Сэтгүүл_зүйн_тэнхим
Сэтгүүл зүйн тэнхим байгуулагдсан цагаас эхлэн судалгаа, эрдэм шинжилгээний ажилд онцгой анхаарч, Монголын сэтгүүл зүйн түүх, онол, практик, арга зүйн янз бүрийн асуудлыг хөндсөн олон арâан бүтээл бичиж,нийтийн хүртээл болгосон юм. Ялангуяа 1994 оноос сэтгүүлч бэлтгэх шаталсан сургалтын тогтолцоонд шилжин сэтгүүл зүйн бакалавр (ВА), сэтгүүл зүйн магистр (МА), сэтгүүл зүйн доктор (Ph.D)-ын зэрэгтэй ОНМХ-ийн ажилтнуудыг бэлтгэж эхэлсэн нь сэтгүүл зүйн судалгааны цаашдын хөгжилд чухал нөлөө үзүүлсэн. Дэлхий дахины дээд боловсролын системд өргөн хэрэглэж буй кредит цагийн системд шилжиж, 124 кредит цагийн мэдлэг эзэмшсэн бол бакалавр, 124+32=156 кредит цагийн мэдлэг эзэмшиж, магистрын дипломын ажил бичиж хамгаалсан бол сэтгүүл зүйн магистр (МА), 156+50=206 кредит цагийн мэдлэг эзэмшиж, докторын диссертаци бичиж хамгаалсан бол сэтгүүл зүйн доктор (Ph.D)-ын боловсролын зэрэг эзэмших болсон юм. Сургалт, эрдэм шинжилгээний ажлын уялдаа холбоог улам бэхжүүлэх, шаталсан суралтыг практикт жинхэнэ утгаараа хэрэгжүүлэх зорилгоор БСШЯ-ны сайдын тушаалаар 1995 онд МУИС-ийн дэргэд Сэтгүүл зүйгээр докторын зэрэг хамгаалуулах эрдмийн зөвлөлийг байгуулж, энэ зөвлөл 2007 оны 9 дүгээр сарын нэгэн хүртэлх хугацаанд 8 хүний эрдмийн ажлыг хамгаалуулж, сэтгүүл зүйн судлалыг хөгжүүлэх талаар багагүй ажил хийж гүйцэтгэсэн. Эрдмийн зэрэг хамгаалуулах журам өөрчлөгдсөн учраас тус зөвлөл 2007 оны 9 дүгээр сарын 1-нд татан буугдаж, өөрийнхөө үйл ажиллагааны чиг үүргийг МУИС-ийн дэргэд байгуулагдсан Утга зохиол, сэтгүүл зүйн докторын хооронд шилжүүлсэн юм. Энэ зөвлөл сэтгүүл зүйн судлал шүүмжлэлийг хөгжүүлэх, сэтгүүл зүй судлаачдыг тодорхой чиглэсэн зорилготой бэлтгэхэд томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн.Цаг хугацааны явцад Зөвлөл улам өргөн хүрээг хамаарах болж одоо Хэл шинжлэл, утга зохиол, сэтгүүл зүйгээр докторын зэрэг хамгаалуулах зөвлөл гэсэн нэрээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Тус тэнхимийн багш нар 1990 оноос сэтгүүл зүйн тодорхой чиглэл, асуудлаар нарийн мэргэшиж эхэлсэн. Тухайлбал, шинжлэх ухааны  доктор, профессор Л.Норовсүрэн Монголын сэтгүүл зүйн түүхээр, шинжлэх ухааны доктор, профессор М. Зулькафиль орчин үейин сэтгүүл зүйн онолын асуудлаар, доктор, дэд профессор Б.Болд-Эрдэнэ олон нийтийн мэдээллийн харилцаа, ОНМХ-ийн реклам, цахим сэтгүүл зүйгээр, доктор, дэд профессор Ч.Чойсамба экологийн сэтгүүл зүй, сэтгүүлчийн ёс зүйгээр, доктор Г.Өнөрбаяр олон нийтийн харилцаа буюу PR-аар, Б.Наранбаатар реклам, гадаадын сэтгүүл зүй, олон улсын сэтгүүл зүйгээр, Г.Мэндхүү телевиз, радиогийн сэтгүүл зүйгээр, Т.Өнөрсайхан олон улсын сэтгүүл зүй, телевизийн сэтгүүл зүйгээр мэргэшиж, энэ асуудлын хүрээнд хэд хэдэн нэг сэдэвт зохиол, гарын авлага, сурах бичиг, олон арван эрдэм шинжилгээний өгүүлэл бичиж хэвлүүлсэн юм. Тус тэнхимийн багш нарын судалгааны өөр нэг гол чиглэл бол судалгааны төсөл хэрэгжүүлэх явдал юм. 1990 оноос хойш тэнхимийн багш нар олон улсын болон дотоодын янз бүрийн байгууллагуудын тус дэмжлэгээр “Сэтгүүл зүйн  сургалтын өнөөгийн байдал”, “Сэтгүүл зүйн сургалтын агуулгыг сайжруулах нь” (МННХ), “Сэтгүүлчийн ёс зүйн өнөөгийн байдал, тулгамдсан асуудлууд”, “Орон нутгийн сонины тойм судалгаа” (”Чөлөөт хэвлэл” сан), “Чөлөөт хэвлэлийн төлөвшил, олон нийтийн санаа бодол” (Азийн судалгааны төв), “Экологийн боловсролыг дээшлүүлэхэд ОНМХ-ийн үүрэг” (ГТХАН-ийн БОМС хөтөлбөр) зэрэг 20 орчим төсөл хэрэгжүүлж, түүний үр дүнд “Сэтгүүл÷” мэргэжлийн стандартыг боловсруулж, 2004 онд СХЗҮ-ийн төвөөр батлуулсан. Мөн “Эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүй”, “Экологийн сэтгүүл зүй”, “Иргэний сэтгүүл зүй”, “Ярилцлага бичих арга зүй”, “Орон нутгийн сонины тойм”, “Телевизийн сэтгүүл зүй”, “Чөлөөт хэвлэл: өчигдөр, өнөөдөр, маргааш”, “Сэтгүүлчийн ёс зүй”, “Чөлөөт хэвлэлийн төлөвшил, олон нийтийн санал бодол”, “Экологийн сэтгүүл зүйн унших бичиг” зэрэг сурах бичиг, гарын авлага, төслийн тайлан, нэг сэдэвт зохиол бичиж, хэд хэдэн зөвлөмж боловсруулж, хэвлэл мэдээллийн болон судалгааны байгууллагуудад хүлээлгэж өгсөн болно. Тус тэнхим 2000 оноос эхлэн эрдэм шинжилгээний “Сэтгүүл зүй” сэтгүүлийг жилд 1-2 удаа тогтмол эрхлэн гаргаж байгаа бөгөөд тус сэтгүүлд манай багш нарын бүтээлээс гадна гадаад, дотоодын эрдэмтэн судлаачдын бүтээл нийтлэгддэг. Бидний хамтран ажилладаг гадаадын их, дээд сургуулиудын эрдэмтэн судлаачдын 20-иод өгүүлэл нийтлэгдсэн нь үүний тод жишээ юм. Энэ сэтгүүл манай сэтгүүл зүй судлаачдын бүтээлүүдийг цаг тухайд нь олны хүртээл болгох, эрдэм шинжилгэнний бүтээлүүдийг бусад сургуулиудтай харилцан солилцож нийтлэх, эрдэмтэн судаачид санал бодлоо солилцох индэр болох, сэтгүүлч уран бүтээлчдийн шинэ бүтээлүүдийн талаар шүүмж нийтлүүлэхэд чухал нөлөө үзүүлж байна. Мөн тус тэнхимийн багш нар судалгааны эрдэм шинжилгээний өгүүллүүдээ гадаад дотоодын эрдэм шинжилгээний сэтгүүлүүдэд хэвлүүлсэний дотор АНУ, ОХУ, БНХАУ, Япон, Казахстан зэрэг орнуудын нэр хүндтэй сэтгүүлүүд байна. Сүүлийн жилүүдэд сэтгүүл зүйн тэнхим гадаад харилцаа, хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэхэд ихээхэн анхаарч, ОХУ-ын Улс түмний найрамдлын их сургууль, Эрхүү хотын улсын их сургууль, Байкалийн эдийн засаг, эрх зүйн их сургууль, АНУ-ын Миссуригийн их сургууль, ӨМИС-ийн  МСС-тай сургалт, судалгааны чиглэлээр хамтран ажиллаж байна. Судалгааны ажлуудыг хамтран гүйцэтгэх, төсөл хэрэгжүүлэх, олон улсын эрдэм шинжилгээний хурал, семинар зохион байгуулах, эрдэм шинжилээний бүтээл болон багш солилцох зэрэг олон талт ажлуудыг үр өгөөжтэй хэрэгжүүлж байна. Тухайлбал, ӨМИС-ийн Сонин мэдээллийн ухааны тэнхимтэй хамтран “Хэвлэл мэдээллийн нэр томъёоны толь”-ийг 4 хэл дээр 5 бичгээр бэлтгэх ажлыг эхэлж, “Эртний Монгол сонинууд” судалгааны бүтээлийг бэлтгэж байна. Мөн проф. Л.Норовсүрэнгийн “Монголын сэтгүүл зүйн түүхэн тойм” 3 боть бүтээл нь, проф. М.Зулькафилийн “Сэтгүүлчийн ур чадвар” сурах бичгийн нэгдүгээр дэвтэр нь монгол бичгээр хэвлэгдэн гарч, ӨМӨЗО-ны сэтгүүлч бэлтгэдэг их, дээд сургуулиудад өргөн ашиглаж байгаа нь бидний хамтын ажиллагааны тод жишээ юм. Ангилал:Монголын сэтгүүл зүй Ангилал:Монгол Улсын Их Сургууль