cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Voice of Mongolia (1-р улирал)
Ерөнхий
— Дөрөвдүгээр байр
— Үзэгчдийн саналаар дараагийн шатанд шалгарсан
— Хасагдсан
Багууд
— Team Otgoo
— Team Bold
— Team Ononbat
Үр дүн
— Дэд ялагч
— Гутгаар байр
— Дөрөвдүгээр байр
— Үзэгчийн саналаар дараагийн шатанд шалгарсан
— Оролцогч тухайн 7 хоногт үзүүлбэр үзүүлээгүй
— Хасагдсан
Цахим холбоос
#01 Voice of Mongolia #The
Хүний Эрхийн Түгээмэл Тунхаглал
Хүний Эрхийн Түгээмэл Тунхаглал нь Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий Ассемблейн 1948 оны 12 дугаар сарын 10-ны өдрийн 217/А/III/ тогтоолоор Парист батлагдсан. Энэхүү тунхаглал нь туршлагаас үүдэж "хүн бүхэнд төрөлх заяасан эрх бий" хэмээх санааг анх дэлхийн түвшинд гаргаж ирсэн болно. Нийт гучин зүйл ангиас бүрдсэн энэхүү тунхаглал нь олон улсын болон бүс нутгийн хэмжээний хүний эрхийн гэрээ, хуулиудын үндэс болсон.
Дэлхийн 2-р дайны үеээр холбоотныхон буюу Их Британи, Франц, Зөвлөлт Холбоот Улсууд хүний дөрвөн эрхийг хүлээн зөвшөөрч хэрэгжүүлэхийг уриалсан юм. Эдгээр нь 1/үг хэлэх эрх чөлөө, 2/шашин шүтэх эрх чөлөө, 3/ айдсаас ангид байх эрх чөлөө, 4/ хүслээс ангид байх эрх чөлөө болно. НҮБ-ын тунхаг бичигт "хүний үнэ цэнэ, нэр хүнд, зайлшгүй эрхийн төлөө" гэдгээ НҮБ илэрхийлэн бүх гишүүн орнуудаа яс, үндэс, хүйс, хэл, соёл болон шашныг харгалзахгүйгээр хүний эрх болон зайлшгүй эрх, эрх чөлөөг зөвшөөрөн сурталчлахыг уриалсан. Гэвч дараа нь болсон Германы Нацистуудын үйл хэргээс дүгнэхэд НҮБ-ын тунхаг бичигийн хүний эрхийн заалт нь хангалттай бус байсан учир бүх нийтийн эрхийг тусгасан дэлгэрэнгүй тунхаглал бичиг шаардлагатай болсон юм.
1948 оны 12-р сарын 10-ны өдөр НҮБ-ийн Ерөнхий Ассемблэй энэхүү тунхаглалыг 48 улс дэмжсэн, 0 эсрэг болон 8 түдгэлзсэн саналтайгаар батлажээ. Энэхүү тунхагийн төлөө саналаа өгсөн гишүүн орнууд нь дараах болно:
Цахим холбоос
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага Ангилал:Хүний эрх Ангилал:Хүний эрхийн түүх Ангилал:Үндсэн хуульт улс Ангилал:Эрх зүйн эх сурвалж Ангилал:1948 оны улс төр Ангилал:20-р зууны эрх зүйн эх сурвалж
Марсель
Марсель (Marseille) бол Францын зүүн өмнөд хэсэгт орших далайн эргийн боомт хот юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Буш-дю-Рон департаментын коммун Ангилал:Прованс-Альп-Номин эргийн суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Францын мужийн нийслэл Ангилал:Францын аймаг Ангилал:Францын их сургуулийн хот Ангилал:Францын хот Ангилал:Эртний Грекийн хот
Аюулгүй байдлын бодлого
Аюулгүй байдлын бодлого нь сүлжээний төлөвлөлт, аюулгүй байдлын бодлого баримтлахад хэрэглэгдэнэ. Сүлжээний аюулгүй байдлын бодлого нь сүлжээнд хандах, байгууллагын сүлжээний аюулгүй байдлын орчны архитектурыг тодорхойлох зэрэгт ач холбогдолтой юм. Сүлжээний аюулгүй байдлын бодлого нь хэрэглэгчдийг аюулгүй ажиллуулах зорилготой. Бодлого бий болсноор хэрэглэгчид ямар үйлчилгээг яаж хэрэгжүүлэх, хэрхэн хийхээ ойлгосон байх ёстой. Аюулгүй байдлын бодлогыг шаталсан бүтэцтэйгээр үүсгэдэг. Аюулгүй байдлын бодлого боловсруулахад хамгйн түрүүнд ямар мэдээлэлтэй ямар үйлчлгээ үзүүлдэг, тэдгээрийн эрсдэл үзүүлэх нөлөөг тооцож үзэх шаардлагатай.
Лакшми Миттал
Лакшми Нивас Миттал (Lakshmi Niwas Mittal, 1950 оны 6 сарын 15-нд төрсөн) нь Энэтхэгийн гангийн магнат юм. Тэрээр ган үйлдвэрлэгч дэлхийн хамгийн том компани болох АрсеролМиттал компанийн ерөнхий захирал бөгөөд гүйцэтгэх захирал юм. Миттал тус компанийн 41 хувийг эзэмшихээс гадна хөлбөмбөгийн Куинз Парк Рейнжерс багийн хувьцааны 34 хувийг эзэмшдэг.
Миттал нь Энэтхэг, Азийн, мөн Их Британи дахь тэргүүн баян, Европын 2 дахь баян хүн бөгөөд одоогоор US$20.7 тэрбумын хөрөнгөөрөө дэлхийн 6 дахь баян хувь хүнд тооцогдож байна. Тэрбээр Форбс сэтгүүлийн "Дэлхийн хамгийн хүчирхэг хүмүүс"-ийн жагсаалтын 44-д бичигдэж байгаа юм. Түүний охин Ваниша Митталын хуримын ёслол түүхэнд хамгийн үнэтэй хуримуудын 2-рт бичигддэг аж.
Миттал Голдман Сакс компанийн хараат бус захирал, Голдман Сакс Медиа/Фильм IP Групп, Европын Агаараас Хамгаалах, Сансрын Компани, Дэлхийн Гангийн Холбоо, Казахстан дахь Гадаадын Хөрөнгө Оруулалтын Зөвлөл, Өмнөд Африкийн Олон Улсын Хөрөнгө Оруулалтын Зөвлөл, Украйны Сайд нарын Танхимын Хөрөнгө Оруулагчдын Зөвлөл, Дэлхийн Эдийн Засгийн Чуулганы Олон Улсын Бизнесийн Зөвлөл, Дэлхийн Гангийн Холбооны Гүйцэтгэх Хороо, Мозамбикийн Ерөнхийлөгчийн Олон Улсын Зөвлөхүүдийн Зөвлөл, Олон Улсын Төмөр, Гангийн Хүрээлэнгийн Гүйцэтгэх Хороодын Захирлуудын Зөвлөлийн гишүүний сонгуультай.
Эшлэл
Ангилал:Уул уурхайн аж үйлдвэрлэлийн бизнесмен Ангилал:Энэтхэгийн бизнесмен Ангилал:20-р зууны бизнесмен Ангилал:21-р зууны бизнесмен Ангилал:Голдман Сакс Ангилал:АрсеролМиттал Ангилал:Падма Вибхушан одон шагналтан Ангилал:Энэтхэгчүүд Ангилал:1950 онд төрсөн
2006 оны Азийн наадамд оролцсон Монголын тамирчид
2006 оны Азийн наадамд оролцсон Монголын тамирчдын жагсаалт
Воллейбол
Эмэгтэй дасгалжуулагч Д.Баасансүрэн Эрэгтэй дасгалжуулагч Г.Баярсайхан
Олон төвтэй бодлого
Олон төвтэй бодлого /олон туйлт тогтолцоо/
Полицентризм (англ. polycentrism; эртний грек-πολύς — олон, төрөл бүрийн + латин - cetrum төв, төвлөрөл=полицентр).
Монгол хэлээр “олон төвтэй” /салаа төвтэй, олон туйлт /  гэвэл илүү зохилтой. Орчин үеийн дэлхийн улс төрийн газар зүйн /геополитикийн/ зарчим бөгөөд тогтолцооны нэг онцлог. Олон төвтэй тогтолцоо нь геополитикийн /эдийн засгийн, цэргийн, нэг хэлтнүүдийн гэх мэт/  олон хүчин зүйлээс хамаарч бий болдог. Полицентризм гэдэг нь олон улсын харилцааны системд бусдаас илүү хүчирхэг улс орнууд болон ямар нэгэн ашиг сонирхолоор нэгдсэн бүлэг орнууд /блок/ дэлхийн хөгжлийн бодлогыг тодорхойлохыг хэлнэ. Орчин үед цэргийн гэхээсээ илүүтэй эдийн засгийн хөгжил нөлөөлөхүйц хүчин зүйл болж байна.
