cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Неоконсерватизм
Неоконсерватизм нь уламжлалт консерватизмын үргэлжлэл болохдоо өөрийн өвөрмөц санааг гаргаж ирсэн юм. Эдгээр нь төр иргэний нийгмийн дээр байж болохгүй, эдийн засгийн амьдралд оролцохдоо төр нь мөнгөний эргэлтийн хэмжээг зохицуулах, инфляцитай тэмцэх, бүтцийн бодлого баримтлах л үүрэгтэй, монопольт хэвшлийг хязгаарлах, дахин хувьчлах. Бага татварын бодлого явуулах, төрөөс явуулах нийгмийн бодлогыг аль болохоор багасгаж, хүнийг өөртөө өөрийнхөө төлөө зүтгэгч болгож , бэлэнчлэх сэтгэлгээг халах, нийгмийн тэгш биш байдал гэж байдаггүй, харин тэгш биш байдалтай байх эрх нь хүнд бий. Энэ түүний бусдаасаа ялгагдах үндэс болох ёстой. Энэ бүгдээс үндэслэн нийгмийг зохион байгуулахдаа тэгш бус зарчмыг баримтлан, энэ нь шударга байдалтай нийцнэ хэмээн косерватизмын талынхан үздэг байна. Ингэснээрээ консерватизм нь либерализм, социалрефоризм, тэр тусмаа коммунизмын эсрэг байр суурь баримталж, нийгмийн тэгшитгэлийн (эгалитаризм) үзэл санаа, нийгмийн шинэтгэлийн хэт хувьсгалч хандлагын эсрэг байдаг байна.
Каха Каладзе
Кахабер (Каха) Карлос дзе Каладзе (гүрж. კახაბერ (კახა) კარლოს ძე კალაძე; 1978 оны 2-р сарын 27-нд ЗХУ-ын БНГүрж Улсын Самтредиа хотод төрсөн) гүржийн улс төрч, өмнө тбилисийн болон киевийн "Динамо", "Милан" зэрэг клубт хамаалагчаар тоглож байсан алдартай хөлбөмбөгчин. Гүржийн 2001-2003, 2006 онуудын шилдэг тоглоч болж байсан.
Каха Каладзе улс төрийн карьераа тухайн үед сөрөг хүчин байсан өнөө үед эрх барь буй "Ардчилсан Гүрж-Гүржийн мөрөөдөл" намаас эхлүүлсэн. Намын тэргүүн Бидзина Иванишвили тус улсын Ерөнхий сайдаар сонгогдсоны дараа тэрээр 2012 оны 10-р сарын 25-нд Гүржийн Эрчим хүч, байгалийн нөөцийн сайдаар томилогдон ажилласан байна.
2017 оны 11-р сарын 13-наас нийслэл Тбилиси хотын захирагчаар ажиллаж байгаад 2021 онд дахин сонгогдсон байна.
Долгорын Загдаа
Үндэсний бөх ийн улсын начин Долгорын Загдаа Булган аймгийн Могод суманд 1950 онд төрсөн. Бага, дунд сургуулиа дүүргээд эцэг эхтэйгээ мал маллаж байгаад 1967 оноос бөхтэй холбогдож, бөх болох гараагаа эхэлсэн. 1973 онд хотод орж ирээд Хүч нийгэмлэгт тамирчин, цагдаагаар ажиллаж байгаад тэтгэвэртээ гарчээ.
Улсын наадмын дэвжээнд
1. Шөвгөрсөн амжилт 2. Дөрөв давсан амжилт
Сонин (Чин гүрэн)
Сонин (манж: ，галиг: Sonin) (1601－1667) (заримдаа Суони, Сони) хэмээгч нь Манж Чин гүрний төрийн түшмэл, бичгийн түшмэл юм. 1661-1667 оны хооронд Энх амгалан хааны өмнөөс төр барьсан дөрвөн сайдын нэг. 1667 онд өөд болсны дараа түүнд тэргүүн дэсийн гүн цолыг нэхэн хүртээсэн.
Намтар
Сонин бол Манжийн Шулуун шар хошууны хэшэри овгийн хүн. Эцэг Шосэ, авга ах Хифэ нар нь цөмөөр манж, монгол, хятад хэлэнд гүн нэвтэрсэн бичгийн эрдэмтэд байж, Нурхач хааны төрийн албанд дээд зэрэглэлийн албанд тушаал хашиж байсан. Сонин нь утга зохиол, хэл бичиг, хүнтэй харилцах тал дээр илүү авъяаслаг байсан нь түүнийг хожим гадаад харилцаанд мэргэшихэд нөлөөлсөн. 1628 онд Дээд эрдэмт хааны зарлигаар шинээр дагаж орсон Хорчин аймгаас манжийн цэрэгт нэгдэхэд туслуулахаар элч болгон илгээж, үүргээ амжилттай гүйцэтгэжээ. 1629 онд бичгийн түшмэлээр томилогдон, хятадын ном зохиолыг манж хэл рүү орчуулах, манжийн төрийн түүхийг бүртгэн тэмдэглэх ажлыг хариуцан хийж эхэлсэн.
1630 онд Мин улсын Жэньзи, Юнпин хотуудыг довтлоход Сонин цэрэг удирдан оролцсон. 1632 онд манжийн их цэрэг Цахарын Лигдэн хааны цэргийн хүчийг бут цохиод, Датун хотыг довтлоход цэрэг удирдан оролцож гавъяа зүтгэл байгуулсан гэж ниру и жангин буюу сумын занги цол хүртэж, хааны ордонд бичгийн түшмэлийн албандаа үргэлжлүүлэн зүтгэж байв. 1643 онд Дээд эрдэмт хаан таалал төгссөний дараа хаан ширээний төлөөх тэмцэл өрнөхөд Сонин бээр сү чин ван Хоогэг дэмжсэн хэдий ч, 1644 онд Дээд эрдэмтийн 9-р агь Фулиныг хаанаар сонгожээ. 1644 онд Чин гүрэн хятадын хойд мужуудыг эзлэн авсны дараа манжийн төр дэх Доргоны хүч нөлөө ихсэж, өрсөлдөгч сү чин ван Хоогэ тэргүүтэй ноёд түшмэдийг улс төрөөс зайлуулах ажиллагаа 1648 онд туйлдаа хүрч, олон ноёд хамрагдсаны нэг нь Сонин багтаж байсан. Сонингийн хэргэм зэргийг нь хурааж, цаазаар авах ял тохсон хэдий ч, ялыг хөнгөлж гэрийн хорионд хийн, эд хөрөнгийг нь хураажээ. 1651 онд Эеэр засагч хааны зарлигаар түүнийг цагаатгаж, албанд нь буцаан томилоод, тэргүүн дэсийн бо түшмэл өгч, хааны дотоод сайдаар томилов.
1661 онд Эеэр засагч хааны гэрээслэлээр Энх амгалан хааныг нас бие хүрэх хүртэл төр барих Суксаха, Сонин, Эбилүнь, Обой дөрвөн сайд томилсон. Эдгээр сайдууд дундаас Сонин насаар ахмад, бусад ноёдыг зуучлан холбох үүрэгтэй байж, аль нэгийг нь хүчжүүлэхээс сэргийлж байсан. 1667 онд түүнийг өөд болсны дараа Обойгийн талын ноёд Суксахад цаазын ял тулгаж, хороосноор 1669 он хүртэл Обой сайд Чин гүрэнд дангаар ноёрхож байв. Энх амгалан хаан, Сонингийн хөвгүүн Сонготугийн тусламжтайгаар Обойгийн фракцыг улс төрөөс зайлуулахад туслажээ.
Гэр бүл
Сонин нь 3 эхнэрээс төрсөн 6 хөвгүүн (4 хөвгүүний нэр мэдэгдэж байгаа), 2 охинтой байсан.
Холбоотой хуудас
Ангилал:1601 онд төрсөн Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Чин улсын улс төрч Ангилал:1667 онд өнгөрсөн
Юнлэ Дадянь
Тойм
Юнлө хуандигийн зарлигаар хятадын түүх, утга зохиол, урлаг, толь бичиг, буддизм, күнз болон даогийн сургаалиуд, мэргэ төлөг, одон орон, газар зүй, анагаах ухаан, хууль дүрэм, шинжлэх ухаан, философи зэрэг сэдвийн саланги тусдаа байсан ном судрыг нэгтгэн бичих ажлыг бичгийн утгачийн хүрээлэнд тушааж, 100 гаруй түшмэдийг ашиглан эхлүүлсэн. 1405 оноос бичээч түшмэдийн тоог 2169 хүртэл нэмж ажиллуулснаар 1408 онд Наньжин хотод бичиж дууссан нь нийт 22937 бүлэг 11095 боть бүхий болсон. 1421 онд Юнлө хаан нийслэл хотоо Бээжин рүү нүүлгэхдээ тус бүтээлийг авч явсан. 1557 онд Жяжин хааны үед Хориотой хот шатах үеэр Юнлэ Дадянийн зарим хэсэг нь галд өртжээ. 1562 онд Жяжин хааны зарлигаар тус бүтээл элэгдэж муудсанаар хуулбарлах ажлыг эхлүүлж, 1567 онд дуусжээ. Анхны эх нь дараах 3 удаагийн үйл явдлаас болж алга болсон гэж таамагладаг.
