cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мишэль Монтень
Түүний эсээнүүдийг унших явцад тэрээр өөрийгөө тодорхойлох явдал үе үе тохиолддог бөгөөд үүнээс жишээ болгон дурдвал “...Ганцаар амьдрах хэв маягт амархан идээшдэг хүмүүс байна. Төрөлхөөсөө залхуу, идэвхгүй, хүсэл зорго нь гал мэт дүрэлзэн асдаггүй хүмүүс (дашрамд хэлэхэд, би яг тиймэрхүү хүн л дээ) ...” гэсэн хэсгийг түүний Ганцаардлын тухай эсээнээс уншиж болно. Мөн “Би бол ямарваа адгуу хүсэлд тэгтлээ гүн автдаггүй. Намайг тэгтэл улайруулах амаргүй л дээ. Төрөлхөөсөө би ийм араншинтай, түүн дээр бас байнга бодож эргэцүүлж явахыг илүүд үздэгийнхээ ачаар, өдөр өнгөрөх тусам улам хатуужсаар л байна.” гэсэн хэсгийг “Уй гашуудлын тухайд” эсээний сүүлийн хэсгээс харж болно. Өнөөг хүртэл биднийг өөрийн гайхамшигт оюунлаг ертөнцөөр аялуулан буй энэхүү эрхэм хүн чухамдаа ямар амьдралыг туулж, хэрхэн амьдарч байсан талаар товчхон сонордуулъя.
Гарал болон бага нас
Монтень 1533 оны 2 сарын 28-нд Францын Бордо хотын ойролцоо Шатэю дэ Монтень эдлэнд мэндэлжээ. Энэхүү эдлэнг түүний өвөг эцэг Рамон Филипе Эйкэм үр хүүхдүүддээ их хэмжээний өв хөрөнгийн хамт өвлүүлэн үлдээсэн байна. Монтений эцэг Пьерр Эйкэм цэргийн албан тушаалтан байсан бөгөөд Бордо хотын захирагчаар ажиллаж, эх Антойнэт Лопез нь протестант шашны жирийн нэгэн сүсэгтэн байжээ.
Түүний амьдралын хамгийн оргил үед эх Антойнэт Лопез ойр байж, дэм болж байсан ч эсээндээ түүний тухай ердөө хоёхон удаа дурдсан байдаг. Харин эцгийнхээ тухай нэлээдгүй олон эсээндээ оруулжээ.
Монтений эцэг хүүгийнхээ боловсролд маш их анхаардаг байсан бөгөөд түүнийг төрсөн цагаас хэрхэн яаж суралцах нь тодорхойлогдсон байв. Монтенийг хүмүүсийн амьдралыг мэддэг, хүмүүст туслах сэтгэлтэй болгохын тулд дөнгөж төрснөөс нь 3 нас хүртэл ядуу тариачин айлд өргүүлжээ. Гурван настайдаа гэртээ ирээд түүний сурах ёстой хамгийн эхний хичээл бол Латин хэл байлаа. Түүнд францаар огт ярьдаггүй Герман гэрийн багш оюун ухааны хичээл заадаг байсан бөгөөд гэрийн бүх үйлчлэгч нар Монтеньтэй зөвхөн латинаар ярих ёстой гэсэн хатуу дүрэмтэй байв. Хүүгийн амьдрал эцгийх нь тогтоосон хатуу дүрэм журмын дагуу өрнөж байсан ч энэ нь түүний эрх чөлөөний тухай ойлголтыг улам тодотгож, бататаж өгсөн байна. Өглөө бүр түүнийг олон янзын хөгжмийн аялгуугаар сэрээж, гэрийн багш нь түүнийг уйдсан эсвэл ядарсан үед нь хөгжим тоглож өгдөг байсан гэдэг.
1539 онд залуу Монтень Бордо хотын Гвиений коллежид элсэн орж, тухайн цаг үеийнхээ агуу эрдэмтэн Жорж Букананы шавь болон суралцаж эхлэв. Сургуулиа төгсөөд орон нутгийн хуулийн байгууллагад зөвлөгчөөр ажиллаж, 1557 оноос Бордогийн парламентийн дээд танхимд зөвлөгчөөр, 1561-1563 онд IX Чарлесийн шүүхийн танхимд шүүгчээр ажиллах болжээ. Бордо хотын парламентад хүчин зүтгэж байх үеэрээ яруу найрагч Этейн дө Ла Боэситэй маш сайн найзууд болсон байна. 1563 онд Ла Боэси нас барсан нь Монтеньд маш хүнд цохилт болсон ба хүндэт нөхрөө алдсаны дараагаар “Харилцааны утга учир” эсээгээ бичжээ.
Гэр бүлийнхнийхээ шахалтаар Францисс дэ Ла Кассеньтэй гэрлэсэн бөгөөд тэд зургаан охины эцэг эх болсон юм.
Монгол Улсын дипломат төлөөлөгчийн газрын жагсаалт
Энэхүү жагсаалт нь Монгол Улсаас хилийн чанадад суух дипломат төлөөлөгчдийн газрын жагсаалт болно.
Мишэль Монтень
Гарал болон бага нас
Түүний номын тавиурт доорх бичээс өлгөөтэй байжээ:
"“Христийн тооллын 1571 онд, гучин найман настай Мишель дэ Монтень 2-р сарын сүүлчийн өдөр буюу өөрийн төрсөн өдрөө ордны болон төрийн урт удаан, зүдэргээтэй ажлаасаа салж, анхаарал сарних зүйл үгүй, амар амгалан газар аль хэдийн талаасаа хэтэрчихсэн өөрийн үлдсэн амьдралаа суут мэргэдийн эрдэм мэдлэгийн ариун ундаргаас хүртэхээр шийдсэн юм. Хэрвээ хувь тавилан зөвшөөрөх аваас, тэрбээр энэхүү гайхамшигт оршихуйгаа гүйцээн бүтээж, өөрийн эрх чөлөө, амар амгаланг дархлан үлдээх буй за.”"
Амьдралын сүүлийн жилүүд
1578 онд түүний эрүүл мэнд гэнэт муудаж, бөөрний чулуунаас болж шаналах болжээ. Нэгэнт ямар ч эм тан, эмч домч тусалж чадахгүй гэдгийг ойлгосон тэрээр эмчилгээний өөр арга зам хайн 1580-1581 онуудад Франц, Герман, Австри, Швейцарь, Итали зэрэг Европын орнуудаар гэр бүлийн хамт аялсан байна. Энэхүү аялалынхаа явцад тэрээр улс үндэстнүүдийн хүн ам, нийгэм соёлын ялгааг харьцуулан ажиглаж, тэмдэглэл хөтөлж байсан нь хожим түүний бүтээлүүдэд ашиглагдсан байдаг.
Монтень 1581 онд Бордо хотын захирагчаар сонгогдож, 1585 он хүртэл ажиллахдаа протестант болон католик шашин хоорондын мөргөлдөөнөөс зайлсхийж, энх тайвныг эрхэмлэж байжээ. 1586 оны шашны дайнаас болж Монтень нутгаасаа 2 жилийн хугацаанд дүрвэхэд хүрсэн байна. Энэ хугацаанд тэрээр эсээгээ бичсээр байсан бөгөөд 1588 онд 3 дахь боть номоо хэвлүүлжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:16-р зууны утга зохиол Ангилал:16-р зууны гүн ухаантан Ангилал:16-р зууны Францын түүx Ангилал:Афорист Ангилал:Бордогийн засаг дарга Ангилал:Зохиогч Ангилал:Соёлын гүн ухаантан Ангилал:Сэргэн мандалтын үеийн хүн Ангилал:Шинэ эриний өмнөх гүн ухаантан Ангилал:Шинэ эриний өмнөх үеийн хуульч Ангилал:Хуульч яруу найрагч Ангилал:Францын гүн ухаантан Ангилал:Францын зохиолч Ангилал:Франц хэлээрх утга зохиол Ангилал:Францын шашны дайны хүн Ангилал:Энэрэнгүй үзэлтэн Ангилал:Бордогийн хүн Ангилал:Францчууд Ангилал:1533 онд төрсөн Ангилал:1592 онд өнгөрсөн
Жамбалнамдолчойжижалцан
Богд Живзундамба Жамбалнамдолчойжижалцан (* 1932 онд Лхаст; † 2012 оны 3 сарын 1-нд Улаанбаатар) нь 9-р Богд, Монгол улсын шашины удирдагч юм.
