн хүсэл, багш шавийн хооронд хүлээсэн үүрэг, эдгээрийн дундах хурцадмал байдал нь дүрүүдийн хооронд зөрчил үүсгэж, дараа дараагийн алхмыг хийхэд хүргэж байгаа нь киног өрнүүлжээ. Ли Му Бай багшийнхаа үхэлд өс санасан нь түүнд дарамт болж байна, гэхдээ тэр тулаанчийн амьдралаа орхихоор шийднэ. Жэнийг шавиа болгох гэсэн хүсэл Му Бай, Шөнийн үнэг хоёрт хоёуланд нь байгаа нь тэднийг өдөөж байгаа явдал.
Шавь нь багшаасаа илүү байгаа нь, багшаасаа түрүүлж шинэ мэдлэг олж нээсэн нь багш шавийн хоорондох тэрхүү зөрчлийг үүсгэж байна. Жэн л гэхэд өөрийн багш Шөнийн үнэгээс тулааны урлагийн эрдмээ нууж ирсэн нь тэднийг өөрсдийн замаар явахад хүргэсэн. Шөнийн үнэг, Вуданы багш хоёрын дунд байсан ариун бус харилцаа (багш нь түүнд тулааны урлаг заалгүй эмэгтэй хүнийх нь хувьд ашигласан гэж өөрөө хэлдэг) түүнийг гэмт хэрэгтний амьдрал руу хөтөлсөн байдаг. Ли Му Бай, Жэн хоёрын харилцан яриаг харахад багш шавийн харилцаанаас романтик харилцаа үүсч болохоор харагддаг. Жэн ч үүнд нь хариу болгож Ли Му Бай гол руу Хувь тавилангийн илдийг шидэхэд араас нь үсэрч орсноор багштай болох хүсэлгүй байгаагаа илэрхийлдэг.
Хор
Энэ кинонд гарч буй нэг чухал зүйл нь хор. Тулааны урлагт амиа хичээсэн, тулалдах чадваргүй хүмүүсийн хэрэглэдэг зүйл нь хор гэж үздэг. Үүнд хамгийн их тохирч байгаа дүр нь Шөнийн үнэг. Хор гэдэг түүний сул дорой байдлын илэрхийлэл. Тэр өшөөгөө авахын тулд Вуданы урлагийн багшийг хордуулсан, Жэнийг хортой зүүгээр алах гэж байгаад Ли Му Байг онож алдаг.
Гэхдээ хор гэдэг зөвхөн гадна байдалд илэрдэггүй. Жэнийг асарч халамжилж эхэлснээр тэр Жэнийг ч бас дотоод сэтгэлийнх нь хувьд хордуулсан. Үүнийг Жэний гаргаж буй худал ярьж, хулгай хийж, мөн өөрийг нь орхиж буй зэргээс харж болно. Гэхдээ Жэнийг анхнаас сургаж эхэлсэн гэхэд Жэн түүн шиг хор хэрэглэж ерөөсөө харагддаггүй нь тэр тэгтлээ замаа алдчихаагүй, засч авах боломж байгааг харуулж байна. Шөнийн үнэг үхэхдээ “найман настай охины хуурмаг зан”-гаас илүү хор гэж үгүй хэмээн хэлдэг нь өөрөө Жэн шиг бага байхдаа сэтгэл зүйн хувьд хордсоноо илэрхийлж буй хэрэг юм. Жэнийг сайн багшийн зааваргүйгээр “хорт луу” болно хэмээн Ли Му Бай үздэг нь ийм учиртай.
Кино бүтээх явц
Киноны эх зохиол нь 1930-аад оны сүүлээр бичсэн Ван Ду Лугийн цуврал бүтээл юм. Цуврал зохиолын дөрөв дэх ботийг кино болгосон нь энэ.
Зураг авалт
Тус кино Тайвань улсаас Оскарт нэр дэвшсэн ч гэлээ Хятадын China Film Co-Production Corporation; Америкийн Columbia Pictures Film Production Asia, Sony Pictures Classics, Good Machine; Хонконгийн EDKO Film; Тайванийн Zoom Hunt International Productions Company, Ltd гэсэн дөрвөн бүс нутгийн төлөөлөл болсон компаниудын хамтарсан бүтээл юм.
Өөр нэг хүндхэн асуудал нь дөрвөн өөр аялгаар ярьдаг жүжигчид байлаа. Чоу Юн Фат кантон хэлээр ярьдаг Хонконг, Мишел Иоу малай, англи хэлээр ярьдаг Малайз, ганц Жан Зиеи л Эн Лигийн хүссэн эх газрын мандарин аялгаар ярьдаг хүн байв. “Эхний өдрийн зураг авалт дээр нэг сценийг би 28 удаа давтах хэрэгтэй болсон. Надад хэзээ ч ийм явдал тохиолдож байгаагүй” хэмээн Чоу Юн Фат ярьжээ.
Кино дотоодын биш барууны үзэгчдэд чиглэсэн байсан болохоор англи бичгэн орчуулга нэмэх хэрэгтэй болжээ. Баруунд боловсрол эзэмшсэн Эн Ли хадмал орчуулгыг өөрөө барууны үзэгчдэд тохируулан биечлэн хийсэн гэдэг.
Киноны дуу, хөгжим
Хөгжмийг Тан Дун бичсэнийг Шанхайн симфони оркестр, Шанхайн үндэсний оркестр, Шанхайн цохилуур хөгжмийн оркестр тогложээ. Мөн Ёо-Ёо Магийн тоглосон морин хийлийн ганчаарчилсан тоглолт ч багтана. бүх хөгжмийг ердөө хоёр долоо хоногийн хугацаанд бичиж дуусгажээ. Киноны дуу A Love Before Time-ийг Коко Ли дуулсан юм.
Маркетинг
Тус киног видео тоглоом, комикс ном болгон гаргасан. Мөн эх зохиол дээр үндэслэсэн 34 ангит телевизийн цуврал киног Тайваньд бүтээснийг 2004 онд Америк, Канадын үзэгчдэд хүргэжээ.