Жяжин хааны хуулбарласан Юнлэ Дадянь нь 1860 оны хар тамхины хоёрдугаар дайн хүртэл бүрэн хадгалагдаж байгаад, Англи-Францын цэргүүд Бээжин хотыг эзлэх үеээр ихэнх нь шатаж, цөөн хэсгийг нь дурсгал болгож нутаг руугаа явуулжээ. 1875 онд Чин гүрэнд 5000 орчим боть үлдсэн байсныг Ихэтуанийн бослогоор найман улсын цэрэг Хориотой хотыг эзлэх үеэр Бичгийн утгачийн хүрээлэнг галдах үеэр, хэдэн зуун ботийг өөрийн улс руу илгээж, ихэнхийг нь шатаасны дараа Чин гүрний талд ердөө 60 гаруй боть хуулбар эх үлджээ.
Орчин үед Бээжин хотод Хятадын Үндэсний Номын Санд 221 боть, Тайпэй хотод Тайваний Үндэсний Хааны Ордон Музейд 62 боть, АНУ-ын Конгрессын номын санд 41 боть, Калифорниагийн Сан Марино хотод Хантинтоны Номын Санд 2 боть, Корнеллийн Их Сургуулийн Номын Санд 6 боть, Их Британийн Нэгдсэн Вант Улсад 51 боть, Германд 5 боть тус тус хадгалагдаж байна. 2020 оны 7 сарын 7-нд Парис хотод болсон нэгэн дуудлага худалдаагаар Юнлэ Дадянийн 2 ботийг 8 сая еврогийн үнээр худалдсан явдал болжээ.
Холбоотой зүйлс
Ангилал:Хятадын соёлын дурсгал Ангилал:Хятадын соёл Ангилал:Мин улсын утга зохиол Ангилал:Мин улс Ангилал:Нэвтэрхий толь
Пирмин Швеглер
Пирмин Швеглер (Pirmin Schwegler, 1987 оны гуравдугаар сарын 9-нд Эттисвиль хотод төрсөн) — Швейцарын хөлбөмбөгчин бөгөөд германы «Хоффенхайм» болон Швейцарын шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Түүнийг «Хоффенхайм» 2014 оны тавдугаар сард таван жилээр элсүүлсэн.
Шигшээ
Пирмин Швеглер шигшээдээ анх 2009 оны наймдугаар сард гараалсан. 2010 оны ДАШТ-д оролцож байв.
Хувийн амьдрал
«Ред Булл Зальцбургийн» Кристиан Швеглер түүний ах.
Гадны холбоос
Ангилал:Швейцарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Люцерн багийн тоглогч Ангилал:Янг Бойз багийн тоглогч Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч Ангилал:Айнтрахт Франкфурт багийн тоглогч Ангилал:Хоффенхайм багийн тоглогч Ангилал:Швейцарчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Данзанваанчигийн Ухнаа
Намтар
1960 онд Дорноговь аймагт арван жилээ төгссөн сурагч дуучин болох хүсэлтэй нийслэлд ирсэн. 1960 онд анх “Учиртай гурван толгой” дуурийн “Юндэнгийн дагуулаар” анх гарч байсан.
1967-1972 онд Болгар улсын Софи хотын хөгжмийн дээд сургуульд сурч төгссөн. Сургуулиа төгсөөд 1972 онд Филармонид анхны гоцлол дуучнаар ажилласан байна.
1983 онд Москвагийн Театр урлагийн дээд сургуулийн эстрадын найруулагчийн дээд дамжаанд мэргэжил дээшлүүлсэн байна. УДБТ-т дуучин, 1972 оноос улсын филармонийн туслах найруулагч, уран сайхны удирдагч, 1983-2001 онд даргаар ажиллажээ.
Д.Ухнаа гуай нь Улсын хөгжимт драмын театрын дуучнаас ажлын гараагаа эхэлж, соёл, урлагийн хөгжлийн төлөө тасралтгүй 60 гаруй жил хөдөлмөрлөхдөө Монголын болон дэлхийн сонгодог олон арван дуурьт гол дүр бүтээж, Улсын Филармонийн симфони найрал хөгжмийн 200 гаруй тоглолт, "Соёл-Эрдэнэ" хамтлаг, "Баян Монгол" чуулг ын 400 гаруй тоглолтыг удирдан зохион байгуулж, 4,500 гаруй концерт хөтөлж, 220 гаруй концерт найруулан үзэгч түмний хүртээл болгосон, дэлхийн 70 гаруй улсад Монголын урлагийн 400 гаруй удаагийн тоглолт зохион байгуулан үндэсний болон эстрад урлагийг сурталчлан таниулж, соёл, урлагийн салбарыг хөгжүүлэх их үйлсэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан эрхэм билээ.
Шавь нараас нь Б.Баяраа /агсан/, Б.Сарантуяа /УГЖ/, Х.Төмөрбаатар /УГЖ/, Ч.Насантогтох /УГЖ/, Л.Оюунчимэг /агсан/, Д.Эрдэнэтуяа зэрэг нэрт дуучид төржээ.
Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Иххэтийн хүн Ангилал:1941 онд төрсөн Ангилал:2022 онд өнгөрсөн
Алексей Бурдуков
Алексей Васильевич Бурдуков (1883 онд Оросын хаант улсын Тобольск мужийн Боровая тосгонд төрсөн- 1943 оны 3-р сарын 13-нд ЗХУ-ын Сиблаг-т нас барсан) -Орос, зөвлөлтийн монгол судлаач. Монгол хэлний багш, Монгол дахь анхны зөвлөлтийн дунд сургууль зохион байгуулагчийн нэг.
Намтар
Тариачны гэр бүлд 18883 онд төрсөн. Багадаа эцгийгээ алдаж, арван хоёр настайд нь ээж нь түүнийг худалдаачин Я.Е.Мокины албанд өгч, түүнтэй хамт Монгол руу явж эхэлсэн ажээ. Монголд худалдааны цэгт ажиллаж байхдаа монгол хэл сурсан. Тэрээр "Бурдуков ба К" хоршоо байгуулж, Монголд анх удаа хоршооллын хэлбэрийг нэвтрүүлсэн юм. А.Бурдуков польшийн Монгол судлаач эрдэмтэн Владислав Котвич оросын Санкт-Петербург т амьдардаг болохыг мэдээд 1909 онд түүнд захидал бичжээ. Улмаар Владислав Котвич хариу бичиж холбоо тогтоогоод Алексей Бурдуковоос "Жангарын тухай туульс" хайж өгөхийг хүссэн байна. Тэр цагаас хойш Владислав Котвичийн хүсэлтээр монголын ардын аман зохиолын дээж, ховор гар бичмэлүүдийг цуглуулж эхэлсэн байна.
Дэлхийн нэгдүгээр дайн эхэлсний дараа дайчилгаагаар Ховд дахь оросын консулын газарт орчуулагчаар ажилласан байна. 1916-1923 онд тэрээр Оросын газарзүйн нийгэмлэгийн /ОГН/ сурвалжлагч гишүүн, 1923 оноос ОГН-ийн Зүүн Сибирийн салбарын гишүүн байв. Шинжлэх ухааныг дэмжсэний төлөө Оросын газарзүйн нийгэмлэг түүнд мөнгөн медалиа олгосон байна. Тэрээр барон Р.Ф.Унгернийн цэргүүдийн эсрэг тулалдаанд оролцсон гэдэг.
1921 оны гуравдугаар сард Улиастай гаас гэр бүлийнхээ хамт нууцаар гарч явсан. Барон Унгерн ийн цэргүүд ба Хатанбаатар Максаржав ын хувьсгалт цэргийн хоорондох байлдааны бүсэд орж хэсэг хугацаанд үлдэж, орчуулга хийхэд тусалсан байдаг. Дараа нь Алексей Бурдуковын гэр бүл Эрхүү хотод суурьшжээ. 1926 онд Алексей Бурдуков худалдааны ажлаа орхин Ленинград руу нүүж, Дорно дахины институтэд ярианы монгол хэл заажээ. 1935 онд Монгол хэл, уран зохиолын тэнхимд шинжлэх ухааны дэд профессороор батламжилсан байна. 1938 онд филологийн шинжлэх ухааны нэр дэвшигч хэмээх шинжлэх ухааны нэр хүндтэй цол хүртжээ. Тэрээр Ленинградын Улсын Их Сургуульд хавсран багшилж байсан байна.
1930-аад оны эхээр түүнийг богино хугацаанд баривчилж суллаад 1941 оны долдугаар сарын 2-нд түүнийг дахин баривчилжээ. Мөн оны 9-р сарын 22-нд Уралын цэргийн тойргийн Цэргийн шүүх Бурдуковт цаазаар авах ял оноогоод (РСФСР-ын Эрүүгийн хуулийн 58-1а зүйл) 1941 оны 11-р сарын 8-ны өдрийн хурлаар цаазаар авах ялыг нь хэлтрүүлж 10 жил хорих ялаар сольсон байна. Сүүлд хөдөлмөр эрхлэх хорих лагерьт 1943 оны 3-р сарын 13-нд өвчнөөр нас баржээ.
Эх сурвалж: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B4%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2,_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 Ангилал:Санкт-Петербургийн Улсын Их Сургуулийн багш Ангилал:1883 онд төрсөн Ангилал:1943 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголч эрдэмтэн Ангилал:Сурган хүмүүжүүлэгч
Үнэнбатын Оюунзул
Үнэнбатын Оюунзул  (1987 оны 7 сарын 14-нд төрсөн) нь Монгол улсын улс төрч. 2020 Нийслэлийн иргэдийн төлөөлөгчдийн хуралын төлөөлөгч ,2021- Үндэсний цэцэрглэгт хүрээлэнгийн дарга. . МАН-ын Бага хурлын гишүүн.
Ном
Ү. Оюунзул нь "Долоон гарагийн тэмдэглэл" "Бидний мөрөөдлөө биелүүлсэн түүх" зэрэг номыг зохиосон.
Эх сурвалж
Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Монголчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Фиянгу жанжин
Товч намтар
Фиянгу нь 1645 онд дотоод амбан гуравдугаар зэргийн бо түшмэл Эшогийн хөвгүүн болж мэндэлсэн. Эгч нь Эеэр засагч хааны Донго бага хатан гэгч байсан. 14 насандаа эцгийн хэргэмийг залгамжилсан. 1674 онд ань чин ван Ёлогийн удирдлага доор цэрэг удирдаж Жяньши мужийн нутагт У Сангүйн цэрэгтэй байлдаж эхлэв. 1676 онд Хунань мужийн Чанша хотыг эзлэх тулаанд гавьяа байгуулав. 1679 онд хааны хиа захирах дотоод сайд, хуувийн амбангийн тушаалд томилогдов. 1690 онд манжийн төрөөс Галдангийн довтолгооноос сэргийлж, Фиянгу сайдыг Хорчины хошуудаас татсан цэргийг захиран, Фучуань чин ванд туслан Галдан бошигтыг даруулахаар илгээжээ. 1693 онд түүнийг Хөх хотод цэрэг захируулан сахиулав. 1695 онд хязгаарыг тохинуулагч их жанжинд (抚远大将军) өргөмжлөв.
1696 оны 2 сард Энх амгалан хааны зарлигаар Галдан бошигтийн эсрэг байлдахаар гурван замаар цэрэглэн мордохдоо зүүн гарын цэргийг хар мөрөний жанжин Сабусугаар захируулж, баруун гарын цэргийг Фиянгу жанжнаар захируулан, төв замын цэргийг Энх амгалан хаан өөрөө удирдан Өрөөсөн чулуут хаалгаар гарч ар монголыг гурван талаас нь бүслэн орсон. Тус жилийнхээ 5 сард Фиянгугийн удирдсан баруун замын цэргүүд Зуунмод, Тэрэлжийн орчимд Галдангийн удирдсан ойрад цэрэгтэй тулгарч байлдан, Галдангийн удирдсан Ойрадын цэргийг бут цохиж, ялалт байгуулсан. 1701 онд Энх амгалан хааныг дагаж анд явж байгаад зам зуурт бие нь муудсанд түүний биеийн байдлыг харзнаж хааны цуваа нэг өдөр саатаж байгаад Фиянгугийн өвчнийг илааршуулахаар сайд томилж Бээжин хот руу буцаахаар болсон. Ингэхдээ хааны сангаас гэр, тэрэг, морь, 5000 лан мөнгө соёрхож явуулжээ. Тус жилдээ Фиянгу жанжин нас барсны дараа оршуулах ёслолд нь тахил өргөж, тэргүүн зэргийн гүн, Сянжуан (襄壮) гэх цолыг нэхэн өргөмжлөн, оршуулсан нь одоогийн Бээжин хотын Чаоян дүүргийн Дунба цэцэрлэгт хүрээлэнгийн орчимд байсан. Түүний хойно хөвүүн Чэньтай нь тэргүүн зэргийн хөү, тувашара хафан (манжаар: ; хятадаар: 云骑尉) буюу харгалзах түшмэл гэх сул орон тооны түшмэл болгожээ.
Ангилал:1645 онд төрсөн Ангилал:1701 онд өнгөрсөн Ангилал:Чин улсын улс төрч Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Чин улсын жанжин
Дамирангийн Баатаржав
Увс аймгийн Тэс сумын харьяат Монгол улсын гавъяат дасгалжуулагч,самбо бөхийн дэлхийн аваргын мөнгөн медальт, Олон улсын хэмжээний мастер, Монгол улсын начин Дамирангийн Баатаржав 1942 онд Тэс сумын нутаг " Шүүт " гэдэг газар төржээ.
Улсын наадмын дэвжээнд
1. Шөвгөрсөн амжилт 2. Дөрөв давсан амжилт
Хутугтай хатан
Хутугтай хатан (бас Кутукуй-хатун гэж бичсэн нь бий) (?-1256) нь Их Монгол Улсын Мөнх хааны их хатан. Судрын чуулганд Ихирэс аймгийн Буту хүргэний хөвүүн Уладайн охин гэсэн байдаг бол Юань улсын сударт "... нэр Худутай, Хонгирад овог, Дэй сэцэн гийн ач хөвүүн Мангэчэнгийн охин..." (憲宗貞節皇后，名忽都台，弘吉剌氏，特薛禪孫忙哥陳之女也) гэж тэмдэглэсэн байдаг. Түүний нэр түүхэнд маш бага тэмдэглэгдсэн. 1256 онд нас барсан.
Эшлэл
Ангилал: Монгол хатан Ангилал:12-р эсвэл 13-р зуунд төрсөн Ангилал:1256 онд өнгөрсөн
2008 оны олимпын жүдо
Бээжин хотод хүлээн авсан 2008 оны зуны олимпын хүрээн дэх жүдо барилдааны аварга шалгаруулах тэмцээн тухайн оны 8-р сарын 9-нөөс 15-ны өдрүүдэд Бээжингийн шинжлэх ухаан технологийн их сургуулийн тамирын ордонд явагдсан байдаг. Дүнг нэгтгэхэд Япон улсын баг медалийн чанар (4 алт), тоогоор (7 медаль) тэргүүлжээ.
Оролцоо
91 орны 381 тамирчин тэмцэлдэв.
Монгол улс
Монгол улсаас 11 жүдоч барилдснаас 8 сарын 14-ний эрэгтэй 100 кг жингийн барилдаанд Найдангийн Түвшинбаяр түрүүлж Монгол улсын түүхэн дэх анхны олимпын аварга болжээ. Жүдочид хэрхэн барилдсаныг Монгол улс Бээжингийн олимпод өгүүллээс дэлгэрүүлж уншаарай.
Медальтны орон
thumb|Тэмцээний дэвжээ
Дөрвөлж (сүлд судлал)
Дөрвөлж сүлд судлалд бамбайн хуваалтын хувьд онцгой сүлдний дүрс юм. Ингэж босоогоор нь ба хэвтээгээр нь задлан хуваасны дараах үүссэн дөрвөн талбайг талбар хэмээн нэрлэх ба энэ нь сүлдийг нэгтгэх нэгэн арга юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Сүлдний хуваалт Ангилал:Сүлдний зураг
Вангин Хада
Вангин Хада (хятад хэл: 完颜合达, пиньинь: wanyan heda) (? - 1232) нь Зүрчидийн Алтан улсын сүүл үеийн цэргийн жанжин. Түүний хятад нь нэр нь (瞻, Zhān), өргөсөн нэр (景山, Jǐngshān). Тэрбээр морь унаж, харвахдаа гарамгай байсан. 1214 онд Алтан улсын Ци гуо гүнжийг хамгаалан явж, Чингис хаанд хүргэж өгөх үүрэг хүлээсэн. 1215 онд Линьхуан фугийн ерөнхий жанжин болсон. 1215 оны 8 сард монголын цэргүүд Линьхуанийг эзэлсэн. 1216 онд жэннань жюний захирагч болж, Идугийн газрыг сахиж монголын эсрэг тулалдаж, Линьзи (临淄), Шоугуаныг (寿光) эзэлсэн. 1217 онд тунюань жюний захирагч (通远军节度使), гонжоу жюний захирагч (巩州管内观察使), пинши жюний захирагч (平西军节度使), хэжоугийн хянагч түшмэлээр (河州管内观察使) томилогдон ажилласан. 1218 онд Яньань фугийн мэдэгч түшмэлээр (知延安府事) томилогдож, фуян чөлгөний морьт цэргийн их жанжин (鄜延路兵马都总管) болсон. 1219 онд цэрэг захирч Сүн улсын цэргийг Мэйцүньгуан (梅村关), Малиньбаод (马岭堡) бут цохиж, Мачэн шянийг (麻城县) эзлэв. 4-р сард Лунжоуд Баруун Сягийн цэрэгтэй байлдаж, Танжоу, Дэнжоуг эзэлсэн. 1220 онд Яньанийг сахиж, Жутянь ууланд (拄天山) Баруун Сягийн цэргийг устгасан. 1221 онд Яньань фугийн мэдэгч, жанжин Нахэймагийн (纳合买) хамтаар Аньсайбаод Баруун Сягийн цэрэгтэй байлдав. 1222 онд юаньшуай фугийн зүүн гарын жанжин болж, Шаньдун чөлгөний үе улирах моукэ (世袭谋克), төрийн цаньжэн жэнши (参知政事) түшмэл, Жинжао фугийн мэдэгч (京兆府行省事) цол хүртэв. 1226 онд Пинлянь мужийг сахьсан. 1227 онд пинжан жэнши түшмэл, руй гуо гүн (芮国公) цол хүртэв. 1230 оны 1 сард пинжан жэнши (平章政事) болон цэргийн явдлын хүрээлэнгийн дэд сайдын (知枢密院副使) албыг хавсран томилогдов. Тус жилийн 1 сард Вэйжоу (卫州) хотыг бүслэн байлдаж байсан Сэкис буха, Ши Тяньзэ нарын захирсан 3000 монгол цэргийг довтлон ялав. Мөн Цаньжэн жэнши түшмэл Ила Пүагийн (移剌 蒲阿) хамтаар Тунгуан (潼关) боомтыг сахин суув. 1232 онд Хада, Пүа нарын захирсан 200,000 цэргүүд Санфэн уулын тулалдаанд (三峰山之战) Тулуй ноён, Сүбээдэй баатрын удирдсан 40,000 монголын цэрэгт ялагдаж, Жюньжоу (钧州) руу зугтсан ч, удалгүй баригдаж цаазлуулав.
Эшлэл
Ангилал:1232 онд өнгөрсөн Ангилал:Алтан улсын жанжин Ангилал:Алтан улсын түшмэл
Цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэл
Цахилгаан эрчим хүчний үйлдвэрлэл гэдэг нь аль нэг төрлийн эрчим хүчийг цахилгаан болгон хувиргах үйл ажиллагаа бөгөөд хэрэглэгчдийг цахилгаанаар хангах үйл ажиллагааны эхний шат болно. Дараа дараагийн шат болох цахилгаан эрчим хүчийг дамжуулах, цахилгаан эрчим хүчийг түгээх үйл ажиллагааг эрчим хүчний байгууллагууд гүйцэтгэнэ.
Цахилгааныг үйлдвэрлэхдээ ихэвчлэн түлшийг шатааж түүний эрчим хүчээр ажиллах анхдагч хөдөлгүүр бүхий цахилгаан механик тоноглол болох генератораар үйлдвэрлэн гаргахаас гадна урсгал ус, салхины кинетик энерги, нарны зай ашиглах гэх мэт сэргээгдэх эрчим хүч ашигладаг.
== Түүх == Хувьсах гүйдлийн цахилгаан дамжуулах шугамуудаар цахилгааныг бага өртгөөр алс хол дамжуулан трансформатороор хүчдлийг нь өсгөж, бууруулах ашиглах боломж бүрдсэн үеээс цахилгааныг төвлөрсөн байдлаар үйлдвэрлэх болсон байна. Харин хамгийн анхны цахилгаан станцууд ус, нүүрсэнд тулгуурлан ажилладаг байсан бол орчин үед нүүрс, цөм, байгалийн хий, гидро цахилгаан, шатахууны эрчим хүчийг ашиглахаас гадна нарны, далайн таталтын, газрын гүний дулааны эрчим хүчийг тодорхой хэмжээгээр ашиглаж байна.
Үйлдвэрлэх аргууд
Цахилгаан генераторт холбосон турбинээр ихэнх цахилгаан эрчим хүчийг үйлдвэрлэдэг. Турбиныг энергийн зөөгч гэж нэрлэх хий, шингэний хүчээр эргүүлнэ.Голлон хэрэглэгддэг хий, шингэний тоонд:
Дотоод шаталтын хөдөлгүүр ашиглах
Бага чадлын цахилгаан генераторууд ихэвчлэн дизель, био хий болон байгалийн хийгээр ажилладаг дотоод шаталтын хөдөлгүүрээс эргэлт авч ажилладаг. Нам хүчдлийн нөөцийн генераторууд голдуу дизель хөдөлгүүрээр ажиллана.
Нарны зай
Дээр дурдсан нарны гэрэл цуглуулагчаас ялгаатай нь нарны зай нарны гэрлийг шууд цахилгаан болгоно. Хэдийгээр нарны гэрэл элбэг, үнэгүй байдаг боловч нарны батарейн өртгөөс хамаараад нарнаас цахилгаан гаргаж авах нь механик аргаас илүү үнэтэй хэвээрээ байна.
Бусад аргууд
Салхиар ажилладаг турбинуудыг цахилгаан гаргах бусад аргуудтай хослуулан ашиглавал найдвартай үүсгүүр болж чадна.
Хагас дамжуулагч материал ашиглах явдал зөөврийн цахилгаан хэрэгслүүдийн хувьд сонирхол татах арга болж байгаа.
Цахилгаан химийн аргаар цахилгаан эрчим хүч гаргаж авах явдал хөдөлгөөнт, зөөвийн тоног төхөөрөмжүүдэд ач холбогдол ихтэй арга болно.
Эшлэл
Ангилал:Цахилгаан Ангилал:Цахилгаан эрчим хүчний техник Ангилал:Цахилгааны инженерчлэл
Ила Пүа
Ила Пүа (хятад хэл: 移剌蒲阿, пиньинь: Yí lá pú ā) (? - 1232) нь Зүрчидийн Алтан улсын сүүл үеийн кидан угсааны жанжин. Тэрбээр бага наснаас цэргийн албанд зүтгэж, мянгатын ноёноос дутун болтол дэвшсэн. Алтан улсын Удубу хааны үед хунтайжийн зүүн ордны цэргийн жанжин байсан. 1223 онд Сүйжоугийн цэргийн хэргийг хариуцаж, цэргийн явдлын хүрээлэнгийн шүүгч түшмэлээр томилогдсон. 1224 онд зарлигаар Гуанжоуг эзлэн, өмнөд Сүн улстай байлдахаа зогсоож, найрамдахаар болов. 1227 онд түүний цэргийн гавьяаг үнэлж, үе улирах моукэ цол соёрхов. 1230 оны 1 сард Хэшилэ Яютагийн хамтаар Дачанюаньд Монголын Доголху чэрбигийн удирдсан найман мянган цэрэгтэй байлдаж ялалт байгуулав. Тэндээс зуун мянган цэргээ удирдан Хэнань мужийн Вэйжоу хотыг бүслэсэн Ши Тяньзэ нарын гурван мянган цэргийг довтлон ухраав. Үүний дараа цаньжэн жэнши түшмэл болж Тунгуан боомтыг сахин суув. 1231 оны 12 сард Дэнжоуг сахин, Юйшан уулыг Монголын цэргээс хамгаалан суув. 1232 оны 2 сард Вангин Хада жанжны хамтаар 20 түмэн цэрэг удирдан Санфэн ууланд Монголын Тулуй ноён, Сүбээдэй баатрын цэрэгтэй байлдахад монголчууд зад барьж цас оруулж гэнэт хүйтэрснээс болж Алтан улсын цэргүүд зэвсэгээ барих чадваргүй болох үед, монголын их цэрэг довтлон зүрчидийн цэргийг хүйс тэмтрэв. Уг тулаанаас Ила Пүа цөөн цэргээр зугтах замдаа баригдаж алуулсан.
Эшлэл
Ангилал:1232 онд өнгөрсөн Ангилал:Кидан хүн Ангилал:Алтан улсын жанжин
Рыбен Хаукес
Рыбен Хаукес (Ruben Houkes) — 1979 онд Нидерланд улс болон Нидерланд орныхоо Умард Холланд мужид төрсөн, эрэгтэй жүдо барилдааны 60 кг жингийн дэлхийн аварга, олимпын хүрэл медальт , Нидерланд орны жүдоч.
Эх сурвалж
Ангилал:Нидерландын жүдоч Ангилал:Нидерландын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:Нидерландын жүдогийн улсын аварга Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1979 онд төрсөн
Хун Манет
Хун Манет (кхмер. ហ៊ុន ម៉ាណែត; 1977 оны 10-р сарын 20-нд Мемот хотод төрсөн) - камбожийн улстөр, цэргийн зүтгэлтэн, 2018 оноос Камбожийн Эзэн хааны Зэвсэгт хүчний генерал бөгөөд командлагч. 40 орчим жил Камбожийн Ерөнхий сайд байсан Хун Сений ууган хүү.
2023 оны 7-р сарын 26-нд Хун Сен Засгийн газрын тэргүүний албан тушаалаа 2023 оны 8-р сарын 22-нд хүү Хун Манет-ад шилжүүлнэ гэж мэдэгдсэн.
Намтар
Манет 1977 оны 10-р сарын 20-нд Кампонгтям мужийн Мемот дүүргийн Ко Тхмар тосгонд Камбож Улсад Улаан кхмерууд төрийн эрх барьж байхад төрсөн ажээ.
Манет бага дунд боловсрол Пномпеньд аваад 1995 онд Камбожийн Хааны Зэвсэгт хүчинд элсэн орсон байна. Мөн тэр ондоо АНУ-ын Вест-Поинт дахь Цэргийн Академид суралцахаа оржээ. 1999 оны 5-р сард тус Цэргийн Академийг тэр жил төгссөн гадаадын долоон курсантны нэг бөгөөд Камбожийн анхны төгсөгч болжээ.
Вест Пойнт сургуулиа төгссөний дараа тэрээр эдийн засгийн бакалаврын зэрэг хамгаалж, Камбожийн хааны армид дэслэгчээр томилогдсон байна. Мөн сүүлд 2002 онд Нью-Йоркийн их сургуульд эдийн засгийн ухааны магистр, 2008 онд Бристолийн Их сургуульд эдийн засгийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан байна.
2008 онд Манет хурандаа цолтой Камбожийн терроризмын эсрэг үндэсний тусгай хүчний командлагчаар томилогдсон юм. 2013 оны зургадугаар сард Камбожийн хааны армийн орлогч командлагч, нэгдсэн цэргийн штабын орлогч даргаар томилогдож дэслэгч генерал цол хүртжээ.
2008-2011 онд Камбож-Тайландын сөргөлдөөний үеэр Хун Манет мөргөлдөөнийг зогсоох хэлэлцээнд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн. Мөн Камбожийн Зэвсэгт хүчний шинэчлэлийн үйл явцад оролцож, залуу офицер, цэргүүдэд онцгой анхаарал хандуулдаг байсан гэдэг.
2021 оны 12-р сарын 2-нд Ерөнхий сайд Хун Сен өөрийн орыг залгамжлах шинэ Ерөнхий сайд болох хүүгээ дэмжиж байгаагаа албан ёсоор мэдэгдсэн.
Утасгүй эрчим хүч дамжуулалт
__LEAD_SECTION__
Утасгүй эрчим хүчний дамжуулалт ( WPT ), утасгүй цахилгаан дамжуулалт, утасгүй эрчим хүчний дамжуулалт ( WET ) эсвэл цахилгаан соронзон эрчим хүчний дамжуулалт нь цахилгаан эрчим хүчийг утасгүйгээр физик холбоос болгон дамжуулах явдал юм. Утасгүй цахилгаан дамжуулах системд тэжээлийн эх үүсвэрээс цахилгаан эрчим хүчээр удирддаг дамжуулагч төхөөрөмж нь цаг хугацааны хувьд өөрчлөгддөг цахилгаан соронзон орон үүсгэдэг бөгөөд энэ нь орон зайд хүчийг хүлээн авагч төхөөрөмж рүү дамжуулж, талбайгаас эрчим хүч гаргаж, цахилгаанд нийлүүлдэг. ачаалал. Утасгүй цахилгаан дамжуулах технологи нь утас, батерейны хэрэглээг арилгах боломжтой бөгөөд ингэснээр бүх хэрэглэгчдийн цахим төхөөрөмжийн хөдөлгөөн, тав тух, аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлдэг. Утасгүй цахилгаан дамжуулалт нь хоорондоо холбогдох утас нь тохиромжгүй, аюултай эсвэл боломжгүй тохиолдолд цахилгаан төхөөрөмжийг тэжээхэд тустай.
Утасгүй эрчим хүчний техникийг голчлон ойрын болон алсын талбар гэсэн хоёр ангилалд хуваадаг. Ойролцоох эсвэл цацрагийн бус техникийн хувьд цахилгаан соронзон орны тусламжтайгаар утас ороомгийн хоорондох индуктив холболтоор эсвэл металл электродуудын хоорондох багтаамжтай холболтыг ашиглан цахилгаан орон зайд хүчийг богино зайд шилжүүлдэг. Индуктив холболт нь хамгийн өргөн хэрэглэгддэг утасгүй технологи юм; Түүний хэрэглээнд утас, цахилгаан шүдний сойз, RFID шошго, индукцийн хоол хийх, хиймэл зүрхний аппарат, цахилгаан машин зэрэг суулгац хийх эмнэлгийн төхөөрөмжид утасгүй цэнэглэх эсвэл тасралтгүй утасгүй эрчим хүч дамжуулах зэрэг гар төхөөрөмжүүдийг цэнэглэх зэрэг орно.
Алсын зайн эсвэл цацрагийн техникт, мөн цахилгаан туяа гэж нэрлэгддэг, хүчийг богино долгионы эсвэл лазер туяа гэх мэт цахилгаан соронзон цацрагийн туяагаар дамжуулдаг. Эдгээр техникүүд нь эрчим хүчийг илүү хол зайд зөөвөрлөх боломжтой боловч хүлээн авагч руу чиглэсэн байх ёстой. Энэ төрлийн санал болгож буй хэрэглээнд нарны эрчим хүчний хиймэл дагуулууд болон утасгүй нисгэгчгүй нисэх онгоцууд орно.
Утасгүй эрчим хүчний бүх системтэй холбоотой чухал асуудал бол хүмүүс болон бусад амьд оршнолуудыг гэмтээж болзошгүй цахилгаан соронзон орны нөлөөллийг хязгаарлах явдал юм.
Даваажавын Баадайжав
Даваажавын Баадайжав — Монгол Улсын МУАЖ дуурийн дуучин. Сэлэнгэ аймгийн төвийн 10 жилийн дунд сургууль, УБДС-ийн дуулаачийн анги, Болгарын Софи хотын хөгжмийн дээд сургуулийн хоёр жилийн дээд курсийг тус тус төгссөн. ДБЭТ-т 1969-1994 онд гоцлол дуучнаар, Сэлэнгэ аймгийн “Сэлэнгийн долгио” чуулгын найруулагч, даргаар 1994-1996 онд ажилласан байна. Б.Дамдинсүрэнгийн “Тэмцэл”-ийн Пагма, Л.Мөрдоржийн “Жаргал”-ын Пил, Х.Билэгжаргалын “Ламбугайн нулимас”-ын эх, Ж.Бизегийн “Кармен”-ий Кармен, Ж.Пуччинийн “Чио Чио Сан”-ы Сузуки, А.Бородины “Игорь ван”-ы Кончаковна, П.Чайковскийн “Евгений Онегин”-ий Ольга гэх мэт үндэсний болон сонгодог 30 гаруй дуурийн дүрүүдэд дуулж жүжиглэсэн байна. Тэр бүгдээс “Отелло” дуурийн Эмилияд цайлган сэтгэлтэй, гэнэн бүсгүйн дүрийг илүү чадамгай сайн гаргасан ажээ. Олон улсын оюутан залуучуудын “Орос дууг хэн сайн дуулах вэ” /ЗХУ-д болсон/ уралдааны тэргүүн шагнал, П.И.Чайковскийн нэрэмжит олон улсын дуурийн дуучны 1970 оны тэмцээнээс хоёрдугаар шатанд шалгарч, БНАСАУ-д болдог “Хаврын баяр” олон улсын урлагийн наадмын солонгос дуу дуулаачдын тэмцээнд түрүүлж байжээ. 2001 онос БНХАУ-ын Өвөр Монголд багшлаж байгаа.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1945 онд төрсөн
Сеяд Салихович
Сеяд Салихович (Sejad Salihović; 1984 оны арванхоёрдугаар сарын 8, Зворник) — Боснийн хөлбөмбөгчин, Хятадын «Гуйжоу Жэньхэ» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог. Хаалттай цохилтоос хаалганд хүчтэй цохидог.
Замнал
Югославын Зворник хотод төрсөн бөгөөд эцэг эхийнхээ хамтаар Германы Берлин хотод суурьшсан. Тэнд хөлбөмбөгт хорхойсох болжээ.
«Минерва 93» болон «Херта» (Зелендорфын) багуудад мэргэшиж эхэлсэн. 2000 оноос берлиний «Хертад» суралцаж 2004 онд мэргэжлийн тоглогч болж байлаа. Үндсэн бүрэлдэхүүнд ердөө 5 тоглолтонд оролцсон түүнийг 2006 онд «Хоффенхайм» элсүүлсэн түүхтэй.
Салихович 2015 оны зургадугаар сарын 7-нд одоогийн багтайгаа нэгдсэн.
Мичиган нуур
Мичиган нуур буюу Мишиген (англ. Lake Michigan [ˈleɪkˈmɪʃɨɡən]) гэж дууддаг АНУ- ын умард хэсэгт орших цэвэр устай Умард Америкийн Их нуурууд ын нэг нуур. Мичиган нуур 58 016 км² (зэргэлдээ Гурон нуур наас арай бага) талбай эзэлдэг, урт нь 517 км, хамгийн өргөн хэсэг нь 190 км. Далайн түвшингээс 176,42 м (Гурон нууртай адил) өндөрт байдаг бөгөөд гүн нь 281 метр ажээ. Жилийн 4 сард мөсөн бүрхүүлтэй байдаг. Бивер, умард Маниту, өмнөд Маниту зэрэг хэд хэдэн аралтай. Манисти, Маскигон, Гранд-Ривер, Каламазу, Меномини зэрэг жижиг голууд Мичиган нуурт зутагдаг. Ангилал:АНУ-ын нуур
Бенжамен Дарбеле
Бенжамен Дарбеле (Benjamin Darbelet) — 1980 онд Дижон хотод төрсөн, эрэгтэй жүдо барилдааны 66 кг жингийн олимпийн мөнгөн медальт, ЕАШТ-ий нэг алт (2003), нэг мөнгө (2006), гурван хүрэл медальт, Франц улсын жүдоч.
Эх сурвалж
Ангилал:Францын жүдоч Ангилал:Францын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Жүдогийн Газар дундын тэнгисийн наадмын аварга Ангилал:Францын жүдогийн улсын аварга Ангилал:Францын олимпын оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Францчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Автомашины аж үйлдвэрлэл
Автомашин үйлдвэрлэл 1880-1890-ээд онд Франц, Германд, XIX зууны эцэс — XX зууны эхэнд Англи, Австр-Унгар, Итали, АНУ, Бельги, Канад, Швейцар, Швед болон Оросын Эзэн хаант улсад эхэлсэн байна.
Дэлхий хоёрдугаар дайны дараа 1950-60-аад онд автомашины үйлдвэрлэл Япон улсад эрчимтэй хөгжиж, Бразил, Мексик, Аргентин, Испанид мөн хөгжиж Энэтхэг, БНХАУ-д суурь нь тавигдаж эхэлсэн байна. 1950-аад онд японы "Toyota" фирм уяан хатан үйлдвэрлэлийн Кайзен системийн арга барилд тулгуурлаж чанарыг дээшлүүлсэн байна. Үүнийг «Тойота-гийн арга» гэж нэрэлдэг.
1970-аад оны дундуур автомашин угсралтад "робот" ихээр ашиглаж 80-аад оны эхээр Япон улс автомашины үйлдвэрлэлээрээ АНУ-ын урд гарч дэлхийд тэргүүлэгчийн байр суурийг эзэлсэн. 1980-аад оны дундуур Өмнөд Солонгост автомашины үйлдвэрлэл эрчимтэй хөгжиж эхэлсэн. 1990-2000-аад онд Баруун Европын тэргүүлэх автомашин үйлдвэрлэгчдийн тусламжтайгаар Европын зарим пост-социалист орнуудад (Герман, Чех, Румын) автомашины үйлдвэрлэл (Skoda, Dacia), Азийн бүс нутгийн зарим орнуудын нэгэн адил шинэчлэгдсэн. Хятадад 2009 онд автомашины үйлдвэрлэл, автомашины хэрэглээгээрээ дэлхийд тэргүүлэгч болсон. Үүний зэрэгцээ 1980-аад оноос хойш Европын олон улс (Германаас бусад) дэлхийн автомашины үйлдвэрлэл дэх байр сууриа мэдэгдэхүйц сулруулсан байна.
Дэлхийн автомашины үйлдвэрлэл XXI зуун эхэлсэнээр машины хөдөлгүүрийн экологийн болон хэмнэлтийн үзүүлэлтэд илүү анхаарч эхэлсэн бөгөөд холимог систем (дотоод шаталтын хөдөлгүүр+цахилгаан мотор+аккумулятор), аюулгүй байдлыг сайжруулж автомашиныг бүхэлд нь «ухаантай» болгож эхэлсэн. 2010 оноос холимог болон бүтэн цахилгаан автотээврийн хэрэгсэл үйлдвэрлэж эхлээд байна. Ялангуяа АНУ (Tesla), БНХАУ-д -BYD Co Ltd (англ. Build Your Dreams («мөрөөдлөө биелүүл»).
2017 онд дэлхий даяар 73.5 сая суудлын автомашин, 23.9 сая ачааны машин үйлдвэрлэсэн байна.
Ангилал:Аж үйлдвэрийн салбар
Фантомас
Фантомас нь Францын гэмт хэргийн тухай цуврал — Марсел Аллен, Пиерре Суивестре нарын бүтээл. 1911 оноос хойш тэд нийт 32 зохиол бичсэн ба Суивестрег таалал төгссөний дараа Аллен ганцаараа 11 зохиол бичжээ. Түүний дүр дээр суурилан олон кино, комик номуудын дүрүүдийг бүтээсэн байна. Түүний дүр нь хуучин Готик зохиолуудыг халан орчин үеийн цуврал алуурчны дүрийг шинээр буй болгосон юм.
== Тойм == Фантомас нь хамгийн анхны садист хэлбэрээр хүн хороох дуртай дүр байв. Тэр бол хэрцгий, ямар ч өршөөл үзүүлдэггүй, хэнд ч сайнаар ханддагүй өөрийн хүүхдүүддээ ч ялгаагүй нэгэн юм. Мөн тэр зүсээ хувиргах мэргэжилтэн ба үргэлж төсөөлж байгаагүй дүрээр гарч ирдэг. Ихэнх нь түүний хороосон хүмүүс байдаг. Гэмт хэрэг үйлдэхдээ үргэлж хачирхалтай, үнэмшмээргүй зүйлс /тахалтай харх, аварга том могой, элсээр дүүргэсэн өрөө гэх мэт/-ийг ашигладаг.
Фантомасын тухай зүйлс бараг байхгүй. Англи юм уу Франц гаралтай бас 1867 онд төрсөн гэсэн мэдээлэл байдаг. Фантомасын зохиолууд, цуврал кинонууд нь Францын хамгийн шилдэг бүтээлүүдийн нэгээр тооцогддог. Мөн Кинонууд нь хуучин ЗХУ-д маш их алдартай. Монгол улсад ч мөн бараг хүн бүр мэдэх билээ.
Дуугуй кино
Дуугуй киноны найруулагч Лоуйс Феуйлладе Фантомасын таван цуврал ангийг хийсэн. Фантомасд Рене Наварре, Юве-д Бреон, Фандорд Мелшиор, Белтхамд Рене Зарл нар тогложээ. Эдгээр цувралууд дуугуй киноны сонгодог бүтээл хэмээн тооцогддог. 1920-оод онд Америкчууд 20 ангитай цуврал хийсэн боловч Францыхаа хаана ч хүрсэнгүй.
Телевизийн цуврал
90 минутын урттай 4 цувралд 1980 оноос эхлэн Хелмет Бергер Фантомасд, Жакью Дюфилно Ювед, Гэйл Ханникат хадагтай Белтамын дүрд тогложээ.
Мексикд
1970-аад онд Мексикийн хэвлэлийн компани Эдиториал Новаро Fantomas La Amenaza Elegante комик номуудыг гаргасан нь Латин Америкт маш алдартай болсон юм. Жинхэнэ зохиолыг дахин бичиж, дүрүүдийг өөрчилсөн байв. Зохиогчийн эрхийг албан ёсоор авсан эсэх нь одоог хүртэл тодорхойгүй байдаг.
Эшлэл
Ангилал:Цуврал ном Ангилал:1911 оны роман Ангилал:Францын утга зохиол
Мекленбург-Шверин
Мекленбург-Швериний Херцогт Улс (Herzogtum Mecklenburg-Schwerin) нь олон зуун жил Мекленбургийн херцогийн үндсэн эзэмшил нутаг байв. Түүнээс гадна Мекленбург-Шверин нь хаант засаг үгүй болон болтол мекленбургийн нийт улсын захиргаанд үргэлж байсан аж.
Цахим холбоос
Ангилал:Ариун Ромын Эзэнт Гүрний улс Ангилал:Мекленбург-Өрнө Помераны түүхэн нутаг дэвсгэр Ангилал:Райны Холбооны гишүүн улс Ангилал:Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:Германы Гаалийн Нийгэмлэгийн гишүүн улс Ангилал:Хойд Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:Германы Хаант Улсын холбооны улс Ангилал:Ваймарын Бүгд Найрамдах Улсын муж улс ! Ангилал:1933 онд татан буугдсан
Саятан хотын жагсаалт
Хүснэгт (НҮБ-ын мэдээ: Хотуудын ойр орчмыг багтаасан)
Мэдээ: НҮБ-ын „Дэлхийн хотжилтын хэтийн төлөвийг“ (World Urbanization Prospects) эх сурвалж болгон авсан, 2015 он
thumb|[[china|🇨🇳 1: Шанхай]] thumb|[[brazil|🇧🇷 2: Сан-Паоло]] thumb|[[turkey|🇹🇷 3: Стамбул]] thumb|[[pakistan|🇵🇰 4: Карачи]] thumb|[[india|🇮🇳 5: Дели]] thumb|[[india|🇮🇳 6: Мумбай]] thumb|[[russia|🇷🇺 7: Москва]]
Эшлэл
! Ангилал:Газар зүйн дээд амжилтын жагсаалт
Ханноферийн Хант Улс
Ханноферийн Хант Улс (Königreich Hannover) нь Брауншвайг-Люнебургийн Вант Улсын залгамж улс болон 1814 онд Венийн конгрессын дараа байгуулагдсан хант улс юм. Их Британи ба Ханноферийн холбоо нь Ханноферийн Хант Улс, Их Британи ба Ирландын Нэгдсэн Хант Улсаас бүрдэж байсан бөгөөд IV Вилхелм 1837 онд нас барах хүртлээ энэ холбооны хан байв. Шинэ хан Эрнст Аугуст 1833 оны ардчилсан үндсэн хуулийг дахин цуцалсан тэр нэгэн жил улс төрийн томоохон хувьсгалуудын нэг болох Гөттингений долоогийн жагсаалыг эхлүүлэв.
1866 онд дайнд Ханнофер Австрийн талд орж байлдан, ялагдав. Ингээд Пруссийн нэгтгэх бодлогын хүрээнд Ханноферийн Хант Улсыг Ханнофер аймаг болгон улсдаа гишүүнчлэн авчээ.
1946 онд Ханнофер Улсыг дахин байгуулагдав. Тун удалгүй хөрш зэргэлдээх жижиг улсууд болох Брауншвайг, Олденбург ба Шаумбург-Липпетэй нэгдэн шинэ муж улс болох Доод Саксоныг байгуулсан бөгөөд энэхүү шинэ байгуулагдсан муж улсын нийслэлээр Ханнофер хотыг, улсын сүлдийг нь мөн Ханноферийн Хант Улсаас авсан байдаг.
Байгуулагдсан нь
1814 оны аравдугаар сарын 12-нд Венийн конгресс дээр Наполеоны улсаас задарсан Брауншвайг-Люнебургийн Вант Улс нь бие даасан Ханноферийн Хант Улс байгуулснаа мэдэгдэв. Англи дахь Ханноферийн кабинетын сайд Эрнст фон Мюнстерийн хэлэлцээр хийх ур чадварын ачаар Венийн конгресс дээр нутаг дэвсгэрээ зааглан авч чаджээ. Ханноферийн Хант Улсад Лингений Гүнт Улс, Аренберг-Меппений Херцогт Улс, Бентхаймын Гүнт Улс, Хилдесхаймын Вант Улс, Гослар хот, Доод Айхсфэлдийн хэсэг болон Дорнод Фрийсландын Вант Улсыг нутаг дэвсгэрийг хуваарилав.
Их Британитай хувийн холбоог байгуулсан нь
1714 оноос хойш Курханнофер ба Их Британийн хооронд хувийн холбоо байсан ба энэ нь 1837 оныг хүртэл үргэлжилсэн юм. Ханноферийн ордны ашиг сонирхлыг засгийн газарт сайдаар ажиллах гүн Эрнст фон Мюнстер төлөөлөх бөгөөд тэрбээр Их Британи Ханноферийг Пруссээс бие даасан байдалтай байлгах гэсэн бодлогыг ойлгон, тэрхүү бодлогыг амжилттай хэрэгжүүлж чадсан юм.
III Георг ханы бага хүү Адольф Фредерик нь 1816 оны аравдугаар сарын 24-нд Ханнофер луу ерөнхий захирагчаар ажиллахаар ирэв. Ханноферийн Хант Улсын зөвхөн парламентын чуулган дахь зөвлөхүүдийн саналыг тусгасан үндсэн хуулийг 1819 онд нэвтрүүлэв. Парламентаар тэгш эрх мэдэл бүхий хоёр танхимаас бүрдсэн зэргэмжит чуулгантай байхаар Ханноферийн Хант Улсаас тогтоов.
Сүлд ба бэлгэдэл
Ханноферийн Хант Улсын төрийн сүлд нь нэг үндсэн ба нэг зүрхэн бамбай бүхий төвийн бамбайнаас бүрдэнэ. Дөрвөлжилсөн сүлдний (үндсэн бамбай) эхний ба дөрөвдүгээр талбарт улаан дэвсгэр дээр нэгнийхээ дээгүүр харайх, хөх өнгөтэй хэлээ гаргасан гурван ирвэсийг дүрсэлсэн бол хоёр дахь талбарт шар дэвсгэр өнгөн дээр дотор гаднагүй сараана цэцгээр чимэглэсэн давхар улаан хүрээн дотор мөн л хөх өнгийн хэлээ гаргасан хөх эмжээртэй арсланг, гурав дахь талбайд нь хөх өнгийн дэвсгэр дээр мөнгөлөг утас бүхий алтан шараар Давидын босоо ятгыг дүрсэлсэн байна.
Эх сурвалж
Ангилал:Доод Саксоны түүхэн нутаг дэвсгэр  Ангилал:Германы Холбооны гишүүн улс Ангилал:Германы Гаалийн Нийгэмлэгийн гишүүн улс Ангилал:Шинэ эриний түүхэн улс Ангилал:1814 онд үүсгэн байгуулагдсан Ангилал:1866 онд татан буугдсан
АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн жагсаалт
АНУ-ын Ерөнхийлөгч — АНУ-ын төрийн болон гүйцэтгэх засаглалын тэргүүн юм. 1787 онд баталсан АНУ-ын Үндсэн хуул иар энэхүү Ерөнхийлөгчийн албан тушаалыг бий болгосон байна. 1789 онд Жорж Вашингтон АНУ-ын анхны Ерөнхийлөгч болж байсан. Түүнээс өмнө энэхүү "Ерөнхийлөгч" гэсэн албан тушаалыг «Тивийн конгрессын Ерөнхийлөгч» хэмээдэг байжээ.
АНУ-ын ерөнхийлөгчийг 1789 оноос хойш сонгож байгаа юм. Дараалсан нэр томъёог нэг ерөнхийлөгчөөр дугаарладаг (жишээлбэл, хоёр удаа дараалан сонгогдсон Жорж Вашингтон нь эхний болон хоёр дахь Ерөнхийлөгч биш, анхны бюу 1 дахь Ерөнхийлөгч байсан бөгөөд одоогийн байдлаар хэсэг хугацааны дараа дахин сонгогдсон албан тушаалын цорын ганц тохиолдол Гровер Кливленд Ерөнхийлөгч юм иймд түүнийг АНУ-ын 22 дахь ба 24 дэх Ерөнхийлөгч гэж тоолдог зарчимтай юм байна.
Ангилал:АНУ-ын ерөнхийлөгч
Фердинанд Порше
thumb|right|Поршегийн Фердинанд (ойролцоогоор 1905 он) Поршегийн Фердинанд (* 1875 оны есдүгээр сарын 3-нд Mафферсдорф (Бохеми); † 1951 оны нэгдүгээр сарын 30-нд Штутгарт) нь австри, чехословак болон германы автомашины зохион бүтээгч инженер болон Порше компанийг Штутгарт хотод үүсгэн байгуулагч байсан юм.
Хүүхэд нас болон гэр бүл
Поршегийн Фердинанд нь сантехникч Поршегийн Антоны гурав дахь хүү болон төрсөн. Тэрээр бага наснаасаа техникт сонирхолтой гарын дүйтэй нэгэн байсан аж. Тиймдээ эцгийнхээ сантехникийн ажилд оролцон цахилгаан гэрэлтүүлэх төхөөрөмжийг хийж байсан байна. Aрдын сургуулиа дүүргэсэний дараа эцгийнхээ сантехникийн жижиг цехэд мэргэжлийн сургалт хийж эхэлсэнээс гадна оройгоор Либерец дүүргийн мэргэжлийн сургуульд суралцаж эхэлсэн байна. Вена хотын техникийн их сургуулийн онолын лекцийн хичээлд ямар ч элсэн сурах эрхгүйгээр орж суун сонссоныг эс тооцвол тэрээр дээд боловсрол эзэмшээгүй нэгэн юм. 1903 онд эхнэр Алойзе Иоханна Каестэй хуримаа хийсэн бөгөөд 1904 онд анхны хүүхэд болох охин Лоуйзе Пиех нь төрсөн бол үүнээс таван жилийн дараа буюу 1909 онд хүү Поршегийн Ферри нь төрсөн байна.
Анхны хийц
1893 онд буюу 18 настайдаа тэрээр Вена хотын цахилгаан эрчим хүчний холбоонд ажилд оржээ. Энд ажилласан дөрвөн жилийн хугацаанд Порше засварын механикчаас шалгалтын хэлтсийн дарга болтлоо дэвшсэн байна. Мөн энэ хугацаанд тэрээр дугуйны бул дээр суурилсан цахилгаан мотороо зохион бүтээсэн бөгөөд түүнээ 1896 онд патентлуулсан аж. 1899 онд Порше ажлаа солин Лонер-Веркед ажилд орсон ба энд байхдаа дэлхийн анхны гибрид автомашин болон дөрвөн дугуй хөтлөгчтэй тэргийг зохион бүтээсэн юм. Порше 1904 он хүртэл тус компанид ажиллаад гарсан байна.
Порше Аустро-Даймлерт
Поршегийн Лонерт хийж байсан судалгааны ажил нь хэт өндөр өртөгтэй байв. Тиймээс тэрээр эндээс гарч 1906 онд Вийнер-Нойштадт хот дахь австрийн даймлерын моторын үйлдвэрт (Аустро-Даймлер) Паул Даймлерийн халааг авч хөгжүүлэлт болон үйлдвэрлэлтийн даргаар очив. 1908 он гэхэд түүний онгоц болон агаарын бөмбөлөг хөлөгт зориулсаын анхны нисэх онговны мотор бэлэн болов. Дэлхийн 1-р дайны үед тэрээр зэвсгийн үйлдвэрийн захирлаар ажиллаж байсан ба тэнд байхдаа бензин цахилгаан хосолсон хөдөлгүүр бүхий зүтгэх ачааны машин үйлдвэрлэж байжээ. 1917 онд түүнийг Аустро-Даймлерийн ерөнхий захирлаар томилсон байна. Түүний хийсэн хөдөлмөр зүтгэлийг үнэлэн 1917 онд Вена хотын Техникийн Дээд Сургууль түүнд хүндэт докторын цол олгосон болон Франц-Иозепийн одонгоор шагнажээ. Дайны дараа тэр хоёр хүний суудал бүхий спорт загварын Саша гэх автомашин зохион бүтээсэн ба энэ тэрэг нь Тарга-Флориа уралдаанд өөрийн ангилалдаа түрүүлсэн байна. 1922 он хүртэл 52 удаагийн тэмцээнд 51 удаа түүний зохион бүтээсэн загвар түрүүлсэн байна. Тэрээр чеxославикийн иргэн болох хүсэлт гарган хоёр улсын иргэншилтэй болсон бөгөөд учир нь улс дамжин уралдаан тэмцээн болон автомашины үзэсгэлэн шоуд оролцоход ямар нэгэн байдлаар виз гэлгүй цаг хожих алхам байлаа. 1923 онд уралдааны автомашины хэлтэст зориулсан хөрөнгийн хэмжээг удирдлагын зөвлөл багассан хассанаас шалтгаалан Порше Аустро-Даймлер компаниас гарсан байна.
Зохион бүтээх товчооны дарга болон Даймлерын удирдлагын зөвлөлийн гишүүн
1923 он дөрөвдүгээр сараас эхлэн Порше Даймлер-Моторен-Гезеллшафтын (ДМГ) удирдлагын зөвлөлийн гишүүн ба зохион бүтээх товчооны даргаар Штуттгартад ажиллаж эхлэв.
Эшлэл
Ангилал:Автомашины пионер Ангилал:Автомашины дизайнер Ангилал:Фолксвагены хүн Ангилал:ГҮСАН-ын гишүүн Ангилал:СС-гишүүн Ангилал:Венийн Техникийн Их Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Франц Иосифын одон шагналтан (офицер) Ангилал:Вилхелм Экснер Медаль шагналтан Фердинанд Ангилал:Штутгартын хүн Ангилал:Цислейтанийн хүн Ангилал:Чехословакчууд Ангилал:Германчууд Ангилал:1875 онд төрсөн Ангилал:1951 онд өнгөрсөн
Суга
Суга нь хүний их бие болоод гарны уулзаж буй хэсэгт хавчигдмал байрлалтай байрладаг, дулаан, чийглэг биеийн хэсэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Дээд мөчний анатоми
Оливер Бауманн
Замнал
Оливер өсвөрийн «Бад Кроцинген» багаас «Фрайбургийн» академид элсэж, Германы 2007/08 оны залуучуудын аваргаар шалгарч байв.
«Фрайбургийн» II багт багтсан Бауманн 2009 оны наймдугаар сарын 8-нд «Штутгартер Кикерсийн» «Өмнөд» бүсийн лигт (Regionalliga Süd) анхны тоглолтоо хийж хаалгаа гоолгүй манаж байв. 2009/10 онд 19 тоглолтонд 25 бөмбөг алдсан.
2010 оны тавдугаар сарын 8-нд Оливер Бундеслигийн эхний гараагаа дортмундын «Боруссиатай» хийв. Бауманном хаагандаа нэг бөмбөг алдсан ч «Фрайбург» 3:1 харьцаагаар ялалт байгуулжээ.
Тэр 2013 оны есдүгээр сарын 19-нд Европын лигт зодоглож үзэв.
Бауманн 2014 оны тавдугаар сарын 14-нд «Хоффенхайм» багтай 2018 он хүртэл гэрээлэв.
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Фрайбург багийн тоглогч Ангилал:Хоффенхайм багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Мөнгөнтайга хошуу
Мөнгөнтайга (Мөңгүн-Тайга) — Орос улс (ОХУ)-ын Тува орон (БНТувУ)-ы арван долоон хошууны нэг. Мугур-Аксы сууринд төвлөсөн.
Газар зүй
Мөнгөнтайга хошуу Тува орны баруун өмнөд хязгаарт 4414 км² эзлэн оршдог уулархаг нутаг. Оросын хилээр Монгол улсаас, Тувагийн хилээр Алтай орноос зааглагдана. Тува дотроо Баянтайга, Баруунхэмчиг, Өвөр хошуутай хаяа залгажээ.
Нутгийн зүүн хойд захаар Цагаан шивээтийн нуруу (3000 м давсан өндөр), баруун талаар Шапшалын нуруу бий.
Хошууны нутагт Тува орны хамгийн өндөр уул Мөнгөн тайга (3970 м) сүндэрлэн байгаа.
Зэрлэг амьтан ба ургамлын аймгийн ховордсон зүйлийг олон улсын хэмжээнд худалдаалах тухай конвенц
Зэрлэг амьтан ба ургамлын аймгийн ховордсон зүйлийг олон улсын хэмжээнд худалдаалах тухай конвенц буюу “Вашингтоны конвенц” (CITES, Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) нь 1973 онд АНУ-ын Вашингтон хотноо гарын үсэг зурж, 1975 оны 7 сарын 1-ний өдрөөс хүчин төгөлдөр болсон ба одоогоор дэлхийн 182 орон (талууд) нэгдэн ороод байгаа конвенц юм. Уг конвенцын зорилго нь зэрлэг амьтан, ургамлын аль нэгэн зүйл олон улсын худалдаанд хэт их хэмжээгээр ашиглагдаж, устах аюулд орохоос хамгаалах явдал бөгөөд тухайн зүйлийг хамгаалахын зэрэгцээ олон улсын хяналт зохицуулалттай худалдах зорилготой. Тиймээс энэхүү конвенцод устах аюулд орсон хамгаалах шаардлагатай зэрлэг амьтан ургамлыг гурван бүлэгт хувааж, тус бүрт нь олон улсын худалдааны хяналт тогтоодог.
Мөнгөнтайга хошуу
Газар зүй
Мөн Мөнгөнтайга хошууны нутгаар Хиндиктиг-Холь нуур тогтож, Бөхмөрөн, Мухар, Харгуй гол урсан байдаг.
Зэрлэг амьтан ба ургамлын аймгийн ховордсон зүйлийг олон улсын хэмжээнд худалдаалах тухай конвенц
I хавсралт
Олон улсын худалдаа нь тухайн зүйлийн оршин тогтноход нөлөө үзүүлж байгаа, эсвэл гөлөө үзүүлж болох, устах аюулд орсон бүх зүйл хамаарна. I хавсралтад орсон зүйлийн худалдааг хатуу хяналт зохицуулалттайгаар явуулдаг бөгөөд арилжаа наймааны зорилгоор худалдаалахыг үндсэндээ хориглож, судалгаа шинжилгээний зорилгоор экспортлох болон импортлоход экспорт, импортын бичгийг хоёуланг нь бүрдүүлэхийг шаарддаг.
II хавсралт
Эдүгээ устах аюулд ороогүй ч тухайн зүйлийн цаашид оршин тогтноход харшлахаар ашиглалт явуулахгүй байх үүднээс олон улсын худалдааг хяналт зохицуулалттай явуулахгүй бол устах аюулд орж болзошгүй зйүлүүд багтдаг. II хавсралтад багтсан зүйлүүдийг арилжаа наймааны зорилгоор худалдаалж болох бөгөөд экспортлох болон импортлоход экспортлогч улсын экспортын зөвшөөрлийн бичгийг бүрдүүлэхийг шаарддаг.
Мөнгөнтайга хошуу
Нутгийн хуваарь
Мөнгөнтайга хошуу 2 сум болж хуваагддаг. Үүндээ 10 суурин газартай: