cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баянтүмэн сум
Бэлчээрийг хамгаалах зорилгоор жил бүр бэлчээрийн мэрэгч амьтантай тэмцэх ажлыг зохион байгуулж нийт 16000 га газрыг хамруулан 16.0 сая төгрөгийг зарцуулсан.
Монгол мал хөтөлбөрийн хүрээнд суманд 25.747.948 сая төгрөгийн хөрөнгө оруулалт хийгдсэн бөгөөд Мал үржлийн чиглэлээр цөм сүрэг бүрдүүлэх зорилгоор 25 сая төгрөгийн санхүүжилт хийгдэж 1 иргэнд 1 бух 5 үнээг олгосон.
Мал сүргийг бүртгэлжүүлж, нэгдсэн сүлжээнд оруулах ажлыг сумын хэмжээнд зохион байгуулж нийт 205 малчин өрхийн 10124 толгой малыг бүртгэж гэрчилгээжүүллээ.
Нийт малчин өрхийн 15 хувийг малын индексжүүлсэн даатгалд хамруулахаар 4 даатгалын компанитай гэрээтэй ажиллаж байгаа бөгөөд 2012 оны байдлаар 10 малчин өрх даатгалд хамрагдсан байна.
Сумын эдийн засгийн гол үзүүлэлтийн нэг болох газар тариалангийн салбарыг хөгжүүлэх ажлын хүрээнд өнгөрсөн онд 24 иргэн, 2 аж ахуй нэгж өрхийн болон үйлдвэрлэлийн зориулалтаар төмс, хүнсний ногоо тариалсан. Жил бүр иргэд ургац хураалтаараа намрын ногоон өдрүүд үзэсгэлэнд оролцож тодорхой амжилтуудыг байнга үзүүлж ирлээ. Газар тариаланг дэмжих ажлын хүрээнд жил бүр төмс, хүнсний ногооны үр, бордоог амьжиргааны түвшин доогуур өрхийг хамруулан, заавар зөвлөгөө өгч ажиллаж байна.
Байгаль орчин:
Тус сум нь 832.080.0 га газар нутагтай бөгөөд хөдөө аж ахуйн газар 739.143.4 га, үүнээс тариалангийн талбай 7203.7 га, бэлчээрийн газар 644.086.9 га, хот суурин газар 3445.1 га, зам шугам сүлжээний газар 3036.0 га, усан сан бүхий газар 1651.0 га, байна.
Байгалийн үзэсгэлэнт газруудаас Халхын таван уул, Хотонт нуур, Хутаг уул, Гурван булаг, Хар ямаатын хавцал, Энх толгой, Баянбулаг, Улаан эрэг зэрэг газруудыг дурьдаж болох юм.
Тус сум нь нийт 3 уул, 13 овоо, 8 булаг, 32 нуур цөөрөм, 2 рашаантай.
Байгалийн баялаг ашиглах зорилгоор ашиглалтын тусгай зөвшөөрөлтэй Адуунчулуун ХК, Монголын алт МАК ХХК нь нүүрс ашиглах зориулалтаар, хайгуулын тусгай зөвшөөрөлтэй Ньювенчурс ХХК, Голденгоблет ХХК, Улиастайн тэнгэр ХХК, Баму Майнинг Монгол ХХК, Гоби Энтерпрайз ХХК, Өсөх гол ХХК, Өнө өнгөт ХХК, Рийчфийлд ХХК, Талын жигүүр ХХК, Нью эра голд ХХК нь геологи хайгуулын үйл ажиллагааг явуулж байна. Мөн 2011 оноос "Эм Пи Ай” ХХК, "Магнай трейд” ХХК-д газрын тосны хайгуулын үйл ажиллагааг явуулж байна.
Эх сурвалж
Ангилал:Дорнод аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Габон
Габон нь баруун төв Африкт оршдог, баруун талаараа Гвинейн булангаар хүрээлэгдсэн баруун хойд талаараа Экваторын Гвиней, хойд талаараа Камерун, зүүн ба өмнөд талаараа Бүгд Найрамдах Конго Улстай хиллэдэг улс. Нутаг дэвсгэр нь бараг 270,000 км² хүрэх бөгөөд хүн ам нь 1,500,000. Нийслэл бөгөөд хамгийн том хот нь Либревилль. 1960 оны 8-р сарын 17-нд Францаас тусгаар тогтносноосоо хойш хоёр ерөнхийлөгчийн л нүүр үзэж байна. 1990-ээд оны эхэнд Габон олон намын тогтолцоо нэвтрүүлж, сонгуулийн ажиллагааг ил тод болгож, төрийн байгууллыг шинэчилсэн шинэ ардчилсан үндсэн хуультай болсон. Хүн ам цөөн, байгалийн баялаг ихтэйн дээр, гадаадын хувийн хөрөнгө оруулалт их орж ирснээр Габон бүс нутгийнхаа хамгийн хөгжилтэй улсуудын нэг болсон бөгөөд хүний хөгжлийн индексээр Сахараас өмнөх Африкт тэргүүлдэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Африкийн орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Тайна Лоуренс
Тайна Лоуренс (Tayna Lawrence, 1975 оны 9 сарын 17-нд төрсөн) нь Ямайкын хөнгөн атлетикч эмэгтэй юм. Тэрээр Афины олимпоос 4x100м-ийн буухиа уралдаанд алтан медаль хүртсэн багийн гишүүн байв.
Лоуренс АНУ-ын Флорида муж улсын Майами дахь Флоридагийн Олон Улсын Их Сургуулийг дүүргэжээ.
Амжилт
* Тус төрөлд тэргүүлсэн, АНУ-ын тамирчин Марион Жонс 2007 оны 10 сард медалиудаа хураалгаж, удаалсан Грекийн тамирчин Екатерини Таноу ч бас олимпийн дараа 2 жилээр эрхээ хасуулсан. Уг төрөлд тамирчдын эзэлсэн байрыг огшоох эсэх асуудал шийдэгдээгүй байгаа.
Видео бичлэгүүд
Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Ямайкын 100 метрийн гүйгч Ангилал:Ямайкын 200 метрийн гүйгч Ангилал:Ямайкын 4х100 метрийн буухиа гүйгч Ангилал:Ямайкын олимпын аварга Ангилал:Ямайкын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Ямайкын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:4х100 метрийн буухиа гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:Ямайкачууд Ангилал:1975 онд төрсөн
Валкири (кино)
Валкири (Valkyrie) нь 2008 онд дэлгэцнээ гарсан, Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн Нацист Германд болсон үйл явдлын тухай харуулсан, АНУ-д бүтээгдсэн түүхэн триллер кино юм. 1944 онд Германы армийн офицерууд Адольф Хитлерийг алж, үндэсний онцгой байдлын төлөвлөгөө болох "Валкири ажиллагаа"-г ашиглан улс орныг хяналтдаа авахаар оролдсон 7 сарын 20-ны хуйвалдааны тухай өгүүлдэг. Валкири-г Юнайтед Артистс студийн найруулагч Брайан Сингер найруулж, гол хуйвалдагчдын нэг болох хурандаа Клаус фон Штауффенбергийн дүрийг кино од Том Круйз бүтээжээ. Гол дүрүүдэд Круйзаас гадна Кеннет Браннаг, Билл Найи, Кэрис ван Хутен, Эдди Иззард, Теренс Стамп, Том Вилкинсон нар тоглосон.
Германчууд сэжиглэнгуй ханддаг саентологийн туршлага бүхий Круйзыг уг дүрд тоглуулах болсон явдал нь тус улсын улс төрчид, фон Штауффенбергийн гэр бүлийнхний эсэргүүцэлтэй тулгарсан. Тиймээс эхэндээ кино бүтээгчид Герман дахь зураг авалтаа хийхэд хүндрэл учирч байсан ч кино зохиолд хамааралтай, Берлиний түүхэн Бендлерблок зэрэг газруудад зураг авалтаа хийж чаджээ. Учир нь Германы сонингууд, кино бүтээгчид дэлхийн олон нийтэд фон Штауффенбергийн хуйвалдааны тухай мэдүүлэхэд уг кино туслана гэж үзсэн тул дэмжжээ.
Эшлэл
Ангилал:2008 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Германы кино Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайн кинонд Ангилал:Зэвсэгт хүчний намтарчилсан кино Ангилал:Дайны кино Ангилал:Клаус Шенк фон Штауффенберг Ангилал:Адольф Хитлер
Ульмийн тулалдаан
Ульмийн тулалдаан (Battle of Ulm, Bataille d'Ulm, Schlacht von Ulm, 1805 оны 10 сарын 16-19) нь Байерны Вант Улсын нутаг (өдгөө ХБНГУ) Штуттгартын ойролцоо орших Ульм хотын орчимд Наполеоны удирдсан Францын арми Австрийн армийг ялсан тулалдаан юм.
