cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Надмидын Бямбадорж
Техникийн ухааны доктор, ОХУ-ын Эрхүү хотын Техникийн их сургуулийн Хүндэт доктор, Монгол Улсын ШУТИС-ийн профессор, "Эрдэнэт цогцолбор" дээд сургуулийн Эрдмийн зөвлөлийн гишүүн. 2001 онд "Тэргүүний уурхайчин" цол тэмдэг, 2003 онд Алтан гадас одон, 2010 онд Монгол Улсын Гавьяат уурхайчин цолоор тус тус шагнасан. Н.Бямбадорж нь Эрдэнэт үйлдвэрийн анхдагчдын нэг юм.
Ангилал:Уул уурхайн инженер Ангилал:Маркшейдер Ангилал:Гавьяат Уурхайчин Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Сайханы хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1957 онд төрсөн
Лолита (1962 оны кино)
Лолита (Lolita, 1962 он) нь Владимир Набоковын ижил нэртэй туужаас сэдэвлэн бүтээсэн, АНУ-ын уран сайхны кино юм. Хамберт Хамбертын дүрд Жеймс Мэсон, Долорес Хэйз буюу Лолитагийн дүрд Сю Лайон, Шарлотт Хэйзийн дүрд Шелли Винтерс, Клэйр Күйлтигийн дүрд Петер Селлерс нар тогложээ. Сю Лайон Лолитагийн дүрд тоглохдоо 14 настай байсан ажээ.
Ангилал:1962 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Британийн кино Ангилал:Уран зохиолоос дэлгэцийн кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Эротик кино Ангилал:Владимир Набоков Ангилал:Стэнли Кубрик
Электроник
Өнөө үеийн ихэнх электроникийн төхөөрөмжүүдэд электроныг удирдахын тулд хагас дамжуулагч бодисыг хэрэглэдэг. Хагас дамжуулагч төхөөрөмж, холбох технологийн судалгааг физикийн салбар гэж үздэг бол практик асуудлыг шийдвэрлэхэд электроникийн хэлхээг загварчлан зохион бүтээхийг электроник инженерчлэлийн хэсэг гэдэг.
Оливер Кромвелл
Английн хувьсгалын удирдагч, цэргийн суут жанжин, төрийн зүтгэлтэн Оливер Кромвелл (Oliver Cromwell) нь 1599 онд Кембриджшир гүнлэгийн Хантингтонд пуритани буюу цэвэр цэмцгэр, ёс зүйн хатуу дэг баримтлалыг дээдлэгч баян бус газрын эзнийд мэндэлсэн гэдэг.
Тэр 1643-1650 онд парламентын армийн дэслэгч генерал, 1650-1653 онд генерал-лорд эзэн, 1653-1658 онд насан эцэслэтлээ Англи, Ирланд, Шотландын лорд эзэн байсан юм. Английн иргэний дайны эхнээс 60 морин цэрэгтэй ахмад Кромвель хаант засаглалыг хамгаалагч I Карл хааны цэрэгтэй хийсэн байлдаанд ялалт байгуулж өөрийн Шинэ загварын армийг үндэслэн буй болгосноор I Карлын хэмжээгүй хаант засаглал тогтоох гэсэн эрмэлзлийг үгүй хийсэн гэдэг.
Эрх мэдэлд хүрсэн тэрээр парламентын дээд танхимыг татан буулгаж, тэр бүү хэл генералиссимус алдар хүртсэн удаатай. Улмаар Кромвель хатуу дэг журам тогтоон, Ирланд, Шотландад дэгдсэн бослогыг хэрцгийлэн дарж, гол замууд дээр хамгаалалт буй болгосноор өөрийн диктатурыг тогтоож эхэлжээ. Чухамхүү хатуу чанд гараар улс орондоо эмх цэгц тогтоосныхоо дараа Кромвель нь парламентыг сонгохыг зөвшөөрсөн байдаг. Оливер Кромвель нь хаан ширээнд суухаас өөрөө татгалзсанаар залгамжлагчаа, шинэ хааныг сонгох эрхтэй болсон аж. Насан эцэслэтлээ тэрээр "Ард түмний улс төрч" гэсэн имижийн ачаар туйлын нэр хүндтэй байжээ. Түүний ямар ч тохиолдолд хэрхэвч худалдагддаггүй чанар онцгой хүндлэгддэг байсан гэдэг.
Ангилал:Их Британийн улс төрч
Даваанямын Лхагвадорж
Аав нь үндэсний бөхийн улсын заан Р.Давааням, төрсөн дүү нь мэргэжлийн сумоч Д.Бямбадорж, авга ах нь МҮБХ-ны тэргүүн Р.Нямдорж, үеэл нь улсын гарьд Н.Ганбаатар.
Цэргийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин Ангилал:Чандманийн (Говь-Алтай) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Парис
Парис (Paris []) нь Францын нийслэл бөгөөд хамгийн их хүн амтай хот юм. Сена мөрөн Парис хотыг хойд (Rive Droite „баруун эрэг“) болон өмнөд (Rive Gauche, „зүүн эрэг“) хэсэг болгон хуваах бөгөөд засаг захиргааны хуваарийн хувьд 20 дүүрэгт хуваагдан, Иль-де-Франс бүсийн (заримдаа Парисын бүс буюу Région parisienne гэгддэг) төвд оршино. Парис хотын захиргаа доорх газар нутагт (1860 оноос хойш бараг өөрчлөгдөөгүй) 2013 оны 1 сарын байдлаар 2.229.621 хүн амьдарч байгаа нь Европын Холбооны том хотуудын жагсаалтанд тавд, мөн Парисын aire urbaine буюу метрополи газар нутагт нь 12,4 сая хүнтэйгээрээ Лондоны дараа хоёрт ордог хүн шигүү суурьшсан газар нутгуудын нэг юм. Бусад европын орны нийслэлтэй харьцуулахад харьцангуй бага талбайтай (105 км²) ба нэг километр квадрат талбайд 22.000 хүн оногдож байгаагаараа европын хүн амын нягтшил хамгийн өндөртэй нийслэл хот юм.
Парис нь Францын улс төр, эдийн засаг, соёлын төв бөгөөд нийт гурван нисэх онгоцны буудал, зургаан толгой төмөр замын буудалтай Франц улсын зам тээврийн чухал зангилаа цэг болдог. Сена мөрний эргийн нэг хэсэг нь өнөөдөр ЮНЕСКО-ийн дэлхийн өвд багтах ба ЮНЕСКО-ийн төв байр нь өөрөө тус хотод байхаас гадна Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллага болон Олон улсын худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын төв байрууд ч энэ хотод байдаг. Парист хүний сонирхлыг татсан алдарт Эйфелийн цамхаг, Нотр-Дамын сүм, Луврын музей зэрэг байдаг нь аялагч, жуулчдыг ихээр татдаг. Жилдээ ойролцоогоор 16 сая гадаадын жуулчид Парист ирдэг учир Лондон, Бангкок хотуудын дараа орох хамгийн ихээр жуулчид ирдэг хотын тоонд ордог. Парис орчмын бүсэд (Иль-де-Франс) жилдээ 47 сая гаран гадаад дотоодын зочид ирж буцах бол 184 сая гаран нь хоногоор айлчилдаг байна.
Өнөөгийн Парис хот нь 3-р зуунд Иль дө ла Сите арал дээр байсан Кельтийн суурингаас эхлэн хөгжсөөр ирэв. Сүүлд ромчууд Сена мөрний эрэгт нэгэн хотыг байгуулсан нь 6-р зуунд Франкийн эзэнт гүрний төв байжээ. 16-р зуунд Франциск I-ийн үед Парист соёл, урлаг цэцэглэн хөгжсөн үе байв. Абсолютизмын үед ялангуяа 17-р зуунд хаанчилж байсан Людовик XIV санаачлагаар хотод олон шинэ барокын барилга болон үзэмж төгөлдөр гудамж талбайгаар өргөтгөсөн нь барокын үед хот тохижуулах үлгэр жишээ болж байжээ. Хэдийгээр 1682 онд хааны ордонг Версаль руу шилжүүлсэн ч, улс төр болоод эдийн засгийн хувьд чухал нөлөөтэй байснаас улсын төв хэвээр үлджээ. Францын хувьсгалын үе буюу 1789 оноос эхлэн Парис түүхэн үүрэг гүйцэтгэх болов. 19-р зуунд аж үйлдвэржилт нөлөөгөөр Парисын хүн ам огцом өсч, 1846 он гэхэд нэг сая оршин суугчтай болсон байна. Дараагийн арван жилд сайхан эрин гэгчийн нөлөөгөөр зургаан томоохон үзэсгэлэн бий болсон нь дэлхийн нийтийн анхаарлыг татаx болов. Өнөөдөр Парис нь франц хэлтний нийслэл хот бөгөөд өрнө дахины чухал хотуудын нэг юм.