Шүүмж
Барууны ертөнцөд Гэтэж буй бар, Нуугдаж буй луу кино сайнаар үнэлэгдэн, сайшаал магтаал хүртэж, хэд хэдэн шагналд нэр дэвшсэн. Rotten Tomatoes сайтад дурдсанаар 150 шүүмж дээр үндэслэн харахад 97% нь сайн үнэлгээ өгсөн байна. Харин Metacritic сайтад 31 шүүмж дээр үндэслэхэд 100-гаас дунджаар 93 оноо авчээ. Гол дүрийн жүжигчдийн аялгыг хятад хэлтэй үзэгчид шүүмжилсэн тал бий. Ингэхдээ Чоу, Мишел хоёрыг мандарин аялгаар эх хэл шигээ ярьж чадаагүй гэж байлаа. Cinescape-д 2000 оны 12 дугаар сарын 28-нд өгсөн ярилцлагадаа Мишел “Миний дүр Бээжингийн хүн биш болохоор би заавал Бээжин аялгаар ярих хэрэггүй” гэжээ. Ярилцлага авч байсан Крэг Рэйд “Хадам ээж маань Сичуан-мандарин аялгаар ярьдгийг ойлгоход хэцүү байдаг” гэхэд Мишел “Муж бүр өөрийн гэсэн аялгатай. Зураг авалт эхлэхэд Чэн Пэй Пэй өөрийнхөөрөө, Чан Жэн өөрийнхөө аялгаар яриад эхэлсэн. Тэдний юу яриад байгааг хэн ч ойлгоогүй. Бээжингийн баг хүртэл биднийг хачин гэсэн болохоор энэ тухай март гэж хэлмээр байна” гэж хариулжээ. Өмнө нь тулааны урлагийг төдий л мэддэггүй байсан барууны ертөнцөд Гэтэж буй бар, Нуугдаж буй луу кино өндөр амжилт гаргаснаар Нисдэг чинжаалын байшин, Баатар зэрэг дараа дараагийн бүтээлүүдийг хийхэд нөлөөлсөн байна. Мөн тус кино жүжигчин Жан Зиеигийн карьерт чухал нөлөө үзүүлсэн юм. Үүнийгээ тэр “Гэтэж буй бар Нуугдаж буй луу, Баатар, Гэйшагийн дурсамж зэрэг кинонуудын нөлөөгөөр Америкийн үзэгчид дан ганц намайг гэлтгүй Хятад болон Ази жүжигчдийг сонирхох болсон. Эдгээр киноны ачаар Ази жүжигчдэд илүү их боломж нээгдсэн” хэмээн ярьжээ. Цөлийн дээрэмчин Ло буюу “Хар үүл”-ийн дүр л гэхэд цаашдаа Персийн хунтайж зэрэг кино болон компьютер тоглоомуудын гол дүрийг бүтээхэд нөлөөлсөн байдаг. Empire сэтгүүлийн 2008 онд шалгаруулсан шилдэг 500 киноны 497 дугаарт, мөн 2010 оны Дэлхийн шилдэг 100 киноны 66 дугаарт тус кино жагсжээ.
Ашиг орлого
Тус кино 2010 оны 12 дугаар сарын 8-ны өдрөөс эхлэн АНУ-д цөөн тооны театруудаар гарч эхэлсэн. Нээлтээ хийсэн эхний амралтын өдрүүддээ 663,205 ам.долларын орлогоор 15 дугаар байрт бичигдэж байв. 2001 оны 1 дүгээр сарын 12 гэхэд ихэнх кинотеатраар гарч 8,647,295 ам.долларын орлогоор 6 дугаар байрт бичигдэх болжээ. Энэ үед Save the Last Dance кино 23,444,930 ам.долларын орлогоор бокс оффисыг тэргүүлж байлаа. Дараагийн долоо хоногт нь киноны орлого бараг 30%-иар буурч 6,080,357 ам.доллар олжээ. Ийнхүү 837 театраар гарч байсан кино 8 дугаар байрт жагсав. Харин Save the Last Dance кино 15,366,047 ам.долларын орлогоор тэргүүн байраа хадгалсаар л байв. Гэтэж буй бар, Нуугдаж буй луу кино сүүлийн долоо хоногтоо 37,233 ам.доллараар 50 дугаар байрт бичигдсэн. Нийт 31 долоо хоногт театраар гарсан энэ кино 128,078,872 ам.долларын орлогыг дотоодоос, бусад улсын зах зээлээс 85,446,864 ам.доллар, нийтдээ 213,525,736 ам.долларын орлого олжээ. 2000 оны орлогыг бүхэлд нь аваад үзвэл тус кино ашиг орлогоороо 19 дүгээр байрт жагсчээ.
Сайшаал, магтаал
Торонто, Нью-Йоркийн кино наадмуудаас өндөр үнэлгээ авсан энэ кино 2011 оны Академийн шагнал гардуулах ёслолд нэр дэвшсэн. Мөн 2000 оны Каннын кино наадам дээр гарсан билээ.
Үргэлжлэл
2013 оны 1 дүгээр сард киноны дараагийн ангийн зураг авалт Harvey Weinstein кино компанийн удирдлага дор 5 сард эхэлнэ хэмээн мэдэгдсэн. Crane-Iron цувралын тавь дахь буюу сүүлийн боть Iron Knight, Silver Vase-ээс сэдэвлэсэн зохиолыг Жон Фуско бичиж, тулааны тавилтыг Юэн Вү Пэн гүйцэтгэнэ гэж мэдэгдлээ.
Донни Иен 2013 оны 3 сарын 18-нд гол дүрд тоглоно гэсэн дам яриаг баталсан бол мөн энэ үеэр Ю Шү Лиэний дүрийг Мишел Иоу дахин бүтээнэ гэсэн яриа тархав.
2013 оны 5 сарын 16-нд үргэлжлэл ангийг Crouching Tiger, Hidden Dragon – The Green Destiny гэсэн нэрээр бүтээх болсноо албан ёсоор мэдэгджээ.
