cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бруно Алвеш
Шигшээ
Алвеш 2007 оны 6 сард Португал шигшээн анхны тоглолтоо хийж байсан. 2008 оны ЕАШТ-д оролцон шөвгийн наймд Германчуудад хожигдсоноор тэмцээнээс хасагдаж байв. 2010 оны ДАШТ-ий сонгон шалгаруулах тэмцээнд тэрээр Боснийн хаалганд гоолдсоноор Португалын шигшээд ДАШТ-нд оролцох эрх авахад туслав. 2010 оны ДАШТ-нд португалчууд "үхлийн хэсэг"-т хуваарилагдсан боловч хэсгийн шатыг амжилттай давж дараагийн шатанд шалгарсан. Гэвч шөвгийн 16-д 2010 оны ДАШТ-д түрүүлсэн Испанийн шигшээ багтай тааран тоглож 1-0 харьцаагаар хожигдсоноор тэмцээнээ дуусгаж байжээ. 2012 оны ЕАШТ-нд португалчууд сайн тоглож хагас шигшээд үлдсэн болов ч Испанийн шигшээд торгуулийн цохилтоор хожигдсоноор нутаг буцсан байна.
Холбоос
Ангилал:Португалын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Фенербахче багийн тоглогч Ангилал:Зенит Санкт-Петербург багийн тоглогч Ангилал:АЕК Афин багийн тоглогч Ангилал:Порто багийн тоглогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Португалчууд
Майка Ричардс
Майка Линкольн Ричардс (Micah Lincoln Richards; 1988 оны зургадугаар сарын 24, Бирмингем) — Английн хөлбөмбөгчин, «Астон Вилла» багийн хамгаалагч.
Замнал
«Лидс Юнайтед», «Олдхэм Атлетик», «Манчестер Сити» багуудын академид хөлбөмбөгөөр бэлтгэгдсэн Ричардс 2005 оны аравдугаар сарын 22-нд «Арсеналын» эсрэг анхны тоглолтоо хийжээ.
Ричардс 2015 оны зургадугаар сарын 17-нд «Астон Виллатай» дөрвөн жилээр нэгдсэнээ мэдэгдэв.
Майка Ричардс 2006 оны арваннэгдүгээр сарын 15-нд Английн шигшээд анх дуудагдсан.
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Манчестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Фиорентина багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Эммануэль Адебайор
Эммануэль Шай Адебайор (Sheyi Emmanuel Adebayor, 1984 оны хоёрдугаар сарын 26-нд төрсөн) — Тогогийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Тоттенхэм Хотспур болон Тогогийн шигшээгийн довтлогч юм.
Тэрээр Тогогийн шигшээ багт 2000-2009 оны хооронд тоглож байсан ба 2010 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд буюу өөрийн нь болон нутаг нэгт тоглогчдын сууж явсан автобус руу нээсэн галт халдлагын дараахь 3 сарынн дараа зодог тайлсан билээ. Адебайор Мец, Монако болон Арсенал багуудад тоглож байсан бөгөөд Африкийн Оны шилдэг хөлбөмбөгчингөөр 2008 онд нэрлэгдэж байв.
Замнал
2004 оны Аваргуудын лигийн шигшээ тоглолтонд Францын Монако багийг төлөөлөн оролцож байсан Адебайор 2006 оны нэгдүгээр сарын 13-нд Арсенал багт 7 сая фунт стерлингээр ирэхэд нь тус багийн домог болсон тоглогч Нванкво Канугийн залгамж халаа хэмээн "Кану жаал" хэмээн нэрлэж байв. 2006 оны хоёрдугаар сарын 4-нд тэрээр анхны гараагаа Премьершипийн Бирмингем Сититэй хийсэн тоглолтонд үзүүлж багаа 2–0 харьцаагаар хожиход нэг гоол оруулж байлаа.
Тэр Премьер лигийн улиралд 16 гоол оруулсан амжилтаараа Робин ван Персигийн 20 гоол оруулсан түүхэн амжилтын дараахь багийн хоёрдугаар шилдэг амжилтын эзэн болж байсан байна.
2009 оны долоодугаар сарын 18-нд Адебайор Манчестер Сити багтай таван жилийн гэрээг 25 сая фунтээр байгуулсан бөгөөд Ситгийн анхны гараагаа Блэкберн Роверс багийн эсрэг тоглож тоглолтын 3 дахь минутанд Пол Робинсоны хаалганд 16.4 метрийн зайнаас цохиж гоолджээ.
2011 оны нэгдүгээр сарын 25-нд тэрээр Реал Мадрид багт зээлээр очсон байна. Тус багт анхны гоолоо Испанийн цомын тэмцээнд Севилья багийн эсрэг Сантьяго Бернабеу цэнгэлдэхэд оруулжээ.
Чукотын тэнгис
Цахим холбоос
Ангилал:Умард мөсөн далайн тэнгис Ангилал:Аляскын ус зүй Ангилал:Оросын газар зүй
Москва муж
Москва муж (Моско́вская о́бласть) буюу Подмосковье (Подмоско́вье) нь Оросын Холбооны Улсыг бүрдүүлэгч Холбооны субъектуудын нэг юм. Хүн амаараа тус улсад Москва хотын дараа 2-т ордог. 45,900 км² буюу харьцангуй жижиг нутагтай бөгөөд хүн амын нягтшил ихтэй муж болно.
Москва муж нь металл боловсруулах, газрын тос, механик инженер, хүнс, эрчим хүч, химийн үйлдвэрлэлийн салбарууд өндөр хөгжсөн муж юм.
Түүх
Зөвлөлт Холбоот Улсын бүрэлдэхүүнд 1929 оны 1 сарын 14-нд Төв Аж Үйлдвэрийн муж (Центральнопромышленная область) гэдэг нэртэйгээр байгуулагдсан бөгөөд Москва, Рязань, Тула, Тверь губернуудыг халж, мөн Калуга, Владимир губернуудын газар нутгийн нэг хэсгийг оролцуулан байгуулж байжээ. Мөн оны 6 сарын 3-нд одоогийн нэрээрээ нэрлэгдэх болсон байна. 1937 оны 9 сард Москва, Рязань, Тула мужуудыг байгуулснаар одоогийнхоо хил хязгаараар тогтжээ.
Газарзүй
Москва муж нь хойд талаараа Тверь муж, зүүн хойд талаараа Ярославль муж (1 цэгээр), зүүн талаараа Владимир муж, зүүн өмнө талаараа Рязань муж, өмнө талаараа Тула муж, баруун өмнө талаараа Калуга муж, баруун талаараа Смоленск мужтай хиллэх бөгөөд Москва хот голд нь оршино. Хэдийгээр Москва хот засаг захиргааны төв нь боловч улсын чанартай, тусгай статустай юм.
Цагийн бүс
Москва муж нь Москвагийн цагийн бүс буюу UTC+3 бүст орших бөгөөд зуны цагийн үедээ UTC+4 болно.
Алдартай Уугуул Иргэд
Леонид Агутин, дуучин, хөгжмийн зохиолч, хөгжимчин, уянгын
Александр Домогаров, жүжигчин, дуучин, телевизийн хөтлөгч
Алексей Чадов, жүжигчин
Андрей Соколов, театр, кино жүжигчин, продюсер, найруулагч
Тагир Ситдеков, олон жилийн туршлагатай менежер, санхүүч
Андрей скоч, ОХУ-ын Парламентын гишүүн 2}}
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж  !
Браничев тойрог
Браничев тойрог (Браничевски управни округ) — Серби улсын 254 мянган хүнтэй тойрог. Төв биед оршдог бөгөөд засаг захиргааны төв нь Пожаварец хот. Ард иргэдийн олонх нь серби. Дотроо найман нутаг болдог.
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн тойрог
Норвегийн тэнгис
Норвегийн тэнгис нь Атлантын далайд харьяалагдах, Хойд тэнгис болон Гренландын тэнгисийн хооронд орших тэнгис юм. Нийт талбай нь 1,380,000км2, гүн нь дунджаар 1600-1750м бөгөөд хамгийн гүн цэг нь 3,970м болно.
Ангилал:Умард Европ
Бөх
Талбай
Бөхийн тэмцээний талбайн хүрээ нь 12 метрийн урттай дэвсгэр байх ба түүний зузаан нь ихэвчлэн 6 см орчим, дэвсгэрийн төвд 9 метрийн диаметртэй тойрогт тэмцээний бүс байдаг.
Дүрэм
Тэмцээний нэг үе 2 минут үргэлжлэх бөгөөд 2 үед илүүрхсэн тамирчин ялалт авах ба бөхчүүд 9 метрийн диаметртэй улаан тойргийн дотор зогсоно. Өөр өөр арга мэхээр өрсөлдөгчөө унагаана (оноо авна), эсвэл өрсөлдөгчийнхөө хоёр мөрийг хэсэг хугацаанд хөдөлгөөнгүй газарт дарж ялахыг (цэвэр ялалт) эрмэлзэн барилддаг.
Жүдо
Тэмцээний үед тамирчин бүсэлхийнээс дээд хэсэг болох толгой, хүзүү, цээж, гарнаас мэх авч болдог. Эсрэг талаа унагааснаар оноо авна.
Чөлөөт
Чөлөөт бөхөд бүх биеийн хэсэг рүү довтолж болдог. Толгой, хүзүү, цээж, дээд доод мөч тэврэх, гуя ороох, хөлөөр дэгээдэх гэх мэт хөдөлгөөнөөр өрсөлдөгчөө унгаах эсвэл дарснаар оноо авна. Гэхдээ жүдо ч бай, чөлөөт бөх ч бай, аль аль нь нударгалах, өшиглөх, цохих гэх мэт үйлдлийг хориглодог. Хэрэв ийм үйлдэл гаргавал эхний удаад сануулж эсрэг талд нь оноо өгнө. Байдал үүнээс дордвол шууд ялагдана.
Цахим холбоос
Ангилал:Тулааны спортын төрөл Ангилал:Олимпын спортын төрөл
Уураг (молекул)
Уураг нь нэг эсвэл түүнээс олон амин хүчлийн үлдэгдлээс бүрдсэн том биологийн молекул буюу макромолекул юм. Уургууд нь, катализаторт метаболизм, ДНХ репликац (хуулбарлах), сөрөг нөлөөлөлд хариу үйлдэл үзүүлэх, нэг байрлалаас нөгөө рүү молекул зөөх зэрэг амьд организм дотор маш өргөн хүрээний үүргүүдийг гүйцэтгэдэг. Уургууд нь бие биеэсээ амин хүчлийн дарааллаараа ялгагддаг ба энэ дарааллыг тэдгээрийг кодчилсон генийн нуклеотидын дараалал заадаг. Уургууд нь үүссэнийхээ дараа 3D хэлбэрт орж нугалардаг ба яаж нугарах нь уургуудын амин хүчлийн дарааллаас хамаардаг бөгөөд нугалралтаас тэдгээрийн идэвх шалтгаална. Полипептид нь амин хүчлүүдийн үлдэгдлээс тотох дан шугаман полимер хэлхээ юм. Амин хүчлийн үлдэгдлүүд нь хоорондоо пептидийн холбоогоор холбогдсон байдаг. Уураг дахь амин хүчлийн үлдэгдлийн дараалал нь генетик кодод орших генийн дарааллаар тодорхойлогддог. Ерөнхийдөө, генетикийн код нь 20 стандарт амин хүчлүүдийг тодорхойлдог боловч, зарим организмд генетик код нь селенит цистеинийг багтаадаг (архейн генетик код пирролизинийг агуулдаг). Нийлэгжил (синтез) дуусмагц эсвэл явагдаж байх үед үүссэн/үүсэж буй уураг нь трансляцийн дараах сайжруулалтад өртдөг бөгөөд энэ нь уургийн физик болон химийн шинж, нугалралт, тогтвортой байдал, идэвх, эцэст нь үүргийг нь өөрчилдөг. Заримдаа уургуудад пептидийн бус бүлэг холбогдсон байдаг ба тэдгээрийг простетик бүлэг эсвэл кофактор гэж нэрлэгддэг. Уургууд нь тодорхой үүргийг гүйцэтгэх зорилгоор хамтран ажилладаг ба хоорондоо холбогдохдоо тогтвортой уургийн нэгдлийг үүсгэдэг. Полисахарид ба нуклейний хүчил зэрэг биологийн макромолекулуудтай адилаар, уургууд нь организмийн чухал бүрэлдэхүүн бөгөөд эс доторх бараг бүхий л үйл ажиллагаанд оролцдог. Ихэнх уургууд нь биохимийн урвалуудыг катализалдаг ферментүүд бөгөөд, эдгээр нь метаболизмд маш чухал байр эзэлдэг. Уургууд нь мөн бүтцийн (барилгын материал) болон механик үүргүүдтэй байдаг. Жишээ нь, булчин дахь актин ба миозин, цитоскелетон дахь эсийн хэлбэрийг барьж өгдөг уургуудыг нэрлэж болох юм. Өөр уургууд нь эсийн дохиолол, дархлааны үйл ажиллагаа, эсийн холболтийг болон эсийн циклийг явуулахад чухал үүрэгтэй оролцдог. Уургууд нь бас амьтдын хүнсний чухал бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Учир нь, амьтад шаардлагатай бүх амин хүчлүүдээ нийлэгжүүлж чаддаггүй бөгөөд, орлуулж үл болох амин хүчлүүдийг хүнсээрээ авах ёстой байдагт оршино. Хүнсээрээ авсан уургаа амьтад амин хүчил болгон задалдаг ба эдгээр нь метаболизмд ашиглагдана. Ультрацентрфуг, тунадасжуулалт, электрофорез, хромотограф зэргээр, уургаас эсийн бусад бүрэлдэхүүн хэсгүүдийг салган цэвэршүүлж болдог. Генийн инженерчлэл бий болсноор, уургийг цэвэршүүлэх процессийг хөнгөвчилсөн хэд хэдэн аргуудыг нээсэн. Уургийн бүтэц болон үүргийг судлахад иммуногистохими, сайт чиглэлтэй мутагенеци, рентген кристаллограф, цөмийн соронзон резонанс болон масс спектрометрийн аргуудыг ихэвчлэн ашигладаг.
Биохими
Ихэнх уургууд нь шугаман полимеруудаас бүрддэг ба полимерууд нь 20 хүртэл тооны өөр L-α-амин хүчлүүдээс тогтдог. Бүх уураг бүтээгч амин хүчлүүд нь нийтлэг бүтцийн онцлогийг агуулдаг. Тэд альфа α-нүүрстөрөгчтэй ба түүнд амин бүлэг, карбоксил бүлэг болон өөр өөр хажуугийн хэлхээ холбогддог. Зөвхөн пролин энэ үндсэн бүтцээс өөр бүтэцтэй байдаг. Пролин нь амин бүлгийн N-төгсгөлдөө өвөрмөц цагираг агуулдаг ба энэ нь CO-NH амидийн үлдэгдлийг хөдөлгөөнгүй конформацд оруулдаг. Стандарт амин хүчлүүдийн хажуугийн хэлхээ нь маш өргөн хүрээний химийн бүтэцтэй болон шинжүүдтэй байдаг. Уураг дахь бүх амин хүчлүүдийн хажуу хэлхээнүүдийн үйлчлэлүүдийн нийлбэрээр тухайн уургийн 3D бүтэц болон түүний химийн идэвхийг тодорхойлдог. Полипептид дахь амин хүчлүүд нь пептидийн холбоогоор холбогдсон байдаг. Уургийн хэлхээнд холбогдсон бол тухайн амин хүчлийг "үлдэгдэл" гэдэг ба нүүрстөрөгч, азот болон хүчилтөрөгчийн цуваа атомуудыг нь "үндсэн хэлхээ" буюу "уургийн нуруу" гэж нэрлэдэг. Пептидийн холбоо нь хоёр резонанс хэлбэртэй ба эдгээр холбоо нь хосолсон (давхар) холбооны зарим шинж чанарыг агуулж, тэнхлэгүүдээ тойрон эргэхийн хориглосноор альфа нүүрстөрөгчийн атомуудыг бараг копланар (нэг хавтгайд) байрлалд оруулдаг. Пептидийн холбооны нөгөө хоёр хоёрталт өнцгүүд нь тухайн уургийн нурууны хэлбэрийг тодорхойлдог. Уургийн чөлөөтэй карбоксил бүлэгтэй төгсгөлийг С-төгсгөл эсвэл карбоксил төгсгөл, чөлөөтэй амин хүчилтэй төгсгөлийг нь N-төгсгөл буюу амин төгсгөл гэдэг. Уураг, полипептид болон пептид гэдэг үгс нь давхар утгатай ба тэдгээрийн утгууд нь заримдаа давхацдаг. Уураг гэдгээр ерөнхийдөө бүтэн бүрэлдсэн, тогтвортой байгаа биологийн молекулуудыг илэрхийлдэг байхад, пептид гэдэг нь ерөнхийдөө богино, 3D тогтвортой бүтэцгүй амин хүчлийн олигомерийг хэлдэг. Хэдийгээр энэ хоёрын хоорондын заагийг сайтар тайлбарлаагүй ч, ойролцоогоор 20-30 үлдэгдлээр ялгагддаг. Полипептид нь ямар нэгэн амин хүчлийн шугаман хэлхээ ба ямар ч урттай байж болдог.
Био нийлэгжүүлэлт буюу биосинтез
Уургууд нь генүүдэд кодчилогдсон байгаа мэдээллийн дагуу амин хүчлүүдээс угсрагддаг. Уураг болгон нь, тэдгээрийг кодчилох генийн нуклеотидуудын дарааллын дагуу бүрддэг амин хүчлийн үл давтагдах дараалалтай байдаг. Генетик код нь, кодон гэж нэрлэгдэх 3 нуклеотидын багцуудаас тогтдог ба 3 нуклеотид болгон нь нэг амин хүчлийг кодчилдог. Жишээлбэл, АУГ(аденин-урацил-гуанин) нь метионины код болно. ДНХ нь 4 нуклеотид агуулдаг ба нийт байж болох кодооны тоо 64 учир, генетикийн кодод нэг буюу түүнээс дээш тооны кодон нь нэг амин хүчлийг тодорхойлдог. ДНХ-д кодчилогдсон байгаа генүүд нь юуны өмнө, РНХ полимераза гэх мэтийн уургуудаар урьдчилсан мессенжэр РНХ (анхдагч транскрипц гэж мөн нэрлэдэг) болон транскрипцлагддаг. Ихэнх организмууд урьдчилсан мРНХ-ээ, транскрипцын дараах сайжруулалтын ялгаатай хэлбэрүүдийг ашиглан боловсорсон мРНХ болгодог ба дараа нь энэ нь рибосомуудаар явагдах уургийн нийлэгжилд загвар болон ашиглагддаг. Прокариотуудад мРНХ нь үүсмэгц шууд ашиглагдах эсвэл нуклеойдоос салмагц рибосом дээр холбогддог. Эсрэгээр, эукариотууд мРНХ-ийг эсийн бөөм дотор бий болгоод, бөөмийн мембраныг нэвчүүлэн цитоплазмд байрлуулдаг ба цитоплазмд уургийн бионийлэгжил явагддаг. Уургийн нийлэгжлийн хурд нь прокариотуудад илүү байдаг (эукариотуудтай харьцуулахад) ба 20 амин хүчил/сек хүрдэг. мРНХ-г загвар болгон ашиглан уургийг нийлэгжүүлэх процессийг трансляц гэдэг. Тухайн мРНХ нь рибосом дээр суурилагдаж, кодон бүр нь тРНХ молекул дээрх антикодонтой суурь хослох байдлаар нуклеодтидууд нь гурав гурваараа уншигдана. Аминоацил тРНХ синтетаза фермент нь тРНХ молекулуудыг тохирох амин хүчлээр хангадаг. Томорч байгаа полипедтидийг үүсч буй хэлхээ гэж нэрлэдэг. Уургууд нь ямагт N-төгсгөлөөс C-төгсгөл рүү чиглэлтэйгээр нийллэгждэг. Нийлэгжлийн үр дүнд үүссэн уургийн хэмжээг түүнд агуулагдаж байгаа амин хүчлийн тоогоор болон түүний молекулын массаар тодорхойлдог. Хэмжээг ихэвчлэн дальтоноор (Да) эсвэл уламжлагдсан нэгж болох килодальтоноор (кДа) илэрхийлдэг. Дрожжийн уургууд нь дунджаар 466 амин хүчлийн урттай бөгөөд 53 кДа масстай байдаг. Мэдэгдэж буй уургуудаас хамгийн том нь 3000 кДа масстай ба ойролцоогоор 27000 амин хүчлийн урттай титинууд (булчингийн сакромерийн нэг бүрэлдэхүүн хэсэг) юм.
Химийн нийлэгжил
Богинохон уургууд химийн нийлэгжлээр үүсэж болдог. Ингэхдээ пептидийн нийлэгжил гэж нэрлэгддэг бүлэг аргуудаар үүсгэгддэг. Эдгээр аргууд нь органик нийлэгжлийн аргачлалууд дээр суурилдаг. Химийн нийлэгжил нь полипептидийн хэлхээнд байгалийн гаралтай бус амин хүчлүүдийг залгах аргыг нээж өгсөн, жишээлбэл: амин хүчлүүдийн хажуугийн хэлхээнд флуоресцент тэмдгийг залгах. Эдгээр аргууд нь биохимийн лаборатори болон эсийн биологид чухал боловч, арилжааны (аж ахуйн) хэрэглээнийх биш юм. Химийн нийлэгжил нь 300 амин хүчлээс илүү урттай полипептидэд хэрэгцээгүй болдог ба үүссэн уургууд өөрийн 3D бүтэцдээ хялбар орж чаддаггүй. Дийлэнх химийн нийлэгжлийн аргууд нь биологийн урвалын эсрэгээр C-төгсгөлөөс N-төгсгөл рүү чиглэлтэй байдаг.
Бүтэц
Ихэнх уургууд өвөрмөц 3D хэлбэрт орон нугардаг. Уургийн ингэж ордог хэлбэрийг нь уургийн бодит төлөв гэдэг. Олон уургууд гадны туслалцаагүйгээр өөрсдийн бодит төлөвт ордог (ердөө л өөрсдийн амин хүчлийн химийн шинжүүдийг ашиглан) бол, зарим нь шаперон молекулын туслалцааг шаарддаг. Биохимичид ихэвчлэн уургийн бүтцийн 4 өөр хэлбэрийг дурддаг : Уургууд нь хатуу бүтэцтэй молекулууд биш. Дээр дурдагдсан бүтцүүдээс гадна, уургууд нь хэд хэдэн хамааралтай бүтцэд хувирах чадвартай ба тэр үедээ үүргээ гүйцэтгэсэн хэвээр байдаг. Энэ өөрчлөн байгуулалтын хүрээнд хамрагдах гуравдагч ба дөрөвдөгч бүтцүүдийг хувиралт (конформац), тэдгээрийн хоорондын шилжилтийг хувиралтын өөрчлөлт гэж тус тус нэрлэдэг. Субстратын молекул ферментийн идэвхтэй талд эсвэл химийн урвалд катализаторын үүрэг гүйцэтгэж байгаа уургийн физик хэсэгт холбогдсоноор дээрх өөрчлөлтүүд ихэвчлэн бий болдог. Уусмал доторх уургууд нь дулааны хэлбэлзлэлийн нөлөөгөөр мөн бусад молекулуудтай мөргөлдсөнөөр бүтцийн хувиргалтад ордог. Уургуудыг албан бусаар, гуравдагч бүтцэд нь суурилан 3 үндсэн ангилалд хуваадаг: бөмбөрцгөн уураг, утаслаг уураг, мембранан уураг. Бөмбөрцгөн уургуудын дийлэнх нь уусдаг ба тэдгээрийн олонх нь фермент байдаг. Утаслаг уургууд нь ихэвчлэн бүтцийн үүрэгтэй байдаг. Жишээ нь, коллаген (холболтын эдийн үндсэн бүрдүүлэгч), кератин (үс ба хумсны уурган бүрдүүлэгч). Мембранан уургууд нь ихэвчлэн рецепторын (химийн дохиолол хүлээн авагч) эсвэл, туйлтай эсвэл цэнэгтэй молекулуудыг эсийн мембраныг нэвтрүүлдэг сувгийн үүргийг гүйцэтгэдэг. Уураг нь усны довтолгооноос маш муу хамгаалагдсан байдаг учир, өөрийгөө усгүйжүүлэх, дегидрон гэж нэрлэгддэг, молекул дотроо тусгай устөрөгчийн холбоотой байдаг.
Бүтцийг тодорхойлох
Уургийн гуравдагч бүтцийг эсвэл тэдгээрийн комплексүүдийн дөрөвдөгч бүтцийн судлах нь уураг өөрийн үүргийг яаж гүйцэтгэдэг тухай чухал мэдээллийг өгөх юм. Уургийн бүтцийг тодорхойлох өргөн ашиглагддаг туршилтын аргуудад, рентген кристаллограф ба ЦСР-спектоскоп ордог. Эд хоёулаа атомын хэмжээнд мэдээлэл бүрдүүлдэг. ЦСР туршилтууд нь хос атомуудын хоорондын зай нь таамаглагдаж болох үед мэдээлэл бүрдүүлж чаддаг ба уургийн авч болох эцсийн төлөвийг (конформацийг) зайн геометрийн тооцооллыг хийсний дараа мэдэж авдаг. Давхар туйлшралтын интерферометр нь уургийн ерөнхий конформац ба харилцан үйлчлэлцэл эсвэл өөр эрмэзлэлээс (уургийн өөрийн үүргийг солих сонирхол г.м.) үүсэлтэй конформацийн өөрчлөлтийг хэмжих тоон аналитик арга юм. Тойргийн дихроизм нь уургийн мушгианы (спиралийн) бүтэц эсвэл бэта ялтсын бүтцийг тодорхойлох лабораторийн өөр нэг арга юм. Криоэлектрон микроскопын арга маш том уургийн комплекс болон нийлмэл вирусийн бүтцийн тухай нарийвчлал багатай (ерөнхий) мэдээллийг олоход ашигладаг. Энэ төрөлд багтах электрон кристаллограф гэж нэрлэгддэг аргаар зарим тохиолдолд (ихэвчлэн мембранан уурын хоёр хэмжээст талстын хувьд) өндөр нарийвчлалтай мэдээллийг бүрдүүлж чаддаг. Тодорхойлогдсон бүтцүүд нь Уургийн Мэдээллийн Санд ордог ба санд чөлөөтэй нэвтэрч болдог. Энэ сангаас мянга мянган уургийн бүтцийн мэдээллийг тухайн уураг дахь атом бүрийн тэгш өнцөгт координат хэлбэртэйгээр авж болно. Уургийн бүтцийн төрлөөс, генийн дарааллын тоо их байдаг. Уурыг бүлгийн тодорхойлогдсон бүтцүүдийг рентген кристаллографаар (уургийн бүтцийг тодорхойлдог үндсэн аргуудын нэг) хялбар тодорхойлогдох уургуудад хамааруулдаг. Тухайлбал, бөмбөрцгөн уургуудыг талст болгон бэлтгэхэд (рентген кристаллографд оруулахаар) харьцангуй амархан байдаг. Мембарнан уургууд нь эсрэгээр, талстжуулхад амаргүй байдаг учир УМС-д бүрэн суугаагүй. Уургийн бүлгийг төлөөлж чадах бүтцүүдийн үндсэн нугларалтаар нь ангилан бүтцийг системчлэх замаар уургийн бүтцийг тодорхойлж дээрх дутагдлыг арилгах санааг бүтцийн геномик гаргасан. Уургийн бүтцийг таамаглах аргуудыг ашиглан, туршилтаар бүтэц нь тодорхойлогдоогүй байгаа уургуудын үнэмшилтэй бүтцүүдийг гаргаж авахыг оролдож байна.
Эсэд гүйцэтгэх үүрэг
Уургууд нь эс дотор голлох үүргийг гүйцэтгэдэг. Уургууд нь генд кодчилогдсон мэдээллийн тодорхойлсноор үүргүүдийг гүйцэтгэдэг гэж үздэг. Зарим төрлийн Рибонуклейн хүчлийг эс тооцвол, дийлэнх биологийн молекулууд нь харьцангуй идэвхгүй байдаг учраас тэдгээрт уургууд нөлөөлдөг. Гэдэсний савханцрын (Escherichia coli) эсийн хуурай бодисын хагасыг уургууд эзэлдэг бол, өөр, ДНХ болон РНХ мэт макромолекулууд нь харгалзан 3% ба 20% эзэлдэг. Тодорхой эсэд эсвэл эсийн төрөлд байгаа уургийн бүрдлийг түүний протеом гэдэг. Уургуудын гол шинж чанар нь тэдгээрийн өөр молекулуудтай тодорхой, бат бөх холбогддогт оршино. Энэ нь уургуудад олон үүргүүдийг гүйцэтгэх боломжийг олгодог. Уургийн бусад молекулуудтай холбогдохыг хариуцдаг хэсгийг холбогдох цэг гэж нэрлэдэг. Холбогдох цэг нь ихэвчлэн молекулын гадарга дээр хонхорхой ("халаас") хэлбэртэй оршдог. Холбогдох цэгийн халаасыг тодорхойлдог уургийн гуравдагч бүтэц ба эргэн тойронд орших амин хүчлүүдийн туслах хэлхээнүүдийн химийн шинж чанаруудаас уургийн холбогдох чадвар хамаардаг. Уургийн холбогдолт нь гайхамшигтай бөх бат ба онцлог байдаг. Жишээлбэл: рибонуклеазагийн ингибитор уураг нь дэд фемтомоляр диссоциацийн тогтмолтой (<10-15М) хүний ангиогенинтэй холбогддог боловч, түүний амфиб гомолог онконазатай (>1 M) огт холбогддоггүй. Заримдаа өчүүхэн химийн өөрчлөлт нь (ганцхан метил бүлгийг(CH3-)холбогдож байгаа хамтрагч дээр нэмэх г.м.) холбоог устгахад хүргэдэг. Жишээлбэл: валин гэдэг амин хүчлийн аминоацил тРНХ синтетаза нь изолеуцин амин хүчлийн хажуугийн хэлхээтэй маш төстэй зүйлийг эсэргүүцдэг. Уургууд нь өөр уурагтай бусад жижиг молекулуудтай адил холбогддог. Уургууд нь нэг молекулын бусад хуулбаруудтай холбогдохдоо фибрил үүсгэхээр олигомер хэлбэрт шилжидэг. Энэ процесс нь ихэвчлэн, бие даан хатуу эслэгийг үүсгэдэг бөмбөрцөг мономеруудаас бүрдсэн бүтцийн уургуудад явагддаг. Уураг-уураг холболтууд нь, ферментлэг идэвхжилийг тохируулах, эсийн циклийн үйл явцыг удирдах, ердийн биологийн үйлдэлүүдтэй холбоотой олон урвалуудыг явуулдаг том уургийн иж бүрдлийг (уургийн комлекс) үүсгэх зэрэг үйлдлүүдийг гүйцэтгэдэг. Уургууд нь эсийн мембрантай холбогдох, тэр бүү хэл дотор нь багтах тохиолдол байдаг. Уургууд хоорондоо нэгдэж бүтцийн өөрчлөлтөд орохын тулд маш хүнд (хэцүү) бүтэцтэй дохиололын хэлхээг үүсгэдэг. Уургуудын хоорондын харилцан үйлчлэл нь буцах (эргэж хэвэндээ орох боломжтой) ба энэ нь янз бүрийн бүлэг уургууд нь өөр хоорондоо ялгаатай бүлэг үүргүүдийг гүйцэтгэж чадах агрегатуудыг үүсгэж чадах эсэхээс хамаарна. Уургуудын хоорондын харилцан үйлчлэлийн судалгаа нь, эсийн үүргийн чухал шинжүүдийг ойлгох түлхүүр болох ба эцэст нь эсийн төрлүүдийг ялгах шинж чанаруудыг тодорхойлох юм.
Эсийн дохиолол ба лиганд холболт
Олон уургууд эсийн дохиолол ба дохиолол дамжуулах (signal transduction) процессуудад оролцдог. Инсулин мэтийн зарим уургууд нь эсийн гадна байрлах ба өөриигөө үүсгэсэн эсээс бусад хол байгаа эдүүдэд орших эсүүд рүү дохио дамжуулдаг. Өөр уургууд болох мембраны уургууд рецептор байдлаар ажилдаг ба тэдгээрийн гол үүрэг нь, дохиололын молекултай холбогдож эс дотор биохимийн хариу үйлдэл үүсгэх юм. Ихэнх рецепторууд нь эсийн гадаргууд орших холбогдох хэсэг, эс дотор орших effector domain-г агуулдаг ба энэ нь ферментлэг идэвхийг үзүүлэх эсвэл эс дотор орших бусад уургуудын тодорхойлсон конформацийн өөрчлөлтөд (хэлбэрийн өөрчлөлтөд) орох боломжтой. Эсрэг биетүүд (antibody) нь дасан зохицох дархлааны системийн уургийн бүрдүүлэгч ба тэдгээрийн гол үүрэг нь антигентэй эсвэл организм доторх гадны бодистой нэгдэж, тэдгээрийг усгахаар онилдогт оршино. Эсрэг биетүүд нь эсийн гаднах орчин уруу ялгарагдах эсвэл плазман эс гэж нэрлэгддэг тусгай Б эсийн мембран дотор хадгалагдаж байдаг. Ферментүүд нь урвалаа явуулахаар өөрсдийн субстраттай нэгдэх чадвар нь хязгаарлагдмал байдаг байхад эсрэг биетүүдэд ямар ч хязгаарлалт байдаггүй. Эсрэг биетүүд нь өөрийн онилсон зүйлтэйгээ нэгдэх чадвар нь зүйрлэшгүй өндөр байдаг. '''Үүнээс доошхи хэсэгт найруулгын засвар хийгдэж байна! Дунд сургуулийн сурагч орчуулгыг хийсэн тул найруулгын олон алдаа байгаа гэдгийг анхааралдаа авна уу!''' Олон лиганд зөөврийн уургууд нь тодорхой жижиг биомолекултай холбогдож олон эст амьтны биеийн өөр газарт авиачдаг. Эдгээр уургуудад лигандын концентраци их байгаа газар холбогдох чадвар их мөртлөө лигандын концентраци бага байгаа эдэд суллах чадвартай байх шаардлагтай. Өргөн тархсан лиганд-холбогддог уураг бол гемоглобин юм, энэ уураг нь бүх сээр нуруутаны уушигануудаас хүчилтөрөгчийг авч бусад эдэд зөөж өгдөг ба бүх биологийн ангид ойролцоо гомологтой байдаг. Ликтин гэдэг чихэртэй холбогддог уурагууд нь өөрсдийн чихэрэн moieties-уудаа маш тодорхой сонгодог. Эс болон уурагуудтай холбоотой хүлээн зөвшөөрүүлэх үйл явцад лектин нь үүрэг гүйцэтгэдэг. Хүлээн авагч болон гормонууд нь маш тодорхой холбогддог уурагууд юм. Транс мембранан уурагууд нь эсийн мембраны ион болон жижиг молекул нэвтрүүлэх чадварыг нь өөрчилдөг лиганд зөөгч уураг юм. Зөвхөн мембар нь цэнэглэгдсэн эсвэл туйлширсан молекулыг нэгвтрүүлдэггүй усанд дургүй төвтэй байдаг. Мембраны уурагууд эдгээр молекулуудыг нэвтрүүлдэг тусгай сувагтай байдаг. Ингэж нэвтрүүлдэг сугаван уурагууд нь нэг уураг зөвхөн нэг тодорхой ион сонгон нэвтрүүлэх чадвартай, жишээлбэл: кали болон натрийн сувагууд энэ хоёр ионыг ялган нэгийг нь нэвтрүүлдэг.
Бүтцийн уургууд
Бүтцийн уургууд нь бусад биологийн шингэн молекулуудад хатуу ба зуурамтгай чанартай болгож өгдөг. Ихэнх бүтцийн уургууд нь утаслаг уураг байдаг, жишээлбэл: коллаген ба эластин нь мөгөөрс мэтийн холбох эдийн чухал орц, ба кератин нь үс, хумс, өд, эвэр, болон зарим амьтны бамбай мэтийн мяндаслаг эсвэл хатуу хэсгүүдэд олддог. Зарим бөмбөрцөг уургууд нь бүтцийн уургийн үүрэг гүйцэтгэдэг, жишээлбэл: актин ба тубулин мономерээр уусдаг бөмбөрцөг уураг мөртлөө эсийн хэлбэр дүрсийг хадгалж өгдөг цитоскелетоныг бүрдүүлдэг урт хатуу утаслаг болон полимержидэг. Бүтцийн уургийн үүргийг гүйцэтгэдэг бусад уургууд нь мотор уургууд юм, тэдгээрт миозин, кинезин болон динейн гэх мэтийн уураг ордог. Эдгээр уургууд нь механик хүч гаргах чадалтай бөгөөд нэг эст амьтны хөдөлгөөнд ба бэлгийн үржлээр үрждэг олон эст амьтны бэлгийн эр эсэд чухал үүрэгтэй байдаг. Тэдгээр нь бас агшиж байгаа булчингаас ялгарч байгаа хүчийг ялгаруулж чаддаг ба эсийн дотоодын зөөлтөнд үндсэн үүргийн гүйцэтгэдэг.
Судалгааны аргууд
Уургийн бүтэц болон үйлдлийг vitro-д, vivo-д болон silico-д үзэж болдог. Vitro-д хяналт доор байгаа орчинд цэвэршүүлсэн уургийн судалгаа нь уураг яаж өөрийн үүргээ гүйцэтгэдгийг сурах ашигтай байдаг, жишээлбэл: ферментийн кинетикс нь ферментийн химийн каталитик үйл ажиллагааг ба өөр өөр субстратад үзүүлэх харьцангуй үйлдлийг нээдэг. Дүгнэвэл vivo туршилтууд нь уургийн эс эсвэл бүхэл бүтэн организм дотор гүйцэтгэх физиологийн үүргийг тодорхойлж өгдөг. Silico судлалд уургийг судлахдаа тооцооны арга ашигладаг.
Уураг цэвэрлэлт
Vitro анализад орохын тулд эхлээд уурагыг бусад эсийн бүтцүүдээс салгаж цэвэрлэх хэрэгтэй. Энэ үйл ажиллагаа нь эсийн lysis-ээр эхэлдэг бөгөөд энэ процессэд эсийн мембраныг нурааж доторх органелле-нуудыг нь crude lysate гэдэг уусмал дотор хийдгээр эхэлдэг билээ. Үүнээс үүссэн уусмалыг ултрасентрифугаци ашиглаж цэвэрлэдэг ба энэ нь эсийн хэсгүүдийг уусдаг уураг, мембраны липид ба уураг, эсийн органелле болон нуклейн хүчил агуулдаг бүлгүүдэг хуваадаг. Salting out гэдэг тунжуулах аргийг энэ лизат дээр ашиглаж уурагыг бөөгнөрүүлдэг. Үүний дараа янз бүрийн хромотограф ашиглаж сонирхож байгаа уураг ба уурагуудыг тэдгээрийн жин, нийт цэнэг болон холбогдох чанаргын тусламжтайгаар ялгаж авдаг. Хэрвээ хүсэж байгаа уурагын молекул жин ба изоэлектрик цэгүүд мэдэгдэж байвал өөр өөр төрлийн gel electrophoresis-ийг ашиглан, эсвэл уурагын spectroscopic чанарууд нь ялгагддаг бол spectroscope, эсвэл уураг нь фементийн үйл ажилгаатай байвал ферментийн essay-г тус тус ашиглан уураг цэвэрлэлтийн шатуудыг хяналтан доор байлгадаг. Нэмж хэлэ++хэд уурагуудыг тэдгээрийн цэнэг дээр тулгуурлан электрофокусинг ашиглан ялгаж авж болно. Байгал дээр олддог уургуудыг лабороторид ашиглаж болдог болтол нь цэвэрлэхийн тулд хэд хэдэн шат алхмаар цэвэрлэдэг. Энэ процессийг хялбарчилхийн тулд уурагуудыг цэвэрлэж байх үед тэдгээрийн бүтэц болон үүргийг өөрчлөхгүй байлгадаг химийн шинж тэмдгүүдийг генийн инженерчлэлээр нэмдэг. Энд амин хүчлийн тодорхой дарааллаас тогтсон "tag" нь, ихэвчлэн хистидины үлдэгдэл("Хис-tag"), уурагын нэг төгсгөлд залгагддаг. Үүний үр дүнд, лизатыг никель агуулсан хромотографын баганаар явуулхад хистидиний үлдэгдэл нь 'никелийг холбож' баганад наалдах үед уурагын tag-лагдаагүй хэсэгүүд нь саадгүй нэвтэрдэг. Тодорхой уурагыг маш комплекс уусмалаас цэвэршүүлж гарахын тулд эрдэмтэд янз янзын tag бүтээжээ.
Эсийн байрлал
Уургуудын амьд организм (in vivo) дахь судлал нь эс доторх уурыгын байршил болон нийлэгжилтэй холбоотой байдаг. Ихэнх уурагууд нь цитоплазм нийлэгждэг ба мембранан бүрхүүлтэй байдаг эвсэл уураг нь эндоплазмын торлогоос ялгардаг гэвч уурагууд нь тодорхой органелле болон эсийн бүтэц рүү яаж очдог нь тодорхой бус билээ. Эс дотор нэгдсэн уураг эсвэл ногоон Флюресцент уураг мэтийн "Reporter"-той холбогдсон сэтгэлд нийцсэн натурал уурагаас бүрдсэн chimera-г илэрхийлэхийн тулд генийн инженерчлэлийг ашиглаж эсийн доторх байршилтыг тогтоох тохиромжтой арга юм. Нэгдсэн уурагын эс доторх байрлалыг микроскопи ашиглан цэвэр ба ашигтайгаар олдог, дараах зурган дээр үзүүлсэн байна. Уургуудын эс доторх байрлалуудыг олох өөр аргууд нь ЭТ, Голжийн торлог, лизосом эсвэл вакуоль, митохондри, хлородласт, плазман мембран мэтийн газруудыг харьцуулалт хийх маркерийн оролцоог шаарддаг. Антибодийг маркер болгон ашиглах ба эдгээр маркеруудын флоресцент тэмдэглэгээтэй хэлбэрүүдийг ашиглахад хүсэж байгаа уурагынхаа байршлийг олоход амархан болдог. Жишээлбэл, шууд бус immunofluorescence will allow for fluorescence colocalization and demonstration of location. Флоресцент будагчууд нь эсүүдийн хэсгүүдийг үүнтэй адил зорилготойгоор тэмдэглэхэд ашигладаг. Өөр хувилбарууд мэдээж байна. Жишээлбэл, иммунохистохими нь ихэвчлэн хүсэж байгаа нэг эсвэл олон уурагт нэг антибоди ашигласнаар уураг антободи хоёр нэгдэж luminescent эсвэл chrimogenic сигнал гаргадаг ба эдгээр сигналийг харьцуулснаар байршилтийн мэдээлэл олж авдаг. Өөр нэг ашиглаж болох арга нь бол isopycnic centrifugation -ыг ашиглан сухрозын градиент дахь cofractionation-оор юм. While this technique does not prove colocalization of a compartment of known density and the protein of interest, it does increase the likelihood, and is more amenable to large-scale studies.
Эх сурвалж
Ангилал:Уургийн бүлэг  Ангилал:Эсийн биологи Ангилал:Шим тэжээл
Маркус Перссон
Маркус "Нотч" Перссон (1979 оны 6 сарын 1) бол Шведийн видео тоглоом бүтээгч болон дизайнер. Перссон бол Mojang-ын эзэн бөгөөд энэхүү видео тоглоом хөгжүүлэгч компанийг Карл Маннех болон Жакоб Порсер нартай хамтран 2010 онд байгуулсан. Түүний гол хийсэн зүйл нь Mojang-ыг байгуулж Minecraft-г бүтээсэн явдал бөгөөд энэ нь first-person sandbox төрлийн тоглоом нь 2009 онд демо хувилбар нь гарсан даруйдаа маш алдартай болсон юм. Перссон Minecraft-н хөгжүүлэлтийг хийж, удирдаж байсан ба 2011 онд албан ёсоор гаргасныхаа дараа энэхүү ажлаа Женс Бергенстэнд өгсөн юм.
Намтар
Перссон Шведийн Стокхольм хотод 1979 оны 6 сарын 1-нд төрсөн. Тэрээр 7 нас хүртлээ Edsbyn хотод амьдарч байсан. Тэрээр аавынхааCommodore 128 гэдэг гэрийн компьютер дээрээ анхны программаа 7 настайдаа хийсэн. Мөн анхны тоглоомоо 8 настайдаа хийсэн юм. Тэр мэргэжлээрээ King.com тоглоом хөгжүүлэгч компанид 2009 он хүртэл 4 жил ажиллав. Дараа нь Jalbum-д ажилласан. Мөн тэрээр Wurm Online гэдэг тоглоомын хөгжүүлэгчдийн нэг байсан ба энэ тоглоомыг удалгүй хөгжүүлэхээ больсон юм. Ажлынхаа хажуугаар тэрээр 7 тоглоом хийж Java 4K Game Programming Contest тэмцээнд "Left 4K Dead", "MEGA4kMAN" зэрэг тоглоомуудаараа оролцсон ба Ludum Dare тэмцээнд бас оролцсон. Үүний дараагаар 2009 онд Minecraft тоглоомийг хөгжүүлж эхлэн Mojang студийг байгуулсан.
Minecraft
Перссоний хамгийн алдартай бүтээл sandbox game Minecraft нь 2011 оны 11 сарын 18-нд гаргасан. Перссон Minecraft-г бүрэн хөгжүүлж дуусаад тоглоом хөгжүүлэх ажлаа орхисон. 2011 оны эхээр Mojang-аас тоглоом худалдаж авсан тоо сая хүрсэн, хэдэн сарын дараа 2 сая төд удалгүй 3 сая болсон. Mojang Minecraft хөгжүүлэлтийн багт шинэ хүмүүс нэмж аван Перссон хөгжүүлэлтийг удирдах ажлаа Jens Bergensten-нд өгсөн. Android болон iOS үйлдлийн системд зориулсан Pocket Edition хувилбараа мөн гаргасан. Xbox 360 дахь Minecraft хувилбарыг 2012 оны 5 сарын 9-нд гаргав. Өөр өөр орчинд ажиллах, өөр өөр хувилбаруудын серверүүд мөн тусдаа байх болно.
Цахим холбоос
Ангилал:Тоглоом бүтээгч Ангилал:Майнкрафт Ангилал:Стокхольмын хүн Ангилал:Шведүүд Ангилал:1979 онд төрсөн
Лайнус Полинг
Лайнус Карл Полинг (Linus Carl Pauling, 1901 оны 2 сарын 28 – 1994 оны 8 сарын 19) нь Америкийн химич, энхтайвны зүтгэлтэн, сурган хүмүүжүүлэгч байв. Тэрээр химийн шинжлэх ухаанд хамгийн их нөлөө үзүүлсэн эрдэмтдийн нэг бөгөөд 20-р зууны гарамгай эрдэмтэн билээ. Полинг нь квант хими, молекулын биологи, ортомолекулын анагаах ухааны чиглэлийн анхдагчдын нэг юм. Тэрээр 2 болон түүнээс дээш удаа Нобелийн шагнал авсан дөрөвхөн хүний нэг Түүнчлэн 2 өөр салбарт Нобелийн шагнал хүртсэн 2 хүний нэг бөгөөд нөгөө нь алдарт Мари Кюри билээ. Гэхдээ Кюри өөр хүнтэй хуваан хүртэж байсан.
Эшлэл
Ангилал:Химийн Нобелийн шагналтан Ангилал:Энхтайвны Нобелийн шагналтан Ангилал:АНУ-ын химич Ангилал:Калифорнийн технологийн хүрээлэнгийн багш Ангилал:Онолын химич Ангилал:Физикийн химич Ангилал:20-р зууны химич Ангилал:Кристаллографч Ангилал:Мадридын автономит их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:АНУ-ын Гүн Ухааны Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Байерны Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Францын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн Ангилал:Эдинбургийн Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Норвегийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн Ангилал:Америкийн Физикийн Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:Унитарианизмын хүн Ангилал:Атеизмын төлөөлөгч Ангилал:Гавьяаны Медаль шагналтан Ангилал:Ломоносовын нэрэмжит Их Алтан Медаль шагналтан Ангилал:АНУ-ын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Медаль шагналтан Ангилал:Лениний нэрэмжит олон улсын энхтайвны шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1901 онд төрсөн Ангилал:1994 онд өнгөрсөн
Сүтхөл хошуу
Газарзүй
Сүт-Хөл хошуу БНУ-ынхаа баруун биед нь байрладаг. Хемчик гол нутгийн зүүн урд захаар урсдаг. Нутгийн баруун хойноос Алаш, Ак-Суг, Ишкин зэрэг гол урсан ирж Хемчик голд цутгана. Хошуундаа ганц Сүт-Хөл («Сүүн нуур») гэх жижиг нуур байдаг.
Засаг захиргааны хуваарь
Сүт-Хөл хошуу дотроо 7 суманд (сельское поселение; сомон) хуваагддаг.
Зүүлтийн лавлагаа
Ангилал:Тува орны хошуу
Гренландын тэнгис
300px|right|Гренландын тэнгис Гренландын тэнгис нь Данийн харьяа Гренландын зүүн эргээр цэлийх тэнгис бөгөөд Норвегийн тэнгис, Умард мөсөн далайтай хиллэдэг. Тэнгисийн урд захад өнчин ганц арал болох Норвегийн эзэмшлийн Ян Майен арал байдаг.
Ангилал:Атлантын далайн тэнгис Ангилал:Умард мөсөн далайн тэнгис Ангилал:Умард Европ
Крис Хамфрис
Крис Натан Хамфрис (Kris Nathan Humphries, 1985 оны хоёрдугаар сарын 6-нд Миннесота мужийн Миннеаполис хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Вашингтон Уизардс багийн хүчний довтлогч юм.
Товчхон
2004 оны драфтын №14-өөр Юта Жазз багт сонгогдож тэндээ хоёр улирал тоглохдоо дунджаар 3.6 оноо, 2.7 самбараас бөмбөг авалтыг гүйцэтгэж байв. 2006 оны зургаадугаар сарын 8-нд Торонто Рэпторс багт Рафаэль Аражогоор солигдон ирсэн байна. Хамфрис үр дүнтэй тоглолтыг үзүүлэн багаа дивизионд тэргүүлэхэд голлох үүрэг гүйцэтгэсэн юм. Удаад нь Даллас Маверикс (2009–2010), Нью Жерси Нетс (2010–2013) багуудад тоглож байсан ба 2013 оны долоодугаар сарын 12-нд Бостон Селтикс багтай гэрээ байгуулсан юм.
Хувийн амьдрал
Хамфрис загвар өмсөгч Ким Кардашянтай 2011 оны наймдугаар сарын 20-нд гэрлэж 72 өдрийн дараа дуулиантайгаар салсан байдаг билээ.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:Вашингтон Уизардс багийн тоглогч Ангилал:Кардашиан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Зах зээлийн тэнцвэр
Хэрэглэгчдийн хувьд хямдхан үнэтэй бүтээгдэхүүн, үйлчилгээгээр хэрэгцээгээ хамгийн дээд зэргээр хангах зорилготой байдаг бол үйлдвэрлэгч боломжит нөөцийн хүрээнд хамгийн их ашиг олохыг эрмэлзэж байдаг. Зах зээл дээрх хэрэглэгч болон үйлдвэрлэгчийн энэхүү эсрэг тэсрэг сонирхлыг нэгтгэсэн бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний үнэ болон эрэлт нийлүүлэлтийн тоо хэмжээг зах зээлийн тэнцвэр гэж ойлгож болно. Өөр өөр хэлвэл зах зээлийн тэнцвэрээр тодорхойлогдож байгаа бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгч үйлдвэрлэгчийн аль аль нь хүлээн зөвшөөрч байдаг бөгөөд мөн зах зээлийн тэнцвэрт бүтээгдэхүүн болон эрэлт нийлүүлэлтийн тоо хэмжээ хоорондоо тэнцүү байхыг илэрхийлдэг.
Ухаа хажир
Ухаа хажир, (Gyps fulvus) нь Харцагынхан овгийн том махчин шувуу юм.
Зах зээлийн тэнцвэр
Qd = a - b * Pd <--- Эрэлтийн функц
Ухаа хажир
Гадаад төрх
Энэ шувуу нь 93-110 см урт, далавчаа дэлгэхэд 230-269 см ба 6-13 кг жинтэй. Урт хүзүү, цагаавтар халзан толгой, маш өргөн далавч, богино сүүлтэй. Хошуу нь шар, далавчны үзүүр хэгийн өднүүд нь бараан байна.
Зах зээлийн тэнцвэр
Qs = c + d * Ps <--- Нийлүүлэлтийн функц
Ухаа хажир
Гадаад төрх
Тэд голдуу үхсэн амьтны улай сэгээр хооллох ба сүргээр амьдарна.
Зах зээлийн тэнцвэр
a - b * Pd = c + d * Ps <--- Тэнцвэрт үнэ Ангилал:Эдийн засгийн зах зээл
Ухаа хажир
Гадаад төрх
Ухаа хажир нь өмнөд Европын уул нурууд, хойд Африк, Азид тархан нутаглаж, нэг өндөг гаргадаг. Суурин амьдардаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Харцгайнхан Ангилал:Монгол орны шувууд Ангилал:Евразийн шувууд
Клаус Майне
Майнегийн Клаус (* 1948.05.25-нд Ханновер хотод төрсөн) нь германы хүнд рок хамтлаг болох Скорпионс хамтлагийн дуучин бөгөөд ихэвчлэн дууны үг зохиодог байсан ба сүүлд 1980-аад оны сүүлээс дуу ч зохиох болсон байна.
Намтар
Клаус дунд сургуулиа дүүргээд барилгын дотоод засал чимэглэлийн мэргэжлээр сурчээ. Мэргэжлийн сургалтаа дуусгаад тэрбээр хүргэгч жолоочоор хэсэгтээ ажилласан байна.
Клаус Майне эхлээд Ханноферын Mushrooms ба Copernicus зэрэг хамтлагуудад дуучнаар ажиллав. 1969 оноос эхлэн тэр Рудольф Шенкерийн хамтаар Скорпионс хамтлагийн толгойлогч гишүүнээр ажиллах болов. Клаус тус хамтлагийн хамгийн алдартай дуу болох Wind of Change дууны үг, аяыг зохиосон нь 1991 оны европын хит жагсаалтыг тэргүүлсэн байдаг. Энэхүү дуу нь тэр жилдээ дэлхийн хамгийн шилдэг сингл дуугаар шалгарчээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Скорпионс Ангилал:Германы дуучин Ангилал:Германы хөгжмийн зохиолч Ангилал:Дууны үг зохиогч Ангилал:Рок дуучин Ангилал:Хард рок хөгжимчин Ангилал:Доод Саксоны Гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Доод Саксоны Төрийн шагналтан Ангилал:Германчууд Ангилал:1948 онд төрсөн
Агаарын замын халдвар
Ханиах, найтаах, ярих, эмнэх явцад дусал үүсдэг ба дуслын шүлс болон цэрийн найрлага хэсэг нь 5 микрометрээс бага диаметрийн хэмжээтэй болтлоо хатсан дуслын бөөм, эсвэл эмгэгтөрөгчийг агуулсан тоосонцор агаарт тархан үүнийг хүн болон амьтан амьсгалснаар үүсэх халдварыг агаарын замын халдвар гэнэ. Удаан хугацааны турш агаарт хөвөх учраас халдвар гарсан газраас гадна хол байрласан газар луу хүртэл тархах тохиолдол байдаг. Жишээ: Сүрьеэ, салхин цэцэг, улаан бурхан Анагаах ухаан Халдвар Халдвар тархах зам Эмнэлгийн дотоод халдвар
Бусад үзэх
ДЭМБ-ын баталсан чухал эмний жагсаалт
Ангилал:Микробиологи
Шумади тойрог
Шумади тойрог (Шумадијски управни округ) — Серби улсын 293.308 хүнтэй тойрог. Тойргийн төв нь Крагуевац. Шумади гэх нэр нь тус нутагт байсан хамаагүй том түүхэн бүс нутгийн нэр байсан юм. Шумадиј гэдэг нь шигүү ой гэх үгнээс гаралтай (себи хэлний шума гэдэг үг нь «ой» гэх утгатай) аж.
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн тойрог
Йоахим Лёв
Йоахим Лёв (Joachim Löw, 1960 оны хоёрдугаар сарын 3-нд Шёнау хотод төрсөн) — Германы зодог тайлсан хөлбөмбөгчин бөгөөд Германы шигшээн дасгалжуулагч юм.
Замнал
Йоахим Лёв 1978-1989 онд германы Фрайбург, Штутгарт, Айнтрахт Франкфурт болон Карлсруэд довтолгоо дэмждэг хагас хамгаалагчаар амжилттай тоглож, 1995 онд швейцариас зодог тайлсан ажээ.
1994 онд дасгалжуулагчийн замналаа эхэлсэн Лёв Штутгартыг 1997 онд Германы цомд түрүүлгэсэн билээ.
Германы шигшээ 2004 оны наймдугаар сарын 1-нд Юрген Клинсманны туслах-довтолгооны тактик хариуцсан Руди Фёллерын оронд Лёвыг томилсон байна. Лёв Клинсманны туслахаар анхны томоохон тэмцээн, Холбоодын цомд 2005 оны зургаадугаар сард оролцон хагас шигшээд Бразилд ялагдан (2:3) III байрын төлөө Мексикийг нэмэлт цагт ялсан (4:3) байдаг. Нутаг дээрээ зохигдсон ДАШТ-ий хэсгийн гурван тоглолтонд ялалт (Коста-Рика — 4:2, Польш — 1:0, Эквадор — 3:0) байгуулсан ба шөвгийн 16-д Шведийг (2:0) Лукас Подольскийн дублээр, шөвгийн наймд Аргентиныг (1:1, пен. 4:2) тус тус ялж, хагас шигшээд Италид 119, 120 дахь минутанд гоолдуулан ялагдсан билээ. Чингээд III байрын төлөө Португалийг ялсан (3:1) түүхтэй.
ДАШТ-ий дараа Клинсманн ажлаа өгсөнөөр Лёв хариуцахаар болсон. Ажлаа аваад хүчирхэг бүрэлдэхүүнээ залуусаар сэлбэсэн явдал Йоахимын 2010 оны ДАШТ болон 2012 оны ЕАШТ цаашлаад 2014 оны ДАШТ-д түрүүлэхийн үндэс болсон юм. Йоахим германы уламжлалт 4-4-2 тактикийг голчилдог.
Холбоос
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн шигшээ багийн дасгалжуулагч Ангилал:Швейцарын хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Фрайбург багийн тоглогч Ангилал:Штутгарт багийн тоглогч Ангилал:Айнтрахт Франкфурт багийн тоглогч Ангилал:Карлсруэ багийн тоглогч Ангилал:Шаффхаузен багийн тоглогч Ангилал:Фрауэнфельд багийн тоглогч Ангилал:Винтертур багийн тоглогч Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч Ангилал:Винтертур багийн дасгалжуулагч Ангилал:Штутгарт багийн дасгалжуулагч Ангилал:Фенербахче багийн дасгалжуулагч Ангилал:Карлсруэ багийн дасгалжуулагч Ангилал:Аданаспор багийн дасгалжуулагч Ангилал:Аустриа Вена багийн дасгалжуулагч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Германы спортын алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Холбооны Германы Гавьяаны Загалмай одон шагналтан (туузтай) Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан Ангилал:Австрийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Германчууд Ангилал:1960 онд төрсөн
Татаас
Татаас гэдэг нь ямар нэгэн аж ахуй нэгжид төрөөс үзүүлж байгаа дэмжлэг юм.
Орос хэлний Дотаци буюу Тэтгэлэг гэх үгийг монголчилж, Татаас гэж хэлэх болжээ.
Төрөөс татаас ноогдуулсанаар бүтээгдэхүүн үйлчилгээний эрэлт тогтмол байхад нийлүүлэлт өсөх бөгөөд эрэлтийн муруй баруун доош шилжинэ. Ангилал:Төрийн эдийн засаг Ангилал:Эдийн засгийн зах зээл Ангилал:Төрийн санхүү
1977 оны улсын наадмын бөх барилдаан
1977 оны (Ардын хувьсгалын 56 жилийн ойн) улсын наадмын торгон ногоон дэвжээнээ 512 бөх ид хаваа бахдуулж, уран мэхийг уралдуулан барилдсанаас Увсын Хорлоогийн Баянмөнх аварга түрүүлж, Төв аймгийн Пүрэвийн Дагвасүрэн арслан үзүүрлэжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Поморав тойрог
Ангилал:Сербийн аймаг
Абдулайе Ба
Сенегалийн хөлбөмбөгчин Абдулайе Ба (Abdoulaye Ba) 1991 онд Сен-Луид төржээ. Тэрээр 2008 онд сурагчаар элссэн Португалын «Порту» багтаа 2010 онд тоглоод өөр баг руу шилжсэн. Харин 2012 оноос Сенегалын шигшээ багийн гишүүн болж, Лондоны олимпод оролцжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:1991 онд төрсөн Ангилал:«Порту» ХБ-т тоглож байсан Ангилал:Сенегалын хөлбөмбөгчин
Дуслын халдвар
Эмгэгтөрөгчийг агуулсан диаметр нь 5 микрометрээс дээш дусал салст бүрхүүл, хамрын хөндий, амны хөндийн салст бүрхүүлд тогтосноор үүсэх халдвар дамжих арга. Дусал нь агаарт удаан хөвөх чадваргүй ба ихэнхдээ дуслын ойролцоох 1 метр доторх газар халдвар тархдаг. Жишээ нь: Ханиадны вирус, инфлюэнза вирусны халдвар
Ангилал:Эмнэлгийн эрүүл ахуй Ангилал:Эпидемиологи Ангилал:Микробиологи Ангилал:Халдвар судлал
Жузеппе Синьори
Жузеппе "Беппе" Синьори (Giuseppe "Beppe" Signori, 1968 оны 2 сарын 17-нд Бергамо мужийн Алцано Ломбардод төрсөн) нь Италийн хөлбөмбөгийн довтлогч, Серие A-гийн түүхэн дэх шилдэг довтлогчдын нэг билээ. Харамсалтай нь Синьори томоохон тэмцээнүүдэд түрүүлж байгаагүй. Хурдтай, зүүн хөлийн довтлогч тэрээр гоол оруулах гайхалтай чадвартай байлаа. Хөлбөмбөгийн замналаа эхлэхдээ зүүн жигүүрт тоглодог байсан бөгөөд хөндлөн дамжуулалтыг оновчтой хийдэг байв.
Синьори бөмбөгөө нарийн мэдрэхийн тулд багадсан гутал өмсч тоглодог байснаараа алдартай. Тэрээр мөн торгуулийн цохилтыг өвөрмөцөөр гүйцэтгэдэг байв. Бусад тоглогчид шиг гүйж ирж өшиглөлгүй, бөмбөгнийхөө хажууд зогсож байгаад цохидог байжээ.
Клубийн амжилт
Синьори Серие A-гийн тоглогчдыг оруулсан гоолоороо 1993, 1994, 1996 онд 3 удаа тэргүүлсэн (3 дахь удаадаа Игорь Проттитой хамт хүртсэн). Нийтдээ Италийн дээд лигт 188 гоол оруулсан нь лигийн бүх үеийн түүхэнд 8-д орох үзүүлэлт билээ.
Олон улсын тавцанд
Синьори шигшээ багтаа өөрийн авъяас чадвараа бүрэн гаргаж чадаагүй бөгөөд энэ нь түүний ид үед шигшээ багийн дасгалжуулагч байсан Арриго Сакки Синьориг хагас хамгаалагчийн байрлалд тоглуулдаг байснаас үүдэлтэй. Тэрээр шигшээ багтаа 28 тоглож, 7 гоол оруулжээ. Синьоригийн оролцсон цорын ганц том тэмцээн нь 1994 оны ДАШТ бөгөөд уг тэмцээнд Синьори 2 чухал гоол оруулж, багаа дараагийн шатанд шалгаруулсан юм.
Зодог тайлсны дараа
Зодог тайлсныхаа дараа РАИ Радио1-д Серие А-гийн хөлбөмбөгийн тайлбарлагчаар ажиллаж байгаад Тернана Кальчио багийн хөлбөмбөгийн асуудал эрхэлсэн захирлын албан тушаалыг 2008 - 2009 онд хашсан. Одоо Флоренц дэх алдарт Коверчиано сургуулийн дасгалжуулагчийн ангид багшлахын зэрэгцээ хөлбөмбөгийн багийн нь менежер хийж байгаа.
Эшлэл
Ангилал:1968 онд төрсөн Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Италичууд
Паул Клээ төв
thumb|Паул Клээ төвийн [[барилга]] thumb|Паул Клээ төвийн рекламтай [[BLS AG|BLS- ын NINA төрлийн зүтгүүр.]]
Берн дахь Паул Клээ төв нь Ренцо Пианогийн төлөвлөлт бөгөөд 2005. 06. 20- нд нээлтээ хийжээ.
Швейцар улсын мэс засалч Морис Эдмонд Мюллерын сангийн хандиваар баригдсан уг барилга нь амьдралынхаа хагасыг Бернд өнгөрүүлсэн Германы зураач Паул Клээгийн (1879–1940) нэрээр нэрлэсэн байна. Түүний бараг 10.000 бүтээлүүдээс 40% болох 4000 тосон будгийн зураг, усан будгийн зураг, зураасан зураг ба намтрын материалууд нь "Паул Клээ төв"д хадгалагдаж байдаг. Үүнээс өмнө Клээгийн бүтээлүүд Берний урлагийн музейд хадгалж байв.
Паул Клээ төв нь тухайн зураачийн амьдрал ба бүтээлүүдийн талаарх судалгаа, түүнийг олонд хүргэх ба танилцуулах олон улсын чадварын төв болохоор байгуулагдсан юм. Тус төв нь Клээгийн олон талт урлагийн бүтээлүүд, уран зургуудыг танилцуулахаас гадна хөгжим, театр, бүжиг гэх мэт өөр урлагийн төрлүүдээр түүний бүтээлүүдийг хүмүүст хүргэдэг. "Creaviva" хүүхдийн музей нь уг төвд онцгой байр суурь эзэлнэ.
Тус барилгыг барихад нийт 4,2 км ган тулгуурууд хэрэглэжээ.
Эшлэл
Паул Клээгийн энгийн бөгөөд бүтээлч, онцгой сэтгэлгээг илэрхийлэхүйц тийм орон зайг төлөвлөхийг зорилоо.|Эх сурвалж=Ренцо Пиано, : Паул Клээ төв, Берн – Архитектур'', 2006, Хуудас 71
Ангилал:Швейцарын урлагийн музей Ангилал:Берний музей Ангилал:Берн кантон дахь үндэсний ач холбогдолтой соёлын өв Ангилал:Берний урлаг Ангилал:Паул Клээ Ангилал:Ренцо Пиано Ангилал:2000-аад онд барьсан
Сун Дэ-нам
Сун Дэ-нам (송대남; 1979 оны 4 сарын 5-нд Кёнги аймгийн Юнъиньд төрсөн) — Өмнөд Солонгосын жүдоч.
Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүдоч Ангилал:Өмнөд Солонгосын олимпын аварга Ангилал:Өмнөд Солонгосын олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1979 онд төрсөн
Мордехай Шпиглер
Мордехай "Моталех" Шпиглер (מרדכי שפיגלר, ЗХУ-ын Сочид 1944 оны 8 сарын 19-нд төрсөн) нь Израилын хөлбөмбөгчин юм. Тэрээр шигшээ багтаа 83 удаа тоглож, 33 гоол оруулсан бөгөөд тус улсын шигшээ багт хамгийн олон гоол оруулсан хүн билээ.
2005 онд Израилын мэдээний вэбсайт Инет-ээс явуулсан санал асуулгаар бүх цаг үеийн шилдэг 200 Израил хүний 105-д нэрлэгджээ.
Клуб
Шпиглер довтлогчийн хувиар Маккаби Нетанья, Пари Сен-Жермен, мөн Пелетэй мөр зэрэгцэн Нью-Йорк Космос зэрэг багуудад тоглож байв.
Тэрээр 1967/68, 1968/69, 1969/70, 1970/71 оны улирлуудад Израилын шилдэг хөлбөмбөгчнөөр шалгарч байсан нь хамгийн шилдэг үзүүлэлт билээ.
Шигшээ баг
Шпиглер шигшээ багийнхаа бүрэлдэхүүнд анх 1964 оын 1 сарын 2-нд Хонконгтой хийсэн тоглолтод багтан тогложээ. 1964 оны Азийн цомд Израилчууд түрүүлэхэд тэр 2 гоол оруулж, тэмцээний мэргэн буучдын нэгээр тодорч байв.
Түүнчлэн Мексикт болсон 1970 оны ДАШТ-д шигшээ багаа шалгаруулахад ихээхэн хувь нэмэр оруулжээ. Тус тэмцээнд Шведтэй 1-1 харьцаагаар тэнцэхэд Шпиглер шигшээ багийнхаа ДАШТ-ий түүхэн дэх цорын ганц гоолыг оруулж байв.
Мөн олимпын шигшээ багаа ахлан 1968 оны зуны олимпод оролцон шөвгийн наймд шалгараад Болгартай 1–1 харьцаагаар тэнцсэн боловч сугалаагаар хасагдан азгүйтэж байсан удаатай.