cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Туркийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Өмнөх удаагийн гарааны тоглогчид
2010 оны дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн: 24 багаас 2-р байр
Ценк Акёл, Синан Гюлер, Бариш Эрмиш, Омер Онан, Эрсан Ильясова, Семих Эрден, Керем Тунчери, Огуз Саваш, Керем Гунлим, Эндер Арслан, Омер Ашик, Хедо Туркоглу (Дасгалжуулагч: Богдан Таньевич)
Цахим холбоос
Ангилал:Европын сагсан бөмбөгийн холбооны үндэсний шигшээ баг Сагсан бөмбөг үндэсний шигшээ
Палермо аймаг
thumb|Итали улсын газрын зураг дахь [[Сицил муж (улбар шар+улаан), түүн доторх Палермо аймгийн (улаан) байршил]]
Палермо аймаг (Provincia di Palermo; Pruvincia di Palermu) — Итали улсын 110 аймаг, түүн дотроо Сицилид харьяалагдах 9 аймгийн нэг. Аймаг (provincia) гэх засаг захиргааны нэгжийг муж (region), суурин (commune) хоёрын дундах гэж ойлгоно.
Палермо аймаг 4,992 км² (Сицил мужийн нутгийн 19.4%) нутаг, 1,239,272 (Сицилийн хүн амын 24.9%, Италийн аймгуудаас 7-р олон) оршин суугчтай. Аймгийн төв нь Палермо.
Мүрасаки Шикибү
thumb|right|Мүрасаки Шикибү Мүрасаки Шикибү (973 - 1016) нь Японы зохиолч, яруу найрагч, "Гэнжийн туульс" зохиолоороо нэрд гарсан.
Гадаад холбоос
Ангилал:Ордны хатагтай Ангилал:Японы зохиолч Ангилал:11-р зууны утга зохиол Ангилал:Япон хэлээрх утга зохиол Ангилал:Ордны туульс Ангилал:Моногатари Ангилал:Фуживара Ангилал:Нэргүй зохиогч Ангилал:10-р зуунд төрсөн Ангилал:11-р зуунд өнгөрсөн
Палермо
Палермо («е» үсэг нь өргөлттэй дуудагддаг; италиар Palermo гэж бичээд гэж дуудах нь монголоор Палээр-мо, Палер-мо гэж унших шиг сонсдоно;  Palermu; Panormus, эх үүсвэр нь Πάνορμος буюу Panormos) — Итали улсын 5-р олон хүнтэй, Сицили арлын гол хот. Засаг захиргааны хувьд Палермо нь улсынхаа гуравдугаар түвшний нэгж буюу суурин (commune) болно. Түүнээс дээд түвшний Сицили, Палермо аймаг хоёрын засаг захиргаа энэ Палермод байрладаг. Палермод хүн төвлөсөн түүх 2,700-аас жилээс доошгүй бөгөөд үе үед түүх, соёл, уран барилга, зоогийн урлагаар онцгойрсоор иржээ.
Палермо нь Тиррений тэнгистэй залгах Сицил арлын баруун хойд эрэгт байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Италийн мужийн нийслэл Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Италийн аймгийн төв Ангилал:Итали дахь Ромын хот Ангилал:Италийн их сургуулийн хот Ангилал:Сицилийн коммун Ангилал:Сицилийн суурин Ангилал:Италийн урьдын нийслэл Ангилал:Финикийн хот
Хаумеа
Хаумеа, албан ёсоор (136108) Хаумеа (тэмдэг: ) нь Куйперийн бүс дахь одой гараг юм. Масс нь дэлхийн вангийн массын гуравны нэгтэй тэнцүү. Хаумеаг АНУ-д Калифорны техникийн институтын Майкл Брауны тэргүүлсэн баг Паломар одон орон судалгааны төвд 2004 онд, Испанид Хосе Луис Ортиз Мореногийн тэргүүлсэн баг Сьерра Невада одон орон судалгааны төвд 2005 онд нээжээ (энэ нь тодорхой бус). 2008 оны 9 сарын 17-нд Олон Улсын Одон Орны Холбоо түүнийг одой гараг болгон ангилжээ. Нэр нь Хавайн төрөлтийн бурхны нэр юм.
Хаумеагийн хэлбэрт шууд ажиглалт хийгээгүй байгаа ч, гэрлийн муруйгаар нь тооцоо хийхэд эллипсойд хэлбэртэй (Хамгийн урт эргэлтийн тэнхлэг нь хамгийн багаасаа хоёр дахин их) хэмээн таамаг дэвшүүлж байгаа. Харин татах хүч нь гидростатик тэнцвэр тогтоход хүрэлцэхүйц хэмжээнд хүрсэн хэмээн үзэж байгаа тул одой гаргийн тодорхойлолтод нийцэж буй. Энэ хэлбэр болон маш хурдтай эргэлт, өндөр нягт, өндөр албедо (кристалл хэлбэртэй усны мөснөөс) зэрэг нь том мөргөлдөөний үр дүнд бий болсон гэж үзэж байгаа.
Гадаад холбоос
Ангилал:Одой гараг
Хятадын хөлбөмбөгийн эмэгтэйчүүдийн үндэсний шигшээ баг
Хятадын хөлбөмбөгийн эмэгтэйчүүдийн үндэсний шигшээ баг нь олон улсын эмэгтэйчүүдийн хөлбөмбөгийн тэмцээнүүдэд Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсыг төлөөлдөг.
Цахим холбоос
Ангилал:Эмэгтэйчүүдийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг  хөлбөмбөг #Эмэгтэйчүүд
Манж-го
Эхлэл
thumb|left|200px|Манж-гог зөвшөөрсөн нь
Гадаад харилцаа
Хятад улс буюу ДИУ Манж-гог хүлээн зөвшөөрөхгүй байсан. Хоёр тал ямартай ч худалдаа, утас холбоо, тээврээр харилцаж байв.
Палермо аймаг
Ангилал:Итали
Манж-го
Гадаад харилцаа
1933 онд Улсуудын холбоо (НҮБ-ын өмнөх байгууллага)-ноос Манжуур нь Хятадын бүрэн эрхийн нутаг мөн гэсэн бөгөөд бас Японы гишүүний эрхийг цуцалсан. 1932 оноос хойш Япон, ЗХУ, Итали, Герман, Монгол зэрэг орноор зөвшөөрүүлж чаджээ.
thumb|right|200px|Манж-гогийн морин цэрэг
Дайны үе
Манж-год Японы үлэмж хүч Квантуны арми хурсан ба 1939 онд БНМАУ руу халдан байлдаж ЗХУ-ын цэрэгтэй тулан буцжээ. 1945 оны 8 сарын 8-нд Яалтын гэрээний дагуу ЗХУ Японд дайн зарлаж (Чөлөөлөх дайн) Японы армийг Манжуураас үлдэн хөөж Манж-го улсыг мөхөөжээ. Кандэ хаан олзлогдож эхлээд ЗХУ руу ачигдан дараа нь БНХАУ-гийн шоронд хоригдов.
Хөрөнгөтний буюу ДИУ-ын Үндэсний хувьсгалт цэрэгтэй тулалдаж байсан коммунист хүчин буюу Ардын чөлөөлөх цэрэг 1945-1948 онд Манжуур нутагт бат суурилсан ба Манж-го болон Квантуны үлдсэн цэргүүд коммунист хүчний төлөө байлдах болжээ. Манжуурт байж байгаад ялагдсан 1.5 сая япон цэрэг байсан ба 1946-1948 онд Америкийн хөлөг онгоцоор нутаг буцжээ.
Нутгийн хуваарь
thumb|right|200px|Нутгийн хуваарь Манж-го нутгаа анх 5 муж, хожим 19 муж болгон хуваасан ба Шиньжин, Харбин хоёр хот шууд улсад харьяалагдаж байв.
Хүн ам зүй
Түүхэндээ 19 дүгээр зууны сүүл үеэс Манж чин улс доройтох болсон цаг хугацаа хүртэл энэ бүс нутагт хятад хан үндэстэн нарыг суурьшихыг хориглодог байсан авч XIX зууны сүүлийн хагаст Ази тивийн асар өргөн уудам нутаг дэвсгэр, олон арван үндэстэн угсаатныг хүчээр нэгтгэсэн, хөгжлөөр (сул дорой Манж Чин упс нь империалист гүрнүүдийн ашиг сонирхлын өрсөлдөөний талбар болж, нутаг дэвсгэрт нь ноёрхол нөлөөгөө тогтоохын төлөө шинэ шинэ тэмцлийг өрнүүлэв. Хүчирхэг гүрнүүдийн өмнө хүчин мөхөсдсөн Манж Чин улс удаа дараа эрх тэгш бус гэрээг хүлээсээр эцэст нь хагас колони улс болон хувирав. Үүнд, 1884-1885 онд Францтай, 1894-1895 онд Японтой хийсэн дайнд ялагдаж, 1899-1901 онд Хойд Хятадад өрнөсөн Ихэтауны бослогыг дарах далимаар Япон, Герман, Англи, АНУ, Франц, Хаант Орос, Итали, Австри-Унгарын цэргийн хамтарсан хүчин Бээжинг эзлэн авч, тэгш бус гэрээнүүд тулган хүлээлгэж, дайны төлбөрт дөрвөн сая 500 мянган лан мөнгө төлөх үүрэг хүлээсэн нь шийдвэрлэх нөлөө үзүүлж, империалист гүрнүүдийн түрэмгийлэл, Манжийн төрийн үхээнц дорой байдалд дургүйцэх олон нийтийн дургүйцэл эрс хурцдаж, дотоодод нь "шинэчлэлийн" үзэл санаа дэлгэрэх нөхцлийг бүрдүүлэв. Манжийн төр дэх хятад түшмэдийн нөлөө шахалт, хятадын шинээр төрж байсан хөрөнгөтнүүдийн ашиг сонирхлыг арга буюу харгалзан Монгол дахь хятад худалдаачид, тариачид, цагаачдын талаар гаргасан хориг хязгаарлалтаа цуцалж, 1880 онд Манжуур, Монголын нутагт хятад тариачид, хэрмэл цагаачдыг бөөнөөр нь зохион байгуулалттай оруулах албан ёсны шийдвэр гарч, уг ажлыг эрхэлсэн тусгай товчоо байгуулсан2, түүний мөрөөр хятад иргэдийг монголд олноор нүүлгэн суурьшуулж атар газрыг хагалбарлан тариалуулах болсон нь хожим манж, монгол нутагт хэрэгжүүлэхийг оролдсон шинэ засгийн бодлогын гол үндсэн чиглэл бол лавшран гүнзгийрснээр тайлбарлагдана. Гэвч тийн үзэх нь Манж Чин гүрний хэмжээнд явагдсан шинэ засгийн бодлогоос өмнө тэрхүү арга хэмжээ манж, монголд хэрэгжиж эхэлсэн мэт ташаа ойлголт төрүүлж, Монголд хэрэгжүүлэхийг оролдсон шинэ засгийн бодлогын мөн чанар, түүний олон талт арга хэмжээ, Манж Чин улсын аажмаар хувьсаж байсан төрийн бодлого болон шинэ засгийн бодлогын ялгамжийг бүрхэгдүүлэх талтай байна.Чухамхүү 1880 онд тэрхүү хоригийг халсанаар энэхүү бүс нутагт хятадууд бөөнөөр суурьших болжээ.1931 онд 30 сая хүнтэй байсан бол 1941 онд 50 сая хүнтэй болсон. 1934 оны үед хүн амын 96 хувь хятад-манж (үүнд хятад илт давамгай), 2 хувь япон, 2 хувь солонгос, 1 хувиас бага орос, монгол гэх мэт байв. 80 хувь нь хөдөө амьдардаг.
thumb|left|200px|Шовагийн төмрийн үйлдвэр Япончуудын тоо: 1932 онд 100 мянган тариачин байсан. Манж-гогийн тэмдэглэснээс үзвэл анх 240 мянга хожим 870 мянган япон хүн оршин сууж байсан. Хэрвээ дайнд ялагдаагүй бол 5 сая хүртэл өсөх төлөвтэй байжээ.
Манж-год Мүгдэн, Шиньжин, Харбин, Дайрэн, Аньдун зэрэг хот олон хүнтэй байсан.
Эдийн засаг
Манж-гогийн нийгэм, эдийн засаг хурдтай хөгжиж байсан. Аж үйлдвэр сайн хөгжсөн. Манж-год төмөр үйлдвэрлэж, хотууд орчин цагийн төрх олж байв. Нисэх онгоц, автомашин үйлдвэрлэж эхэлсэн. Япончууд 6500 км авто зам, 8500 км төмөр зам барьсан.
Ангилал:Хятадын хаант засаг Ангилал:Хятад-Японы хоёрдугаар дайн Ангилал:Хятадын түүхэн улс Ангилал:Хүлээн зөвшөөрөгдөөгүй түүхэн улс Ангилал:Бүгд Найрамдах Хятад Улс Ангилал:Хятадын гадаад бодлого Ангилал:Японы Хаант Улсын гадаад бодлого Ангилал:Японы колоничлолын түүх Ангилал:Xятадын түүхэн нутаг дэвсгэр Ангилал:1932 онд байгуулагдсан Ангилал:1945 онд татан буугдсан
Кальци
Кальци (Calcium) нь Ca гэж тэмдэглэгддэг, атомын дугаар 20 бүхий химийн элемент юм. Атом масс 40.078 amu. Кальци нь саарал өнгөтэй, зөөлөн шүлтлэг газрын металл бөгөөд Дэлхийн царцдаст байх массынхаа хэмжээгээр элементүүдийн дунд 5-рт орно. Мөн далайн усан дахь ангижирсан ионы молекулын тоо болон массын аль алинаар натри, хлор, магни, сульфатын дараа 5-д ордог.
Кальци нь амьд организмуудад, ялангуяа эсийн физиологид чухал үүрэгтэй: кальцийн ион Ca2+нь цитоплазмд орох, гарах функц нь эсийн олон янзын процесст дохио болж өгдөг. Яс, дун зэргийн эрдэсжилтэд ордог кальци нь олон амьтны биед хамгийн их масс эзэлдэг металл билээ. 👌
Хэрэглээ
Кальцигаар уран, хром, цези, рубиди зэрэг элементүүдийг нэгдлээс ангижруулахаас гадна гангаас хүхэр, хүчилтөрөгч зэргийг зайлуулахад хэрэглэдэг. Техникт кальцийн оксидыг шатаасан буюу түүхий шохой гэж нэрлэнэ. Түүнийг шохойн чулууг шатааж гаргаж авдаг. CaCO3=CaO+CO2       ∆H°=-178кЖ Түүхий шохойн дээр ус хийхэд их дулаан ялгарч Ca(OH)2 үүсдэг бөгөөд үүнийг болсон (унтраасан шохой) гэж нэрлэнэ. CaO+H2O=Ca(OH)2   ∆H°=-65кЖ Ca(OH)2 усанд бага (20°C-д 10-3 м3 усанд 1,56г) уусдаг. Түүний ханасан уусмалыг шохойн ус гэнэ. Болсон шохойг барилгад ихээр хэрэглэдэг. Түүний элс ба устай холимгийг шохойн уусмал гэнэ. Шохойн сүүн уусмалаар барилгын дотно гадна хана, таазыг шохойдоход агаараас нүүрсхүчлийн хийг шингээж кальцийн карбонатыг үүсгэдэг учир цагаан өнгөтөй байдаг.
Ca(OH)2+CO2=CaCO3+H2O
Барилгын дотор талын өнгөлгөө, цээж баримал, бэлэг дурсгалын зүйлс хийхэд чанар сайтай гөлтгөнийг (CaSO4*2H2O) ашигладаг. CaSO4*2H2O халаахад 1 молекул усаа алдаж альбастр CaSO4*H2O үүсгэдэг.Альбастр усаар зуурагдаж хатуурахдаа дараах байдалтай болно.
2[CaSO4*0.5H2O]+3H2O=2[CaSO4*2H2O]
Монгол улсад гөлтгөнийн 8 ордод хайгуул хийгдэж байгаагаас Тарагт, Увсын Баруун цэрд, Үнэгт уулын ордыг Дархан, Хөтөлийн цемент, Сайншандын альбастрын үйлдвэрт тус тус ашиглаж байна. Байгалийн цэрд (CaCO3; шохойн чулууны нэг төрөл)-ийг шохой, цемент, шил, саахар, резин, цаас, төмөрлөг, хиймэл шүд, шүдний оо үйлдвэрлэх, түүнийг боловсруулж бичгийн шохой хийхэд ашигладаг.😎
Кальцийн химийн шинж🧪
Кальци химийн идэвх сайн, агаарт амархан исэлдэж оксидын бүрхүүлээр бүрхэгдэнэ. Кальцийг шатаахад хурц улаавтар өнгийн дөл гаргана.
Энэ урвалыг хайлшнаас азотыг салгахад хэрэглэдэг. Ханасан устөрөгчтэй кальци харилцан  үйлчлэлцэж гидридийг үүсгэнэ.
Кальцийн гидрид болон түүний дэд бүлгийн металлын гидридүүд устай харилцан үйлчлэлцэж гидроксил ба устөрөгчийн үүсгэнэ.
Кальци ус болон хүчлүүдтэй маш амархан харилцан үйлчлэлцэж устөрөгчийг ялгаруулна.
Кальцийн оксид –CaO. Үйлдвэрт кальцийн оксидыг кальцийн карбонатын дулааны задралаар гарган авна.
Кальцийн оксид (унтраагүй шохой, шатаасан шохой, түүхий шохой) суурийн оксид учир устай харилцан үйлчлэлцэж кальцийн гидроксид буюу унтраасан шохойг (болсон шохойг) үүсгэнэ.
Кальцийн карбидыг ацетленийг гарган авахад өргөн хэрэглэнэ.