Маневрлах чадвар сайтай Францын арми тус тулаанд дайтагч талдаа 50 мянган хүний хохирол учруулж чаджээ.
Тулалдааны эхлэл
1805 оны 8 сард Австри нь Орос, Англи зэрэгтэй хамтарч Францын эсрэг Гуравдугаар эвсэл гэгчийг байгуулан Баварид довтлон оржээ. Тэр үед Наполеон Англи руу довтлохоор төлөвлөж байсан ч эсрэг эвсэл байгуулагдсан нь дайны галыг зүүн тийш эргэхэд хүргэжээ. 9 сарын 23-нд Наполеон Францын сенатад "Би армиа удирдан, холбоотон орнууддаа туслах болно" хэмээн тайлбарлаад 80 мянган цэрэг бүхий армиа аван морджээ. Замдаа цэргээ цуглуулсаар нийт 7 арми, 210 мянган цэрэгтэй болсон Францын цэрэг 9 сарын 24 гэхэд Райн мөрний эрэгт цугларчээ. Нөгөө талд Австрийн жанжин Мак фон Либерихийн удирдсан 72 мянган цэрэг Ульмийн орчимд төвлөрсөн байна.
Тулалдааны явц
Шварцвалд буюу Хар ойн талаас дайралт орж ирнэ хэмээн Мак тооцож байсан ч эсрэг талаас нь цөмрөн орж ирсэн тул францчууд Австрийн армийг Ульм цайзын орчимд хумьжээ. 1805 оны 10 сарын 14-нд Эрдингенийг хамгаалж байсан Австрийн цэргүүдийг Мишель Нейгийн удирдсан Францын цэргүүд ар талаас нь довтолсноор хүчин мөхөсдсөн австричууд хотыг шатаагаад Ульм хүртэл ухрав. Энэ гавьяагаараа Ней нь Эрдингений гүн хэмээх цол хүртсэн байна. Дараагийн өдөр францчууд Ульмийн баруун хойно байх, ашигтай өндөрлөг байрлал бүхий Михелсберг бэхлэлтийн эзлэв. Мөн өдөр Ульм хүртэл давшсан ч цайзын хананд тулаад буцсан аж. Гэхдээ Австрийн холбоотон Оросын цэргүүд ирэх шинжгүй байсан тул бууж өгөхийг францчууд шаардав. Шаардлагыг австричууд биелүүлээгүй тул 18-ны өдөр цайзыг довтолж, 19-ний өдөр гэхэд буулган авчээ.
Тулалдааны үр дүн
Наполеон хатан Жозефиндээ "60 мянган хүн устгаж, 120 гаруй их буу, 90 гаруй далбаа 300 мянга гаруй цэргийг олзоллоо" хэмээн захидал бичсэн байдаг. Гэхдээ үнэндээ тэрээр 25,000 хүн 65 их буу, 40 далбаа олзолсон гэсэн тооцоо байдаг.
Тулалдааны дараа
21-нд Наполеон Швабиг Австрийн армийн зэвсаг, хоол хүнсний нөөцөө хураалгаж, албан татвар төлөхийг шаардсан боловч хэдий их хохирол хүлээсэн ч Австрийн армийн гол хүч доройтоогүй, мөн холбоотон орон Оросын цэргүүд туслахаар ирж байсан тул түүнд хариу өгөөгүй. Иймээс Наполеон "Бурхны туслалцаатайгаар ойрын үед дайсны армийг дахин ялах болно" хэмээн дайныг үргэлжлүүлэх бодлоо илэрхийлжээ.
12 сарын 14-нд Францын арми аль хэдийн хаягдсан Австрийн нийслэл Венад цөмрөн орж, 16-ны өдөр тус хотоос хөдөлж, 21-нд Брюн (одоогийн Чехийн Брно)-д хүрч, Австри-Оросын цэргийг тосон байлдах бэлтгэлээ базааж эхэлжээ.
Ульм Ангилал:Австрийн зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:19-р зууны Байерны түүх Ангилал:Ульмийн түүх Ангилал:1805 оны зөрчилдөөн Ангилал:Наполеон Бонапарт Ангилал:Австри-Францын харилцаа
Жорхоодойн Пүрвээ
Жорхоодойн Пүрвээ (1925-1991) нь Хөвсгөл аймгийн Рэнчинлхүмбэ суманд төрсөн, Төв аймгийн Батсүмбэрийн сангийн аж ахуйн хүнсний ногооны бригадын дарга байхдаа Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар (1983 оны 7 сарын 8-ны №17) болсон хүн юм.
6-7 настайгаасаа цаа буга унаж, цанаар их тайгад аавыгаа дагаж явж түлээ мод бэлтгэж, ан гөрөө хийж хатуу ажилд борогшиж өссөн тэрээр цэргийн албыг Төв аймгийн Батсүмбэр дэх цэргийн ногооны газарт хааснаар газар тариалантай амьдралаа холбожээ. Цэрэгт байхдаа тракторчин болж, 1954 онд Батсүмбэрийн сангийн аж ахуй байгуулагдахад Сөгнөгөрийн ногооны бригадын дарга болон, өндөр насны тэтгэвэрт гартлаа ажиллахдаа жилд дунджаар 40-50 хүнтэй хамт олныг чадамгай удирдан зохион байгуулж, жил бүр ойролцоогоор 80 га талбайд төрөл бүрийн хүнсний ногоо, үүний 50 хувьд байцаа тариалж дунджаар 2 сая төгрөгийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, 1970-1982 оны 12 жилд гэхэд л 15684,3 тн байцаа, 52,4-2642,5 тн сонгино, манжин, лууван, сармис хурааж, төлөвлөгөөгөө 124,2 хувь биелүүлсэн бүтээлээрээ манай улсын хүнсний ногооны үйлдвэрлэлийн хамгийн шилдэг бригад болгож гарамгай амжилт гаргасан байна.
Гавьяа шагнал
Пүрвээ МАХН-ын XVII, XVIII их хуралд төлөөлөгчөөр оролцсон. Сүхбаатарын одонгоор 2 удаа, Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон, “Алтан гадас” одон, Хөдөлмөрийн хүндэт медаль, Ардын хувьсгалын 40, 50, 60 жилийн ойн хүндэт медалиудаар шагнагджээ. 1983 онд Хөдөлмөрийн баатар цолоор шагнагдсан юм.Мөн түүний талаар олон нийтлэл гарч байжээ. Түүний нэг нь "Сөгнөгөрийн цагаан бургас" /https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:%D0%A1%D3%A9%D0%B3%D0%BD%D3%A9%D0%B3%D3%A9%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D1%86%D0%B0%D0%B3%D0%B0%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D1%83%D1%80%D0%B3%D0%B0%D1%81.pdf / найруулал юм. Энэ алдарт гэр бүлийн талаар 1984 онд Монгол кино үйлдвэрт бүтээгдсэн "Манайхан" нэртэй баримтат киног https://www.youtube.com/watch?v=UT2FGnxiFF4 холбоосоор орж үзэх боломжтой.
Гэр бүл
Түүний гэр бүлийн хүн Я.Должинжав нь мөн хөдөлмөрийн баатар юм. Энэ гэр бүл Монгол улсын анхны Хөдөлмөрийн баатар гэр бүл юм. Энэхүү гэр бүлийн дурсгалын хөшөөг Төв аймгийн Батсүмбэр сумын Сөгнөгөр гэдэг газар түүний үр хүүхдүүд нь босгосон юм. Хөшөөний зураг : https://www.google.com/search?client=firefox-b-d&biw=1920&bih=966&tbm=isch&sa=1&ei=mQjdXLe5DfmRr7wPq7COmAk&q=%D0%96.%D0%9F%D2%AF%D1%80%D0%B2%D1%8D%D1%8D&oq=%D0%96.%D0%9F%D2%AF%D1%80%D0%B2%D1%8D%D1%8D&gs_l=img.3...18455.20423..21269...0.0..0.142.4059.0j37......0....1..gws-wiz-img.NbgC0i1SaHE#imgrc=Aa_-kNjZThlo_M:
Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:1925 онд төрсөн Ангилал:1991 онд өнгөрсөн
Деннис Родман
Дэннис Кит Родман (Dennis Keith Rodman, 1961 оны тавдугаар сарын 13-нд Нью-Жерси мужийн Трентон хотод төрсөн) — Америкийн зодог тайлсан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин юм.
Товчхон
Тэр НБА-гийн аваргаар 1989, 1990, 1996, 1997 болон 1998 онуудад тодорч байв. Ширүүн харц, булчинлаг бие дээрх шивээс, ээмэггүйгээр түүнийг төсөөлөх аргагүй. Долоон улирал дараалан самбарын хаан байж чадсан хүчирхэг довтлогчийн 1992 онд улирлын бүх тоглолтын турш хийсэн бөмбөг авалтын дундаж 18.7 бол 1973 оноос хойшхи хамгийн өндөр дундаж юм. Талбай дээр хэд хэдэн удаа зодоон өдүүлж байсныг энд онцлох нь зүйтэй.