2013 оны 8 сарын 20-нд Жан Зиеи өмнөх дүрээ дахин бүтээнэ гэх яриа гарсанд түүний төлөөлөгч Жи Линлин худлаа гээд “Найруулагч Эн Ли байсан тохиолдолд л тэр тоглоно” гэдгийг мэдэгджээ. 2014 оны 6 сарын 10-нд Николас Цэ “Төмөр хүлэг баатар”-т (Жэн Ю, Ло нарын хүү), Шиа Зитон “Мөнгөн бумба”-д тоглох болсныг зарлав.
Зураг авалт 2014 оны 6 сард эхэлж Шинэ Зеланд, Хятад улсуудад зураг авна гэж байсан ч эхлэх хугацааг 8 сард болгон хойшлуулжээ. 2014 оны 6 сарын 16-нд киног Pegasus Media, China Film Group Corporation, Weinstein Company нар хамтран бүтээж 2016 онд дэлгэцнээ гаргахаар болсон.
Харин 2014 оны 9 сард хийсэн мэдэгдэлд 2015 оны 8 сарын 28-нд Netflix болон IMAX кинотеатруудаар нэгэн зэрэг гаргана гэжээ. Үүний дараахан 9 сарын 30-нд Regal Entertainment Group, Cinemark Theatres, AMC Theatres хэмээх гурван том компанийн зүгээс өөрсдийнхөө театраар киног гаргахгүй гэдгээ мэдэгдсэн.
Соёлын хамаарал
Жанэт Жэксоны China Love дуунд хааны охин энгийн дайчинд дурласан ч тэдний гэрлэлтийг зөвшөөрөөгүй тухай өгүүлдэг нь тус кинотой холбоотой.
Киноны эхлэл хэсгийг Энэтхэгийн Magadheera кинонд тэр чигээр нь хуулсан байдаг.
The Adventures of Jimmy Neutron: Boy Genius инээдмийн цувралын нэг анги Crouching Jimmy, Hidden Sheen нэртэй.
The Beach Boys
The Beach Boys — 1961 онд АНУ-ын Калифорни мужид үүсгэн байгуулагдсан рок хамтлаг.
Rolling Stone сэтгүүл “Бүх цаг үеийн шилдэг 100 уран бүтээлчид” жагсаалтынхаа 12-р байранд The Beach Boys хамтлагийг нэрлэсэн билээ. Тэд дэлхий даяар 100 сая бичлэг борлуулснаар бүх цаг үеийн шилдэг борлуулалттай хамтлагийн нэг болсон юм. 1988 онд тус хамтлагийн үндсэн гурван гишүүн болох ах дүү гурван Уилсон, Лав, Жардин нар Рок-н-Роллын Алдрын Танхимд мөнхөрчээ. The Beach Boys хамтлагийн 80 гаруй дуу дэлхий дахины чартад орж, түүнээс 36 дуу нь АНУ-ын Топ-40 жагсаалтанд багтаж, 4 дуу нь Billboard Hot 100 чартыг тэргүүлсэн юм. Тэд 2011 онд “The Smile Sessions” цомогтоо Грэммийн шагналыг хүртжээ.
Түүх
The Beach Boys хамтлагийг 1961 онд Калифорнийн Хоторне хотод Уилсоны ах дүү гурав болох 19 настай Брайэн, 16 настай Деннис, 14 настай Карл нар үүсгэн байгуулжээ. Хамтлагийн бүрэлдэхүүнд тэдний үеэл 20 настай Майк Лав болон Брайэны сургуулийн найз 20 настай Алан Жардин нар нэмэгдэн орсон юм. Хөвгүүд хэрэг тарьсан үед эцгээсээ хайр найргүй шийтгэл амсдаг, хатуу чанга сахилга бат ноёрхсон гэр бүлд өссөн ажээ. Тэдний гэр бүл Элвис Пресли, Чак Берри болон бусад рок-н-ролл дуучдыг даган дууриаж гэртээ хөгжим тоглож сургуулилдаг байлаа. Нэгэн удаа эцэг эх нь Мексик рүү аялалаар явахдаа хөвгүүддээ хоолны мөнгө хэмээн 100 доллар орхисон байна. Гэвч гэртээ эргэн ирэхэд хөвгүүд нь тэр мөнгөөр хөгжмийн зэмсэг худалдан аваад тоглож суусан гэдэг.
1961 онц 10-р сарын 3 нд бичигдсэн тэдний "Surfin'" нэртэй анхны сингл 40000 хувь зарагдаж, радиогоор тогтмол цацагдах болсон бөгөөд шинэ жилээр анхны концертоо тоглож хөвгүүд тус бүр 300 долларын хөлс авчээ. Тэдний дараагийн “Surfin' Safari" нэртэй сингл Billboard Hot 100 чартын 14-р байранд орсны дараа “Capitol Records” студи 7 жилийн бичлэгийн гэрээ хийсэн байна. Удалгүй “Surfin' Safari” нэртэй тэдний анхны цомог гарч Биллбоардын чартын 32-р байранд оров. Харин 1963 оны 3-р сард гарсан “Surfin' U.S.A” нэртэй цомог чартын 2-р байранд орсноор тэд олны анхаарлыг татах болов.
The Beach Boys 1963 оны 4-р сард анх удаа Калифорни мужаас гадагш аялан тоглолтоо эхлүүлжээ. Харин Брайэн шинэ дуу зохиоход илүү анхаарлаа төвлөрүүлж, голдуу студид ажиллах болсон байна.
1963-1965 онд хамтлагийн 20 дуу Топ-40 жагсаалтанд орсон бөгөөд “I Get Around” сингл анх удаа АНУ-ын чартыг тэргүүлжээ. Тэд 9-р сарын 27 нд “Эд Салливаны Шоу” тоглолтонд оролцов.
1964 оны 11-р сард “The Beach Boys’ Christmas Album” нэртэй цомгоо гаргасны дараа  “Summer Safari” аялан тоглолтоо эхлүүлж АНУ-ын 36 хотоор аялан тоглосон байна. Тэдний 8-р сарын 1 нд Сакраменто хотод тоглосон концертийн бичлэг “Beach Boys Concert” нэртэй цомог болон гарч чартыг тэргүүлжээ.
The Beach Boys хамтлаг 1964 оны 11-р сарын эхээр Франц, Итали, ХБНГУ, Сканидинавын орнууд болон Их Британаар аялан тоглосон юм.
1965 оны 7-р сард гарсан “Summer Days (And Summer Nights!!)” цомог чартын 2-р байрыг эзэлсэнээс гадна цомгийн ‘Help Me, Rhonda’ дуу АНУ-ын чартыг тэргүүлсэн тэдний хоёрдахь дуу болов.
1965 оны дунд үеэс Брайэн 5 сар хиртэй таг гэртээ бүгж, шинэ цомог гаргахаар шаргуу ажилласан байна. Тэрээр улам өсөн нэмэгдэж байгаа The Beatles хамтлагийн уран бүтээлтэй өрсөлдөхүйц “Рок-н-роллын хамгийн агуу цомог” гаргах зорилт тавин Британийн дууны шүлгийн зохиолч Тони Эшерийг урьж гэртээ 2 сар хамтран ажилласан ажээ. The Beach Boys хамтлагийнхан Японд айлчлан тоглоод буцан ирэхэд цомгийн дуунууд шууд бичүүлэхээр хэдийн бэлэн болсон байлаа.
1966 оны 5-р сард “Pet Sounds” нэртэй гарсан тус цомог хэдийгээр Брайэн их найдлага тавьж байсан ч  чартыг тэргүүлсэнгүй, дөнгөж 10-р байранд оржээ. Гэвч тус цомог Их Британид 2-р байранд орж, “Good Vibrations” сингл 1966 оны 10-р сард гарч АНУ болон Их Британийн чартуудыг тэргүүлж асар том хит дуу болж байлаа. “Pet Sounds” цомог хамгийн нөлөө бүхий шилдэг рок цомгийн нэгээр тооцогдон түүхэнд үлдсэн билээ. “Capitol Records” тус цомгийг хувь хүний бүтээл гэдгээр илүүтэй харагдуулахын тулд яаравчлан “Best of The Beach Boys” нэртэй эмхтгэлийн цомог гаргасан нь даруй алтан цомог болж байлаа. Нэлээд урам хугарсан Брайэн “Smile” нэртэй дараагийн цомгийн ажлаа эхлүүлсэн ч марихуан ихээр хэрэглэх болж, асуудал үүсч, ажил удааширч байлаа. Шинэ урам онгодоор хөглөгдөхийн тулд тэрээр гэрийнхээ төгөлдөр хуурын дор дүүрэн элстэй хайрцаг тавьж тоглож байхдаа хөлөөрөө элс хутган суудаг зуршилтай байв. Тэрээр хоорондоо авцалдаатай нэгэн цул болсон цомгийн дуунуудад бүх анхаарлаа хандуулж хөдөлмөрлөсөн юм. Гэвч “Smile” цомгийн дуунууд бараг  бэлэн болох үед  The Beatles хамтлагийн “Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” цомог зах зээлд өрсөн гарсан ажээ. Брайэн бусдыг хуулбарласан нэр зүүхээс зайлсхийж цомгоо хэвлүүлэхээс татгалсан юм. Тус цомог рок хөгжмийн түүхэнд “Хамгийн том алдагдсан цомог” гэж домог болон нэрлэгдэж үлдсэн бөгөөд хожим 2004 онд “Brian Wilson Presents Smile” нэртэй гарч 2013 онд Грэммийн шагналыг хүртсэн билээ.
1960-аад оны эцэст The Beach Boys хамтлагийн цомгийн борлуулалтын тоо АНУ-д огцом буурсан ажээ. Тэд фенүүдээ эргүүлэн татахын тулд хэсэг хугацаанд цомог гаргахаа зогсоож,  АНУ-аар аялан олон удаагийн концертоо тоглож байлаа.
1974 оны 10-р сард гарсан тэдний “Endless Summer” нэртэй цомог Биллбоардын чартыг тэргүүлж сая гаруй хувь зарагдсан байна. Rolling Stone сэтгүүл The Beach Boys хамтлагийг “1974 оны шилдэг хамтлаг” -аар шалгаруулсан юм. 1980 оны 5-р сард гарсан “Keepin’ the Summer Alive” цомог хамтлагийн үндсэн гишүүдийн оролцсон сүүлчийн цомог болсон юм. The Beach Boys хамтлаг 1980 оны 12-р сарын 30 нд Холливүүдийн гудамжинд Алдрын одоо шигтгэсэн билээ. Ангилал:АНУ-ын хамтлаг Ангилал:Рок хамтлаг
Пуужингийн хөдөлгүүр
Пуужингийн хөдөлгүүр нь хадгалсан пуужингийн түлшийг өндөр хурдны тийрэлтэт шингэн, ихэвчлэн өндөр температурт хий үүсгэх урвалын масс болгон ашигладаг.Пуужингийн хөдөлгүүрүүд нь Ньютоны гурав дахь хуулийн дагуу массыг ар тал руу нь гаргах замаар түлхэлт үүсгэдэг урвалын хөдөлгүүрүүд юм.Ихэнх пуужингийн хөдөлгүүрүүд шаардлагатай энергийг хангахын тулд химийн урвалын бодисыг шатаадаг боловч хүйтэн хийн түлхэгч, цөмийн дулааны пуужин зэрэг шатдаггүй хэлбэрүүд бас байдаг.Пуужингийн хөдөлгүүрээр хөдөлдөг тээврийн хэрэгслийг ихэвчлэн пуужин гэж нэрлэдэг.Пуужин тээврийн хэрэгсэл нь ихэнх шаталтат хөдөлгүүрээс ялгаатай нь өөрийн исэлдүүлэгчийг тээдэг тул пуужингийн хөдөлгүүрийг сансрын хөлөг болон баллистик пуужинг хөдөлгөхөд вакуум орчинд ашиглаж болно.