“Олон төвт даяршлал” гэдэг ойлголт нь улс орон хоорондын хүчний тэнцвэр дээр оршин тогтнодог. Энэ нь төр, шашин шүтлэг, үндэстэн, соёл иргэншлийн хэлбэр болон эдгээрийн үнэт зүйлсийн адил тэгш эрх юм. Үүнд зөвхөн хөгжингүй орнууд бус бусад том, жижиг бүх орнууд хамаарагдана. Ангилал:Олон улсын харилцаа
Чарльз Диккенс
Чарльз Диккенс (Charles Dickens; 1812 оны 2 сарын 7 – 1870 оны 6 сарын 9) бол Английн шүүмжлэлт реализмын хамгийн том төлөөлөгч бөгөөд нийгмийн сэдэвт олон романаараа дэлхийд алдаршсан зохиолч юм.
Намтар
Усан боомтын доод албаны түшмэлийн хүү Диккенс бага балчир наснаасаа дутагдах гачигдахын зовлонг амсаж, эцэг нь өр төлбөрөөсөө болж шоронд орсон тул арван настайгаасаа хар бор ажил хийн явснаа сүүлдээ сонины сурвалжлагч, Английн парламентад бичээчээр ажиллаж байсан нь түүний хувьд нэг ёсны их сургууль болж, хожим нь зохиолч болоход нь нөлөөлсөн байна. Түүний үзэл бодол төлөвшихөд Англид гарсан чартистуудын хөдөлгөөн, 1840-өөд оны Европ дахиныг хамарсан чөлөөлөх хөдөлгөөн эерэг нөлөө үзүүлжээ. Диккенс сонин хэвлэлийн газар ажиллаж байх үедээ Лондон хотын ядуусын хорооллынхны аж байдлыг дүрсэлсэн хэд хэдэн найруулал бичсэнээ Боз гэдэг хуурмаг нэрээр Бозын найрууллууд (1836) нэртэйгээр нийтлүүлсэн байна. Энэ номдоо Англид баян хоосны ялгаа зааг хэтэрхий гүнзгийрч, ядуу хүн хүний тооноос хасагдахад хүрээд байсныг харуусан бичсэн байдаг. Хүмүүсийн тухай бодол найруулалд "Лондон хотынхон хүний амьд явах, үхэх хоёрыг огт тоохоо больсон нь гайхмаар. Хүн нь хүнээ өрөвдөх, хайрлах, дайсагнахын аль нь ч алга. Хүн үхжээ л гэхэд тэр хүн одоо мартагдлаа гэж хэлэх ч арга алга. Учир нь, тэр хүнийг амьдад нь бас хэн ч дурсдаггүй байсан юм чинь" гэж бичсэн байна. Хүн гэдэг эрхэм нэр төр утга учраа алдсанд харуусан халаглах сэтгэлээ илтгэсэн энэ үг Диккенсийн уран бүтээлийн ерөнхий агуулгыг тодорхойлдог юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Английн зохиолч Ангилал:Зохиогч Ангилал:19-р зууны утга зохиол Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол Ангилал:Их Британийн утга зохиол Ангилал:Роман Ангилал:Хүүхэд- ба өсвөр үеийнхний уран зохиол Ангилал:Хянан тохиолдуулагч Ангилал:Стенографчин Ангилал:Их Британийн сэтгүүлч Ангилал:Англичууд Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1812 онд төрсөн Ангилал:1870 онд өнгөрсөн
Алдарт Дөрвөн Зохиол
"Улаан асрын зүүд" зохиолыг Чин улсын бичгийн хүн Цао Шүэ Жө зохиохоос өмнө "Гайхамшигт Дөрвөн Зохиол" гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд үүнд "Гурван улсын түүх", "Баруун этгээдэд зорчсон тэмдэглэл", "Усан хөвөө", "Алтан лонхт тэргүүлэгч цэцэг" гэх 4 зохиол багтдаг байсан. "Улаан асрын зүүд" зохиол зохиогдсоны дараа "Алтан лонхт тэргүүлэгч цэцэг" зохиолыг хасч оронд нь "Улаан асрын зүүд" зохиолыг нэмснээр Алдарт Дөрвөн Зохиол гэх одоогийн нэршлээр нэрлэж эхэлсэн.
Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:Хятад хэлээрх утга зохиол
Андройд (үйлдлийн систем)
Андройд (Android) бол "touchscreen" дэлгэцтэй ухаалаг гар утас ба таблет зэрэг хөдөлгөөнт хэрэгслүүдэд зориулан бүтээгдсэн, Линукст тулгуурласан үйлдлийн систем юм. Андройд үйлдлийн систем бол нээлттэй эх бөгөөд Жава програмчлалын хэлд үндэслэгдэн хийгдсэн. Анхны Андройд ашигласан утас 2008 оны 10 сард зарагдсан болно.
Андройдыг Android, Inc хөгжүүлдэг ба Google 2005 оноос худалдан авч хөгжүүлж эхэлсэн. Андройд нь 2007 он хүртэл олон нийтэд ил гараагүй байсан ба нээлттэй гэрээний ачаар харилцаа холбооны компаниуд гар утсанд үйлдлийн систем болгон ашиглаж эхэлсэн. 2008 оны аравдугаар сард анхны андройд утас худалдаанд гаран зарагдаж байсан. Андройд нь нээлттэй эх бөгөөд Google нь Apache License-н доор гарган авсан. 2012 оны 10-р сард 700000 андройд апликейшн байгаа бөгөөд Google Play-с эдгээр апликейшнүүд нь 25 тэр бум удаа татагдсан байна. 2010 оны 4-р улирал гэхэд Symbian-г гүйцсэн ба хямд үнэтэй хэрэглэгчийн шаардлагад нийцсэн үйлдлийн системтэй чанартай бүтээгдхүүн гаргадаг компаниудын сонголт нь болж чадсан. Утас болон таблетэд зориулсаныг үл харгалзан телевизор, тоглоомын удирдлага болон бусад электрон төхөөрөмжинд ашиглах болсон. 2012 оны 3-р улиралд андройд нь дэлхийн зах зээлийн 75%-г эзэмшиж байгаа ба дэлхий дахинд 500 сая төхөөрөмж идэвхтэй байгаа ба 1.3 сая хүн андройдыг хэрэглэж байна. Зах зээл дээрх өрсөлдөөнд андройд нь үнэхээр амжилттай явж байна.
Андройд програм
Андройд үйлдлийн систем дээр ажиллах программыг "app" гэж нэрлэдэг бөгөөд Google Play store гэсэн дэлгүүртэй. Андройд программын өргөтгөл нь .apk. Эдгээрийг C, C++, Java хэл дээр хийдэг боловч Хэргэлэгчийн интерфейсыг жава дээр хийнэ. Одоогоор 900000 гаруй аппс гүүгл дэлгүүр дээр байна.
Эшлэл
Ангилал:Үйлдлийн систем Ангилал:Ухаалаг утас
2012 он
2012 он (MMXII) буюу Хоёр мянга арван хоёр он нь Ням гарагаар эхэлсэн өндөр жил юм. Григорийн тоолол буюу Нийтийн тоолол ёсоор Манай эрин-ий 2012 дахь он бөгөөд 3 дахь мянган болон 21-р зууны 12 дахь, 2010-д оны 3 дахь он болно.
Эх сурвалж
#
Бост нуур
Бост нуур  (уйгураар Баграш кель) нь БНХАУ-ын Шинжаан - Уйгурын ӨЗО-ын хамгийн том нуур юм. Тодруулбал тус өөртөө засах орны төв Өрөмч хотоос урд зүгт Баянгол - Монголын өөртөө засах тойргийн төв Хүрэл (эсвэл Хорол нэртэй) хотоос зүүн хойш 57 км явж хүрэх зайнд Бостнуур шянийн (хошууны) нутагт байрладаг цэнгэг уст нуур. Мөн тус нуур зүүн хойд эргээрээ Хошууд шянийн нутгаас зааглагддаг. Нуурын баруун хойноос Хайду гол урсан Бостнуур шянийн төвөөр дайран баруун талаас нь цутгадаг бол Конче гол  нуураас эх авч баруун урд талаас нь  гадагшлан Хүрэл хотоор дайран урсдаг. Нуурын баруун урд талын нам дор газарт бас л Монгол нэртэй жижиг нуурууд олон байгаа.
Бост нуурын мандал далайн түвшнээс дээш 1,030 метрийн өндөрт байрладаг. Гадаргын талбай нь 1,380 км² (хэр хэмжээг нь Монголын нууруудтай жишин ойлгоё гэвэл Хяргас нуураас арай бага), уртаашаа 55 км, өргөөшөө 25 км, загас элбэгтэй. Элсэрхэг эрэгтэй цэнгэг нуурын үзэмжийг үзэхээр аялагч жуулчдын хөл тасардаггүй. Бост нуур орчимд Хошууд яст Ойрад Монголчууд аж төрөн суудаг.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Азийн нуур Ангилал:Шинжааны нуур Ангилал:Цөмийн зэвсгийн туршилтын талбай Ангилал:БНХАУ-ын байгалийн цогцолборт газар Ангилал:Азийн байгалийн цогцолборт газар
Елизавета
Елизавета (1709–1762) — 1741–1761 онд Оросын эзэнт гүрний төр барьсан хатан хаан.
Ангилал:Оросын царь Ангилал:Романов овог Ангилал:Оросын хаан Ангилал:Хатан хаан Ангилал:18-р зууны ноёрхогч Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан Ангилал:Хар Бүргэд одонгийн хүлэг баатар Ангилал:Санкт-Петербургийн хүн Ангилал:Оросууд Ангилал:1709 онд төрсөн Ангилал:1762 онд өнгөрсөн
Хань Тяньюй
Хань Тяньюй (韩天宇, 19964 оны зургаадугаар сарын 3-нд Ляонин хотод төрсөн) — 2014 оны олимпын наадмын мөнгөн медальт Хятадын эрэгтэй шорт трекчин юм.
Холбоос
Ангилал:Хятадын шорт трекчин Ангилал:Хятадын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Хятадын олимпын оролцогч Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Шорт трекийн азийн наадмын аварга Ангилал:Шорт трекийн дэлхийн аварга Ангилал:Хятадууд Ангилал:1996 онд төрсөн
Колорадо-Спрингс
Колорадо-Спрингс нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хот юм.
Цахим холбоос
Албан ёсны цахим хуудас
Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот Ангилал:АНУ-ын хот  Ангилал:Колорадогийн суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:Колорадогийн тойргийн төв Ангилал:1871 онд үүсгэн байгуулагдсан
Уичито
Уичито нэршлээр нэрлэгдсэн нь:
мөн түүнчлэн газар зүйн нэршлүүд (АНУ):
усан онгоц: АНУ-ын Тэнгисийн Зэвсэгт Хүчний хэд хэдэн усан онгоцыг бас нэрлэдэг, Уичито усан онгоцыг үзнэ үү!
Хасагт хайрхан
Хасагт хайрхан нь Говь-Алтай аймгийн Шарга Жаргалан сумын нутгийн баруун хэсгээр орших бөгөөд далайн түвшнээс дээш дунджаар 3000-3500 метр өргөгдсөн уул юм. Хамгийн өндөр цэг нь далайн түвшнээс дээш 3578 м өндөрт оршдог. Уг уулыг 1965 онд БНМАУ-ын АИХ-ын тэргүүлэгчдийн улсын тусгай хамгаалалтад авч, дархан цаазат газар болгосон юм.
Эшлэл
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Алтайн нурууны уул Ангилал:Говь-Алтай аймгийн газар зүй Ангилал:Монголын тусгай хамгаалалттай газар нутаг Ангилал:Монгол Алтайн нуруу
Америк доллар
Ам.долларын зоосуудыг АНУ-ын Зоосны Үйлдвэрт үйлдвэрлэдэг бол цаасан дэвсгэртийг Загварчлал, хэвлэлийн хороонд хэвлэдэг ба 1914 оноос хойш Холбооны Нөөцийн Банкаас гаргах болсон. Доллар гэдэг нь Герман хэлний Thaler буюу хөндий гэсэн үгнээс гаралтай.
Долларын тэмдэг
$ тэмдэг нь ам.долларт зориулан хэрэглэгддэг ба мөнгөн дүнгийн урд талд бичигддэг. Жишээлбэл "$45"-ийг "дөчин таван доллар" хэмээн уншина. $ тэмдэглэгээг түүхэнд хамгийн анх Мексикт хэрэглэж байсан байна.
Түүх
Ам.доллар нь өнөөдрийн бидний мэдэх мөнгөний нэгж бус, жингийн нэгж (мөнгөний 30.54 грам орчим) болон анх 1792 оны Зоосны Хуулийн дагуу бий болсон. 1775 онд Америкийн Нэгдсэн Улс болон бие даасан муж улсууд испани доллар зонхилсон тивийн мөнгөн тэмдэгтийг гаргаж эхэлсэн.
Эшлэл
Доллар Ангилал:Америкийн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн нэгж Ангилал:АНУ-ын зоосон мөнгө Ангилал:Азийн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж
Артур Боруц
Артур Боруц (Artur Boruc; 1980 оны хоёрдугаар сарын 20-нд Седльце хотод төрсөн) — Польшийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Английн «Борнмут» болон Польшийн шигшээд хаалгачаар тоглодог.
Амжилт
«Лехия»
«Селтик»
Үржүүлэхийн хүрд
Хүснэгт
Хүснэгтээр дүрсэлсэн үржүүлэхийн хүрд нь Пифагорын бичсэнээр байх учир зарим хэлэнд Пифагорын самбар буюу Пифагорын хүснэгт (жишээлбэл франц, итали гэх мэт) хэмээн бас нэрлэдэг байна.
Артур Боруц
Гадны холбоос
Ангилал:Польшийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Польшийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Погонь Седльце багийн тоглогч Ангилал:Лехия багийн тоглогч Ангилал:Дольцан багийн тоглогч Ангилал:Селтик багийн тоглогч Ангилал:Фиорентина багийн тоглогч Ангилал:Саутхемптон багийн тоглогч Ангилал:Борнмут багийн тоглогч Ангилал:Польшууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Төвөдүүд
Төвөд (བོད་པ།་ Bodpa; 藏族 Zàng Zú) — Төвөдийн уугуул угсаатны нийтлэг. 2000 онд 5,416,021 сая Төвөд хүн бүртгэгдсэнээр бол Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс дотор ялган таньдаг 56 угсаатны 10-р олон тоотой нь болно. Мөн Энэтхэгт 15-20 түм, Балбад түм орчим, Бутанд мянгаад тоотой байна гэдэг.
Төвөд угсаатан Хөхнуур-Төвөдийн өндөрлөгт дасан зохицож амьдарсаар ирсэн. Буддын шашныг амьдралын гол хэв маяг болгон шүтдэг шашинсаг улс. Шашиндаа өөриймсөж салбарлуулан хөгжүүлсэн байдаг. Монголчуудтай шашин шүтлэгээр хамгаас дотносно. Төвөдүүд олон аялгуутай Төвөд хэлээр ярилцдаг. Төвөд хэл Хятад-Төвөд язгуурын Төвөд-Бирм хэлний бүлэгт харьяалагддаг. Төвөд хэлэнд зориулсан хоёр янз цагаан толгой бий. Төвөдийн шашны нөлөө монголчуудад ихээхэн нөлөөлсөн байдаг ч монгол соёлын нөлөө төвд соёлд бас бий.
Үржүүлэхийн хүрд
Хүснэгт
Дээрх хүснэгтийн нэг багана нь нэг тооны цувааг илэрхийлнэ. Тэгэхээр хамгийн эхний босоо баганы эхний тоог хэвтээ баганы эхний тоогоор үржүүлсэн үржвэрийг, тэр хоёрын огтлолцолын нүднээс хариуг нь харна.
Төвөдүүд
Хятад доторх Төвөдүүдийн 44.8% нь Төвөдийн өөртөө засах орон, 23.4% нь Сычуань мужид, 20.1% нь Хөхнуур мужид оршин суудаг. Хятад дахь өөртөө засах оронтой таван угсаатны нэг, Хятад дахь мужийн түвшинд Хятад хүнээс харьцангуй олноор байх ганц угсаатан (Төвөдийн ӨЗО-д 92% нь Төвөд, 6% нь Хятад), 1911-1951 оны хооронд тусгаар тогтнож байсан зэрэг орчин үеийн нөхцөл болон Хятадаас ялгаатай хэл, бичиг, шашнаа нийтээрээ мэддэг, Хятадын төрөөс Хятад үндэстнээс цөөн 55 угсаатныг ялгаваралгүй үндэстэн гэж өргөмжилдөг зэргийг харгалзвал Төвөд үндэстэн гэж нэрлэж болно.
Төвдийн эзэнт гүрэн
618 онд Соронзон Гомбо хааны удирдлага дор нэгтгэгдэж, Эндээс өнөөгийн төвөд он тоолол эхэлдэг. Гэвч түүнээс хэдэн 100 жил өнгөрч байж түүхт Соронзон Гомбо хаан гарч ирэн Төвөдийн хээр талыг анх удаагаа нэгтгэн төвхнүүлснээр анхны тулгар төрийн эцэг бол болон мөнхөрчээ. Тэр цагт Төвөд нь үлэмж хүчирхэг, Хятад болон Непалын хаад охиноо бэр болгон өгч тал засдаг хүртэл байж. Хааны үхлээс хойш ч Төвөд нь 300 жилийн турш оршин тогтнож, Тайзун хааны үед Тангийн нийслэл Чанъяань хотыг ч буулгаж явсан түүхтэй. 841 он хүртэл хүчирхэгээр оршин тогтнож байсан ч Монгол, Нанхиад, Манж орнуудын удирдлага дор орж явсан түүхтэй.
Үржүүлэхийн хүрд
Хүснэгт
Дараах хүснэгтэнд өргөтгөсөн тооны хүрд нь суурь тооны хүрдтэй хамтад нь оруулав.
Төвөдүүд
1949 оноос хойш
thumb|Төвдийн түүхэн гурван муж
1951 онд БНХАУ засгийн газар Төвөдийг өөрийн салшгүй нэгэн хэсэг хэмээн цэргийн хүчээр өөртөө нэгтгэсэн байна.
Үржүүлэхийн хүрд
Цахим холбоос
Ангилал:Үржүүлэх Ангилал:Математикийн боловсрол
Төвөдүүд
Соёл
Төвөд оронд Бурханы шашин хааны ивээлийн дор, Энэтхэгээс уригдан ирсэн анхны багш нарын ач нөлөөгөөр үүссэн болно. Цаг улирах тутам төвөдийн бурханы шашин Төвөдөөс гадна Гималайн бүх район, Монгол ба Хятадад үлэмж байр суурийг эзлэх болов.
Зүүлт
Ангилал:Төвөд дэх угсаатан Ангилал:Сычуань дахь угсаатан Ангилал:Хөхнуур дахь угсаатан Ангилал:Ганьсү дахь угсаатан Ангилал:Юньнань дахь угсаатан Ангилал:Төвөдийн өндөрлөг Ангилал:Нүүдэлчид Ангилал:Уугуул ард түмэн
Port scanning
Ангилал:Аюулгүй байдлын программ Ангилал:Тагнуулын программ
Монгол улс Азийн наадамд
Монголын тамирчид нь 1974 онд анх удаа оролцсоноосоо хойш Азийн наадам болгоноос алтан медальтай буцcан.
Мөн үзэх
Ангилал:Монголын спорт Ангилал:Азийн наадам
Бүст нуур
Ангилал:Азийн нуур Ангилал:Монголын нуур Ангилал:Завхан аймгийн нуур
Пол Крюгман
Интернэт дээрх яриа, хичээлүүд
Нобелийн шагнал хүртсэн тухай өөрийн сэтгэгдэл ба ярилцлага 42 минут: Бичлэг 1,
2008 оны санхүүгийн хямралын талаарх үзэл бодол 1 цаг 9 минут: Бичлэг 2,
2008 оны эдийн засгийн төлөв байдлын тайлбар: Бичлэг 3 6 хэсэгтэй.
Хүчилтөрөгчийн коктейль
Хүчилтөрөгчийн коктейль гэдэг нь хүчилтөрөгчөөр баяжуулсан ундаа бөгөөд, коктейль хэлбэрт оруулахын тулд лакрицын үндэсний экстракт, хуурай өндөг, сүү зэрэг хүнсний хөөсрүүлэгч хольцыг ашигладаг.
Хүчилтөрөгч нь өөрөө амт үнэргүй тул коктейлийн амт нь түүний найрлагад орсон бодисуудаас шууд хамаардаг. Хүчилтөрөгчийн коктейлийг оксиген эмчилгээний нэг хэлбэр гэж үзэж болох бөгөөд, цусан дахь хүчилтөрөгчийн агууламжийг нэмэгдүүлдэг тул эмчилгээний болон урьдчилан сэргийлэх зорилгоор ашигладаг.
Ангилал:Хүчилтөрөгч
Кипр
Кипр (грек. Κύπρος, турк. Kıbrıs), албан ёсоор Бүгд Найрамдах Кипр Улс (грек. Κυπριακή Δημοκρατία, турк. Kıbrıs Cumhuriyeti) нь Газар дундын тэнгист оршдог арлын улс. 2004 оны 5 сарын 1-ээс Европын Холбооны гишүүн болсон.
Нутаг дэвсгэр
9251 хавтгай дөрвөлжин км (Киприйн статистикийн газрын 2003 оны 1-р сард нийтэлсэн албан мэдээ). Хүн ам: 2002 оны албаны талын төсөөллөөр 800 мянга. Түүний дотор Грек үндэстэн 85,2 хувийг эзэлж, Турк үндэстэн 11,6 хувийг эзэлж байна. Түүнээс гадна Армани, Латин, Малүн зэрэг үндэстний цөөнх бий. Гол хэл нь грек болон турк хэл, нийтээр англи хэл хэрэглэдэг. Грекүүд Үнэн алдартаны шашин шүтэж, туркчууд нь Исламын шашин шүтдэг. Нийслэл: Никосиа, 363 мянган хүн амтай, түүний дотор грек район нь 273 мянган, турк район нь 90 мянган хүн амтай. Жилийн дундаж халууны хэмжээ 31 – 37 хэм, хамгийн сэрүүндээ 5 – 15 хэм:
Ерөнхий байдал
Газар дундын тэнгисийн зүүн хойд хэсэгт байдаг бөгөөд тус тэнгисийн 3-р том арал юм. Нийт 782 км урт тэнгисийн эрэгтэй, завсарын халуун бүсийн газрын дундад тэнгисийн цаг агаартай. Зундаа хуурай халуун, өвөлдөө дулаан чиглэг, зундаа дундажаар 28 – 35 хэм, өвөлдөө 4 – 10 хэм.
Түүх
Манай тооллоос өмнөх 1500 онд грек хүмүүс энэ арал дээр нүүж ирсэн байна. Дараа нь Египет, Перс зэрэг орон Киприйг байлдан дагуулж байв. Манай тооллын өмнөх 58 онд Ромын эзэнт гүрэнд хамрагдав. 395 онд зүүн Ромын эзэнт улсад эзлэгдэв. 1571 онд Османы хаант улсын харьяанд оров. 1878 онд Англид таслан өгч, 1925 онд Английн "шууд харьяа колонийн нутаг" болсон байна. 1959 оны 2-р сарын 19-ний өдөр Кипр нь Англи, Грек, Турктэй "Цюрих – Лондон"-ы хэлэлцээр байгуулж, 1960 оны 8-р сарын 16-ны өдөр тусгаар тогтнолоо тунхаглаж, Бүгд Найрамдах Кипр Улсыг байгуулав. 1961 онд Үндэстнүүдийн Хамтын Нөхөрлөлд нэгдэв. Тусгаар тогтносны дараа грек, турк хоёр үндэстэн олон удаа мөргөлдөөн үүсгэх болжээ. Турк үндэстэн нь 1974 оноос арлын умард хэсэг рүү нүүсэн бөгөөд 1975 он болон 1983 онд "Киприйн турк үндэстний муж улс" болон "Бүгд Найрамдах Хойд Киприйн Турк Улс"-ыг тус тус байгуулж, хоёр үндэстэн өмнөд хойд хоёр хэсэгт хуваагдсан байдалд орсон байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн орон Ангилал:Арлын орон Ангилал:Европын зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Европын Холбооны гишүүн орон Ангилал:Ерөнхийлөгчийн засаглалтай бүгд найрамдах улс Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Лего майндсторм
Лего миндсторм (Lego Mindstorms NXT) нь Лего урсардаг тоглоом дээр үндэслэгдсэн тусгай электрон мотор, мэдрэгч болон бусад олон тооны деталиудаар бүтсэн объектод зориулсан програмчлагддаг автомат удирдлагын систем юм. Өөрөөр хэлбэл урсарч би болгосон объектоо програмчлалын тусламжтайгаар автоматаар удирдах юм.
Лего миндстормийн анхны хувилбар 1998 онд худалдаанд гарсан бөгөөд өнөөг хүртэл нэлээд олон хувилбарыг гаргасан юм. Хамгийн сүүлд 2006 онд "Lego Mindstorms NXT" хувилбар гарсан байна. Лего миндсторм s - нь үндсэн удирдага буюу RCX, хоёр ширхэг цахилгаан хөдөлгүүр, нэг гэрлийн мэдрэгч, 2 саадын мэдрэгч бусад олон тооны угсарагддаг элемэнтүүдээс бүрдэнэ.
Лего миндстормийг техник, технологийн сургуулиудад сурагчдийн техник сэтгэлгээг хөгжүүлэхэд өргөн ашигладаг бөгөөд маш өндөр үр дүнд хүрдэг гэнэ. Мөн програмчлалын алгоритм сэтгэлгээ бага шаардлагатай гэсэн байна. Мөн лего майндстормийг ашиглан олон төрлийн ухаалаг зүйлс хийх боломжтой бөгөөд жишээлбэл машин, робот, шоо угсрагч машин, зэргийг хийх боломжтой бөгөөд маш хялбар юм.
Ангилал:Тоглоомууд
мөн өнөөдрийг хүртэл хөгжиж дэвшисээр иржээ.Одоо lego mindstorm notebook зэрэг төхөөрөмжөөр програмчилж тухайн хөдөлгөөнөө давтах зэрэг хөдөлгөөн хийдэг байна. Тэр бүү хэл 3 харьцах 3 шоог 5.06 секундэд эвлүүлжээ
Бөөн цагаан нуур
Бөөн цагаан нуур нь Баянхонгор аймаг дахь Нууруудын хөндийн хамгийн том, давст нуур юм. Хангайн нурууны өмнөд хажуугаас эх авч урсах Байдраг гол цутгах боловч гадагш гарах урсгалгүй.
Нууруудын хөндий дэх бусад нууруудтай хамт (Таацын цагаан нуур, Адгийн цагаан нуур, Орог нууруудтай) Рамсарын конвенцид бүртгэгдсэн ус намгархаг газар юм. Нуурын эрэг нь намхан элсэрхэг хөрстэй, хаяа нутгийн өвс ургамал бүхий намгаас тогтдог.
Бөөнцагаан нуурын ус гидрокарбонат, сульфат, хлорын ангин, кальцинатри, магни бүлэгт хамаарагдахаас гадна шүлтлэг орчинтойд тооцогдоно.
Энэ нуурыг алсаас харахад цагаан өнгөтэй харагддаг учраас Бөөн цагаан нуур хэмээн нэрлэсэн түүхтэй. Бөөн цагаан нууранд 96 зүйлийн шувууд хуран цугладаг, дэлхийд гайхагдсан ховорхон нуур юм. Монгол улсад урсдаг нийт нууруудын хамгийн том талбайтай нууруудын эхний аравт ордог.
Эшлэл
Ангилал:Азийн нуур Ангилал:Монголын нуур Ангилал:Баянхонгор аймгийн нуур
Дундад зууны монгол аймгууд
Энэхүү жагсаалт нь 9-12-р зууны монгол овог аймгуудын жагсаалт болно.
Түрэгийн үед зүүн тийш шахагдсан монголчууд 8-р зуунаас аажим аажимаар эргэн иржээ. 9-12-р зууны үед монгол овог аймгууд Байгаль нуур, Ангар мөрнөөс өмнө зүгт Цагаан хэрэм, Шар мөрөн, Их Хянганы нуруунаас Эрчис мөрний эх, Хар Эрчис, Зайсан нуур, Тэнгэр уул хүртэл нутагт тархан сууж байв. Хар Киданчууд баруун урд зүгт байсан бол бусад киданчууд, онгуд аймаг Зүрчидийн Алтан улсын захиргаанд, урд зүгт байсан монголчууд Тангуд улсын харъяанд байв. Тангудын захиргаанд байсан монголчуудын талаар хангалттай мэдээ баримт ховор байдаг ба тэд одоогийн монгол ястны өвөг байсан бололтой. Мөн киданы нутгаас урд зүгт Алтан улсын захиргаанд зарим монголчууд байсан нь Монголын цэрэг тийш довтлоход Монголд дагаар оржээ.
Уйгурын хаант улс 840 онд унасны дараа Киргизийн хаант улс Монголд 924 он хүртэл ноёрхож байсан гэдэг ч Судрын чуулганд дурьдсанаар Татар аймаг хүчирхэгжин Монголын нутагт нөлөөгөө тогтоосон гэдэг тул Түрэгийн үе 840 онд дууссан гэх үндэстэй юм. Зарим түрэг судлаачид монголчуудыг 12-р зууны үед одоогийн Монгол улсад бараг байгаагүй, тухайн үеийн монголчуудыг Монголын зүүн хойд хэсэг, Буриад, Өвөр Байгалын хязгаар, Эрхүү муж, Хятадын Хянган аймаг хавиар байсан цөөн тооны буриад, түмэд, тайчууд, барлас, жадран зэрэг овог аймгууд бүрэлдүүлж байсан бусад хэрэйд, найман, жалайр, хонгирад, (хонгирадын салбар овгууд болох горлос, ихирэс, хонхлууд, олхонуудыг оролцуулан), ойрад, баяд, онгуд, татаруудыг түрэгүүд байсан гэж тайлбарладаг. Мөн тэд эдгээр түрэг овог аймгууд яваандаа монголчуудад ууссан тул одоогийн монголчуудын дийлэнх нь түрэг гаралтай хүмүүс гэж үздэг. Гэвч дэлхийн эрдэмтдийн дийлэнх нь Түрэгийн захиргааны 300-аад жилд (555-840) түрэг, монголчууд холилдож түрэг, монгол холимог овог аймгууд үүссэн байж болох ч эдгээр овог аймгууд бүгдээрээ монголчууд гэсэн үзлийг баримталдаг. Учир нь дээрх овог аймгуудын нутаг нь эрт үеэс монголчууд нутаглаж байсан мөн эртний монгол улсуудын захиргаанд байсан нутагтай таардаг. Мөн Кидан улс 924 онд Киргизийн хаант улсыг бут цохин Монголоос шахсанаар Монгол дахь түрэгийн нөлөөг бүрмөсөн дуусгасан гэдэгтэй дэлхийн эрдэмтэд ерөнхийдөө санал нийлдэг. Киданы довтолгооноос хойш 1200 он хүртэл 200 орчим жил өнгөрсөн учир монголчууд төрөлх нутагтаа нөлөөгөө эргүүлэн тогтоох хангалттай хугацаа өнгөрчээ. Мөн Хар Киданд түрэг угсааны Уйгурын Идигүдийн улс, Харлуг улс эзлэгдсэн нь Төв Ази дахь түрэгүүдийн хүчийг улам сулруулжээ.
Чингис хаан овгийн зохион байгуулалтыг эвдэж өөр овгуудыг нэг засаг захиргааны нэгжид оруулах болсоноор Монгол дахь овгийн зохион байгуулалт байхгүй болжээ. Энэ нь засаг захиргааны нэгжийг шинээр зохион байгуулах, овог аймгаараа хуваагдан зөрчилдөхөөс сэргийлэх зорилготой байсан ба үүнээс хойш овгийн удирдагчийн байр суурь илт суларч хошуу, отог зэрэг шинэ засаг захиргааны нэгж улс төрийн бутралын үед гарч иржээ. Харин казахуудын дунд овгийн зохион байгуулалт, овгийн ахлагчийн байр суурь хүчтэй хэвээр үлдсэн байдаг. 13-р зууны үед ИМУ байгуулагдсаны дараа овог аймгууд бутран алга болох, шинэ овог аймаг бий болох, аймгууд нүүх үйл явц эрчимтэй өрнөсний үр дүнд 1368-1691 оны Монгол ороны аймаг угсаатны бүлгүүд бүрджээ. Одоогийн монгол овгийн байршилтай харьцуулахад тэр үеийн овгийн байршил зарим талаар таарах төдийгүй зарим овог аймгууд тэр үеийн нутагтаа үлдсэн нь харагддаг. Жишээ нь горлос овог Өвөр Монголын хойд хэсгээр байсан нь одоо Өвөр Монголын горлос хэмээх нэг ястан болжээ. Х.Пэрлээгийн судалсанаар найман, хэрэйд, баяд, мэргид, ойрад, татар, буриад, түмэд, ойн иргэд, онгуд, киданчуудаас бусад МНТ-д дурьдагдсан монгол овог аймгууд Хамаг Монголын ханлигт буюу Монголын зүүн хойд хэсэг, Өвөр Байгалийн хязгаарийн өмнөд, төв хэсэг, Өвөр Монголын хойд хэсгээр тархсан байна.
13-р зуунд хэрэйд, найман, хонгирад, жалайр зэрэг аймгийн нилээд хэсэг нь баруун тийш нүүсэнээс уулаасаа цөөн тоотой Монголын хүн ам цөөрч Монголын нутгийн зарим хэсэг эзэнгүйрэхэд нөлөөлсөн байна. Тиймээс ч социализмийн үеийн Монголын түүхчид Чингис хааны Монголыг нэгтгэсэн гавъяаг нь үнэлэн зохиол бүтээлдээ дурьдсан байдаг ч Монголын хүн амыг тараан цөөрүүлсэн гэж буруутгадаг байв. Монголын байлдан дагууллын үед монголчууд голдуу Төв Азийн бусад оронд нүүж очсон байдаг бөгөөд Хятадын гүн рүү олон тооны монголчууд очиж суурьшаагүй бололтой. Монголчуудын тоо 12-р зуунд 1,5-2 сая гаруй байсан учир монголчуудын гадагш хийсэн нүүдлийн цар хэмжээ тийм ч их биш гэж үздэг бөгөөд үндсэн хүн ам нь Монголдоо үлдсэн бололтой.
Ойн аймгууд
бичсэн номондоо куштемичуудын ул мөрийг хайсан ч олоогүй гэсэн байдаг.
Бусад овог аймгууд
Эдгээр овог аймгууд Чингис хаанаас өмнө аль ханлигт багтаж байсан нь тодорхойгүй.
Мөн үзэх
Ангилал:Их Монгол Улс Ангилал:Дундад зууны Монголын түүх
Баруун Виржини
Баруун Виржини (West Virginia) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Аппалачи, Өмнөдийн өндөрлөг газар, Дундад Атлантын бүсэд оршдог АНУ-ын муж улс юм. Тус муж улс зүүн өмнөд талаараа Виржини, баруун өмнөд талаараа Кентакки, баруун хойд талаараа Охайо, зүүн хойд талаараа Пеннсилвани, Мэрилэнд муж улсуудтай хиллэдэг. Нийслэл бөгөөд хамгийн том хот нь Чарльстон.
Америкийн иргэний дайны явцад болсон Вийлингийн хурлын дараа Баруун Виржини Виржиниэс тусгаар тогтнож, 1863 оны зургадугаар сарын 20-нд Холбоонд тусдаа муж улс байдлаар нэгдэн орсон бөгөөд Иргэний дайны үеийн хилийн гол муж улс болсон. Баруун Виржини нь Америкийн иргэний дайны явцад бүрэлдэн тогтсон хоёрхон муж улсын нэг (нөгөөдөх нь Ютагийн Нутаг Дэвсгэрээс тусгаарласан Невада юм) бөгөөд Америкийн Холбооны Улсаас салан тусгаарлаж байгуулагдсан цорын ганц муж улс, өөр муж улсаас салан тусгаарласан гурван муж улсын нэг (бусад нь Кентакки ба Мэн) ажээ.
Баруун Виржинигийн нутаг дэвсгэрийн ихэнхи нь Мэйсон-Диксоны шугамаас өмнө зүгт оршиж байгаа учраас АНУ-ын хүн амын тооллогын товчоо Өмнөдөд оруулж тооцдог. Гэхдээ хойд зүгийн нарийн зурвас нутаг нь Пеннсилвани, Охайотай хил залгадаг ба Баруун Виржинийн Вэйртон хот Питтсбургтэй зэрэгцэн оршдог. Харин Блюфийлд хот Хойд Каролинаас 70-хан миль зайтай байдаг бол Харперс Фэрри нь Вашингтон хотын метрополитан бүсэд хамрагддаг. Баруун Виржини газарзүйн олон бүсэд, түүний дотор Зүүн Өмнөд, тэр байтугай Зүүн Хойд бүсэд багтдаг өвөрмөц байршилтай. Түүнчлэн тус муж улс нь Аппалачийн Бүсийн Комиссын хамаардаг бүсийн дотор бүхлээрээ багтан оршдог цорын ганц муж улс юм.
Баруун Виржини нь байгалийн сайхан, түүхийн ач холбогдолтой мод бэлтгэл, нүүрс олборлолтын салбарууд, хүнд хөдөлмөрийн түүхээрээ алдартай. Түүнчлэн цанаар гулгах, салаар аялах, хаданд авирах, агуйгаар аялах, загасчлах, явган аялах, ууланд дугуйгаар аялах, ан хийх зэрэг чөлөөт цагийн үйл ажиллагаагаар нэртэй юм.
Нэмэлт унших материал
Анхдагч эх сурвалж
Гадны холбоос
Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс *
Баруун этгээдэд зорчсон тэмдэглэл
thumb|400px|right|Зохиолын 4 баатар: Бичин, Гахай, Шороо багш, Тансан лам Баруун этгээдэд зорчсон тэмдэглэл (Хятад: Уламжлалт ханз: 西遊記 Хялбаршуулсан ханз: 西游记), Баруун этгээдэд зорчсон тэмдэглэл, Монголоор Тансан ламын үлгэр хэмээн алдаршсан, нь 16-р зууны хоёрдугаар хагаст Мин улсын үед амьдарч байсан бичгийн их хүн У Чэнь Энь-ний зохиосон нэрт роман бөгөөд Хятадын "Алдарт Дөрвөн Зохиол"-ийн нэг юм.
Үйл явдал
Уг роман нь 629 онд Тан улсын Сюан Жүн (596-664) хувраг ганцаараа нууцаар Энэтхэг орон руу бурхны ном залахаар яваад 600 гаруй судар авч 645 онд буцаж ирсэн тухай түүхэн үйл явдалд үндэслэгджээ.
Нэгдүгээр хэсэг
Эхний найман бүлэг багтдаг. Энэ хэсэгт Цэцэг жимст уулын Усан үүдэт М,Жүгдэрбарам агуйн гуулин тэргүүт, төмөр магнайт сармагчны их ван ("тэнгэртэй сацуу их богд" Сүн үкүн
Хоёрдугаар хэсэг
9 дүгээр бүлэг ордог. Энэ бүлэгт Сюан Жүн хувраг (хааны өгсөн нэр нь Сан Зан, монгол үлгэрт Тансан лам гэдэг)-ийн гарал үүсэл, баруун тэнгэрээс ном залахаар болсон зэрэг үйл явдал гардаг бөгөөд зохиолын аравны нэгийг эзэлнэ.
Гуравдугаар хэсэг
10-100 дугаар бүлэг хамрагдах бөгөөд энэ хэсэгт Тансан лам ном залахаар явах замдаа Сүн Шин Жэг тэнхрүүлж шавь болгосон болон Шү Ба Жи (номын нэр нь Ү Нэн, монгол орчуулгад Гахай багш гэдэг), Ша Сэн (номын нэр нь Ү Жин, монгол орчуулгад Шороо багш гэдэг) хоёрыг шавиа болгон олон зовлонгшй мал гахай юм бэрхшээлийг туулах ба гурван шавийнхаа тусламжаар есөн ес наян нэгэн зовлонг туулж эцэст нь бурхны номыг залж ирсэн үйл явдлыг өгүүлжээ. Энэ хэсэгт нь зохиолын үндсэн хэсэг бөгөөд нийт зохиолын тавны гурвыг эзэлдэг. Тансан лам хэмээх сюн зан нь түүхт хүн бөгөөд бусад гурван шавийнх нь тухайд уран сайхны дүр юм.
Орчуулга
Баруун этгээдэд зорчсон тэмдэглэл роман нь дэлхийн олон хэлэнд орчуулагдсан байдаг ба монгол хэлэнд 1721 оны орчим Шинжианд сууж байсан манж цэргийн нэгэн цахар жанжин Арана шүлэглэсэн хэсгийг нь хасаж, утгачлах маягаар анх орчуулсан байна. 1976 онд Өвөр Монголын их сургуулиас эмхлэн засаж дахин хэвлүүлсэн ч жинхэнэ бүрэн гүйцэд орчуулгыг Өвөр Монголын ардын хэвлэлийн хорооноос 4 ботиор хэвлүүлжээ. Монголын кирилл үсэгт 1996 онд УБИС-ийн багш доктор С. Хөвсгөл, Д. Ариунцэцэг нар буулгаж "Тансан ламын баруун этгээдэд зорчсон түүх" нэртэйгээр хэвлүүлсэн байна.
Анхаарах зүйл
XX зуунд Хятадууд Тансан ламын домгоор Тан гүрний хил хязгаарыг “баталгаажуулж” Дундад азийн жижиг хөршүүдээ үзэл суртлаар дарамтлах газар нутагт нь өнгөлзөх зэвсэг болгож ашиглаж байна.Манайд БНХАУ-ын элчин сайдаар ажиллаж байгаад буцсан Гао Шумао бол Тансан ламын зохиолын судалгаагаар Хятадын урдаа барьдаг судлаачдын нэг байсан гэж ярьдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Аяллын уран зохиол Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:Аяллын роман Ангилал:Мин улсын утга зохиол Ангилал:Хятадын утга зохиол
Бебе
Мариа Ниевес Реболледо Вила (María Nieves Rebolledo Vila; 1978 оны 5 сарын 9-нд Валенсиа хотод төрсөн) нь Испанийн дуучин юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Испанийн дуучин Ангилал:Испанийн хөгжимчин Ангилал:Испанийн кино жүжигчин Ангилал:Псевдоним Ангилал:Испаничууд Ангилал:1978 онд төрсөн
Ёочин
Энэ нь Халхчуудын хэрэглэж байсан хөгжмийн зэмсгийн чавхдаст цохилуур хөгжмийн төрөлд багтана.
Ёочин хөгжмийн зэмсгийг "Ян цинь" гэж хятадаар хэлдэг (утга нь гадаад хуур) чавхдаст хөгжмийн зэмсэг. Мин улсын үед (1368-1644) Хятадад нэвтэрсэн. Араб Персээс өрнө дахинд уламжилсан цаг үетэй төлөв тохирох ажээ гэж судлаачид тайлбарладаг. Монголоор янчир нэртэй байсныг сунжруулан ёочин гэх болжээ. Дундад зуунаас эдүгээ хүртэл орон тив дамжин хувьсан өөрчлөгдөхдөө тухай тухайн үндэстний хөгжмийн сэтгэлгээнд тохируулан хэрэглэсээр ирсэн байна. Ийм төрлийн зэмсэг Иранд-Сантур, Польш, Унгар, Молдав, Румын, Украйнд-Цимбал, Узбект-Чанг, Тажикт-Чанк, Солонгост-Янгум гэх олон төрөл зүйл болон дэлгэрсэн. Манай уламжлалд 1991 оноос хойш 8, 10, 12 эгшгийн эгнээг багтаасан 6-7 төрлийн ёочинг хэрэглэж эдүгээ хүрчээ. № 400, 401, 402, 501, 601 загварын ёочин орчин цагийн хөгжмийн туршлагад бүрэн нэвтрээд байна.
Эшлэл
Ангилал:Цохилуур хөгжмийн зэмсэг Ангилал:Чавхдаст хөгжмийн зэмсэг Ангилал:Хятадын хөгжим
Монгол бөхийн өргөө
Монгол бөхийн өргөө нь Улаанбаатар хот Баянзүрх дүүрэг 6-р хороонд байрладаг. Монголын үндэсний бөхийн холбооноос зохион байгуулдаг заал, танхимын барилдаануудыг явуулдаг, Монголын үндэсний хэв маягийг харуулсан ордон юм.
Анх 1998 оны 12 дугаар сарын 26-нд ашиглалтад оруулсан бөгөөд 2500 үзэгчийн суудалтай, 31 метр голч бүхий танхимтай бөгөөд энд чөлөөт, жүдо бөхийн хоёр дэвжээ засах боломжтой.
Тэмцээний үед шаардлагатай гэрэл цахилгаан, дуу авианы тоног төхөөрөмж орчин үеийн хэмжээнд бэлтгэгдсэн бөгөөд уралдаан тэмцээнийг сурвалжлах сэтгүүлчдийн тусгай өрөө тасалгаанууд бий.
Тамирчдын хувцас солих хоёр өрөө, түүн дотроо тус бүр найман шүршүүр бүхий усанд ордог өрөөтэй бөгөөд шаардлагатай үед саун ажиллах боломжтой. Агааржуулалтын тоног төхөөрөмжгүй учраас өвөлийн цагт хүмүүсийн хөлс үнэртээд эвгүй байдаг.
Олны хандиваар баригдсан өргөө.
2018 оны маргаан
2018 онд Үндэсний бөхийн холбооны гишүүд хоёр хуваагдан талцаж, маргалдагч талууд шүүхэд Бөхийн өргөөний ашиглалтын асуудлаар хандсаны улмаас шүүхийн шийдвэр гартал бөхийн өргөөг ашиглахыг хориглоод байгаа.
Гадаад холбоос
Ангилал:Монголын барилга байгууламж
Дуударам
Дуударам бол хөгжлийн урт түүхтэй хөгжмийн зэмсгийн нэг юм.
Дөрвөлжин модон хүрээн дотор жижигхэн нүх гаргаж, нүх бүрт нь жижиг зэс таваг бэхлээд өндөр ишин дээр байрлуулсан цохилуурт хөгжмийг дуударам гэнэ.
Хөгжимчин дуударамын ишнээс баруун гараар барьж, зүүн гараар нарийхан савхаар тавагнуудыг цохиж, аялгуу дуурсган тоглодог. Дуударам нь эхэндээ 30 зэс тавагтай байснаа хөгжлийнхөө явцад, тухайлбал 20-р зууны эхэн үед тавгийн тоо цөөрч 12 болжээ. Энэ нь их гоё эгшиглэнт аялгуу гардаг болсон байна. Юань гүрний үед түүнийг хэрэглэж байсан баримт байдаг ажээ.
Седльце
Седльце (польшоор Siedlce, дуудлага нь ) — Польш улсын зүүн хэсгийн нэгэн хот бөгөөд 2014 оны тоо баримтаар 76,585 хүнтэй.
Зураг
Ангилал:Польшийн хот
Мижиддоржийн Гонгор
Гавьяат тамирчин Мижиддорж овогтой Гонгор 1968 оны 3-р сарын 10-ны өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн. Нийслэлийн 13-р дунд сургуулийг дүүргэсэн тэрээр 1981 оноос Залуу техникчдийн ордны Нисэх загварын дугуйланд орж хичээллэснээр спортын гараагаа эхлэжээ. Тэрээр нисэх загварын спортын F2B, F2D, F3A, RCC ангиллуудаар хичээллэж байснаас чөлөөт нислэгийн F1B ангиллаар өдийг хүртэл тууштай хичээллэж байна. ОУХМ М.Гонгор нь Улсын аварга, Тивийн аварга, Дэлхийн цомын аварга шалгаруулах тэмцээнүүдэд үзүүлсэн нислэгийн оноогоороо эхний гуравт шалгарч 2011 оноос хойш Монгол Улсын Нисэх загварын спортын шигшээ багийн гишүүнээр 3 удаа шалгаран 2011 онд Аргентинд, 2013 онд Франц улсад зохион байгуулагдсан Чөлөөт нислэгийн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн, 2012 онд Азийн тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн, 2014 онд Ази Номхон далайн орнуудын тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүдэд улс эх орноо төлөөлж амжилттай оролцож байсан манай туршлагатай тамирчдын нэг юм. М.Гонгор нь Монголын нисэх загварын спортын нийгэмлэгийн 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 оны “ШИЛДЭГ ТАМИРЧИН”, 2013, 2014 оны Улаанбаатар хотын аварга, 2013, 2014 оны Монгол Улсын аварга, 2014, 2015 оны “Монголын цом” Дэлхийн цомын тэмцээний аварга, 2015 оны “Түвшин дурсгалын цом” Дэлхийн цомын тэмцээний аварга, 2014 оны Ази Номхон далайн орнуудын тивийн аварга шалгаруулах тэмцээний аваргаар шалгарч байсан. М.Гонгор 2015 оны 7-р сарын 27-оос 8-р сарын 3-ны өдрүүдэд Монгол Улсад зохион байгуулагдсан Нисэх загварын спортын Чөлөөт нислэгийн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний Резинэн хөдөлгүүрт F1B ангилалд түрүүлж Дэлхийн аварга болсон. Монгол Улсын Агаарын спортын түүхэн дэх анхны Дэлхийн аварга болсон байна. 2016 оны 3-р сарын 22-ны өдөр Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Цахиагийн Элбэгдоржийн зарлигаар Монгол улсын гавьяат тамирчин цолоор шагнажээ. Ингэснээр Агаарын спорт, Техник загварын спортын түүхэн дэх анхны Гавьяат тамирчин гэж түүхэнд бичигдэх болсон юм.
Ангилал:1968 онд төрсөн Ангилал:Монголын нисэх загварын спортын тамирчин Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Улаанбаатарын хүн
Номин шогшир
Номин шогшир (Өвөр Монголчууд: Хөхөц, бусад Монголчууд: Нохой шогшор ) Alcedo atthis, нь Шогширынхон овгийн жижиг шувуу бөгөөд нийт 7 дэд зүйл бий. Тэд Еврази, Хойд Африкийг хамарсан өргөн нутагт тархан амьдардаг. Амьдрах бүсийн ихэнх хэсгийн шувууд нь суурин боловч өвөлдөө гол хөлддөг газрынх нь нүүдэллэнэ.
Гадаад төрх
Номин шогшир богино сүүл, том толгой, урт хошуутай. Нас гүйцсэн баруун Европын дэд зүйл A. a. ispida нь хөх ногоондуу нуруун хэсэг, ууц нуруундаа цайвар номин цэнхэр ба хошууны уг, чихний хэсэгт улбар шар судалтай. Хөл сарвуу нь тод улаан юм. Биеийн урт 16 см, далавчаа дэлгэхэд 25 см, биеийн жин 34-46 гр байна.
Тэд голдуу 5-7 гөлгөр цагаан өндөг гаргадаг. Өндөг нь 1.9 см өргөн, 2.2 см урт, 4.3 гр орчим жинтэйгээс 5% нь хальс юм. Эцэг эх нь өдрийн цагт ээлжлэн дарах ба шөнөдөө зөвхөн эмэгчин нь дарна. 19-20 хоноод ангаахай гардаг.
Идэш тэжээл
Нохой шогшор голын эргийн модны усны мандалаас 1-2 м өндөр дэхь мөчир дээр суугаад идэш тэжээл хайн хүлээдэг. Усны мандалаас 25 см хүртэл гүнд сэлж буй загас олж хармагц шунган авладаг байна. Гол ан нь 12.5 см хэмжээтэй загас ба хулд, жараахай гэх мэт юм. Идэш тэжээлийн 60% орчим нь загас бөгөөд тэд мөн усны элдэв шавж, цэнгэг усны сам хорхой зэрэг иддэг.
Эшлэл
Ангилал:Шогширынхон Ангилал:Монгол орны шувууд Ангилал:Евразийн шувууд
Сүлжээний аюулгүй байдал
Сүлжээний аюулгүй байдал гэж тооцоолох төхөөрөмжүүдийг холбосон сүлжээний орчин гадны аливаа нөлөөлөөс хамгаалагдсан байдлыг хэлнэ.
Мэдээллийн болон сүлжээний аюулгүй байдлыг бүрдүүлж буй үндсэн ойлголт нь англиар
Сүлжээ, түүний орчинд холбогдсон бүх тоног төхөөрөмж, дамжиж буй өгөгдөл мэдээлэл, тэнд ажиллаж буй хүмүүсийг сүлжээний орчин гэж ойлгоно. Энэ орчинд эрх олгогдоогүй этгээд хандах боломжгүй, тоног төхөөрөмжийн тохируулга, дамжиж буй өгөгдлийг зүй бусаар өөрчлөх боломжгүй, хандах ёстой этгээд хэзээд ч хандах боломжтой байхыг НБХ гэж үзнэ. Сүлжээний аюулгүй байдлыг хангахын тулд эрсдлийн үнэлгээн дээр тулгуурлан НБХ-г хангахад чиглэсэн төрөл бүрийн хяналтыг хэрэгжүүлж, байгууллагын удирдлагын баталсан зөвшөөрөлгүй хандалт, ашиглалт, зүй бус үйлдлүүдтэй холбоотой аюулгүй байдлын бодлого, журмыг баталж мөрдүүлдэг. Сүлжээний администраторын зөвшөөрлийн дагуу сүлжээн дэх хэрэглэгчид сүлжээнд оноогдсон нэвтрэх эрхээр хандаж сүлжээний нөөц мэдээллийг авах, ашиглах боломжтой. Сүлжээний аюулгүй байдлыг хангахын тулд байнгын мониторинг, лог бүртгэлийн файлын шалгалт хэрэгжүүлсэн байх ёстой.
Сүлжээ хэмээх ухагдахуунд өдөр тутмын үйл ажиллагаанд ашиглагдах дотоод, болон гадаад бүх төрлийн сүлжээг хамаарагдана. WAN - бүх нийтийг хамарсан сүлжээ, MAN - тодорхой бүс нутгийг хамарсан сүлжээ, LAN - тухайн байгууллага, барилга, дэд бүтцийг хамарсан сүлжээ гэсэн ангилал байдаг. Компьютерийн сүлжээ нь байгууллагын дотоод хэрэглээнд болон нийтийн хэрэгцээнд ашиглагдахаар байж болно. Аливаа сүлжээний нөөцийг хамгаалах хамгийн энгийн арга бол түүнд цор ганц орших нэр оноох болон нууц үгийг тохируулах юм. Түүнчлэн аливаа байгууллагын сүлжээний аюулгүй байдлыг 3 давхаргад хуваан авч үзнэ. Үүнд: Физик аюулгүй байдал, Виртуал аюулгүй байдал, Өгөгдлийн аюулгүй байдал гэсэн 3 төрөл байдаг.
Физик аюулгүй байдал
Сүлжээний аюулгүй байдлын хувьд яригдах хамгийн гол асуудлын нэг бол физик аюулгүй байдал. Физик аюулгүй байдал нь тухайн сүлжээн дэх нөөц, төхөөрөмжид халдах, гэмтэл учруулах, хулгайд алдагдах гэх мэт биет байдлаар халдах аюулгүй байдлын хэмжигдэхүүнээр илэрхийлэгдэнэ. Мэдээллийг зөвшөөрөлгүй авах хамгийн түгээмэл арга нь тухайн байгууллагын сүлжээний төхөөрөмжийг хулгайлах. Энэ нь тус сүлжээний шаардлагатай бүх мэдээллийг хадгалсан байдаг. Зөөврийн болоод суурин компьютер, гайр утас, PDA (Personal Digital Assistant) гэх мэт тухайн байгууллагын сүлжээнд холбогдож байсан төхөөрөмжүүд энэ төрлийн халдлагын бай болох боломжтой. Иймд эдгээр төхөөрөмжүүдийн аюулгүй байдал тэдгээрийн виртуал сүлжээнд хандах холболтын аюулгүй байдлыг хангах нь халдлагаас сэргийлэх томоохон арга хэмжээнүүдийн нэг.
Виртуал аюулгүй байдал
Аюулгүй байдлын хувьд яригдах дараагийн асуудал бол зайнаас виртуал сүлжээнд зөвшөөрөлгүй хандах хандалтаас сэргийлэх юм. Физик төрлийн аюул заналаас гадна сүлжээний администратор санаа зовох асуудлын нэг бол яахын аргагүй виртуал аюул заналууд. Ямар нэг утастай холбоонд бол биет байдлаар сүлжээний төхөөрөмж нөөцөд нэвтрэх бол утасгүй сүлжээний хувьд өгөгдлийн урсгал агаараар дамждаг тул зөвшөөрөлгүйгээр нэвтрэх боломж илүү байдаг.
Өгөгдлийн аюулгүй байдал
Өгөгдлийн аюулгүй байдал нь сүлжээгээр дамжиж, боловсруулагдаж, хадгалагдаж буй аливаа өгөгдөл, мэдээллийг хамгаалагдсан байдлыг хамарна. Өгөгдөл нь үйл ажиллагаа явуулж буй байгууллагын хамгийн үнэтэй нөөц бөгөөд түүнд зөвшөөрөлгүй хандах, ямар нэг байдлаар өөрчлөгдөх, дундаас нь барьж аван унших боломжгүй байхаар хамгаалагдсан байх ёстой. Өгөгдөл нь физик сервер дээр байрладаг, тул түүнд физик аюулгүй байдал хэрэгтэй. Мөн өгөгдөлрүү сүлжээнээс хандах боломжтой учир физик болон виртуал аюулгүй байдлын аль аль нь хэрэгтэй. Өгөгдөлд тодорхой хандах эрх хэрэгтэй учир, үүнд өгөгдлийн аюулгүй байдлын нэмэлт хамгаалалт хэрэг болно.
Аюул занал
Сүлжээний Аюул занал гэдэг нь систем болон байгууллагад хор учруулж болох сүлжээний аюулгүй байдлыг ямар нэг байдлаар зөрчиж болох боломж, үйлдэл, үйл явдлыг хэлдэг. Аливаа аюул занал тохиолдлын чанартай аль эсвэл тодорхой ашиг сонирхол, төлөвлөгөөний дагуу үүссэн байж болдог. Хэрэв тухайн нөхцөл байдалд ямарваа нэг гэмтэл системийн алдаа аль эсвэл байгалийн гамшигаас үүдэлтэй аюул тохиолдвол түүнийг тохиолдлын буюу санамсаргүй гэж тодорхойлно. Харин гадны халдагч этгээдийн эртнээс төлөвлөсөн ашиг сонирхолын үүднээс үйл ажиллагаанд саад хийвэл түүнийг төвлөрсөн аюул занал буюу халдлага гэж тодорхойлно.
Аюул заналтай зайлшгүй холбоотой урган гарч ирдэг нэг ойлголт нь эмзэг байдал, цоорхой - англиар vulnerability гэдэг ойлголт. Сүлжээний эмзэг байдал, цоорхой гэдэгт Байгууллагын сүлжээний орчин, түүний удирдлага, зохион байгуулалтайд оршин буй аюул заналыг хэрэгжүүлэхэд ашиглаж болох зам, суваг, цоорхойг хамгаалалтгүй байдлыг ойлгоно.
http://share.gogo.mn/6U5ClgkO72307314237.../Lab02(part2).rar
Дашзэвэгийн Галсантогтох
"Тогдгор" хэмээх Дашзэвэгийн Галсантогтох нь МУГЖ /2006-01-26.№26/ лимбэч юм.
Ангилал:Монголын лимбэчин Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Брандтын сарьсан багваахай
Брандтын сарьсан багваахай (Myotis brandtii) нь Багваахайн овгийн хөхтөн юм. Тэд Европын ихэнх хэсэг болон Азид таарна. Энэхүү сарьсан багваахай нь Германы амьтан судлаач Йохан Фредрих Брандтын нэрээр нэрлэгджээ.
Хой Ань
Хой Ань (Вьетнам хэл: Hội An) нь Вьетнамын зүүн эрэгт, Өмнөд Хятадын тэнгисийн хөвөөнд орших жижигхэн хот юм. Куан Нам мужид байрладаг уг хот нь ойролцоогоор 88000 оршин суугчтай. МЭ I зууны үед суурь нь тавигдсан уг хот зүүн өмнөд Азийн хамгийн том боомт байсан бөгөөд Чампа хот хэмээн нэрлэгддэг байжээ. Чампа гэх хуучны суурингийн оронд Тью Бон голын адагт Хятадуудын байгуулсан хот нь XVI-XVII зууны үед Вьетнамын худалдааны төв болсон бөгөөд Энэтхэг, Нидерланд, Япончууд худалдаа хийдэг байв.
Хятадуудын уг сууринг эхлээд Хай По (Тэнгисийн тосгон) гэж нэрлэдэг байсан бол Япончууд суурьшснаас хойш хотын өнгө төрхөд “Япон гүүр” нэмэгджээ. Франц, Португаль худалдаачид суурьших болсноор хотын нэр Файфо болж өөрчлөгдөж байжээ.
1999 онд Хой Ань хотыг XV-XIX зүүн өмнөд Азийн худалдааны боомтын хамгийн тод жишээ бөгөөд нутгийн болон гадаадын соёлын нөлөөллийн хосолмол байдлыг илэрхийлэхүйц сонгодог үлгэр хэмээн ЮНЕСКО-ын дэлхийн өвд багтаасан юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Вьетнам дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Вьетнамын дүүрэг Ангилал:Вьетнамын суурин Ангилал:Куанг Нам