cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цахим сэтгүүл зүй
Шинэ хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл гэж юу вэ?
Шинэ хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг тодорхойлох гэсэн оролдлого олонтаа гарч байсан боловч одоогоор тогтсон тодорхойлолт алга байна. Энэ нь эрдэмтэд, судлаачид, олон нийтийн хувьд нэлээд маргаантай байгаа асуудлын нэг юм.
Интернэт хэмээх асар том өлгийд өлгийдүүлсэн цахим хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл нь нэгдсэн тодорхойлолт гаргахад хүндрэл учруулж байгаа юм.
Интернэтийг уншигч хэрэглэгчдийн үүднээс олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэл гэж тодорхойлох оролдлогыг Моррис, Оган нарын эрдэмтэд 1996 онд хийжээ. Интернэтийн өөрөө нэгдсэн төвгүй сарниж тархаж байрласан байдал, түүнчлэн Интернэтээр дамжуулан харилцах олон тооны хэлбэрүүд нь нэгдсэн тодорхойлолт гаргахад хүндрэл учруулжээ. Интернэт нь уламжлалт олон нийтийн мэдээллийн хэрэгсэлтэй салшгүй холбоотой, түүнээс ил тод ялгарах онцлогийг тодорхойлоход бэрх зэрэг нь тодорхойлолт гаргахад хүндрэл гаргаж буй өөр нэгэн шалтгаан болжээ.
1998 он д Линдлоф, Шатзер нар Интернэт хэрэглэгчид, тэдгээрийн харилцааны онцлог дээр тулгуурласан тодорхойлолт гаргахаар оролджээ. Ньюсгрупп, мэйлинг лист, веб сайт гэх мэт компьютераар дамжуулан харилцах харилцаа нь уламжлалт мэдээллийн хэрэгслийнхээс огт өөр гэж тэд үзсэн байна. Шинэ хэвлэл мэдээллийн хэрэгсэл буюу Интернэт нь эцсийн хэрэглэгчид мэдээллийг удирдах илүү их эрх мэдэл олгож байна гэж тэд үзсэн байна. Линдлоф, Шатзер нарын үзэж буйгаар Интернэт газар нутгийн хол ойроос үл хамааран бие биеэсээ суралцах, соёлын болон нийгмийн шинэ орчинг бүрдүүлэхийн зэрэгцээ садар самуун, хүчирхийлэл, хов жив, архи тамхийг хүүхэд залуучуудад сурталчлах боломж олгож байгаа юм.
Цахим мэдээллийн хэрэгслийн онцлог
Судлаач доктор Я.Борчулуун 2001 онд цахим мэдээллийн хэрэгслийн онцлогийн тодорхойлж 1.Зохиогчдын хувьд, 2.Хэвлэн нийтлэгчдийн хувьд, 3.Мэдээлэл үйлдвэрлэх, түгээх, 4.Мэдээллийг хувь хүнд зориулж тараахад ямар онцлог байгааг доорх байдлаар гаргажээ.
1.Зохиогчдын (authors) хувьд
Интернэт, цахим мэдээллийн хэрэгсэл нь хүмүүст өөрсдийн бүтээлээ нийтлүүлж, зохиогч болох өргөн боломж олгож байна. Гэвч зохиолч болон сэтгүүлчийн бүтээл ямар амжилтад хүрэх нь ямар веб хуудсан дээр ямар бүлэг хүмүүст зориулж гарсан бэ гэдгээс ихээхэн байдлаар хамаарч байна. Монгол зохиолчид Интернэтэд веб хуудсаа нээж, зохиол бүтээлээ байрлуулж байгаагийн жишээ нь Баабар, Цэнддоо нарын веб сайтууд юм.
2. Хэвлэн нийтлэгчдийн (publishers) хувьд
Өнөөг хүртэл хэвлэн нийтлэлийн байгууллага нь барууны орнуудад ихэвчлэн бизнесийн байгууллага буюу эсвэл ашгийн төлөө бус олон нийтийн байгууллагын байдалтай явж иржээ. Шинэ хэвлэл мэдээллийн байгууллага нь уламжлалт хэвлэн нийтлэлийн байгууллагад өөр нэгэн альтернативыг нээж өгч байна.
3.Мэдээлэл үйлдвэрлэх, түгээхэд
Мэдээлэл үйлдвэрлэх, түгээх процесс нь шинэ технологийн нөлөөгөөр хурдацтай өөрчлөгдөж байна. Хэвлэл мэдээллийн хэрэгсдүүдийн дотор явагдаж буй нийлэх (convergence) процессийн нөлөөгөөр завсрын олон дамжлага ажил үйлчилгээ хэрэггүй болж байна. Уламжлалт хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийн хувьд газар нутгийн хол зайг туулан асар их хэмжээний мэдээллийг цаг алдалгүй хэрэглэгчдэд нэгэн зэрэг дамжуулах ихээхэн бэрхшээлтэй ажил байсаар ирлээ. Олон нийтийн мэдээллийн харилцаанд gatekeeping буюу мэдээллийг завсраас нь шүүх гэсэн онол байдаг. Энэ нь сэтгүүлч, редактораас эхлээд сонин хэвлэлийн газрууд нийгэм дэх мэдээллтйн урсгалаас өөрсдийн шалгуураар зохих хэмжээгээр шүүлт явуулсны эцэст уншигчдад зөвхөн зарим мэдээллийг хүргэдэг. Gatekeeping цахим мэдээллийн хувьд бусад хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг харьцуулахад харьцангуй бага явагддаг. Учир нь хүмүүс төрөл бүрий мэдээллийн эх сурвалжид заавал хэвлэл мэдэллийн байгууллагуудаар дамжилгүйгээр хандах боломж их юм. Нөгөө талаар бие дааж цахим мэдээлэл түгээж байгаа хүмүүсийн хувьд цензур т автахгүй байх боломж их. Хэдийгээр Интернэтийн мэдээллийг хянах, зарим веб сайтыг хаах, веб сайтуудын агуулгыг үнэлэх систем тогтоох зэргээр дэлхий янз бүрийн орнуудад шинэ хэвлэл мэдээллийн хэрэгслийг цензур дэх ажил эхэлж байгаа хэдий ч хүмүүс өөрийн санаа бодлыг илэрхийлэх, чөлөөтэй хэвлэн нийтлэх эрх Интернэт дээр харьцангуй чөлөөтэй байгаа юм.
4. Персонализашн буюу мэдээллийг хувь хүн бүрт зориулж тараах
Захиалгат үйлчилгээ явуулахын тулд хэвлэл мэдээллийн байгууллагууд нэгдсэн том мэдээллийн сан байгуулж, үүнээсээ заримыг нь сонинд хэвлэж, заримыг нь веб сайтад байрлуулан, заримыг нь захиалгат үйлчилгээнд хэрэглэх юм.
Цахим сонинуудын түүхээс
Хамгийн анх ямар сонин цахим хэлбэрээр хэвлэгдэж эхэлсэн бэ гэдгийг тодорхойлох нь төвөгтэй. Үүнийг тодорхойлохын тулд зөвхөн хэвлэл мэдээллийг салбараар хязгаарлагдахгүй шинжлэх ухаан техник, компьютерийн салбарын хөгжил рүү зайлшгүй орох шаардлага тулгардаг байна. цахим гэдэг үгийн тодорхойлолт ч сүүлийн хэдэн жилийн дотор өөрчлөгджээ.
1970-аад онд цахим гэдэг үгийн дор телефон утасны шугамаар дамжин нэвтэрч буй аудио, видео мэдээллийг хэлдэг байсан байна. 1980-1990 онуудын үед энэ нь Prodigy, CompuServe, America Online зэрэг компаниудаар дамжуулагдан явагддаг байсан мэдээллийн үйлчилгээг нэрлэдэг байжээ. Сонингууд янз бүрийн байдлаар электрон хэлбэр рүү шилжих процесс явагдсан бөгөөд 1990-ээд оны дунд үеэс эхлэн компьютерийн технологит үсрэлийн үе эхэлж, дараахан нь Бүх Дэлхийн Сүлжээ буюу World Wide Web хурдацтай хөгжсөн нь шинэ үеийг авчирсан юм. Тим Бернерс Ли вебийн технологи, гипертекст дамжуулах аргыг нээсэн нь Интернэтийн технологит шинэ эрин үеийг авчирсан юм. Флоридагийн Их Сургуулийн Интэрактив Хэвлэлийн төвийг үндэслэгч Дэвид Карлсоны үзэж байгаагаар хамгийн анхны цахим сонин Охайо мужийн Колумбус Диспач сонин байжээ. Энэ сонин 1980 онд Compuserve-ээр дамжуулан электрон хувилбараа түгээж эхэлсэн бөгөөд захиалагчдын тоо дөнгөж 3600 байсан байна. Энэ үед персональ компьютер ч гараагүй байсан учраас цахим сониныг авахын тулд захиалагчид тусгай дэлгэц хэрэглэдэг байсан байна. Жижигхэн мэдээг татаж авахад хүртэл их хугацаа шаардагддаг байсан бөгөөд унишигчдын хүрээ маш хязгаарлагдмал байсан байна.