Бусад төрлийн тийрэлтэт хөдөлгүүртэй харьцуулахад пуужингийн хөдөлгүүрүүд нь хамгийн хөнгөн бөгөөд хамгийн их түлхэлттэй боловч түлшний үр ашиг багатай байдаг (хамгийн бага хувийн импульстэй).Хамгийн тохиромжтой яндан нь устөрөгч бөгөөд бүх элементүүдээс хамгийн хөнгөн боловч химийн пуужингууд нь илүү хүнд төрлийн бодисуудыг гаргаж, яндангийн хурдыг бууруулдаг.
Обертын нөлөөгөөр пуужингийн хөдөлгүүрүүд өндөр хурдтай ажиллахад илүү үр ашигтай болдог.
Зундуйн Алтангэрэл
Намтар
З.Алтангэрэл 1960 онд Улаанбаатар хотноо төрсөн, Дорноговь аймгийн Өргөн суманд сурч, ажиллаж байлаа. 1968 онд Сайншандын төмөр замын найман жилийн дунд сургуульд элсэн оржээ. Ноён хутагтын тахилч Г.Түдэвийн зээ хүү юм.
1977 онд Зүүнбаянгийн дунд сургуулийн 8 дугаар ангийг төгссөн. 1977-1979 онд Улаанбаатар хотын тээврийн ТМС-ийг авто засварчны мэргэжлээр төгссөн байна.
1980 онд Цэргийн албанд мордож, Ардын армийн 107 дугаар ангид жолоочийн мэргэжил эзэмшсэн.
1990 онд УБДС-ийг урлал техникийн мэргэжлээр төгсч багш мэргэжил эзэмшсэн. УБДС-д суралцахын зэрэгцээ Буддын гүн ухааны чиглэлээр судлаач-түүхч мэргэжил эзэмшсэн.
1993-1998 онуудад музейн ажилтныг мэргэшүүлэх курс, Соёл урлагийн ажилтнуудыг мэргэжүүлэх Англи хэл-менежментийн тусгай курс ЕSP зэргийг тус тус төгссөн юм.
1979-1980 онд Аймгийн тээврийг удирдах газарт засварчин, галч. 1980-1983 онд Цэргийн алба хааж, улмаар албыг үргэлжлүүлэн АА-ийн 126 дугаар нэгтгэлд ахлагч цолтой жолооч-багш, 1990 онд Сайншанд хотын Төмөр замын 10 жилийн сургуульд багшаар ажилласан.
1991 оны 10 сараас Дулдуйтын Данзанравжаагийн музейг байгуулж, захирал, мөн аймгийн Музей-сургалт судалгааны төвийн захирал, 2000-2008 онд Дорноговь аймгийн Музейн захирлаар ажилласан.
1990 оноос Хамарын хийдийн зөвлөлийн дарга, 1996 оноос Аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч, тэргүүлэгч, МҮАН-ын Дорноговь аймгийн хорооны дэд дарга, Д.Равжаа судлалын төвийн нарийн бичгийн дарга, Байгаль аялал жуулчлал хөгжүүлэх “Таван дохио” ТББ-ын зөвлөлийн гишүүн, “Говийг хөгжүүлэх сан”-гийн зөвлөлийн гишүүн, “Равжаа сан”-гийн зөвлөлийн гишүүн, 2008-2016 онд Дорноговь аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгчөөр ажилласан юм.
З.Алтангэрэл нь 1984 оноос Данзанравжаагийн тахилчийн үйл хэргийг өвлөж авч, олноо түгээн дэлгэрүүлсэн гавьяатай хүн билээ.
Мөн үзэх
Дулдуйтын Данзанравжаа
Тахилч
Гадаад холбоос
ДОРНОГОВЬ АЙМГИЙН ИТХ, НОЁН ХУТАГТ ДАНЗАНРАВЖААГИЙН МУЗЕЙН ЗАХИРАЛ, МУСГЗ ЗУНДУЙН АЛТАНГЭРЭЛ
З.Алтангэрэл: Тахилч болох хүнийг багаас нь бэлддэг
Тахилч
З.Алтангэрэл: Хэзээ нэгэн цагт Хамарын хийд орчмыг ухахаар хүмүүс ирнэ гэдгийг мэдэж байсан
Д.ДАНЗАНРАВЖАА ХУТАГТЫГ ДАРХАЛЖ ҮЛДЭЭСЭН ТАХИЛЧИД Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан Ангилал:Өргөний хүн Ангилал:1960 онд төрсөн Ангилал:2019 онд өнгөрсөн
БНХАУ-ын улсын хил
БНХАУ-ын Улсын хил-ийн ийт урт нь 22,457 км бөгөөд хуурай замаар 14 улстай, далайгаар 6 улстай хиллэлдэг байна. Эдгээр улсын хил дотроос Монгол-Хятадын улсын хил 4,677 км үргэлжилдэг хамгийн урт нь юм. Хамгийн богино нь Хятад-Афганистаны улсын хил 91 км ажээ.
Эх сурвалж: https://www.laenderdaten.de/geographie/grenzen.aspx
Далайгаар хил залгадаг тусгаар орнууд:
Дотоод хил:
Анвар Чингизоглу
thumb|180px|right|Анвар Чингизоглу Анвар Чингизоглу(Ənvər Çingizoğlu, 1962)—Азербайжан эрдэмтэн.
Намтар
Анвар Чингизоглу May 10, 1962-нд ЗХУ-ын ЗСБНАзеУ-ын нийслэл Баку хотод төржээ.
Гадаад холбоосууд
Ангилал:1962 онд төрсөн Ангилал:Азербайжаны түүхч Ангилал:Азербайжаны зохиолч Ангилал:Азербайжаны хянан тохиолдуулагч Ангилал:Азербайжаны телевизийн нэвтрүүлэгч Ангилал:Азербайжанчууд
Механик энерги
Физикийн хувьд механик энерги нь механик системийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдэд агуулагдах боломжит энерги ба кинетик энергийг тодрхойлдог.
