cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Херберт Хувер
Гэр бүл
Хүвэрийн гэр бүл Херберт Хувер залуу (Herbert Hoover Jr.-1903-1969), Аллан Хэнри Хувер (Allan Henry Hoover.-1907-1993) гэдэг хоёр хүүтэй байжээ. Ангилал:1874 онд төрсөн Ангилал:1964 онд өнгөрсөн Ангилал:АНУ-ын ерөнхийлөгч Ангилал:Бүгд Найрамдах Намын гишүүн (АНУ)
Бат-Очирын Алтангэрэл
Бат-Очирын Алтангэрэл - Монголын төрийн зүтгэлтэн. Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, МАХН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүн.
Намтар
Нийслэлийн арван жилийн 1-р сургуулийг онц дүнтэй төгсөж, ЗХУ-ын Москва хотын Хими Технологийн дээд сургуулийг хөргүүлийн инженер мэргэжлээр төгсөөд Мах комбинатын ерөнхий инженер, Хүнсний үйлдвэрийн яамны сайд,
1972 оноос 17 жил Улс төрийн товчооны гишүүн, 1971 оноос 19 жил Ардын Их Хурлын дарга,
1987-1989 он хүртэл Монгол-Зөвлөлтийн Засгийн газар хоорондын комиссын даргаар тус тус ажиллаж байжээ.
Ангилал:Монголчууд
Хөгжилтэй залуус (гитарын гоцлол)
Гоцлолын нэрний тухай:
Зохиогчийн гоцлолд өгсөн нэр “Торгон утас”, нийтэд түгсэн нэр “Хөгжилтэй залуус”.
Зохиогч гоцлолоо "Торгон утас", Мөнгөн хүлэг" зэргээр бичиж тэмдэглэж иржээ.
Гоцлол төрсөн тухай зохиогчийн дурсамжаас:
Анх 1955-1956 оны үед би долоо найм орчим настай байхдаа местный орос хүн гитар тоглохыг харж сонирхоод гитар заалгаж аккорд барьж сурсан гэхээр (1969 он гэхэд бол) арван гурав дөрвөн жилийн хугацаанд янз бүрийн гитар барьж үзэж туршлага хуримтлуулсан, мөн гитараар гоцолж тоглодог бүтээл, өөрийн гэсэн урын сантай болсон байв. Радиод очихоос өмнө миний урын санд Ш.Шажинбатын шүлэг “Нүдэн нуур” дууны ая гитарын гоцлолоороо (ая нь түрүүлж гарсан, хожим аянд нь шүлэг бичснээр дуу болсон), найруулсан З.Хангалын ая “Өглөөний наран”, Ж.Дорждагвын ая “Соёл-эрдэнэ” гитарын гоцлолууд, Английн The Shadows хамтлагийн тоглосон "Apache", Америкийн The Ventures хамтлагийн тоглосон "The Ghost Riders in The Sky" зэрэг дэлхийд алдартай хит коовэр гоцлолууд, мөн Битлз зэрэг гадаадын хамтлагуудын хит дуунууд (дан аялгуугаар нь гитарын гоцлол маягаар тоглодог) байв.
Радиод дуудагдаж очоод Герман улсад үйлвэрлэсэн Musima фирмийн тэр хар өнгийн De Luxe цахилгаан гитарыг зориулалтын Регент-30 өгсөгчид залгаж тоглоход гарын хуруу гитарын утсанд хүрэв үү, үгүй юү дуугараад, тоглоход урамтай, утас нь зөөлхөн, гарт торго шиг мэдрэгдэнэ, гитараа барих, тоглох бүрдээ би маш их баярладаг байлаа. Тийм гоё гитараар тоглох гэдэг бол гайхамшиг. Радиод очоод удаагүй миний “Цэнхэр залаа”, "Оддын дуулал" (“Долоон бурхан”), “Сансрын хөлөг” ("Сансрын хүлэг") зэрэг гитарын гоцлолууд ойр ойрхон гарсан байдаг. Гоцлолуудаа Монголын Радиод бичүүлж, тайзан дээр тоглоход үзэгчид хэд дахиулна, ялангуяа "Цэнхэр залаа"-г бол багадаа л гэхэд гурав дахиулдаг байсан.
Тэр их урам, тэр их баяр, тэр бүх мэдрэмж энэ “Торгон утас” гитарын гоцлол болж эгшиглэсэн.
Жич: Герман улсад үйлдвэрлэсэн Musima фирмийн хар өнгийн De Luxe цахилгаан гитараар түүний (ритм) тоглож буйг энд дарж үзэх боломжтой.
С.Баатарсүхийн хөгжим “Хөгжилтэй залуус” гитарын гоцлолыг тоглосон хамтлаг чуулга, гоцлол гитарчид:
Cover гоцлолыг сонсох:
Батцэнгэл - Гитарын аяз (Battsengel - Guitar melody), 2019-02-13 [41:15-43:54] Ангилал:1970 оны хөгжмийн бүтээл Ангилал:Монголын хөгжим
Найдангийн Бүрэнзэвсэг
Найдангийн Бүрэнзэвсэг нь Ховд аймгийн Дарви сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Улсын наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Драган Бендер
Драган Бендер (Dragan Bender; 1997 оны арваннэгдүгээр сарын 17) — Хорватын мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин, НБА-гийн «Финикс Санз» багийн төв болон хүчний довтлогчийн байрлалд тоглодог.
Нэрт сагсан бөмбөгчин Никола Вуйчичийн академийг төгсөгч, Шарунас Ясикявичюсийг шүтдэг тэрбээр Израилын хэд хэдэн багт дадлагажаад 2016 оны дөрөвдүгээр сарын 6-нд НБА-гийн драфтад уригдаж байв. Кристапс Порзингисийг санангдуулам тоглолттой.
Цахим холбоос
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Хорватын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Финикс Санс багийн тоглогч Ангилал:Хорватчууд Ангилал:1997 онд төрсөн
Хятад судлал
Хятад судлал бол дорно судлалын нэг салбар чиглэл бөгөөд эртний болон орчин үеийн Хятадын түүх, эдийн засаг, улс төр, гүн ухаан, хэл, уран зохиол, соёлыг судладаг цогц шинжлэх ухаан юм. Барууны орнуудад Синоло́ги (латин: Sina -хятад гэсэн үгнээс гаралтай) буюу (англ. Chinese Studies) гэж нэрлэдэг байна.
Үүссэн түүх
Шинжлэх ухааны тусдаа чиглэл болгон хятад судлал /синологи/ нь 16 дугаар зууны төгсгөлд өрнөдийн шашны номлогчийн номлолын хэрэгцээтэй шууд холбоотойгоор үүссэн тул 19 дүгээр зууны дунд үе хүртэл бараг бүх хятад судлаачид /синологичид/ сүмийн лам нар байжээ. Дэлхийн синологи нь Филологийн шинжлэх ухааны шинжлэх ухааны чиглэлээр 19 дугаар зууны эхний хагаст Францад гарч ирсэн гэж үзэж болно. 1860 оноос хойш гадаад орнууд Хятад улстай дипломат харилцаа тогтоосон нь энэхүү шинжлэх ухааны салбарыг хөгжүүлэхэд шинэ түлхэц өгсөн юм.
Анхны хятадын тухай бага саг мэдээлэл 12 дугаар зууны үед Марко Поло, Жованни Монтекорвино нараас авч байсанаас хойш нэг хэсэг холбоо тасарч сүүлд 16 дугаар зууны үед португальчууд Африк тивийг тойрч Энэтхэгт хүрч хятадын Чин улсын тухай сонсож байжээ.
Хятадын тухай Европын анхны ном Tratado das cousas da China 1569 онд Португалд хэвлэгджээ. Хэдийгээр түүний зохиолч Доминиканы лам Гаспар да Круз Перейрагийн түүхээс ихээхэн материалыг ашигласан боловч энэ бяцхан номонд маш олон эх хувь багтсан болно. Crusch -ийн Алс Дорнод дахь португалчуудын дунд ажилласан олон жилийн туршид цуглуулсан мэдээлэл, түүний дотор Хятад улсад хэдэн долоо хоног хоригдсон (1566/67 оны өвөл Гуанжоу хотод) хүн багтжээ.