Эшлэл
Ангилал:Буддын хувилгаан Ангилал:Монголын буддын шашин Ангилал:Важраяна буддын шашны хүн Ангилал:Монголын хүн Ангилал:Төвөдүүд Ангилал:1932 онд төрсөн Ангилал:2012 онд өнгөрсөн
Чойдорын Өвгөнхүү
Чойдорын Өвгөнхүү нь Сүхбаатар аймгийн Уулбаян сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага
Генерал Бакич
Гадаад холбоос
Ангилал:Оросын иргэний дайн Ангилал:Цагаан хөдөлгөөн Ангилал:Монголын ардын хувьсгал Ангилал:Оросын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Оросын генерал Ангилал:1878 онд төрсөн Ангилал:1922 онд өнгөрсөн
Чойжилжавын Чойсамба
Чойжилжавын Чойсамба нь (1973 онд төрсөн, 2017 оны 8 сарын 23-нд нас барсан) Монгол Улсын Их Сургуулийн Сэтгүүл зүй, олон нийтийн харилцааны тэнхимийн багш, доктор, дэд профессор, сэтгүүл зүйн нэрт эрдэмтэн хүн байв.
Намтар
Ч.Чойсамба 1973 онд Улаанбаатар хотод төрсөн.
Ч.Чойсамба Наполеоны олон улсын нийгэмлэгийн гишүүн байсан бөгөөд Наполеоны талаарх судалгаа, шинжилгээний ажлыг үнэлэн тус нийгэмлэгийн Хүндэт легионы медаль, хүндэт гишүүний медалиар мөн шагнасан юм.
Ном бүтээл
Ч.Чойсамба нь “Монгол сонины мэдээ”, “Сонины хэл, найруулга”, “Сонины мэдээллийн бичлэгийн төрөл”, “Экологийн сэтгүүл зүй”, “Дэлхийн сэтгүүл зүйн түүх”, “Сэтгүүлчийн ёс зүйн алдаа”, “Сонирхолтой сэтгүүл зүй”, “XVIII зууны сэтгүүл зүйн түүх”, “XIX зууны сэтгүүл зүйн түүх”, “Сэтгүүл зүйн тухай яриа”, “Бат Хааны байлдан дагуулал”, “Дарангуйлагчдын дурлал. Сталин, Муссолини. Гитлер. Мао Зэдун”, “Наполеон Бонапарт”, “Завоевательные походы Батухана” зэрэг 40 гаруй нэг сэдэвт зохиол, гарын авлага, судалгааны 80 гаруй өгүүлэл бичиж хэвлүүлэн олны хүртээл болгож, сэтгүүл зүйн чиглэлээр суралцаж буй оюутан залуус, сэтгүүлчдэд арвин их мэдлэгийг түгээсэн юм.
Гадаад холбоос
ЭМГЭНЭЛ
Ангилал:Монголын сэтгүүлч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:2017 онд өнгөрсөн Ангилал:1973 онд төрсөн
Францын IV Филипп
Дөрөвдүгээр Филипп (1268 оны 4-5 сар - 1314 оны 11-р сарын 29) өөрөөр “Хөөрхөн Филипп” (англ. Philip the fair; франц. Philippe le Bel) нь 1285 - 1314 он хүртэл Францын Вант улсыг удирдсан Капет овгийн алдар цуут Ван юм. Мөн Наваррын нэгдүгээр Ионнатай гэрлэж 1284 - 1305 он хүртэл Наваррын нэгдүгээр Филипп Ван байв.
Филипп хаан нь царайлгаараа нэртэй байсан ба түүнийг “Хөөрхөн” буюу хуучны Англи хэлээр “Fair” гэх дундад зууны ааш эелдэг зүс гоо охид эмэгтэйчүүдийг дүрслэх хэллэгээр хочилдог байв. Гэвч Филиппын хувь хүн нь чанга хатуу, дарангуй байснаас түүнийг найзаас илүү дайсан ихтэй болгоход хүргэж мөн “Төмөр Ван” (франц. Le Roi de fer) гэх ахин нэг хочтой болгожээ.
Нууцгай барих (тоглоом)
Нууцгай барих тоглоомоор аль болох олон хүүхдүүд тоглодог. Хүүхэд бүр ижил тооны хэд хэдэн шагай нэг гартаа атгаж ардаа нууцаар таслан атгаж эхний хүүхэд бүх хүүхдийн гарт буй шагайны нийлбэрийн (чулуу таадгийн адил) тааж хэлэхийг хичээдэг. Эхний хүний хэлсэн тоог давтахгүй. Таасан хүүхэд бүх шагайг нийлүүлэн авдаг. Нэг шагай гартаа нуун атгаж олон хүүхэд гараа зэрэгцүүлэн сууцгааж ээлжээр нэг нэгээрээ олж тоглодог бас нэг хэлбэр бий бөгөөд үүнийг бас ондоо нэрлэх ч бий. Жишээлэхэд Булганы Бүрэгхангайд "аргалан хурга гүүргүүлэх", "аргалын угалз гүүргийлэх", Завханы Нөмрөгт "хув цагаан ямаа гүйлгэх", Архангайн ихэнх сумдад "цагаан ямаа арлуулах", Хөвсгөлийн Бүрэнтогтоход шарга ямаа гүйлгэх гэхчлэн нэрлэдэг.
Ашигласан материал
С.Бадамхатан, Г.Цэрэнханд, Г.Батнасан, Ц.Аюуш, Т.Дисан, Д.Тангад, Д.Нансалмаа, Г.Мэнэс - БНМАУ-ын угсаатны зүй 1 - 1987 - хуудас 367
Ангилал:Монгол наадгай
Сайн уу, амьдрал минь 2
Сайн уу амьдрал минь 2 - 2016 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтээгдсэн 3 бүлэгт дурлалт, инээдэм, уянгын уран сайхны кино.
Киноны дуу
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Заргач
Заргач (Монгол бичиг:), Зарга тэмцэл хийхдээ чадамгай: заргач хүн (хэргийн учрыг олохоор махран тэмцдэг хүн)
Заргачин
Зүүн гарын хаант улсад шүүх заргын ажил гүйцэтгэдэг заргач хэмээх албан тушаал байсан. Заргач албан тушаалтны угсаа гэдэг.
Ангилал:Цол
Кайгородов
Алекса́ндр Петро́вич Кайгоро́дов (1887— 1922 он) — дэлхийн нэгдүгээр дайнд оролцогч, Цагаантны хөдөлгөөний цэргийн зүтгэлтэн, Барон Унгерн фон Штернбергийн хамтран зүтгэгч хүн юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Оросын иргэний дайн Ангилал:Цагаан хөдөлгөөн Ангилал:Монголын ардын хувьсгал Ангилал:Оросын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:1887 онд төрсөн Ангилал:1922 онд өнгөрсөн
Монголд орос хэл
1911—1990
1990 он хүртэл дунд сургуульд орос хэл сурах нь заавал байх ёстой зүйл байв. Түүнээс гадна тэр үед Зөвлөлтийн олон тооны мэргэжилтэн, цэргийн алба хаагчдын оролцоотой байгааг харгалзан олон сургууль тус улсад үйл ажиллагаа явуулж байсан Оросын боловсролын байгууллагуудын хөтөлбөрийн дагуу ажилладаг байв. Ардчилсан өөрчлөлт эхэлсний дараа бараг бүгд хаалттай байсан.
1990—2000
1991 онд ЗСБНХУ задран унасны дараа орос хэлтэй мэргэжилтнүүд, цэргүүд манай улсаас их хэмжээгээр гадагш гарсан, түүнчлэн хуучин социалист лагерийн орнуудын хоорондын худалдаа, эдийн засгийн харилцаа тасарсны үр дүнд 1990-ээд онд Монгол дахь орос хэлтнүүдийн тоо огцом буурчээ. Тус улсын албан ёсны эрх баригчид эдийн засгийн үнэ цэнэ нь түр зуур буурч байгаатай холбоотойгоор өөрсдийгөө орос хэлнээс арай хол байлгахыг илүүд үзэж байв. Заавал англи хэлийг 4-р ангиас эхлэн нэвтрүүлж эхэлсэн бөгөөд Хятад, Солонгос, Япон хэлний нэр хүнд эрс нэмэгдэж, эдийн засгийн шалтгаанаар дахин нэмэгджээ. Ангилал:Орос хэл Ангилал:Монголын боловсрол
Берам Кайал
Цахим холбоос
Ангилал:Израилын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Маккаби Хайфа багийн тоглогч Ангилал:Селтик багийн тоглогч Ангилал:Израилчууд Ангилал:1988 онд төрсөн
Гомбосүрэнгийн Өнөрбаяр
Гомбосүрэнгийн Өнөрбаяр (1979 онд Завхан аймгийн Тосонцэнгэл суманд төрсөн )- Хөдөлмөр, Нийгмийн Хамгааллын Яамны Төрийн Нарийн бичгийн дарга, Завхан аймгийн Засаг дарга.
Намтар
1997 онд Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын 10 жилийн 1-р дунд сургууль төгссөн,
2001 онд МУИС-ийн Нийгмийн Шинжлэх Ухааны Сургууль (Ph.D) төгссөн,
2001-2009 МУИС-ийн НШУС-д цагийн багш, дагалдан багш, багш, дэд профессораар ажилласан байна.
