cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Хүн төрөлхтний шашин шүтлэгийн хэлбэр
Христос шашин Христос шашин эртний ромын эзэнт улсын дорнод хэсэгт үүссэн юм. Аврагч бурхан Месси газар дэлхий дээр залран ирж нүглийг устган шудрага ёс аз жаргалыг тогтооно гэсэн үзэл нь ромын үй олон үгээгүй буурай боол ядуусын сэтгэлийн тайтгарал болон дэлгэрч байв. Христос номлолыг философийн үүднээс анх үндэслэсэн Филоны үзлээр хүнийг тойрон буй орчны анхдагч эхлэл нь мэргэн ухаан хүч чадал бүрдсэн ёстой жинхэнэ оршихуй мөн бөгөөд түүнийг хүн танин мэдэж чадахгүй юм. Бурхан ертөнцийг дүүргэж өөрийн биегүй сахиусан тэнгэрүүдийг элч болгон илгээж ертөнцтэй холбоо тогтооно. Тэрхүү элч төлөөлөгчдөөс хамгийн дээд нь логос (бурхны үг ) буюу бурхны хүү юм. Христос шашныг үндэслэгч нь греотйн Иисус гэсэн нэрнээс гаралтай Иегошуа мөн бөгөөд түүнийг шавь нар нь Христос буюу Аврагч бурхан хэмээн нэрлэх болжээ. Тэрээр эртний иудейн ариун гэгддэг Вифлеем хотод Августын хуульчлалын 30 оны эцэст төрсөн байна. Месси төрсөн гэсэн сургаар ирод хаан Вифлеем хотын бүх шинээр төрөгсдийг алах тушаал гаргасан тул Иисусйн гэр бүл Египет рүү зугтан гарчээ. Сүүлд Иисус Палестины хойд хэсэгт орших назарет хотноо амьдрах болсон баина. 30 насандаа гэрээ орхин месси төрснийг урьдчилан хэлсэн Ионн багшид очсон ба багш нь түүнийг грекчүүдийн заншлаар Иордан голын усаар ариулжээ.Ийнхүү хэрэн хэсүүчлэн явсан 3 дахь жилдээ Иерусалимд шашны баяр ёслол тэмдэглэхээр ирсэн юм.Иуда Искариот хэмээх шавийнх нь урван тэрсэлсний балгаар ёслолийн дараагаар баривчлагдаж хотын шашинтнуудын зөвлөл түүнд цаазлах ял оноожээ.Иудеын хаан хэмээн өөрсдийгөө өргөмжилсөн 2 дээрэмчний хамтаар Иисусыг загалмайд дүүжилсэн юм. Нас барснийхаа 3 хоногийн дараа тэрээр дахин амилж шавь нартаа дахин ирсэн ба 40 дэхь хоног дээр нь түүнийг Иерусалимын дэргэдэх ууланд аваачихад ертөнцийн төгсгөл ирэхэд дахин заларч үхэгсэд болон амьдрагсдийг дахин шүүх болно хэмээн хэлж шавь нарынхаа нүдэн дээр тэнгэрт нисэн одсон гэдэг. Анхны христосийн нийгэмлэг шашны нэгдмэл байдлыг илэрхийлж байсан. Христосчууд гол төлөв олон түмнээс зайдуу нууц газрыг сонгон цугларал зохион байгуулж зан үйлээ гүйцэтгэдэг байжээ.
Ислам шашин Vll зууны эхээр арабд торгоны замын ашигтай байрлал руу гадны довтлогчид нэвтэрсэн худалдаачид ба хотын язгууртнуудын хооронд зөрчил үүссэн болон үндэсний ухамсар өссөн гэсэн шалтгаанаар гарсан нийгэм эдийн засгийн том өөрчлөлт нь ислам хэмээх шинэ шашин үүссэн явдал юм. Дундад азийн олон үндэстнүүд тухайлбал арабын олон овгууд өөр өөрийн бурхдыг шүтдэг байсан бөгөөд Мека хотын Каабын сүмд бурхдыг дүрслэн бүтээж зан үйл гүйцэтгэдэг байжээ. Хамгийн эхлээд бурхныг Аллах гэж нэрлэдэг байв. Ислам шашныг үндэслэгч нь сүүлд бурхны элч хэмээн олон түмний дунд алдаршсан Мукка хотын худалдаачин Мухаммед юм. Эхлээд түүний сургаалийг хүлээн авахын оронд хотоос хөөжээ. Тэрээр Медина хотод ирэхэд тэнд өөр хоорондоо тэмцэлдэж байсан овгууд эвлрэн нэгдэх сургаалаа хүлээн зөвшөөрч мечеть хэмээх шашны ёслолоо хийжээ. Мухамедийг дагагсад Мусалман хэмээх нийгэмлэгт нэгдсэн байна. Тэд Меккаг эзлэн Меккагийн каабын сүмд өөрсдийн мөргөлийг гүйцэтгэснээр тэр нь ислам шашны мөргөлийн газар болсон байна. Мөн энэ үеэс Мусалманчуудын шинэ цаг тооллыг эхэлсэн гэж үздэг. Ислам шашны номлолын эх сурвалж нь Коран хэмээх хамгийн дээд ариун гэрээслэл болно.Кораныг Аллах бурхны элч тэнгэрт оршигч Жебраил Мухаммедэд хэлж өгсөн гэдэг. Коранд арабын ард түмний ёс заншил зан үйл хууль эрхийн хэмжжээнүүд эмх цэгц системгүйгээр тусгагдсан байдаг. Иймээс Кораны номлолыг тодруулан тайбарласан Сунн хэмээх эмхтгэл нэмэлт болон гарчээ. Коран өолон сунныг хамтад нь Суннитууд гэх болжээ.Мөн ислам шашны номлолыг тайбарлан таниулахад өөрсдийгөө зориулагч нэг ёсны санваартнуудыг суфизмын талынхан гэнэ. Коран болон Суннд тулгуурлан мусалман хүний мөрдөх ёстой хууль ёсыг бүхэлд нь шариат гэдэг. Ислам шашны номлол ёсоор ертөнцөд Аллах бурхнаас өөр бурхан байхгүй.Христос шашин дахь эцэг хүү санаа гэсэн гурван зарчмыг няцааж зөвхөн ганц Аллах бурхныг хүлээн зөвшөөрдөг. Аллах бурхан бол мөнх бүтээгдэшгүй биегүй газар сайгүй оршин байдаг танин тэдэгдэшгүй бүхний анхдагч эхлэл нь мөн эцэс төгсгөл ч мөн гэж үздэг. Иймээс Аллахад үг дуугүй итгэж бишрэн номхон хүлцэнгүй байхаас өөр аргагүй болдог байна.
Дэлхий дахины шашны голлох урсгал нь даарх хэд бөгөөд монголд шашны урсгал нь хүчтэй хөгжиж байна. Монголд шарын буюу буддын шашны хажуугаар бөөгийн шашин, христ гэх мэт олон шашин хөгжиж байна. Шарын шашин нь монголд НТӨ 3-2 зуунд орж ирсэн тухай баримт нотолгоо нь модун шаньюн үед буюу НТӨ 209-274 оноор огноологдсон байдаг. Монголын нэдсэн Их гүрний үед 1182-1270 оны үед буддын гүн ухааны ном зохиолуудыг эх хэлнээ орчуулах ажил эхэлсэн гэж тэмдэглэсэн байдаг.
Их орчуулагч Сэсрэв Сэнгэ буддын сургааль "Алтангэрэл" судрыг 1328 онд орчуулсан байна. Буддын шашинд хутагтын 4 үнэн гэж байдаг буюу
1.зөв үг
2.зөв санаа
3.зөв үзэл
4.зөв үйл хэлбэр
6.зөв тэмүүлэл
7.зөв ухаан
8.зөв бясалгал
Энэхүү найман зөв замаар явбал зовлонгоос ангижирч нирваан дүр олно гэж үздэг байна.
Воньжү
thumb|[[Өмнөд Солонгос орон, Канвонь аймаг дахь Воньжү хот]] Воньжү (Вонжү; солонгосоор 원주시 - вон-жү-ши; англиар Wonju) — Сөүлээс дорнод 140 км зайд байрласан, 1955 онд хотын зэрэг олсон, Өмнөд Солонгос улсын Канвонь аймгийн хамгийн том хот (시 ши). 867.30 км² газар нутагт нь 2011 онд 320,536 хүн оршин сууж байсан. Дотроо 1 балгас (ып), 8 сум (мёнь), 16 хороо (тун)-нд хуваагддаг.
Зураг
Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Канвонийн суурин Ангилал:Урьдын засаг захиргааны нэгжийн төв суурин
Хурган намнаа
Хурган намнаа (Ficedula parva) нь Намнаахайнхан овгийн шувуу юм. Тэд зүүн Европ, төв Азид нутаглах ба өмнөд Азид өвөлждөг.
Азийн дэд зүйл болох Ficedula parva albicilla нь саарал хүрээтэй улаан хоолойтой ба жиргэх дуу нь өөр юм. Биеийн урт 11-12 см. Үржлийн улиралд эрэгчин намнаа бор нуруу, цагаан хэвлий, саарал толгой, улбар шар хоолойтой байна. Хошуу нь хар ба нисэж байхдаа хорхой шавьж барьж идэхэд зохилдсон өргөн, хурц үзүүртэй ажээ. Сүүлний гадаад өдний уг нь цагаан.
Үржлийн бус үед эрэгчин, эмэгчин, залуу шувууд нь бор толгойтой, хоолой нь тод шар өнгөгүй болдог.
Хурган намнаа голдуу усны ойролцоох навчит модон ой зэрэгт таарна. Тэд модны нүхэнд үүр засаж, 4-7 өндөг гаргадаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Намнаахайнхан Ангилал:Монгол орны шувууд
Су-30
Су-30 (Сухой Су-30, НАТО код: "Flanker-C" [Фланкэ] буюу "жигүүр") нь Зөвлөлт Холбоот Улсын Сухойн нэрэмжит зохион бүтээх товчооноос агаарт ноёлох зорилгоор бүтээсэн олон төрлийн зориулалттай,амдан-сөнөөгч онгоц юм. Түүнчлэн Су-30 нь Су-27-гийн илүү хөгжингүй загвар нь юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Сухой Ангилал:Олон төрлийн зориулалттай байлдааны нисэх онгоц Ангилал:Сөнөөгч онгоц (1980-1989 он) Ангилал:Хятадын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Хоёр тийрэлтэт хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:ОХУ-ын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Анхны нислэг 1989 он
Татах хүч (кино)
Татах хүч (Gravity) — 2013 оны Америк /Warner Bros./ -Британы /Framestore/ хамтарсан гурван хэмжээст технотриллер кино юм. Альфонсо Куарон зохиолыг бичиж ( хүүгийн хамт ), найруулсан юм. "Хоёр" дүртэй тус кинонд жүжигчин Сандра Буллок, Жорж Клуни нар сансрын "шаттл" хөлгийн хамт осолдож эх дэлхий рүү буцахын тулд тэмцэж буй  тоглосон юм.
2013 оны наймдугаар сард Венецийн кино наадамд нээлтээ хийсэн Татах хүч Америкийн Кино академийн дээд шагналыг Шилдэг найруулагч, Шилдэг киноны ая зэрэг долоон төрлөөр ( 10 төрлөөс ) хүртжээ. Түүнчлэн БАФТА болон Алтан бөмбөрцөг шагналыг зургаа зургаан төрөлд хүртсэн.
Бүтэх үйл явц
Татах хүч гурван жил үргэлжилсэн тусгай эффектийн маш том төсөл юм. Зураг авалтыг Английн Суррей дэх жингүйдэл орчинтой Шеппертон студи болон Аризона дахь Пауэллын нуурын ойролцоо 2011 онд таваас долоодугаар сарын хооронд багтаан авчээ. Үлдсэн ажил нь уг бүтээлийн 60 хувь зонхилсон тусгай эффект. Аватар кинон дээр ажиллаж байсан Английн Framestore компани энэ ажлыг гарджээ. Эхлэл хэсэгт 17 минутын турш дэлхийн бөмбөрцөгийг харуулдаг хэсгийг туслах продюсер нь сэджээ. Программистууд Арнольд программыг түлхүү ашигласан. Сонирхуулахад болгоныг хийхийн тулд ашигласан мөрийн тоо 71,000.
Гол дүрд тоглосон жүжигчидийн тухайд, Холливудын нэртэй олон эмэгтэй жүжигчидтэй ярилцаж байсан ч Анжелина Жоли, Сандра Буллок нар найруулагч Куаронтай хамгийн ойр байв. Жоли Буллок тунасан. Мэттийн дүрд Роберт Дауни, Жорж Клүүни нар тоглохыг зөвшөөрсөн ч найруулагч Клүүниг сонгосон.
Шүүмж
IMDb буюу кино мэдээллийн нэгдсэн сангаас 9.1/10 гэсэн үнэлгээ авсан. "Яг л бодит хөлөг. Сансрын хогны эвдлэн сүйтгэл. Бүгд үнэнд онцгой ойртсон. Сэтгэл татам дүрслэл байлаа хэмээн" дүгнэжээ. "Сансрын холбогдолтой кинонуудаас бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг нь".
Ихэр (орд)
Ихэр буюу Хамтатгах (♊) нь Ихэрийн одны ордоос үүсэлтэй, оддын зурхай дахь Одон орон судлалын 3 дахь тэмдэглэгээ ажээ. Өрнийн одон орон судлалд өдөр шөнийн тэнцлээс шалтгаалан энэ тэмдэглэгээг одны ордтой харьцуулан зэрэгцүүлэхээ больсон байна. Одон зурхайд Ихрийн ордыг эерэг (экстраверт) шинжтэй буюу “ эр хүйс” –т хамааруулан үздэг байна. Ихрүүдийн хамгийн давамгайлах шинж бол тогтворгүй, олон талт байдал, болон хурдан дасан зохицох чадвар юм.Ихэрүүд нь мөн хий махбодтой бөгөөд завсрын чанартай 4-н ордын нэг юм. Ихэрүүд нь Буд гаригтай холбоотой бөгөөд түүний эрхшээлд байдаг гэж үздэг.
Домог
Ихэрүүд нь Грек домог үлгэрт гардаг Кастор, Полидес хоёр ба мөн Лабал, Ивбал ч гэж дууддаг байна. Энэ хоёр мөн ах дүү Хелена, Клитемнестра нарыг хамтад нь Диоскюри (Грек хэлээр: Διόσκουροι, Dioskouroi) буюу “Будда бурханы хүүхдүүд” гэдэг ажээ.
Ордын таарамж
Ихэрийнхнийг ерөнхийд нь бусад хий махбод болох Жинлүүр, Бумба болон завсрын орд болох Матар ба [Мэлхийхэнтэй] мөн зохицдог гэж үздэг байна. Мѳн арслангийн ордныхонтой таарамжтай.Одон орны зурхайн хүснэгтэд хувь хүний ордын зохицолыг харуулсан маш олон хувилбарууд байдаг. Одны зурхайчид эхлээд Нар, сар болон гаригуудын тухайн байршил, хэлбэрийг харгалзан үзэж байж зохицолуудыг дүгнэж цэгнэдэг. Энд дурдсан Ихрийн ордынхны зохицол нь яг хувь хүний тодорхойлолтыг тусгаагүй ба харин оддын зурхайн ёс жудаг, таван махбодын зохицлын тухай ерөнхий зөвлөмж, лавлагааг тусгасан болно.
Эшлэл
Ангилал:Зурхайн орд
Тарвага
Тарвага (Marmota) нь Хэрэмнийхэн овгийн мэрэгч юм. Тарваганы төрөлд нийт 14 зүйлийн тарвага багтана. Эдгээрээс Монгол Улсад Алтайн тарвага (Marmota baibacina) буюу хар тарвага, хээрийн тарвага (Marmota sibirica) буюу шар тарвага гэсэн хоёр зүйлийн тарвага байдаг. Цаг агаарын хүнд хомс байдлыг ичиж өнгөрөөнө. Ичээндээ голдуу бүлээрээ байдаг. Тарвага нь Монгол орны ойт хээр, уулын хээр, тал хээрт түгээмэл тархсан, мах, арьсны үнэт үслэг ан юм. Биеийн урт 47—58 см, жин 3—5 кг. Гуужилт III—VI сард эхэлж, VIII—XI сард үс хөрс бүрэн гүйцдэг. Ороо хөөцөө ичээнээс гарсны дараа III—IV сард болж 35 хоногийн дараа 3—8, заримдаа 12 мөндөл гаргана. Мөндөл 30-40 грамм жинтэй төрөөд, эхийгээ сар шахам хөхөж байж өвсөн хоолонд орно. Тарвага өдрийн идэвхтэй амьтан. Хавар өглөөнөөс орой болтол өдөржин идээшлэх ба зуны дунд сар буюу тарга тэвээрэг авсан үедээ нарнаар гарч идээшлээд үдэд нүхэндээ орж нар баруунаа хэлбийхээс нар жаргатал идэвхтэй идээшлэдэг.
Гадаад төрх
Алтайн тарвага буюу хар тарвага биеэр арай том, тархац нь Монгол орны баруун хэсэг Ховд аймагт голчлон байдаг. Хээрийн тарвага буюу шар тарвага нь биеийн урт 47—58 см, жин 3—5 кг, тархац нь илүү өргөн.
Нэршил
4-с дээш насны үржлийн насанд хүрнэ.
Өвчин, тахал
Тарваган тахал өвчний талаар холбоосоор орж дэлгэрэнгүй уншина уу.
Мэдээллийн технологийн удирдлага
Мэдээллийн технологийн удирдлага нь байгууллагын мэдээлэл ба холбоотой хамаарах бүх технологийн нөөцийг зарцуулалтынх нь дагуу удирдаж байдаг. Уг нөөцөд биет эд зүйлс болох комьпютер, программ, мэдээлэл, тоног хэрэгсэлээс гадна тэдгээрийг ажиллуулдаг боловсон хүчин багтана. Эдгээрийг компаний нөхцөлд удирдах хариуцлага нь удирдлагийн ухааний олон үүрэгтэй давхцдаг тухайлбал төсөвлөх, хүн хүчиний асуудлууд, зохион байгуулах, хянах гэх мэт, мөн эдгээрээс гадна програмчилал хийх, сүлжээ төлөвлөлт, техник үйлчилгээ гээд шинэ ажиллагаанууд нэмэгддэг.
МТ удирдлага нь Менежментийн Удирдлагийн Системээс ялгаатай ойлголт юм. Менежментийн Удирдлагийн Систем нь хүний шийдвэрийг автоматчилах ба дэмжих мэдээллийн удирдлагийн арга зүйд хамаарагдана.
МТ удирдлагийн гол үүрэг нь технологиор дамжуулж үр ашиг бий болгоход оршино. Үүний тулд технологийг стратегтэй хамааруулах шаардлагтай. Ашиг бүтээх явц нь байгууллагын дотоод ба гадаад орчины харилцаан дээр тогтдог бол технологи нь үр ашигийн нийт гинжин холбоог сайжруулах үүрэгтэй байдаг. Гэхдээ энэ сайжруулалт нь үндсэн үйл ажиллагаа ба технологийн менежментийг хоорондоо харилцан шүтэлцээтэй үр бүтээмжтэй нэгэн бүтэц болж ажиллахыг шаарддаг.
Яагаад мэдээллийн технологи хариуцсан захирал байгууллагад хэрэгтэй вэ?
Бизнесийн үйл ажиллагаандаа технологи ашигладаг ямар ч бизнест мэдээллийн технологи хариуцсан захирал (Chief information officer) нь чухал үүрэгтэй байдаг. Мэдээллийн технологи хариуцсан захирал (Chief information officer) нь мэдээллийн технологийн нөөцүүдийг удирдах мөн түүнчлэн байгууллагын мэдээллийн харилцаа холбооны технологийн бодлогыг томьёолох, хэрэгжүүлэлтийг удирдах, төлөвлөлт, төсөвлөлт болон сургалтын үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулах төлөвлөгөөг боловсруулах ерөнхий чиг үүрэгтэй албан тушаал юм. Мөн түүнчлэн сүүлийн үед мэдээллийн технологи хариуцсан захирал (Chief information officer) нь мэдээлэл харилцаа холбооны технологиор дамжуулан байгууллагын ашгийг хэрхэн өсгөж болох боломжийг бололцоог тооцоолох мөн зардлыг багасгах, болзошгүй гамшгаас төлөвлөлт болон хяналтын тусламжтайгаар зайлсхийх гэх мэт чухал үүргүүдийг гүйцэтгэж байна. Мэдээлэл технологийн салбарын манлайлагчидаас 53 хувь нь ажлын байр нь дээр ур чадвар өндөртэй ажиллах хүн хүч дутагдалтай байгаа тухай Computer Weekly сэтгүүлээс онцлон тэмдэглэсэн байна. Иймэрхүү байдлаар мэдээллийн технологи хариуцсан захиралууд (Chief information officer) нь үр ашигтай албан харилцааг бий болгохын тулд мэдээлэл технологийн мэргэжилтэн болон мэдээлэл технологийн бус бизнесийн мэргэжилтний үүрэг ролийг давхар эрхлэн ажиллах шаардлагатай байна.
Үүрэг хариуцлагууд
Мөн түүнчлэн Мэдээллийн технологи хариуцсан захирал (Chief information officer) нь байгууллагын мэдээлэл харилцаа холбооны технологийн стратеги болон бодлогын ерөнхий дүр зургийг гаргах үүрэгтэй.
Батын Гоош
Батын Гоош (1934 - 2009 оны 6 сарын 7) нь Монгол Улсын төрийн шагналт, Ардын Эмч юм.
Тэрээр 1934 онд Улаанбаатар хотод төржээ. Түүнийг эх барьж авсан орос эмч Гоша гэсэн нэр өгсөн нь сунжран Гоош болжээ.
1957 онд Монгол Улсын Их Сургуулийн Анагаах Ухааны факультетыг хүний их эмч мэргэжлээр төгссөн. 1957-1960 онд Дундговь аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт мэс заслын эмчээр ажиллаж байгаад 1960 оноос хойш Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их Сургуульд мэс заслын тэнхимийн багшаас эрхлэгч, хүрээлэнгийн захирал, клиникийн удирдагч, зөвлөх багш хүртэл ажил хийж байв.
Б. Гоош 1971 онд Спленопортографийн клиникийн ач холбогдол сэдвээр анагаах ухааны доктор, 1989 онд Хүндэрсэн ба хавсарсан бэтгийн оношлогоо, эмчилгээ сэдвээр шинжлэх ухааны докторын зэрэг хамгаалсан. 1990 онд Элэг цөсний өвчнийг оношилж, мэс заслаар эмчлэх асуудлыг хам шийдсэн нь бүтээлээрээ Монгол Улсын Төрийн шагнал хүртжээ.
Тэрээр 2009 оны 6 сарын 7-нд нас барсан.
Эшлэл
Ангилал:Монголын эмч Ангилал:Мэс заслын эмч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын ардын эмч Ангилал:Анагаах Ухааны Их Сургуулийн багш Ангилал:Анагаах Ухааны Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1934 онд төрсөн Ангилал:2009 онд өнгөрсөн
Яс
Яс бол хүн, амьтны бис төрхийг гаргадаг махны дотуур байх тулгуур хатуу эд. Хүний биеийг 206 хэсэг яс тулгуурлаж байдаг.
Ясны их бага, хэлбэр дүрс ба үйлдэл хэрэгцээ нь тус тус адилгүй. Гавлын яс хавтгай тэгшхэн, хатуу бэх, толгойг хамгаалах үйлдэлтэй. Атгаал чөмөг (бугалга) ба дунд чөмөг бүдүүн урт байдагаараа хүнд юумыг өргөх буюу даахад тохирсан байдаг. Хамгийн бага гурван хэсэг яс чихэнд байдаг. Дуу сонсоход хэрэгцээтэй. Хамрын багана дотор харимхай чанартай мөөрс байдаг бөгөөд тэр нь хамрыг зааглан хоёр нүхтэй бологжээ.
Сюник аймаг
Ангилал:Арменийн аймаг
Тулаануудын жагсаалт хохирлоор
Энэд дэлхийн түүхэнд болж байсан тулаануудыг хорхиролоор нь жягсаасан бөлгө.Энэ жягсаалтанд тулаантай холбоотой ба энгийн иргэдийн үхэлийг тооцсон.Том тулаануудын хохиролыг яг хэд байсан гэдгийг нь тооцож гаргах боломжгүй учир нарийвчлал,тооцоолол,таамаглалуудаар гаргасан.Энэнд бүх төрплийн хохирол орно(алагдсан,шархадсан,ор сураггүй алга болсон ба өвчилсөн) гэхдээ зарим нь зөвхөн үхлээр орсон байх магадлалтай.Тэгээд пуужин,бөмбөгдөлт  гэх мэтийн зүйлсээс болж нас олон хүн нас барсан тохиолдолд энэ жягсаалтанд ороогүй,Учир нь энэ нь тулаан биш зүгээр л 1н хядлагын хэлбэр.
Сонгодог Тулаанууд
Энэ тулаанууд нь тулаанд оролцож байгаа армиуд 1 тулааны талбар дээр 1 болон түүнээс дээш өдөр тулалдсан тулаанууд.Энэ тулааны арга барил нь орчин үеийн зэвсэг технологи оос болон хоцрогдсон.Энэ тулаануудын ихэнхи нь эртний тулаанууд ба болсон он жил,цаг хугацаагаар ихээхэн зөрнө.
Тавуш аймаг
Таву́ш (Տավուշի) — Армени улсын 3120 км² газар нутаг, 13 түмэн хүнтэй аймаг. Төв нь Ижеван хот.
Ангилал:Арменийн аймаг
Транснистрийн дайн
Транснистрийн дайн (Приднестровский конфликт) гэдэг нь 1990 оны 11 сарын эхээр Дубоссарыд болсон мөргөлдөөнөөс үүдэлтэй зөрчилдөөн даамжирсаар Оросын 14-р армиар дэмжүүлсэн Транснистрийн Бүгд Найрамдах Гвард, зэвсэгт хүчин, козакийн нэгжүүд болон Молдавын цагдаа, зэвсэгт хүчний хооронд гарсан зэвсэгт мөргөлдөөн юм. 1992 оны 3 сарын 1-нд Молдав улс НҮБ-д элсмэгц дараагийн өдөр нь Транснистрт цэрэг оруулснаар эхэлсэн энэхүү мөргөлдөөн 7 сарын 21-нд гал зогсоосноор өндөрлөжээ.
Түүхэн нөхцөл байдал
ЗХУ Бессараби болон Хойд Буковиныг эзлэн ЗСБНМолдав Улсыг байгуулахаас өмнө Бессараби буюу Днестр мөрний баруун эргийн нутаг Румыны бүрэлдэхүүнд байв (1918 - 1940 онд). 1940 онд ЗХУ, Нацист Германы хооронд байгуулагдсан Молотов-Риббентропын гэрээ буюу Харилцан үл довтлолцох гэрээг Молдав улс тусгаар тогтнолоо зарласан 1991 онд хүчингүйд тооцсоноо мэдэгджээ. Гэхдээ ЗХУ задрах явцад улсуудын хил хязгаар хуучин байснаараа үлдсэн байна.
ЗСБНМолдав Улс байгуулагдахаас өмнө Транснистр нь 1924 - 1940 онд ЗСБНУкрайн Улсын бүрэлдэхүүнд багтаж, Тираспольд нийслэлтэй Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Автономит Молдав Улс гэгдэж байсан бөгөөд Молдавын газар нутгийн аравны нэгээс илүүг эзэлж байлаа.
Улс төрийн нөхцөл байдал
1980-аад оны сүүлчээр Михаил Горбачёвын дэвшүүлсэн өөрчлөн байгуулалт буюу перестройка, гласность нь улс төрийн олон ургальч байдлыг хөхиүлэн дэмжиж, ЗСБНМолдав Улсын удирдлага ч түүнд талтай хандаж байлаа. Үндэсний үзэл сэргэж, ЗХУ-аас салан тусгаарлаж, Румынд нэгдэх хандлага цухалзах болсон нь хүн амын цөөнх болох орос, украйн зэрэг слав иргэдийн болгоомжлолыг төрүүлж байв. Транснистрт хүн амын олонх нь ЗХУ-ын үед шилжин суурьшсан слав гаралтай иргэд байсан бөгөөд 1989 оны тооллогоор молдавчууд дөнгөж 39.9 хувийг эзэлж байжээ.
1989 оны 8 сарын 31-нд ЗБСНМолдав Улсын Дээд Зөвлөл 2 хууль батлан гаргаж, Молдав хэлийг албан ёсны хэл болгон, латин үсэг хэрэглэх болов. 1940 - 1989 онд румын хэлний молдав аялгыг ЗХУ-д молдав хэл тусад нь авч үздэг байсныг дурьдууштай. Мөн 1990 оны 4 сарын 27-нд ЗБСНМолдав Улсын Дээд Зөвлөл хуучин гурван өнгөт (цэнхэр, шар, улаан) далбаагаа сэргээн хэрэглэж, Deşteaptă-te, române!-г төрийн сүлд дууллаа болгов (1946 оноос өмнө, мөн 1989 оноос хойш Румын улсын төрийн сүлд дуулал болж ирсэн). Мөн оны сүүлчээр Зөвлөлт, Социалист гэдэг үгнүүдийг улсын нэрнээсээ хасч, ердөө л Бүгд Найрамдах Молдав Улс гэх болжээ.
1989 оны 12 сард Чаушескугийн дэглэм Румынд нуран унасны дараа, 1990 оны 5 сарын 6-нд хоёр улс хилийн зарим хэсгээ нээж, тун удахгүй Румынд нэгдэх нь гэсэн сэтгэхүй хүчтэй болж ирэв. Энэ мэт үйл явдлууд Молдавт амьдардаг орос хэлээр ярилцагч иргэдийн дургүйцлийг төрүүлэх болжээ. 1989 оны 9 сард Молдавын засгийн газрын цөөнх үндэстнүүдийг хяхан хавчсан бодлогын эсрэг тэмцэл гарав. Тэр дундаа Гагаузиа, Транснистрт зохион байгуулалтад орж, өөртөө засан тохинох эрхийг шаардан, орос, гагауз хэлийг албан ёсны хэлээ болгосноо зарлаж байв. Үндэсний үзэлтнүүд зонхилсон Молдавын Дээд Зөвлөл дээрх хөдөлгөөнүүдийг хууль бус гэж зарлахад тэд ЗХУ-ын бүрэлдэхүүн дэх Бүгд Найрамдах Улс болсноо зарлаж, Молдаваас тусгаарласнаа мэдэгджээ.
Улс төрийн зөрчилдөөн
Зөрчилдөөн хурцадсаар 1990 оны 11 сарын 3-нд Дубоссарыд Молдавын цагдаа нар Днестр мөрөн дээрх гүүрийг хааж, Транснистрийг төв засгийн газартай холбогдох боломжгүй болгов. Энэ үеэр буудалцаан болж 3 энгийн иргэн алагдаж, анх удаа цус урсчээ.
Зөвлөлтийн 1991 оны төрийн эргэлт хийх оролдлого гарсны дараа 1991 оны 8 сарын 27-нд Молдавын Засгийн газар тусгаар тогтнолоо зарлаж, Молотов-Риббентропын гэрээг үгүйсгэн, Бессараби, Хойд Буковина, Херца бүс нутагт ЗБСНМолдав улсыг тунхагласан актыг хүчингүй болгожээ. Харин Транснистрийн тал үүнийг 1940 оны үеийн байдлаар газрын зургийг сэргээх ёстой буюу Транснистр нь Молдаваас тусгаарлах ёстой гэж тайлбарлажээ.
1992 онд байдал хурцдаж, зэвсэгт мөргөлдөөнд шилжих үед Молдав улс армигүй байлаа. Гэхдээ л Молдавын удирдагчид ЗХУ-ын цэргийг өөрийн нутгаас гарахыг шаарджээ.
1991 оны 8 сарын 29-нд Транснистрийн удирдагч Игорь Смирнов Киевт очиж, Украйны удирдагч Леонид Кравчуктай уулзаад ирмэгц Молдавын цагдаа нар түүнийг баривчлав. Тэр үед Галина Андреевагийн удирдсан эмэгтэйчүүд Москва-Кишиневын галт тэрэгний замыг хааж эсэргүүцэн тэмцсэн тул Молдавын ерөнхийлөгч Мирча Снегур Смирновыг суллахаас өөр аргагүй болжээ.
1991 оны сүүлчээр Тирасполь, Рибницагийн цагдаа нар Транснистрийн талыг дэмжихээ илэрхийлэв.
Хүчний байдал
Нөгөө талд Оросын Гвардийн 14-р арми 14,000 орчим мэргэжлийн цэргийг тухайн бүс нутагт байлгаж байв. Түүн дээр Транснистрийнхэн 9,000 хүн нэмснийг 14-р армийн нөөцөөр зэвсэглэжээ. Оросын телевизээр Транснистрийнхнийг дэмжих талаар ухуулга явагдсаны үр дүнд 5,000-6,000 сайн дурынхан цугласан байна.
1991 оны 12 сард Молдавын эрх баригчид 14-р армийн командлагч, Транснистрийн Батлан Хамгаалах, Аюулгүй Байдлын газрын дарга хошууч генерал Яковлевыг Украйны нутгаас баривчилсан байна. ОХУ-ын засгийн газар түүнийг суллуулахаар, Дубоссарыгийн мөргөлдөөний үеэр Транснистрийн талд саатуулагдсан 26 цагдаагийн албан хаагчаар сольжээ.
1992 оны 4 сарын 5-нд ОХУ-ын дэд ерөнхийлөгч Александр Руцкой Транснистрийн ард иргэдийг тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцэхэд нь 5000 хүн илгээж туслахаа мэдэгдэв.
Байлдагч талууд
Транснистрийн тал мөргөлдөөний үеэр Молдаваас илүү их дэмжлэг авч байлаа. Тэдэнд ОХУ, Украйн улсууд тусалж байв. Харин Молдавуудад зөвхөн Румын улс л дэмжлэг үзүүлж байсан билээ.
Зэвсэгт мөргөлдөөн
Молдав улс НҮБ-д элссэн 1992 оны 3 сарын 2-ны өдөр дайн эхэлж, 7 сарын 21-нийг хүртэл Днестр мөрний орчмын гурван газарт төвлөрөн явагджээ.
Гал зогсоосон нь, Хамтарсан Хяналтын Комисс
1992 оны 7 сарын 21-нд ОХУ-ын ерөнхийлөгч Борис Ельцин, Молдавын ерөнхийлөгч Мирча Снегур нар гал зогсоох хэлэлцээрт гарын үсэг зурж, хамтарсан хяналтын комиссыг байгуулан, хилийн шугамыг тогтоосноор энэхүү дайн өндөрлөжээ.
Ном зүй
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Транснистр Ангилал:Молдавын түүх Ангилал:Молдавын улс төр Ангилал:Хилийн мөргөлдөөн Ангилал:20-р зууны зөрчилдөөн Ангилал:21-р зууны зөрчилдөөн Ангилал:ЗХУ-ын дараах зөрчилдөөн
Ширак аймаг
Шира́к (Շիրակի) — Армени улсын 2679 км² газар нутаг, 28 түмэн хүнтэй аймаг. Төв нь Гюмри хот.
Ангилал:Арменийн аймаг
Сахалт шагшуургабялзуухай
Сахалт шагшуургабялзуухай, Panurus biarmicus, урьд Сахалт хөх бух гэж байсан, нь Хурагчийнхан овгийн шувуу юм. Тэд Европ, Азийн сэрүүн бүсэд нутаглан суурин амьдардаг.
Энэхүү жижиг шувуу нь бор шаргал зүсмийн ба урт сүүлтэй. Биеийн урт 15 см. Эрэгчин нь саарал толгой, хар сахалтай. Тэд чийглэг, зэгс шагшуурга ихтэй нуур цөөрмийн ойр сүрэглэн амьдарна. 5-7 өндөг гаргаж, 12-13 хоног дардаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Боршувуутан Ангилал:Монгол орны шувууд Ангилал:Евразийн шувууд
БРДМ-2
Цахим холбоос
Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Дугуйт хуягт Ангилал:Газар уснаа явагч хуягт Ангилал:Тандагч хуягт Ангилал:Сөнөөгч танк Ангилал:ҮАА-н техник ба зэвсэг
Эзэн Хаан Жиммү
Эзэн Хаан Жиммү (神武天皇), өөрөөр Камүямато Иварэбико гэдэг, жинхэнэ нэр нь Вакамикэнү но Микото буюу Сано но Микото, нь Японы уламжлалт тооллын дагуу тус улсыг үндэслэгч, анхны эзэн хаан бөгөөд домгийн хүн юм. Тэр үед Японд төрт улс байсан эсэх тухай нь батлагдаагүй зүйл бөгөөд Японы эзэн хааны гэр бүл нь удам угсаагаа албан ёсоор Жиммүгийн үеэс тоолдог боловч түүхийн баримтаас үзэхэд, 29 дэх Эзэн Хаан Киммэйгийн үеийн баримт байдаг тул түүнээс өмнөх эзэн хаадыг домгийнх гэж үздэг байна.
Гуулин
Гуулин нь Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр сумын нутгийн хойд хэсэгт орших тосгон юм. 900 орчим оршин суугчтай.
Дэлгэр сумын төвөөс хойш 27 км зайд оршино. Усалгаатай газар тариалан эрхэлдэг. Дунд сургууль, эмнэлэгтэй.
Завхан гол нь Гуулин тосгоноос баруун хойд зүгт 3 км-ийн зайтай урсан өнгөрдөг боловч тэр хэсгээрээ Гуулин тосгоноос 40 метр өндөрлөг тул голын дээд биеэс 22 км урттай суваг татсан байдаг. Тэрхүү суваг нь 15 км² талбайг усжуулдаг байна.
Гуулин тосгоны сүлд дуу
"Гуулингийн тал
Ээжээс заяасан газар шороо минь Эцгээс оноосон төөрөг тавилан Зөнгөөрөө үерхсэн балчирхан нас аа Зүүдлээд ирсэн өлгий нутаг минь Овог шиг нэг л дотнохон Домог цэнхэр Гуулингийн талд минь Буцсан шувууд эргэж ирдэг дээ Буудайн түрүү сортонхон найгадаг аа Ухаан суулгасан цастай уулс Уяхан болгосон цайдамхан алсаас Хүслээрээ андалсан он жилүүд Сураглаж догдолсон амин нутаг минь Хөвөөнд нь өнжсөн Завханы урсгал Хосууд учирсан улиас шугуй Мөрөөдөл алсалсан бодлын минь харгуй Мөнхийн уяатай зүрхний нутаг минь"
Эшлэл
Ангилал:Говь-Алтай аймгийн суурин Ангилал:Монголын суурин
Бөгтөр халим
Бөгтөр халим (Megaptera novaeangliae) нь сахалт халим юм. Бүх далай тэнгист таарах ба жил бүр 25000 км зай туулан нүүдэллэнэ. Өдгөө нийт 80000 ш бөгтөр халим байна.
Энэ халим нь дундажаар 11-16 м урт, 30 т жинтэй байх ба томхон зарим нь 20 м урт, 60 т хүртэл жинтэй. Бүртгэгдсэн хамгийн том бөгтөр халим нь Карибын тэнгист агнагдсан 27 м урт, 82 т жинтэй эм халим байв.
Үржил
Эм бөгтөр халим 5 нас хүрээд үржилд орох нас бие гүйцдэг. 2-3 жилд нэг удаа төрөх ба 11.5 сар хээлээ тээдэг байна. Дөнгөж төрсөн зулзага эхийнхээ толгойтой тэнцэхүйц урттай. 15 м урт эх халим 6.1 м урт, 1.8 т жинтэй зулзага гаргана. Зулзага нь 6 сар хүртэл эхийнхээ сүүг хөхдөг. Халимны сүү 50% тослог, ягаан өнгөтэй аж.
Бөгтөр халим нь 50-60 насална.
Гадаад холбоос
Ангилал:Сахалт халим
Баянтоорой
Баянтоорой нь Говь-Алтай аймгийн Цогт сумын нутагт орших тосгон юм.
Говийн баянбүрдийг түшиглэн усалгаатай газар тариалан эрхэлдэг тус тосгон нь Цогт сумын төвөөс урагш 62 км зайд байрлана. Говийн Их дархан цаазат газрын А хэсгийн хамгаалалтын захиргаа Баянтооройд байдаг. Мөн байгалийн дурсгалт газар болох Ээж Хайрхан уул тосгоноос баруун тийш 50 км зайд бий.
Ангилал:Говь-Алтай аймгийн суурин Ангилал:Монголын суурин
Мадрид
Мадрид (Madrid) нь Испанийн нийслэл.
Ерөнхий мэдээлэл
Тус хот нь Испани улсын засаг захиргааны төв буюу нийслэл хот бөгөөд Иберийн хойгийн эдийн засгийн гол төвүүдийн нэг юм. Түүнчлэн Мадрид муж улс, түүнийг бүрдүүлэх цорын ганц муж болох Мадрид мужийн төв болно.
Европын холбооны гишүүн улсуудын нийслэлүүд дунд хүн амаараа Лондон, Берлиний дараа орох том хот юм.
Дундад зуун
Мадрид хотын нэр түүхийн сурвалж бичигт анх 9-р зуунд бичигдсэн байдаг бөгөөд Кордовын халифт улсын хаан I Мухаммед одоогийн хааны ордон байрлаж буй газарт бяцхан шилтгээн барих тушаал гаргаж байжээ. Уг шилтгээнтэй хамт цайз баригдсан байна. Түүний хажуугаар урсах Мансанарес голыг араб хэлээр "Ал Мажурид" (المجريط, "усны эх" хэмээх утга) гэдэг байснаас хотын нэр үүсчээ.
1085 онд Кастилийн ван VI Альфонсо Толедо руу явах замдаа цайзыг эзэлж, мечетийг христийн шашны сүмээр сольж барьжээ. 1329 онд IV Фернандо зөвлөх үүрэтгэй парламент Cortes Generales-г тус хотод байгуулсан байна. Мадридаас иудай, исламын мөргөлтнүүдийг 15-р зууны сүүл үед хөөн зайлуулсан аж.
Сэргэн мандлын үе
Толедод нийслэлтэй Кастилийн вант улс, Сарагосад төвлөрөх Арагоны вант улс нэгдсэний дараа 16-р зуунд Ариун Ромын Эзэнт Гүрний хаан I Карлосын удирдлагаар Испанийн хаант улс бий болжээ. 1561 онд II Фелипе өөрийн ордныг Мадридад шилжүүлсэн юм. 1601-1606 онуудад III Фелипе Вальядолидод нийслэллэж байсныг эс тооцвол Испанийн алтан үеэс эхлэн Мадрид нь шинэ тивээс цутгах баялгийн үрээр хөгжин цэцэглэжээ.
Орчин үе
18-р зуунд V Фелипе Европын нийслэл болгохын тулд Мадрид дахь хааны ордныг шинэчлэн бариулсан ч тус хот орчин үеийн хот болон хөгжиж эхэлсэн нь III Карлосын үе юм.
1808 онд Наполеоны цэргүүд Мадридыг эзэлж, хотын иргэд эсэргүүцсэн ч бослого дарагджээ. 1814 онд Мадрид буцаж Испанийн мэдэлд орсон ч 19-р зуун бүхэлдээ либерал ба консерватив үзэлтнүүдийн тэмцлийн талбар байлаа.
20-р зуун
Испанийн иргэний дайны үе буюу 1936-1939 онд Мадрид хотын гудамжнаа тулаан болж байлаа. Хотыг Ардын Фронтын засгийн газар мэдэлдээ байлгаж байсан боловч 1936 оны 11 сард хотын баруун талаас Франкогийн армийн давшилт эхэлж, 3 жил бүслэлтэд байсны эцэст бууж өгчээ. Тус тулалдааны үеэр Мадридад хүн төрөлхтний түүхэнд анх удаа жирийн иргэдийг агаараас бөмбөгдсөн гэдэг.
Франкогийн дэглэмийн үед Мадрид хотын өмнөд хэсэг аж үйлдвэржиж, хөдөөнөөс иргэд ихээр шилжин суурьшсан байна. Франког нас барсны дараа I Хуан Карлос хаан ширээнд сууж, ардчилсан улс болох замдаа орсноор Мадрид хот Иберийн хойгийн улс төр, эдийн засгийн төв болох байр сууриа бэхжүүлжээ.
21-р зуун
2004 оны 3 сарын 11-нд Мадрид хотын 3 өртөөнд галт тэрэг дэлбэрсэн алан хядлага гарч, 200 гаруй хүний амь үрэгдсэн нь 3 хоногийн дараа болсон бүх нийтийн сонгуульд томоохон нөлөө үзүүлсэн юм.
Тус хот 2012, 2016 оны олимпын наадмыг зохион явуулахаар нэрээ дэвшүүлсэн ч ялагджээ.
Аялал жуулчлал
Мадрид нь Испанидаа хамгийн их жуулчид очдог газар юм.
Хөлбөмбөг
Реал Мадрид, Атлетико Мадрид нь ФЦ Барселонатай хамтдаа дэлхийд алдартай клубүүд гэгддэг билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Мадридын өөртөө засах нийгэмлэгийн суурин Ангилал:Мадридын өөртөө засах нийгэмлэгийн коммун Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Испанийн аймгийн төв Ангилал:Испанийн мужийн нийслэл Ангилал:Испанийн их сургуулийн хот Ангилал:Саятан хот
Канвонь аймаг (Өмнөд Солонгос)
thumb|200px|Ягаан нь Канвон аймаг
Өмнөд Солонгосын одоо оршин байгаа арван долоон том нутгийн нэг нь Канвонь аймаг (Ганвон, Канвонь; 강원도 - Канвон-ду, Gangwon-do, канг-вон-ду; Gangwon Province; Канвондо) юм. Олон зууны туршид хамтдаа байж байгаад 1945 оноос салсан, адил нэрт умардын аймгаас ялгах бол Өмнөд Солонгосын Канвон гэж бичнэ.
Засаг захиргааны хуваарь
Канвон аймаг одоогоор 7 хот (시 - ши), 11 хошуу (군 - gun, монголоор күн, үгийн хойно орвол гүн гэж хэлэгдэнэ; county; уезд), бүгд 18 нутаг болон хуваагдаж байгаа.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын аймаг
Эдин Жеко
Эдин Жеко (Edin Džeko, 1986 оны гуравдугаар сарын 17-нд Сараево хотод төрсөн) — Боснийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Премьер лигийн Манчестер Сити болон Боснийн шигшээн довтлогч юм.
Холбоос
Ангилал:Босни ба Херцеговинын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Теплице багийн тоглогч Ангилал:Вольфсбург багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Югославын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Сараевогийн хүн Ангилал:Босничууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Тим Ховард
Тимоти Мэттью Ховард (Timothy Matthew Howard; 1979 оны гуравдугаар сарын 6, Норт-Брансуик) — Америкийн хөлбөмбөгчин, Английн «Эвертон» болон АНУ-ын шигшээн хаалгач.
«Манчестер Юнайтед» Фабиан Бартезийнхаа оронд Америкаас түүнийг 4 сая доллараар 2003 оны дундуур элсүүлсэн түүхтэй. 2005 оноос Эдвин Ван-дер Сар ирээд түүний орон зай үгүй болсон гэхэд болно. «Эвертон» Ховардыг 2006/2007 онд зээлээд 2007 оны хоёрдугаар сард 3 сая фунтээр элсүүлсэн билээ.
Амжилт
АНУ
Гадны холбоос
Ангилал:АНУ-ын хөлбөмбөгчин Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Нью-Йорк Ред Буллз багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Эвертон багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1979 онд төрсөн
Иен
Иен (円, えん) нь Японы мөнгөний нэгж юм. Япон хэлээр төгрөг, дугуй гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Одоогийн япон хэлэнд эн гэж дуудагддаг ч анх бий болсон 1870-аад онд э үсгийг е-гээр дууддаг байсан, мөн англи, франц хэлэнд en гэж бичвэл өөрөөр дуудагдах зэрэг шалтгааны улмаас Yen гэж бичигдэх болсон аж.
Ерөнхий ойлголт
thumb|left|200px|thumb|1889 оны 1 иенийн зоос 1871 оны 6 сарын 27-нд батлагдсан "Шинэ мөнгөний нэгжийн тухай" тогтоолын дагуу Япон улс иенийг албан ёсоор мөнгөн тэмдэгтээ болгон хэрэглэх болжээ. Тэр үед 圓 хэмээх ханзыг хэрэглэж байсан бөгөөд одоо ч зарим тохиолдолд хэрэглэх нь бий.
1 иен нь 100 сэн, 1 сэн нь 10 ринтэй тэнцүү ч 1953 онд задгай мөнгийг цэгцэлснээр амьдрал дээр хэрэглэгдэхээ больж, одоо зөвхөн үнэт цаас, валютын ханшийг илэрхийлэхэд л хэрэглэгдэж байна.
Иен нь өнөөдөр зөвхөн Япон улсад л албан ёсоор хэрэглэгддэг ч Дэлхийн хоёрдугаар дайны төгсгөл хүртэл Японы эзэмшилд байсан Тайвань, Солонгост тус тусын иенийг хэрэглэж байв.
Гүйлгээнд буй иений зоос, дэвсгэртүүд
Иен нь зоосон хэлбэртэй 6 төрөл, цаасан дэвсгэрт хэлбэртэй 4 төрөл хэрэглэгдэж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж Ангилал:Японы эдийн засаг Ангилал:Японы Хаант Улс Ангилал:Дайны дараах Японы түүх
Жеймс Коллинз
Жеймс Майкл Коллинз (James Michael Collins; 1983 оны наймдугаар сарын 23-нд, Ньюпорт) — Уэльсийн хөлбөмбөгчин, «Вест Хэм Юнайтед» багийн хамгаалагч.
«Вест Хэм Юнайтед» Коллинзийг 2005 оны долдугаар сард 3.5 сая фунтээр элсүүлжээ. «Астон Виллатай» 2009 оны есдүгээр сарын 1-нд дөрвөн жилээр гэрээлсэн. 108 тоглолтонд 6 гоолдсон түүнийг «Вест Хэм Юнайтед» эгүүлэн авахаар тохиролцож, 2012 оны наймдугаар сарын 1-нд дөрвөн жилээр гэрээлэв.
Гадны холбоос
Ангилал:Уэльсийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Кардифф Сити багийн тоглогч Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Уэльсчүүд Ангилал:1983 онд төрсөн
Өрлөгөн барилга
right|thumb|[[Германы эрдэс хөвөн дулаалгатай тоосго]]
Өрлөгөн барилга гэдэг нь барилгын салбар дахь даацын ханатай хийцийн нэг хэлбэр юм. Өрлөгөн барилга нь жишээ нь модон барилга, ган барилга ба төмөрбетон барилгаас өөрийн тусгай техник болон материалуудаараа ялгагдах эртний бие даасан салбар мөн.
Барилгын хэсэглэл болох ханын өрлөг нь жишээлбэл тоосго мэт шавардлагатай ба шавардлагагүйгээр бие биентэйгээ холбогдсон тоосгон өрлөг мэт тус тусдаа даралтанд сайн ажилладаг элемэнтүүдээс бүрдэнэ. Өрлөгөн барилгад ажилладаг, мэргэшсэн барилгын ажилтаныг өрлөгчин гэнэ.
Цахим холбоос
Ангилал:Барилгын хийц Ангилал:Чулуун байгууламж
Уиллиам Роуан Хэмилтон
Уиллиам Роуан Хэмилтон (1805.08.04-1865.09.02) нь сонгодог механик, оптик, алгебрт үнэтэй хувь нэмэр оруулсан Ирландын физикч, одон оронч, математикч. Механик, оптикын системийн судалгаа нь математикийн шинэ шинэ ойлголт, техникуудыг нээхэд нь хүргэсэн.
Андройд рүүт
Рүүт гэдэг нь Линукс үйлдийн системийн администратор эрхийг хууль бусаар авахыг хэлнэ. Андройд нь 1.5 хувилбараасаа эхлэн линукс кернэл ашиглаж эхэлснээр рүүт гэдэг үг маш хурдан тархав. Өөрөөр хэлбэл линукс кернэл ашигласнаар системийн хувьд хагас хаалттай болсон ч рүүтний тусламжтайгаар бүрэн эрхийг авч болхоор болов. Root-ийг дотор нь 3 ангилна: Root хийснээр авч болох зүйл: Жишээ нь монголд солонгосын SKT операторын утас маш ихээр орж ирдэг билээ. Нөгөө хоёр операторуудаа бодвол маш их хэмжээний хэрэггүй програмтай. T-cash T-store Cyworld Melon гэх мэт монголд ашиглах боломжгүй програмаа рүүт эрхийн тусламжтайгаар устгаж болно. Эдгээр аппликэйшнүд нь утасны баттерэй маш их үрж цэнэг хурдан дуусгадаг муу талтай. Custom rom суулгаснаар солонгос утсанд тулгардаг 80 үсэгны хязгаар, баттерэй хурдан дуусах гэх мэт асуудлийг шийднэ. Гэхдээ заримдаа камер, wi-fi гэх мэт зүйлс ажиллахгүй байх тохиолдол олон.
Карим Масимов
Карим Масимов (Кәрім Қажымқанұлы Мәсімов) гэж 1965 онд Целиноградад буюу өнөөгийн Нур-Султан хотод төрсөн уйгур үндэстэн, (гэж яригддаг боловч өөрийгөө хасагийн найман овогт хүн гэж үздэг юм билээ; түүний эцэг Кажимкан Касымович Масимов нь хожа араб - хасагийн холимог цустай, эх нь Элеонора Каримовна Ажибекова гэж хасагийн найман овгийн хүн) 2007-2012, 2014-2016 онуудад хоёр удаа Казахстан улсын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан улс төрч хүн. 2016-2022 онд БНКазУ-ын Үндэсний Аюулгүй байдлын Хорооны дарга байсан. Казахстаны Нур Отан намын гишүүн.
Карим Масимов 1982 онд Алма-Ата хотноо улсын хэмжээний физик-математикийн дунд сургууль дүүргэж ЗЗөвлөлт Холбоот Улсын Москва хотын П.Лулумбын Ард түмнүүдийн найрамдлын дээд сургууль болон Хасагийн Эдийн засгийн их сургууль төгссөн байна. Түүнээс гадна Хятад, Америкт сурчээ. Казах, орос, хятад, араб хэлтэй. 1991 онд Казахстан улсын хөдөлмөрийн яаманд ажилд орсноос хойш хэд хэдэн банк удирдсан. 2000—2001 онд Зам тээвэр, харилцаа холбооны сайд, 2001—2003 онд Ерөнхий сайдын зөвлөх, 2003—2006 онд Ерөнхийлөгчийн зөвлөхөөр ажиллаж байв. 2012—2014 онд Ерөнхийлөгчийн хэрэг эрхлэх газрын даргаар ажилласан.
2022 оны нэгдүгээр сарын 5-ны өдөр Аюулгүйн зөвлөлийн хуралдааны дараа Казахстаны Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев тус улсад үймээн самуун гарч байгаатай холбогдуулан Карим Масимовыг ҮАБХ-ны даргын албан тушаалаас огцруулсан. Маргааш нь түүнийг эх орноосоо урвасан хэргээр (БНКазУ-ын Эрүүгийн хуулийн 175-р зүйл) саатуулж, түр саатуулах төвд хорьжээ. Масимовын оронд Токаевын Төрийн хамгаалалтын газрын дарга асан Ермек Сагинбаев Казахстаны үндэсний аюулгүй байдлын Хорооны шинэ тэргүүн болсон байна.
Тайбэй-101
Тайванийн нийслэл Тайбэйд байдаг. “Taipei 101 Tower”-ийн экстерьер, интерьерийн аль алинд Хятадын эртний Буддын шашны сүм хийдүүд болон уламжлалт уран барилгын архитектурын онцлог шингэсэн байна. Түүнчлэн барилгын ерөнхий хэв загвар нь Хятад үндэстний сайн сайхан амьдралын бэлгэдэл болсон хулсан цэцгийн /bamboo/ хэлбэрийг санагдуулна. Барилгын ерөнхий экстерьер нь хулсны ишээс санаа аван хийсэн найман таслагдсан хэсэгтэй. Найман давхарга хэсэгтэй байхыг архитекторууд хятадууд наймын тоог бэлгэшээдэгтэй холбоотойгоор санаагаа гаргасан юм.
Тус барилгын онцлог нь байгалийн гамшиг болох газар хөдлөлт, үер, аянга  зэрэг аюулаас бүрэн хамгаалагдсан, эрчим хүч, цахилгааны 2 эх үүсвэртэй, Тайваний хамгийн өндөр 101 давхар барилгын эргэн тойронд байрласан хиймэл дагуулын мэдрэгчээр дамжуулан Тайвань улсын эргэн тойронд болж байгаа байгалийн хүчний мэдээллийг хамгийн түрүүнд өндөр хурдаар хүлээн авч мэргэжилтнүүдэд дамжуулах зорилготой, Тайпей хотын дарга болон онцгой байдлын мэргэжилтнүүдийн оффисын зориулалттай байна.
Хэрлэнбаян-Улаан
Хэрлэнбаян-Улаан нь Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын нутагт орших тосгон юм. Газар тариалан эрхэлдэг.
Тайбэй-101
2004 онд “C.Y. Lee and Partner” барилгын төсөл хэрэгжүүлэгчдийн барьсан “Taipei 101 Tower” нь 509 метр өндөр, 198,347 m2 талбайтай. Энэхүү барилга баригдахаас өмнө дэлхийн хамгийн өндөр барилгын жагсаалтыг Малайзын нийслэл Kuala Lumpur дахь Petronas Twin Towers /452 метр/ тэргүүлдэг байсан. “Taipei 101 Tower”-ийн машины зогсоол талбай 2000 орчим машин багтах зайтай.
Ангилал:Албан газрын барилга Ангилал:Азийн өндөр барилга Ангилал:Тайванийн өндөр барилга Ангилал:Тайбэйн барилга байгууламж
Америк суусар
thumb|left|Америк суусар Америк суусар (Martes americana) нь Суусрынхан овгийн Хойд Америкийн гишүүн юм. Энэ суусар нь Аляска, Канад, Хадат уулын шилмүүст болон холимог ой модонд амьдарна. Ой модыг тайрах, мөн булгатай төстэй гоёмсог тансаг арьс үснээс нь болж агнасан зэргээс тоо толгой нь цөөрсөн.
Америк суусар нь урт нарийн бие, гялалзсан цайвар бордуу арьс үс, саглагар сүүл, шонтгор хоншоортой. Энэ амьтан нь холимог тэжээлтэй, жижиг хөхтөн амьтад, ялангуяа Америк улаан хэрэм барьж иддэг. Мөн загас, мэлхий, хорхой шавьж, жимс гэх мэтээр хооллоно. Шөнийн цагаар, өглөө эрт идэвхтэй.
Үржлийн үеэс бусад цагт ганцаар амьдардаг. Өөрийн эзэмшил газраа бусад эрэгчингээс хамгаалан дайрч довтолдог байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Суусар
Түгээмэл мянган япон үг
This appendix is a specific list of one thousand basic words. It is not a general vocabulary. It is not a frequency list (which is here,) and it is not yet 1000 words. It's a subjective list made by users like you, and it's not finished, so if you know any words that belong on here, be bold and add them.
All words on this list should be in Category:1000 Japanese basic words.
Шар нарсны жирх
Шар нарсны жирх (Tamias amoenus)нь Sciuridae овгийн мэрэгч амьтан юм. Канад болон АНУ-н нутагт таарна.
Цахим холбоос
Ангилал:Хөрсний хэрэм
Шингэн
thumb|Шингэн төлөвт байгаа ус
Шингэн эсвэл шингэн төлөв — нь бодисын физикийн гурван төлөвийн нэг юм. Шингэн нь, шүргэх (хүрэх) механик үйлчлэлийн нөлөөгөөр, хэлбэрээ ямар ч хязгаарлалтгүйгээр өөрчилдөг ба энэ үед эзлэхүүн бараг тогтмол байдаг. Энэ нь шингэн төлөвийн бусад төлөвөөс ялгагдах үндсэн шинж чанар нь юм. Шингэн төлөвийг хий ба хатуу төлөвүүдийн хоорондох төлөв гэж үздэг.
Ангилал:Шингэний механик Ангилал:Термодинамик
Метал рок
Метал рок нь 1970-аад оны эхэн үеэс хүчтэй хөгжиж ирсэн амьд хөгжмийн төрөл бөгөөд хамгийн хүнд хөгжим юм.
Метал рок хөгжмийн хөгжил
Хамгийн анх Cream, Jimi Hendrix, Blue Cheer, Led Zeppelin гэх мэт хамтлаг нь эхлэлийг нь тавьж байсан бөгөөд Led Zeppelin хамтлaг илүү их хувь нэмэр оруулсан юм. Дараагаар нь Black Sabbath, MC5, Mountain, The Stooges хамтлаг гарч ирснээр Метал хөгжмийн жинхэнэ утга учрыг бий болгосон юм. Үүнтэй зэрэгцэж Hard Rock, Shock Rock хөгжмийн эхлэл тавигдаж байв. Тун удалгүй Progressive Metal хөгжиж эхэлсэн юм. Үүнтэй зэрэгцэж олон урсгал үүссээр л байлаа. Метал хөгжмийг хүмүүс ихээр сонирхдог байсан ч энэ нь хязгаарлагдсан олон нийтээс хол байх ёстой гэж үздэг хүмүүс байсаар л байв. Glam Metal хөгжим үүсч, дараа нь одоогийн Punk хөгжмийн эхлэл тавигдаж байв. 1960-70 онд эхлэл тавигдаж байсан бол 1970-80 онд хөгжил нь эхэлсэн юм. 1979 оноос дэлхий дахиныг байлдан дагуулсан хөгжим болох Heavy Metal хөгжим Англи улсад үүслээ. Iron Maiden, Motorhead, Angels Witch гэх хамтлагууд нь анх энэ жанраар уран бүтээлээ туурвих болсон юм. Үүнээс нэг жилийн өмнө Pop Metal урсгал үүссэн. Харин энэхүү орчин цагийн хүнд Метал хөгжмийн эх үүсвэр нь Black Sabbath байлаа. Энэхүү хамтлагийн 1970-аад оны цомгууд, дуунуудаас одоогийн Doom metal хөгжмийн эх тавигдсан юм. Heavy Metal хөгжимтэй зэрэгцэж Hardcore, Power Metal хөгжим үүсч байв. Америк болон Британи улсуудаас Европын орнууд тэс өөрөөр хөгжмийн урсгал гаргаж ирсэн ба тэр хөгжим нь үндэсний хөгжим ба харанхуйн хүчийг дуулдаг байв. Тэр нь Gothic мөн Black Metal байв. Black Metal хөгжмийн эх үүсвэр нь 1981 оноос эхэлсэн ба 4 хамтлаг эх тулгын чулууг нь тавьсан гэж үздэг. Тэдгээр нь Bathory, Mercyful Fate, Venom, Celtic Frost юм. Норвеги, Шведэд одоогийн Black Metal хөгжим илүү ихээр хөгжсөн ба эх нутаг нь гэж үздэг. Гэхдээ жинхэнэ Black Metal хөгжмийн хөгжүүлсэн нь Mayhem, Immortal, Satyricon, Darkthrone, Ancient, Burzum гэх мэт хамтлагууд юм. 2000 оны үеэс эхлэн цоо шинэ Depressive Black Metal гэсэн урсгал гарсан, Удалгүй 1985 оноос Metalcore, Death Metal урсгалууд эхлэлээ тавьж байлаа. Death Metal урсгалаас Possessed, Death, Morbid Angel хамтлагууд хүчээ авч байлаа. Үүнтэй зэрэгцээд 1990 өөд оноос Шведэд анхны Melodic Death урсгал гарч ирснээр хөгжим нь салаалж төрөл бүрийн болж эхэлжээ. Тэдгээр Melodic, Technical, Brutal, Blackened гэсэн төрөл байгаа юм. 1987 оноос эхлээд л одоог хүртэл маш их хамтлаг Death Metal болон Black Metal хөгжмөөр гарч ирсэн бөгөөд шинээр урсгал төрж байсан юм. Grindcore, Nu Metal, Industrial Metal, Alternative Metal урсгал гарч ирсэн юм. Мөн Symphonic, Gothic Metal болон Darkwave урсгал нь маш өөр мэдрэмжээрээ ялгарч өгсөн юм. Doom Metal хөгжим 1990 оноос эхлэлээ тавигдсан. Энэхүү урсгал нь хамгийн хүнд хөгжим бөгөөд бүхий зүйлсийн талаар дуулдаг юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Хөгжмийн жанр
Хүүлээ хааны хүрэн сахалт Сусаев
Халимагийн офицер Сусаев нь 1942 оны хавар Смоленскийн тулалдаанд гарамгай гавъяа байгуулсан учир ЗХУ-ын баатар цолоор шагнагдсан гвардийн 12-р хорооны урдаа барьдаг мэргэн буудагч байжээ. Харин Москвагийн дэргэдээс Сталинград руу яаралтай татагдсан мэргэн буудагч Сусаев 1943 оны нэгдүгээр сард Германы тусгай албаныханы хараанд өртөн бүслэгдэж амьдаараа олзлогджээ. Түүнийг Сталинградын алдартай мэргэн буудагч Зайцевтэй андуурч барьсан гэдэг таамаглал ч бий. Тухайн үед Иосиф Сталины 270-р харгис тушаалд байлдааны галын шугамнаас ухарсан хийгээд олзлогдсон бол урвасанд тооцно хэмээн заасан байлаа. Мэргэн буудагч Сусаев Германы цэргийн олзонд 1945 оны нэгдүгээр сар хүртэл хоригдож байгаад Биркнаугийн хорих лагерийг чөлөөлөхөд суллагджээ. Суллагдсан даруйдаа тэрбээр мотобуудлагын 248-р дивизд мэргэн буудагчаар алба хааж Прагийг чөлөөлөх тулалдаанд оролцсон байна. Гэвч түүнийг дайн дуусаад эх нутагтаа ирсэний дараа Сталины байгуулсан цэргийн онцгой комиссынхон олзлогдож урвасан хэмээн 270-р тушаалын дагуу баривчилж урвагч Власовын армийн бие бүрэлдэхүүнд оруулан Сибирьт 25 жилийн хүнд хүчир яланд зүтгэх шийтгэл оногдуулан цөлж орхисон юмсанжээ. 1948 оны сүүлээр Цэнхэрмандалын уурхайгаас цагаан тугалга олборлуулж зөөлгөхөөр 12000 олзны орос ялтан орж ирсэний тоонд Сусаев багтсан байж. Уг газрыг оросууд “Модотын там” гэдэг байсан нь хожим баруунд яг энэ нэрээрээ зохиол болон хэвлэгдсэн түүхтэй. Уг уурхайд 12000 орос хоригдол, 45 газар ухагч бульдозер, 25 шороо ачигч эксковатор, 15 км усан хоолой, 58 ус татагч насос, 5 том 20 жижиг дизель цахилгаан үүсгүүр болон хамгаалалтын 8000 цэрэгтэй том бааз байрлаж, 1948 оны хавраас эхлэн 1953 оны зун гэхэд нэг ээлжиндээ 1000 гаруй автомашинаар өдөр шөнөгүй зөөсөөр бүх баялагийг нь цөлмөж дуусгасан гэдэг. Харин 1950 оны намар уг уурхайгаас долоон хүн оргосоны нэг нь Халимагийн мэргэн бууч, ЗХУ-ын баатар ахлах дэслэгч Сусаев байжээ.
Оросын цэрэг-цагдаагийн их хүч оргодолуудын араас сар гаруй хөөцөлдсөний эцэст зургааг нь алж устган нутгийнханы хэлдэгээр “хүрэн сахалт”-ыг Хүүлээ хаан уул руу алдаж орхижээ. Угаасаа Хүүлээ хаан ууланд эрт дээр үеийн шилийн эрсийн орогнож байсан хэд хэдэн агуй нуувч бэлээхэн байсан нь мань эрд нуугдах боломж олгосон байна. 1951 оны хавар Хүүлээ хаан ууланд Сусаев бүгж байгаа нь нутгийн олонд илэрхий болсон учир 500 орчим орос цэрэг ирж Борхужирын улаан буланд байрлан үе үе чанга яригчаар уул руу хандан “Чамайг өөрөө ирж бууж өгвөл амийг чинь өршөөнө” хэмээн хэдэн өдөр зарлаж байгаад араас нь  хөдөлсөн боловч долоо хоногийн дараа 10-аад хүнээ Сусаевийн суманд алдаад  хоол хүнс  нь дууссан учир юу ч үгүй бууж ирсэн байна.