cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Василий Сталин
Василий Иосифович Сталин (ვასილი იოსების სტალინი) буюу Василий Иосифович Жугашвили (ვასილი იოსების ჯუღაშვილი) нь нисгэгч, нисэх хүчний дэслэгч генерал бөгөөд Иосиф Сталины бага хүү. Василий нь 1921 онд Москвад төрсөн. И.В.Сталин, Н.С.Аллилуева хоёрын бага хүү бөгөөд удирдагчийн хайртай хүү нь байв. Эх нь 1932 онд амиа егүүтгэсний дараа түүнийг Сталины хамгаалтын албаны дарга Э.С.Власик хүмүүжүүлсэн юм.
Нисэх хүчинд алба хааж, дайн эхлэхэд ахмад цолтой байлаа. Тэрээр 1941 оноос Ажилчин, тариачны улаан армийн Нисэх хүчний шалгалтын албаны дарга байсан ба 1943 оны нэгдүгээр сард фронтод илгээгдэн Гвардийн сөнөөгч онгоцны 32-р хорооны даргаар томилогдов. 1943 оны тавдугаар сарын 26-ны өдөр эцгийнхээ тушаалаар уг албанаас “архидалт, дур зоригоор авирласан” гэх тодорхойлолтын дагуу чөлөөлөгджээ. 1944 оноос 3-р сөнөөгч онгоцны дивиз, 1945 оны хоёрдугаар сараас 286-р сөнөөгч онгоцны дизизийн даргаар тус тус томилогдон ажиллав. Дайны үеэр 27 байлдааны нислэг хийж, дайсны нэг онгоцыг сөнөөжээ. Байлдааны гавъяаны улаан тугийн одонгоор хоёр удаа, Александр Невскийн одон, Суворовын одонгийн II зэрэг болон медалиудаар шагнуулсан. Түүний тодорхойлолтод “Сэтгэлийн хөөрөлтэй, түргэн ууртай, биеэ барих чадваргүй. Захирч буй хүмүүстээ гар хүрсэн тохиолдол бий. Биеийн эрүүл мэнд сул дорой, нэн ялангуяа мэдрэлийн систем нь тааруу, хэтэрхий түргэн ууртай. Энэ бүх дутагдал нь дивизийн дарга байхад харшилна” гэж бичсэн байна. Василий Сталин 1946 оноос корпусын захирагч, дараа нь жагсаалын хэсгийн командлагчийн орлогч, 1948 оноос Москвагийн цэргийн тойргийн нисэх хүчний командлагчаар томилогджээ. Улсын асар их мөнгийг Нисэх хүчний спортын клубт оруулж байлаа.
Василийн ховоор нисэхийн олон дарга нарыг баривчлуулж, тэр ч байтугай Улс төрийн товчооны гишүүн Г.М.Маленковыг хүртэл хамруулаад авсан байв. В.Сталин архины ужиг донтон болсон байлаа. Эцэг Сталин нь нас барсны дараа түүнийг цэргийн дүрэмт хувцас өмсөхийг болиулж, армиас халжээ. Удалгүй түүнийг баривчлан албан тушаалаа хувийн зорилгоор урвуулан ашигласан гэж найман жилийн хорих ялаар шийтгэсэн байна. Гэхдээ түүнийг хугацаанаас нь өмнө чөлөөлсөн юм. Чөлөөлөгдөөд сарын дараа согтуугаар машин жолоодож яваад осол гаргасан учир Казань хотод нутаг заагдан амьдарч байгаад 1962 онд нас баржээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Алдартай хүний гэр бүлийн гишүүн Ангилал:ЗХУ-ын дэслэгч генерал Ангилал:ЗХУ-ын агаарын зэвсэгт хүчний нисгэгч Ангилал:Иосиф Сталин Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:1921 онд төрсөн Ангилал:1962 онд өнгөрсөн
Гломалин
Гломалин нь, хөрс ба үндэсний, арбускул микориза мөөгөнцөрүүдийн (АММ), гиф ба спорууд дээр маш ихээр үүсдэг глико-уураг (гликопротеин). АНУ-ын ХААЯ-ны ХААЭШХ-гийн эрдэмтэн Sara F. Wright 1996 онд нээсэн. Гломалин гэдэг нэр нь Glomales мөөгөнцөрийн нэрнээс үүсэлтэй.