Өгөгдсөн хэмжээний механиз энергийг шилжүүлэхэд (бөмбөг шидэх, хайрцаг өргөх, хийжүүлсэн ундааны лааз бутлах, ундаа хутгах гэх мэт) ийм хэмжээний механик ажил хийгдсэн  гэдэг. Механик энерги ба механик ажил хоёулаа ерөнхийдөө энергитэй ижил нэгжээр хэмжигддэг. Системийн бүрэлдэхүүн хэсэг нь тодорхой хэмжээний “механик энергитэй” (өөрөөр хэлбэл энэ нь төлөв байдлын функц) байдаг гэж ихэвчлэн хэлдэг бол “механик ажил” нь бүрэлдэхүүн хэсэг нь олж авсан эсвэл алдсан механик энергийн  хэмжээг тодорхойлдог.
Механик энергийг хадгалах нь тодорхой нөхцөлд системийн нийт механик энерги тогтмол байдаг гэсэн зарчим юм. Механик энергийг химийн, цөмийн, цахилгаан соронзон гэх мэт өөр хэлбэрт шилжүүлэхэд энэ дүрэм үйлчлэхгүй. Гэсэн хэдий ч эрчим хүчийг ерөнхийд нь хадгалах зарчим нь өнөөг хүртэл физикийн эвдэрсэн дүрэм хэвээр байна – бидний мэдэж байгаагаар энергийг бий болгож, устгаж болохгүй, зөвхөн хэлбэр нь өөрчлөгддөг.
Марко Ройс
Марко Ройс нь Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Германы Бундес лигийн Боруссиа Дортмунд баг болон Германы хөлбөмбөгийн шигшээ багт довтлогчоор тоглодог. Ройс нь өөрийн тал бүрийн авъяас болон хурд, ур чадвараараа олон танигдсан тоглогч юм.
Боруссиа Дортмунд
2012 оны 1 сарын 4-нд Ройс түүний хуучин баг болох Боруссиа Дортмунд багтай 5 жилийн гэрээ байгуулжээ.Ройс албан ёсоор дортмунд багтай 2012 оны 7 сарын 1-нд нэгджээ. Тэрээр 2012 оны 8 сарын 24-нд Дортмунд багийн төлөө анхны тоглолтоо Вердер Бремен багийн эсрэг хийжээ. Энэ тоглолтод Дортмунд 2-1 гэсэн харьцаагаар хожсон бөгөөд Ройс багийнхаа төлөө анхны гоолоо оруулж байв. 9-р сарын 18-нд тэрээр Аваргуудын лигийн анхны тоглолтоо Аяакс багийн эсрэг хийсэн. Харин Аваргуудын лигийн анхны гоолоо 10 сарын 3-нд Манчестер Сити багийн эсрэг тоглосон тоглолтод оруулж байв.2013 оны 2 сарын 16-нд Ройс замналынхаа анхны хэт-трикийг хийжээ.
Олон улсын замнал
2010 оны 5 сарын 6-нд тэрээр Мальтын эсрэг тоглох Германы шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд шигшээ багтаа анх удаа дуудагдаж байжээ. Харин 2011 оны 10 сарын 7-нд Туркийн эсрэг тоглолтод шигшээ багийн анхны тоглолтоо хийж байв. Шигшээ багийнхаа төлөөх анхны гоолоо 2011 оны 5 сарын 26-нд Швейцарын эсрэг тоглолтод оруулж байжээ.
Холбоосууд
Ангилал:1989 онд төрсөн Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч Ангилал:Боруссиа Мёнхенгладбах багийн тоглогч Ангилал:Германчууд
Топографын газрын зураг
Орчин үеийн зураглалд топографийн зураг буюу топографын хуудас гэдэг нь ихэвчлэн контурын шугамыг (тэнцүү өндөртэй цэгүүдийг холбох) ашигладаг ч түүхэнд өөр олон янзын аргуудыг ашигладаг байсан рельефийн шинж чанарыг том хэмжээний нарийвчилсан, тоон хэлбэрээр илэрхийлдэг газрын зургийн төрөл юм.Уламжлалт тодорхойлолтууд нь байгалийн болон хиймэл шинж чанарыг харуулахыг топографын зураглалаас шаарддаг.Топографын судалгаа нь ихэвчлэн системчилсэн ажиглалт дээр суурилж, хоёр ба түүнээс дээш газрын зургийн хуудаснаас бүрдсэн газрын зургийн цуврал хэлбэрээр нийтлэгдэх бөгөөд улмаар бүтэн газрын зургийг бүтээдэг.Топографын газрын зургийн цуврал нь ашигласан зураг зүйн тэмдэглэгээний хүрээг багтаасан нийтлэг тодорхойлолт, мөн газрын зургийн проекц, координатын систем, эллипсоид, геодезийн дата зэргийг тодорхойлсон стандарт геодезийн тогтолцоог ашигладаг.Албан ёсны топографын газрын зурагт мөн үндэсний сүлжээний лавлах системийг ашигладаг.
Канадын байгалийн нөөцийн газар нь топографын газрын зургийн дараах тайлбарыг өгдөг.
Бусад зохиогчид байр зүйн газрын зургийг өөр төрлийн газрын зурагтай харьцуулан тодорхойлдог; тэдгээр нь том бүс нутгийг хамарсан жижиг хэмжээний "хорографийн зураг", өндрийг харуулдаггүй "планиметрийн зураг" болон тодорхой сэдвүүдэд чиглэсэн "сэдэвчилсэн зураг"-аас ялгаатай.
Гэсэн хэдий ч ардын хэлээр болон өдөр тутмын ертөнцөд рельефийн дүрслэл (контур) нь төрөл зүйлийг тодорхойлохын тулд түгээмэл хэрэглэгддэг тул рельефийг харуулсан жижиг хэмжээний газрын зургийг хүртэл "байр зүйн" гэж нэрлэдэг (техникийн утгаараа алдаатай). .