2005-2006 Үйлдвэр, Худалдааны Яаманд мэргэжилтэн
2006-2007 Барилга, Хот Байгуулалтын Яаманд хэлтсийн дарга
2008-2009 Гадаад Харилцааны Яаманд мэргэжилтэн байжээ.
2009-2012 Монгол Улсын Ерөнхий сайд Сүхбаатарын Батболдын зөвлөх,
Тамбов муж
Тамбов муж (Тамбо́вская о́бласть) нь Оросын Холбооны Улсыг бүрдүүлэгч нэг субъект юм.
Гомбосүрэнгийн Өнөрбаяр
Намтар
2013 онд Японы Кюшүгийн Их сургууль төгссөн байна.
Тамбов муж
Цагийн бүс
Тус муж нь Москвагийн цагийн бүст багтана. Ердийн үед UTC+3, зуны цагийн үед UTC+4 цагтай болно.
Ангилал:Оросын холбооны муж  !
Гомбосүрэнгийн Өнөрбаяр
Намтар
2016-2023 оны 4-р сар хүртэл Хөдөлмөр, Нийгмийн Хамгааллын Яамны Төрийн Нарийн бичгийн даргааар ажилласан.
2023 оны 4-р сарын 6-ны өдрийн МАН- ын Удирдах зөвлөлийн хуралдаанаар 76 % дэмжлэг авч Завхан аймгийн МАН-ын хорооны даргаар сонгогдсон.
Ангилал:Монголчууд
Жүрхин
Жүрхин
Гарал үүсэл Монгол бичгээр жирүхэ буюу зүрх гэсэн Монгол үг. Ихээхэн зүрх зоригтой гэсэн утгатай. Хабул хаан ахмад хөвүүн Охин Бархагтаа зүрх зоригтой эрсийг ялган өгснөөр Жүрхэн овог бий болжээ.
Жүрхин овгийн уг гарал нь Хабул ханы долоон хөвүүний ах нь Охинбархаг бүлгээ. Түүний хөвүүн Сорхату Жүрхи, Жүрхиний эцэг, Хабул ханы хөвүүдийн ахмад тул харьяат иргэдийн дотроос ялгаж хөвүүндээ өгөв. Ийнхүү уур омогтой, чанга зүрхтэй хүмүүс нийлсэн тул Жүрхин гэж нэрлэжээ.
Чингис хаан Жүрхин нарыг өөртөө нэгтгэсэн түүх
Чингис хааны аураг гэр (ар гэр) Харилт нуурт байсан билээ. Жүрхин нар, Чингисийн ар гэрт хоцорсон хүмүүсийг довтолж, тавин хүний хувцсыг тоноод арван хүнийг алжээ. Жүрхин нар ингэж сүйтгэв гэж бидний ар гэрт хоцрогсод, Чингис хаанд мэдэгдвэл, Чингис хаан маш хилэгнэж өгүүлрүүн: “Жүрхин нар биднийг яагаад ингэж байгаа билээ? Ононы шугуйд хуримлаж байхад тогооч Шихүрийг тэд занчив. Бэлгүтэйн мөрийн цавчив. Найрамдъя гэхэд бид Хорижин хатан, Хуурчин хатан хоёрыг буцааж өгсөн билээ. Түүний хойно эцэг өвгөдий минь хорлосон эртний өшөөт Татаарыг хавсаран байлдъя гээд жүрхий нарыг зургаан өдөр хүлээсэн боловч, тэд ирсэнгүй. Одоо бас дайсны хажуугаар дайсан болов” гээд Чингис хаан, Жүрхинтэй байлдахаар морилов. Жүрхин нарыг Хэрлэний Хөдөө аралын Долоон болдог гэдэг газарб айхад дайран орвол Сача бэхи Тайчу хоёр, цөөн хүмүүсийг авч дутаав. Хойноос нь нэхэж Тэлэтү ам гэдэг газар гүйцэж, Сача бэхи Тайчү хоёрыг барив. Бариад Чингис хаан, Сача Тайчу хоёрт өгүүлрүүн: “Урьд бид юу гэж хэлэлцсэн билээ?” гэвэл, Сача Тайчу хоёр өгүүлрүүн: “Бид хэлсэн үгэндээ хүрээгүй бол үгэнд минь хүргэ” гэвэл, тэдний урьд хэлсэн үгийг сануулж, хэлсэн үгэнд нь хүргэж тэднийг бүтээж алав.
Сача Тайчу хоёрыг дуусгаад Жүрхиний иргэнийг хөдөлгөж, ирэхэд тэдний дотор Жалайрын Тэлэгэтү баяны хөвүүн Гүн гуа, Чулуун хайч, Зэвгээ гурав байв. Гүн гуа, Мухулай (Мухули) Буха хоёр хөвүүнээ Чингист уулзуулан өгч өгүүлрүүн:
гэв. Чулуун хайч Түнгэ Хаши хоёр хөвүүнээ уулзуулан өгч өгүүрүүн: гэв. Зэвгээг Хасарт өгөв. Зэвгээ Жүрхиний нутгаас Борохул нэрт хөвүүнийг олж авснаа Өэлүн эхэд уулзаж өгөв. Өэлүн эх, мэргидийн олж авсан Хүчү нэрт хөвүүн ба тайчуудын бэсүдийн нутгаас олж авсан Хөхөчү, Татаарын нутгаас олж авсан Шигихутуг, Жүрхиний нутгаас олж авсан Борохул энэ дөрвөн хөвүүнийг гэр дотроо асарч байв. Өэлүн эх хөвүүддээ өгүүрүүн: “Эднийг өдөр үзэх нүд, шөнө сонсох чих болгоё” гэв.
Чингис хаан, нэгэн өдөр Бүри-бөх, Бэлгүтэй хоёрыг барилдуулъя гэв. Бүри-бөх Жүрхинд байсан билээ. Бүри-бөх, урьд Бэлгүтэйг өрөөсөн гараар барьж, өрөөсөн хөлөөр ташиж унагаад хөдөлгөлгүй дарж чадах бүлгээ. Бүри-бөх, улсын нэртэй бөх байсан. Энэ удаа Бүри-бөх Бэлгүтэй хоёрыг барилдуулахад Бүри-бөх үл ялагдах хүн байтал унаж өгөв. Бэлгүтэй, Бүри-бөхийг арай гэж мөрлөн дарж саарь бүс дээр гараад Чингис хааныг нүдээр хяламхийж харвал Чингис хаан хөмхийгөө зуув. Бэлгүтэй ухаан олж Бүри-бөхийг агдлан барьж, цээж бөгснөөс угзран татаж нуруугий нь хугалав. Бүри-бөх, нуруугаа хугалуулаад өгүүлрүүн: “Бэлгүтэйд би үл ялагдах билээ. Хаанаас айж аргадаж зориуд унаад амиа алдав, би” гээд үхэв. Түүний нурууг Бэлгүтэй хугалж чирч аваачаад хаяв. Хабул ханы долоон хөвүүний ахмад нь Охинбархаг, хоёрдугаар нь Бартан баатар бүлгээ. Түүний хөвүүн Есүхэй баатар, Гуравдугаар нь Хутугт Монхор, түүний хөвүүн Бүри-бөх, Бүри-бөх барилдахдаа Бартан баатрын хөвүүдээс илүү бөгөөд Бархагийн зоригт хөвүүдтэй нөхөрлөж явдаг бүлгээ. Улсын бөх Бүри ийнхүү Бэлгүтэйд нуруугаа хугалуулж үхэв.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Мангуд
Мангуд нь Нирун аймгийн нэгтгэлд явсан эртний Монгол аймаг юм. Хожим Халх түмний дотор оролцож явсан бололтой. Тухайлбал Мангуд овогтон Дорнодын Халхгол, Дундговийн Дэлгэрхангай, Сайхан-Овоо, Эрдэнэдалай сумдад тааралдаж байна. Энэ үгийн утгыг бид Монгол гэдэг үгийн хуучин хэлбэрийг хадгалсан нэртэй овог байжээ гэсэн утгаар ойлгож байна хэмээн Ш.Гаадамба тайлбарлажээ.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Монголмууд
Монголмууд
Монголмууд гэдэг овгийнхон байдаг тухай Рашид-ад-Диний "Судрын чуулган"-д тэмдэглэсэн байдаг. Бөртэ чину 8-дугаар зууны үед Бурхан Халдунд ирээд Гуа маралтай ханилан тэднээс гарсан хүмүүсийг монгол, монголмууд гэх болжээ гэсэн домог бий. Ижил мөрний хавьд халимагуудын дотор бас монголмууд гэдэг овогтон байдаг. Төв аймгийн Баянжаргалан суманд монгол, их монгол, бага монгол, Увсын тэс суманд монголмууд овгийнхон бий гэж бүртгэгджээ. Монгол гэдгээс монголмууд, монголайхан гэсэн үржвэр овгийнхон үүсчээ.
Ангилал:Монгол овог аймаг
Ишийн Ламаажав
Ишийн Ламаажав нь Өмнөговь аймгийн Булган сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага
Кохтла-Ярве
Кохтла-Ярве (Kohtla-Järve [кохт-лаяр-ве]) — Эстони улсын Ида-Виру хошууны 37,201 хүнтэй хот.
Зүүлт
Ангилал:Эстонийн хот
Хөхэчүдэй
Хөхэчүдэй мэргэн тайж бол Монголын их хаан Боди Алагийн хоёрдугаар хөвгүүн. Хиад боржигин овогтой. Цол нь Мэргэн тайж. Боди алаг хаан өөрийн хөвгүүдэд харъяат түмнээ өмч болгохдоо Дарайсун хаанд Цахар түмнийг, Хөхэчүдэй мэргэн тайжид Сөнид аймаг, Онгон дурал ноёнд Үзэмчин аймаг хувийн өмч болсон. Үүнээс Хөхэчүдэй тайж Сөнидийн хоёр хошууны засаг ноёдын дээд өвөг болсон.
Үр хойчис
Хөхэчүдэй мэргэн тайж бээр "Бурхай чөхүр, Буйла зоригт, Буянхули мэргэн дайчин, Буяндара сэцэн" хэмээх дөрвөн хөвгүүнтэй байсан. 1620-иод онд Цахарын Лигдэн хааны улс төрийн бодлогод дургүйцсэн Цахар түмний Сөнид, Үзэмчин, Хуучид, Авга, Авга нар зэрэг аймгийн ноёд албат ардаа авч Ар Халхын зүүн гарын хошууны ноён Далай жонон Шолойн нутагт нүүж ирэн, түүнийг түшиж, Шолойг Махасамади Далай Сэцэн ханд өргөмжлөн суух болсон.
Бурхай чөхүрийн хөвгүүн Табхай хошууч, Табхай хошуучийн хөвгүүн "Тэнгис мэргэн ван, Тэнгидэй үйзэн дуурсах, Хондур сэцэн ноён, Манхадай хар хул, Бихи баатар, Бимба хатахайч зургаан хөвгүүн бүлгээ." Тэнгис мэргэн тайж 1641 онд Чин гүрэнд дагаар ороход, Дээд эрдэмтийн зарлигаар Засаг ноён, төрийн жүн вангийн хэргэм соёрхов. Тэнгис мэргэн ван 1646 онд Чин гүрнээс албат ард, мал хөрөнгөө авч зугтан Халхын Түшээт ханы нутагт зугтан ирэхэд, түүний ардаас эрх чин ван Додо ноёнд их цэрэг өгч нэхүүлсэнд Зажибулаг хэмээх газарт Тэнгисийг өмөөрч Түшээт хан Гомбодорж хоёр түмэн цэрэг, Сэцэн хан Шолой гурван түмэн цэргийн хүчээр манжийн цэргийг тосч байлдан ялагдав. 1648 онд Тэнгис мэргэн ван гэмшил хүлээж, Чин гүрэнд буцаж очиход түүний хэргэмийг хурааж, дүү Тэнгидэй ноёныг засаг өргөмжилж, хошууны ноён болгов. Тавхай хошуучийн үрс Сөнөд зүүн хошууны засаг ноёд болов.
Буянхули мэргэн дайчин, Буяндара сэцэн нарын үр удам нь Сөнөд баруун хошуунд шингэжээ.
Эшлэл
Ангилал:Боржигин Ангилал:Сөнөд Ангилал:Монгол ноён Ангилал:16-р зуунд төрсөн Ангилал:16-р зуунд өнгөрсөн
Ханты-Мансийн өөртөө засах тойрог
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж
Го Сунлин
Го Сунлин (хятадаар: 郭松龄; уламжлалт хятадаар: 郭松齡) (1883 - 1925) нь Манж Чин улсын генерал бөгөөд манжийн дарлалыг түлхэн унагаасны дараа хятадын иргэний дайнд оролцогч юм. Энэ генерал ын цэрэг нь хятадын зүгээс Монголыг цэргийн хүчээр булаан эзлэх ажиллагаанд оролцсон. Гамин Монголыг эзлэн сууж байхдаа Нийслэл хүрээг Азийн морин дивизээс хамгаалж чадалгүй бут цохигдон Хиагт руу зугатсан ба тэнд байхдаа жанжин Сүхбаатарын удирдсан Ардын журамт цэрэгт бут цохиулан Хиагтаас зөвлөлт орос руу зугатан гарч улмаар манжуур луу гарссан байна. Го Сунлин нь өөрийн захирагч байсан маршал Жан Золины эсрэг бослого гаргаж 3 сарын хугацаанд байлдсан боловч Го Сунлинг дэмжигч Японы талд эхнэрийн хамт олзлогдон буудуулсан.
Сонирхолтой баримтууд
Ангилал:Хятадын генерал Ангилал:Хятадын хүн Ангилал:1883 онд төрсөн Ангилал:1925 онд өнгөрсөн
Борагчин хатан
Борагчин (?-1257) бол Бат хааны хатан бөгөөд хожим Бэрх хааны эсрэг хуйвалдаанд оролцсон хэргээр цаазлагдсан. Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:1257 онд өнгөрсөн Ангилал:Алтан Ордны Улс Ангилал:Их Монгол Улсын хатан
Бхопал
Бхопал (भोपाल Bhōpāla [пхубааль], Bhopal) — Энэтхэг улсын Мадхья-Прадеш мужийн төв, 2,795,648 хүнтэй хот.
Зүүлт
Ангилал:Саятан хот Ангилал:Энэтхэгийн хот
Ээж (кино)
Ээж - 2016 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтээгдсэн уянгын уран сайхны кино.
Агуулга
Үйл явдал 1986 онд Дорноговь аймгийн Зүүнбаян хотод өрнөнө. Гол дүр Ханд 63 настай. Увс аймгийн малчин. Хэнз гарсан ганц хүүтэй. Хүү ээжийнхээ хайранд юугаар ч дутахгүй өсөж, цэргийн сургуульд суралцаж, төгсөөд Ардын армид албаа үргэлжлүүлэн хааж байхдаа, хайртай ээжээ удахгүй ирж авна гэж хүүгийнхээ хэлсэн баярт мэдээг сонсож Ханд хүлээнэ. Гэвч хүү нь ээжийгээ ирж авах биш, ээж нь хүү рүүгээ явах хэрэг гарна. Учир нь хүү нь хэрэгт холбогдож шоронд орсноор үйл явдал өрнөж ээж нь хорвоогийн бүх зовлон бэрхшээлийн өмнө үрээ хайрлах эхийн цагаан сэтгэлээр бамбай хийн тулалдаж, ялалт байгуулна.
Эшлэл
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Сергей Нарышкин
Сергей Евгеньевич Нарышкин (1954 оны 10-р сарын 27-нд ЗХУ-ын Ленинград хотод төрсөн) -Оросын төрийн болон улс төр, цэргийн зүтгэлтэн. 2016 оны 10-р сарын 5-наас ОХУ-ын Гадаад тагнуулын албаны захирал. ОХУ-ын Аюулгүй байдлын Зөвлөлийн Байнгын гишүүн.
2008 оны 5-р сарын 12-ноос 2011 оны 12-р сарын 20-ны хооронд ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путины Захиргааны газрын буюу Тамгын газрын тэргүүн.
2012 оноос Оросын газар зүйн нийгэмлэгийг удирдаж байгаа. Крымийг хойгийг хүчээр эзлэн нэгтгэж, Орос улс Украиныг эзлэн түрэмгийлсний улмаас ЕХ-ны бүх орнууд, АНУ, Их Британи болон бусад хэд хэдэн улс түүнд хориг арга хэмжээ аваад байна.
Намтар
Сергей Нарышкин бол Ленинградын уугуул ажээ. Түүний эмээ, өвөө, аав, нагац эгч нь Аугаа эх орны дайны үеэр Ленинградын бүслэлтэнд өнгөрөөжээ. Сергей бага насаа Ленинград хотын ойролцоох Всеволожск тосгонд өнгөрөөсөн бөгөөд 1972 онд урлагийн гүнзгийрүүлсэн № 190 дунд сургууль төгссөн байна. 1978 онд Ленинградын механизийн дээд сургуулийг «инженер-радиомеханик» мэргэжлээр төгсөөд сүүлд Санкт-Петербургын олон улсын менежментын дээд сургуулийг «эдийн засагч» мэргэжлээр дүүргэсэн байна. Англи, франц хэлтэй.