2011 онд Детройт Пистонс баг Родманы 10 дугаарыг мөнхжүүлсэн бол холбоо алдрын танхимд залсан билээ.
Родман НБА-д гялалзахаас гадна тулаант кинонд, тэр дундаа Жан-Клод Ван Дамм, Микки Рурк нарын хамт тоглосон 1997 оны Хос баг кинонд түүний бүтээсэн дүр онцгой юм. 1997 оноос мэргэжлийн бөхөөр амжилт гаргаж эхэлсэн ба домогт Халк Хогантай чухал хэдэн тоглолт хийж, гол төлөв ялагдсан бөгөөд 1999 онд больсон юм. Спортоо орхисоныхоо дараа этгээд зан араншин, шивээс, үсний өнгө, боошинз, нүүр будалт, марзан үгсээр дүүрэн хэвлэлийн ярилцлага. Энэ бүгдээр өөрийн хэв маягаа бүрдүүлж байв. 2005 онд хүчингийн хэргээр шүүхээс ял хүлээсэн ч цагаадаж байсан Родман 2013 онд Умард Солонгост удирдагч Ким Жон-өний урилгаар удаа дараа зочилсон нь дуулиан тарьсан билээ. .
Холбоос
Ангилал:1961 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Америкчууд
Хоёр хавтаст хутгуур
Грейфер (greifen - базах) — асгардаг овоолгын материал, мод, хаягдал төмөр гэх мэт зүйлсийг өргөх, ачих зориулалттай, өөрөө хаагддаг шүд бүхий төхөөрөмж.
Ангилал:Барилгын машин
Франц хэл
Франц хэл (франц. français, [fʁɑ̃sɛ] гэж дуудагдана, la langue française) бол дэлхий дээр 54 орны хүн амын дийлэнх хэсэг буюу нийт 350 орчим сая хүн өөрийн төрөлх болон хоёрдогч хэл гэж үздэг, томоохон хэл юм. Энэ хэлээр яригчдын олонхи нь Франц, Канад, Бельги, Швейцар улсуудад амьдардаг.
Франц хэл бол испани, португал, итали, каталан, румын зэрэг роман хэлний бүлгийн бусад хэлнүүдийн адил Ромын эзэнт гүрний үеийн латин хэлнээс гаралтай байна. Энэ хэлний хөгжилд Ромын эзэмшлийн Галл мужийн уугуул оршин суугчдын кельт гарлын хэл, мөн Ромын дараах үеийн Франкийн байлдан дагуулагчдын ярилцдаг байсан герман хэлний нөлөө багагүй үүрэг гүйцэтгэжээ.
Франц хэлийг 31 оронд төрийн албан ёсны хэл гэж үздэг бөгөөд тэдгээр орнууд франц хэлээр La Francophonie гэж нэрлэдэг франц хэлт орнуудын нөхөрлөлийг бүрдүүлдэг. Мөн Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага болон цөөнгүй тооны олон улсын байгууллагын албан ёсны хэлэнд тооцогддог.
Гадаад холбоос
Ангилал:Дан ганц хэл Ангилал:Европын Холбооны албаны хэл Ангилал:Ойл хэл Ангилал:Роман хэл
Эрээнхавирга хахилаг
Эрээнхавирга хахилаг, Alectoris chukar, нь Гургуулынхан овгийн шувуу юм.
Тархац ба зан авир
thumb|left|thumb| АНУ-д. Эрээнхавирга хахилаг нь Евразиас гаралтай ба Энэтхэгийн хойд хэсэг, Пакистан, Афганистан, зүүн өмнөд Европын зүүн хэсгээр нутаглана. Мөн спорт агнуурын зорилгоор АНУ-н Хадат уул болон Канад, Шинэ Зеландад нэвтрүүлэн оруулж өргөнөөр суурьшсан. Энэхүү шувуу нь хад чулуурхаг, цавчим уулын хуурай энгэр бэлээр нутаглана. Газар үүрээ засаж, 8-20 өндөг гаргадаг. Тэд янз бүрийн ургамлын үр, шавьж зэргээр хооллоно.
Цахим холбоос
Ангилал:Гургуулынхан Ангилал:Евразийн шувууд Ангилал:Агнуурын шувуу
Пүсань
thumb|Шөнийн Пүсань
Пүсань [Пүсаань] (부산) буюу Пусан хот бол Өмнөд Солонгосын улсын доор шууд захирагдах, 767 км² нутаг дэвсгэрийг харьяалсан өргөн хот юм. Солонгосын хойгийн дорно өмнөд үзүүрт оршдог.
Пүсань дэлхийд тэргүүлэх далайн боомт, санхүүгийн төв газар болсон.
Пүсаньд 2002 оны Азийн наадам явагдаж байлаа.
Нэр
Энэ хотын нэрийг солонгос хэл бичгийг үндэслэж Пүсань, орос бичгийг үндэслэж Пусан гэж бичнэ. Солонгосоос монголчлох дүрэм тусгайлан батлагдаагүйгээс Пүсан, Бусан, Бүсан, Бүсань гээд бүгд 6 янзаар бичиж салаалжээ.
Газар зүй
Солонгосын хойг, Солонгос, Өмнөд Солонгос гэх гурван янз газар орны хамгийн дорно-өмнөд, Японтой ойрхон Солонгосын хоолойн эрэг ирмэг өнцөг буланд Пүсань байрладаг. Сөүлээс 314 км зайтай.
Дундуураа уул толгодтой ч гэсэн үндсэндээ хоёр голын (Нагдун, Сүён) адгийн нам доор газарт энэ хот цогцолжээ.
Агаарын температур VII сарын өдөр дунджаар +24.1°C дулаан, I сарын өдөр дунджаар +3.2°C сэрүүн байдаг.
Засаг захиргааны хуваарь
Пүсан дотроо 15 дүүрэг (гү), 1 хошуунд (гүнь) хуваагддаг.
Эдийн засаг
thumb|Сомёнь Пүсаний боомт ачаа эргэлтийн хэмжээгээр дэлхийд тавд ордог. 1978 оноос эхэлсэн гурван боомт жилдээ 13 сая чингэлэг ачиж буулгаж байна.
Рено Самсон Моторс компани, Ханьжиний хүнд үйлдвэр, Пүсань банк, Пүсань иргэний агаарын тээврийн компани, Солонгосын хөрөнгийн биржийн төв байр Пүсаньд байрладаг.
Пүсаньд Сомёнь мэтийн бизнес төвлөрсөн хоёр дүүрэг, дэлгүүр хоршооны дөрвөн дүүрэг болон Чагалчи хэмээх загасны зах бий.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Өмнөд Солонгосын суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Саятан хот Ангилал:Өмнөд Солонгосын засаг захиргааны хуваарь Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Туйл
Дэлхийн туйл (Газарзүйн туйлууд) гэдэг нь Дэлхийн хамгийн хойд, болон хамгийн урд цэгүүд болох
Ангилал:Математикийн газар зүй
Леонид Кравчук
Леонид Кравчук (1934-2022) — Украин улсын 1991–1994 оны ерөнхийлөгч.
Цахим холбоос
Ангилал:Украины ерөнхийлөгч Ангилал:Украины Дээд Зөвлөлийн ерөнхийлөгч Ангилал:20-р зууны улс төрч Ангилал:21-р зууны улс төрч Ангилал:ЗСБН Украины төрийн тэргүүн Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын төв хорооны гишүүн Ангилал:Украины Дээд Зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Украин улсын баатар Ангилал:Украины Эрх чөлөөний одон шагналтан Ангилал:Цэцэн Ярослав вангийн одон шагналтан (2-р зэрэг) Ангилал:Украинчууд Ангилал:1934 онд төрсөн
Юлия Жима
Юлия Жима (Юлія Валентинівна Джима, 1990 оны есдүгээр сарын 19-нд Сумы хотод төрсөн) — Украины биатлонч юм.
Өмнө нь Европын аваргаар хоёр удаа (2011, 2012) тодорч байсан тэрээр Оросын Сочи хотноо зохиогдсон 22 дахь удаагийн Өвлийн олимпын наадамд Вита Семеренко, Валентина Семеренко болон Елена Пидгрушна нарын хамт аварга болсон юм.
Холбоос
Ангилал:Украины биатлонч Ангилал:Украины олимпын аварга Ангилал:Биатлоны олимпын аварга Ангилал:Биатлоны европын аварга Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Украины олимпын оролцогч Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Украинчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Монгол улс Сөүлийн олимпод
Монгол улс Зөвлөлт Холбоот Улсын тэргүүлсэн бойкотод оролцон нэг олимпыг алгассаны дараа Өмнөд Солонгосын Сөүл хотноо зохиогдсон 1988 оны зуны олимпын 24-р наадам буюу Сөүлийн олимпод оролцож, 1 хүрэл медаль хүртжээ. Спортын 5 төрөлд эрэгтэй 24, эмэгтэй 4, нийт 28 тамирчин өрсөлдсөн байна.
30px Байт харваа
Эмэгтэй хувийн дүн
30px Буудлага
Эрэгтэй
Эмэгтэй
Эшлэл
Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч улсуудын багийн бүрэлдэхүүн зуны олимп 1988
Шаравын Гунгаадорж
Шаравын Гунгаадорж (1935-) нь Монгол улсын 15 дахь Ерөнхий сайд, улс төрч юм. Хөдөө аж ахуйн ухааны доктор, хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухааны академийн гишүүн.
Амьдрал
Тэрээр Дорноговь аймгийн Иххэт суманд 1935 онд төрсөн. 1958 онд ЗХУ-ын Москва хотын Тимирязевын нэрэмжит Академийг агрономич мэргэжилээр төгссөн.
МАХН-д 1959 онд элссэн. 1968-1975 онд Хөдөө аж ахуйн яамны орлогч сайд, 1975-1980 онд Завхан аймгийн Тэсийн тарилангийн аж ахуйд дарга, ХААЯ-нд хэлтсийн даргаар ажилласан.
1980-1981 онд Сангийн аж ахуйн яамны нэгдүгээр орлогч сайд, 1980-1986 онд Сэлэнгэ аймгийн намын хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ажилласан.
1990-1991 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх, 1991-1997 онд БНАСАУ, Казахстан улсад элчин сайдаар суусан.
1997 оноос Монголын тариаланчид, гурил үйлдвэрлэгчдийн холбооны ерөнхийлөгч, "Агро" ХХК-ний захирал.
2000-2004 онд Сэлэнгэ аймгаас УИХ-ын гишүүнээр сонгогдсон.
Ангилал:Монгол Улсын Ерөнхий Сайд Ангилал:Монголын хөдөө аж ахуйн сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Казахстан дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Умард Солонгос дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Монголчууд Ангилал:1935 онд төрсөн
Декстрин
Декстрин — полисахарид n(С6Н10О5), цардуул эсвэл гликогены хагас задралын бүтээгдэхүүн.
Ангилал:Бодисын бүлэг Ангилал:Бодисын холимог Ангилал:Полисахарид Ангилал:Цардуул Ангилал:Өтгөрүүлэгч бодис Ангилал:Хатуу бодисыг барьцалдуулагч материал
Exodus (EXO хамтлагийн цомог)
Exodus -""Эксодас"" нь EXO хамтлагийн 2015 оны 3-р сард гаргасан цомог юм. Тус цомог нь 2015 оны дэлхийн шилдэг борлуулалттай цомог болсон ба 8,3 сая цомог борлогдсон юм. Энэ нь * XOXO (2013)-гоос хойш гарсан бүрэн хэмжээний цомог ба Крис болон Лухан наргүйгээр гаргасан анхны цомог юм.
Дууны жагсаалт
※ Тодруулсан нь мөн сингл хэлбэрээр гарсан дуунууд.
Эдийн засгийн цогц хөгжлийн түвшний жагсаалт
Эдийн засгийн цогц хөгжлийн түвшиний (ECI) жагсаалт Харвард ба МИТ-ийн судлаачид Рикардо Хаусман ба Цезарь Хидалго нар гаргав. -ийг НҮБ худалдааны байгууллагын мэдээнээс тооцоолж гаргав мөн энэ үзүүлэлт нь зөвхөн экспортод тулгуурласан болно.
Эшлэл
Ангилал:Макро эдийн засгийн үзүүлэлт Ангилал:Улсуудын жагсаалт Ангилал:Эдийн засгийн жагсаалт
Алун Гуа эхийн домог
Алунгуа эхийн домог - нь Чингис хааны язгуур, дээд тэнгэрээс заяатай төрсөн Бөртэ чоно ажгуу. Гэргий нь Гуа Марал ажээ. Тэнгис гэтэлж ирэв. Онон мөрний тэргүүнээ Бурхан халдунаа нутаглаж бүхүйд төрсөн Батачихан ажгуу. Батачиханы хөвүүн Тамача, Тамачийн хөвүүн Хоричар мэргэн, Хоричар мэргэний хөвүүн Уужим борохул, Уужим борохулын хөвүүн Сали хачагу, Сали хачагугийн хөвүүн Их нүдэн, Их нүдэний хөвүүн Сэм сочи, Сэм сочийн хөвүүн Харчу,.Харчугийн хөвүүн Боржигидай мэргэн, Монголжин гоо гэргийтэй ажээ. Боржигидай мэргэний хөвүүн Торголжин баян, Борогчин гоо гэргийтэй. Боролдай суялби гэдэг залуутай, дайр, бор хоёр хүлэг агттай бүлгээ. Торголжины хөвүүн Дува сохор Добун мэргэн хоёр бүлгээ. Дува сохор магнай дундаа ганц нүдэт, гурван нүүрийн газарт харах бүлгээ. Нэгэн өдөр Дува сохор Добун мэргэн дүүтэйгээ Бурхан халдун дээр гарав. Дува сохор Бурхан халдун дээрээс харж, Түнхэлиг горхи руу нэгэн бөлөг иргэн нүүж орж айсуйг харж үзэж өгүүлрүүн: Тэд нүүж айсуй иргэдийн дотор нэгэн харуутай тэрэгний өлжигт нэгэн сайхан охин буюу хүнд эс өгсөн бөгөөс Добун мэргэн дүүдээ, чамд гуйя хэмээж Добун мэргэн дүүгээ үзүүлэхээр илгээв. Добун мэргэн тэд иргэнд хүрвээс үнэнхүү гоо сайн, алдар нэр ихтэй, Алун Гуа нэртэй хүнд өгөөгүй охин ажгуу. Тэд бөлөг иргэн бээр Хөл баргужин төхөмийн эзэн Баргудай мэргэний охин Баргужин гоо нэртэй охиныг Хорь түмэдийн ноён Хорилардай мэргэнээ өгсөн ажгуу. Барга ястны дээд өвөг юм. Хорь түмэдийн газраа Ариг уснаа Хорилдай мэргэний Баргужин гоогоос төрсөн Алун Гуа нэрт охин тэр. Хорь түмэдийн Хорилардай мэргэний охин Ариг уснаа төрсөн Алун Гуаг тэнд гуйж Добун мэргэний авсан ёсон тийм. Алун Гуа Добун мэргэнд ирж хоёр хүү төрүүлэв. Бүгүнүдэй, Бэлгүнүдэй нэрт бүлгээ. Нэгэн өдөр Добун мэргэн Тогоцог өндөр дээр гөрөөлөхөөр гарав. Ой дотор Урианхадай хүн чөх буга алж, хавирга авидыг нь шарж бүхүйд золгож, Добун мэргэн өгүүлрүүн: Нөхөр шорлогдоо хэмээжээ. Өгсүү хэмээж уушигт зүлд, арьсыг нь авч, чөх бугын мах бүгдийг Добун мэргэнд өгөв. Добун мэргэн тэр чөх бугыг ачиж ирэх зуураа нэгэн яданги хүн хөвүүнээ хөтөлж явахтай золгож, Добун мэргэн хэмээн асууваас, тэр хүн өгүүлрүүн: Би Малиг баягудай иргэн ядаж явна. Тэр гөрөөснийхөө махнаас надад өг. Би энэ хөвүүнээ чамд өгье хэмээжээ. Добун мэргэн тэр үгэнд орж, чөх бугын өрөөл гуяыг нь тасалж өгч, тэр хөвүүнийг авч ирж гэр зуур зарж байх бүлгээ. Тийн атал Добун мэргэн үгүй болов. Добун мэргэнийг үгүй болсны хойно Алун Гуа эр үгүй бөгөөтөл гурван хөвүүн төрүүлэв. Бугу хатаги, Бугуту салжи, Бодончар мунхаг нэртэй бүлгээ. Урьд Добун мэргэнээс төрсөн Бэлгүнүдэй, Бүгүнүдэй хоёр хөвүүн нь Алун Гуа эх юүгээн эчнээ өгүүлрүүн:
хэмээн эх юүгээн эчнээ хэлэлцэхийг Алун Гуа эх нь ухаж мэдээд, Хаврын нэгэн өдөр хонины хөншилмөл мах чанаж Бэлгүнүдэй, Бүгүнүдэй, Бугу хатаги, Бугуту салжи, Бодончар мунхаг энэ таван хөвүүнээ зэрэгцүүлэн суулгаж, нэг нэг мөсийг “Хугалагтун” гэж өгөв. Нэг нэг мөсийг амархан хугачиж орхив. Бас таван мөс хамт боож “Хугалахтун” хэмээж өгөв. Тавуул таваар багцлан боосон мөсийг хүн бүр авч, тойруулж оролдоод хугалан ядав. Тэнд Алун Гуа эх өгүүлрүүн:
Бас Алун Гуа таван хөвүүддээ сүегэр үг өгүүлрүүн: хэмээв өгүүлсэн билээ. Түүнчлэн хөвгүүдээ хатуу чанга хүмүүжүүлсэн байдаг.
Зүүлт
Ангилал:Монгол ардын домог‎
Нямбаярын Төгсцогт
Нямбаярын Төгсцогт (1992 оны 6 сарын 23-нд төрсөн) нь Монгол улсын боксчин юм. Улаанбаатар хотын 79-р дунд сургуулийг төгссөн, Цагдаагийн академийн оюутан. Монгол улсын гавъяат тамирчин.
Амжилт
Олимпын мөнгө (2012), ДАШТ-ий мөнгөн медаль (2009), Азийн АШТ-ийн хүрэл медаль (2009), улсын аварга (2009), Азийн Хүүхдийн Наадмын хүрэл медальтай (2008). Мэргэжлийн боксийн рингэнд 11 тулаан хийж 11 ялсан үүнээс 9 цэвэр ялж, оноогоор 2 тулаанд ялаад байна. Улмаар IBO холбооны Дэлхийн аварга болсон.
Ангилал:Монголын боксчин Ангилал:Монголын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Монголын олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1992 онд төрсөн
1949 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Есийн даваа
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Бугат сум (Баян-Өлгий)
Бугат — Баян-Өлгий аймгийн сум.
Сумын түүхэн товчоо: Төрсөн нутгаас эх орон эхтэй, төрсөн нутгаа мэдэхээс танин мэдэх их үйлс эхлэлтэй. Монгол оронд ардын хувьсгал ялсны дараа Монгол Ард Улсын Засгийн Газрын 1923 оны 10-р сарын 19 –ний өдрийн хурлын 39-р тогтоолоор аймгуудын Казах, урианхай, дөрвөд зэрэг олон ястны өлгий нутаг Бугат сум. Өлгий. Алтанцөгц, Ногооннуур, Толбо, Буянт, Сагсай, Улаанхустай хил залган оршдог, 2149 кв.км газар нутаг, 4000 гаруй хун амтай. Өлгий хотод хамгийн ойрхон оршдог сум. 1923 оноос Алтайн Урианхай аймаг, 1925 оноос Чандмань уул, Ховд аймгийн Алтайхан уул аймгийн дөрвөн сумын нэг Жаргалант-Сагсай сум эңд байгуулагджээ.
1930-аад оноос Казах хошуу болон Алтайн цаанаас, 1940-өөд онд Толбо сумаас айлууд ирж нэмэгдэн сумын төв Бугын хар yсaнд өвөлжин. Шар нуурт зусдаг байжээ. 1942 онд энэ сумаас Буянт сум тусгаарлагдан, зарим багууд 1956 онд Алтанцөгц, Буянт, Улаанхуст, 1959 онд Сагсай суманд шилжиж, сум татан буугдсан бөгөөд 1959 онд дахин байгуулжээ. Төв нь Овгорт суурьшаад 1969 онд Ногооннуур сумын нэг баг ирж нийлжээ.1969 оноос Бугат сум хэмээн нэрлэгдэх болсон түүхтэй. Сумын төв нь анх Хар ус гэдэг газарт байрлаж байгаад 1959 оноос одоогийн төв болох Овгорт суурьшин төвлөрчээ. Монгол орон даяар өрнөсөн нэгдэлжих хөдөлгөөнд тус сумын иргэд идэвхтэй оролцож, анх 1959 онд Жаргалын зам нэгдэл нэртэй тус сумын Овгорт байгуулагдсан. Өнөөгийн байдлаар тус сум нь 1077 гаруй өрхтэй, 4066 гаруй хүн амтай. Засаг захиргааны 5 багтай. Төсөвт байгууллага – 6, төрийн мал эмнэлэг үржлийн тасаг – 1, хувийн мал эмнэлгийн нэгжүүд – 4, хувийн хэвшлийн аж ахуй нэгж байгууллага – 15, банк санхүүгийн тооцооны салбар – 2, ахуйн үйлдвэрлэл үйлчилгээний нэгдсэн цэг – 1,, худалдаа үйлчилгээний газар, дэлгүүр – 8, халуун ус, үсчин, үнээний сүүний фермер, тахианы аж ахуйнууд тус тус үйл ажиллагаа явуулж иргэд хөдөлмөрчдөд үйлчилж байна.
'''Нутаг дэвсгэр, хил хязгаар:''' Баян-Өлгий аймгийн Бугат сум нь Монгол Улсын баруун хязгаар Монгол Алтайн нуурууны салбар уулсаар хүрээлэгдсэн ба нийт 215002 га нутаг дэвсгэртэй
•           Улаанбаатар хотоос 1617 км,
•           Аймгийн төвөөс 5 км зайд байрладаг.
Баян-Өлгий аймгийн Өлгий, Ногооннуур, Алтанцөгц, Толбо, Сагсай, Улаанхус сумтай хиллэдэг. Хамгийн өндөр цэг нь Улаан сайгийн орой далайн түвшинээс дээш 3701,4 метр, хамгийн нам цэг нь сумын төв 1918,5 метрт оршдог. Сумын нутгийн баруун зах нь Тавалтайн гаталга, зүүн зах нь Сайгийн эх, хойд зах нь Цагаан өтгийн эх , өмнөд зах нь Хөх сайгийн оргил юм.
Газар хөдлөлийн эрчим 7 балл.
'''Геологийн тогтоц, ашигт малтмал'''Бугын голын улиас, бургас, хус, хар мод, чацаргант ой, Хатуугийн хүрхрээ, Харгайт, Халзан булаг, Баянгол, Хойлог, Мөст, Түймэрт, Төгрөг нуур, Шар нуур зэрэг байгалийн үзэсгэлэнт газрууд, аргаль. янгир. ирвэс, зэрлэг гахай зэрэг ховор ан амьтан, “Алмас амьдарсан” домогт агуй, рашаан, зэс, гянт болд, боржин чулуу, гялтгануур, төмрийн хүдэр, алт, шохойн чулуу, шороон будаг зэрэг нөөц нь тогтоогдоогүй орд газрууд элбэг.
Цаг агаарын нөхцөл байдал:
Хуурайдуу сэрүүн зунтай, хахир өвөлтэй.
•           1 дүгээр сарын дундаж температур -25-30 оС
•           7 дугаар сарын дундаж температур +25+30 оС
•           Жилийн дундаж салхины хурд 4-9 м/с
•           Жилийн хур тунадасны хэмжээ 81.3 мм
Тус сумын нутаг дэвсгэрт усан сан бүхий газар 1001,3 га байдгаас гол мөрний эзлэх газар 425,3 га байдаг. Ховд гол, Хатуугийн гол, Хойлогийн гол, Нууртын нуур, Төгрөг нуур, Үзэсгэлэнт Хөх нуур,Хатуугийн хүрхрээ, Харгайт, Халзан булаг, Баянгол, Мөст, Түймэрт зэрэг гадаргын ус байдаг. Гүний усны нөөц нь 33,64 м3жил гэж судалгаагаар тогтоогдсон.
Ургамал, амьтны аймаг
Сумын газар нутгийн ой сан бүхий газар 1752 га байна. Улиас, алтайн улаан харгана, хус, бургас, шинэс, аарц зэрэг мод, тошлой,  чацаргана зэрэг жимс жимэсгэнэ, Хуурамч хонин арц, Алтан гагнуур, Жимийн хунчир, Хар шаваг, Цагаан шаваг, Алтайн сонгино, Вансэмбэрүү зэрэг шинжлэх ухаанаар нэн ховор гэж тогтоосон ургамал уургадаг. Түймэртийн эх, Хатуугийн эх, Тошинт, Ирвэс салаа, Бугын хөндий зэрэг газаруудад  аргаль хонь, янгир ямаа, ирвэс, зэрлэг гахай, алтайн хар тарвага, хойлог зэрэг нэн ховор ан амьтан амьдардаг.
Байгалийн үзэсгэлэнт болон дурсгалт газрууд
Бугат сумын нутаг дэвсгэрт байгаа түүх соёлын дурсгалт газрууд: Улаан толгой багийн Салхинт дахь чулуун зэвсгийн үеийн хадны зураг, Буга багийн Тошинтын ам, Мешелийн өвөлжөөний орчим д байрлалтай “Күйген Хора”-ны хадны зураг, Хатуу багийн Халзан булгийн хадны зураг, Эрээн харгантын түрэг бичээс бүхий хөшөө чулуу, Баянголын аман дахь хүн чулуунууд зэрэг нь ховор олдворуудтай болно. Мөн Тавалтайн рашааны зүүн талд байрладаг 200 орчим хиргисүүрүүд машин замын хоёр талааар 1 км гаруй үргэлжилдэг юм.
Хатуу багийн Эрээн харгана гэдэг газар Түрэг бичээстэй хөшөө чулуу байгаа нь манай сумын нутагт байгалийн ховор олдворуудын талаар түрэгийн үеийн онцгой түүхэн олдвор юм.
Хатуу багийн Оргуу гэдэг газар нэг дор байрлалтай хашлагатай 4 чулуун хөшөө байдаг.
Хатуу багийн Халзан булаг хэмээх газарт байдаг хадны зураг болон мөн багийн Тайван булаг гэдэг газарт хүн чулуу, зэрэгцээ байрлалтай 5 чулуу хөшөө, ойролцоох хиргисүүрүүд байдаг.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Баян-Өлгий аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Цас
thumb|270px|right|Улирлын өөрчлөлтөөр цасан бүрхүүл өөрчлөгдөх нь
Цас —
Цасан ширхэг
Цасан ширхэг нь агаар мандалд үүлэнд үүссэн мөсний талсууд болно. Том хэмжээтэй, сайн талсжисан цасан ширхэгүүд нь хавтгай, ойролцоогоор тэгш хэмт 6 талтай байна. Ховорхон тохиолдолд, -2 °C хүйтэнд, 3 талт цасан ширхэгүүд үүсэж болно. Гэхдээ цасан ширхэгийн хэлбэрт, уг талстыг үүсэх үеийн температур, чийгшилт чухал нөлөөтэй тул ихэнхи тохиолдолд цасан ширхэгүүд нь зөв бус хэлбэртэй байдаг. Мөн баганалаг, зүүлэг, хавтгай хэлбэртэй ширхэгүүд байна.
6 талт ширхэгүүд 0 °C-ээс -3 °C-т, зүүлэг болон баганалаг хэлбэртэй ширхэгүүд -5 °C-аас -10 °C-д, илүү хүйтэн температурт (-10 °C-аас -22 °C) дахин 6 талт ширхэгүүд үүснэ. thumb|400px|center|Цасан ширхэг
Гадаад холбоос
Ангилал:Хур тунадас
Хёньжун ван
Хёньжун (солонгосоор 현종, төрсөн нэр нь 이연 буюу И Ёнь; 1641–1675) — Чусонь улсын 18-р эзэн ван. Тэрээр эцэг Хюжун вангийн өвийг залган 16 жил (1659–1675) хаанчлаад, хөвүүн Сүгжун ванд залгуулжээ. Түүний үед дотоодын самуунтай байв.
Ангилал:1641 онд төрсөн Ангилал:1675 онд өнгөрсөн Ангилал:Чусоний ван
Доод түвшний програмчлалын хэл
Доод түвшний програмчлалын хэл гэдэг нь компьютерийн системийн командаас ямар нэг хийсвэрлэл байхгүй програмчлалын хэл.
Нэгдүгээр үе
Нэгдүгээр үеийн програмчлалын хэл буюу 1GL нь машины хэл. Компьютерт мэдээлэл боловсруулах үйлдлийг ба төхөөрөмжүүдийг хооронд нь холбох үүргийг процессор гүйцэтгэнэ. Ингэхдээ, урьдчилан тодорхойлогдсон хэсэг бүлэг командын тусламжтайгаар гүйцэтгэдэг. Эдгээр командыг машины командууд (machine commands) гэх бөгөөд бүгд харгалзан өөр өөрийн гэсэн кодтойгоор Санах ойд байрлаж байдаг. Энэ кодуудын цогцыг машины хэл (machine language) гэнэ. Машины хэлээр програм зохиохыг доод түвшний програмчлал гэнэ. Харин програм гэдэг нь тодорхой машины командуудын дараалал.
Хоёрдугаар үе
Зураг:machine_code_sample.jpg
Машины болон ассемблерын стандарт хэл гэж байхгүй. Энэ нь эдгээр хэлээр бичсэн програмыг универсал бус, локал шинжтэй (компьютерээс хамаарсан) болгож байгаа юм. Гэхдээ, нийцэх компьютертэйгээ гүнзгий доод түвшинд буюу аппаратын түвшинд шууд харьцдаг учраас санах ойд эзлэх зай бага, биелэх хугацаа хурдан г.м. сайн талтай. Харин програм бичих процесс нь өөрөө маш төвөгтэй, их хөдөлмөр орсон, програм зохиож буй хүн компьютерын архитектур, ажиллах зарчмыг дээд зэргээр мэдэх шаардлагатай. Ийм учраас машины болон ассемблерын хэлийг гүнзгий буюу доод түвшний програмчлалын хэлүүд гэдэг.
Ангилал:Программчлалын хэлний сэдэв
Цаг агаар
thumb|right|240px|[[Катрина хар салхины дараа Шинэ Орлеаны үерт автагдсан байдал]] Цаг агаар гэдэг нь тухайн цагт, агаар мандлын тодорхой нөхцөл дэх бүх үзэгдлийн цогцыг хэлнэ. Энэ нэр томъёо нь цаг, өдрөөр хэмжигдэх богино хугацаанд болдог үзэгдлүүдэд хамаатай тул уур амьсгалаас ялгаатай болно.
Үндсэн механизм
Цаг агаар нь ихэвчлэн агаарын температурын өөрчлөлтөөс хамаарна. Томоохон бүс нутгийн хэмжээнд, агаарын температурын ялгаа нь доорхи байдлаар илрэнэ. Дэлхийн экватор орчимд нэгж талбайд ноогдох нарны энерги нь туйл орчмынхоос илүү их байна. Орон нутгийн хэмжээнд, температурын ялгаа нь, далай, ой, мөстлөг, хүний гараар бүтээгдсэн зүйлс зэрэг газрын гадаргуугийн физик ялгаанаас өөрөөр хэлбэл дулааны энергийг ойлгох байдал (альбедо), агаарын болон хөрсний чийгшилт зэргээс хамаарна.
Газрын гадаргуугийн температурын ялгаа нь даралтын зөрүүг бий болгоно. Халсан газрын гадаргуу агаарыг халааж, агаарын даралтыг багасгана. Энэхүү агаарын даралтын босоо чиглэл дэх өөрчлөлт нь салхи үүсэх нөхцөл (агаар нь их даралттай газраас бага даралттай газар луу шилжинэ) болно. Үүнд Дэлхийн эргэлт бас нөлөөлнө (Кориолис эффект).
Туйл болон тропикийн бүсийн температурын үлэмж ялгаа нь маш хүчтэй агаарын урсгалыг үүсгэх ба дунд өргөргийн цаг агаар энэхүү агаарын урсгалын нөлөөнд оршино. Тропикийн цаг агаар нь улирлын салхи (борооны улирал - monsoons) ба аадар борооноос хамаарна (thunderstorm systems).
Дэлхийн эргэлтийн тэнхлэг, орбитын хавтгайтайгаа харьцуулахад тодорхой өнцгөөр хазайсан байдаг нь жилийн улирал үүсэх нөхцөл болно. Учир нь энэхүү хазайлтын нөлөөгөөр газрын гадаргууд нарны туяаны тусах өнцөг өөрчлөгдөнө. 6-р сард, Дэлхийн бөмбөрцгийн хойд хагаст нарны туяа харьцангуй эгц, харин 12-р сард өмнөд хасагт эгц тусна. Дэлхийн эргэлтийн тэнхлэг хэдэн зуу, мянган жилд аажим өөрчлөгдөж, үүнтэй холбоотойгоор Дэлхийд Нарнаас ирэх дулааны энергийн хэмжээ өөрчлөгдөн, улмаар уур амьсгалын өөрчлөлтийг бий болгоно (Миланковичийн цикл сэдвийг үзнэ үү).
Эх газрын цаг агаар
Дэлхий дээр, цаг агаарын түгээмэл үзэгдэлд салхи, үүл, бороо, цас, шороон шуурга, манан зэргийг багтаана. Мөн ховорхон тохиолдох хар салхи, цасан шуурга зэргийг оруулна. Цаг агаарын дээр дурьдсан үзэгдлүүд тропосферт үүсэх ба нарийвчилсан механизм нь одоо болтол тодорхой биш байгаа болно.
Дэлхийн гадаргуугийн хэлбэрт нөлөөлөх
Цаг агаар нь Дэлхийн гадаргуугийн хэлбэрийг өөрчилдөг (өгөршлийг бий болгодог) нэг үндсэн хүчин зүйл юм. Өгөршлийн процесс нь хад чулууг эвдэн, жижиг хэсэг болгоно. Өгөршил үүсэх үндсэн хүчин зүйл нь температурын өөрчлөлт, дулаан дамжуулалт юм. Өгөршил нь газрын гадаргуугийн элэгдэлд гол үүрэг гүйцэтгэнэ.
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ
frame|right|Цаг агаарын хоёр өдрийн урьдчилсан мэдээ. АНУ, өдөр тутмын хэвлэл - сониноос
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ нь ирээдүйн цаг агаарын байдлыг урьдчилан таамаглах зорилготой шинжлэх ухаан технологийн аргачлал юм.
Цаг агаарт зориудаар нөлөөлөх
Эрт цагаас хүн төрөлхтний гол мөрөөдлүүдийн нэг нь цаг агаарыг өөрчлөх, зохицуулах явдал байсан билээ. Орчин үед цэрэг дайны зориулалтаас эхлээд хөдөө аж ахуйн зориулалтаар цаг агаарт зориудаар нөлөөлөхийг оролдсоор байна.
Цаг агаарын эрс тэс нөхцлүүд
Дэлхий дээр агаарын температур ±40 °C хэлбэлзэлтэй байдаг. Дэлхийн хамгийн хүйтэн буюу -89.2 °C-ыг, 1982 оны 6 сарын 21-нд Антарктид дахь Восток станц тэмдэглэсэн байдаг. Харин 1922 оны 9 сарын 13-нд Ливид хамгийн халуун буюу 57.7 °C болсон байна.
Гарчиг
Гарчиг (Заголовок. Headline). Гарчиг нь латины head – “толгойлох, удирдах” гэсэн үгнээс гаралтай гэж үздэг. Гарчиг бол тухайн эх бичвэрийн нэр бөгөөд нийтлэл, нэвтрүүлгийн агуулгыг ямар нэг хэмжээгээр илэрхийлсэн, уншигчийн сонирхлыг татахуйц товч мэдээлэл юм. Гарчиг хэмээх төвд гаралтай үгийг Я.Цэвэлийн “Монгол хэлний товч тайлбар толь”-д “Ном хэвлэл, бичиг зохиолын дотор багтаж орсон зүйлийн хураангуй томъёо” гэж тайлбарлажээ. Энэ бол агуулгын товч илэрхийлэл гэсэн санааг баталж байна. Гарчиг эх бичвэрийн талаар товч мэдээлэл өгөх, уншигчийг өөртөө татах “хөтөч” болох, материалыг ач холбогдлын дарааллаар хуваарилах, сонин, сэтгүүлийн нүүрийг чимэглэг зэрэг үүргийг гүйцэтгэдэг. Гарчгийг байрлал, ач холбогдолын хувьд энгийн гарчиг, дэд буюу давхар гарчиг, булан буюу дээд гарчиг, малгай гарчиг, уруудсан гарчиг, зэрэг буурсан гарчиг, зорилгын хувьд нэрлэн мэдээлэх гарчиг, зааварлан өдөх, уриалан өдөх, хандан өдөх, мэтгэлцэн өдөх, гоо зүй, сурталчилгааны гарчиг, эх бичвэртэй холбогдож байгаагийн хувьд бүтэн ил, бүтэн далд, хагас ил, хагас далд, хэлбэрийн хувьд босоо, хөндлөн, шаталсан, холимог, гурвалжин гэх мэтээр ангилдаг. Гарчиг эх бичвэртэйгээ тохирч байх явдал бол сэтгүүл зүйн нэг ёсны бичигдээгүй хууль юм. Гарчиг бол эх бичвэрээс төрсөн бүтээгдэхүүн бөгөөд хамгийн энгийнээр хэлэхэд нийтлэл, нэвтрүүлгийн нэр мөн. Тиймээс гарчгийг оновчтой, сонирхол татахуйц өгөх шаардлагатайн хамт түүгээр дамжуулан гол утга санаагаа гаргасан байх нь чухал юм. Манай сэтгүүл зүйн практикт энэ шаардлагыг хангасан шилдэг гарчиг, цөөнгүй бий. Тухайлбал, “Одос урамдах хязгаар”, “Парис хол боловч ойр мэт” (Л.Түдэв), “Далай ээж маань “цаазын тавцанд”, “Хүр хорхой үржүүлж, хөвөн тарих хүмүүсээ яах вэ?” (Ц.Балдорж), “Зарлигаар дархалсан ууланд зэрлэгээр халдах эрх олгожээ” (Ш.Цэен-Ойдов), “Шонхорыг шогнойлгож Монголыг монцойлгох нь”, “Чив чимээгүй Туул” (Ж.Мягмарсүрэн), “Баярын тухай гунигт бодол” (Ц.Дашдондов) г.м.
Ангилал:Хэвлэл
Иван Фундора
Иван Фундора Залдивар (Ivan Fundora Zaldivar, 1976 оны 4 сарын 14-нд төрсөн) нь 2004 оны зуны олимпийн хүрэл медальт, Кубын чөлөөт бөхийн тамирчин юм. Тэрээр мөн 2007 оны ДАШТ-ий хүрэл медальтай.
Фундора 2008 оны зуны олимпод оролцсон ч хүрэл медалийн төлөө барилдаанд Кирил Терзиевт ялагдан дөрөвдүгээр байр эзэлжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Кубын бөх Ангилал:Кубын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Кубачууд Ангилал:1976 онд төрсөн
Суврага хайрхан уул
Архангай аймгийн Цэнхэр сумын нутагт орших Суврага хайрхан уул (өөрөөр Суварга хайрхан уул) нь далайн түвшнээс дээш 3117 метр өргөгдсөн, Хангайн уулархаг мужид багтах уул юм.
Суврага хайрхан уул нь хормойгоороо ой модоор хучигдсан, нүцгэн оройтой, ноён оргилоосоо доохно, уулын энгэр талдаа тунгалаг нууртай, завилаад сууж буй хүн шиг сонин тогтоц бүхий уул юм. Нутаг усныхан болон ойр орчмын хүмүүс энэ уулыг эртнээс тахин шүтэж, эр хүн жил бүр ууланд гарч хийморио сэргээдэг эртний уламжлалтай юм.
Суврага хайрхан уулсын салбар уулсын нутагт амьдарч байгаа зон олон идээ, малаар элбэг, дэлбэг, ус голоор хэзээ ч гачигдахгүй, элдэв өвчин, ган, зуд, байгалийн аюулт гамшиггүй, энх тунх, элбэг хангалуун амьдарч байх хувь тавилантай юм гэнэ билээ хэмээн нутгийнхан ярьдаг, хойч үедээ захидаг юм.
Байгалийн тогтоц
Суврага хайрхан уулнаас салбарласан өвөр талдаа Боржин хад, Байц цохио, Нүцгэн орой, хүнх, хуниас бүхий Солбидог, Жимгэр, Хошгот, Тонгорогийн их, Бор, Цагаан өргөө зэрэг олон сүрлэг нугууд салбарладаг бөгөөд эдгээр уулсаас Тонгоргийн гол, Хошготын гол, Жимгэрийн гол, Хөрвөөлгийн гол, Өлзий Тээлийн гол зэрэг түргэн урсгалтай, үхэр чулуутай бэсрэгхэн голууд гол төлөв их ганга, анаг хавцал дундуур боргио үүсгэн урсч Орхон голын эх сав газрыг бүрдүүлдэг ба Улаан цутгалан хэмээх хүрхрээг үүсгэн Өвөрхангай, Булган, Сэлэнгэ аймгийн олон ард иргэдийг ундаалж, амьдрах усны эх болдог байна.
Мөн баруун талдаа Манхан, Ямбилэг, Чирэнгэт, Нөрөөт, Бугат, Согоот, Баян өндөр, Үйзэн бүрхээр, Хашаат, Шарт, Намшир, Буурал цагаан дунгол, Чил, Байшинт, Хонгор хана, Шар булуу, Шар тээг гээд олон сайхан сүрлэг уулс урт нуруунууд залган салбарладаг юм.
Эдгээр уулсаас Ширдэгийн гол, Шартын гол, Нарийн хамрын гол, Ямбилэгийн гол, Гялааны гол, Цагаан сүм, Могойн гол зэрэг голууд эх аван урсч Цэцэрлэг, Цэнхэрийн голуудыг бүрдүүлэн Архангай, Батцэнгэл, Хотонт, Өгийнуур, сумын зон олныг ундаалдаг голын эх болж Тамирын голтой нийлж Орхон голд цутгадаг юм.
Тайлга, тахилга
Суварга хайрхан уулыг хошуу ноёд, нутгийн иргэд эрт дээр үеэс тахин шүтэж ирсэн иүүхэн уламжлалтай юм. Цэцэрлэг багийн нутагт Давцан, Цэнхэр багийн нутагт Тахидаг уул, Орхон багийн нутагт тахидаг овоо зэрэг гурван өндөрлөгөөс урд, баруун, баруун урд зүгээс тахидаг байжээ.
Суварга хайрхан уулын салбар зүүн талд нь орших Жаран цөнхлөг уулын оройд Чингис хааны түмэн цэргийн овоо байдаг бөгөөд Чингэс хааны их цэрэг баруун зүгт дайтаар мордож явахдаа Суврага хайрхан уулыг бишэрч, босгосон домогтой билээ.
Депрессор
Ангилал:Мансууруулаx бодис
Суврага хайрхан уул
Тайлга, тахилга
Суварга хайрхан ууланд гарч мөргөсөн эр хүний 3 жилийн хийморь сэргэж, элдэв гай барцад тохиолдохгүй сайн сайхан амьдардаг гэсэн сүсэг бишрэлийг олон хүн даган мөрдөж, Архангай аймгийн Булган, Цэнхэр, Ихтамир, Батцэнгэл, Өлзийт, Хотонт, Хашаат, Төвшрүүлэх, Өвөрхангай аймгийн Бат-Өлзий, Хархорин, Баянхонгор аймгийн Эрдэнэцогт сумын иргэд цагаан идээний дээжээ өргөн жил бүр 7 сарын 15-наас 8 сарын 25-ны хооронд сар гаруй хугацаанд өдөрт 40-60 морьтой хүн тасралтгүй гарч мөргөдөг билээ.
2007 онд ерөнхийлөгчийн зарлигаар Суварга хайрхан уулыг төрийн тахилгат уул болгосон юм.
Хангайн нуруунд Суварга хайрхан уулаас өндөр олон уул байх боловч Суварга хайрхан уул шиг олон хүн биширч дахин шүтдэг өвөрмөц тогтоцтой, олон гол эх авсан, олон нуруунд салбарласан уулс ховор билээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Архангай аймгийн газар зүй Ангилал:Хангайн нуруу Ангилал:Төрийн тахилгат уулс
Виктор Янукович
Виктор Янукович (Ві́ктор Фе́дорович Януко́вич) — Украин улсын 2010–2014 оны ерөнхийлөгч.
Ангилал:Украины ерөнхийлөгч Ангилал:Украины ерөнхий сайд Ангилал:Евромайдан Ангилал:20-р зууны улс төрч Ангилал:21-р зууны улс төрч Ангилал:Гейдар Алиевын одон шагналтан Ангилал:Донецк мужийн захирагч Ангилал:Регион намын гишүүн Ангилал:Украины намын дарга Ангилал:Хосе Марти одон шагналтан Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай) Ангилал:Эрдэнийн Очир одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Цагаач Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Украинчууд Ангилал:1950 онд төрсөн
Ногоон малгайт Дамдинсүрэн
'''Д. Дамдинсүрэн''' нь 1932 онд БНМАУ-ын баруун дөрвөн аймагт гарсан 1932 оны зэвсэгт бослогод идэвхитэй оролцон зохион байгуулж байсан нөлөө бүхий гол удирдагч нарын нэг юм.
Намтар
Архангай аймгийн Жаргалант сумын Хоолтын хамтралын дарга. Дамдинсүрэн дураар дургиж, түүнийгээ булахын тулд хамтралаа галдан шатааж, Дарби бандидын хүрээ, Асайтын хүрээ, Шар талын хүрээний лам нарыг зэвсэгт тэмцэлд уриалан дуудаж өөрөө толгойлон оролцов.
Ногоон малгайт Дамдинсүрэнгийн удирдсан шар цэрэг Шумуултайн хүрээн дээр хүчээ бөөгнүүлж 500 гаруй болоод, Завхан аймгийн Идэр, Улаагчин сумд ба аймгийн төвийг эзлэх гэсэн авч улаан цэрэгт ялагдах үедээ чекист Ц.Донров, сургагч В.Е.Колосс, С.Янсанжав нарыг тамлан алаад, Архангай аймагт Тариатад ирж, Рашаантаас Архангайн чиглэлд зугтсан Самбуу, Жамц, Аюурзана, Магнай, Сумъяа, Жур нартай нийлж үлэмж их хүчийг хуралдуулжээ.
Шүүх ажиллагаа, оноосон ял
1933 оны дөрөвдүгээр сарын 19-ний өдрийн оройн дөрвөн цагт Ардын цэнгэлдэх улсын төв театрын байшинд БНМАУ-ын Ардын Сайд нарын Зөвлөлөөс томилогдсон тусгай өргөн шүүх таслах газрын хурал нээж, тус шүүхийн дарга н.Дэндэвээс “Өнгөрсөн 22 дугаар онд Хөвсгөл, Завхан, Архангай, Өвөрхангай зэрэг хэдэн аймгуудад ардын эрх чөлөө ба ардын хувьсгалт засгийг устгахаар зэвсэг барьж тэмцэлдсэн хувьсгалын эсэргүү хөдөлгөөий толгойлогчид ба идэвхтэн туслагчид болох бөгөөд БНМАУ-ын шүүх цаазны бичгийн 42, 43, 45, 47 дугаар зүйлүүдэд заасан гэмт хэргийг үйлдсэн тус улсын харъяат Чимэдийн Самбуу дүвчин, Самбуугийн Буриад, Чойжин, Аюурзана, Түгж нарын зэрэг 39 этгээдийн хэргийг мөрдөн байцааж, хууль цаазны ёсоор таслан шийтгэсэн байна. Шүүхийн дарга нь Дэндэв, гишүүд нь Гончигдорж, Дашзэвэг, Дэндэв, Цагаанхүү, Дансцоодол, Ядамсүрэн нар сууж улсын яллагчид прокурор Ядамсүрэн, Гомбожав нар, хэрэгтний өмгөөлөгчид Найдан, Дамдинсүрэн, Сүхжав, Гочоо нар тусгай асуултыг хянан боловсруулах экспертэд улаан цэргийн Цэрэндагва, Олон нийтийн өмнөөс шүүмжлэгч ба нэхэмжлэгчид Хөвсгөл аймгийн ардын төлөөлөгч Даваа, Архангай аймгийн ардын төлөөлөгч Пэрэнлэйням нар суужээ. Энэ хуралд хэрэгтэн нарын дотроос хоёр хүн хүнд өвчтэй байсан тул улсын прокурорын газраас тусгай байцаагч гаргаж хэргийг байцаалгасанд тэр хоёр хүн хуралд суухгүйгээр хэргээ таслуулахыг зөвшөөрсөн ба мөнхүү шүүхийн дарга, өмгөөлөгчид татгалзахгүй гэжээ. Улсын дээд шүүхээс зургаан шүүгдэгчийг суллах буюу тэнсэн өгч, 15 шүүгдэгчид хорих ял оногдуулж, 18-д нь цаазаар хороох ялыг амь гуйх эрхтэйгээр оноожээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Босогч Ангилал:Эсэргүү Ангилал:Монголын эсэргүү Ангилал:Монголчууд Ангилал:19-р эсвэл 20-р зуунд төрсөн Ангилал:20-р зуунд өнгөрсөн
Товшлуур хөлт 2
Товшлуур хөлт 2 (Happy Feet Two) нь Жорж Миллерийн найруулсан 2011 оны Америк-Австралийн 3D хөдөлгөөнт кино бөгөөд Товшлуур хөлт киноны үргэлжлэл юм. Элийя Вүүд, Робин Уильямс, Хэнк Азариа, Брэд Питт, Мэтт Дэймон, Pink, София Вергара, Common, Хьюго Уивинг, Ричард Картер, Магда Жубански, Энтони ЛаПалья нарын уран бүтээлчид дуу оруулсан юм.
Өрнөл
Мамбл болон Глориа нарын хүү Эрикийн адал явдлыг энд харуулдаг. Антарктид дахь Император оцон шувуунуудын нутагт олноороо бүжиглэгч оцон шувуунууд аз жаргалаар дүүрэн байх хэдий ч их мөсний хайлалтын гамшигаар нурангин хавцалд олноороо түгжигдэж туслалцаа эрэх ба Мамбл, Эрик нар далайн заануудын ахлагч Брайн, нисдэг оцон шувуу гэх шувуу Свен нарын хамтаар тэднийг товшлуур бүжгийнхээ ачаар аврах болно. Сам хорхойн сүргээс тасарч өөрсдийнхөөрөө амьдрахаар хөглөдөг Уилл, Билл хоёр энд мөн гардаг.
Холбоос
Ангилал:2011 оны кино Ангилал:3D кино Ангилал:Австралийн кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Инээдмийн кино Ангилал:Компьютероор амилуулсан кино Ангилал:Оцон шувуу кинонд
Виллиан Боржес да Силва
Виллиан хэмээн алдаршсан Виллиан Боржес да Силва (Willian Borges da Silva, 1988 оны наймдугаар сарын 9-нд Сан Пауло мужийн Рибейран Пирис хотод төрсөн) — Бразилын хөлбөмбөгчин бөгөөд Челси болон Бразилын шигшээд тоглодог.
Замнал
Шахтёрт байхдаа Украйны хөлбөмбөгт үнэтэй хувь нэмэр оруулсаныг үнэлэн Виллианыг 2009 онд Гавъяат тамирчин блдгожээ. 2013 оны наймдугаар сарын 25-нд Челси албан ёсны цахим хуудсандаа "Бразил хагас хамгаалагч Виллианыг элсүүллээ" хэмээн зарлажээ. Наймдугаар сарын 28-нд түүнийг Челси 22 дугаарын өмсгөлтэй танилцуулсан ба Оросын Анжиaд 30 сая фунт төлжээ.