Газарзүйн судалгаа буюу сахилга бат нь газар нутгийн байгалийн болон хүний гараар бүтсэн бүх шинж чанарыг харгалзан үздэг илүү өргөн хүрээний судалгааны салбар юм.Газрын зураг нь газарзүйн ажиглалтыг бүртгэсэн анхны олдворуудын нэг байв.
Хавсалемийн Асен
Хавсалемийн Асен нь Ховд аймгийн Булган сумын харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Булганы (Ховд) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Найрамдлын гүүр (Парагвай-Бразил)
Найрамдлын гүүр (Puente Internacional de la Amistad, Ponte Internacional da Amizade) нь Парана мөрнийг гатлах, Бразилын Фос до Игуасу хотыг Парагвайн Сьюдад дел Эсте хоттой холбодог автомашины зам бүхий гүүр юм.
Парагвай талаас нь Рута 7, Бразил талаас нь холбооны зам БР-277 гүүртэй холбогдоно.
1956 онд хоёр улс энэ гүүрийг барихаар тохиролцоод, 1957 оноос 1965 оны хооронд барьж дуусгажээ. Тухайн үедээ энэ гүүр нь хамгийн том бетон нуман гүүрэнд тооцогддог байв.
Эшлэл
Ангилал:Нуман гүүр Ангилал:Төмөр бетон гүүр Ангилал:Бразилын замын гүүр Ангилал:Парагвайн замын гүүр Ангилал:Улс хоорондын гүүр Ангилал:Сьюдад дел Эсте Ангилал:Фос до Игуасу Ангилал:Паранын барилга байгууламж Ангилал:Паранын тээвэр Ангилал:Бразил-Парагвайн хилийн гарц Ангилал:Өмнөд Америкийн гүүр
Түнжээгийн Рэнцэнханд
Түнжээгийн Рэнцэнханд (1947-2015) Монголын эстрадын нэрт дуучин, орос хэлний багш. 1965 онд МУИС-ийн орос хэл, утга зохиолын ангид элсэн орж суралцаж төгссөн. 1970 оноос Төмөр замын техникум, Төмөр замын 20-р сургуульд орос хэлний багш, хичээлийн эрхлэгчээр ажиллаж байсан.
1965 оноос МУИС-ийн дэргэдэх багш, оюутнуудаас бүрдсэн дагшаа найралтай, 1966 оноос тус сургуулийн дэргэд байгуулагдсан, бит бүрэлдхүүнээр тоглодог манай орны цахилгаан хөгжмийн анхны хамт олон болох “Оюутны цахилгаан гитарын чуулга”-тай, 1967 оноос БНМАУ-ын СнЗ-ийн Мэдээлэл Радио Зурагт Радиогийн цахилгаан хөгжмийн чуулга (Төрийн соёрхолт “Баянмонгол” чуулга)-тай, 1971 оноос УАДБЧ-ын “Соёл-Эрдэнэ” чуулгатай дуулж байв.
Жич: Радиогийн цахилгаан хөгжмийн чуулгын (“Баянмонгол” чуулгын) анхны басс гитарчин Лувсанчойдорын Сэргэлэн, хоёр дахь гоцлол гитарчин Самбуугийн Баатарсүх нар энэхүү алдартай дуучны дуулсан орос, монгол хит дууг 1966 оноос МУИС-ийн “Оюутны цахилгаан гитарын чуулга”-д тоглож байхаасаа дагаж хөгжимджээ.
1968 онд ЗХУ-ын Сочи хотноо болсон Олон Улсын Залуучуудын дууны 2-р их наадамд оролцож, шагналт тусгай байр эзэлсэн. Түүний дуулсан Гаадангийн Алтанхуягийн хөгжим, Жамцын Бадраагийн шүлэг “Их наадмын Сочи” ("Сочи - столица песни") дуу нь “Мелодия” фирмийн пянзанд бичигдэн 1969 онд хэвлэгдэн гарсан.
Жич: МЕЛОДИЯ, Сочи-68, II Международный фестиваль молодежной песни, #8, Сочи - Столица Песни (Гаадангийн), Р. Тунжээгийн (Монголия); [20:51-23:46]
1971 онд ЗХУ-ын "Кругозор" сэтгүүлд Т.Рэнцэнханд, Д.Цэцгээ нарын дуулсан Г.Алтанхуягийн ая "Сайхнаа, чи - Сочи!" ("Прекраснее, Сочи"), О.Бэгзийн ая "Бидний дуулах дуртай дуу" нь хэвлэгдэн гарч байжээ.
1989 оноос УФ-ийн дарга Д.Ухнаагийн санаачлан байгуулсан “Эстрадын ахмад дуучид” хамтлагтай дуулж ирсэн.
Ирээдүй хойч үедээ өвлүүлэн үлдээх “Монгол тулгатны 100 дуу”-нд тэрээр анх 1970 онд дуулж амьдруулсан, Д.Батсүрэнгийн шүлэг, Т. Чимэддоржийн хөгжим "Энэрэлт сайхан харц" дуугаа өөрөө дуулж дүрсжүүлсэн байдаг билээ.
Цээл сайхан хоолойгоороо Монголын орчин цагийн эстрад урлагт үнэтэй хувь нэмэр оруулсан СТА уран бүтээлч юм.
Уран бүтээл
Монгол дуу:
Cover орос дуу:
Ангилал:Монголын багш Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Монголчууд Ангилал:1947 онд төрсөн Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Хавидений Айдос
Хавидений Айдос нь Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд
Андрей Денисов
Андрей Иванович Денисов (1952 оны 10 дугаар сарын 3-нд ЗХУ-ын ЗСБНСУкраин Улсын Харьков хотод төрсөн) -ЗХУ, ОХУ-ын дипломат. 2013 оноос ОХУ-аас БНХАУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эхт Элчин сайд, 2005 онд ОХУ-ын дипломат албаны гавьяат ажилтан цол хүртсэн.
Намтар
1974 онд ЗХУ-ын ГХЯ-ны Москвагийн Олон улсын харилцааны дээд сургуулийг төгссөн. Хятад, англи хэлтэй.
1981-1991 онд -ЗХУ-ын Төв Хорооны Олон улсын хэлтсийн БНХАУ-ын мэргэжилтэн.
1992-1997 онд - БНХАУ-д суугаа ОХУ-ын Элчин сайдын яамны зөвлөх, ахлах зөвлөх.
1997-2000 онд - ОХУ-ын Гадаад хэргийн яамны Эдийн засгийн хамтын ажиллагааны газрын захирал.
1998 оны 10-р сарын 21-нээс 2000 оны 6-р сарын 14-нд ОХУ-ын ГХЯ-ны Удирдах Зөвлөлийн гишүүн.
2000 оны 4-р сарын 21-нээс 2001 оны 12-р сарын 28-нд ОХУ-аас Арабын Бүгд Найрамдах Египет Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд.
2001 оны 12-р сарын 28-наас 2004 оны 7-р сарын 12 -нд ОХУ-ын Гадаад хэргийн орлогч сайд.
2004 оны 7-р сарын 12-ноос 2006 оны 4-р сарын 8- нд ОХУ-аас НҮБ-ын дэргэд суугаа Байнгын төлөөлөгч, НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн дэргэд суугаа ОХУ-ын төлөөлөгч.
2006 оны 4-р сарын 8-наас 2013 оны 4-р сарын 22-нд ОХУ-ын Гадаад хэргийн нэгдүгээр орлогч сайд.
2013 оны дөрөвдүгээр сарын 23-наас - 2023 он хүртэл 10 жил ОХУ-аас БНХАУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд.
2003 онд ОХУ-ын Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд цол хүртсэн.
Гонийн Лхагважав
Гонийн Лхагважав - БНМАУ-ын Төрийн шагналт, Монгол улсын Ардын Эмч, мэс засалч.
Намтар
/1935/. Говь-Алтай аймгийн Цээл сум. АУИС-ийн мэс заслын тэнхмийн багш байхдаа Ардын эмч /2002-07-05. №93/,, төрийн шагналт /1990/.
Гавьяа Шагнал
Ангилал:Монголын эмч Ангилал:Монгол улсын ардын эмч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Хүний гавьяат эмч Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан Ангилал:Цээлийн (Говь-Алтай) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1935 онд төрсөн
Юрий Петрович Любимов
Юрий Петрович Любимов (1917 оны 9 дүгээр сарын 30-нд Ярославль хотод төрж, 2014 оны 10 дугаар сарын 5-нд Москва хотноо нас барсан) - Зөвлөлт, Оросын театрын найруулагч, жүжигчин, багш, ОХУ-ын Ардын жүжигчин (1992). Сталины нэрэмжит II зэргийн шагналтан (1952), ОХУ-ын Төрийн шагнал (1997). Москвагийн Таганка дахь Театрын уран сайхны удирдагч(1964—1984; 1989—2011) болон захирал (1990—2011). Оросын театрын шинэчлэгчдийн нэг.
Эцэг- Пётр Захарович Любимов, худалдааны сургууль төгсөөд худалдаачин байсан, Москва хотын Охотный рядад дэлгүүртэй байж 72 насалсан. Эх нь бага ангийн багш байжээ. Ах нь Давид.
1922 онд Любимовынхон гэр бүлээрээ Москвад ирж амьдарсан. Юра Любимов хүүг бага байхад эцэг эх нь хоригдож байжээ. 1934 онд тэрбээр Москвагийн урлагийн хоёрдугаар театрын (МХАТ-2) дэргэдэх жүжигчдийн студид орж, 1935 онд тус театрын тайзан дээр «Мольба о жизни» (Амьдрах мөргөл) жүжигт анх тоглосон байна.
1936 онд тус театр хаагдаж, Любимов Вахтанговын нэрэмжит театр ын дэргэдэх Щукины нэрэмжит театрын сургуульд элсэж 1939 онд төгссөн байна.
Зөвлөлт-Финландын дайн д оролцсон Любимов 1941-1945 онуудад Дотоод хэргийн Комиссариатын дэргэдэх Дуу бүжгийн ансамблийн гишүүн бөгөөд хөтлөгч, жүжигчин байж, фронтын дайчдын өмнө тоглолт хийдэг байжээ.
Дайны дараа 1946 онд тэрээр Вахтанговын нэрэмжит театрын бүрэлдэхүүнд орж 1959 онд А.Галичийн "Хүнд их юм хэрэггүй" («Много ли человеку надо») жүжгийг анх найруулжээ. 1953 оноос Щукины нэрэмжит театрын сургуульд багшилж байжээ.
1954 онд түүнд ЗХУ-ын гавьяат жүжигчин цол олгосон ажээ.
1984 оны 3 дугаар сард ямар ч шалтгаан хэлэлгүй Таганка дахь театраас Юрий Петровичийг албан тушаалаас нь халж, мөн оны 7 дугаар сарын 11-ний өдрийн ЗХУ-ын Дээд Зөвлөлийн шийдвэрээр Зөвлөлтийн иргэншлээс хасжээ.
Иргэншлээ алдсаны дараа түүнд Израил Улс иргэншил олгож, тэрбээр АНУ, Англи, Скандинавын орнууд, Франц, Итали, Германд ажиллаж драмын болон дуулалт жүжиг тавьж байжээ.
1988 оны 5 дугаар сард Любимов Москвад эргэн ирж Зөвлөлтийн иргэншлээ сэргээлгэсэн байна. Таганка дахь театрын анонс зарлал дээр уран сайхны удирдагч Любимовын нэр дахин гарч эхэлжээ.
Түүнд 1992 онд ОХУ-ын Ардын жүжигчин цол олгосон байна.
Юрий Петрович Любимов 2014 оны 10 дугаар сарын 5-нд 11:40 цагт нойрон дундаа 97 насандаа нас баржээ.
2014 оны 10 дугаар сарын 8-нд Е.Вахтанговын нэрэмжит театрт алдарт найруулагчтай салах ёслол гүйцэтгсэн байна. Юрий Любимовыг Москва хотын Донскойн сүмийн оршуулгын газар нутаглуулжээ.