Кальцийн гидроксид –Ca(OH)_2  Кальцийн гидроксид хүчтэй суурь юм. 1 л усанд 1,56 г кальцийн гидроксид уусгана. Кальцийн гидроксидын ханасан уусмалыг шохойн ус гэж нэрлэдэг. Кальцийн гидроксидыг барилгын үйлдвэрлд өргөн ашигладаг. Техникт кальцийн гидроксидыг унтраасан шохой гэж нэрлэдэг. Унтраасан шохойн элс устай хольсон холимгийг барилгын буюу шохойн уусмал гэнэ. Үүнийг барилгад хэрэглэдэг.
Кальцийн карбонат -CaCO_3 Энэ  нэгдэл байгаль дээр хамгийн их тархсан нэгдэл юм. Усанд уусдаггүй. Шохойн ус агаарт байхад  нүүрсхүчлийн хийг  шингээн авч кальцийн карбонатыг үүсгэснээр  булингартана.
Кальцийн карбонатыг кальцийн  оксид гарган авахад өргөн хэрэглэдэг.
Кальцийн гидрид
Кальцийн гидрид давс маягийн бодис  бөгөөд  усанд эрчимтэй харилцан  үйлчлэлцэж устөрөгчийг  ялгаруулна. Кальцийн гидридийг устөрөгч гарган авахад ч хэрэглэж болдог. Мөн түүнийг хатаагч, ялангуяа талст гидратуудаас усыг  нь татуулан авахад хэрэглэдэг.
Кальцийн чухал давсууд
Кальцийн давсуудаас сульфат, фосфат ,хлоридууд , карбонатууд ач холбогдолтой байдаг. Кальцийн уусмалд илрүүлж танихын тулд аммоны оксалат  (NH_4 )_2 C_2 O_4-г хэрэглэдэг
Энд үүссэн цагаан талст тунадас эрдсийн хүчлүүдэд  уусах ба цуугийн  хүчилд уусдаггүй.
Энэ хурган чихний хүчил  цууны  хүчлээс илүү  хүчтэй хүчил байдагтай холбоотой.
Кальцийн физик шинж
Кальци нь хөнгөн (d=1,55г/см^3), хатуу металл, кальцийг зүсэхэд шинээр үүссэн хэсгийн гадаргуу нь  цагаавтар саарал өнгөтэй, хайлах буцлах темпартур газрын шүлтийн металлынхаас их. Кальци нь давтагдах сунгагдах шинж чанартай. Кальци агаарт исэлддэг тул түүнийг битүү саванд их төлөв керосинд дотор хадгална. Нягт 5-тай тэнциүү ба доош бол хөнгөн, бага бол хүнд, ангижруулагч шинжтэй. Кальцийн нэгдлүүдээс байгальд өргөн тархсан нэгдэл нь: гантиг, шохойн чулуу, гөлтгөнө CaSO_4∙2H_2 зэрэг болно. Кальци нь Ca_3 (PO_4 )_2 байдлаар фосфорит, апатит, амьтны эс зэрэгт агуулагдаж байдаг. Үйлдвэрт 6 жингийн хлорид (Ж.Х ) кальцийн хлоридыг 1 ж.х кальцийн фторидтой хольж хайлмагаас нь электролизоор кальцийг гарган авдаг. Кальцийн фторидыг кальцийг хлоридын хайлах темпартурыг багасгах зорилгоор нэмж өгдөг.
Амжилт хүсье❤️‍🔥
Эшлэл
Ангилал:4-р үеийн элемент Ангилал:Коэнзим Ангилал:Бүлэгнэлтийн систем
Афганистаны дайн 1979-1989 он
Афганистаны дайн 1979-1989 он- нь Афганистан улс дах Зөвлөлтийн нөлөөллийг хэвээр хадгалах тэнд оршиж байсан өөртөө талтай дэглэмийг дэмжихийн тулд Зөвлөлтийн цэргийг оруулан байршуулсны улмаас нэг талаас Афганистаны Засгийн газар ба Зөвлөлтийн арми, нөгөө талаас АНУ, Пакистан, БНХАУ болон бусад барууны орнуудын дэмжлэгтэйгээр Афганы сөрөг хүчний хооронд 1979-1989 онуудад болсон дайн юм.
Түүх
Гэвч үнэндээ Афганистанд өрнөдийн капиталист орнуудын нөлөөг бэхжүүлэхээс сэргийлэх нь Зөвлөлтийн гол зорилго байжээ. "Хязгаарлагдмал тооны" ирсэн зөвлөлтийн цэргүүд Афганистаны иргэний дайны идэвхтэй оролцогч нь болжээ. Нэг талаас Афганистаны Засгийн газрын цэргүүд, нөгөө талаас можахед буюу душманууд тулалдаж байлаа. Засгийн газрын эсрэг зэвсэгт бослого гаргасан душмануудад АНУ ын тусгай алба, Умард Атлантийн Гэрээний байгууллага (НАТО), Пакистаны тусгай албаныхан шууд дэмжлэг үзүүлж мөнгө санхүү, зэвсэг, техникээр тусалж байснаас гадна цэргийн сургалтын баазуудыг Пакистаны нутагт байгуулан душмануудыг сургаж байгааг Зөвлөлтийн тагнуулынхан олж мэдсэн байна.
Зөвлөлтийн цэрэг оруулсан нь
1979 оны 12-р сарын 25-нд Зөвлөлтийн мотобуудлагын 108-р дивиз Афганистан руу Кабул ын чиглэлд Узбекийн ЗХУ-ын Термез хотын ойролцоо Амударья мөрөн дээгүүрх гүүрээр орж эхлэв. Үүний зэрэгцээ Зөвлөлт-Афганистаны хилийг 103-р дивизийн бие бүрэлдэхүүн, цэргийн техник хэрэгсэлтэй цэргийн тээврийн нисэх онгоцоор дайрч өнгөрөв. Зөвлөлтийн шүхэрчид Афганистаны нийслэлийн засаг захиргааны байгууламжид хяналтаа хурдан тавьжээ.
Афганистаны дайн 1979 оны 12-р сарын 25-аас 1989 оны 2-р сарын 15 хүртэл нийт 2238 өдөр үргэлжилсэн байна. Афганистанд хийсэн Зөвлөлт Холбоот Улсын дайн үндсэн 5 үе шаттай байсан. Үүнд:
1-р үе шат. 1979 оны 12 сараас 1980 оны 2 сар хүртэл. Зөвлөлтийн цэргүүд Афганистанд байрлалаа эзлэж, Засгийн газрын чухал обьектийг хамгаалж байлаа.
2-р үе шат. 1980 оны 3 сараас 1985 оны 4 сар хүртэл: Афганистаы Засгийн газрын цэргүүдтэй хамтран зэвсэгт бүлэглэлүүдийн эсрэг идэвхтэй тулаан хийжээ. Ардчилсан Афганистан улсын батлан хамгаалах салбарыг бэхжүүлэх үүднээс олон төсөл хэрэгжсэн байна.
3-р үе шат. 1985 оны 5 сараас 1986 оны 12 сар хүртэл. Идэвхтэй цэргийн ажиллагаанаас гарч, засгийн газрын цэргүүдэд дэмжлэг үзүүлэхэд анхаарсан байна. Нисэх хүчин, артиллери, мэргэн буучид ажлын голыг нугалсан байна. Зөвлөлтийн цэргийн 6 салаа эх орондоо эргэж ирсэн байна.
4-р үе шат. 1987 оны 1 сараас 1989 оны 2 сар хүртэл. Афганистанд үндэсний эв нэгдэл, эвлэрэл байгуулахад Зөвлөлтийн цэргүүд оролцсон байна. Мөн Афганистаны засгийн газрын цэргүүдэд дэмжлэг үзүүлсээр байлаа. Үүний зэрэгцээ Зөвлөлтийн цэргүүд эх орондоо эргэж ирэх бэлтгэл хангаж эхэлсэн байна.
Дуйсбург
Ду́йсбург (Duisburg) — Герман улсын Умард Райн-Вестфален мужийн 487 мянган хүнтэй хот.
Ангилал:Умард Райн-Вестфалены коммун Ангилал:Умард Райн-Вестфалены суурин  Ангилал:Чөлөөт эзэнт гүрний хот Ангилал:Умард Райн-Вестфалены тойроггүй хот Ангилал:Дотоодын боомттой суурин Ангилал:Ханзе хот Ангилал:Германы их сургуулийн хот Ангилал:Райн мөрний суурин Ангилал:Райнланд Ангилал:Руур голын суурин
Афганистаны дайн 1979-1989 он
Зөвлөлтийн цэрэг оруулсан нь
5-р үе шат. 1988 оны 4 сарын 14-нд НҮБ-ын жуучлалаар Швейцарь улсад Афганистан, Пакистаны Гадаад хэргийн сайд нар нөхцөл байдлыг тогтворжуулах тухай тохиролцоонд хүрсэн байна. 5 сарын 15- аас эхлэн ЗХУ цэргүүдээ 9 сарын дотор эргүүлэн татаж авах үүрэг хүлээжээ. АНУ, Пакистаны тал моджахедүүдэд дэмжлэг үзүүлэхээ ч зогсоохоор болжээ. 1988 оны 5 сарын 15-наас Зөвлөлтийн цэргүүд эх орондоо буцаж 1989 оны 2 дугаар сарын 15-нд Афганистанаас Зөвлөлт Холбоот улсын хамгийн сүүлийн цэрэг гарчээ.