1982 он гэхэд Америкийн 11 сонин электрон хэлбэрээр сонингоо түгээдэг байсан бөгөөд тэдгээрийн тоонд Атланта Журнал & Конститьюшн, Лос Анжелес Таймс, Вашингтон Пост, Сан Франциско Экзамайнер, Сан Франциско Хроникль, Миннеаполис Стар Трибьюн сонинууд орж байжээ. Эдгээр сонингууд Колумбус Диспач сонины нэгэн адил олон хүнд хүрч чадахгүй байсны шалтгаан нь холболтын үнэ өндөр, хурд удаан байсантай холбоотой юм. Compuserve рүү холбогдох нэг цагийн үнэ 5 доллар байсан бөгөөд хэдхэн мэдээ татж авахын тулд хэрэглэгч 30 доллар төлөхөд хүрдэг байсан байна. Үүний оронд цаасан сонинг худалдаж авбал ердөө л 25 центийн үнэтэй байжээ.
1986 он д АНУ-ын сонины томоохон компани Найт Риддер видеотект систем буюу электрон сонин хөгжүүлэхэд 55 сая доллар зарцуулсныхаа дараа цахим руу шилжих бүх ородлогоо зогсоожээ.
1980-аад оны эцсээр сонинууд өндөр үнэ, удаан олболтоос залхаж, цахим хэлбэр рүү орох бүх ородлогоо мөн адил эцэслэсэн байна.
1990-ээд оны эхээр Альбьюкьюркью Трибьюн сонин персонал компьютерийн хөгжил дээр тулгуурлан Электрон Триб нэртэй цахим сонин гаргаж эхэлжээ. Энэхүү электрон сониныг гаргахын тулд 286 компьютер, утасны 4 шугам авч ердөө л 5000 доллар зарцуулжээ. Өмнөх цахим сонингуудыг уншихын тулд тусгай дэлгэц хэрэгтэй байсан бол энэхүү сонинг уншихад персонал компьютер, утасны шугам хоёр л хангалттай байсан байна. Уг электрон сониныг хариуцаж гаргасан хүний ярьснаар сонины эзэн эхний сардаа 400 захиалагч олж байвал хангалттай гэж хэлжээ. Гэтэл энэ сонин эхний хоногтоо л 400 захиалагчтай болж чадсан байна. Өсөн нэмэгдэж буй захиалагчдынхаа хэрэгцээтэй уялдуулан сонины газар утасны шугамаа удахгүй нэмсэн байна. Электрон Триб сонины амжилт богино хугацаанд олны анхаарлыг ихэд татжээ. Найт Риддер компани өмнө алдсан их алдагдал нь техникийн өөр нөхцөлд явагдсанд эргэн дүгнэлт хийсэн байна. Нөгөөтэйгүүр компьютерийн хэрэглээ 1989-ээс 1995 онд 13-58 хувь болтлоо өсөх таамаглал тооцоо гарсан нь цахим сонин дахин гаргах шийдвэрт нөлөөлсөн байна. Ингээд одоогийн ойлголтоор анхны цахим сониныг 1993 оны 5 сарын 10-нд АНУ-ын Калифорниа мужийн Сан Хосе Меркурий (www.mercurycenter.com) гаргажээ. Меркурий сонины араас бусад томоохон сонингууд дагалдаж цахим үйлчилгээ эхэлсэн байна. Нью Йорк Таймс, Атланта Журнал, Вашингтон Пост, ЮЭсЭй Түдэй сонингууд цахим хувилбараа гаргаж эхэлжээ. 1994 оны эцэс гэхэд АНУ-ын 20 сонин цахим хэлбэрээр гарч байсан бол өнөөдөр энэ тоо хэдэн зуугаар тоологдож байна.
1998 он д гарсан Моника Левинскийн хэрэг цахим хэвлэл Америкийн нийгэмд ямар байр эзэлсний тод томруун илрэл болсон гэж хэвлэлийн ажиглагчид үздэг байна. Моника Левинскийн тухай мэдээ анх гарсан долоо хоногт Вашингтон Пост сонины веб хуудсанд 33 сая хүн зочилжээ. Үүний өмнөх сард веб сайтад 25 сая хүн орж байсан бол Моникагийн хэрэг гарсны дараагийн сар буюу 4 сард веб сайтад 40 сая хүн орж сонирхжээ. Энэ хэргийн тухай сүүлийн Starr Report дүгнэлт оны эцэст гарахад веб сайтад 70 сая хүн зочилсон байна. Online Journalism Review сэтгүүлийн сурвалжлагч Жим Беннинг “Ийм инээдтэй үйл явдал цахим хэвлэл Америкийн нийгэмд, хүмүүсийн хэв заншилд ямар их өөрчлөлт оруулсныг харуулсан нь сонин юм. Энэ нь хүмүүс Интернэтээс зөвхөн мэдээлэл уншаад зогсохгүй мэдээний дагуу харилцан ярилцах сонирхолтой болсныг харууллаа. Хүмүүс Starr Report-ыг Интернэтээс татаж аваад зогсохгүй сэтгүүлчдэд үй түмэн и-мэйл бичиж, мэдээллийн самбаруудыг дүүргэж байлаа. Энэ бүхэн Интернэт ердийн хэвлэлд байхгүй интерактив боломж өгсний тод илрэл юм” гэжээ.
Интернэт дээр веб хувилбараа нээсэн сонингуудын тоо маш хурдацтай өсч байна. Стив Аутингийн үзэж буйгаар цахим сонингуудын өдөр тутам хоёроор нэмэгдэж байна. Newslink-ийн судалгаагаар 1994 онд 20 цахим сонин байсан бол энэ тоо 1994 онд 78, 1995 онд 855, 1996 онд 1920, 1997 онд 3622 болтлоо өсчээ. Editor & Publisher сэтгүүлийн газар цаасан болон цахим сонингуудын талаарх мэдээллийг жил тутам шинэчлэн гаргаж, жилийн ном болгон хэвлүүлдэг. Энэ сэтгүүлийн үзэж байгаагаар 2000 он ы 4 сарын байдлаар дэлхий даяар 4400 сонин цахим хувилбартай байгаагаас 3161 нь Хойд Америкт, 634 нь Европт, 269 нь Өмнөд Америкт, 214 нь Азид байна. Өнөөдөр дэлхий даяар цахим хэвлэл орон бүрт харилцан адилгүй хөгжиж байна.
Гадаад холбоос
Ц.Мөнхбаатар: "Цахим сэтгүүл зүй бол энэ зууны хамгийн эрэлттэй мэргэжлүүдийн нэг" гэжээ.
2017 онд Цахим сэтгүүл зүйн анхдугаар форум болов.
2018 онд Цахим сэтгүүл зүйн II форум болов.
2019 онд Цахим сэтгүүл зүйн III форум боллоо. Ангилал:Дижитал хэвлэл, мэдээлэл Ангилал:Сэтгүүл зүй
Давааны цаана даваа
« Давааны цаана даваа » — 1977 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Энэ кино нь хувь хүн болон нийгмийн харилцаа, удирдах ажилтны арга барилыг нэгдлийн дарга Жавын энгийн хүнлэг чанар, улс нийгэмдээ аль болох хэрэгтэй зуйлийг бүтээхийн төлөө зоригтой санал дэвшүүлэн түүнийгээ бүтээхийн тулд шантралгүй зүтгэн ажиллаж чаддаг эрхэм чанарыг нь харуулахдаа өөрийн хүү нь хөдөлмөрөөс зайлсхийж, бүсгүй хүний хайр сэтгэлээр тоглож явдаг бэртэгчин хүн болсныг мэдэж, энэ байдлыг эрс шүүмжилж байгаа илэн далангуй, эрс шийдэмгий, шударга зан төрхөөр нь дамжуулан өгүүлжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1977 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монголын кино Ангилал:Жамьянгийн Бунтар
Кайзерслаутерн
Кайзерслаутерн (герм. Kaiserslautern) бол аж үйлдвэрлэлийн хот бөгөөд Пфальцын ойн баруун хойд зүгт, Райнланд-Пфальц мужийн өмнө хэсэгт оршдог. Энэ хот нь ямар нэг тойрог хотод харъяалагддаггүй бие даасан хот юм.
12-р зууны дунд үе нь түүний хөгжил цэцэглэлтийн эхлэл байсан ба Фриедрих I. Барборассогийн зарлигаар 1100 онд Пфальцын цайзад өргөтгөл хийн нэмэлт ордон бариулж байжээ. 30 жилийн дайны дараа Испани болон Шведийн хаанд эзлэгдэж байсан. 19-р зуунд Баварийн эзэн хаант улсад хамаарч байсан ба тухайн үедээ даавууны үйлдвэрлэл, металлын үйлдвэрлэл болон машин үйлдвэрлэлийн салбар эрчимтэй хөгжиж Пфальц муждаа чухал аж үйлдвэрлэлийн төв болж байв.
2014 оны зургаадугаар сард хийгдсэн хүн амын тооллогоор нийт 98.166 оршин суугч бүртгэгдсэн байна. Кайзерслаутернд байрлах америкийн цэргийн баазад нийт 50.000 америк цэрэг, түүний төрөл садан болон энгийн иргэд байдаг нь америкаас гадна байрлах дэлхийн хамгийн том цэргийн бааз юм.
Түүхийн тойм
Кайзерслаутерн орчмын нутагт чулуун зэвсгийн үеийн сүүлээр хүмүүс оршин сууж байснаас гадна Ромын эзэнт гүрний эзэмшил нутаг байсан баримтууд байдаг. МЭӨ 800 оны үеэс энэ нутагт байнгын суурин бий болсон.
830-аад оны үед Лоршерийн эзэнт гүрний эзэмшлийн бичигт Вилла Лутра-г анх удаа дурдсан байдаг. 1152 онд Барбаросса нь энд цайз бариулсан учраас өнөөдрийг хүртэл Кайзерслаутернийг "Барбароссагийн хот" хэмээн нэрлэдэг ажээ.
Хабсбургийн Рудольф 1276 онд Лаутерд хот гэж нэрлэх эрхийг өгчээ.
Дэлхийн 1-р дайны дараа тус хот нь францын мэдэлд (1930 он хүртэл) байсан. 1933 оны гуравдугаар сараас Кайзерлаутернд үндэсний социализм хөдөлгөөн эхэлсэн. Үүний уршигаар олон олон евреи үндэстэн амь үрэгдсэн буюу эсвэл энд тэндхийн хорих лагерьт ачигдсан байна. Дэлхийн 2-р дайнд буюу 1940 оноос эхлэн Кайзерслаутерн нь бөмбөгдөлтөнд өртөн хотын ихэнх хэсэг сүйдсэн дүр зурагтай байв. 1945 оны гуравдугаар сарын 20-нд Кайзерслаутернийг америкчууд эзэлсэнээр энэ хотод дэлхийн 2-р дайн дуусав. 1966 онд Кайзерслаутернд Опел өөрийн салбар үйлдвэрээ нээсэн. Гэвч ихэнх газар нутгийг нь америкчууд өөрийн цэргийн баазын зориулалтаар ашиглах нь янз бүрийн үйлдвэрүүд өргөжин тэлэхэд ихээхэн саад болж байсан.
Газар зүй, цаг агаар
Кайзерслаутерн нь далайн төвшнөөс дээш 251 метрт оршдог. Лаутер гол нь хотыг дайран урсдаг боловч яг хотын төв хэсгийг нь газар доогуур барьсан каналын системээр урсан өнгөрдөг юм. Кайзерслаутернд ойрхон орших том хотуудаас нэрлэвэл, зүүн талдаа ойролцооогоор 75 км-т Райны Лудвигсхафен, зүүн хойд хэсэгтээ 80 км орчимд Майнц хот болон баруун талд нь ойролцоогоор 75км-т Заарбрюкен хот оршдог.
Аж ахуйн нэгжүүд
Кайзерслаутерн одоо ч нөлөө бүхий аж үйлдвэрийн хот юм. Аж үйлдвэрийн салбарт 11.000 гаран ажлын байр байх ба үүнээс гадна хамгийн том ажил олгогчийн тоонд америкийн цэргийн бааз орох бөгөөд нийт 28.000 ажилчин (үүнээс 6700 нь германы цэргийн бус ажилчид) ажиллуулж байна.
Ёлын ам
Ёлын ам нь Монгол Улсын Өмнөговь аймгийн нутагт (Даланзадгадаас баруун тийш 45 км-т, Улаанбаатар аас 650 км) орших Говь Гурвансайхан байгалийн цогцолборт газарт Зүүн сайханы аманд байх, нэгэн гүн хавцал юм. Дархан цаазат газар бөгөөд дархалсан талбай нь 64 ам.километр. Нэн ховор Ёл шувуу байдаг учраас ийнхүү Ёлын ам хэмээн нэрлэсэн.
Кайзерслаутерн
Аж ахуйн нэгжүүд
Кайзерслаутерн хот тус хотын техникийн их сургуультай хамтран мэдээлэл зүйн техникийн шинжлэх ухааны төв болох зорилготойгоор сүүлийн хэдэн жил ажиллаж байна. Үүний үр дүнд нэлээд олон аж ахуйн нэгж үүсгэн байгуулагдсанаас гадна олон олон аж ахуйн нэгжүүд шилжин суурьшиж байна.
Ёлын ам
“Ёлын ам”-ыг гадна, дотны жуулчдын заавал очиж үздэг үзэсгэлэнт газруудын нэг юм.
Кайзерслаутерн
Аж ахуйн нэгжүүд
Олны танил аж үйлдвэрлэлийн уламжлалт аж ахуйн нэгжүүдэд оёдлын машины үйлдвэр Пфафф, Кайзерслаутерн төмөрлөгийн үйлдвэр, ''Гебр. Пфайффер СЕ (цемент болон барилгын материалын машин үйлдвэрлэгч) болон АКО Гусс ХХК'' (цутгуур- болон арматурын үйлдвэр) зэрэг орно. Эдгээр аж ахуйн нэгжүүд нь 19-р зууны хоёрдугаар хагаст үүсгэн байгуулагдсан юм.
Ёлын ам
Зүүн сайханы нурууны нэг хавцал болох Ёлын ам нь мөнх цастай бөгөөд өвөлдөө хэдэн км урт, хэдэн метр зузаантай болдог. Харин дэлхийн дулаарлын улмаас сүүлийн жилүүдэд 9-р сард цасгүй байх болжээ.
Далайн түвшинээс дээш дунджаар 2800 метр өндөр. Талбай нь 64 ам км. Зүүнсайхан уулын. зүүн хойшоо сэтлэн урссан голын нарийхан хавцал юм. Хавцлын голоор жижиг горхи урсдаг бөгөөд өвөл мөсөн бүрхүүлээр хучигддаг. Жилийн турш мөстэй байдаг байсан боловч сүүлийн жилүүдэд дэлхийн дулаарал зэргээс шалтгаалан ихэнхи хэсгийн мөс н хайлдаг болсон. Хавцлын мөнхийн нар тусахгүй зарим газарт 1 метрээс ч илүү зузаантай мөс үлддэг. Бороо хур ихтэй жил хавцлын дээрээс 4 хүрхрээ урсан орж ирдэг байжээ. Нар тусахгүй мөнхийн сүүдэр бүхий сэрүүн газрууд олон байдаг учраас сэнгэнэсэн хүйтэн агаар хавцлын голоор нэвт урсаж байдаг. Хавцлын зарим хадан хана нь 200 метр хүртэл өндөр элгэн эгц байдаг. Ёл шувуу: зөвхөн төв азид байдаг агнахыг хориглосон ховор шувуу. 1500-3000 метрийн өндөрт үүрээ засаж амьдардаг онцлогтой. Жигүүр нь 2.0-2.5 метр хүрдэг. Нуруу нь хөхөвтөр шаргал, хэвлий толгойн нэсэг нь цайвар, эрүүн доороо сахалтай. Амьтдын сэг ясаар хооллодог онцлогтой бөгөөд газарт бараг бууж ирдэггүй маш сонор сэжигч шувуу.
Кайзерслаутерн
Боловсрол болон судалгаа шинжилгээний төв
thumb|right|Фраунхофер ИТЭМ Кайзерслаутернд нийт 36 ерөнхий-, мэргэжлийн болон мэргэжил дээшлүүлэх сургуулиуд байх бөгөөд энд нийт 20.000 орчим сурагчид суралцдаг.
Ёлын ам
Зэргэлдээх Мухар шивэрт, Дүнгэнээ зэрэг амыг бодвол Ёлын ам нь харьцангүй үзэсгэлэнтэй бөгөөд Баяжихын ам руу нэвт гарч болдогоороо онцлогтой.😃😃😃
Кайзерслаутерн
Боловсрол болон судалгаа шинжилгээний төв
Техникийн их сургууль Кайзерслаутерн болон техникийн дээд сургууль Кайзерслаутерн гэсэн хоёр их дээд сургуультай. Мөн зайнаас суралцан мэргэжил дээшлүүлэх сургууль болох Мэргэжил дээшлүүлэх зайн сургалтын болон их сургуулийн төв байдаг.
Ёлын ам
Эшлэл
Ангилал:Азийн хөндий Ангилал:Монголын хөндий Ангилал:Хавцал Ангилал:Өмнөговь аймгийн газар зүй
Кайзерслаутерн
Боловсрол болон судалгаа шинжилгээний төв
Чухал судалгааны төвүүдийн тоонд Германы хиймэл оюуны хөгжлийн төв, Фраунхофер - экспериментал програмын инженерчлэлийн институт, Фраунхофер-техно- болон эдийн засгийн математикийн институт, гадаргуу болон бүрхэх аналитикийн институт, нийлмэл бодисын институт орно.
Хубилай хааны зарлиг (кино)
«Хубилай хааны зарлиг» — 2007 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Анджей Шимчак
Анджей Шимчак (Andrzej Szymczak, 1948 оны 9 сарын 8 – 2016 оны 9 сарын 6) нь 1972, 1976 оны зуны олимпуудад оролцож явсан, Польшийн гандболын хаалгач. Тэрбээр Константинув Лудзкид төржээ.
1972 онд Польшийн баг олимпод 10-р байр эзлэхэд Шимчак 3 тоглолтод багийнхаа хаалгыг манасан. 4 жилийн дараа Польшийн баг хүрэл медаль хүртсэн бөгөд Шимчак хүрэл медалийн төлөөх тоглолтыг оролцуулаад 4 тоглолтод талбайд гарч, хаалга манажээ.
Гаднын холбоос
Ангилал:1948 онд төрсөн Ангилал:2016 онд өнгөрсөн Ангилал:Польшийн гандболчин Ангилал:Польшийн олимпын хүрэл медальтан
Финландын Хант Улс
Финландын Хант Улс (Suomen kuningaskunta, Konungariket Finland) нь Оросын эзэнт гүрнээс тусгаар тогтносон Финландын Их Вант Улсыг хаант засаглалтай улс болгох гэсэн бүтэлгүй оролдлого байв. Үүний тулд Германы Хаант Улс дэлхийн нэгдүгээр дайны дараа Фрийдрих Карл фон Хессенийг Финландын хангаар сонгосон байдаг.
Эшлэл
Ангилал:20-р зууны Финландын түүх Ангилал:Европын түүхэн улс Ангилал:Шинэ эриний түүхэн улс Ангилал:1918 онд байгуулагдсан Ангилал:1919 онд татан буугдсан
Эрхүү дэх Монголын Ерөнхий консулын газар
ОХУ-ын Эрхүү хот дахь Монгол Улсын Ерөнхий Консулын газар нь Монгол Улсын ОХУ дахь дипломат төлөөлөгчийн газар.
ЗХУ-ын Эрхүү хотод Консулын газар нээхээс өмнө 1965 он гэхэд хоёр талын харилцаа өргөжиж, манай иргэд Эрхүү хотод олноор сурч, тус хотоор дамжин ЗХУ-ын бусад хотууд руу ихээр зорчих болсон тул БНМАУ-аас ЗХУ-д суугаа ЭСЯ-ны консулын ажилтан Эрхүү хотод байнга ажиллуулахаар шийдвэрлэж байжээ. Энэ шийдвэрийг гүйцэтгэхээр 1965 оны 6 дугаар сард ЭСЯ-ны консулын ажилтан Л.Цэвээн Эрхүү хотод томилолтоор ажиллаж байжээ.
1971 оны 2 дугаар сарын 19-ний өдрийн БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн 44 дүгээр тогтоолоор ЗСБНХУ-ын Эрхүү хотод БНМАУ-ын Консулын газар нээх шийдвэр гарч консул Цэвэгмидийн Төмөр-Очир томилогдсон байна. Тэрбээр 1971 оны 5 дугаар сарын 12-нд ЗХУ-ын Эрхүү мужийн Ардын депутатуудын Зөвлөлийн Гүйцэтгэх хорооны дарга Юрий Александрович Кравченкод консулын эрхийн бичиг болох патентаа гардуулж, мөн оныхоо 12 дугаар сарын 1-нд Консулын газар албан ёсны нээлтээ хийж байсан түүхтэй.
1922 онд анх Москва хотод Монгол Улсын Элчин сайдын яам үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн бол 50 жилийн дараа ЗХУ-ын газар нутагт 1971 онд хоёр дахь Дипломат төлөөлөгчийн газар буюу Консулын газар нээсэн онцлогтой ажээ.
1971 онд албан ёсоор Консулын газар нээснээс хойш харилцаа улам өргөжин тэлж байсан тул 1974 онд тус Консулын газрыг Ерөнхий Консулын газар болж өргөтгөсөн байна. ЕКГ албан ёсоор нээгдэхэд анх ЗХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улс, Бүгд Найрамдах Тува Улс, Чита, Кемерово болон Эрхүү мужууд Консулын тойргийг хамрах болжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Монгол-Оросын харилцаа Ангилал:Монголын улс төрийн байгууллага Ангилал:Ерөнхий консулын газар Ангилал:Эрхүүгийн байгууллага Ангилал:1971 онд байгуулагдсан
Дэгдээхэй нас
« Дэгдээхэй нас » — 1977 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Энэ кино нь “Алтан загас”, “Алтан зул” гэсэн хоёр тууриас бүрдэх бөгөөд эхний туурьт хүүхдийн тусч сэтгэл, амьтныг хайрлах эрмэлзлийг үзүүлсэн бол хоёр дахь туурьт бяцхан хүү ээждээ зориулан бүтээл туурвиж, хайр энхрийллээ илэрхийлж байгааг харуулжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1977 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Зундуйн Хангал
Хүн хар гөрөөс
Хүн хар гөрөөс-(Yeti (сне́жный челове́к),йети, сасквоч, бигфут (bigfoot), энжей, авдошка, алмас, голуб-яван) — дэлхийн уулархаг болон ойн районуудад амьдардаг гэдэг хүн дүрст домгийн амьтан.
Гадаад холбоос
Ангилал: Домгийн амьтан Ангилал: Криптид-гуманоид
Зам (Монгол кино)
«Зам» — 2011 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Airbus
Airbus (англи хэлээр Э́йрбас; франц хэлээр Эрбю́с гэж дууддаг) 1960-аад оны сүүлээр европын хэд хэдэн нисэх онгоц үйлдвэрлэгч нар нэгдэж байгуулагдсан дэлхийн том нисэх онгоц үйлдвэрлэгч компаниудын нэг. Airbus маркийн нэр дор иргэний, ачаа тээврийн, цэргийн тээврийн нисэх онгоц үйлдвэрлэж байна.
Түүх
1960-аад оны эхэнд нисэх онгоцны зах зээл дээр америкийн Boeing, McDonnell Douglas, Lockheed зэрэг компаниуд тэргүүлж байсан бөгөөд европын нисэх онгоц үйлдвэрлэгч нар өрсөлдөхүйц онгоц зохион бүтээх хангалттай хөрөнгөгүй байжээ. Ингээд 1965 онд Франц, ХБНГУ, Их Британи й тус салбарын тэргүүлэх компаниуд цугларч 300 хүний суудалтай, дунд зайнд нисэх чадалтай иргэний тээврийн нисэх онгоц зохион бүтээх төсөл эхлүүлжээ. Удалгүй Их Британи уг төслөөс гарч франц, германы компаниуд 1969 оны 5-р сард Хэлэлцээр байгуулсаны үндсэн дээр 1970 оны 12-р сард Францын Тулуз хотын орчим төвтэй "G.I.E. Airbus Industrie" консорциум байгуулжээ. Зохион байгуулалтын хувьд "groupement d’intérêt économique" (G.I.E., эдийн засгийн ашиг сонирхолын групп) хэлбэртэй байжээ.
1971 онд энэхүү консорциумд испаний "Construcciones Aeronauticas S.A. (CASA)" 4%, 1979 онд британий "Hawker Siddeley" 20 %-тай нэгдэн оржээ. Онгоцны бүхээгний дийлэнх хувийг ХБНГУ-д, сүүл нь Испанид, далавч нь Их Британид хийж эцсийн угсралтын ажил болон дотоод засал Францад хий болжээ; Анх "Rolls-Royce plc"- ийн хөдөлгүүр ашиглах байсан боловч төлөвлөгөөнөөс хоцорч байсан тул "General Electric"-ийн мотор суулгасан байна.
1972 оны 10-р сарын 28-нд А300 онгоцны нислэг үйлдсэн байна. Тогтмол нислэгийг 1974 оны 5-р сард "Air France" компани үйлдэж эхэлсэн байна. 1975 он гэхэд уг онгоцны захиалга 40 ширхэгт хүрч зах зээл дээр сонирхол татсан гол үзүүлэлт бол шатахуун бага зарцуулалт байсан юм. Сүүлд америкийн "Eastern Air Lines" компани шууд 4 ширхэг A300 худалдан авмагц бусад компаниуд улам ихээр сонирхож эхлэсэн түүхтэй.
1978 оны 7-р сард арай бага оворын А310 нисэх онгоцны зохион бүтээх ажил эхэлж анхны нислэгээ 1982 оны 4-р сард хийж "Lufthansa" анхны худалдан авагч болжээ. 1980 он гэхэд Airbus дэлхийд онгоц үйлдвэрлэлээрээ "Boeing" компаний араас хоёрдугаарт орох болжээ. 1984 онд А320 онгоц үйлдвэрлэж эхэлжээ (электрон зайны удирдах системтэй иргэний агаарын тээврийн онгоц бөгөөд "Boeing 737" онгоцны гол өрсөлдөгч болсон).
1990-ээд оны эхээр өмнөх загваруудаас илүү олон зорчигчийн суудалтай илүү хол нисэх хүчин чадалтай А330 болон А340 нисэх онгоцны загваруудыг үйлдвэрлэж эхлэв.
Airbus Монголд
1998 онд МИАТ компани Эйрбас 310-300 онгоцыг анх түрээслэн авч нислэгтээ ашиглаж байсан.
Монгол Улс 2022 оны 12-р сарын 2-нд иргэний агаарын тээвэрт “Airbus” онгоцтой болов. Тодруулбал, “Буянт-Ухаа” олон улсын нисэх онгоцны буудалд “Airbus А320-200” загварын зорчигч тээврийн агаарын хөлөг газардав. Тус онгоцыг иргэний агаарын тээврийн “Монголиан Эйрвэйс” компани хүлээн авсан. "Монголд зочлох жил"-ийн өмнө ийнхүү иргэний агаарын тээврийн тэргүүлэх зэргийн, дэлхийн хамгийн найдвартай “Airbus” онгоцоор агаарын тээврийн шинэчлэлээ хийв.
“Airbus А320-200” агаарын хөлөг зорчигч тээврийн зориулалтаар Берлин, Москва, Екатеринбург, Сингапур, Үрэмч, Шанхай зэрэг Ази, Европын агаарын тээврийн зангилаа хотууд руу нислэг үйлдэж байна.
Тувааны Цолмон
Тувааны Цолмон 1975 онд Гнесиний нэрэмжит Оросын хөгжмийн академийг төгсөөд Хөгжим бүжгийн дунд сургуулиас (одоогийн Монгол улсын консерватори) ажлын гараагаа эхлүүлсэн. Монгол Улсын Соёлын элч, төгөлдөр хуурч Сангидоржийн Саянцэцэг, Никитон хамтлагийн хөгжимчин, хөгжмийн зохиолч Батмөнхийн Чинбат, Төрийн шагналт хөгжмийн зохиолч Бирваагийн Мөнхболд нарын багш юм.
Ангилал:Монголын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Монголын сонгодог төгөлдөр хуурч
Равжирын Равжир
Равжирын Равжир-(1915-?) Монголын судлаач, зохиолч хүн юм. Түүний судалгааны чиглэл нь алмас буюу хүн хар гөрөөсийг судлах явдал байсан байна.
Намтар
Р.Равжир нь 1915 онд Булган аймгийн Гурванбулаг сумын нутаг Хөгнө-тарна гэдэг газар төрсөн байна. Тэрбээр орон нутагтаа бага, дунд сургуульд суралцсан ба Багшийн сургууль, Багшийн Их сургуулийг тус тус төгсгөн багшийн мэргэжлээр ажиллаж байжээ. Тэрээр БНМАУ-ын ШУА-д эрдэм шинжилгээний ажилтнаар ажиллаж байсан байна. Равжир судалгааны ажил, лекторын ажил хийхийн хамт хэд хэдэн ном зохиолыг туурвисан байна. Мөн Равжир нь 1945 оны чөлөөлөх дайнд оролцож явсан ахмад дайчин хүн байжээ.
Судалгааны үр дүн
Р.Равжирын Алтайн нуруунд явуулсан судалгааны ажлыг БНМАУ-ын ШУА болон академийн ерөнхийлөгч Б. Ширэндэв, судлаач, зохиолч Б. Ренчин, Улс төрийн товчооны гишүүн Д. Майдар нар ил далд дэмжиж байсан. Түүнийг Алмасыг барихын тулд бүр Сайрын уулыг цэргээр бүслүүлэхийг хүртэл оролдож байсан гэдэг яриа Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн сумын хөгшчүүлийн дунд байдаг. 1973 оны долдугаар сард Р. Равжир Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн, Баян-Өлгий аймгийн Толбо сумын нутгийн заагт орших Сайрын уулнаас алмасын мөр олж, түүнийгээ хэвжүүлж, зургийг нь аваад ШУА болон доктор Б. Ренчинд захидлаар илгээсэн байдаг. Энэ явдлаас нэлээд хэд хоногийн дараа Ренчин гуайгаас түүнд "Та эрэлдээ гарсан эхний өдөртөө алмасын мөр, үс ноос зэргийг олж дээжээ хүргүүлсэн явдал бол алмасыг амьдаар нь барих түмэн өлзийтэй сайхан үйлсийн эх биз ээ. Таны явуулсан гөлтгөнө хэвийг Польшийн эрдэмтэн Флавенскийд явуулав. Гэрэл зургийг Бельгийн хүн судлалын доктор Хайбалмансад явууллаа. Тэр хүн бүх насаараа хүний өвгийг судлах ажлын төлөө хүчин зүтгэж яваа хүн юм. Танд шинэ шинэ амжилт хүсье" гэсэн захидал иржээ. Энэ явдлаас хойш хориод хоногийн дараа Равжирт бас нэгэн захидал ирсэн нь Хайбалмансын захидал болоод түүний монголчилсон эх хувилбар байж. Доктор Хайбалманс 1974 онд бичсэн номондоо "Монгол Алтайгаас Р.Равжирын олсон алмасын мөр 36.5 см урт байгаа нь хэрвээ түүнийг хүн байна гэж үзвэл хоёр метр 24 см өндөр нуруутай байх бөгөөд түүнд гутал өмсгөвөл 52-54 размерын гутал таарах ёстой" гэж бичжээ. XVIII зууны дунд үед амьдарч байсан Өвөрлөгч хошууны найман вангийн хүү Жамбалдорж маарамба хэмээгч "Омон түмбий" гэдэг ном бүтээж, номондоо алмасын зургийг зурж, алмасын цөсийг эмэнд хэрэглэдэг "Лха эрдэнэ" гэдэг гэж тэмдэглэн үлдээжээ. Лха эрдэнэ хэмээх алмасын цөсийг хүний шарх, цус алдалтад эрхэм тустай гэсэн байдаг. "Омон түмбий" хэмээх энэ судар Монгол Улсын үндэсний номын санд хадгалагдаж байдаг тухай яриа бий.
Шийтгүүлсэн нь
Р.Равжирын олон жилийн нөр их хөдөлмөрийг төр засаг огт үнэлээгүй бөгөөд харин ч алмасын эрэл хайгуул хийх ажилд улсын их хэмжээний хөрөнгийг үр ашиггүй зарцуулсан, онц их хэмжээний хөрөнгийг үрэн таран хийсэн хэмээх ялд унагажээ. Булган аймгийн Гурванбулаг сумын иргэн Ажиндайн Чулуунмөнх "Тухайн үед хүчин төгөлдөр үйлчилж байсан эрүүгийн хуульд улсын өмч хөрөнгийг 10 мянган төгрөгөөс дээш хэмжээгээр үрэгдүүлсэн хүнд цаазын ял оноох заалттай байсан. Р.Равжир ах цаазын ял сонсохгүйн тулд нэгэн мэргэн хүний зөвлөсний дагуу саахалт айлынхаа тэмээг гэгээн цагаан өдрөөр хулгайлж төхөөрсөн болж үйлдэл дээрээ баривчлагдаад улсын өмчийг сүйтгэсэн хэргээр бус малын хулгайн хэргээр ял сонсож байсан" хэмээн хуучилсан юм.
Бусад судлаачдын үнэлэлт
Сэтгүүлч Л.Батцэнгэл "...Монголд алмас хэмээх хүн гөрөөсийг хайж дорвитой судалгаа хийсэн хүн бол судлаач Равжирын Равжир юм. Тэрээр алмасын мөрөөр Монгол Алтайн нуруугаар 1340 хоног аялж олон арван домог, хууч яриануудыг цуглуулж, хэд хэдэн удаа алмасын мөрийг олж хэвжүүлж буулган авсан байдаг бөгөөд гурван ч удаа алмасыг харсан гэдэг. "Судлаач Р.Равжирын авсан алмасын хэмээгдэх зураг, мөрнийх нь хоёр зураг надад байсан. Их цаасан дотроосоо олдоггүй. Мөр нь гэхэд л томхон шиг хүний тавхайнаас хоёр дахин том юм билээ" гэж соёлын гавьяат зүтгэлтэн сэтгүүлч Галсангийн Жамьян хуучилж байна.
Гэр бүл
Равжирын төрсөн ах Анандын Равжир нь МАХН-ын төв хорооны гишүүн, АИХ-н депутатаар удаа дараа сонгогдсон. Булган аймгийн Гурванбулаг сумын иргэн Д.Готовын хэлснээр тус суманд ах дүү гурван Равжир байжээ. Том Равжир нь төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн Анандын Равжир, дунд Равжир нь Архангай аймгийн Хашаат сумын нутагт амьдарч байсан
Сонирхолтой баримт
- Р.Равжир аав Анандаараа бус харин ах Равжираараа овоглосон байна.
Гадаад холбоос
Ангилал: 1915 онд төрсөн Ангилал:20-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын эрдэмтэн
Хүрээ Мэдээлэл Харилцаа Технологийн Дээд Сургууль
Хүрээ Мэдээлэл Холбоо Технологийн Дээд Сургууль нь 2002 оны 9-р сард гурван мэргэжил 90 оюутантайгаар үйл ажиллагаагаа эхэлсэн, Улаанбаатар хотод байрладаг хувийн дээд сургууль юм. Одоогийн байдлаар дөрвөн факультет, 16 мэргэжлээр бакалаврын зэрэгтэй мэргэжилтэн бэлтгэхийн хамт магистрантурын сургалт явуулдаг. Тус сургууль нь 60 гаруй багш, 1400 гаруй оюутантай ба дэргэдээ 400 гаруй сурагчтай дунд сургуультай юм. Мөн сургуулийн талбайн үндсэн барилга нь 10,000 кв.м бөгөөд шинэ цогцолборт газар нь 1,000,000 кв.м талбайтай ба одоогийн байдлаар 6400 кв.м талбайтай гурван барилгатайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
2011 онд улсын хэмжээнд нөлөө бүхий 4 байгууллагаас шалгаруулсан их дээд сургуулийн үнэлгээгээр ТОР 10 сургуулийн нэг болсон. Тус сургууль нь 2014, онд магадлан итгэмжлэгдсэн.
Гадаад хамтын ажиллагаа
Хүрээ МХТДС нь гадаадын 129 их сургуультай хамтын ажиллагаатай. Үүнд, Ази номхон далайн бүс нутагт 65, Хойд Америкт 8, Европт 56.
Цахим холбоос
Албан ёсны цахим хуудас Ангилал:Улаанбаатарын их дээд сургууль Ангилал:Монголын боловсрол Ангилал:2002 онд байгуулагдсан
Биби Ханум сүм
Биби Ханум — Төмөрийн улсын Төмөр хааны зарлигаар 1399–1404 онд Самарканд хотод барьсан ислам шашны дуган.
Цахим холбоос
Ангилал:Узбекистаны мечет Ангилал:Узбекистаны сэргээн барьсан барилга байгууламж Ангилал:15-р зуунд барьсан Ангилал:Самаркандын барилга байгууламж
Эрмитаж
Эрмитаж (Орос: Государственный Эрмитаж) Оросын Холбооны Улсын Санкт-Петербург хотод оршдог урлаг, соёлын музей юм. Нийт үзмэрийн тоогоор дэлхийд хоёрдугаарт эрэмбэлэгддэг. 1764 онд Оросын хатан хаан II Екатерина Берлиний худалдаачин Иоханн Эрнст Гоцковскийгээс (Johann Ernst Gotzkowsky, 1710—1775) уран зургийн цуглуулга анх худалдан авснаар тус музейг үндэслэсэн гэж үздэг. Эрмитаж музей байгуулагдсаны ойг жил бүрийн 12 дугаар сарын 7-нд Гэгээн Катеринагийн өдөр тэмдэглэдэг. 1852 оноос музейг олон нийтэд нээлттэй болгосон.
Барилга, байгууламжууд
Анх музейн үзмэрүүдийг хадгалж байсан барилгыг "Бага Эрмитаж" гэж нэрлэдэг. Өдгөө тус музейн Нева мөрний эрэгт орших олон тооны түүхэн барилга, байгууламжуудаас бүрдсэн цогцолбор болсон. Бага Эрмитаж ордноос гадна "Хуучин Эрмитаж", "Шинэ Эрмитаж", "Эрмитаж театр", "Өвлийн ордон" зэрэг барилгуудад үзмэрийг дэлгэн харуулж байна.
Үзмэр, цуглуулга
Баруун Европын урлагийн цуглуулга нь 13-р зуунаас 20-р зууны үеийг хамаарах Европын уран зураг, уран баримал, болон бусад эд өлгийн зүйлсээс бүрдэнэ. Европын урлагийн бүтээлүүд тус музейн үндсэн барилгын нийт 2 давхар, 120 танхимыг эзлэдэг.
Египетийн цуглуулга
Эрмитаж музей олон нийтэд нээлттэй болсон 1852 оноос Египетийн цуглуулгууд тус музейн сан хөмрөгт нэмэгдсэн. Үзмэрүүд нь нэн эртний Египетээс 12 дугаар зууны үе хүртэлх эд өлгийн зүйлсийг хамаарна. Өвлийн ордон музейн нэгдүгээр давхрын зүүн хэсгийн танхимд байрладаг.
Сонгодог эртний үеийн цуглуулга
Сонгодог эртний эдлэлүүдийн цуглуулгад Хуучин болон Шинэ Эрмитажийн барилгын ихэнх давхрыг эзэлдэг. Доод давхрын интерьерийг 1850-аад оны эхээр Германы архитектор Лео фон Клензе грек маягийн загвараар хийсэн. Нэгдүгээр давхрын хамгийн том, мэдэгдэхүйц интерьерүүдийн нэг бол Греко-Этрусканы вааруудыг үзүүлэхэд зориулагдсан Сердоболын боржингийн саарал цул баганын хоёр эгнээгээр гурван хэсэгт хуваагдсан Хорин баганат танхим юм. Танхимын шалыг эртний уламжлалт загварыг дуурайлган орчин үеийн гантиг шигтгэмэл маягаар хийсэн.
Баруун жигүүрт байрлах өрөө нь 2.57 м (8.4 фут) өндөртэй, 19 тонн жинтэй (42,000 фунт) жинтэй. Баруун жигүүрийг анх үзэсгэлэн гаргах зориулалтаар бүтээсэн, одоо үзэсгэлэн зохион байгуулж буй Шинэ Эрмитажын зүүн жигүүр дэх нэг давхарт байрлах өрөөнүүд нь номын сангийн зориулалттай. Анхны номын сангийн нэг болох барилгын зүүн өмнөд буланд байрлах Афины өрөөний шалыг 1854 онд эртний христийн шашны цогчин дуганы сууринаас малтсан 4-р зууны жинхэнэ мозайкаар чимэглэсэн байдаг.
Манай эриний өмнөх үеийн цуглуулга
Өвлийн ордны баруун жигүүрийн нэг давхарт Манай эриний өмнөх үеийн түүхийн дурсгал, Кавказын соёл, урлагийн цуглуулга, мөн хоёр дахь эрдэнэсийн галерей байрладаг. Манай эриний өмнөх үеийн олдворууд нь Оросын эзэнт гүрэн, хуучин Зөвлөлт холбоот улсын нийт газар нутгуудад хийсэн өргөн цар хүрээтэй малтлагын үр дүнд цуглуулсан палеолит үеэс төмөр зэвсгийн үе хүртэлх эд өлгийн зүйлсээс бүрдэнэ. Эдгээрийн дотор Пазырык, Башадар булшны малтлагаас гарсан Алтайн нүүдэлчин омгийн урлаг, соёлын алдартай цуглуулга, тэр дундаа МЭӨ 4-өөс 3-4-р зууны үеийн дэлхийн хамгийн эртний хивс, сайн хадгалагдсан модон тэрэг багтдаг. Кавказын үзэсгэлэн Армян, Баруун Армени улсын Урарту олдворуудын цуглуулга мөн багтана. Тэдний олонхийг Эрмитаж музейн захирал асан Борис Пиотровскийн удирдлага дор Тейшебаинид хийсэн малтлагын үр дүнд олж цуглуулжээ.
Москвагийн кремль
Кремль нь Москва хотын төвд орших өндөр хэрмэн цайзтай цогцолбор бөгөөд өмнө талд нь Москва гол, зүүн талд Гэгээн Василийн цогчин дуган, Улаан талбай, баруун талд нь Александрын цэцэрлэгт хүрээлэн оршино. Кремль нь нийтдээ 5 ордон, 4 цогчин дуган, хэрмэн хана, цамхагуудаас бүрдэнэ. Тус цогцолборт орших Их Кремль ордон нь Оросын эзэнт гүрний хаадын Москва хот дахь албан ёсны ордон байсан бөгөөд одоо Оросын Холбооны Улсын Ерөнхийлөгчийн ордон мөн түүнчлэн музейн зориулалтаар ашиглах болсон. Зөвлөлт Холбоот Улсын үед Кремль гэдэг нь тус улсын засгийн газрыг нэрлэх тогтсон хэллэг болсон. 1990 онд Кремль нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн соёлын өвд багтсан түүхэн байгууламж юм.
Кремль гэж монгол хэрэм гэдэг үгнээс гаралтай гэдэг судлаачдын таамаг байдаг.
Эшлэл
Ангилал:Оросын хэрмэн цайз Ангилал:Оросын цайз Ангилал:Европын цайз Ангилал:Албан өргөө кремль кремль Ангилал:Улаан талбай кремль кремль Ангилал:Орос дахь дэлхийн өв Ангилал:Европын хэрмэн цайз Ангилал:Европын дэлхийн өв
Монгол дахь Оросын Консулын газрууд
Монголд анх 1861 онд Өргөө-д Оросын хаант улсын Консулын газар байгуулагдаж байв.
Түүх
Өргөө дахь Оросуудын сууршил анх 1786 онд эхэлсэн боловч 1860 он хүртэл цөөн орос хүмүүс байсан ажээ. 1860 онд Орос-Хятадын "Бээжингийн гэрээ" байгуулагдсанаар Оросын худалдаачид Монголд худалдаа хийх нөхцөл бүрдэж, Өргөө хотод Оросын консулын газар нээх шаардлага урган гарчээ. 1861 онд анхны Консулын газрыг нээж Их хүрээний зүүн талд, Маахуур толгойн энгэрт байрлах болжээ. Хотод анх консул, нарийн бичгийн дарга, хэлмэрч, эмч, офицерын удирдлаган дор 20 казакаас бүрдсэн хэсэг иржээ. Өргөөнд 1861-1863 онуудад Оросын анхны консул нь Константин Боборыкин (1829-1904) томилогдон ажиллаж байсан бөгөөд тэрээр Монголд харьцангуй богино хугацаанд ажилласан бөгөөд түүний эзгүйд консулын (консулын газрын зохицуулагч) үүргийг анх нарийн бичгийн дарга, орчуулагчын албыг хашиж байсан Яков Парфентьевич Шишмарев (1833-1915) гүйцэтгэж байжээ. 1864 онд Я.Шишмарев консулын үүрэг гүйцэтгэгч, 1865 онд консул, 1882-1904 онд Өргөө дахь Ерөнхий консулаар томилогдон ажилласан байна. 1907-1911 онд Консулын газрын зохицуулагчийн албыг хашиж байжээ. Е.В.Падерин гэж Консулын газрын нарийн бичгийн даргаар 1865-1880 онд ажиллаж байсан. (Пясецкий Павел Яковлевич "Путешествие по Китаю в 1874-1875 гг" - гэдэг 1882 онд хэвлэгдсэн номонд дурдсан байдаг)
1904-1906 онд Консул, 1911-1913 онд Ерөнхий консулаар Владимир Фёдорович Люба ажиллаж байгаад Хятад руу 1918 онд зугтан цагаачилж 1928 онд Харбинд нас баржээ. Энэ 1911-1912 онд консул Попов, Эльтеков болон консулын газрын орчуулагч буриад Церемпилов нар мөн хамт ажиллаж байжээ.
1911 онд Монгол улс тусгаар тогтнолоо зарлахад Бээжинд сууж асан Оросын консул Иван Коростовец (1862-1933) Хүрээнд ирж монголчуудтай гэрээ хийсэн байна.
1912-1913 он орчим В.В.Бурдаковский гэж Өргөө дахь Холбооны дарга байсныг норвегийн аялагч, гэрэл зураг сонирхогч Оскар Мамен, Альфред Рустад нар зургийг нь авч үлдээсэн байна.
1913-1915 онд Александр Яковлевич Миллер (1864-1940) дипломат агент байсан.
1916 оноос 1919 он хүртэл Аркадий Александрович Орлов (1868-1928) гэж хүн Консулаар ажиллаж байсан. 1917 оноос Ховд дахь Консулаар давхар ажиллаж байжээ. А.Орлов Зөвлөлт засгийг хүлээн зөвшөөрдөггүй хүн байсан бөгөөд 1919 он хүртэл Монголд амьдарч байгаад Хятад руу цагаачилсан байна.
Энэ үед Консулын газрынхан гол төлөв оросын худалдааны асуудал эрхэлж байсан.
1913 онд Өргөөд 1500 орчим оросууд амьдарч байжээ.
1922 оны зун Зөвлөлт Оросын анхны Бүрэн эрхт төлөөлөгчөөр Николай Любарский (1887-1938) Хүрээнд ирж суусан.
Зөвлөлт засгаас Хүрээнд суух төлөөлөгчөөр 1923 онд Алексей Васильев (1880-1941) гэгч томилогдон ирсэн. Тэрээр урьд нь Монголд цахилгаан мэдээний газар ажиллаж байгаад хөөгдсөн юм.
Улиастай
Улиастайд 1906 онд Оросын Консулын газар байгуулагдсан.
1881 онд Оросын Хятадтай байгуулсан "Петербургийн гэрээ"-гээр Орос улс Улиастай, Ховдод нэмж Консулын газар нээх эрхийг олж авчээ. 1905 оны тавдугаар сард Оросын ГХЯ Улиастай хотод шинэ Консулын газар байгуулах шийдвэр гаргаж Консулын үүрэг гүйцэтгэгч 1906 оны 6 дугаар сарын 26-нд алба хааж эхэлжээ. 1909 оны 3 дугаар сарын 28-нд Хятадын ГХЯ-аас Оросын Консулын газар байгуулахыг албан ёсоор хүлээн зөвшөөрчээ. 1921 оны Ардын хувьсгалын дараа А.А.Вальтер гэж ЗХУ-ын консул ажиллаж байсан.
Ховд
Ховдод 1911 онд Консулын газар байгуулагдсан.
ЗХУ-ын үед Консулын газар ажиллаж байгаад дайны дараа 1946 онд хаагдсан. 1920-иод оны сүүлчээр А.П.Хионин, 1941 онд Консулаар Тимофеев В.А. ажиллаж байжээ.
Алтанбулаг
Соркин Наум Семёнович 1926-1930 онуудад, 1930-1931 онд Широков Владимир Николаевич Консулаар ажиллаж байжээ.
Чойбалсан
Чойбалсан хотод 1970-1992 онд ЗХУ-ын Ерөнхий Консулын газар ажиллаж байв.
Эрдэнэт
Эрдэнэт хотод 1975 онд ЗХУ-ын Консулын сүүлд 1981 оны 12 дугаар сараас Ерөнхий Консулын газар болж өргөжин байгуулагдан ажиллаж байгаад 2017 онд үйл ажиллагаагаа зогсоосон байна.
ЕКГ нээгдээд анх 1976-1977 онд Луковников Иван Ефимович, 1977-1982 онд Садыков Леонид Салиджанович нар ЗХУ-ын Ерөнхий Консулаар ажиллаж байжээ.
Багануур
Багануурт 1984-1992 онд ЗХУ, ОХУ-ын Ерөнхий Консулын газар үйл ажиллагаа явуулж байжээ.
Дархан
2000 оноос хойш Мостыка Иван Сергеевич, А.Доржиев, 2020 оноос Зайнутдинов Руслан Амирович Ерөнхий консулаар ажиллаж байна.
Цаашид үзэх
Консулын_газрууд
Египетийн анхдугаар династ
Эртний Египетийн анхдугаар династ (Анхдугаар хаант улс) нь Еипетийг нэгтгэн захирч байсан 11 фараоны үеийг хэлдэг бөгөөд Дээд болон Доод Египетийг нэгтгэсэн гэгдэх Нармер фараонаар энэ үе эхэлдэг. Анхдугаар династ нь Египетийн эхэн үеийн династуудын эхлэл болдог байна. Энэ үед Египетийн төр засаг Тинист төвлөрч байв.
Анхдугаар династын оршиж байсан цаг үе нь судлаачдын дунд одоог хүртэл маргаантай байдаг. Анхдугаар династ нь МЭӨ 30 юмуу 34-р зууны үед байгуулагдаж хүрэл зэвсгийн эхэн үед мөхсөн байдаг. 2013 онд хийгдсэн цацраг идэвхт нүүрстөрөгчийн шинжилгээгээр Анхдугаар династын эхлэл буюу Нармерийн хаан ширээн заларсан онг МЭӨ 3100 он буюу зуунаар авч үзвэл МЭӨ 3218–3035 он (95%-н магадлалтай) гэж тогтоогоод байгаа юм.
Династ
Анхдугаар династын тухай тэмдэглэл маш цөөн тооны дурсгалын зүйлс дээр үлдэж хоцорсон бөгөөд хаадын нэрийг сийлсэн Нармерийн хавтан, Нармерийн мунын толгой, Дэн болон Кагийн хаадын нэрс зэрэг цөөн хэдэн дурсгалын зүйлс л одоо үед хадгалагдан иржээ. Палермогийн чулууг эс тооцвол эртний Египетийн эхний хоёр династийн тухай тэмдэглэн үлдээсэн сурвалж байдаггүй. Манетогийн "Aegyptiaca" гэх сурвалж нь археологийн болон бусад түүхэн сурвалжуудтай зөрөлддөг бөгөөд Мането Анхдугаар династын 9 хаадыг дурдсанаас ганц л бусад бусад сурвалжтай таардаг бөгөөд дээр дурдсан есөн хааны дөрвийнх нь тухай мэдээллийг л тэмдэглэн үлдээсэн байдаг. Египетийн иероглоф үсгүүд энэ үеэс эхлэн хөгжсөн бөгөөд үүнээс хойш 3000 жилийн туршид бага зэрэг өөрчлөгдснийг эс тооцвол бараг өөрчлөгдөөгүй юм.
Хүн тахил
Хүн тахил нь анхдугаар династын бүхий л хаадын оршуулгын ёслолын заншил болсон хэсэг байсан бөгөөд фараоны үхлийн дараах амьдралд туслах үүднээс илжиг, муур гэх мэтийн амьтад болон хүн золиослон фараоны булшны ойролцоо байрлуулан бунханд оршуулдаг байжээ. Джерийн булшнаас гэхэд 338 хүний шарил олдсон байдаг. Гэвч энэхүү заншил анхдугаар династыг мөхсөнтэй зэрэгцэн тодорхойгүй шалтгааны үүднээс мартагдсан байдаг.
Удирдагчид
Египетийн түүхэн дэх мэдэгдэж буй Анхдугаар династын захирагчдыг доор үзүүлэв: Ангилал:Эртний Египет
Глориа Свансон
Глориа Свансон (Gloria Swanson) 1899 оны гуравдугаар сарын 27-нд Чикаго хотноо төржээ. Арван долоотой байхдаа киноны замналаа Кистоун кино пүүст инээдмийн жүжигчнээр эхэлсэн байв.
Урт хугацааны завсарлагынхаа дараа Глориа Свансон тавиад оноос дахин кинонд тоглох болжээ. Энэ үеэрээ тэрээр ХХ зууны гайхамшигтай жүжигчдийн нэг гэдгээ дахин баталсан юм. Билл Уайлдерийн “Сансет өргөн чөлөө” (1950) кинонд дуугүй киноны одын дүрийг бүтээн дахин Оскарт нэр дэвшсэн байлаа. Глориа театрын тайзнаа телевизийн кинонд амжилттай тоглож иржээ. Мөн тэрээр баян чинээлэг, өөрийн бизнестэй эмэгтэй байсан юм. 1960-1970 онуудад өөрийн брэндтэй загварын ордонг Нью-Йоркт гарган ирсэн байлаа. Рамон Наварро, Женнифер Жонс, Грета Гарбо, Роберт Рейн зэрэг алдартай жүжигчдийн хамт тэрээр Холливудад 1947 онд Индира Дэвийн нээсэн йогийн сургуульд хичээллэдэг байсан бөгөөд Индира “Америкчуудад зориулсан йог” номоо Глориад зориулсан байлаа.
Тэрээр 1983 оны дөрөвдүгээр сарын 4-нд Нью-Йорк хотноо насан өөд болжээ.
Гадны холбоосууд
Ангилал:1899 онд төрсөн Ангилал:1983 онд өнгөрсөн Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Америкчууд
Лю Сун улс
Лю Сун улс нь (хятадаар: 劉宋) 420-479 оны хооронд хятадын өмнөд нутагт оршин тогтнож байсан хань үндэстэний улс юм. Лю Сун улсыг Зүүн Жинь улсын сайд Лю Ю (劉裕) (363–422) хэмээгч нь төрийн эргэлтээр Жинь улсын эзэн хааныг огцоруулж, төрийг нь мөхөөн Сун улсыг байгуулсан. Лю Ю бол Хань улсын Гаоди хааны дүү Лю Жяогийн хойчис юм. Лю Сунгийн төрд Лю Ю, Вэньди нарын цөөн хаад чадварлаг жанжин, төрийн зүтгэлтэн байсан ч, залгамжлагчид нь харгис хэрцгий, ахан дүүсээ эрх мэдлийн төлөө тэмцэлд устгаж, хэт үрэлгэн, алсын хараагүй шийдвэр нь энэ улсыг богино наслахад нөлөөлсөн. Лю Сунгийн төрийг жанжин Сяо Дачэн мөхөөж, Өмнөд Ци улсыг байгуулсан.
Нэрний тухай
Энэ улсын албан ёсны нэр нь Сун (宋) агаад Хятадын түүх бичлэгт 1127 он хүртэл Өмнөд Сун (南宋) гэж бичиж байснаа, Умард Сун улс 1127 онд Алтан улсад шахагдаж Жянканд шилжснээр Өмнөд Сун улс гэж нэрийдэх болсноор Лю овогтоны төрийг Лю Сун гэж бичиж эхэлсэн. Умард ба Өмнөд төрийн үеийн анхны улс гэж түүхэнд бичигдсэн. Ангилал:Хятадын династи
Тэнгисийн явган цэрэг
Тэнгисийн явган цэрэг – Манай хойд их хөршийн тухайд зэвсэгт хүчний бусад салбар төрлүүдээс дайны бүхий цагийн байдалд тэнгис далайн байлдаанд эсрэг талын арал, хагас арал-хойг,эргийн шугам,эргийн боомтын дэд бүтэц,дайсны тэнгисийн бааз зэргийг эзлэн авч хяналтандаа оруулах цохилтын бүлгийн үүрэг гүйцэтгэдэг онцлогтой юм.
Тэнгисийн явган цэрэг онцгой ажиллагааны үүрэг гүйцэтгэхээс гадна (анги нэгтгэлүүдээс гадна тусгай үүргийн ) эрэг орчмын обьектийн хамгаалалтыг хариуцдаг юм байна. Оросын тэнгисийн явган цэргийн нэгтгэлүүд нь ОХУ-ын тэнгисийн цэргийн флотын бүтэц бүрэлдэхүүнд багтдаг бол АНУ-ын тэнгисийн явган цэрэг нь бие даасан бүтэцтэй зэвсэгт хүчний төрөл мэргэжлийн төрөл цэрэг юм байна. (US-Marine corps- АНУ-ын Тэнгисийн Явган Цэргийн Корпус).
Дэлхийн нэгдүгээр дайнд аж үйлдвэржисэн гүрнүүд өөрийн эзэмшлийн колони орнуудын цэргүүдийг энэ чиглэлээр түлхүү ашиглажээ. Үүнээс өмнө бүтэн зууны турш жижиг дайн мөргөлдөөнд Британиин эзэнт гүрэн байлдааны экспидец томилон илгээжээ. (Бирм, Египет, Англо-бурийн дайнуудад ),Манж чин улсын сүүлийн жилүүдэд Хятадад явуулсан Хар тамхины 1,2,3-р дайн ,Боксёрын бослогыг дарах, АНУ ( Мексик,Панам, Филиппинд гарсан бослогыг дарахад), Испани (Латин Америкийн орнуудад) ба бусад далайн чанадад том жижиг дайн бослогыг дарахад өөрийн орны цэргүүдийг ашиглахаас илүү зардал өртөг хямд тусаж байсан бололтой.
Дэлхийн 1-р дайны Газар дундын тэнгисийн байлдааны театрт Туркийн эсрэг Дарданеллийн операцийг Галлиполи орчимд явуулахад АНТАНТ-ын хүчнүүд амьд хүчин, эд материалын ихээхэн гарз хохирол амсчээ.Энэ үед десант тээвэрлэх, буулгах зориулалтын хөлөг онгоц,завь, сал, хөвөгч гүүр, бусад техникүүд байгаагүй бөгөөд ердөө нүүрс тээвэрлэгч хөлгүүд энэхүү зорилгоор ашиглагдаж байсны улмаас Галлиполийн эргийн гүехэн усанд хайргадан олон тооны англи, франц, австралли, шинэ зеланд, энэтхэг цэргүүд хүнд зэвсэгтэйгээ усанд живж амиа алдсан (Гүехэн мэт боловч хүн живэхээр гүн;) Тэр нь тухайн мөргөцөгт газардсан Британийн тал өөрийн цэргийн хүчнээ буцаан татсан түүхийг дараа нь дурьдсугай..Харин илүү амжилттай болсон тактикийн десант Зебрюгге (1918 онд)-т болсон нь тусгайлан мэргэшсэн төрөл мэргэжлийн цэрэг бэлтгэн эмхлэн зохион байгуулах онол номлолыг бий болгоход чухал алхам болжээ. Галлиполийн тулалдааны сургамжаар ажиллагааны явцад анхаарах зүйл нь: