cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гинатас Науседа
Намтар
2022 оны 2-р сарын 24-нд тэрээр Оросын Украин руу хийсэн довтло гоог эсэргүүцэхийг оросын иргэдэд уриалсан видео бичлэгийг орос хэл дээр гаргасан.
Цахим холбоос
Ангилал:21-р зууны улс төрч Ангилал:20-р зууны эдийн засагч Ангилал:21-р зууны эдийн засагч Ангилал:Литвын ерөнхийлөгч Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Литвын банкны менежер Ангилал:Вильнюсийн Их Сургуулийн багш Ангилал:Вильнюсийн Их Сургуулийн Олон Улсын Бизнесийн Сургуулийн багш Ангилал:Литвын Банкны хүн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Клайпедагийн хүн Ангилал:Литвачууд Ангилал:1964 онд төрсөн
Игорь де Рацевилтц
Игорь де Рачевилтц (англи:-Igor de Rachewiltz: 1929 оны 4 дүгээр сарын 11-нд Италийн Ром хотод төрсөн- 2016 оны 7 дугаар сарын 30-нд нас барсан)- Австралид ажиллаж байсан италийн нэрт монголч эрдэмтэн юм.
Түүний эцэг Бруно Гуидо /Bruno Guido/ эх Антонина Перосио /Antonina Perosio/ нарын Польшийн язгууртан угсаатай гэр бүлд төржээ. Түүний эмээ нь Оросын зүүн хэсэгт орших Алтан Ордоос гаралтай Казань хотын татар хүн байсан байна.
Тэрээр Ромын их сургуулийг хуульч мэргэжлээр дүүргэж, Неаполь хотод Дорно дахины чиглэлээр суралцжээ. 1950-иад оны эхээр де Рачевилц тэтгэлэгээр Австралид сурахаар явжээ. Тэрээр 1961 онд Канберра дахь Австралийн Үндэсний их сургуульд Хятадын түүх сэдвээр докторын зэрэг (Ph.D) хамгаалсан байна. Түүний диссертаци "Чингис хааны туслах, нарийн бичгийн дарга 13-р зууны хятад судлаач Елюй Чуцай-гийн (хятадаар: 耶律楚材, пиньинь: Yélǜ Chǔcái) тухай" гэсэн нэгэн сэдвээр бичсэн байна. 1965 оноос Австралийн Үндэсний Их Сургуулийн Алс Дорнодын түүхийн тэнхимд (1965-67) эрдэм шинжилгээний ажилтан болсон байна. Тэрээр Европ руу судалгааны аялал хийсэн (1966-67). Тэрээр "Монголын нууц товчоо"-г орчуулж "Алс дорнодын түүхийн өгүүлэл" Papers on Far Eastern History (1971-1985) гэсэн арван нэгэн боть болгон хэвлүүлсэн байна.
И.де Рачевилц Австралийн Үндэсний Их Сургуулийн Номхон далай, Азийн түүхийн тэнхимийн ахлах ажилтан (1967-94) болсон бөгөөд зөвхөн судалгааны чиглэлээр ажилладаг байжээ. Тэрээр нэрт Монгол судлаач, зүтгэлтэн Антуан Мостер, Энри Серриус (Antoine Mostaert, Henri Serruys ) нарыг нас барсны дараа төслүүдийг үргэлжлүүлэн гүйцэтгэсэн байна.
Тэрээр гурван удаа (1996, 1999, 2001) Ромын их сургуульд зочин профессороор ажилласан. 2004 онд тэрээр орчуулсан "Нууц товчоо"-гоо "Бриллийн хэвлэх газар"-т хэвлүүлсэн байна.
Одоогоор де Рачевилц Австралийн Үндэсний Их Сургуулийн Номхон далай, Азийн түүхийн тэнхимийн гавьяат ажилтан /тэтгэвэр/ болсон байна. Түүний судалгааны ажлын хүрээнд XIII-XIV зууны Хятад, Монголын улс төр, соёлын түүх, Зүүн-Баруун, ялангуяа XIII-XIV зууны улс төр, соёлын харилцаа, ерөнхийдөө Хятад-Монголын хэл шинжлэл зэрэг орж байгаа юм.
Тэр 1956 онд Инес Аделаид Браш-тай (Ines Adelaide Brasch) гэрлэж нэг охин төрүүлжээ.
Жорж Данциг
Жорж Бернард Данциг (George Bernard Dantzig, 1914 оны 11 сарын 8 - 2005 оны 5 сарын 13) нь Америкийн математикч. Тэрбээр аж үйлдвэрийн инженерчлэл, судалгаа шинжилгээний хөгжүүлэлт, компьютерын шинжлэх ухаан, эдийн засаг болон статистикийн салбаруудад хийсэн бүтээлүүдээрээ алдаршсан.
Данциг симплекс алгоритм, шугаман программчлалын асуудлыг шийдвэрлэх алгоритм, шугаман программчлалаар хийсэн бусад ажлуудаараа алдартай. Статистикийн хувьд Данциг статистик онолын хоёр нээлттэй асуудлыг шийдсэн бөгөөд үүнийг Жерзи Нейман гэх багшийнхаа лекцэнд оройтож ирсний дараа гэрийн даалгавар гэж андуурч олон хоног ноцолдон арай хийн хариуг нь гаргасан байна. Угтаа бол тухайн бодлогыг багш нь зүгээр самбар дээр бичиж үзүүлж байсан гэдэг.
Бага нас
Орегон мужийн Портланд хотод төрсөн Жорж Бернард Данцигийг Ирландын зохиолч Жорж Бернард Шоугийн нэрээр нэрлэжээ. Тэрбээр еврей эцэг эхээс төрсөн; түүний аав Тобиас Данциг нь математикч, хэл шинжлэлийн мэргэжилтэй, ээж Анжа Данциг (гэрлэхээс өмнөх овог нь Оуриссон) нь франц-еврей гаралтай хэл шинжлэлийн мэргэжилтэн байжээ. Данцигийн эцэг эх Парисын Их Сургуульд сурч байхдаа танилцсан бөгөөд Тобиас Анри Пуанкарегийн удирдлага дор математикийн чиглэлээр суралцаж, түүний нэрээр Данцигийн ахыг нэрлэжээ. Данцигууд АНУ руу цагаачилж, Орегоны Портланд хотод суурьшжээ.
1920-иод оны эхээр Данцигийн гэр бүл Балтимороос Вашингтон руу нүүжээ. Түүний ээж Конгрессын номын санд хэл шинжлэлийн мэргэжилтэн, аав нь Коллеж Парк дахь Мэриландын их сургуулийн математикийн багш болжээ.
Боловсрол
Данциг Пауэллийн ахлах сургууль, Хотын ахлах сургуульд сурч байв; Түүний найзуудын нэг бол математикч байсан Абрахам Зайденберг байв. Ахлах сургуульд ороход тэрбээр геометрийг хэдийнэ сонирхож байсан бөгөөд энэ сонирхлыг аав нь улам бүр хөгжүүлж, түүнийг нарийн төвөгтэй асуудлууд, ялангуяа проекцын геометрээр сорьжээ. Тэрбээр бага насандаа тийм ч онц сурлагатан буюу гоц чадвар нь гарч байгаагүй бөгөөд бусад сурагчдын л адил сурагч байсан бөгөөд хамгийн дуртай хичээл нь геометр математик байлаа. Угтаа бол аав ээж хоёр нь түүнд байнга даалгавар өгч хийлгэдэг байсан тул сургуулийн даалгавар түүнд гарын үзүүрээр л хийх ажил байсан байна. 1939 онд буруу ойлгож гэрийн даалгавраа хийсэн нь гайхалтай үр дүнд хүргэв. Хичээл эхлэхийн өмнөхөн профессор Нейман самбар дээр хоёр бодлого бичжээ. Данциг тухайн лекцэнд оройтож ирээд тэднийг гэрийн даалгавар гэж ойлгон бичиж авав. Гэртээ очоод бусад бодлогын л адил бодох гэсэн боловч энэ удаагийнх илүү хэцүү байсан тул намайг орохоос өмнө энэ бодлогыг бодох аргыг заасан л байж таараа гэж бодон олон хоног оролдсоны эцэст дуусгав. Данцигийн хэлснээр тэд "ердийнхөөс арай хэцүү байсан юм шиг санагдсан" боловч хэдхэн хоногийн дараа тэр хоёуланг нь дуусгаж шийдлүүдийг хүлээлгэн өгсөн гэх. Зургаан долоо хоногийн дараа сэтгэл нь догдолсон Нейман түүнд бодсон "гэрийн даалгавар" нь статистикийн шийдэгдээгүй хоёр асуудал байсан гэж түүнд хэлэв. Ингээд математикийн сэтгүүлд нийтлүүлэх хэрэгтэй гэж Данцигийн бодлогын нэгийг бэлтгэн үзүүлж зөвшөөрөл авав. Эцэст нь энэ нэр алдар түүнд хүрсэн байна. Хожим Данцигийн нэрийг хасаж, түүний амьдралаас сэдэвлэсэн Good Will Hunting хэмээх кино дэлгэцнээ гарсан билээ. Тэр "Хэрвээ би тухайн бодлогыг бодох боломжгүй гэж сонссон байсан бол бодох тухай оролдох ч үгүй" хэмээн хэлсэн байдаг. '''
Толь
Толь — Хятад улсын Шинжаан орны Тарвагатай тойргийн харьяа шянь (хошуу).
Жорж Данциг
Шугаман программчлал
Жорж Данциг Дэлхийн 2-р дайны үед АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчинд алба хааж байхдаа шугаман программчлалыг судалж байсан бөгөөд өдгөө Данцигийг тус шинжлэх ухаанд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн эрдэмтэн гэж үздэг байна.
Толь
Газар зүй
Толь шянь 19992 км² нутагтай. Хойд талаараа Дөрвөлжин шянь, зүүн талаараа Хармай хот, зүүн урд талаараа Ус шянь, урд талаараа Бортал тойрог, баруун урд талаараа Казахстан, баруун талаараа Цагаантохой шяньтай хиллэдэг.
Жорж Данциг
Шугаман программчлал
Данциг 1936 онд Анн С.Шмунертэй гэрлэх жилдээ Мэриландын Их Сургуульд математик, физикийн чиглэлээр бакалаврын зэрэг хамгаалсан. Тэрбээр 2005 оны 5-р сарын 13-нд 90 насандаа чихрийн шижин, зүрх судасны өвчний улмаас Калифорнийн Стэнфорд дахь гэртээ нас баржээ.
Толь
Хүн ам зүй
88340 хүнтэй. Хасаг үндэстэн голлож, хятад, уйгур зэрэг олон нэрийн ард түмэн байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Шинжааны суурин Ангилал:Хятадын хошуу ба тойрог
Жорж Данциг
Нийтлэлүүд
Жорж Данцигийн бичсэн номууд:
Эшлэл
Ангилал:Стэнфорд Их Сургуулийн багш Ангилал:АНУ-ын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Медаль шагналтан Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1914 онд төрсөн Ангилал:2005 онд өнгөрсөн
Тависуплебис моедани (өртөө)
thumb|220px| Тависуплебис моедани өртөө нь Тбилисийн метроны нэг өртөө юм. 1967 оны 11 сарын 6-нд нээгдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Метро Ангилал:Тбилисийн метро
БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар
Өнөөдөр Монгол улсад одон медалийг зүүж хэрэглэх явдлыг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1990 оны 148 дугаар зарлигаар баталсан "БНМАУ-ын цол, одон, медалийн тухай дүрэм"-ээр зохицуулж байна. Энэхүү шинэчилсэн дүрмээр БНМАУ-ын баатар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн, БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цол, одон, медаль нь БНМАУ-ын төрийн дээд шагнал мөн” гэж заагаад цол, одон, медаль тус бүрийн шагнах журмыг тодорхойлжээ. Энэ журамд БНМАУ-ын баатар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар цол нь “БНМАУ-ын эрхэм дээд цол мөн” гэж тэмдэглээд: “БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар цол”-ыг улс орноо хөгжүүлэн, хүнлэг ардчилсан социалист нийгэм байгуулах үйл хэрэгт хүчин зүтгэж, хөдөлмөрийн гарамгай амжилт гаргаж, улс ардын аж ахуй, нийгэм, соёлын салбарыг бэхжүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан хүнд олгоно. БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатарт Сүхбаатарын одон, БНМАУ-ын Хөдөлмөрийн баатрын “Алтан соёмбо” тэмдэг, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатрын үнэмлэх олгоно.гэж заасан байна.
хөдөлмөрийн баатар хөдөлмөрийн баатар
Должингийн Адъяатөмөр
Должингийн Адъяатөмөр нь Өвөрхангай аймгийн Гучин-Ус сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Оошима Хироши
Барон Оошима Хироши (大島 浩, 1886 оны 4 дүгээр сарын 19-нд төрж, 1975 оны 6 дугаар сарын 6-нд нас барсан) Японы эзэн хааны армийн генерал, Дэлхийн хоёрдугаар дайны өмнө болон дайны үеэр Япон улсаас Герман улсад суугаа Элчин сайд байсан.
АНУ-ын генерал Жорж Маршалын хэлснээр, Гитлерийн эсрэг эвслийн орнуудын хувьд Оошима бол "Европ дахь Гитлерийн санаа зорилгын талаарх мэдээллийн гол эх сурвалж" байсан гэжээ. Гэвч элчин сайд өөрөө үхэн үхтлээ үүнийгээ мэдээгүй явжээ. Тэрээр 1948 оны арван нэгдүгээр сард "Токиогийн шүүх хурал"-ын үеэр дайны гэмт хэрэгтнээр бүх насаар нь хорих ял оноосон боловч сүүлд 1955 онд өршөөгдсөн байна.
Намтар
Х.Оошима нь Гифү аймгаас гаралтай, бага зэрэглэлийн самурай гэр бүлээс гаралтай байна. Түүний аав Оошима Кэничи нь нэр хүндтэй герман судлаач байсан бөгөөд Берлинд суух ирээдүйн элчин сайд хүүдээ өөрийн зан чанараа өвлүүлж чадсан юм. Амьдралын хачирхалтай байдлыг харуулж буй мэт эцэг Оошима 1916-1918 он хүртэл Армийн сайдаар ажиллаж, Германтай байлдаж байжээ.
Залуу Оошимагаас их зүйл хүлээж байсан бөгөөд тэрбээр Эзэн хааны армийн шатаар хурдан өсжээ. Тэрбээр 1905 оны 6-р сард Японы Эзэн хааны армийн академийн 18-р ангид элсэж, 1906 оны 6-р сард бага дэслэгч, 1908 оны 6-р сард дэслэгч цол хүртэж, 1915 оны 5-р сард Армийн цэргийн коллежийн 27-р анги төгсөөд дараа жил нь ахмад цол хүртсэн байна.
1918-1919 онд Сибирийн экспедицэд хүчинд зүтгэж, Ваймарын Бүгд Найрамдах Улсад суугаа Японы элчин сайдын яамны цэргийн атташегийн туслахаар томилогдов. 1922 оны 1-р сард хошууч цол хүртэж, 1923-1924 онд Будапешт, Вена хотуудад цэргийн атташе байгаад Японд буцаж ирснийхээ дараа 1926 оны 8-р сард дэд хурандаа цол хүртжээ. 1930-1931 онд хээрийн артиллерын 10-р ангийн командлагч болсон байна.
1935 оны 3-р сард Оошима хошууч генерал цол хүртэв. Риббентропын зохицуулснаар Оошима тэр намар Гитлертэй ганцаарчлан уулзаж байжээ. Нацистуудын удирдлага болон Японы Эзэн хааны армийн Жанжин штабын дэмжлэгтэйгээр Оошима Берлинд байхдаа хурдацтай өсөж байв. Улмаар тэрбээр дэслэгч генерал цол хүртэж, 1938 оны аравдугаар сард Германд Японы Элчин сайдаар томилогдсон.
Оошима Гитлер, Риббентроп нартай ойр дотно харилцаатай байсан нь түүнд Германы дайны төлөвлөгөө, үндэсний бодлогыг олж мэдэх, харийн хүний хувьд хосгүй их боломжийг олгосон юм; Уинстон Черчиллийн Америкийн цэргийн удирдлагатай ойр байсантай харьцуулж болно. Хариуд нь Гитлер милитарист япончуудыг биширч, Оошимаг хувийн итгэлт хүн болгожээ.
Түүний зарим таамаг буруу байсан ч (Оошима 1941 оны сүүлчээс өмнө Их Британи Германд бууж өгнө гэж таамаглаж байсан) нацистуудын удирдагчдын төлөвлөгөө, бодлогын талаар төвдөө мэдээлсэн нь холбоотнуудад үнэлж баршгүй ач холбогдолтой байв. Жишээлбэл, 1941 оны 6-р сарын 6-нд тэрбээр 6-р сарын 22-нд Герман Зөвлөлт Холбоот Улсад довтлох болно гэж Токиод мэдээлж байжээ.
Ошима Элчин сайдын илгээсэн, 1941 оны сүүлийн 11 сарын 75, 1942 оны 100, 1943 оны 400, 1944 оны 600, 1945 оны эхний 4 сарын 300 орчим илгээлтийг бараг бүгдийг замаас нь /Японы Гадаад яамны хэрэглэж байсан нууц мэдээ дамжуулах аппаратыг ашиглан/ холбоотнууд авч чадаж байжээ.
1945 онд Герман бууж өгч, Оошима болон түүний ажилтнуудыг баривчилжээ. Дараа нь тэднийг Австриас АНУ руу хөлөг онгоцоор албадан гаргаж, 1945 оны 7 дугаар сарын 11-нд ирсэн. Оошимаг АНУ-ын Пеннсилвани муж улсын Аллегхений уулсын зүрхэнд байрлах "Бедфорд Спрингс" зочид буудалд саатуулан байцаалт авсны дараа 1945 оны 11 дүгээр сард Япон руу буцаажээ.
Тэрбээр дайны улмаас сүйрсэн эх орондоо богино хугацаанд эрх чөлөөгөө эдэлсэн ч 1945 оны арван хоёрдугаар сарын 16-нд баривчлагдаж, дайны гэмт хэрэгт буруутгагджээ. Тэрбээр Гитлер, Риббентроп нартай ойр байсан гэдгээ эхэндээ үгүйсгэж байсан. 1948 оны 11 дүгээр сарын 12-нд түүнийг түрэмгий дайн хийхээр завдсан хэрэгт буруутай хэмээн Алс Дорнодын Олон улсын цэргийн шүүхийн өмнө авчирч, бүх насаар нь хорих ял оноожээ. Оошимад 1955 оны сүүлээр өршөөл үзүүлж, гурван жилийн дараа суллажээ.
ХБНГУ-д суугаа элчин сайд асан ярилцлага, лекц авах хүсэлтээс хүртэл татгалзаж байсан ч түүний хэлсэн өчүүхэн төдий зүйл нь Оошима санаагаар унасан хүн гэдгийг тодорхой харуулж байв.
Гэмшсэн өвгөн өөрийгөө бүтэлгүйтсэн хүн хэмээн нэрлэж, улс төрийн удирдагчийн хувьд Гитлерийг шүтэн бишрэх сэтгэл нь хэзээ ч буураагүй мэт боловч түүний сурталчилсан Япон Германтай эвссэн нь сүйрлийн том алдаа байсан гэдгийг хүлээн зөвшөөрч, өөрийн үндэстнийг төөрөгдүүлсэн гэж хүлээн зөвшөөрчээ. Японы элчин сайд, Фюрер хоёр гар барьж буй гэрэл зургийг Оошимагийн зочны өрөөнд байгааг хөрш нь олж мэджээ.
Оошима дайны үеэр холбоотнуудад үнэлж баршгүй тагнуулын мэдээллээр хангаж байснаа өөрөө ч мэдээгүй 1975 онд нас баржээ.
Ангилал:Японы Хааны Армийн дэслэгч генерал Ангилал:Японы дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Японы зэвсэгт хүчний атташе Ангилал:Германы эзэнт гүрэн дэх Японы элчин сайд Ангилал:Японы Хаант Улсын улс төрч Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайнд гэмт хэрэг үйлдсэн Японы ялтан Ангилал:Георг-Аугустын нэрэмжит Гөттинген Их Сургуулийн хүндэт иргэн Ангилал:Кёльн Их Сургуулийн хүндэт сенатч Ангилал:Германы Бүргэд Гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Япончууд {[Ангилал:1886 онд төрсөн]] Ангилал:1975 онд өнгөрсөн
Лхагвасүрэнгийн Алтанхуяг
Лхагвасүрэнгийн Алтанхуяг нь Говь-Алтай аймгийн Төгрөг сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Төгрөгийн (Говь-Алтай) хүн
Том баатар 6
Том баатар 6 (Big Hero 6) нь 2014 онд дэлгэцнээ гарсан, Америкийн компьютер-анимаци инээдмийн кино бөгөөд Walt Disney Animation Studios бүтээж, Walt Disney Studios Motion Pictures кино компани 2014 оны 11 сарын 7-нд кино театруудад нээлтийг нь хийжээ. Скотт Адсит, Райан Поттер, Дэниэл Хенни, Т.Ж. Миллер, Жэйми Чун, Бага Дэймон Ваянс, Генесис Родригес, Жеймс Кромвелл, Ронни Чиен нарын уран бүтээлчид дуу оруулсан юм.
Тус киноны Blu-ray, DVD дээрх хувилбар нь 2015 оны 2 сарын 23-нд худалдаанд гарсан.
Холбоос
Ангилал:2014 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Компьютероор амилуулсан кино Ангилал:Хүүхэлдэйн кино Ангилал:Шинжлэх ухаан уран зөгнөлт кино
Алар Карис
2013-2018 онд Эстони Улсын Төрийн хянан шалгагч. 2018-2021 онд Эстони Улсын Үндэсний Музейн захирал.
Намтар
1958 оны 3-р сарын 26-нд Тарту хотод төрсөн. 1976 онд 2-р дунд сургуулийг төгсөж, Эстонийн Байгалийн Ухааны Их Сургуульд элсэн орж, 1981 онд төгссөн.
1987-1992 онд Эстонийн "Био Төв"-д ажиллаж байсан. Зөвлөлт Холбоот Улс задран унасны дараа тэрээр Европын хэд хэдэн их дээд сургуулиудад: Хамбургийн Их Сургууль, Лондон, Роттердам дахь Анагаах Ухааны Судалгааны Үндэсний Хүрээлэн зэрэгт мэргэжил дээшлүүлж, молекул генетикийн чиглэлээр судалгаа хийжээ.
1996 оноос Тарту Их Сургуульд ажиллаж байв. 1999 онд тэнд амьтан судлалын тэнхимийг удирдаж байгаад тэр жилдээ их сургуулиа орхисон.
2003-2007 онд Эстонийн Байгалийн Ухааны Их Сургуулийн захирал, 2007-2012 онд Тарту Их Сургуулийн захиралаар ажилласан байна.
2021 оны 8-р сарын 17-нд түүнд Рийгикогу (парламент)-ын дарга, Эстонийн Төв үзлийн намын дарга Юри Ратас ерөнхийлөгчийн сонгуульд түний нэрийг дэвшүүлэх санал тавьсан. Маргааш нь Алар Карис саналыг хүлээж авсан байна. Тэрээр наймдугаар сарын 19-нд эрх баригч эвслийг бүрдүүлж буй Шинэчлэлийн Намын бүлэг болон Төв Үзлийн Намын төлөөлөлтэй уулзсан. Удаан үргэлжилсэн хэлэлцээний эцэст наймдугаар сарын 22-нд түүнийг ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшүүлэхээр тохиролцсон ажээ.
Цахим холбоос
Ангилал:21-р зууны улс төрч Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Эстонийн төрийн тэргүүн Ангилал:Тарту Их Сургуулийн ректор Ангилал:Төрийн санхүүгийн хяналтын албаны дарга Ангилал:Музейн дарга Ангилал:Хөгжлийн биологич Ангилал:Молекул биологич Ангилал:Шимэгч судлаач Ангилал:Цагаан Од одон шагналтан (IV зэрэг)‎ Ангилал:II Леопольдын одон шагналтан (командлагч) Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан (Швед) Ангилал:Финландын Арслан одон шагналтан Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Эстоничууд Ангилал:1958 онд төрсөн
Хууль Сахиулахын Их Сургууль
Монгол Улсын Хууль Сахиулахын Их Сургууль (товчлол: ХСИС) нь Хууль зүйн яамны харьяанд хууль сахиулах, аюулгүй байдлыг хангах мэргэшсэн боловсон хүчнийг бүх шатны сургалтаар бэлтгэх болон шинжлэх ухааны суурь, хавсарга судалгаа хийх чиг үүрэгтэй, эрдэм шинжилгээ-үйлдвэрлэл-сургалтын хэв шинж бүхий дээд боловсролын, төрийн тусгай чиг үүргийн байгууллага юм.
Тус сургууль нь 1934 онд байгуулагдсан. Өнгөрсөн хугацаанд их, дээд сургуульд тавигддаг шаардлага, шалгуур үзүүүлэлтийг бүрэн хангаж, 2 дахь удаагийн магадлан итгэмжлэлд хамрагдсан, Монгол Улсын төдийгүй бүс нутгийн түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн, өвөрмөц онцлогтой их сургууль билээ.
=Түүх=
Бэлтгэж буй мэргэжил
Докторын сургалт
Гадаад харилцаа
Хууль сахиулахын их сургуулийг олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн, мэргэжлийн өндөр ур чадвартай, онолын мэдлэгтэй, хуулийг нэг мөр сахиулахад мэргэшсэн хууль сахиулагчдыг бэлтгэдэг шилдэг их сургууль болгоход гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааны бодлого, зорилтоо чиглүүлэн ажиллаж байна.
Их сургуулийн Гадаад харилцаа, хамтын ажиллагааныны хэлтэс нь ОХУ-ын Дотоод хэргийн яамны Дорнод Сибирийн дээд сургууль, Буриадын Улсын их сургууль, Томскийн Багшийн их сургууль, БНХАУ-ын Нийгмийг аюулаас хамгаалахын их сургууль, Канад Улсын Британий колумбын эрх зүйн институт, Тайланд Улсын Онцгой байдлын сургууль, БНСУ-ын Кёонгги их сургууль, Сёжон их сургууль, БНТурк Улсын Үндэсний Цагдаагийн академи, ОХУ-ын Ял эдлүүлэх албаны Эрх зүй, удирдлагын академи, Солонгосын Криминологийн Холбоо, ХБНГУ-ын Макс Планкын институт зэрэг сургалт судалгааны байгууллагуудтай хамтын ажиллагааны баримт бичигт гарын үсэг
зурж, хамтран ажиллаж байна. Санамж бичгийн хэрэгжилтийг хангах ажлын хүрээнд их сургуулийн албан хаагчдаа гадаад орон болон олон улсын байгууллагын шугамаар зохион байгуулагдсахн мэргэжлийн сургалт, семинар, олон улсын эрдэм шинжилгээний хуралд оролцуулах, гадаад орны ижил төстэй чиг үүрэг бүхий сургалтын байгууллагад айлчилж туршлага судлах зэрэг ажлуудыг авч хэрэгжүүлж байна.
Хууль сахиулах чиг үүрэг бүхий олон улсын байгууллагуудтай харилцаа хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхээр Цагдаагийн сургуулиудын олон улсын холбоо (INTERPA), Засан хүмүүжүүлэх ба хорих байгууллагын олон улсын холбоо (IСPA), Криминологчдын олон улсын холбоо (IСA), Цагдаагийн байгууллагын дарга нарын олон улсын холбоо (IАСP), Бээжин хотод суугаа гадаад орны хууль саxиулах байгууллагын атташе нарын холбоо (FLECC), Европын аюулгүй байдал хамтын ажиллагааны байгууллага (OSCE) зэрэг байгууллагуудтай харилцаа тогтоож эрдэм шинжилгээ, сургалт, судалгааны чиглэлээр хамтарч ажиллаж байна.
Мөн тус хэлтсээс Монгол Улсад суугаа ХБНГУ, АНУ, БНХАУ, БНТУ, ОХУ, Канад, Кувейт, Япон, Франц Улс, БНЧех Улс, БНКазахстан улсын элчин сайдын яамны төлөөлөл болон ХБНГУ-ын Ханнсс Зайделын сан, АНУ-ын Азийн сан, НҮБ-ын Хүн амын сан (UNFPA), Хүүхдийн сан (UNICEF), Ази болон Алс дорнодын Хүрээлэн (UNAFEI), Туркийн олон улсын хамтын ажиллагааны хөгжлийн агентлаг (TICKA), Солонгосын олон улсын хамтын ажиллагааны агентлаг (KOICA), Нэгдсэн үндэсний байгууллагын хөгжлийн хөтөлбөр (UNDP), Японы олон улсын хамтын ажиллагааны агентлаг (JICA), Азийн хөгжлийн банк (ADB) зэрэг олон улсын байгууллагуудтай хамтарч ажиллан үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэхэд бодлого, төлөвлөлтөө чиглүүлэн ажиллаж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын их сургууль Ангилал:1934 онд байгуулагдсан
Кэбинэн
Кэбинэн (?-235) (хятадаар:軻比能, пиньинь:Kē bǐ néng) бол Сяньби улсын сүүлчийн хаан юм. Таньшихуайгийн ургийн бус хүн. Сяньбигийн аль аймгаас гаралтай нь тодорхойгүй. Эд баялагт шуналгүй, хэрэг явдлыг шударгаар шийддэг тул ард олон түүнийг толгойлогч болгожээ. Тухайн үед Сяньби улсын хаан орд өргөө нь Таньшихуайн үеэс хойш говийн өмнөд нутагт шилжсэн байжээ. Хятадын судар шастирт бичснээр хилийн ойролцоо нутаглаж, цэргийн зэвсэг эдлэл хийж чаддаг нь бусад улсаас эдийн засгийн хараат бус болгож, бусад овгуудаас илүү хүчирхэг болгоход нөлөөлсөн. Хэдийгээр Бүдүгэнь Сяньбигийн хаан гэж байсан ч, Кэбинэн нь Сяньбигийн ихэнх аймгийн 1 буман морьт цэргийн хүчийг захирч, тус тусдаа улсаа хуваан захирч байв. 233 онд Бүдүгэнийг устгаж, бүх Сяньбиг нэгтгэв. Гэтэл Цао Вэй улсын хаан, хойд талд нь нүүдэлчид нэгдмэл болж байгаад нь айхдаа алуурчид явуулж, Кэбинэн хааныг унтаж байхад нь алав. Үүнээс болж Сяньби улс задарч, харьяат асан аймаг бүр нь бие даасан улс байгуулав.
Ангилал:2-р зуунд төрсөн Ангилал:235 онд өнгөрсөн Ангилал:Сяньби
БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн
Өнөөдөр Монгол улсад одон медалийг зүүж хэрэглэх явдлыг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1990 оны 148 дугаар зарлигаар баталсан "БНМАУ-ын цол, одон, медалийн тухай дүрэм"-ээр зохицуулж байна. Энэхүү шинэчилсэн дүрмээр БНМАУ-ын баатар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн, БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цол, одон, медаль нь БНМАУ-ын төрийн дээд шагнал мөн” гэж заагаад цол, одон, медаль тус бүрийн шагнах журмыг тодорхойлжээ. Энэ журамд БНМАУ-д дор дурдсан “Хүндэт цол” байна. Үүнд:
“БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн” цолыг өөрийн мэргэжил, ур чадвар, авъяас билгээрээ тодорч, амжилт бүтээлээрээ ард олондоо хүндлэгдсэн эмч, багш, тамирчид, жүжигчид, зохиолчид, зураачид, уран бүтээлчдэд олгоно. гэж заасан байна. БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн цол хүртсэн хүмүүст БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цолын тэмдэг, үнэмлэх, мөнгөн шагналыг олгоно.
Ангилал:Шагналууд ардын зүтгэлтэн
Батбаярын Ариун-Эрдэнэ
Батбаярын Ариун-Эрдэнэ (1983 оны 1 сарын 14-нд төрсөн) нь Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын харьяат. Үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой, жүдо бөхийн 6-р дантай, Азийн АШТ-ий мөнгөн медальт, улсын 8 удаагийн аварга, самбо бөхийн дэлхийн аварга, Азийн 5, улсын 13 удаагийн аварга бөх. 2021 оны 5 сарын 26-нд Монгол Улсын гавьяат тамирчин цол хүртсэн.
Одоо Булган аймгийнхаа засаг даргаар ажилладаг.
Намтар
Ариун-Эрдэнэ 2000 онд Булган аймгийн Эрдмийн өргөө цогцолбор сургууль, 2004 онд Их Засаг олон улсын их сургуулийг эрх зүйч мэргэжлээр дүүргэсэн. Мөн 2011-2013 онд Санхүү Эдийн Засгийн Дээд Сургуулийг бизнесийн удирдлагаар суралцаж төгсчээ.
2003-2013 онд жүдо бөхийн үндэсний шигшээ багт тамирчин, 2014-2016 онд Уулын баяжуулах “Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн ерөнхий захирлын орон тооны зөвлөхөөр ажиллаж байгаад АНУ-ын Сан-Франциско хотод нэг жил англи хэлний курст сурсан. 2018-2020 онд "Монголросцветмет нэгдэл" төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын харьяа "Шижир алт" компанийн захирлаар ажилласны дараа 2020 онд Булган аймгийн засаг даргын албан тушаалд томилогджээ.
Сонгуульт ажил
Ариун-Эрдэнэ 2014 оноос Булган аймгийн Ардчилсан холбооны дарга, 2017 оноос Булган аймгийн Ардчилсан намын даргаар ажиллаж буй. Ардчилсан намын Үндэсний Бодлогын Хорооны гишүүн, Булган аймгийн Сагсан бөмбөгийн холбооны тэргүүн, Булган аймгийн Самбо, жүдо бөхийн холбооны тэргүүн, Монголын Жүдо бөхийн холбооны Дэд ерөнхийлөгч, Монголын самбо бөхийн холбооны гүйцэтгэх захирал, Булган аймгийн “Хөгжлийн төлөө сан”-гийн тэргүүн, Монгол-Хятадын бизнесийг дэмжих ”Эрдэнэс санхүү, хөрөнгө оруулалтын сан”-гийн тэргүүний сонгуульт ажилтай.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголын жүдоч Ангилал:Монголын самбочин Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Хутаг-Өндөрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Эконолайн Краш
Эконолайн Краш (Econoline Crush) нь канадын рок хамтлаг юм.
Дискографи
Ангилал:Канадын хамтлаг Ангилал:1992 онд байгуулагдсан
Ван Ги-чүнь
Ван Ги-чүнь (солонгосоор 왕기춘, дуудлага нь [ванъ-ги чүүнь], латин үсэгт хэвшсэн нь Wang Ki-Chun - үүнээс Ван Ки-Чүн гэх нь байдаг) — жүдо барилдааны 73 кг жингийн олимпын мөнгөн медальт (2008), дэлхийн хошой (2007, 2009) аварга, Азийн наадам (2010) болон Ази тивийн (2011, 2012) аварга, Өмнөд Солонгос улсын эрэгтэй жүдоч. Ван Ги-чүнь 2007 онд Эльнур Мамедли, 2009 онд Ким Чол-сү хоёрыг дийлж дэлхийн аварга болжээ. Харин 2008 оны олимпод нөгөө Мамедлиг баралгүй мөнгөн медаль авсан. 2010 оны ДАШТ-ийн хагас шигшээд Акимото Хироюкид дийлдэж хүрэл медаль хүртсэнээс хойш дэлхий, олимпоос медальгүй буцсан. Энэ хооронд Азийн наадамд (2010) түрүүлж, ААШТ-ээс хоёр жил алтан медаль шүүжээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:Жүдогийн азийн аварга Ангилал:Жүдогийн универсиадын аварга Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүдоч Ангилал:Өмнөд Солонгосын азийн наадамд оролцогч Ангилал:Өмнөд Солонгосын олимпын оролцогч Ангилал:Өмнөд Солонгосын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Виадук де Мийо
Виадук де Мийо буюу Мийогийн гүүр (Viaduc de Millau) нь Өмнөд Францын Тарн голын хөндийд байх гүүр юм. Тус гүүрийн зургийг Мишел Вирложо гаргасан ба Норман Фостер хийцийг нь боловсруулжээ. 2004 оны арванхоёрдугаар сарын 14-нд тухайн үеийн францын ерөнхийлөгч Жак Ширак нээлтийн ёслолыг хийсэн ба үүнээс хоёр өдрийн дараа ашиглалтад авчээ. 2460 метрийн урттай энэ гүүр нь дэлхийн хамгийн урт налуу татлагат гүүр бөгөөд тулгуурын өндөр нь 343 метрээрээ Францын хамгийн өндөр байгууламж юм.
2006 онд гүүр ба түүнийг хийж гүйцэтгэсэн архитекторууд болон инженерүүд нь ОУГХИБН-ээс Шилдэг Хийцийн Шагналаар (Outstanding Structure Award) шагнуулжээ.
Зураг төсөл
Замын байрлал, газрын сонголт, зохион бүтээх зураг төсөл, тэдгээрийн төлөвлөлтөд бараг 20 гаран жилийг зарцуулсан байна. Эцсийн зураг төслийг франц гаралтай барилгын инженер Мишел Вирложо зохиосон бөгөөд түүний зургаар их британийн архитектор Норман Фостер гүүрийн хийцийн архитекурын ажлыг хийж гүйцэтгэв. 1996 оны зун шүүгчдийн баг авто замаас дээшээ долоон налуу татлагат пилон бүхий нийт таван хийцийн зургаас сонголт хийжээ.
Техникийн үзүүлэлт
Гүүрний зам нь хойноос урагшаа чигт 3 %-ийн өгсүүр бөгөөд дэвсгэр зургийн муруйлтын радиус нь 20.000 м. Энэхүү муруйлт нь хэрэглэгчдэд гүүрийг илүү сайн харах боломжийг олгох зорилготой аж. Гүүрний сөрөг урсгал бүрт тус бүрдээ 3,5 м өргөнтэй хоёр эгнээ замтайгаас гадна 3 м-ийн өргөнтэй нэмэлт зогсох эгнээтэй. Эдгээр нь ослын хаалт, ослын дуудлагын багана, гал унтраагч, 24 цагийн хяналт, эргүүл, 3,2 м өндөр салхины хамгаалалт зэргээр хамгаалагдсан байдаг.
Хийц
Гүүрний урт нь 2460 м ба хоёр захын тулгуур хоорондын зай нь 204 м, дунд талын зургаан тулгуур хоорондын зай 342 м. 32 метрийн өргөнтэй, хамгийн ихдээ 4,2 м өндөртэй ромб хэлбэрийн замын дам нуруу нь Тарн голоос дээш 270 м хүртэл өндөрт байрладаг.
Ортотроп замын хөндлөн огтлол нь ган хөндий дам нуруунаас бүрдэнэ. Замын хийцэд тусгай зориулалтын зузаан төмөр хавтанг ашигласан ба түүний доод талд нь Заарландын «Диллингер Хүттэ» үйлдвэрт үйлдвэрлэсэн хатуулаг өндөртэй, нарийн мөхлөгт барилгын ганг хэрэглэжээ.
245 м хүртэл өндөртэй тус гүүрний төмөр бетон тулгуур багана нь баригдаж дуусах хүртлээ дэлхийн хамгийн өндөр тулгууртай гүүр байв. Хөндий төмөр бетон тулгуур нь нийт уртаараа өөр өөр хөндлөн огтлолтой. Зорчих хэсгийн доогуур ү-хэлбэрт хуваагдсан, босоо тэнхлэг дагуу бэхлэгдсэн. Тулгуур баганын суурийн талбай нь 220 м² бөгөөд дээш нарийссаар 30 м² болно. Тулгуур багана нь гүүрний өргөн чигт оройн хэсгээрээ 10 м ёроол хэсгээрээ 27 м (хамгийн өндөр тулгуур). Төмөр бетон тулгуурт 53.000 м³ бетон цутгажээ. Нийт 206.000 тонн бетон хэрэглэсэн байна.
Эх сурвалж
Ангилал:Ган гүүр Ангилал:Налуу татлагат гүүр Ангилал:Техникийн хамгийн Ангилал:Хурдны замын гүүр Ангилал:Францын замын гүүр Ангилал:Европын гүүр Ангилал:2000-аад онд барьсан
1941 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Товчилсон үгнүүдийн тайлбар
Долоогийн даваа
Есийн даваа
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Мягмарсүрэнгийн Мэндсайхан
Мягмарсүрэнгийн Мэндсайхан нь Төв аймгийн Эрдэнэ сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Эрдэнийн (Төв) хүн
Буянтын Дашцэрэн
Жалайр овогт Буянтын Дашцэрэн (Дорнод аймгийн Халхгол суманд 1925 онд төрсөн) -Монгол Улсын дипломатч бөгөөд БНМАУ-ын тусгаар тогтнолыг олон улсаар баталгаажуулсан төрийн нэрт зүтгэлтэн.
Намтар
Эцэг Буянт нь хэдийгээр малчин хүн байсан ч бичиг үсэгтэй нэгэн байжээ.
1961 онд БНМАУ НҮБ-ын гишүүнээр элсэхэд Монголын төлөлөөгчдийн бүрэлдэхүүнд орж явсан. НҮБ-ын Ерөнхий Ассемблейн 16 дугаар чуулганы 1043 дахь Бүгд хурлаар гаргасан 1630 дахь тогтоолд: 1961 оны 10 дугаар сарын 25-нд БНМАУ-ыг НҮБ-ын гишүүнээр элсүүлэхийг шийдсэн “Аюулгүйн зөвлөл”-ийн зөвлөмжийг хүлээн авч, мөн БНМАУ-ын гишүүнээр элсэхийг хүссэн өргөдлийг харгалзан үзсэний үндсэн дээр БНМАУ-ыг НҮБ-ын гишүүн болохыг зөвшөөрөв гэжээ. Ийнхүү Монгол Улсын болон дээр дурдсан улстөрч, дипломатуудын уйгагүй хичээл зүтгэл үр дүнд хүрч өнөөгийн туурга тусгаар бүрэн эрхт улсыг тунхагласан түүхтэй.
Монгол Улс НҮБ-д гишүүнээр элссэн ач холбогдлыг ГХЯ-ны сайд асан Ц.Гомбосүрэн: “Монгол Улс тусгаар тогтнолоо зарласнаас хойш гол тэмцсэн асуудал бол тусгаар тогтнолоо хүлээн зөвшөөрүүлэх байлаа. Хятадаар хүлээн зөвшөөрүүлэх гэж 25 жил болсон. Харин ЗХУ-аас 1921 онд Ардын Засгийн газрыг хүлээн зөвшөөрсөн. 1924 оны 11 дүгээр сарын 26-нд дэлхий дахинд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсыг тунхагласан юм. Харин 1924 оны 5 дугаар сард байгуулсан Орос, Хятадын харилцааны зарчмын тухай гэрээнд Монгол бол Хятадын салшгүй хэсэг гэж бичсэн байдаг. Уг гэрээ 1946 он хүртэл хүчин төгөлдөр байлаа. Тэгэхээр ЗХУ, Монголын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрсөн нь олон улсын эрх зүйн үүднээс үзэхэд албан ёсны гэдэг нь тодорхой биш байлаа. Харин Дэлхийн II дайны дараа 1945 онд дэлхий дахины байдал өөр болсон. Монгол Улс НҮБ-д элсэж тусгаар тогтнолоо дэлхийн хэмжээнд баталгаажуулна гэдэг үнэхээр чухал үйл явдал байсан” хэмээн дүгнэж хэлсэн юм.
Б.Дашцэрэн 1982-1986 онд ГЯЯ-нд Тусгай үүрэг гүйцэтгэгч Элчин сайдаар ажилласан бөгөөд 1984-1986 онд  ЮНЕСКО-гийн Гүйцэтгэх зөвлөлийн гишүүнээр Монгол улсаас анх удаа сонгогдон ажилласан.
Тэрбээр ГЯЯ-нд хэлтсийн туслах ажилтнаас хэлтсийн дарга, тусгай үүрэгт Элчин сайд хүртэлх бүх шатны албыг хашиж, Бээжин дахь ЭСЯ-нд атташе, Унгар дахь ЭСЯ-нд нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, Москвад 2 удаа томилогдохдоо нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, зөвлөх, Нью-Йорк дахь БТГ-т 3 удаа томилогдохдоо зөвлөх, Байнгын төлөөлөгчийн орлогч, Байнгын төлөөлөгч Элчин сайд, Энэтхэгт болон Японд Элчин сайдаар тус тус томилогдон ажиллаж байсан.
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Монголын дипломатч Ангилал:Япон дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Энэтхэг дэх Монголын элчин сайд Ангилал:НҮБ дахь Монголын байнгын төлөөлөгч Ангилал:1925 онд төрсөн Ангилал:Халхголын хүн
Род Стюарт
Сэр Родерик Дэвид «Род» Стюарт (англи. Roderick David "Rod" Stewart, 1945 оны 1-р сарын 10-нд Лондонд төрсөн) -британий дуучин, дуу зохиогч. Род Стюарт 1970-аад онд бие даасан тоглолт хийж Их Британид түүний 7 альбом UK Albums Chart нэгдүгээрт орж, 62 хит-сингл нь 22 удаа эхний аравт орж алдар нэртэй болсон. Q «100 хамгийн агуу дуучид» (англи. 100 Greatest Singers) сэтгүүлийн гаргасан жагсаалтаар Род Стюарт 33-р орсон байна.
Хийморийн дарцаг
Хийморийн дарцаг Буддын гүн ухаанд хүний сүнсийг хөдөлгөж байдаг 10 төрлийн хий оршдог гэж үздэг. Энэхүү хүний сүнсний хөлөглөдөг хийг морь лугаа адилтгаж “хийморь” хэмээдэг ажээ. Тэдгээр нь та бидний үзэж харах, санаж, сэрэх, идэж уух, уусан идсэнээ боловсруулах зэрэг бүх л зүйлийг зохицуулж байдаг нэг ёсны хөдөлгөгч хүч гэнэ. Энэ хийний хүчээр хүмүүс амьдралаа тэтгэж, сүнсний хөдөлгөөнөө зохицуулдаг аж. Хийморь муудахаар сүнсний чадал муудаж аливааг санаж сэтгэх нь мууддаг гэж үздэг учраас хийморио үе үе сэргээдэг байна.
Энэ хийг сэргээхэд эм уугаад бариа засал хийлгээд сайжирдаггүй тул тусгайлсан зан үйлийн дагуу сэргээдэг. Хийморийг сэргээхдээ гүн ухааны үүднээс сүслэж өндөр уулын оройд гарах, номын хүчийг шингээх, зөв сэтгэл өвөрлөх, сайхан үнэртэн тэргүүтнийг ашигладаг ажээ.
Хийморь сүлд босоо, уруугаа, хэвтээ, гэдэргээ гэж дөрөв байдаг. Сүлд гэдэг тухайн хүний бие махбодид оршиж гүйдгээс гадна зарим тохиолдолд гадагшилдаг зүйл гэж анагаах ухааны сударт тэмдэглэгджээ. Сүлд нь гадагшилснаас тухайн хүний хийморь доройтдог учраас хийморь лундаагаа засахаар хийморийн дарцаг хийсгэдэг байна. Хийморийн дарцагийг “гахай хонь туулай”, “бар морь нохой”, “хулгана луу бич”, “тахиа үхэр могой” гэж ивээл жилүүдээр нь ангилсан байдаг.
Хийморийн дарцаг хийсгэх зүг буюу хийморь гүйх өдөр
Мойлхон
«Мойлхон» — 2008 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Пагважавын Энхболд
Пагважавын Энхболд (1958-1985) нь Монголын математикч юм.
1975 онд 9 дүгээр ангид сурч байхдаа улсын математикийн олимпиадын аварга, олон улсын математикийн олимпиадын “Хүрэл медальтан” болж, МУИС-ийн математикийн ангид шууд элсэн орж суралцаад  1980 онд сургуулиа онцсайн дүнтэй төгсөж, сургуульдаа багш болсон нэртэй математикч байв.
Гэр бүл
Ах Пагважавын Нямдаваа нь эрүүл мэндийн сайдаар ажиллаж байсан, вирус судлалаар мэргэшсэн академич цолтой эрдэмтэн.
Ангилал:1958 онд төрсөн Ангилал:1985 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголын математикч
Ус хот
Газар зүй
Зүүнгарын хотгорт байгаа баян бүрд түшсэн нутаг юм. Ус хот 20,700 км² уудам нутагтай.
Өрөмчөөс авто замаар 268 км, төмөр замаар 236 км зайтай.
Цэрэг Онолтын Улиастайн бослого
Цэрэг Онолтын Улиастайн бослого- 1880 онд хятад дах “Цагаан малгайтны бослого”-ыг даруулахаар Улиастайд цуглуулсан Монгол цэргүүд Онолтын удирдлаган доор бослого гарган тэмцсэн явдал юм.
Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн
«Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн» цолыг Монгол улсын ажил мэргэжлийн өндөр ур чадвар, авъяас билгээрээ тодорч хөдөлмөрийн амжилт гаргасан буюу улс ардын аж ахуй, нийгэм, соёлыг хөгжүүлэх үйл хэрэгт тодорхой хувь нэмэр оруулсан хүмүүст олгоно. гэж заасан байна.
Ус хот
Нутгийн хуваарь
Ус хот дотроо 6 балгас (жэнь), 4 шян (сум), бага ардын 2 шянгаас бүрдэнэ.
Цэрэг Онолтын Улиастайн бослого
Бослогын үйл явц
Манж Чин улсын сүүлийн жилүүдэд хятад болон шинжаан зэрэг газарт удаа дараа үйл олныг хамарсан бослого, хөдөлгөөнүүд гарч байв. Эдгээр зэвсэгт бослогуудыг Монголоос татсан цэргийн хүчээр даржээ. Үүний хамгийн тод жишээ нь Тайпаны босогчдын үндсэн хүчний умар зүгт хийсэн давшилтыг Сэнгэринчен болон Ихдамба нарын удирдсан монголын цэргийн хүчээр сөрөг довтолгоон хийж зогсоосон бөгөөд улмаар эдгээр монгол цэргийн хүчээр бут цохисон түүхтэй. Манжийн хааны зарлигийн дагуу 1880 онд Цагаан малгайтны бослого буюу Лалын шашинт Дунган нарын бослогыг дарах зорилгоор Улиастайн жанжны газарт халхын дөрвөн аймгаас цэрэг татан бөөгнөрүүлж байжээ. Улиастай дах монгол цэргийн хуарангийн байдал нэн дорой байсан төдийгүй задгай газар гэр, майханд байрлаж байсан бөгөөд хоол хүнсний хангамж муу байсанаас өвчин гарч байсан байна. Улиастайн цэргүүд ахуй нөхцлийн хүнд байдлаас гадна бослого даруулахаар алс хол явах хүсэлгүй байсан байна. Ийм нөхцөлд 1880 оны 7 дугаар сарын 12-нд Сайн ноёны хошууны харьяат цэрэг Онолтоор удирдуулан Сайн ноён, Хэвэй гүн Дарамбазарын хошууны цэргүүд босож манжийн цэргийг хаяж, Манжийн амбанд нутаг орондоо буцаах шаардлага тавьсан байна. Цэрэг Онолт нь тэр жил 30 настай байжээ. Олон тооны монгол цэргүүдийн энэхүү тэмцэлд балмагдсан манж амбан болон түүний цөөн тооны цэрэг монгол цэргийн өөдөөс эсэргүүцэл үзүүлээгүй бөгөөд тэд нарын таран эрч нь буурахыг хүлээн цаг хожих тактик барьсан байна. Манжийн амбан цэрэг Онолтыг хууран баривчлах зорилгоор цол зэрэг олгон дэвшүүлж байгаа тул Манж амбаны газар түүний ирэхийг урьсан байна. Монгол цэргүүд Онолтыг явуулаагүй бөгөөд нийтээрээ нутаг буцан таран оджээ.
Ус хот
Эдийн засаг
Газрын тос олборлодог.
Монгол улсын гавьяат зүтгэлтэн
Зүйл
Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль Ангилал:1935 онд анх гардуулсан шагнал
Цэрэг Онолтын Улиастайн бослого
Түүхэн уг сурвалжийн бичээс
“…Бадруулт төрийн 6 дугаар оны 8 сарын 21 буюу 1880 оны 9 дүгээр сарын 25-нд Улиастай дахь монгол цэргийн эрдмийг манж жанжин, хэвэй амбаны газраас түшмэл ирж байцаахад, Хөшөөт хэмээх газар суулгасан Сайн ноён Цэрэндондовын хошууны цэрэг Онолтын удирдлагаар цэргийн хүнс хомс учир нутагт буцсугай хэмээн хөдөлжээ. Тийнхүү Онолтын гэгдэх уг хөдөлгөөн нь эхний үедээ шийдвэр нэгтэй байсан хэдий ч, дараа дараачийн өдрүүдээс эхлэн дотроо санал нэгдэхгүй хуваагдаж энэ хооронд Манж цэргийн жанжны газраас Онолтыг бусад хамтран удирдагчидтай нь хамт салган барихаар шийдсэн бөгөөд эхний удаа “жинс хадуулж шагнана” хэмээн цэргийн хорооноос нь дуудахад цэргүүд гаргаж өгсөнгүй. Дараа нь Онолтыг уул нутагт нь буцааж, оронд нь төлөв томоотой цэрэг сольж ирүүлнэ хэмээн хуурахаар шийджээ. …“
Ус хот
Цахим холбоос
Ангилал:Шинжааны суурин Ангилал:Хятадын тойроггүй хот Ангилал:Хятадын баянбүрд
Цэрэг Онолтын Улиастайн бослого
Түүхэн уг сурвалжийн бичээс
Хэзээ эхэлсэн
Гадаад холбоос
Ангилал:19-р зууны Улиастайн түүх Ангилал:19-р зууны бослого Ангилал:Монголын бослого Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэл Ангилал:Зэвсэгт мөргөлдөөн Ангилал:Чин улс Ангилал:1880 он Ангилал:1880-д он
Эрэгзэнгийн Чойдог
Эрэгзэнгийн Чойдог (1926 - 1988) нь Монгол Улсын төрийн шагналт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, хөгжмийн зохиолч юм.
Намтар
Э.Чойдогийн 1926 оны аравдугаар сарын 10-нд Улаанбаатар хотод мэндлэхэд эцэг Цагаан, эх Эрэгзэн нь Батчулуун гэж нэр хайрласан гэдэг. Гэвч багадаа хүндээр өвдөхөд нэгэн лам нэр нь хүндэдсэн гэх “онош” тавьж солиулсан аж. (Энэ нэрийг хожим ууган хүүдээ өгсөн) Бага насанд нь аав нь өнгөрсөн тул ээжээрээ овоглосон байна.
1937 онд Дотоод яамны бага сургууль байгуулагдахад элсэн орсон. 1940-1942 онд Уран сайхны сургуульд (одоогийн Хөгжим бүжгийн коллеж) сурч, Улсын төв театрт 1949 он хүртэл хөгжимчнөөр ажиллаад 1952 он хүртэл Дорнод аймгийн театрт хөгжмийн багш хийжээ. Үүний дараа Улсын хөгжмийн драмын театрт хөгжимчнөөр ажиллаж байгаад 1953-1956 онд Улсын ардын дуу бүжгийн чуулгад уран сайхны удирдагч болж 1961 он хүртэл Москвагийн хөгжмийн их сургуулийн хөгжмийн зохиолчийн ангид М.Чулаки багшийн удирдлага дор суралцсан байна.
Ийн Ховд аймгийн театрт жил гаруй хөгжмийн багш хийж, ЗХУ-д диплом хамгаалаад Дорнод аймгийн Хөгжимт драмын театрт 1967 он хүртэл ажилласан аж. Улсын ардын дуу, бүжгийн чуулгад 1981 он хүртэл удирдаач хийж, 1981-1988 онд Дархан хотын “Залуучууд” театрт хөгжмийн багшаар ажилласан байна.
Бүтээлүүд
“Монголын сайхан орон” баримтат киног 1961 онд Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойд зориулан "Монгол кино" үйлдвэр, БНАГУ-ын “Дефа” кино үйлдвэртэй хамтран бүтээжээ. Энэ киноны хөгжим нь бие даасан симфони зохиолтой эн тэнцэхүйц шилдэг туурвил бөгөөд Э.Чойдогийн төрийн шагнал хүртсэн бүтээлийнх нь нэг нь юм.
Бүжгийн хөгжим
зэрэг 60 гаруй бүжгийн хөгжим
Дуу
Ангилал:Монголын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Хөгжмийн багш Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1926 онд төрсөн Ангилал:1988 онд өнгөрсөн
Half-life
Хагас-амьдрал (Элемэнт)
Хагас-амьдрал гэх үзэгдэл нь ямар нэгэн зүйл болон бодисын хагас нь задарч дуусахыг хэлнэ. “Хагас-амьдрал” гэх энэ үгийг анх цацраг идэвхд бодисын атомын тоо нь өөр атом болж хувираж тоон байгсаж байгаа үзэглийн цагыг тодорхойлход ашиглаж байсан. Одоо энэ үгийг бие махбод дахь эмийн хагас нь задарч алга болох хугацаа гэх мэт бусад нөхцөл байдалд ашиглагддаг. Гейгер-Мюллер гэгдэх илрүүлэгчийг ашиглан цацраг идэвхт бодисын хагас задралтын хугацааг хэмжихэд ашиглаж болно. Энэ хугцаан тухайн бодисын үндсэн өөрийнхөн идэвх нь талдаа орох цаг юм.
Хагас-амьдрал нь бүхэлдээ боломжин дээр тулгуурлсан учир нь атом тогтмол бус цагт задардагт холбоотой. Хагас-амьдрал гэдэг нь дунджаар атомын тэн хагас нь задраж хувьрах цаг хугацаа юм.
Цацраг идэвхит изотопууд нь тогтворгүй цөмтэй атомууд бөгөөд хангалттай хугацаа өнгөрсний дараа атом бүрийн цөм задрах болно гэсэн үг юм. Тэдний цөм нь тогтворгүй байдаг, учир нь тэдгээрийн доторх протон ба нейтронуудын зохион байгуулалт өөрчлөгддөг. Үүнийг цацраг идэвхт задрал гэж нэрлэдэг. Тэд задрахдаа альфа тоосонцор, бета тоосонцор, гамма туяа зэрэг бөөмсийг ялгаруулдаг.
Микель Сан Хосе
Микель Сан Хосе Домингес (Mikel San José Domínguez; 1989 оны тавдугаар сарын 30-нд Памплона хотод төрсөн) — Баск гаралтай Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Бильбаогийн «Атлетик» багт хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Испанийн «Бильбао Атлетик», английн «Ливерпүүл» багуудын академид хөлбөмбөгөөр мэргэшжээ. 2008 онд «Ливерпүүлтэй» мэргэжлийн гэрээ байгуулсан Сан Хосе 2009/10 онд «Атлетикт» зээлэгдэхдээ хангалттай тоглосон. Иймийн тул баск баг «Ливерпүүлд» 3 сая евро төлөн 2010 оны долоодугаар сарын 31-нд гэрээлсэн байдаг.
Сан Хосе «Атлетикийн» өмнөөс Европа лигт 2 гоолджээ.
Шигшээ
Тэр 2014 оны есдүгээр сарын 4-нд Испани, Францын (0:1) нөхөрсөг тоглолтонд хийсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Баскониа багийн тоглогч Ангилал:Ливерпүүл багийн тоглогч Ангилал:Атлетик Бильбао багийн тоглогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1989 онд төрсөн
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яам
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яам (中华人民共和国外交部) нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Гадаад бодлогыг хэрэгжүүлэгч Төрийн яам. БНХАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн бүрэлдэхүүнд ордог бөгөөд БНХАУ-ын Засгийн газрын бусад орнуудын Засгийн газартай болон Олон улсын байгууллагуудтай харилцах асуудлыг эрхэлдэг.
БНХАУ-ын удирдагчид “Дэлхийн олон улсын харилцааны олон тулгуурт бодлогыг баримтлана”, “цар тахалын дараах үед дэлхий дахинд харилцан оролцоотой, тэнцвэржүүлсэн даяршлалын чиг хандлага хэрэгтэй байна”, “бусад орны дотоод хэрэгт хөндлөнгөөс оролцохгүй байх зарчмыг байнга баримтална”, “хөрш орнуудтайгаа сайн харилцаа өрнүүлж тэднийг түнш гэж үзэх болно” гэж гадаад бодлогоо тодорхойлж байгаа. БНХАУ нь Афганистан, Балба, Бутан, Вьетнам, Казахстан, Киргиз, Лаос, Мьянмар, Монгол, ОХУ, БНАСАУ, Пакистан, Тажикистан болон Энэтхэг гэсэн 14 улстай хиллэж, дэлхий 180 орчим улстай дипломат харилцаа тогтоосон байна.
2020 оны байдлаар дэлхийн даяар 276 Дипломат төлөөлөгчийн газартайгаар дэлхийн бусад орнуудын жагаалтыг тэргүүлж байна.
БНХАУ-ын ГХЯ тэтгэвэрт гарсан ахмад дипломат ажилтнуудын мэдлэг, туршлагыг ашиглах асуудалд түлхүү анхаарч байдаг. ГХЯ-ны бүтэц дотор тусгайлан “Ахмад ажилтнуудын товчоо” ажилдаг нь үүний тод илэрхийлэл гэж үзэж болно.
Хятад улс НҮБ-ыг анх байгуулсан 51 орны нэг байсан бөгөөд 1971 оны 10 дугаар сарын 25-нд НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн № 2758 дугаар шийдвэрээр БНХАУ-д эрхийг шилжүүлэн өгч НҮБ-ын гишүүн бөгөөд НҮБ-ын Аюулгүй Зөвлөлийн байнгын 5 гишүүн орны нэг болсон. НҮБ-ын төсвийн 7,92 %-г БНХАУ бүрдүүлдэг.
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс нь БНХАУ-тай 1949 оны 10 дугаар сарын 16-нд дипломат харилцаа тогтоожээ.
ГХЯ-ны удирдлага
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн яамны удирдлагад Яамны сайдаас гадна ГХЯ-ны Намын хорооны нарийн бичгийн дарга, 5 орлогч сайд, Яамны хяналт шалгалт хариуцсан Намын хянан шалгах комиссын төлөөлөгч бөгөөд 3 сайдын туслах ордог байна.
2020 оны байдлаар БНХАУ хилийн чанд дахь ДТГ-уудын тоогоороо дэлхийд тэргүүлж нийт 276 болоод байгаа бол БНХАУ-ын газар нутаг дээр 256 Гадаадын Дипломат төлөөлөгчийн газрууд үйл ажиллагаа явуулж байна. ГХЯ-ны ажилтнуудаа эхлээд дотоодын их, дээд сургууль төгсөгчдөөс бүрдүүлж гадаадад давтан сургах хэлбэрээр бэлтгэдэг байна.
ГХЯ-ны бүтэц
БНХАУ-ын Гадаад хэргийн сайд нар
Ангилал:Хятадын гадаад бодлого
Насанцогтын Баярбаатар
Насанцогтын Баярбаатар нь Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх.
Бөхийн удам
Аав Насанцогт нь 1985 онд Хүрээмарал сумын наадамд 16 насандаа түрүүлж сумын заан цол хүртэж байсан.
Ангилал:Улсын начин
Лувсанцэрэнгийн Аюуш (хийлч)
Лувсанцэрэнгийн Аюуш (* 1929 оны нэгдүгээр сарын 15-нд Сэлэнгэ аймгийн Орхонтуул суманд; † 1999 онд) Монгол улсын гавьяат жүжигчин, хийлч.
Нохойн зүрх
«Нохойн зүрх» (оросоор "Собачье сердце") - Оросын алдарт зохиолч Михаил Афанасьевич Булгаковын (1891-1940) бичсэн өгүүлэг.
М.Булгаков уг зохиолыг 1925 оны 1-3 дугаар сарын хооронд Москвад бүр мөсөн шилжин ирж амьдарч байхдаа бичсэн гэж үздэг. 1926 оны 5 дугаар сарын 7-нд Булгаковын гэрт ЗХУ-ын Улс төрийн газраас /ОГПУ/ хийсэн нэгжлэг хийх үеэр зохиолын гар бичмэлийн эх хувь болон хувийн тэмдэглэл зэргийг нь хурааж авсан (ордер 2287, дело 45) байна.
Лувсанцэрэнгийн Аюуш (хийлч)
Намтар
Аюуш 1929 оны нэгдүгээр сарын 15-нд Сэлэнгэ аймгийн Орхонтуул сумын нутаг Шар ус хэмээх газар мэндэлсэн. Улмаар 1940-1944 онд Орхонтуул сумын бага сургууль, 1944-1948 онд Улаанбаатар хотод Уран сайхны сургуульд суралцаж төгсчээ. 1948 оноос Улсын хөгжимт драмын театр, Дуурь бүжгийн эрдмийн театрт хөгжимчнөөр тасралтгүй 43 жил ажиллаад 1991 онд өндөр насны тэтгэвэрт гарсан юм.
Уран бүтээл
Гавъяат жүжигчин, хийлч Л.Аюуш ажиллах хугацаандаа тус театрын тайзнаа тоглогдсон үндэсний ба дэлхийн сонгодог 36 дуурь, 33 бүжгэн жүжигт оролцсоны зэрэгцээ Э.Чойдогийн “Шарилжин дундах цэцэг”, Ж.Чулууны “Уран хас”, Б.Асафьевийн “Бахчисрайн оргилолт булаг”, Н.Римский Корсаковын “Шехеразада”, П.И.Чайковскийн “Хунт нуур” зэрэг 10 гаруй балетийн гоцлолыг амжилттай тоглосон билээ. Түүнээс гадна Б.Дамдинсүрэнгийн “Хэнтийн өндөр ууланд”, Ж.Чулууны “Вариаци”, Б.Түмэнжаргалын “Бодол”, Ц.Түмэндэмбэрэлийн “Говийн өндөр, Г.Жамьянгийн “Аяз”, Ф.Мендельсоны “Концерт”, И.Брамсын “Венгер бүжиг” зэрэг хийл хөгжимд зориулсан 10 гаруй гоцлолыг тайзнаа амжилттай тоглохын зэрэгцээ радиогийн алтан сан хөмрөгт бичүүлсэн.
Нохойн зүрх
1960-аад онд ЗХУ-д самиздат буюу нууцаар хэвлэгдэж гар дамжин тараагдаж байжээ.
1968 онд бэлэвсэн эхнэр Е.С.Булгаковагийн зөвшөөрөлгүйгээр «Грани» (Франкфурт) болон «Студент» (Лондон) сэтгүүлд хэвлэгдсэн байна.
Лувсанцэрэнгийн Аюуш (хийлч)
Уран бүтээл
Хийлч Л.Аюуш 1951 онд Германы Берлин, 1953 онд Унгарын Бухарест, 1959 онд Австрийн Вена хотод болсон Дэлхийн залуучууд оюутны III, IV, VII их наадмуудад төлөөлөгчөөр оролцож байлаа. Гавъяат жүжигчин, хийлч Л.Аюуш өсвөрийн хийлчдийг сурган хүмүүжүүлэх үйлсэд өөрийн авъяас чадвараа зориулан 1993-1999 онд Монголын хүүхдийн ордонд хөгжмийн багшаар ажиллахдаа 30 гаруй  хүүхдэд хийл хөгжим тоглохыг зааж сургасан байна.
Нохойн зүрх
ЗХУ-д "өөрчлөн байгуулалт" эхэлсний гавьяагаар 1987 онд "Знамя" сэтгүүлд анх хэвлэгдсэн байдаг.