Энэ дайнд Зөвлөлтийн 680 мянган цэрэг оролцсон байна.
1979-1989 онуудад Зөвлөлтийн 40-дүгээр Армийн командлагчид, дэслэгч генералууд:
- Юрий Тухаринов (1979 оны 12 сар - 1980 оны 9 сар);
- Борис Ткач (1980 оны 9 сараас - 1982 оны 5 сар);
- Виктор Ермаков (1982 5 сараас- 1983 оны 11 сар);
- Леонид Генералов (1983 оны 11 сараас- 1985 оны 4 сар);
- Игорь Родионов (1985 оны 4 сараас - 1986 оны 4 сар);
- Борис Громов (1987 оны 6 сараас - 1989 оны 2 сар).
Монгол улсад хамаатай үйл явдал
Монгол Улс 1962 оны 12 дугаар сарын 01-д Афганистан улстай дипломат харилцаа тогтоосон. Зөвлөлтийн шахалтаар Монгол Улс Кабулд ЭСЯ-аа 1978 онд Элчин сайдын яамаа нээсэн ч 1992 онд үйл ажиллагааг нь зогсоожээ. Анхны суурин Элчин сайдаар Монгол Улсын Баатар Пунцагийн Шагдарсүрэн 1981-1983 онд дараа нь 1988 он хүртэл нам, төрийн нэрт зүтгэлтэн, дипломатч Хаянгийн Банзрагч нар ажиллаж байв. Дайнд өнчирсөн пуштун голдуу 27 гаруй хүүхдүүдийг 2 асрагчийн хамт 1980 оны эхээр Улаанбаатар авчирч асрамжийн газар авчирч сургууль цэцэрлэгт өсгөн хүмүүжүүлж байсныг 1990 ээд оны эхээр нутаг буцаасан байдаг юм. 1992 онд Тажик үндэстэн цэргийн эрхтэн Ахмад Шах Масуд гэгч тухайн үеийн ерөнхйилөгч Нажибуллагийн Засгийн газрын цэргүүдийг нийслэл Кабулаас шахан гаргах тулалдааны үеэр олон орны ЭСЯ-ны ажилтнуудын хамт Монгол улсын ЭСЯ-хан ОХУ-ын десантын цэргүүдийн хамгаалалт дор орхин гарч манай ЭСЯ үүдээ хаасан байдаг юм.
Монгол Улс НҮБ-ын мандатаар Америк, Герман Улстай хамтран 2003 оноос Энхийг сахиулах үйл ажиллагаанд оролцжээ. Өнгөрсөн хугацаанд Исламын Бүгд Найрамдах Афганистан Улсад Монгол Улсын 3300 цэрэг энхийг сахиулж байв. Харин 2020 оны зургаадугаар сард цэргүүд эх орондоо бүр мөсөн буцаж ирсэн юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Афганистаны дайн (1978 оноос хойш) Ангилал:ЗХУ-ын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:АНУ-ын гадаад бодлого Ангилал:Иргэний дайн Ангилал:Партизаны дайн Ангилал:Төлөөллийн дайн Ангилал:1979 оны зөрчилдөөн Ангилал:1980-д он Ангилал:Афганистан-Оросын харилцаа
Савагт хирс
Савагт хирс (Coelodonta antiquitatis, Woolly rhinoceros) нь Евразийн эх газрын хойд хэсгийн тал нутагт Плейстоцен эриний сүүл үе хүртэл амьдарч байсан, хирсний устсан зүйл юм.
Одоогийн Их Британиас Сибирийн дорнод хэсэг хүртэл өргөн уудам нутагт тархаж, тундрын бүст амьдардаг байсан. Арьс нь зузаан үс ноосоор хучигдаж, дулаан бага алдахын тулд жижиг чихтэй байсан нь хүйтэн уур амьсгалд зохицсон амьтан байсныг нь илтгэнэ. Шүд нь ч тундрт ургах хатуу өвс ургамалыг идэхэд зохицолдсон байдаг. Ижил цаг үед оршиж байсан арслан заанаас ялгаатай нь Хойд Америк тивээс чулуужсан яс нь олддоггүй бөгөөд 10000 жилийн өмнө учир битүүлэг шалтгаанаар устжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Хирснийхэн Ангилал:Устсан битүү туурайтан
Шоушенкийн шоронгоос оргосон нь
Шоушенкийн шоронгоос оргосон нь (The Shawshank Redemption, орчуулбал Шоушенкийн аврал) нь Франк Дарабонтын найруулсан 1994 оны драмын кино. Уг киног Стивен Кингийн Рита Хэиворт ба Шоушенкийн аврал (Rita Hayworth and Shawshank Redemption) нэртэй өгүүллэг дээр тулгуурласан ба кино зохиолыг Франк Дарабонт бичжээ.
Гол дүрд Тим Роббинс, Морган Фрийман нар тоглох бөгөөд эхнэрийнхээ амийг хөнөөсөн хэргээр Шошенкийн шоронд хорь орчим жилийг өнгөрөөдөг Энди Дуфрен нэртэй банкны ажилтангийн тухай өгүүлнэ. Шоронд байх хугацаандаа тэрээр Эллис "Рэд" Рэддинг нэртэй хоригдолтой нөхөрлөн, шоронгийн даргын мөнгө угаах үйлд оролцох болсноороо харуулуудын хамгаалалтанд орох болдог.
Анх дэлгэцнээ гарсан үедээ тус кино нь төсөвөө дөнгөж нөхөх төдий л ашиг олсон ч кино шүүмжлэгчдээс сайн үнэлгээ авч, олон тооны шагналд дэвшиж байжээ. Өнөө үед түүнийг хамгийн шилдэг кинонуудын жагсаалтуудад байнга оруулах болсон ба Олон Улсын Киноны Мэдээллийн сангийн (IMDB) топ 250 киноны жагсаалтыг тэргүүлж, Америкийн кино институтын топ 100 киноны жагсаалтад багтах болсон байна.
Гадаад холбоос
Ангилал:1994 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Бие даан бүтээгдсэн кино Ангилал:Шоронгийн кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Стивен Кинг
Такатоорики Тадашигэ
Такатоорики Тадашигэ (貴闘力忠茂, 1967 оны 9 сарын 28-нд төрсөн, жинхэнэ нэр нь Камакари Тадашигэ) нь Японы Кообэ хотод төрсөн, сүмоч юм. Тэрээр 1983 онд мэргэжлийн сүмод хөл тавьж, 1990 онд дээд зиндаанд дэвшжээ. Дээд цол нь сэкивакэ. Хурц дайчин барилдаанаараа алдартай байсан Такатоорики 14 удаа тусгай шагнал хүртсэн бөгөөд үүнээс 10 удаа дайчин барилдааны шагнал хүртсэн нь дээд амжилт юм. Мөн ёкозүнаг унагаасан кинбоши-г 9 удаа авчээ. Фүтагояма дэвжээний алтан үеийн бөхчүүдийн нэг тэрээр 2000 оны 3-р сард маэгашира цолтойдоо дээд зиндаанд түрүүлсэн анхны бөх болсноос гадна 1 удаа үзүүрлэж байв. Их аварга Тайхогийн охинтой гэрлэсэн Такатоорики 2002 онд зодог тайлаад Тайхогоос Оотакэ дэвжээг өвлөн авсан. Гэвч сүмочдын бэйсболын тэмцээнд мөрий тавьдаг байсан асуудалд холбогдсоны улмаас Японы Сүмогийн Холбооноос 2010 онд хөөгджээ.
Гадны холбоос
Ангилал:1967 онд төрсөн Ангилал:Японы сүмоч
Чернобылийн осол
Чернобылийн осол нь 1986 оны 4 сарын 26-нд орон нутгийн цагаар шөнийн 1:23-д, тэр үеийн Зөвлөлт Холбоот Улсын хэсэг болох Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Украйн Улс, одоогийн Украйн улсын нутагт орших Чернобылийн атомын цахилгаан станцад гарсан цөмийн осол юм. Энэ нь хүн төрөлхтний түүхэнд гарсан хамгийн аймшигт цөмийн эрчим хүчний үйлдвэрийн осол бөгөөд Олон улсын цөмийн үзэгдлийн хэмжүүрээр 7-р зэрэглэлд багтах цорын ганц осол юм.
Припять хотын ойролцоо орших, Чернобылийн АЦС-ын 4-р реакторт бага эрчим хүчний системийн тест хийх явцад осол гарсан. Эрчим хүчний хэмжээ гэнэт эрс өссөн бөгөөд аюулын горимд шилжүүлж, системийг унтраах гэж ажилтнууд оролдсоноор хяналтаас гарч, хэд хэдэн дэлбэрэлт болжээ. Дэлбэрэлтийн урсгал нь Припять орчмын бүс нутаг төдийгүй ЗХУ-ын баруун хэсэг, Зүүн Европ, Баруун Европ, Хойд Европт хүрсэн гэдэг. Ослын улмаас Украйн, Беларусь, Оросын нутгийн өргөн уудам бүсээс 336,000 гаруй иргэнийг нүүлгэн шилжүүлсэн юм.
Ангилал:Цөмийн осол Ангилал:Байгаль орчны сүйрэл Ангилал:1986 оны гамшиг Ангилал:Киев муж
Риффа
Риффа (الرفاع‎; Риффа; Riffa) — 2010 онд 12 түмэн оршин суугчтай байсан, Бахрейн улсын хот.
Зураг
Ангилал:Бахрейны хот
Мухаррак
Мухаррак (المحرق‎‎; Мухаррак; Muharraq) — Бахрейн улсын хот.
Зураг
Ангилал:Бахрейны хот
Тартюф
Тартюф — 17-р зууны Францын хошин жүжгийн зохиолч, жүжигчин Мольер 1622 оны 1 сарын 15–ны өдөр мэндэлжээ. Тэрээр сонгодог урлагийн гурван том төлөөллийн нэг бөгөөд сонгодог театрын түүхэнд Мольерын жүжгүүд онцгой үзэгдлийн нэг болсон юм. Расин, Корнель нарын язгууртны философи ханхалсан эмгэнэлт жүжгүүдийг жирийн ардаас гаралтай, сонирхогчийн хэмжээний жүжигчдийг удирдсан ядуухан нэгэн эр бүдүүлэгдүү, хошин жүжгүүдээрээ зад цохисон явдлыг онцгой гэхээс ч өөр аргагүй. Уламжлалт баг наадам, алиа марзан яриан дээр үндэслэсэн Мольерын жүжгүүд зан суртахууны асар өргөн далайцыг Францын театрт оруулж ирсэн байна. Театрын хэлийг анх удаа энгийн ярианы хэлээр сэлбэсэн түүний жүжгүүд язгууртнуудыг ч байлдан дагуулж, урлагт элэгтэй XIV Людовик хаан Мольерыг өөрийн ивээлд авч байсан гэдэг. Хэдий тийм боловч «Тартюф»-ыг нь хаан тусгай зарлигаар хориглож байснаас үзвэл Мольер тухайн цагийн ёс зүй хийгээд утга зохиолын классицизмын аргад хашигдаагүй, шинэчлэгч байсан юм.
Мөн 1643 онд тэрээр өөрийн эцгийн хүслээр жүжигчин болохоор шийдэх үед эмгэнэлт жүжиг театрын хүлээн зөвшөөрсөн жанр байжээ. Харин инээдмийн жүжиг дэмжигдээгүй бөгөөд ямар нэгэн хэмжүүргүйгээр баяр хөөр гэж тооцогдож байв.
Хууран мэхлэгч Тартюф
хошин жүжиг 1664-1669
Эрхэм Органы заллагаар Тартюф хэмээх ноёнтон тэднийд саатах болжээ. Гэрийн эзэн мөнөөх Тартюфыг шударгуу, сэцний туйл хэмээн гойд хүндлэн үзэж, үг сургаал бүрийг нь даган, зочныхоо ариун шүтлэгтэйд бишрэх аж.
Харин Органы энэ бишрэлийг түүний эх хатагтай Пернелиэс бусад нь үл хуваалцана. Оргоны эхнэр, нас биед хүрсэн хүүхдүүд, хадам дүү Клеант, тэр ч бүү хэл зарц нар нь хүртэл Тартюф гээч маань үнэн хэрэгтээ тансаг сайхан хоол унд хүртэн, тухтай зөөлөн оронд унтаж, сэтгэл амар аж төрөх газар хайж яваа зальхай нэгэн болохыг ажиглачихна.
Гэвч зальхай эрийн тухай нэг л таагүй үг дуулдвал, хатагтай Пернель бөөн хэрүүл үүсгэх бөгөөд Орган тиймэрхүү яриаг сонсохыг ч үл хүсэх ажээ. Тэрээр эхнэрийнх нь бие тавгүйтэхэд ер үл ойшоох атлаа, Тартюфыг хэтэртлээ идсэн, үд хүртэл унтсан, босуутаа л дарс уун хөлчүүрэх болсон тухай зарцаасаа сонсуут хөөрхий хэмээн өрөвдөн халаглана.
Оргоны охин Мариана нь Валер хэмээх төлөв төвшин залууд сэтгэлтэй бөгөөд, хүү Дамис нь болохоор мөнхүү Валерын дүү охинд дурладаг, Орган охиноо Валертай суухыг зөвшөөрсөн ч хуримыг нь хойшлуулаад л байж. Эгчийнх нь хуримын дараа л хүүгийн хурим болох учиртай тул ийн алгуурлах болсонд санаа зовсон Дамис нагац ахаараа учрыг тандуулна.
Оргон охиныхоо хуримаас ийн хойш суугаад байсны учир Тартюфтай холбоотой нь удалгүй мэдэгдэнэ. Тэр Тартюфын төгс шударгуу сэтгэлиин харамж болгож охинтойгоо гэрлүүлэхээр шийджээ. Мариана сэтгэлээр унах авч, эцгийнхээ үгийг зөрж үл зүрхэлнэ.
Энэ үед сэтгэлт залуу Валер нь бүсгүйгээс энэхүү бэрхшээлд хэрхэн хандаж буйг асууна. Мариана мэдэхгүй гэж хариулдаг. Бухимдсан Валер хэлсэн үгэндээ үнэнч өөр бүсгүй олно хэмээж сэтгэлт хос хариугүй үүрд салдгийн даваан дээр охиныг Тартюфтай гэрлүүлж хот даяар шившиг болохгүй байхыг Органаас гуйгаад амжилт олоогүй зарц эмэгтэй Дорина тус болно. Дорина залуусыг аз жаргалынхаа төлөө тэмцэж, Оргоныг сэнхрүүлэхийг ятгана.
Дамис Тартюфыг сүрдүүлэхийг завдавч, зарц эмэгтэй илүү зальжин арга бодож олно. Зальхай эр Органы эхнэр Эльмирад хандтайг анзаарсан Дорина хатагтайд охиныхоо хуримын талаар Тартюфтай ярилцахыг санал болгоно. Эльмира бол Мариана, Дамис хоёрын хойт эх бөгөөд нас залуу, үзэсгэлэнт эмэгтэй бөлгөө. Эзэгтэй өөртэй нь хоёулхнаа уулзахаар хүссэнийг сонсоод «ариун явдалтан» маань бөөн баяр хөөр болно. Тэрээр Эльмираг зулгуй хоосон магтаалын үгээр сэхээгүй булж, эцэстээ Марианатай гэрлэх тухайд ямар бодолтой байгааг нь асуухад, Тартюф: «Сэтгэл зүрх минь даанч өөр эмэгтэйд татагджээ. Тэр бол та» хэмээнэ.
«Ариун сүсэгт хүн хүсэл тачаалд автдаг гэж үү?» хэмээн эзэгтэйг асуухад, Тартюф «Тийм ээ, би бурхан тэнгэрт үнэнч. Гэвч би эр хүн, зүрх минь чулуу биш шүү дээ...» хэмээн учирлаж, Эльмиратай эр эмийн ажил хийх санал тавина. Төлөвлөсөн бүхэн ёсоор болсон тул Эльмира энэ талаар эр нөхөртөө дуулгана хэмээхэд, Тартюф занганд орсноо мэдээд ухаангүй айж, нөхөртөө дуулгахгүй байхыг гуйна. Хариуд нь Эльмира: «За, яахав, Оргон энэ тухай юу ч мэдэхгүй өнгөрнө. Харин Тартюф та Марианаг Валертай аль болохуйц түргэхэн гэрлүүлэх талаар өөриин зүгээс чармайлт тавих юм бол шүү!» гэж тулгана.
Гэвч энэ яриаг сэм чагнасан Дамис хамаг ажлыг баллаж орхидог. Тэр зочныхоо увайгүйд бачимдсандаа эцэгтээ энэ бүхнийг хэлчихэв. Оргон хүүдээ биш, өөрийгөө гүтгүүлэн доромжлууллаа хэмээн наминчлах зальхай эрд итгэж, Дамисыг гэрээсээ хөөн, өнөөдрийн дотор Тартюфыг Марианатай гэрлүүлнэ гэсэн шийд гаргадаг. Түүгээр ч зогсохгүй, Оргон бүх хөрөнгөө инж болгон Тартюфт өгчээ.
Клеант сүүлчийн удаа Тартюфтай хүн ёсоор ярилцахыг оролдоно. Шударга явдалт Христос шүтлэгт хүний ёсоор эцэг хүүгийн хоорондын хэрүүл маргааныг баяжиж хөрөнгөжихдөө ашиглахгүй байхыг, гэм зэмгүй залуу бүсгүйг насан туршийн зовлонд унагахгүй байхыг хүснэ. Гэвч хэлэмгий доломгой Тартюф өөрийгөө зөвтгөх үгийг олж хэлээд бүх найдварыг тасалчихдаг.
Мариана «Яахав, инж хөрөнгийг тэр аваг, намайг л эхнэр бүү болгооч. Тэгснээс сүмд сууж сахил хүртсэн нь гэж эцгийгээ гуйгаад ч нэмэр болсонгүй.
Арга барагдахад Элъмира эцсийн мэхээ хэрэглэв. Ингээд ариун сурталт номлогчийн цэвэр шударгууд огтхон ч эргэлзэхээ байсан нөхөр нь ширээн доогуур нуугдаж Эльмира, Тартюф хоёрын юу хэлэлцэхийг чагнахаар зөвшөөрчээ.
Царайлаг эзэгтэйн өөрт нь нууцхан сэтгэлтэй гэдэг үгэнд Тартюф шууд л автав. Ингээд Марианатай гэрлэхээсээ татгалзахын тулд юуны өмнө түүний залуухан сайхан хойт эхтэй янаг амрагийн холбоо тогтоож, дурлалыг амталсныхаа дараа энхрийллийнх нь хариуг төлнө гэж мэдэгдэв. Ариун суртал, сахил санваараа яах билээ хэмээсэн Эльмирагийн асуултад Тартюф «Иймэрхүү явдал болсны эцэст тэнгэр бурхадтай үгээ ололцох олон арга бий» гээд хүүхний хормойг сөхөхөөр яарна.
Нэгэнт ширээн доор сууж сонссон бүхэн нь Тартюфын бузар булайг олж харахад хангалттай байсан тул Оргон ч ил гарч ирэв. Тэрээр Тартюфын өөрийгөө зөвтгөх гэсэн явуургүй оролдлогыг үл сонсон, даруйхан гэрээс нь зайлахыг хүсчээ? Тэгмэгц цаадах нь дууныхаа өнгийг эрс өөрчилж, далд орохын өмнө Оргонтой хатуу тооцоо бодно хэмээн заналхийллээ.
Тартюфын сүрдүүлэг хоосон зүйл байсангүй. Учир нь, Оргон өөрийн байшин, эдлэн газрыг хууран мэхлэгчийн нэр дээр шилжүүлэхээр бичиг баримтыг үйлдчихсэн байлаа. Түүнээс гадна тэрээр улс төрийн шалтгаанаар эх орноосоо оргон гарсан ахынхаа баримт бичиг бүхий хайрцгийг Тартюфт хадгалуулсан юмсанж.
Тиймээс ямар нэгэн яаралтай арга сүвэгчлэх нь чухал болов. Дамис Тартюфыг сүлбэж алах санал хэлдэг ч, Клеант ухаанаар илүү үр дүнд хүрч болно гээд залуу хархүүг хоригложээ. Ийнхүү ямар ч шийдвэр гаргаж чадахгүй сууцгааж байтал, шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэгч ирж, маргаашийн дотор ноён Тартюфын байшинг чөлөөлөхийг шаардсан мэдэгдэх хуудас авчирлаа.
Луйварчин эр дөнгөж саяхан өөрийг нь ивээн тэтгэж байсан хүнээ нэг мөсөн хоосруулах боломжийг ашиглахаа алгуурласангүй ажээ. Түүгээр ч зогсохгүй хаан эзэнд, мөнөөх бичиг баримт бүхий хайрцгийг гардуулсан тухай мэдээг Валер авчрав. Одоо Оргон төрийн эсрэг гэмт хэрэг үйлдсэн ахыгаа нуун далдасныхаа төлөө баривчлагдаж ял хүртэх болжээ. Төөрөлдсөн өвгөн даруй зугтахаар шийдсэн ч, нэгэнт хожимдсон байв. Өөдөөс нь орж ирсэн офицер түүнд баривчлагдсаныг нь дуулгана. Хааны офицерын хамт тэднийд Тартюф өөрөө хүрч ирэв. Тэнд байгсад нэгэн дуугаар хууран мэхлэгчийн хамаг нүгэл булхайг тоочиж гарна.
Энэ бүхнээс залхсан Тартюф офицер руу ширтэж, ичгүүргүй гүтгэлэг доромжлолоос хамгаалахыг хүснэ. Хариуд нь хэний ч санаанд оромгүй гэнэтийн явдал болж. Тартюфын баривчлагдсаныг зарлав.
Хааны цэргийн дарга Оргоныг барих гэж биш, чухамдаа хууран мэхлэгч хэрхэн ичгүүр сонжуургүй аашлахыг нудээр харах гэж л наашаа ирсэн болж таарчээ. Худал хуурмагийг жигшин зэвүүцдэг ухаалаг хаан хов хүргэгчийг өөрийг нь сэрдэж, Тартюф нэрийн дор асар олон луйвар хийсэн гэмт хэрэгтнийг илрүүлэх үүргийг офицертоо өгсөн юм санж. Хааны зарлигаар байшинг өмчлүүлэх тухай баримтыг хүчингүй болгож, Органы төрсөн ахаа хаацайлсан хэргийг ч өршөөн хэлтрүүлжээ.
Ингээд Тартюф шившигтэйгээр гянданд хүргэгдэв. Оргоны хувьд хааны ухаалаг, уудам сэтгэлийг магтан талархаж, даруйхан Валер, Мариана хоёрыг гэрлүүлэхээс өөр хийх юм толгойд нь орж ирсэнгүй ээ.
Ангилал:Франц хэлээрх утга зохиол Ангилал:Бүтээл
Ром аймаг
thumb|Итали улсын газрын зураг дахь [[Лацио муж (улбар шар+улаан), түүн доторх Ром аймгийн (улаан) байршил]]
Ром аймаг — Итали улсын 110 аймаг, түүн дотроо Лацио мужид харьяалагдах 5 аймгийн нэг. Аймаг (provincia) гэх засаг захиргааны нэгжийг Италийн хувьд муж (region), суурин (commune) хоёрын дундах нэгж гэж ойлгоно.
Ром аймаг дотроо 121 суурин (commune) болж хуваагддагаас томоохныг жагсаав:
Нараянганж
Нараянганж (নারায়ণগঞ্জ; Нараянгандж; Narayanganj) — Бангладеш улсын 16 буман оршин суугчтай хот.
Зураг
Ангилал:Бангладешийн суурин Ангилал:Дакка муж Ангилал:Саятан хот
2000 он
Хоёр мянга он нь Григорийн тооллоор Бямба гаригаар эхэлдэг өндөр жил юм.
2000 он нь:
2000 оныг манай эриний гурав дахь мянганы эхний он гэж үздэг хүн олон байдаг ч тэг он гэж байгаагүй тул хоёр дахь мянганы сүүлийн он болно.
Энэ онд нас барагсад
Ангилал:2000 он #
Газипур
Газипур (গাজীপুর; Газипур; Gazipur) — Бангладешийн 12 буман хүнтэй хот. Газипурт Дакагийн Технологийн Институт байдаг. Хотын газар нутгийн хэмжээ 1741.53 km².
Зураг
Ангилал:Бангладешийн суурин Ангилал:Дакка муж Ангилал:Саятан хот
Читтагонг
Читтагонг (Читтагон, চট্টগ্রাম‎, [чоттограм]) — Бангладеш улсын Читтагонг мужийн төв, 2.6 сая хүнтэй (2008 онд) хот.
Зураг
Ангилал:Бангладешийн суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Саятан хот  Ангилал:Эдийн засгийн онцгой бүс
Кхулна
Кхулна (খুলনা) — Бангладеш улсын Кхулна мужийн төв, 1.5 сая хүн оршин суудаг хот.
Зураг
Ангилал:Бангладешийн суурин Ангилал:Кхулна муж Ангилал:Саятан хот
Сайн тавилтат бодлого
Математикт анх сайн тавилтат бодлого (англи: well-posed problem) гэх нэршлийг Жаккүис Хадамард анх оруулжээ. Тэрээр физик үзэгдлийг илэрхийлэх математик загварын тэгшитгэлүүд нь дараах нөхцөлтэй байвал сайн тавилтат тэгшитгэл гэж нэрлэж болно гэж итгэжээ.
Жишээлбэл Архитип сайтар тавилтат бодлого нь Лапласын тэгшитгэл дахь Дричлитийн бодлого, мөн тодорхой анхны нөхцөлтэй дулааны тэгшитгэл зэргийг багтаадаг.
Эсрэгээр Хадамардын ойлголтоор сайтар тавилтат бус бодлогууд болон тэгшитгэлүүд нь муу тавилтат бодлгууд гэж нэрлэгдэнэ. Урвуу бодлого -ууд нь үргэлж муу тавилтат бодлогууд байдаг. Жишээлбэл хамгийн сүүлчийн дулааны өгөгдөлөөс дамжуулан өмнөх дулааны тоо хэмжээг тодорхойлох урвуу дулааны тэгшитгэл нь сайн тавилтат болж чадахгүй. Яагаад гэвэл хамгийн сүүлчийн дулааны тоо хэмжээг өөрчлөх нь тооцооллын мэдрэмжинд нөлөөлөх нь бага байдаг.
Хэрэв бодлого сайн тавилтат байвал комьпютер тооцоололд шийдлийн үр дүн нь тогтворт алгоритм-ын тусламжтайгаар тодорхойлогдоно. Харин муу тавилтат бодлого бол тоон тухайлах аргуудыг хэрэглэн дахин тэгшитгэлийн тавилт хийгдэх шаардлагатай. Ерөнхийдөө тэгшитгэлийн тухайлах үед функцын гөлгөржүүлэлт гэх мэт нэмэлт таамаглал авна. Энэхүү процессыг цэгцлэлт гэж нэрлэдэг. Тиконовын цэгцлэл нь муу тавилтат тэгшитгэлүүдийг дахин тухайлах үед хэрэглэгддэг түгээмэл таамаглалуудын нэг юм.
Баартагчин
'Баартагчин гэж 1921 оны Ардын хувьсгал ялсаны дараа 1920-1930-аад онуудад язгууртан тайж нар, лам, баячуудын хөрөнгө хурааж, эрхийг нь хязгаарлаж байсан үед одоогийн Өмнөговь, Баянхонгор, Говь-Алтай аймгуудын өмнөд хилийн дагуу хятадын нутаг руу дүрвэн нүүх хөдөлгөөнд оролцогч нарын зарим нь хилийн зурвасаар дээрэм, тонуул хийдэг бүлэг дээрэмчдийг үүсгэснийг хэлдэг байжээ. Энэ дээрэмчид нь тухайн үед хилийн хамгаалалт сул байсныг далимдуулан хил орчмын сумын төв, айлуудыг дээрэмдэж зарим үед хятадын талтай холбоотойгоор цэрэг, тагнуулын зорилгоор хилийн цэргийн харуул, постыг довтлох, хувьсгалын идэвхитэн нарыг алах, тамлах, айлган сүрдүүлэх зэргээр зүй бус үйлдлүүдийг хийдэг байсан байна.
Тэд урагдсан гутлынхаа гадуур даавуу, арьс зэргийг ороодог байсан нь газар дээр мөр үлдээхдээ хүн биш ямар нэг тодорхой амьтны ч биш мөр үлдээдэгээс болж нэрлэсэн гэж үздэг.
Урлагийн бүтээл
Ангилал:Эсэргүү Ангилал:Ёс суртахууны үйлдэл
Лю Сян
Лю Сян (刘翔, 1983 оны долоодугаар сарын 13-нд төрсөн) нь Хятадын 110 метрийн саадтай гүйлтийн тамирчин юм.
2004 оны Афины олимпын аварга Лю Сян 2006 оны долоодугаар сарын 11-нд 12.88 секундээр дэлхийн дээд амжилтыг тогтоож 2012 оныг хүртэл эзэмшиж байв. 110 метрийн саадтай гүйлтийн олимпын дээд амжилтыг одоо хүртэл эзэмшдэг, 12.91 секунд.
Цахим холбоос
Ангилал:Хятадын 110 метрийн саадтай гүйгч Ангилал:110 метрийн саадтай гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:110 метрийн саадтай гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:110 метрийн саадтай гүйлтийн азийн аварга Ангилал:60 метрийн саадтай гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Хятадын олимпын аварга Ангилал:Хятадын олимпын оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Хөнгөн атлетикийн универсиадын аварга Ангилал:Хятадууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Бабушкин балгас
thumb|160px|Балгасны сүлд тэмдэг Орос улсын Буриад орны Хабаан (Кабанск) аймгийн харъяанд Бабушкин (Ба́бушкин, 1941 оноос өмнө Мысовск) гэсэн нэртэй 4822 хүнтэй балгас (багахан хот) бий. Улаан-Үдээс баруун урагш 150 км зайнд Байгал нуурын өмнөд эрэгт байрладаг. 18-р зууны дунд үеэс оросууд сууж эхэлжээ. 1902 оноос эхлээд дөч гаруй жил энд байсан төмөр замын өртөө сууринг "Мысовск" гэж хэлдэг нь байсан. Тэгтэл 1906 онд энэ газарт нас барсан хувьсгалын төлөө тэмцэгч Иван Васильевич Бабушкиныг бодож 1941 оноос хойш "Бабушкин" гэж нэрийджээ. Найман мянга, дараа нь 1989 онд 7300 оршин суугчтай байсан бол 2012 он гэхэд 4822 болтлоо цөөрчээ.
Зураг
Ангилал:Буриадын хот Ангилал:Буриадын суурин Ангилал:1892 онд үүсгэн байгуулагдсан
Нью-Жоржиа арлууд
Нью-Жоржиа арлууд (New Georgia Islands) нь Соломоны арлуудын Баруун мужид харьяалагдах бүлэг арал юм. Гуадалканалаас баруун хойш оршино. Том арлууд нь ширэнгэн ойгоор хучигдсан, уулархаг тогтоцтой. Гол арлуудыг дурьдвал, Нью-Жоржиа, Велла Лавелла, Коломбангара (унтарсан галт уул), Гизо, Вангуну, Рендова, Тетепаре. Тэдгээр арал нь шүрэн далангаар хүрээлэгдсэн байдаг бөгөөд ийнхүү дэлхийн хамгийн том давстай усан тохой Марово тохойг үүсгэдэг.
Түүнчлэн Америкийн Нэгдсэн Улсын ерөнхийлөгч Жон Фицжеральд Кеннеди дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр хайргадаж, гурван өдрийг өнгөрүүлсэн Кеннеди арал гэж бий. Нью-Жоржиа арлуудын зарим арал уг дайны тулалдааны талбар болж байв.
Арлууд дээр орших томоохон суурингууд гэвэл Гизо, Мунда, Норо болно. Арлуудын аж үйлдвэрийн гол салбарууд нь ойн аж ахуй, загасны аж ахуй юм.
2007 оны Соломоны арлуудын газар хөдлөлтөөр Нью-Жоржиа арлуудын нэгэн жижгэвтэр арал болох Ранонгга Номхон далай тийш 3 метр орчим шилжиж, эргийн шугамын урт нь 70 метрээр нэмэгджээ.
Арлуудын оршин суугчид Нью-Жоржиа хэлнүүдээр ярилцана.
Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын арлын бүлэг Ангилал:Соломоны арлуудын арлын бүлэг Ангилал:Соломоны тэнгисийн арлын бүлэг Ангилал:Соломоны арлуудын (олтриг) арлын бүлэг Ангилал:Баруун муж (Соломоны арлууд)
Бастиа (хөлбөмбөгийн баг)
Спортинг Клуб де Бастиа (Sporting Club de Bastia) буюу товчоор Бастиа нь Корсика арлын Басти хотын хөлбөмбөгийн баг юм. Тэд 7 жид доод лигүүдэд тоглосны дараа 2012-13 оны улирлаас Францын хөлбөмбөгийн дээд лиг Лиг 1-т эргэн ирж тоглож байна. Цэнгэлдэх хүрээлэн нь Стад Арман Цезари. Менежер Фредерик Ханц, багийн ахлагч, хагас хамгаалагч Янник Кахузак.
Бастиа багийн түүхэн дэх хамгийн том амжилт нь 1977–78 оны УЕФА-гийн цомын шигшээд шалгарсан явдал юм. Тэгэхэд шигшээ тоглолтод Нидерландын ПСВ Айндховен багт хожигджээ. Дотооддоо тэд Лиг 2-т 1968, 2012 онуудад аваргалж, Коп де Франст 1981 онд түрүүлж байв. Мөн Корсикийн лигт 17 удаа түрүүлжээ. Корсикийн өөр нэг баг Ажаксиотой хийх тоглолт Корсикийн дерби хэмээн нэрлэгддэг.
Бастиа багийн Францын бизнесмэн Пьер-Мари Жероними 2011 оноос эзэмшиж байна. Тус багаас Клод Папи, Жонни Реп, Рожье Милла, Майкл Эссьен, Алекс Сонг нарын алдартай тоглогчид төрөн гарчээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Бастийн спорт Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн клуб Ангилал:Корсикагийн спортын клуб Ангилал:1905 онд үүсгэн байгуулагдсан
Чарльтон Атлетик
Чарльтон Атлетик Хөлбөмбөгийн Клуб (Charlton Athletic Football Club) нь Лондоны Чарльтон дүүргийн хөлбөмбөгийн баг юм. Тэд 2011/2012 оны Лиг Нэгийн аварга болсноор 2012-13 оны улиралд Хөлбөмбөгийн Лигийн Аварга Шалгаруулах Тэмцээнд дэвшин тоглож байна.
Өмнөд Лондонд орших Ист Стрийт Мишн, Бландел Мишн зэрэг залуучуудын клубүүд 1905 оны 6 сарын 9-нд нэгдэж, Чарльтон Атлетик багийг үүсгэжээ. Тус баг Чарльтон дүүргийн Валлей цэнгэлдэх хүрээлэнд 1919 оноос хойш тоглож байна (Энэ хооронд 1923–24 онд нэг улирал Катфордод, 1985–1992 онд долоон жил Кристал Палэс, Вест Хэм Юнайтед багуудын талбайд тоглосон).
