cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дорнод аймаг дахь Бүсийн Оношилгоо Эмчилгээний Төв
Ангилал:Монголын эмнэлэг Бүсийн Оношилгоо Эмчилгээний Төв Ангилал:1926 онд байгуулагдсан
Дмитрий Песков
Дмитрий Сергеевич Песков (1967 оны 10-р сарын 17-нд ЗХУ-ын Москва хотод төрсөн)- Оросын төрийн зүтгэлтэн. ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын орлогч дарга бөгөөд 2012 оны 5-р сараас ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин ы хэвлэлийн төлөөлөгч.
Тэрээр Владимир Путиныг ОХУ-ын Засгийн газрын тэргүүн байхад (2008-2012) түүний хэвлэлийн төлөөлөгчөөр ажилласан. Орос Украинд 2022 оны 2-р сард довтолсны дараа ЕХ, АНУ, Канад, Япон, Их Британи түүний болон гэр бүлийн гишүүдийн эсрэг хувийн хориг арга хэмжээ авсан.
Намтар
1967 оны 10-р сарын 17-нд Москвад Зөвлөлт, Оросын дипломатч Сергей Николаевич Песковын (Пакистан, Оман зэрэг орнуудад Элчин сайд байсан) хүү болж төрсөн. Дмитрийгийн эцэг тэр үеэр Арабын орнуудад - Египет, Ливи, Арабын Нэгдсэн Эмират улсад ажиллаж байсан бөгөөд Дмитрий энэ үеэр хэд хэдэн сургууль сольж, эх орондоо болон гадаадад ээлжлэн суралцдаг байв. 1983 онд Москвагийн 1243 дугаар тусгай англи хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай дунд сургууль төгссөн. Бүрэн дунд сургуулиа төгсөөд хоёр дахь оролдлогоороо Москвагийн Улсын Их Сургуул ийн дэргэдэх Ази, Африкийн орнуудын дээд сургуульд элсэн орсон. Тус сургуульд сурч байхад нь түүнийг цэргийн хугацаат албанд татсан, тэндээ уушгины хатгалгаа авч цэргийн албанаас чөлөөлөгдсөн байна. Дээд сургуульдаа эргэж ороод гуравдугаар ангиасаа эхлэн Туркийн компаниудад орчуулагчаар ажиллаж байжээ.
1989 оноос хойш ЗХУ-ын Гадаад хэргийн яамны системд ажиллаж байсан. 1990-1994 онд Турк дахь ЗХУ, ОХУ-ын Элчин сайдын яамны жижүүрийн туслах, атташе.
1994-1996 онд ОХУ-ын ГХЯ-ны төв аппаратад ажиллаж байсан. 1996-2000 онд Турк дахь Оросын Элчин сайдын яамны хоёр, нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар ажилласан байна.
2000 онд Владимир Путин ерөнхийлөгчийн үүрэг гүйцэтгэгчээр томилогдоход болон ерөнхийлөгчөөр сонгогдсоны дараа Дмитрий Песков Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын хэвлэлийн албаны хэвлэл мэдээлэлтэй харилцах хэлтсийн даргаар томилогдсон. Дараа нь тэрээр ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн албаны орлогч, нэгдүгээр орлогч дарга, Ерөнхийлөгчийн хэвлэлийн нарийн бичгийн даргын орлогч байсан.
2008 оны 4-р сарын 25-нд Песков ОХУ-ын Ерөнхий сайд Владимир Путин хэвлэлийн нарийн бичгийн дарга болсон.
В.Путиныг Монгол улс ад албан ёсоор айлчлах үеэр хамт ирж байсан. 2021 онд Монгол улсын төрийн дээд шагнал "Алтан гадас" одонгоор шагнуулсан.
Дэчингийн Жавзанжамъян
Дэчингийн Жавзанжамъян нь Увс аймгийн Тэс сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Дмитрий Песков
Намтар
Тэрээр түрк, араб, англи хэлтэй.
Дэчингийн Жавзанжамъян
Улсын наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Дмитрий Песков
Гэр бүл
Албан ёсоор гурван удаа гэрлэж байсан. Анх 1989 онд Анастасия Будённая (Зөвлөлтийн алдарт цэргийн жанжин агсан Семён Будённый гийн ач охин)-тай гэрэлсэн, хоёрдахь удаа Екатерина Солоцинскаятай 1994 онд гэрлэсэн байна. Сүүлд 2010 онд мөсөн дээрх уран гулгаач, дэлхийн хошой аварга Татьяана Навка-тай танилцаж 2015 онд гэрэлсэн байна. Д.Песков нийтдээ 3 хүү, 2 охинтой.
Ангилал:Москвагийн хүн Ангилал:1967 онд төрсөн
Цэдэндоржийн Мөнхбаяр
Цэдэндоржийн Мөнхбаяр нь Увс аймгийн Тэс сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын Харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага
1956 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Есийн даваа
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Жовани дос Сантос
Төрсөн ах нь Жонатан дос Сантос.
Замнал
2013 оны долоодугаар сарын 9-нд «Вильярреалд» элссэн Сантос 11 гоол, 8 оновчтой дамжуулалтаар багаа Ла лигт дэвшихэд үлэмж тусалжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Мексикийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Мексикийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Мексикийн олимпын аварга Ангилал:Барселона багийн тоглогч Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч Ангилал:Ипсвич Таун багийн тоглогч Ангилал:Галатасарай багийн тоглогч Ангилал:Расинг Сантандер багийн тоглогч Ангилал:Мальорка багийн тоглогч Ангилал:Вильярреал багийн тоглогч Ангилал:Мексикчүүд Ангилал:1989 онд төрсөн
Чулуунбаатарын Мөнхбат
Чулуунбаатарын Мөнхбат нь Төв аймгийн Баяндэлгэр сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Улсын наадмын дэвжээнд
Тулгар төрийн 2225 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 810 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 95 жилийн ой, үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдааны нэгийн даваанд Завхан аймгийн Баянтэс сумын харьяат аймгийн заан Э.Баасандоржид өвдөг шороодсон.
Бөхийн удам
Ч. Мөнхбатын төрсөн ах нь Монгол улсын өсөх идэр начин Чулуунбаатарын Батчулуун юм.
Аймаг,цэрэг
Чулуунбаатарын Мөнхбат нь Монгол бөхийн өргөөнд зохион байгуулагддаг аймаг, цэргийн цолтой болон залуу бөхчүүдийн барилдаанд шөвгөрсөн амжилт гаргаагүй байна. Харин аймаг, цэргийн начин цолтой болон залуу бөхчүүдийн 2017 оны 12 сард зохион байгуулагдсан барилдаанд Дорнод аймгийн Баян-Уул сумын харьяат аймгийн начин М.Бэлгүтэйд өвдөг шороодон үзүүрлэж байсан.
Сумын цолтон
Чулуунбаатарын Мөнхбат нь Монголын үндэсний бөхийн холбооноос сар бүр зохион байгуулдаг сумын цолтой болон залуу бөхчүүдийн барилдаанд шөвгөрсөн амжилт гаргаагүй байна.
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:1987 онд төрсөн
Хэнмэдэхийн Амараа
Хэнмэдэхийн Амараа нь Төв аймгийн Сэргэлэн сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн улсын өсөх идэр начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Ихирэс овгийн хатан
Ихирэс овгийн хатан (хятадаар:亦乞烈妃子; пиньинь:Yì qǐ liè fēizi) нь Хайсан хүлэг хааны бага хатан бөгөөд Хүслэн хутагт хааныг төрүүлсэн. Тэрбээр Ихирэс аймгийн Суоланха хүргэний хатан Нүвүлүн гүнжээс төрсөн. Нүвүлүн гүнж бол Хубилай хааны хөвгүүн Мангалагийн охин юм. Түүний нэрийг 1920 онд бичиж дууссан Шинэ Юань улсын судрын 104-р дэвтэрт Шоутон (壽童) гэж бичсэн байдаг. Ихирэс хатны хэзээ нас барсан нь тодорхойгүй. 1329 онд түүний хөвгүүн Хүсэлэ Юань Улсын хаан сууринд заларсны дараа Өршөөлийг гайхуулагч хатан (仁獻章聖皇后) цолоор өргөмжлөн Хүлэг хааны тахилын онгонд байрлуулан тахих болжээ. Тогоонтөмөр хаан Жыжөнгийн 6-р онд (1346 он) Ихирэс хатныг Төв цэгц богдыг уламжлагч хатан (莊獻嗣聖皇后) хэмээн нэхэн өргөмжилсөн.
Эшлэл
Ангилал:Монгол хатан Ангилал:Юань улсын хатан
Батаагийн Даваадорж
Батаагийн Даваадорж нь Завхан аймгийн Цагаанхайрхан суманд төрсөн, үндэсний бөхийн аймгийн начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн начин Ангилал:Цагаанхайрханы хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Хоовойн Галхүү
Нийслэлийн 11-р сургууль, Улаанбаатар хотын Багш нарыг бэлтгэх сургууль, ЗХУ-ын Иркутск хотын Багшийн Дээд Сургуульд тус тус суралцаж төгссөн.
1960-аад оны дунд үеэс Монголын Радио д “Өглөөний мэнд” хүүхдийн нэвтрүүлгийн хөтлөгчөөр ажиллаж байв. 1967-1971 онд Багш нарыг бэлтгэх сургуульд суралцаж “Дуу хөгжмийн багш” мэргэжил эзэмшсэн. 1969 оноос МРТУХ-ны Хөгжмийн Редакцийн дэргэдэх “Цахилгаан хөгжмийн чуулга” буюу одоогийн Төрийн Соёрхолт “Баянмонгол” чуулга тай хамтран ажиллаж С.Баатарсүхийн хөгжим “Сургууль минь баяртай”, “Цэцгэн зүйрлэл”, “Дөрвөн улирал хоёр амраг”, Д.Жанчивын хөгжим “Мөрөөдлийн дуу” зэрэг олон дууг анх дуулж сонсогчдод хүргэсэн.
1974 оны 8-9 сард Улсын филармонийн “Баянмонгол” чуулга, джазын өлгий Америк тивд анх хөл тавьж, Куба улсад айлчлан тоглоход тэрээр дуучин Л. Оюунчимэг, Т.Рэнцэнханд, Н. Гэрэлт-Од нартай хамт оролцож ая дуугаа өргөж байжээ.
Тэрээр дээр дурдагдсан, анх дуулж сонсогчдод хүргэсэн, өөрийн нэрийн хуудас болсон бүтээлүүдээсээ гадна тус чуулгатай дуулж байхдаа урын сангийнх нь эрэгтэй хоолойн бүхий л уран бүтээлүүдийг гадаад дотоод, хот хөдөө орон нутгийн тайзнаа дуулдаг байсан билээ.
Дуулахын зэрэгцээ өөрийн эзэмшсэн мэргэжлийн дагуу хот хөдөө орон нутагт ерөнхий боловсролын сургууль, их дээд, дунд тусгай мэргэжлийн сургуулиудад багшилж ирсэн. 1986 онд хэвлэгдэн гарсан ерөнхий боловсролын дунд сургуулийн 6-р ангид үзэх “Дуу хөгжмийн сурах бичиг”-ийн со-автор. Ерөнхий боловсролын сургуульд багшилж байх хугацаандаа сурагчдын цахилгаан хөгжмийн хамтлаг байгуулж удирдаж байв. Хөгжмийн зохиолч С.Батболд, Т.Сэр-Од, Б.Бямбабаяр, дуучин Н.Гантулга зэрэг олон арван авъяастнуудад багшилж байжээ.
1989 оноос насан эцэслэх хүртлээ УФ-ийн дарга Д.Ухнаагийн санаачлан байгуулсан “Эстрадын ахмад дуучид” хамтлагтай дуулж ард түмэндээ ая дуугаа өргөсөн юм.
“Баянмонгол” чуулгын Монголын эстрад урлагт оруулсан хувь нэмрийг үнэлж 2019 онд  50 жилийн ойгоор Төрийн соёрхол хүртээхэд МУ-ын Ерөнхийлөгчийн хэлсэн үгэнд нь Хоовойн Галхүү гэх энэхүү эрхэм хүний, тус чуулгын анхны эмэгтэй дуучин Лувсангийн Оюунчимэгтэй хамтран дуулсан Д.Батсүрэнгийн шүлэг, С.Баатарсүхийн хөгжим “Дөрвөн улирал хоёр амраг” дуу дурдагджээ.
Багшийн сургуулийн 100 жил, хөгжмийн багшийн салбар үүсэж хөгжсөний 60 жилийн ойн хүрээнд нэрт сурган хүмүүжүүлэгч, эстрадын дуучин агсан Х.Галхүү багшийн нэрэмжит хөгжмийн кабинетыг 2022 оны 10-р сарын 26-нд Багшийн их сургуульд нээв.
Уран бүтээл
“Сургууль минь баяртай” (шүлэг Ө.Тогоо, хөгжим С.Баатарсүх)
“Цэцгэн зүйрлэл” (шүлэг З.Түмэнжаргал, хөгжим С.Баатарсүх)
“Дөрвөн улирал хоёр амраг” (шүлэг Д.Батсүрэн, хөгжим С.Баатарсүх)
"Явах л хүсэл байвал явъя" (шүлэг н.Жигмэдготов, хөгжим Т.Уртнасан)
"Унаган нутгийн дуудлага" (шүлэг н.Ням-Осор, хөгжим Л.Батаа)
“Мөрөөдлийн дуу” (хөгжим Д.Жанчив), (“Чимгээгийн төрсөн өдөр” киноны дуу)
“Зөн билгийн дуу” (н.Балчинсүрэн, хөгжим Т.Уртнасан)
“Сансрын нисэгчийг хүлээх дуу” / "Хүлээлтийн дуу" (шүлэг Д.Батсүрэн, хөгжим В.Боролдой)
Эх сурвалж
2022-10-26, Багшийн их сургууль Х.Галхүү агсны нэрэмжит хөгжмийн кабинеттэй боллоо
Цэрэнбатын Сандагдорж
Цэрэнбатын Сандагдорж нь Хөвсгөл аймгийн Шинэ-Идэр сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Лазар Маркович
Лазар Маркович (Лазар Марковић / Lazar Marković; 1994 оны дөрөвдүгээр сарын 2-нд Чачак хотод төрсөн) — Сербийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Ливерпүүл» болон Сербийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.
8 сая еврогоор Португалын «Бенфикад» элсэж, 2013 оны зургадугаар сарын 20-нд 5 жилээр гэрээлж, 2013/2014 онд 49 тоглолтонд үнэмлэхүй тоглосон Марковичийг Английн «Ливерпүүл» 2014 оны долоодугаар сарын 15-нд 20 сая фунтээр элсүүлсэнээ зарлав. 2015 оны нэгдүгээр сарын 10-нд «Сандерлендийн» талбайд хожиход (0:1) Премьер лигийн дебют гоолоо хийжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Сербийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Партизан Белград багийн тоглогч Ангилал:Бенфика Лиссабон багийн тоглогч Ангилал:Ливерпүүл багийн тоглогч Ангилал:Сербийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Португалын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Сербичүүд Ангилал:1994 онд төрсөн
Хавьер Акино
Хавьер Игнасио Акино Кармона (Javier Ignacio Aquino Carmona; 1990 оны хоёрдугаар сарын 11-нд Оаксака де Хуарез хотод төрсөн) — Мексикийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Вильярреал» болон Мексикийн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Гадны холбоос
Ангилал:Мексикийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Мексикийн олимпын аварга Ангилал:Мексикийн олимпын оролцогч Ангилал:Крус Асуль багийн тоглогч Ангилал:Вильярреал багийн тоглогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн олимпын аварга Ангилал:Мексикчүүд Ангилал:1990 онд төрсөн
Долгорын Норовцэрэн
МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ ЖҮЖИГЧИН Д.НОРОВЦЭРЭНГИЙН
ТОВЧ НАМТАР
Д.Норовцэрэн нь 1922 онд Төв аймгийн Баянбараат сумын нутгийн Цагаанчулуут гэдэг газар малчин ардын Долгорын 3 дугаар хүү болон төржээ. 1932 онд одоогийн Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын бага сургуульд орж суралцаж улмаар 1937 онд Улаанбаатар хотын 2 - р дунд сургуульд шилжин суралцсан байна. Мөн оны 11 сард Буриад улсын нийслэл Улаан-Үд хотод Монгол фабрикт элсэн суралцаж 1940 оны 2-р курсээ төгсөөд эх нутагтаа амрахаар ирсэн тэр цаг үед ардын гэгээрлийн яамны шийдвэрээр циркийн сургуульд шилжсэн нь өөрийн ирээдүйн жүжигчин болох мэргэжлээ сонгожээ. 1941 онд 7-р сард циркийн сургуулийг төгсөж гимнастикийн акробатчин мэргэжлээр мэргэжил эзэмшив.
Улсын циркт 1956 оны 01 сар хүртэл жүжигчнээр ажиллаж байгаад эрүүл мэндийн байдлаас циркийн орлогч дарга, 1957 оны 1-р сараас соёлын яаманд мэргэжилтэн зааварлагч, 1958 оны 1-р сараас Улсын циркт уран сайхны удирдагчаар 10 гаруй жил ажиллаж 1969 оны 4-р сараас улсын циркийн даргаар ажиллаж байгаад өөрийн саналаар жүжигчний мэргэжилд эргэн орж олон жил хүлээсэн мөрөөдөж явсан морины номерыг хийхээр сэтгэл шулуудсан билээ.
1974 оны 7-р сарын 7-ны өдөр Морьтны гайхамшиг номероо үзэгч олондоо өргөн барьж циркийн урлагт нэгэн шинэ төрлийг нээж моринд дуртай Монголчуудын сэтгэл зүрхэнд хоногшин үлдсэн энэ номероо залуу шавь нарынхаа хамт ЗХУ-ын багш А.А.Чуваевын сэтгэл харамгүй туслалцаатайгаар бүтээсэн байна.
Морьтны гайхамшиг номер нь Москва, Фрунзе, Челябинск, Кемерово, Омск, Душанбе, Новосибирск, Варшав, Дани улс хотуудад мөн өөрийн орны үзэгчдэд нийт 1368 удаа үзүүлбэрээ тоглуулсан байна. МУГЖ Д.Норовцэрэн нь циркийн талбайд агаарын анхны дан нисэлт, цуваа турник, жонглёр, Бамбук, агаарын рамка, Морьтны гайхамшиг, па де де, жокеи зэрэг 40 гаруй номерыг тоглож байжээ.
Д.Норовцэрэнгийн хөдөлмөр бүтээлийг улс орон ард түмэн нь өндрөөр үнэлж Засгийн газрын жуух, Хөдөлмөрийн хүндэт медаль, Алтан гадас одонгоор хоёр удаа, Улс тунхагласны 50,60,70-н жилийн ойн медаль, Халх голын 30-н жилийн ойн медаль, 1961 онд БНМАУ-ын Гавьяат жүжигчин цолоор шагнажээ. 1974 оны шилдэг уран бүтээлийн Соёлын яамны шагналаар шагнагдаж байсан ба 1986 онд Д.Норовцэрэнгийн найруулан тавьсан устай аяганы номероо жүжигчин Цагаанхүү шавь нь мөн шагналыг хүртжээ.
Д.Норовцэрэнгийн Морьтны гайхамшиг номерын үзүүлбэрүүд нь өөрийн орны мөн гадаадын үзэгчдээс өндөр үнэлэлт авч тэдний талархал, сайшаалыг хүлээж байсан төдийгүй урлагийн мэргэжлийн төвшнөөрөө дэлхийн алдартны эгнээнд орж Монголын циркийн урын санд бие даасан томоохон бүтээл болж түүхэнд үлдэх болжээ.
Чинбатын Алтангэрэл
Чинбатын Алтангэрэл нь Баянхонгор аймгийн Баянлиг сумын харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Аймаг,цэрэг
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Баянлигийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Нэргүйн Түмэннаст
Нэргүйн Түмэннаст нь Өвөрхангай аймгийн Сант сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Цэргийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Каменка (Приднестр)
Каменка (Каменка, Кам’янка) нь Приднестрийн буюу Молдав улсын 9400 орчим оршин суугчтай хот юм. Энэ хот нь түүнтэй ижил нэртэй районы захиргааны төв бөгөөд Днестр мөрний эрэг дээр оршдог.
Tүүх
Өнөөгийн Каменка хотын оршин буй бүс нутаг нь эрт дундад зууны үед Киевийн Русийн нутаг дэвсгэр байсан ба дараа нь Галиц-Волынийн Вант Улсад, сүүлд Литвын Их Вант Улсад, түүний дараа Польш-Литва Улсад харьяалагдаж байжээ. Хотын талаар хамгийн анх 1609 оны бичигт дурдагдсан байдаг бөгөөд энэ нь уг хотыг 1608 онд үүсгэн байгуулагдсан гэх шалтгаан болдог аж. 1793 онд Приднестрийн нутагт Хаант Орос Улс цөмрөн орж ирснээр Каменка ч мөн Оросуудад эзлэгдэв.
1991 онд ЗХУ задран унасны дараа Молдав улс Приднестрийг өөрийн мэдлийнх хэмээн мэдэгдсэн. Гэвч дотоодын зөрчлөөс үүдэн Приднестр Молдаваас салсан байна. Хэдийгээр Молдав Приднестрийг зэвсгийн хүчээр эргүүлэн авахыг оролдсон боловч Транснистрийн цэрэгт ялагдал хүлээсэн байдаг.
1992 оноос эхлэн Приднестр нь Молдаваас де-факто тусгаар тогносон боловч олон улсад өнөөг хүртэл нэг ч улс тусгаар тогтнолыг нь хүлээн зөвшөөрөөгүй ба Молдавын нэг хэсэг хэмээн үздэг.
Эшлэл
Ангилал:Приднестрийн суурин Ангилал:Днестр мөрний суурин
Зоригт
Зоригт гэдэг нь монгол эрэгтэй хүний нэр юм.
Австрийн эзэнт гүрэн
Австрийн эзэнт гүрэн (Kaisertum Österreich дуудлага: [] буюу тухайн үеийн албан ёсны бичлэгээр бол Kaiserthum Oesterreich) бол Хабсбургийн Эзэнт Улсын тодорхой хугацааны түүхэн хэлхээс юм. 1804 оны наймдугаар сарын 11-нд Ариун Ромын Эзэнт Гүрний сүүлчийн кайзер (хаан) байсан эрцхерцог Франц II угсаа залгамжлах эзэнт улсын хэлбэрээр үүсгэн байгуулжээ. Түүний хоёр дахь хааны цол нь Австрийн хаан бөгөөд нэрээ австрийн Франц I хэмээв.
Архан чинсан
Архан бол Дөрвөн Ойрадын Чорос аймгийн тэргүүлэгч, тайш цолтон юм. Өштөмөр вангийн хүү Хишиг өрлөгийн хүү эсвэл дүү юм. Монголын түүхэнд чинсан цолтойгоор бичсэн нь Даян хааны зарлигаар Тайш цолыг хэрэглэхийг хорьсонтой холбоотой юм.
Австрийн эзэнт гүрэн
Хабсбург-Лотарингийн угсааны эзэн хааны ноёрхол бүхий нэгдмэл улсын байдалтай Австрийн Хаант Улс нь 1867 оны зургаадугаар сарын 8-ыг хүртэл оршин тогтнож байгаад Австри-Унгарын тохиролцооны үр дүнд Австри-Унгарын жинхэнэ холбоо болон өөрчлөгдөв.
Архан чинсан
Тойм
1486 онд Хишиг өрлөг өвчний улмаас өөдөлсний дараа, эцгийнхээ оронд Тайш болжээ. Мин улсын сударт тэмдэглэснээр түүний захиргаанд 7000 гаруй цэрэгтэй Чорос аймаг Бархөл хотын орчмоор нутаглаж байв. 1487 онд Даян хааны хамтаар Хами, Турфаны хаант улсыг олон удаа довтолж, дээрэмдэв. Тэрээр авга Аригутай хамтаар морьт цэргээр Ганьсү муж руу довтлоход Хамигийн Жуншүнь ван Ханшэнь тэдний цэргийн төлөвлөгөөг Мин улсад задруулж, Ойрадын цэрэг ялагдаж, ухрав. Ингээд Арханы чинсаны удирдсан Ойрадын цэрэг Хами хот, эргэн тойрны тосгодыг эзлэн аваад, дээрэмдэв. Хамигийн ван Ханшэнь Ойрадын цэрэгт ялагдаад бууж өгөн, Архан чинсантай худ ураг болж, Мин улстай хийдэг худалдааны замыг Ойрадын өөрсдөдөө нээж чадсан.
Австрийн эзэнт гүрэн
Австрийн эзэнт гүрэн нь байгуулагдсан цагаасаа хойш 698.700 км² нутаг дэвсгэртэй бөгөөд энэ үзүүлэлтээрээ европ тивд Оросын Хаант Улсын дараа хоёрдугаарт эрэмбэлэгдэх том, 21,2 сая хүн амтай нь (1804 онд) гуравдугаарт (Орос, Францын дараа) ордог улс байв.
Архан чинсан
Тойм
Архан чинсангийн авга ах Аши нь өөрийн харъяатаа дагуулж Архан чинсангаас салж одон өөрийн захирсан отогоо Өөлд гэж нэрлээд, Хамаг тайш гэж өргөмжлөгдсөн нь Ойрадын дотор хоёр тайши гарч ирснээр дотоод хямрал нь дахин эхэлсэн.
Ангилал:Тайш Ангилал:15-р зуунд төрсөн Ангилал:15-р зуунд өнгөрсөн
Австрийн эзэнт гүрэн
Үүсэл
Франц хаан 1804 оны наймдугаар сарын 11-нд хаан цолд өргөмжлөгдсөн нь түүнийг мөн оны тавдугаар сарын 18-нд угсаа залгамжлан Францын хаанаар нэрлэгдэж, 1804 оны арванхоёрдугаар сарын 2-нд Францын хаан ширээнд заларсан Наполеонтой ижил зиндаанд байх гэсэн хүслээс улбаатай байсан ажээ.
Хос хаан цолтой Франц II нэг талаас дотроо маргаантай задрахад бэлэн улсуудын холбоо буюу Ариун Ромын Эзэнт Гүрний тэргүүн, Франц I нэрээрээ Хабсбургийн Эзэнт Гүрний ноёрхогч - Төв ба Зүүн Өмнөд Европын олон үндэстний бөгөөд умард талдаа тус улсын нутаг дэвсгэр нь өнөөгийн Австри, Унгар, Чех (Бохеми ба Морави), Словак, Польш ба Украины хэсгүүд, харин өмнөд ба зүүн өмнөдөд Италийн нэг хэсэг, Словени, Хорват, Румын, Серби хүртэл тэлсэн -, хаан байв. Түүнээс гадна Австри гуравдугаар эвслийн дайн хүртэл 400.000 цэрэг бүхий том армитай байлаа.
Хоёр жилийн дараа буюу 1806 оны наймдугаар сарын 6-нд хос хаант улсын хаан Франц Герман үндэстний Ариун Ромын Эзэнт Гүрэн үгүй болсныг зарлан хааны титмээсээ татгалзсаны учир нь түүнээс хоёр сарын өмнө Райны Холбоо байгуулагдан салсны дараа үлдэгдэл нутгийг нь Наполеон эзлэх аюул тулгараад байсантай холбоотой байв.
Эшлэл
Ангилал:Европын түүхэн улс Ангилал:Шинэ эриний түүхэн улс Ангилал:Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:1804 онд үүсгэн байгуулагдсан Ангилал:1867 онд татан буугдсан Ангилал:1867 оны улс төр
Халимагийн Улсын Драмын театр
Халимагийн Улсын Драмын театр - ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Халимаг улсын нийслэл Элст хотод байрладаг Халимагийн мэргэжлийн драмын театр юм.
Түүх
1927 онд Оросын Астрахань хотод анхны Халимагийн драмын студи нээгдэж, түүний үндсэн дээр явуулын Халимагийн театр байгуулагджээ. Энэ театрын 300 оюутны оролцсон анхны театрчилсан бүтээл "Улан сар"-ыг Москвад үзүүлж байжээ. 1932 оны 1-р сард Саратов хотод Халимагийн үндэсний урлагийн техникум байгуулагдаж, Халимагийн уран бүтээлчдийг бэлтгэж эхэлжээ.
Орчин үеийн Халимагийн Улсын Драмын театр 1936 онд байгуулагдсан. 1936 оны 4-р сарын 21-нд Большевикуудын Бүх Холбооны Коммунист Намын Халимагийн бүсийн хороо "Элиста хотод Халимагийн үндэсний студийг зохион байгуулах асуудал" хэлэлцэж тогтоол гаргасан түүхтэй. 1936 оны 5-р сарын 25-наас Халимагийн Зохиолчдын эвлэл Халимагийн жүжгийн урын санд оруулах жүжгүүдийг бэлтгэж, Уильям Шекспир, Александр Грибоедов, Александр Островский н нарын зохиолыг халимаг хэл рүү хөрвүүлж эхэлжээ. 1936 онд театр нээгдсэнээс 1937 оны эхэн үе хүртэл тус театрын анхны даргаар Халимагийн Ардын яруу найрагч Санжи Каляев ажиллаж байжээ.
1936 оны 11-р сарын 5-нд театрын нээлтийн тоглолтоор халимагийн яруу найрагч Хасыр Сян-Белгин "Өнчин бөх" жүжигээр эхэлсэн байна.
1938 онд театрт орос жүжигчидийн хэсэг байгуулжээ.
Дэлхийн хоёрдугаар дайн эхлэж 1942 онд театрыг Актюбинск хот руу нүүлгэн шилжүүлсэн байна. Зөвлөлтийн Аугаа эх орны дайны үед театр фронтын бүс нутагт уран бүтээлүүдээр аялан тоглодог байжээ. 1943 оны 12-р сараас хойш Халимагуудыг албадан нутаг заагдах үеэр театрын ажилтнууд Сибирьт мөн цөлөгджээ. Театр тухайн үед цөллөгдсөн Халимагийн тусгай суурин газруудад тоглодог байв. 1957 онд Халимагуудыг цагаатгаж, 1958 онд Элст хотноо театр үйл ажиллагаагаа сэргээн үргэлжлүүлсэн байна. 1958-1962 онд театрын найруулагчаар Халимагийн яруу найрагч, жүжигчин Михаил Хонинов ажиллаж байжээ.
Халимагийн драмын театрын урын сан нь одоогийн байдлаар халимаг, орос хэл дээрх бүтээлүүд байдаг байна. 2011 оны арваннэгдүгээр сард Халимагийн улсын Драмын театрт "Жангар" залуу үзэгчдэд зориулсан театрыг нэгтгэсэн байна.
Энэ театр нь 232 үзэгчийн суудалтай.
Театрын захирал-Шураева Галина Борисовна.
Театрын уран сайхны удирдаач- Манджиев Борис Наминович.
Театрын алдартнууд
Ангилал:1936 онд байгуулагдсан Ангилал:Элст Ангилал:Халимагийн соёл
Улагпаны Береке
Улагпаны Береке нь Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын харъяат, үндэсний бөхийн аймгийн хурц арслан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан
Кастили-Ла Манча
Кастили-Ла Манча (Castilla-La Mancha, албан ёсоор Comunidad Autónoma de Castilla-La Mancha) нь Испанийн 17 өөртөө засах нийгэмлэгийн нэг. Кастили-Лан Манча нь Албасете, Сиудад Реал, Күэнка, Гвадалахара, Толедо гэсэн таван аймгийн нутаг дэвсгэрийг хамардаг. Мужийн нийслэл хот нь Толедо.
Кастили-Ла Манча нь Испанийн түүхэн Кастили бүс нутгийн төв хэсэгт орох ба энэ нутгийг мөн «Шинэ Кастили» хэмээх нэрээр нь ихэд мэддэг байна.
Газар зүй
Кастили-Ла Манча нь 79.463 км² газар нутагтай ба тус мужийн нутаг дэвсгэрийг харьцуулан үзвэл ойролцоогоор Хэнтий аймгийн нутаг дэвсгэрт дөхөж очно. Газар нутгийн хэмжээ нь улсын нийт газар нутгийн 15,7 %-ийг эзэлнэ.
Түүх
Кастили-Ла Манча нь Шинэ Кастилийн түүхэн бүс нутгийг залгамжлагч бол Шинэ Кастили нь өөрөө Толедогийн Хант Улсыг залгамжлагч юм. Толедогийн Хант Улс нь Аль-Андалусын бүрэлдэхүүнд байв. Аль-Андалусын нийслэлийг Кастилийн хан Альфонсо 1085 онд эзлэв. Үүнийг сүүлд нь 1177 онд Күэнка эзэлсэн бөгөөд үлдсэн өмнөд хэсгийг Кастилийн VIII Альфонсогийн үед нэгтгэн авчээ.
Эшлэл
Ангилал:Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг
Эразмус гүүр
Эразмус гүүр (Erasmusbrug) Роттердам хотын Шинэ Маас мөрөн дээгүүрх налуу татлагат гүүр юм. Роттердамын Эразмусын нэрээр нэрлэгдсэн уг гүүр нь Роттердам хотын төвийг «Өмнөд (Роттердамын) Толгой»-той (Kop van Zuid) холбодог.
Энэхүү байгууламж нь Райн мөрний километр 1000,86 ба Нидерландын усан зам 102-ын километр 11,53 дээр оршдог. Эразмус гүүр нь Райн мөрний километр 1036,20 буюу Нидерландын усан замын километр 46,17 цэг дээр Хойд тэнгист цутгах цутгалын наана орших хамгийн сүүлчийн гүүр юм. Гүүрний урд үзүүр дээр гудамж талруугаа хазайсан, өвөрмөц дизайн бүхий италийн архитектор Ренцо Пианогийн бүтээл болох «Өмнөд Цамхаг» (нидерландаар Toren op Zuid эсвэл KPN Tower) байдаг.
Гүүрийн нийт урт нь 802 метр бөгөөд 410 метр урт налсан татлага, нээгдэх хэсгийг үндсэн өргөн нь 278 метр ба түүний цагаан өнгөтэй, өнцөг бүхий тулгуур пилоны өндөр нь 139 метр юм.
Эразмус гүүр нь баруун европын хамгийн том ба хамгийн хүнд нээгддэг гүүрэнд тооцогддог. Ган бүхий байгууламжийн нийт жин нь 6.800 тонн.
Эшлэл
Ангилал:Ган гүүр Ангилал:Налуу татлагат гүүр Ангилал:Нээгдэх гүүр Ангилал:Европын гүүр Ангилал:Нидерландын замын гүүр Ангилал:Роттердамын тээврийн байгууламж Ангилал:1990-ээд онд барьсан
Пьер де Кубертэн
Пьер де Фреди, барон де Куберте́н (франц. Pierre de Frédy, baron de Coubertin) (1863 оны 1 дүгээр сарын 1-нд Парис хотод төрсөн -1937 оны 9 дүгээр сарын 2-нд Женев хотод нас барсан) - францын биеийн тамир спортын болон олон нийтийн зүтгэлтэн, түүхч, сурган хүмүүжүүлэгч. Орчин үеийн Олимпын наадмыг санаачлагч. 1896—1916, 1919—1925 онуудад Олон улсын Олимпын хорооны (ОУОХ) Ерөнхийлөгчөөр сонгогдож байсан.
Кубертэн спортыг сурталчлахын тулд олон улсын тэмцээн зохион байгуулах санааг олон жил тээж явсан. Тухайн үед томоохон археологийн үйл ажиллагааны үр дүнд эртний Олимпийн наадмын тухай олдоврууд гарч ирж олон нийтийн сонирхол нэмэгдэж байгааг анзаарсан Кубертэн Олимпийн наадмыг сэргээх төсөл боловсруулж, 1892 оны 11 дүгээр сарын 25-нд Парисын Их Сургуульд "Олимпизмын сэргэлт" нэртэй Олимпийн наадмын тухай илтгэл тавьжээ.
1894 оны 6 дугаар сарын 23-ны өдөр Сорбоннд болсон Их хурал дээр "Олимпийн наадмыг сэргээн хөгжүүлэх нь спортын болон олон улсын хувьд давуу талтай гэдэгт эргэлзэхгүй байгаа тул Олимпын наадмыг дахин сэргээ тугай" гэсэн шийдвэр гаргажээ. Мөн Олон улсын олимпийн хороо (ОУОХ) байгуулагдаж, Кубертэн ерөнхий нарийн бичгийн даргын албыг хашиж байсан. Тоглолтыг 4 жил тутамд зохион байгуулахаар тогтсон байна. Хэлэлцүүлгийн дараа конгресс Кубертэний найз Деметриус Викеласын орчин үеийн анхны олимпийн наадмын залгамж чанарыг илтгэх үүднээс Афин хотод зохион байгуулах саналыг дэмжсэн байна.
Олимпийн хорооны ерөнхийлөгчөөр Деметриус Викелас сонгогдов. Эхний Олимпын наадам 1896 оны зун маш амжилттай болсон байна. Олимп дууссаны дараа Кубертэн ОУОХ-ны ерөнхийлөгчийн сул суудалд очжээ.
Пьер де Кубертэн амьдралынхаа эцэс хүртэл ОУОХ-ны хүндэт ерөнхийлөгч хэвээр байсан. Тэрээр 1937 онд Женевт нас барж, ОУОХ-ны төв байр байрладаг Лозанна хотод оршуулжээ. Түүний зүрхийг тусад нь, эртний Олимп дахь балгасны ойролцоох хөшөөнд оршуулжээ.
Made in Ulaanbaatar
«Made in Ulaanbaatar» — 2015 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн инээдмийн уран сайхны кино.
Киноны дуу
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Өлзийн Сумъяа
Өлзийн Сумъяа нь Увс аймгийн Малчин сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын начин
Улаанхүүгийн Мөнхчулуун
Улаанхүүгийн Мөнхчулуун нь Дундговь аймгийн Сайхан-Овоо суманд төрсөн, Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Сайхан-Овоогийн хүн
Юнител
Fking Unitel
Түүх
2005 оны үүрэн холбооны сонгон шалгаруулалтад BSB Telekom консорциум шалгарснаар Юнител компани үүсгэн байгуулагдах үндэс тавигджээ. Ийнхүү Юнител компани Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулах эрх бүхий үүрэн телефоны 3 дахь оператор болж, GSM системд суурилсан үйлчилгээг үзүүлж эхэлсэн байна.
Түүхийн товчоон
Юнивишний гурвалсан үйлчилгээ
2011 онд IPTV, суурин утас, өндөр хурдны интернэт бүхий гурвалсан үйлчилгээг Юнивишн компани зах зээлд нийлүүлснээр Монгол улс IPTV-ийг нэвтрүүлсэн Азийн анхны 5 орны нэг болов. Ингэснээр дотоодын сувгууд HD форматруу шилжих суурь тавигджээ.
Гэр интернэт
2017 онд “Гэр интернэт” үйлчилгээ нэвтэрснээр хот суурин төдийгүй хөдөө орон нутгийн иргэд өндөр хурдны интернэтэд холбогдох боломжтой болжээ.
Toki апп
2020 онд Токи аппликейшн нээлтээ хийв. Токи нь олон нийтийн сүлжээ, онлайн төлбөр тооцоо, бүтээгдэхүүн үйлчилгээний захиалга, лавлах зэрэг олон үйлдлийг багтаасан аппликейшн юм.
4G сүлжээ
2018 онд Юнител компани Монгол орон даяар 4G сүлжээг нэвтрүүлснээр хэрэглэгчид хот суурин, хөдөө орон нутгийг үл хайхран интернетэд холбогдох боломжийг бүрдүүлжээ.
Байгаль орчин
Юнител Групп нь 2016-2021 онд “Ногоон байгаасай” хөтөлбөрийнхөө хүрээнд Монгол орны байгаль орчныг хамгаалах, хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах, олон нийтийн мэдлэг мэдээллийг нэмэгдүүлэх чиглэлд 95 сая төгрөгийг зарцуулжээ.
Дижитал шилжилт
Юнител Групп нь 2016-2021 онд цахим үйлчилгээний хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, хэрэглэгчийн боловсролыг дээшлүүлэх, хүмүүнлэгийн үйлсэд цахим шийдлээр дэмжлэг үзүүлэх зэргээр нийт 305 сая төгрөгийг зарцуулсан байна.
Өв соёл
Юнител Групп нь 2016-2021 онд Монгол өв соёлыг цахим хэлбэрт хөрвүүлэн хадгалах, олон нийтэд түгээх зорилготой “Монгол кино HD ” төсөл 75 киног HD форматруу хөрвүүлж,  “Дижитал музей ” төсөл Монгол улсын 13-р зууны түүхийг Монголын үндэсний музейд AR, VR хэлбэрээр дэлгэж, “Бүүвэй хөтөлбөр” хүүхдийн 28 үлгэрийг аудио болон видеод хувиргаж , “Монгол дуу 4K” төсөл 100 дууг сэргээн түгээж, энэ хүрээнд нийт 239 сая төгрөгийг зарцуулжээ.
Эрүүл мэнд, боловсрол
Юнител Групп нь 2016-2021 онд олон нийтийн эрүүл мэндийн боловсролыг дээшлүүлэх, алслагдмал бүс нутагт эрүүл мэндийн үйлчилгээг цахим хэлбэрээр хүргэх “Эрүүл Байя ”, “Ногоон зүрх ”, Улсын нэгдүгээр төв эмнэлэгтэй хамтарсан “Биеэ хайрлаарай ” зэрэг хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, нийт 242 сая төгрөгийг эрүүл мэндийн салбарт зарцуулжээ.
Онцгой байдлын үеийн тусламж
Монгол улсын нутаг дэвсгэрт тохиох гамшгийн хор хөнөөлийг бууралахад Юнител Групп идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд 2016-2021 онд гамшигтай тэмцэх, гамшгаас урдчилан сэргийлэх чиглэлд 215 сая төгрөгийг зарцуулжээ. Мөн түүнчлэн 2020-2021 оны COVID-19 цар тахлын жилүүдэд Юнител Групп нь 5 тэрбум төгрөгөөр үнэлэгдэх интернэт урсгал, дата, сүлжээний өргөтгөл, цахим дэд бүтэц байгуулалтын туслалцааг УОК болон 21 аймгийн онцгой комисс, ОБЕГ, ЭМЯ, МХЕГ, ЦЕГ, ХХЕГ зэрэг байгууллагад буцалтгүй тусламж болгож үнэгүй үзүүлжээ.
Мэдээллийн аюулгүй байдал
Юнител Групп нь харилцагч, үйлчлүүлэгч болон хамтран ажиллагч байгууллагын мэдээллийг хамгаалах зорилгоор мэдээллийн аюулгүй байдлын удирдлагын төв системийг шинэчилж, дэлхийд тэргүүлэгч шийдэл болох Splunk системийг суурьлуусны зэрэгцээ Монгол улсын Мэдээллийн аюулгүй байдлын мэдээлэл удирдлагын төв болох MNCERT/CC төрийн бус байгууллагын идэвхитэй гишүүн юм.
Компанийн сайн засаглал
Юнител Групп нь 1600 гаруй ажиллагсдынхаа ажил амьдралын тэнцвэртэй байдал, мэргэжлийн хөгжилд анхаарахын компанийн ёс зүйн дүрмийг баримтлан хэрэгжүүлэх, хүйсийн тэнцвэртэй байдлыг хангах зэрэг асуудалд өндөр ач холбогдол өгч байна. 2021 оны байдлаар Юнител Группийн нийт ажилчдын 52% нь эмэгтэй, 48% нь эрэгтэй байжээ.
Валентины Метаверс шоу
2022 оны 2-р сарын 14 буюу Валентины баярын өдөр Юнител компанийн цар тахлаас сэргийлэн олон нийтийг цуглуулсан баярын арга хэмжээ зохион байгуулахаас зайлсхийж “U&Me” нэртэй виртуал үдэшлэг зохион байгуулав. Үдэшлэгт оролцогчид виртуал стиль имиджээ сонгон 3D дүрээ бүтээн 8 төрлийн өрөөнөөс сонгож, хүмүүстэй танилцаж, ярилцаж, таалагдсан хүндээ бэлэг бэлэглэн хамтдаа тоглож, бүжиглэж, stand up комеди сонсож, амьд хөгжмийн тоглолт үзэж өнгөрүүлжээ.
ICT expo
Монгол улсын мэдээллийн технологийн салбарын хөгжил дэвшлийг олон нийтэд сурталчилдаг жил бүрийн ICT expo-д Юнител компани жил бүр технологийн дэвшлийг ашигласан үзүүлэн дэлгэж байна. Тухайлбал ICT 2021-д 360 градус фото видео, ICT 2020-д Toki app , ICT 2019-д VR zone , ICT 2018-д холограм үйлчилгээний ажилтан зэргийг ашиглан олон нийтэд танилцуулгаа хүргэж байжээ.
U brand: 2 дахь өдрийн шинэ жил
COVID-19 цар тахлын цаг үед Юнител компани шинэ үеийнхний хоббиг дэмжигч “U brand”-ээрээ дамжуулан залуу уран бүтээлчдийг оролцуулсан AR тоглолт, шинэ жилийн баярыг тохиолдуулсан “2 дахь өдрийн шинэ жил” нэртэй богино хэмжээний уран сайхны кино зэргийг бүтээжээ.
Шагнал
Монголын Татварын ерөнхий газрын тайлангаар Юнител ХХК нь 2021 оны том ангиллын шилдэг татвар төлөгчдийн нэг болж Монгол улсынхаа төсөвт 68.3 тэрбум, аймаг сум, дүүргийн төсөвт 2 тэрбум, нийт 70.3 тэрбум төгрөгийн татвар, төлбөр хураамж төлж 2148 ажилчдыг ажлын байраар ханган огт сүлжээгүй байсан алслагдсан 59  сум, баг суурин газар шинээр 4G сүлжээгээ оруулан,  500 гаруй бааз станцад өргөтгөл,  бүтээн байгуулалтын ажил хийжээ.
Монгол Улсын засгийн газар болон Монголын үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн судалгаагаар Юнител компани, Юнивишн компани нь 2021 оны Монгол Улсын Топ-100 аж ахуй нэгжид багтжээ.
Шаравдоржийн Отгонтөгс
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Жаргалтхааны хүн
Оуэн Латтимор
Монгол судлалыг АНУ-д үүсгэн байгуулагчдын нэг.
Намтар
Америкт төрсөн Оуэн Латтимор бага насаа Хятадын Тяньжинд өнгөрөөсөн бөгөөд тэр үед эцэг эх Дэвид, Маргарет Латтимор нар тэнд англи хэлний багшаар ажиллаж байжээ. 1913-1914 онд тэрээр Швейцарын Лозанна дахь Коллежийн Classique Cantonal хувийн сургуульд сурсан байна. 1915-1919 онд Оуэн Англид St. Bees school сурчээ. Тэрээр 1919 онд Оксфордын их сургуулийн элсэлтийн шалгалтыг амжилттай өгсөн боловч мөнгөгүй байсан тул ажил хийж мөнгө олохоор Хятадад буцаж иржээ.
1919 онд Хятадад эргэж ирээд эхлээд Тяньжин дахь "Tientsin and Peking Times" сонины редакторын туслахаар ажилласан байна. 1922-1926 онуудад "Arnold & Co., Tientsin and Peking" компанид ажилласан. 1926 онд Элеанор Холгейт (Eleanor Holgate) гэрэлсэн байна. Гэргийн хамт Өвөр Монгол, Говь, Энэтхэг, Кашмираар аялж тэндээсээ Итали руу усан онгоцоор явжээ.
1927-1928 оны хичээлийн жилд Харвардын Их сургуульд сураад буцаад Хятад руу явж хэд хэдэн байгууллагын тэтгэлэг санхүүжилтээр судалгааны ажил хийжээ.
1941 онд Латтиморыг Ерөнхийлөгч Рузвельт Чан Кайшигийн зөвлөхөөр илгээжээ. 1942-1944 онд Дайны мэдээллийн албаны Номхон далайн хэлтсийн даргаар ажиллаж байсан.
АНУ -ын дэд ерөнхийлөгч Хенри Уоллесийг Хятад, Монголд /1944 оны 7 дугаар сард/ хийсэн айлчлалд дагалдан явсан байна. 1945 онд тэрээр Япон дахь АНУ -ын төлөөлөгчийн газрын зөвлөхөөр томилогдов.
1950 онд тэрээр Афганистан дахь НҮБ -ын төлөөлөгчийн газарт ажилласан ажээ.
1950 онд сенатор хэт барууны үзэлтэн Жозеф Маккарти Латтиморыг Зөвлөлт Холбоот Улсын талд тагнуул хийсэн гэж түүнийг буруутгаж байжээ.
Латтиморыг ОУХБ-д коммунист нөлөөллийн цар хүрээг тогтоохыг оролдож байсан Конгрессын Дотоодын Аюулгүй Байдлын Комисс түүнийг мөрдөн байцаалтад оруулжээ. Комиссын өмнө өгсөн мэдүүлгийн үндсэн дээр түүнийг худал мэдүүлэг өгсөн гэж буруутгаж байгаад сүүлд нотлох баримтгүй байсан тул 1955 онд түүний хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
1955-1963 онд Жонс Хопкинсийн Их сургуульд багшилсан.
1963-1970 онд Английн Лидсийн их сургуульд мөн багшилжээ. Энэ үеэр анх монголоос Лийдсийн их сургуульд оюутан англи хэл сургах ажлыг зохион байгуулахад дэмжиж гар бие оролцсон байна.
Оуэн Латтиморын 1974 онд Монголд дахин ирж Монголын тухай 2 бүлэг баримтад кино хийжээ.
1981 онд Ардын хувьсгалын жаран жилийн ой болоход ШУА-ийн анхны гадаад гишүүн болохын хувьд хүндэт зочноор Монголд уригдаж ирээд Ю.Цэдэнбалтай уулзсан байдаг. Энэ аялалдаа тэрбээр Мариа хэмээх яруу найрагч ач охиноо дагуулан Бээжингээр дамжин галт тэргээр ирсэн түүх байна.
1982 онд Олон Улсын Монголч Эрдэмтдийн Их Хуралд оролцохоор Монголд ахин ирэв. 1986 оны зун Монгол улсаас нэн сонирхолтой, мөн таатай мэдээ ирсэн нь Төв Музей шинээр олдсон нэг үлэг гүрвэлийг Goyocethale Lattimorei хэмээн Латтиморын нэрээр нэрийдсэн явдал байлаа. Тэр жил төрсөн өдрөөр нь Британи дахь манай Элчин сайдын яамнаас утас цохин мэндчилгээ хүргэсэн байдаг.
Сүүлд 1987 онд АНУ Монгол улстай дипломат харилцаа тогтоосон тухай мэдээ хүлээж аваад тэрээр ихэд баярласан гэдэг. Тэрээр Дилав хутагтай ойр дотно найз байсан бөгөөд анх АНУ-д ирэхэд нь тал бүрээр туслаж дэмжиж байжээ.
1989 онд тэрээр Род-Айленд мужийн Провиденс хотод нас баржээ.
Бүтээлүүд
Ангилал:1900 онд төрсөн Ангилал:1989 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголч эрдэмтэн
Ангилал:АНУ-ын зохиолч Ангилал:Дорно дахин судлаач
Давид Кобеньо
Давид Кобеньо Иглесиас (David Cobeño Iglesias; 1982 оны дөрөвдүгээр сарын 6-нд Мадрид хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгийн хаалгач юм.
Амжилт
«Севильи»: «Райо Вальекано»: «Райо Вальекано»:
Гадны холбоос
Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Понферрадина багийн тоглогч Ангилал:Севилья багийн тоглогч Ангилал:Альмери багийн тоглогч Ангилал:Райо Вальекано багийн тоглогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Сооронбай Жээнбеков
Сооронбай Шарипович Жээнбеков (Сооронбай Шарипович Жээнбеков; 1958 оны 11 сарын 16-нд төрсөн) — Киргизийн улс төрч бөгөөд 2017 онд Киргизийн Ерөнхийлөгчөөр сонгогдож, 2020 онд Парламентын сонгуулийн дараахь эмх замбараагүй байдлыг намжаах үүднээс өөрийн хүсэлтээр огцрох хүртлээ ажиллаж байв. Мөн 2016—2017 онд Ерөнхий сайдаар ажилласан.
Тэрбээр 1995 онд Ардын хурлын депутат, 2007 онд Хөдөө аж ахуй, усны нөөц, боловсруулах үйлдвэрийн сайд, 2010 онд Ош дүүргийн Засаг дарга, 2015 онд Төрийн албаны зөвлөлийн дарга, 2016 оны 3 сард Ерөнхий сайдаар томилогдох хүртлээ Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дэд даргаар тус тус ажиллаж байв.
Улмаар 2017 оны 8 сарын 21-нд Ерөнхий сайдын албанаасаа Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөхийн тулд огцорч 54.74 хувийн саналаар (нийт 1.7 сая сонгогчоос) Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон юм.
Өмнөх ерөнхийлөгч Атамбаевт хөдөлмөрийн баатар цол хүртээж байсан хэдий ч Атамбаев 2019 оны 8 сарын 18-нд олон нийтийг тэмцэлд уриалсан, авлига авсан хэргээр 11 жилийн хорих ял авч байсан билээ. 2019 оны 5 сарын 14-нд уран олборлохыг хориглон захирамжилжээ.
Эшлэл
Ангилал:Киргизийн ерөнхийлөгч Ангилал:Киргизийн ерөнхий сайд Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Киргизийн парламентын гишүүн Ангилал:Киргизийн сайд Ангилал:20-р зууны улс төрч Ангилал:21-р зууны улс төрч Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Киргизүүд Ангилал:1958 онд төрсөн
Оливия Хасси
thumb|150px|right|Хасси 1975 онд Оливия Хасси (1951 онд төрсөн, одоо настай) — Их Британийн жүжигчин.
1968 оны «Ромео Жульетта хоёр» уран сайхны киноны Жульеттын дүрд тоглосон.
Бага нас
Оливия Хасси 1951 оны 4 сарын 17-нд Аргентины Буэнос-Айрест төржээ. Түүний эцэг Их Британийн хуульч, эх нь Аргентины дуучин байсан бөгөөд Оливияг хоёр настай байхад салцгаажээ. 7 настайдаа эх болон дүүгийн хамтаар Их Британийн Лондонд очиж амьдарчээ.
thumb|150px|right|Хасси 2008 онд
Жүжигчин
Оливия 1965 он буюу 14 настайгаасаа жүжигчин болсон. 1968 онд «Ромео Жульетта хоёр» киноны Жульеттын дүрд тоглон нэрд гарсан. Түүнээс хойш тоглосон кинонууд нь алдартай болж чадаагүй.
Хувийн амьдрал
Оливия Хасси 1971 онд Америкийн жүжигчин Дийн Поль Мартинтай гэрлэж 1978 онд салсан. Тэднээс төрсөн Александр хожим жүжигчин болсон. Мартин 1987 онд ослоор өөд болсон. Оливия 1980 онд Японы Фүсэ Акиратай гэрлэсэн ч 1989 онд салсан. Тэднээс 1983 онд хүү төрсөн. 1991 онд Америкийн дуучин Дэвид Глен Айслитэй гэрлэж 1993 онд охин төрсөн нь жүжигчин Индия Айсли юм.
Ангилал:Аргентины кино жүжигчин Ангилал:Их Британийн кино жүжигчин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Аргентины хүн Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1951 онд төрсөн
Риск Энвайрон ХХК
Риск Энвайрон ХХК нь гамшгийн эрсдэлийн болон байгаль орчны үнэлгээ, судалгааны чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг, Монголын компани юм.
2018 оны 6-р сарын 21-нд Оюуны өмч, улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын Хуулийн этгээдийн бүртгэлийн газраас Улсын бүртгэлийн гэрчилгээ авч, үйл ажиллагаагаа эхэлсэн.
Үйл ажиллагааны  үндсэн чиглэл
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Цүлтэмийн Мөнхжин
Цүлтэмийн Мөнхжин нь (1963 онд төрсөн) Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, удам дамжсан бөгөөд Ц.Энхжин гийн ихэр уран зураач хүн юм.
Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын Зураач, Урлагийн Гавьат Зүтгэлтэн, Төрийн шагналт зураач Ням-Осорын Цүлтэм ийн хүүхдүүдийн нэг юм.
Намтар
Монголын нэрт зураач Цүлтэмийн ихэр хөвгүүд болох Ц. Энхжин, Ц. Мөнхжин нар эрдэмд шамдан суралцсаар 10 дугаар ангиа буюу тухайн үеийн Ерөнхий Боловсролын сургуулиа хоёулаа “Алтан медаль”-тай онц төгсөж байсан түүхтэй.
Ц.Мөнхжин нь 1976 онд ЗСБНХУ-ын Мовсква хотноо С.Г.Строгановын нэрэмжит Москвагийн Урлаг, аж үйлдвэрийн академийг зураач мэргэжлээр төгсжээ.
Уран бүтээлийн үзэсгэлэн
Ц. Мөнхжин нь 1976 оноос эхлэн Монголын урчуудын эвлэлийн хорооноос зохион байгуулдаг "Хавар", "Намар" зэрэг ээлжит үзэсгэлэнгүүдэд тасралтгүй оролцож иржээ.
2000 оноос хойш бие даасан болоод хамтарсан олон арван үзэсгэлэнд оролцоод байна.
Гавьяа шагнал
1990 онд Монголын урчуудын эвлэлийн нэрэмжит шагнал
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын зураач Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Урчуудын эвлэлийн нэрэмжит шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монголчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Гэлэгжамцын Батбаяр
Гэлэгжамцын Батбаяр нь Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага
Coldplay: A Head Full of Dreams
Coldplay: A Head Full of Dreams нь Британы Coldplay хамтлагийн тухай өгүүлсэн Мат Уэйткросийн найруулсан хөгжмийн баримтат кино юм. Энэхүү баримтат кинонд Coldplay хамтлагийн эхэн үеэс нэр алдрийн оргилд хэрхэн хүрсэн тухай гардаг. 2018 оны 11-р сарын 14нд кино дэлхий даяарх кино театруудад нэг удаагийн үзвэр болж нээлтээ хийсэн ба улмаар 2 өдрийн дараа Amazon Video-р дамжуулан онлайн хэлбэрээр худалдаанд гарсан.
Киноны тухай
Баримтат кино нь хамтлагийн тухай ба тэдний анхны цугларалтаас A Head Full of Dreams Tour аялан тоглолт хүртэлх хугацааны түүхийг өгүүлдэг. Кинонд багтсан бичлэгүүдийг 20 гаруй жилийн хугацаанд хамтлагийн гишүүдийн урт хугацааны хамтрагч найруулагч Мат Уэйткрос бичиж цуглуулсан ба тэрээр Oasis хамтлагийн Oasis: Supersonic баримтат киног бүтээснийхээ дараа энэхүү бичлэгээ нэгтгэх ажилдаа орсон. New York сэтгүүлд өгсөм ярилцлагандаа, Уэйткрос Coldplay хамтлагийн дуучин Крис Мартин хамтлагийн тухай кино бүтээх хүсэлтэй байгааг дуулаад дэмжээгүй. Мартин эцэст нь кино бүтээхийг зөвшөөрсөн боловч киногоо үзэхээс татгалзсан.
Нээлт
2018 оны 10-р сарын 12нд, Coldplay баримтат киног гаргах болсноо өөрсдийнхөө цахим хуудсаар дамжуулан мэдэгдсэн. 2018 оны 11-р сарын 14нд, кино дэлхийн 70 гаруй орны 2,650 орчим кино театруудад зөвхөн 1 удаа цацагдсан. Кино нээлтээрээ дэлхий даяар 300,000 гаруй тасалбар борлуулж Нидерландийн бокс оффист 1т, Их Британи Австрали болон Италид 2т, АНУ-д 5-р байранд тус тус нэрлэгдэж 3,5 сая америк долларийн ашиг олсон. Улмаар 2 өдрийн дараа кино Amazon Video-р дамжуулан цацагдаж эхэлсэн. Үүнээс өмнө 10-р сарын 26нд, Amazon Music дээр кино гарахтай холбогдуулан хамтлагийн 3 амьдаар дуулагдсан дуу нь тавигдаад байв.
Эшлэл
Ангилал:Coldplay Ангилал:2018 оны кино Ангилал:Британийн кино
Бохир ус
Бохир усны төрөл
Ахуйн бохир усыг дотор нь хар ба саарал ус гэж ялгадаг. Хар ус гэдэг нь ялгадас зайлуулах төхөөрөмжөөс гарах хүний өтгөн, шингэнийг агуулсан ус байна. Саарал ус гэдэг нь усанд орсон, гар нүүр, хувцас, гал тогооны сав суулга, угаахад гарсан усыг хэлнэ. Ахуйн бохир усны 30% орчмыг хар ус эзэлдэг ба энэ нь фосфор, азот, төрөл бүрийн нянгийн бохирдлыг ихээр агуулдаг тул түүнийг зайлшгүй цэвэрлэж халдваргүйжүүлэх шаардлагатай.
Big Hit Music
Big Hit Music (Солонгосоор: 빅히트 뮤직) нь хуучин Big Hit Entertainment нэрээр 2015 онд Bang Si-hyuk продюсерийн үүсгэн байгуулсан Өмнөд Солонгосын хөгжмийн салбарын агентлаг юм. 2021 оны 3 сард Hybe корпораци (хуучнаар Big Hit Entertainment)-н дор дахин шинэчлэгдэж, бие даасан агентлаг болон өөрчлөгджээ.
Бохир ус
Механик цэвэрлэгээ
Механик цэвэрлэгээгээр бохир уснаас эрдэс ба органик гаралтай том дисперст уусдаггүй хольцыг ялган цэвэрлэнэ. Ингэхдээ тунгалагжуулах, тунгаах, шүүх аргуудыг хэрэглэнэ. Бохир усан дах том хэмжээтэй бохирдлыг төрөл бүрийн сараалж, тороор барьж цэвэрлэнэ. Эрдэсийн бохирдлыг элс баригчид тунгааж авах ба харин бохир усны хувийн жингээс ялгаатай бохирдлыг тунгаагуурт ялгаж цэвэрлэнэ. Тунгаагуурын төрлийг (хэвтээ, босоо, цацраг, хоёр үет г.м)цэвэрлэх байгууламжийн хүч чадал, газрын налуу, геологийн нөхцөл, хөрсний усны түвшин зэргээс хамааруулан сонгоно. Уснаас хөнгөн жинтэй өөх, тос, давирхай, нефть болон бусад хөвөгч бохирдлуудыг өөх тос, нефть баригчид цэвэрлэнэ. Эдгээр байгууламжийг ихэвчлэн үйлдвэрийн бохир ус цэвэрлэгээнд ашиглана. Умбуур байдалд орших маш жижиг ширхэгтэй бохирдлыг барабан тор болон ширхэглэгт шүүлтүүрээр цэвэрлэнэ. Механик цэвэрлэгээгээр ахуйн бохир усны уусаагүй бохирдлын 62.5% -ийг, биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийн 20% -ийг цэвэрлэнэ. Бохир усны механик цэвэрлэгээг идэвхижүүлэх зорилгоор бохир усыг тунгаагуурт өгөхөөс өмнө урьдчилан агааржуулах, эсвэл усандаа идэвхит лагийг нэмж агааржуулах аргуудыг хэрэглэх ба тэдгээрийг урьдчилан агааржуулагч, биобүлэгнүүлэгч байгууламж гэж нэрлэнэ. Эдгээр байгууламжийг ашигласнаар бохир усны умбуур боодисыг 75%, биохимийн хэрэгцээт хүчилтөрөгчийг 40-45% хүртэл цэвэрлэж болно.
Big Hit Music
2005–2021: Big Hit Entertainment
Big Hit Entertainment нь 2005 оны 2 сарын 1-нд үүсгэн байгуулагдаж, 2007 онд 8Eight хамтлагтай гэрээ байгуулсан. 2010 онд тус компани JYP Entertainment-тай 2AM хамтлагын хамтарсан менежментийн гэрээ байгуулсан. Тэр жил нь Bang Si-hyuk RM-тэй гэрээ байгуулснаар BTS-ын анхны гишүүнээр сонгогдож, дараа нь хамтлагийн бусад гишүүдийг элсүүлэхийн тулд улсын хэмжээнд сонгон шалгаруулалт зохион байгуулсан — улмаар BTS 2013 оны 6 сард долоон гишүүнтэйгээр Big Hit-ын дор дэбютээ хийсэн юм.
Бордо
Бордо́ (франц. Bordeaux [bɔʁ.ˈd̪o]) -Францын баруун урд орших хот бөгөөд коммун. Аквитани дүүргийн болон өнөөгийн Жиронд департаментын төв юм. Дарсны уламжлал, амжилтаараа алдартай Гаронн голын эрэг дээр оршдог боомт хот.
Бохир ус
Физик-химийн арга
Хотын бохир ус цэвэрлэгээнд физик-химийн аргыг ховор хэрэглэдэг. Энэ аргыг ихэвчлэн үйлдвэрийн бохир ус цэвэрлэхэд хэрэглэх ба үүнд: реагентын цэвэрлэгээ, сорбци (шингээх), экстракци (хандлах), эвапораци (ууршуулах), хийгүйжүүлэх, ионы солилцоо, озонжуулах, цахилгаан флотаци (хөвүүлэх), хлоржуулах, электродиализ (цахилгаан задрал) аргууд орно.
Big Hit Music
2005–2021: Big Hit Entertainment
2012 онд Lim Jeong-hee-тэй гэрээ байгуулж, Source Music-тэй хамтран GLAM охидын хамтлагийг байгуулсан хэдий ч тус хамтлаг нь 2014 он хүртэл идэвхтэй үйл ажиллагаагаа явуулж байгаад тарсан.
Бохир ус
Химийн арга
Бохир ус цэвэрлэх химийн арга нь усанд ямар нэгэн химийн бодис нэмж өгсөнөөр бохир усанд агуулагдах уусаагүй, коллоид, ууссан бодисууд ялгагдах процесс эрчимжиж, тэдгээрийн концентраци нь буурна. Үүний дүнд ууссан бодис уусдаггүй төлөвт эсвэл уусдаг хоргүй бодис болж бохир усны идэвхит орчин саармагжина. Энэ арга нь механик цэвэрлэгээний схестэй төстэй бөгөөд зөвхөн холигч ба реагентын аж ахуй ашигладгаараа ялгаатай.
Бордо
Бордогийн хүн ам 2016 оны байдлаар 256 мянга байсан. Олон тооны захын дүүргүүдийн хамт хотын нийт хүн ам 796 мянга орчим бөгөөд энэ нь Францын хотуудын дунд 5-р байранд ордог байна.
Big Hit Music
2005–2021: Big Hit Entertainment
2014 оны 4 сард Big Hit болон JYP Entertainment хоорондын хамтарсан гэрээ дууссаны дараа 2AM-ын гурван гишүүн JYP Entertainment-д буцаж орсон бол Lee Chang-min өөрийн соло карьераа үргэлжлүүлэх зорилгоор Big Hit-д үлдэж, Homme нэртэй duo хамтлагийн нэг хэсэг болсон. Мөн тэр жил Baek Chan болон Joo Hee-ийн гэрээний хугацаа дуусаж 8Eight хамтлаг тарсан.