Судалгаа
Гломалин нь 1992 оныг хүртэл судлагдаагүй байсныг, Sara Wright, “Түүнийг ялган авахад маш хүнд, цитратын ванн дотор 250 F (121 C)-д нэг цагаас багагүй хугацаа шаардлагатай… Өнөөдрийг хүртэл хөрсний түүн шиг сайн цавуу олдоогүй” гэж тайлбарлажээ.
Тайлбар
Гломалиныг одоогоор хараахан ялган авч тайлбарлаагүй. Гэсэн хэдий ч, гломалиний төрлийн хөрсний уургуудыг (ГТХУ), моноклон эсрэг биетийг (Mab32B11), АММ-ийн эвдэрсэн спорын эсрэг тавих замаар илрүүлсэн. ГТХУ нь Mab32B11 эсрэг биеттэй орох урвалаар тодорхойлогдог.
Гломалиныг нээсэн Sara Wright-ын тэмдэглэснээр, "гломалин нь төмөр ба бусад ионыг холбосон жижиг глико-уургуудын бөөгнөрөл… гломалин нь 1 - 9 % бат бөх холбогдсон төмрийг агуулдаг… Гломалиныг гифийн гаднас олсон ба энэ нь гиф өөрийгөө битүүлж байгааг харуулах бөгөөд ингэснээр, тэд ус ба тэжээлийг тээж чадна гэдэгт итгэж байна. Магадгүй энэ нь бас түүнд, хөрсний хэсгүүдийн хоорондох агаарын орон зайг бөглөхөд шаардагдах уян биш төлвийг олгож байж болох юм." Гломалин биозадралд ороход 7-42 жил шаардагдана. Гломалин хамгийн их хэмжээтэйгээр Хавай ба Японы галт уулын хөөрснөөс олдсон.
Гломалин нь АММ-с гаралтай гэдгийн өөр нэгэн хөндлөнгийн баримт бий. Хөрсийг АММ-ийн эзэн ургамлаас салган тусгаарлахад ГТХУ-ийн агууламж буурдаг. Ойн болон газар тариалангийн инкубацад оруулсан газар, фунгицидээр боловсруулсан хөрсөнд мөн ижил зүйл ажиглагдсан (ГТХУ-ийн агууламж буурсан). Хөрсөн дэх гломалины агууламж нь экосистемийн анхдагч бүтээмжтэй харилцан уялдаатай байна.
ГТХУ-ийн хими гүйцэд судлагдаагүй, мөн гломалин, ГТХУ, АММ хоорондох холбоо тодорхой бус хэвээр байна. Мөөг дэх гломалиний физиологийн үүрэг судлагааны сэдэв юм.
Нөлөө
Гломалиний төрлийн хөрсний уургууд (ГТХУ) нь, гуминий хүчилтэй хамт, хөрсний эрдэс хэсгүүдийг хооронд нь холбож, чанарыг нь нэмэгдүүлдэг, хөрсний органик материйн чухал бүрдүүлэгч. Гломалиний нүүрстөрөгч ба азотыг хадгалах шинж чанар, мөн түүний нүүрстөрөгчийг шингээх арга зэргийг судалсан.
Гломалинийг, хөрсний агрегатуудын усны нөлөөлөлийн тэсвэрийг нэмэгдүүлсэнээр, хөрсний элэгдлийг бууруулдаг гэж таамагладаг. Олон төрлийн хөрсний ГТХУ ба хөрсний агрегатын усны нөлөөллийн тэсвэрлэх чадвар хоёрын хооронд хүчтэй хамаарал байдаг нь тодорхой боловч, механизм нь үл мэдэгдэх хэвээр байна.