1978-1982 онд ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалах хорооны /КГБ/ тусгай сургалтын байгууллагад сурсан. Аюулаас хамгаалах хорооны 1-р удирдах ерөнхий газрын 101-р сургуульд хоёр жилийн ангид (өнөөгийн- Гадаад тагнуулын Академи) сурсан. Энэ сургуулиа төгсөөд 1980 онд Ленинград хотын Аюулаас хамгаалх салбар хороонд /КГБ/ ажиллаж байхдаа Владимир Путинтай танилцсан гэдэг.
Жюльет Бинош
Жюльет Бинош (Juliette Binoche, 1964 оны гуравдугаар сарын 9-нд Парис хотод төрсөн) — Францын кино жүжигчин эмэгтэй.
Замналын товчоон
Барималч эцэгтэй, жүжигчин эхтэй Жюльет Бинош 15 настайгаасаа жүжигчин мэргэжлээр суралцсан ба «Бохир цус»-ын (1986) гол дүрээр олныг бишрүүлжээ.
Тэр «Англи өвчтөн»-ий (1996) туслах дүрээр Оскар, БАФТА, Европын кино академийн шагнал, Мөнгөн баавгай хүртсэн. Мөн «Шоколад»-ын (2000) гол дүрээр Оскар, Алтан бөмбөрцөг, БАФТА-д дэвшин Европын кино академийн шагналыг хүртсэн. 2010 оны Каннын кино наадмын шилдэг жүжигчин алдартай.
Эшлэл
Ангилал:1964 онд төрсөн Ангилал:Францын жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Сезар шагналтан Ангилал:Европын кино академийн шагналтан Ангилал:Францчууд
Австралийн гран-при
Австралийн их шан нь 1928 онд анх удаа зохиогдсон. 1985 оноос хойш Формула-1-ийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний их шанд хамрах болжээ. Формула-1-д 1995 он хүртэл «Аделайде стреет авто тойруулга» дээр улирлын төгсгөлд явагддаг байснаа, 1996 оноос хойш Мельбурн дахь Альберт паркийн авто тойруулга дээр ихэвчлэн улирлын эхэнд зохион явуулж байна.
Түүх
2008 оны гуравдугаар сарын 16-нд болсон тэмцээнд нийт 22 жолооч гараанаас гарсан ч зөвхөн 6 жолооч барианд орсон байна. Үүний шалтгаан нь FIA-с гаргасан хий эргэлтийн хяналтын системийг уралдааны тэрэгнүүд хэрэглэхгүй болгох дүрэм байсан юм.
Нуклеотид
Нуклеотид нь эсийн бөөмд байрлах өндөр молекулт органик нэгдэл юм. Нуклеотид нь азот агуулсан суурь, пентоз болон фосфорын хүчил гэсэн гурван төрлийн бодисоос бүтдэг. Ангилал:Молекул биологи Ангилал:Генетик Ангилал:Нуклейн хүчил
Зүүн Берлин
Зүүн Берлин - 1948-1990 онуудад Бүгд Найрамдах Ардчилсан Герман Улс ын (БНАГУ)-ын нийслэл хот байсан. Энэ хотод БНАГУ-ын Төрийн байгууллагууд болох парламент, Засгийн газр байралдаг байсан.
Албан ёсоор хотыг Берлин, БНАГУ-ын нийслэл (герман. Berlin, Hauptstadt der DDR), зөвлөлтийн болон социалист орнуудын газрын зураг дээр зүгээр л «Берлин» гэж тэмдэглэдэг байсан харин хотын баруун хэсгийг Баруун Берлин гэж тодотгодог байжээ. Баруун Берлин бол ХБНГУ-ын бүрэлэхүүнд ордоггүй тусгай статустай БНАГУ-ын нутгаар хүрээлүүлсэн "анклав" байв.
Засаг захиргааны хувьд Зүүн Берлин 11 тойрогт хуваагддаг байсан:
Түүх
Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа буюу 1946 онд хотыг Амеркийн, Британий, Зөвлөлтийн болон Францын гэсэн эзэлсэн хэсгүүдэд хуваасан байна. Хотын Дайны өмнөх хуучин захиргаа буюу Магистрат хотын парламентын сонгууль 1948 онд явуулсан боловч Зөвлөлтийн захиргаанд байсан хэсэг ялагдаж эсэргүүцэл илэрхийлж дангаараа "социалист" хотын удирдлагтай болж цаашдлаад БНАГУ-ын нийслэл болсон байна.
1961 онд асуудал хүндэрч БНАГУ-ын зүгээс Баруун Берлиныг тойруулан "Берлины хана" босгосон юм. Зүүн Берлин буюу "социалист" Германд амьдрах дургуй, сонирхолгүй олон хүн "Берлины хана" давж ХБНГУ руу зугтаж үзэгдэл олноор гардаг байсан. Энэ тухай олон арван уран сайхны болон баримтад кино их байдаг.
Баруун болон Зүүн Берлиний хооронд чөлөөтэй нэвтрэх боломж 1989 оны 11-р сарын 9-нд сэргэж, тэр өдөр Берлин хотын оршин суугчид "Берлиний хана"-ыг нурааж эхэлсэн байна.
1990 оны 5-р сарын 6-нд болсон Нийслэлийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуулиар SPD олонх болсон. 1990 оны 10-р сарын 3-нд Хотын Төлөөлөгчдийн Хурал, Магистрат татан буугдаж, Зүүн Берлиний нутаг дэвсгэр нэгдсэн Берлиний нэг хэсэг болжээ. 1991 оны 1-р сарын 24-нд Зүүн Берлиний сүүлчийн дарга огцорч, Зүүн Берлин Берлин хоттой нэгдсэн түүхтэй юм.
Согд
Согд гэдэг нь Төв Азийн нэгэн улсын нэр байж. Согдчууд нь үндсэндээ ираны түүхэн үндэстэн юм.
Ангилал:Иран хэлт угсаатан Ангилал:Казахстаны түүхэн нутаг дэвсгэр Ангилал:Ахеменидын эзэнт гүрний дагуул улс
Паскаль Вээрлайн
Паскаль Вээрлайн (германаар: Pascal Wehrlein, * 1994 оны 10 сарын 18, Зигмаринген) нь Германы авто уралдаанч. Тэр 2013-2015 оны хооронд ДТМ-д уралдаж байсан ба энэ хугацаандаа 2015 онд нийт дүнгээрээ тэргүүлж байв. 2017 оноос Формула 1-ДАШТ-ий гараанд Заубер багийн өмнөөс гарч байна.
Формула1-ийн ДАШТ-ний статистик
Дараах статистикийн хүснэгтэнд нисгэгчийн Формула-1-ийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон бүх үр дүнг жагсаав.
Нийт амжилтын тойм
Мэдээ: 2017 оны дөрөвдүгээр сарын 16, Бахрейны гран пригийн дараа
Цахим холбоос
Ангилал:ДТМ-уралдааны аварга Ангилал:Германы Формула 1 уралдааны нисгэгч Ангилал:Германчууд Ангилал:Формула 1 уралдааны нисгэгч (Манор)‎ Ангилал:Формула 1 уралдааны нисгэгч (Заубер) Ангилал:1994 онд төрсөн
Сайн ажиллалаа, Сайн ажилласан
Сайн ажиллалаа, Сайн ажилласан (Англиар: Good Job, Good Job) бол 2009 оны өмнөд солонгосын телевизийн цувал ба Чэ Рим, Ом Ги Жүн, Ким Сын Сү, Ким Жон Хва, Чвэ Даниэл, Со Хю Рим нар тоглосон. MBC телевизээр 2009 оны 3-р сарын 14-өөс 8-р сарын 2 хүртэл Бямба, Ням гарагийн 19:55 цагаас 40 анги цацагдсан.
Үйл явдал
И Кан Жү бол шавар эдлэлийн технологич ба ганц бие ээж. Түүний экс найз залуу Юү Ху Нам нь түүнийг жирэмсэн гэдгийг мэдээгүй гадаадад сурахаар явдаг. Тэрээр сэтгэл зүйч болоод солонгост буцаж ирдэг. Гэвч Кан Жү түүнээс охиныхоо эцэг гэдэг үнэнийг нуудаг.
Чвэ Сын Хён бол фитнес клубын эзэн бөгөөд Кан Жүгийн даргын хүү. Тэрээр Кан Жүд ахлах сургуульд байхаасаа сайн байсан ч нөхөрлөлөө алдахыг хүсээгүй. Тэрээр сайн гэдгээ илэрхийлж эхэлдэг ч Кан Жү хариу өгөөгүй хэвээр байв. Ангилал:Өмнөд Солонгосын телевизийн цуврал
Онгон дурал
Үр хойчис
Тэрбээр Ирэхү баатар, Байши бинт ноён, Баясхал эрдэнэ дүүргэч, Авандай илдэн, занги Дархан, Дорж сэцэн жонон хэмээх зургаан хөвгүүнтэй.