Антик
Антикийн үед хотыг Лютециа (мөн Лютетиа ч гэx) гэж нэрлэдэг байв. Лютециад өнөөгийн Иль дө ла Сите гэж нэрлэгдэх арал дээр Паризий гаралтай хүмүүс суурьшин амьдарч байсан аж. Лютециа гэх нэрийг МЭӨ 53 оны сурвалж бичиг болох Галлийн дайны тэмдэглэл номын зургаадугаар дэвтэрт Юлий Цезарийн бичсэнээр хамгийн анх тэмдэглэгдэн үлджээ.
Дундад зуун
5-р зуунд Меровингичүүд ромын түрэмгийллийг төгсгөл болгов. 508 онд Парис Меровингийн эзэнт гүрний нийслэл хот болов. Каролингичүүдийн эзэмшилд байх үед Норманнчууд байсхийгээд л хот руу дайрдаг байж.
Эдийн засаг
2006 оны байдлаар €500.8 тэрбум (US$628.9 тэрбум) ҮНБ-тай байсан бөгөөд энэ нь нийт Францын дөрөвний нэг юм байна. Парисын бүсийн олон бизнесийн дүүрэгт Fortune Global-ын 500 компанийн 36 нь байрладаг.
One Ok Rock
ONE OK ROCK нь 2005 онд байгуулагдсан Японы рок хамтлаг. Тэдний тоглодог урсгал нь альтернатив рок, поп рок, пост-хардкор. Ямашита Тоорү ахлах сургуульд байхдаа амьд хөгжмийн хамтлаг байгуулахаар шийдэн Така, Тоорү, Рёота, Томо, Алекс гэсэн 5 гишүүнтэйгээр анх хамтлагийг үүсгэн байгуулж байжээ. Харин 2006 онд анхны бөмбөрчин Томо, 2009 онд соло гитарчин Алекс хамтлагаас гарч, 2007 онд шинэ бөмбөрчин Канки Томояаг хамтлагт аван одоог хүртэл уг хамтлаг энэ бүрэлдэхүүнээрээ уран бүтээл туурвиж байна. Тэд Crows Zero киноы дуу "Naihi Shinsho"-г, мөн Black Rock Shooter тоглоомны "The Beginning" дууг дуулсан.
Така буюу Мориүчи Такахиро
(森田 貴寬) 1988 оны 4-р сарын 17-нд Токёо хотод төрсөн. Хамтлагийн гоцлол дуучин. Тэрээр Японы тэр үедээ л үнэхээр нэр алдарт хүрээд байсан дуучид болох Мори Шиничи болон Мори Масако нарын том хүү юм. Така 2002 оноос эхлэн аавынхаа хамгийн алдартай дууг дуулан урлагт хөл тавьсан ба түүнийг алдарт дуучдын хүү болохоор тухайн үеийн энтэртайнмэнт ертөнц томоохон анхаарал хандуулж байсан. Тэрээр 2003 онд Johnny JR-н доорх 8 гишүүнтэй хөвгүүдийн NEWS гэх хамтлагт 9 дэх гишүүнээр орсон боловч хичээл номдоо анхаарахаар тус хамтлагийг тэр ондоо орхиж байжээ. Хэдий хэвлэл мэдээлэлд хийсэн мэдэгдэл дэх шалтгаан нь сурлага байсан ч сэтгүүлд хэвлэгдсэн түүний зурагнаас болоод Johnny JR. түүнийг хамтлагаас хөөсөн ч гэх яриа бий. Хамтлагаас хөөгдөж, буцаад очих сургуульгүй болсон байсны дээр тэр онд нь түүний эцэг эх 2 салахаар шийдэн, Така хэсэг эмээ дээрээ амьдарч байгаад удалгүй ганцаар амьдрах болсон. Байрныхаа түрээсийг төлөхийн тулд өдөр нь цагийн ажил хийж орой нь дуулж мөнгө олдог байжээ. Удалгүй хамтлагийн ахлагч Тоорү санамсаргүй байдлаар түүний дуулж байхыг сонсоод түүнд санал тавьж, нилээн урт хугацаанд гуйж гувшсаны эцэст Така ONE OK ROCK хамтлагт орсон.
Тоорү буюу Ямашита Тоорү
(山下 亨) 1988 оны 12-р сарын 7-нд Оосакад төрсөн. Хамтлагийн үүсгэн байгуулагч, гитарчин бөгөөд ахлагч. 2009 онд соло гитарчин Алекс хамтлагийг орхих хүртэл тэрээр айзамт гитарчны үүргийг гүйцэтгэдэг байсан ч Алексыг явснаас хойш тэрээр гоцлол болон айзамт аль алиныг нь тоглож байгаа билээ. Тэрээр хамтлагийн хуучны зарим дуунд рэп үглэдэг байсан бөгөөд ихэнх дуунуудад арын хоолой хийдэг. Тоорү өмнө нь Рёотатай хамт байсан хип хоп бүжгийн хамтлаг болох Heads-г ахалж байсан. Мөн үүгээр зогсохгүй тэрээр өсвөр насандаа жүжиглэх урлагт өөрийгөө сорьж үзэхийг хүсдэг байсан агаад Shibuya 15 гэх кинонд дүр бүтээж байжээ.
Ференц Лист
Ференц Лист (Liszt Ferenc; 10 сарын 22, 1811 он – 6 сарын 31, 1886 он) нь Унгарын хөгжмийн зохиолч байв.
One Ok Rock
Томояа буюу Канки Томояа
(神吉 智也) 1987 оны 6-р сарын 27-нд Хёогод төрсөн. Хамтлагийн бөмбөрчин. Тэрээр хамтлагт орохоосоо өмнө хөгжмийн ESP гэх академид сурдаг байсан. Хамтлаг 2006 онд анхны бөмбөрчин Томог явсанаас хойш хэсэг бөмбөрчингүй тоглодог байсан ба таньдаг багшаараа дамжуулан Томояатай холбогдож байжээ. Хэдий тэрээр хамтлагт бөмбөрчин хийдэг байсан ч 2007 онд хамтлаг албан ёсоор дебют хийх хүртэл албан ёсны бөмбөрчин байгаагүй.
Ференц Лист
Унгарын хөгжмийн суут зохиолч, төгөлдөр хуурч, удирдаач, нийтлэлч Ференц Листийн авьяас билэг багаасаа тодорчээ. Ференц хүү хөгжимчин эцгээрээ төгөлдөр хуур заалгаж, удалгүй нийтийн өмнө концерт тоглох болов. 1820 онд унгар нутгаараа аялан тоглосны дараа Вена хотод очиж, Л. Бетховены сурагч К. Чернид шавь оржээ.
One Ok Rock
Алекс буюу Онизава Александр Рэимон
(鬼澤アレクサンダー礼門) 1988 оны 3-р сарын 19-нд Сан Францискод төрсөн. Канад болон Японы эрлийз модель тэрээр 2009 он хүртэл хамтлагийн соль гитарчин хийсэн. 2009 онд Алекс олон нийтийн газарт зүй бус үйлдэл хийсэн хэрэгээр цагдаад баривчлагдсан бөгөөд энэ хэргээс нэг их удалгүй хамтлаг албан ёсоор түүнийг хамтлагаас гаргаж байгаагаа олон нийтэд зарлажээ.
Ференц Лист
1823 онд түүний амьдралд онцгой үйл явдал болж хүсэж мөрөөдөж явсан суут хүнтэйгээ уулзсан нь Л. В. Бетховен байлаа. Л. Бетховен Ф. Листийн концертод ирж суужээ. Гэвч хөгжмийн их зохиолч таг дүлий болсон байсан болохоор түүнд нэгэн аялгуу өгч шууд найруулан хөгжимдөхийг хүсчээ. Ф. Листийн гар хурууны хөдөлгөөн, царай зүс, сэтгэлийн ер бусын хувирлаар ямар гоц авьяастан болохыг Л. Бетховен ойлгоод тоглолт дуусмагц тайзан дээр гарч түүнийг тэврэн үнссэн ажээ.
One Ok Rock
Томо буюу Кояанаги Юү
(小柳友) 1988 оны 8-р сарын 29-нд Кёотод төрсөн. Хамтлагийн хуучин бөмбөрчин. Тэрээр 2006 оны 6-р сард багын мөрөөдөл болох жүжигчний замналаа хөөн хамтлагийг орхисон.
Ференц Лист
Тэр жилээ Парист очиж хөгжмийн дээд сургуульд элсэх гэсэн боловч харийн хүн гээд авсангүй. Энэ үеэс энэ хүний амьдралын их сургууль эхэлж, бие дааж сурахын зэрэгцээ нэрт хүмүүст шавь оржээ.
Ф. Лист дэвшилт үзэлтэй хүн байсан болохоор 1830 оны хувьсгалын үед “Хувьсгал” симфони бичиж, хожим түүнийгээ засварлаж “Баатруудын дурсгалд” гэдэг найраглал болгосон юм. Мөн 1834 онд Лион хотын нэхмэлчдийн бослогод зориулж “Лион” гэдэг нэртэй төгөлдөр хуурын баатарлаг аяз зохиожээ. 1848 оны Унгарын хувьсгалын баатар Лайош Батьяны амь насыг австрийн харгисууд бүрэлгэснийг эсэргүүцэж “Гашуудлын цуваа” гэдэг эмгэнэлт зохиол бичжээ.
One Ok Rock
Синглүүд
Ангилал:Японы хамтлаг Ангилал:Японы рок хамтлаг Ангилал:Альтернатив рок хамтлаг
Довдойн Баяр
Довдойн Баяр (1946 - 2010) нь Монгол Улсын Шинжлэх Ухааны гавъяат зүтгэлтэн, ХБНГУ-ын Археологийн Институтын сурвалжлагч гишүүн, түүхийн шинжлэх ухааны доктор (Sc.D), профессор, багш сурган хүмүүжүүлэгч, боксын спортын олон улсын хэмжээний мастер, улсын шүүгч байв.
Ференц Лист
Ф. Лист нэрт төгөлдөр хуурч, хөгжмийн зохиолчийн хувьд адил тэнцүү алдаршсан юм. Тэр XIX зуун гучаад онд Парист олон удаа концерт тоглож нэрээ цуурайтуулж, Швейцар, Итали орноор аялан хөгжимдөхийг зэрэгцээ “Аян замын тэмдэглэл” хэмээх хоёр боть зохиол бичсэн билээ.
Довдойн Баяр
Археологи, түүхийн шинжлэх ухааны салбар
Д.Баяр нь УБДС-ийн түүх-газарзүйн ангид байх цагаасаа Монголын нэрт археологич Н.Сэр-Оджав, Д.Дорж нарын удирдлагаар археологийн судалгааны арга барилд суралцан эрдэм шинжилгээний замаа эхэлж, “Каменные изваяния Восточной Монголии (Дорнод Монголын Чулуун хөрөг)” сэдвээр түүхийн ухааны дэд эрдэмтэн, “Монгол нутаг дахь хүн чулуун хөшөө” сэдвээр шинжлэх ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.
Ференц Лист
Ф. Лист 1848 оноос Ваймарт суурьшиж, дэлхийн алдартай дуурь, симфониудыг удирдан тоглуулж, хөгжмийн нийтэлч болохоо бас харуулжээ. 1854 онд “Ваймарын шинэ холбоо” гэгчийг байгуулж, хөтөлбөрт хөгжмийг хөгжүүлэх, сонгодог хөгжмийг хамгаалах зорилго тавьж түүнээ хэрэгжүүлсэн юм. Энэ үед тэр симфонийн ихэнх бичжээ.
Довдойн Баяр
Археологи, түүхийн шинжлэх ухааны салбар
Д.Баяр нь Монгол-Зөвлөлтийн түүх-соёлын хамтарсан экспедици, Монголын ШУА-ийн Түүхийн хүрээлэнгийн “Хархорумын шинжилгээний анги”, “Дорнод Монголын хүн чулуун хөшөө судлах”, Монгол-Японы “Гурван гол”, Монгол-Солонгосын хамтарсан “Дорнод Монголын судалгаа”, ЮНЕСКО-гоос зохион байгуулсан “Эртний Хархорум хотын турийг хадгалж хамгаалах” төсөл, Монгол-Германы “Хархорум хотын судалгаа”, Монгол-Туркийн “Монгол нутаг дахь Түрэгийн үеийн зарим хөшөө дурсгалыг судлах, сэргээн засварлах, хадгалалт хамгаалалт”, Казахстан улстай хамтарсан археологийн төсөл зэрэг 30 гаруй төслийн хээрийн шинжилгээний ангид оролцон ажиллаж, нэлээдийг нь Монголын талаас удирдан зохион байгуулж байв. Тэрээр Монголын дундад зууны археологийн дурсгалыг голлон судалж, хүн чулуун хөшөөний зэрэгцээ Хөшөө Цайдам дахь Түрэгийн алдарт жанжин Куль-Тегин, Билгэ хааны тахилын онгоны цогцолбор дурсгал, Монголын эзэнт гүрний нийслэл Хархорумын Цогт их сүмийн гэрийг малтан судлах ажлыг удирдаж байсан.
Ференц Лист
Тухайлбал “Прелюди”, “Прометей”, “Мазепа”, “Орфей”, “Данте”, “Унгар”, “Гамлет” зэрэг найраглал, симфони зохиосон байна. Ф. Лист ийнхүү “Хөтөлбөрт симфонийн эцэг, симфонийн нэг ангит зохиолыг үндэслэгч” гэж түүхэнд зүй ёсоор орсон билээ.
Довдойн Баяр
Археологи, түүхийн шинжлэх ухааны салбар
Д.Баяр нь “Монгол Улсын түүх” 5 ботийн үндсэн зохиогчийн нэг бөгөөд ганц сэдэвт зохиол 8, хамтын бүтээл 10 гаруйг туурвиж, эрдэм шинжилгээний 200 гаруй өгүүлэл, илтгэл бичсэн бөгөөд түүний бүтээлүүд ОХУ, Япон, БНСУ, БНХАУ, Турк, ХБНГУ, Унгар, Казахтсан зэрэг оронд орчуулагдан нийтлэгдэж байсан.
Ференц Лист
Ф. Лист Эх Орондоо халуун хайртай хүн байв. Венад тоглосон концертуудынхаа орлогыг үерт хэлмэгдсэн нутгийнхандаа илгээж, Бонн хотод Л. Бетховений хөшөө босгоход зориулж байв.
Довдойн Баяр
Археологи, түүхийн шинжлэх ухааны салбар
Дундад зууны монголчуудын бүтээсэн хүн чулууг судлан тодорхойлсноор тэр үеийн дээл хувцас, гоёл чимэглэл, эд хэрэглэл болон гэзэг үсээ засч янзлах арга маягийг ихээхэн тодруулж эртний угсаатан судлалын салбарт чухал хувь нэмэр оруулав. Түүгээр ч барахгүй уг судалгааны ажлын үр дүн зөвхөн эрдэм шинжилгээний салбарт төдийгүй дүрслэх урлаг, уран зохиол, тайз дэлгэцийн уран бүтээл туурьвихад ч нэмэр хандив оруулсаар байгаа бөгөөд Монголын Нууц Товчоо зохиогдсоны 750 жилийн ойд зориулсан гэрэлт хөшөө, Монголын Үндэсний Түүхийн Музей дэх Чингис хааны тосон баримал, "Мандухай сэцэн", "Мөнх тэнгэрийн хүчин дор" уран сайхны кино зэрэг олон бүтээлд эртний монгол хүний дүрийг бүтээх гол загвар болон хэрэглэгдсэн билээ.
Мөн Чингис хааны хөрөг хэмээх нэрээр тархсан олон янзын хөрөг зургийг түүхэн сурвалжтай харьцуулан судалж эдгээрийн аль нь үнэн бодит түүхэн үндэстэй, аль нь хуурамч болохыг тодруулах зорилгыг агуулсан “Эзэн богдын эх хөрөг” хэмээх товхимлыг туурвиж эл сэдвээр эрдэм шинжилгээний хуралд илтгэл тавин хэлэлцүүлж байсан нь тухайн чиглэлээр манай оронд гарсан анхны судалгаа болно.
Ференц Лист
Ангилал:19-р зууны чөлөөт өрлөгчин Ангилал:Унгарын чөлөөт өрлөгчин Ангилал:Германы чөлөөт өрлөгчин Ангилал:Райдингийн хүн Ангилал:Сүмийн хөгжмийн зохиолч Ангилал:Сонгодог төгөлдөр хуурч Ангилал:Романтизм хөгжмийн зохиолч Ангилал:Унгарын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (командлагч) Ангилал:Пруссийн Урлагийн Академийн гишүүн Ангилал:Альбертус-Их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Айзенштадтын хүндэт иргэн Ангилал:Йенагийн хүндэт иргэн Ангилал:Ваймарын хүндэт иргэн Ангилал:Унгарчууд Ангилал:1811 онд төрсөн Ангилал:1886 онд өнгөрсөн
Довдойн Баяр
Боксын спорт
Д.Баяр үндсэн ажлын зэрэгцээ боксын спортыг сонирхон хичээллэж, Монгол Улсын аварга, Монголын Бүх Ард Түмний Спартакиадын аварга цолыг хүртэж байсан ба олон улсын тэмцээнд амжилттай оролцож, алт, мөнгө, хүрэл медаль авч байв. 1971 онд Иран улсын Тегеран хотноо зохиогдсон Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнээс мөнгөн медаль хүртэж, боксын спортын анхны олон улсын хэмжээний медалийг эх орондоо авчирчээ. Тэрээр Монголын Олимпийн Боксын Холбооны удирдах зөвлөлийн гишүүн, дасгалжуулагч, тайлбарлагч, улсын шүүгч, спортын нэртэй зүтгэлтэн байсан юм.
Холбоос
Ангилал:Монголын археологич Ангилал:Монголын түүхч Ангилал:Монголын боксчин Ангилал:Монголын боксын улсын аварга Ангилал:Германы Археологийн Хүрээлэнгийн гишүүн Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1946 онд төрсөн Ангилал:2010 онд өнгөрсөн
Боловсруулсан мах
Боловсруулсан мах гэж аливаа махан түүхий ба болгосон хүнсийг амтыг нь сайжируулах эсвэл хадгалах хугацааг нь уртасгахын тулд өөрчилөн боловсруулсанг хэлнэ. Хамгийн үндсэн боловсруулалтын арга нь давслах, хатаах, даршлах, утах болно. Боловсруулсан мах нь голдуу гахайн мах эсвэл үхрийн мах байдаг мөн заримдаа бусад төрлийн мах ба дайвар зүйлсийг хольдог. Боловсруулсан махан бүтээгдэхүүнд хиам, лаазалсан нөөш, ууталсан нөөш, борц, утсан мах гэх мэт орно. Хүмүүс эртнээс махыг болгоод эсвэл давслахад хадгалах хугацааг нь уртасгаж болдгийг мэджээ. Монголчууд хэдэн мянган жилийн турш махыг хатааж борцолж хэрэглэдэг хүнсний технологийг эзэмшисэн. Мөн эртний Египетүүд махыг давсалж наранд хатаадаг археологийн баримт олджээ.
Хүнсний аюулгүй байдал
Ангилал:Махан бүтээгдэхүүн Ангилал:Махан хоол
Тырговиште аймаг
Тырго́виште аймаг (Област Търговище) — Болгарын хорин найман аймгийн нэг. 118,786 хүнтэй.
Хотууд
{|
Лавлах бичиг
Ангилал:Болгарын аймаг
Марибэл Винсон
Марибэл Еркса Винсон-Овэн (Maribel Yerxa Vinson-Owen, 1911оны 10 сарын 12 – 1961 оны 2 сарын 15) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын уран гулгагч, дасгалжуулагч юм. Тэрээр ганцаарчилсан болон хос гулгалтын төрлөөр өрсөлддөг байв. Эмэгтэй ганцаарчилсан гулгалтаар 9 удаа улсынхаа аварга болсон бөгөөд 1932 оны Лэйк-Плэсидийн олимпоос хүрэл медаль хүртсэн. Хос гулгалтын төрлөөр Торнтон Күүлижтэй хамт 2, Жорж Хиллийн хамт 4 удаа улсынхаа аварга болжээ.
1961 онд Чехословакийн Прага хотноо болохоор товлогдсон ДАШТ-д АНУ-ын шигшээ багийн дасгалжуулагчийн хувиар оролцохоор багийн хамт (охин Марибэл нь тамирчнаар оролцох байсан) явж байгаад Бельгид онгоц нь осолдож, нас нөгчжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:АНУ-ын уран гулгагч Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1911 онд төрсөн Ангилал:1961 онд өнгөрсөн
Жастин Хэмилтон
Жастин Хэмилтон (ustin Hamilton; 1990 оны дөрөвдүгээр сарын 1, Калифорни, Ньюпорт-Бич) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин, НБА-гийн «Миннесота Тимбервулвзийн» төвийн тоглогч.
Жастин Хэмилтон 2014 оны гуравдугаар сарын 14-нд «Майами Хитийн» бүрэлдэхүүнд багтсан ч улирлын турш сэлгээнд суусан юм. «Финикс Санз» зэрэг гурван багийн тохиролцоогоор элссэн «Нью-Орлеан Пеликансаасаа» сар гаруйн дараа буюу 2015 оны гуравдугаар сарын 3-нд хасагдаад хоёр өдрийн дараа «Миннесота Тимбервулвзэд» багтсан.
Давтамж
Давтамж - Давтамж гэдэг нь цаг хугацааны нэгжийн үйл явдлын тоог хэмждэг. Давтамжийг тооцоолохын тулд хугацааны интервалыг тодорхойлж, үйл явдлын давтамжийг олон удаа давтаж, энэ хэмжээ нь хугацааны интервалаар хуваагдана.
Квант механикт усны долгионы функцийн хэлбэлзлийн давтамж энэ төлөвийн энергийг илэрхийлэх ба ингэснээр нэгжийн тогтолцоо нь давтамж ба энерги Тэдгээр нь ижил нэгжээр илэрхийлэгддэг. Өөрөөр хэлбэл, давтамж ба энергийн хоорондох хөрвөлтийн коэффициент - Е = hν тэгшитгэл дэх Планкийн тогтмол нь 1 юм.
Мөн давтамжаас дууны хурдан удаан нь хамаардаг. Хэлбэлзэж буй хэсгийн 1 сек-д хийж байгаа хэлбэлзлийн тоог давтамж гэнэ. Давтамж их байх тусам, өөрөөр хэлбэл нэг хоромд болох мөчлөгийн тоо олон байх тусам өгөгдөл дамжих хурд ихэснэ.
Ангилал:Физик тоо хэмжээний төрөл Ангилал:Долгион
Пепси
Пепси («Pepsi») — архины нэгдэл ороогүй сэргээх цангаа тайлах ундаа юм. Өнөөгийн байдлаар дэлхий дахина түгэн тарч дэлхий нийтийн хэрэглээ болон хэвшсэн. 1893 онд бий болж анх "Брэдийн ундаа" гэж явдаг байсан нь 1898 онды албан ёсоор Pepsi-Cola компани болсон. Үндсэн брендийн эрхийг (PepsiCo)гэх Америкийн компани эзэмшдэг.
Харин Монгол орны нутаг дэвсгэрт "Жи Эн Бевережис ХХК" албан ёсны эрхийг эзэмшин үйлдвэрлэдэг болно.
ҮҮСЭЛ ТҮҮХ
Шар хошуут нугас
Шар хошуут нугас (Anas undulata) нь 51–58 см урт биетэй нугас бөгөөд өмнөд болон зүүн Африкт өргөн тархсан зүйл болно.
Нүүдлийн шувуу биш боловч хуурай улиралд устай газар хайн аялдаг. Саарал өнгөтэй, бараан өнгийн толгойтой, тод шар хошуутай. Далавч нь үзүүрээрээ цайвар.
Цахим холбоос
Ангилал:Нугас
Трансформатор
thumb|250px|Трансформатор
Трансформаторыг эрчим хүчний нийлүүлэлтийн төхөөрөмжинд олон янзын хувилбараар хүчдэлийн хувьсгуур болгон ашиглахаас гадна техникийн хэрэгсэлд, ялангуяа бага хүчдэлийг бэлтгэх зорилгоор сүлжээний тэжээлийн блок болгон төрөл бүрийн цахилгаан болон электрон төхөөрөмжид ашиглана. Мөн түүнчлэн дохионы дамжуулалт болон хамгаалалтын таслуурт хэрэглэгдэнэ.
Түүх
Хэдийгээр индукцийн зарчим нь 1831 онд Майкл Фарадейн хийсэн нээлтээр мэдэгдэж байсан боловч түүнээс хойш 44 жилийн дараа анхны трансформаторыг зохион бүтээжээ. 1875 онд Павел Николаевич Яблочков нүүрсэн нуман гэрлийн сайжруулсан хэлбэрийг зохион бүтээсэн ба түүндээ индукцийн ороомгийг хэрэглэсэн нь трансформаторын үндсэн зарчим байв. Гэвч тэрээр энэ төхөөрөмжөө цааш нь хөгжүүлсэнгүй орхисон байна. 1881 онд Люсьен Гаулард болон Жон Диксон Гиббс нар Лондонд нэгэн трансформаторыг танилцуулсан ба тэдний бүтээлийг 1882 онд англид хүлээн зөвшөөрч 4362 дугаарт патентаар баталгаажуулав. Тухайн үед трансформатор гэсэн нэршил байгаагүй бөгөөд түүнийг "хоёрдогч генератор" хэмээн нэрийдэж байжээ.
Хувьсах гүйдлийн систем болон түүнтэй хамт трансформатор түгэн дэлгэрэх үйл явцад америкийн инженер Жорж Вестингауз ихээхэн нөлөө үзүүлсэн. Тэрээр тухайн үед Томас Эдисоны сонгон ашиглаж байсан тогтмол гүйдлийн ашиггүй талыг олж харан түүний оронд хувьсах гүйдлийг эрчим хүчний түгээлтэнд хэрэглэх саналыг дэвшүүлсэн нь гүйдлийн дайн эхлэх үндэс болов. Жорж Вестингауз нь 1885 онд Гаулард болон Гибссийн хоёрдогч генераторын патентийн эрхийг худалдаж аваад тус генератор болон Сименсийн генератороос хэд хэдийг америк руу импортолсон аж. Ингээд Вестингауз Питтсбург хотын цахилгаан гэрэлтүүлэгт зориулан хувьсах гүйдлийн эрчим хүчний сүлжээг байгуулав. Вестингаузийн Питтсбургийн станцын ерөнхий инженер Уильям Стенли Гаулард болон Гибссийн төхөөрөмжинд чухал сайжруулалтыг хийсэн байна. Вестингауз Массачусеттс мужийн Их Баррингтонд хувьсах хүчдэлийн генераторыг угсран суурилуулсан бөгөөд энэ генератор нь 500 вольтийн хувьсах хүчдэлийг дамжуулахын тулд 3000 вольт болгон өсгөөд, цахилгаан гэрэлтүүлгийг холбосон түгээлтийн хэсэгт 100 вольт болгон бууруулж байжээ. Трансформаторын хэрэгцээ өссөн болон хувьсах гүйдлийн сүлжээг бий болгосоноор дэлхий даяар цахилгаанжилтийн процесс эрчимтэй хөгжих үндэс боллоо. 1890-ээд оны эхээр Берлиний AEG-д ажиллаж байсан цахилгааны инженер Михаил Осипович Доливо-Добровольский нь гурван фазын хувьсах гүйдлийн трансформаторыг хөгжүүлсэн бөгөөд эргэх гүйдэл гэсэн нэршилийг цахилгаан техникт оруулан хэрэглэж эхлэв. Түүний эргэх гүйдлийн трансформаторыг Оскар Миллер 1891 онд 176 км-ийн зайд гурван фазын хувьсах гүйдлийг дамжуулахаар хамгийн анх ашигласан юм. Энэ шугам нь Лауффен Неккараас эхлэн 175 км зайтай орших Майны Франкфурт руу тавигдан 1891 оны 8 сарын 24-нд ашиглалтанд оржээ. Тус хувьсгуураар усан цахилгаан станцаас гарч байгаа 50 вольтийн хүчдэлийг дамжуулахаар 15 кВ болгон өсгөхөд ашиглажээ.
Ерөнхий зарчим
Ачаалалгүй трансформатор нь соронзон цагираг буюу трансформаторын зүрхэвч болон хамгийн багадаа хоёр ороомогоос бүрдэнэ. Цахилгаан энергийн эх үүсвэртэй холбогдож байгаа ороомогтой талыг хүчний буюу анхдагч тал гэж нэрлэнэ. Цахилгааны ачаалал байгаа талыг нь намын буюу хоёрдогч тал гэж нэрлэдэг.
Ажиллах зарчим нь дараах байдлаар тодорхойлогдоно:
Хувьсах гүйдлийн давтамж бага байх үед зүрхэвчийг ферро соронзон материалаар (ган) хийх ба түүний соронзон нэвчилт өндөр байдаг. Үүгээрээ ган зүрxэвчгүй трансформатороос хувьсах соронзон урсгалын нягт өндөртэй учир илүү өндөр ороомогийн хүчдэлийг гаргах боломжтой юм. Мөн түүнчлэн ороомогт үүсэх Омын эсэргүүцлийн алдагдал чадалтай харьцуулахад дамжуулах чадал нь хамаагүй их байна. Энгийн хэллэгээр, ган зүрхэвчгүй трансформаторыг, ган зүрxэвчтэй трансформатортай харьцуулахад хамаагүй цөөн ороодос шаардагдана гэсэн үг юм.
ОСО - орон нутгийн гэрэлтүүлгийн хуурай фазын нэг фазын трансформатор, байгалийн агаар хөргөлттэй, 50-60 Гц хүчин чадалтай AC сүлжээнд залгагдсан байдаг. Машины багаж хэрэгсэл, гагнуурын индүү, халаагч болон бусад цахилгаан төхөөрөмжийг орон нутгийн гэрэлтүүлэгт зориулж бага хүчдэлийн чийдэнг нийлүүлэх зориулалттай.
Идеал трансформатор
Идеал трансформатор гэдэгт практикт хийх боломжгүй, алдагдал байхгүй трансформаторыг хэлдэг. Трансформаторын ажиллах зарчмыг дүрслэн харуулахын тулд ийм загвартай харьцуулах нь их нэмэртэй. Трансформаторын анхдагч талын N1 ороодосын тоо бүхий ороомогт U1 хувьсах хүчдэлийг өгөхөд I0 хоосон явалтын гүйдэл түүгээр урсана. Энэ гүйдэл нь ган зүрхэвчинд хувьсах соронзон урсгал Φ-ийг үүсгэх ба үүссэн соронзон орон нь хоёрдогч ороомгийн N2 ороодост U2 хүчдэлийг индукцлэнэ. Энэ үед N1 болон N2-ийн нэгж ороодос бүр яг ижил хүчдэлтэй байх бөгөөд анхдагч талын эсрэг хүчдэл U1 болон хоёрдогч талын U2 хүчдэлүүд нь N1 буюу N2-ийн нэгж ороодосын хүчдэлийн нийлбэрийг илэрхийлнэ. Тиймээс идеал трансформаторт хүчдэлийн харьцаа нь дараах байдлаар тодорхойлогдоно:
N1 болон N2 ороодосын тоог зөв сонгосоноор трансформатораар хувьсах хүчдэлийг өсгөx (N2-ын тоог N1-ээс илүү сонгох) эсвэл бууруулан (N2 ороодосын тоо нь N1 ороодосын тооноос багаар сонгоx) хувьсгах боломжтой.
Хэрэв хоёрдогч ороомогт хэрэглэгчийг холбовол хэрэглэгч нь хоёрдогч ороомгоос цахилгаан эрчим хүчийг хүлээж авна. Хүчдэлтэй харьцуулахад ороомгуудаар гүйх гүйдлүүд нь эсрэг чиглэлтэй байдаг. Хэрвээ анхдагч гүйдэл нь зүрхэвчээр баруун эргэн ороомогоор урсаж байхад хоёрдогч ороомгийн гүйдэл нь зүүн эргэн урсана. Үүнийг Ленцийн дүрэм гэнэ. Энэ эсрэг чиглэсэн гүйдлийн урсгалыг амперийн хуулиар тайлбарладаг.
Хүчдэл болон гүйдлийн хувьсалтын тэгшитгэлээс харахад идеал трансформатор анхдагч талд өгсөн энерги нь хоёрдогч талаас авсан энергитэй тэнцүү байна. Трансформатор нь энэ үед энергийг түр хадгалахгүй мөн дулааны алдагдал үүсгээгүй. Тиймээс чадал жишээ нь дараах томъёо хүчинтэй.
Бодит трансформатор
Бодит трансформатор нь идеал трансформатороос дараах байдлаар ялгарна:
Эшлэл
Ангилал:Хүчдэлийн хувьсгуур Ангилал:Электроник Ангилал:Цахилгааны инженерчлэл
Оросын замын хөдөлгөөний тэмдэг
Оросын замын хөдөлгөөний тэмдэг нь өнөөдөр хүчинтэй хэрэглэгдэж буй замын хөдөлгөөний тэмдэг, тэмдэглэл юм. Хэлбэр, дүрсийн хувьд Замын хөдөлгөөний тэмдгийн тухай Венийн конвенцоос гаргасан журмын дагуу хийгддэг байна. Ойлгомжтой байх үүднээс оросын замын хөдөлгөөний тэмдгүүд нь ихэвчлэн нийтийн танил пиктограммаас бүрдэх ба зөвхөн цөөн хэдэн тохиолдолд оросоор тайлбар бичсэн байдаг. Замын хөдөлгөөний дүрмийн каталог нь дараах бүлгүүдэд хуваагддаг.
Тусгай тэмдэг
Ṃłâæ
Цахим холбоос
Ангилал:Замын хөдөлгөөний тэмдгийн жагсаалт !Замын хөдөлгөөний тэмдэг Ангилал:Зурагт самбар
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдлын Хөлбөмбөг гэдэг нь ГазПром ХК-ийн жил бүр зохион байгуулдаг олон улсын хүүхдийн нийгмийн хөтөлбөр юм. Уг хөтөлбөрийн зорилго нь хөлбөмбөгөөр дамжуулан залуу үед найрамдлал нөхөрлөл, эрүүл амьдралын сонирхлыг суулгахад оршино. Хөтөлбөрийн хүрээнд олон орноос ирсэн 12 настай хөлбөмбөгчид жил бүрийн олон улсын хүүхдийн форум, "Найрамдлын Хөлбөмбөг" Дэлхий Цом болон Хөлбөмбөг ба Найрамдал Олон Улсын Өдөрт оролцдог. Хөтөлбөр нь дэмждэг FIFA, UEFA, Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага (НҮБ), Олимпийн болон Паралимпийн хороо, төрийн тэргүүн, засгийн газар, олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо, олон улсын буяны сан, олон нийтийн байгууллага, дэлхийн хөл бөмбөгийн клубүүд дэмждэг. Хөтөлбөрийн ерөнхий зохион байгуулагч нь AGT Communications Group (ОХУ) юм.
Найрамдлын Хөлбөмбөг 2013
Анхны Найрамдлын Хөлбөмбөг олон улсын хүүхдийн форум 2013 оны тавдугаар сарын 25-нд Лондонд болсон. Болгар, Их Британи, Унгар, Герман, Грек, Орос, Серби болон Словени гэсэн 8 улсын 670 хүүхдүүд оролцсон. 2018 онд FIFA-н Дэлхийн Цомын тэмцээнүүд явагдах 11 хотын 11 хөлбөмбөгийн багууд ОХУ-ыг төлөөлсөн. Форумд Зенит, Челси, Шальке-04, Црвена-Звезда клубуудийн хүүхдийн баг, Газпромийн спортийн өдөрлөгийн ялагчид, Fakel их наадмын ялагчид мөн оролцсон.
Форумын үеэр хүүхдүүд бусад орноос ирсэн үеийнхэнтэйгээ болон алдарт хөлбөмбөгчидтөй ярилцаж, Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэнд UEFA-гийн Аваргуудын Лигийн финалд зочилсон.
Форумын үр дүнд хүүхдүүд хөтөлбөрийн найман үнэт зүйлсийг тодорхойлсон нээлттэй бичиг баримттай боллоо : нөхөрлөл, тэгш байдал, шударга ёс, эрүүл мэнд, энх тайван, үнэнч байдал, ялалт ба уламжлал. Дараа нь уг захиаг UEFA, FIFA болон ОУОХ-ы тэргүүлэгчид рүү илгээсэн. 2013 оны есдүгээр сард Владимир Путин болон Виталий Мутко нартай уулзаж байх үедээ Сепп Блаттер захиаг авсан гэдгээ баталгаажуулаад Найрамдлын Хөлбөмбөгийг дэмжихэд бэлэн гэдгээ илэрхийлсэн.
Найрамдлын Хөлбөмбөг 2014
Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн хоёр дахь улирал Лиссабон хотод 2014 оны тавдугаар сарын 23-аас 25-нд болсон ба 16 орны 450 гаруй өсвөр насны хүүхдүүдийг хамарсан. Беларусь, Болгар, Их Британи, Унгар, Герман, Итали, Нидерланд, Польш, Португал, Орос, Серби, Словени, Турк, Украин, Франц ба Хорват. Залуу хөлбөмбөгчид Найрамдлын Хөлбөмбөг форумд болон гудамжны хөлбөмбөгийн тоглолтонд оролцож, 2013/2014 оны UEFA-гийн Аваргуудын Лигийн Финалд зочилсон. 2014 оны Олон Улсын Гудамжны Хөлбөмбөгийн Тэмцээний аваргаар хүүхдийн Benfica баг (Португал) шалгарсан.
Хөтөлбөрийн хоёр дахь улирлын үр дүнд Найрамдлын Хөлбөмбөг хөдөлгөөний тэргүүлэгчийг сонгосон. Португалийн Фелипе Суарэзийг тэргүүлэгчээр сонгосон. Тэрээр 2014 оны зургаадугаар сард уг хөдөлгөөний тэргүүний хувиар Юрий Андреевич Морозовын дурсгалд зориулсан олон улсын залуу хөлбөмбөгчдийн есдүгээр тэмцээнд зочилсон.
Найрамдлын Хөлбөмбөг 2015
Найрамдлын Хөлбөмбөг нийгмийн хөтөлбөрийн гуравдугаар улирал 2015 оны долдугаар сард Берлинд болсон. Анх удаа Ази тивийн төлөөлөл болон Япон, Хятад болон Казахийн хүүхдийн хөлбөмбөгийн багууд хөтөлбөрт оролцсон. Гурав дахь улиралд нийтдээ 24 улсын 24 хөлбөмбөгийн клубын хүүхдийн баг оролцсон.
Залуу хөлбөмбөгчид бусад улсаас ирсэн үе тэнгийнхэнтэйгээ болон Франц Беккенбауэр гэх мэт дэлхийн хөлбөмбөгийн одуудтай ярилцсан ба мөн хүүхдийн багуудын дунд болсон Олон улсын гудамжны хөлбөмбөгийн тэмцээнд оролцсон. 2015 оны Олон Улсын Гудамжны Хөлбөмбөгийн Тэмцээний аваргаар хүүхдийн Rapid баг (Австри) шалгарсан. Найрамдлын Хөлбөмбөгийн гурав дахь улирлын үйл ажиллагаанд дэлхийн тэргүүлэх хэвлэлүүдийн 200 орчим сэтгүүлчид болон Олон Улсын Хүүхдийн Хэвлэл Мэдээллийн Төвийн гишүүн болох Европ, Азийн 24 залуу сэтгүүлч оролцсон.
2015 оны оргил үе нь Барселоны хөлбөмбөгийн клубын (Испани) авсан Есөн бэлгэдлийн Цомыг гардуулах ёслолын ажиллагаа байсан. Ялагчийг Форумын өмнөх өдөр бүх 24 оролцогч орны дунд явагдсан глобал санал асуулгад оролцсон хүүхдүүд сонгосон.
Форумын дараа бүх оролцогчид уламжлал ёсоор Берлин дэх Олимпийн цэнгэлдэх хүрээлэнд 2014/2015 оны UEFA-гийн Аваргуудын Лигийн Финалд зочилсон.
Найрамдлын Хөлбөмбөг 2016
2016 оны Найрамдлын Хөлбөмбөг Олон Улсын Хүүхдийн Нийгмийн Хөтөлбөрийн эхлэл нь гуравдугаар сарын 24-нд Мюнхенд болсон онлайн Hangout хэвлэлийн хурал болсон ба түүнд хөтөлбөрийг глобал элч төлөөлөгч Франц Беккенбауэр оролцсон.
Уг хөтөлбөрийн дөрөвдүгээр улиралд 8 шинэ хүүхдийн баг Азербайжан, Алжир, Армен, Аргентин, Бразил, Вьетнам, Киргиз, Сири улсаас оролцсон ба оролцогч орнуудын нийт тоо нь 32 болсон.
2016 оны дөрөвдүгээр сарын 5-нд өвөрмөц цом болох Есөн бэлгэдлийн Цомын санал асуулга эхэлсэн. Бүх дэлхийн фэнүүд нь ялагчийг сонгоход оролцсон боловч эцсийн шийдвэрийг Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн оролцогчдын санал хураалтаар шийдсэн. Энэ Цомыг Баварийн (Мюнхен) хөлбөмбөгийн клуб авсан. Найрамдлын Хөлбөмбөгийн оролцогчид клубийн үйл ажиллагаа тусгай хэрэгцээтэй хүүхдүүдийг дэмжихэд чиглэсэн байдал болон төрөл бүрийн оронд байгаа тусламж хэрэгтэй байгаа хүүхдүүдэд тусалсан байдлыг цохон тэмдэглэсэн.
Найрамдлын Хөлбөмбөгийн олон улсын дөрөвдүгээр форум болон гудамжны хөлбөмбөгийн тэмцээний эцсийн тоглолт  2016 оны тавдугаар сарын 27-28-нд Миланд боллоо. Энэ тэмцээний аваргаар Словенийн Марибор баг шалгарсан. Форумын дараа оролцогчид уламжлал ёсоор UEFA-гийн Аваргуудын Лигийн Финалд зочилсон. Форумын үйл ажиллагаанд дэлхийн тэргүүлэх хэвлэл мэдээллийн сэтгүүлчид болон оролцогч орнуудын залуу сэтгүүлчдээс бүрдсэн Хүүхдийн Олон Улсын Хэвлэл Мэдээллийн Төв оролцсон.
Найрамдлын Хөлбөмбөг 2017
2017 онд Найрамдлын Хөлбөмбөг олон улсын хүүхдийн нийгмийн төсөл Санкт-Петербург (ОХУ) хотод зохион байгуулагдсан ба финалын арга хэмжээ нь  зургаадугаар сарын 26-аас долдугаар сарын 3-ны хооронд болсон.
2017 онд оролцогч орнуудын тоо 32-оос 64 болж өссөн. Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрт анх удаа Мехикогийн болон Америкийн Нэгдсэн улсын хүүхдүүд оролцсон. Ингээд уг төсөл Африк, Еврази, Хойд Америк, Өмнөд Америк гэсэн дөрвөн тивийн залуу тоглогчдыг нэгтгэсэн.
Хөтөлбөрийн тавдугаар улирлаас эхлэн  дараах шинэ зарчмыг мөрдөж эхэлсэн: улс бүрээс нэг залуу хөлбөмбөгчин сонгогдон улсаа төлөөлөх. Тэд 12 настай, хөгжлийн бэрхшээлтэй ч байж болох охид, хөвгүүдээс бүрдсэн олон улсын Найрамдлын Багуудад нэгдэнэ. Нээлттэй оноолтын үед багуудын ямар улсаас оролцох болон улсын төлөөлөгчдийн тоглолтонд эзлэх байрлалуудыг тодорхойлсон. Оноолтыг Интернет конференц хэлбэрээр явуулсан. Найман Найрамдлын Багийн ахлагч нь залуу дасгалжуулагч нар байв: Рене Ламперт (Словени), Стефан Максимович (Серби), Брэндон Шабани (Их Британи), Чарли Суй (Хятад), Анатолий Чентулоев (Орос), Богдан Кролевецкий (Орос), Антон Иванов (Орос), Эмма Хеншен (Нидерланд). Найрамдлын Хөлбөмбөг олон улсын хэвлэл, мэдээллийн төвийн төлөөлөгч Лилия Мацумото (Япон) ч бас оноолтонд оролцсон.
2017 оны Найрамдлын Хөлбөмбөгийн Дэлхийн Цомыг хүртсэн "улбар шар" баг нь дараах есөн улсын залуу дасгалжуулагч болон залуу хөлбөмбөгчдөөс бүрдэж байлаа: Рене Ламперт (Словени), Хун Юнь Марвин Тью (Сингапур), Пол Пуиг I Монтана (Испани), Габриэль Мендоса (Боливи), Раван Казимов (Азербайжан), Хризимир Станимиров Станчев (Болгар), Иван Агустин Каско (Аргентин), Роман Хорак (Бүгд Найрамдах Чех Улс), Хамза Юсуф Нури Альхавват (Ливи).
Найрамдлын Хөлбөмбөг олон улсын хүүхдийн форумд Виктор Зубков (Газпром ХК-ийн захирлуудын зөвлөлийн дарга) [38], Фатма Самура (ФИФА-гийн ерөнхий нарийн бичгийн дарга), Филипп Ле Флок (ФИФА-гийн худалдааны ерөнхий захирал), Джулио Баптиста ( Бразилийн хөлбөмбөгч), Иван Заморано (Чилийн довтлогч), Александр Кержаков (Оросын хөлбөмбөгч) болон бусад зочид ирж залуу үеийнхэнд хүний гол үнэт зүйлсээ хөгжүүлэхийг уриалсан.
2017 онд уг төсөл 600 000 гаруй хүмүүсийг нэгтгэн, Санкт-Петербург хотод болсон эцсийн үйл ажиллагаанд 64 орны 1000 гаруй хүүхэд, том хүмүүс оролцсон.
Найрамдлын Хөлбөмбөг 2018
2018 онд Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн зургаадугаар улирлыг хоёрдугаар сарын 15-аас зургаадугаар сарын 15 хүртэл Орос улсад зохион байгуулахаар шийдвэрлэсэн. Хөтөлбөрийн оролцогчид нь дэлхийн 211 улс, орныг төлөөлөн ирэх залуу хөлбөмбөгчид болон сэтгүүлч нар юм. 018 онд уг хөтөлбөрийн албан ёсны эхлэл нь Найрамдлын Хөлбөмбөгийн нээлттэй оноолтыг шууд дамжуулсан явдал байсан бөгөөд үр дүнд нь олон улсын 32 хөлбөмбөгийн баг буюу Найрамдлын багууд оролцсон.
Найрамдлын Хөлбөмбөгийн хөтөлбөрийн шинэ хэсэг нь байгаль орчны сэдэвтэй байсан ба 2018 онд олон улсын Найрамдлын Хөлбөмбөгийн багуудыг ховор, устах аюулд орсон амьтдын нэрээр нэрлэсэн:
Найрамдал хөлбөмбөг 2019
Олон улсын хүүхдийн “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” хөтөлбөрийн долдугаар улирлын нээлт 2019 оны 3 дугаар сарын 18-нд болж өнгөрсөн. Уг хөтөлбөрийн төгсгөлийн арга хэмжээнүүд 5 дугаар сарын 28-наас 6 дугаар сарын 2-нд явагдсан.
4 дүгээр сарын 25-нд Нөхөрлөл, Хөлбөмбөгийн олон улсын өдрийг Европ, Ази, Африк, Умард болон Өмнөд Америкийн 50 гаруй оронд тэмдэглэлээ. Баярын үйл ажиллагаанд Оросын хөлбөмбөгийн холбоо (ОХБХ) мөн нэгдлээ.
Өэлүн
Өүлэн (1140-1221) бол Хонгирад аймгийн салбар Олхонууд овогтон. Есүхэй баатрын булааж авсан татвар эм, хаан Тэмүүжиний төрсөн эх болно. Монгол судлаачид болон Монгол түмний түүхэнд мөнхрөн үлдсэн хамгийн их нэр хүндтэй эмэгтэй, дэлхий ертөнцийн талыг эзэгнэсэн энгүй их гүрнийг цогцлон байгуулсан их эзэн Чингис хааныг ариун хэвлийдээ тээн төрүүсэн нэгэн хэмээн өргөмжилдөг ажээ.
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдал хөлбөмбөг 2019
5 дугаар сарын 31-нд Мадрид хотноо хамгийн олон үндэстнээс бүрдсэн хөлбөмбөгийн дасгал сургуулилалт боллоо. Дасгал сургуулилтын үр дүнгээр “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” хөтөлбөр  GUINNESS WORLD RECORDS® албан ёсны гэрчилгээ авав.
Долдугаар улирлын хүрээнд Европ, Африк, Ази, Умард болон Өмнөд Америкийн 32 залуу сэтгүүлч “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” хөтөлбөрийн олон улсын хүүхдийн мэдээллийн төвийн багийг бүрдүүлж хөтөлбөрийн төгсгөлийн арга хэмжээнүүдийг сурвалжилж, олон улсын болон зарим улсын хэвлэлтэй хамтран материал бэлтгэхэд оролцов.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Өэлүн 1159 оны орчимд Мэргидийн Чилэдүтэй дөнгөж гэрлээд байх үед нь Есүхэй баатар булааж өөрийн хатан болгосон. Энэ тухай Монголын нууц товчоонд ийн өгүүлдэг.
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдал хөлбөмбөг 2019
Долдугаар улирлын оролцогчдоос “Есөн үнэт зүйл” цомыг ( Олон улсын хүүхдийн “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” хөтөлбөрийн шагналыг) хамгийн сайн нийгмийн хариуцлагатай баг хэмээн үзэж хөлбөмбөгийн “Ливерпуль” клубт гардууллаа.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
"54. Тэр цагт Есүхэй баатар, шувуу агнан явах зуур олхуноуд аймгаас эм аваад буцаж яваа мэргидийн их Чилэдү гэдэг хүнтэй уулзаж, түүний эмийг өнгийж үзвэл гоо үзэсгэлэнтэй хатан байна. Есүхэй баатар гэртээ давхиж ирээд ах Нэгүүн тайжи, дүү Даридай отчигин хоёрыг дагуулан мордож, их Чилэдүг гүйцэж очвол, 55. Тэр айж хурдан ухаа морины гуяыг ташуурдаж, уулын бэлээр дутаав. Түүнийг гурвуулаа цувалдан хөөвөл тэр улам дутаасаар нэгэн хошууг тойрч эргэж тэргэндээ хүрч ирсэнд эм Өэлүн үжин (фүжин гэж хятадаар хатныг хэлнэ) өгүүлрүүн: "Тэр гурван хүний учрыг мэдэв үү чи? Тэдний царай сэжиглэмээр байна. Чиний аминд хор хүргэж болно. Амьд мэнд үлдвэл эхнэрийг олоход бэрхгүй. Мухлаг тутам охид бий. Тэрэг тутам хатад бий. [Миний мэт өнгөт эхнэр олдоно А.то.] Хэрэв намайг санавал дахин авсан гэргийг миний нэрээр нэрлэгтүн. Одоо амиа арчил. Миний үнэрийг үнсэж яв" гээд өмссөн цамцаа тайлж өгөв. Их Чилэдү, тэр цамцыг морин дээрээс тонгойж авмагц, харвал, нөгөө гурав мөн хошууг тойрч нэхэж айсуй. Чилэдү, хурдан ухаа морины гуяыг ташуурдаж яаран Онон мөрөн өөд дутаав.
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдал хөлбөмбөг 2019
6 дугаар сарын 1-нд Мадридын  UEFA Pitch хөлбөмбөгийн талбайд долдугаар улирлын гол арга хэмжээ болох “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг”-ийн Аварга шалгаруулах финалын тоглолт боллоо. Энэхүү тоглолтонд «Антигуаны Полоз» шигшээ бага «Тасманы чөтгөр» багтай тоглон, тоглолтын үндсэн цагийг 1:1 харьцаатай дуусгаад, нэмэлт цагт хэд хэдэн торгуулийн цохилт хийн ялалт байгуулж, гол шагналыг авлаа.
Найрамдал хөлбөмбөг 2020
2020 онд “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” хөтөлбөрийн наймдугаар улирал 2020 оны 11 сарын 27-ноос 12 сарын 9-нд цахим хэлбэрээр явагдлаа. Нийт 100 гаруй орны 10 000 гаруй оролцогч үндсэн үйл ажиллагаанд нэгдэв.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
"Миний эр Чилэдү,
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдал хөлбөмбөг 2020
Хөтөлбөрийн наймдугаар улиралд зориулан  Football for Friendship World хэмээх олон хэрэглэгч нэгэн зэрэг ашиглаж болох цахим симулятор тоглоомын платформыг байгуулж, “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” 2020-д зориулсан олон улсын аварга шалгаруулах тэмцээнийг цахим хэлбэрээр хийв. Олон улсын хөлбөмбөгийн өдөр буюу 2020 оны 12 сарын 10-наас эхлээд тоглоомыг дэлхий даяар татаж авах боломжтой боллоо. Хэрэглэгчид олон улсын шигшээ баг бүрдүүлэн “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг”-ийн дүрмийн дагуу тэмцээнүүдэд оролцоно. Уг тоглоом нь нөхөрлөл, энх тайван, тэгш эрх зэрэг хөтөлбөрийн хамгийн чухал үнэт зүйлс дээр үндэслэсэн.
11 сарын 27-нд “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” 2020-ын аварга шалгаруулах олон улсын цахим тэмцээний сугалаа нээлттэй хэлбэрээр явагдлаа.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Сэрүүн салхинд
Сэвлэг үсээ хийсгэж
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдал хөлбөмбөг 2020
11 сарын 28-наас 12 сарын 6-нд хүүхдүүдэд зориулсан хүмүүнлэгийн болон боловсролын хөтөлбөрүүдээс бүрдсэн олон улсын онлайн цугларалт явагдлаа.
11 сарын 30-наас 12 сарын 4-нд “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” олон улсын цахим чуулган болж хүүхдийн спортыг хөгжүүлэх төслүүдийг танилцууллаа. Шинжээчдээс бүрдсэн шүүгчид “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг”-ийн олон улсын шагнал авахыг зорьж буй төслүүдийн танилцуулгыг үнэллээ.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Хээр хөдөө
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдал хөлбөмбөг 2020
12 сарын 7-8-нд “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг”-ийн аварга шалгаруулах олон улсын цахим тэмцээн боллоо. Энэ жил тоглолтууд  Football for Friendship  хэмээх олон хэрэглэгч нэгэн зэрэг ашиглаж болох цахим симулятор тоглоомын платформ дээр боллоо.
12 сарын 9-нд “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг”-ийн финалын шат явагдлаа.
НҮБ-ын 75 жилийн ойтой холбоотой, орон бүрийн хүүхдүүдэд зориулсан цахим сургалтууд наймдугаар улирлын арга хэмжээнүүдийн үеэр болж өнгөрлөө.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Гэдсээ өлсгөж яахин зовох болов?
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдал хөлбөмбөг 2020
Хөтөлбөрийн наймдугаар улирлын үеэр дэлхий дахины хөлбөмбөгийн фристайлеруудтай хамтарсан “Байгаа газар бүхэн маань цэнгэлдэх” нэртэй долоо хоног бүрийн шоуны нээлтийг хийв. Дугаар болгонд фристайлерууд хөтөлбөрийн залуу элч нарт төрөл бүрийн үзүүлбэр зааж, төгсгөлд нь шилдэг оролцогчийг шалгаруулж байв. Шоуны төгсгөл болгон бүх дэлхийн цахим хичээл явагдаж “Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг” хөтөлбөр оролцогчдынхоо (2020 оны 12 сарын 6) тоогоор хоёр дахь удаагаа Гиннесийн номонд бичигдлээ.
Нөхөрлөлийн хөлбөмбөг”- ийн залуу сэтгүүлчдийн эхлүүлсэн “Шилдэг мэдээний редакц” хэмээх долоо хоног тутмын шоунд хүүхдүүд оролцож дэлхий дахины гэгээлэг мэдээнүүдийг үзэгчидтэй хуваалцав.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Одоо би хоёр сэвлэг үсээ хойш урагш унжуулж яахин одно?" гээд Онон мөрнийг долгилтол, ой шугуйг ганхтал их дуугаар уйлахад Даридай отчигин хажуунаас өгүүлрүүн:
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдлын Хөлбөмбөгийн Дэлхийн Аварга Шалгаруулах Тэмцээн
Олон улсын хүүхдийн хөлбөмбөгийн тэмцээн нь Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн хүрээнд явагдана. Аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцох багуудыг буюу Найрамдлын Багуудыг Нээлттэй Оноолтоор сонгодог. Багуудыг Найрамдлын Хөлбөмбөгийн зарчмаар зохион байгуулдаг: нэг багт төрөл бүрийн үндэстэн, хүйс болон биеийн хөгжил бүхий тамирчид орно.
Найрамдлын Хөлбөмбөгийн Олон Улсын Хүүхдийн Форум
Жил бүрийн Найрамдлын Хөлбөмбөгийн Хүүхдийн Форум дээр төслийн залуу оролцогчид томчуудтай хамт хөтөлбөрийн үнэт зүйлсийг дэлхий даяар дэлгэрүүлэн хөгжүүлэх талаар хэлэлцдэг. Форумын үеэр хүүхдүүд бусад улсуудаас ирсэн үе тэнгийнхэнтэйгээ болон алдартай хөлбөмбөгчид, сэтгүүлчид, нийгмийн зүтгэлтнүүдтэй мөн ирээдүйд өөрсдийн үе тэнгийнхэн дотор нийтлэг үнэт зүйлсийг бие даан дэлгэрүүлэх залуу элч төлөөлөгч нартай уулзан ярилцсан.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
"Тэврэх хайрт эр чинь
Тэртээ давааг давав.
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Олон Улсын Хүүхдийн Хэвлэл Мэдээллийн Төв
Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн нэг онцлог нь түүний өөрийн Олон Улсын Хүүхдийн Хэвлэл, Мэдээллийн Төв юм. Үүнийг Найрамдлын Хөлбөмбөгийн хүрээнд 2014 онд анх зохион байгуулсан. Хэвлэл мэдээллийн төв дэх залуу сэтгүүлч нар хөтөлбөрийн үйл ажиллагааны талаар өөрийн улсдаа мэдээллэдэг: тэд үндэсний болон олон улсын спортын хэвлэл мэдээллийн мэдээ бэлдэх болон Найрамдлын Хөлбөмбөг ТВ-д, Найрамдлын Хөлбөмбөг сонинд, албан ёсны радио станцад зориулсан материал бэлдэхэд оролцдог. Олон Улсын Хүүхдийн Хэвлэл Мэдээллийн Төв нь үндэсний Шилдэг Залуу Сэтгүүлч тэмцээний ялагчид, залуу блоггерууд, гэрэл зурагчид болон зохиолчдыг нэгтгэдэг. Хэвлэл мэдээллийн төвийн залуу сэтгүүлчид хөтөлбөр дотроос өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлж, "хүүхдүүд хүүхдүүдийн тухай" хэлбэрээр хэрэгжүүлдэг.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Уйлан санах эр чинь
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Олон Улсын Хөлбөмбөгийн болон Найрамдлын Өдөр
Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн хүрээнд Олон Улсын Хөлбөмбөг ба Найрамдлын Өдрийг дөрөвдүгээр сарын 25-нд тэмдэглэдэг. Энэ өдрийг анх 2017 онд 16 улсад тэмдэглэн өнгөрүүлсэн. Уг өдөрлөгт нөхөрсөг тоглолт, флеш-моб, радио марафон, мастер класс, телевизийн шоу, нээлттэй сургалтын хичээл гэх мэт үйл ажиллагаа болдог. 50 000 гаруй хүн баярт оролцсон.
2015 онд Хөлбөмбөг ба Найрамдлын Өдрийг 24 улсад тэмдэглэн өнгөрүүлсэн. Энэ баярын үеэр нөхөрсөг хөлбөмбөгийн тэмцээн болон бусад арга хэмжээ зохиогдсон. Германд Шальке-04-ийн хөлбөмбөгчид нээлттэй сургалт хийж, Серби телевизийн шоу зохион байгуулж, Украин Волын клубийн хүүхдийн баг болон Луцк хотын гэр бүл, хүүхэд, залуучуудын нийгмийн үйлчилгээний төвд  бүртгүүлсэн хүүхдүүдийн хооронд тоглолт зохион байгуулсан.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Ус олныг гэтлэв.
Хайлж уйлавч
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Олон Улсын Хөлбөмбөгийн болон Найрамдлын Өдөр
2016 онд Хөлбөмбөг ба Найрамдлын өдрийг 32 оронд тэмдэглэн өнгөрүүлсэн. Оросын найман хотод үүнийг тэмдэглэсэн: Москва, Санкт-Петербург, Новосибирск, Барнаул, Биробиджан, Эрхүү, Краснодар, Нижний Новгород болон Донын Ростов. Нижний Новгород хотод Волга хөлбөмбөгийн клубийн тоглогчид болон залуу хөлбөмбөгчдийн хооронд бие халаалтын болон сургалтын тоглолтыг зохион байгуулсан. Новосибирскт болсон нөхөрсөг тоглолтонд оролцсон Новосибирск мужийн Ермак-Сибирь багт хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдүүд оролцсон.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Харж чамайг үзэхгүй,