cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Габриель Гарсиа Маркес
Г.Г.Маркес монгол хэлээр
Тэрээр 1982 онд утга зохиолын Нобелийн шагнал хүртсэн бөгөөд Монголын уншигчид "Зуун жилийн ганцаардал" ("Cien años de soledad"-1967) романыг нь зохиолч, орчуулагч Г.Акимын монгол хэлнээ гайхалтай уран тансгаар орчуулсан нь уншихад дэндүү урамтай, "Мартагдсан хурандаа" туужийг нь Н.Энхбаярын, "Хурандаад хэн ч бичихгүй" (El coronel no tiene quien le escriba) (1961) туужийг нь О.Чинбаярын, "Ирендира охины эмгэнэлт түүх" зэрэг богино өгүүллэгүүдийг нь Э.Ганболдын орчуулгаар тус тус хүртсэн билээ.
Ангилал:Зохиогч Ангилал:Улс төрийн утга зохиол Ангилал:Колумбийн сэтгүүлч Ангилал:Кино зохиолч Ангилал:Киноны шүүмжлэгч Ангилал:Колумбийн зохиолч Ангилал:20-р зууны хэвлэн нийтлэгч Ангилал:21-р зууны хэвлэн нийтлэгч Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:21-р зууны утга зохиол Ангилал:Испани хэлээрх утга зохиол Ангилал:Колумбийн утга зохиол Ангилал:Роман Ангилал:Өгүүллэг Ангилал:Эссе Ангилал:Драм Ангилал:Өөрийн намтар Ангилал:Утга зохиолын Нобелийн шагналтан Ангилал:Ардчилсан Германы Урлагийн Академийн гишүүн Ангилал:Колумбичууд Ангилал:1927 онд төрсөн Ангилал:2014 онд өнгөрсөн
Юрий Лужков
right|thumb|200px Юрий Михайлович Лужков (Юрий Михайлович Лужков; 1936 оны 9-р сарын 21-д төрсөн - 2019 оны 12-р сарын 10-д нас барсан) нь 1992 оны 6-р сарын 6-аас 2010 оны 9-р сарын 28-ны хооронд Москва хотын дарга.
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж улсын төрийн тэргүүн Ангилал:Нэгдсэн Орос Намын гишүүн Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын гишүүн Ангилал:Москвагийн засаг дарга Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Байерны Гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (ЗХУ) Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Цэргийн Гавьяаны одон шагналтан (Орос) Ангилал:Оросын хүндэтгэлийн одон шагналтан Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (5-р зэрэг) Ангилал:Ереваны хүндэт иргэн Ангилал:Москвагийн хүн Ангилал:Оросууд Ангилал:1936 онд төрсөн Ангилал:2019 онд өнгөрсөн
Туркменистан
Туркменистан Улс нь Төв азийн улс бөгөөд баруун хойд хэсгээрээ Казахстан, хойд болон зүүн хэсгээрээ Узбекистан, зүүн өмнөд хэсгээрээ Афганистан, өмнөд болон баруун өмнөд хэсгээрээ Иран улстай хиллэлдэг бөгөөд баруун талаараа Каспийн тэнгисээр хүрээлүүлсэн байдаг.
Газар нутгийн хэмжээгээр Дэлхийд 53 дугаар байранд буюу Монголоос гурав дахин бага 491 мянган км² газар нутагтай. Засаг захиргааны хувьд таван муж, нэг нийслэл гэж хуваадаг байна.
Туркменистан нь олон зуун жилийн турш соёл иргэншлүүдийн уулзвар болж байсан. Дундад зууны үед Мерв хот нь 15-р зууны дунд хүртэл Хятадын худалдаа арилжааны цуваа явдаг байсан Торгоны зам ын чухал зогсоол бөгөөд Исламын ертөнцийн агуу хотуудын нэг байсан. 1881 онд Оросын эзэнт гүрний хавсарга улс болсон. Туркменистан нь Төв Ази дахь Болшевикийн эсрэг хөдөлгөөн өрнүүлж байсан боловч 1924 онд ЗХУ-ын бүрэлдэхүүн Бүгд найрамдах улс болж, 1991 онд ЗХУ задарч тусгаар тогтнолоо зарлах хүртэл Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Туркмен (Туркменистан ССР) улс хэмээн нэрлэгдэж байсан.
Туркменистан улс нь дэлхийд байгалийн хийн нөөцөөрөө 4-т ордог. Газар нутгийх нь ихэнх хэсэг буюу 70 орчим хувийг Каракумын цөл эзэлдэг. 1993 оноос хойш тус улсын иргэдэд төрөөс үнэгүй цахилгаан, ус болон байгалийн хийгээр хангаж ирсэн.
Туркменистан улсын анхны ерөнхийлөгч Сапармурат Нияазов 2006 оны 12 дугаар сард зүрхний шигдээсээр нас барах хүртлээ тус улсыг захирч байсан. 2007 онд Гурбангули Бердимухамедов ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон. Хүний эрхийг хамгаалах (Human Rights Watch ) байгууллага “''Туркменистан улс нь дэлхийн хамгийн дарангуйлсан дэглэмтэй улсуудыг нэг нь. Энэ улсад бие даасан хяналт бараг хаалттай, хэвлэл мэдээлэл болон шашны эрх чөлөө чанга хяналттай, хүний эрхийг хамгаалагчид болон бусад сайн дурын идэвхтнүүдийн засгийн газраас хяналт тавьж, аюул заналхийлэл учруулж байдаг'' ” гэж дүгнэлт гаргасан.
Ерөнхийлөгч Бердимухамедов нэг хүнийг тахин шүтэх дэмждэг, түүний хамаатан садан болон хамтрагчидаа хязгааргүй эрх мэдэл эдлүүлдэг ба нийгмийн амьдралын бүхий л асуудлыг бүхэлд нь хянаж байдаг.
5.2 сая иргэний 90 хувь ислам шашинтан, 78 хувь туркмен үндэстэн байдаг. Нийслэл Ашхабад 900 мянган хүнтэй.
Туркменистан улс хөгжиж байгаа. 2012 оноор жишээлэхэд ДНБ 11% өссөн. Шатдаг хий, газрын тос ихээр олборлодог.
Нэр
Туркменистан улсын нэрийг түркменээр Türkmenistan гэж бичдэг. Türkmenistan нь türk+men+stan гурван үеээс бүтнэ. «Түркмен улс орон» гэсэн утгатай. Эхний türk нь монголоор «Түрэг», «түрэг» гэж бичдэг үгний нэгэн түрэг хувилбар нь мөн. Хоёрдугаар men-ийг эрдэмтэд «-д хамаарах», «-рхүү» гэсэн утгатай -myn ,-men гэх согд залгаас гэж таадаг. Гуравдугаар stan нь «орон», «-ын газар», «улс» буюу -стан гэх перс дагавар юм. Монголд англи Turkmenistan, орос Туркменистан хоёроос улбаалаад Туркменистан гэж бичих нь давамгайлж байгаа юм. Мөн орос Туркмения-аас болж Туркмен гэж бичих нь байдаг. Дамдинсүрэнгийн толийг баривал Түркмен, түркменээс нь галиглавал Түркменистан, «-стан»-ыг нь «улс»-аар солиод Түркмен улс, зүгээр л Түркмен гэж монголчилж болно.
Түүх
Урьдын түүхэнд Туркмен оронд төвлөж мандсан улс байсангүй. Хоёр мянган жилийн тэртээ Ахемин, Македоны дайчдын зам татаж өнгөрчээ. Дараа нь Парф, Сасан гэх мэт Иран угсаатны байгуулсан төр улсын хязгаар нутаг байв. Эцэстээ Түрэг угсаатны умраас өмнөш, дорноос өрнөд нүүсэн нүүдлийн замд таарч аажмаар Иран бус Түрэг угсаатны нутаг болжээ. 10-р зуунаас Перс соёлтой Түрэг угсааны Селжук, Сартуул улсын бүрэлдэхүүнд орж явав. 13-р зуунд Их Монгол, Хүлэгүгийн гэх монгол, 14-р зуунд Төмөрийн гэх түрэг-монгол, 16-р зуунаас Хивын, Бухарын гэх узбек эзэнтэй улсуудын харьяанд орж явсаар 19-р зууны сүүлчээр Оросын Хаант Улсын цэрэгтэй учирчээ.
Өнөөгийн Туркменистан орны үндсэн хүн ам нь Түркмен үндэстэн. Тэд Турк, Азербайжан бас багтдаг Түрэг угсааны өрнө салаа - Огузт хамаардаг. «Огуз» гэдэг үг нь «аймаг» гэх түгээмэл утгатай. Огуз нь 9-р зуунд Каспийн тэнгисээс Балхаш нуур хүртэл, ер нь Арал тэнгисийн орчим нутаглаж байгаад баруун өмнө рүү зүглэжээ. Түрүүч нь явсаар Туркт, дагуул нь Азербайжанд, адаг нь Түркменд суурьшсан шиг байна. 7-р зууны Орхоны бичигт "Sekiz-Oghuz («найман огуз»), Dokuz-Oghuz («есөн огуз») гэж бичжээ" хэмээн Түрэг судлалын эрдэмтэд тайлж уншдаг. Тиймээс Түрэг улсыг мөхсний дараа Огуз («аймаг») Түргүүд Монгол орноос нүүсэн байх гэж таадаг.
Монголчуудын ноёрхлын дараа Түркмен овог аймгууд шинээр нэр төрлөө олж, өнөөгийн шинжийн суурь тавигджээ. 16-р зууны үед аймгийн холбоод нь хэд хэд бутарчээ. Тариачин Узбекистан улсын (Бухарын, Хивын) бүрэлдэхүүнд байгаа гэдэг нэртэй боловч Түркменчүүд өөрсдийгөө эзэн мэдэж, малаа маллан амьдарсаар байлаа. Узбекийг дийлж давсан Оросын цэргүүд 19-р зууны төгсгөлд Түркмений нутагт тулсан. Өмнөдийн Гөктепе («хөх дов») цайзыг Оросууд 1880-1881 оны өвөл эзлэн авснаар уудам Түркмен нутаг Оросын эзэмшлийн Закаспи мужийн (Москвагаас харсан «Каспийн чанад муж» гэсэн утга) бүрэлдэхүүнд орж засагдах болжээ. 1921 оноос өнөөгийн хил хязгаар зурагдаж, Зөвлөлтийн түр цагийн Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Автономит Туркестан Улсын Түркмен муж гэгдэж байгаад 1925 оны 5 сарын 25-наас Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Туркмен Улс (ЗСБНТүрУ) болжээ. Зөвлөлт Туркмений он жилүүд бусадтай адил жишгээр өнгөрсөн. Шашин шүтлэг хориглогдож лалын сүм хийд хаагдах, Орос хэл давамгайлах, Москвад эрх мэдэл төвлөх, Оросууд олноор нүүн ирэх гэх мэт нутгийнханд таагүй, харин аж үйлдвэржих, үйлдвэр уурхай, хот тосгод олноор баригдах гэх мэт нутгийнханд ээлтэй зүйлс хосолж байв. Эцэстээ ЗХУ-ыг бутрахад 1990 онд тусгаар тогтнолоо зарлан тунхаглаж, 1991 онд тусгаар тогтносон бүрэн эрхт Туркмен улс (Түркменистан) мэндэлжээ.
Хүн ам зүй
Туркмен улсын хүн амын тоо өсдөг. 1959 онд 1.5 сая байсан бол 50 жилийн дараа 2010 онд 5,105,000–д хүрчээ. Дэлхийн 194 улсаас 94–р олон хүнтэй нь бөгөөд харьцангуй сийрэг суудаг (10 хүн/км²). 0-14 насныхан 26 хувь, 15-64 насныхан 67 хувь, 65–аас дээш настан 4 хувь эзэлдэг. Хүйсийн харьцаа — 0.98 эр/эм, дундаж наслалт — 67.87 жил. Бичиг үсэг тайлагдалт — 98.8%.
Ард түмэн
thumb|right|Гоёлоо өмссөн туркмен залуус Туркменд олон үндэстэн ястан аж төрөн сууж байна. Олонх буюу 78.6 хувийг түрэг угсааны туркмен үндэстэн эзэлдэг бол үлдэх хувийг мөн угсааны узбек (9%), хасаг (2%), татар, азербайжан, слав угсааны орос (3%), украйн болон бус угсааны балуч, армен хүмүүс бүрдүүлдэг. Оросууд 1989 онд 10 хувь эзэлдэг байснаа ЗХУ бутарснаас хойш 3 хувь руу унажээ.
Хүн амын 89% (түрэг) исламын шашинтай. 10 хүрэхгүй хувь (слав) христийн шашны оросын үнэн алдартны урсгалыг дагадаг.
Хот суурин
Туркмений ард иргэдийн 48.7% хот газар амьдарч байна.
Төр засаг
Туркмен улс ерөнхийлөгчийн эрх мэдэл давамгайлах бүгд найрамдах засагтай улс юм.
1991 оны 10 дугаар сарын 27-нд тогтнохдоо ЗХУ-ийн үеийн шинжээ ихээр хадгалсан. Сапармурат Ниязов 1985 оноос 2006 онд нас барах хүртлээ үргэлжлэн төр барьсан. Нэг хүнийг тахин шүтдэг байсныг Ниязовын цол, урианаас мэдэж болно. Нэг намын тогтолцоотой явсаар 2008 оны үндсэн хуулиараа олон намын тогтолцоо, бусад хэдэн ардчилсан заалт оруулсан ч заримыг мөрдөөгүй.
2007 оноос Гурбангулы Бердымухамедов ерөнхийлөгч болон ажиллаж байна. Ерөнхийлөгч Засгийн газрыг толгойлно.
1992 оны Үндсэн хуулиар хоёр Танхимтай байхаар тогтсон. 2507 гишүүнтэй Ардын зөвлөлийг нь 2008 оны үндсэн хуулиар татан буулгасан. Нөгөөх нь 125 суудалтай 5 жилээр сонгогддог Хурал (Межлис) юм. Сүүлийн буюу 2013 оны сонгуулиар
Орон нутаг
Туркмен улс төрийн нэгдмэл байгууламжтай, нутаг дэвсгэрээ эхлээд зургаа хуваадаг. Ашхабад нийслэл хот болон таван муж (велаят). Хоёрдугаар түвшинд мужийн харьяат хот болон хошуу (этраб) гэмээр нэгжээр хуваагдана. Тоолвол 57 хошуу бий.
thumb|150px|Хүндэт харуул
Цэрэг зэвсэг
Туркмен улс хуурай замын, агаарын болон тэнгисийн 34000 цэргийн хүчинтэй байна. Хүндэт харуул, дотоодын цэрэг, хилийн цэрэг бий. Зөвлөлтөд үйлдвэрлэсэн зэвсэг, техник голлодог. 700 гаруй танк, 560 их буу, 120 гаруй нисэх онгоц, нисдэг тэрэгтэй байна.
Гадаад харилцаа
Туркмен бол 1992 оноос НҮБ-ийн гишүүн, бүрэн эрхт улс юм. Олон улсын хэрэгт төвийг сахиж алив эвсэл, холбооноос "бүрмөсөн татгалзсныг" НҮБ 1995 онд баталжээ. 132 улстай дипломат харилцаатай.
Хүний эрх боомилсон нь
Сапармурат Ниязов ерөнхийлөгч видео тоглоом, автомашинд хөгжим сонсох, дуурь, балет, олны газар тамхи татах, эрэгтэй хүн үсээ урт ургуулахыг хориглож байв. Гурбангулы Бердымухамедов ерөнхийлөгч 2008 онд дуурь, цирк тоглох хоригийг цуцалсан. Ниязовын зохиосон шашны«Рухнама» номыг бүх нийтэд уншуулж, баримтлал болгосон. Хэвлэл мэдээлэлд тавьдаг хоригоороо дэлхийн тэргүүн эгнээнд явдаг. Ниязов бүх сэтгүүлчийг өөрөө томилдог байлаа.
Улсын иргэн гадаад улс руу явах чөлөөтэй биш. Цөөн шалтгаанаар л явж болно. тийм
Газрын доорх баялаг
Туркмен орон шатдаг хий, газрын тосоор баялаг. Каракумын элсэн цөлийн доор байна. Шатдаг хийн нөөцөөр дэлхийд дөрөвдүгээр байр эзлэдгийн дунд Галкынышын шатдаг хийн орд дэлхийд хоёрт гэнэ. Туркменгаз ТӨХК ажилладаг ба Туркмений олборлосон шатдаг хийн гуравны хоёрыг Оросын Газпром компани худалдаж аваад цааш нь зардаг байсан.
Туркменд газрын тос 1909 оноос олборлож эхэлсэн. Каспийн тэнгисийн эрэг, хөвөөгөөр нөөц арвин.
Эрчим хүч
Туркмен дотоодын хэрэгцээнээс хэтэрсэн эрчим хүч үйлдвэрлэн экспортолдог. Гиндукушийн УЦС 350 мегаватт, Марын ДЦС 1370 мегаватт эрчим хүч үйлдвэрлэх чадалтай.
Газар зүй
thumb|left|Байр зүйн зураг Туркмен бол Төв Ази, тэр тусмаа Дундад Азид 488,100 км2 талбай эзлэн оршиж байгаа далайд гарцгүй орон юм. Нутаг дэвсгэр нь х.ө. 35° – 43°, з.у. 52° – 67° дотор бүхлээрээ багтана. Дэлхийн улс орнуудаас газар нутгийн хэмжээгээр 52-р том (Испанийн ард, Камеруны урд) нь юм гэнэ. Баруун талаараа Каспийн тэнгистэй 1,786 км, хойд талаараа Казахстантай 379 км, зүүн хойд талаараа Узбекистантай 1621 км, зүүн урдуураа Афганистантай 744 км, баруун урдуураа Ирантай 992 км урт газраар хиллэдэг. Өрнөдөөсөө дорнод хүртлээ 1100 км, умардаасаа өмнөд хүртлээ 650 км энтэй. Түркмений газар нутаг дунджаар д.т.д 100-220 метр өндөрт тогтсон, ер нь нилэнхүйдээ нам доор газар. Үүнээс Каспийн тэнгисийн ойрх өрнө тал нь Тураны нам доор газар гэж хэлэгдэнэ. Мөн нутгийн дийлэнх хэсэг нь цөл, Кара-Күмийн цөлд хамаарна. Ирантай хиллэх зурвасаар намхан уулстай, Узбекистантай хиллэх дорнод захын цэг буюу Айрабаба уул (3,139 м) хамгийн өндөр цэг нь болдог. Хамгийн нам доор нь Сарыгамыш нуурын мандал. Томоохон голуудаас нэрлэвэл Амударья, Мургаб, Тэжэн гурав.
Аялал жуулчлал
Туркменистанд амралт сувиллын чиглэлээр Каспийн тэнгисийн эргийн Авазад голлон очдог бол түүхийн мөрөөр Дашогуз, Кёнеургенч, Ниш, Мары хотуудаар аялах жим татжээ.
Эшлэл
Ангилал:Азийн орон Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Зөвлөлт Холбоот Улсын дараах улс Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Тусгаар Улсуудын Хамтын Нөхөрлөлийн гишүүн орон Ангилал:Төв Ази
Чу Сын-ү
Чу Сын-ү (조승우, чу сынг-ү) — Өмнөд Солонгосын тайз, дэлгэцийн жүжигчин.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Мюзикл жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Даатгал
Даатгал нь анх үүссэн цагаасаа хойш байгалийн гамшиг, осол аюул, гал түймэр, газар хөдлөлт, дээрэм тонуул зэрэг бүх нийгмийн тогтолцоо, цаг үед байсан гэнэтийн тохиолдлын улмаас өмч эзэмшигчдэд учирсан хохирлыг нөхөх үр өгөөж бүхий арга хэрэгсэл болж ирсэн юм. Хүний амьдралын хэвийн үйл явцыг алдагдуулдаг дээрхи тохиолдлууд нь урьдчилан тооцоолох боломжгүй, гэнэтийн шинжтэй байдаг. Үүнийг эрсдэл гэж нэрлэдэг. Иймээс өмч хөрөнгийг эзэмшигч хэн нэгэн нь аливаа эрсдэл учирсан үед эд хөрөнгөө нөхөн сэргээхэд зориулагдах эх үүсвэртэй байх сонирхолтой байдаг. Аливаа эрсдэлийн гэнэтийн магадлалт шинжийн хажуугаар эдгээрийн тохиох тоо нь уг тохиолдлуудаас эмээдэг этгээдүүдийн тооноос ямагт бага байдгийг хүмүүс эрт дээр үеэс анзаарсан байдаг. Үүний сацуу хохирлыг нөхөх харилцаанд оролцогчдийн тоо олон байх тусам тэдгээрийн тус бүрийн оруулах хөрөнгийн хувь хэмжээ нь төдий чинээ бага байх болно гэдгийг ч ойлгоцгоож байв. Иймд хүмүүс ижил хэмжээний хөрөнгө нийлүүлэн түүгээрээ хохирол амсагч нэгнийгээ хохиролгүй болгох санааг олж авснаар даатгал үүссэн түүхтэй. Даатгал гэдэг нь гэрээний үндсэн дээр нэг талаас даатгуулагч өөрийн эд хөрөнгө, ашиг сонирхлоо болзошгүй аюул, эрсдэлээс учирч болох хохирлоо нөхөх баталгаатай байх болон тохиролцсон болзлоор нөхөн авах зорилгоор даатгуулж, түүний төлөө зохих хураамж төлөх, нөгөө талаас даатгагч нь даатгуулагчид учирч болох хохирлыг бүрэн буюу зарим хэсгийг төлөхөөр үүрэг хүлээж, эрх эдлэх харилцаа юм. Өөрөөр хэлбэл, даатгал гэдэг нь аливаа эрсдэлээс иргэн, аж ахуйн нэгж байгууллагын эд хөрөнгө, ашиг сонирхлыг бүрэн бүтэн байлгах буюу хамгаалах зориулалт бүхий мөнгөн хөрөнгийн сан байгуулах үйл ажиллагаа юм.
Даатгуулагчийн эрх ашгийг хамгаалах, хяналт, зохицуулалт
Монгол Улсын Даатгалын тухай хууль нь анх 1997 онд батлагдаж, дараа нь 2004 онд шинэчлэгдсэн. Энэ хуулийн дагуу 2009 оны байдлаар даатгалын үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрөл авсан ердийн даатгалын зуучлагч 4 компани, даатгалын 1,167 төлөөлөгч даатгалын зах зээл дээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Даатгалын тухай хуулийн хэрэгжилтийг хангуулах, даатгалын байгууллагын үйл ажиллагаанд хяналт тавих замаар даатгуулагчийн эрх ашгийг хамгаалах чиг үүрэг бүхий байгууллага нь Санхүүгийн зохицуулах хороо юм.
Даатгалын зуучлагч төлөөлөгч
Даатгалын үйлчилгээг харилцагчид хүргэдэг 2 төрөл байдаг бөгөөд эдгээр нь “даатгалын зуучлагч” ба “даатгалын төлөөлөгч” юм. Даатгалын зуучлагч нь даатгуулагчид үйлчилж түүнд зөвлөмж заавар өгөх чиг үүрэгтэй байдаг бол даатгалын төлөөлөгч нь даатгалын байгууллагыг төлөөлөн төв байр нь байгаа газраас өөр газарт үйлчилгээг нь хүргэдэг. Даатгалын зуучлагчийн үндсэн үүрэг нь даатгал хийлгэхээр зорьж буй даатгуулагчид мэргэжлийн зөвлөгөө өгөх, эрсдэлийг нь үнэлж хамгийн тохиромжтой даатгалыг санал болгох явдал юм. Харин даатгалын төлөөлөлгч нь даатгалын компанийн нэрийн өмнөөс борлуулалт хийж, даатгалын компанийн өмнө үүрэг хүлээдэг.
Даатгалын хэлбэр
Даатгал нь сайн дурын ба заавал гэсэн хэлбэртэй байдаг. Заавал даатгалыг хуулиар тогтооно. Даатгалын байгууллагад эдгээр хэлбэрийн даатгал хийх тусгай зөвшөөрлийг Санхүүгийн Зохицуулах Хороо олгодог.Хөрөнгийн даатгал дотроо гэр хашаа байшингийн эд хогшлын цахилгаан хэрэгслийн гэх мэтээр хуваагдана.
Давхар даатгал
Даатгалын компани нь өөрийн хүчин чадлаас хэтэрсэн хэмжээний хариуцлага эрсдэлийг даатгасан тохиолдолд энэ эрсдэлээ багасгах зайлшгүй шаардлагатай болдог. Иймд даатгалын компани өөрийн эрсдэлийн зарим хэсгийг дахин өөр компанид даатгуулдаг. Энэ үйл ажиллагааг давхар даатгал гэж нэрлэдэг. Давхар даатгалын үндсэн зорилго нь даатгуулагчийн өмнө хүлээх үүргээ баталгаажуулж байгаа хэрэг юм. Даатгалын үндсэн баримт бичиг нь даатгалын гэрээт баталгаа байдаг бол давхар даатгалын хувьд энэ баримт нь давхар даатгалын гэрээ байдаг. Энэ гэрээнд давхар даатгагч даатгуулагчийн нэр хаяг даатгалын зүйлийн талаарх мэдээлэл даатгалын хугацаа эрсдэл зарим хасалтууд үнэлгээ анхны даатгагчид ноогдох шимтгэл зэрэг мэдээллийг тусгасан байдаг.
Бичил даатгал
Дунд болон түүнээс дээш орлоготой хүмүүс өвдөх хөрөнгө нь гэнэтийн ослоор устаж гэмтэх зэрэг эрсдэл тохиолдсон үед хадгаламжаасаа мөнгөө авах зэргээр эрсдэлийг давах чадавхи харьцангүй хүндрэл багатай байдаг бол эмзэг бүлгийн хүмүүст ийм боломж бараг байдаггүй. Бичил даатгал нь аливаа улс орны ядуу буурай өрх толгойлсон эхчүүд нийгмийн эмзэг хэсэгт зориулсан даатгал юм.
Морин цэрэг
Морин цэрэг гэдэг нь морь унаж тулалддаг цэрэг юм.
Эрт үед морин цэрэг нь маневр сайтай учраас дайн байлдаанд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг байв. 13-р зуунд Евразийн ихэнхийг байлдан дагуулсан Монголын армийн гол хүч нь морин цэрэг байлаа. Морин цэрэг нь зэвсэглэлээсээ хамаарч хүнд, хөнгөн морин цэрэг гэж ангилагдана. Эхнийх нь хурдан маневрлах чадвартай бол удаах нь хамгаалах, довтлох чадвар илүү сайтай.
Цахим холбоос
Ангилал:Цэргийн төрөл Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Эртний Грекийн зэвсэгт хүчний түүх
Бурак Йылмаз
Бурак Йылмаз (Burak Yılmaz; 1985 оны долоодугаар сарын 15-нд Анталья хотод төрсөн) — Туркийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Галатасарай» болон Туркийн шигшээд довтлогчоор тоглодог. Тэр 2012/2013 оны УЕФА Аваргуудын лигийн хэсгийн шатанд 501 минут тоглохдоо 6 бөмбөг байлаа.
Замнал
Бурак Йылмаз 2012 оны долоодугаар сарын 13-нд 4+1 жилээр «Галатасарайтай» гэрээлсэн ба түүний төлөө «Трабзонспорт» €5 сая төлжээ.
2013 оны арваннэгдүгээр сарын 23-нд «Сивасспорын» эсрэг (2:1) 'Туркийн лигийн 100 дахь гоолоо' шигтгэжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Туркийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Антальяспор багийн тоглогч Ангилал:Бешикташ багийн тоглогч Ангилал:Манисаспор багийн тоглогч Ангилал:Фенербахче багийн тоглогч Ангилал:Эскишехирспор багийн тоглогч Ангилал:Трабзонспор багийн тоглогч Ангилал:Галатасарай багийн тоглогч Ангилал:Туркийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Антальягийн хүн Ангилал:Туркууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Хөрстэй гараг
Үүсэл хөгжил
Хөрстэй гаргууд нь нарны аймгийг бий болгосон мананцрын тоосонцроос үүссэн гэж хэлж болно. Нарны аймаг анх бий болж байхад эдгээр тоосонцрууд нэг дор бөөгнөрч кондрул гэдэг солирыг үүсгэжээ. Тэр үед 2000 хэмийн халуун байжээ. Тэгээд хэдэн сая жилийн өмнө кондрулууд болон мананцар дахь тоосонцор нэг дор бөөгнөрч кондрит гэдэг солирыг үүсгэв. Одоогийн солируудыг тэр үед үүссэн кондрит гэж үздэг. Тэд нарны аймаг анх үүсэхээс эхлээд устаж алга бололгүй өнөөг хүрчээ. Тиймээс газарт унадаг солирууд орчлон ертөнцийн өнгөрсөн үеийн тухай бидэнд хэлж байдаг.
Нарыг тойрон эргэлдэж буй биет наран дээр унадаггүй, эсвэл сансарт нисэн оддоггүй. Харин замд нь таарах хэсэгхэн хий энэ биетийн хурдыг хасаж, Наранд тэгш бус хэмийн тойрог замаар ойртоход нөлөөлдөг. Өөрөөр хэлбэл биетийн тойрог зам наранд улам ойртсоор байдаг. Нар луу ойртон буй кондритууд улам ойртсоор, нэг дор бөөгнөрч томордог. Диаметр нь ойролцоогоор 1 км орчим болоход хий үрэлцэх чадвараа алддаг. Энэ үед уг хий ч их хэмжээгээр хорогдсон байдаг. Тэгээд тухайн биет тодорхой хэмжээний тогтмол тойрог замдаа үлдэнэ. Ийм байдалд хүрсэн сансрын биетийг "гараганцар" гэж нэрлэдэг.
Эрдэмтэд нэг гаргийн систем буюу гаргууд үүсэхэд хэр их хугацаа ордгийг судалж байна. Уг тооцооны дагуу гараг үүсэх явцын дараа ойролцоогоор 20 мянган жил өнгөрөөд Сарны хэмжээтэй хэдэн зуун биет бий болдог. Харин гараг болохын тулд 10 сая орчим жил хэрэгтэй. Үлдсэн гараганцрууд дараагийн 10 сая жилийн дотор эхэлж үүссэн гаргуудад уусдаг.
Мөн үзэх
Ангилал:Нарны аймаг Ангилал:Одон орон
Хийн гараг
Үүсэл хөгжил
Хийн гаргуудын үүссэн хэлбэр эхэндээ хөрстэй гаргуудтай ижил эхэлсэн ч дараа нь үл ялиг өөр маягаар үргэлжилнэ. Нарыг үүсгэсэн мананцрын гадаргуу нь дотоод давхаргаасаа илүү хүйтэн байдаг тул ус болон бусад хий мөс хэвээр оршин байдаг. Иймд энэ хэсэг дэх мөсний хэмжээ нь дотоод давхаргаа бодвол 10 дахин их байдаг. Хийн молекулууд ихээр агуулагдаж байдаг тул энд үүсэх гаргийн найрлага хөрст гаргийнхаас өөр байх нь ойлгомжтой. Бархасбадь, Санчир гараг нь их хэмжээний устөрөгч, гелигээс тогтдог. Бага хэмжээний хатуу төлөвт буй хий, чулуу, металл агуулж байдаг.
Харин Тэнгэрийн ван, Далайн ван гаргууд нь ихэнхдээ хатуу төлөвт буй хий буюу ус, амонийн хүчил, метанаас тогтдог. Гадна давхаргад нь устөрөгч, гели агуулагддаг. Цөм нь Бархасбадь, Санчир гаргийнх шиг чулуу, төмрөөс тогтоно. Уг гараг нь 1999 оныг хүртэл нарнаас хамгийн хол орших гарагт тооцогдож байсан ба учир нь Дэлхий вангийн тойрог зам эллипс хэлбэртэй байснаас хэсэг хугацаанд Далай вангийн орбит дотор оршиж байсан байна. Далайн ван нь Тэнгэрийн вангийн адил шингэн ус, метан, аммоноос тогтох ба гадуураа устөрөгч, гелигээс бүрдэх зузаан атмосфертэй бөгөөд олон дагуул, цагаригтай. Далайн вангийн дагуул Тритон нь идэвхтэй галт уултайгаараа бусад сарнаас онцгой юм. Далайн ванг тойрох Тритоны замын хэлбэр нь олон маргаан, таамаглалын шалтгаан болж байдаг.
Мөн үзэх
Ангилал:Гаргийн аймаг
Илиада
Илиада (Ἰλιάς, Iliás) буюу Илионы дуулал нь Эртний Грекийн домогт яруу найрагч Хомерын зохиосон найраглал юм. Илион, Трой гэдэг нь Бага Азийн хойгт, Дарданеллийн эрэг орчимд одоогийнхоор Турк улсын нутагт оршиж байсан нэгэн хүчирхэг хот улсын 2 нэр аж. Тийм учраас уг хотын дэргэд болсон дайны тухай алдарт найраглал Илиада буюу Илионы дуулал нэртэй байгаа юм.
Уг найраглал зохиогдохоос өмнө л баатруудын гавьяат үйлсийн тухай богино богино дуунууд ард түмний дунд түгсэн байжээ.
Эдгээрийг суут Гомер уран чадварлагаар нэгтгэн туульсийн томоохон найраглал болгосон байна.
Тэгэхдээ өгүүлэмжийн төвд он удаан үргэлжилсэн их дайны зөвхөн нэг хэсгийг сонгон авч, чухамхүү түүгээр л бүх дайны үйл явц тодорхой харагдаж байхаар зохиомжилжээ.
Энэхүү Эртний Грекийн найрагч Хомерын зохиолыг Элчин сайд, Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Д.Цахилгаан орос хэлнээс монгол хэл рүү хөрвүүлж 2021 онд "Монсудар"-т хэвлүүлжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:Туульс Ангилал:Эртний Грекийн утга зохиол Ангилал:Эртний утга зохиолын бүтээл Ангилал:Хомерын бүтээл
Чу Жэ-хёнь
Чу Жэ-хёнь (조재현, чу жэ-хён) — Өмнөд Солонгосын эрэгтэй жүжигчин.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Сунь Е-жинь
150px|left Сунь Е-жинь (손예진; 1982 онд төрсөн) — Өмнөд Солонгосын жүжигчин.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Ума Турман
Ума Турман (Uma Karuna Thurman; 1970 оны 4 сарын 29-) нь Холливудын кинонд голчлон тоглодог Америкийн жүжигчин. Америкийн Нэгдсэн Улсын Массачусеттс Муж Улсын Бостонд төрсөн. Өндөр нь 181 см.
Намтар
Аав нь Төвөдийн Буддизм судлаач, Колумбиа Их Сургуулийн профессор Роберт Турман. Ума гэдэг нэр нь төвөд хэлнээс гаралтай. Ээж нь швед хүн бөгөөд сэтгэл мэдрэлийн эмч. Боловсролтой гэр бүлд төрсөн Ума охины IQ нь 160. Энэ нь Холливудын жүжигчид дунд Харвард Их Сургуулийг төгссөн Мэтт Дэмонтой ижил юм.
Анх загвар өмсдөг байсан аж.
1991 онд Гэри Олдмантай гэрлэсэн боловч удалгүй салсан. Түүний дараа жүжигчин Этан Хоуктай гэрлэж 2 хүүхэдтэй болж, 2001 онд "Тэйп" кинонд нөхөртэйгээ цуг тоглосон. Гэвч 2003 онд нөхөр нь өөр бүсгүйтэй орооцолдсон нь мэдэгдэж, 2004 онд салжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:АНУ-ын загвар өмсөгч Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Францын Урлаг ба Утга Зохиолын одон шагналтан (рыцарь) Ангилал:Америкчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Библи
Библи нь Иудейзм ба Христэд Итгэгчдийн хувьд Бүтээгч Эзэн буюу Тэнгэрбурханы хүн төрөлхтөнд дамжуулсан үг юм. Библи нь дан ганц цул ном биш, олон ном, эш үзүүлэгчдийн түүх, захидлын цогц юм. Библийн хамгийн эхний ном нь НТӨ 1500 оны үед, хамгийн сүүлийн ном нь НТ 100 оноос өмнө, нийтдээ 1600 жилийн хугацаанд 40 гаруй хүмүүсийн гараар бичигджээ.
Нэрийн гарал
Библи гэдэг үг нь койне грек хэлний τὰ βιβλία - ta biblia буюу "номнууд" гэх үгнээс үүүсэлтэй. Англи хэлний bibliography (ном зүй), орос хэлний библиотека (номын сан) гэх үгнүүд ч энэ үгнээс гаралтай.
Библийн эх хэл
Еврей хэл болон арамей хэл дээр бичигдсэн Библийг буюу Хуучин Гэрээг ихэнхдээ Еврей Библи гэнэ. Еврейчүүд өөрсдийн ариун бичээсээ ТаНак гэж нэрлэнэ.
ТаНак гэдэг үг нь Тора, Небиим, Кетубим гэсэн гурван үгний эхний үсэгнүүдийн нийлбэрээс бүтсэн үг ажээ. Учир нь еврейчүүд Хуучин Гэрээг буюу өөрсдийн Библээ агуулгаар нь, бичиглэлийн хэлбэрээр нь Тора, Небиим, Кетубим гэсэн гурван хэсэгт хуваан ангилдаг.
Тора гэдэг нь сургааль, заавар, хууль гэсэн утгатай бөгөөд Моисейн таван ном, Хуулийн ном, Пентатух гэж нэрлэгддэг Библийн эхний таван ном үүнд багтана.
Небиим гэдэг нь эш үзүүлэгч, Тэнгэр бурханы үгийг дамжуулагчид гэсэн утгатай үг бөгөөд ерөнхий утгаар нь авч үзвэл Аврагч ирэх тухай зөгнөлийн номууд юм.
Кетубим гэдэг нь бичээсүүд гэсэн утгатай үг бөгөөд түүх, дуу, шүлэг гэх мэтээр утга зохиолын олон төрлөөр бичигдсэн байна.
Еврейчүүд Вавилоничуудын нутагт цөлөгдөх үед тэдний дунд арамей хэл ихэд дэлгэрсэн. Учир нь арамей хэл бол тухайн үеийн Вавилони, Ойрх Дорнодын албан ёсны хэл байсан байна. Тэр үед бичигдсэн Ариун Библийн хэсгүүд буюу Даниел ном, Езра номын нэлээд хэсэг Иеремиа номын нэг эшлэл арамей хэл дээр бичигдсэн байдаг.
1. Эхний 5 ном буюу Тора ("Заах" эсвэл "Хууль") - Израиль үндэстний гарал үүсэл, дагаж мөрдвөл зохих хууль зэргийг багтаасан номууд.
Зураач
Зураач гэж уран зураг зурдаг хүнийг хэлнэ. Зураачдыг монгол зураг, европ зураг гэх мэт зурах арга барил, зургийн хэрэгсэл зэргээр нь олон янзаар ангилдаг.
Библи
Библийн эх хэл
3. Кэтувим ("Бичигч") - шүлэг найраг, гүн ухаан, амьдрах ухаан зэргийг дурддаг номууд юм. Дуулал, Иов гээд нэлээн хэдэн ном орно. Танах (Мазор) эх бичвэрийг МЭ 4-р зууны үед грек хэлнээ орчуулан хөрвүүлсэн.
Чипсет
Компьютерт чипсет (Chipset) гэдэг нь компьютерын эх хавтан болон нэмэлт өргөтгөл төхөөрөмжүүдэд байдаг, ихэвчлэн хосоороо ажилдаг чипүүдийг хэлдэг ба компьютерын хувьд анхны чипсет IBM PC AT гэх персонал компьютерт зориулсан 11NEAT чипсет байжээ. Intel Pentium ангилалын микропроцессорын хувьд чипсет гэдэг нь эх хавтан дээр байрлах northbridge, southbridge гэж нэрлэгдэх 2 чипийг хэлдэг. Northbridge чип нь төв процессорыг (cpu-central processing unit) санах ой, график контроллер зэрэг өндөр хурдтай төхөөрөмжүүдтэй холбодог бол southbridge хурд удаантай төхөөрөмжүүдтэй төв процессорыг (cpu-central processing unit) холбодог. Чипсетийн southbridge нь дотроо Ethernet, Usb гэх мэт төхөөрөмжүүдийг төв процессортой холбох үүргийг гүйцэтгэнэ. Чипсет нь ихэвчлэн тодорхой төрлийн микропроцессортой хамт ажиллахаар бүтээгддэг. Учир нь энэ нь процессорын гадны төхөөрөмжтэй холбогдох холбоог удирддаг ба чипсет системийн ажиллагааг тодорхойлоход чухал байр суурь эзэлдэг. Чипсет үйлдвэрлэгчид нь ихэвчлэн эх хавтан үйлдвэрлэгчдээс тусдаа бие даасан байдаг. Одоогийн байдлаар персонал компьютерын эх хавтанд зориулсан чипсетийг NVIDIA, AMD, VIA Technologies, SiS, Intel, Broadcom зэрэг компаниуд үйлдвэрлэж байна. Apple болон Unix компьютерууд өөрсдийн гэсэн чипсеттэй ба Sun болон Apple компаниуд x86 процессорыг зарим компьютертоо ашиглаж байна. Мөн эдгээр компани өөрсдийн зарим компьютертоо энгийн персонал компьютерын чипсетийг ашиглаж эхэлж байна. Зарим сервер үйлдвэрлэгчид өөрсдийн гэсэн чипсеттэй байдаг. 1980-аад оноос эхлэн Chips and Technologies компани персонал компьютертой нийцтэй ажилдаг чипсетүүдийг үйлдвэрлэж эхэлсэн. Түүнээс хойш үйлдвэрлэгдсэн компьютерууд нийтлэг хэрэглэгддэг чипсетүүдийг ашигладаг болсон.
Зураач
Уран бүтээлийн урлан, сонин сэтгүүл, киноны гэх мэт урлагийн байгууллагад “зураг зурах, зураг чимэглэл хийх” зэрэг дүрслэх урлаг, уран зургийн ажилд оролцдог. Зураг чимэглэлд шаардлагатай бүтээгдэхүүн, будаг гэх мэт хэрэглэгдэхүүнийг худалдан авагчдад сонгож, санал болгодог. Уран зураачийн харж буулгаж зурсан, уран санаанаасаа зурж  дүрсэлсэн, зэргээр урлаг сонирхогч хүмүүст янз бүрийн чиглэлээр зураг зурж өгч болно. Байгаль орчин, хөрөг, аж байдал, ан амьтад, хийсвэр дүрслэл гэх мэт олон янзын урсгал чиглэлээр зурж болдог.
Чипсет
Эшлэл
Ангилал:Компьютер
Библи
Орчин цагийн Библи
Христийн шашны Ариун Библи нь 2 хэсгээс бүрдэнэ. Эхний хэсгийг Хуучин гэрээ гэдэг бөгөөд нийт 39 номоос бүрдэнэ. Харин удаах хэсгийг Шинэ гэрээ гэх ба 27 номоос бүрдэнэ. Шинэ гэрээний эхний 4 номыг Сайн мэдээний дөрвөн ном гэдэг бөгөөд Христийн амьдрал, сургаал, Христ итгэлийн талаар өгүүлдэг. Христийн шашны Ариун Библид Еврей Библийн ихэнх хэсгийг багтаасан боловч бага зэргийн ондоо зүйлүүд бий. Протестант урсгалыг дагагчид Ариун Библийн номоос өөрсдийн үзэл номлолдоо тааруулан засаж, хасах зэргээр одоогийн ашиглаж буй 64 ном бүхий Ариун Библийн хувилбарыг бий болгожээ. Протестант урсгалынхан Хуучин Гэрээнээс 7 номыг хассан бөгөөд Мартин Лютер Шинэ Гэрээнээс мөн зарим номыг тухайлбал Илчлэлт номыг хасч, засварлахыг оролдсон нь хүчтэй эсэргүүцэлтэй тулгарснаар протестант хувилбарын Библид хэвээр үлдээхээс өөр аргагүйд хүрчээ.
Библийн орчуулга
Ариун Библийн маш олон хөрвүүлгүүд байдаг. Хамгийн анхны орчуулга IV зуунд эхэлсэн бол түүнээс хойш латин, грек зэрэг хэл рүү хөрвүүлж эхэлсэн. Харанхуй үе буюу Х зуунаас XIV зуун хүртэл библийн орчуулга үндсэндээ тасарсан бөгөөд Протестант хөдөлгөөнийг үндэслэгчдийн нэг герман номлогч Мартин Лютер 1534 онд герман хэл рүү библийг бүрэн орчуулан хэвлүүлсэн нь өдгөө ч хамгийн үнэ цэнтэй библийн орчуулга, шинэ үеийн гадаад орчуулгын аргачлалын үндэс суурь хэмээн үнэлэгдсээр байна. Протестант хөдөлгөөний үр дүнд даяар итгэгчид өөрсдийн эх хэл дээр библийг унших, бусад олон арван хэл дээрээ орчуулах нөр их ажлын эхлэл болсон юм. Өдгөө англи хэлээрх орчуулга хамгийн их тархсан байдаг ба Иаков Вангийн Шинэ Хувилбар, Олон Улсын Шинэ хувилбар гэх орчуулгыг англи хэлтнүүд түгээмэл ашигладаг. Монгол хэл дээр "Ариун Бичээс Нийгэмлэг"-ээс гаргасан "Ариун Библи" библийн орчуулга хамгийн түгээмэл ашигладаг.
Зураач
Толь бичгийн тодорхойлолт
Монгол хэлний их тайлбар толь-д "Зургийн мэргэжилтэй уран бүтээлч хүн: уран зураач (уран зураг зурдаг хүн; уран зургийн мэргэжилтэн), хөрөг зураач (хөрөг зургаар мэргэшсэн хүн), шог зураач (шог хошин зураг зурдаг хүн)" гэжээ.
Библи
Монгол хэл дээрх орчуулгууд
Ариун Библийн анхны монгол орчуулгыг XIII зуунд Ромын Папын Монгол эзэнт гүрэн дэх элч, католик шашны санваартнууд анх орчуулан Монголын эзэн хаадын дэмжлэгээр хэвлэжээ. 2016 онд Ариун Библийн монгол орчуулгын 710 жилийн ой тохиов. XIX зууны сүүл, XX зууны эхэн үеийн католик санваартнууд Ариун Библийг тухайн үеийн аялгуунд тохируулан шинээр орчуулах ажлыг ар болон өвөр Монголд гүйцэтгэж байв.
Зураач
Цахим холбоос
Зураач
Ангилал:Уран зураач
Библи
Гадны холбоос
Ангилал:Библи Ангилал:Христийн шашин
Компьютерын аюулгүй байдал
Компьютерын аюулгүй байдал (Кибер аюулгүй байдал, Мэдээллийн технологийн (IT) аюулгүй байдал ч гэдэг) нь систем, сүлжээ, өгөгдлийг кибер аюул заналхийллээс хамгаалахад зориулсан технологи, үйл явц, арга хэмжээ.
Эдгээр кибер аюул нь маш олон хэлбэртэй байдаг ба нарийн төвөгтэй халдлагууд нэмэгдсээр байгаа тул кибер аюулгүй байдлын стратеги болон үйл ажиллагаатай нягт уялдаатай байдал нь засгийн газар, аж ахуйн нэгжүүдэд маш чухал болсон. Өнөө үед кибер аюул занал нь улс үндэстэн, ард түмний нууц, улс төр, цэргийн эсвэл дэд бүтцийн хөрөнгөд чиглэх болсон ба үүнтэй уялдуулаад кибертерроризм (cyberterrorism), кибер дайн (cyberwarfare), кибер тагнуул (cyberespionage), кибер халдлага (cyberattack) гэх мэт ойлголтууд түгээмэл болсон.
Кибер халдлага нь ихэвчлэн хулгай (төлбөрийн картын өгөгдөл, хэрэглэгчийн мэдээлэл, компаний нууцлал эсвэл оюуны өмчийн), сүлжээнд зөвшөөрөлгүй нэвтрэх, албан тушаалтныг бүртгэл буюу санхүүгийн болон нэр хүндэд хохирол учруулах зорилгоор ашигладаг.
Компьютерын аюулгүй байдлыг хангах
Байгууллага, засгийн газрууд кибер аюул заналыг устгахад чиглэсэн "цэгийн бүтээгдэхүүн" хандлагыг авч, өөрсдийн аюулгүй байдлын технологиудыг нэг нэгнийхээ эсрэг холбож, өөрсдийн сүлжээг болон түүний дотор үнэ цэнэтэй өгөгдлийг хамгаалахын төлөө тэмцэж байна. Энэхүү арга нь үнэтэй, төвөгтэй боловч төдийгүй ихээхэн аюултай кибер зөрчлийн тухай мэдээлэл гарчигтай хэвээр байна. Үнэн хэрэгтээ, өгөгдлийн зөрчлийн тархалтаас шалтгаалан кибер аюулгүй байдлын сэдэв нь илүү эрсдэлтэй арга замыг эрэлхийлж байгаа захирлуудын зөвлөлийн хувьд тэргүүлэх ач холбогдол бүхий жагсаалтыг нээлээ.Үүний оронд байгууллага нь нэгдсэн, автоматжуулсан Дараагийн-үеийн аюулгүй байдлын платформыг байгуулж болох бөгөөд үүнд төгсгөлийн цэг, мэдээллийн төв, сүлжээ, нийтийн болон хувийн үүл, SaaS орчинд. Байгууллага нь урьдчилан сэргийлэлтийн асуудалд анхаарлаа хандуулах замаар сүлжээнд нөлөөлж, кибер аюулгүй байдлын ерөнхий эрсдэлийг удирдах түвшинд хүргэхээс сэргийлж чадна.
Ач холбогдол
Кибер аюулгүй байдал нь өсөн нэмэгдэж буй технологийн хурдацтай хөгжил, мэдээллийн эрин зуунд үүсч буй зайлшгүй шаардлага болсноос гадна бизнесийн алдагдал хүлээх эрсдлийг бууруулах чухал ач холбогдолтой.
Кибер аюулгүй байдал нь засгийн газар, цэрэг, корпораци, санхүүгийн болон эмнэлгийн байгууллагууд компьютер болон бусад төхөөрөмжүүд дээр урьд өмнө байгаагүй хэмжээний мэдээллийг цуглуулж, боловсруулж, хадгалахад чухал ач холбогдолтой юм. Мэдээллийн ихээхэн хэсэг нь оюуны өмч, санхүүгийн мэдээлэл, хувийн мэдээлэл эсвэл зөвшөөрөлгүй хандалт, өртөгт сөрөг үр дагавартай байж болох өөр төрлийн өгөгдөл байж болох эмзэг мэдээлэл байж болно. Байгууллага нь аж ахуйн үйл ажиллагааны явцад сүлжээгээр болон бусад төхөөрөмжүүдийн хооронд эмзэг өгөгдлийг дамжуулдаг бөгөөд кибер аюулгүй байдал нь тухайн мэдээллийг хамгаалах, түүнийг боловсруулж ашиглахад зориулсан систем юм. Кибер довтолгооны тоо хэмжээ, нарийн төвөгтэй байдал өсөхийн хэрээр компаниуд, ялангуяа үндэсний аюулгүй байдал, эрүүл мэнд, санхүүгийн бүртгэлтэй холбоотой мэдээллийг хамгаалах үүрэг хүлээдэг компаниуд, тэдгээрийн эмзэг бизнесийн болон боловсон хүчний мэдээллийг хамгаалах алхмуудыг хийх хэрэгтэй байна.
Кибер аюулгүй байдлын сорилтууд
Кибер аюулгүй байдлын хувьд байгууллагынхаа бүхий л мэдээллийн системийг бүхэлд нь зохицуулах хэрэгтэй. Киберын элементүүд нь дараах бүх зүйлсийг хамардаг:
Кибер аюулгүй байдлын хамгийн хэцүү сорилт нь аюулгүй байдлын байнгын өөрчлөгдөж байдаг шинж чанар юм. Уламжлал ёсоор бол байгууллага, засгийн газар кибер аюулгүй байдлын нөөцийг ихэнхдээ хамгаалалтанд байлгахын тулд хамгийн чухал системийн бүрдэл хэсгүүдийг хамгаалах, мэддэг эмчилгээнээс хамгаалж чаддаг. Өнөө үед энэ арга барил нь хангалтгүй байгаа бөгөөд байгууллагаас илүү аюул заналхийлж, түргэн өөрчлөгдөнө. Үүний үр дүнд зөвлөх байгууллагууд кибер аюулгүй байдлыг илүү идэвхтэй, дасан зохицох арга барилыг дэмжинэ. Үүний нэгэн адил, Үндэсний Стандарт Технологийн Хүрээлэн (NIST) нь уламжлалт периметрт суурилсан загвартай харьцуулахад аюулгүй байдлын өгөгдөлд чиглэсэн арга барилыг тасралтгүй хянах, бодит хугацааны үнэлгээнд шилжихийг зөвлөж байна.
Халдлагын чиглэл
Түүнчлэн кибер гэмт хэрэгтэнд халдаж болох хэд хэдэн векторууд байдаг бөгөөд тэдгээр нь хортой програмыг компьютерт халдварлах эсвэл хулгайлсан өгөгдлийг устгах боломжтой байдаг. Үүнд:
Хортой код, програмууд
Кибер гэмт хэрэгтнүүд олон тооны хортой програмууд болон векторуудыг зорилгодоо хүрэхийн тулд ашигладаг:
Онон
Доорхоос тохирох хуудсыг сонгоно уу:
Реал Мадрид
Реал Мадрид (Real Madrid Club de Fútbol) нь Испанийн нийслэл Мадрид хотоос гаралтай хөлбөмбөгийн баг юм. Испанийн хөлбөмбөгийн лигийн хамгийн олон түрүүг авсан энэ багийг Олон Улсын хөлбөмбөгийн холбооноос «20 дугаар зууны хамгийн шилдэг клуб» тунхагласан нь бий. Тэд «Ла Лигийн» 33 түрүүтэй, «Испанийн цомын» 18 цомтой, «Испанийн Супер цомын» 8 цомтой бөгөөд «Лигийн цомын» 1, «Copa Eva Duarte» тэмцээний 1, «УЕФА Аваргуудын Лигийн» 13, «УЕФА-гийн цомын» 3, «УЕФА Супер цомын» 3, «Тив хоорондын цомын» 2 тус тус цомыг хүртсэн энэ цагийн баялаг түүх, уламжлалтай баг билээ.
Одоогийн бүрэлдэхүүн:
Хаалгач:Тибо Куртуа Кэелор Навас, Кико Касияа
Хамгаалагч:Дани Карвахал, Сергио рамос(багийн ахлагч), Марсело, Начо, Варан, Тео, Валлежио
Хагас хамгаалагч:Тони Кроос, Люка Модрич, Касемиро, Маркос Лоренте, Асенсио, Иско, Ковачич, Кебаллос
Довтлогч:Мариано Диаз, Бэнзема, Гарет Бэйл, Лукас Васкүйз, Маяорал
Дасгалжуулагч:Зинедин Зидан
өНэгдүгээр баг
2011 оны нэгдүгээр сарын 27-ны байдлаар.
Шагналууд
Реал Мадрид баг нь Испанийн түүхэнд хамгийн шилдэг баг бөгөөд дотоодын 57, олон улсын 15 цом, хүртсэн баг юм. Ла Лигт 31, Европын цом/УЕФА Аваргуудын Лигт 9 удаа тус тус түрүүлсэн 20-р зууны шилдэг клубүүдийн нэг билээ.
Цус багадалт
Цус багадалт гэж цусан дахь улаан эс, эсвэл гемоглобин багасах, цус хүчилтөрөгчийг зөөвөрлөх чадвар сулрахыг хэлнэ. Цус багадалт аажим явагдахад ядрах, сульдах, амьсгал давчдах, хөдөлгөөний чадвар буурах зэрэг хөнгөн шинж тэмдэг илэрдэг бол хурц цус багадалт нь толгой эргэх, дотор муухайрах, нүд бүрэлзэх, ухаан алдах, ам ихээр цангах зэрэг шинж тэмдгээр илэрдэг. Мөн нүүр хөхөрч цайх шинж тэмдэг илэрнэ.
Цус багадалт нь цус алдах (ил шархны улмаас цус алдах, эсвэл дотуур цус алдах зэрэг), цусны улаан эс боловсруулах явц муудах (төмрийн дутагдал, B12 аминдэмийн дутагдал, талассеми буюу хемоглобины өөрчлөлт, чөмөгний неоплазмын багадалт зэрэг), эсвэл цусны улаан эд ихээр гэмтэх (хумхаа гэх мэт халдварт өвчин, хадуур эсийн өвчин, дархлаа дарангуйлах өвчин зэрэг) гэсэн гурван шалтгааны улмаас үүсдэг. Цус багадалтыг улаан эсийн хэмжээ, мөн нэг улаан эс дэх хемоглобины хэмжээгээр тодорхойлно. Улаан эсийн хэмжээ жижиг бол бичил улаан эсийн цус багадалт, том бол том улаан эсийн цус багадалт, хэвийн бол хэвийн улаан эсийн цус багадалт гэж нэрлэдэг. Хемоглобины хэмжээ эрэгтэй хүнд 130-140 g/L (13-14 g/dL)-ээс бага, эмэгтэй хүнд 120-130 g/L (12-13 g/dL)-ээс бага бол цус багадалт гэж оношлох бөгөөд цус багадалтын шалтгааныг тодорхойлох нарийн шинжилгээ шаардлагатай.
Өдгөө дэлхийн хүн амын гуравны нэг нь цус багадалттай гэгддэг бөгөөд хамгийн өргөн тохиолддог цусны өвчлөл юм. Тэр дундаа төмрийн дутагдлаас үүдэлтэй цус багадалт нь 1 тэрбум орчим хүнд илэрдэг ажээ. 1990 онд төмрийн дутагдлаас үүдэлтэй цус багадалтын улмаас 213,000 хүн амь алдаж байсан бол энэ тоо 2013 онд 183,000 болон буурчээ. Цус багадалт нь эрчүүдээс илүү эмэгтэйчүүд, ялангуяа жирэмсэн, бага болон өндөр настай хүмүүст илүү тохиолддог. Цус багадалт эрүүл мэндийн үйлчилгээний зардлыг өсгөж, хүний үйлдвэрлэлийн бүтээмжийг бууруулдаг билээ.
Ангилал:Өвчний шинж тэмдэг
Мичел (хөлбөмбөгчин)
Мичел (Míchel) гэж алдаршсан Хосе Мигел Гонзалес Мартин дел Кампо (José Miguel González Martín del Campo, 1963 оны 3 сарын 23-нд Мадридад төрсөн) нь Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд баруун жигүүрийн хагас хамгаалагчийн байрлалд тоглодог байв.
Тэрээр булангийн цохилт гүйцэтгэх чадвараараа алдартай байсан бөгөөд гоол оруулахад хувь нэмрээ оруулахдаа гарамгай байв. Мичел хөлбөмбөгийн замналынхаа ихэнх хугацааг Реал Мадрид багт өнгөрүүлсэн бөгөөд тэнд байсан 10 гаруй жилийн хугацаандаа олон өндөр амжилт үзүүлсэн билээ. Тэрээр зодог тайлаад дасгалжуулагч болсон.
Шигшээ багийн замнал
Мичел шигшээ багтаа анх 1985 оны 11 сарын 20-нд Австрийн багтай хийсэн тоглолтод оролцсон бөгөөд түүнээс хойш нийт 65 удаа тоглохдоо 21 гоол оруулж байв. Шигшээ багтаа багтаж байх хугацаандаа зөвхөн гэмтлийн улмаас л тоглолт алгасч байсан удаатай.
Тэр 1990 оны ДАШТ-д оролцож, хэсгийн 2 дахь тоглолтод Өмнөд Солонгосыг хожиход (3–1) хэт-трик хийснээс гадна хэсгийн сүүлийн тоглолтод Бельгийн хаалганд торгуулийн цохилтоос гоол оруулж байв. Шигшээ багийн дасгалжуулагчаар Хавьер Клементе ирээд түүнийг дуудахаа больсон бөгөөд ийнхүү Мичел 29 наснаасаа хойш шигшээ багтаа тоглож чадаагүй юм.
Үзүүлэлт
403||96|||||||| 34||9|||||||| 437||105||||||||
Абстракт урлаг
Абстракт урлаг (Abstract art) буюу мэргэжлийн хэлээр бодит бус дүрслэлийн урлаг. Аливаа ард түмэнд эрт дээр үеэс хийсвэр сэтгэлгээний дүрслэл байсан боловч өнгө, дүрсийн хүнд нөлөөлөх дотоод агуулгыг судалж ухамсартайгаар бодит бус дүрслэлийн агуулга барилыг хэрэглэн 1911 онд Оросын зураач Василий Кандинский анхны абстракт усан будган зургаа зурснаар абстракт ба хийсвэр урлагийн эхлэл тавигдсан гэж үздэг.
Ангилал:Дүрслэх урлаг Ангилал:Нэг үеийн урлаг Ангилал:Орчин үеийн урлаг
Полиморфик
Антивирусын программаар илрүүлэхгүйн тулд өөрийгөө олон төрлөөр хувилж чаддаг компьютерын вирусыг полиморфик вирус гэдэг. Зарим полиморфик вирус нь өөр төрлийн багцлах программыг ашигладаг бөгөөд мөн өөр төрлийн задлах программыг шаарддаг. Үүнээс шалтгаалан нэг вирус өөр өөр төрлийн систем дээр эрс ялгаатай харагддаг байна. Полиморфик вирусүүдийн хамгийн дэвшилттэй вирус нь мутацичлагч болон санамсаргүй тоо үүсгэгч ашиглан вирусын код, задлах зарчмаа өөрчилж чаддаг байна. Хүнээр төсөөлбөл ДОХ-ын вирус гэсэн үг. Илрүүлэх, устгах боломж одоогоор олдоогүй.
Ангилал:Малвэйр
Гвиней
Бүгд Найрамдах Гвиней Улс (République de Guinée) — Өрнөд Африкийн улс. Атлантын далайд гарцтай Гвиней улс хойд талаараа Гвиней-Бисау, Сенегал, Мали, урд талаараа Кот-д'Ивуар, Либери, Сьерра-Леоне гэх 6 улстай газраар хил залгадаг. Албан ёсоор Гвинейн бүгд найрамдах улс гэж нэрлэгддэг, Африкийн баруун эргийн улс юм. 12.4 сая хүн амтай, 245’860 километр квадрат нутаг дэвсгэртэй. Ерөнхийлөгч нь ард түмнийхээ сонголтын үр дүнд сонгогддог ба төрийн тэргүүн нь засгийн газрын тэргүүн байдаг. Нэг танхимт Гвинейн үндэсний ассамблей нь хууль тогтоох байгууллага бөгөөд гишүүд нь мөн ард түмнийхээ шууд сонголтоор тодордог. Хүн амын 85% лалын шашинтай. 24 угсаатны бүлэгт хамрагддаг. Сургуульд заадаг, засгийн газрын үйл ажиллагаа явагддаг үндсэн хэл нь Франц боловч 24-ээс илүү нутгийн уугуул хэл байдаг. Эдийн засаг нь хөдөө аж ахуй болон эрдэс бүтээгдэхүүнээс ихээхэн хамааралтай. Бокситийн хоёрдахь том үйлдвэрлэгч орон юм, алт болон алмаазны хадгаламж ихтэй. 2014 оны эбола вирусын цөм байсан.
Хөдөө аж ахуйн салбарт хөдөлмөрчдийн 75% нь ажилладаг. Цагаан будаан тутрага, кофе, хан боргоцой, гадил ургуулдаг.
Эшлэл
Ангилал:Африкийн орон Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Маркетингийн судалгаа
Маркетингийн судалгаа гэж хэрэглэгчид, өрсөлдөгчид ба зах зээлийн талаар мэдээ мэдээллийг зохион байгуулалттайгаар цуглуулж, тэмдэглэн дүн шинжилгээ хийх явцыг хэлнэ.
Маркетингийн судалгааг гол хийх зорилго бол маркетингийн үндсэн асуудлууд болон бүтээгдэхүүн, үнэ, хуваарилалт, идэвхжүүлэлт болон зорилтот зах зээл, түүнтэй холбоотой нийгэм, эдийн засгийн орчны талын мэдээллийг цуглуулж, байгууллагын удирдлага шийдвэр гаргахад хэрэгтэй мэдээллийг бэлтгэхэд оршино.
Маркетингийн судалгаа нь эдийн засгийн судалгаа, социологийн судалгаанаас ялгарах онцлог бизнесийн шийдвэр гаргахад чиглэсэн байдаг болно. Эдийн засгийн онолын загварууд, социологийн судалгааны аргуудыг хэрэглэдэг боловч зан үйл судлал, менежмент, сэтгэл судлал, санхүүгийн ололтуудаар байнга баяжиж байдаг. Маркетингийн судалгааг хэлбэрээр нь тоон ба чанарын гэж ангилдаг. Үүргийнх нь хувьд хэрэглэгчийн, өрсөлдөгчийн, зах зээлийн, зар сурталчилгааны гэж ангилж болно.
Чанарын судалгаанд: 1. Ажиглалт 2. Туршилт 3. Ярилцлага 4. Фокус бүлгийн ярилцлага гэсэн судалгааны төрлүүд байдаг.
Тоон судалгаанд: 1. Хэрэглэгчийн хэрэглээ хандлагын судалгаа 2. Ретинг, үнэлгээний судалгаа 3. Тандалт, мониторингийн судалгаанууд гэж ангилж болно.
Маркетингийн судалгааны үе шат:
судалгаа
Торонто
Торонто нь Канадын хамгийн том хот бөгөөд Онтарио мужийн нийслэл болно. Тус хот Онтарио нуурын баруун хойд эрэг дээр оршдог. 2.5 сая гаруй оршин суугчтай тус хот нь Хойд Америкт хүн амаараа тавд орох хот юм. Торонто нь Их Торонтогийн бүсийн төвд байрладаг бөгөөд 8.1 сая оршин суугчтай Алтан тах хэмээх Онтарио мужийн төв өмнөд хэсгийн хүн ам шигүү суурьшсан бүсэд багтдаг. Канадын 2006 оны хүн амын тооллогоор Метрополитан бүсийн хүн ам 5,113,149, бөгөөд Их Торонто бүсийн хүн ам 5,555,912.
Канадын эдийн засгийн нийслэлийн хувьд Торонто нь дэлхийн хот гэж тооцогддог ба дэлхийн хамгийн том санхүүгийн төвүүдийн нэг юм. Торонтогийн эдийн засгийн тэргүүлэх салбаруудаас дурдвал санхүү, бизнесийн үйлчилгээ, цахилгаан холбоо, агаар-сансар, тээвэр, мэдээллийн хэрэгсэл, урлаг, кино, телевиз, хэвлэл, компьютерийн програм хангамж, анагаах ухаан, боловсрол, аялал жуулчлал, спортын салбарууд болно. Торонтогийн хөрөнгийн бирж нь дэлхийд долоод ордог том бирж бөгөөд Канадын олон корпорациудын нэгэн адил тус хотод төв байртай юм.
Торонтогийн хүн ам олон үндэстэн ястнаас бүрдсэн, бөгөөд Канад руу ирэх цагаачдын очдог нэг гол газар юм. Торонто нь тухайн улсдаа төрөөгүй оршин суугчдын эзлэх хувиар дэлхийд хамгийн дээгүүр ордог. Тухайлбал хүн амынх нь 49% нь Канадаас өөр улсад төрсөн ажээ. Хотын эмт хэргийн хувь хэмжээ бага, байгаль орчин цэвэр, амьжиргааны түвшин өндөр, олон үндэстэн ястанд найрсаг тул Торонто дэлхийн хамгийн амьдарч болмоор хотуудын нэгэнд тооцогддог. Үүний зэрэгцээ Торонто нь 2006 оны байдлаар Канадын амьжиргааны өртөг хамгийн өндөр хот болсон. Residents of Toronto are called Torontonians.
Цахим холбоос
Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Канадын мужийн нийслэл Ангилал:Канадын урьдын нийслэл Ангилал:Канадын их сургуулийн хот Ангилал:Саятан хот  Ангилал:Онтариогийн суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин
Сун Юнь-а
150px|left Сун Юнь-а (송윤아; 1973 онд төрсөн) — Өмнөд Солонгосын жүжигчин.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1973 онд төрсөн
Күмагая
Күмагая (熊谷市) — Япон улсын Сайтама аймгийн харьяа хот. 2010 онд 203,089 оршин суугчтай байсан.
Ангилал:Сайтама аймгийн коммун  Ангилал:Сайтама аймгийн суурин
Мерси Кор
Мерси Кор нь хүмүүнлэгийн тусламж, хөгжлийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг ашгийн бус байгууллага. 1979 оноос хойш 106 улсад 1,5 тэрбум ам. долларын тусламж үзүүлсэн. Хойд Америк, Европт төвтэй тус байгууллагад нийт 3500 ажилтан ажиллаж, 35 улс орны 16,4 сая хүн амд хүрч ажилладаг.
Улс орны зорилго Хөдөө орон нутгийн иргэдийн нийгэм, эдийн засгийн эрэлт хэрэгцээг хангахын тулд бүхий л нөөцийг дайчилж дэмжлэг туслалцаа үзүүлэх
Бид юу хийдэг вэ Мерси Кор Монгол дээрх зорилгыг хэрэгжүүлэхэд тус нэмэр болохуйц дараахь гурван чухал салбарт тогтвортой өөрчлөлт шинэчлэл хийхийг зорьж байна, үүнд: