cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зэв
Нэрийн гарал үүсэл
1201 онд, Хүйтэний тулалдааны үеэр Чингис хааны байлдааны морины аман хүзүү суманд оногджээ. Ялалт байгуулсныхаа дараа тэр ялагдсан талынхнаас мориных нь аман хүзүүг хэн харвасныг илчлэхийг хүссэн байна. Тэгэхэд Зургаадай гэгч сайн дураар хэргээ хүлээсэн бөгөөд цааш нь нэмж хэлэхдээ түүнийг алах нь Чингис хааны сонголт, гэхдээ Зургаадайд амьд үлдэхийг зөвшөөрвөл тэр Чингис хаанд үнэнчээр хүчин зүтгэх болно гэв. Чингис хаан эрчүүдийн үзүүлэх ур чадвар болон тэдний үнэнч байдлыг үнэлдэг байсан. Тэр ийм байдлаар өршөөсөн ба энэ ойлголтоор Зургаадайг магтан сайшаажээ. Тэгээд дараа нь тэр Зургаадайд Зэв хэмээх шинэ нэр өгсөн нь монголоор "сум", "зэвсэг" гэсэн утгатай юм.
Гэхдээ Ил хаадын улсын захиргааны түшмэл, түүхч Рашид ад-Дины өөр нэгэн тэмдэглэлд энэ үйл явдал огт өөр байдлаар өрнөсөн байна. Үйл явдлын энэ хувилбарт Зэв зугтаж чадсан бөгөөд хожим Чингис хааны хүмүүс араас нь хөөжээ. Зэв Чингисийн морийг хөнөөж амжсан ба аргагүйн эрхэнд бууж өгч, амийг нь өршөөхийг гуйв. Амийг нь өршөөхөд Зэв шинэ эзэндээ сумаар харваж алсан нэг морины хариуд олон морь өгнө гэж амлажээ.
Чингис хааны доорх жанжин
Зэв хожмын байлдан дагуулалтын он жилүүдэд Чингис хааны хамгийн үнэнч, шилдэг жанждын нэг болж, богино хугацааны дотор Чингис хааны тэргүүлэх жанждын нэг болсон ба 1211 онд Алтан улсын эсрэг дайтахад армийн чухал зүүн жигүүрийг удирдаж байв. Сүн улсын элч Чжао Хун Зэвийг гуравдугаар шатны захирагчтай ижил төвшний эрх мэдэлтэй бөгөөд Чингис хааны арми дахь элит цэргүүдийг удирдан зохион байгуулж байсан гэж тэмдэглэжээ. Энэ нь тэрээр Чингис хааны доор алба хааж байхдаа цэргийн олон ололт амжилт гаргасантай холбоотой гэж үзэж болно.
Алтан улсын эсрэг дайн
Тэрээр Алтан улсын эсрэг хийсэн анхны дайнд (1211-1214) онцгой үүрэг гүйцэтгэсэн. Энэхүү анхны аян дайны үед Зэв Сүбээдэйн хамт зүүн жигүүрийг удирджээ. Түүний анги хэрмийг (Цагаан хэрэм) зүүн талаар нь тойрч, хоёр цайзыг эзлэн авав. Дараа нь тэр У-ша-пу цайз дахь Алтан улсын хоёр дахь армийг устгахын тулд урьд явсан замаараа хэрмийг дахин тойрсон ба Чингисийн гол армитай холбогдож, дараа нь Ехулингийн тулалдаанд ялалт байгуулав. Энэхүү бут ниргэсэн ялалтын дараа монголчууд Бээжингийн тал нутаг руу ордог давааны удирдлагыг гартаа авсан ба нутаг дэвсгэр даяар хяналтаа тэлсээр байлаа. Зэвийг гинжилсэн байрлал бүхий олон тооны цайзыг эзлүүлэхээр илгээсэнд тэрээр хамгаалагчдыг нь өдөөхийн тулд хуурамч ухралт хийх замаар энэ даалгаврыг биелүүлжээ. Чингис хаан алсын хараатай жанжных нь хувьд Зэвд найдаж байсан бололтой: 1211 оны өвөл Зэвийг Ляояныг эзлүүлэхээр илгээх үед Монголын цэргийн хүч Чжунду орчмын их тал нутгийг хараахан хамгаалалтдаа авч амжаагүй байв. Тулалдааны гол фронтоос хол хэдэн зуун мил явсны дараа Зэв 100 гаруй милийн зайд хуурамчаар ухарч Ляояны хамгаалагчдыг мэхлэн араасаа нэхүүлсэн бөгөөд монголчуудын их хэмжээний олзыг явсан газар дээрээ үлдээжээ. Хятадын цэргүүд түүнийг тонон дээрэмдэхээр түр зогссон ба энэ үеэр хойд нутгийн өвлийн урт шөнийг ашиглан Зэвийн цэрэг 24 цагийн дотор 100 мил газрыг туулж, эмх замбараагүй байдалд орсон Алтан улсын хүчийг бут ниргэж, Ляоян хотыг эзлэн авав.
1213 онд Чингис хаан Зэвийг хүчтэй хамгаалалт бүхий Цзюй-юн-гуань давааг эзлүүлэхээр илгээжээ. Зэв Алтан улсын бэхлэлтүүдээр бүрхэгдсэн уулын давааг олж, хамгаалагчдыг нь задгай талбайд гарахад хүргэв. Тэгээд Зэв, Сүбээдэй нар эсрэг зүгт албаар хийсэн замаар явж, тэдний ирсэн замаар буцсан ба дайсны ар талд гарч, энэхүү шийдвэрлэх ач холбогдолтой армийг бүслэн устгалаа. Манжуурт бослого өдөөн гаргаж, цайзуудын тоог бууруулсны дараа Чингис хаан цэргээ таван хэсэгт хувааж Алтан улсын өргөн уудам нутаг дэвсгэрийг дайрав. Зэвийг Сүбээдэйн хамт Мухулайн доорх элит хүчний бүрэлдэхүүнд оруулсан ба тэд Алтан улсын олон хот тосгоныг устгах юм уу эзлэн авахын зэрэгцээ далай хүртэлх газар нутгийг амжилттай довтлон дайрчээ.
Хүчүлүгийн эсрэг тулаанууд
1218 онд Зэвд Монголын олон жилийн дайсан Хүчүлүгийг бут ниргэж, Хар Хятан улсыг эзлэх даалгавар өгөв. Зөвхөн 20,000 цэрэг өгсөн тул Зэв Хар Хятан улсын доторх эрх баригч буддистууд болон дарлагдсан лалынхны хоорондох шашны бослого тэмцлийг өдөөж, дэмжин ажилласнаар хүн хүчээ хэмнэж байв. Түүний талын хүчнүүд гайхалтай урам зоригтой хөдөлснөөр тэр Хүчүлүг болон түүний 30,000 цэргийг дарж чаджээ. Дараа нь уулсын дунд удаан хөөцөлдсөний эцэст Хүчүлүгийг барьж алав. Зэв Хар Хятаны Хүчүлүгийг ялсны дараа Чингис хаан санаа зовж байсан гэдэг. Хэдийгээр Чингис хаан жанжныхаа ялалтад сэтгэл хангалуун байсан ч тэрээр Зэв илүү их санаа зорилгод тэмүүлж, миний эсрэг бослого гаргах болуузай хэмээн эргэлзэж байв. Энэ тухай мэдээ Зэвд хүрмэгц тэр даруй Чингис хааны байгаа газарт буцаж ирсэн ба үнэнч байдлын тэмдэг болгон 100 цагаан морь өргөж эргэлзээг нь тайлжээ.
Хорезмын эзэнт гүрний эсрэг довтолгоон
1219 онд Хорезмын эзэнт гүрний эсрэг довтлох үеэр, Зэвийг үржил шимтэй Ферганы хөндийг сүрдүүлүүлэхээр өвлийн цагаар Тяньшань уулс руу дайсны анхаарлыг сатааруулах зорилго бүхий цэргийн хүчний хамт илгээв. Зэв таван фут гаруй зузаан цастай өндөр уулын давааг давж чадсан бөгөөд тэрээр шах II Мухаммедын элит 50,000 хүнтэй морин цэргийн нөөц хүчийг өөртөө татжээ. Зэв энэхүү элит хүчний эсрэг нэг бол ялалт байгуулах, нэг бол ядаж ялагдал хүлээхээс зайлсхийх байдлаар ажиллаж байсан ба алс холын мужуудыг нь шахын мэдлээс таслах тушаалын дагуу Хорасаныг сүрдүүлэхээр цааш өмнө зүгт маневрлав. Тэгээд Хорезмын нийслэл Самаркандад Чингисийн гол армитай нэгдэхээр буцан явж, Хорезмыг үр дүнтэйгээр хоёр хуваасан байна. Шах Хорасан болон баруун Иранд хүчээ цуглуулахаас урьдчилан сэргийлэх зорилгоор Чингис хаан шахыг өөрийнх нь эзэмшдэг эзэнт гүрэн даяар ангуучлуулахаар Зэв, Сүбээдэй нарыг илгээв. Эцсийн дүндээ тэд түүнийг барьж чадаагүй ч тэдний хатуу чанга мөрдөн хөөлт нь шахыг ямар нэгэн шинэ арми цуглуулахад саад болсон ба шах араас нь ойрхон нэхэх Зэв, Сүбээдэй хоёрыг дагуулан Иран руу дүрвэхээс өөр аргагүй болсон байна. Үр дүнд нь Хорезмын хүчнүүд тархан бутарч, аажмаар устгагджээ.
Үхэл
Зэв Каспийн тэнгисийг тойрон домогт довтолгоон хийсэн ба тэрээр Сүбээдэйн хамт Загалмайтны тавдугаар аян дайнд нэгдэх гэж байсан гүржүүдийг, мөн Кавказын тал нутгийн овог аймгуудыг бут ниргэжээ. Дараа нь тэр Калка голын тулалдаанд Киевийн оросууд болон кумануудыг ялав. Энэ тулаан Киевийн Оросыг байлдан дагуулахаас өмнө болсон бөгөөд тэрээр ойролцоогоор 1224 онд Киевийн Оросын байлдан дагуулалтаас буцаж ирэх үедээ нас барсан байж болзошгүй. Түүний сураггүй алга болсон болон үхсэнтэй холбоотой нөхцөл байдал нууцлаг юм. Нэгэн судлаач Стивен Поу (Stephen Pow) Зэвийг Хортица арлаас холгүй байдаг булшны (курган) ойролцоо Оросын холбоотон кипчакуудын хүчинд алагдсан байж магадгүй гэж таамаглаж байна. Түрэг хэлээр ярьдаг кипчакууд Зэвийг Гемябек гэж нэрлэснээс хойших хэл зүйн алдааны үр дүн нь энэ мэдээллийн цаана байгаа зөрүү байж магадгүй юм. Харин Оросын судлаачид Д.М.Тимохин, В.В.Тишин нар түүний үзэл бодолд эргэлзэж, Стивен Поугийн хувилбар нь бичмэл эх сурвалжуудын үндсэн дээр батлагдаагүй бөгөөд хэл шинжлэлийн ямар ч нотолгоо байхгүй гэж үзэж байна. Хэдийгээр түүний үхлийн эргэн тойрон дахь нөхцөл байдал нууцлаг боловч Зэв Хятад, Төв Ази, Киев болон Орос дахь Европт хийсэн байлдан дагуулалтаараа түүхэнд арилшгүй ул мөр үлдээжээ.
Мөн үзэх
Ангилал:Иx Монгол Улсын жанжин Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Чингис хаан Ангилал:Монголын жанжин Ангилал:Боржигин Ангилал:Бэсүд Ангилал:Монголчууд Ангилал:12-р зуунд төрсөн Ангилал:1225 онд өнгөрсөн
7 сарын 21
Тэмдэглэлт баярууд
0721 #21
Ло-е-Гарон (департамент)
Ло-е-Гарон (францаар Lot-et-Garonne [], окситанаар Òlt e Garona) гэж Франц улсын өрнөд өмнөд биеийн Нувел-Аквитани мужийн харьяат 5361 км² газар, 305 мянган хүнтэй департамент. Төв нь Ажен.
Эшлэл
Ангилал:Францын департамент Ангилал:Нувел-Аквитанийн департамент Ангилал:1790 онд үүсгэн байгуулагдсан
Эрик Шупо-Мотинг
Ян Эрик Максим Шупо-Мотинг (Eric Maxim Choupo-Moting; 1989 оны гуравдугаар сарын 23-нд Хамбург хотод төрсөн) — Герман болон Камеруны хөлбөмбөгчин бөгөөд «Шальке 04» болон Камеруны шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
Шупо-Мотинг Бундеслигийн эхний гараагаа «Хамбургийн» өмнөөс 2007 оны наймдугаар сарын 11-нд «Ханноверын» эсрэг (1:0) 69-р минутанд Мохаммед Зиданыг сэлгэн хийж байлаа.
2011 оны тавдугаар сарын 18-нд «Майнц 05» багтай 2014 он хүртэл гэрээлсэн.
2014 оны долоодугаар сарын 5-нд Шупо-Мотинг «Шальке 04» багтай гурван жилээр гэрээлсэн. 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 6-нд «Штутгартын» эсрэг тэр хет-трикдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Камеруны шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Хамбург багийн тоглогч Ангилал:Нюрнберг багийн тоглогч Ангилал:Майнц 05 багийн тоглогч Ангилал:Шальке 04 багийн тоглогч Ангилал:Хамбургийн тамирчин Ангилал:Германы хүн Ангилал:Камерунчууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Аэр Маркет
Аэр Маркет ХХК нь 2000 онд байгуулагдсан, олон улсын болон орон нутгийн нислэгийн тийз борлуулалт, аялал жуулчлалын үйлчилгээ эрхэлдэг компани юм. МИАТ, Корэйн Эйр, Хүннү Эйр, Эйр Чайна, Аэрофлот, Туркиш Эйрлайнз, Эйр Астана, Тай Эйрвэиз, Сингапур Эйрлайнз, Юнайтд Эйрлайнз, Тианжин Эйрлайнз, Аэро монголиа, Изинис Эйрвэйз зэрэг авиакомпаниудын албан ёсны гэрээт борлуулагч тус компани нь Улаанбаатар хотод 8, Сөүл хотод 1 салбартай.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын авиа компани Ангилал:2000 онд байгуулагдсан
Дэлэгийн Баттулга
Дэлэгийн Баттулга - олон улсын их мастер (2013) цолтой,  “Мега старс” клубийн даамчин. 1986 оноос тоглож эхэлсэн. УАШТ-ий 5 мөнгө, 3 хүрэл медальт, Азийн түргэн тоглолтын алтан медальтай.
Цахим холбоос
Ангилал:1977 онд төрсөн Ангилал:Монголын даамчин
Нангабула
Нангабула гүнж бол Хубилай хааны хоёрдугаар хүү Чингим тайжийн охин юм.
Гэрлэлт
Түүний эр нөхөр нь Хонгирадын Дай Сэцэний ач хүү Очин ноёны хүү Манзитай хүргэн билээ. Манзитай хүргэний эцэг Очин ноён, ах Уручин, Төмөр нар нь цөм Хиад Боржигин овгийн бэхи, гүнж нартай ураглаж байсан түүхтэй. Иймээс Манзитай хүргэн Нангиажин гүнж нас барсны дараа Нангабула гүнжтэй ураг барилдсан. Манзитай хүргэн Цагаадайн улсын Дува хан, Өгэдэйн улсын Хайду ханы их цэрэгтэй байлдаж яваад 52 настайдаа алагджээ. Хожим нь нас барсны дараа Цинин ван цолоор нэхэн өргөмжлсөн. Нангабула гүнжийг нас барсны дараа Төмөр Өлзийт хааны зарлигаар Лу улсын их эгчмэд гүнж хэмээн нэхэн шагнаж байжээ.
Эшлэл
Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:14-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Монголын гүнж
Форталеза
Фортале́за (португалаар Fortaleza, оросоор Фортале́за) — Бразил улсын Сеара мужийн төв, 2.4 сая хүнтэй хот.
Зураг
Ангилал:Бразилын хот
Ихирэс
Ихирэс (монгол бичиг:, кирилл: Ихирэс) нь монголын эртний овог аймгийн нэг юм. Энэ овгийн үүсэл гарал нь Байгал нуурын хоёр талаар нутаглаж байсан Эхирэд нартай холбоотой гэж үздэг. Тэд Буриад, Хонгирад, Горлос нартай домог зүйн талаас нэг гарвалтай хэмээн үздэг. Чингис хааны эхэн үед Ихирэсийн Буту хүргэн түүнд хүчин зүтгэж байснаас Их Монгол Улсын үед нэр нөлөө бүхий овгуудын тоонд орж, алтан ургийнхантай харилцан ураг төрлийн холбоо тогтоож байсан. Тухайлбал, Мөнх хааны их хатан Хутугуй хатан бол Ихирэс овгийн хүн юм. Юань улсын дараа нэр нөлөөтэй хүн түүхэнд гарахаа больсон. Одоогийн байдлаар Монгол улсад Ихирэс овогтон цөөн тоотой байж, ОХУ-ын Эрхүү, Буриадын нутагт Эхирэдүүд их хэмжээгээр амьдарч байгаа.
Монголын эзэнт гүрний үе
Чингис хаан эсгий туургатныг нэгтгэн Их Монгол Улсаа байгуулахад ихирэсийн Буту хүргэнийг мянгатын ноёноор өргөмжлөн, хоёр мянган ихирэсийг захируулжээ. Чингис хаан Алтан улстай дайтаж байхдаа 1217 онд нутгийн зүгт буцахын өмнө Мухулай ноёныг улсын ван, тайш цолоор өргөмжлөн зүүн гарын Уруд, Мангуд, Жалайр, Ихирэс, Хонгирад хэмээх таван аймгийн цэргийг захируулж, цаашид Алтан улсын эсрэг байлдахыг тушаасан. Эдгээр таван аймгийг хожим нь Таван түшээ аймаг гэх болжээ. Алтан улсыг эзлэн дагуулсны дараа таван түшээ аймаг, тэр дотроо ихирэс аймаг нь Говиос урагш эзэлсэн хятад иргэдийг дарангуйлан захирах монгол цэргийн гол хүчийг бүрдүүлж байсан.
Анх Буту хүргэн Чингис хаантай нөхөрлөх болсноор, охин дүү Тэмүлэнтэй хуримлаж, ураг төрлийн холбоо тогтоосон. 1202 оны орчимд Тэмүлүн өөд болсны дараа 1206 онд Чингис хааны зарлигаар худ ургийн харилцааг улам бататгахын тулд охин Хожин бэхийг Бутуд эхнэр болгон соёрхов. Энэ үеэс хойш Юань Улс мөхтөл Ихирэсийн үе үеийн ноёд хиад боржигин овгийн хаад ноёдын охидтой хуримлан хүргэн болж, монголын төрд үнэнчээр зүтгэж байсан.
Сюрреализм
Бодит мэт харагдах боловч бодит байж боломгүй дүрслэл. Дадаистуудын адилаар сюрреалистууд хачин жигтэй, учир утгагүй, зүй тогтолгүй юмсыг дүрсэлж, түүнийгээ урлагийн хөрөнгөтний үзэл баримтлалыг эргэлзээнд оруулахын тулд ,харин ухамсрын нэлээд гүнд хүрэхэд чиглүүлж байлаа. Сальвадор Дали, Макс Эрнст, эсвэл Джорджо ДеКирико зэрэг зураачид өөрсдийн онгод хиймориор омантизм болон символизмаас эрж хайж байлаа.Гэхдээ уран бүтээлийнхээ үндсэн эрч хүчийг тэд Зигмунд Фрейдийн зүүд нойрны сэтгэлзүйн тайлбараас авдаг байлаа.Далийн дүрүүд тайлбарлагдамгүй зөн совин, дохиогоор дүүрэн байдаг тул гэрэлд хөвж явах мэт зүүд нойр шигсанагдуулна.Тийм ч зовлонтой биш хирнээ самууруулж мэдэх ертөнц бельгийн зураач Рене Магриттын бүтээлд тусдаг.Тэрээр амьдралын бодит байдал болон зурагдсан бодит байдлын хоорондын ялгааг олж харахыг үзэгчдээс шаардахын тулд ердийн юмсыг сюрреалист байдлаар илэрхийлдэг.ЖоанМирогийн хийсвэр дүрсүүд, нөгөө талаас, баяр баясгалантай, бас алиа марзан.Түүний нарийн нугаларсан шугамууд болон өнгөний хөдөлгөөнт толбонууд зөгнөлийн үсрэлтэнд үндэслэл нь болдог.Иймэрхүү хөнгөн чанарыг Александр Кальдерын хөдөлгөөнт баримлуудаас харж болно.Тэдгээр нь агаарын ялигүй хөдөлгөөнд хариу үзүүлж, үүнийхээ дараа хамгийн ер бусыг хэлбрийн олдог.Ухамсарт хянагддаггүй, санамсаргүй болон өөрөөсөө шууд гардаг хэлбрүүд сюрреалистуудын хувьд тодорхойлогч үүрэгтэй.Тийм маягаар тэд ухамсаргүйн хүчинд тулж ойртохоор найдаж байжээ.
Фил Пресси
Филлип Майкл «Фил» Пресси (Phillip Michael "Phil" Pressey; 1991 оны хоёрдугаар сарын 17, Техас, Даллас) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны «Бостон Селтикс» багт тоглодог.
Сюрреализм
Цахим холбоос
Ангилал:Урлагийн хэв маяг
Фил Пресси
Замнал
Миссури мужийн коллежийн төгсөх ангидаа 11.9 оноо, 7.1 дамжуулалт, 3.5 бөмбөг алдалт дунджилсан Пресси драфтад багтахаар уйгагүй чармайвч жагсаалтын жард багталгүй «Бостон Селтиксээс» урилга авч зуны лигт анхны тоглолтоо хийх завшаан бүрэлдэж байв. Удалгүй «Бостонд» гурван жил лигийн доод 490,180 долларын цалингаар тоглохоор гэрээлэхдээ татгалзаагүй юм. 2014 оны нэгдүгээр сарын 22-нд Ражон Рондо, Эйвери Брэдли болон Жеррид Бэйлесс нарын өнжсөн тоглолтонд Пресси гараанд анх багтахдаа хувийн дээд 20 оноогоо «Вашингтон Уизардсийн» эсрэг (113:111) авав.
Эцэг — 1982 оны драфтын №20 довтлогч Пол Пресси, өдгөө «Лос-Анжелес Лейкерсийн» туслах дасгалжуулагч.
Цахим холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Вилхелм Риттер фон Лееб
Вильхельм Риттер фон Лийб (1876 – 1956) нь Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн Германы фельдмаршал юм.
Ангилал:1876 онд төрсөн Ангилал:1956 онд өнгөрсөн Ангилал:Дэлхийн нэгдүгээр дайны хүн Ангилал:Германы генерал Ангилал:Вермахтын генерал Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайн Ангилал:Германчууд
Салвадор
Зураг
Ангилал:Бразилын хот
Давид Сильва
2010 оны зургаадугаар сарын 30-нд өдгөөгийн багтаа зургаан жил тоглосон Валенсиа багаасаа дөрвөн жилийн гэрээгээр ирж 2010–11 оны улиралд амжилттай тоглон гараагаа эхлүүлж байв.
Холбоос
Ангилал:1986 онд төрсөн Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Валенсиа багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Испаничууд
Т-34
Т-34 нь Зөвлөлт Холбоот Улсад 1940 оноос 1958 оныг хүртэл үйлдвэрлэгдэж байсан дунд оврын танк юм. 1942-1947 онуудад ЗХУ-ын Ажилчин тариаланчдын Улаан Армийн болон Зэвсэгт хүчний үндсэн танк байсан. 1944 оны эхний хагаст шинэчилсэн Т-34-85 танк үйдвэрлэж эхэлсэн байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед хамгийн олноор үйлдвэрлэж байсан танк юм.
Зохион бүтээсэн түүх
Хүнд танк КВ, дунд танк Т-34 ба хөнгөн танк Т-40 Улаан армийн зэвсэглэлд 1939 онд орж ирсэн ба агуу эх орны дайны хягт техникийн үндэс нь болсон юм. Дэлхийн II дайны хамгийн олон тооны дунд танкийг Т-34 гэх ба түүнийг ЗХУ-ын хөдөлмөрийн баатар Михаил Ильич Кошкины удирдсан Харьковын №183 дугаар үйлдвэрийн зохион бүтээх товчооны (Александр Александрович Морозов, Николай Алексеевич Кучеренко, Яков Ионович Барана, Василий Григорьевич Матюхин, Алексей Александрович Молоштанов, Марк Абрамович Набутовский ба бусад) хамт олон зохион бүтээжээ.
Хамгийн нэр цуутай ч бас хамгийн "үл танигдсан" танк юм. Фашист Германыг ялсан ялалтын нэг бэлгэдэл нь Т-34. Дайны эхэн үеэр Германы танк эсэргүүцэгч хэрэгслүүд түүнийг устгаж чадахгүй шахуу байлаа. Зузаан хуяг, хуягийн ер бусын налуугаар уг танк давуу талаа авсан байв. 1941 онд Германы танкуудаас Т-34 хамаагүй давуу байсанд маргах зүйлгүй. Гэхдээ хэд хэдэн "но" байлаа. Дурангийн чанар сайн биш. Танкийн дарга нь сумлагчийг хамтран хийж байсан ба орчны хяналт нь хязгаарлагдмал байлаа. Германы танкуудад дарга нь сумлагчийг хийж байгаагүйгээс өөрөө байлдааны талбарыг бүрэн хянах боломжоор илүү байв. Германы танкууд дайны турш Т-34 танкийг хурдаараа гүйцээгүй билээ. Я.Е.Вихман, И.Я.Трашутин хоёрын бүтээсэн В-2 дизель хөдөлгүүр нь уг танкийн хурдыг хийж өгсөн ба тэр түлш голдоггүй, хэмнэлттэй байжээ. Энэ танк 1943 онд Улаан армийн хамгийн олон тооны машин болсон юм. Дайны үеэр энэ танкийг долоон үйлдвэрт хийсэн ба нийтдээ 33805 ширхэг Т-34, 21046 ширхэг Т-34-85 ба тэдний шасси дээр бүтээгдсэн өөрөө явах их буу 5780 ширхэгийг тус тус үйлдвэрлэжээ.
Сайжруулалт
Германы армид хүчтэй танкууд ба танк эсэргүүцэх шинэ зэвсэг гарч ирсэн билээ. Тэдний эсрэг ганц зам байсан нь Т-34-ыг шинэчлэн 85 мм-ын буутай урт хуягийг нь зузаалах хэрэгтэй болсон юм. Ингээд шинээр үйлдвэрлэгдсэн Т-34-85 танк олноор фрондод гарч ирэн энэ машины алдар нэрийг өсгөж өгчээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Зөвлөлтийн зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Байлдааны танк Ангилал:Дунд танк Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Монголын зэвсэгт хүчний тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Холбооны Зэвсэгт Хүчний гинжит тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Волгоградын тракторын үйлдвэр Ангилал:Малышевын үйлдвэр Ангилал:Челябинскийн тракторын үйлдвэр
Санжаагийн Даваадорж
Санжаагийн Даваадорж, спортын мастер, 40 настай, 1985 оноос тоглож эхэлсэн, 1989 оны Өсвөрийн Улсын аварга, УАШТ-ний мөнгө, хүрэл медальтай. ОУМ болох хүсэлтэй.
2014 онд эрчүүдийн дунд Монгол Улс олон улсын Даамын аварга шалгаруулах тэмцээн
http://www.shuud.mn/content/read/100064.htm
Ангилал:Монголын даамчин Ангилал:1972 онд төрсөн
Лайпциг
Лайпциг (Leipzig, Lipsk) буюу Лейпциг нь 515,459 оршин суугч бүхий, Германы Саксон Холбооны мужийн хамгийн том хот юм.
Лайпциг 1015 онд худалдааны гол зам болсноор үндэс нь тавигдсан, 1165 онд хотын статустай болсон. XIII-XV зууны үеийн эдийн засгийн гол төв болсон байна. XVI-XYIII зууны үед Германы эдийн засаг, соёл боловсролын гол цөм болжээ. Лайпцигийн их сургууль Европын хамгийн эртний их сургууль бөгөөд 1409 оны 12 дугаар сарын 4-нд байгуулагдсан. Тус сургуульд Нобелийн шагналт Вернер Хайзенберг (профессор физикч) 1927 –оос 1942 он хүртэл, физикч Густав Людвиг Герц, химич Вильгельм Фридрих Оствальд, филологич Теодор Моммзен нар ажиллаж байжээ. Тэнд Гёте, Лессинг, Клопшток, Иоганн Себастьян Бах нар 1723-1750 онд суралцаж байсан ажээ. 2007-2008 оны хичээлийн жилийн эхний хагаст 27000 оюутан суралцаж байсан аж. Урлагийн академи 1764 онд байгуулагдсан. Лайпцигийн Менежментийн дээд сургууль 1889 онд байгуулагдсан олон улсад асар их нэр хүндтэй сургууль юм. 1843 онд хөгжим театрын дээд сургууль байгуулагдсан. Германы анхны хөгжмийн дээд сургууль юм. 1900 онд Лайпцигт Германы хөл бөмбөгийн холбоо байгуулагджээ. (DFB). Лайпцигт 1863 оны тавдугаар сарын 23-нд Германы ажилчдын холбоо байгуулагдсан. Германы ажилчны хувьсгалчдын төв юм. 1918 онд Ажилчны хөдөлгөөний “Искра” сонины анхны дугаар хэвлэгдэж байжээ.
Лайпцигт 1813 онд хөгжмийн зохиолч Рихард Вагнер төржээ. Энэ онд Наполеон Бонапарт тус хот руу довтолж байжээ. Напелеон Прусс, Австри, Оросын холбооны армид ялагдал хүлээсэн байна. Наполеоны эсрэг 1813 оны аравдугаар сарын 16-19-нд тулалдаж амь үрэгдсэн ард иргэд, цэргүүдийн гэгээн дурсгалд зориулан 1898-1913 онд үндэсний баатруудын хөшөө босгосон бөгөөд энэ нь тус хотын билэг тэмдэг болдог төдийгүй Европдоо томд ордог юм байна. Нийт хэмжээ 100 метр өндөр, хотын эргэн тойрныг харахад зориулагдсан хэсэг нь 91 метрт байдаг аж.
XIY зууны үеийн гот маягийн загварыг илтгэсэн Сүм нь 1212 онд суурь тавигдсан байна. Дээрх сүмд эрэгтэй хүүхдүүдийн найрал дууны анги хичээллэдэг байсан бөгөөд агуу их хөгжмийн зохиолч Иоганн Себастьян Бах 27 жил энэ найрлыг удирджээ.Янз бүрийн цаг үед Мендельсон, Шуман, Вагнер нар ажиллаж байсан. Шиллер өөрийнхөө бүтээлийг бичиж байжээ. 1912 онд Немцийн номын сан байгуулагдсан. Лайпцигийн их сургуульд 1661-1666 он хүртэл философич, математикч Готфрид Вильгельм фон Лейбниц суралцаж байжээ. Түгээмэл хэвлэл нь «Leipziger Volkszeitung» (LVZ) сонин 1894 онд үндэслэгдсэн, Лайпцигт Германы үндэсний номын сан, төмөр замын станц, усан оргилуур зэрэг олон сонирхолтой газрууд бий. Жил бүр 25 орны хүмүүс зочилдог. Лайпцигт 2009 оны 10 дугаар сард цагдаа нар нацистуудын дунд мөргөлдөөн гарч, 8 цагдаа ноцтой шархадсан байна. 1866 онд Лайпциг хотод В.Юүлгийн тод үсгийн “Шидэт хүүрийн үлгэр”-ийг хэвлүүлсэн байна, Лайпцигт их зохиолч Д. Нацагдорж, гэргий Пагмадуламын хамт 1927-1929 оны үед сурч байжээ.
Эшлэл
Ангилал:Саксоны коммун Ангилал:Саксоны тойроггүй хот Ангилал:Германы их сургуулийн хот Ангилал:Цагаан Элстер голын суурин
7 сарын 22
7 сарын 22 нь Григорийн тооллын жилийн 203 дахь (өндөр жил бол 204 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 162 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт баярууд
0722 #22
Ланд (департамент)
Ланд (францаар Landes [], окситанаар Lanas) гэж Франц улсын баруун урд биеийн Нувел-Аквитани мужийн харьяат 9243 км² газар, 405,010 мянган хүнтэй департамент. Төв нь Мон-де-Марсан.
Цахим холбоос
Ангилал:Францын департамент Ангилал:Нувел-Аквитанийн департамент Ангилал:1790 онд үүсгэн байгуулагдсан
Дэлхийн тулааны урлагийн тэмцээнд Монгол оролцсон тэмдэглэл
Дэлхийн Тулааны урлагийн тэмцээн 2010 оноос эхлэн зохиогдож байна.
Гадаад холбоос
Ангилал:Спортын тэмцээн
Нунтаг металлург
Хүйтнээр шахаж боловсруулахын тулд эхлээд хольцын үдсэн бүрдүүлэгчийн хайлах температураас бага температурт жигнээд дараа нь шахаж боловсруулна. Металын нунтагийг дараах аргуудаар гарган авна. Үүнд:
a.	Хатуу металыг механикаар жижиглэх
b.	Шингэн металыг тоосруулах
c.	Хатуу бүтэцтэй металыг ангижруулах
d.	Электролизийн арга гэх мэт. Ангилал:Металлург Ангилал:Металл боловсруулалт
Дундговь аймаг
Дуу хуур, гүүний айраг, хонины махны чанараараа улсдаа алдартай. Улсын дунджаар малтай нэг өрхөд ногдох малын тоогоор эхний байруудад ордог. Байгалийн эрдэс түүхий эдийн багагүй нөөцтэйн дотор улсын хэмжээний судлагдсан хүрэн нүүрсний нөөцийн 58,0 хувь, гөлтгөнийн 32,3 хувь, эрдэс будгийн 53,4 хувь нь манай аймагт байна. Аймгийн төв болон бүх сумын төв эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнд холбогдсон, үүрэн телефоны сүлжээтэй. Нийслэлд ойр учир бага зардлаар говь тал хээр, түүний үзэсгэлэнт байгалийг үзэх боломжтой. Энэ утгаараа аялагчдын тоо жил бүр өсөж байна. Жилд нартай өдрийн тоо харьцангуй олон, салхины хурд их учир нар, салхины эрчим хүчийг ашиглах өргөн боломжтой.
Сайхан-Овоо сумын нутагт Өгөдэй хааны өвөлжөө, Буган чулуун хөшөө, Замбага хайрхан уулын хүннүгийн үеийн булш, дундад зууны үед холбогдох шаазан хотын туурь, Гурвансайхан сумын нутаг Ярх уулын хуучин чулуун зэвсгийн бууц суурин, дарханы газар, хүрэл зэвсэг үйлдвэрлэлийн дурсгал, Дэлгэрхангай суманд Өгөдэй хааны нас эцэслэсэн газар, Адаацаг сумын Сүм хөх бүрдэд их хаадын намаржаа, Өлзийт сумын Дэл уулын хадны зураг, Дэлгэрийн Чойрын хийд, Эрдэнэдалай сумын сангийн далай хийдийн Цогчин дугана, дөрвөлжин булш, хиргисүүрийн дурсгалууд, эртний төрт улсуудын үед холбогдох булш бунхан, эртний бэхлэлт, цайз хэрэм зэрэг олон мянган жилийн турш хүмүүсийн аж төрж ирснийг илтгэх түүх соёлын үл хөдлөх дурсгалт зүйлсээр нэн арвин.
Эртний далайн ёроолын үлдэц бүхий Цагаан суварга, Морин толгойн цав, Өөш манхан зэрэг өвөрмөц тогтоцтой байгалийн шавар цав элсэн манхан, Их газрын чулуу, Бага газрын чулуу зэрэг боржин чулуун уул, заг, хайлаасан төгөл, Олдох, Гурван төгрөг, Эргэнэг, Хаяа, Нэмнээ, Номгон, Хайрхан, Загийн ус зэрэг үзэсгэлэнт газруудтай.
Аймгийнхаа ард иргэдийн ахуй амьдралын хэвшил, уламжлал, байгалийн онцлог давуу тал, нөөц бололцоотой уялдуулан улсдаа “Дуу хуурын өлгий нутаг” хэмээн алдаршсан дуу хуур, эртний түүхэнд мөртэй үзэсгэлэнт Дундговь нутгийн аялал жуулчлал, гүүний айраг, ингэний хоормог, мах, хүрэн нүүрсний үйлдвэрлэлийг аймгийн брэндээр тодорхойлон бүс нутгийн төдийгүй улсын хэмжээнд эдгээр брэнд бүтээгдэхүүний үйлчилгээг бий болгож улмаар зарим бүтээгдэхүүнийг экспортод гаргах бодлого барин ажиллаж байна.
Түүх
Дундговь аймаг нь 1941 онд Өмнөговь аймгаас 8 сум, Дорноговь аймгаас 3 сум, Төв аймгаас 7 сум тус тус шилжүүлэн 18 сумтайгаар одоогийн Өлзийт сумын нутаг Ембүү дэрсэнэ ус гэдэг газар Шарангад аймаг нэртэйгээр байгуулагджээ. 1942 онд аймгийн нэрийг Дундговь хэмээн өөрчилж аймгийн төв одоогийн оршин байгаа Зоогийн Хар овооны энгэрт суурьшсан байна.
"Дундговь" нэрийн учир
Харин анх нэрлэсэн Шарангад нь хаа хол түгэж олны мэдэх болоогүй, чухамдаа тэрүүхэн хавийнхан нь мэдэх төдий газар усны нэр бөгөөд өдгөө Луус, Хулд сумын заагт оршино.
Газар зүй
Дундговь аймаг нь Монгол улсын нутгийн төв хэсэгт талархаг нутагт говь хээрийн бүсийн зааг дээр оршдог. Нутгийн хамгийн өндөр цэг нь 1926 м өндөр, Дэлгэрхангай уул юм. Мөн Их, Бага газрын чулуу зэрэг уулс бий. Нутгийн хойд хэсэгт дээд палеозойн хурдас, өмнөд хэсгээр нь цэрдийн ба кайнозойн хурдас тархжээ. Дундговь аймгийн нутагт Онгийн голоос өөр том гол, нуур байхгүй. Тогоогийн, Дүүрэн Харганын, Олгой нуурын зэрэг рашаан бий.
Амьтан ургамал
Нутгийн хойд ба төв хэсгээр хээрийн хар хүрэн, цайвар хүрэн хөрс, өмнөд хэсгээр нь говийн саарал хөрс тархжээ. Нутгийн хойд ба дунд хэсгээр хээрийн өвслөг ургамал, урд хэсгээр нь говийн ургамал ургана. Хар сүүлт, цагаан зээр, тарвага зэрэг ан амьтан амьдардаг. Нутгийн уулархаг газраар нь ирвэс, шилүүс, чоно, аргал, янгир нүүдэллэн амьдардаг байна.
Статистик мэдээ
Дундговь аймгийн хүн амын тоо болон Улсын хэмжээнд эзлэх байр жилийн эцсийн байдлаар. ("Статистикийн мэдээллийн нэгдсэн сан"-аас)
Алдартнууд
Дундговь аймгаас төрөн гарсан уран бүтээлчид багш нар гээд олон олон алдартнууд төрөн гарсан билээ.
Соёл
Дундговь аймаг дуу хуурын өлгий нутаг гэгддэг.
Эдийн засаг
Дундговь аймаг нь 2020 оны эцсийн байдлаар 14212 өрхийн 47.104 мянган хүн амтай. Аймгийн суурин хүн ам нь насны бүтцийн хувьд ерөнхийдөө залуу хэвээр байгаа ба 0- 14 насны хүүхэд 30.3 хувь, 15-64 насны хүн ам 64.4 хувь, 65, түүнээс дээш насны хүн ам 5.3 хувь эзэлж байна.
Хөдөлмөрийн насны 100 хүнд ногдох тэжээлгэгч хүн амын тоо 55.2 байна. Хүн ам зүйн ачаалал 2020 онд 2010 оноос 2.9 пунктээр буурсан байна. Хүн ам зүйн цонх үеийг ашиглан урт хугацааны бодлого, хөтөлбөрийг боловсруулах, хэрэгжүүлэх, ялангуяа ажлын байрыг нэмэгдүүлэх чиглэлд анхаарснаар улс орны нийгэм, эдийн засгийн хөгжилд хүн ам зүйн хүчин зүйл эергээр нөлөөлөх юм.
Малын тоо 3,741,1. ДНБ-ний өсөлт 16,8%. Ажилгүйдлийн түвшин 4,9. Хэрэглээний үнийн индекс 107,4 хувьтай байна..
Дэд бүтэц
Дундговь аймаг нь эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнд холбогдсон. Цахилгаан хангамж бүрэн шийдэгдсэн. Холбоо харилцаа мен сайн хөгжсөн. Хоёр сумаас бусад нь шилэн кабельд холбогдоход бэлэн болсон. Даланзадгад болон Улаанбаатар хотуудтай хатуу хучилттай авто замаар шууд холбогдсон. Энэ замын дагуу Дэлгэрцогт, Сайнцагаан, Луус, Хулд сумд байрлах ба Дэрэн, Дэлгэрхангай сумдын төв цаашид холбогдоход хамгийн ойр юм. Одоо Мандалговь - Чойр чиглэлийн авто замыг барих нь эдийн засгийн чухал ач холбогдолтой. Говь-Угтаал, Цагаандэлгэр, Баянжаргалан, Гурвансайхан сумд аймгийн төв болон Улаанбаатартай холбогдоно. Эрдэнэдалай сумын Цагаан-Овоогоос Луус хүртэл зам тавих ирээдүй бий. Ингэснээр хамгийн захын гурван сум Сайхан-Овоо, Өлзийт, Өндөршилээс бусад нь замтай болох бодит боломж ойрхон байна.
Аж үйлдвэр
Дундговьд барилгын материалын, хүнсний үйлдвэрүүд байдаг.
Чулуун нүүрс (Хүйтэнхонгор, Тэвш, Элгэн говь, Өвдөгхудаг, Сүүл-Өндөр), төмрийн хүдэр (Эрээн), гөлтгөнө (Таргат), Шохойн чулуу (Цахиурт), Шатдаг занар (Өвдөгхоолойн хошуу, Баянжаргалант), хайлуур жонш, барилгын материал зэрэг ашигт малтмал бий.
Аймгийн Дарга, Засаг дарга нар
1942 ондоо Зоогийн Хар овооны энгэрт 40-өөд гэртэй нүүж ирсэн. Аймгийн дарга нь аймгийн Бага Хурлын Дарга, амйгийн Хөдөлмөрчдын Бага Хурлын Дарга, амгийн Хөдөлмөрчдын Бага хурлын Тэрггүүлэгчдийн дарга, аймгийн Хөдөлмөрчдийн Хурлын Депутатуудын Хурлын Гүйцэтгэх Захиргааны Дарга, 1990 оноос аймгийн Ардын Хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга, 1992 оноос хойш аймгийн Засаг дарга гэж нэрлэж иржээ. Аймаг байгуулагдсанаас хойш өдгөө хүртэл дараах хүмүүс аймгийн засаг даргаар алба хашиж ирлээ.
Сүлд дуу
""Говь сайхан нутаг" '''
(Дундговь аймгийн сүлд дуу)
Шүлэг: С. Батболд Ая: Г. Эрдэнэчулуун
Наран төөнөх элчээрээ ээсэн Саран толиорч гэрлээрээ гийгүүлсэн Аагтай ургамалаа шимтэн налайсан Арвин сүргүүд минь идээшилж бэлчсэн
Дундговь миний унасан газар аа Дуу хуурын өлгий нутаг аа
Адуу багширсан тал нутагтаа Айраг бялхсан сөнтэй говь минь Арвин баян эрдэнэсийн өлгий Ажилсаг түмний одтой говио
Өвөг дээдсийн минь өвлүүлж үлдээсэн Өнөөгийн бидний нандин шүтээн Үр ачдаа үлдээж орхих Үүрд мөнхийн жаргалтай өргөө
Дундговь миний унасан газар аа Дуу хуурын өлгий нутаг аа"
Валерий Леонтьев
Валерий Яковлевич Леонтьев (Вале́рий Я́ковлевич Лео́нтьев, 1949 оны 3 сарын 19-нд төрсөн) нь Оросын дуучин юм.
Дундговь аймаг
Эшлэл
Ангилал:Монголын аймаг
Валерий Леонтьев
Гадны холбоос
Ангилал:1949 онд төрсөн Ангилал:Зөвлөлтийн дуучин Ангилал:Оросын дуучин
Аллотропи
Аллотропи (Грек: allos - өөр, ондоо; tropos - төрх, байдал) нь нэг химийн элементийн үүсгэж буй хоорондоо ялгаатай хоёр буюу түүнээс олон төрлүүд юм. Өөрөөр хэлбэл эдгээр аллотропиудыг бүрдүүлэгч атомууд нь ижил боловч, эдгээр атомуудын хоорондоо холбогдох орон торын бүтэц нь өөр байна.
Жишээлбэл, нүүрстөрөгчийн нь хоёр аллотропи болох алмааз ба бал чулуу нь байгаль дээр түгээмэл тааралдана. Энэ хоёр эрдэс хоёул дан нүүрстөрөгчийн атомоос тогтоно. Гэхдээ алмаазийг үүсгэгч нүүрстөрөгчийн атомууд нь хоорондоо тетраэдр байдлаар, харин бал чулууг үүсгэгч нүүрстөргөчийн атомууд гексагональ байдлаар холбогдоно.
Шинж чанар
Аллотропийн төрлүүд нь тодорхой даралт, температурын нөхцөлд үүснэ. Жишээлбэл, төмрийн нэг төрөл болох голдоо төвтэй куб структур бүхий феррит нь >906 °C-д талдаа төвтэй куб структур бүхий аустинит рүү шилжинэ.
Зарим түгээмэл аллотропиуд
Аллотропийн түгээмэл жишээ:
Нүүрстөрөгч:
Фосфор:
Хүчилтөрөгч: Хүхэр:
Гадаад холбоос
Ангилал:Химийн элемент Ангилал:Органик биш хими Ангилал:Физикийн хими
МиГ-29
МиГ-29 (Микоян и Гуревич МиГ-29, НАТО код: "Fulcrum" [Фулкрэм]) нь Зөвлөлт Холбоот Улсын Микоян, Гуревичийн товчооны зохион бүтээсэн агаарт ноёлох болон олон төрлийн зориулалттай 4 дэх үеийн тийрэлтэт сөнөөгч онгоц. 1970-аад онд зохион бүтээж эхэлсэн бөгөөд 1983 онд ЗСБНХУ-ын Нисэх хүчинд анх ашигласан.
Дэлхий дахинаа ашиглагдсан байдал
МиГ-29 төрлийн нийт 840 орчим онгоц үйлдвэрлэсэн. Техникийн үзүүлэлтийн хувьд ЗХУ-д ашиглагдаж байснаас илүү доогуур Миг29B 9-12A болон МиГ-29B 9-12B хувилбаруудыг Варшавын гэрээний гишүүн орон болон тус гэрээнд үл харьяалагдах орнуудад экспортоор гаргасан байна. Дөрөв дэх үеийн сөнөөгч онгоцуудыг ашиглахын тулд нисгэгч нар нь эрчимтэй сургалтад хамрагдсан байх, агаарын довтолгооноос хамгаалах дэд бүтэц сайтай байх, засвар шинэчлэл тогтмол хийх шаардлагатай байдаг тул өөр өөр улсуудад янз бүрийн түвшинд ашигласан байдаг.
Монгол Улсад ашиглагдсан байдал
Одоогоор Монгол Улсад тус онгоцыг ашигладаггүй бөгөөд Монгол Улсын Батлан Хамгаалах Яам ОХУ-аас 4-5 ширхэг МиГ-29 маягийн онгоц худалдан авах тухай мэдээлэл 2011 оны 7 дугаар сард олон нийтийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр цацагдсан.
2022 онд агаарын цэрэг 6 миг29уб ашиглаж байгаа бөгөөд 2022 оны төрмйн далбайн өдрийн цэргийн жагсаалын сүүлд талбай дээр нислэг үйлдсэн.
Зэвсэглэл
Радар
Эшлэл
Ангилал:Олон төрлийн зориулалттай байлдааны нисэх онгоц Ангилал:Сөнөөгч онгоц (1970-1979 он) Ангилал:Микоян-Гуревич Ангилал:Луфтваффегийн агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:ҮАА-н агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Тээгчид суурилсан нисэх онгоц Ангилал:ЗХУ-ын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Болгарын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Ираны зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:ОХУ-ын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Югославын зэвсэгт хүчний агаарын тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Анхны нислэг 1977 он
1993-1994 оны НБА-гийн улирал
1993-1994 оны НБА-гийн улирал — Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны 48 дахь улирал юм.
Эшлэл
#1993/94 НБА
Доржсүрэнгийн Эрдэмбилэг
Доржсүрэнгийн Эрдэмбилэг нь Монголын даамчин юм. Спортын мастер цолтой, ДЦС-IV ТӨХК-ний тамирчин. 1990 оноос тоглож эхэлсэн, 2011 оны УАШТ-ний мөнгөн медальтай.
Ангилал:Монголын даамчин
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн – Эрэгтэйчүүдийн өндрийн харайлт
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний  Эрэгтэйчүүдийн өндрийн харайлтын төрөл Лужники цэнгэлдэх хүрээлэнд 2013 оны 8 сарын 13-15-ны хооронд явагдана.
Ямайка
Ямайка Улс (Jamaica, авиан галиг нь ) — Хойд Америкийн Карибын тэнгист байрлах арлын улс. Британийн Хамтын Нөхөрлөлд багтдаг.
Ямайка арал Куба арлын өмнө зүгт 145 километр, Хаити арлын өрнө зүгт 119 километрийн зайтай байрладаг ба дээрх хоёр арлын дараах Их Антилын арлуудаас гуравдугаар том нь (10 991 км² талбайтай) аж. Нутгийн хамгийн өндөр цэг нь д.т.дээш 2256 метр хүрнэ. Халуун орны уур амьсгалтай.
Ямайка Их Британиас 1962 онд тусгаар тогтносон. Албан ёсны хэл нь Англи. 2010 оны байдлаар 2,847,232 хүнтэй. Хүн амын 92% нь Африк гаралтай, олонх нь Христсэг (62.5% нь Протестант) шүтлэгтэй.
Ямайка Боб Марли мэтийн дуучид, Усэйн Болт мэтийн ойрын зайн гүйгчдээрээ алдартай.
Зүүлт
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Төв Америкийн орон Ангилал:Хойд Америкийн арал Ангилал:Карибын тэнгисийн арал Ангилал:Хамтын Нөхөрлөлийн орон Ангилал:Арлын орон Ангилал:Их Антилын арал
Аврага Тосон
Аварга Тосон нь Хэрлэнгийн Хөдөө Арал дахь Их Монгол Улсын анхны нийслэл байв. Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын нутагт оршино. Нүд хоолой анген үе мөч гоо сайхны олон төрлийн шавар рашаан бий. 3 н залгаа нуур байдаг.
Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын төвөөс баруун хойш 5 километрт оршдог. Орчноосоо арай намхан хонхорт орших, 300 метр урт 250 метр өргөнтэй, карбонатын төрөлд багтах шорвог устай, элсэрхэг ёроол бүхий нуур юм.
Нутгийн хүмүүсийн яриагаар Тосон нуурт 100 гаруй жилийн өмнөөс хол ойрын хүмүүс ирж өвчнөө сувилдаг байжээ. Нуурын урд дэнжид ноёд, хойд дэнжид лам нар, зүүн баруун дэнжид харц ардууд хотлон буугаад энэ нуурт ордог байжээ. Нуурын баруун хойд захад дээрээ цайвар саарал, доороо хар хөх бараан өнгөтэй маш нарийн тос шиг найнги шавар байх бөгөөд нуурын урд захад нарийн хар бэх мэт тас хар тослог шавар 50 сантиметр гүнээс гарч байдаг ажээ. Тосон нуурын баруун хойд өнцөгт байдаг хонхороос энэ нуурын ус ундрах бөгөөд тэрхүү хонхор нь цайвар өнгөтэй нарийн шавартай. Хонхор нь 15 метр урт, 7 метр өргөн, хөл алдаж шигдэхээр гүн ажээ. Мал орж үхсэн тохиолдлууд байдаг бөгөөд яс нь төмрийн зэв мэт шаравтар өнгөтэй болсон байдаг байна. Тэр хонхорыг нутгийнхан Бумбаа гэнэ. Тосон нуурын ус амт, үнэргүй цайвар ногоон өнгөтэй, олон зүйлийн жижигхэн хорхой, 1 сантиметр орчим урт нарийхан хануур хорхой мэт гуур олон байхын дээр жижиг цох хорхой элбэг байдаг. Тосонгийн шаврыг уламжлалт анагаах ухаанд хэрэглэдэг бөгөөд тэмбүү, хүүхэн харааны хямрал, үе мөчний үрэвсэл, цусны даралт ихдэх багадах, мэдрэлийн ядаргаа, арьс загатнах, арьсны өвчин, эгзим, усан гүвдрүү, диатиз, хүүхдийн шижин зэрэг өвчинд тустай.
Ангилал:Монголын рашаан сувилал Ангилал:Хэнтий аймгийн газар зүй
7 сарын 23
7 сарын 23 нь Григорийн тооллын жилийн 204 дахь (өндөр жил бол 205 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 161 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт баярууд
0723 #23
Ghost Stories
Ghost Stories нь Их Британийн алтернатив рок хамтлаг болох Coldplay-н зургаа дахь студийн цомог юм. Энэхүү цомгийг Английн продюсер Пол Эпворт болон өмнөх Mylo Xyloto цомог дээр хамтран ажиллаж байсан Даниэл Грийн, Рик Симпсон нартай хамтран бүтээжээ. Энэ цомог нь Parlophone-оор дамжуулагдан 2014 оны 5-р сарын 16-нд, Atlantic Records-оор дамжуулагдан Хойд Америкт 2014 оны 5-р сарын 19-нд худалдаанд гарахаар товлогджээ .Энэ цомог нь тэдний Atlantic студийн доор хийн Хойд Америкт гаргасан анхны бүрэн хэмжээний уран бүтээл бөгөөд 2013 онд Capitol Records тэдний нэр дээр шилжсэнээс үүдэлтэй.
Ghost Stories цомог нь 2013 болон 2014 онуудад Coldplay хамтлагийн Лондон, Лос Анжелес дахь студид бүтээгджээ. Энэхүү цомог дээр Avicii, Timbaland, Madeon болон хамтлагийн гол хамтрагчдын нэг Жон Хопкинс нар ажиллажээ. Ghost Stories цомгийг Parlophone болон Coldplay чамгүй сурталчилсан бөгөөд үүнд телевизийн тусгай хөтөлбөр, визуал цомог, iTunes дээр урьдчилан сонсох боломж, цомгийг сурталчлах 6 аялан тоглолт болон телевиз радиогийн төрөл бүрийн нэвтрүүлгүүд багтаж байлаа. Цомог худалдаанд гарсны дараа дахин 5 синглээр сурталчилгаагаа хийсэн бөгөөд үүнд тэргүүн сингл "Magic", "Midnight", "A Sky Full of Stars", "True Love", "Ink" зэрэг бүтээлүүд багтана. Ghost Stories цомог нь 57 дахь удаагийн Грэммийн шагналын "Шилдэг поп цомог" төрөлд нэр дэвшжээ.
Хэд хэдэн эх сурвалжийн мэдээлснээр хамтлагийн дуучин Крис Мартин эхнэр Гвинет Палтроугаас салсан нь цомогт нөлөөлжээ.
Үүсэл
2011 онд тэд тав дахь студийн цомгоо Mylo Xyloto нэртэйгээр гаргасан. Энэ цомог нь тэдний өмнөх хэв маягийг эвдсэн, илүү поп урсгал талдаа цомог болсон. Мөн бусдаас илүү шинийг сэтгэж, өнгө будгийн хослолыг гаргаж ирсэн. Энэ цомгийг Маркус Дэвис, Бриан Эно, Рик Симпсон болон Дан Грийн нар продюсер хийн дэлхийн 18 орны хөгжмийн жагсаалтыг тэргүүлэн 16 оронд борлуулалтаараа алт болон платинум гэрчилгээ аван нилээд амжилт тогтоожээ. Mylo Xyloto цомог нь худалдаанд гарсан эхний жилдээ дэлхий даяар 8 сая хувь борлогдсон. Coldplay-н 2011 онд гаргасан Paradise сингл нь тэдний 2008 оны Viva la Vida синглээс хойших анхны UK чартыг тэргүүлсэн сингл болжээ. Тэд Mylo Xyloto цомгийн аялан тоглолтоо 2011 онд эхлэн Европ, Хойд Америк, Австрали тивүүдээр хийж, 99,7 сая долларын ашиг олжээ.
Ghost Stories цомог бүтээгдэж эхлэх үеэс эхлэн Coldplay шинэ цомогоо урьдын "акустик дуунуудаас бүрдсэн, зөөлөн" хэв маягтай бүтээхийг зорьжээ. Тэд энэ цомогоо өмнөх Mylo Xyloto-г бодвол засвар бага оруулж, акустик хэв маягтай бүтээх эрмэлзэлтэй байсан байна. Coldplay хамтлагийн бөмбөрчин Вилл Чэмпион энэ талаар BBC Радиод ярилцлага өгсөн байдаг, тэрээр Жо Вайлийн буцаад хуучин хэв маягаараа дуулах уу гэсэн асуултад: "Тийм ээ, хэрэв тэгвэл сайхан байх болно. Өмнөхөө үгүйсгэн цааш явах боломж байхгүй. Тиймээс бид хөгжмийн хэв маягаа хослуулах тал дээр нилээн анхаарч байгаа" гэж хариулсан байна.
Үзэл баримтлал
Ghost Stories-н өгүүлдэг санаа нь миний хувьд "Чиний өнгөрсөн амьдралд юу тохиолдохыг хүлээн зөвшөөрөх байсан бэ?" – чи болон чиний сүнсэнд – Эдгээр зүйлс одоо болон ирээдүйд яаж нөлөөлөхийг хүсэж байна?" Учир нь тэдгээр он жилүүд намайг бүтэлгүйтүүлж, миний амьдралыг сүйрүүлж байсан юм шиг мэдрэгддэг, мөн миний эргэн тойронд байгаа хүмүүсийн амьдралыг ч мөн адил. Би өөрийгөө маш сайн Суфи-багштай уулзсан тул азтайд тооцдог. Тэр надад анх "хэрэв чи өөрийнхөө туулж өнгөрүүлсэн амьдралыг ухаарвал тэд эдгэнэ" гэсэн санааг хэлсэн. Тэр үед би түүний хэлсэн үгний нь учрыг сайн ойлгоогүй гэхдээ би энэ бүхнийг биелэлээ олно гэж итгэсэн, мөн би энэ талаар цааш нь илүү ихийг мэдэж авсан, ингэж л илүү их хөгжим урган гарсан.
Бичигдэх үйл явц
Энэхүү цомгийг зохиох үйл явц болон бичилтийн үйл ажиллагаа нь 2013 оноос 2014 оны эхэн хүртэл Лондон хотноо байрлах студи болох The Bakery болон The Beehive-д болжээ. Энэ студид тэд өмнөх цомгууд болох Viva la Vida or Death and All His Friends болон 2011 онд гарсан Mylo Xyloto-г тус тус бичүүлж байв. 2013 оны эхээр хамтлагийн аргил гитарчин Гай Бэрримэний гэрт хамтлагийнхан цуглан, цомгийн ажлаа эхлүүлсэн. Энэ нь тэдний Mylo Xyloto аялан тоглолтоо дуусган түр завсарлага авсанаас хойших анхны уран бүтээлийн ажил нь байжээ. Хамтлаг энэ цомгоо өөрсдийн өмнөх цомгуудаас өөр хэв маягтай хийхээр эрмэлзэж байлаа. Хамтлагийн дуучин Крис Мартин энэ удаа хамтлагийн бусад гишүүддээ өөрсдийн хувь нэмрээ оруулах илүү их боломжийг олгосон бөгөөд Coldplay-н өмнөх цомгууд ихэвчлэн Крис Мартины зохиосон дуунуудаас бүрддэг байсан. Жишээлбэл цомгийн "Magic" дууг хамтлагийн аргил гитарчин Гай Бэрримэн голлон бичжээ.
Урт, маш урт хугацааны турш би хамтлагийг гуйсан, "Надаас өөр хэн нэгэн нь шинэ дууг эхлүүлээч"! Би орчлонгоос энэхүү бэлгийг авсан. Магадгүй бурханаас эсвэл та бүхний итгэхийг хүссэн зүйлсээс надад дуу бичих тэрхүү санааг илгээдэг байсан. Үүнийг нь би авч хамтлагийн бусаддаа тарааж, улмаар хамтдаа энэ бүхнийг босгодог байсан. Би маш их баяртай байсан. Энэ бүхэн намайг аз жаргалтай болгож цомгийг бүхэлд нь хамарсан. "Бид нэг нэгэндээ тусална". Тэнд маш олон дуу байсан, гэхдээ би эхлээд ингэж бодсон, "Хүн бүр хувь нэмрээ оруулах ёстой, хүн бүр бидний юу хийхийг зорьж байгааг мэдэх, улмаар илүү өөрийнхөөрөө байхыг".
Цомгийн баглаа,сав
Цомгийн нүүр зургийг Британид суурьшилтай Чехийн сийлбэрчин, зураач Мила Фүрстова урлажээ. Дундад зууны хэв маягтай нүүр зураг нь шөнө дунд далайн давалгаа дээрх сахиусан хос далавчаас бүрддэг. Далавч дотроо далд утга санаануудаас бүрдэх хэд хэдэн үйл явдлыг сийлбэрлэн оруулж өгсөн байдаг. Зураг дотроо дурлалт хосууд, толины өмнө зогсож буй хүн, нисэж буй цагаан тагтаа, тойрог оньсого, лааны гэрэлд зогсож буй охин, цонхороо хуй салхийг харж буй болон шаттай тасалгааны цэцэг гэх мэт олон үл тайлагдах зургаас бүтдэг. Цомгийн нүүр зураг Coldplay хамтлагийн албан ёсны цахим хуудас дээр том хэмжээгээрээ томсгох ойртуулах зэрэг үйлдлүүдийг хийж болохоор байрлуулагджээ.
Мила Фурстова цомгийн нүүр зургаас гадна цомгийн синглүүд болох "Magic", "A Sky Full of Stars", "Midnight", "True Love" зэрэг уран бүтээлүүдийн нүүр зургийг бүтээсэн. Эдээр бүтээлүүд нь хэв маягийн хувьд төстэй болсон ба Мила эдгээр зургуудаа тайлбарлахдаа: "нүд гялбам зургууд нь орчин цагийн болон хувь хүний зүүдэнд дундаас бодит байдлаар хайж буй бидний ухамсарыг дүрслэн үзүүлсэн" хэмээн тайлбарлажээ.
Цомгийн сурталчилгаа
Coldplay 2014 оны iTunes Festival-н нээлтийн өдөр буюу 2014 оны 3-р сарын 11нд оролцон тоглосон. Энэхүү тоглолт Техас мужийн Аустин хотын "W Austin Hotel and Residences (товчоор Moody Theater)" нэртэй газар жил бүр зохиогддог South by Southwest(SXSW) арга хэмжээний үеэр зохиогдсон. Энэхүү тоглолтондоо Coldplay тухайн үед олон нийтэд хүртээл болгоод байсан "Magic", "Midnight" зэрэг дуунуудаа дуулсанаас гадна Ghost Stories цомгийн "Always in My Head", "Another's Arms" зэрэг дуунуудаа анх удаа амьдаар дуулж олны хүртээл болгосон. Мөн хамтлаг Sport Relief 2014 аяны хүрээнд "Magic" дуугаа амьдаар тоглон бичүүлсэн байсан бөгөөд энэ тоглолт нь 2014 оны 3-р сарын 21нд "BBC One" телевизийн сувгаар цацагдсан.
2014 оны 4-р сард, Coldplay дэлхий даяар "зураг дарж агнах" тэмцээн зохиосон. Энэхүү тэмцээн нь Ghost Stories цомогт багтсан 9 дуу бүрийн Крис Мартин-н гар бичмэл шүлгийн цаасийг дэлхийн өнцөг булан бүрийн номын сангийн сүнсний тухай номнуудад нуусан бөгөөд хамтлаг твиттер хуудсаараа твиттер хуудсаараа дамжуулан нуусан газруудийн талаарх байршлыг санаа болсон хэлж байв. Нуусан газар бүртээ тэд тусгай алтан тасалбар хавсаргасан бөгөөд энэ нь олсон хүндээ Coldplay хамтлагийн Лондон хотын Royal Albert Hall-д хийх тоглолтийг үзэх эрхтэй болснийг илтгэнэ. Дууны шүлгүүд дараах хотуудын номын сангаас олдсон: Мексик хот, Сингапур, Хелсинк, Барселона, Дартфорд, Нюрк, Тауран, Дублин болон Юханесбург.
2014 оны 4-р сараас 7-р сар хүртэл Coldplay хамтлаг өөрсдийн шинэ цомгоо сурталчлаах хэд хэдэн тоглолтоо хийжээ. Хамтлаг 4-р сарын 25-нд Германы Көлн хотод E-Wert, 5-р сарын 5-нд Нью-Йорк хотын Beacon Theatre-т, мөн тэдний шинэ цомог болох Ghost Stories худалдаанд гарсан өдөр болох 5-р сарын 19-нд Лос Анжелес хотын Royce Hall-д, 5-р сарын 28-нд Францын нийслэл Парис хотын Casino de Paris-д, 6-р сарын 12-нд Япон улсын нийслэл Токио хотын Tokyo Dome City Hall-д, 6-р сарын 19-нд Австралийн Сидней хотын Enmore Theatre-д ба 7-р сарын 1 болон 2-нд Английн дээдсийн танхим гэгдэх Royal Albert Hall-д амжилттай хийснээр тэдний шинэ цомог болох Ghost Stories-ийн аялан тоглолтууд өндөрлөжээ..
2014 оны 5-р сарын 12нд буюу цомог нээлтээ хийхээс 7 хоногийн өмнө Ghost Stories цомог бүхэлээрээ iTunes дээр сонсож болохоор тавигдсан ба үүнтэй зэрэгцээд Фурстовагийн цомгийн нүүрийг ашигласан бүрэн хэмжээний анимэйшн видео цацагдсан. Гэвч хамтлаг цомогоо Spotify, Beats Music, Deezer, болон Rdio платформууд дээр 2014 оны 9-р сарын 22 хүртл тавихыг зөвшөөрөөгүй. Өмнө нь тэд Mylo Xyloto цомог дээрээ бас дээрх үйлдлийг хийж байв.
Эшлэл
Ангилал:Coldplay
Мананжавын Дүүрэнбилэг
Мананжавын Дүүрэнбилэг - даамын спортын дэд мастер, 22 настай, их эмч мэргэжилтэй, “Сод монгол” ХХК-ний тамирчин. 2001 оноос тоглож эхэлсэн, өсвөрийн Улсын аварга, Хүүхдийн Спортын II их наадмын хүрэл медальтай тамирчин юм. Сагс тоглох хоббитой, “Сур сур бас дахин сур” гэж хэлэх дуртай.
Зүүлт тайлбар
Ангилал:1990 онд төрсөн Ангилал:Монголын даамчин
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн – Эмэгтэйчүүдийн өндрийн харайлт
2013 оны хөнгөн атлетикийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний  Эмэгтэйчүүдийн өндрийн харайлтын төрөл Лужники цэнгэлдэх хүрээлэнд 2013 оны 8 сарын 15-17-ны хооронд явагдана.
Ренчиний Чойном
Ренчиний Чойном (1936 оны 2-р сарын 10-ны өдөр Хэнтий аймгийн Дархан сумын нутагт төрсөн 1979 оны 4-р сарын 24-нд Улаанбаатарт нас барсан) -Монголын алдартай яруу найрагч байсан.
"Гал морин цаг", "Залуу нас", "Сүмтэй бударын чулуу", "Тал", "Улаан дэвтэр", "Хүн" зэрэг бүтээл туурвижээ. Түүнд 1990 онд Монгол Улсын төрийн шагналыг нэхэн олгосон байна.
Намтар
Р.Чойном Монгол Улсын Хэнтий аймгийн Дархан сумын нутаг Бор ухаа гэдэг газар 1936 оны 2 дугаар сарын 10-ны өдөр эцэг Рэнчингийн 31-ний, эх Рэгзэнгийн 26-ны жил дээр төржээ. Эцэг нь 1943 онд Чойномыг 7-н настай байхад сүрьеэ өвчнөөр нас барсан байна. Эцэг эхээсээ тэрбээр Чойномусурияа нэрийг өргөмжлөн авсан хэдийч хожим 1951 онд товчлон Чойном гэж хэлж бичих болсноор олны дунд Чойном нэрээрээ үлдэж алдаршсан болно. Р.Чойном 1946 онд Дархан сумын бага сургуульд орж суралцаад 4-р ангийг 1950 онд онц дүнтэй төгссөн боловч дунд сургуулийн 6-р ангид суралцаж байгаад өвчний улмаас цаашид суралцаж чадаагүй байна. Түүний олж авсан боловсрол мэдлэгийн түвшин энэ ажгуу. Гэвч тэрээр өөрийн хичээл зүтгэл, авъяас билгийнхээ хүч чадлаар зохих хэмжээний боловсрол мэдлэг эзэмшиж, орос, казак, монголоор бичсэн ямар ч ном зохиолыг уншиж судалж, казак монгол бичгээр шүлэг туурвилаа бичдэг, зураг зурж, баримал сийлбэр бүтээдэг, хөгжмийг нотоор тоглож, түүнийг сурах зөвлөмж бичиж, зарим шүлэг зохиолд ая зохиож явсан нэгэн бээр билээ.