cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Компьютер тоглоом
Special Edition буюу Онцгой Багц гэж юу вэ?
Мөн хөгжүүлэгчдийн зүгээс өөрийн Special Edition бүхий тоглоомууддаа онцгойлон нэр өгөх нь элбэг. Тухайлбал Assassin's Creed II-ийн хувьд White Edition, Black Edition, Codex Edition харин Dead Rising 2 дээр гэхэд Zombrex Edition -тэй байх жишээтэй.
Ажиглаад байхад ихэнх сонирхолтой тоглоомнууд нь консолиуд дээр гарсан байх бөгөөд харин PC-ний хувьд RPG болон элдвийн стратегийн тоглоомуудын Special Edition-ууд олон гарсан байна.
Эшлэл
Ангилал:Хэвлэл мэдээллийн сэтгэл судлал
Ёндонгийн Эрдэнэбат
Ёндонгийн Эрдэнэбат нь Өмнөговь аймгийн Ноён сумын харьяат. Үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх. Хүү Нямаа нь мөн аймгийн арслан цолтой бөх юм.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн арслан Ангилал:Ноёны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Доржийн Хүрэлбаатар
Доржийн Хүрэлбаатар нь Өмнөговь аймгийн Баяндалай сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Баяндалайн хүн
Vietnam Airlines
Вьетнамын Эйрлайн буюу (Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam) нь Вьетнамын үндэсний авиа компани. Таншоннят олон улсын нисэх онгоцны буудлаас олон улсын байнгын нислэг үйлддэг.
Ангилал:Вьетнамын авиа компани Ангилал:SkyTeam Ангилал:Ханойн байгууллага Ангилал:1956 онд байгуулагдсан
2015 оны бүх цэргийн наадам
Наадмын сонин
Цэргийн цол, чимэг олгодог Бүх цэргийн баяр наадамын үндэсний бөхийн барилдаан 2015 оны 6 сарын 14-ны өдөр Монгол бөхийн өргөөнд болсон.Энэ жилийн баяр наадамд Өвархангай аймгийн Өлзийт сумын харъяат Хилчин спорт хороо, Хилийн цэргийн 0253-р анги, Их Монголын хүчтэн дэвжээний бөх аймгийн заан Л.Батзориг түрүүлж цэргийн арслан цол хүртлээ.
Огаст Эймс
Огаст Эймс (August Ames, жинхэнэ нэр Мерседес Грабовски (Mercedes Grabowski), * 1994 оны 8 сарын 23 - † 2017 оны 12 сарын 5) нь Канадын порно киноны жүжигчин юм.
2015 оны бүх цэргийн наадам
Наадмын сонин
Үзүүрт Сэлэнгэ аймгийн Жавхлант сумын харьяат Алдар спорт хороо, Таванхан дэвжээний бөх аймгийн хурц арслан Б.Одгэрэл үлдэж, их шөвгийн дөрөвт Увс аймгийн Малчин сумын харьяат Алдар спорт хороо, Увснуур дэвжээний бөх аймгийн хурц арслан О.Гантулга, Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын харьяат Алдар спорт хороо, Их Монголын хүчтэн дэвжээний бөх аймгийн арслан Ц.Чимэддорж нар шалгаран үлдэж чимэг нэмэв.
Огаст Эймс
Цахим холбоос
Ангилал:Канадын жүжигчин Ангилал:Порно киноны жүжигчин Ангилал:AVN шагналтан Ангилал:XRCO шагналтан Ангилал:Канадчууд Ангилал:1994 онд төрсөн Ангилал:2017 онд өнгөрсөн
2015 оны бүх цэргийн наадам
Наадмын сонин
Дунд шөвөгт Булган аймгийн Бүрэгхангай сумын харьяат Хилчин спорт хороо, Булганхангайн хүчтэн дэвжээний бөх аймгийн арслан Д.Тамир, Өвөрхангай аймгийн Уянга сумын харьяат Алдар спорт хороо Их Монголын хүчтэн дэвжээний бөх аймгийн начин Х.Гантулга,  Архангай аймгийн Хотонт сумын харьяат Соёмбо спорт хороо, Бөхбилэгт дэвжээний бөх сумын заан Г.Биндэръяа, Баянхонгор аймгийн Заг сумын харьяат  Аврагч спорт хороо Ихбогд дэвжээний бөх сумын заан Д.Цэрэнтогтох нар үлдэж Д.Тамир, Х.Гантулга нар чимэг нэмж, Г.Биндэръяа, Д.Цэрэнтогтох нар цэргийн начин цолны эзэд болов.
Эрик Харнден
Эрик Харнден (Eric Harnden, 1983 оны дөрөвдүгээр сарын 14-нд Онтарио мужийн Су Сент Мари дүүрэгт төрсөн) — Олимпын аварга (2014 ) Канадын кёрлингийн багийн тамирчин юм.
Төрсөн дүү Райан Харнден нь мөн кёрлингийн тамирчин.
Холбоос
Ангилал:Канадын кёрлингчин Ангилал:Канадын олимпын оролцогч Ангилал:Канадын олимпын аварга Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Кёрлингийн олимпын аварга Ангилал:Канадчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Декс Элмонт
Декс Элмонт (орос кириллээр Декс Элмонт, нидерланд латинаар Dex Elmont) — 1984 онд төрсөн Нидерланд улсын жүдоч эр.
Эх сурвалж
Ангилал:Нидерландын жүдоч Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Нидерландын жүдогийн улсын аварга Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Эрчис мөрөн
Хар Эрчис
Монгол, Хятадын хилээс эх авч Зайсан нуурт цутгадаг Эрчис голын хэсгийг Хар Эрчис гэдэг.
Газар зүй
thumb| [[Омск хот дундуур урсах Эрчис мөрөн]] thumb|[[Казахстаны Павлодар орчимд]]
Эдийн засгийн хэрэглээ
Ачаа болон зорчигч тээврийн хөлөг онгоцнууд мөрний ус хөлдөөгүй байх 4-р сараас 10-р сард мөрнөөр сүлжилддэг. Оросын төрийн өмчит Эрчис Мөрний Тээвэр компанийн төв оффис байрлах Омск хот нь Баруун Сибирь дэх хамгийн том боомт юм. Казахстан-Хятадын хилийн орчимд байх Усть-Каменогорск, Бахтарминск дэх усан цахилгаан станцууд Эрчис мөрний усаар тэжээгддэг. Усть-Каменогорскийн усан цахилгаан станцын даланг гатлах хөлөг онгоцнууд дэлхийн хамгийн гүнзгий 42 метрийн гүнтэй локоор нэвтэрдэг.
1960, 70-аад онд "ашиггүйгээр" Хойд мөсөн далай руу урсан одож буй гол мөрдийн усыг "үр дүнтэй" ашиглахын тулд Дундад Ази руу урсгах төсөл Зөвлөлт Холбоот Улсад хэрэгжиж эхэлсэн бөгөөд үүнд Эрчис мөрний усыг Казахстан, Узбекистан руу урсгах төлөвлөгөө багтаж байлаа. Тэрхүү аварга төсөл хэрэгжээгүй ч Эрчис-Карагандын суваг (Канал Иртыш — Караганда) 1962 - 1974 онд татагдаж, Казахын хуурай тал хээрийг усаар тэтгэн, тус орны аж үйлдвэрийн төвүүдийн нэг Карагандад хүрэх болсон.
Түүх
Эрчис мөрний сав газраар Монгол, Түрэг үндэстнүүд эрт дээр үеэс нутаглаж иржээ. 13-р зуунд Их Монгол Улсын бүрэлдэхүүнд байсан тус нутагт 15-16-р зуунд Татарын Сибирийн ханлиг оршин тогтнож байлаа. Гэвч 1580-аад онд оросууд Сибирийн ханлигийг мөхөөжээ. 17-р зуунд Ойрадуудын байгуулсан Зүүнгарын хаант улс Оросын өмнөд хөрш болж, Эрчис мөрний дээд биеийг захирч байв. Тэр үед Сибирьт Оросын хотууд олноор байгуулагдаж эхэлсэн бөгөөд 1716 онд Омск, 1718 онд Семипалатинск, 1720 онд Усть-Каменогорск, 1752 онд Петропавловск хотууд бий болжээ.
Манж Чин улс 1750-иад онд Зүүнгарын хаант улсыг эзлэн авч, улмаар Орос-Чингийн хил 19-р зуун гэхэд тогтсон юм.
Эшлэл
Ангилал:Азийн гол мөрөн Ангилал:Шинжааны гол мөрөн Ангилал:Ханты-Мансийн өөртөө засах тойргийн гол мөрөн Ангилал:Омск мужийн гол мөрөн Ангилал:Тюмень мужийн гол мөрөн Ангилал:Дорнод Казахстаны гол мөрөн Ангилал:Павлодар мужийн гол мөрөн Ангилал:Алтайн нуруу
Боробудур
Боробудур (Borobudur, индонез хэл. Candi Borobudur, ява хэл. ꦕꦤ꧀ꦝꦶꦧꦫꦧꦸꦝꦸꦂ Candhi Barabudhur) ) нь IX зууны үед Индонезийн Ява арлын Магелангад 750-850 жилийн хооронд байгуулагдсан Махаяана Буддизмын дурсгалт чулуун сүм юм. Уг дурсгалт сүм нь зургаан дөрвөлжин тавцан дээр орших гурван дугуй тавцанг 2672 зураг чимэглэлээр гоёж, 504 буддаг байрлуулсан байдаг. Цогцолборын төвд орших дугуй тавцанг суварга дор залсан 72 буддагийн баримлаар хүрээлүүлсэн байдаг. Байгууламж нь Буддагийн баримлууд, шүтээнүүдээс гадна Буддист мөргөлчдийн бясалгал хийх талбайнуудтай. Мөргөлчид цогцолборыг тойрон гороолж явсаар буддизмын ертөнцийг үзэх үзлийн гурван түвшин болох Камадхату, Рупадхату, Арупадхатуг туулан танин мэддэг байна.
XIV зууны үед Ява арлын Буддист болон Хинду хаант улсууд мөхөж, Исламын нөлөө хурдтай тархахад Боробудур орхигджээ. 1814 онд Явагийн амбан захирагч Сэр Томас Стэмфорд Раффлес уугуул нутгийн хүмүүсээр заалган Боробудурт хүрснээр дэлхий дахинаа дахин нээгджээ. Индонезийн засгийн газар, ЮНЕСКО-ын санхүүжилтээр 1975-1982 оны хооронд сэргээн засварлалтын томоохон ажил хийгджээ. Өнөө үед жуулчдын очих дуртай газрын нэг болжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Индонезийн буддын шашны цогчин Ангилал:Индонезийн соёлын дурсгал Ангилал:Индонез дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Зүүн Өмнөд Азийн түүх Ангилал:Төв Жава Ангилал:9-р зуунд барьсан Ангилал:Азийн буддын шашны цогчин Ангилал:Ази дахь дэлхийн соёлын өв
Леброн Жеймс
Леброн Рэймон Жеймс (LeBron Raymone James, 1984 оны арванхоёрдугаар сарын 30-нд Охайо мужийн Акрон хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Хойд Америкийн Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Кливленд Кавальерс багийн тоглогч юм. Түүнийг сагсан бөмбөгийн талбайд "Хаан Жеймс" хэмээн хочилдог. Охайогийн дунд сургуулийн “Mr.Basketball” шагналтнаар гурвантаа тодорч байсан тэрбээр Гэгээн Винсент, Гэгээн Мэригийн нэрэмжит дунд сургуульд суралцаж байхдаа л ирээдүйд нэр алдраа дуурсгасан шилдэг тамирчин болно гэдгээ бусдад харуулж чадсан юм. Леброн 18-хан настайдаа 2003 оны НБА-гийн драфтын нэг дэх сонголтоор Кавальерст ирж 2007 онд Кавальерсыг анх удаа НБА-гийн шигшээ тоглолт хүртэл явахад багийн багийн гол тоглогч байв. 2010 онд Жеймс Кавальерсыг орхиж Майами Хит багтай нэгдсэн бөгөөд Хитийн хамт 4 улирал дарааллан НБА-гийн аваргын төлөө өрсөлдөж 2012, 2013 онуудад НБА-гийн аварга болж байжээ. 2014-15 оны улиралд Жеймс Кавальерстай эргэн нэгдэж НБА-гийн шигшээ тоглолтод шалгаран үлдсэн боловч Голден Стэйт Уорриорзт хожигдсон байна. Үндэсний сагсан бөмбөгийн лигт тоглох болсон цагаасаа эхлэн олон шилдэг амжилтын эзэн болж, хамгийн залуу гэх тодотголтой олон рекордын эзэн болсон болсон тэрээр 2003-04 оны улиралын шилдэг шинэ залуу тоглогч, 2009, 2010, 2012, 2013 оны НБА-гийн улирлын үнэ цэнтэй тоглогч, 2012, 2013 оны НБА-гийн аваргаас гадна шигшээ тоглолтын үнэ цэнтэй тоглогч, 2007-08 оны улиралыг НБА-г оноо авалтаар тэргүүлэгч, 2005 оноос өдгөөг хүртэл тасралтгүй Бүх оддын тоглолтод сонгогдон оролцож байсан. Жеймс мөн АНУ-ын шигшээ багт багтаж, 2004 оны Афины олимпиос хүрэл, 2008 оны Бээжингийн олимпын наадам, 2012 оны Лондонгийн олимпын наадмуудаас алтан медаль хүртэж, 2006 оны Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд хүрэл медаль хүртэж байжээ.
Бага нас, хувийн амьдрал
Леброны ээж Глория Жеймс 16-хан настайдаа хүүгээ төрүүлжээ. Түүний эцэг нь Энтони МакКлелланд гэгч эр байсан боловч хүүгийнхээ албан ёсны эцэг болохоос татгалзсан учир залуу ээж нь өөрийнхөө овгоор хүүгээ овоглосон байна. Леброн болон түүний ээжийн хувьд амьдрал тийм ч сайхан байсангүй. Леброныг бага балчир байхад ээж нь ихэд зовлон зүдгүүр амсч, сэтгэл санааны хувьд хямралтай байсан аж. Жирэмсэн байх үед нь Глориягийн ээж нас барсан нь түүний сэтгэл санаанд ихээхэн нөлөөлжээ. Худалдагч, кассчны ажлын хооронд завгүй гүйж, тогтвор суурьшилтай ажил олдохгүй байсан бөгөөд ээж, хүү хоёр түрээсийн байр хэсч амьдардаг байв. Кливлэндээс өмнө зүгт нэг цагийн зайтай газар орших Акрон хот 200 мянга орчим оршин суугчтай бөгөөд Глория, Леброн нар хотынхоо бараг бүх л байр түрээсэлдэг айлыг андахгүй болсон байжээ.
Хэдийгээр ажил, амьдралын хувьд зовлон бэрхшээл хангалттай амсч байсан ч Глория халамжтай ээж байхын тулд ихэд хичээж, бяцхан хүүгээ гудамжны харгис хэрцгий зодоон, нийгмийн энэ таагүй байдлаар ангид байлгахаар хэрэндээ хичээдэг байв. Леброныг хоёр настай байхад Глория Эдди Жэксон гэгч залуутай дотно харьцаатай болсон боловч 1990 онд Эдди хар тамхи наймаалсан хэргээр гянданд хоригджээ. Леброн, Жэксон хоёр бие биедээ сайн ханддаг байсан учир Глория хүүдээ эцэг болж чадахуйц эртэй учирсандаа нууцхан баярладаг байсан нь ингээд талаар өнгөрч.
Нүүдлийн амьдралтай байсан Леброн бага сургуульд элсэн ороод багагүй бэрхшээлтэй учирчээ. Гэр бүлийн амьдрал нь хүнд хэцүү, ядуу зүдүү, үргэлж санхүүгийн бэрхшээлтэй тулгардаг байсан учир бяцхан хүү бусад хөвгүүдтэй найзлахаас эмээдэг байсан гэнэ. Гэхдээ тэр хичээл номдоо шамдаж, спортод, нэн ялангуяа сагсан бөмбөг, хөлбөмбөг /америк/-т дэндүү дуртай байжээ. Майкл Жорданг шүтэж, түүн шиг сагсан бөмбөгч болохыг мөрөөдөж явсан бяцхан хүү хүнд бэрх амьдралаас өөрийн авьяас чадвараар жинхэнэ шилдэг тамирчин болжээ.
Леброн Жеймс ахлах сургуульд суралцаж байхдаа Саванна Бринсонтой танилцсан бөгөөд өдгөө хосууд хоёр хүүтэй юм. Тэдний анхны хүү Леброн Жеймс Жуниор 2004 оны аравдугаар сард төрсөн бөгөөд хосууд 2007 оны зургадугаар сард Брюс Максимус гэх хоёр дахь хүүгээ өлгийдөн авсан байна. Одоо тэрээр өөрийн том хүүгээ НБА-д хамт тоглохыг хүсдэг билээ.
Ахлах сургууль
Леброн Жеймс 1984 оны арванхоёрдугаар сарын 30-нд Охайо мужийн Акрон хотноо мэндэлсэн бөгөөд тус хотын Гэгээн Винсент, Гэгээн Мэригийн нэрэмжит ахлах сургуулийг дүүргэжээ. Ахлах сургуулийн есдүгээр ангид суралцаж байдаа тэрбээр сургуулийнхаа сагсан бөмбөгийн шигшээ багт тоглож, Division III-т аваргалсан байна. Ингэхдээ Жеймс нэг тоглолтод дунджаар 21 оноо авч, 6,2 удаагийн самбараас бөмбөг авалт гүйцэтгэв. Өдгөө Акроны их сургуулийн багийн дасгалжуулагчаар ажиллаж буй Кейт Дамброт тухайн үед Леброны дасгалжуулагч байсан ажээ. Харин 10-р ангид суралцаж байхдаа Леброн нэг тоглолтод дунджаар 25,2 оноо, 7,2 удаагийн самбараас бөмбөг авалт, 5,8 оновчтой дамжуулалт, 3,8 бөмбөг таслалт гүйцэтгэж, тэд хоёр дахь жилдээ дараалан Division III-т түрүүлсэн байна. Тэр жилдээ Леброн Жеймс Охайо мужийн “Mr.Basketball” буюу мужийн шилдэг тоглогч болоод зогсохгүй USA Today сониноос тодруулдаг Бүх Америкийн нэгдүгээр шигшээд багтсан анхны 10-р ангийн сурагч болов.
Ахлах сургуулийн 11-р ангид орсон жилдээ Леброны амжилт улам ахиж, тэрбээр дахин Охайогийн “Mr.Basketball” шагналын эзэн болсон бөгөөд дахин Бүх Америкийн нэгдүгээр шигшээд багтаж, 2001/02 оны улирлын хөвгүүдийн багийн улирлын шилдэг тоглогчоор тодорсон байна. Энэ үеэс эхлэн Охайод түүнийг “Хаан Жеймс” хэмээн нэрийдэх болжээ.
Удалгүй түүний зураг “SLAM” сэтгүүлийн нүүрэнд хэвлэгдэн гарч, улсын хэмжээнд танигдах болов. Мужийнхаа Division II-т тоглох болсон Гэгээн Винсент, Гэгээн Мэригийн нэрэмжит сургуулийн багт Леброн гялалзаж, сагсан бөмбөгийн талбарт түүнийг бүрэн утгаар нь хүлээн зөвшөөрчээ.
2003-04 оны улирал
Леброн Жеймс 2003 оны НБА-гийн драфтын нэгээр Кливлэнд Кавальерс багт сонгогдсон юм. НБА-д хөл тавьсан анхны тоглолтоо тэрбээр Сакраменто Кингс багийн эсрэг хийж, уг тоглолтод 25 оноо багтаа авчраад зогсохгүй, 9 оновчтой дамжуулалт, 6 удаагийн самбараас бөмбөг авалт гүйцэтгэж, 4 удаа бөмбөг тасалсан байна. Мөн 2004 оны 3 сарын 27-нд Нью Жерси Нетс багийн эсрэг тоглолтод 41 оноог авснаар Леброн Жеймс НБА-гийн түүхэнд нэг тоглолтод 40-өөс дээш оноо авсан хамгийн залуу тоглогч болсон. Тэр улиралд Жеймс нэг тоглолтод дунджаар 20,9 оноо, 5,9 оновчтой дамжуулалт, 5,5 удаагийн самбараас бөмбөг авалт гүйцэтгэж, 2003-04 оны улиралын шилдэг шинэ залуу тоглогчоор тодорсон нь Кавальерсийн түүхэнд анхных, харин НБА-гийн түүхэнд хамгийн залуу нь байлаа. Кавальерсийн улирлын туршид үзүүлсэн амжилт өмнөх улирлынхаас 18 хожлоор илүү байсан ч тэд 35 хожил, 47 хожигдолтойгоор хасагдах шатанд шалгарч чадаагүй юм.
2004-05 оны улирал
Энэ улиралд тэрбээр NBA-ын Бүх оддын тоглолтод оролцож, 13 оноо, 6 оновчтой дамжуулалт, 8 самбараас бөмбөг авалт гүйцэтгэсэн бөгөөд түүний багтсан Дорнод бүсийн баг 112:115 харьцаатай Өрнөдийн оддын багт ялагдсан юм. 2005 оны 1 сарын 19-нд Портлэнд Трэйл Блэйзерсийн эсрэг тоглолтод 27 оноо, 11 самбараас бөмбөг авалт, 10 оновчтой дамжуулалт гүйэтгэснээр НБА-гийн түүхэнд трипл-дабль хийсэн хамгийн залуу тоглогч болж байжээ. 2005 оны 3 сарын 20-нд Торонто Репторсийн эсрэг тоглолтод 56 оноо авж Кавальерсийн дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоосон байна. Тэрбээр нэг тоглолтод дунджаар 27,2 оноо, 7,2 оновчтой дамжуулалт, 7,4 самбараас бөмбөг авалт, 2,2 бөмбөг таслалт гүйцэтгэсэн амжилтаар НБА-гийн оддын багт анх удаагаа багтсан байна. Харин Кавальерс 42 хожил, 40 хожигдолтойгоор дахин хасагдах шатанд шалгарч чадсангүй.
2005-06 оны улирал
2005-06 оны улиралд Жеймс дахин Бүх оддын тоглолтод сонгогдож, Дорнодын одод өрнөдийн оддыг 122:120 харьцаатай хожсон бөгөөд Леброн уг тоглолтод 29 оноо, 6 самбараас бөмбөг авалт, 2 оновчтой дамжуулалт гүйцэтгэж 21 нас, 51 хоногтойдоо Бүх оддын тоглолтын үнэ цэнтэй тоглогчийн шагнал хүртэж НБА-гийн түүхэн дэх хамгийн залуу тоглогч болов. Мөн Леброн гурван долоо хоног дараалан өрнөд бүсийн 7 хоногийн шилдэг тоглогчоор өргөмжлөгдсөнөөс гадна есөн тоглолтод дараалан 35-аас дээш оноо авч Майкл Жордан, Коби Брайнт нарын амжилтыг давтжээ. Улирлын туршид тэрбээр нэг тоглолтод дунджаар 31,4 оноо, 7,0 удаагийн самбараас бөмбөг авалт, 6,6 удаагийн оновтой дамжуулалт гүйцэтгэсэн амжилтаар НБА-гийн улиралын үнэ цэнтэй тоглогчийн өрсөлдөөнд Финикс Сансын Стив Нэшийн дараа хоёрдугаарт бичигдсэн байна. Харин түүний баг 1998 оноос хойш анх удаагаа хасагдах шатанд хөл тавьжээ.
2006 онд анх удаагаа хасагдах шатанд тоосоо өргөсөн Леброн Вашингтон Визардсын эсрэг хийсэн тоглолтод 32 оноо, 11 оновчтой дамжуулалт, 11 самбараас бөмбөг авалт гүйцэтгэн, трипл-дабль хийсэн бөгөөд эхний тоглолтод Кавальерс 97:86 харьцаагаар өрсөлдөгчөө буулган авчээ. Цувралын тухайд Морин цэргүүд 4:2-оор хожиж, хасагдах шатны дараагийн тойрогт Детройт Пистонст 7 тоглолтод ялагдал хүлээсэн юм. Харин Леброн Жеймс хасагдах шатны нэг тоглолтод дунджаар 30,8 оноо авч, 8,1 удаагийн самбараас бөмбөг авалт, 5,8 удаагийн оновчтой дамжуулалт гүйцэтгэжээ.
Улирлын төгсгөлд Леброн багтайгаа 2010 оны улирлын төгсгөлд чөлөөт агент болох боломжтой 3 жилийн 60 сая долларын цалин бүхий гэрээний сунгалт хийжээ.
2006-07 оны улирал
Леброн Жеймс Бүх оддын тоглолтод гурав дахь жилдээ дарааллан сонгогдов. Оддын тулаанд тэрбээр 32 минут тоглож, 28 оноо, 6 самбараас бөмбөг авалт, 6 оновтой дамжуулалт гүйцэтгэжээ. Харин улирлын тоглолтод Кавальерс өмнөх улирлын адилаар 50 хожил авч, дорнод бүсээс хоёроор хасагдах шатанд шалгарсан бөгөөд Жеймс нэг тоглолтод дунджаар 27,3 оноо, 6,7 удаагийн самбараас бөмбөг авалт, 6,0 оновчтой дамжуулалт, 1,6 удаагийн бөмбөг таслалт гүйцэтгэв.
2007 оны хасагдах шатны эхний тойрогт Кавальерс Вашингтон Визардстай тааран тоглож 4 тоглолтод хожсон бөгөөд цувралын 4 тоглолтод Жеймс дунджаар нэг тоглолтод 27,8 оноо, 7,5 удаагийн оновчтой дамжуулалт, 8,5 удаагийн самбараас бөмбөг авалт гүйцэтгэсэн байна. Харин хасагдах шатны хоёрдугаар шатанд Жеймс багаа манлайлж, тэд Нью-Жерси Нэтсийг 4:2 харьцаатай хожсоноор Кавалвьерс 15 жилийн дараа дорнод бүсийн шигшээ тоглолтод дахин шалгарчээ. Бүсийн аваргын төлөөх тоглолтод тэд Детройт Пистонстой өрсөлдсөн бөгөөд цувралын эхний хоёр тоглолт ялагдаж, 0:2 харьцаатай ялагдаж байсан боловч дараагийн 4 тоглолтод хожиж, гайхам ялалт байгуулсан юм.
Харин НБА-гийн аваргын төлөөх цуврал тоглолтод Леброн нэг тоглолтод дунджаар 22 оноо, 7,0 удаагийн самбараас бөмбөг авалт, 6,8 удаагийн оновчтой дамжуулалт өгч байсан боловч тэд Сан-Антонио Спөрст 4:0 харьцаагаар хожигдсон.
2007-08 оны улирал
Шинэ улирал эхлэхэд Леброн Жеймс ид шидийн гэмээр тоглолт хийж, амжилт дагуулсан хэвээр байв. Тэр 4 дэхь жилдээ дараалан Бүх оддын тоглолтод оролцож 27 оноо, 8 самбараас бөмбөг авалт, 9 оновчтой дамжуулалт, 2 блок шот, 2 бөмбөг таслалт гүйцэтгэсэн бөгөөд дорнодын одод өрнөдийн оддыг 134:128-аар ялалт байгуулж Леброн Бүх оддын тоглолтын үнэ цэнтэй тоглогчийн шагналыг 2 дахь удаагаа хүртсэн байна. Мөн НБА-гийн улирлын үнэ цэнэтэй тоглогчийн төлөөх өрсөлдөөнд хүчтэй өрсөлдөгчдийн эгнээнд зүй ёсоор багтаж байв. 2008 оны хоёрдугаар сарын 19-нд Леброн Хьюстон Рокетстой хийсэн тоглолтод 26 оноо, 13 самбарас бөмбөг авалт, 11 оновчтой дамжуулалт өгч замналынхаа 15 дахь трипл-даблийг хийсэн юм. Ийнхүү тэрбээр НБА-гийн түүхэнд Оскар Робертсон, Мэжик Жонсон нарын араас хамгийн залуугаараа 15 трипл-дабль хийсэн гурав дахь тоглогч болжээ. Мөн улиралын турш нийт 7 трипл-дабль гүйцэтгэсэн байна. Мөн улиралын туршид нэг тоглолтод 30 оноо дундажлаж байснаар НБА-гийн тоглогчдыг оноо авалтаар тэргүүлжээ. Кавальерс 45-37 амжилтаар хасагдах шатанд бөгөөд 3 дахь жилдээ дарааллан Вашингтон Визардстай тааран тоглож 4:2 харьцаагаар хожсон байна. Гэвч тэд 2-р шатанд Бостон Селтикст 4:3 харьцаагаар хожигдсон байна. Бостонтой хийсэн цувралын 7 дахь тоглолтод Жеймс 45 оноо авч байсан бол эсрэг багаас Пол Пийрс 41 оноо авч байжээ.
2008-09 оны улирал
2008-09 оны улиралд Жеймс дахин амжилтаа ахиулж, хувийнхаа рекордыг шинэчлэв. Сарын шилдэг тоглогчоор дөрвөн удаа дараалан шалгарч 2003-04 оны улиралд Кевин Гарнеттын гаргаж байсан амжилтыг давтжээ. Мөн гол таван статистик үзүүлэлтээр (нийт оноо, самбараас бөмбөг авалт, оновчтой дамжуулалт, бөмбөг таслалт, блок шот) бүгдэд нь багаа манлайлсан НБА-гийн түүхэн дэхь 4 дэх тоглогч болсон байна. Гуравдугаар сарын 25-нд Нью-Жерси Нэтстэй хийсэн тоглолтод ялалт байгуулснаар Кливлэндийн Морин цэргүүд 1988/89, 1991/92 оны улиралд гаргаж байсан 57-25 амжилтаа ахиулж, улирын 58 дахь хожлоо авсан бөгөөд улиралд өндөрлөхөд тэд 66 хожил, 16 хожигдолтой байв. Леброн 28.4 оноо, 7.6 самбараас бөмбөг авалт, 7.2 дамжуулалт, 1.7 бөмбөг таслалт, 1.2 хаалтыг нэг тоглолтод дундажлан НБА-гийн улиралын үнэ цэнтэй тоглогчоор шалгарснаас гадна НБА-гийн бүх оддын 1-р баг, НБА-гийн хамгаалалтын 1-р багт тус тус багтсан байв. Хасагдах шатны эхний шатанд тэд Детройт Пистонсыг шүүрдэж, цуврал тоглолтод Жеймс дунджаар 32 оноо, 11,3 удаагийн самбараас бөмбөг авалт, 7,5 оновчтой дамжуулалт гүйцэтгэж, ингэхдээ хамгийн сүүлийн тоглолтод 36 оноо авч, 13 удаа самбараас бөмбөг авч, долоон оновчтой дамжуулалт өгснөөс гадна 17 торгуулийн шидэлт гүйцэтгэснээс 16-г нь сагсанд оруулжээ. Дараагийн шатанд Кавальерс Атланта Хауксыг 4:0-ээр шүүрдэн бүсийнхээ шигшээ тоглолтонд шалгаран үлдлээ. Гэвч тэд бүсийн аваргын төлөө цувралд Орландо Мэжикт  6 тоглолтод ялагдсан юм.
2009-10 оны улирал
Жеймс зургаа дахь удаагаа Бүх оддын тоглолтод сонгогдов. Бүх оддын тоглолтод оролцох тоглогчдыг шалгаруулах санал хураалтад тэрбээр гурван удаа 2,5 саяас дээш санал авсан анхны тоглогч болжээ. Бүх оддын тоглолт 141:139 харьцаатай дорнодынхны ялалтаар өндөрлөсөн бөгөөд Жеймс 25 оноо, 6 оновчтой дамжуулалт, 5 самбараас бөмбөг авалт, 4 бөмбөг таслалт хийсэн байна. 2010 оны гуравдугаар сарын 13-нд “Чикаго Буллс”-тэй хийсэн тоглолтын үеэр тэрбээр карьерынхаа 15 мянга дахь оноог авч, энэ амжилтад хүрсэн хамгийн залуу тоглогч болсон юм. Леброн Жеймс замналынхаа хамгийн өндөр 8.6 оновчтой дамжуулалтыг 29.7 оноо, 7.3 самбараас бөмбөг, 1.6 бөмбөг таслалт, 1 хаалтын хамт гүйцэтгэснээр улииралын үнэ цэнтэй тоглогчоор 2 дахь удаагаа шалгарав. Кавальерс 61-21 амжилт үзүүлснээр хасагдах шатанд бүсээ тэргүүлэн шалгарч эхний шатан Чикаго Буллсыг цуврал 5 тоглолтод илүүрхэн хожсон хэдий ч дараагийн шатанд тэд Бостон Селтикст 6 тоглолтод хожигдсон байна.
2010-2014 оны улирал (Майами Хит - Их гурвалын эрин үе)
2009-2010 оны улиралын дараа Леброн Жеймс чөлөөт агент болсон бөгөөд түүнийг Чикаго Буллс, Нью Йорк Никс, Майами Хит, Нью Жерси Нетс гээд олон багууд багтаа нэгтгэхээр сонирхож байв. Гэвч Леброн Уэйд, Крис Бош нарын хамтаар Майами Хитэд нэгдэхээр болсон бөгөөд Хиттэй 6 жилийн гэрээ байгуулсан байна. Ингэснээр Леброн 1982 оны Мозес Мэлоуноос хойш улиралын үнэ цэнтэй тоглогч болсон жилээ багаа сольсон анхны тоглогч болсон юм. Жеймс Хитийн өмсгөлтэй анхны тоглолтоо 2010 оны 10 сарын 26-нд Бостон Селтиксийн эсрэг хийж 31 оноо авч байжээ. Мөн 2010 оны 11 сарын 9-нд Юта Жаззын эсрэг тоглолтод 11 самбараас бөмбөг авалт, 20 оноо 14 оновчтой дамжуулалт өгч Хитийн тоглогч болсноосоо хойш анх удаа трипл-дабль гүйцэтгэсэн байна. 12 сарын 2-нд Леброн Хитийн төлөө тоглох болсноосоо хойш анх удаа Кливленд хотод ирж тоглон 38 оноо авсан ба хөгжөөн дэмжигчид түүнийг бөмбөг авах бүрд дургүйцлээ илэрхийлж байв. 12 сарын 17-нд Нью Йорк Никсийн эсрэг тоглолтод 32 оноо, 11 самбараас бөмбөг авалт, 10 оновчтой дамжуулалт өгч улиралын 2 дахь трипл-даблиа гүйцэтгэжээ. Үүнээс ердөө 3 тоглолтын дараа Лэйкерсийн эсрэг тоглолтод дахин 27 оноо, 11 самбараас бөмбөг авалт, 10 оновчтой дамжуулалт өгч трипл-дабль хийсэн байна. Мөн 2011 оны 3 сарын 29-нд төрөлх Кливленд багийнхаа эсрэг тоглолтод 27 оноо, 10 самбараас бөмбөг авалт, 12 оновчтой дамжуулалт өгч трипл-дабль хийж байжээ. Жеймс улиралын Майамид өнгөрүүлсэн эхний улиралдаа 79 тоглолтод оролцож 26.7 оноо, 7.5 самбараас бөмбөг авалт, 7 оновчтой дамжуулалт өгсөн үзүүлэлтээр дуусгаж Майами хасагдах шатанд бүсийнхээ 2-р байраар шалгарчээ. Хасагдах шатны эхний тойрогт Майами Хит Филадельфиаг цуврал 5 тоглолтод, 2-р шатанд Бостон Селтиксийг мөн 5 тоглолтод буулган авч бүсийнхээ шигшээ тоглолтод НБА-гийн улиралын тоглолтыг амжилтаараа тэргүүлсэн Чикаго Буллс багтай тунан үлдсэн байна. Бүсийнхээ шигшээ тоглолтод Деррик Рөүз тэргүүтэй бухнуудыг 4-1 харьцаагаар илүүрхэн НБА-гийн шигшээ тоглолтод Даллас Маверикс багтай тоглохоор болсон байна. Шигшээ тоглолтыг Майами 2-1 харьцаагаар тэргүүлж байсан боловч тэд эцсийн дүнд Далласт 4-2 харьцаагаар хожигдон улиралыг дуусгасан байна.
2014 оны 3 сарын 3-нд Жеймс Шарлотт Бобкэтс багийн эсрэг өөрийн замналынхаа хамгийн өндөр болох 61 оноог авсан байна. Мөн улиралын тоглолтыг Леброн 27.1 оноо, 6.9 самбараас бөмбөг авалт, 6.4 оновчтой дамжуулалт өгсөн үзүүлэлтээр дуусгасан байна. Хасагдах шатны эхний тойрогт Майами Шаррлотт Бобкэтсийг шүүрдэж, Брүүклин Нетс, Индиана багуудыг дараагийн шатуудад хожсоноор НБА-гийн аваргын төлөө дахин Сан Антонио Спөрстэй тоглохоор шалгаран үлджээ. Гэвч цуврал тоглолтод 4-1 харьцаатай хожигдсон байна.
2014-15 оны улирал
2014 оны долоодугаар сарын 1-нд Леброн Майами Хит багаас чөлөөтагент болсон. Жеймс долоодугаар сарын 12-нд Кавальерстай 2 жилийн 42.1 сая долларын гэрээг байгуулсан. 2014 оны 7 сарын 12-нд Леброн өөрийн төрөлх хотын баг болох Кливленд Кавальерстай 2 жилийн 42.1 сая долларын гэрээ байгуулсан. Үүнээс удалгүй Кавальерс Миннесота Тимбервулвз багийн хүчний довтлогч Кевин Лавыг багтаа нэгтгэснээр шинэ их гурвал бүрдсэн юм. Леброн бүх оддын тоглолтод 11 дэхь удаагаа сонгогдон тоглосон. Мөн улиралын тоглолтыг 25.3 оноо, 6 самбараас бөмбөг авалт, 7.4 ашигтай дамжуулалт дундажласан үзүүлэлтээр дуусгаж Кавальерс багийн түүхэн дэх хамгийн олон оновчтой дамжуулалт гүйцэтгэсэн тамирчин болсон. Өмнөх улиралд хасагдах шатанд шалгар чадаагүй Кавальерс 53-29 үзүүлэлтээр бүсийнхээ 2-р байраар хасагдах шатанд шалгарч, эхний шатанд Бостон Селтиксийг шүүрдсэн байна. Харин дараагийн шатанд тэд Чикаго Буллсыг 4-2 харьцаатай илүүрхсэн бол бүсийнхээ шигшээ тоглолтод Атланта Хауксыг шүүрдэн НБА-гийн шигшээ тоглолтод шалгарн үлджээ. Гэвч шигшээ тоглолтыг багийн бусад лидерүүд болох Кевин Лав, Кайри Ирвинг нар бэртэл, гэмтлийн улмаас өнжиж зөвхөн Леброн л багаа урагш чирэн тоглож байв. Леброн шигшээ цувралд 35.8 оноо, самбараас бөмбөг авалт, 8.8 оновчтой дамжуулалт дундажлаж байсан боловч Кавальерс Голден Стэйт Уорриорзт 4:2 харьцаагаар хожигдсон байна.
АНУ-ын шигшээ баг
НБА-д амжиллтай тоглосон эхний жилийнхээ дараа Леброн Жеймс 2004 онд Афины олимпод оролцох АНУ-ын шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтжээ. Тэд олимпийн наадмаас хүрэл медаль хүртсэн нь Америкийн шигшээ НБА-гийн оддоор багаа бүрдүүлэх болсноос хойш анх удаагаа алтан медалиас мултарсан тохиолдол байлаа. Олимпийн наадамд Жеймс нэг тоглолтод дунджаар 14,6 минут талбайд тоглож, 5,8 оноо, 2,6 удаагийн оновчтой дамжуулалт, 4,8 удаагийн самбараас бөмбөг авалт гүйцэтгэжээ. Дараа нь Жеймс Америкийн шигшээ багийн хамтаар 2006 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцож хүрэл медаль хүртсэн. Харин 2007 онд америкчууд америк тивийн сагсанбөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээнд түрүүлснээр Бээжин-2008 олимпийн наадамд оролцох эрхээ авсан бөгөөд олимпийн наадмын турш америкчууд нэг ч тоглолтод ялагдалгүй олимпийн аварга болсон юм. Тэд финалын тоглолтод Испанийн багийг 118:107 харьцаатай хожсон бөгөөд уг тоглолтод Леброн 14 оноо, 6 самбараас бөмбөг авалт,3 оновчтой дамжуулалт өгсөн байна. Харин 2012 оны Лондонгийн олимпийн тоглолтод тэр Коби Брайантын хамт шигшээ багаа ахлан оролцжээ. Леброн Австралийн шигшээ багийн эсрэг 11 оноо, 14 самбараас бөмбөг авалт and 12 оновчтой дамжуулалт өгснөөр америкийн шигшээ багийн түүхэнд олимпийн наадамд трип-дабль хийсэн анхны тоглогч болж байжээ. Мөн Леброн шигшээ тоглолтод Испаний эсрэг 19 оноо авсан.
Эшлэл
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Сагсан бөмбөгийн олимпын аварга Ангилал:Сагсан бөмбөгийн америкийн аварга Ангилал:АНУ-ын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Кливленд Кавальерс багийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Нико Кранчар
Кранчар 2009 оны есдүгээр сарын 1-нд Английн «Портсмут» багаас «Тоттенхэм Хотспурт» 2.5 сая орчим фунтээр элсэж, дөрвөн жилээр гэрээлсэн юм. 2012 оны зургаадугаар сарын 6-нд нутгийнхаа «Динамо Киев» багтай дөрвөн жилээр гэрээлсэн ба солилцоонд 7 сая фунт эргэлдсэн ажээ. 2013 оны есдүгээр сарын 2-нд Англид эргэн ирж, «Куинз Парк Рейнжерст» бүтэн улирал зээлээр тоглохоор тохиролцов.
Кранчар Хорватын шигшээд 2006 оны ДАШТ, 2008 болон 2012 оны ЕАШТ-д тус тус оролцсон.
Гадны холбоос
Ангилал:Хорватын хөлбөмбөгчин Ангилал:Хорватын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Динамо Загреб багийн тоглогч Ангилал:Хайдук Сплит багийн тоглогч Ангилал:Портсмут багийн тоглогч Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч Ангилал:Динамо Киев багийн тоглогч Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч Ангилал:Хорватчууд Ангилал:1984 онд төрсөн
Таньгүнь
Таньгүнь (Тангүн, оросоор Тангун, солонгос үсгээр 단군왕검, ханз үсгээр 檀君王儉, 2000 оны латин галиг нь Dangun Wanggeom, 1938 оны латин галиг нь Tan'gun Wanggŏm) - Кужусонь улсыг МЭӨ 2333 онд үндэслэсэн хэмээх домгийн хаан (ван).
Тангүний домог
Домогт өгүүлснээр Тэнгэрийн хаан Хуан Инд нэгэн хүү байжээ. Түүний нэрийг Хуан Үн гэнэ. Хуан Үн хүний ертөнцөд буухыг хүсдэг байсан тул өөрийн эцгээс орчлонд буулгахыг гуйсан бөгөөд Хуан Ин хаан түүний хүсэлтийг биелүүлж, шадар бараа бологч 3000 зарцын хамт Пэкду ууланд буулгажээ. Хуан Үн газарт бууж ирээд тэр ууланд Синси буюу Бурхадын хотыг байгуулан хууль дүрэм, соёл урлагийг дэлгэрүүлэн аж төрж байжээ. Нэг өдөр Хуан Үнтэй бар, баавгай 2 ирж уулзаад хүн болгож өгөхийг гуйжээ. Хариуд нь тэр хоёрыг нэгэн агуйд ороод 100 хоног тэндээс гаралгүй зөвхөн овъёос идэж чадвал хүн болно гэжээ. Гэвч Бар тэсэлгүй гараад явсан. Харин баавгай тэсэж 100 хоноод тэр агуйгаас гарахад эмэгтэй хүн болжээ. Тэгээд баавгай хүүхэн, Хуан Үн 2-ын дундаас нэгэн өндөг гарав. Тэр өндөгнөөс Тангүн мэндэлжээ. Тангүн өсөж том болоод өөрийн улсаа байгуулан Жусонь хэмээв.
Ангилал:Солонгосын үлгэр домог судлал Ангилал:Домгийн ноёрхогч
Умард Македон улс олимпод
Бүгд Найрамдах Умард Македон Улс тусгаар улсын хувиар олимпын наадамд анх 1996 оны зуны олимпод оролцсон бөгөөд түүнээс хойших бүх зун, өвлийн олимпод оролцжээ. Өмнө нь 1988 он хүртэл македончууд Югославын багт багтан оролцдог байсан. Тус улсын нэрийн маргаантай холбоотойгоор НҮБ-ээс тогтоосон түр нэр болох "Хуучин Югославын Бүгд Найрамдах Македон Улс" хэмээх нэрийг 2018 он хүртэл олимпын наадамд албан ёсоор хэрэглэж байв.
Медальтнуудын жагсаалт
1996 оноос хойш Умард Македон улсыг төлөөлж оролцсон тамирчдаас одоогийн байдлаар ганц л хүн медаль хүртээд байна. .
Гэхдээ Бүгд Найрамдах Социалист Македон Улс (хуучнаар Холбооны Бүгд Найрамдах Социалист Югослав Улсын нэг хэсэг)-ын тамирчид Югославын нэрийн өмнөөс олимпод оролцож, хэд хэдэн медаль хүртэж явсан түүхтэй.
Эшлэл
Ангилал:Олимпын түүх
Автомат
thumb|300px|Трамвай доторх [[зорчих тасалбарын автомат]] thumb|300px|Галт тэрэгний буудал дээр тавигдсан кафены автомат
Автомат гэдэг нь машин бөгөөд тодорхой үйлдлийг бие даан (автоматаар) гүйцэтгэдэг. Автоматик гэдэг нэр томъёо нь тодорхой хэрэгсэлийг нэрлэх ба энэ нь тодорхой процессийг удирдах болон тохируулна.
Автоматжуулалт мөн л адилхан техникийн процессийг бие даан тогтоосон төлөвлөгөөний дагуу эсвэл тогтоосон төлөв байдлын дагуу гүйцэтгэнэ. Автоматжуулсан процесс болон автоматын ерөнхий зарчим нь өргөн хүрээтэйгээр өдөр тутмын хэрэгцээ болон техникт хэрэглэгдэж байна. Хамгийн энгийн хүн бүхний мэдэх автоматын тоонд жишээ нь жорлонгийн усны татуурга орно. Түүнээс гадна энэ төрлийн автоматжуулсан процессийн тоонд автомашины хурдны автомат хайрцаг орох ба энэ төрлийн хурдны хайрцаг нь тухайн үеийн ачаалал болон явах хурднаасаа хамааруулан өөрөө харьцаагаа сонгон араагаа солидог.
Автомат, робот хоёрыг ялган тодорхойлсон тодорхойлолт байдаггүй учир нь улс бүр өөр өөрөөр тодорхойлдог.
Хэлний хэрэглээ
Автомат гэдэг нь латинаар automatus „өөрийн дураар, өөрийн хөтлөгчөөр үйлдэх“, эртний грек хэлээр αὐτόματος automatos „өөрөө үйлдэгдэх“, autos- „өөрөө“, men- гэсэн үгийн үндэс нь „бодох, хүсэх“ гэсэн утга илэрхийлнэ.
Өдөр тутмын хэлний хэрэглээнд автоматыг ихэнхдээ бараа бүтээгдхүүн өгөх үүрэгтэйгээр эсвэл энгийн үйлчилгээний зориулалттай машин техникээр хэрэглэх ба үүнд жишээлбэл тоглоом-, мөнгөний-, мөнгө солих- болон худалдаа хийх зориулалттай автомат зэрэг орно.
Техникт
Техникийн салбарт автоматикийг кибернетикийн процесс гэж авч үздэг. Техникийн шинжлэх ухааны салбарууд болох механик инженерчлэл, зарим тохиолдолд физик, цахилгаан техник, геодезид гэх мэтэд автоматаар гүйцэтгэх процессийг хөгжүүлэн технологи болон төхөөрөмжийг:
Энэ үүднээс авч үзвэл бүх техникийн тохируулагчид нь автомат бөгөөд эд анги болон програмын бүтцийн дараалал нь дээрх процессийг гүйцэлдүүлэх үндсэн үүрэгтэй учир.
Автоматын хөгжлийг автоматжуулах техникээр авч үзэн судалдаг.
Калеб Флакси
Райан Харнден (Ryan Harnden, 1983 оны наймдугаар сарын 30-нд Онтарио мужийн Скарборо дүүрэгт төрсөн) — Олимпын аварга Канадын кёрлингийн тамирчин юм. Тэрээр 2014 оны олимпын наадамд алтан медаль хүртсэн билээ.
Холбоос
Ангилал:Канадын кёрлингчин Ангилал:Канадын гольфчин Ангилал:Канадын олимпын аварга Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Кёрлингийн олимпын аварга Ангилал:Канадчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Камрань олон улсын нисэх онгоцны буудал
Камрань олон улсын нисэх онгоцны буудал (Вьетнам хэл: Sân bay quốc tế Cam Ranh, Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh) нь Вьетнам ын нийслэл Камрань хотын дэргэд байх нисэх онгоцны буудал. Тус буудал нь Вьетнамын хамгийн том нисэх онгоцны буудал бөгөөд олон улсын хэмжээний цорын ганц буудал юм. Вьетнамын агаарын тээврийн компаниуд болох Вьетнам Эйрвэйс, Jetstar Pacific нь " Таншоннят " олон улсын нисэх онгоцны буудлыг голчлон ашигладаг.
Лавлах бичиг
Ангилал:Азийн нисэх онгоцны буудал Ангилал:Вьетнамын нисэх онгоцны буудал Ангилал:Кхань Хоа
Алиби
Алиби (Алібі) нь Украин улсад нэрд гарч буй поп хамтлаг юм. Тус хамтлаг нь 2001 оны 4 сарын 6-наас хойш уран бүтээлээ туурьвиж байна. Гишүүд нь эгч дүүс Варвара (1982 оны 6-р сарын 16-нд төрсөн), Ирина (1983 оны 11-р сарын 10-нд төрсөн) нар юм.
Гадны холбоос
Ангилал:Украины хамтлаг Ангилал:Поп хамтлаг
Цахилгаан соронзон
Цахилгаан соронзон нь байгалийн дөрвөн үндсэн харилцан үйлчлэлийн нэг. Цахилгаан цэнэгтэй бөөмсийн хоорондын харилцан үйлчлэлийг бий болгодог хүч бөгөөд үүний явагдах огторгуйн хэсгийг цахилгаан соронзон орон гэнэ.
Татах хүчийг эс тооцвол цахилгаан соронзон үйлчлэл нь өдөр тутмын амьдралд тохиолдох бараг бүх үзэгдлийн шалтгаан болно. Жишээлбэл материаллаг зүйлсийг түлхэх/татах нь бидний болон материаллаг зүйлсийн молекулууд хоорондын хүчнээс үүднэ. Эдгээр нь цаашлаад атом хоорондын үйлчлэлээр бий болдог.
Атом дахь электрон, протонуудыг барьцалдуулдаг, молекукул дахь атомуудыг барьцалдуулдаг хүч нь мөн цахилгаан соронзон хүч юм. Ийнхүү тус хүч атомуудыг тойрон эргэх электронуудын харилцан үйлчлэлийн дүнд үүсэх химийн процессүүдийг мөн захирдаг болно.
Цахилгаан соронзон хүч нь фотон, виртуал фотон гэсэн мэдээлэл дамжуулах бөөмсийн дамжуулалтаар ажиллана. Биетүүд нь өөр өөр хоорондоо мэдээлэл дамжуулах бөөм солилцсоноор ойлголцох хүч үүсч, солилцоо нь бөөмсүүдийг хооронд нь түлхэх буюу татахын оронд эдгээрийг солилцуулах бөөмсүүдийн шинж чанарыг өөрчилнө.
Цахилгаан соронзонгийн онолын хувьдах судалгааны үр дүнд 1905 онд Альберт Эйнштейн харьцангуйн тусгай онолыг хөгжүүлж бий болгожээ.
Кэри Маллиган
Кэри Ханна Маллиган (Carey Hannah Mulligan, 1985 оны тавдугаар сарын 28-нд төрсөн) нь Их Британийн тайз, дэлгэцийн урлагийн жүжигчин юм. Боловсрол киногоор 2009 онд Оскар болон Алтан бөмбөрцөгийн Шилдэг эмэгтэй гол дүрд нэр дэвшиж Алтан бөмбөрцөгийн эзэн болж байсан жүжигчин эмэгтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Английн жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1985 онд төрсөн
HTTPS
HTTPS (HTTP over TLS, HTTP over SSL, HTTP Secure) нь интернет өргөн хэрэглэгддэг, компютерын сүлжээ холболтын аюулгүй байдлыг хангадаг протокол юм. HTTPS нь HTTP (Hyper Text Transfering Protocol)-г TLS (Transfer Layer Security), SSL (Secure Socket Layer)-р шифрлэж байгаа нэгдэл юм. HTTPS-ийн гoл сэдэл нь зочилсон веб хуудас болгон солилцсон мэдээний нууцлал аюулгүй, бүрэн бүтэн байдлыг хадгалах юм. Интернетэд өөрийн байршлаараа, веб сайт болон холбогдох веб серверт хэн холбогдож буйг таних ба Man-in-the-middle халдлагаас хамгаалдаг. Үүнээс гадна клиент болон сервер хоёpын хооронд eavesdrop халдалт болон харилцааны агуулгыг хуурамчаар үйлдэх зэргээс хамгаалж, холболтын нууц шифрлэлт үүсгэдэг. Түүхээс, HTTPS холболтууд голдуу WWW (World Wide Web), и-мэйл төлбөрийн гүйлгээ хийх болон аж ахуйн нэгжийн мэдээллийн систем дэх эмзэг гүйлгээнд ашиглаж байна.
Тойм
HTTPS нөөцийг танигч URL схем нь стандарт HTTP-н схем тэмдэгт юм. Гэсэн хэдий ч, HTTPS нь урсгалыг хамгаалахын тулд SSL/TLS шифрлэлт давхарга нэмэхийг вэб хөтөчид дохиолдог. SSL/TLS-н харилцаа холбооны зөвхөн 1 тал нэвтрүүлдэг үед HTTP-д илүү тохиромжтой байдаг. Энэ тохиолдолд HTTP-н үйл ажиллагаа нь интернетгүй үед зөвхөн сервер рүү нэвтрүүлдэг. HTTPS нь аюултай гарцаар аюулгүй гарц бий болгодог. Үүний шалтгаан нь вэб серверийн гэрчилгээг хамгаалалттай итгэлтэй байлгахын тулд хангалттай шифр ашиглан Man-in-the-middle, eavesdrop халдлагаас хамгаалахад байгаа юм. Учир нь HTTPS piggyback нь TLS хамгийн эхэнд HTTP нэвтрүүлэх ба нэвтэрсэн HTTP протокол нь шифрлэгддэг. Энэ нь URL хүснэгт (вэб хуудсанд хүсэлт илгээсэн хэсэг), хайлтын параметр, толгой мэдээлэл болон cookie (хэрэглэгчийн тухай таних тэмдэгт агуулдаг) агуулж байдаг. Гэсэн хэдий ч, хост (вэб сайт) хаяг ба портуудын дугаарууд TCP/IP үндсэн протоколын нэг хэсэг байдаг учраас HTTPS тэднийг хамгаалж чадахгүй. Бодит байдал дээр тохируулагдсан вэб сервер дээр eavesdrop-үүд вэб сэрвэрийн IP хаяг болон портын дугааруудыг илрүүлж чадна. Вэб хөтөч нь урьдчилан суулгасан гэрчилгээт HTTPS вэб сайтад хэрхэн итгэхээ мэддэг. Гэрчилгээний мэргэжилтнүүд (тухайлбал Symantic, Comodo, Go Daddy, Global sign гэх мэт) энэ аргаар вэб хөтөч хөгжүүлэгчдэд хүчин төгөлдөр гэрчилгээ олгодог. Тиймээс хэрэглэгч дараах зүйлс үнэн тохиолдолд HTTPS холбогдсон вэб сайтад итгэж болно. Хэрэглэгч итгэж буй хөтөч програм зөв урьдчилан суулгасан гэрчилгээ бүxий HTTP хэрэгжүүлдэг.
- Хэрэглэгчийн хөтөч болон програм хангамжийн сервер тал дээр урьдчилан суулгасан HTTPS тусламжтайгаар таны үүсгэсэн холболт нь бүх талаараа хамгаалагдах юм.
- Хууль ёсны веб сайтууд зөвхөн HTTPS протоколтой байдаг.
- Тухайн веб хуудсан нь албан ёсны итгэмжлэгдсэн учир HTTPS протоколоор хамгаалагдсан байдаг.
Хэрэглээ
HTTPS протоколоор холбогдох нь үнэгүй болон олон нийтийн сүлжээнээс өөрийн хувийн мэдээлэл бүхий веб сайт руу хандалт хийх үед тухайн веб сайт HTTPS протоколоор хамгаалагдсан байвал тухайн төхөөрөмж дээрээс таны мэдээлэл алдагдахгүй юм.
HTTPS нь товчхондоо аюултай сүлжээгээр аюулгүй холболт үүсгэж байна гэсэн үг юм.
Орчин үед цахим сүлжээний хэрэглээ өдөр ирэх тусам ихэсч байгаа бөгөөд онлайн банкны үйлчилгээ болон онлайн худалдаа маш хурдацтай хөгжиж байгаатай холбоотойгоор цахим гэмт хэрэг буюу хакераас хамгаалагдсан байх нь маш чухал учир HTTPS протоколоор хамгаалагдах зайлшгүй шаардлага гарж ирж байгаа.
Жишээ нь: Монголын цахим банкны үйлчилгээ үзүүлж байгаа банкнууд бүгд HTTPS протоколоор хамгаалагдсан байгаа юм.
Browser интеграц
HTTPS-ээр холбогдсон үед хөтөч дээр хэрхэн харагдах байдлыг зургаар жишээ гаргаж харууллаа. [[Файл:SSL Certificate Info Box In Firefox.png|center|alt=Зураг 2 Firefox веб хөтөч дээр HTTPS протоколоор холбогдсон үед цоожны зураг харагдана. Бусад хөтчийн хувьд мч өн цоож гарж ирнэ.|frame| Зураг 2
Firefox веб хөтөч дээр HTTPS протоколоор холбогдсон үед цоожны зураг харагдана. Бусад хөтчийн хувьд ч мөн цоож гарж ирнэ. ]]
Аюулгүй байдал
Бидний вебээр үзэж болон илгээж байгаа бүх зүйл нээлттэйгээр хийгдэж байдаг. Өөрөөр хэлбэл хэн ч замаас нь бариад, задлаад үзэж болох. Та нэгэн веб сайтад ороод нэр, нууц үгээ хийхэд түүнийг тань замаас нь мэдэж болно гэсэн үг. Энэ байдал нь мэдээллийн нууцлал, аюулгүй байдалд нөлөөлж байсан тул мэргэжилтнүүд энэхүү дамжиж байгаа мэдээллийг хэрхэн нууцлах, хөндөгдөөгүй байдлыг хэрхэн хангах талаар толгойгоо гашилгасны эцэст SSL буюу Secure Socket Layer гэдэг юмыг зохион бүтээжээ. SSL нь хэрэглэгчээс сервер рүү илгээж байгаа мэдээллийг encrypt буюу шифрлэж нууцлан илгээх бөгөөд серверээс хэрэглэгчид ирж байгаа мэдээллийг ямар нэг өөрчлөлтгүй, бүрэн бүтэн байдлыг хангах механизмыг агуулж байдаг. Өөрөөр хэлбэл таны оруулсан мэдээллийг тань серверээс өөр хэн ч уншиж чадахгүй гэсэн үг, мөн таны хүлээн авч байгаа мэдээлэл тань замдаа ямар нэг байдлаар засварлагдаагүй гэсэн баталгаатай байдаг. Иймд SSL нь зөвхөн интернетийн сүлжээгээр дамжиж буй мэдээллийн нууцлалыг хангах хэрэгсэл болохоос биш агуулгыг хянадаггүй, бас серверийг хамгаалдаггүй. Вебээр дамжин хийгддэг SQL Injection, XSS гэх мэт халдлага нь агуулгын хэлбэртэй хийгддэг болохоор өмнөх хариултууд ҮГҮЙ гэж гарсан. SSL технологи маань хөгжлийн явцдаа бусад технологиудын адил цоорхой гарч байсан ба мэргэжилтнүүд v3 буюу сүүлийн 3-р хувилбар нь илүү найдвартай, өндөр зэрэглэлийн хамгаалалт өгдөг гэж үзэж, санал болгож байна.
SSL нь хэн үүсгэж байгаа, хэн баталгаа өгч байгаагаасаа шалтгаалан хоёр үндсэн хэсэгт хуваагддаг. Хэн нэгэн өөрөө түлхүүрийг нь үүсгээд, өөрөө сертификатыг нь үүсгээд өөрөө баталгаа гаргаж байгаа бол үүнийг self signed гэж нэрлэдэг. Харин түлхүүрийг нь өөрөө үүсгээд, сертификатыг нь thawte гэх мэт аль нэг аюулгүй байдлын (CA буюу Certificate Authority) компани үүсгэж, баталгааг гаргаж байгаа бол CA гэж нэрлэдэг. Self signed сертификат нь нууцлалын хувьд ялгаагүй ч маш бага хүрээнд хэрэглэхэд илүү тохиромжтой байдаг. Учир нь ийм төрлийн сертификат бүхий веб рүү зочлох бүрд веб хөтөч маань итгэх эсэхийг асуудаг. Харин CA-ын үүсгэсэн сертификат бүхий вэб руу ороход ямар нэг анхааруулга өгөхгүй бөгөөд өндөр нууцлалын баталгаа өгдөг юм.
Компьютерын хүч өнөөдрийн аюулгүй сертификатын хувийн түлхүүрүүдийг ашиглаж алгоритмыг эвдэх хугацааг багасгасан байна. Тухайн SSL сертификатыг эвдэхэд 1024-битийн урт аюулгүй гэрчилгээ эвдэх шаардлагатай гэсэн тооцоо байдаг. Онлайн нууцлалын чуулга уулзалтаар 2014 оноос хойш 1024 битийн урт хангалтгүй гэж үзсэн бөгөөд түүнээс хойш SSL сертификатыг 2024 битийг дэмждэг байх шаардлага тавигдсан.
Техник
Хэш функц, гэрчилгээ хослуулах үед, цор ганц байх ёстой гэсэн стандарт урт нь тоон хэлбэрээр үүснэ. Гурван нийтлэг хэш функц байдаг: MD5, MD2, болон SHA-1. Ихэнх MD5 болон MD2 сул талтай бөгөөд одоогийн байдлаар бүх гэрчилгээ SHA-1 хеш функц ашиглаж байгаа. SHA-1 хеш функц нь хамгийн өндөр нууцлалтай бөгөөд өнөөдрийг хүртэл эвдэгдээгүй байгаа юм. MD5 эсвэл MD2 ашиглаж байгаа SSL-ийн хувьд нууцлал муу гэж ойлгож болно. Иймээс шинээр SSL гэрчилгээ авж байгаа хүмүүст SHA-1 хеш функцийн техник дээр суурилсан гэрчилгээ авахыг зөвлөж байна.
HTTP, HTTPS-ийн ялгаа
HTTP энгийн холбоотонд зориулагдсан протокол http байдаг ба харин илүү аюулгүй хамгаалалт сайтай өгөгдлүүдийг солилцоход https нь ашиглагддаг. http(S) S нь бол англиар Secure гэсэн үгний товчилгоо буюу илүү нууцлал аюулгүй байдлыг хангаж ажилладаг.
HTTP холболтын анхдагч порт нь 80. Цаашлаад сервер дээрх нөөц рүү хүрэх зам нь гарах ба параметрүүдийн гинжин холбоо үүснэ. Үүн дээр HTTPS холболт үүсгэснээр таны хийж байгаа холболтууд илүү найдвартай, гадны халдлага нэвтрэхгүй байх баталгаатай болох юм.
Сүлжээний давхаргууд
HTTP TCP/IP загвар нь сүлжээний давхаргын хамгийн дээд давхаргад үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд TLS аюулгүй байдлын протоколыг дамжуулж, HTTP зурвас шифрлэн мөн ирсэн зурвасыг decrypts (ижил давхаргын доод болон дэд давхаргыг гэх мэт үйл ажиллагаа явуулдаг) хийдэг юм. HTTPS нь тусдаа протокол биш бөгөөд, харин шифрлэгдсэн SSL / TLS холболтоор энгийн HTTP-г ашиглаж байгаа явдал юм.
Серверийн тохиргоо
Тухайн сервер дээр администратор эхний ээлжинд өөрийн гэсэн вебийг http холболтоор үүсгэсэн байх бөгөөд тухайн серверийн төрлөөс хамаарч өөрийн HTTPS гэрчилгээг хаана байршуулах болон тохиргооны файл өөр өөрөөр хийгдэг.
Эрхийн бичиг, хандалтын хяналт
Хэрэглэгч нь баталгаагүй вебсайтад хувийн мэдээллээ өгөх оролдлого хийсэн бол (ө/х, хүчинтэй SSL гэрчилгээгээр хамгаалагдаагүй сайт), браузерын аюулгүй байдлын механизм хэрэглэгчид тухайн сайт баталгаагүй гэдгийг сануулна. Ийм веб хуудсанд өөрийн мэдээлэл болон худалдан авалт хийхгүй байх нь чухал юм.
Зарим тусгай нэр хүндтэй байгууллагын HTTPS үнэгүй байх бөгөөд өөр нөхцөлд жилийн хугацаатай 8$-70$ үнэтэй байгаа юм. Тухайн протоколын aюлгүй байдлын зэрэг болон SSL/TCL аль дээр дэмжигдэх гэх мэт олон зүйлээс шалтгаалан үнийг тодорхойлдог.
Ашиглах
SSL нь Secure Sockets Layer товчлол. SSL нь аюулгүй бий болгох албан ёсны стандарт юм.Вэб сервер болон браузер хооронд нь шифрлэгдсэн холбоос, нь эмзэг мэдээллийн аюулгүй хэсгийг хангах, such as credit card numbers. И-худалдааны вэб сайт, банкууд, гэх мэт. тэдний үйлчлүүлэгчдийн онлайн гүйлгээг хамгаалах арга хэрэгсэл болгон ашиглах SSL. Аюулгүй холболт дараа, SSL нь Вэб сервер рүү таны браузер илгээсэн мэдээллийг шифрлэдэг.
Нууц (хувийн) түлхүүр эвдэгдсэн тохиолдол
Таны худалдан авсан HTTPS протокол ямар нэгэн байдлаар эвдэгдсэн бол та тухайн протокол авсан байгууллага руу яаралтай хандаж протоколоо дахин шалгуулах юм уу шинэ протокол солиулж авах боломжтой. Мөн протоколын хугацаа дуусан нөхцөлд таны веб рүү гаднаас хандах үед хэрэглэгчид аюултай веб хуудас гэсэн мэдээлэл гарч ирэх бөгөөд тухайн хуудас руу орох эсэхийг асуух юм.
Хязгаарлалт
SSL/TCL эдгээр протоколын хувьд илүү найдвартай байдаг бөгөөд ихэвчлэн веб дээр өргөнөөр хэрэглэгдэж байгаа юм. Одоогийн байдлаар хуучны үйлдлийн систем болон хуучин хувилбарын хөтчүүд HTTPS SHA-1 дэмжихгүй байгаа бөгөөд одоогийн байдлаар Firefox 2, Opera 8, Safari 2.1, Google Chrome 6, Internet Explorer 7-с хойших хувилбарууд дэмжиж ажиллах боломжтой болсон байгаа.
Түүх
1994 оноос Netscape Communications дээр HTTPS хийгдэж эхэлсэн бөгөөд Netscape Navigator хөтөч дээр зөвхөн дэмжигддэг байсан. Анх HTTPS нь зөвхөн SSL протокол дээр суурилж хөгжүүлэгдэж байсан. Удалгүй SSL дээр нэмэлтээр (TLS) хөгжүүлсэн нь одоогийн бидний ашиглаж байгаа HTTPS протокол юм.
Цахим холбоос
Ангилал:HTTP Ангилал:Криптографийн протокол Ангилал:Интернэт хэрэглээний протокол Ангилал:Криптологийн стандарт
Луис Густаво Диас
Луис Густаво Диас (Luis Gustavo Dias; 1987 оны долоодугаар сарын 23-нд Пиндамоньянгаба хотод төрсөн) — Бразилын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Вольфсбург» болон Бразилын шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
Гамма цацраг
thumb|200px|Атомын цөмөөс ялгарах гамма цацрагийн (γ) дүрслэл
Луис Густаво Диас
Замнал
Густавог «Бавари Мюнхен» 2011 оны нэгдүгээр сард 15–20 орчим сая еврогоор элсүүлсэн ажээ. 2013 оны наймдугаар сарын 16-нд «Вольфсбург» багт 15 орчим сая еврогоор элсэж, 2018 он хүртэл гэрээлжээ.
Гамма цацраг
Гамма цацраг буюу гамма туяа (gamma radiation, gamma rays, гамма излучение, гамма луч) — өндөр давтамжийн буюу долгионы урт маш богинотой (5·10−3 нанометрээс бага) цахилгаан соронзон долгион. γ үсгээр тэмдэглэдэг. Электрон-позитроны устал, саармаг пионы задрал, цацраг идэвхт задрал, цөмийн нэгдэл, цөмийн задрал, одон орон-физикийн процессууд дахь урвуу Комптоны эффект зэргийн үр дүнд үүсдэг. Гамма цацрагууд нь ихэвлчлэн 1019 Гц-ээс илүү өндөр давтамжтай байх ба 100 кeВ-с дээш энергитэй, 10 пикометрээс бага долгионы урттай, хэмжээгээрээ атомаас жижиг. Гамма задралын фотонууд нь ихэнхдээ хэдэн зуун кeВ энергитэй байх ба бараг дандаа 10 МeВ энергиэс бага байна.
Лхагвасүрэнгийн Пүрэвжав
Лхагвасүрэнгийн Пүрэвжав нь Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын харцага юм.
Гамма цацраг
Гамма цацраг нь ионжуулагч цацрал тул амьд эсэд маш хүнд гэмтэл учруулдаг, эрүүл мэндэд хортой цацраг идэвхт задралын нэгэн төлөөлөгч юм.
Луис Густаво Диас
Шигшээ
Тэр Бразилын шигшээн өмнөөс анхны гоолоо Австралийн эсрэг нөхөрсөг тоглолтонд 2013 оны есдүгээр сарын 7-нд бүртгүүлжээ. Нутаг дээрээ зохиосон Холбоодын цом, ДАШТ-д шигшээ түүнийг сайтар ашигласан.