Эх сурвалж
Ангилал:Хадгалагч уураг Ангилал:Микологи Ангилал:Хөрс судлал
Дэлүүн сум
Дэлүүн — Баян-Өлгий аймгийн сум.
Дэлүүн сум бол газар нутаг болон хүн ам, малын тоогоороо Монгол улсдаа хамгийн том сумуудын нэг юм. Газар нутаг нь 5594,9 хавтгай дөрвөлжин км, хүн ам 9400 гаруй.
Хүмүүс
Дэлүүн сумын нутагт дан ганц казахууд амьдардаг. Казахын Керей омгийн Харахас, Молхы, Жантекей отгийн хүмүүс голдуу оршин сууж байна. Дэлүүн нутгаас МУ-ын баатар М.Икей, Хөдөлмөрийн баатрууд Т.Нуга, Ш.Улболган, гавьяат зоотехникч Жумагали гэх мэт алдартнууд төрөн гарсан билээ.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Баян-Өлгий аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Опел Чеветте
Опел Чеветте нь 1980-1982 оны хооронд үйлдвэрлэсэн Опелын жижиг дунд ангилалд орох автомашин юм. Түүнийг Их Британийн опелын салбар үйлдвэр болох Воксхоллд 1975-1984 оны хооронд Воксхолл Чеветте гэсэн нэртэйгээр үйлдвэрлэсэн байна.
Опел Чеветтег германы зах зээлд 1980-1982 он хооронд худалдаанд гаргасан. Ингэхдээ тухайн үед үйлдвэрлэлтийг нь хаан Опел Кадетт C түүний залгамж үе болох Опел Кадетт D-тэй зэрэгцүүлэн түүнээс хямд үнэтэй энэ загварыг санал болгосон нь бодлогын чанартай алхам байсан юм.
Баян-Уул сум (Дорнод)
Баян-Уул — Дорнод аймгийн сум. 1924 онд байгуулагдсан. Баян-Уул сумын хүн ам 2017 оны байдлаар - 4654. Дорнод аймгийн 14 сумаас хүн амын тоогоор 2 дугаарт (Хэрлэнгийн дараах) орно. Сумын нутаг дэвсгэр засаг захиргааны 6 багт хуваагддаг. Орос улстай хиллэдэг.
Деонтологи
Деонтологи (Деонтология. Deontology Грекийн deon – “үүрэг, хариуцлага”, logos – “сургаал, үг” гэсэн үгнээс гаралтай) үүрэг, хариуцлагатай холбоотой асуудлыг авч үздэг ёс зүйн онолын үзэл баримтлал, хэсэг мөн. Энэхүү нэр томъёо, ойлголтыг анх английн гүн ухаантан, хуульч И.Бентам (1748-1835) боловсруулж, шинжлэх ухаанд оруулжээ. Тэр “хувь хүний ёс зүй ба хууль зүйн урлаг ямагт хамт оршдог” гэж тэмдэглээд “деонтологийн гол зорилго нь нийгмийн зан байдалд хувь хүмүүсийн зан байдлын шинжийг хэвшүүлэхэд оршино” (177. 85) гэж тэмдэглэснийг харгалзан үзвэл “деонтологи” хэмээх нэр томъёог өргөн хүрээнд авч үзэх шаардлагатай юм.
Баян-Уул сум (Дорнод)
Сумын төв Жаварт Хошуу нь аймгийн төв Чойбалсангаас баруун хойш 200 км зайд, Улз голын эрэгт оршино. Сумын иргэд ихэвчлэн өөрийн гараар барьсан дүнзэн байшинд амьдран сууна. Сум 4654 хүн амтай, халх, буриад ястан голлон амьдардаг. Сумын төвөөс баруун хойш 26 км зайд Эрээн тосгон бий.
