cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Молибден
Хими шинж чанар
Молибдений (V) хлорид MoCl5 (хар хатуу ногоон)
Молибденит гэдэг эрдсийг үүсгэдэг - MoS2 хувийн жин 4,7—5,0 г/см3 өнгө - саарал
Хэрэглээ
Хуяг дуулга, агаарын хөлгийн эд анги, цахилгаан холбоо, аж үйлдвэрийн мотор болон утас үйлдвэрлэлд ашиглаж байна. Үйлдвэрлэсэн молибдений орчим 86% нь химийн хэрэглээнд  бvтцийн ган35%, зэвэрдэггүй ган 25%, химийн бодис 14%, өндөр хурдны болдоор 9%, цутгамал төмөр 6%, молибден элементийн металл 6% болон superalloys 5% металлургийн хэрэглээнд ашиглаж байна.
Эшлэл
Ангилал:Коэнзим Ангилал:5-р үеийн элемент
ИЛ-38
Энэ онгоц нь зорчигч тээврийн Ил-18 нисэх онгоцны загварын модуль дээр далайн эргийн зурвасын, тэнгисийн тагнуулын болон далайн орон зайд усан хилийн эргүүл, дайсны шумбагч хөлгийг шумбагч хөлөг устгах хөлөг онгоцны болон бие даан илрүүлэн устгах тусгай даалгавар гүйцэтгэх зориулалтын онгоц юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Дөрвөн хөдөлгүүрт нисэх онгоц Ангилал:Тэнгисийн тандалтын нисэх онгоц #::38 Ангилал:Шумбагч усан онгоцыг сөнөөгч онгоц Ангилал:ОХУ-ын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:ЗХУ-ын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Анхны нислэг 1961 он
ИЛ-103
Цахим холбоос
Ангилал:Иргэний нисэх онгоцны төрөл Ангилал:Нэг хөдөлгүүрт нисэх онгоц #:::103 Ангилал:Анхны нислэг 1994 он
Бангалор
Бангалор [Бангало́р] буюу Бенгалуру (ಬೆಂಗಳೂರು, англи: [ˈbæŋgəloːɾ]) бол Энэтхэг улсын Карнатака мужийн засаг захиргааны төв болсон саятан хот юм.
Бангалор хүн амын тоогоор улсдаа 3-р том хот, 5-р том хотын бөөгнөрлийн төв гэнэ. 2011 онд 8 сая хүн аж төрөн сууж байв. Хүн амын 78 хувь хиндү, 13 хувь ислам, 6 хувь христ шашны ёсыг баримталдаг. Төрөлх хэлээр нь үзвэл каннада, тамил, хинди, урду хэлтэн байна.
Бангалорт шинжлэх ухаан, аж үйлдвэр хөгжсөн. Машин, цахилгаан бараа үйлдвэрлэдэг. Мэдээлэл зүйн чанартай их, дээд сургуулиудтай.
Цахим холбоос
Ангилал:Карнатакын суурин Ангилал:Энэтхэгийн хот Ангилал:Энэтхэгийн холбооны муж улсын эсвэл холбооны нутаг дэвсгэрийн нийслэл Ангилал:Саятан хот Ангилал:1537 онд байгуулагдсан
Элфрийдэ Каун
Элфрийдэ Каун (Elfriede Kaun, 1914 оны 10 сарын 5 – 2008 оны 3 сарын 5) нь Германы Өндрийн харайлтын тамирчин юм.
Штайнбургийн Бүттэлд төрсөн тэрээр Берлин хотноо зохиогдсон 1936 оны зуны олимпийн хүрэл медаль хүртжээ. Хувийн дээд амжилт нь 1.63 метр.
Киль хотод өссөн Каун 1930 онд дунд сургуулиа төгсөөд, 1932 онд цэцэрлэгийн багшийн мэргэжил эзэмшин, хүүхдийн цэцэрлэгт ажиллаж байв. 1933 оноос хөнгөн атлетикаар хичээллэж эхлэхдээ ойрын зайн гүйлт, уртын харайлтаар хичээллэдэг байсан ч хурд багатай байсан тул өндрийн харайлт руу шилжжээ.
Каун Килер ТВ багийн нэрийн өмнөөс тэмцээнд оролцдог байсан юм.
Ангилал:Германы өндрийн харайгч Ангилал:Германы олимпын оролцогч Ангилал:Германы олимпын хүрэл медальтан Ангилал:1936 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1914 онд төрсөн Ангилал:2008 онд өнгөрсөн
Изү хойг
Изү хойг (伊豆半島, いずはんとう) нь Япон улсын Шизүока мужийн зүүн хэсэгт орших хойг юм. thumb|none|240px|Изү хойгийн байршил
Газар зүй
Изү хойг нь Филиппиний тэнгисийн тавцан дээр орших бөгөөд газар хөдлөлт олон болдог, халуун рашаан элбэгтэй.
Зүүн талд нь орших Миүра хойгтой хамтдаа Сагами буланг хашина.
Мөн үзэх
Ангилал:Азийн хойг Ангилал:Японы хойг Ангилал:Номхон далайн хойг Ангилал:Шизүока аймгийн газар зүй
Даржаагийн Хаянхярваа
Даржаагийн Хаянхярваа японы түрэмгийлэгчидтэй хийсэн 1939 оны Халхын голын байлдаанд хуягтын жолоочоор оролцож Баянцагааны тулалдаанд дайсны үлэмж амьд хүч, зэвсэг техникийг сөнөөж ангиа давших бололцоогоор хангаж гарамгай байлдсан, 1945 оны чөлөөлөх дайнд хуягтын салааны даргаар оролцож гавьяа байгуулсан байна. 1969 оны 8 дугаар сарын 18-нд Монгол Улсын баатар цолоор шагнасан.
Гэгээн дурсгал
Ангилал:1915 онд төрсөн Ангилал:1975 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:БНМАУ-ын баатар Ангилал:Монголчууд
Бахам
Бахамын Арлууд, албан ёсоор Бахамын Арлуудын Хамтын Нөхөрлөл нь Атлантын далайд 700 гаруй арлаас бүрддэг арлын улс юм. Өмнөд талаараа Куба болон Хаити
улсуудтай, баруун хойд талаараа Кайкосын арлуудтай, зүүн өмнөд талаараа  Бүгд Найрамдах Доминикан Улс , зүүн болон зүүн өмнөд талаараа Америкийн Нэгдсэн Улс-ын Флорида мужтай хил залгадаг. Нийслэл хот Нассау. Багамын арлууд улсын нутаг дэвсгэрийн хэмжээ нь 470.000 км.кв арлуудыг хамардаг.
Түүх
Taйно угсааны хүмүүс анх, 11-р зууны орчимд Хиспаниол арал, Кубаас өмнөд Бахам руу нүүж тэндээ суурьшив. Яваандаа тэд өөрсдийгөө Лукаяан хүмүүс гэж нэрлэх болсон. 1492 онд Кристофер Колумбыг Бааамд ирэх үед ойролцоогоор 30,000 Лукаяан хүмүүс оршин сууж байжээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Атлантын далайн арлын бүлэг Ангилал:Арлын орон Ангилал:Хойд Америкийн арлын бүлэг Ангилал:Төв Америкийн орон Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орон
Охайо
Охайо (Ohio) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Дундад Өрнөд бүсэд оршдог АНУ-ын муж улс. Их нууруудын бүс нутагт багтдаг Охайо муж улс нь он удаан жил Хойд Америкийн соёл, газар зүйн уулзвар цэг байсаар иржээ. Европчуудыг анх ирэх үед болон түүний дараагаар Охайогийн өнөөгийн нутаг дэвсгэрт нутаглаж байсан уугуул америкчуудад Шооний, Ирокез, Майами, Вайандот омгийнхон орно. 1700-аад оноос эхлэн тус нутагт Шинэ Англи, Дундад Атлантын муж улсууд, Аппалачи, Дээд Өмнөдөөс ирсэн хүмүүс суурьших болжээ.
1984 оноос өмнө АНУ-ын хүн амын тооллогын товчоо Охайог Төв Хойд Бүсэд оруулж тооцдог байв. Тус бүсийг дараа нь "Дундад Өрнөд" гэх болж хоёр хэсэгт хуваажээ. Охайо өдгөө Төв Зүүн Хойд муж улсуудын нэг гэж тооцогддог. Охайо нь АНУ-ын зүүн эргээс гаднах муж улсууд дундаа хүн амын нягтшилаар тэргүүлдэг бөгөөд хүн амаараа АНУ-ын нийт муж улсууд дундаа 7-д ордог.
Охайо Баруун Хойд захирамжийн дагуу Холбоонд нэгдсэн анхны муж улс болсон. Тус муж улсын шуудангийн товчлол нь OH бөгөөд уламжлалт товчлол нь O юм. Охайогийн уугуул иргэдийг охайочууд гэх буюу бакай хэмээн Aesculus glabra гэдэг модны нэрээр нэрлэдэг.
Гадны холбоос
* Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
Өмнөдийн саарал богширго
Өмнөдийн саарал толгойт богширго (Passer diffusus) нь Өмнөд Африк, Ангол, Замби улсын саванна болон модот газраар амьдардаг шувуу юм.
Хүчиллэг бороо
Хүчиллэг бороо (хүчлийн бороо) буюу хүчиллэг тунадас гэдэгт pH-ын хэмжээ маш багатай бороо, цас, шүүдэр, агаар мандалд агуулагдах хуурай тоосонцорыг багтаан ойлгоно. Өөрөөр хэлбэл хүхэр, азотын давхар исэл агаар мандалд дэгдэн, усны уурт уусаж, улмаар конденсацлагдан, рН-ын маш бага хэмжээтэй (рН нь 5.0-аас бага ) хур тунадас болон газрын хөрсөнд буух үзэгдлыг хэлнэ.
Энэ нь хөрс, урсгал болон тогтмол усны рН-ын хэмжээг бууруулах ба карбонат чулуулаг, барилгын материалын өгөршилийг нэмэгдүүлэн, ой мод, усан дахь амьтан, ургамалд их хэмжээний сөрөг нөлөө үзүүлнэ.
Гадны холбоос
Ангилал:Байгаль орчны бохирдол Ангилал:Ой хамгаалал Ангилал:Хүрээлэн буй орчны хамгаалалт Ангилал:Хур тунадас
Бүтэшгүй хайр
«Бүтэшгүй хайр» (प्यार इम्पॉसिबल!) — 2010 оны Болливүүдийн уран сайхны кино. Жугал Хансраж найруулж, Приянка Чопра, Удай Чопра нар гол дүрийг бүтээж, Яаш Раж Фильмс зах зээлд борлуулжээ. Хайр дурлал, инээдмийн төрлийн бүтээл.
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Энэтхэгийн кино Ангилал:2010 оны кино
1 сарын 15
1 сарын 15 нь Григорийн тооллын жилийн 15 дахь өдөр. Он дуусахад 350 хоног үлдэнэ. Хэрэв өндөр жил таарвал энэ тоо 351 байна. Энэ өдрийг олон улсын "Онгод сахиусын өдөр" болгон тэмдэглэдэг. Хойд Солонгосчууд "Цагаан толгойн өдөр" болгон тэмдэглэдэг бол Википедиа сайтын хэрэглэгчид "Википедиа"-гын өдөр болгон тэмдэглэдэг уламжлалтай ажээ.
Тэмдэглэлт өдрүүд
0115 #15
Маалинга
Маалинга (Linum usitatissimum) нь харьцангуй сэрүүн бүст ургадаг нэг наст ургамал юм.
Хэрэглээ
Маалингыг ихэвчлэн үр гарган авах зорилгоор тариалдаг. Түүний үрээр маалингын гурил ба маалингын тосыг үйлдвэрлэдэг. Зарим тохиолдолд маалингыг ногоон байгууламж, цэцэрлэгт хүрээлэнд чимэглэлийн зориулалттай тариалдаг. Маалингын ишнээс утас гарган авдаг. Маалингын утас нь хөвөнгийн утаснаас 2-3 дахин бат бөх байдаг. Маалингын тосны үйлдвэрлэлийн дагавар бүтээгдэхүүн болох маалингын шахдасаар маалингын гурилыг үйлдвэрлэж малын тэжээлд ашигладаг.
Маалингын үр
Маалингын үр үндсэн хоёр төрөл байдаг: хүрэн ба шар. Эдгээр нь ижил тэжээллэг чанартай ба ижил хэмжээний богино хэлхээтэй омега-3 тосны хүчлийг агуулдаг. Хүрэн ба шар маалингын үрээс гарган авсан тосууд аль аль нь омега-3 (альфа-линолений хүчил)-г өндөр тунгаар агуулдаг.
Маалингын утас
Маалингын утсаар нэхсэн даавуугаар хөлөг онгоцны далбаа болон майхан хийхэд өргөн ашиглаж ирсэн. Маалинган утсаар нэхсэн даавууны агаар нэвртүүлэх болон шингэн уусгах өндөр чадвар нь үнэлэгдэж, орчин үед өндөр зэрэглэлийн хувцас хийхэд ашиглах болсон байна.
Тэжээллэг чанар
100 гр маалинга нь хүний өдрийн хүнсний хэрэгцээний 19 хувь илүүг хангах ба уураг, хүнсний эслэг, зарим B витаминууд, хүнсний эрдэсүүд зэргийг их хэмжээгээр агуулдаг. Арван грамм маалингын үр нь 1 гр усанд уусдаг эслэгийг (цусан дахь холестеролыг буурулдаг), 3 гр усанд уусдаггүй эслэгийг (түгжрэлээс сэргийлэх ач холбогдолтой) тус тус агуулдаг. Маалингын үр нь тиамин, магни, кали, фосфороор зэргээр үлэмж баялаг ба 100 гр маалинга эдгээр бодисыг хүний өдрийн хүнсний хэрэгцээний 90%-с илүүг агуулдаг. Маалинга нь бусад ургамлын гаралтай хоол хүнсээс 100 илүү дахин лигнаныг агуулдаг.
Өөх тосны агууламжийн хувьд, маалингын үр нь 54% омега-3 тосны хучил (дийлэнхи нь ALA), 18% омега-9 тосны хүчил (олеины хучил), 6% омега-6 тосны хүчил (линолений хүчил) агуулдаг байна. Мөн 9% ханасан өөх тос агуулах ба 5% нь палмитины хүчилийг агуулдаг. Маалингын тос нь 53% 18:3 омега-3 тосны хучил (дийлэнхи нь ALA) ба 13% 18:2 омега-6 тосны хүчил агуулдаг.
Газар тариалангийн ач холбогдол
2018 онд дэлхийн маалингын үйлдвэрлэл 3.2 сая тонн байсан ба 29 хувийг Казахстан улс үйлдвэрлэсэн. Бусад том үйлдвэрлэгч орнуудад Канад, ОХУ, Хятад зэрэг багтана. Маалинга нь өндөр үнэтэй, сүүлийн жилүүдэд хэрэглээ нь тогтмол нэмэгдэж байгаа бөгөөд дэлхийн олон олон тариаланчдыг санхүүгийн хувьд бие даасан, тогтвортой болоход нь нөлөөсөн сайн таримал ургамал юм. Маалинга нь ганд тэсвэртэй, сэлгэн тариалалтад сайн өмнөгч болдог, хөрсний микоризаг гайхамшигтай дэмждэг зэрэг газар тариаланд олон ач тустай талуудыг агуулдаг.
Биологи
Маалинга нь 60-90 см орчим өндөр ургадаг, цагаан, цайвар цэнхэр, цэнхэр өнгийн цэцэг үүсгэдэг нэг наст ургамал юм. Таатай нөхцөлд маалингын гол үндэс нь хөрсний 1 метр гүнд нэвтэрдэг. Вегетатив ургалт 50 хоног, цэцэглэлт 25 хоног, үр боловсролт 35 хоног үргэлжилнэ. Хур тунадас ихтэй, чийгтэй жилүүдэд цэцэглэлт, үр боловсролтын хугацаа сунаж намрын хүйтрэл ургамлыг зогсоох (үхүүлэх) хүртэл үлгэлжилдэг. Маалинга нь өөрөө өөртөө тоос хүртээдэг. Үр нь бөмбөрцөг хэлбэрийн бундуй дотор үүсдэг. Нэг бундуйд 10 хүртэл үр боловсрох боломжтой ч дийлэнхи тохиолдолд цөөн үүсэх ба дунджаар 6 байдаг. Цэцэглэлтийн үед халуунд нэрвэгдэхэд тоос хүртэлт муудах ба бундуй дахь үрийн тоо ба ургамал дахь бундуйн тоо цөөрнө.
Хөрсөнд тавигдах шаардлага
Улаан буудай, арвай зэрэг тарималуудыг тариалдаг хөрс маалингад сайн тохирдог. Усанд автдаг сүвшил муутай болон элэгдэлт хэт өртөж ганд нэрвэгдэмтгий болсон, уусах давсны агууламж өндөртэй хөрсөнд маалинга тариалах нь тохиромжгүй байдаг. Хур танадас багатай бүсэд чийг хадгалах зорилгоор бүрхүүл үүсгэсэн эсвэл ноу-тилл тариалангийн хөрсөнд маалинга нь илүү сайн ургадаг.
Сэлгээ
Маалинга нь дийлэнхи үр тарианы ургамалуудтэй сэлгэн тариалахад нэн тохиромжтой. Маалинга нь олон таримал ургамалд сайн өмнөгч болдог нь тоогдоогдсон байдаг. Маалингын дараа тариалсан таримал ургамалуудын ургацыг, уриншинд тариалсантай харьцуулахад, улаан буудай 96%, арвай 106%, хошуу будаа 104%, рапс 100% байсан судалгаа бий. Маалингыг нэг талбайд эргэн тахиалах хугацааг 3 жилээс багагүй байлгаснаар илүү өндөр ургац авах нөхцөл бүрддэг. Маалингыг төмс, рапс, гич зэрэг ургамлын дараа тариалахаас зайлсхийх хэрэгтэй. Рапс, гич зэрэг нь хөрсний микоризаг дэмждэггүй учир эдгээр ургамлын үед хөрсөн дахь микоризагийн идэвхи буурдаг. Харин маалингын ургалт нь микоризагаас ихээхэн хамааралтай байдаг учир, рапс, гичний дараа маалинга тааруу ургадаг болох нь тогдоогдсон байна.
Үрэлгээ
Маалингын үрийг тэгшхэн, чийгтэй хөрсөнд, 2-4 см гүнд суулгана. Манай орны хувьд 5-р сарын 1 ба 2-р 10 хоногт тариалсан маалинга амжилттай ургасан хэдий ч тариалах хугацааны хувьд нэмэлт туршилт судалгааг үргэлжлүүлэн хийх шаардлагатай. Маалинга нь дөнгөж цухуйсан (котоледон) үедээ богино хугацааны (<2цаг) -30С температур хүйтрэлийг даадаг бол, жинхэн 2 навчтай үедээ 2 цагаас доош хугацааны -80С температур хүйтрэлийг тэсвэрлэдэг нь тогтоогджээ. Нэгж талбайд тариалах үрийн хэмжээ нь олон хүчин зүйлээс хамаарч (хөрсний чанар,хур тунадасын хэмжээ, 1000 үрийн жин г.м.) 20-60 кг/га байх боломжтой. Уур амьсгалын хувьд манай оронтой ижил төстэй Казахстан улсын тариаланчид 30-35кг/га тунгаар өндөр ургац авч байгаа тухай мэдээлэл байдаг.
Хог ургамлын менежмент
Маалинга нь хог ургамалтай өрсөлдөх чадвар муутай ургамал юм. Энэ нь түүний биологийн онцлоготой холбоотой. Гэсэн хэдий ч маалингын талбайн хог ургамлыг, ургамал хамгааллын арга хэрэгслийг ашиглан амжилттай хянаж болдог. Маалинга тариалсан талбайд өргөн навчит хог ургамлыг хянадаг цөөнгүй тооны гербицидүүдийг ашиглаж болдог давуу талтай. Маалингын талбайд бентазон, МЦПА, метсульфурон-метил, тифенсульфурон-метил, клопиралид зэрэг гербицидүүдийг дангаар эсвэл хослуулан ашиглаж өргөн навчит хог ургамлыг хянадаг. Өөр ямар ч өргөн навчит тарималд ийм боломж үгүй юм. Маалингын талбайн үет хог ургамлуудыг клетодим, хизалофоп-П-этил, сетоксидим зэрэг граминицидийг ашиглан амжилттай хянадаг. Эдгээр граминицидууд нь дийлэнхи нэг наст, зарим олон наст үет ургамлуудыг хянадаг учир, улаан буудайн талбайд хянаж болдоггүй уршигт хог ургамал болох хиагийг маалингын тарбайд амжилттай устгаж болдог. Маалингын, өргөн навчит болон үет хог ургамлыг аль алийг нь хянах боломж олгодог чанарыг ашиглан, олон орны тариаланчид шинээр эргэлтэд оруулж буй тариалангийн талбайд маалинга тариалах тохиолдол цөөнгүй байдаг.
Маалингын тос
Маалингын тос нь бүрэн боловсорсон маалингын үрнээс гаргаж авдаг, шаргалдуу өнгөтэй, хуурай тос юм (агаарт гаргавал хатуурдаг тос). Тэжээлийн бодис болгон хэрэглэж болдог.
Маалингын тосноос гарган авсан ОМЕГА 3 6 9
Маалингын үрийн тос нь омега-3, омега-6, омега-9 тосны хүчил, А,Е аминдэмийг агуулдаг ба омега-3, омега-6 нь хүний биед үл нийлэгжих ханаагүй тосны хүчил бөгөөд эдгээрийг зөвхөн хоол хүнсээр нөхөх боломжтой. Эдгээр тосны хүчлүүд нь эсийг бүрдүүлэхэд оролцдог төдийгүй эсийн үйл ажиллагааны зохицуулагч болдог.
ОМЕГА 3 6 9
Түүх
Иш нь зотон даавууны түүхий эд болдог. Франц хэлэнд "лин" хэмээн дуудагддаг байсан ба дээр үед өндөр зэрэглэлийн маалингын ишээр хийсэн зотон даавуу нь эмэгтэй хүний дотуур хувцсанд хэрэглэгддэг байснаас англи хэлний "lingerie" гэдэг үг гарсан түүхтэй.
Эх сурвалж
Ангилал:Ургамал
Жонни Баклэнд
Жонатан Марк "Жонни" Баклэнд (Jonathan Mark "Jonny" Buckland) нь 1977 оны 9 сарын 11-нд төрсөн, Английн гитарчин, хөгжимчин хүн юм. Түүнийг ихэнх хүмүүс Колдплей хамтлагийн гоцлол гитарчин гэдгээр нь сайн мэддэг.
Амьдралын эхэн үе
Баклэнд нь Лондон хотын Излингтон дүүрэгт төрсөн бөгөөд тэнд 4 нас хүртлээ амьдарсан. Дараа нь тэдний гэр бүл Хойд Уэльсийн Пантимвин тосгон руу нүүсэн байна. Тэрээр 11 настайгаасаа гитар тоглож эхэлсэн бөгөөд Ride, The Stone Roses, My Bloody Valentine хамтлаг болон Жорж Хариссоны үнэнч шүтэн бишрэгч байсан байна. Түүнийг анх гитар сурч байхад том ах Тим нь урам хайрладаг байжээ. Тэр Исгол и Ваун болон сүүлд Уэльс хотхон Молдод суурьшсан Алун сургуулиудад суралцаж байв. Дараа нь тэр Лондоны коллежийн их сургуульд математик болон одон орны чиглэлээр сурахаар орсон байна. Тэнд л тэр ирээдүйн хамтлагийн хүмүүс болох Крис Мартин, Гай Бэрримэн, Вилл Чэмпион нартайгаа танилцжээ. Тэд нийлэн Колдплей хамтлагийг үүсгэсэн юм. Лондоны коллежийн их сургуульд сурч байхдаа Крис Мартинтай нийлэн сургуулийнхаа үүдний сахиулаар ажиллаж байжээ.
Бабуша хатан
Бабуша (1330 онд өнгөрсөн) — Юань улсын Хүслэн хутагт хааны их хатан байв. Гамала жин вангийн охин Шоунин гүнжийн охин. Есөнтөмөр хааны Садабал бага хатны эгч юм.
Намтар
Бабуша хатaн Найман аймгийн хүн. Түүний ээж нь Есөнтөмөр хааны дүү Шоунин гүнж байжээ. Хүслэн хааны анхны хатан байв. 1326 онд Ринчинбал хааныг төрүүлсэн. 1329 оны 1-р сард Хүсэлэ ван, хаан болоход Бабуша улсын их хатан болсон.
Хүслэн хаан удалгүй хорлогдож, шинэ Тугтөмөр хааны Будшир их хатан Бабуша хатныг баривчилж "Ринчинбал хүүгээ хаан суулгах хуйвалдаан зохиосон" хэмээн ял тулгаж 1330 оны 4-р сард хороожээ.
1341 онд Тогоонтөмөр хааны зарлигаар Бабуша хатныг «Үлэмж мэргэн маш өглөгт их гүнж» хэмээн нэхэн өргөмжилжээ.
Сурвалж, тайлбар
Ангилал:13-р эсвэл 14-р зуунд төрсөн Ангилал:1330 онд өнгөрсөн Ангилал:Монгол хатан Ангилал:Хонгирад Ангилал:Юань улсын хатан
Клинт Иствүүд
Клинтон Иствүүд, бага (Clinton "Clint" Eastwood, Jr., 1930 оны тавдугаар сарын 31-нд төрсөн) нь Америкийн кино жүжигчин, найруулагч юм. Америкийн кино академийн таван шагнал буюу Шилдэг найруулагч, Шилдэг бүтээл тус бүр хоёр удаа, Ирвинг Г. Талбергийн нэрэмжит шагналыг хүртэж кино урлагт оруулсан нөр их хөдөлмөрөө төр засгаараа 2009 онд үнэлүүлэн Үндэсний одонгоор шагнуулсан байдаг.
Товч намтар
Клинт Иствүүд 1930 оны тавдугаар сарын 31-нд Сан-Францискод мэндэлжээ. Кино урлагт анхлан хөл тависан жилүүддээ вестерн төрлийн киноны эерэг дүрд тоглож байв. Харин найруулагч Сержио Леонетой хамтрах болсоноор нэр алдарт хүрэх замаа нээсэн гэхэд болно. thumb|left|Клинт Иствүүд [[1981 онд.]]
1960-1980 оны туршид вестерн адал явдалт кинонуудын ихэнхи төлөв дуу цөөтэй байдаг гол дүрүүдээрээ Клинт Иствүүд Холливүүдийн хамгийн нэртэй жүжигчин аль хэдийн болсон байсан билээ. 1993 оноос буюу сүүлийн жилүүдэд найруулагчийн ажлаар уран бүтээлээ туурвиж 1992 болон 2004 онд Оскарын Шилдэг найруулагч болсон юм.
Төр засгаас хөдөлмөр бүтээлээ үнэлүүлсэн тухайд 2009 оны арваннэгдүгээр сарын 13-нд гуравдугаар зэргийн Алдрын легион одонгоор, түүнчлэн Ерөнхийлөгч Николя Саркозигийн зарлигаар Францын Дээд шагналаар шагнагдсан.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Киноны хөгжмийн зохиолч Ангилал:Калифорнийн засаг дарга Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Сезар шагналтан Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (командлагч) Ангилал:Бүгд Найрамдах Намын гишүүн (АНУ) Ангилал:Америкчууд Ангилал:1930 онд төрсөн
Түшмэл
Түшмэл (мо.б. - tüšimel - түшимэл, олон тооны хэлбэр нь түшмэд -  tüšimed - түшимэл) — хуучин цагийн албан эрх тушаал бүхий хүн.
Ангилал:Албан тушаал
Тэнгэр шүтлэг
Тэнгэр шүтлэг (Тэнгэризм, Тэнгэрийн шашин; Tengrism, Tengriism, Tengrianism; Тенгрианство; Tengricilik) бол Төв Азийн Алтай хэлний язгуурын нүүдэлчдийн уламжлалт бөө мөргөлийг нэрлэсэн 1990-ээд онд бий болсон нэр томъёо юм. Энэ нэр томъёог анх түрэгүүд болон Монгол угсааныхан бий болгон хэрэглэсэн бөгөөд тэнгэризмийг түрэгүүдийн улс төрийн хөдөлгөөн гэж үздэг байна. (бөөтэй холбож үзэж болохгүй)
МЭӨ 3-р зуунд Монголын дээдэс Хүннүгийн төрийн шүтлэг болж байсан ба МЭ 6-9 -р зууны эртний Булгар, Унгар зэрэг үндэстний шүтлэг бишрэлийн сэтгэлгээнд чухал байр эзэлнэ.
Одоо голдуу ЗХУ задарсны дараах Алтай хэлний язгуурын үндэстнүүд, Татар, Буриад, Киргиз, Казакт сэхээтний дотор Тэнгэризм сэргэсэн. Якут, Хакас, Тува ба Оросын холбооны Турк Монгол хэлний бүлгийн үндэстнүүд нь шашны зохион байгуулалтын төвшинд шүтэж байна. Тэнгэризм нь Алтайд Бурханизм хэмээх шинэ шашны хэлбэрээр хөгжиж иржээ. Монгол хэлэнд Хөх Мөнх Тэнгэр гэж хэлдэг бөгөөд одоо хүртэл шүтлэг бишрэлийн субъект болсон хэвээр байна. Монголын дээдэс Хүннү гүрэн нь тэнгэрийн шүтлэгтэй байсан бөгөөд Их Монгол Улсын үед Чингис хаан нь Мөнх тэнгэрийн шашин болтол хөгжүүлж төрийн шашин болгож шүтэж байсан нь шарын шашин хүчээр дэлгэртэл уламжлагдсан. Орчин үеийн Турк хэлэнд Göktanrı dini (Гөктанры дини) буюу Хөх тэнгэрийн шашин гэж нэрлэдэг байв.
Тэнгэризмийн үндсэн ойлголт
Тэнгэризм бол байгаль орчинтойгоо зохицон амьдрах сэтгэлгээнээс үүсэлтэй. Тэнгэр шүтлэгтэн нь тэнгэр газар, байгаль дэлхий, өвөг дээдсийн онго тэнгэр бүх хүн төрөлхтнийг харж хамгаалдаг хэмээн үзэж, орчлон ертөнцийг үүсгэн бүтээж, эзэмдэн захирагч хүчирхэг онго тэнгэрүүд болох Хөх Мөнх Тэнгэр, эцэг тэнгэр, эх газар, удган эх зэргийг сүсэглэн шүтнэ. Тэнгэр шүтлэгтэн нь хүн өөрийн оршин амьдарч бүхий байгаль орчныхоо тэнцвэрийг хадгалах, бие хүнийхээ хийморь, сүр сүлд, эрчим хүчийг дээд хэмжээгээр дайчлан бадрааж, шударга ариун амьдрахыг эрмэлздэг.
Тэнгэризм хэмээх шашныг Хүннү ба эртний Болгарчууд Европт уламжилсан. Умард Кавказын Хүннү нар хоёр шүтээнтэй байжээ. Нэг нь Тэнгэр хан, Перс хэлээр Aspandiat хэмээн нэрлэх ба мориор тахилга өргөдөг. Нөгөө нь Перс хэлээр Kuar буюу Нар. Хэн хэрвээ зөрчвөөс аянгад цохиулж үхэх ажээ. Эртний Хятад сурвалжид: “Цагаан сар ноёд язгууртан нар шаньюй ордонд бага чуулган болж ихсийн тайлга хийнэ. Таван сард Longchen-д их чуулган болж тэнгэр газар, онгодоо тахина. Намар адуу таргалах үед Dailin-д их чуулган болж хүн малын тооллого явуулна ”, “Хүннүгийн хаан шаньюй өдөр наранд мөргөж, шөнө саранд залбирдаг” гэсэн байдаг нь одоогоос 2300 жилийн өмнө Монголчууд тэнгэр шүтлэгтэй байсныг харуулна.
Тэнэризм нь Киргиз, Казак, Саха (Якут), Тува, Монгол, Туркийн шашны сэтгэлгээ ба Төвдөөр дэлгэрсэн бурхан шашин, Бурханизмд багагүй нөлөөлсөн юм.
Туркт Тэнгэризм нь уламжлалт соёлын хэлбэрээр өдөр тутмын амьдрал дунд олон зүйл дээр илэрдэг. Түүний нэг бол Назар (Nazar). Назарийг Турк хүмүүс гэр орон, машин унаа, хүүхдийн хувцас, барилга байшин дээр өргөн хэрэглэнэ. Туркт ичгэвтэр зүйл тохиолдсон үед Yerin yedi kat altına girdim гэсэн үгийг байнга хэлдэг. Энэ нь долоон давхар газрын дор орох гэсэн утга бүхий Тэнгэризмтэй холбоотой үг юм. Туркийн Тэнгэризмийн үзлээр бол тэнгэр газар тусбүр долоон давхартай ажээ.
Тэнгэр шүтлэгийн зан үйл, ёс заншил, соёл монголчуудын амьдралд нэвт шингэсэн байдаг. Монгол айл өглөө болгон сүү, цайныхаа дээжийг дээд Мөнх тэнгэртээ өргөнө, архи сархад зооглох үедээ бас дээжийг нь тэнгэр газартаа сэржимлэнэ. Жил болгон нутаг усныхаа уул овоог тахина. Уул овооны тахилга бол тэнгэр тахилгын нэг хэлбэр юм. Шарын шашин орж ирснээс хойш зарим уул овоог лам нар тахих болжээ. Одоо хүртэл Монголчуудын дотор цагаан сарын шинийн нэгэнд дээр гарч тэнгэрт мөргөн золгох ёслол уламжлагдсан хэвээр байна. 1990-ээд оноос хойш цагаан сарын шинийн нэгэнд Богд хан уулын Хийморийн овоонд гарч тэнгэрт мөргөн золгох ёс сэргэн жил ирэх тусам өргөжиж иржээ. Өвөр Монголын Ордост буй “Чингис хааны онгон” бол 1950-аад он болтол уламжлагдаж ирсэн Ерөнхийн шүтээн найман цагаан гэрийн орчин үеийн байгууламж болох юм. Ерөнхийн шүтээнд эдүгээг хүртэл Мөнх тэнгэр, Чингис хаан, хар цагаан туг сүлдийн тахилга хийгдсээр байна. Үүний дотор Хубилай хааны тогтоосон “Дөрвөн цагийн хурим” гэх дөрвөн улирлын тахилга ёслолын зан үйл  байх ба Цагаан сүргийн их тайлга зэрэг нь бүр Хүннүгийн үеийн тэнгэр уламжлал болно. “Ерэн есөн цагаагчны сүүний цацлын ерөөл”-д:
Эгээл зарлигаа өгтүгэй” гэх зэргээр өчиж иржээ. Чингис хааны нэрэмжит Их засаг их сургуулиас Хэрлэнгийн Хөдөө аралд Чингис хааны онгон шүтээний төвийг байгуулж жил болгон Мөнх тэнгэр, Чингис хааны тахилгыг эртний ёсоор хийж ирсэн. Мөнх Чингис хааны мэндэлсний 840 жил, Их Монгол улс байгуулагдсан 800 жил, Хүннү гүрэн байгуулагдсаны 2220 жилийн ойн үеэр төрийн том тахилгуудыг хийжээ. Эртний сурвалж зохиолд “Мөнх тэнгэрийн хүчинд хааны суу заль ивээх” гэж гардаг. Чингис хааныг дахиж буй нь мөн чанартаа Мөнх тэнгэрийг шүтэж буй явдал юм. Батмөнх даян хаан Мөнх тэнгэрт зарга заахдаа: Дэд болсон эзэн богд минь (Чингис) чи мэд” гэдэг байжээ.
Тэнгэризмийн түүхэн замнал
Тэнгэризм нь тэнгэр ба эх газрын шүтлэгээр гол болгож бөө мөргөл, Анимизм, Тотем шүтлэг ба дээдсийн шүтлэгээс зарим элементийг шингэн авчээ. Тэнгэризм нь Хүннү ба эртний Болгараас зуун европт уламжлагдсан, Уйгарын хаант улс 8-р зуунд Манийн шашныг  /Manichaeism/ төрийн шашин болгох үед тухайн оронд Тэнгэризм нь голлох үүргээ алджээ.
Тэнгэризм нь Хөх-Түрэгийн эзэнт гүрэн ба Монголын эзэнт гүрний үед маш том шашны үүргийг гүйцэтгэж байсан. Хөх-Түрэгийг “Тэнгэрийн Түрэг” гэж орчуулж болдог нь Тэнгэризм нь ямар чухал үүрэгтэй байсныг ойлгож болно. 13-р зуунаас Чингис хаан ба түүний залгамжлагчид 14-р зуунд Алтан Ордын Үзбек хаан Исламын шашинд ортол Тэнгэризмийг шүтэж байсан юм.
Их Монгол улсын хаад Тэнгэрийн зарлигаар дэлхийг захирах үүрэг хүлээсэн хэмээн үздэг байлаа. Их Монгол улсын Мөнх хаан “Бидний Монголчууд цорын ганц нэгэн бурхан (Мөнх тэнгэр) -ыг шүтдэг (Believe that there is only one God). Тэрээр төрж үхэхийн заяаг захирдаг болохоор бид түүнд шударга байдаг”, “Тэнгэр бидэнд адил бус арван хуруу заяасан шигээ адил бус амьдрах арга замыг соёрхов”  гэсэн байдаг. Төв Азын нүүдэлчдийн дотор тэнгэртэй холбоотой үлгэр домог өргөн тархсан байдаг.
5G
5G Сүлжээ
5G нь дараа үеийн өндөр хурдны утасгүй сүлжээ нь бүтэн киног нүд ирмэхийн зуур татах, жолоочгүй автомашиныг удирдлагаар хангах чадвартай байх юм. 5G сүлжээ хэрэглэж эхлэх хугацаа 2020 оноос наашгүй байна. Өнөөдрийн утасгүй сүлжээний хамгийн дээд хурдыг 4G сүлжээ үзүүлдэг. Тэгвэл 2 жилийн дараа бид тав дахь үеийн гайхмаар хурдтай сүлжээтэй учрах юм.5G сүлжээг Internet of Things (IoT) буюу бүх төхөөрөмж сүлжээнд холбогддог болох эриний гол дэд бүтэц байна. 5G сүлжээ нь 4G-гээс 66 дахин хурдан ба ямар ч цагийн алдагдал, зөрөөгүйгээр бүгдийг хянах, удирдах боломжтой болох юм.
Тэнгэр шүтлэг
Тэнгэризмийн түүхэн замнал
1578 онд Түмдийн Алтан хан шарын шашин дэлгэрүүлэх хүртэл Монголчууд Мөнх тэнгэрээ шүтэж байсан. Сурвалж зохиолд тэмдэглэснийг үндэслэвэл: Тогун тайш 1434онд, Батмөнх Даян хаан 1473 онд, Боди Алаг хаан 1519 онд, Дарайсүн Гүдэн хаан 1548 онд тус тус Ерөнхийн шүтээн-Найман цагаан гэрт мөргөж хаан цолоо тунхаглан авч байсан бол Их Монгол улсын хамаг сүүлчийн Лигдэн хаан “Бурхны эцэг сэтгэл, сэтгэлийн эцэг мөнх тэнгэр” гэсэн байдаг.
5G
5G Сүлжээ монголд
2022 оны 8 сарын 15нд монгол улсад анх удаа Юнител компани анхны 5G сүлжээний станцыг Монгол улсын нийслэл Улаанбаатар хотын төв талбайд асаав. 2022 оны 09 сарын 02 өдөр 5G сүлжээний хамрах хүрээгээ тэлж Улаанбаатар хотын нийт 14 байршилд 5G сүлжээний станцыг асааж хэрэглэгчдэд өдөр тутамдаа 5G сүлжээг ашиглах боломжийг бүрдүүлэв.
Тэнгэр шүтлэг
Төв Азийн Тэнгэризмийн хөдөлгөөн
1990 оноос Төв Азийн Түрэг Монгол хэлний улс үндэстэнд Тэнгэризм чухал үүрэгтэй болж ирэв. Энэхүү хөдөлгөөн анх Татарстанаас эхэлж, 1997 онд Тэнгэризмийн тухай Bizneng-Yul гэдэг тогтмол хэвлэл буй болсон. Түүний дараа 2000 оноос Киргиз, Казахстанд өрнөсөн. Харин Буриад ба Монголд бага хүрээнд явагдаж Төв Азид тархах хандлага гарсан байна.
5G
5G Сүлжээ монголд
Байршил:
Тэнгэр шүтлэг
Төв Азийн Тэнгэризмийн хөдөлгөөн
Зөвлөлт Холбоот Улс задарснаас хойш Буриадын судлаач И.С. Урбанаева “Төв Азын Тэнгэрийн тайлагдашгүй уламжлал”("Tengrianist Esoteric Traditions of Central Asia") зэрэг судалгааны бүтээл туурвисан.
5G
5G Сүлжээ монголд
1.      Сүхбаатарын талбай
Тэнгэр шүтлэг
Төв Азийн Тэнгэризмийн хөдөлгөөн
Марксизм унаснаас хойш, үзэл санааны хоосон орон зайг Тэнгэризмээр нөхөх оролдлогыг Киргизийн улс төрчид идэвхтэй хийж иржээ. Түүний нэг төлөөлөгч бол одоогийн Киргизийн төрийн нарийн бичгийн дарга, алтны компанийн захирал асан Дастан Сарыгулов юм. Тэрээр Тэнгэризмийн үзэл санаа, уламжлалыг сэргэн хөгжүүлэх Тэнгэр орд (Army of Tengri) хэмээх иргэдийн зохион байгуулалтыг үүсгэн байгуулжээ. Түүний байгуулсан нийгэмлэг нь албан ёсны 500,000 гишүүнтэй бөгөөд Тэнгэр судлалын олон улсыг төвийг ажиллуулж, Киргизүүдийн Тэнгэризмийн үзэл баримтлалыг боловсруулж байгаа ажээ.
5G
5G Сүлжээ монголд
2.      Unitel - Дата центр
3.      Сентрал Тауэр 3, 4-р давхар
Тэнгэр шүтлэг
Төв Азийн Тэнгэризмийн хөдөлгөөн
Тэнгэризмээр сэдэв болгосон нийгмийн шинжлэх ухааны сэтгүүл, ном товхимол Киргизстанаас гадна Казахстанд ч олноор хэвлэгдэх болжээ. Энэхүү хөдөлгөөн нь улс төр ийн хүрээ, төр засгийн бодлогод тодорхой хэмжээнд нөлөөлсөн. Казахстаны ерөнхийлөгч Нурсултан Абишевич Назарбаев ба Киргизийн ерөнхийлөгч асан Аскар Акаевич Акаев нар уулзалдах үеэрээ Тэнгэризм бол Түрэг угсааны үндэстний “байгалийн” шашин болох тухай ярилцаж байжээ.
5G
5G Сүлжээ монголд
4.      Шангри-Ла худалдааны төв 3, 4-р давхар
Тэнгэр шүтлэг
Төв Азийн Тэнгэризмийн хөдөлгөөн
Тэнгэризмийн хөдөлгөөний зарим цөөн тооны идэвхтэн нар Тэнгэризмийг “Төрийн шашин” болгох сэргээх тухай санал санаачлаг гаргаж ирсэн нь иргэдийн дэмжлэгийг олсон бөгөөд нийгмийн оюунлаг хэсгийн хүрээллийг илүү олжээ. Исламын шашин нь Турк хүмүүсийн хувьд гаднаас орж ирсэн харь шашин бөгөөд Төв Азид үндэстний үзлийн нам бүлэглэл үгүйлэгдэж байна хэмээн тэнгэрист үзэлтэн нар үздэг. Тэнгэризмийг Орост шинэ паганисм гэж үзэх явдал ч буй. Харин Тажикстанд Зороастризмыг сэргээж байгаа ажээ. Ташрамд дурдахад “Хотжилт эрчимжиж Оросжилт түргэсэж буй өнөөгийн нөхцөлд хуучин уламжлалаа сэргээх гэсэн оролдлого нь Тэнгэризм юм. Тэнгэризм нь Зөвлөлтийн үед алга болсон нүүдлийн амьдрал, гэр, мал аж ахуй, эх байгалийн хүйн холбоо зэрэг Киргиз, Казакийн өвөрмөц хэв маяг болсон унаган дүрэхээ сэргэх гэсэн үзэл санаа, хүсэл эрмэлзэл илэрхийлэл мөн. … Харин Еврейн эсрэг үзэлтэй/anti-Semitism/ холих, Барууныг эсэргүүцсэн туйлшрамтгай үзэл болон хувирч гадаад ертөнцийн дургүйцлийг хүргэхгүй байх талд анхаарвал зохино” гэсэн болгоомжлол ч буй бололтой.
5G
5G Сүлжээ монголд
5.      Засгийн газрын ордон
6.      Галлерей Улаанбаатар худалдаа, үйлчилгээний төв
Тэнгэр шүтлэг
Төв Азийн Тэнгэризмийн хөдөлгөөн
Тэнгэризм нь Монголд 1990-ээд оноос сэргэсэн. 1994 онд Монголын нэрт философич, доктор Т.Содномдаргиа асан Тэнгэр дээд сургуулийг үндэслэн байгуулж, өөрөө тэнгэр судлалын лекц уншиж байв. 2004 онд Улаанбаатар хотод доктор Г.Гэрэлбаатарын санаачлалаар Мөнх тэнгэр судлалын дэлхийн академи байгуулагдаж, 2006 онд Их Монгол улс байгуулагдсан 800 жилийн ойд зориулан Мөнх тэнгэр судлалын олон улсын хурлыг зохион байгуулжээ. Мөн тус жил “Мөнх тэнгэр судлал” гэсэн ном хэвлэгдсэн. Бас энэ чиглэлд хувь нэмэр оруулсан зүтгэлтэн бол Мөнх тэнгэр судлалаар эрдэм шинжилгээний өгүүлэл бичиж, Мөнх тэнгэр дээд сургууль байгуулж байсан МУИС -ын профессор, Онолын физикч, Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн О.Лхагва юм. Шинэ мянган гарснаас хойш Монгол сэхээтнүүдийн дотор Мөнх тэнгэр моодонд орсон гэж хэлэхэд хэтрүүлэл болохгүй болов уу. 2011 оны 11 сард Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар Монголын тулгар төрийн 2220, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 805, тусгаар тогтнолоо сэргээсэн Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 100 жилийн ойд зориулан “Мөнх тэнгэрийн бичиг” үзэсгэлэнг Үндэсний уран зургийн галерейд нээж байв. 2012 оны 2-р сард АН-ын ҮЗХ-ны 40 гаруй гишүүд нэгдэж "Мөнх тэнгэр" нэртэй фракц байгуулсан, 2012 оны 6-р сард Харанга” хамтлагийн дуучин Х.Лхагвасүрэн, “Хар сарнай” хамтлагийн дуучин С.Амармандах, “Номин талст” хамтлагийн дуучин Т.Дэлгэрмөрөн нар “Мөнх хөх тэнгэр мину” цомог, тоглолт хийхээр болсон. Бөө мөргөл ба тэнгэризмээс ялгаатай Их Монгол Улсын Мөнх тэнгэрийн шашин ч сэргэх хандлага буй болжээ.
5G
5G Сүлжээ монголд
7.      МУИС-ийн номын сан
Тэнгэр шүтлэг
Монголын зарим судлаач нарын дүгнэлт
Энэ талаар нэрт философич Ч.Жүгдэр: "эртний монголчуудын шашны үзэл нь байгалийн энгийн тодорхой юмс үзэгдлийг шүтдэг байснаасаа гарч, хийсвэрлэн улмаар тэнгэр хэмээх хийсвэр ойлголт буй болгон шүтэх болжээ. Тэнгэр хэмээх ойлголтод байгалийн харагдах ба үл харагдах бүх хүчийг хамруулан үзэж байсан бөгөөд эхлээд тэнгэрийг газар усны нэгэн адил тодорхой үзэгдлийн утгаар шүтэж байснаа сүүлдээ харагдах тэнгэрээс үл харагдах хийсвэр тэнгэрийг шүтэхэд хүргэсэн байна гэсэн бол хэл бичгийн шинжлэх ухааны доктор С.Дулам; Байгалийн үзэгдэлиийх нь хувьд тэнгэрийг хэвээр шүтэх ёсноос эхэлсэн боловч дараа нь тэнгэрийг өөрийг нь тэнгэр болгож,сүүлдээ тэнгэр,түүний эзэн хоёрыг ялгах мэтчилэнгээр хэд хэдэн үе шатыг дамжсан байна хэмээн тэмдэглэжээ.
5G
5G Сүлжээ монголд
8.      Багшийн дээд
Тэнгэр шүтлэг
Монголын зарим судлаач нарын дүгнэлт
Тэнгэр шүтлэгийн хөгжлийн оргил үе бол Мөнх тэнгэрийн үе болно. Тиймээс ч "Тэнгэрийн үзэл бол хятадын их цагаан хэрэмнээс хойш орших дотоод Азийн өргөн уудам хээр тал нутгаар тархан оршиж байсан эртний нүүдэлчин улс түмний дунд анх үүсэн улмаар тэдний ухаан санааг нь эзэмдэн гайхалтай удаан хугацаанд үеийн үед дамжин уламжлагдан явсаар монголчуудын их өрнөлтийн үед хөгжлийнхөө дээд цэгт хүрч үнэхээр ертөнц дахины шинж чанартай болж тухайн цагийнхаа дэлхий даяар түгэн тархаж байсан билээ" хэмээн академич Ш.Бира тэмдэглэсэн бол Онолын физикч, доктор О.Лхагва:"Мөнх Тэнгэр бол монголчуудын ертөнц хийгээд нийгэм, бас бие, сэтгэлийн харилцааны талаарх цогц үзэл буюу эрдэм ухаан" ,"их талынхан эл эрдэм болон танихуйн мэдрэмжээрээ Орчлонгийн ухаарал, мэдээллийн “далд” оронд нэгдэж хувьслыг мэдэрч тандана. Ийнхүү их талын ард түмний байгаль, нийгэм, бие болон сэтгэлийн найраг зүй бүрэлдэн тогтсоноор танин мэдэх хийгээд соёл- иргэншлийг хөгжүүлэх ундрага- хөдөлгөгч хүч нь болсон Мөнх Тэнгэрийн цогц эрдэм үүсэн хөгжжээ" "гэжээ. 1990-ээд оноос Мөнх тэнгэрийг дагнан судалж ирсэн доктор Г.Гэрэлбаатар "Дэлхий дахиныг нэгтгэн захирсан Чингис хааны төр эрх зүйн философийн үндэс бол мөнх тэнгэрийн монотеист номлол cypгаал болох юм. Өөрөөр хэлбэл тухайн үеэс эхлэн Монголчууд философийн монотеист чиглэлийг баримтлан хөгжүүлж ирсэн нь тодорхой байна. Мөнх тэнгэр бол матери ухамсар гэж хуваагдахгүй, нэгдсэн, туйлын, цорын ганц бүхний эхлэл" гээд Мөнх тэнгэр бол Монголын уламжлалт шашин мөн гэсэн үзэл санааг дэвшүүлэн баримт нотолгоо дурдаж иржээ. Бас Мөнх тэнгэр судлаач З. Эрдэнэбат:"Өөрчлөлт буюу бүтээхүй хийгээд эвдэхүйн нэгдэл бол Мөнх Тэнгэрийн Хууль - Мөнх Тэнгэрийн Хүсэл Зориг бөлгөө. Тэгвэл бид энэхүү мөнхийн хуулийн дор амьдрах ёстой юм гэдгийг өвөг дээдсийн маань гэгээн гэрээслэл зуун зууны тэртээгээс бидний мах цусанд шингэн хүрч ирсэн байнам. Ген-ийн коoдонд гэж хэлбэл бүр оновчтой болох болов уу. Байгальтайгаа зохицон амьдарч, цаг үргэлж хөдөлж өөрчлөгдөж, нүүж сууж явсан Дээдэс маань Тэнгэрийн хүч буюу Дээд хүчний хуулиар амьдарч явахыг захисан нь 'Тэнгэрийн дор төрж, Хуулийн дор амьдарна!' гэдэг эгэл үнэн үгэнд байнам.... Чухамдаа нэгдмэл байдал, зохицол, тэнцвэртэй хөдөлгөөн, өөрчлөлтийн зарчим буюу Мөнх Тэнгэрийн хуулиас бид нийгмийн амьдралыг зохицуулах хуулиудаа гарган авч мөрдвөөс хөгжил дэвшил, өөрчлөлт, шинэчлэлийн зам бидэнд байнга нээлттэй байх болно" гэжээ.
5G
5G Сүлжээ монголд
9.      УИД-ийн урд Фантам
Тэнгэр шүтлэг
Цахим холбоос
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Шашин Ангилал:Бөө мөргөл Ангилал:Азийн шашин Ангилал:Монголын шашин Ангилал:Төв Ази Ангилал:Дан ганц шашин Ангилал:Монголын үлгэр домог судлал
5G
5G Сүлжээ монголд
10.   Ялалтын талбай
11.   Мишээл байгаль орчин, танин мэдэхүйн хүрээлэн
12.   Үндэсний соёл амралтын хүрээлэн (парк)
13.   Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн
14.   Зүүн 4 замаас Баруун 4 зам хүртэл зам дагуу
5G сүлжээ бүтээл:
Өмнөд Солонгос улс тав дахь үеийн 5G хөдөлгөөнт интернэтийг нэвтрүүлсэн дэлхийн анхны улс боллоо. Тус улсын бүх нутаг дэвсгэрт энэ сарын 3-ны өдрийн 23:00 цагаас эхлэн энэ сүлжээг ашиглах боломжтой болсон гэж “Ёнхап” агентлаг мэдэгдсэн. Өмнөд Солонгос улс 5G сүлжээний зах зээлд Хятад, АНУ, Японтой өрсөлдөж, энэ технологийн ачаар ухаалаг хот, авто машины салбарт дэвшил гарна, эдийн засгийн өсөлт нэмэгдэнэ гэж тооцоолжээ. Тиймээс ч Өмнөд Солонгосын операторууд 5G-ийн маркетинг сурталчилгаанд хэдэн тэрбумыг зарцуулсан байна. Тэд 2019 оны эцэст гэхэл 5G-гийн нэг сая орчим хэрэглэгчтэй болно гэж тооцоолж байна.
5G сүлжээ ашиглалт:
5G сүлжээний эрин үе иржээ. Энэ нь жирийн интернэтийн хурдаас бараг 1000 дахин илүү хурдан байх болно гэсэн нь хүмүүсийн анхаарлыг ийнхүү ихээр татаж байгаа юм. Өмнөд Солонгост 5G-ийн хэрэглээ бусад улсуудтай харьцуулахад хамаагүй илүү хэрэгцээ шаардлагатай байгаа бөгөөд саяхан тус улсын Засгийн газраас хийсэн мэдэгдэлд Өмнөд Солонгос улс 1.5 тэрбум ам.долларыг 2020 он хүртэл тус сүлжээг хөгжүүлэхэд зарцуулах тухайгаа дурджээ. Ухаалаг утасны хэрэглээ ихэссэнээр 5G сүлжээний хэрэглээ илүү ихээр шаардагдаж байгаа. Анх 3G сүлжээг хэрэглэж байсан бол улаалаг утасны хүчин чадал үзүүлэлтүүд нь нэмэгдэхийн хэрээр интернэтийн хэрэглээ, хурд нь өсөх шаардлага тулгарсан.
1990-ээд оноос Өмнөд Солонгост интернэтийн хэрэглээ олон нийтэд тархаж эхэлсэн юм. Эхэн үедээ суурин интернэт болон 2G сүлжээг хэрэглэдэг байсан бол 2000 оноос 3G ашиглаж 2010 оноос 4G ашиглаж эхэлсэн. Харин одоо тэдний хэрэглээ 5G-д суурилахаар ажиллаж байна. 2020 он гэхэд энэ улсын газар нутгийн хаанаас ч өндөр хурдны 5G сүлжээг нэвтрүүлэхээр зорьж байгаа аж.
Европын холбооны улсууд 5G сүлжээг 2020 он гэхэд иргэдэд хүргэхийн тулд 160 сая ам.доллар төлөвлөөд байгаа нь Өмнөд Солонгосын төсөвлөсөн мөнгөний дэргэд өчүүхэн гэж хэлэхүйц байгаа нь анхаарал татаж байна.
Өнөөдрийн байдлаар дэлхийн улс орнуудад интернэтийн хэрэглээ хамгийн өндөртэй улсаар Өмнөд Солонгос улс тодорсон. Тус улсын нийт хүн амын интернэтийн идэвхтэй хэрэглээний 97 хувийг 18-24 насныхан эзэлж байна.
5G сүлжээ үнэ:
Технологийн бас нэгэн гайхалтай дэвшил болох 5G сүлжээ ашиглах хугацаа ойртсоор. 4G-ээс 40 дахин хурдтай байх тул тэр хэрээр үнэтэй байх гэнэ.
Жишээ нь 5G сүлжээтэй Нокиа утас 8К чанартай бичлэгийг төвөггүй үзэж, 3D өндөр нягтралттай киног 6 секундэд татдаг болох юм байна. Харин үнийн хувьд 4G хэрэглэдэг байсан үнээс 3 дахин их байх тооцоог CISCO гаргажээ.
5G бидний амьдралыг хэрхэн өөрчлөх вэ:
Өндөр хөгжилтэй орнууд, тэр дундаа мэдээллийн технологи, харилцаа холбооны салбарт дэлхийд тэргүүлэгч компаниуд 5G буюу үүрэн телефоны тав дахь үеийн анхдагчид болохоор ид өрсөлдөж байна. 3G, 4G-гийн араас залган гарч ирэх 5G сүлжээ хэрэглээнд нэвтрэх тэр үед бидний амьдрал өөр, бүр огт өөр болно хэмээн мэргэжилтнүүд хэлж байна.
Ингэж хэлэхээр магадгүй та интернэт дүрс бичлэгийг гацахгүйгээр үзэх, томоохон багтаамжтай мэдээллийг ачаалахгүйгээр харж болох гэх мэтээр төсөөлж байж магадгүй. Тэгвэл 5G-гийн зөвхөн нэг давуу тал нь энэ бөгөөд үүнээс асар том өөрчлөлтийг хүн төрөлхтний амьдралд авчирна гэж Их Британийн 5G төслийн инновацийн судалгааг удирдаж буй профессор Рахим Тафазолли хэлж байна. Сурригийн их сургууль дээр түшиглэн, хэдэн арван сая ам.долларын санхүүжилтээр 5G-гийн судалгааны ажлыг хийж буй тэрээр “5G нь радио долгионы хамрах хүрээг нэгтгэж, их засвар хийх мэт өөрчилнө” хэмээн хэлж байна.
Мэдээлэл нь радио долгионоор дамждаг. Тэр радио долгионууд нь давтамжаасаа хамааран хэсэг хэсгээрээ боолт болон хуваагддаг. Боолт бүр өөр өөр төрлийн харилцаа холбоог төлөөлнө. Жишээлбэл, нисэх хүчний болон тэнгисийн цэргийн навигацийн дохиолол нэг боолтод багтах бол, телевизийн долгион, үүрэн телефоны долгион тус тусдаа боолтод орно. Энэ боолтуудын давтамжийг “Олон улсын харилцаа холбоо”-ны холбооноос зохицуулдаг.
Харин 5G гарч ирснээр энэ бүтэц хэрхэн өөрчлөгдөх вэ гэхээр Олон улсын харилцаа холбооны газраас радио сүлжээний тодорхой хэсгүүдийг иж бүрнээр нь шинэчлэн зохион байгуулах бөгөөд өмнөх 3G, 4G сүлжээ ч урьдын хэвээр ажилласаар байх юм.
Мэдээж 5G-г нэвтрэх үед бидний амьдралын интернэт хэрэгцээ шаардлага үлэмж хэмжээгээр өссөн байх болно. 2020 он гэхэд 50-100 тэрбум хэрэгсэл интернэтэд холбогдсон байх болно гэсэн тооцоог “Эриксон судалгаа”-ны захирал Сара Мазур хэлж байна. Тиймээс сүлжээний багтаамжийг тэр хэрээр нэмэгдүүлэх ёстой болно. Сүлжээний багтаамжийг нэмэгдүүлнэ гэдэг авто замын тунелийг өргөтгөхтэй бага зэрэг төстэй. Тунель дэх урсгалын тоо нэмэгдэх тусам олон машин түүгээр зорчих боломжтой болдог шиг сүлжээний багтаамжийг ч тэгж нэмэгдүүлэх шаардлага гарна. Тухайлбал, холын замд зорчиж яваа машинуудыг нэг урсгалаар, ойрын зайд зорчиж буй орон нутгийн машинуудыг өөр урсгалаар явуулна гэх мэтээр ангилдаг шиг радио долгионы боолтуудыг зохицуулна гэсэн үг.
Секундэд 30 кино татах хурд
Ингэж харилцаа холбооны салбар, радио долгионы бүтцийг өөрчлөхөд хүргэж буй 5G сүлжээ амьдралд нэвтэрснээр эгэл жирийн бидний амьдралд ямар өөрчлөлт авчрах вэ.
Түүнчлэн 5G хэрэглээнд нэвтэрснээр бүхий л зүйл хоорондоо ухаалгаар холбог­дох боломжтой болно. Энэ нь сүүлийн үед хүн төрөлхтний амьдралд идэвхтэй нэвтэрч буй “Internet of Things” буюу хүмүүсийн өдөр тутмын хэрэглээний эд зүйлсийг хооронд нь сүлжээгээр ухаалгаар холбох дэвшилтэт технологи өргөн хүрээнд хөгжих боломжийг боломж олгох бөгөөд үүгээр хотууд хоорондоо холбогдож, эмч нар алсын зайнаас мэс засал хийж, машиныг жолоочгүйгээр унах мэтийн дэвшлүүд нь өдөр тутмын амьдралын нэг хэсэг болох юм.
Өөрөө өөрийгөө жолооддог автомат машинууд хоорондоо холбогддог болох тул осол аваараас сэргийлж чадна. Мөн алсаас гэрийнхээ цахилгаан халаагуурыг асааж унтраах, сүү дуусч байгаа гэх мэтийг хэлж өгдөг хөргөгч зэрэг нь ердийн л зүйл болж, галт тэргийн аль суудал нь хоосон байгааг зорчигчид буудалд хүлээж зогсохдоо мэдэх гэх мэтийн дэвшлүүд нэвтэрнэ.
5G-гийн ид шидийг 2018 онд мэдрэх нь
Энэ бүх дэвшлийг авчрах 5G сүлжээг амьдралд нэвтрүүлэхэд хэдий хэмжээний өртөг зардал гарах нь одоогоор тодорхойгүй байна. Үүн дээр судалгаа хийж буй “Ericsson”, “Huawei” зэрэг компани ч зардал төсөв нь ямар гарахыг хэлж мэдэхгүй байна. Учир нь, 5G-г амьдралд бодитоор хэрэгжүүлэх ажил эхлэх яагаа ч үгүй байгаа юм.
Япон улс 2020 оны олимпыг зохион байгуулах үедээ 5G-г нэвтрүүлсэн анхны орон болохоор эрмэлзэж байна. БНСУ, тэр дундаа “Samsung” 2018 оны өвлийн олимпын үеэр 5G-г түр хугацаагаар нээхээр ажиллаж байна. Тэгвэл “Huawei” компани ч 2018 Москвагийн ДАШТ-ий үеэр 5G-гийн ид шидийг мэдрүүлэхээр яарч байна. Хэдийгээр тэд 5G сүлжээгээр анхдагч болохоор өөр хоорондоо өрсөлдөж байгаа ч ерөнхийдөө энэ сүлжээг дэлхий даяар нэвтрүүлэх ажлын судалгаа хөгжилд хамтдаа асар их хэмжээний хөрөнгө оруулж байгааг хэлэх хэрэгтэй.
5G хэзээ амьдралд нэвтрэх нь тодорхойгүй байгаа энэ үед 6G-гийн тухай яриа ч аль хэдийнэ эхэлсэн бөгөөд 2040 оны үед үүрэн телефоны зургаа дахь үеийн сүлжээ бий болох юм байна.
5G Сүлжээ үе шат:
*AMPS,TACS *CDMA, D-AMPS,DTMA,GSM,DECT,PDC *GPRS,EDGE *EDGE, CDMA2000(EVDO), UMTS(WCDMA,HSPA+) * Mobile Wimax, LTE
Эхний үе шат буюу 1G:
1980-аад оны эхээр эхэлсэн ба AMPS (Advanced  Mobile Phone Service) сүлжээнд үндэслэн гарч ирсэн.AMPS сүлжээ нь FDMA (Frequency Division Multuplex Access) буюу давтамжийн нягтруулгатай системийг ашиглаж 800МГц-ийн зурвасд аналог дуу дамжуулдаг байсан.
3G гэж юу вэ?
3G гэдэг нь (third generation) буюу 3 дахь үеийн Үүрэн телефоны  үйлчилгээ нь “Олон улсын Телефон харилцааны холбоо”-ны IMT-2000 стандарт дээр үндэслэсэн үүрэн телефоны шинэ технологи  юм. 3G технологийг хамгийн энгийн утгаар ойлговол ӨНДӨР ХУРД гэж ойлгож болно.
3G гарах болсон шалтгаан:
Дэлхийн цахилгаан холбооны байгууллагаас (ITU)үүрэн холбооны зурвасыг өсгөх, олон төрлийн үйлчилгээний боломжийг хөгжүүлэх үүднээс 3G буюу IMT 2000 стандартыг гаргасан. Ингэснээр дуунаас гадна, өгөгдөл дүрс зэрэг багц өгөгдлүүдийг өндөр хурдтай, чанартай дамжуулах боломжийг бий болгосон. Хөдөлгөөнгүй үед 2Мбит/с-ээс багагүй, хөдөлгөөнтэй үед 384 кбит/с-ээс багагүй хурдаар мэдээлэл дамжуулах боломжтой байдаг.
4G гэж юу вэ?
4G (4 th generation) нь үүрэн холбооны 4 дэх үеийн стандарт юм. Энэхүү стандарт нь өндөр хөдөлгөөнтэй үед (машин, хурдан галт тэрэг зэрэгт) дээд хурд 100 Mbps (секундэд 100 Мегабит), хөдөлгөөнгүй үед 1 Gbps (секундэд 1 Гегабит) дамжуулдаг байх ёстой гэж баталжээ.
Энэхүү стандартад хамгийн түгээмэл хэрэглэгдэж буй хоёр технологи байдаг. Энэ нь Mobile WiMAX болон LTE (Long term Evolution) хоёр юм. 4G нь интернэт протокол (IP) дээр суурилдаг.
Гадаад холбоос:
Ангилал:Интернэт Ангилал:Үүрэн холбоо
Давсны хүчил
Давсны хүчил тунгалаг, өнгөгүй, маш идэмхий хүчил. Давсны хүчил нь хлорт устөрөгчийн (HCl) усан уусмал юм. Давсны хүчил нь хүчтэй эрдэс хүчил бөгөөд аж үйлдвэрийн өндөр ач холбогдолтой. Байгалийн гаралтай нь ходоодны хүчлээс олдсон.
Бүтэц ба урвал
Давсны хүчил нь гидрониум ионы (H3O+) хлорид юм. Давсны хүчлийг HCl-г устай холин гарган авдаг.
Эх сурвалж
Ангилал:ATC-A09 Ангилал:ATC-B05 Ангилал:Идэмхий бодис Ангилал:Цочроогч бодис Ангилал:Органик бус хүчил Ангилал:Хүнсний нэмэлт бодис Ангилал:Химийн уусмал Ангилал:Ходоод Ангилал:Эмийн туслах бодис Ангилал:Эмийн бодис
Төрийн далбаа
thumb|210px|Дэлхийн улсуудын төрийн далбаанд давтагдах өнгөний хувь. Ажиглавал улаан, цагаан өнгө зонхилдог юм байна. Аливаа нэг улсын бэлгэ тэмдэг болдог далбааг (монгол улсынхаас бусад нь туг гэж ойлгогдож болно) төрийн далбаа (төрийн туг) гэнэ. Ихэвчлэн тухайн улсын төр засгийн хүрээнд залж мандуулдаг боловч онцгой тохиолдолд иргэн бас мандуулж болдог. Иймэрхүү өргөн хэрэглээ болон англи, орос зэрэг хэлнээс орчуулагдах байдал зэргээс монгол хэлээр улсын далбаа (улсын туг), үндэсний далбаа (үндэсний туг) гэж бас нэрлэгдэх боломжтой мэт байдаг.
Монгол улсын бэлгэ тэмдгийн дотор төрийн далбаа, төрийн туг гэж хоёр янз байдаг болохоор Монгол улсын ийм төрлийн бэлгэ тэмдгийг зөвхөн төрийн далбаа гэж нэрлэх ёстой. Харин бусад улсынхыг далбаа гэхгүй туг гэж нэрлэж болох мэт байдаг.
Зарим улсын төрийн далбаа мандуулах газар орноор нь газрын, далайн тэнгисийн гэж, мандуулах эрхт эзнээр нь цэргийн (эсвэл дайны), иргэний, улсын (эсвэл төрийн), үндэсний гэх мэтээр олон хувилбартай байдаг.
Даншиг
Даншиг (мо.б. - dangsiγ - даңсиг/дангсиг) — ихэс дээдэс, хувилгаан гэгээний ирсэн буюу ирж бууж өнгөрсөн үеийг дурсган тэмдэглэх их найр наадам.
Ангилал:Эрийн гурван наадам
Соёмбо
Соёмбо нь Өндөр гэгээн Занабазарын зохиосон, монгол, санскрит, төвөд үг бичихэд зориулагдсан бичиг юм.
Соёмбо үсэг
Соёмбо үсгийн бичлэг нь зүүнээс баруун тийш бичих журамтай бөгөөд зурлага нь хичээнгүй бичгийн хэлбэрийг баримтална. Эл үсгээр буддын шашны цөөн бус ном судар бичигдсэн гэх мэдээ байх боловч харамсалтай нь уламжлан хадгалагдаж ирсэнгүй. Энэ нэгэн зүйл үет үсэг нь зурлага их төвөгтэй байснаас болж их дэлгэрсэнгүй.
Соёмбо тэмдэг
left|thumb|Алтан соёмбо тэмдэг Өндөр гэгээнээс ч өмнө соёмбо байсан бөгөөд тэрээр дөрвөлжин бичиг, тамга бичиг, Монгол бичиг зэрэг олон бичиг үсгийг судалж, Монгол түмэн минь тамга бичгийг бүү мартаасай гэх хүсэл зорилготойгоор Соёмбыг бүтээжээ.
Эртний тамга үсэгт шид байдаг. Түүний шидийг түмэн олон шүншиглэж, хүч чадалтайг нь бүү мартаасай гэж бодож зохиосон.
Соёмбыг ойлгоё гэвэл Монгол гэрээ хар. Хамгийн дээр нь гал байгаа.Зүгээр л, гал асахын тулд нар сарнаас илч авсан.
Доошоо харсан гурвалжин бол газрын шим, зүлэг.
Тулган дахь хий, чийг, тоос буюу арга билэг тэнцэж илчээ өгч асна.
Голынх нь арга билэг бол Тулга. Бүх зүйл тэнцэж гал асна.
Босоо 2 багана бол Хаан, Хатан хоёр.
Эр эм заяа тэрэн галыг манаж, асааж, байж голомт үүсдэг.
СОЁМБО-ГОЛОМТ гэсэн үг. Голомтоо сахь! Хэн гэдгээ мэд! Галаа асаа! Зүрхээ чагна! Сэтгэлдээ энэ Монголоо агуул! гэсэн санааг БИЛЭГДЭЖ бүтээсэн байна.
"Гал асахын тулд нар сарнаас илч авсан" нь тэнгэртэй шүтэлцжээ.
"Тэнгэр Газар"-ын хооронд дэлхийн голомт Монгол оршино.
Үүслийн 3 эрдэнэдээ шүншиглэсэн, энэхүү ГОЛОМТ МӨНХӨД АСАЖ, ҮҮРД БАДАРЧ байх заяагаа Хаан Хатан ухаанаар залж чиглүүлэн дүүргэж чадвал хүмүн төрөлхтөн амгаланжина гэх санааг энд багтаажээ.
Учир нь нар сар 2 нь тэнгэрийг төлөөлж, гал нь мөнх бадрахын билэгт утга бөгөөд нийлүүлж уншвал өнгөрсөн, одоо, ирээдүй цагт Монгол МӨНХ гэх утгыг илэрхийлнэ.
Хүннү монголчууд нар, сар, галын дүрстэй сүлдтэй байсан нь Их Монгол Улсын далбаан дээр ч дүрслэгдсэн байдаг. Хожим энэ сүлд соёмбонд хэрэгдэгдэх болжээ.