cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Артерийн хипотони
Хоёрдогч артерийн гипотензи нь бусад өвчний цаана тохиолддог (жишээлбэл, умайн хүзүүний остеохондроз, ходоодны шарх, цус багадалт, гепатит, нойр булчирхайн үрэвсэл, цистит, сүрьеэ, ревматизм), хэм алдагдал, архидалт, чихрийн шижин, дотоод шүүрлийн тогтолцооны өвчин, хавдар, цочрол, тархины гэмтэл, элэгний хатуурал, сэтгэлзүйн гэмтэл, цусны эргэлтийн эмгэг, зүрхний дутагдал, согтууруулах ундаа зэрэг зарим эмийн гаж нөлөө (жишээлбэл, эмчилгээний явцад хэтрүүлэн хэрэглэх гэх мэт) цусны даралт ихсэх) гэх мэт.
Гипотензи нь өлсгөлөн, E, C, B витамин, пантотений хүчил дутагдалтайгаас болж үүсч болно
Гипотензи нь эрүүл хүмүүст тохиолддог, жишээлбэл, байнгын биеийн тамирын дасгал хийдэг тамирчид. Энэ бол "дасгалын гипотензи" гэж нэрлэгддэг зүйл юм. Энэ тохиолдолд бууруулсан даралт нь бие махбодийн хамгаалалтын нэг төрлийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Тогтмол хэт ачаалалтай үед бие нь "хэмнэлттэй" горимд ажиллаж эхэлдэг, зүрхний цохилт бага давтамжтай, даралт буурдаг.
Хүн уур амьсгал эсвэл цаг агаарын огцом өөрчлөлтөд дасан зохицоход даралт буурдаг. Үүнээс гадна даралтын түвшин нөлөөлдөг: чийгшил ихсэх, цахилгаан соронзон орны нөлөөлөл, цацраг туяа гэх мэт.
Ихэнх тохиолдолд цусны даралт бага байх нь судасны аяыг зөрчихтэй холбоотой байдаг. Ердийн тохиолдолд шаардлагатай бол судаснууд хурдан нарийсч, тэлэх боловч гипотензи өвчтэй хүмүүст энэ хариу урвал удааширдаг. Үүнээс болж цус, эрхтэн, эдэд хангалттай хэмжээний урсахаа больсон гэсэн үг юм. Үүний үр дүнд биеийн систем, эрхтэнүүд, ялангуяа тархи, зүрх нь хүчилтөрөгчийн өлсгөлөнг мэдэрч, оновчтой горимд ажиллах чадваргүй болдог.
Зарим эмч нар венийн судасны цохилт буурсан нь бие махбодийн урьдач нөхцөлд гипотензи урвал үүсгэдэг гэж тайлбарладаг.
Артерийн гипотензи үүсэх шалтгаанууд
Зүрхний дутагдал
Цусны судасны ая буурах (анафилаксийн шок, септик шок)
Тархи ба нугасны гэмтэл
Мэдрэл, сэтгэлзүйн гэмтэл, нойргүйдэл, архаг ядаргаа зэрэг нь амралт, ажлын цагийн харьцааны тэнцвэргүй байдал, стресс, сэтгэлийн хямрал болон бусад нойргүйдэл, сэтгэлийн хямрал зэргээс шалтгаална.
Ортостатик гипотензи - цусны даралтын огцом уналт, удаан үргэлжилсэн шахалтын дараа хүн босох үед илэрдэг.
Шинж тэмдэг
сул дорой байдал, нойрмоглох;
цочромтгой байдал;
сэтгэл хөдлөлийн тогтворгүй байдал, харамсалтай байдал;
анхаарал сарниулах, санах ой муудах;
өглөө нойрмоглох;
хэт их хөлрөх;
терморегуляцийг зөрчих (гар, хөлийн хүйтэн байдал);
биеийн тамирын дасгал хийх үед амьсгал давчдах, хүчтэй зүрхний цохилт;
цочрол
толгой өвдөх, ихэвчлэн урд, урд эсвэл урд талын бүс нутагт бүдгэрч, дарамтлах, цохиулах;
хөдөлгөөний эмгэг, дотор муухайрах хандлага.
Нэмж хэлэхэд, гипотензи нь нойрмоглох боломжтой байдаг. Ихэнхдээ энэ нь чихмэл, халуун өрөөнд, нийтийн тээврээр явахдаа, ялангуяа гипотоник босоо байрлалтай үед тохиолддог. Толгой эргэх, нойрмоглох шинж тэмдэг илэрвэл гипотензи нь хэвтээ байрлалтай байх ёстой эсвэл толгойгоо өвдөг дээрээ суух хэрэгтэй.
Гипотензи нь өдрийн цагаар нойрмоглох, шөнийн нойрны эмзэг байдалд (унтах эмгэг, унтах хэмнэл) хүргэдэг бөгөөд энэ нь ядаргаа, сул дорой байдлыг улам дордуулдаг. Гипотоник өвчтөнд унтахын тулд илүү их цаг хугацаа шаардагддаг, 6-8 биш харин аль хэдийн 8-12 цаг байдаг. Тэд өглөө сэрэхэд бараг байдаггүй, гэхдээ удаан унтсаны дараа ч гэсэн эрч хүч, цэнгэг мэдрэмж байдаггүй.
Эмчилгээ
Стрессээс зайлсхийх хэрэгтэй. Амьдралд таашаал авах, амьдралд болон гэр бүлд зайлшгүй, зайлшгүй шаардлагатай байх нь чухал юм. Цусны даралт ихсэх сөрөг сэтгэл хөдлөл нь шийдвэрлэх хүчин зүйл болдог бөгөөд энэ нь цусны даралтыг огцом, хүчтэй бууруулахад хүргэдэг.
Цусны даралтын түвшинг бие даан хянах, зүрх судасны эмчээс урьдчилан сэргийлэх үзлэгт тогтмол хамрагдахыг зөвлөж байна.
Ангилал:Дотрын өвчин Ангилал:Түргэн тусламжийн анагаахын өвчин
Дува сохор
Дува сохор нь Бодончар ноёны эх Алун Гуагийн авааль нөхөр Добу мэргэний ах нь юм. Түүний эцэг нь Торголжин баян, эх нь Борогчин гоо нар юм. Тэр бол Бөртэ чонын 11 дэх үеийн ач болно. МНТ-д: "Боржигидай мэргэний хөвүүн Торголжин баян, Борогчин гоо гэргийтэй. Боролдай суялби гэдэг залуутай, дайр, бор хоёр хүлэг агттай бүлгээ. Торголжины хөвүүн Дува сохор Добун мэргэн хоёр бүлгээ. Дува сохор магнай дундаа ганц нүдэт, гурван нүүрийн газарт харах бүлгээ. Нэгэн өдөр Дува сохор Добун мэргэн дүүтэйгээ Бурхан халдун дээр гарав. Дува сохор Бурхан халдун дээрээс харж, Түнхэлиг горхи руу нэгэн бөлөг иргэн нүүж орж айсуйг харж үзэж өгүүлрүүн: Тэд нүүж айсуй иргэдийн дотор нэгэн харуутай тэрэгний өлжигт нэгэн сайхан охин буюу хүнд эс өгсөн бөгөөс Добун мэргэн дүүдээ, чамд гуйя хэмээж Добун мэргэн дүүгээ үзүүлэхээр илгээв. Добун мэргэн тэд иргэнд хүрвээс үнэнхүү гоо сайн, алдар нэр ихтэй, Алан гоо нэртэй хүнд өгөөгүй охин ажгуу." хэмээсэн байна.
Түүнийг нас барсны дараа Эмнэг, Догшин, Доной, Эрх нарын дөрвөн хөвүүд нь авга Добу мэргэн юугаан авга хэмээн эс тоож, салаад Дөрвөн овогтон болжээ. Хожим салбарласаар Дөрвөн Ойрадыг бүрдүүлсэн гэж үздэг.
1. Чингис хааны язгуур, дээр тэнгэрээс заяат төрсөн Бөртэ-чино, гэргий Гуа-Маралын хамт тэнгис далайг гэтэлж ирээд Онон мөрний эх Бурхан халдун ууланд нутаглаж Батцагаан гэдэг нэгэн хөвүүнийг төрүүлжээ.
2. Батцагааны хөвүүн Тамача, Тамачийн хөвүүн Хоричар мэргэн, Хоричар мэргэний хөвүүн Уужим буурал, Уужим бууралын хөвүүн Саль-хачау, Саль-хачаугийн хөвүүн Ихнүдэн, Ихнүдэний хөвүүн Шинсочи, Шинсочийн хөвүүн Харчу.
3. Харчугийн хөвүүн Боржигидай мэргэн бүлгээ. Боржигидай мэргэний гэргий нь Монголжингуа, түүнээс төрсөн хөвүүн Торголжин баян. Торголжин баян, Борогчин гуа гэргийтэй, Боролдайсуялби гэдэг залуу зарцтай, дайр бор хоёр хүлэг морьтой бүлгээ. Торголжин баяны хөвүүн Дува сохор, Добу мэргэн хоёр бүлгээ.
4. Дува сохор, магнай дундаа ганц нүдтэй гурван нүүдлийн газар харах бүлгээ.
5. Нэгэн өдөр Дува сохор, Добу мэргэн дүүтэйгээ Бурхан халдун уулан дээр гарав. Дува сохор, Бурхан халдун дээрээс харвал Түнхэлэг горхин уруу нэгэн бүлэг иргэн нүүж айсуй.
6. Дува сохор өгүүлрүүн: "Тэр нүүдэл иргэний дотор, тэрэгний мухлагийн өмнө нэг сайхан охин сууж явна. Хүний гэргий болоогүй бол Добу мэргэн дүү чамд гуйж гэргий болгоё" гээд түүнийг үзүүлэхээр Добу мэргэн дүүгээ илгээв.
7. Добу мэргэн, тэр нүүдэлд хүрч охиныг үзвэл үнэхээр алдартай, гоо сайхан охин бөгөөд хүний гэргий болоогүй ажээ. Нэр Алун гуа гэнэ.
8. Энэ охин, хорь түмдийн ноён Хорилардай мэргэний гэргий Баргужин гуагаас хорь түмд (хорь буриад)-ийн нутаг Ариг ус гэдэг газар төржээ. Түүний эх Баргужин гуа бол хол газрын Баргужин төхүмийн эзэн Баргудай мэргэний охин бүлгээ. Тэр бүлэг иргэн бол Хорилардай мэргэнийх ажээ.
9. Хорилардай мэргэн, хорь түмдийн газарт булга, хэрэм зэрэг ан гөрөөс агнахаа хориглон булаалдаж харилцан муудалцаад салж, хорилар овогтон болоод Бурхан халдун ууланд ан гөрөөс элбэг гэж сонсож, Бурхан халдуны эзэн бурхан босгосон Шинч баян урианхайтай уулзахаар нүүж ирсэн ажээ. Энэхүү хорь түмдийн ноён Хорилардай мэргэний охин, Ариг уснаа төрсөн Алун-гуаг гуйж, Добу мэргэний гэргий болгосон ёс тийм ажээ.
10. Алун-гуа, Добу мэргэнд ирээд Бүгүнүтэй, Бэлгүнүтэй гэдэг нэртэй хоёр хөвүүнийг төрүүлэв.
11. Дува сохор ах нь дөрвөн хөвүүнтэй бүлгээ. Дува сохрыг үхсэний хойно түүний дөрвөн хөвүүн, Добу мэргэнийг авга гэж үзэхгүй доромжилж салж нүүгээд дөрвөд овогтон болов.
12. Түүний хойно нэг өдөр Добу мэргэн Тогоцог өндөр дээр гөрөөлөхөөр гарвал, ой дотор нэгэн урианхай хүн гунжин буга алаад хавирга цоройг шарж байхад уулзаж.
13. "Нөхөр шоролгодоо" гэж Добу мэргэн хэлбэл, тэр хүн уушги зүлд ба арьсыг өөрөө авч, бусдыг цөм Добу мэргэнд өгөв.
14. Добу мэргэн, тэр бугын махыг ачиж явтал замд хүүхдээ хөтөлсөн нэгэн ядуу хүн учрав.
15. "Чи юун хүн бэ?" гэж Добу мэргэн асуувал, тэр хүн өгүүлрүүн: "Би Малиг баяудын хүн. Одоо би ядарч явна. Тэр гөрөөсний махнаас надад өг. Би энэ хөвүүнээ чамд өгье" гэвэл,
16. Добу мэргэн зөвшөөрч, бугын өрөөсөн гуяыг тэр хүнд өгөөд хөвүүнийг авч ирж гэртээ зарцлах болов.
17. Тэгж байтал Добу мэргэн үгүй болов. Добу мэргэнийг үгүй болсны хойно түүний гэргий Алун-гуа бэлбэсэн бөгөөтөл Буха хатаги, Бухату салжи, Бодончар мунхаг гэдэг нэртэй гурван хөвүүнийг төрүүлэв.
18. Урьд Добу мэргэнийг амьд бүхий цагт төрсөн Бэлгүнүтэй, Бүгүнүтэй хоёр хөвүүн, эх Алун-гуагаас эчнээ хэлэлцсэн нь: "Бидний эх, ойр төрлийн эрэгтэй хүнгүй ба эргүй бөгөөтөл энэ гурван хөвүүнийг төрүүлэв. Гэр дотор ганц Малиг баяуд овгийн зарц хүн байна. Энэ гурван хөвүүн, түүний хүүхэд биз" гэж эхээс далд хэлэлцэхийг нь Алун-гуа мэдээд,
19. Хаврын нэгэн өдөр хонины хатсан мах чанаж Бэлгүнүтэй, Бүгүнүтэй, Буха хатаги, Бухату салжи, Бодончар мунхаг таван хөвүүндээ идүүлээд тэднийг зэрэгцүүлэн суулгаж, хүн бүрд нэжээд мөс (сум буюу нарийн мод)-ийг хугал гэж өгвөл амархан хугачиж орхив. Бас таван мөсийг нийлүүлж баглаад хугал гэж өгвөл тавуулаа дараалан оролдож хугалж чадсангүй.
21. Гэвч, та нар учрыг мэдэхгүй байна. Шөнө бүр цагаан шар хүн, гэрийн өрх тотгоор гийгүүлэн орж ирээд миний хэвлийг илэхэд түүний гэрэл миний хэвэлд шингэх бүлгээ. Тэр хүн, гарах нар сарны хилээр шар нохой мэт шарвалзсаар гарч одно. Дэмий яахин өгүүлнэ та. Түүнээс үзвэл тэнгэрийн хөвүүд биз. Хар тэргүүт хүнтэй адилтгаж яахин болно. Хамгийн хаад болох цагт харц хүн сая учрыг мэднэ" гээд
23. Эх Алун-гуаг үгүй болсны хойно ах дүү тавуулаа, адуу малаа хуваах болж, Бэлгүнүтэй, Бүгүнүтэй, Буха хатаги, Бухату салжи дөрвүүлээ юмаа хувааж аваад дүү Бодончар мунхагийг бядуу гэж урагт үл тооцож хувь эс өгөв.
24. Бодончар урагт эс тоологдох атал, энд юу хийж сууна гээд гол дайрт, годил сүүлт орог шинхул морио унаж үхвэл ухье, амьдарвал амьдаръя гэж Онон мөрөн уруу зорьж одов. Тэнд Балжийн арал гэдэг газар хүрч өвсөн эмбүүл гэр барьж суув.
25. Тэгж байтал хар хур шувууг бор харцага барьж идэхийг үзэж, гол дайрт, годил сүүлт орог морины хялгасаар урхи хийж, тэр бор харцагыг барьж авчрав... Ангилал:Монголын үлгэр домог судлал Ангилал:Хүн (10-р зуун) Ангилал:Монголчууд Ангилал:10-р зуунд төрсөн Ангилал:10-р зуунд өнгөрсөн
Австрали ба далайн орнууд
Австрали ба далайн орнууд гэдэг нь Австрали болон Номхон далай орчмын орнуудыг хамруулан нэрлэдэг нэршил юм.
Бакау тойрог
Бакау тойрог (Judeţul Bacău [] — Румыны нэгдүгээр зэргийн нутаг, 616.168 хүнтэй тойрог (жудец).
Эх сурвалж
Ангилал:Румыны тойрог
Афин
Афин нь Грекийн нийслэл бөгөөд хамгийн том хот нь юм. Аттика периферигийн ихэнхийг эзлэдэг. Афин нь дэлхийн хамгийн эртний хотуудын нэг бөгөөд 3,000 жилийн бичигдсэн түүхтэй.
Афины захиргаа доорх 39 км² газар нутагт 2001 оны байдлаар 745,514 хүн амьдарч байна. Афины хотын хүн ам нь 2005 оныхоор 3.37 сая хүн амтай байжээ. Афин мужийн газар нутаг нь 412 км² бөгөөд 3,192,606 хүн амтай. Афины Их Хотын Бүсийн (Larger Urban Zone, LUZ) хүн ам нь Европын холбоо дахь LUZ-уудаас наймд жагсдаг. Афин нь маш хөдөлгөөнтэй, олон орны иргэд амьдардаг газар бөгөөд Грекийн эдийн засаг, санхүү, аж үйлдвэр, улс төр, соёл урлагийн төв юм. Одоогоор Европын холбооны тэргүүлэгч бизнесийн төвүүдийн нэг болж хөгжсөөр байна. 2008 оны UBS-ын судалгаагаар дэлхийн 32 дахь баян хотоор шалгарчээ.