Деонтологи
Мөн нэрт судлаач Я.Н.Засурский деонтологи бол “юуны өмнө батлагдсан хуулийг хэрэгжүүлэх, ухамсарлан ойлгох явдалтай холбоотой сэтгүүлчийн хариуцлага үүрэг, эрх мөн” (177. 86) гэж тодорхойлжээ. Ёс зүйн онолд үүрэг, хариуцлагын энэ асуудал хэдийгээр чухал боловч одоо хүртэл бүрэн шийдэгдээгүй юм. Учир нь энэ ойлголт хувь хүний төлөвшилд түүний үйл ажиллагааны утга учрыг, соёлын төвшнийг, нэгдмэл шинжийг бүрэн таньж мэдэх боломж олгодог онцлогтой. Деонтологи өөрийн гэсэн ойлголтын тодорхой аппараттай байдаг. Тэдний дотор үүрэг, хариуцлага, практик сонирхол, аз жаргалтай, сэтгэл ханамжтай, амь бие хайрлахгүй байх зэрэг ойлголт гол байр эзэлдэг.
Баян-Уул сум (Дорнод)
Алдар Гавьяатнууд
Т.Сэмжид
Деонтологи
Деонтологийн үзэл баримтлалын үндсэн зорилго нь хувь хүний соёлд бодитой оршиж буй албан үүрэг, хариуцлагын үзэгдэлтэй ямар нэг хэмжээгээр тохирсон үүргийн “хамгийн шилдэг хэв маяг”-ийг боловсруулахад оршино. Өнөөдөр олон оронд деонтологийг уран бүтээлийн хэм хэмжээний тодорхой нэг хүрээтэй (ёс зүй, эсвэл эрх зүй г.м.), эсвэл тийм хэм хэмжээний нийлбэртэй (ёс зүй + эрх зүй + …), эсвэл янз бүрийн хэм хэмжээний “зааг дээр” оршдог (ёс зүй ба эрх зүй г.м.) гэж үздэг байна. Өөрөөр хэлбэл, сэтгүүлчийн үүрэг, зайлшгүй байх ёстой зан байдлын онцлогтой холбоотой бүх юмыг деонтологитой холбож тайлбарлах оролдлого түгээмэл юм. Үүнийг ОНМХ-ийн нийтлэл, нэвтрүүлгийн бодлогын биелэлтийн шинж чанарыг тодорхойлох хэм хэмжээний систем гэсэн өргөн утгаар нь авч үзсэн тохиолдолд хүлээн зөвшөөрч болно. Сүүлийн жилүүдэд сэтгүүл зүйн деонтологийн тухай олонтаа ярьж, энэ асуудалд сэтгүүлч, судлаачид илүү их анхаарлаа хандуулж байна. Сэтгүүл зүйн онол, практик, арга зүйн үүднээс авч үзвэл деонтологи гэдэг нь:
Баян-Уул сум (Дорнод)
Халхын гол, чөлөөлөх дайны ар тал
1939 онд одоогийн Ульхан боомтоос баруун урагш 5 км орчим газар Монгол нэр нь Царам, ЦАРМ буюу /Централный авто ремонтный машин/ төв засварын газар байжээ. Ульханаас Чойбалсан хүртэл тавигдсан сайжруулсан шороон засмал зам бий энэ замын дэргэд ЦАРМ, зэвсэг, шатахуун, хүнс, хувцас зэрэг агуулахууд байсан.
Деонтологи
Ангилал:Ёс зүйн онол
Баян-Уул сум (Дорнод)
Халхын гол, чөлөөлөх дайны ар тал
Халхын голын Хамар давааны орчимд Г.К.Жуковын командын байр болон, окоп, тулгуурт байр,Талын хөндлөн, Тамсаг булгийн нисэхийн хороо эскадрилын барилга байгууламж байр зэргийг хийсэн модон материал нь ЦАРМ-д үйлдвэрлэсэн /одоогийн Бавж Барас ХХК байрладаг, хуучин хөрөө рамын суурин дээр нь хөрөө рам болон бусад тоног төхөөрөмж суурилуулсан/
Өвөр Дархинтын Госпитал жалганд Оросын цэргийн хээрийн эмнэлэг,  Өвөр Дархинтын нисэх онгоцны буудал нь байлдааны онгоцны нөөцүүд нь энд байрладаг ба баруун талд /одоогийн Сайжрахын нарс гэж нэрлэгдсэн/ тэр үед энэ нарсан дотор нисэхийн дарга нарын байр байсан.
Дархинтын цагаан нуурын зүүн хойд талд нарийн болон бусад хүнсний ногооны 10 га орчим талбай, одоо ч ул мөр нь бий.
1950, 60 оны үед Дандар баатар ЗИС-5 машинаар Дархинтын даваа болон Эрээн даваагаар модны тээвэрт явдаг байсан.
Ар Дархинтын Шинэстэй гэдэг аманд цэргийн хүнсний зориулалтаар гахайн ферм байсан /одоо Гахай жалга гэх нэршил үүссэн/, Царамаас баруун тийшээ 20 км орчимд Онон голруу түрж орсон гацааг сэтэлж / одоогийн Хясуу гэх нэршил үүссэн/ зам тавьснаар,Өвөр Дархинтаас хүнсний ногоо, Ар Дархинтаас гахайн мах болон бусад бүтээгдхүүн тээвэрлэдэг байжээ.
Баян-Уул суманд одоогийн хонхрын дэлгүүрын цагаан байшин нь шатахуун түгээгүүрийн газар болон цувааг нэвтрэн өнгөрүүлэх цэг /точка/ байсан, Цагаан-Овоо сумаас хойш 10 орчим км газарт бас адилхан байшин,шатахуун түгээгүүрийн цэг, Оросын улс төрийн болон эрүүгийн хоригдолуудын байр, Эрээн нурууны Засмал давааны ард Ар Хөндлөнгийн гүүрийн хажууд улс төрийн болон эрүүгийн хоригдолуудын байр байсан.
Баян-Уул сум дайны ар тал
1934-1939 онуудад БНМАУ-ын зүүн хязгаарын хилээр тухайбал Буйр нуур, Булан дэрс, Адаг дулаан, Халхын гол орчмоор Японы өдөөн хатгалгаар Япон Баргын цэргүүд удаа дараа хил зөрчиж анхаарлыг өөр дээрээ татаж байснаар Японы тагнуул туршуулын тасаг салаа нь Халхын голын районы газар орны байдлыг тагнан туршиж геодез зурагзүй болон бусад хайгуул судалгааны анхан шатны тандалтуудыг хийж байв.
Анхан шатны тандалт судалгаандаа тулгуурлан Халхын голын районд 1936 оны 11-р сард Адаг дулаанаар хуягт танк нисэх онгоц зэрэг механикжсан Япон цэргийн хамгаалалттай нарийвчлсан хайгуул судалгааны анги нь булаг шандны усны бүтэц найрлага, хөрсний болон ургамлын бүрхэвч ашигт малтмал, газрын тос зэргийг судлахаар хил зөрчин орж ирсэнийг БНМАУ-ын хилчид, нисгэгчид сөнөөж устгасан.
БНМАУ-ын зүүн хязгаар Халхын гол орчмоор Япон эзлэн түрэмгийлэгчид довтлох нь гарцаагүй болсноос үүдээд ЗХУ нь 1935 оноос Чита хотоос Баянтүмэн, Баян-Уулаас Өндөрхаан хүртэл сайжруулсан шороон хучилттай зам тавих ажлыг эхлүүлэв.
Цагаантаны үлдэгдэл, ардын дайсан, нударган баячууд, хувьсгалын эсэргүү, Троцкийг дэмжигч, эрүүгийн гэмт хэрэгтнүүд зэрэг нэр заагдсан хоригдлуудын хүчийг ашиглан зам тавьжээ.
