cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Манлайбаатар Дамдинсүрэн
Намтар
1918 онд орон нутагтаа түр чөлөөгөөр очихдоо дээрэм тонуул хийж ард олныг айлгаж явсан хоёр хулгайчийг барьж цаазалсан тул Богд хааны зарлигаар жанжин цолыг хурааж, 3 жилийн цалин пүнлүүг хасч улмаар хошуу захирагч хүү Д.Долсоны 3 жилийн пүнлүүг хасч шийтгэсэн байна.Гэсэн ч удалгүй 1919 онд жанжин цолыг нь эргүүлэн олгож, улбар шар хүрэн цол, Богд хаан онцгой гавьяа байгуулсан хүнд соёрхдог «Эрдэнийн очир» одонгоор шагнасан. Тэр "Би Хятад, Улаан Орос 2-оос Монголыг хамгаалж чадна" гэж хэлж байжээ.
1920 оны есдүгээр сарын 11-нд Дамдинсүрэнг баривчлан, Хятадын шоронгийн хатуу чанга эрүү шүүлт, хүнд бэрх нөхцөлд 107 хоног хоригдон, 1921 оны нэгдүгээр сарын 27-ны өдөр "Би эдний дэргэд хэвтээгээрээ үхэхгүй" хэмээн өгүүлж босоогоороо амьсгал хураасан ба "Төр улсын хэргийг амьд хүмүүн хөдөлгөдөг аваас тогтсон суурь ану амь бие хайр үгүй зүтгэж, үхэж үрэгдэгсдийн яс чөмгөн дээр тогтдог" хэмээн айлдан гэрээслэсэн байдаг.
Хүүхдүүд, тэдгээрийн тухай
Дамдинсүрэн 3 хүүтэй байжээ. Гэвч тэд хэлмэгдсэн. Ахмад хүү хошуу ноён Д.Долсонг Ёнзон хамбын «Төв» эсэргүү байгууллага гэгчийн хэргээр баривчилж, 1936 оны 12 дугаар сарын 31-нд буудан, хөрөнгийг нь хураажээ. Дунд хүү Д.Дампилыг 1938 оны 3 дугаар сарын 25-ны 11-р тогтоолоор 10 жил хорьж, хөрөнгийг нь хурааж, отгон хүү Д.Уртнасанг 1938 оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдрийн 14 дүгээр тогтоолоор буудан алах ялаар шийтгэсэн архивын баримт байдаг. 1929 онд Манлай баатрын ууган хүү үе улирсан хошуу ноён Д.Долсонгийн хөрөнгийг хураахад 2000 адуу, 8000 хонь ямаа, 100 үхэр, 100 гаруй тэмээг хураасан архивын мэдээ бий. Д.Долсон ноён 1991 оны 12 дугаар сарын 18-ны өдрийн ДШЦК-ын 193 дугаар тогтоолоор, дунд хүү Д,Дампил 1992 оны 8 дугаар сарын 20-ны өдрийн ДШЦК-ын 145-р тогтоолоор, отгон хүү Д.Уртнасан нь 1972 оны 2 дугаар сарын 10-ны өдрийн 1-р тогтоолоор цагаатгагдсан байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын жанжин Ангилал:Өвөр Монголыг чөлөөлөх дайн Ангилал:Барга ястан Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1871 онд төрсөн Ангилал:1921 онд өнгөрсөн
Марк Нобл
Марк Жэймс Нобл (Mark James Noble, 1987 оны тавдугаар сарын 8-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Вест Хэм Юнайтед багт тоглодог. «Вест Хэм» багийн өсвөрийн багаас бэлтгэгдсэн Нобл 2004 оноос одоог хүртэл 120 тоглолтонд оролцож, 11 гоол хийгээд буй.
Тэр Английн шигшээ багийн 21-ээс доош насны багт байхдаа 20 тоглолтонд оролцож, 3 гоол хийж байсан бөгөөд ахлагч нь байв.
Холбоос
Ангилал:1987 онд төрсөн Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Англичууд
Серик Ахметов
Серик Ахметов (Серік Нығметұлы Ахметов, 1958 оны 6 сарын 25-нд Темиртауд төрсөн) - 2012-2014 онд Казахстаны ерөнхий сайдын албыг хашсан хүн.
Ангилал:Казахстаны ерөнхий сайд Ангилал:Казахстаны батлан хамгаалахын сайд Ангилал:Казахстаны зам тээврийн сайд Ангилал:Темиртаугийн засаг дарга Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Казахууд Ангилал:1958 онд төрсөн
Генийн өөрчлөлттэй канола
Генийн өөрчлөлт
Глифосат нь өргөн хүрээний үйлчилгээтэй гербицид бөгөөд таримал ургамалтай өрсөлдөх хог ургамал ба зэрлэг ургамалуудыг устгахад ашиглагддаг. Анх 1970-аад оны үед "Раунд-ап" нэртэйгээр зах зээлд гарсан ба энэ цагаас эхлэн энэ нэрээрээ олонд танигдсан. Глифосатад өртсөн ургамалууд нь ароматик амин хүчлүүдийг ялгаруулах (бий болгох) чадвараа алдаж, эцэст нь үхдэг.
Раунд-апд тэсвэртэй канолаг (Roundup Ready canola) гарган авахын тулд канолагийн геномд хоёр генийг суулгасан. Нэг нь ердийн хөрсний Агробактерийн CP4 штаммаас гарган авсан ЭПШПС ферментийг кодлодог ген, нөгөө нь Орхобактери антропигийн LBAA штаммаас гарган авсан глифосат оксидаза (ГОК) ферментийг кодлодог ген юм. CP4 ЭПШПС фермент нь байгалиасаа глифосатад тэсвэртэй учир, ургамал нь глифосатад өртсөн ч ароматик амин хүчлүүдийг ердийнхтэй адилаар ялгаруулж чаддаг. ГОК нь ургамал дахь глифосатыг устгахад дэмжлэг үзүүлдэг.
Зохицуулалт
Генийн өөрчлөлттэй ургамалууд нь Дэлхий дахинд маш өргөн хүрээний зохицуулалт, шалгууруудад өртдөг.
ГӨ ургамалууд нь АНУ-ын зах зээлд гарахаас өмнө, ямар чиглэлээр ашиглагдах бүтээгдэхүүнээсээ хамаарч, АНУ-ын ХААЯ-ны Ургамал ба Амьтны Хяналтын Алба эсвэл Эм бэлдмэл ба Хүнсний бүтээгдэхүүний Газар эсвэл Хүрээлэн буй Орчныг Хамгаалах Газрын аль нэгээр хянагдаж зөвшөөрөгдсөн байх шаардлагатай. АНУ-ын ХААЯ нь тухайн ургамалын хог ургамал болох боломжийг нь судалдаг бол, Эм бэлдмэл ба Хүнсний бүтээгдэхүүний Газар нь хүнсний хэрэглээ, амьтны тэжээл талаас нь авч үздэг. Канад нь ГӨ канолагийн хамгийн том үйлдвэрлэгч бөгөөд, ЭМЯ нь зохих хуулийн дагуу зохицуулалтын хийдэг. Биотехнологиор гарган авсан ургамалуудын хүрээлэн буй орчинд хамааралтай асуудлыг Ургамалын Биоаюулгүй Байдлын Газар хянан зохицуулдаг. Австралид Раунд-апд тэсвэртэй канолаг 2003 онд зөвшөөрсөн бөгөөд түүний аюулгай байдлыг тогтоохын тулд тэд 400 гаруй шинжилгээ судалгааг хийсэн. Австрали ба Шинэ Зеланд хүнсний бүтээгдэхүүний стандартдаа мөн онд Раунд-апд тэсвэртэй канолаг оруулсан.
Мөн үзэх
Биотехнологи
Генийн өөрчлөлттэй үр
Канола
Рапс
Уксус
Хүнсний нэмэгдэл бүтээгдэхүүнд чихэр, цуу, давс, уксус, гич гэх мэт дайвар бүтээгдэхүүнүүд ордог байна.
Уксус гэдэс доторт муу нөлөө үзүүлдэг хорт хавдар ч үүсгэх аюултай. Махны уургийг хатууруулж амтыг нь муудуулахаас гадна хоол боловсруулалтыг хүндрүүлдэг байна. Мөн махны болон эвгүй үнэрийг арилгах гэж уксус ашигладаг байна.
Майонез
Хийх арга
Майонез нь лемоны жүүсээр эсвэл өндөгний шартай цууг хольж хутган гаргадаг байна. Харин өндөг (лекицины уусмалыг агуулдаг) нь хоорондын холбоог сайжруулдаг ба өтгөн зуурмаг байдалтай байлгадаг байна. Өндөгнөөс гадна тос бол дусал бүрийг түргэн холидог. Тосоо хурдан нэмснээр (эсвэл хангалттай, түргэн хутгаж байвал) 2 шингэний холилтыг хадгалдаг (холих технологиор). Гэвч эхлээд сүмсний жишгээр өтгөрүүлэх, тэгэхдээ тосыг багаар багаар хурдан нэмэх хэрэгтэй.
