cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цэрэндондог хан
Ангилал:Халимагийн хан Ангилал:17-р зуунд төрсөн Ангилал:1737 онд өнгөрсөн
Вулверхэмптон Уондерерс
Хөлбөмбөгийн Вулверхэмптон Уондерерс баг (Wolverhampton Wanderers Football Club) нь Английн баруун бүс нутаг Уэст-Мидлендсийн Вулверхэмптон хотоос гаралтай хөлбөмбөгийн баг бөгөөд Премьер лигт тоглодог. Чононууд хочит бус баг нь 1877 онд байгуулагдсан бөгөөд 1899 оноос хойш «Молинью» цэнгэлдэх хүрээлэнд тоглосоор буй. «Чононууд» нь лигт гурав, «АХХ-ны цомд» гурав, лигийн цомд хоёр, «Чарити Шиелд (Коммунити Шиелд)» тэмцээнд дөрвөн удаа тус тус түрүүлж байсан «Английн хөлбөмбөгийн лигийн» анхны гишүүдийн нэг баг юм.
1877 онд «Сэнт Люкс» нэртэйгээр хотын «Блейкенхолл» хэмээх тойргийн «Сэнт Люкс» нэртэй сургуулийн дэргэд Жон Бэйтон болон Жон Броуи нарын хүмүүс Гарри Баркрофт гэгчээр зааварчлуулан байгуулжээ. Эхний ээлжинд тэд хөлбөмбөгийн хажуугаар крикетээр тоглодог байсан гэдэг.
Багийн хувьд 1888 онд Англид шинэ тутам байгуулагдсан хөлбөмбөгийн лигийн анхдугаар тэмцээний хорин гишүүний эгнээнд багтаж тоглон гуравдугаар байраар шалгарсан бол удаахь тэмцээнүүдэд дараалан дөрөвдүгээр байраар шалгарч байв. 1888-89 оны «АХХ-ны цомын» шигшээ тоглолтонд анх удаагаа шалгаран тухайн жилээ «Дубль» хийсэн Престон Норт Энд багт бөмбөг хийж чадалгүйгээр ялагдаж байв. 1888 оноос 1906 онд доод дивиз рүү унах хүртэлх хугацаанд Чононууд 1893 онд «АХХ-ны цомд» анх удаагийн түрүүгээ Эвертон багийг 1-0 харьцаагаар хожин авч байлаа.
1938-1961 оны хооронд «Чононууд» багийн түүхэн дэх бүхий л томоохон шагналууд болох түрүү болон хоёр, гуравдугаар байруудад шалгарч байсан байх юм. Үүнд, 1953-54, 1957-58, 1958-59 оны улирлуудад лигийн түрүү, «АХХ-ны» 1949, 1960 оны цомын түрүү болон «Чарити Шиелдын (Коммунити Шиелд)» 1949, 1954, 1959, 1960 оны түрүүгээ тус тус авч байсан бол 1937-38, 1938-39, 1949-50, 1954-55, 1959-60 оны лигийн аман хүзүүнд тус тус шалгарчээ.
Тус багийг 50 жил хөгжөөн дэмжсэн Английн алдарт рок хөгжмийн хамтлаг «Led Zeppelin»-ий гоцлол дуучин, гитарчин Роберт Энтони ПлантыгАнглийн Эзэнт гүрний одонт 2009 оны наймдугаар сард Вулверхэмптон хүндэт ерөнхийлөгчөө болгосон сонирхолтой баримт бий.
Лиг
Хоёрдугаар дивиз/АШТ Гуравдугаар байр Дөрөвдүгээр байр
Холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн баг Ангилал:Премьер лигийн баг Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн цомын эзэн
Бод мал
Монголчууд 5 хошуу малыг биеийн байдал бэлчээрлэх нөхцөлийг харгалзан бод,бог гэж төрөлд нь авч үздэг. Бод малд адуу, үхэр, тэмээ орно.
Ангилал:Монголын малын нэршил
Дондог-Омбо хан
Дондог-Омбо хан бол Халимагийн хант улсыг 1735-1741 оны хооронд захирсан хан юм. Тэр бол Аюук ханы хүү Гүнжавын ууган хүү юм. 1741 оны 3 сарын 21 нд түүнийг өөд болсны дараа Аюук ханы ууган хүү Чагдаржавын хүү Дондогдаш халимагийн хан болжээ.
Ангилал:Халимагийн хан Ангилал:17-р зуунд төрсөн Ангилал:1741 онд өнгөрсөн
Пунцаг хан
Пунцаг (?-1672) бол Торгуудын тайш Шүхэр дайчины ууган хүү, Халимагийн хант улсын 3-р хан юм. 1657 онд Оросын эзэн хаанд дагаар орж, үнэнч байх тангараг өргөж, эцгийнхээ хамтаар Торгуудын хант улсыг хамтран захирч эхэлсэн. 1661 онд Шүхэр дайчин нас өндөр болсон шалтгаанаар өөрийн хан суурийг хүү Пунцагт шилжүүлсэн. Пунцаг хан 1663-1665 оны хооронд Ижил мөрнөөс Дон мөрний зүг нүүдэллэж, Оросуудын цэргийн бэхлэлт барихад дэмжлэг үзүүлэн, улмаар Османы туркийн эсрэг дайнд Кубань, Доны чиглэлээр хоёр хуваагдаж байлдаж ялалт байгуулж, өндөр хишиг хүртэв. 1672 онд нас барж, ууган хүү Аюук залгамжлав.
Ангилал:Халимагийн хан Ангилал:1672 онд өнгөрсөн Ангилал:17-р зуунд төрсөн
Пүрэвдоржийн Эрхэмжаргал
Пүрэвдоржийн Эрхэмжаргал нь Төв аймгийн Алтанбулаг сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Алтанбулагийн (Төв) хүн
Байгаль орчны голлох асуудлуудын жагсаалт
Байгаль, хүрээлэн буй орчинд үзүүлж буй хүний ​​үйл ажиллагааны хор хөнөөлтэй талуудыг Байгаль орчны голлох асуудлууд хэмээн, доор цагаан толгойн үсгийн дагуу жагсаав.
Голлох асуудлууд
Ангилал:Экологи
Туяхан дааган сүүл
Туяхан дааган сүүл  - (Koeleria gracilis), (Тонконог тонкий)
Нилээд нягт, жижиг дэгнүүлийг үүсгэдэг дунджаар 20-25 см өндөр олон наст үет ургамал. Хөгжлийн нарийхан найлзуур, хуйлмал богино навчтай, бортгон залаа баг цэцэг нь сийрэг юмуу шахуу түрүү хэлбэртэй байдаг. Зургаадугаар сард түрүүлж долоодугаар сард цэцэглэж үр нь боловсроод, эрт ургадаг ургамлын нэг.
Ашигласан материал
Ангилал:Ургамал Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд
Нээлттэй ба чөлөөт эхийн програм хангамж
Чөлөөт болон нээлттэй-эхийн програм хангамж Нээлттэй эхэд хамрагдах програм хангамж гэдэг нь хэн ч эх кодыг үзэх, судлах, үнэлэх дүгнэх болон шинэчлэн өөрчлөх боломжтой байдаг програм хангамж юм .Эх код нээлттэй байдаг учир хэн ч сайн дураараа програм хангамжийн дизайныг сайжруулах үйл ажиллагаанд оролцох боломжтой байдаг. Хаалттай эхийн програм хангамж нь хувилах эрх нь хязгаарлагдмал байдаг, эх код нь хэрэглэгчдэд харагддаггүй патенттай өмчийн програм хангамжаас ялгаатай. НЭПХ-г ашиглахын давуу талууд нь ПХ бүтээх зардлыг бууруулах, хамгаалалт болон тогтвортой байдлыг өндөрсгөх, хэрэглэгчдэд өөрсдийн техник хангамжаа илүү сайн удирдах боломж олгодог зэрэг юм. Чөлөөт, нээлттэй эхийн үйлдлийн систем болох Linux болон Unix-н үйлдлийн систем нь өнөөдөр олон хүнд ашиг тусаа өгч, серверүүд, персонал компьютер, ухаалаг утсууд зэрэг олон төхөөрөмжүүдийг ажиллуулсаар байна.
Түүх
1949 1950,1960,1970 аад онуудад хэрэглэгчид эх кодыг харж, өөрчилж түгээх зөвшөөрөлтэй байсан байна. Ихэнх техник хангамж борлуулдаг компаниуд програм хангамжыг дагалдуулан өгч байлаа. Харин 1960 оны сүүлээр техник хангамж зарсан мөнгөөрөө програм хангамж хөгжүүлэлтээ санхүүжүүлдэг компаниудаас ялгаатай зөвхөн програм хангамж хөгжүүлэн зардаг компаниуд гарч ирэв. 70-аад болон 80-аад оны эхээр програм хангамжийн компаниуд нь хэрэглэгчид кодыг судлан, мэдэж авахаас сэргийлэн 2 дахь хуулбар програмыг зардаг болов. 1983 онд МИТ хиймэл оюун ухааны лабораторын гишүүн Ричард Сталлман “GNU төсөл”-ийг хэрэгжүүлснээ.
Засгийн газруудын хэрэглээ
Энэтхэгийн засгийн газар чөлөөт, нээлттэй эхийн програм хангамжыг дэмжмж байгаагаа 2001 онд албан ёсоор зарласан байна.Чөлөөт програм хангамжын төвийн нээлтийн ажиллагаанд Ричард Сталлман оролцсон байна. Германы Мунхенд 15000 Windows үйлдлийн системтэй комьютеруудыг Linux үйлдлийн системтэй болгох төсөл 10 жил явагдаж байгаа ба (2003-2013) одоо гүйцэтгэл нь 80%-тай явж байгаа аж. Малайз улс 2008 оныг хүртэл өмчийн програм хангамж дээр гаргадаг байсан сая сая долларыг “Чөлөөт, нээлттэй эхийн програм хангамжын нийтийн хэлтэс” –г нээснээр хэмнэсэн байна. 2006 онд Бразилийн засгийн газар Linux үйлдлийн системтэй хямд комьютеруудын нийлүүлэлтийг дэмжин татаас өгсөн байна. 2009 оны 2 сард Нэгдсэн Улсын Цагаан Ордны албан ёсны веб хуудас доторх агуулгын менежерээр Drupal-г ашиглан Linux серверүүдрүү шилжсэн байна. 3 сард Францын зэвсэгт хүчний вебсайт 2015 он гэхэд Ubuntu- руу шилжинэ гэдэг нь зарлагдсан байна.
“Бидэнд тогтввортой, найдвартай үйлдлийн систем хэрэгтэй байсан учраас бид Windows-с Linux-руу шилжсэн. Энэ нь бидэнд байгууллагынхаа дотоод орчныг хянаж хэрэгтэй зүйл гарвал засч, тохируулж, өөрчлөх боломжыг олгосон.” “Олон улсын санасрын станц”-ын комьпютерийн системийг  удирддаг “Нэгдсэн сансрын холбоо”-ны хийсэн мэдэгдэл.
Ангилал:Програм хангамж Ангилал:Компьютер Ангилал:Технологи
Симон Боливар
Симон Хосе Антонио де ла Сантисима Тринидад Боливар де ла Консепсьон и Понте Паласиос (Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Palacios, 1783 оны долоодугаар сарын 24 - 1830 оны арванхоёрдугаар сарын 17) буюу Симон Боливар (Simón Bolívar) нь Венесуэлийн цэрэг, улс төрийн нэрт удирдагч байв. Боливар Испани, Америкийн эсрэг дайнд нөхдийгөө удирдан тэмцэж эх орныхоо тусгаар тогтнолыг тунхаглаж байв.
Испанийн түрэмгийлэн эзлэгчдээс эх орноо чөлөөлөн Латин Америктаа хамгийн анх тусгаар тогтносон нэгдсэн улсыг байгуулан Их Колумби хэмээн нэрийдэж, 1819-аас 1830 оныг хүртэл ерөнхийлөгч нь байв.
Латин Америк даяараа хувьсгалч, чөлөөлөгч хэмээн өргөмжлөгдсөн Симон Боливар нь богино насыг насласан ч Боливи, Колумб, Эквадор, Панама, Перу болон Венесуэл улсуудын эрх чөлөө, тусгаар тогтнолыг дэлхий дахинаа тунхаглан зарласан үндэсний баатар нь юм.
Намтар
Симон Боливар нь Каракас хотноо 1783 оны долоодугаар сарын 24-нд мэндэлжээ. Түүний эцэг нь хааны удмын гаралтай Коронел Дон Хуан Висенте Боливар и Понте, эх нь Дока Мариа де ла Концепци Паласи и Бланко гэх хүмүүс байсан ба Мариа Антониа, Жуана болон Хуан Висенте гэх хоёр эгч, нэг ахтай байжээ. Мариа дел Кармен гэх эгч нь нялхдаа өөд болсон гэдэг.
Боливарыг гурван настайд нь эцэг нь, есөн настайд нь эх нь нас барсан бөгөөд өнчин хүү соён гэгээрүүлэгч Симон Родригест шавь орон идэр нас хүртлээ эрдэм боловсролд шамдан суралцжээ.
Асрагч эмэгтэй Ипилитагийн халамжинд өсч торнисон Боливар хүү Симон багшийнхаа хамтаар уул тал, хөдөө нутгаар их явахдаа усанд сэлэх болон морины эрдэмд нэн сайн суралцсан бөгөөд хүний эрх, эрх чөлөөний үзэл баримтлал, улс төр, түүх, социолгийн ухаанд сайн суралцжээ. Тэр 1799-1807 оны хооронд Испани, Франц, Итали зэрэг орнуудаар явж цэргийн эрдэмд суралцан, амьдралаа залгуулж явахдаа эх орныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэх эрмэлзэлд автах болсон байна. 1807 онд Венесуэлд эргэн ирээд хувьсгалч болон тэмцэж эхэлсэн бөгөөд улмаар Боливарын удирдсан Иргэний дайн 1810 онд эхэлж, тулалдсаар 1811 оны долоодугаар сарын 5-нд эх орны Испаний дарлалаас чөлөөлсөн түүхтэй. 1812 онд Шинэ Гранадыг (одоогийн Колумб) чөлөөлөн Каракас хотод эргэн ирж тусгаар тогтносон Венесуэл улсынхаа ерөнхийлөгчөөр томилогдов. Төд удалгүй Латин Америкийн бүс нутгийг булаан эзлэгчдээс чөлөөлөн тэмцэх аяндаа гарч, 1815 оны есдүгээр сард Ямайкийг чөлөөлөв. Ийнхүү Латин Америкийн орнуудыг чөлөөлөн тэмцсээр 1819 онд тусгаар тогтнолоо зарлан тунхагласан Шинэ Гренадын ерөнхийлөгчөөр сонгогдон, 1822 онд Кито буюу одоогийн Эквадор, Перу улсыг чөлөөлөв. Ингэснээр Колумб, Панам, Венесуэл болон Эквадор орнуудыг нэгтгэн их Колумбыг байгуулан ерөнхийлөгчөөр нь сонгогдсон түүхтэй. Симон Боливар нь энэ мэтчилэн маш олон тулааныг хийн Латин Америкийн бүхий л улс орныг Испани болон Америкийн булаан эзлэгчдээс чөлөөлсөөр 472 ялалт байгуулсан эрэлхэг удирдагч байжээ.
Холбоос
Ангилал:Хувьсгалч Ангилал:Пан хөдөлгөөний хүн Ангилал:Панамериканизм Ангилал:Зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Боливийн ерөнхийлөгч Ангилал:Өмнөд Америкийн тусгаар тогтнолын дайны хүн Ангилал:Латин Америкийн зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Венесуэлийн зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:19-р зууны чөлөөт өрлөгчин Ангилал:Венесуэлчүүд Ангилал:1783 онд төрсөн Ангилал:1830 онд өнгөрсөн
Симболизм
Симболизм (грек. Simbolon - дүрс тэмдэг, таних шинж) - 19-р зууны сүүлч, 20-р зууны эхээр утга зохиол)дүрслэх урлагт хүчтэй түгсэн символизм нь импрессионизм, шүүмжлэлт реализм, позитивизмийнэсрэг үйл ажиллагаагаа чиглүүлж, зүүд, зөн совин, мөрөөдөл, зөгнөлийг үзүүлэхийг эрмэлзэв.
Символизмийн зорилго бол бодит байдлаас дээгүүр, далд, оньсого мэт харилцаа, тухайлбал, хайр дурлал, хүсэл тачаал, зориг эрмэлзлэл, эрх чөлөө, шударга үнэн, хагацал гуниг гэх мэт ертөнцийн төгс зүй зохицолд сайхан сэтгэлээр хүрэхийг эрмэлзсэн хүний дотоод ертөнц, бодол санааг үзүүлэх явдал бөгөөд тэдгээрийг орчин үеийн үйпдвэржилт, техникээс айсан гэлтэй бодлогоширсон, гайхсан дотогш хандсан, ажигласан дүрээр илэрхийпж байлаа. Өвчин зовлон, шаналалыг бага үзүүлдэг нь символизмийн бас нэг онцлог юм. Ангилал:Урлагийн хэв маяг Ангилал:Орчин үеийн урлаг Ангилал:Орчин үе Ангилал:Утга зохиолын эрин үе
Эрх зүйн философи
Хүн төрөлхтөн өөр хоорондын харилцааг зохицуулах хамгийн зохистой арга, хэлбэрийг эрж хайх эргэцүүллийн үр дүнд эрх зүй бий болсон бөгөөд эрх зүйн хөгжлийн явцад ямар эрх зүйг хамгийн зөв, шударга гэж үзэх вэ? гэсэн эрх зүйн сэтгэлгээний үр дүнд эрх зүйн философи үүсжээ.
Түүх
Эрх зүйн санаа нь философи болон хөгжихөд эртний Грекийн сэтгэгчид ихээхэн хувь нэмэр оруулсан. Эрх зүйн философийг үндэслэгчид нь нэрт сэтгэгч Сократ, Платон, Аристотель нар юм.
Эрх зүйн философийн сэтгэлгээ нь НТӨ V зуун ы дунд үеэс хөгжиж байсан түүхэн уламжлалтай. Харин Эрх зүйн философи гэсэн нэр томьёо нь ХVIII зуун ы сүүлчээр үүсэж, энэ үеэс шинжлэх ухааны бие даасан судлагдахуун болж өнөөг хүртэл хөгжиж байна. Германы хуульч Густав Гуго нь “эрхийн тухай сургаалын философийн хэсэг” гэсэн утгаар ”Эрх зүйн философи”-ийн нэр томьёог анхлан бий болгосон гэж үздэг байна.
Зорилго чиглэл
Эрх зүйн философийн үндсэн зорилго нь эрх зүйд үнэний хайгуул хийх явдал юм.
Хүсэл зориг ба Ашиг сонирхол
Германы сонгодог философийг үндэслэгч И.Кант: “''Хүний хүсэл зориг нь эерэг, сөрөг гэсэн хоёрдмол шинжийг агуулж байдаг. Хүсэл зоригийн эерэг тал нь ёс суртахуунд захирагдаж байдаг бол, сөрөг тал нь дур зоргод захирагддаг''” гэжээ. Хүсэл зоригийн сөрөг шинж нь хувийн ашиг сонирхлыг дээдлэх, амин хувиа хичээх гэсэн аминч үзлээр илэрдэг. Гэвч объектив бодит байдалд нийтийн ашиг сонирхлыг дээдлэхгүйгээр хүн өөрийгөө ахуйд хадгалах боломжгүй юм.
Хүний объектив, субьектив байдал нь хоорондоо зөрчилдөж байдаг байна. Хүний хүсэл зориг нь гадаад ертөнцөд буюу нийгмийн харилцаанд ашиг сонирхлоор илэрдэг. Ашиг сонирхол нь хүний үйлдэл, объектив зүй тогтлын хоорондын харилцаа холбоогоор илэрдэг нийгэм, хууль зүйн үндсэн категори юм. Ашиг сонирхол нь субъектийн үйл ажиллагааг чиглүүлж, хүний зан үйл, үйлдлийн шалтгааныг тодорхойлдог байна.
Ном товхимол
Хууль зүйн яам, Хууль зүйн салбарын үйлчилгээг сайжруулах” төсөл, Эрх зүйн философи, гарын авлага, УБ 2013
Хар тамхины дайн
Хар тамхины дайн нэгдүгээр дайн 1840-1842 онд (Хятадаар: 第一次鸦片战争, pinyin Dìyícì Yāpiàn Zhànzhēng, pall. Diitsy yapian zhanzheng) Английн Манж Чин гүрн ий эсрэг хийсэн дайн юм. Английн цэргүүдийн зорилго нь Хятад дахь Их Британи йн худалдааны ашиг сонирхлыг хамгаалах, далайн худалдааг хориглох Манж Чин улс ын бодлогод саад болж байсан хар тамхины худалдааг нэн тэргүүнд өргөжүүлэх явдал байсан.
1833 онд “East India Company” нь Их Британид цай нийлүүлэх монополь эрхээ бүрмөсөн алдсан бөгөөд үүний дараагийн жил нь цайны импорт 40 хувь өсөхийн хэрээр Хятадад хар тамхи экспортлох явдал 1830-1836 онд гуравны нэгээр нэмэгдэн 30 мянган хайрцагт хүрчээ.
Манжийн эзэн хааны сан хөрөнгө хүнд байдалд орж 1830-1840 оны хооронд гадныхан хятадын бараанд 7 сая доллар төлсөн бол хятадууд 56 сая доллараар хар тамхинд зарцуулсан аж. Худалдааны энэхүү алдагдал нь Хятадын эдийн засгийг хямралд оруулж, улс орны дотоод дахь металл мөнгөний үнийн өсөлтөөс үүдэн тариачдад татвараа барагдуулахад нь улам хүнд хэцүү болж ирснээр нийгэм дэх бухимдал гаарсан байна. 1839 онд хятадууд хар тамхины арилжаа наймааг, түүний хор урхагийг эцэслэхийг хүссэн анхны оролдлогоо хийсэн байдаг. Гуандун мужийн тэнгисийн цэргийн хүчнийг захирагч Линь Цзэсий гэгч Гуанжоугийн орчимд оршин суугч гадаадынхныг бүтэн хагас сарын турш цэрэглэн бүслэн хааж, 3 сая фунт стерлингийн үнэтэй 20 мянган хайрцаг хар тамхийг нь хураан авчээ. Үүний хариуд 1840 онд Их Британи Хятадын эрэг рүү тэнгисийн цэргийн флотоо илгээснээр хар тамхины анхдугаар дайн /1840-1842 он/ хятадын цэргийг хэд хэдэн удаа бут ниргэсэн байна. Үр дүнд нь 1842 оны 8-р сарын 29-нд Нанжин хотод Энхийн гэрээ байгуулснаар Их Британи нь Хонконг арлыг үүрд мөнх эзэмших эрхтэй болсноор энэ арал нь олон арван жилийн турш Европ, Америкийн хар тамхины наймаачдын гол бааз суурь болон хувирсан түүхтэй. Мөн хятадын Гуанжоу, Самэнь, Фучжоу, Нинбо, Шанхай гэсэн 5 боомт хот гадаадынхны хувьд “нээлттэй хот” болон хувирсан байдаг.
Харин 1856-1860 онд үргэлжилсэн хар тамхины хоёрдугаар дайн нь Чин улсын хувьд бүүр ч илүү эмгэнэлтэйгээр өндөрлөсөн байна. Франц болон английн цэрэг 1860 оны есдүгээр сарын дундуур Бээжин хотын ойролцоо манж-монголын морин цэргийг бут ниргэснээр эзэн хааны Зуны ордонг эзлэн дээрэмдсэн ажээ. Энэ нь Чин гүрэн гадаадын эзлэн түрэмгийлэгчид хийгээд дотоодын тэмцэн босогчдынхоо эсрэг хоёр фронт дээр байлдаж, Тайпиний бослого эрч хүчээ улам авч байсан цаг үе байв. 1860 онд холбоотнууд Чин гүрэнтэй Бээжинд энхийн гэрээ байгуулснаар Хятад нь дайны төлбөрт 8 сая лянь мөнгө төлөх болж, Хятад дахь хар тамхины наймаагаа хууль ёсны болгосон төдийгүй Хятад орон гадаадын бараа бүтээгдэхүүнд бүрэн нээлттэй зах зээл нь болсон ажээ.
Ангилал:19-р зууны Хятадын түүх Ангилал:Чингийн дайн байлдаан
Мируц Еифтер
Мируц Еифтер (Miruts Yifter, 1938 оны 1 сарын 1 буюу 1944 оны 5 сарын 15-нд төрсөн) нь Этиопын хөнгөн атлетикч, 1980 оны Москвагийн олимпийн хошой алтан медальт тамирчин юм. Түүний нэрийг заримдаа Мурусе Ефтер гэж дуудах нь бий.
Еифтер 1968 оны Мехикогийн олимпод шигшээ багтаа дуудагдсан боловч оролцох завшаан тохиолдоогүй бөгөөд 4 жилийн дараа Мюнхений олимпод анх оролцож, 10,000 метрийн зайд хүрэл медаль зүүжээ. Харамсалтай нь 5,000 метрийн зайн шигшээ уралдаанд хоцорч ирсний улмаас оролцож чадалгүй, дахин нэг медаль авах боломжоо алдсан байна.
1976 оны Монреалийн олимпыг Этиоп улс бойкотлосны улмаас тэрээр тус олимпод оролцож чадаагүй. 4 жилийн дараа Москвад амжилтаар цангасан Еифтер ирж, хошой алтан медалийн эзэн болжээ. 10,000 метрийн зайн шигшээ уралдаанд барианаас 300 метрийн өмнө хурдаа нэмснээр мөнгөн медаль хүртсэн тамирчнаас 10 метрээр тасарч түрүүлсэн бол 5 өдрийн дараа болсон, 5,000 метрийн зайн шигшээ уралдаанд сүүлчийн тойрог эхлэхэд тэргүүлж явсан Еифтерийг барианаас 300 метрийн өмнө Этиопын багийн анд Мохамед Кедир гүйцсэн боловч Еифтер хурдаа нэмснээр барианд түрүүлэн оржээ.
гэж хэлжээ.
Түүний төрсөн огнооны хувьд хамгийн өргөн хэрэглэгддэг нь 1938 оны 1 сарын 1, эсвэл 1944 оны 5 сарын 15 болно.
Цахим холбоос
Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:5000 метрийн гүйлтийн африкийн аварга Ангилал:10.000 метрийн гүйлтийн африкийн аварга Ангилал:Хөнгөн атлетикийн африкийн наадмын аварга Ангилал:Этиопын 5000 метрийн гүйгч Ангилал:Этиопын 10.000 метрийн гүйгч Ангилал:Этиопын задгай талбайн гүйгч Ангилал:Этиопын хагас марафон гүйгч Ангилал:Этиопын олимпын аварга Ангилал:Этиопын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Этиопын олимпын оролцогч Ангилал:1972 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1976 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1980 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Этиопоос африкийн наадамд оролцогч Ангилал:Этиопчууд Ангилал:1944 онд төрсөн Ангилал:2016 онд өнгөрсөн
Дондогдаш хан
Ангилал:Халимагийн хан Ангилал:1690 онд төрсөн Ангилал:1761 онд өнгөрсөн
Энди Уорхол
Энди Уорхол [] (Andy Warhol, 1928 оны наймдугаар сарын 6 - 1987 оны хоёрдугаар сарын 22) буюу Андрей Вархола (Andrej Varchola) нь Словак-Америкийн зураач, дизайнер, кино найруулагч, продюсер, зохиолч бөгөөд «поп-арт» урлагийн томоохон төлөөлөл хүн байв. 1965 онд байгуулагдсан Америкийн рок хөгжмийн домогт «Velvet Underground» хамтлагийн продюсерээр ажиллаж байгаад амьдралынхаа сүүлийн жилүүдэд дэлгэцийн бүтээлд хүч оюунаа дайчилсан сод авъяастан байв. Түүний 1963 онд зурсан «Найман Элвис» хэмээх Рок-н-роллын хаан Элвис Преслигийн хөрөг 100 сая долларын үнэ хүрсэн нь «хамгийн өндөр үнэ хүрсэн уран зургийн бүтээлүүдийн» 11-рт Пабло Пикассо, Винсент ван Гог нарын зураачдын бүтээлүүдийн удаад орсон сод бүтээл болжээ.
Намтар
Тэр Пеннсилвани мужийн Питтсбург хотноо төрж өссөн бөгөөд бага ахуйдаа эцэг эхээсээ хагацжээ. Багын урлагийн тэр дундаа зургийн авъяас, сонирхолтой байсан тул 1949 онд Питтсбург хотын Карнегийн Технологийн сургуулийг (одоогийн Карнегийн Меллон Их сургууль) зураач мэргэжлээр суралцаж төгсөн Нью-Йорк хотод томоохон сэтгүүлүүдээс ажил амьдралынхаа гараагаа эхлүүлжээ.
Тэр бараа бүтээгдэхүүнүүдийн шошго, сурталчилгааны хуудас зурсаар 1956 онд бие даан зураачдын клуб байгуулан ажиллах болов. 1962 оны долоодугаар сарын 9-нд Лос-Анжелес хотноо «Файн арт» (яруу урлаг) чиглэлээр туурвисан бүтээлүүдийн үзэсгэлэнгээ толилуулан урлагийн салбартаа танигдах болсон бөгөөд түүнээс хойш улаан лоолийн «Кэмббел» соус болон Коко Кола ундаа зэрэг олон бүтээгдэхүүнүүдийн шошго, түүнчлэн Мэрлин Монро, Элизабет Тейлор, Элвис Пресли нараас авахуулаад урлаг соёлын алдартнуудын хөрөг зургийг зурах болов. 1962 онд Манхэттэн дүүрэгт хөгжим болон киноны «The Factory» студээ байгуулсан үеээс эхлэн кино урлагт хүч сорин найруулагч, продюсер болсон ба шинэ залуу хамтлаг дуучдын урлагийн замналыг нь нээн өгөх тал дээр ч анхаарах болжээ. Мөн л зар сурталчилгааны бизнесийн салбарт олон олон шинэ санаануудыг цааснаа буулгасаар байсан юм.
1970-аад оноос эхлэн нийгмийн, улс төр, бизнесийн салбарын хүмүүсийн хөрөг зурах тал дээр анхаарлаа хандуулах болсон ба Ираны шейх Мохаммед Реза Пехлевигийн гэр бүлийнхэн, Роллинг Стоунз хамтлагийн гоцлол дуучин Мик Жаггер, жүжигчин Лиза Миннелли, Дайана Росс, Брижит Бардо, Битлз хамтлагийн дуучин, хөгжимчин Жон Леннон, дуучин Майкл Жексон нарын хөргүүдийг бүтээжээ. Энэ мэтчилэн маш олон хөргүүд зурсаны дотроос хамгийн алдартай нь 1973 онд бүтээсэн Хятадын коммунист удирдагч Мао Зэдуны хөрөг юм. Түүний зурсан бүтээлүүд маш их үнээр эзэддээ очдог байсныг дурдах нь зүйтэй болов уу. Поп-арт урсгалын томоохон төлөөлөгч Уорхол 1987 оны хоёрдугаар сарын 22-нд зүрхний доголдолд хүргэдэг «аритим» өвчнөөр нас нөгчсөн юм.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын уран зураач Ангилал:АНУ-ын график зураач Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч Ангилал:АНУ-ын гэрэл зурагчин Ангилал:Поп артын уран бүтээлч Ангилал:Хөгжмийн продюсер Ангилал:The Velvet Underground Ангилал:Урлагийн бүтээл цуглуулагч Ангилал:Аллагын хохирогч Ангилал:Нью-Йорк хотын хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1928 онд төрсөн Ангилал:1987 онд өнгөрсөн
Борис Пастернак
Борис Леонодович Пастернак (Бори́с Леони́дович Пастерна́к, 2 сарын 10 1890 – 1960 оны 5 сарын 30-нд Москвагийн ойролцоо Переделкино тосгонд) нь Оросын яруу найрагч, зохиолч, орчуулагч байв. 1917 онд бичсэн анхны шүлгийн ном Миний эгч - Амьдрал нь 1922 онд Берлинд хэвлэгдсэн нь орос хэлээрх уран зохиол цуглуулагчдын чухал цуглуулгад тооцогдох болжээ. Пастернак Гёте, Шиллер, Калдерон де ла Барса, Шекспир нарын тайзны жүжгийн зохиолуудыг орос хэл рүү орчуулсан нь өнөө ч үнэ цэнээ алдаагүй байна.
Пастернакийн хамгийн их шуугиан тарьсан бүтээл нь Живаго эмч (1945-1955) бөгөөд тус романдаа Пастернак 1905 оны Оросын хувьсгалаас Дэлхийн хоёрдугаар дайныг хүртэлх үйл явдлыг дүрсэлсэн байдаг. Живаго эмч романыг ЗХУ-д хэвлэхийг хориглосон ч Пастернак гар бичмэлээ нууцаар Итали руу илгээн номоо хэвлүүлсэн юм. Пастернакт 1958 онд Нобелийн утга зохиолын шагнал хүртээсэн ч энэ явдал Зөвлөлт Холбоот Улсын Коммунист Намын эсэргүүцэлтэй тулгарснаар Пастернак уг шагналаас татгалзсан билээ. Харин 1989 онд Пастернакийн ууган хүү Евгений Пастернак уг шагналыг хүлээж авсан. Живаго эмч романыг 2003 оноос Оросын дунд сургуулиудын уран зохиолын хичээлэр судалдаг болжээ.
1912 онд Эзэн хааны Москвагийн их сургууль төгссөн. Дипломоо ирж аваагүй учраас сургуулийн архивт Диплом № 20974 хадаглагдаж байгаа ажээ.
Эшлэл
Ангилал:Утга зохиолын Нобелийн шагналтан Ангилал:Оросын Нобелийн шагналтан Ангилал:Оросын яруу найрагч Ангилал:Оросын зохиолч Ангилал:Оросын номын санч Ангилал:Англи хэлнээс орчуулагч Ангилал:Герман хэлнээс орчуулагч Ангилал:Франц хэлнээс орчуулагч Ангилал:Орос хэл рүү орчуулагч Ангилал:Америкийн Урлаг ба Утга Зохиолын Академийн гишүүн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1890 онд төрсөн Ангилал:1960 онд өнгөрсөн
Рамадан
Рамадан (араб. رمضان‎) — мусульман буюу лалын шашины хуанлигийн (сарны тоололтой) 9 дүгээр сарын нэр юм. Энэ сарын турш мусульман шашин шүтэгчид өглөө нар мандсанаас хойш бөгөөд нар жаргатал мацаг барьдаг. Уг сарын эцэст Ураза баярам тэмдэглэж уг сар дуусдаг байна. Сарын турш мацаг барьсанаар тус шашин шүтэгчид нүглээ наминчилж сайн сайхныг аривжуулна гэж үздэг байна.
Рамадан гэж араб хэлээр “аагим халуун”, “халуун” гэсэн үг юм. Гэвч Рамадан сар заримдаа өвлийн цагт болдог талтай, учир нь мусульман буюу лалын хуанли бол сарны тооллоор явдаг тул бидний хэргэлдэг нарны тооллоос 10,875 өдрөөр бага буюу цөөн байдаг юм.
2018 онд Рамадан 5 дугаар сарын 16-наас 6 дугаар сарын 14-ний хооронд таарч байгаа юм байна.
Энэ хугацаанд мусульман шашинтнууд өдрийн цагаар мацаг барих гэдэг нь хоол идэж, ус ууж болдоггүйгээс гадна өдрийн гэрэлтэй цагаар эр эмийн харилцаанд орох, тамхи татах, архи уух, зуугаа цэнгэл хөөх ёсгүй ажээ. Ангилал:Исламын шашны баяр ёслол, зан заншил
Станиславскийн дэг сургууль
Станиславскийн дэг сургууль (Система Станиславского) гэдэг нь жүжиглэх урлагийн онол, жүжиглэх техникийн арга юм. Үүнийг Оросын найруулагч, жүжигчин, багш, театрын зүтгэлтэн Константин Сергеевич Станиславский 1900-1910 оны хооронд боловсруулсан юм. Уг дэг сургууль нь (систем) анх удаа дүр бүтээх бүтээлч үйл явцыг ухамсарлан ойлгох асуудлыг шийдэж, жүжигчнийг дүрд хувиргах арга замыг тодорхойлсон болно. Зорилго нь жүжигчний сэтгэл зүйн хувьд дүрдээ бүрэн ороход хүрэх явдал юм. Энэхүү систем нь мэргэшил, гүйцэтгэл, туршлага гэсэн гурван технологид хуваагддаг ажээ.
Станиславскийн үзэж буйгаар мэргэшил нь бэлэн байгаа тогтсон хэлбэрүүдийг ашиглахад суурилсан бөгөөд үзэгчид жүжигчин ямар сэтгэл хөдлөлийг харуулж байгааг шууд төвөггүй ойлгох явдал юм.
Энэ системийг буюу уг дэг сургуулийг К.С.Станиславский «Жүжигчний өөр дээрээ ажиллах нь» (1938 он, Работа актёра над собой) номд тодорхой харуулсан байдаг.
Энэхүү дэг сургуулийн арга зүйн үндсийг түүний сурагч Р.В.Болеславский, М.А.Успенская нар АНУ-д амжилттай хүргэж чадсан байна.
Жүжигчин хүний жүжиглэх гол зарчим бол дүрд орж тоглох явдал биш юм. Жүжигчин тухайн дүрд юу болж байгааг бүх биеэрээ мэдрэх ёстой. Жүжигчний сэтгэл хөдлөл жинхэнэ байх ёстой. Жүжигчин хүн хийж буй зүйлээ "үнэн" гэдэгт бат итгэх ёстой, ямар нэгэн зүйлийг дүрслэхгүй, харин тайзан дээр тэр зүйлээрээ бодитоор амьдрах ёстой. Жүжигчин хүн аль болох өөрөө итгэж, тэр зүйлээрээ амьдарч чадвал дүрээ зөв тоглож чадна. Түүний тоглолт бодит байдалд аль болох ойр байх тусам үзэгч түүнд итгэх болно гэж тэр үздэг байжээ.
Ном зохиолууд
Ангилал:Жүжиглэх урлаг
Монголын эмэгтэйчүүдийн Хатан Эрдэнэ Холбоо
Монголын Эмэгтэйчүүдийн Хатан Эрдэнэ холбооноос албан ёсоор зохион байгуулагддаг - "Монголын Сайхан бүсгүй" гоо сайхны тэргүүн наадам
Хатан Эрдэнэ Холбооны тухай Монголын Эмэгтэйчүүдийн “Хатан Эрдэнэ Холбоо” нь 1992 онд буюу нийгмийн өөрчлөлт шинэчлэлтийн үед үүсгэн байгуулагдсан түүхтэй.
Эх хүн, эмэгтэй хүний гоо үзэсгэлэн, оюун билгийг дээдэлж ирсэн монгол уламжлалыг сэргээн хөгжүүлж, түгээн дэлгэрүүлэх эрхэм зорилгыг тээсээр өнөөг хүрлээ.
Монголын Сайхан бүсгүй шалгаруулах уралдааныг сүүлийн 15 жилийн турш тасралтгүй зохион байгуулж байгаа бөгөөд эдүгээ аймаг, хот, бүс, оюутны, бүх цэргийн мисс зэрэг уралдааны тэргүүн шагналыг 200 гаруй бүсгүй, улсын уралдааны тэргүүн шагналыг 126 бүсгүй хүртэж гоо сайхан, оюун билиг, авьяас чадвараараа нэгэнт ард олныхоо танил болжээ. Мөн улсын уралдааны шагналт 10 бүсгүй Монголын уран сайхны киноны гол дүрүүдэд уригдан тоглоод байна.
Өнөөдөр “Хатан Эрдэнэ холбоо” нь 15 гаруй аймаг, хотод өөрийн салбар зөвлөлтэй бөгөөд жил бүр тэдгээрт аймаг, хот, бүс нутгийн чанартай уралдаан, гоо сайхны баяр явуулдаг. Уралдаанд оролцогч охид бүсгүйчүүд, эмэгтэйчүүдийг соёл, гоо зүй, ёс суртахууны төлөвшилд суралцуулах, түүнчлэн нийгмийн харилцааны субьект болохынх нь хувьд соён гэгээрүүлэх чиглэлээр сургалт семинар зохион байгуулж, цаг үеийн болон орон нутагт тулгамдаж буй асуудлуудаар уулзалт мэтгэлцээн, онолын бага хурлуудыг эрдэмтэн судлаачдыг оролцуулан зохион байгуулдаг.
Энэ хугацаанд бид “Miss World University” уралдааны анхны шагналын цом, Олон улсын шүүгчийн анхны цом, Олон Улсын Соёлын Холбооны Энх тайваны шагналыг эх орондоо авч ирээд байна. 1995 оноос эхлэн Дэлхийн оюутан мисс шалгаруулах уралдааны шүүгчийн зөвлөлийн гишүүн, 2000 оноос Мисс Центр Ази уралдааны шүүгчийн зөвлөлийн гишүүнээр тус тус ажиллаж байгаас гадна ОХУ, БНХАУ, ХБНГУ, Япон улсуудад болдог соёл, гоо сайхан, загварын арга хэмжээнүүдэд байнга оролцож, энэ төрлийн арга хэмжээг зохион байгуулах талаар сургалт, семинаруудад хамрагдсанаар дээрх чиглэлээр Монголдоо төдийгүй олон улсад үйл ажиллагаа явуулах хэмжээнд хэдийнээ хүрч чадлаа.
Түүнчлэн олон улсын байгууллага, засгийн газрын шугамаар зохиогддог гоо сайхны дэлхийн болон олон улсын уралдаанаас 20 гаруй бүсгүй тэргүүн болон тусгай шагнал хүртэж монгол бүсгүйчүүд олон улсын уралдаанд тогтмол оролцдог боллоо.
1994 оноос “Miss World University” уралдаанд оролцож эхэлсэн бөгөөд “Miss World University” нь 1986 онд олон улсын их сургуулиудын захирлуудын холбооны санаачилгаар НҮБ-аас дэлхийн энх тайвны өдрийг тэмдэглэж байхаар зохион байгуулагдан, уг арга хэмжээнд оролцогчдыг “Дэлхийн энх тайвны элч төлөөлөгчид” –өөр тунхаглан зарласан бөгөөд энэхүү уралдаан явагдаж буй өдрүүдэд дэлхийн хаана ч дайн тэмцэл, буун дуу гаргуулдаггүй байдгаараа онцлогтой. Энэхүү уралдаанаас 2008 онд гран при тэргүүн байрыг Амарын Сарнай эзлэн, Дэлхийн энх тайвны элчин сайд цолыг хүртсэн билээ. 1994, 1995, 2007 онуудад тусгай байр буюу Дэлхийн Энх тайвны элч цол 2005 онд фото мисс буюу Дэлхийн энх тайвны элч цолыг тус тус хүртсэн. “Miss World University” –д оролцогчид нь хүн төрөлхтөнд тулгараад байгаа байгалийн бохирдол, өвчин тахал, газар нутгийн хомсдол, ёс заншлын алдагдал, үзэл суртлын мөргөлдөөн, арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхахын эсрэг дэлхийн оюутан гоо бүсгүйчүүд дуу хоолойгоо нэгтгэн дэлхий дахинд Энх тайван, аюулгүй байдлыг тогтоох эрмэлзлэлийг улам бүр бататгахад зохих хувь нэмрээ оруулж ирсэн.
Хатан Эрдэнэ холбоо нь олон уран бүтээлчид соёл урлагийн байгууллагуудтай хамтран ажиллахдаа олны сонирхол таашаалд нийцсэн үйл ажиллагааны тодорхой чиглэл, бодлогыг баримталдаг тул хамтран ажиллах урам зориг, итгэл дүүрэн байдаг. 1994 онд Хатан Эрдэнэ холбооны дээд шагнал хүндэт өргөмжлөл бий болгож, урлаг соёлын нэрт зүтгэлтэн, уран бүтээлчид зэрэг 40 хүнд хүртээгээд байгаа юм.
Мөн Монголын Эмэгтэйчүүдийн Хатан Эрдэнэ Холбооны үйл ажиллагааны нэг чухал хэсэг нь хүүхэд, эхчүүд, эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах тэдний эрүүл аюулгүй  амьдрах орчин нөхцөлийг сайжруулах, орон гэргүй, сургууль завсардсан хүүхдүүд, асрамжийн газрууд, Эх нялхсын эрүүл мэндийн төв зэрэг газруудад өөрсдийн боломж бололцооны хэрээр тусламж дэмжлэг үзүүлэн хамтран ажилласаар ирсэн бөгөөд цаашид ч энэ арга хэмжээнүүд үргэлжилсээр байх болно.
Өнгөрсөн бүхий л хугацаанд холбооноос хоёр хүн төрийн дээд шагнал “Алтан Гадас” одонгоор, таван хүн “Засгийн газрын шагнал”, “Соёлын тэргүүний ажилтан” БСШУЯ-ны шагнал “Боловсролын тэргүүний ажилтан” цол тэмдгээр шагнагдсан нь нийгмийн хөгжил соёл гоо сайхны үйлсэд оруулсан үнэтэй хувь нэмэр болсон төдийгүй олон улсын хэмжээнд эх орноо сурталчлах ажлын амжилтыг төр засгаас өндрөөр үнэлсэн хэрэг болсон юм.
“Монголын сайхан бүсгүй” шалгаруулах гоо сайхны тэргүүн наадмын “Алт, Мөнгөн эрдэнэ” – ийн өргөмжлөл хүртсэн бүсгүйчүүд:
№	Он	Алтан Эрдэнэ	Мөнгөн Эрдэнэ 1	1989	Н.Биндэръяа \Улаанбаатар\	Д.Цэнгэл  \Улаанбаатар\
2	1990	Н.Мөнхцэцэг \Улаанбаатар\	Э.Одгэрэл  \Улаанбаатар\
3	1991	Ч.Мичидмаа \Улаанбаатар\	Э.Амарсайхан  \Улаанбаатар\
4	1992	Ч.Чулуун-Эрдэнэ \Улаанбаатар\	И.Мандахбаяр \Дархан\
5	1993	Ц.Сарантуяа \Дархан\	Б.Уранбайгаль  \Эрдэнэт\
6	1994	О.Оюунтуяа \Дархан\	Д.Эрдэнэтуяа  \Улаанбаатар\
7	1995	С.Бүрэнжаргал \Улаанбаатар\	Б.Түмэнхүслэн  \Улаанбаатар\
8	1997	Б.Түмэнхүслэн \Улаанбаатар\	Ч.Мөнхням  \Дархан\
9	1999	Ц.Сансармаа \Улаанбаатар\	Д.Гэрэлмаа  \Орхон\
10	2001	Ё.Нямжав \Завхан\	П.Ариунболор  \Увс\
11	2002	Д.Уянгалянхуа \Увс\	Б.Шүрэнчимэг  \Улаанбаатар\
12	2003	П.Ариунбилэг \Улаанбаатар\	Г.Отгонцэцэг  \Улаанбаатар\
14	2007	Г.Гантуяа \Улаанбаатар\	Б.Ганболор  \Улаанбаатар\
Монгол улсад анх "Сайхан бүсгүй" шалгаруулж эхэлсний 30 жилийн ойг угтан "Монголын эмэгтэйчүүдийн Хатан-Эрдэнэ” холбооноос “Монголын сайхан бүсгүй-2018” 15 дахь удаагийн гоо сайхны тэргүүн наадмыг “Эмэгтэйчүүд гар гараасаа” уриан дор эмэгтэй хүний нандин, ухаалаг нинжин сэтгэлийг гоо үзэсгэлэн, эрдэм мэдлэгтэйгээ хослуулан хөгжүүлж буй монголын охид бүсгүйчүүдийг нэгтгэн, тэдний оюун билэг, авьяас чадварыг нээн алдаршуулах, хүмүүнлэг энэрэнгүй үйлсэд дуу хоолойгоо өргөхөд нь дэмжлэг болох зорилгын хүрээнд 2018 оны 6 сард зохион байгуулах гэж байна. Ангилал:1992 онд байгуулагдсан Ангилал:Монголын төрийн бус байгууллага Ангилал:Монголын эмэгтэйчүүдийн байгууллага
Байгаль орчны сэтгүүл зүй
Байгаль орчны сэтгүүл зүй гэдэг нь (Хүрээлэн буй орчны сэтгүүлч) хүн, байгаль орчны харилцан уялдаа хамааралтай холбоо бүхий үйл явдал, чиг хандлага, нөхцөл байдал, хүний үйлдлийн талаарх мэдээллийг цуглуулах, нягтлан шалгах, олон түмний мэдээллийн хэрэгслээр сэтгүүл зүйн мэргэжлийн зарчимд тулгуурлан түгээн дэлгэрүүлэх үйл явц юм.
Хүрээлэн буй орчны сэтгүүл зүй- Environmental journalism, Environmental reporting, Ногоон сэтгүүл зүй-Green journalism зэргээр нэршдэг ба Экологийн сэтгүүл зүй –Ecology journalism гэж нэрлэх нь бий.
Түүх
Кристофор Колумбын аяллын тэмдэглэлээс эхтэй гэж үздэг. XIX зуун ы сүүлч яруу найрагч, зохиолч Ральф Уолдо Эмерсон, зохиолч, гүн ухаантан Генри Дэвид Торо нартай холбоотой.
Сэтгүүлч
Байгаль орчны сэтгүүлч гэж хүрээлэн буй орчны түүхэн үйл явцын тухай мэдлэгтэй, шинжлэх ухааны хэл хэллэг, үндсэн асуудлыг ойлгож мэддэг байхаас гадна байгаль орчны байгууллагын үйл ажиллагааг үнэлэн дүгнэх чадвартай, байгаль орчны талаарх бодлого шийдвэрийн тухай ерөнхий ойлголттой, тэрхүү цогц мэдээллээ нарийн түвэгтэйгээс үл хамааран хялбар ойлгогдохоор олон нийтэд түгээж, дамжуулдаг чадварыг эзэмшсэн байвал зохино.
Мөн үзэх
Экологи
Байгаль
Байгаль орчны голлох асуудлуудын жагсаалт
Гадаад холбоос
Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яам
Элчин сайдын яам Монгол дахь байгаль орчны сэтгүүлзүйн ач холбогдлыг онцоллоо
“Байгаль орчны сэтгүүлзүйн шилдэг бүтээл 2014” уралдааны шагналтнууд тодорлоо Ангилал:Сэтгүүл зүй Ангилал:Байгаль орчин
__INDEX__ __NEWSECTIONLINK__
Хессений Вант Улс
Хессений Вант Улс (Kurfürstentum Hessen []; мөн товчоор Kurhessen) нь 1815 оноос эхлэн Хессен-Касселын Ландграфт Улсыг нэрлэж ирсэн нэршил бөгөөд тус улсын ноён нь 1803 онд курфюрст цолтой болсноор курфюрстэт улс буюу вант улс болжээ.
Эшлэл
Ангилал:Хессений түүхэн нутаг дэвсгэр  Ангилал:Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:Германы Гаалийн Нийгэмлэгийн гишүүн улс Ангилал:Далайд гарцгүй түүхэн улс Ангилал:Европын түүхэн улс Ангилал:Шинэ эриний түүхэн улс Ангилал:1814 онд үүсгэн байгуулагдсан Ангилал:1866 онд татан буугдсан
Догшин ноён хутагт
Догшин ноён хутагт гэдэг нь Төвөдийн буддын шашны Ньингма сургуулийн хувилгаадын цуваанд Монголын говиос тодорсон дүр юм.
Анхны ноён хутагт нь Агваангончиг 1622 онд тодорч байжээ. Өнөөг хүртэл ноён хутагтын есөн дүр (найм, есдүгээр дүр давхардаж) тодорсон байна.
Тав дахь хутагтаар тодорсон Дулдуйтын Данзанравжаа (1803-1856) агуу их яруу найрагч, зохиолч, сурган хүмүүжүүлэгч байсан байна. Ес дэх ноён хутагт Данзанлувсантүдэв нь 1984 онд төрсөн юм.
Говийн ноён хутагтууд
Говийн хутагтуудын жагсаалт
(Цаг үеийн ороо бусгаа байдлаас болж ноён хутагтын найм ба есдүгээр дүр тус бүр давхардаж тодорчээ)
Хамрын хийд
Догшин ноён хутагтын суух газар нь Дорноговь аймгийн Хамарын хийд юм.
Эшлэл
Ангилал:Буддын шашны цол Ангилал:Монголын буддын шашин Ангилал:Нингма Ангилал:Төвөдийн буддын шашны хүн Ангилал:Төв Азийн түүх Ангилал:Хутагт
Батжаргалын Лхагвадорж
Батжаргалын Лхагвадорж нь Өвөрхангай аймгийн Нарийнтээл сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын начин
Журмак ХХК
“Журмак” ХХК нь 2006 онд байгуулагдсан, Монголын тээвэр зуучлалын компани юм. Улс хоорондын тээвэр зуучлалын “А” зэрэглэлтэй, Монгол Улсын “Гаалийн итгэмжлэгдсэн тээвэрлэгч” тус компани нь авто тээвэр, төмөр замын тээвэр, агаарын тээвэр, далайн тээвэр, экспорт, импорт, гаалийн бүрдүүлэлт, транзит тээврийн үйлчилгээ үзүүлдэг.
Гадны холбоос
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
П. И. Филимонов
'''П. И. Филимонов''' (P. I. Filimonov, П. И. Филимонов; 1975 оны 3 сарын 4-нд төрсөн) нь Эстонийн орос хэлээр ярьдаг зохиолч, яруу найрагч. Жинхэнэ нэр нь Роман Фокин (Roman Fokin, Роман Фокин). Яруу найргаас гадна тэр зохиол, жүжиг, эссэ бичсэн байдаг.
Таллин хотын 26 дугаар дунд сургуулиа төгсөөд Филимонов Таллины их сургуулийн англи филологи чиглэлээр үргэлжлүүлэн суралцжээ.
Филимонов Таллины үйлчилгээнийн сургуульд англи хэлний багшаар ажилладаг.
Гадны холбоосууд
Ангилал:Зохиогч Ангилал:Эстонийн зохиолч Ангилал:21-р зууны утга зохиол Ангилал:Орос хэлээрх утга зохиол Ангилал:Эстонийн яруу найрагч Ангилал:Англи хэлнээс орчуулагч Ангилал:Таллины хүн Ангилал:Эстоничууд Ангилал:1975 онд төрсөн
Машин
thumb|miniatur|300px|right|Тамхи ороодог машин Машин (англиар machine, латинаар machina багаж, хэрэгсэл эсвэл зохиомол төхөөрөмж) гэдэг нь хөтлөх системийн туслалцаатай хөдлөх эд ангийг зохиомол төхөөрөмж буюу машин гэнэ.“  Машин нь ихэвчлэн техникийн ажлын хэрэгсэл болгон хэрэглэх ба ялангуяа механикаар нөлөөлөх үүднээс хэрэглэдэг. Өнгөрсөн зуунд машин техникт энерги болон материалын урсгалыг чухалчлан үздэг байсан бол орчин үеийн машин техникийг мэдээллийн технологи түүний оролцоогүйгээр төсөөлөхийн аргагүй болсон ба бараг бүх төрлийн машин техникт түүний гүйцэтгэх үүрэг нэмэгдсэн байна (автоматжуулалт). Машин техникийн нээлт болон түүнийг ашиглах нь хүний хөдөлмөрийг хөнгөвчлөх, өөрийнхөө чадлыг тодорхой хэмжээгээр нэмэгдүүлэx, цаг хугацаа хэмнэх, ижил бүтээгдхүүнийг олноор үйлдвэрлэх эсвэл гараар хийх боломжгүй нарийн ажиллагаа шаардсан бүтээгдхүүн үйлдвэрлэх зэрэгт оршино. Орчин үеийн машин техникийг аюултай ажлын байр, биеийн хүч болон оюуны чадвар шаардсан хэсэгт ихээр ашигладаг. Машин бүхэн хэрэглээнээсээ шалтгаалан өөрийн гэсэн өвөрмөц тусгай хийцтэй байдаг. Машины бүрэлдхүүн хэсэгт их хэмжээгээр тодорхой стандарт функц бүхий (жишээ нь бэхлэх буюу тогтоох зориулалт бүхий) жижиг машины эд хэсэг байх ба үүнийг нэгдсэн техникийн стандартын дагуу байнга их хэмжээгээр үйлдвэрлэдэг. Бэхлэн тогтоох машины эд ангид жишээлбэл эрэг, шураг, боолт зэрэг орох ба харин хөдөлгөөнтэй машины эд хэсэгт араа болон хөших эд ангиуд орно.
Түүх
thumb|miniatur|200px|right|эртний ромд бүтээгдсэн [[насос, Испаны археологийн үндэсний музей, Мадрид]] Машин бол хүний бүтээсэн бүтээгдхүүн. МЭ-ий эхэн үед түүнийг хүний хөдөлмөрийг хөнгөвчлөх техник гэхээсээ илүү ид шидтэй холбон тайлбарладаг байв. Сүүлд 14-р зуунаас эхлэн механизмын талаарx анхны нарийвчилсан төсөл тооцоо бий болсон. Механизм гэдэг нь олон эд ангийг хооронд нь тодорхой системийн дагуу холбон нэг эд ангийн нэгдэл болох ба энэ нэгдлийн аль нэг эд ангийн хөдөлгөөн өөр эд ангийг хүчээр хөдөлгөөнд оруулдаг. Тиймээс энэ нь үндсэндээ хөдөлгөөнт эд ангиудын нэгдэл бөгөөд аппарат болон багаж хэрэгсэлийг бодвол харьцангуй нарийн төвөгтэй хийцтэй байна. Тухайн үед механизм бол үндсэндээ ажил байсан ба энэ ажил нь тодорхой хөтлүүрийн хэлбэртэйгээр хүчийг дамжуулах үүрэгтэй. Хамгийн нарийн хийцтэй механизмд Grande Komplikation буюу механик-автомат цагнууд ордог байв. Үүний тод жишээнд тэнгэрийн од эрхэсийн хөдөлгөөнийг дүрсэлсэн загварууд орно.
Мөн тухайн үед инженерийн шинжлэх ухааныг урлаг хэмээн нэрлэдэг байсан ба үүний баталгаа нь 19-р зуунд уул уурхайд морины хүчээр ус татах зориулалттай машиныг уурхайн хүний урлаг гэж нэрлэж байснаар илэрнэ.
Механикийн үндэс: энгийн машин болон автомат
thumb|miniatur|200px|right|automatos humanoides буюу хүн автомат Сонгодог механик нь шинжлэх ухааны салбар болон хөгжсөнөөр механик системийг бүрэлдүүлж байгаа үндсэн эд ангийг хайж эхэлсэн ба үүнийгээ атомын загвартай адилтган үүнээс цааш задрахгүй эд ангийг машины нэгж эд анги гэж нэрлэх утга санааг эртний грекийн инженер (Аристотель) гаргаж ирсэн. Эндээс энгийн машины тодорхойлолтууд гарсан ба үүнд татах олс, штанг/саваа  хэлбэрийн төмөр, эргэвч, хөшүүрэг болон налуу хавтгай орно.
Хийцийн хувьд энгийн болон маш нарийн хийцтэй механизмууд инженерийн салбарт элбэг байдаг. Тиймээс машин гэдэг нэршилийн дор хамгийн энгийн хийцтэй гар багажнаас эхлээд хоорондоо хөдөлгөөн бүхий эд ангиар (механизм) холбогдон км хүртэл сунасан том үйлдвэрийн тоног төхөөрөмжүүд ч орно.
Машин нь тасралтгүй ажиллах хөтлөгчтэй бөгөөд хэсэгчлэн хувааж болох тодорхой ажлын процессыг дахин давтан гүйцэтгэж байгаа учир автоматтай утга ижил болно. Автомат нь хүн эсвэл амьтаны (урьдчилан тооцох боломжгүй) үйлдлийг төлөвлөж болох үйл ажиллагаа (алгоритм) болгон өөрчилдөг. Автомат гэдэг үг нь (грек.: αὐτόματος-автоматос "-өөрийн хүсэл тэмүүлэлээр хөдлөх") анх жижиг тэргэнцэр дээр угсарсан тоглоомон хүнээс гаралтай бөгөөд байгалийн зайлшгүй дараалах хуулийг механикаар тайлбарлах гэсэн оролдлого хэмээн үздэг.
Үйлдвэржилтийн үеийн тодорхойлолт
thumb|miniatur|200px|right|Босоо өрөмний суурь машин 19-р зуунд:
Эсэргүүцэх чадвар бүхий биетийн холбоос хоорондоо холбогдохдоо механикийн хүчний хуулийн дагуу тодорхой хөдөлгөөнөөр нэг нэгэндээ нөлөөлөх (Reuleaux). Биетийн хоорондын холболт нэг нэгийнхээ хөдөлгөөнийг хорих биш харин тухайн машины үүргээс хамааран хэрэггүй эсвэл саад болж буй хөдөлгөөнийг хязгаарлах буюу зөвхөн хэрэгтэй хөдөлгөөн хийх холболтууд байх.
20-р зуунд:
Үндэсний баярын өдөр
thumb|right|[[Монгол улс|Монголын үндэсний их баяр наадам: Төв цэнгэлдэх хүрээлэн дэх 2006 оны улсын баяр наадмын нээлт]]
Үндэсний баярын өдөр гэдэг нь хуулинд заасан баярын өдөр байх бөгөөд тухайн улсын түүхэн үйл явдал мөн үндэстний хэмжээнд тэмдэглэн өнгөрөөдөг өдөр юм. Нөгөө талаас үндэсний баяр, улсын баяр гэсэн ойлголтууд нь өөр хоорондоо ялгаатай ойлголт бөгөөд энэ тохиолдолд адилтган хэрэглэдэг нь улсыг үндэстэнээр авч үзэн түүний хэмжээг бууруулсан ойлголт болно.
Улс орнуудын тэмдэглэх нь
Олон улс орнууд үндэсний баярын өдрөө тэмдэглэхдээ улсаа байгуулсан өдрийг эсвэл тусгаар тогтносон өдрөө сонгон тэмдэглэдэг (жишээ нь: АНУ-д Independence Day). Франц улс Бастилли руу довтолсон өдрийг 7 сарын 14-нд (Fête nationale эсвэл 14 juillet) үндэсний баярын өдрөө болгон тэмдэглэдэг. Холбооны Герман улсын хувьд Ардчилсан Герман улс Баруун Германтай эргэн нэгдсэн өдрийг түүхэн тэмдэглэлт өдөр хэмээн аравдугаар сарын 3-ыг үндэсний баярын өдрөө болгожээ.
Мөн түүнчлэн дайн дууссантай холбоотойгоор тэмдэглэх өдрүүд байх ба үүний жишээнд Энх тайвны өдөр эсвэл Ялалтын баярын өдөр зэрэг байна. Эх орноо харийн дайснаас чөлөөлсөн баярын өдөр гэж бас байх ба үүнийг нацист Германыг ялсан хэмээн Итали (4 сарын 25-нд), Нидерланд (5 сарын 5-нд), Армени, Азербайжан, Босни ба Херцеговина, Франц, Киргиз, Польш, Казахстан, Серби, Словак, Чех, Туркменистан (бүгд 5 сарын 8-нд), мөн Гүрж, Орос, Тажикистан, Туркменистан, Украин, Узбекистан, Беларусь (бүгд 5 сарын 9-нд), Албани (11 сарын 29-нд) тэмдэглэдэг.
Цэвээнрэгзэнгийн Чинзориг
Цэвээнрэгзэнгийн Чинзориг нь Дорноговь аймгийн Хөвсгөл сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Хөвсгөлийн (Дорноговь) хүн
Мазерати
Мазерати (Maserati Società per azioni []) нь Италийн Модена хотод төвтэй автомашин үйлдвэрлэгч юм. Тус аж ахуйн нэгж нь 1914 онд Болоньяд байгуулагджээ. Компанийн маркийн тэмдэг нь гурван сэрээ.
1950-иад онд Мазерати нь автомашины уралдаанд нэлээд амжилт гаргасны дотор 1957 оны Формула 1 уралдаанд Хуан Мануэль Фанжиог нисгэгчээр авч оролцон автомашины дэлхийн аварга болж байв. Мазерати нь угтаа Ферраритай өрсөлдөгчийн харьцаатай боловч 1997 оноос 2005 оныг хүртэл Фиат Крайслер Автомобайлс (ФКА) концерн доторх Ферраригийн охин компани болж үйл ажиллагаагаа явуулж байв. ПСА ба ФКА нэгдэн, Стеллантис концерныг шинээр байгуулсны дараа Мазерати нь тус концерны нэгэн марк болж байна.
Гэр бүлийн компани
1914 оны арванхоёрдугаар сарын 1-нд Болоньяд «Алфиери Мазерати Хувьцаат Компани» (Società Anonima Officine Alfieri Maserati) нэртэйгээр анх гэр бүлийн компани болон байгуулагдав. Компанийг нь үүсгэн байгуулагч нь Алфиери Мазерати бөгөөд сүүлд түүний гурван төрсөн дүү бас нэмэгдсэн байдаг.
Карло (1881–1910), Биндо (1883–1980), Алфиери (1887–1932) Марио (1890–1981), Этторе (1894–1990), Эрнесто Мазерати (1898–1975) нь бүгд Ломбард мужийн Вогера хотод төржээ. Тэдний эцэг нь төмөр замын инженер мэргэжилтэй нэгэн байв. Зураач мэргэжилтэй Марио Мазератиг эс тооцвол ах дүү Мазерати бүгд техникт сонирхолтой болж өсцгөөв.
Мекленбург-Штрелиц
Мекленбург-Штрелиц (Mecklenburg-Strelitz []; мөн түүнчлэн Штрелиц эсвэл Штрелицийн орон Strelitz буюу Strelitzer Land ) нь 1701 оноос 1918 оны хооронд оршин тогтносон, өөрийн гэсэн хууль тогтоох засаглалгүй, Мекленбургийн нийт улсын нэгэн херцогт улс байв. Засаглалын хувьд Мекленбургийн нийт улсаас салангид байсан Мекленбург-Шверин ба Мекленбург-Штрелицийн Херцогт Улсууд нь 1806 оныг хүртэл эзэнт гүрний феодал ба Герман Үндэстний Ариун Ромын Эзэнт Гүрний бүрэлдэхүүн улс байв. Эзэнт гүрэн нурсны дараа 1815 онд Венийн конгрессоос эдгээр херцогт улсуудын зэргийг нэмэн херцогт ба их херцог зэрэг олгон бие даасан улсууд болгосон ба 1867 онд Хойд Германы Холбооны гишүүн улс, 1871 онд Германы Хаант Улсын бүрэлдэхүүнд оржээ.
Мазерати
Гэр бүлийн компани
1898 онд Карло Мазерати анхныхаа мотоциклийг зохион бүтээсэн ба түүгээрээ тэр хэд хэдэн уралдаанд оролцсон байна. XX зууны эхээр тэр Фиатад туршилт ба уралдааны автомашины жолоочоор ажиллах болсон ба энэ үеэрээ тэр хааяа хааяа Винченцо Ланчатай бас хамтран ажиллаж байжээ. Карло 1903 онд Изотта Фраскинид, 1907 онд Бианкид, 1909 онд Юниор автомашины үйлдвэр зэрэгт ажиллаж байв. 1910 онд Карло Мазерати сүрьеэ өвчний улмаас нас нөгчив.
Мекленбург-Штрелиц
Эшлэл
Ангилал:Германы Хаант Улсын холбооны улс Ангилал:Мекленбург-Өрнө Помераны түүхэн нутаг дэвсгэр Ангилал:Ариун Ромын Эзэнт Гүрний улс ! Ангилал:Райны Холбооны гишүүн улс Ангилал:Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:Германы Гаалийн Нийгэмлэгийн гишүүн улс Ангилал:Хойд Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:Ваймарын Бүгд Найрамдах Улсын муж улс Ангилал:1701 онд байгуулагдсан Ангилал:1933 онд татан буугдсан
Мазерати
Гэр бүлийн компани
Алфиери ба Биндо Мазерати хоёр ахыгаа даган 1903 онд Изотта Фраскинид ажилд оржээ. Тэд 1910 онд Аргентин дахь Изоттагийн салбарт ажиллахаар Миланы автомашин үйлдвэрлэгчээс томилолт аван явсан байна. Алфиери Буэнос-Айрест байхдаа Изоттагийн техникийг ашиглан нэгэн уралдааны тэрэг зохион бүтээж, түүнээ өөрөө унан уралдаж байсан ба 1914 онд ах дүүс буцаад Италидаа ирцгээв.