Ирэхү баатар зургаан хөвгүүнтэй. "Сэрэн эрдэнэ төрийн бэйл, Өлзийт мэргэн дайчин, Энхдэй баатар, Эрхэлун тайж, Сулин тайж, Сэбүн тайж" болой. Сэрэн төрийн бэйл Чин гүрэнд дагаар орж, Дээд эрдэмт хаанаас засаг, төрийн бэйл хэргэм хүртэж зүүн үзэмчин хошууны засаг ноён болсон.
Байши бинт ноёны үр Үзэмчиний баруун хошуун дахь Луусчины ноён буй. Байсхал эрдэнэ үр үгүй. Авандай илдэн ноёны үрс үзэмчиний Шарнуудын ноёд ноён. Занги Дархан ноёны үрс Төбэдийн ноёд буюу.
Дорж сэцэн жонон таван хөвгүүнтэй. Сэвдэн хан, Мэргэн цөөхүр ноён Чойсингэ, Ачит хунтайж, Чонху тайж, Чэгэн тайж эд болой. Дорж сэцэн жонон Чин гүрэнд дагаар орсонд Дээд эрдэмт хааны зарлигаар засаг, хошой чин вангийн хэргэм, баруун үзэмчин хошууны засаг ноён болгов. Дорж сэцэн жонон чин ван өөд болсны дараа Ачит хунтайжийн хөвгүүн Цагаанбабай тайж залгамжлан, засаг хошой чин ван болов. Цагаанбабайг түүний хөвгүүн Судани сэцэн чин ван залгамжлав.
Эшлэл
Ангилал:Боржигин Ангилал:Монгол ноён Ангилал:Үзэмчин
Хялар хатны домог
Тэр нь Сэржмядаг гэж охин байж. Чагдаржав ноён түүнийг нутагтаа дагуулан ирж өөрийн хатнаа болгосон ч мань хоёрын амьдрал бүтсэнгүй. Човонбо хэмээх лам залуу хосын төөрөг заяаг мэргэлж үзээд \”Энэ бүсгүйг одоохон салгаж хөө. Түүнээс шулмын шар туяа цацарлаа. Энэ эмэгтэйг хөөхгүй бол хүн, амьтан үй олноороо үхнэ” хэмээн олон түмнийг сүрдүүлэн айлгаж гэнэ. Гэвч Чагдаржав эхнэрээ хөөж явуулахыг хүссэнгүй. Залуу хатан ааш зөөлөн, олон түмэнд тусч нэгэн байсан тул Говь түшээ гүний хошууны ядуу ардуудын сэтгэлд ихэд нийцсэн байна. Гэвч ихэс дээдэс нь түүнд дургүй. Тиймээс тэд бүсгүйг \”Хялар хатан”, \”Долир хатан” гэх зэргээр шоолж муулах жишээтэй. Удалгүй бүсгүйг хөл хүндтэй болоход Човонбо лам \”Чөтгөрийн хүү төрөх гэж байна. Энэ хүү төрж гэмээнэ хүрэл соёогоороо ертөнцийг хадрах болно” хэмээн аги ноёны эцэгт мэдээ хүргэж гэнэ. Тиймээс эцэг нь хүүгээ \”Хялар хатан”-аас салгахын тулд Манжид алба бариулахаар Бээжин рүү явуулжээ. Чагдаржав ноён Бээжин явахдаа залуу хатандаа хандаж \”Эд нар чамайг элдвээр хэлж, зовоож мэднэ. Чи юу ч болж байсан тэвчээртэй байж намайг хүлээгээрэй” гэж захисан байна. Гэвч түүнийг явсан хойгуур Чагдаржавын эцэг эх \”Манай хүү Бээжингээс эхнэр авна, чи одоо зайл” гэх зэргээр Хялар хатныг хөөж туугаад амар заяа үзүүлсэнгүй. Эцэст нь Човонбо лам \”Тарчлааж зовоогоод байхад зайлдаггүй, айхтар шулам шүглэсэн байна.
Ерөөсөө жинсрэг цутган дарж тонилгоно” хэмээжээ. Жинсрэг цутгана гэдэг нь шатааж алахын нэр юм. Ингээд өвгөн ноён жинсрэг цутгахад нууцаар бэлтгэж эхэлсэн байна. Гэвч хошууны ядуу ардууд энэ тухай мэдсэнээр Хялар хатанд \”Ямар л амьтан шатаж үхье гэж ертөнцөд байх уу даа, охин минь зугтаж үз” гэж аминчлан сануулаад түүнийг оргуулахаар болжээ. Төдөлгүй бүсгүйг оргосныг мэдээд Човонбо лам түүний араас маш хатуу сэтгэлтэй Лувсандамба гэж бөх хүнийг явуулж гэнэ. Энэ хооронд бүсгүй зүүн аймагт очоод хоёр ихэр хүүхэд төрүүлж, нэгийг нь айлд үлдээж, нөгөөхийг нь өөрөө авч явсан ч төдөлгүй Лувсандамбын гарт оржээ. Эцэст нь Човонбо лам жинсрэг цутгахаар болж, бүсгүйг хоёр шургааг модны голд нүцгэнээр хүлж баглаад шатаажээ. Ийнхүү бүсгүйгээр сор залсаныхаа дараа Эрдэнэ далай хийд рүү жороо морь унаад галигуулж гарчээ. Гэтэл түүний морь оготны нүхэнд бүдэрч унасанаар Човонбо лам тэр газраасаа босолгүйгээр нугас нь тасарч үхсэн гэдэг. Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сумаас урагшаа арваад км газарт Авдрантын хөтөл гэж байдаг бөгөөд энд Хялар хатныг сор залж алсан гэдэг яриа ч байдаг аж. 1960-аад оны үед нэрт судлаач О.Намнандорж агсан энэхүү газрыг нутгийн өвгөд хөгшидөөр заалгаж аваад судалж үзэхэд газар дороос элдэв яс, үсний үлдэгдэл, амсраар нь нийлүүлээд булсан хоёр ширмэн тогоо гарч ирсэн тухай яруу найрагч Дамбын Төрбат өгүүлж билээ. Бурангуй цагийн хошуу ноёны хүү, ядуу ардын охин хоёрын хайр сэтгэл ийнхүү хагацал, харууслаар төгсгөл болжээ. Ангилал:Монголын үлгэр домог судлал
Канпур
Канпур (कानपुर Kānapura; کان پور‎ ḵạn pwr; Kanpur; Cawnpore) — Энэтхэг улсын Уттар Прадеш мужийн 2,767,031 хүнтэй аж үйлдвэрийн хот.
Зүүлт
Ангилал:Саятан хот Ангилал:Энэтхэгийн хот
Долгорын Дожоодорж
Долгорын Дожоодорж (Сүхбаатар аймгийн Мөнххаан сумын нутагт 1930 онд төрсөн-2012 онд Улаанбаатар хотод нас барсан) -Монголын зохиолч, алдартай жүжиг, киноны зохиолч, сэтгүүлч.
Д.Дожоодорж 1949 оноос эхлэн уран зохиолын ажил хийж хүүхэд багачуудад зориулан «Манай үеийн баатрууд», «Ямаан дах нөмөрсөн хүн», «Нэг ширээний хоёр» зэрэг ном хэвлүүлжээ.
1961 онд ЗХУ-д Киноны Дээд сургууль төгсөж ирээд "Улаанбаатарт байгаа миний аавд" киноны зохиол,
1961 он "Үүрээр", 1963 он "Аман хуур", 1966 он "Үер", 1970 он "Хүргэн хүү", 1980 он "Өнөр бүл", 1985 он "Намрын халуун өдрүүд", 1985 он "Бид мартахгүй"
1993 он "Хойлогийн мөрөөр" зэрэг кинонуудын зохиолыг бичжээ.
Гэр бүл
Эхнэр Х.нарантуяа, ууган хүү Д.Эрдэнэбилэг, удаах хүү нь АНУ-д амьдарч байгаа.
Ангилал:Монголчууд
Ямало-Ненецийн өөртөө засах тойрог
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж
2017 оны Завхан аймгийн наадам
Хүннү гүрэн үүсэн байгуулагдсан буюу Тулгар төрийн 2226 жил, Эзэн Богд Чингис хааны үүсгэн байгуулсан Их Монгол улсын 811 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 106 жил, Ардын хувьсгалын 96 жилийн ой, Үндэсний Их баяр наадам, Сүхбаатарын одонт Завхан аймаг байгуулагдсаны 94 жилийн ойн баяр наадмын үндэсний бөхийн барилдаанд улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх ухаан бодол, ур чадвар, уран мэх, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын харцага М.Дармаабазар, улсын өсөх идэр начин Ж.Оргил, улсын начин У.Балжинням, Б.Бадамдорж нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
3. у.н Б.Бадамдорж – с.н Б.Энх-Амгалан
4. а.з Э.Баасандорж – с.з Н.Бямбажаргал
5. а.х Ш.Чинтулга – а.н Р.Эрдэнэбаяр
Централ телевиз
“Централ телевиз” нь соёл, урлаг, спорт, шинжлэх ухаан, танин мэдэхүй нэвтрүүлэг хөтөлбөрөөр гоо зүйн боловсрол олгох зорилготой бүрэн энтертайнмент суваг юм. Бид оюуны өмчийг дээдлэн, ёс зүйн хэм хэмжээг баримталж, дотоод, гадаадын телевизүүдийн нэвтрүүлэг, инээдмийн болон хүүхдийн цуврал бүтээлүүдийг онцгой эрхтэйгээр үзэгч олондоо зориулан бүтээж, нэвтрүүлж байна.
2017 оны Завхан аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
6. а.х П.Өсөхбаатар – а.н Д.Батхүрэл
Централ телевиз
“Гэрэл бүрийн дор мөрөөдөл бий.
Тэрхүү мөрөөдлийг услах ундарга нь бид байх болно.”
2017 оны Завхан аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
7. а.х П.Баярсайхан – а.н М.Амарсанаа
Блэз Компаоре
Блэз Компаоре (Blaise Compaoré, 1951 оны 2 сарын 3-нд төрсөн) нь өдгөө Кот-д'Ивуарын иргэншилтэй болсон Буркина Фасогийн улс төрч,  Буркина Фасогийн ерөнхийлөгчөөр 1987 оноос 2014 он хүртэл ажилласан. Тэрбээр 1980-аад онд ерөнхийлөгч Томас Санкарагийн итгэлт түнш нь байсан ч 1987 оны 10 сард Санкара алагдсан төрийн эргэлтийг зохион байгуулан, түүний орыг эзлэн суужээ. Улмаар Санкарагийн хэрэгжүүлж асан зүүний, гуравдагч ертөнцийн талыг баримталсан бодлогыг "залруулах" бодлого явуулж эхэлсэн. Компаоре 1991, 1998, 2005, 2010 оны ерөнхийлөгчийн сонгуулиудад ялалт байгуулсан бөгөөд эдгээр сонгууль шударга биш байсан гэж үзэх нь олон. Түүний 27 жил үргэлжилсэн бүрэн эрхээ сунгах санаархал бүхий үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн төсөл нь 2014 оны бослогод хүргэсэн бөгөөд уг бослогын үр дүнд 2014 оны 10 сарын 31-нд Компаоре огцорч, Кот-д'Ивуар луу зугтжээ.
2017 оны Завхан аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
8. а.н Б.Даваадорж – а.н Ч.Мөнхтогтох
Блэз Компаоре
Цахим холбоос
Ангилал:1951 онд төрсөн Ангилал:Буркина Фасогийн ерөнхийлөгч Ангилал:Буркина Фасогийн зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Буркиначууд
2017 оны Завхан аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
Зургаагийн даваа
1. а.х Ш.Чинтулга – с.н Б.Энх-Амгалан
2. а.х П.Өсөхбаатар – с.з Н.Бямбажаргал
3. а.н М.Амарсанаа – с.з М.Лхагвагэрэл
4. а.н Ч.Мөнхтогтох – с.з Э.Шийравнямбуу
Долоогийн даваа
1. а.х Ш.Чинтулга – а.х П.Өсөхбаатар
2. а.н Ч.Мөнхтогтох – с.з М.Лхагвагэрэл
Наймын даваа
1. а.х П.Өсөхбаатар – а.н Ч.Мөнхтогтох
#
Цагаан сарын барилдаан -2019
Ерөнхий хөлийн цэц
XVII жарныУрвуулагч хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааны ерөнхий хөлийн цэц
Хөлийн цэц
XVII жарны Урвуулагч хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааны хөлийн цэц
Гарын даа
XVII жарны Урвуулагч хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааны гарын даа
Барилдааны тайлбарлагч
XVII жарны Урвуулагч хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааны тайлбарлагч
Барилдааны эмч
XVII жарны Урвуулагч хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааны эмч:
Засуул
XVII жарны Урвуулагч хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдааны засуулаар
Бөхийн бүрэлдэхүүн
XVII жарны Урвуулагч хэмээх шороон гахай жилийн сар шинийн баярт зориулсан үндэсний бөхийн барилдаанд Архангай аймгийн Хашаат сумын харьяат улсын аварга Ч.Санжаадамба, Увс аймгийн Ховд сумын харьяат улсын аварга Н.Батсуурь, Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харьяат улсын аварга С.Мөнхбат нараар магнайлуулсан улсын аварга цолтон гурав, улсын арслан цолтон дөрөв, улсын гарьд цолтон хоёр, улсын заан цолтон дөрөв, улсын харцага цолтон арван гурав, улсын начин цолтон дөчин гурав нийт жаран есөн улсын цолтон, аймгийн хурц арслан цолтон арав, аймаг цэргийн арслан цолтон наян тав, аймаг цэргийн заан цолтон хорин долоо, аймаг цэргийн харцага цолтон дөчин дөрөв, аймаг цэргийн начин цолтон хорин нэг нийт хоёр зуун тавин зургаан хүчтэн уран мэх, хүч чадлыг сорин барилдлаа.
Энэхүү барилдаанд сумын цолтой болон залуу бөхчүүд багтаж барилдсангүй.
Наймын даваа
Ангилал:Цагаан сарын барилдаан
Маршалын Алтан од
Маршалын Алтан од нь БНМАУ-ын цэргийн дээд цол юм.
Ю.Цэдэнбалыг шагнасан БНМАУ-ын Маршалын Алтан од
Ангилал:БНМАУ-ын одон ба хүндэтгэлийн медаль
Хөөн хэлэлцэх хугацаа
·        Хөөн хэлэлцэх хугацаа тогтоох үндэслэлүүд
Англи-Саксоны эрх зүйн бүлд хөөн хэлэлцэх хугацааны ойлголт бараг байдаггүй бол эх газрын буюу Ром-Германы эрх зүйн системтэй орнуудад хөөн хэлэлцэх хугацааны ойлголт байдгийг Европын дийлэнх орнууд авч хэрэглэдэг бөгөөд тухайн системийг авч хэрэглдэг улс орнуудад Эрүүгийн эрх зүй / Нийтийн эрх зүй / хөөн хэлэлцэх хугацааг тогтоох арга хэлбэр нь маргаантай байдаг.
Энэ нь зарим судлаачид гэмт хэрэг үйлдэгдсэнээс хойш удаан хугацааны дараа тухайн гэмт хэргийн нийгмийн хор аюул арилдаг гэж үздэгтэй холбоотой байдаг.. [1][2][3] Энэхүү үзэл бодлыг шүүмжлэгчид тухайн үйлдлийн нийгмийн хор аюул нь цаг хугацааны явцад алга болдоггүй харин гэмт хэргийн нийгмийн хор аюул нь тухайн гэмт хэргийн үйлдэх үед байсан гэж үздэг.[4] Хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссаны дараа гэмт этгээдийг эрүүгийн хариуцлагад татах нь ямар нэгэн ач холбогдолгүй гэж зарим судлаачид тайлбарлдаг.[5] Гэмт хэрэг үйлдсэн этгээд урт хугацааны турш дахин гэмт хэрэг үйлдээгүй, нийгэмд хор аюул учруулаагүй бол түүний үйлдсэн гэмт хэргийн хор аюул нь арилдаг гэж үздэг үзэл.[6][7]
Гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаа дууссан гэдэг үндэслэлээр эрүүгийн хариуцлагад татахгүй байх үндэслэлүүд байдаг. Ихэнх тохиолдуудад гэмт хэрэг үйлдэгдээд тодорхой хугацаа өнгөрсний дараа эрүүгийн хариуцлагад татах нь эрүүгийн хариуцлагын урьдчилан сэргийлэх, хохирогчийн эрх ашгийг сэргээх, шударга ёс тогтоох зэрэг зорилгуудад нь нийцдэгүй. Үүнээс гадна эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд бэрхшээл учруулдаг, гэмт хэргийн ул мөр арилах, нотлох баримт устгагдах, гэрчээс үнэн зөв мэдүүлэг авахад төвөг учруулдаг зэрэг бэрхшээл тохиолддог байна.
·        Дэлхийн улс орнууд дахь гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацааны талаарх зохицуулалт
Гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацааны талаарх ойлголт анх эртий Ром улсад бий болсон. Энэ улмаар эх газрын эрх зүйн тогтолцоотой улс орнуудын хууль тогтоомжуудад тусалгалаа олж эхэлсэн. Одоо гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаатай зохицуулалтууд ром-германы эрх зүйн тогтолцоотой ихэнх улс оруудын Эрүүгийн болон Эрүүгийн процессын хууль тогтоомжуудад байдаг. Англи-саксоны эрх зүйн тогтолцоотой улс орнуудад хөөн хэлэлцэх хугацаа хэрэглэх нь хязгаарлагдмал байдаг бөгөөд зөвхөн зарим төрлийн хөнгөн ангиллын гэмт хэрэгт хөөн хэлэлцэх хугацааг хэрэглэдэг онцлогтой.
·        Хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолох журам
Дэлхийн улс орнуудын Эрүүгийн хууль тогтоомжид хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолох журмууд нь тухайн улс орны онцлогтой холбоотойгоор ялгамжтай байдаг.
Жишээлбэл Европын холбооны гишүүн орон болох Литва улсад шүүхийн шийтгэх тогтоол гарснаар, хуучин ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан бусад орнуудад шүүхийн шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болсноор, Австри, Герман, Итали, Турк, Норвег, Мексик, Итали, Испани, Бразил, Швейцар зэрэг барууны орнуудад эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг эхлүүлснээр хөөн  хэлэлцэх хугацааг тасалбар болдог. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг эхлүүлснээр хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолохыг зогсоох гэх ойлголт улс орон бүрийн Эрүүгийн хууль тогтоомжуудад өөр өөр онцлогтойгоор зохицуулагдсан.
Харин Герман улсад гэмт хэрэг үйлдсэн гэх этгээдтэй холбоотой аливаа процессын шинжтэй үйл ажиллагааг эхлүүлснээр, Балгар улсад эрх бүхий байгууллага аливаа нэг этгээдэд холбогдуулан үйл ажиллагаа эхлүүлснээр, Гүрж улсад яллагдагчаар татсанаар, Испани улсад эрүүгийн хэрэг үүсгэсээр, Латви улсад яллах дүгнэлт үйлдсэнээр, Нидерланд улсад гэмт хэргийн талаар мөрдөн шалгах эрх бүхий байгууллагад ил болсноор хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолохыг зогсоодог.
Герман, Нидерланд, Турк зэрэг улс орнуудад хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулсны дараагаар дахин тоолох тохиолдлыг эрүүгийн хуулиар зохилцуулсан байдаг. Австри зэрэг зарим оруудад эрүүгийн хэргийг шүүхэд хянан шийдвэрлэх шатанд хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулахгүй тоолдог бол Испани, Норвег зэрэг улс орнуудад эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх бүхий л шатанд хөөн хэлэлцэх хугацааг тасалдуулахгүй тоолдог. Зарим тохиолдолд эрүүгийн мөрдөн байцаалтын ажиллагаа шүүхийн шийдвэргүйгээр дуусгавар болсон тохиолдолд хөөн хэлэлцэх хугацааг шинээр эхлэн тоолдог (Испани, Норвег улсын Эрүүгийн хууль).
Австри улсад шинээр үйлдэгдсэн гэмт хэргийн ниймгийн хор аюулын шинж нь өмнө үйлдэгдсэн гэмт хэргийн нийгмийн хор аюулын шинжтэй ижил байвал харин Казахстан, Армени, Пери, Беларусь зэрэг улс орнуудад өмнө үйлдэгдсэн гэмт хэрэг нь сүүлд үйлдэгдсэн гэмт хэргийн ангилал, ялын хугацаа, гэм буруугийн хэлбэрийн хэлбэр зэргээс хамаарч сүүлд үйлдэгдсэн гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаагаар шинээр тоологдоно. Харин Гүрж, Орос зэрэг улс орнуудын Эрүүгийн хууль тогтоомжид тийм зохицуулалт байхгүй бөгөөд гэмт хэрэг тус бүрийн хөөн хэлэлцэх хугацааг бие даан тоолдог.
·        Гэмт хэргийн хөөн хэлэлцэх хугацаатай холбоотой гэмт хэргийн ангиллын тоо 3-аас 7 хүртэл байдаг.
3 ангилал - Вануату, Туркменистан, Эстони;
4 ангилал - ЗХУ-ын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан бусад орнууд, ОХУ, Дани;
6 ангилал - Бразил, Итали
7 ангилал - Сан Марино.
·        Хөөн хэлэлцэх хугацааны доод хэмжээ, Үүнд
2 сар - Филиппин;
6 сар - Латви, Турк;
1 жил - Австри, Вануату, Испани, Лаос, Польш, Руанда, Сан Марино;
3 жил - Унгар, Герман, Камбож, Узбекистан, Чех;
5 жил - Колумб, Эстони.
·        Хөөн хэлэлцэх хугацааны хамгийн дээд хэмжээ нь
10 жил - Камбож, Руанда, Эстони;
15 жил - Азербайжан, Аргентин, Армен, Беларусь, Дани, Казахстан, Лаос, Латви, Литва, Орос, Румын, Узбекистан, Украин;
18 жил - Нидерланд;
20 жил - Австри, Албани, Бразил, Вануату, Унгар, Итали, Испани, Хятад, Филиппин, Финлянд, Чех, Швейцарь;
25 жил - Гүрж, Молдав, Норвеги, Турк, Хорват, Швед;
30 нас - Герман, Колумб, Македон, Монгол, Польш;
35 настай - Босни Герцеговина, Болгар.
Хөөн хэлэлцэх хугацаа тоолохгүй байх тохиолдлууд
·        Олон улсын эрүүгийн эрх зүй хүрээнд
Дэлхийн хоёр дугаар дайны үед хүн төрөлхтний эсрэг болон дайны олон тооны гэмт хэрэг үйлдэгдсэнтэй холбоотойгоор олон улсын эрх зүйд тухайн төрлийн гэмт хэргүүдийг үйлдсэн этгээдүүдийн үйлдэлд хөөн хэлэлцэх хугацаа тоолохгүй байх тухай ойлголт бий болсон. Энэ нь 1968 оны 11 дүгээр сарын 26-ны өдрийн Дайны гэмт хэрэг болон хүн төрөлхтний эсрэг гэмт хэрэгт хөөн хэлэлцэх хугацаа үл хэрэглэх тухай конвенц Страсбург хотод 1974 оны 01 дүгээр сарын 25-ны өдөр батлагдсан Хүн төрлөхий эсрэг гэмт хэрэг болон цэргийн гэмт хэрэгт хөөн хэлэлцэх хугацааг хэрэглэхгүй байх тухай Европын конвенц, Олон улсын Эрүүгийн шүүхийн Ромын дүрэм зэрэг олон улсын хэм хэмжээний актад тусгагдсан. Энэ олон услын гэрээнүүдийн зохицуулалтууд ихэнх улс орнуудын эрүүгийн хууль тогтоомжуудад зохицуулагдсан.Гэтэл Коломби улсад хоморголон устгах, эрүүдэн шүүх зэрэг гэмт хэрүүдэд хөөн хугацааг 30 жилээр зохицуулснаар онцлогтой.
·        Үндэсний эрх зүйн хүрээнд
Дэлхийн олон улс орнуудын эрүүгийн хууль тогтоомжуудад цаазаар авах ял болон бүх насаар нь хорих ял оногдуулахаар заасан онц хүнд гэмт хэргүүдэд хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолохгүй байхаар зохицуулсан. Австри,Герман, Турк зэрэг орнуудад уг харилцааг императив хэм хэмжээгээр зохицуулагддаг. Харин ОХУ, Украйн, Казахстан, Латвия зэрэг улс орнуудын хууль тогтоомжуудад цаазаар авах ял болон бүх насаар нь хорих ял оногдуулахаар заасан гэмт хэргүүдийг хөөн хэлэлцэх хугацаа тоолох эсэхийг шүүх, прокурор шийдвэрлэхээр тогтоосон. Гэтэл энэ зохицуулалт нь Норвег, Нидерланд, Швед зэрэг орнуудад бүх хүнд ангиллын хэргүүдэд хөөн хэлэлцэх хугацааг хэрэглэхгүй. Бразил улсад үндсэн хуульт тогтоолцоо болон ардчиллын эсрэг зэвсэгт бүлэглэлийн үйлдсэн гэмт хэрэгт хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолохгүй. Герман, Унгар улсуудад хүнийг хүндрүүлэх нөхцөл байдалт алах гэмт хэрэгт хөөн хэлэлцэх хугацааг тоолохгүй. [1]Витрук Н.В. Общая теория юридической ответственности. — 2-е изд., исправленное и доп. — М.: Норма, 2009. — 432 с.
[2]''Трайнин А. Н.'' Уголовное право : Общая часть. — М.: изд-во 1-го Моск. госуд. ун-та, 1929. — С. 488. — 511 с.
[3] ''Фефелов П. А.'' Критерии установления уголовной наказуемости деяний // Советское государство и право. — 1970. — № 11. — С. 105.