Тэд 1920 оноос мэргэжлийн баг болж, улмаар 1921 онд Хөлбөмбөгийн Лигт элсэн оржээ. Түүнээс хойш Английн хөлбөмбөгийн дээд лигт 1936–1957, 1986–1990, 1998–1999 болон 2000–2007 онуудад тоглож байв. Чарльтон багийн хамгийн амжилттай үе нь 1930-д онд тохиосон бөгөөд Нэгдүгээр Дивизионд 1937 онд 2-р байр эзлэн дээд амжилтаа тогтоож байв. Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа тэд Английн Хөлбөмбөгийн Холбооны цомын шигшээд 2 удаа шалгарснаас 1946 онд цом хүртэж чадаагүй бол 1947 онд даагаа нэхэн, цомын эзэн болж байжээ.
Гадны холбоосууд
Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн баг
Бернард Кац
Сэр Бернард Кац (Sir Bernard Katz, 1911 оны 5 сарын 26 - 2003 оны 4 сарын 20) нь Герман гаралтай Английн биологич юм. Лайпцигт төржээ.
1970 онд Жулиус Аксельрод, Ульф фон Ойлер нарын хамт Анагаах ухаан, биологийн салбар дахь Нобелийн шагналыг хүртсэн.
Эрчүү хотын туурь
Мөнх хааны Эрчүү хотын туурь нь Хөвсгөл аймгийн Арбулаг суманд орших улсын хамгаалалтад байдаг түүх, соёлын дурсгалт өв юм.
Хөвсгөл аймгийн Арбулаг сумын нутаг Дэлгэр мөрний хойд хөвөө Алтан гадас уулын арханд 13-р зууны Монголын хаан Мөнх хааны хөшөө, орд харшны үлдэгдэл эвдэрхий балгас бий. Нутгийн ард олон үеэс үе дамжин домог яриандаа энэ хавьд эртний хот балгасын ор үлдэгдэл байдаг төдийгүй Монголын ард түмний үндэсний эрх чөлөөний тэмцлийг толгойлогч Чингүнжавын түшлэг чулуу, сангийн бойпор гэж нэрлэдэг хоёр чулуу байсан нь цөм энд өгүүлэх эртний хоттой холбоотой зүйлс байжээ. Балгаснаас урагш 40м орчим зайтай овгор дэрсэн дотроос цухуйж байсан хавтгай хөх чулууг түшлэг гэдэг байсан нь Мөнх хааны монгол, хятад бичигтэй байжээ. Уг хөшөө сайхан цамхаг орон савын дотор оршиж байсан шинжтэй бөгөөд малтлагаар ногоон паалантай ваараар хийсэн, монгол хувцастай хүний жижиг цээжин бармил дүрс, ховилтой хөх ваар гэх мэт олон янзын ваар тоосго олджээ.
Нэмж унших
Ангилал:Түүхэн эх сурвалж Ангилал:Монгол дахь археологийн олдворт газар Ангилал:Монголын тусгай хамгаалалттай газар нутаг
OSB-хавтан
Том ширхэгтэй үртсэн хавтан буюу OSB-хавтан (oriented strand board) нь маш өндөр даралт болон температурт шахаж бэлтгэсэн байгалын гаралтай барилгын модон материал юм. OSB хавтангийн үйлвэрлэлийн технологи нь 95 хувийн модон материал болон 5 хувийн цавуу байхаар стандарчлан тооцоолдог. Хавтангийн давхрагыг зузаанаас нь хамааран харилцан адилгүй үйлдвэрлэнэ. Орчин үед OSB хавтангийн хамгийн их үйлдвэрлэлийг Канад болон АНУ-д хийж байна. Үйлдвэрлэлд 8-18 мм ийн хавтанг хамгийн нягт сайтай хийж болдог. Харин 28-25 мм зузаан хавтангийн нягт 600 кг/м.куб ээс дээш гарч чаддаггүй.
OSB хавтан нь энгийн фанер болон ДСП хавтантай харьцуулбал нягт, бат бөх чанартай бөгөөд ус даах чадвар өндөр байдаг. Мөн галд тэсвэртэй. Өөрөөр хэлбэл орчин үеийн технологийн дэвшилтэт аргаар үйлдвэрлэсэн шинэ хэлбэрийн ДСП хавтан гэж ойлгож болно.
Өндөр нягтралтай OSB хавтанг барилгад хана шал дээврийн өнгөлгөөнд хэрэглэдэг бол тавилгын үйлдвэрүүдэд бас өргөн ашиглана. OSB хавтанг ус даах чадвар болон нягтралаар нь 4 ангилдаг. MELAMINE цавуугаар бэхжүүлсэн OSB2 хавтан нь ус даах чадвар бага боловч үнэ хамд байдаг. Энэ төрлийн хавтанг дотор ханы өнгөлгөөнд ашигладаг. WBP цавуугаар бэхжүүлсэн OSB3 хавтан үнэтэй бөгөөд ус даах чадвар сайн байдаг тул гадна ханы өнгөлгөөнд ашиглана. Харин өндөр үнэтэй OSB4 хавтанг маш их чийглэг бүс нутагт өргөн хэрэглэх тул хуурай уур амьсгалтай Монгол улсад хэрэглэх нь онц шаардлаггүй юм.
OSB модон хавтан нь дулаан хадгалах чадвар өндөр бөгөөд дуу чимээ тусгаарлах чадвар сайн. Мөн зүсэж хөрөөдөхөд үйрч унадаггүй бөгөөд гадна үзэмж нь сайхан. Энэ хавтан нь хөнгөн чанартай бөгөөд нэг хавтан зузааны хэмжээнээсээ шалтгаалан 15-33 кг жинтэй байна.
Ангилал:Хавтан Ангилал:Модны үртсэн материал
Үжи
Үжи хот (宇治市) нь Японы Киото аймагт, Киото хотын өмнө талд бөөр нийлүүлэн орших хот. 1951 оны 3 сарын 1-нд засаг захиргааны нэгжийн хувьд хот болон зохион байгуулагдсан Үжи нь тус улсын эртний хоёр нийслэл болох Нара болон Киотогийн хооронд оршдог. Хотын дундуур Бива нуураас эх авдаг Үжи гол урсана. 2011 оны 8 сарын 1-ний байдлаар Үжи нь 189,929 оршин суугчтай байсан бөгөөд ийнхүү хүн амын тоогоороо аймагтаа 2-рт ордог. 67.55 км² газар нутагтай.
Нигери улс Олимпод
Нигери улс олимпын наадамд анх 1952 онд оролцсон бөгөөд түүнээс хойш 1976 оны зуны олимпыг бойкотлосныг эс тооцвол бүх зуны олимпод оролцжээ. Тэд өвлийн олимпод оролцож байгаагүй. Нигеричүүд одоогоор 23 медаль хүртээд байгаагаас хөнгөн атлетик, боксын спортоор ихэнх медалиа авчээ. Хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг нь 1996 онд алтан медаль хүртэж байсан түүхтэй.
Үжи
Цахим холбоос
Ангилал:Киото аймгийн коммун  Ангилал:Киото аймгийн суурин Ангилал:Кансай муж Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Япон дахь дэлхийн соёлын өв
Нигери улс Олимпод
Нигерийн Үндэсний Олимпын Хороо 1951 онд байгуулагдсан.
Эшлэл
Ангилал:Олимпын түүх
Түшиц хана
Түшиц хана нь усны барилгын нэг үндсэн элемент байх ба иргэний болон зам гүүрийн барилгын элементээр хэрэглэгддэг. Түшиц ханыг барих материалаас нь хамааруул чулуун, тоосгон буюу өрөгт, бетон түшиц хана гэж ангилах ба геометрийн хэлбэрээс нь хамааруулж хүндийн хүчний, хагас хүндийн хүчний, консоль хэлбэрийн гэх мэт ангилна. Консоль - cantilever wall зарим үед retaining wall гэх мэт нэрлэнэ. Хүндийн хүчний түшиц хана нь тогтворшилтын хувьд баталгаатай байх боловч ул хөрс бууринд суулт их үүсдэг. Материалын зурцуулалт их байдгаараа дутагдалтай талтай. Харин консоль түшиц хана нь хүчитгэсэн болон хүчитгээгүй төмөр бетоноор хийх ба stem - шилбэ, суурийн хавтан - slab зэргээс бүрдэх ба зарим тохиолдолд давхар хүчитгэсэн түшицтэй - counterforce, тулгуурт - buttress гэх хийцийн онцлогуудтай байна. Тооцооны гол үндэс нь хязгаарын төлөв байдлын онол дээр тулгуурлах ба тогтворшилт, гулсалт, хязгаарын эргэлтийн системээр онхолдолтыг нь шалгах ба консоль хэлбэрийн түшиц ханын бүтээцийн тооцоог хийдэг. Түшиц ханын тогтвошлыг хангахын тулд түүний овор хэмжээг нэмэгдүүлэхээс гадна идэвхитэй даралтын бүсд татлага хийх эсвэл суурьт анкер хийж өгөх замаар тогтворшилтын нөхцлийг сайжруулна. Түшиц ханын тооцоо хийх олон тооцооны программ байх ба хамгийн түгээмэл ашиглагддаг нь Geo5, ASDIP, DC гэх мэт программууд байна.
Ангилал:Усны инженерчлэл Ангилал:Барилгын инженерчлэл