Сонгодог Афин хот нь их хүчирхэг хот-улс байв. Соёл урлаг, эрдэм мэдлэг, гүн ухааны төв байсан бөгөөд Платоны академи, Аристотелийн лицей зэрэг байрлаж байжээ. Афин хотод Сократ, Перикл, Софокл зэрэг философичид, мөн тухайн үеийн хамгийн алдар нэр бүхий зохиолч, улс төрчид төрсөн байна. МЭӨ 5 болон 4-р зууны үед Европ тивийн бусад газарт үзүүлсэн соёл урлаг, улс төрийн нөлөөнүүдээс нь болж Афин нь барууны соёл иргэншлийн ба ардчиллын үүсэн хөгжсөн газар гэгддэг.
Афинд сонгодог үеийн өв, нөлөө нь ихэд мэдрэгддэг бөгөөд энэ нь олон тооны эртний хөшөө дурсгал, уран зураг, барималуудад дүрслэгдэнэ. Эдгээрээс хамгийн алдартай нь эртний барууны соёл иргэншлийн тэмдэг гэгддэг Акрополь дахь Парфенон юм. Грекийнхээс гадна Афинд түүхийг нь өгүүлсэн Ром, Византын эзэнт гүрнүүдийн олон, Османы эзэнт гүрний цөөн тооны хөшөө дурсгал байдаг. 1830 оноос (Грекийн тусгаар тогтносон өдөр) хойших орчин үеийн зүйлүүд ч элбэг тохионо. Эдгээрт 19-р зууны Грекийн парламент, мөн Афины гурвал (номын сан, их сургууль, академи) ордог. Афин хотод 1896 оны анхны орчин үеийн Олимпын наадам зохиогдсон бөгөөд 108 жилийн дараа 2004 оны дахин амжилттайгаар зохион байгуулагдсан аж.
Эшлэл
Ангилал:Аттикагийн коммун Ангилал:Аттикагийн суурин Ангилал:Грекийн хот Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Эртний Грекийн хот
Банхар булжуухай
Банхар булжуухай, Coccothraustes coccothraustes, урьд Хөхөлт хөх болжмор гэж байсан, нь Fringillidae буюу Бужиргынхан овгийн шувуу юм. Энэхүү шувуу нь Европ болон Азийн сэрүүн бүсэд амьдарна. Европт амьдрах хэсэг нь суурин боловч Азид амьдардаг нь өвлийн улиралд өмнө зүгт нүүдэллэдэг. Хааяа ховор тохиолдолд Аляскийн баруун арлуудад таарах аж. Навчит болон холимог модот газар, цэцэрлэг зэргээр нутаглан бут, модонд үүрээ засаж 2-7 өндөг гаргадаг. Тэдний гол хоол тэжээл нь ургамал, жимсний үр, ялангуяа интоор юм. Банхар булжуухай үржлийн улирлаас бусад үед олноор сүрэглэхгүй бөгөөд голдуу хосоор эсвэл цөөн тоогоор амьдарна.
Цахим холбоос
Ангилал:Бужиргынхан Ангилал:Монгол орны шувууд
Хүнсний ногоо
thumb|Хүнсний зах
Хүнсний ногоо нь идэж болох ургамал ба ургамлын хэсэг, мөн жимс болон үрийг хэлнэ. Хүнсний ногоо нь хүн төрөлхтөн өдөр тутам хэрэглэдэг чухал хоол тэжээл бөгөөд олон төрлийн аминдэм, эрдэс бодис агуулдаг тул эрүүл мэндэд маш сайн нөлөөтэй юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Ургамал
Хүндэт харуул
Хүндэт харуул - Монгол төрийн хүндэт харуул өнө удаан жилийн урт түүхтэй билээ. Эртнээсээ Монголчууд эр цэргийн сор болсон залуусаа торгон цэрэг хэмээн цоллож, хаан ордноо хамгаалуулдаг байсан нь өдгөө цагт хүндэт харуул болон өргөжжээ. Өдгөө цагт төрийн хүндэт харуулын үүрэг өсөн нэмэгдэж, ёслол хийгээд харуул хамгаалалтын үүргийг зэрэг гүйцэтгэдэг болсон. Хүндэт харуул улаан СКС буугаар төр нийгмийн зүтгэлтнүүд гадны зочид төлөөлөгчидийг харуулдан хамгаалж сүрт жагсаалаараа цэргийн сүрийг үзүүлдэг билээ. Манай хүндэт харуулын цэргүүд хугацаат цэргийн албан хаагчид байдаг учир зарим орны хүндэт харуул адил мэргэжлийн түвшинд бэлтгэгдэж чадахгүй юм.
1974 онд анги байгуулагдсаны 50 жилийн ойг тохиолдуулан Ардын Их Хурлын тэргүүлэгчдийн зарлигаар Байлдааны гавьяаны одонгоор шагнагдсан бол Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын зарлигаар 2019 оны 10-р сард Зэвсэгт хүчний 032 дугаар ангийг Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагнуулжээ.
Их эзэн Чингис хааны алдарт шадар хишигтэн цэргийн алтан аргамжийг бөхлөн, Монгол төрийн хүндэт харуулын нэн хариуцлагатай үүргийг нэр төртэй биелүүлж ирсэн Та бүхэнд анги байгуулагдсаны түүхт 95 жилийн ойн баярын мэндийг дэвшүүлье. Улаанбаатар цэргийн хүрээний ёс журам сахиулах Зэвсэгт хүчний 032 дугаар анги 1924 онд анхдугаар Үндсэн хуулиа батлан, БНМАУ-ыг тунхаглаж, Нийслэл хүрээг улсын нийслэл “Улаанбаатар хот” хэмээн нэрлэсэнтэй зэрэгцэн “Улаанбаатар хотын комендант” нэртэйгээр байгуулагдсан түүхтэй. Тус анги тайван цагийн бүтэц, орон тоо, зохион байгуулалтын дагуу хууль журмаар тогтоосон төрийн болон цэргийн ёслол хүндэтгэл; батлан хамгаалах, зэвсэгт хүчний байнгын удирдлагын байр, ангийн байрлалын харуул хамгаалалт; Улаанбаатар цэргийн хүрээнд ёс журам сахиулах гэсэн үндсэн үүрэгт ажил болон өдөр тутмын үйл ажиллагаа, цэргийн хангалт, үйлчилгээг тасралтгүй зохион байгуулж байна.
Монгол цэргийн шилдэг уламжлалыг хадгалж, олон түмэндээ “Хүндэт харуулын” хэмээн алдаршсан 032 дугаар анги Монгол Улсын хэмжээнд үндэсний баяр, түүхэн ой, онц чухал үйл явдал, нийтээр тэмдэглэх баяр, тэмдэглэлт өдрүүдийг ёслон тэмдэглэх, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурлын гишүүн, бусад албан тушаалтан тангараг өргөх, тамга шилжүүлэх, төрийн дээд шагнал олгох, цол хүртээх болон эмгэнэн гашуудах зэрэг Төрийн үндэсний ёслол болон Монгол Улсад айлчилсан гадаадын өндөр дээд хэмжээний зочдыг угтах, Итгэмжлэх жуух бичиг хүлээн авах, Дипломат төлөөлөгчийн газруудтай харилцах зэрэг гадаад бодлогыг хэрэгжүүлэх төрийн дипломат ёслолыг гүйцэтгэж, Монгол Улсын төрийн ёслолын нүүр царай болж, дүр төрхийг тодорхойлж ирсэн юм.
Хурандаа генерал Жамсрангийн Ёндон 1955 онд Монгол Улсад Хүндэт харуулын тусгай ротыг байгуулахад анхны захирагчаар нь томилогдож, ард олноо “Рапорт Ёндон” хэмээн алдаршсан юм.
Алба хаах шалгуур
Зэвсэгт хүчний 032 дугаар ангийн хүндэт харуулд гэрээт цэргийн алба хаах хүсэл сонирхолтой, хугацаат цэргийн алба хаасан 180см дээш өндөртэй, бие бялдар сайтай, залуучуудыг төрийн хүндэт харуулын ротод мөн элсүүлэн сонгон шалгаруулж авдаг байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Дипломат протокол Ангилал:Цэргийн ёс заншил ба зан үйл
Усны шийхнүүхэй
Усны шийхнүүхэй, Anthus spinoletta, нь Европ болон Азийн сэрүүн бүсэд тархан нутаглах шувуу юм. Тэд өвлийн улиралд богино зайн нүүдэл хийнэ. Биеийн урт 16 см, газраас ялгагдахааргүй өнгөтэй буюу бордуу зүсмийн шувуу юм. Усны шийхнүүхэй нь голдуу хорхой шавьжаар хооллоно. 6-7 сарын үед 4-5 өндөг гаргаж 14 хоног дараад ангаахай гардаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Цэгцгийнхэн Ангилал:Евразийн шувууд
Нимбэг
Нимбэг (Lemon) нь нимбэгийн модонд ургах, шар өнгөтэй, хүчиллэг, исгэлэн ба жүржтэй ойр төрлийн жимс юм. Нимбэгийг дэлхий даяар хоолонд болон шууд аль ч хэлбэрээр хэрэглэдэг. Нимбэгийн шүүсэнд 5%-н нимбэгийн хүчил, устөрөгчийн хүчил 2-3 агуулагдана. Нимбэгийн мод нь ерөнхийдөө жижгэвтэр. Дунджаар 3м байх ба хамгийн өндөр нь 6м хүрнэ. Нимбэг нь исгэлэн амттай бөгөөд загасны махан хоол, салад мөн төрөл бүрийн ундаа, цай, коктейль зэрэгт хэрэглэгдэнэ. Нимбэг нь С витаминаар баялаг юм. 1ш нимбэгт 20мг агуулагдана.
Түүх
Нимбэг анх үүссэн газар яг нарийн тогтоогдоогүй байгаа ч Энэтхэг, Мьянмарын хойд хэсэг, Хятад улсад анх ургасан гэж таамагладаг. МЭ 700-д оны орчим Перс, Ирак ба Египетэд орж ирсэн бөгөөд анх бичигт тэмдэглэгдсэн нь 10-р зууны үед Арабын цэцэрлэгт чимэглэлийн ургамал болгон тарьсан тухай болно. МЭ 1000-1150 онд Арабын ертөнц болон Газар дундын тэнгис хавиар их хэмжээгээр тархжээ. Нимбэг Европ тивд орж ирсэн нь МЭ 100-д оны орчим Эртний Ромын үед боловч төдийлөн тархаагүй аж. Анх нимбэгийг жинхэнэ тариалсан нь Италийн Генуяд 15-р зууны үед байв. 1493 онд Америк тивд анхны нимбэгний үрийг авчирсан нь Христофор Колумб юм. Тэр үед нимбэг нь голдуу чимэглэл болон анагаах ухаанд хэрэглэгдэж байлаа. 1700-1800 онд Флорида, Калифорнид их хэмжээгээр тарьж ургуулах болсон нь хоолонд хэрэглэх болсонтой холбоотой. 1747 онд Жеймс Линд бам өвчин туссан далайчдыг эмчлэхээр хүнсэнд нь нимбэгийн шүүсээр дамжуулан С витамин өгөх туршилт хийж байв.
Тариалалт
2014 онд нимбэгний нийт тариалалт 16.3 сая тонн байсан. Энэтхэг, Мексик, Хятад, Аргентин, Бразил зэрэг улсууд нийт тариалалтын 59%-ийг эзэлдэг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Жимс
Ихэр анхны тоонууд
Ихэр анхны тоонууд гэдэг нь зөрүү нь 2 байх 2 анхны тоон хосыг хэлнэ. Жишээлбэл, 3 ба 5, 11 ба 13, 857 ба 859-ууд нь ихэр анхны тоонууд болно.
Анхны тоонууд төгсгөлгүй олон болох нь Эртний Грекийн үед мэдэгдэж байсан боловч ихэр анхны тоонууд төгсгөлгүй олон эсэх нь одоо болтол тодорхойгүй.
Ихэр анхны тооны шинжүүд
(Бүх ихэр анхны тоонуудын урвуунуудын нийлбэр) нь нийлнэ (Брун, 1919). Энэхүү нийлбэр （1.90195……）-ийг Бруны тогтмол гэнэ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Тооны онол
III Чарльз
III Чарльз (хуучнаар Уэльсийн хунтайж Чарльз) буюу Чарльз Филип Артур Жорж (The Prince Charles, Prince of Wales, Charles Philip Arthur George, 1948 оны 11 сарын 14-нд төрсөн) нь Их Британи, Умард Ирландын Нэгдсэн Вант Улсын болон Хамтын нөхөрлөлийн зарим орнуудын ван.
II Элизабет болон Эдинбургийн гүн, хунтайж Филип нарын ууган хүү тэрээр Кэмбриж дэх Тринити Коллежийг бакалаврын зэрэгтэй дүүргэснийхээ дараа Эзэн Вангийн Тэнгисийн Цэргийн Хүчинд 1971–76 онд алба хаажээ. Чарльз 1981 онд дэлхий даяар шууд цацагдсан, томоохон хуримын ёслол хийж, Хатагтай Дайана Спенсертэй гэрлэжээ. Тэд 1982 онд Уэльсийн хунтайж Виллиам, 1984 онд Уэльсийн хунтайж Харри гэсэн хоёр хүүтэй болцгоосон. Шар хэвлэлүүд тэдний харилцааны ээдрээтэй байдлын тухай мэдээлсээр ирсэн бөгөөд энэ бүхний эцэст тэд 1992 оноос тусдаа амьдрах болж, улмаар 1996 онд Дайана гүнж хунтайжийг Камилла Паркер Боулестай холбоотой болохыг илчилж, гэрлэлтээ цуцлуулсан юм. Дайана 1997 оны 8 сарын 31-нд Парис хотноо автомашины ослын улмаас нас нөгчсөн билээ. 2005 онд хунтайж Чарльз удаан хүлээсний эцэст Камиллатай гэрлэж, шинэ эхнэр нь Корнваллын гүнгийн ахайтан гэдэг хэргэмтэй болжээ.
Хатан хаан II Елизавета 2022 оны 9-р сарын 8-нд 96 настай нас барж түүний хүү Уэльсийн хунтайж Чарльз хаан ширээний нэр III Карл авчээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Их Британийн хан Ангилал:Уэльсийн хунтайж Ангилал:Их Британийн хунтайж Ангилал:20-р зууны Британийн түүх Ангилал:Корнваллын херцог Ангилал:Ротесэйн херцог Ангилал:Их Британийн фельдмаршал Ангилал:Их Британийн тэнгисийн флотын адмирал Ангилал:Их Британийн агаарын зэвсэгт хүчний маршал Ангилал:Их Британийн Нууц Зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Их Британийн полочин Ангилал:Ависын Рыцарь одон шагналтан Ангилал:Австралийн одон шагналтан (рыцарь) Ангилал:Унгар Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Гэгээн Олафын одон шагналтан (их загалмай одонгийн гинжний хамт) Ангилал:Заан одон шагналтан Ангилал:Гавьяаны одон шагналтан (Их Британи) Ангилал:Канадын одон шагналтан (компаньон) Ангилал:Мөрөвч одонгийн хүлэг баатар Ангилал:Орани-Нассау одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Оранийн Ордны одон шагналтан Ангилал:Өмнөдийн Загалмай Үндэсний одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Румыны Од шагналтан (их загалмай) Ангилал:Саскачеваны Гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Серафимов одон шагналтан Ангилал:Угаалгын одон шагналтан (хүлэг баатрын их загалмай) Ангилал:Финландын Цагаан Сарнай одон шагналтан Ангилал:Хонгорзул одон шагналтан (рыцарь) Ангилал:Хризантем одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (их загалмай) Ангилал:Царсан Титэм одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Язгууртны танхимын гишүүн Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1948 онд төрсөн
Никлас Зюле
Зюле анхны мэргэжлийн гараагаа 2013 оны тавдугаар сарын 11-нд «Хоффенхайийн» өмнөөс «Хамбургийн» эсрэг (1:4) Андреас Людвигийг 81-р минутанд сэлгэн хийжээ.
17 хүртэл насны ДАШТ-д улсаа төлөөлөн оролцсон.
Цахим холбоос
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Германы олимпын оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хоффенхайм багийн тоглогч Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан Ангилал:Германчууд Ангилал:1995 онд төрсөн
Вилиам Шройф
Вилиам Шройф (Viliam Schrojf, 1931 оны 8 сарын 2 – 2007 оны 9 сарын 1) нь Словакийн хөлбөмбөгийн хаалгач бөгөөд Чехословакийн шигшээ багт 39 тоглолт хийсэн.
Замнал
Шройф мөн 1960 оны Европын үндэстнүүдийн цомд (одоогийн Европын АШТ) 3-р байр эзэлсэн Чехословакийн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтаж байв.
Клубийн хувьд Слован Братислава багт ихэнх тоглолтоо хийж, хожим Локомотива Кошице зэрэг багуудад тоглож байгаад зодог тайлжээ.
Ангилал:1931 онд төрсөн Ангилал:2007 онд өнгөрсөн Ангилал:Чехословакийн хөлбөмбөгчин Ангилал:1962 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Чехословакчууд
Каринти
Каринти (Кари́нти, Kärnten -, словениэр Koroška) — Австрийн хамгийн өмнө зүгт орших холбооны муж улс юм. Муж улсын төв нь Вөртерзее дэх Клагенфурт. Каринтийн өрнөд талд Тироль, умард талд Зальцбург, зүүн хойд талд Штири, өмнөд талд нь Итали ба Словени улсууд оршино.
Цахим холбоос
Ангилал:Австрийн муж Ангилал:Австрийн Кронланд Ангилал:Нутаг дэвсгэрийн нэгжийн статистикийн бүртгэл-2-Бүс нутаг Ангилал:Европын түүхэн нутаг дэвсгэр эсвэл бүс нутаг
Архуст сум
Архуст сум нь Төв аймгийн сум юм.
Төв аймгийн Архуст сумын товч танилцуулга                                                                                                                                    Нарст
БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчидийн   1959 оны 129-р зарлигийг үндэслэн Төв аймгийн Хөдөлмөрчдийн Депутатуудын Гүйцэтгэх Захиргаа МАХН-ын Хорооны 1959 оны 4-р сарын 16-ны өдрийн 40/13-р тогтоол  гарч засаг захиргааны өөрчлөлт дахин хийгдэх үед Архустын  сангийн аж ахуйг  түшиглэн Архуст сумыг байгуулсан түүхтэй.
Энэ хугацаанд тус сум 1969 онд татан буугдаж  Эрдэнэ сумтай нийлсэн. 1976 оноос Архуст Хороо Захиргааг, 1981 оноос Архуст сумыг дахин байгуулж 1999 онд 40 жилийн ойгоо тэмдэглэж анааг хүртэл үйл ажиллагаа явуулж 50 жилийн ойн босгон дээр  ирээд байна.
Тус сум Монгол орны ой хээрийн бүсээс тал хээрт шилжих завсарын бүсэд оршдог. 82728 га нутаг дэвсгэртэй, Улаанбаатар хотоос 108 км,Аймгийн төвөөс 117км зайтай оршдог бөгөөд өөрийн аймгийн Эрдэнэ, Баяндэлгэр, Баянжаргалан, Баян сумуудтай хилэлдэг, эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай, далайн түвшингээс дээш 1400-аас дээш метрт өргөгдсөн жилд унах хур тундасны хэмжээ 200-231 мм, зарим үед 150 мм –ээс ч бага хур тундас унадаг.
Манай сумын нутагт  Аргаль угалз, Чоно, Туулай,Тарвага,Зурам, Үнэг, Хярс,Дорго,Хүрэн,Мануул, Цагаан зээр, зэрэг ан амьтдаас гадна Галуу, Нугас,Хун, Тогоруу, Ангир, Идлэг шонхор,Бүргэд, Тас, Сар,Элээ зэрэг төрөл зүйлийн шувуудтай.
Ургамлын төрөл зүйлээс агь, ганга, тарваган шийр, зээргэнэ, гэшүүнэ, монгол цай, нохойн хошуу,лидэр, лууль, царван, ерхөг, согоовор , хиаг, хялгана, бутуул, мангир, шувууны хөл, дэрс зэрэг олон зүйлийн ургамал ургана.
Тус сум 1971 онд Төвийн эрчим хүчний нэгдсэн сүлжээнд холбогдсон, 1978 оноос Улаанбаатар- Багахангай –Багануурын төмөр зам тавигдаж нутаг дэвсгэр дээгүүр 29 км үргэлжилдэг. Улаанбаатар-Багануурын засмал замаас 28км зайтай оршдог.
Засаг захиргааны хувьд  Ноёншандын  1-р баг, Нарстын 2-р баг гэсэн хоёр багийн зохион байгуулалттай.
К. Даваасамбуу, Д. Ганбаатар,  О. Ганхуяг,  Ё.Пүрэвдорж, Д. Дамиран,  П. Жигжидсүрэн,  Д.Баттогтох,  П.Энхтайван,  Х. Марат,  Р. Гандорж,  Ч.Пүрэвжал  нарын 11 мянгат малчинтай боллоо.
Сумын эдийн засгийн гол үнлэс нь мал аж ахуй бөгөөд дэд бүтэц сайн хөгжсөн тул 2009 оноос газар тариалан сайн хөгжих үндэслэл тавигдсан /газар тариалангийн 12827 га талбай бүгд эзэнтэй болсон/ гэж үзэж байна.
Сумын төвд ЕБ-ын 9 жилийн дунд сургууль, Хүн эмнэлэг, Соёлын төв, Хүүхдийн цэцэрлэг зэрэг нийгмитйн салбаруудаас гадна Цахилгаан холбооны салбар, үүрэн телефоны G – Мобель , Мобикомын станцууд ажиллаж байна. Мөн мал эмнэлэг, үржлын ажил эрхэлдэг Нар-Уст, Хөдөө –бүрд, худалдаа үйлчилгээний Оньс-Үүд ХХК-ууд болон ХААН,Монгол Шуудан банкнуудын тооцооны төвүүд иргэд болон төсвийн байгууллагуудад үйлчилж байна.
Сумын нутаг дэвсгэрт хүрэн нүүрс, өнгөт металл, барилгын шавар, хөнгөн дүүргэгчийн  түүхий эд –алевералилт,цагаан тугалганы нөөцтэй. Өиөөдрийн байдлаар Ноён шандын Алеворалитыг ордыг түшиглэн Мон дулаан треид ХХК  хоногт 60 шоо м хөнгөн дүүргэгч үйлдвэрлэх хүчин чадалтай үйлдвэрийг 2008 онд ашиглалтанд  2009 оноос олдворлолт хийхээр  болоод байна.
Мөн Богдын Алт,Алагтай Цэцэн, ХХК-ууд Боголын хошуу, Арбогол Алтны үндсэн ордны хайгуул хийхээр оруулдж үйлдвэрлэлээ байгуулах ажилд орхоор болж байна.
Манай суманд өрхийн жижиг үйлдвэрлэл эрчимтэй хөгжих эхлэл бий болж  байна. Тухайлбал  Буриад гутал үйлдвэрлэлдэг 20-иод өрх, Уралдааны эмээл хийдэг 4 өрх, эсгий үйлдвэрлэх 8 өрх ажиллаж 2007 онд 11390 уртааш метр, 2008 онд 18500 уртааш метр эсгий үйлдвэрлэв.
Роберт Шуман
Роберт Шуман (Robert Schumann; 6 сарын 6, 1810 – 7 сарын 29, 1856) нь Германы хөгжмийн зохиолч байв.
Германы хөгжмийн их зохиолч, нийтлэлч, XIX зууны романтик урлагийн хамгийн сод төлөөлөгчийн нэг Роберт Шуманы бүтээлийг Оросын хөгжмийн суут зохиолч П.И.Чайковский “Хөгжмийн шинэ хэлбэрийн бүхэл бүтэн ертөнц болсон тэрээр өөрийнхөө суут өвөг дээдсийн хүрч амжаагүй чавхдасыг анх хөглөсөн юм” гэж үнэлжээ.
Р. Шуман багааасаа хөгжим, уран зураг, яруу найрагт адилхан авьяастай, идэр үедээ урлагийн онол, гоозүй судалж байв. Эх нь түүнийг хуульч болгох гэж цөхрөнгөө барж эцэстээ хүүгийнхээ урлагийн авьяас билэгт буулт хийхэд хүрсэн юм. Р. Шуман “Хөгжмийн шинэ сэтгүүл”-ийг үндэслэж 10 жил түүний зохиогч, редактор байхдаа гайхалтай дайчин нийтлэлүүд бичиж, түүндээ хоцорсон үзэл санаа, арга зарчмыг шүүмжилж, шинэ дэвшилт бүхнийг сурталчилж байлаа. Түүний зохиосон төгөлдөр хуурын бяцхан аязууд нь ер бусын содон зураглал, ончтой дүрслэл, хөтөлбөрт шинж, урьд сонсогдоогүй хэмнэл сэлтээр тэр үеийнхний гайхлыг төрүүлдэг байв. Тиймээс зарим хүмүүс түүний зохиол бүтээлийг ойлгож ядахдаа “хөгжмийн урлагт үймээн дэгдээгч” гэж бичиж байжээ. Р. Шуман үнэндээ цоо шинэ зам эрж, хүний сэтгэхүйгээс гарч болох бүхий л хувирал өөрчлөлт, амьдрал, үзэгдлийн эгзэгт мөч, хямралыг гайхалтай хурц мэдэрч, үүнийгээ төгөлдөр хуураар төгс илэрхийлэн дүрсэлж чаддагаараа гоц байжээ.
Р. Шуман урлах ажлаа хөгжмийн “шоовдор” жижиг хэлбэрүүдээс эхэлж, аажимдаа том хэлбэрт шилжсэн юм. Төгөлдөр хуурын гурван сонат, “Уран сэтгэмж”, “Эрвээхэй”, “Багт наадам”, “Бүжгүүд”, “Хүүхдийн амьдралаас”, “Ойн амьдралаас”, “Хүүхдийн цоморлиг” зэрэг жижиг хэлбэрийн зохиол бичжээ. Харин түүний 4 симфони, 7 концерт, 25 цөөхүүл чуулга зохиол, хөтөлбөрт удиртгал, төгөлдөр хуурын бөгөөд хийлийн гурав, гурван сонатууд нь үзэл санаа, сэтгэхүйн арвин гүн утга, өргөн далайцтайгаараа онцлог юм.
Ангилал:1810 онд төрсөн Ангилал:1856 онд өнгөрсөн Ангилал:Германы хөгжмийн зохиолч Ангилал:Германчууд
Талас муж
Талас муж (Талас облусу) — Киргиз улсын долоон мужийн нэг.
1944 онд үүсэн байгуулагдсан. Засаг захиргааны төв — Талас хот.
Газар зүй
11400 км² газар нутагтай. Мужийн нутгаар Талас гол урсдаг.
Хүн ам
2011 онд 231,800 оршин суугчтай байв.
Нутгийн хуваарь
Талас муж дотроо 4 район болж хуваагдана.
Цахим холбоос
Ангилал:Киргизийн муж
Луужин
Луужин нь анх өдрийн гэгээтэй үед ертөнцийн зүг чигийг тодорхойлон заах зориулалттай соронзон үйлчлэлийн багаж юм. Анх 1044 онд хятадын цэргийн аргын тухай эрдэмтэн Зэн Гунляны хэвлүүлсэн судар номонд дурдсан байдаг. Сүүлд 1088 онд Шэнь Ко гэгч хятад хүн зохиолдоо боловсронгуй болгосон луужингийнхаа тухай дэлгэрэнгүй ичиж үлдээжээ.
Өнөөгийн байдлаар олон төрлийн луужин байдаг байна: соронзон луужин, гироскоп луужин, уулны луужин, астрономын буюу одон орны луужин.
Гадаад холбоос
Ангилал:Байршил тогтоох төхөөрөмж Ангилал:Нислэгийн навигац Ангилал:Усан тээврийн байршил тогтоогч Ангилал:Шумбалтын тоноглол Ангилал:Зэвсэгт хүчний хэрэглэл Ангилал:Outdoor
Германы тээврийн хэрэгслийн улсын дугаар
[[File:Kfz-Kennzeichen in Deutschland.svg|250px|thumb|right|''Германы тээврийн хэрэгслийн улсын дугаарыг бүс нутгаар үзүүлсэн газрын зураг
Tээврийн хэрэгслийн улсын дугаар (ярианы хэлэнд дугаарын пайз) нь германд тээврийн хэрэгслийн зөвшөөрлийн дүрмийн дагуу тээврийн хэрэгсэлд зөвшөөрөл олгох байгууллагаас олгодог тээврийн хэрэгсэл болон түүний чиргүүлийг таних дугаар юм. Тус дугаар нь өөр хоорондоо ялгарах тэмдэг болон таних дугаараас бүрдэнэ. Зөвшөөрөл шаардлагатай тээврийн хэрэгсэлд энэхүү дугаар нь түүний тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний хамт зам тээврийн хөдөлгөөнд оролцох эрхийн зөвшөөрлийн баримт болно. Үүнийг оршин суугаа газар эсвэл албан байгууллагаас хамааран тухайн бүс нутгийг хариуцсан зам тээврийн хөдөлгөөний байгууллагаас зөвшөөрлийн гэрчилгээ болон дугаарын пайзыг авна. Тээврийн хэрэгслийн зөвшөөрөл шаардлагагүй тэрэгнүүд нь даатгалын дугаарын пайз гэх дугаартай байна. Энэ дугаар нь улсын дугаарт ордоггүй учир нь тээврийн хэрэгслийн даатгалын газраас олгодог дугаар юм.
Германы тээврийн хэрэгслийн улсын дугаарын жагсаалт нь хэрэглэгдэхээ болиод хаагдсан дугаар, одооны хэрэглэж байгаа болон ирээдүйд хэрэглэгдэх дугаарын ялгагдах тэмдэгийг бүгдийг багтаасан байгаа.
Цахим хуудас
улсын дугаар Ангилал:Тээврийн хэрэгслийн улсын дугаар улс орноор
Өмнөд Альпийн нуруу
Өмнөд Альпийн нуруу (The Southern Alps) нь Шинэ Зеландын Өмнөд арлын баруун хэсгээр орших нуруу юм. Тус уулсын систем нь Өмнөд арлыг бий болгосон. "Өмнөд Альп" хэмээх нэр нийтэд нь хэрэглэгддэг бөгөөд салбар уулсын систем, салбар нуруунууд нь тусдаа нэртэй байдаг.
Хамгийн өндөр цэг болох Аораки буюу Күүк оргил 3754 м өндөртэй. 3000 метрээс дээш өндөртэй оргил 17 бий. Тус нурууны ихэнх хэсэг нь Вестланд Үндэсний Цэцэрлэгт Хүрээлэн, Маунт Аспайринг Үндэсний Цэцэрлэгт Хүрээлэн, Аораки/Маунт Күүк Үндэсний Цэцэрлэгт Хүрээлэн зэрэг хэд хэдэн Үндэсний Цэцэрлэгт Хүрээлэнгийн нутагт багтаж, улсын хамгаалалтад байдаг. 360 гаруй мөсөн голтойгоос хамгийн том нь болох Тасманы мөсөн гол 29 км урттай.
Өмнөд Альп хэмээх нэрийг 1770 оны 3 сарын 23-нд ахмад Жэймс Күүк өндөр сүрлэг уулсыг нь хараад Альпийн нуруутай зүйрлүүлж өгчээ.
Эшлэл
Ангилал:Шинэ Зеландын уул нурууд
Яннис Фетфацидис
Иоаннис Фетфацидис (Ιωάννης Φετφατζίδης, 1990 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нд Драма хотод төрсөн) — Грекийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Женоа болон Грекийн шигшээд тоглодог. Намхан нуруутай тул хурд сайн, хуурмаг хөдөлгөөн ихтэй тоглогч гэгддэг.
Замнал
6 настай Фетфацидист Олимпиакос өсөлтийн дааврын эмчилгээ хийлгэхэд сайтар тусалжээ.
2013 оны есдүгээр сард италийн Женоа Олимпиакост 4 сая, Фетфацидисийг жилд 500 мянган еврогоор цалинжуулахаар гэрээлжээ.
Шигшээ
2010 оны есдүгээр сарын 8, Фетфацидис Евро-2012 тэмцээний сонгонд Грекийг анх удаагаа төлөөлөн Латвитай тоглов. 2011 оны хоёрдугаар сарын 9-нд Канадтай нөхөрсөг тоглоход хаалганд Фетфацидис шигшээн анхны бөмбөгөө оруулж, улмаар Евро-2012 тэмцээний сонгоны ээлжит учраа Мальтийн хаалганд дубльдэж байв.
Холбоос
Ангилал:Грекийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Женоа багийн тоглогч Ангилал:Олимпиакос багийн тоглогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Грекийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Грекчүүд Ангилал:1990 онд төрсөн
Рауль Гарсиа
Рауль Гарсиа Эскудеро (Raúl García Escudero; 1986 оны долоодугаар сарын 11-нд Памплона хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Атлетико Мадрид» болон Испанийн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
«Осасуна» багийг УЕФА-гийн цомын хагас шигшээд шалгарахад гоолдож, лигийн 33 тоглолтонд 11 гоолдсон Гарсиаг 2007 оны долоодугаар сард «Атлетико Мадрид» € 13 саяар элсүүлэв. «Атлетико» 2013/2014 оны Испанийн аварга болоход 34 гараанд 9 гоолдсон Гарсиагийн тус их байв. 2014 оны дөрөвдүгээр сарын 9-нд УЕФА Аваргуудын лигт «Барселонаг» талбайдаа хүлээн авч ялан (1:0) 40 жилд анх удаагаа хагас шигшээд шалгарсан «Атлетикогийн» түүхэн тоглолтонд Гарсиа 90 минутыг талбайд өнгөрүүлсэн.
Исмаил Кадарэ
Исмаил Кадарэ (Ismail Kadare, 1936 онд төрсөн) нь Албанийн зохиолч юм. Тэрээр романуудаараа алдаршсан, гэхдээ анх шүлгийн түүврүүдээрээ олонд танигджээ. Тэрээр 1960-д оноос хойш үеийн Албанийн уран зохиолын хамгийн том төлөөлөгч билээ. 1960-д онд тэрээр ихэвчлэн богино өгүүлэл бичдэг байсан бол анх 1966 онд Үхдлүүдийн армийн жанжин хэмээх романаа анх хэвлүүлжээ. Тэрээр 1996 онд Францын Ёс зүй, улс төрийн шинжлэх ухааны академийн насан туршийн гишүүнээр сонгогдсон. Мөн 1992 онд Чино Дэль Дука дэлхийн шагнал; 2005 онд анхны Мэн Бүүкер олон улсын шагнал; 2009 онд урлагийн салбар дахь Астуриагийн хунтайжийн шагналыг хүртжээ. Кадарэ 1990 оноос хойш Францад амьдарч байна. Тэрээр утга зохиолын салбар дахь Нобелийн шагналд хэд хэдэн удаа нэр дэвшиж байсан. Түүний бүтээлүүд 30 орчим хэлээр хэвлэгджээ.
Мөн үзэх
Kadare, Helena. Kohë e pamjaftueshme, Tirana: Onufri, 2011. ISBN 978-99956-87-51-9
Цахим холбоос
Ангилал:Албанийн парламентын гишүүн Ангилал:Албанийн зохиолч Ангилал:Албанийн яруу найрагч Ангилал:Албани хэлээрх утга зохиол Ангилал:Зохиогч Ангилал:Хөдөлмөрийн Намын гишүүн (Албани) Ангилал:Цагаач Ангилал:Бүүкерийн шагналтан Ангилал:Иерусалим шагналтан Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (командлагч) Ангилал:Ардчилсан Германы Урлагийн Академийн гишүүн Ангилал:Тирана Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Тиранагийн хүндэт иргэн Ангилал:Албаничууд Ангилал:1936 онд төрсөн
Баян сум
Баян сум нь Төв аймгийн сум юм. Сумын төв Мааньтад төмөр замын Мааньт өртөө байрлана.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Төв аймгийн сум
Бихор тойрог
Бихо́р тойрог (Judeţul Bihor) — Румыны нэгдүгээр зэргийн нутаг, 575.398 хүнтэй тойрог («жудец»).
Монгол орны томоохон нуурууд
!
Бихор тойрог
Эх сурвалж
Ангилал:Румыны тойрог
Эрдэнэбилэгийн Энхбат
Эрдэнэбилэгийн Энхбат (1984 оны 10 сарын 16-нд төрж, 2021 оны 12 сарын 24-нд нас барсан) нь Булган аймгийн Могод сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын өсөх идэр начин байсан юм.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын жүдоч Ангилал:Улсын начин Ангилал:Могодын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1984 онд төрсөн Ангилал:2021 онд өнгөрсөн
Феликс Видвальд
Феликс Видвальд (Felix Wiedwald; 1990 оны гуравдугаар сарын 15, Тедингхаузен) — Германы хөлбөмбөгчин, «Вердерийн» хаалгач.
2015 оны тавдугаар сарын 26, Видвальдийг анхны баг «Вердер» нь элсүүлсэнээ зарлав.
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Дуйсбург багийн тоглогч Ангилал:Айнтрахт Франкфурт багийн тоглогч Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Отгот шунгуур
Отгот шунгуур, Podiceps cristatus нь Шунгуурынхан, Podicipedidae овгийн усны шувуу юм.
Гадаад төрх
Энэхүү шувууны биеийн урт 46-51 см ба далавчаа дэлгэхэд 59-73 см юм. Тэд маш чадварлаг сэлж шумбах бөгөөд усан доор загас хөөн барьж иддэг аж. Нас бие гүйцсэн шувууд нь зуны улиралд толгой хүзүүний гоёлоороо андашгүй. Бага залуу шувуудын толгой нь эрээн тахь мэт хар цагаан судалтай байх ба нас бие гүйцээд алга болдог ажээ.
Тархалт
Отгот шунгуур нь цэнгэг уст нуур, ойр орчмын өвс ногоот газар нутаглана. P. c. cristatus зүйл нь Европ болон Азид таарна. Африкийн дэд зүйл болох P. c. infuscatus болон Австралийн дэд зүйл  P. c. australis нь суурин амьдралтай юм.
Идэш тэжээл
Отгот шунгуур голдуу загас идэх ба мөн жижиг шавьж, мэлхий, үе хөлтөн зэргээр хооллодог.
19 зууны үед өд сөдийг нь авж хатагтай нарын малгай зэргийн гоёлд хэрэглэхээр их хэмжээгээр агнаснаас болж Нэгдсэн Вант Улсад устах дөхсөн ажээ. Хамгаалалтад авсан ба өдгөө тоо толгой нь эргэж сэргээд байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Шунгуурынхан Ангилал:Евразийн шувууд
Бургенланд
Бургенланд (Burgenland [] ; Gradišće) — Австри улсын муж.
Феликс Мендельсон
Якоб Лудвиг Феликс Менделсон Бартолди (Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy, 1809 оны хоёрдугаар сарын 3-нд Хамбургт төрсөн; 1847 оны арваннэгдүгээр сарын 4-нд Лайпцигт насан эцэслэсэн) нь Германы хөгжмийн зохиолч байв.
Феликс Менделсоныг “XIX зууны Моцарт” хэмээн арай хэтрүүлэн үнэлсэн байдаг. Гэвч үүнд үнэтэй тал бий нь юу гэвэл, түүний авьяас ер бусын эрт тодорсон бөгөөд аялгуу тансаг сайхан аялгуу, гэрэл гэгээтэй тодорхой дуурьслын шинж чанараараа Моцарттай нэн ойр юм. Ийм ч болохоор нь түүнийг бас романтикуудын дунд төрсөн сонгодог зохиолч нэж нэрлэх нь бий. Амьдрал уран бүтээлийнхээ туршид Хендел, Бах, Моцарт, Бетховений бүтээсэн урлагийг биширдэг байв. Менделсон урьд эдүгээгийн урлах аргын алийг ч хосолж чаддаг өвөрмөц талтай. Тэрээр үндэснийхээ ардын болон шинэ яруу найраг, дэлхийн утга зохиолын сэдэв, эрт цагаас ард түмний дунд дэлгэрсэн хөгжмийн хэлбэр зэргийг бүтээлдээ өргөн ашигладаг байлаа. Тэр, баатарлаг юм уу сэтгэхүйн гүн гүнзгий эрс тэс хөдөлгөөн зөрчилтэй зохиол бичдэггүй, харин тов тодорхой хэлбэр барилыг ашиглаж цэлмүүн сайхан уянга бүтээдэг байв.
Суут хүмүүсийн амьдралд нэн ховор тохиолдох амьдралын таатай сайхан нөхцөл Менделсонд олдсон байдаг юм. Тэр амьжиргааны талаар санаа зовсонгүй, түүнчлэн алдар хүндэтгэлийн титэм аяндаа хүрч ирж байлаа. Хөгжмийн ертөнц рүү алхсан даруйд нь алдар гавьяа тосон авч байлаа.
Намтар
Менделсон 1809 онд Хамбург хотноо сэхээлний гэр бүлд төржээ. Түүний өвөг эцэг нэрд гарсан гүн ухаантан байв. Банкны эзэн эцэг нь хөгжмийн зохиолч хүүгийнхээ багш зөвлөгч байх буурьтай боловсролтой хүн байжээ. Феликсийг мэндэлсний дараахан тэд гэр бүлээрээ Берлинд шилжин суув. Менделсоны хурц авьяас нь маш эрт тодорсон бөгөөд 9 настайгаасаа концертод хөгжимдөж эхэлжээ. Зохиох, туурвих авьяас нь ч үүнтэй бараг зэрэг тодорч 11 настайгаасаа театр тайзны бяцхан зохиолууд, найрал болон цөөхүүл хөгжмийн аязууд бичжээ.
Менделсоны гэрт тэр үеийн шилдэг сэхээтхүүд цуглардаг байсан нь Менделсоны ертөнцийг үзэх үзэл, гоо сайхны таашаал сонирхол, уран сайхны үзэл чиглэл эрт бүрэлдэн цогцлоход тусалсан.
Уран бүтээл
Түүний багш Целтер нь шавиа бахархаж их яруу найрагч Гётетэй танилцуулсан нь сонгодог урлагт түүнийг улам ойртуулж өгсөн билээ. Менделсонд ойр дотно танилцсан Веберийн хөгжим, түүний романтик уран зөгнөлт сэтгэлэг, үндэсний өвөрмөц хөг аяс онцгой нөлөөлсөн байдаг. Ийнхүү Менделсон идэр залуудаа урлах чадвараа олж 17 хүрээгүй шахам байхдаа Шекспирийн “Зуны шөнийн зүүд” хэмээх симфони удиртгал нь олон жилийн хожим зохиосон зохиолуудаас нь ч давуу ур чадварлаг байв. Түүнчлэн энэ үеэс “Камахо гэрлэсэн нь” дуурь, шашны хөгжим, төгөлдөр хуурын олон зохиол, симфони болон дөрвөлүүд зэрэг хөгжмийн төрлүүдийг хамарсан бүтээл туурвисан ажээ. Энэ мэтээр Менделсоны нэр Берлинээс халин гарчээ. Менделсон Берлиний их сургуулийн түүх-хэлний ангийг эчнээ сурч төгсөөд 21-тэйдээ олон талаар төгс төгөлдөр уран бүтээлч болжээ.
1829 оноос хилийн чанадад анх жуулчлан хөгжимдөж аялан тоглолт хийдэг болжээ. 1833 онд Дюссельдорф хотын хөгжмийн захирал болж олон талын үйл ажиллагааг өргөн хүрээтэй өрнүүлэх боломжтой болов. 1835 онд Лайпцигийн оркестрийн удирдаач болжээ.
Амьдралын сүүлийн жилүүд
Менделсоны хөгжим нь тухайн үеийнхээ хөгжмийн зохиолчид шиг биш, арай хуучин өнгө аялгуутай байсан тул тэр үедээ нэр хүнд харьцангуй бага байсан боловч одоо үед түүний суут хөгжим нь дэлхийн хамгийн гайхамшигт хөгжмийн дунд зүй ёсоор тооцогдож байна.
Тэрбээр Лайпциг хотод амьдралынхаа сүүлийн жилүүдэд олон удаа цус харваж 1847 онд нас баржээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Менделсон Бартолди Ангилал:Германы хөгжмийн зохиолч Ангилал:Романтизм хөгжмийн зохиолч Ангилал:Сүмийн хөгжмийн зохиолч Ангилал:Германы удирдаач Ангилал:Лайпцигийн Хөгжим ба Театрын Дээд Сургуулийн ректор Ангилал:Германы Гавьяаны одон шагналтан (энхтайвны зэрэг) Ангилал:Нидерландын Ханы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Лайпциг Иx Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Лайпцигийн хүндэт иргэн Ангилал:Роберт ба Клара Шумантай холбоотой хүн Ангилал:Фредерик Шопентой холбоотой хүн Ангилал:Хамбургийн хөгжимчин Ангилал:Берлиний хүн Ангилал:Германчууд Ангилал:1809 онд төрсөн Ангилал:1847 онд өнгөрсөн
Люксембург
Люксембург (Groussherzogtum Lëtzebuerg, Grand-Duché de Luxembourg , Großherzogtum Luxemburg [), албан ёсоор Люксембургийн Их Херцогт Улс нь далайд гарцгүй Баруун Европын улс юм. Нийслэл Люксембург хотод Европын Холбооны дээд байгууллагуудын хоёр нь байдаг. Бельги, Нидерландтай хамтдаа Бенилюкс гэж нэрлэгддэг. Өмнө талаараа Франц, баруун болон хойд талаараа Бельги, зүүн талаараа Герман улстай хиллэдэг.
2,586.4 км.квадрат газар нутагтай, Европын хамгийн жижиг улсуудын нэг юм. 2019 онд 626,108 хүн амтай байсан Европын хамгийн бага хүн амтай улсуудын нэг боловч хамгийн өндөр хүн амын өсөлттэй улс юм. Люксембургийн хүн амын бараг тэн хагасыг гадаадууд эзэлдэг. Люксембург нь өндөр хөгжилтэй, эдийн засаг нь хөгжсөн улс, нэг хүнд ногдох ДНБ нь дэлхийн хамгийн өндөрт тооцогддог юм.
Люксембург нь Европын Холбоо, Эдийн Засгийн Хамтын Ажиллагаа ба Хөгжлийн Байгууллага, НҮБ, НАТО, Бенилюкс гэх мэт олон улсын байгууллагуудын үүсгэн байгуулагчын нэг юм. Люксембург хотод Европын Холбооны хэдэн байгууллага агентлагууд оршдог. Люксембург нь НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлд 2013, 2014 онуудад байсан. 2020 оны байдлаар Люксембург улсын иргэд визгүй 187 улсад зорчих эрхтэй.
Түүх
963 онд Арденны угсааны гүн Зигефройд (Sigefroid) одоогийн нийслэл байгаа газарт цайз бариулсан байна. Тухайн үед уг цайзыг "lucilinburhuc" буюу бяцхан цайз гэж нэрлэж байснаас тус улсын нэр гаралтай. 1060 оны үед Арденны угсаанаас салбарласан Люксембургийнханд гүнгийн хэргэм хүртээгдсэн байна. Ариун Ромын Эзэнт Гүрэн, Бохемийн хаан Карл IV нь Люксембургийн гэр бүлийн хүн байв. Гэвч Люксембургийн удмынхан Карл IV-ийн ачийн үед удам тасарч, эзэмшил газар нь 1461 онд Бургундийн гүнлигт нэгтгэгдсэн байна. Хожим Хабсбургийнхны эзэмшилд очиж, Нидерландын хамтаар Испани, Австрийн захиргаанд орж байв.
Францын хувьсгалын үед Францын мэдэлд орсны дараа 1815 оны Венийн хэлэлцээрээр Германы Холбооны Улсын бүрэлдэхүүнд, Нидерландын хааныг төрийн тэргүүнээ болгосон Люксембургийн Их Херцогт Улс болон зохион байгуулагджээ. 1830 оны Бельгийн тусгаар тогтнолын хувьсгалын үеэр Бельгичүүдтэй хамтран тэмцэж, Бельги улс тусгаар тогтноход бүрэлдэхүүнд нь орж байгаад 1839 оны Лондоны хэлэлцээрээр баруун хэсэг нь (одоогийн Люксембург муж) Бельги, үлдсэн хэсэг нь Нидерландын Вант улсын харьяанд орсон байна. 1867 онд Пруссийн Хант Улс ба Францын хооронд жийргэвч бүс болгохын тулд олон улсын гэрээ ёсоор төвийг сахисан орон хэмээн зарлагджээ. 1890 онд хуучин Нассаугийн гүн Адольф Люксембургийн их ванд өргөмжлөгдөж, Нидерландын хаан Люксембургийн удирдагч байхаа больж, жинхэнэ ёсоор тусгаар тогтносон байна.
Дэлхийн нэгдүгээр дайн болон дэлхийн хоёрдугаар дайны үеэр Германд эзлэгдэж байсан. 1948 онд Бенилюксийн 3 улс хоорондоо гаалийн татваргүй байхаар тогтсон. 1949 онд Умард Атлантын Цэргийн Эвсэлд элсч, төвийг сахисан орон гэсэн статусаасаа татгалзжээ. 1957 онд Европын холбоог байгуулалцсан бөгөөд 1999 оноос Еврог мөнгөн тэмдэгтээ болгосон юм.
Улс төр
Үндсэн хуульт хаант засаглалтай. Төрийн тэргүүн нь удам залгамжлах их херцог. Их херцог нь засгийн газартай хамтдаа төрийн эрхийг баридаг. Люксембург 1868 оны 10-р сарын 17-нд үндсэн хуулиа баталсан. Их херцог нь парламентыг тараах эрхтэй бөгөөд 3 сарын дотор шинэ сонгууль болох ёстой байдаг.
Парламент нь 1 танхим, 60 гишүүнтэй бөгөөд бүх ард түмний шууд сонгуулиар 5 жилийн хугацаатай сонгогддог. Мөн парламентад зөвлөх үүрэгтэй, 21 гишүүн бүхий Төрийн хэргийн танхим гэж байх бөгөөд ерөнхий сайдын санал болгосноор их ван гишүүдийг нь томилдог.
Засаг захиргааны хуваарь
Засаг захиргааны хувьд 3 дүүрэгт хуваагддаг. 3 дүүрэг нь 12 кантон, тэдгээр нь 126 коммунд хуваагдана.
Эшлэл
Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Европын орон Ангилал:Европын зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Европын Холбооны гишүүн орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Эзэнт улс Ангилал:Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:ЭЗХАХБ-ын гишүүн орон
Хосе Олебас
Иосиф Хосе Холебас (José Holebas, Ιωσήφ Χολέβας, 1984 оны зургаадугаар сарын 27-нд Ашаффенбург хотод төрсөн) — Уругвай гаралтай Грекийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Олимпиакос болон Грекийн шигшээн хамгаалагч юм.
Замнал
Олебас Германы Ашаффенбург хотод төржээ. 2006 онд Мюнхен 1960 багт мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн. Олимпиакост гурван жилийн гэрээгээр 2010 онд элссэн.
Шигшээ
2010 онд Олебас Грекийн иргэншилтэй болсон. 2011 оны арваннэгдүгээр сарын 11-нд Оростой (1:1) тоглоход Грекийн шигшээн анхны гараагаа хийсэн.
Гэр бүл
Эцэг — грек, эх — уругвай.