Тосоо бүр нэмж дууссаны дараа амт оруулагчаа хутгах хэрэгтэй. Хүнсний дэлгүүрт худалдааны майонез нь өтгөн бас илүү амттай байдаг нь холилтондоо байдаг ба гэртээ үүнийг хялбар хийж болох үйл явц нь холих технологи юм.
Гэрийн майонезыг хөргөгчинд 3-4 өдөрт хадгалдаг.
Худалдааны (АНУ-ын) хуулиар бол майонезанд өөх тос нь бүх жингийн наад зах нь 65%, харин хадгалах хугацаа нь 6 сар ба түүнээс их байх гэж заасан.
Түүх
1756 онд Арман де Винеро дю Плесси Испанийн Маон боомтын орчимд Английн флотыг ялсны дараа нутагтаа майонезын жорыг авчирсан гэгддэг.
Тэрээр Английн талын ахлах тогоочийг ахлах тогоочоороо тавьж ялалтын баяраа өндөг болон сүмсний цөцгийгөөр баяжуулан тэмдэглэхээр болгожээ. Тэрээр гал тогоондоо цөцгийгүй гэдгээ санаж, ахлах тогоочдоо кремыг оливийн тосоор орлуулахыг захисан ба ийнхүү шинэ хоол хүнсний төрөл төржээ. Тэрхүү ахлах тогооч гүнгийн ялалтыг алдаршуулан Маоннез гэж сүмсээ нэрлэсэн юм байна.
Эшлэл
Ангилал:Хүйтэн сүмс
Усан онгоц
Усан онгоц нь далай, тэнгис, гол, мөрөн, нуураар ачаа, хүн тээвэрлэх зориулалт бүхий усан замын тээврийн хэрэгсэл юм. Орчин үеийн харьцангуй том хэмжээт онгоцыг хөлөг онгоц, дундад зууны дарвуулт онгоцыг дарвуулт онгоц хэмээдэг. Мөн усан хил хязгаартай улс орнуудын нутаг дэвсгэрээ хамгаалах бусдыг эзлэн түрэмгийлэх зорилго бүхий байлдааны төрөл бүрийн хөлөг онгоц байдаг.
Дэнни Де Вито
Дэниэл Майкл "Дэнни" Де Вито, бага (Daniel Michael "Danny" DeVito, Jr., 1944 оны арваннэгдүгээр сарын 17-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин, хошин урлагийн нэрт төлөөлөгч, кино найруулагч болон продюсер юм.
Дөрвөлжин бичиг
thumb|left|60px|Wiki (Дөрвөлжин бичиг) Дөрвөлжин бичиг нь Хубилай сэцэн (1215-1294) хааны зарлигаар төвдийн Пагва лам Лодойжалцан 1269 онд зохиосон бичиг юм. Дөрвөлжин бичиг хэлбэр дүрсийн хувьд төвд үсэгт, зурлага бичлэгийн хувьд монгол бичигт тулгуурлан зохиосон үет үсэг болно.
Эл бичигт монголчуудын соёлын хэрэгцээнд, тухайлбал монголын их Юань гүрний хэмжээнд албан ёсны төрийн бичиг болж 100 гаруй жил буюу Хубилай хааны байгуулсан их Юань гүрнийг мөхтөл (1368) хэрэглэгдэж байжээ. Тийм учраас дөрвөлжин бичгээр эдүгээ өвлөн уламжлагдсан дурсгал, өв соёл гэвэл ихэнхдээ хааны ордны албан хэрэг, зарлиг бичиг, төрийн тамга, тэмдэг, пайз, зоос мөнгө, хөшөө, чулууны бичээс зонхилж байгаагаас үзвэл уг бичиг нийт монгол хэлтэнд өргөн тархаж дэлгэрэлгүй, явцуу хүрээнд хэрэглэгдэж байсан ажээ.
Дөрвөлжин үсгээр Юань улсын бүх албан хэргийг хөтлөхийн зэрэгцээ нийт монголчуудын дунд түгээн дэлгэрүүлэх талаар Хубилай хаан өөрийн биеэр ихээхэн зүтгэл, хүч чармайлт тавьж байсан хэрнээ чухам яагаад дөрвөлжин бичиг өргөн олны дэмжлэгийг олж, удаан жил "улсын бичиг" болж чадсангүй вэ гэвэл:
Тэгэвч дөрвөлжин бичиг Монголчуудын нэгэн үеийн түүх, соёлын хэрэгцээнд үйлчилсэн өвөрмөц нэгэн үсэг бичиг мөн тул монгол үндэстний бахархал, монгол туургатны соёлын нэгэн нандин өв юм дөрвөлжин бичиг нь эрт дээр үеээс уламжлагдан ирсэн байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Абугида Ангилал:Монгол бичиг үсэг Ангилал:Галиг Ангилал:Хятад хэлэнд зориулсан галиг Ангилал:Төвөд хэлэнд зориулсан галиг Ангилал:Энэтхэг бичигт зориулсан галиг Ангилал:Хубилай хаан
Айнү
Газар зүй
thumb|left|Уламжлалт айнү нутаг thumb|left|Өнөөгийн айнү нутаг Айнүчууд Япон улсын Хоккайдо арал, Хоншүү арлын умард хэсэг, Оросын Сахалин арал, Курилын арлууд, Камчаткын хойгт оршин сууж байв.
1897 оны Оросын эзэнт гүрний хүн амын тооллогод 1446 хүн айнү хэлийг төрөлх хэлээ хэмээн бүртгүүлсэн бөгөөд 1434 нь Сахалинд байв. 1904-1905 оны Орос-Японы дайны дараа Сахалины өмнөд хагасыг Япон эзэлсэн бол Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Сахалиныг Зөвлөлт авахад айнү хүмүүс Япон руу нүүцгээжээ. Орос, Зөвлөлтөд байсан айнүчууд «япон» гэгдэн хэлмэгдэх аюулаас зайлсхийж слав нэр авдаг болсон ба 1960-аад оны Яманакогийн гэр бүлээс хойш Орост айнү айл байхгүй болсон. Өдгөө өөр ястан үндэстэнтэй гэр бүл болсон айнү хүн Камчаткын хойг, Курилын арлуудад 100 гаран тоогоор байна.
Японы хүн амын тооллогоор өдгөө 25,000 айнү хүн байна. Хоккайдогийн өмнөд, дорнод эргээр голдуу оршин сууж байна. Япончуудтай гэрлэх болсоноор үндсэн соёл нь японоос ялгагдахгүй болжээ.
Уг гарвал
Өмнөх зуудын айнү хүн япон үндэстнээс өөр дүр төрхтэй буюу илүү кавказ төрхтэй, үс сахалтай ихтэй байжээ. Япон үндэстэн Японд тархан суухаас өмнө цөөн тоот айнүчүүд нь Дорно Өмнө Азийнхан шиг негр төрхтэй байсан бөгөөд Японы хойд хэсэгт оршин сууж байгаад НТӨ 3-р зуунаас хойш ямато буюу олон тооны япончуудад шахагджээ гэж үздэг.
Орчин үеийн 51 айнү хүнээс генийн шинжилгээ авахад 21% Y, 18% D, 16% М7, 16% G1 гаплогрупп илэрчээ.
Түүх
Түүхийн хуудаснаа бичигдсэнээр Юань улсын харьяат нивхийг айнүчүүд 1264 онд халдан довтолж байв. 13-р зуунд япон болон Эзочийн (өнөөгийн Хоккайдо) айнүчууд харилцаа холбоотой байв. Айнү нь анчин гөрөөчин, загасчин байдлаар амьдардаг, байгалийн үзэгдлийг шүтдэг байлаа.
Мүромачийн үед (1336–1573) япон айнү хоёрын дайн явагдаж байв. Японд захирагдахгүй гэсэн айнүгийн Кошамайны толгойлсон 1456 оны цуст бослогыг японы Такэда Нобүхиро даран устгажээ. Эдогийн үед (1601–1868) айнүчүүд Хоккайдог эзэмшиж байсан ба Японтой арилжаа худалдаа хийдэг байв. Токүгава шогүны итгэмжилсэнээр Мацүмаэ овогтон айнүтай хийх худалдааны эрхийг авч айнүтай харьцаж байв. Мэйжийн хувьсгалын дараа Японы эрхэнд орохын эсрэг тэмцсэн айнү Шакушайн бослого (1669–1672) гарч байв. 1789 онд мөн Мэнаши-Күнаширт тулалдаж байв.
18-р зуунд 80000 айнү хүн байсан бол 1868 онд Хоккайдод 15000, Сахалинд 2000, Курилын арлуудад 100 гаруй байв.
thumb|160px|right|1888 он. Айнү сууц. 1869 онд Мэйжийн төр засаг Эзог Хоккайдо гэж нэрийдэж, айнүгийн нутгийн хураан, айнү хэлийг хориглож, загасчлах, ан агнахыг хоригложээ. Айнүчууд япон айлд зарцлагдах болсон ба хир, нян, халдварт өвчин тээгч байв. Үүнээс хойш айнүчүүд япон соёл, өрнөдийн маягийн аж үйлдвэржилтэд аргагүй автжээ.
1899 онд Японы төр засгаас айнү хүнийг Японы иргэн болгожээ. Айнү хэлээ гээж, япон хэлтэй болж, япон овог нэртэй болов. Хэдэн үеэр япончуудтай ураг барилдаж, япон үндэстнээс ялгарах нь бага болсон.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн уугуул ард түмэн Ангилал:Япон дахь угсаатан
Хэбэй муж
Хэбэй буюу Хөбэй (河北; «мөрний умард» гэсэн утгатай) — Бээжинг бүрэн тэвэрч, Тяньжинийг бөөрөндөө наан далайд шахсан байрлалтай, БНХАУ-ын муж. Гадуураа Өвөр Монгол, Ляонин, Шаньдун, Хэнань, Шаньси тавтай хаяалж, зүүнээрээ Бохайн тэнгист тулна.
187,700 км2 (12/33) нутагт нь 2010 онд 71.8 сая (6/33) хүн оршин сууж байв.
Түүх
Мин улсын эзэнт гүрний үед эдгээр газрууд дээр Бейпили муж байгуулагдсан. Чин гүрний үед үүнийг Жили гэж нэрлэжээ. 1928 онд Жили мужийг Хэбэй гэж нэрлэжээ.
Зураг
Ангилал:Хятадын муж
Монгол Улсын Филармони
Монгол Улсын Филармони нь БНМАУ-ын Соёлын яамны 1957 оны  06-р сарын 05-ны өдрийн 118 тоот тушаалаар Монголын Радио Хорооны дэргэд Симфони найрал хөгжим байгуулагдсанаар улсын филармонийн үндсэн суурь тавигдаж, улмаар БНМАУ-ын Сайд нарын зөвлөлийн 1972 оны 07-р сарын 20-ны өдрийн 283 тоот тогтоолоор Мэдээлэл, Радио Телевизийн улсын хорооны “Баян Монгол” чуулга, Улсын Ардын Дуу Бүжгийн Чуулгын “Соёл Эрдэнэ” дуу хөгжмийн хамтлагийг нэгтгэн АЖ, ТШ Ц.Намсрайжавын санаачлагаар Монгол Улсын Филармонийг зохион байгуулсан. Концертын байгууллагуудыг төвлөрүүлэх, нэгдсэн удирдлагаар хангах зорилгоор байгуулагдсан Улсын Филармони тус оны 10 дугаар сарын 25-нд Улсын хөгжимт драматик (дуурь бүжгийн) театрт нээлтийн тоглолтоо хийж байсан түүхтэй.
Монгол улсын Филармони нь “Симфони Найрал Хөгжим”, “Баян Монгол” чуулга, “Морин Хуурын Чуулга”-ыг эгнээндээ нэгтгэсэн 180 гаруй уран бүтээлч, ажилтан албан хаагчидтай концертын томоохон байгууллага бөгөөд жилд өөрийн болон Олон Улсын тайзнаа 100 гаруй тоглолт, арга хэмжээг зохион байгуулдаг.
Симфони найрал хөгжим
1957 оны Соёлын яамны тушаалаар Улсын яруу тунгалаг найрал хөгжим нэртэйгээр байгуулагдаж, анхны удирдаачаар Улсын Гавьяат Жүжигчин Ц.Намсрайжав, туслах удирдаачаар Г.Бирваа нар ажиллаж байсан. 1958 оны 2-р сарын 25-нд анхны тоглолтоо үзэгчдийн хүртээл болгож байсан Симфони найрал хөгжим нь Монголын болон дэлхийн суут хөгжмийн зохиолчдын сор бүтээлийг үзэгч олны хүртээл болгохын зэрэгцээ Монголын телевиз, радиогийн сан хөмрөгт бичүүлсэн олон төрлийн нэвтрүүлгийн чимэг хөгжим, Монгол кино үйлдвэрийн бүтээсэн баримтат болон уран сайхны олон арван киноны хөгжим зэрэг бүтээл, туурвил нь улс орны нийгэм соёлын хөгжилд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн юм.
Симфони найрал хөгжим нь сонгодог хөгжмийг сурталчилах, бүх нийтийн хөгжмийн мэдлэг, боловсролыг дээшлүүлэх, хүүхэд залуус, ирээдүйн үзэгчиддээ хөгжмийн тайлбарт цуврал лекц концертуудыг хот, аймаг, сум, суурин газруудад зохион байгуулж үзэгч, сонсогчдод толилуулж байна.
Симфони найрал хөгжмийн бүтэц, бүрэлдэхүүн, урын сан
Анхны тоглолтоо удирдаач Ц.Намсрайжав, Г.Бирваа нарын удирдлагаар хөгжмийн зохиолч Л.Мөрдорж, Б.Дамдинсүрэн, Ж.Чулуун болон дэлхийн сонгодог хөгжмийн нэрт төлөөлөгч, зохиолч Л.Бетховен, Ж.Бизе нарын бүтээлүүдийг Улсын Хөгжимт Драмын тайзнаа анх эгшиглүүлж Монгол улсад сонгодог хөгжим үүсэж, хөгжихийн эхлэл байлаа. Дэлхийн сонгодог хөгжмийн үе үеийн чиглэл урсгалуудын гол төлөөлөгчид болох В.А. Моцарт, И.Гайдн, Ф.Шуберт, Б.Сметан, Ф.Лист, Дж.Верди, Вебер, Э.Григ, Странвинский, М.Равел, К.Дебюссий, Дж.Гершвин, А.Дворжак эцэг хүү И.Штраус, Р.Вагнер, А.Брукнер, Р.Штраус болон С.Гончигсумлаа, Д.Лувсаншарав, Э.Чойдог, Ч.Жамсранжав, Ц.Нацагдорж, Н.Жанцанноров, Х.Билэгжаргал, Б.Шарав, Г.Алтанхуяг, З.Хангал, С.Баатарсүх, Ч.Сангидорж, С.Сансаргэрэлтэх, Ш.Өлзийбаяр, Б.Мөнхболд, Б.Бямбабаяр зэрэг дэлхийн болон Монголын үе үеийн хөгжмийн зохиолчдын дан болон симфони бүтээл, дууны уран бүтээлүүдээр урын сангаа баяжуулан хөгжимдсөөр байна. Радио телевизийн алтан фондын бичлэгүүд, Монгол кино нэгтгэлийн баримтат болон уран сайхны киноны бүх хөгжмүүд тус найрал хөгжмийн урын сангийн чухал нэгэн хэсэг билээ.
Симфони найрал хөгжмийн шагнал, аялан тоглолт, цомог
2003 оны “Алтан Намар” хөгжмийн наадмын цом, 2007 онд Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхимын Хүндэт Жуух Бичиг, шилдэг уран бүтээлийн “Гоо Марал” наадмын шагнал, шилдэг хөгжимчдийн Virtuoso наадмын шагналууд, Монгол Улсын оны шилдэг уран бүтээлч шалгаруулах “Мөнгөн Мод”-ын хоёр удаагийн шагнал зэрэг олон шагнал хүртсэн.
Симфони найрал хөгжим нь Ардын жүжигчин, Төрийн шагналт Ц.Намсрайжавын “Халуун элгэн нутаг”, Beethoven symphony No.9, Монгол Улсын Урлагийн Гавъяат Зүтгэлтэн, Профессор Н.Бүтэнбаярын “Сонгодог симфони хөгжмийн дээжис”, “Гэгээн эгшиглэн нэгэн жаранд” баримтат кино, Улсын Филармонийн “Мөнхөд Дуурьсах Аялгуу”, Төрийн шагналт, Монгол Улсын Урлагийн Гавъяат Зүтгэлтэн С.Баатарсүхийн "Алтан ураг" III, "Монголын нууц товчоо" VII симфони зэрэг хөгжмийн зохиолчид, уран бүтээлчдийн цомог хэвлүүлсэн.
Баян Монгол чуулга
Анхны урансайхны удирдагч, удирдаач Т.Чимэддоржийн "Бүсгүй", "Зам дээр гээгдсэн цэцэг", "Энэрэлт сайхан харц", "Сувилагч тандаа баярлалаа", "Том болж дээ миний хүү", анхны тенор саксофонч Т.Уртнасангийн "Намрын дурдатгал", "Хангайн магтаал", анхны органч Б.Даваагийн "Навчин дээрх шүүдэр", "Амрыг айлтгая", "Хөдөө дуудаж байна", анхны альто саксофонч Л.Батаагийн "Мөнгөн шөнө", "Үртэй хүн жаргалтай", "Хавар болжээ хонгор минь", "Намжаа дэлхий", анхны бөмбөрчин Б.Нямбаярын "Хаврын урь", "Аавын хайр", чуулгын хоёр дахь гоцлол ба хэмнэлт гитарчин С.Баатарсүхийн "Нүдэн нуур", "Цэцгэн зүйрлэл", "Сургууль минь баяртай", "Дөрвөн улирал хоёр амраг" зэрэг дуу, Т.Уртнасангийн "Улаан сарнай", С.Баатарсүхийн "Цэнхэр залаа", "Долоон бурхан", "Сансрын хөлөг", "Хөгжилтэй залуус", "Золжаргал", "Залуусын дуу" зэрэг гитарын гоцлол бүтээлүүдийн тус чуулгын урын санд оруулж ирсэн хувь нэмрийг үнэлж баршгүй.
Өнөөдөр “Баянмонгол” чуулга нь өөрийн улсад мэргэжлийн сонгодог джаз хөгжмийг хөгжүүлэн, түгээн дэлгэрүүлэх, дэлхий дахинд Монголын джаз урлагийг суртачлан таниулах зорилготойгоор ажиллаж байна.
Баян Монгол чуулгын бүтэц, бүрэлдэхүүн, урын сан
“Баян Монгол” чуулгын урансайхны удирдагч, удирдаачаар Т.Чимэддорж, Т.Уртнасан, Ж.Батсайхан, Д.Нямдорж, Б.Ганбат нар ажиллаж ирснээс Б.Ганбат тус чуулгад тасралтгүй 47 жил ажилласан. Өдгөө С.Саруул-Од тус чуулгын удирдаачаар ажиллаж, джаз хөгжмийн хамгийн том биг бэнд оркестрын стандартаар буюу саксофон хөгжмийн хэсэг, тромбон хөгжмийн хэсэг, труба хөгжмийн хэсэг, цахилгаан хөгжим болон ритм хэмнэлийн хэсэг гэсэн 20 хүний бүрэлдэхүүнтэй уран бүтээлээ туурвиж байна.
Монгол ардын дууны найруулга, хөгжмийн зохиолчдын дуу, хөгжмийн бүтээл, уран сайхны болон баримтат кино, телевиз, радио, жүжиг, мюзикл, хүүхдийн дуу, Оросын джаз хөгжмийн бүтээлүүдээс хөгжимдөхийн зэрэгцээ дэлхийн джаз хөгжмийн сонгодог үеүүдээс эхлээд орчин цагийн джаз хөгжмийн бүхий л урсгал хэлбэрээр урын сангаа баяжуулан тоглож байна.
Баян Монгол  чуулгын шагнал, аялан тоглолт, цомог
2000 онд ОХУ-д болсон Олон улсын джаз хөгжмийн наадамд дэд тэргүүн байрын шагнал, 2005 онд БНАСАУ-д уламжлал болгон зохиогддог “Хаврын баяр” олон улсын наадамд удирдаачийн Алтан Цом, гоцлол хөгжмийн Алтан Цом, “Алтан Намар” хөгжмийн наадмын гурван удаагийн шагнал, гоцлол хөгжимчдийн шагнал зэрэг олон шагнал хүртсэн.
Мөн ОХУ-ын джаз хөгжмийн зохиолч, удирдаач В.Смагин, Куба улсын удирдаач Эдди Гайтан, Раймондо Калисдо, Рей Монтёсинос, Ремберс, Болгар улсын удирдаач Крилл Экиномов зэрэг зочин удирдаачид уригдан ажиллаж байсан ба тус найрал хөгжим нь Куба, ОХУ, БНХАУ, ХБНГУ, Унгар, Румын, Чех, Польш, Узбек, БНАСАУ зэрэг улс, орнуудад айлчлан тоглож байсан.
“Баян Монгол” чуулга нь “Баян Монгол & Соёл-Эрдэнэ” пянз, “Баян Монгол” пянз, “Баян Монгол-40” хос цомог, “Мөнхөд Дуурьсах Аялгуу” Улсын Филармонийн нэгдсэн уран бүтээлчдийн цомог, хөгжмийн зохиолчид, уран бүтээлчдийн олон цомог хэвлүүлсэн.
Морин хуурын чуулга
Монгол хүний түүх, ахуй амьдрал, соёл, сэтгэлгээний эгшгэн илэрхийлэл болсон морин хуураа өвлөн уламжлах, дээдлэн хөгжүүлэх, дэлгэрүүлэн түгээх зорилгоор Монгол улсын ардын жүжигчин Ц.Батчулууны санаачлагаар 1992 онд байгуулагдсан. Морин хуурын чуулга нь дэлхийн болон Монголын хөгжмийн зэмсгүүдэд тулгуурлан, эх орондоо төдийгүй тив дэлхийд үндэсний урлагаа сурталчилан таниулж буй өвөрмөц дуугаралт, өнгө аястай найрал хөгжим юм. 1994 оны 05-р сарын 25-ны Монгол улсын засгийн газрын 98-р тогтоолоор Улсын Филармонийн бүтэц бүрэлдэхүүнд орж ажиллаж байна.
Морин хуурын чуулгын бүтэц, бүрэлдэхүүн, урын сан
Чуулгын бүрэлдэхүүнд “Чөлүгэн” морин хуурын дөрвөл, “Хулан” хамтлаг,  Ятгын дөрвөл, “Арга билэг” этно жазз хамтлагууд өөр өөрийн өнгө аясыг илэрхийлэн бүтээн туурвиж байна. Морин хуурын чуулга мэргэжлийн дээд боловсролтой /бакалавр, магистр/ 30 гаруй уран бүтээлчдээс бүрддэг бөгөөд тэдний нилээд нь Олон улсын болон Монгол улсад зохиогддог мэргэжлийн хөгжимчдийн уралдаануудад амжилттай оролцож шагнал хүртсэн.
Морин хуурын чуулгын шагнал, аялан тоглолт, цомог
2005 онд Монгол улсын ерөнхийлөгчийн нэрэмжит шагнал, 1999 онд Ж.Бизе-Р. Щедрин-Н.Жанцанноров “Кармен” бүжгийн жүжгийн хөгжмөөр бүх урлагийн дээд “Гоо Марал” шагнал, 2010 онд Монголын урлагийг дэлхийд сурталчилсан шилдэг байгууллагаар “Гоо Марал” шагнал, 2004 онд ятгын дөрвөл ардын цөөхүүл хөгжимчдийн улсын анхдугаар уралдааны Тэргүүн байрын шагнал, 2004 онд Зууны мэдээ сонины санал асуулгаар шалгарсан “Монголын Бахархал” өргөмжлөл, 2012 онд Өдрийн шуудан сонины санал асуулгаар шалгарсан “Дэлхий Монгол” өргөмжлөл, 2004 онд “Дэлхийн соёлын нээлттэй их наадам”-ын хөгжмийн төрөлд Гран-При шагнал /БНСУ/, 2009 онд Хулан хамтлаг Ritmie Danze Dal Mondo зэрэг олон шагнал хүртсэн.
АНУ Нью-Йоркийн “Карнеги Холл” НҮБ-ийн танхим, Францын ЮНЕСКО-ийн танхим, Австрийн Вена хотын Филармони, ОХУ-ын “Хөгжмийн Нийгэмлэг”, Швейцарын НҮБ-ын танхим, ХБНГУ-ын Берлиний Филармони, ОХУ-ын Москва хотын “Их театр”, БНХАУ-ын Бээжин хотын Үндэсний их театр, Японы Suntory Hall, Across Orchard Hall, Osaka Symphony Hall, Sapporro Symphony Hall, Yokohama Cultural Center, БНСУ-ын Үндэсний театр, Тайванийн Чин ка Шигийн Memorial Hall, Итали, Канад, Турк, Хонг Конг-ын Hong Kong city hall, Sha Tin town city hall, БНСАУ зэрэг дэлхийн 20 улсад нийт 84 удаа 250 гаруй хотуудаар 650 гаруй тоглолтыг хийсэн.
Морин хуурын чуулга нь “Best-1.2”, “Playing Love-1, 2”, Ардын дууны “Торгоны Хээ”, Улсын Филармоний “Мөнхөд Дуурьсах Аялгуу” цомог, хөгжмийн зохиолчид, уран бүтээлчдийн 30 гаруй цомог хэвлүүлсэн.
Ангилал:Монголын найрал хөгжим Ангилал:Монголын симфони найрал хөгжим Ангилал:1957 онд байгуулагдсан
Цагаан хэрэм
Тус тусдаа салангид хэрмүүд байсныг Хятадын анхны нэгдсэн төрт улсыг үндэслэгч Цин Ши Хуанди Хүннү гүрний довтолгооноос хамгаалахаар НТӨ 220-206 оны хооронд зай завсрыг бөглөж, уртасгажээ. . Эдгээр анхны шавар хэрмүүдээс үлдэж хоцорсон нь цөөхөн,Монголын их гүрэнд эзлэгдсэн үед 150 гаруй жил зогсож харин хамгийн сүүлчийн Мин улсын үед умард зүгийн Монголчууд, зүүн хойд зүгийн Жүрчидээс хамгаалахаар байгуулсан чулуун хэрэм нь одоогоор сайтар хадгалагдаж үлдсэн юм.
Цагаар хэрэм нь Өвөр Монголын урд хөвөөгөөр эмжин нум хэлбэртэйгээр тогтож, дорно зүгт Бохайн тэнгис, өрнө зүгт Лоб нуур хүрнэ. Эртний судлалын бүх талын судалгаануудаар болбол бүх хэрмийн нийт урт 8,851.8 км, үүнээс 6,259.6 км нь жинхэнэ хэрэм, 359.7 км нь гуу жалга, 2,232.5 км нь уул, гол гэх мэт байгалийн бартаа саад гэж үзжээ.
Манж Чин улсын Энх Амгалан хаан цагаан хэрмийг хамгаалалтын өртөг ихтэй, мөн найдваргүй бэхлэлт гэж үзэн цаашид засаж сэлбэх ажлыг зогсоосон байна. 1980-аад оноос эхлэн уг хэрмийг дахин шинэчлэн засаж, сэргээн босгож байна. Хятадын Мин улсын үед уг хэрмийг сая гаруй цэрэг хамгаалж байв. Уг хэрмийг барих явцад 2-3 сая хүн нас барсан гэж тооцдог байна. Цагаан хэрэм нь олон нийтийн санал асуулгаар хүн төрөлхтний бүтээн байгуулсан уран барилгын шинэ дэлхийн долоон гайхамшигт багтсан юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Хятадын газар зүй Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Хэрэм (хана) Ангилал:Хятад дахь дэлхийн өв‎ Ангилал:Хятадын үндэсний соёлын хөшөө дурсгал Ангилал:Хилийн бэхлэлт
Хлор
Хлор нь Cl тэмдэг, 17 атомын дугаар бүхий химийн элемент ба үелэх системийн 3 дугаар үе, VIIA бүлэгт байрлана. Хлор нь галоген бөгөөд галогений эгнээнд фтор ба бромын дунд байрлах ба эдгээр элементүүдийн завсрын шинж чанарыг үзүүлнэ. Хлор нь тасалгааны температурт цайвар ногоон өнгийн хий. Хлор нь онцгой идэвхтэй элемент ба хүчтэй исэлдүүлэгч. Элементүүд дотроос, электрон нийлүүлэх энергиэрээ нэгд, цахилгаан сөрөг чанараараа хүчилтөрөгч ба фторын дараа гуравт ордог.
Шинж чанар
Хлор нь хурц үнэртэй, хортой, агаараас сийрэг хий. Будгийн өнгийг цайруулдаг. Ихэнх металтай эрчимтэй урвалд орно. Усанд сайн уусдаг. Хлор химийн өндөр идэвхтэй, хүчтэй исэлдүүлэгч. Хлорыг лаборторид, өндөр концентрацитай давсны хүчлийг, манганы(VI) оксидоор (MnO2) исэлдүүлэн гарган авдаг.
Хэрэглээ
Хлорид ион ихэдвэл усны амт чанарт өөрчлөлт орох бөгөөд унд ахуйн хэрэглэж байгаа тохиолдолд амны цангаа тайлахгүй, амьд биеийн давсны солилцоо алдагдах сөрөг нөлөөтэй.
Бусад галогенуудаас хамгийн өргөн хэрэглэгддэг нь хлор. Дан байдалтай хлор өөрөө маш бага хэрэгцээтэй хэдий ч түүний нэгдлүүд хөдөө аж ахуй, эмнэлэг, үйлдвэрлэлд маш чухал ач холбогдолтой. Дан байдалтай хлорын чухал хэрэгцээ нь:
Биологийн үүрэг
Хлорид анион нь бодисын солилцоонд шаардлагатай амин чухал эрдэс тэжээл юм. Хлор нь ходоодонд давсны хүчил үүсэхэд болон эсийн шахуургын үүргийг гүйцэтгэдэг. Хүнсний үндсэн эх үүсвэр нь хоолны давс (NaCl). Цусан дахь хлоридын хэмжээ хэвийнхээс их эсвэл бага байх нь электролитийн тэнцвэргүйжилийн илрэл юм. Гипохлореми буюу хлорын багадалт (дутагдал) нь ховор тохиолдох ба өөр гажуудлын шалтгаантайгаар илэрдэг. Жишээ нь зарим тохиолдолд гиповентиляцийн гаралтэй байдаг. Гиперхлореми буюу хлорын ихдэлт нь ихэвчлэн ямар нэг шинж тэмдэг өгдөггүй.
Эшлэл
Ангилал:Байгаль орчинд хортой бодис Ангилал:Галыг өдөөгч бодис Ангилал:Галоген Ангилал:Идэмхий бодис Ангилал:Металл биш элемент Ангилал:Хорт бодис Ангилал:Химийн элемент Ангилал:Уушгины тулааны бодис Ангилал:Цочроогч бодис Ангилал:3-р үеийн элемент
Сибирийн төмөр зам
Сибирийн төмөр зам (оросоор Транссибирская железнодорожная магистраль) бол дэлхийн хамгийн урт үргэлжилсэн төмөр замын шугам юм. Евразийн умард тал, Орос улсын газар нутгийг хөндлөн гулд туулах 9298.2 км төмөр зам Москва, Рязань, Челябинск, Омск, Новосибирск, Эрхүү, Чит, Хабаровскаар дайрч Владивосток хүрдэг. Хэрвээ Оросын өрнөд зах болсон Санкт-Петербург хүрье гэвэл дээрх зай 9937.7 км болно. Нэг захаас нөгөө захыг зорьвол найман өөр цагийн бүсийг туулж, долоон хоног зорчихоос наашгүй.
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын төмөр замын шугам Ангилал:Сибирийн тээвэр  Ангилал:Царигийн өргөн 1520 мм
Эрвин Роммель
Эрвин Иоханнес Ойген Роммель(Erwin Johannes Eugen Rommel, * 1891 оны 11 сарын 15-нд Хайденхайм ан дер Бренц; † 1944 оны 10 сарын 14-нд Херлинген) нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн Германы фельдмаршал юм.
Эшлэл
Ангилал:Вермахтын хуурай замын цэргийн генерал-фельдмаршал Ангилал:Германы эзэнт гүрний дэлхийн нэгдүгээр дайны хүн Ангилал:Германы эзэнт гүрний дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Германы генерал Ангилал:Вермахтын генерал Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (цэргийн одон) Ангилал:Фрийдрихийн одон шагналтан (хүлэг баатар) Ангилал:Вюртембергийн Цэргийн Гавьяаны одон шагналтан (хүлэг баатар) Ангилал:Төмөр Загалмайн 1-р зэргийн одон шагналтан Ангилал:Царсны навч, Сэлэм, Очир алмаастай Төмөр Загалмайн хүлэг баатрын одон шагналтан Ангилал:Германчууд Ангилал:1891 онд төрсөн Ангилал:1944 онд өнгөрсөн
Кливленд
Кливленд (Cleveland []) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Охайо муж улсын хот юм. Хот Кайахога голын Эри нуурт цутгах эхэнд орших бөгөөд нийт 213,47 км² нутаг дэвсгэрийг хамарна. 2010 оны хүн амын тооллогоор 396.815 оршин суугч тоологдсон ба тус муж улсын нийслэл Колумбус хотын дараа хоёрдугаарт ордог том хот болно. Кливленд нь Кайахога тойргийн төв бөгөөд Метрополитан Статискийн Газар дахь бүртгэлд муж улсдаа Кливленд-Элириа-Ментор гэх хоёр сая орчим оршин суугчтай нь хамгийн их хүн ам төвлөрсөн бүс нутагт тооцогдохын зэрэгцээ мужийн газар зүй, эдийн засаг, соёлын төв болдог.
Зам тээврийн тохиромжтой байрлалд орших энэ хот 19-р зуунд асар хурдацтайгаар чухал тээврийн зангилаа цэг, аж үйлдвэрлэлийн төв болон хөгжив. 1930 онд 900.000 хүнтэй, АНУ-ын тавдугаар том хот байлаа. Эдийн засгаас хамаарсан орон нутгийн бүтцийн өөрчлөлтийн үр дүнд 20-р зууны хоёрдугаар хагаст ач холбогдлоо алдаж байсныг ихээхэн доройтсон боловсролын тогтолцоо болон үндэстэн хоорондын мөргөлдөөн улам бүр лавшруулсан байна.
Kливлендэд үндэсний томоохон аж ахуйн нэгжүүдийн төв байрлахаас гадна тус улсын таван том оркестрын нэг Их Тав симфони оркестр, Христийн Нэгдсэн Сүм (United Church of Christ), Рок-н-Роллын Алдрын Танхим, хэд хэдэн мэргэжлийн лигийн спортын багууд байдаг.
Газар зүйн байшил
Кливленд нь Охайо муж улсын зүүн хойд талд, Эри нуурын өмнөд эрэг дээр, Толидо хотоос 150 км (газраар) зайд, нуурын зүүн төгсгөлийн үзүүрт орших Буффало хотоос 304 км зайд, нуурын баруун хойд талд орших Детройт хотоос 325 км зайтай оршдог. Хотын нутаг дэвсгэр нь 213,47 км² бөгөөд үүний 200.93 км² талбай нь хуурай газар.
Уур амьсгал
Кливленд нь байршлаасаа шалтгаалан Канадын зүүн өмнөд хэсгийг хамарсан умардын цаг уурын бүсээс холгүй учир хүйтэн, сэрүүн уур амьсгалтай.
Эшлэл
Ангилал:Охайогийн суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Охайогийн тойргийн төв Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот
Газар тариалангийн усны байгууламж
Мелиораци гэдэг усны барилга байгууламжийн тусламжтайгаар хөрсний ус-давсны балансыг хангаж хөрс сайжруулдаг. Гидромелиорацийн практик биелэл нь услалтын систем ба түүний зураг төсөл боловсруулах ажлыг усны барилгын инженер удирдан, геологич, гидрогеологич, агрономич гэх мэт мэргэжлийн багийн бүрэлдэхүүн хийж гүйцэтгэнэ. Услалтын системийн зураг төсөл боловсруулах үндсэн баримт бичиг нь хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй Барилгын норм ба дүрмийн БНбД 33-09-10 ба Усны барилгын зураг төсөл боловсруулах үндсэн журам БНбД 33-01-03 юм. Услалтын систем нь хөрсний усны балансийг гадаргын болон бороожуулах усалгааны аргаар хангах ба усны эх үүсвэрээс ус авах, талбайд ус хүргэх, талбайд түгээх, илүүдэл усыг зайлуулах иж бүрдэл бүхий усны барилга байгууламжийн цогц болно.
Цахим холбоос
Ангилал:Хөрс судлал Ангилал:Хөрсний үржил шим
Тайжун
Тайжун (хятад ханзаар 臺中, хялбар ханзаар 台中, дуудлага нь [таая-жунъ], англи латин үсгээр хэвшсэн нь Taichung) — Тайвань орны 2,215 км2 газар нутаг, 2,629,323 оршин суугчтай (2010 онд) хот бүхий нутаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Тайвань арлын суурин Ангилал:Бүгд Найрамдах Хятадын төрд шууд захирагдах хот Ангилал:Саятан хот Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Алтай тойрог
thumb|Шиньжян дахь байршил (шараар) thumb|Хан-Ус (Ханас) нуур Алтай тойрог (түвшнээр нь хялбар ойлгох бол Алтай аймаг; 阿勒泰地区 Ālètài Dìqū; ئالتاي ۋىلايىتى Altay Wilayiti) нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын тойрог юм. Улсын баруун хойд үзүүр, Шиньжян - Уйгурын өөртөө засах орны хойд хошуурах хэсэгт Казахстан, Орос, Монгол гурван улсын нутагтай залган байрлана. 118,015 км² талбайт нутагтай, 2000 оны байдлаар 561,667 хүн амтай. Шиньжяны доторх дэд мужийн түвшний нэгж болох Или - Хасагийн өөртөө засах тойрогт харъяалагддаг. 2000 онд Алтай тойргийн хүн амын 51% нь Хасаг угсаатан байсан.
Засаг захиргааны хуваарь
Тус тойрог одоогоор гуравдугаар (хошуутай тэнцэх) түвшинд 1 шянийн энтэй хот, 6 шяньд хуваагдаж байгаа.
Зүүлт
Ангилал:Шинжааны суурин Ангилал:Хятадын захиргааны дүүрэг
Жонни Дэймон
Жонни Дэвид Дэймон (Johnny David Damon) (1973 оны 11 сарын 5-нд төрсөн) нь Америкийн бэйсболчин юм.
Network layer
Network layer буюу Сүлжээний түвшин нь компьютерын сүлжээний OSI загварт тодорхойлогддог сүлжээний үйл ажиллагааны хийсвэрлэлтийн түвшин. Тус түвший протоколууд нь пакетийг хост хооронд дамжуулах, рүүтэр хооронд пакетыг замчлах үүрэгтэй.
Өнөөгийн интернэт болон бусад компьютерын сүлжээнүүд нь TCP/IP протоколын багцыг хэрэглэдэг бөгөөд үүний Internet layer буюу Интернэт түвшин нь OSI-гийн сүлжээний түвшинтэй ерөнхийдөө дүйцнэ. Эдгээр нь гэхдээ хоорондоо ялгаатай бөгөөд OSI-гийн сүлжээний түвшин нь сүлжээгээр мэдээлэл дамжуулах чадвартай бүх протоколыг өөртөө агуулах бол TCP/IP нь зөвхөн Интернэт протокол ашиглан сүлжээ хоорондын дамжууллыг дэмжинэ гэсэн байдаг. Түүнчлэн TCP/IP-д тус тусын түвшингүүдэд хуваахыг шаардлага болгоогүй байдаг тул Интернэт сүлжээний стандартыг хөгжүүлж дэлгэрүүлдэг Internet Engineering Task Force (IETF) байгууллага нь тус хоёр түвшинг адилтгахгүй байхыг зөвлөдөг.
Үүрэг
Өгөгдлийг олон сүлжээ дамжиж хост хооронд дамжуулах үүргийг сүлжээний түвшин хариуцна. Үүний сацуу quality of service (QoS) буюу зарим төрлийн пакетүүдад давуу эрх олгох механизмийг бүрдүүлдэг.
OSI загварын хувьд авч үзвэл transport layer-аас ирсэн зурвасыг data link layer руу дамжуулна.
Цахим холбоос
Ангилал:Компьютерын сүлжээ Ангилал:Сүлжээний протокол Ангилал:Сүлжээний архитектур Ангилал:Загварчлал болон симуляц
Төмөрсүхийн Лхагвасүмбэрэл
Төмөрсүхийн Лхагвасүмбэрэл (* 1988 оны 4 сарын 6, † 2015 оны 11 сарын 6-9  ) нь Архангай аймгийн Их Тамир суманд төрсөн биологич бөгөөд байгаль хамгаалагч байв. Тэрээр МУИС-д 2006-2010 оны хооронд суралцан төгсөөд ирвэс хамгаалах санд ажилд орон ирвэсийг хамгаалаx, түүний амьдрах орчныг дархан цаазат бүс нутагт оруулахын төлөөх үйл ажилд бие сэтгэлээ зориулан яваад 2015 оны 11 сарын 6-9-ний хооронд зуурдаар нас барсан байна.
Зүүлт тайлбар
Ангилал:Монголын биологич Ангилал:Байгаль хамгаалагч Ангилал:1988 онд төрсөн Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Азийн наадам
Азийн наадам (Азийн тоглолт) нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Энэтхэгийн санаачилгаар зохиогдох болсон, Ази тивийн улсуудын спортын наадaм юм. Азийн Олимпийн Зөвлөл (OCA) ерөнхий зохион байгуулагч нь тул "Азийн олимп” хэмээн нэрлэгддэг.
Ерөнхий зүйл
Ерөнхийдөө олимпын наадамд багтдаг спортын төрлүүдээс бүрдэх боловч боулинг, бильярд, кабади, сепак такрау зэрэг Азид өргөн тархсан, олимпод багтдаггүй спортын төрлүүд ч бий.
OCA-ийн гишүүн орнуудын спортын соёлыг хөгжүүлэхийг зорилгоо болгон 1951 онд Энэтхэгийн Шинэ Дели хотноо анхны наадам зохиогдсон. Түүнээс хойш ерөнхийдөө зуны олимп зохиогддоггүй тэгш тоотой жилүүдэд зохиогдсоор иржээ. Мөн 1986 оноос зуны наадмаас гадна Азийн өвлийн наадам зохиогдох болсон.
Тайланд улсын нийслэл Бангкок хотноо хамгийн олон буюу дөрвөн удаа болж байсан түүхтэй. Азийн улсуудын хувьд дараа жил нь болох олимпын сонгон шалгаруулалт, 2 жилийн дараах олимпод амжилт гаргах найдлага бүхий залуу тамирчдын томоохон сорилго болдог билээ.
Азийн наадам зохиогдсон газрууд
Доорхи нь Азийн зуны наадам болсон газруудын жагсаалт болно.
Айова
Айова Муж Улс (State of Iowa) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Дундад Өрнөд бүсэд орших АНУ-ын нэгэн муж улс юм. Айова Холбоонд 1846 оны арванхоёрдугаар сарын 28-нд нэгдэн орсноор АНУ-ын 29 дэх муж улс болжээ. Тус муж улсын нэр нь урьд өмнө энд нутаглаж байсан Сиу угсааны нэгэн омог болох Айовачуудын нэрээр нэрлэгджээ. Тус муж улсыг албан ёсоор The Hawkeye State (Харцагын нүд муж улс) гэдэг бөгөөд албан бусаар The Tall Corn State (Өндөр эрдэнэ шишийн муж улс) гэдэг.
Гадны холбоос
* Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
Ердийн жил
Ердийн жил гэж өндөр бус жилийг хэлнэ. Хуанлид энэ төрлийн жил олон тохиодог тул ердийн жил гэж нэрлэжээ.
Григорийн тооллын ердийн жилд яг 365 хоног буюу 52 долоо хоног болон 1 хоног байна. Григорийн тооллын ердийн жилийн хоёрдугаар сард 28 хоногтой юм. Григорийн тооллоор 400 жил бүрт 303 ердийн жил байдаг. Ердийн жилийн нэг онцлог нь тухайн ердийн жилийн эхний бөгөөд сүүлийн өдөр нь ижилхэн гарагт тохиодог.
Ангилал:Цагалбарын систем Ангилал:Цаг хугацааны нэгж Ангилал:Жилийн нэршил
Зул
Зул ( ᠵᠤᠯᠠ) гэдэг нь цөгцөнд хөвөнгийн голыг суурилуулж, тосоор дүүргэн шатаадаг лаа мэт гэрэл бөгөөд Бурханы шашны зан үйлийн нэг юм.
Ангилал:Буддын шашин
Авзага хайрхан
Авзага хайрхан уул Монгол улсын Булган аймгийн Гурванбулаг сумын нутгийн хойд хэсэгт байдаг.
Далайн түвшнээс дээш 2090 метр өргөгдсөн Авзага хайрхан уул Гурванбулаг сумын хамгийн өндөр цэг юм.
Уулын баруун урдуур Оорцогийн хөндий, Оорцог овоо уул, Баян улаан уул байдаг бол зүүн талаар Шивээний нуруу, Мангирт уул харагдана.
Хуучин цагт уулын нэрээр нэрлэгдсэн Авзага хайрхан уулын хошуу, Авзага сум байж байгаад татан буугджээ.
Одоо Авзага баг гэж байна. Мөн Гурванбулаг сумын төв сууринг Авзага гэдэг.
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Булган аймгийн газар зүй
Евро
Евро (€) нь Европын Нэгдэлийн гишүүн 27 улсын 20-гийнх нь албан ёсны мөнгөн тэмдэгт юм. Хамтдаа Еврогийн бүс гэгддэг Австри, Бельги, Кипр, Финланд, Франц, Герман, Грек, Ирланд, Итали, Латви, Литва, Люксембург, Мальта, Нидерланд, Португал, Словак, Словени, Испани, Хорват, Эстони улсуудад албан ёсоор хэрэглэдэг. Тус мөнгөн тэмдэгт мөн Европын өөр таван улсад албан ёсны гэрээтэй ба гэрээгүй хэрэглэгддэг бөгөөд 327 сая европчуудын өдөр тутам хэрэглэдэг мөнгөн тэмдэгт болжээ. Дэлхий даяар 175 сая хүн евротой уясан мөнгөн тэмдэгт хэрэглэдгийн дотор Африкийн 150 сая хүн орно.
Евро нь дэлхийд валютын нөөц, арилжаалагддаг хэмжээгээрээ америк долларын дараа хоёрт л ордог. (2008 оны 11 дүгээр сарын байдлаар). Нийт 751 тэрбум гаруй евро эргэлтэд байдаг бөгөөд дэлхий дээр эргэлтэд байгаа бэлэн мөнгөний үнэлэмжийн хэмжээгээр америк долларыг гүйцсэн. ОУВС-гийн 2008 оны тооцоогоор мөнгөн тэмдэгтүүд дотроо Еврогийн бүс ДНБ, худалдан авах чадавхиар хоёрдахь том эдийн засаг болсон.
Евро нэрийг албан ёсоор 1995 оны 12 дугаар сарын 16-нд хэрэглэх болсон. Евро 1999 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс дэлхийн санхүүгийн зах зээлд бүртгэлийн мөнгөн тэмдэгтээр нэвтэрч, хуучин ECU-г 1:1 харьцаагаар халжээ. Еврогийн зоос болон цаасан дэвсгэртүүд 2002 оны 1 дүгээр сарын 1-нд гарсан.
Евро мөнгөн тэмдэгтийн мөнгөний бодлогыг Европын Төв банк хариуцдаг байна.
Вита Семеренко
Семеренко Вита Александровна (Віта Олександрівна Семеренко, 1986 оны нэгдүгээр сарын 18-нд Сумы хотод төрсөн) — Украины биатлонч юм.
Тэрээр 2010 оны Ванкуверын олимпод эх орноо төлөөлөн оролцож байсан бөгөөд 2014 оны Сочийн олимпод буухиа уралдаанаас алт, ганцаарчилсан 15 километрийн уралдаанаас хүрэл медаль тус тус хүртэж байв.
Түүний ихэр Валя Семеренко нь мөн биатлоны сайн тамирчин билээ.
Холбоос
Ангилал:Украины биатлонч Ангилал:Биатлоны олимпын аварга Ангилал:Биатлоны европын аварга Ангилал:Биатлоны универсиадын аварга Ангилал:Зуны биатлоны дэлхийн аварга Ангилал:Украины олимпын аварга Ангилал:Украины олимпын хүрэл медальтан Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Украины олимпын оролцогч Ангилал:Украинчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Латин Америк
right|thumb|Латин Америкийн газрын зураг
Латин Америк ( исп. Latinoamérica; пор. América Latina, франц. Amérique latine) - АНУ-аас өмнөд зүгт байх Америк тивийн Испани, Португали зэрэг Роман бүлгийн хэлээр (эдгээр нь Латин хэлнээс гаралтай) ярилцдаг орнуудыг нэгтгэн хэлдэг нэр юм. Латин Америкт ойролцоогоор 21,069,500 км² (хуурай газрын 14.1%) нутаг дэвсгэр хамаарна. 2021 оны 9-р сарын байдлаар 661 сая (Дэлхийн хүн амын 8,9 %) хүн байнга оршин сууж байна. Энэ бүс нутгийн англи хэлтэй орнууд (Ямайка, Барбадос, Багам, Белиз, Гайана болон бусад) Латин Америк гэсэн ойлголтод хамрагдадгүй байна.
XIX зуун дуустал энэ бүс нутгийг АНУ-д "Испаны Америк" хэмээх нэр томьёо хэрэглэгдэж байсан.
Цахим холбоос
Ангилал:Америкийн бүс нутаг Ангилал:Соёлын бүс Ангилал:Өмнөд Америк Ангилал:Төв Америк Ангилал:Хойд Америк
Сайтама
Сайтама (さいたま市) — Япон улсын Сайтама аймгийн төв, 1,231,880 хүнтэй хот.
Зураг
Ангилал:Сайтама аймгийн коммун Ангилал:Сайтама аймгийн суурин Ангилал:Японы хот Ангилал:Саятан хот Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот
Георгий Жуков
Георгий Константинович Жуков (1896 оны 12 сарын 26 - 1974 оны 6 сарын 18) нь ЗХУ-ын дөрвөн удаагийн Баатар, БНМАУ-ын баатар, ЗХУ -ын Эх орны их дайны цуут жанжин, ЗХУ-ын маршал юм. Дайны хатуу ширүүн, аюул гамшигт үед Зөвлөлтийн ард түмэн дотроосоо олон авьяаслаг жанжныг төрүүлсэн билээ. Зөвлөлт Холбоот Улсын маршал Георгий Жуков тэдэн дотроос хамгийн гарамгай нь мөн. Ядуу тариачин гэр бүлээс гарч, жагсаалын цэргээс маршал болтлоо түмэн бэршээлт, мянган адармаат зам туулсан тэрээр ард түмэн цэрэг армийн дотор маш алдартай байлаа.
Амьдрал
Георгий Константинович Жуков 1896 оны 12-р сарын 26-ны өдөр тариачин гаралтай Константин Артемьевич Жуковын хоёрдугаар хөвгүүн болон төржээ. Бага залуу насандаа ядуу зүдүүгийн зовлон гамшгийг амсаж, нагац ахындаа зарагдаж байжээ. Дэлхийн нэгдүгээр дайн эхэлсэн ба 1915 оны наймдугаар сард хаант засгийн армид татагдаж, Баруун –Өмнөд фронтод байлдаж гарамгай гавьяа байгуулсн тул Георгийн 2 загалмайгаар шагнагджээ. 1917 оны 2-р сарын Хувьсгалын үед түүнийг сумангийн цэргийн хорооны даргаар сонгожээ. Октябрийн хувьсгалын дараа Улаан Армид элсэн иргэний дайнд оролцож улаан тугийн одонгоор шагнагджээ. Тэрээр иргэний дайны үед улаан цэрэг, дараа нь улааны дарга болж явлаа. Хувьсгалын дайсны эсрэг цэргийн хөдөлмөрийн жинхэнэ утга учрыг ойлгосон билээ. Иргэний дайны дараа Жуков Тамбовд гарсан Антоновын тариачны бослогыг дарах ажиллагаанд Тухачевскийн удирдлаган доор батальон захиран оролцсон байна. Георгий Жуковын цэрэг удирдах өндөр чанар, цэргийн байлдааны ба улс төрийн бэлтгэлийн түвшинг дээшлүүлэх талаар хийж байсан шаргуу чимхлүүр ажлыг ахлах дарга нар нь анхааран ажиглаж байлаа. Г.К.Жуковын командалсан 2-р бригад К.К.Рокоссовскийн Английн пролетари нарын нэрэмжит Самарын 7-р морьт дивизийн бүрэлдэхүүнд багтаж байлаа.Энэ нь түүний ажил байдлын тодорхойлолтоос тод харагддаг байна. Тэр үед дивизийн дарга байсан ирээдүйн ЗХУ-ын маршал К.К.Рокоссовский түүний ажил байдлыг тодорхойлж бичихдээ:
Зоригтой, шийдэмгий дарга. Их санаачилгатай, санаачилгаа ажилд чадамгай хэрэгжүүлдэг, сахилга баттай. Шаардлагатай, тавьсан шаардлагаа заавал биелүүлдэг гэжээ.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны өмнө Жуков нь Белоруссын цэргийн тойргийн командлагчийн орлогч хүртлээ дэвшсэн байна. Энэ үед Сталины заавраар зохион байгуулсан Их хэлмэгдүүлэлтийн үед удаа дараа буруу үзэл бодолтой гэж хардуулж, нууц мэдээлэд орж байжээ. Георгий Жуков үүнийг мэдэж шууд Ардын комиссар Ворошиловт өөрийг нь хилсээр хардан сэжиглэж байгаа тухай захидал бичин өөрийгөө цагаатгуулан авч үлдэж чадсан байна.
Халхын голын байлдаан
Халхын голын байлдааны эхний үе шатанд 57-р корпусын захирагч Фекленко захирагчтай зөвлөлтийн цэрэг газар болон агаарт болсон тулалдаануудад удаа дараа ялагдал хүлээн хүн хүч, зэвсэг техникийн хувьд хүнд хохирол учирсан байна. Үүнийг засахын тулд байдлыг газар дээр нь тодруулан яаралтай арга хэмжээ авах армийн бие төлөөлөгчөөр томилох хүнийг Иосиф Сталин тэргүүтэй зөвлөлтийн дээд удирдлага хэлэлцэх үед маршал Будённый болон Ворошиловын саналаар Белоруссын цэргийн тойргийн командлагчийн орлогч жуковыг томилсон байна. Жуковыг Монголд ирж тулалдааны байдалтай газар дээр нь танилцсаны дараа байдлыг Воршилов илтгэхэд 1939 оны 7-р сарын 11-нд түүнийг 57-р корпусын командлагчаар томилогдсон байна.
Халхын голын байлдааны үед Жуков эхний шатанд цэргийн байрлалыг тогтворжуулах, нэмэлт хүчийг яаралтай татах арга хэмжээнүүдийг шууд авч эхэлжээ. Түүнийг командлалыг авсаны дараахан 7 сарын эхээр генерал Комацүбара Мичитароийн захирамжаар японы эзэн хааны явган цэргийн 23-р дивиз Халхын голыг гатлан Баянцагааныг эзлэн аюултай байдал үүсгэсэн байна. Энэ үед Жуков эрс шийдэмгий арга хэмжээ авч Яковлевийн танкийн 11-р бригадыг Баянцагаан дах японы цэргийн түшиц газар луу явган цэргийн дэмжлэггүй давших тушаал гарган агаарын бүх хүч болон артиллерийн ангиудад япончуудыг буудаж бөмбөгдөх тушаал өгсөн байна. Эгзэгтэй үед үүнээс өөр бэлтгэл хүч түүнд байгаагүй бөгөөд энэ эрс шийдвэрийн ачаар япончуудыг Бяанцагаанд бут цохин тэд нарыг дахин Халхын голыг гатлах боломжгүй болгосон. Бэлтгэл хүчээ татсаны дараа 1939 оны 8-р сарын 20 - 31 -ны хооронд генерал Комацүбара Мичитарогийн командалсан 6 -р армийг бүрэн бүслэн бут цохисон юм. Энэхүү тулалдаанд 2 талаас олон мянган цэрэг алагдсан ба шархадсан байна. Түүнийг Зөвлөлт Холбоот Улсын баатар цолоор шагнажээ. (28.8.1939 г., Алтан таван хошуу № 435) ба БНМАУ -ын улаан тугийн одон.
Аугаа Их Эх Орны дайнд
ЗХУ-ын Эх Орны дайн эхлэх хүртэл хороо, бригад, дивиз, корпус командалж 1939 онд Беларуссын цэргийн тойргийн орлогч командлагч, 1940 онд Киевийн цэргийн онцгой тойргийн командлагчЖанжин Штабын дарга 1941 оноос Нөөц, Ленинград, Баруун, Украйны 1, Белоруссын 1-р фронтуудыг командалж алдар цуугаа Европ даяар мандуулжээ. 1940 оны 3-р сард Г.К.Жуковт армийн генерал цол олгож Киевийн цэргийн тойргийн командлагчаар томилсон ба Беларуссын цэргийн тойргийн командлагч армийн генерал Д.Г.Павловтой нягт хамтран ажиллаж байжээ.
Эх орны дайны эхэн үед Жанжин штабын дарга Жуков нь баруун болон баруун өмнөд чиглэлд хийсэн германы давтолгоог няцаахын тулд бололцоотой бүх арга хэмжээнүүдийг авч Баруун өмнөд фронтод удаа дараа очин амжилттай сөрөг довтолгоонуудыг зохион байгуулж байжээ. Адольф Хитлер Москва руу хийх довтолгооны чиглэлийг өөрчлөн баруун өмнөд чиглэлээр гол довтолгооноо Киевийн чиглэлд хийхэд тус фронтын командлагч Кирпоносын алдаанаас уламжлан фронтын байдал хүндрэхэд Жуков Киев хотыг дайсанд алдах нь тодорхой боллоо гэж хэнээс ч айлгүй Сталин болон ЗХУКН-ын Төв хорооны Улс төрийн товчооны гишүүдэд мэдэгдсэн байна. Ингэхэд Сталин ихэд уурлан цэргийхэн ажлаа хийж чадахгүй байна гэхэд Жуков Жанжин штабын даргаас огцрох хүсэлтээ гаргажээ. Ингээд түүнийг Нөөц фронтын командлагчаар томилжээ. Жуков Нөөц фронтын командлагч байхдаа зөвлөлтийн цэргийн анхны амжилттай сөрөг давшилтыг Ельня хотын орчимд зохион байгуулан Хитлерийн Москва руу давших гол түшиц газрыг устган Ельнягийн мөргөцөгийг устган Ельня хотыг чөлөөлжээ. Үүний дараа фронтын умард чиглэлээр германчууд довтолгоогоо идэвхижүүлэн Ленинградын бүслэлт болжээ. Ленинградын чиглэлд маршал Ворошилов байлдааны ажиллагааг удирдаж чадаагүй тул түүнийг огцруулан оронд Жуковыг томилсон байна. Жуков Ленинградын фронтын командлагчаар томилогдсон өдрөө шууд Ленинград хотод нисэж очоод шаардлагатай арга хэмжээг авч эхэлжээ. Үүний үр дүнд германы Умард армийн бүлэглэлийн Ленинградыг эзлэхээр хийсэн удаа дараагийн давшилтуудыг тас цохижээ.
1941 оны 9-р сарын 30-д Хитлерийн Москваг эзлэх "Тайфун" ажиллагаа эхэлж, Баруун фронтын командлагч Конев шаардлагатай арга хэмжээг авч чадалгүй байсаар зөвлөлтийн цэрэг Вязьмагийн бүслэлтэнд орж устгагджээ. Ингэж Москвагийн чиглэл дэх зөвлөлтийн цэрэг бут цохиулан Москваг хамгаалах ямар ч боломжгүй болсон үед Сталин Жуковыг бүслэлтэнд байгаа Ленинградаас дуудан байдлыг газар дээр нь үзэж шаардлагатай арга хэмжээ авахыг тушаасан байна. Улмаар Жуковыг Коневийн оронд Баруун фронтын командлагчаар томилсон байна. Жуков фронтын командлалыг авсаны дараа германы давшиж буй цэргийн эсрэг өөрт байгаа цөөн цэрэг зэвсгийн хүчээр давшилтын гол чиглэлийг эсрэг хаалт, жижиг хориглолтуудыг хийж эхэлсэн нь үр дүнгээ өгч германы давшилтын хурд саарсан байна. Хориглолтын боломжоо ашиглан гүн ар талаас ирэх нөөц хүчийг бэлтгэн германчуудыг туйлдуулах арга хэмжээнүүдийг авч эхэлжээ.
Тэр жил Москвагийн орчмоор цаг агаар таагүй болж арван нэгдүгээр сарын эхээр шөнөдөө ус зайрмагтаж, намрын бороо ялихгүй шамаргалж байв. Энэ нь дайсныг яаравчлахад хүргэжээ. Фашист моторжуулсан цуваа нийслэлийн зүг тэмүүлсээр байжээ. Дайсныг ямар ч хамаагүй аргаар зогсоох хэрэгтэй байлаа. Баруун фронтын командлагч Жуков тавьсан зорилгодоо хэлбэрэлтгүй хүрч чадсан байна.