1570 -аад онд Испанчууд Филиппинд колони байгуулснаар Хятадтай худалдаа хийх, тэнд шашны номлогчийн хүчин чармайлт гаргах замаар Португалтай өрсөлдөх боломжтой болж Хятадыг ихээр сонирхож эхэлжээ. Энэ нь 1577 онд Бернардино де Эскаланте номыг Севилья хотод "Discurso de la navegacion que los Portugueses hacen a los Reinos y Provincias de Oriente, y de la noticia que se tiene de las grandezas del Reino de la China" нэртэйгээр хэвлүүлэх шалтгаан болсон юм. Энэ ном Португали хэлнээс өөр хэлээр хэвлэгдсэн Европын анхны "хятад судлалын" шинжтэй ном болж, удалгүй бусад хэл рүү орчуулагдсан юм.
Мөн тэр үед Хятадын тухай Испани-Мексикийн аялагч Августиний Мендоза (1585) -гийн эмхэтгэсэн "Historia de las cosas más notables, ritos y costumbres del gran reyno de la China" (Хятадын агуу хаант улсын хамгийн гайхалтай зүйл, ёс заншил, зан заншлын түүх) хэмээх ном байв. Мендоза өөрөө Испанийн хааны элчээр Хятад руу илгээгдсэн боловч Хятадад хэзээ ч хүрч очиж байгаагүй тул бусдаас сонссон зүйлээ нэгтгэсэн гэж эрдэмтэд мөн үздэг ажээ.
Европын хятад судлалын эхэн үе
Европын номлогчийн номлолын хэрэгцээнээс үүдэлтэй Хятад судлал нарийн төвөгтэй шинжлэх ухаан анх Иезуитийн лам хуврагууд боловсруулсан байдаг. Анхны хятад судлаачдыг Италийн иезуит Мишель Руггери (1579-1588 онд Макао, Гуандун мужид ажиллаж байсан), 1582-1610 онд Хятадад амьдарч байсан Маттео Риччи гэж үздэг.
1615 онд Николас Тригогийн латин орчуулгаар хэвлүүлсэн Риччийн өдрийн тэмдэглэл. "De Christiana expeditione apud Sinas" ("Хятадад хийсэн Христийн экспедицийн тухай") нэртэйгээр тэр даруй нийгмийн үзэгдэл болж, соён гэгээрлийн үеийн сэтгэгчид соёл иргэншлийг харьцуулан судлах асар их хэмжээний материалыг өгчээ.
Дараагийн зуунд хэдэн арван иезуит номлогчид Хятадын хэл, соёл, түүх, мөн чанарын талаархи судалгааныхаа үр дүнг Европт хэвлүүлж эхэлжээ. Ялангуяа Мартино Мартини (en:Martino Martini) Мин гүрний уналт, Манж Чин гүрний Хятадыг байлдан дагуулсан тухай Европт дуулгасан бөгөөд өөрөө эдгээр үйл явдлын гэрч болсон юм. Польшийн иезуит Михал Боймын хэвлүүлсэн Flora Sinensis (Flora of China) цомог нь Европ, Хятад, Вьетнамын ургамал, амьтныг танилцуулж, хятад судлалын "ургамал" төрлийг үндэслэгч болжээ.
1732 онд Хятадыг судалж, хятад хэл заах анхны судалгааны байгууллага болох Università degli studi di Napoli L'Orientale нь Неаполь хотод байгуулагдсан байна. Ту сургуулийг 1711-1723 онд Хятадад ажиллаж байсан зураач, сурталчлагч лам Маттео Рипа байгуулжээ. Христэд итгэгчид дөрвөн хятад хүн хятад хэл заадаг байжээ. Хятад руу явахаар бэлтгэгдэж байсан номлогчдыг мөн энд бэлтгэдэг байсан байна.
Зүүн Европын анхны хятад судлаач бол Хаант Орост Николай Спафари гэгддэг Николае Милеску гэдэг молдав хүн байв. 1715 онд Оросын сүм хийдийн номлолын газар Бээжинд байгуулагдсан боловч тэдний шинжлэх ухааны үр дүнг нь тэр үед бараг үнэлдэггүй бөгөөд мэдэгддэггүй байв. Номлолын газар ажиллаж байсан И.К.Россохин, А.Л.Леонтьев нар сүүлд 1760-80 -аад оны үед голчлон манж хэлнээс орчуулсан хэд хэдэн чухал орчуулгыг хэвлүүлжээ.
19 дүгээр зууны хятад судлал
19 дүгээр зууны эхэн үед хятад судлал нь Францын Коллежид (фр. le Collège de France) шашны академик сургалт хэлбэрээр сэргэсэн байна. Үүнд Ж.Абель-Ремус, С.Жульен, Э.Потье нарын хичээл зүтгэл их нөлөөлж судалгааны түвшин маш өндөрт хүрсэн байна. Хэл шинжлэл нь нэн тэргүүний зорилт хэвээр үлдсэн бөгөөд Хятадын уран зохиолын орчуулга анх удаа гарч ирэв. Их Британид академик хятад судлал нь протестант номлогчид, ялангуяа Оксфордын их сургуулийн хятад хэлний тэнхимийг үүсгэн байгуулагч, анхны тэргүүн Робертс Моррисон, Жеймс Легг (1815-1895) нарын хүчин чармайлтаар хожим бий болжээ. Ж.Легг сүүлд Күнзийн үзлийг бүхэлд нь англи хэл рүү хөрвүүлэн орчуулжээ (1861-1897). Моррисоны ач тус нь Хятад-Англи хэлний анхны үндсэн толь бичгийг бий болгосонд оршино. Герман дахь анхны алдартай хятад судлаач бол Францад ажиллаж байсан Юлиус Клапрот (герман. Julius Heinrich Klaproth 1783-1835) байсан.
Орост энэ үед хятад судлал Бээжин дахь Үнэн алдартны сүмийн төлөөлөгчийн газрын хэмжээнд явагдаж байсан бөгөөд тэнд ажиллах хүмүүс Казанийн их сургуульд ажиллаж, багшилсан байна. Энэ үеийн хамгийн алдартай хүмүүс бол Оросын хятад судлалыг үндэслэгч '''Фр. Иакинф''' (Бичурин Никита Яковлевич), түүнчлэн Ф. Палладий, Архимандрит Аввакум, В.П.Васильев нар юм. Иакинфын Оросын соёлд үзүүлэх нөлөө нь маш чухал юм: жишээлбэл, түүний Бээжин дэх амьдралын тухай түүхүүд В.Ф.Одоевскийн "4338 он" романы үзэл баримтлалд нөлөөлсөн. В.П.Васильев, Ф. Палладий нь орчин үеийн буддизмын үндэс суурийг тавьж, мөн хятад хэлийг дуудлагаар дамжуулах зарчмуудыг боловсруулж, анхны толь бичиг, сурах бичиг хэвлүүлжээ. 1835 онд хятад хэлний анхны сургуулийг монголын хил дээрх Хиагт хотод нээж байжээ. 1855 онд Оросын дорно дахин судлалын төвийг Казань хотоос нийслэл Санкт -Петербург руу нүүлгэсэн байна.
Барууны том гүрнүүдийн колоничлолын тэлэлттэй холбогдуулан 1850 -аад онд Хятад улс европчуудын геополитик, худалдаа, эдийн засгийн ашиг сонирхолыг татах болов. Хятад судлаачдын хувьд соёл, үзэл суртлын уламжлалыг судлах нь нэн тэргүүний зорилт болж байна, ялангуяа Хятадын дорнын эзэнт гүрний нийгэм, хүний сэтгэлгээг ойлгох "түлхүүр" -ийг олж харсан утга зохиол, яруу найргийн өв байв.
XIX зууны хоёрдугаар хагаст үндэсний хятад судлалын сургууль, судалгааны төвүүд байгуулагдаж эхлэв. Үндсэн сургуулиуд:
Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас өмнөх гадаадын нэрт хятад судлаачид:
Орчин үеийн оросын хятад судлаачид: А.И.Кобзев, Г.В.Мелихов, Е.А.Торчинов, М.Е.Кравцова, И.А.Алимов, В.Ф.Феоктистов, А.Е.Лукьянов, О.Е.Непомнин, Л.С.Переломов, В.Н.Усов, уран зохиол судлаач Б.Л.Рифтин, хэл судлаач С.Е.Яхонтов, М.В.Софронова, И.Т.Зограф.
Монгол дахь хятад судлал
Монгол дахь хятад судлал эрт дээр үеэс эхлэлтэй гэдэг нь тодорхой. Гэхдээ шинжлэх ухааны үндэслэлтэй орчин үеийн хятад судлал албан ёсоор Монгол улсад 1957 онд МУИС-д хятад хэлний анги нээснээр эхэлсэн гэж албан ёсоор үздэг.
ШУА-ийн Олон улсын харилцааны хүрээлэнгээс жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулахаар төлөвлөсөн “Олон улс судлал” эрдэм шинжилгээний хурлыг 2020 оны 12 дугаар сарын 28-нд цахим хэлбэрээр зохион байгуулсан. Энэ удаагийн хурлыг Академич Чулууны Далайн мэндэлсний 90 жилийн ойн хүрээнд “Олон улс судлал-2020: Монголын Хятад судлал” сэдвийн хүрээнд зохион байгуулсан ажээ.
Хурлыг нээж ШУА-ийн Тэргүүн Дэд Ерөнхийлөгч Aкадемич Г.Чулуунбаатар, ГХЯ-ны Хөрш орнуудын газрын захирал Т.Батцэцэг нар үг хэлж, хурлын үйл ажиллагаанд амжилт хүссэн юм.
Үндсэн илтгэлийг ШУА-ийн Олон улсын харилцааны хүрээлэнгийн Хятад судлалын салбарын эрхлэгч, доктор (Ph.D), дэд профессор Д.Шүрхүү “Монголын Хятад судлалын тулгамдсан асуудлууд” сэдвээр хэлэлцүүлж, Хятад судлалыг эрчимжүүлэх шаардлага, хөгжүүлэх арга замын талаар тодорхой санал, дүгнэлт дэвшүүлэв. Мөн Стратегийн судалгааны хүрээлэн, Батлан хамгаалахын эрдэм шинжилгээний хүрээлэн, Аюулгүй байдал судлалын хүрээлэн, Монгол Улсын Их Сургууль, Дотоод хэргийн Их сургууль зэрэг судалгааны төв, их дээд сургуулиудын эрдэмтэн судлаачид, багш нар, төрийн байгууллагуудын төлөөлөл, холбогдох төрийн бус байгууллагуудын судлаачид оролцож, “Хятадын аюулгүй байдлын номлол, судалгааны тойм”, “Монгол дахь Хятад судлалын боловсон хүчин бэлтгэж буй өнөөгийн байдал”, “Монгол-Хятадын шинжлэх ухааны хамтын ажиллагаа: Хятадын бодлого” зэрэг сэдвээр БНХАУ-ын улс төр, эдийн засаг, нийгмийн асуудлууд, гадаад бодлогын тэргүүлэх чиглэл, Монгол-Хятадын харилцааны олон талт асуудлын хүрээнд илтгэл хэлэлцүүлж, санал дүгнэлтээ солилцов.
Хуралд оролцогсод энэ удаагийн хурлын ач холбогдол, үр дүнг өндрөөр үнэлж, цаашид уламжлал болгон зохион байгуулах нь олон талын ач холбогдолтой хэмээн дүгнэсэн байна.
Академич Бэсүд овогтой Шадавын Лувсанвандангийн ууган охин Маналжав 1938 оны 09-р сарын 16-ны өдөр нийслэл Улаанбаатар хотноо төржээ. Л.Маналжав 1946 оноос Улаанбаатар хотын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуульд элсэн суралцаж, 1954 онд наймдугаар ангийн сурагч байхдаа 10-р ангийн төгсөлтийн улсын шалгалт өгч амжилттай тэнцжээ. БНМАУ, БНХАУ-ын Засгийн газрын шугамаар Хятад улсын их дээд сургуульд орохын тулд дунд сургуулиа урьдчилан дүүргэсэн гэдэг. 50-иад онд дэлхий дахин Хятад улсыг их сонирхож эхэлсэн цаг үед Монгол Улсын Засгийн газраас 1952 оноос оюутан бэлтгэж эхлэв. Эхний үед 2-3 оюутан явуулдаг байсан ховорхон боломж 1954 онд Л.Маналжавт тохиож, БНХАУ-ын Бээжин Их Сургуулийн Хятад хэлний бэлтгэл ангид хоёр жил сурч, үргэлжлүүлэн Бээжин Их Сургуулийн Хятад хэл, утга зохиолын ангид таван жил суралцаж, 1961 онд амжилттай дүүргэсэн байна.
Монгол-Хятад судлалыг дэмжих нийгэмлэгийн тэргүүн, доктор Д.Шүрхүү тэмдэглэсэнчлэн "Монгол-Хятадын харилцаа сайн байсан 1950- иад онд Чулууны Далай, Нямбуугийн Ишжамц, Лхамсүрэнгийн Жамсран, Чойжавын Лувсанжав, Л.Маналжав зэрэг нэлээд залуучуудыг Бээжин, Шанхай хотын нэртэй их сургууль руу илгээн сургаж байсан нь хожуу Монгол Улсын орчин цагийн хятад судлалын нэртэй төлөөлөгчид болсон байна.
2017 онд Монгол Улсад хятад судлалын мэргэжилтэн бэлдэж эхэлсэний 60 жилийн ойн баярын хурал хийж Д.Ундрах, Г.Элдэв-Очир нарын “Дэлхийн хятад судлалын чиг хандлага”, Д.Баярхүү “Хятадын цэрэг, улс төрийн потенциал ба эдийн засгийн тэлэлт”,  Ж.Баясах, Б.Индра нарын  ”Монгол, Орос, Хятад гурван улсын харилцааны шинэ өрнөл”,  Н.Ариунгуа, Ч.Батцэцэг нарын “Монголын хятад судлалын өнөөгийн байдал, цаашдын төлөв”, Д.Шүрхүү, Д.Бадмаанямбуу нарын “Бүс ба зам”-Монголын хятад судлалын шинэ сэдэв болох нь”, Ж.Баттөр “АНУ-ын хятад судлаач Ж.Спенсегийн бүтээлүүдийн тухайд”, В.Батмаа “Монгол дахь хятад хэлний сургалтын өнөөгийн байдал”, Ш.Эгшиг “Монгол Хятадын соёлын харилцааны уламжлалын онцлог”, М.Чимэдцэеэ “Хятадын уран зохиолын монгол орчуулгын онцлог” зэрэг сэдвээр  үндсэн илтгэл тавьж, харилцан санал бодлоо солилцсон байна.
Ангилал:Соёл судлал
Аж Богдын нуруу
Газар зүй
Аж Богдын нуруу нь нийт 9318 км² талбайг эзэлсэн, 87 км урттай, нарийн хэсгээрээ 31 км, өргөн хэсгээрээ 83 км өргөнтэй нуруу. Аж Богдын нуруу нь Монгол Алтайн нурууны дунд хэсгийн баруун захаар орших ба Монгол Алтайн үндсэн нуруунаас өмнө зүгт салбарласан гурван нурууны дунд талын салбар нуруу юм.
Эшлэл
Ангилал:Азийн нуруу Ангилал:Алтайн нурууны нурууд Ангилал:Говь-Алтай аймгийн газар зүй Ангилал:Монголын нуруу Ангилал:Монгол Алтайн нуруу
Хорасан
Хорасан эсвэл Хурасан ( Chorāsān, заримдаа Хорассан гэж бичих нь бий), хойд бүс нутагтай нь хамтад нь Хорасан ба Мā варā’ aн-нахр (араб-персээр خراسان و ما وراء النهر Ḫurāsān wa Mā warāʾ an-nahr) гэдэг нь Төв Азид орших түүхэн бүс нутгийн нэр бөгөөд өнөөгийн Афганистан, Иран, Тажикистан, Узбекистан, Туркменистан улсуудын нутгийг хамардаг.
Үгийн гарал
Хорасан гэх нэр нь дундад перс хэлнээс гаралтай үг бөгөөд «Дорно дахин», «Өглөөний орон», «Мандах нарны орон» гэсэн утгатай аж. Энэ үгийг Антуан Гилайн (1939) ба Хенрик Самуэл Ниберг нар илүү дэлгэрэнгүй тайлбарласан: Хорасан (дундад персээр xwarāsān) нь дундад перс хэлний «xwar» (орч. нар) болон парфян хэлний үйл үг «ās» (ирэх) гэдгээс гаралтай ба утгыг үгчилбэл нь «мандах нар» юм.
Газар зүй
Зүүн хойд Ираны бүс нутаг нь баруун талаараа Каспийн тэнгистэй, зүүн зүгт Хиндүкүшийн нуруу, умард зүгт мөн л түүхэн бүс нутаг болох Мавереннахр ба Хорезмын бүс нутгуудын хооронд хиллэн оршино. Хорасаны хойд хэсэг нь Туркестанд, өмнөд хэсэг нь Систаны цөлийн бүсэд харьяалагдана. Баруун өмнөд талд урьдын Ираны Хорасан аймгийн Табас, Курайн гэсэн хоёр баянбүрд тус түүхэн бүс нутгийн хилийг бүрдүүлдэг байв. Ал-Балазури өөрийн бичсэн «Байлдан дагууллын ном» номондоо «Хорасаны хоёр хаалга» (bābā Ḫurāsān) хэмээн нэрийдсэн байдаг.
Хорасан дахь чухал хотуудын тоонд Бухар, Мерв, Самарканд, Балх, Кабул, Газни, Херат, Машхад, Түс, Нишапур зэрэг орно.
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Афганистаны газар зүй Ангилал:Ираны газар зүй Ангилал:Тажикистаны түүх Ангилал:Азийн түүхэн нутаг дэвсгэр
Хоца Намсараев
Хоца Намсараев (буриад. Намсарайн Хуса; 1889 оны 4-р сарын 27-нд Дээд Кижинга, Ар байгалын муж-1959 оны 7-р сарын 28-нд ЗХУ-ын Автономит Буриад улсын Улаан-Уд хотод нас барсан) -буриад монголын зохиолч. Буриадын орчин үеийн уран зохиолыг үндэслэгчдийн нэг.
Бүтээлүүд
"Харанхуй засаг" тууж, 1921 он,
"Тайжийн ташуур" жүжиг,1945,
"Үүрийн цолмон" роман, 1950.
Сумъяажавын Дондог
Сумъяажавын Дондог нь (1935 онд төрж, 1996 онд нас баржээ) Монгол Улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн уран зураач хүн байв.
2012 онд гэргий О.Сарангэрэл, охин Д.Ундармаа, Хүү Д.Умзориг нар хамтран Монголын урчуудын эвлэл ийн 70 жилийн ойг тохиолдуулахын зэрэгцээ зураачийн гэгээн дурсгалд зориулс "Сумъяажавын Дондог" ном хэвлүүлж гаргажээ. Номын өмнөх үгийг гэргий О.Сарангэрэл бичиж, зураач С.Алтангэрэл, Б.Баттулга, Т.Бадамжунай, Ч.Батмөнх, Л.Бумандорж, Б.Ванган нарын 16 зураач уран бүтээлч болоод шавь уран бүтээлчдийн сэтгэгдлийг оруулжээ. Бүтээл туурвилын гэрэл зургийг түүхэн он цагаар оруулсан байна. Номын түүхэн баримтат гэрэл зураг дотор зураачийн гар бичмэлийг болон СУИС-ийн багш, зураач Л.Моломжамцын сонинд нийтлүүлсэн "Монголын жижигхэн Репин" дурсамжийн гэрэл зургийг оруулж өгсөн байв. "Сумъяажавын Дондог" номын төгсгөлд түүхэн гэрэл зургуудыг мөн л он цагийн дарааллаар оруулж өгчээ.
Намтар
С.Дондог нь 1935 онд Сэлэнгэ аймагт төржээ.
1950 онд Нийслэлийн II дунд сургуулийн 7 дугаар ангийг дүүргэсэн байна.
1955 онд Урлагийн дунд сургуулийг төгсөн, Зураг урлалын газарт зураачаар ажиллаж байв.
1968 онд зураач С.Дондог туурвисан "Мөр" бүтээл нь монголын сор уран бүтээлийн нэгд тооцогддог. "Мөр" уран бүтээлд тэнгэрийн хаяанд улайран шаргалтах говийн уулс, түүний наана үргэлжилсэн элсэн манханыг маш ерөнхийлөн бичсэн байдаг. Түүнчлэн, морь, хүн, буу, мөр болон говийн ургамлаар зургийг товч бөгөөд тодорхой зохиомжилжээ.
1958-1964 онд И.Репиний нэрэмжит уран зургийн академийг Е.Е.Моисенкогийн урланд уран зургийг ангид суралцжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Монголын уран зураач‎ Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Сэлэнгийнхэн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1935 онд төрсөн Ангилал:1996 онд өнгөрсөн Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч
Жинь Юйжан
Жин Южан (Хятадаар: 金毓嶂, 1942 оны тавдугаар сарын 3-нд төрсөн одоо 81 настай) нь Хятадын төрийн албан хаагч, улс төрч, язгууртан асан юм. Тэрээр одоо татан буугдсан Чин гүрний эрх баригч Айсин-Жиорогийн ордны одоогийн тэргүүн юм.
Коржинскийн улалж
Коржинскийн улалж  - (Carex korshinskyi), (Осока Коржинского)
Саарал ногоон өнгөтэй, 20-30 см өндөр олон наст ургамал. Хөрсөн доогуур орших нарийхан найлзуурууд нь багавтархан боловч нягт дэгнүүл үүсгэсэн байдаг. Ишний доод хэсэгт байгаа навчны угларганууд нь улаавтар хүрэн өнгөтэй. Иштэйгээ уртаараа бараг адил хавтгай навчтай. Өндөг хэлбэртэй (эм) түрүүхэйнүүдтэй, гялалзсан алтлаг шар уутхантай байдаг.
Хавар эрт ургаж эхэлдэг бөгөөд зургаадугаар сард цэцэглэж долоодугаар сард үр нь боловсорч гүйцдэг.
Ашигласан материал
Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд Ангилал:Ургамал
Владислав Гомулка
Влади́слав Гому́лка (польш.
; 1905 оны 2 дугаар сарын 6-нд Австри-Унгарын Галиц нутгийн Кросно хотын ойролцоох Бялобжеги тосгонд төрсөн- 1982 оны 9 дүгээр сарын 1-нд Польшийн Варшав хотод нас барсан) -польшийн төрийн зүтгэлтэн, 1943-1948 онуудад Польшийн Ажилчны нэгдсэн намын /ПАНН/ Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, 1956-1970 онуудад ПАНН-ын нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга байсан.
Намтар
Польшийн социалист ажилчин Ян Гомулкагийн гэр бүлд төрсөн (1873-1941). Владислав Гомулка бага дунд боловсролтой байсан тул үйлдвэрт механикчаар ажиллаж байжээ. 1926-1929 онд химийн үйлдвэрийн ажилчдын үйлдвэрчний эвлэлийн тэргүүлэгчдийн нэг байсан, 1926 онд Польшийн Коммунист намд элссэн. 1932 онд тэрээр нууц коммунист байгууллагад оролцсон хэргээр 4 жилийн хорих ял сонсчээ. Тэрбээр ялын тэн хагасыг суугаад өвчний улмаас суллагджээ. 1934-1935 онд Москва дахь Лениний сургуульд суралцсан. Варшавыг хамгаалах үеэр Гомулка Варшавын байгууллагын бусад коммунистуудтай хамт сайн дурын ажилтнуудаас бүрдсэн Варшавын Батлан ​​хамгаалах ажилчдын бригадын эгнээнд нийслэлийг хамгаалж байгаад гарнизон бууж өгснийхөө дараа Львов руу зугтсан бөгөөд дараа нь тэнд Эсэргүүцлийн хөдөлгөөний гишүүн болсон. 1941 онд тэрээр ЗХУ-ын Коммунист(большевик) намын гишүүн болжээ.
Гэвч 1948 оны 9 дүгээр сарын 3-нд "Социализм руу чиглэсэн Польшийн зам" гэсэн санааг хамгаалж байсан Гомулкаг "баруун жигүүрийн үндсэрхэг үзэлтэн" гэж буруутгаж, ПАНН-ын ерөнхий нарийн бичгийн даргын албан тушаалаас нь буулгав. 1948 оны 12 дугаар сард тэрээр "алдаагаа хүлээн зөвшөөрсөн" боловч Польшийн нэгдсэн ажилчдын нам (ПАНН) байгуулагдсаны дараа түүнийг Улс төрийн товчооны гишүүнээр сонгоогүй юм.
1949 оны 1 дүгээр сард тэрээр Засгийн газрын бүх албан тушаалаас халагдаж, мөн оны 11 дүгээр сард ПАНН -аас хөөгдөв. 1951 оны 7 дугаар сард В.Гомулка баривчлагдаж 1954 он хүртэл шоронд хоригджээ.
1956 оны 8 дугаар сард түүнийг намд эгүүлэн томилж, 1956 оны 10 дугаар сард болсон ПАНН-ын Төв Хорооны 8 -р бүгд хурлаар ПАНН-ын Төв Хорооны нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар сонгогдов.
Гомулка нь 1980-аад он хүртэл хөдөө аж ахуйн бодлогыг эргэн харах, католик сүмтэй харилцаагаа хэвийн болгох, ажилчдын өөрөө удирдах ёсыг хөгжүүлэх, намаас баталж, Польш-д хэрэгжүүлэх "Социализм руу чиглэсэн Польшийн зам" -ын үзэл сурталч болжээ.
1970 онд ажилчдын олон нийтийн эсэргүүцлийн үр дүнд В.Гомулка 12 дугаар сарын 18-нд зүрхний шигдээсээр өвчилсөний 2 хоногийн дараа түүнийг эрүүл мэндийн шалтгаанаар ПАНН-ын Төв Хорооны чуулганы нэгдсэн хуралдаанаас огцруулж, тэтгэвэрт гарсан. Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар Эдвард Герек сонгогдов.
Хувийн амьдрал
Владислав Гомулка 1928 оноос еврей гаралтай коммунист идэвхтэн Лива Шокен /Зофия Гомулкова/-тай хамтран амьдарч байжээ. Гомулкаг баричилахаас өмнөх нь хөсууд 1951 оны 4 дүгээр сарын 21-нд албан ёсоор гэрлэлтээ бүртгүүлжээ. 1930 онд тэд нар Рышард Стшелецкий ( 1970 онд гадаад худалдаа, далайн эдийн засгийн яамны орлогч сайд байсан) гэж хүүтэй болжээ. Хүү сүүлд Стшелецкий-Гомулка гэж рврг авсан. Хоёр дахь хүү нь багадаа нас барсан байна. 1932–1944 онуудад Гомулка шоронд байхад хүү эмээ өвөө нар дээр өссөн байна.
1982 оны 9 дүгээр сарын 1-нд Владислав Гомулка уушигны хорт хавдраар нас баржээ. Түүнийг Варшав дахь "Повёзки Войскове" оршуулгын газарт оршуулжээ.
2018 оны Дундговь аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулсны 812 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 107 жил, Ардын хувьсгалын 97 жил, Дундговь аймаг байгуулагдсаны 77 жилийн ой, Үндэсний Их Баяр Наадмын хүчит бөхийн барилдаан /2018.07. 10-11/-д улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын харцага Л.Пүрэвжав, улсын өсөх идэр начин Б.Чинзориг, нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
Зургаагийн даваа
Долоогийн даваа
Наймын даваа
#
Эдийн засгийн бодлого, өрсөлдөх чадварын судалгааны төв
Танилцуулга
“Эдийн засгийн бодлого, өрсөлдөх чадварын судалгааны төв” (ЭЗБӨЧСТ) нь 2010 онд хувийн хэвшлийн тэргүүлэгч байгууллагуудын санаачилгаар байгуулагдсан олон улсын зэрэглэл бүхий судалгааны байгууллага.
Үүсгэн байгуулагчид
Иргэн П.Цагаан, Ц.Болдбаатар болон Монгол Улсын тэргүүлэгч аж ахуйн нэгж Ньюком групп, Мобиком корпораци, Худалдаа хөгжлийн банк, Монголын Алт Групп (МАК), MCS холдинг хамтран 2010 онд үүсгэн байгуулсан.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын төрийн бус байгууллага Ангилал:2010 онд байгуулагдсан
Пролетарская (Санкт-Петербургийн метро)
thumb|220px| Пролетарская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1981 оны 7 сарын 10-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1980-аад онд барьсан
Сергей Андреевич Козин
С.А.Козин 1898-1903 онд Санкт-Петербургийн Их сургуулийн Дорны хэлний ангийн оюутан. Төгсөөд төрийн албан хаагч болсон. Төрийн алба хаах үеэр Халимагт захиргааны хувиарлалтын талаар ажиллаж нягт холбоотой байсан бөгөөд тэндээ монгол хэлний мэдлэгээ дээшлүүлсэн ажээ. П.А.Витте-гийн удирдлага доорх 1906-1918 оны Монголын эдийн засаг-статистик болон үндэстэн судлах экспедицийн гишүүн.
1912-1916 онд С.А.Козин Монголд Богд хааны Засгийн газарт санхүүгийн зөвлөхөөр ажиллаж байжээ. /Энэ үеэс түүнийг монголчууд "Гоожин" гэж нэрлэдэг болсон/.
1917-1918 онуудад Үндэстнүүдийн хэрэг эрхлэх Ерөнхий газрын Сибир дахь салбарын эрхлэгч.
1924-1930 онд Азийн музэйд эрдэм шинжилгээний ажилтан.
1925 оны үед Ленинградын Дорно дахины хүрээлэн байгуулах ажилд алдарт монгол судлаач Б.Я.Владимирцов түүнийг татан оруулжээ. Тэрбээр уг шинээр бий болсон хүрээлэнд болон Ленинградын их сургуульд 1929 оноос хойш монгол хэлний хичээл зааж байжээ.
1941 оны 3 дугаар сарын 1-нд хэл шинжлэлийн ухааны доктор, 1943 оны 3 дугаар сарын 27-нд Профессор цол хүртсэн байна. 1943 оны 9 дүгээр сарын 27-нд ЗХУ-ын ШУА-ийн жинхэнэ гишүүн болсон.
С.А.Козин нь хэд хэдэн бүтээлийн зохиогч бөгөөд хамгийн алдартай бөгөөд ашиглагддаг нь “Нууц товчоо. 1240 оны монгол шастир " (1941) хэмээх нууц товчооны анхны бүрэн орчуулга юм. Тэрбээр мөн монгол туульс Гэсэр (1935), Халимаг тууль Жангарын (1940) орчуулга, тайлбарыг хэвлүүлж, "Монгол ардын туульс" (1938) хэмээх нэгтгэсэн бүтээлээ хэвлүүлж, гурван дурсгалт номыг нэгтгэсэн байна. С.А.Козин нь Б.Я.Владимирцовыг нас барсны дараа Зөвлөлтийн эрх баригчдаас хамгийн их хүлээн зөвшөөрөгдсөн монголч эрдэмтний хувьд шинжлэх ухааны түүхэнд ихээхэн ул мөр үлдээжээ.
С.А.Козин 1950 онд монголын академич Ц.Дамдинсүрэнгийн "Гэсэрийн түүхэн үндэс" хэмээх эрдэм шинжилгээний ажлын удирдагчаар томилогдож байжээ.
Тэрээр 1956 оны 10 дугаар сарын 16-нд Ленинград хотын ойролцоо Комарово тосгонд нас барж, Серафимовское оршуулгын газарт оршуулсан байна.
ЗХУ-ын Ленины одонгоор (10.06.1945), Хөдөлмөрийн улаан тугийн одонгоор (21.02.1944) тус тус шагнуулж байсан.
Бүтээлүүд:
-Фрагмент из цикла эпических сказаний о Чингизе // Ученые записки ЛГУ. Серия филологических наук. 1939. № 20. Вып. 1. С. 155-173;
-Джангариада (введение в изучение памятника и перевод его торгутской версии). М.; Л., 1940. 258 с.;
-Эпос монгольских народов. М.; Л., 1948. 248 с.
-К вопросу о дешифрировании дипломатических документов монгольских ильханов, «Известия АН СССР. Отделение общественных наук»,
-1935, № 7; Ойратская историческая песнь о поражении Халхаского Шолой-Убаши хунтайджи в 1587 г. войсками ойратского Четырехцарствия, «Научный бюллетень ЛГУ», 1946, № 6.
Ангилал:Монголч эрдэмтэн Ангилал:Оросын эрдэмтэн Ангилал:Монгол хэлнээс орчуулагч Ангилал:Орос хэл рүү орчуулагч Ангилал:Оросууд Ангилал:1879 онд төрсөн Ангилал:1956 онд өнгөрсөн
Bounded buffer problem
Bounded buffer problem буюу Producer-consumer problem үйлдвэрлэгч-хэрэглэгчийн бодлого. Энэ бодлогонд хязгаарлалттай тодорхой хэмжээний хайрцагнууд өгөгддөг. Producer(Үйлдвэрлэгч)-ууд нь нэг хайрцгийг авч бүтээгдэхүүнээр дүүргэдэг. Харин Consumer(хэрэглэгч)-ууд нь тэр дүүрсэн хайрцгуудыг авч хэрэглэн хоосолдог байна. Энэ асуудлын хамгийн хүндрэлтэй тал нь Дүүрэн хайрцаг ба хоосон хайрцагнуудын тоог тогтвортой байлгахад оршдог. Буферлэлт Эргэх буфер - Оролт / гаралтын үйлдэл нь тодорхойдавтамжтайгаар ажилладаг бол хос буфер хангалтгүй юм.Иймээс 2-оос олон тооны буфер хэрэгтэй болдог.Эргэх 2-буферт орж буй нэгж буфер бүр нь биеэ даасан буфер юм. Энэ нь гол төлөв хүчин чадалыг энгийн аргаар синхрончлохыг тайлбарлахад хэрэглэгддэг. Одоо үүний ерөнхий бүтэц болон эдгээр системийн хоорондын харилцаа болон ганцаарчилан хэрэгжүүлэлтийн талаар үзье .буфер дэх хоосон болон бүтээгдэхүүнтэй нүднүүдийг тоолох empty, full болон буферт бүтээгдэхүүнийг байрлуулах болон тэндээс авах үйлдлүүдийг зохицуулах (солбицуулах) хоёртын mutex гэсэн гурван семафорыг ашиглана. Үйлдвэрлэгч болон хэрэглэгч процессууд нь тусдаа хуулбар процесс байдлаар ажиллах ба empty, full болон mutex-ээр синхрончлогдох буфер руу болон тэндээс бүтээгдэхүүнийг шилжүүлнэ.Буферт анхны утгыг нь олгох функц мөн хэрэгтэй ба тэр нь солбилцлын mutex объектийг empty, full семафоруудын хамт анхны утгатай болгоно
Bounded Buffer нь ихэнхдээ синхрончилсон график дүрслэлийн үндсэн элемэнт хүчийг тайлбарлахад хэрэглэгдэнэ. Завсрын хадгалагч нөөцийг аль аль нь нэг мэдээлэл бариж байх чадвартай гэж бид авч үзэж байгаа. Харилцан үл зөвшөлцөлийн дохио нь завсрын хадгалагчийн нөөцийг харилцан хасах хандалтийг дэмжиж мөн УТГА 1 руу анхны утгийг олох юм. Хоосон болон дүүрэн дохионууд нь хоосон болон дүүрэн завсрын хадгалагчийн тоог тоолох юм. Хоосон дохио нь УТГА n – ийн анхны утга олох, дүүрэн дохио нь УТГА о-ийн анхны утгийг олох юм. 6.10 дээр үүсгүүрийн (Үйлдвэрлэгчийн) процэссийг харуулсан, 6.11 дээр хэрэглэгчийн процэссийг харуулсан болно. Үүсгүүр (үйлдвэрлэгч) болон хэрэглэгчийн хоорондох тэгш хэмийг анхаарна уу. Бид энэ кодийг шууд орчуулвал үйлдвэрлэгч дүүрэн завсрийн зайг хэрэглэгчид үйлдвэрлэж өгж эсвэл хэрэглэгч хоосон завсрийн зайгүй үйлдвэрлэгчид үйлдвэрлэж өгөхийг хэлнэ.
Ангилал:Үйлдлийн системийн онол Ангилал:Зэрэгцээ тооцоолол
Пролетарская (өртөө)
Пролетарская (өртөө):
Самуил Маршак
Самуил Яковлевич Маршак (1887 онд Оросын Воронеж хотод төрж, 1964 онд Москва хотод нас барсан) - Орос-Зөвлөлтийн яруу найрагч, орчуулагч, уран зохиолын шүүмжлэгч. Хүүхдийн уран зохиолч. Лениний (1963) болон Сталины (1942, 1946, 1949, 1951) нэрэмжит 4 удаагийн шагналтан.
Хүүхдийн зохиолууд
Ангилал:Оросын зохиолч Ангилал:Зөвлөлтийн зохиолч Ангилал:Воронежийн хүн Ангилал:Лениний нэрэмжит шагналтан Ангилал:Сталины нэрэмжит шагналтан Ангилал:1887 онд төрсөн Ангилал:1964 онд өнгөрсөн
Арц Богд уул
Өвөрхангай аймгийн Богд сумын нутагт орших Арц Богд уул нь Бага Богд уулын зүүн хоолойгоор зааглагдаж, баруун үзүүр нь Бага Богд уултай 20 гаруй километр газраар зөрсөн байдаг. Уулсын ар тал нь эгц, нилээд хадархаг говийн шинжтэй. Ноён оргил нь далайн төвшнөөс дээш 2477 метр өндөр Их баян уул. Уулын өвөр тал нь нилээд налуу, олон салбар уулстай. Тухайлбал, Дулаан Богд уул 2094 метр, Зост уул 1580 метр, салбар уулсын зүүн хэсэг нь Халзан хайрхан уулаар төгсдөг. Ийнхүү Арц Богд уул нь салбар уулсын хамт 180 километр үргэлжилдэг. Зүүн өвөрт нь Их булаг, Бага булаг, Бумба, Сөөг, Туруухай, Цагаан хад, Баруун Зүүн хөөвөр гэх мэт задгай устай. Харин баруун өвөртөө Авдрантай, Зүүн баруун Ялаатай, Гэгээт, Ямаан ус, Харангад, Хөөвөр, Мансруй зэрэг задгай устай. Ийм их гол горхи булаг шандтай учраас Арц богд ууланд жилийн дөрвөн улиралд манан татаж, хур буун эдгээр усан сангуудаа эргээд усаар тэтгэж байдаг.
1990 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ
Эшлэл
#1990
Арц Богд уул
Цахим холбоос
touristinfocenter.mn
Лавлах бичиг
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Өвөрхангай аймгийн газар зүй Ангилал:Говь Алтайн нуруу
Тогоончулууны Цэнд-Аюуш
Тогоончулууны Цэнд-Аюуш (1927 онд Сэлэнгэ аймгийн Мандал сум анд төрсөн -2004 оны 7-р сарын 23-нд нас барсан) - БНМАУ-ын Төрийн шагналт, Ардын Жүжигчин уран нугараач.
Намтар
1941 онд циркийн сургууль төгссөнөөс хойш Улсын циркэд жүжигчин, уран сайхны удирдаач, найруулагч, зөвлөх багшаар олон жил ажиллажээ. Анх уран нугаралтын үзүүлбэрийг бие дааж хийснээс хойш “Тэмээн дээрх акробат”, “Агаарын гимнастик”, “Тулах тэнцвэр”, “Акробат үсрэлт”, “Шидэх тэнцвэр”, “Анчин ба бүргэд” зэрэг олон шилдэг үзүүлбэрийг уран бүтээлч нөхдийнхөө хамт туурвиж, циркийн аль ч төрөл жанрыг чадамгай эзэмшсэн жүжигчин мөнөө харуулж дотоод, гадаадын үзэгчдэд өндөр үнэлэгдсэн байна. ДЗО-ны гурван удаагийн их наадам, социалист орнууд, дэлхий, олон улсын циркийн жүжигчдийн наадам, уралдаан, тэмцээнд мэргэжил нэгт жүжигчин нугарагч нарынхаа хамт удаа дараа оролцож нэр хүндтэй олон арван шагнал, цомуудыг авсан хүүхэд байхаасаа эхлэн 60 гаруй жил циркийн урлагт жирийн жүжигчнээс уран сайхны удирдагч болж ажиллахдаа циркийн урын сангийн бодлогыг боловсруулан эх орондоо төдийгүй дэлхийн циркийн хөгжилд Монголын нэртэй шилдэг үзүүлбэр, жанрыг гаргасан циркийн урлагийн нэрт зүтгэлтэн байжээ.
Монголын сонгодог уран нугаралтын түүхийг эхлүүлсэн энэ эрхэм 1958 онд анхны гарын шавиа бэлтгэж эхэлсэн нь Б.Норовсамбуу. Завхан аймгийн Сонгино сумаас ирсэн, уян биетэй ч уран сайхны зөвлөлд гологдсон охиныг өөрөө даан авч, загасны тос уулган, “тахир гарыг” нь Т.Цэнд-Аюуш багш засаж өгсөн аж.
1972-1982 онд түүнийг Улсын циркийн Уран сайхны удирдагчаар ажиллаж байх үед Монголын цирк дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгдөж алдаршсан болохоор гаднын уран бүтээлчид “Мадам Т.Цэнд-Аюуш” хэмээн түүнийг хүндлэн авгайлдаг болсон юм.
Монголын циркийн урлагт цахилгаан хөдөлгүүрт үзүүлбэр бүтээсэн анхны жүжигчин, уран нугарагчдын хэдэн үеийг сургаж боловсруулсан сурган хүмүүжүүлэгч байжээ.
Монголын уран нугараачид эдүгээ 100 шахуу бие даасан үзүүлбэр тоглож, олон улсын 40 гаруй тэмцээнээс шагнал хүртэн, дэлхийн өнцөг булан бүрт уран биеийн гайхамшгийг алдаршуулж буй нь түүний л гавьяа. Циркийн анхдагчдын нэг, уран нугаралтыг үндэслэгч, Монголын циркийн урлагийн “Өндөр ээж”, авьяаслаг найруулагч гэж Т.Цэнд-Аюуш гуайг тодорхойлж байжээ.
Гавьяа Шагнал
Ангилал:Монголын циркчин Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Хөдөлмөрийн хүндэт медаль шагналтан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1927 онд төрсөн Ангилал:2004 онд өнгөрсөн
Күнзийн сургаал
Күнзийн сургаал (хятад. 儒学, пиньинь Rúxué,.Жусюэ, англи. Confucianism, буюу Ruism болон Ru classicism) - Эртний хятадын гүн ухаантан Күнз (МЭӨ 551-479 он)-ийн боловсруулсан сургаал. Сүүлд түүний сургаалыг дагагсад хөгжүүлсээр Хятад, Солонгос, Япон зэрэг орнуудад төр, шашны цогц үзэл болж дэлгэрсэн байна.
Хятадад энэхүү сургаалыг «эрдэмтдийн сургууль», «номтой эрдэмтдийн сургууль» буюу «эрдэм боловсролтой хүмүүсийн сургууль» гэж нэрлэдэг. «Күнзийн сургаал»-ыг өрнөдийн орнуудад Confucianism гэж томьёолсон нь хятад хэлэнд тохирч дүйцэхгүй байдаг юм.
Күнзийн сургаал нь Хятадын нийгэм, улс төрийн гүн хямралын үе болох Чунцюгийн үед (МЭӨ 722 - МЭӨ 481 он) ёс зүй-нийгэм-улс төрийн сургаал болон анх үүссэн гэж үздэг.
Хань улс ын эрин үед Күнзийн сургаал шашин төрийн албан ёсны үзэл санаа болж, Күнзийн сургаалын хэм хэмжээ, үнэт зүйлс нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн байна. Манж Чин улс задран унаж 20-р зууны эхэн үе Бүгд Найрамдах Хятад Улс байгуулагдаж Сунь Ятсений "ард түмний гурван зарчим"-аар (Саньминь, хятад. 三民主義, хялбар. 三民主义, пиньинь Sān Mín Zhǔyì, . сань минь жуи) солигдох хүртэл Хятадад хоёр мянга гаруй жилийн турш шашин, төрийг зохион байгуулах үндсэн зарчмын үүрэг гүйцэтгэж иржээ.
1949 онд БНХАУ тунхагласны дараа буюу Мао Зэдун ы эрин үед Күнзийн сургаалыг хөгжил дэвшилд саад учруулж байна гэж буруушаадаг байсан. Албан ёсны хавчлагад өртөж байсан ч Күнзийн сургаал онолын хувьд, шийдвэр гаргах практикт бодитоор оршиж байсныг судлаачид тэмдэглэдэг байна. 1970-аад оны сүүлээр Күнзийн сургаалыг шүтэх үзэл сэргэж эхэлсэн бөгөөд өнөө үед Күнзийн сургаал Хятадын оюун санааны амьдралд чухал үүрэг гүйцэтгэж байна.
Пролетарская (Москвагийн метро)
thumb|220px| Пролетарская өртөө нь Москвагийн метроны нэг өртөө юм. 1966 оны 12 сарын 31-нд нээгдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Метро Ангилал:Москвагийн метро
Михаил Глинка
Михаил Иванович Глинка (1804 оны 5-р сарын 20-нд Оросын Смоленск муж ийн Новоспасское тосгонд төрж, 1857 оны 2-р сарын 3-нд [15] Германы Берлин хотод нас барсан) - Оросын алдарт хөгжмийн зохиолч. Түүний зохиосон хөгжмийн бүтээлүүд А.С.Даргомыжский, М.П.Мусоргский, Н.А.Римский-Корсаков, А.П.Бородин, П.И.Чайковский болон бусад хөгжмийн зохиолчдод ихээхэн нөлөө үзүүлсэн гэдэг. «А.Пушкин М.Глинка хоёр шинэ орос хэл бүтээсэн, нэг нь яруу найрагт, нөгөө нь хөгжимд» гэж Оросын урлаг судлаач, хөгжмийн шүүмжлэгч В.Стасов хэлжээ.
Намтар
Михаил Глинка 1804 оны 5-р сарын 20-нд Смоленск муж ийн Новоспасское тосгонд ахмад Иван Николаевич Глинка (1777—1834), эх Евгения Андреевна Глинка-Земелька (1783—1851) нарын хүү болж төржээ. Хөгжмийн зохиолчийн элэнц өвөг Польшийн шляхт Викторин Владислав Глинка (польш. Wiktoryn Władysław Glinka) гэж хүн байжээ. Польшийн газар нутаг байсан Смоленскийг 1654 онд Орос улс эзэлсний дараа элэнц өвөг эцэг нь Оросын иргэн болж Үнэн алдартны шашинтан болжээ.
Миша Глинкаг 6 нас хүртэл эцгийн талын эмэг эх Фёкла Александровна эрх танхил өсгөж, нас барснаас хойш эх нь хүмүүжүүлж байжээ. 10 настайдаа Миша хүү төгөлдөр хуур, хийл хөгжим гэрийн үйлчлэгчээр заалгаж сурчээ.
1817 онд түүний эцэг эх нь Михаилыг Санкт-Петербургт сурган хүмүүжүүлэх ерөнхий дээд сургуулийн дэргэдэх гимназид элсүүлснээр дотуур байранд амьдрах болжээ. Энэ үед түүний багш нь яруу найрагч, хувьсгалч В.К.Кухельбекер байжээ.
Санкт-Петербургт Глинка Карл Зейнер, Жон Филд зэрэг алдартай хөгжмийн багш нараас хувийн давтлага хичээл авдаг байжээ. 1822 онд тэрбээр Эзэн хааны Санкт-Петербургийн их сургуулийг амжилттай төгсөв. Тэр үедээ М.Глинка дотуур байранд хамт амьдардаг Лев Пушкиний (1805—1852) ах А.Пушкинтэй уулзаж анх танилцсан. Сургуулиа төгсөөд Глинка Баруун Европын хөгжмийн сонгодог зохиолуудыг судалж, язгууртны гэрийн хөгжим зохиоход оролцож, заримдаа авга ахын найрал хөгжмийг удирдах зэргээр шаргуу ажиллаж байв. Үүний зэрэгцээ Глинка өөрийгөө хөгжмийн зохиолчоор туршиж, Австрийн хөгжмийн зохиолч Йозеф Вайглын "Швейцарын гэр бүл" дуурийн сэдвээр босоо ятга эсвэл төгөлдөр хуурын хувилбаруудыг зохиож байжээ. Энэ үеэс эхлэн Глинка найруулгад илүү их анхаарал хандуулж, удалгүй улам олон ая зохиож, төрөл бүрийн төрөлд өөрийн хүчээ сорих болжээ.
1823 оны зун тэрбээр үеэлийнхээ нөхөр, хурандаа А.И.Киприяновын хамт Кавказаар аялж, Пятигорск, Кисловодск хотод очиж үзсэн байна. Кавказын ард түмний хөгжимтэй танилцсан нь хөгжмийн зохиолчийн бүтээлч сэтгэлгээнд ихээхэн ул мөр үлдээж, түүний «Руслан, Людмила хоёр» зэрэг дорно дахины сэдэвтэй бүтээлүүдэд тусгалаа олсон юм.
1830 оны 4-р сарын сүүлээр тэрбээр Итали руу явах замдаа Дрезденд саатаж, зуны бүх саруудад Германаар дамжин урт удаан аялал хийв. Намрын эхээр Италид ирсэн Глинка тэр үед хөгжмийн соёлын томоохон төв байсан Миланд түр саатжээ. Италид хөгжмийн зохиолч В.Беллини, Г.Доницетти нартай уулзсан.
1833 оны 7-р сард Глинка Берлин рүү явж, замдаа Вена хотод хэсэг зогсов. Берлинд Германы онолч Зигфрид Ден Глинкийн удирдлага дор полифони, хөгжмийн зэмсгийн бүтцийн чиглэлээр суралцжээ. 1834 онд эцгийнхээ нас барсан тухай мэдээг хүлээн авсан даруй Глинка Орос руу буцсан ажээ.
1845 оны 5-р сарын 13-нд Глинка Испани д очиж, Испанийн ард түмний уламжлалт соёл, зан заншил, хэлийг судалж, Испанийн ардын аялгууг бичүүлжээ. Энэхүү аяллын бүтээлч үр дүн нь Испанийн ардын сэдвээр бичсэн хоёр симфони увертюра байв.
1856 онд Глинка Ж.П.Палестрина, И.С.Бах нарын бүтээлийг судлахаар Берлин явжээ.
Глинка 1857 оны 2-р сарын 15-нд Берлинд элэгний архаг өвчнийг даамжруулсан ханиадны улмаас нас барсөн бөгөөд түүнийг Лютеран оршуулгын газарт оршуулжээ. Мөн оны 5-р сард М.И.Глинкагийн дүү Людмилагийн шаардлагын дагуу хөгжмийн зохиолчийн чандрыг Санкт-Петербургт хүргэж, Тихвиний оршуулгын газарт дахин оршуулсан юм.
Симфони
Ангилал:Оросын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Смоленскийн хүн Ангилал:1804 онд төрсөн Ангилал:1857 онд өнгөрсөн
Даваажавын Ганхуяг
Даваажавын Ганхуяг нь Монголын улс төрч, бизнесмэн юм.
Шагнал
Ангилал:1963 онд төрсөн Ангилал:Монголын улс төрч‎ Ангилал:Монголчууд Ангилал:2012 онд УИХ-д сонгогдсон гишүүд
Шударга ёс
Шударга ёс (англи. justice, орос. справедливость) гэдэг нь хүмүүс хоорондын харилцааны хамгийн чухал зарчмуудын нэг юм. Энэ нь хүний үйл ажиллагаа, хариуцлага хоёрын нийцлийн шаардлагыг агуулсан зохих ойлголт юм: Нийгмийн амьдрал дахь бүлэг, хувь хүмүүсийн ялангуяа эрх, үүргийн нийцэмж, хөдөлмөр, цалин хөлс, гавьяа, тэдгээрийг хүлээн зөвшөөрөх, гэмт хэрэг, шийтгэл, нийгмийн янз бүрийн давхаргын үүргийн нийцэл юм.
Эдийн засгийн хувьд хязгаарлагдмал байгаа нөөцийг хуваарилахдаа иргэдийн тэгш байдлыг хангах явдал юм.
Шударга ёс бол ёс зүйн үндсэн ангиллын нэг бөгөөд хүний зан чанарын хувьд ариун журам гэж үздэг байна.
Түүх
Шударга ёс бол нийгэм-философийн сэтгэлгээ, ёс суртахуун, эрх зүй, улс төрийн ухамсрын хамгийн чухал ангилал юм. Эртний Дорнын болон Эртний Грекийн гүн ухаанд шударга ёсыг байгалийн оршихуйн дотоод зарчим, нийгмийн түүхэн явцад бүрэлдэн тусгагдсан ертөнцийн дэг журам гэж үздэг байв. Мөн "үнэн" гэсэн ойлголттой салшгүй уялдаа, холбоотой юм. Ангилал:Ёс зүйн зарчим Ангилал:Эрх зүйн философи Ангилал:Улс төрийн философи
Ким Сонкюү
Kim Sung-kyu буюу Sunggyu эсвэл Sungkyu нь Өмнөд Солонгосын дуучин, ая зохиогч, жүжигчин болон хөтлөгч юм. Мөн тэрээр К-поп хамтлаг Infinite-ийн гишүүн.
2012оны 11 сард Another Me хэмээх өөрийн анхны EP соло цомгоо гаргаж дэбютээ хийсэн. Үргэлжлүүлэн хоёр дахь EP болох 27 цомгоо 2015 онд гаргасан.
Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын поп дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Алексей Самбуевич Цыденов
Алексей Самбуевич Цыденов (1976 оны 3 сарын 16-нд ЗСБНХУ-ын Чит мужийн Петровск-Забайкальский хотод төрсөн) нь Буриад гаралтай Оросын улс төрч бөгөөд 2017 оны 2 сарын 7-нд Владимир Путиний зарлигаар Бүгд Найрамдах Буриад Улсын тэргүүнээр томилогдсон. "Нэгдсэн Орос" намын гишүүн бөгөөд тус намын Дээд зөвлөлийн гишүүн.
Намтар
Алексей Цыденовын эцэг нь Самбуу Цыденович буриад, эх нь Любовь Цыденова /гэрлэхээс өмнө Шутюк/ орос үндэстэн юм. Хоёр дүүтэй.
1993 онд Чит хотод дунд сургууль дүүрэгсэн. Сурагч байхдаа Жүдо, чөлөөт бөхөөр хичээллэж Чит мужийн аварга болж байсан гэдэг.
1998 онд Алексей Хабаровск хотын Алс Дорнодын Зам тээврийн Холбооны Их Сургуулийг төгссөн. 1998-2001 оны хооронд Алс Дорнодын төмөр замд нягтлан бодогч, секторын эрхлэгч, хэлтсийн даргын албан тушаал тус тус хашсан.
2002-2004 онд "Дальнефтетранс" компанийн ерөнхий захирлаар ажилласан. 2004-2006 онд Алс Дорнодын Тээврийн Группийн ерөнхий захиралаар томилогдон ажилласан.
2006-2009 онд Оросын Холбооны Улсын Зам тээврийн яамны Төмөр замын бодлого төлөвлөлтийн хэлтэст орлогч захирал, 2009-2012 онд Аж үйлдвэр, дэд бүтцийн хэлтсийн орлогч захирлын алба хашсан. 2011 онд ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн дэргэдэх Оросын ардын аж ахуй, төрийн удирдлагын Академид давтан сургалтад хамрагдсан.
2011 оны 12-р сараас 2012 оны 5-р сар хүртэл Холбооны төмөр замын тээврийн агентлагын даргаар ажилласан.
2017 оны 9 дүгээр сарын 10-ны Буриадын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд 87,43 % санал авч ялалт байгуулаад 2017 оны 9 дүгээр сарын 22-нд албан ёсоор ажилдаа орсон.
Өмнө 2017 оны 2 дугаар сард ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путиний зарлигаар Бүгд Найрамдах Буриад Улсын тэргүүний үүрэг гүйцэтгэгчээр түр томилогдоод байсан.
Гэр бүл
1997 онд Ирина Викторовна Цыденоватай (орос) гэрэлсэн. Тэд Илья (Москва хотод дээд сургууль төгссөн), Георгий, Лев гэдэг 3 хүү, Кира гэж 1 охинтой. А.Цыденов дуу дуулах, гитар тоглох сонирхолтой.
Ангилал:Оросын холбооны муж улсын төрийн тэргүүн Ангилал:Нэгдсэн Орос Намын гишүүн Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан Ангилал:Оросын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1976 онд төрсөн
Крис Данн
Крис Данн (Kris Dunn, 1994 оны гуравдугаар сарын 18) — Америкийнйн сагсан бөмбөгчин, НБА-гийн «Миннесота Тимбервулвз» багийн холбон тоглогч.
Род-Айленд мужийн Провиденс коллежид 2012—2016 онд 83 тоглолтонд 12.8 оноо, 5.8 дамжуулалт, 5.1 самбар, 2.2 таслалт дунджилсан Данныг спортын аналистууд драфтад ихээхэн найдлага тавьж байсанаар болж, «Миннесота Тимбервулвз» V сонголтоор элсүүлсэн юм. Улмаар 2016 оны Зуны лигийн дебют тоглолтондоо 26 оноо багтаа нэмэрлэж байлаа.
Гадны холбоос
Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч Ангилал:1994 онд төрсөн
Обухово (өртөө)
thumb|220px| Обухово өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1981 оны 7 сарын 10-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1980-аад онд барьсан
Мэри Элизабет Уинстэд
Мэри Элизабет Уинстэд (Mary Elizabeth Winstead, 1984 оны арваннэгдүгээр сарын 28-нд Хойд Каролина мужийн Роки Маунт хотод төрсөн) — Америкийн кино жүжигчин эмэгтэй.
Товчхон
Тэр аймшгийн «Хар зул сар» (2006), «Эцсийн зогсоол 3» (2006), «Айдсын даваа» (2007), «Ямар нэг юм» (2011), Авраам Линкольн: Цус сорогчдын ангууч-аар (2012) төсөөлөгддөг ч «Тэнгэрийн сургуулийнхан» (2005), драм «Бобби» (2006), тулаант «Хатуу самар 4, 5», инээдмийн «Скотт Пилигримийн эсрэг бүгд»-эд (2010) тоглосон.