Дайны ар талыг бэхжүүлэх бүтээн байгуулалтаас ЦАРМ 1, цармаас урагш замын дагуу зүүн тал руу эгц хөндлөн 2 км зам энд зэвсэг, хувцас, шатахууны нөөц зэрэг нууц агуулахуудыг байгуулж 2, урагшаа 5 км орчим яваад Ар хөндлөнгийн гүүрийн зүүн талд шохойн бааюу, нарийн мужааны эсгүүрийн цех, модыг дүнзлэх токарь, төмөр замын дэр мод зүсэх хөрөө зэрэг суурь машинуудын цех байгуулагджээ ЦАРМ-аас банзаа энд авчирч бүтээгдхүүн үйлвэрлэдэг байжээ үйлдвэрлэгдсэн бүтээгдхүүнүүдийг Баянтүмэн, Тамсаг булаг, Талын хөндлөн, Баян-Уулын Замын анги, усны аж ахуй, цэргийн казарма, офицер, инженер техникчдын орон сууц, зочид буудал, гуанз, талхны газар холбооны байр /сүүлд өндөр настны байр байсан үүнтэй адилхан 2 байшин нийт 3/, штабын байр, клуб, хүүхдийн цэцэрлэг, сургууль, Хүн эмнэлэг, мал эмнэлэг, шатахуун түгээгүүрийн, газар төмөр замын төв вокзал гээд бүхэл бүтэн сум районы дайтай байгуулагджээ 5-н нисэх онгоцны буудал байгуулагдсан Тамсаг булаг, Талын хөндлөн, Баянтүмэн, Өндөрхаан, өвөр Дархинт дээр нь Холбоо нуурын нисэх буудал, сумын урд Бэрхийн голын дагуу нисэх буудал / соц нийгмийн үед энэ нисэх буудлыг ашиглаж байсан АН-2 онгоц, одоо ч ашиглахад бэлэн / нийт 7, нарийн төмөр замын төв вокзал Баян-Уулаас Баянтүмэнгээр дайран Тамсаг булаг, Тамсаг булгаас Матад төмөр замын далан барьж төмөр зам тавьж байжээ 3.
Чита хотоос 80 км тутамд баригдсан шатахуун түгээгүүрийн байшин / байшингийн орчимд газар дор ёмкостиудыг булж байрлуулсан, Баян-Уулын байшингийн хажууд газар дор булаатай байгаа ёмкостиуд одоо ч байгаа бусдыг авсан Цагаан-Овоо сумын нутаг Зэгэстэйн байшин, Батноров сумын нутагт одоо балгас болсон/ Баян-Уул сумын баруун урд нарсан дотор байсан нөөцийн шатахуун хадгалах газраас цистер машинууд төмөр замын ачаа ачих буулгах өртөө рүү зөөж аваачих зорилгоор сумын баруун хаалганаас баруун тийш 1 км орчимд төмөр замын даланг ачаа ачих буулгах зориулалтаар далан нам хэсэгтэй байгуулжээ 4.
Замын анги нь зам тавихаас гадна явган маршаар явах цэргийн түр амрах байрыг 15 км тутамд байгуулсан /жишээ Хархираагийн гүүрний зүүн талд байх улаан тоосгон балгас/ 5
Дээрх барилга байгууламж, модон бүтээгдхүүн боловсруулах мод бэлтгэх зэрэг зохицуулалтыг Баян-Уул сумын Ойн анги нь орос мэргэжилтний туслалцаатай гүйцэтгэж байсан 6.
Усны аж ахуй нь Баян-Уул сумаас баруун хойд зүгт 12 км газар Хужир толгой нуураас эхлэн Улз гол хойд талд гол уруудан зүүн тийш Баяндун сумын Тээгийн булан хүртэл 30 гаруй нууц худгуудыг байгуулсан / одоогийн байдлаар Хужир толгой, Трактор хошуунд байх 2 худгийг айлууд ашиглаж байна мөн соц нийгмийн үед үтрэмийн худгийг ашиглаж байсан, энэ худаг нь төмөр замын төв вокзалын худаг байжээ.
Клубын байрыг 1970 он хүртэл Баян-Уул сумын Онон САА кино болон бусад соёлын арга хэмжээнд ашиглаж байжээ.
Холбооны 3 байр нь армийн бүх анги нэгтгэлүүдтэй холбогдсон байжээ / социйн үед өндөр настны нийгэмлэг, орон сууцны зориулалтаар ашиглагдаж байсан/
Хүн эмнэлэгийн байрыг нь 1947-1964 он хүртэл зориулалтаар нь ашиглаж байв 7.
Мал эмнэлэгийн байрыг 1947-1991 он хүртэл зориулалтаар нь ашигласан.
Сургууль цэцэрлэгийн байруудыг задалж зөөвөрлөн сумын төв хэсэгт аваачин цэцэрлэг ясли, сургуульд хичээлийн байр хүүхдийн дотуур байр зэрэгт ашиглаж байсан /одоо нэг цагаан корпус, яслийн байр нь хүүхдийн цэцэрлэг хэлбэрээр ашиглаж байгаа/
Зочид буудал нь 1947-1980 он, гуанз нь 1947-1984 он, талхны газар нь  1947-1995 он хүртэл ашиглаж байсан 8
Өвөр Дархинтын нөөцийн нисэх онгоцны буудал, баруун талын аманд нь цэргийн амралт госпитал, нарийн ногооны талбай, Баян-Уулын төмс, хүнсний ногоо тариалах талбайд тарьж, Улз голоос хүрдээр усыг ногооны талбай руу суваг татаж усжуулж байсан 11.
Эдгээрийг 1945 оны чөлөөлөх дайны үед улам өргөжүүлэн ашиглаж байжээ.
1935 оноос зам барилга байгууламжуудыг барьж 1936 оны 3-р сарын 12-ны өдрийн БНМАУ, ЗХУ-ын харилцан туслалцах гэрээ протоколд гарын үсэг зурсанаар хамгаалалтын болон байлдааны анги нэгтгэлүүд Монголд орж ирсэн.
Энэ ар талын хангамж бэхжээгүй буюу байгаагүй бол Халхын голын районыг Японд алдах байсан гэж үзэж байна.
1941 оны 6-р сарын 22-ноос 1945 оны 5-р сарын 9-ныг хүртэл 1936 оны 3-р сарын 12-нд байгуулсан гэрээ протоколдоо үнэнч шударга байснаараа 1945 оны 5-р сард болсон Ялтын бага хуралд холбоотнууд БНМАУ-ын тусгаар тогтнолыг баталгаажуулах тухай хурлын дараа дорно зүгт Японы милитаристуудаас Азийг чөлөөлөхөд БНМАУ-ыг татан оролцуулахад БНМАУ-д механикжсан тээвэр хөгжөөгүйг тооцон ердийн хөсгөөр цэргийн болон улс ардын аж ахуй хэрэгцээнд тээвэр хийх шаардлагаар 1945 оны 6-р сард партизан Содномдаржаагаар ахлуулсан бүлгийг эхний ээлжинд нутгийн буриад дархчуудын хүчийг ашиглан Эрээн нуруунд тэрэгний үйлдвэрийг байгуулж тэрэгний дугуйг тачанк тэрэгний дугуйн технологийг ашиглан байгуулжээ. Эрээний тэрэгний үйлдвэрийг БНМАУ-ын тусгаар тогтнолыг баталгаажуулахад чөлөөлөх дайны оролцоог харгалзан тусгаар тогтнолын билэг тэмдэг гэж үзэж болох үйлдвэр юм 14.
Эшлэл
Ангилал:Дорнод аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Өрнөд Сулавеси
Өрнөд Сулавеси (индонезээр Sulawesi Barat) — Индонез улсын 34 мужийн нэг. Сулавеси аралд байрладаг, 1.2 сая хүнтэй. Төв нь Мамужу ( Mamuju) хот. Тоража (14%), Мандар (8%), Буги (10%) гэх мэт олон ястантай. 82% нь Ислам шашинтан. Дотроо 5 хошуунд хуваагддаг.
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Индонезийн аймаг Ангилал:Сулавеси
Европ
Европ тив нь дэлхийн нийт газар нутгийн 2%-г эзэлдэг, хүн амын 11% нь амьдардаг тив юм. Зүүн талаараа Азитай холбогдож, Евразийг үүсгэнэ. Европ тив нь хойд хэсгээр Умард мөсөн далай, урд талаар Газар дундын тэнгис, зүүн урд хэсгээр Хар тэнгисээр хүрээлэгдэнэ.
Европ нь дэлхийд жижгээрээ 2-т орох тив юм. Талбайн хэмжээ 10,180,000 км2 болно. Европ тивд орших 50 улс орон дотроос Орос улс хүн ам болон газар нутгийн хэмжээгээр хамгийн томд орох ба Ватикан Хот улс хамгийн жижиг юм. Европ нь 731сая хүн амтай ба энэ нь Ази, Африкийн дараа 3-т байна. Дэлхийн хүн амын 11% болно. Гэсэн ч НҮБ-н тооцоогоор 2050 он гэхэд Европ тивийн хүн ам 7% болтлоо буурах магадлалтай аж.
Лавлах бичиг
Ангилал:Еврази Ангилал:Тив
Кируна
Газар зүй
Кируна нь Кирунаваара ба Луосаваара гэх нэртэй хоёр төмрийн хүдэрт уулын дунд орших ба эдгээр уурхайгаас 60-аас 70 хувийн төмрийн агууламжтай, өндөр чанартай магнетит-төмрийн хүдэр олдсон газар юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Норрботтен лений суурин Ангилал:Кируна коммун  Ангилал:Струве нум
Серам арал
Серам (Seram) буюу Серан, Серанг нь Индонезийн Малуку мужид харьяалагдах арал юм. Амбон арлын хойд талд оршино. Гол боомт/хот нь Масохи.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн арал Ангилал:Индонезийн арал Ангилал:Серам тэнгисийн арал Ангилал:Бандагийн тэнгисийн арал Ангилал:Молуккын арлуудын арал Ангилал:Малуку
Соньжу ван
Соньжу (солонгосоор 선조, төрсөн нэр нь 이연 буюу И Ёнь; 1552–1608) — Чусонь улсын 14-р эзэн ван. Угсаа тасарсан Мёнжун вангийн хаан өвийг залган 31 жил (1567–1608) хаанчлаад хөвүүн Куанхэгүнь ванд залгуулсан. Тэрээр Чүнжун вангийн 7-р хүү Тогхөн хунтайжын хүү байжээ. Эхний жилүүдэд төрийг шинэчлэж, күнзийн номыг мандуулж яваад хожим [[Япон 1592-1598 онд Солонгост халдсан нь|Японы халдлагаар, хүчин мөхөстөж төрийн хэргийг хүүдээ даатгасан.
Ангилал:1552 онд төрсөн Ангилал:1608 онд өнгөрсөн Ангилал:Чусоний ван
Сэтгүүл зүй
Түүх
Иохан Каролус (Johann Carolus) 1605 онд хэвлэсэн "The Relation aller Furnemmen und gedenckwurdigen Historien" сонин нь сэтгүүл зүйн түүхэнд хамгийн анхны сонин гэж тооцогдож байв.
Анхны Английн өдөр тутмын сонин бол Daily Courant 1702-1735 онд хэвлэн нийтлэгдэж байв.
Анхны сургуульд зориулсан сонин нь 1908 онд Миссуригийн их сургуульд Walter Wilson гэсэн зохиолчтойгоор бий болсон байдаг.
Анхны орчин үеийн сэтгүүл зүйн эхлэлийн тавьсан хэвлэл бол 1950 онд Бразилд хэвлэгдсэн Diario Cariocia сонин гэж үздэг.
Өнгөрсөн XX зуунд хэвлэлийн зах зээлд жижиг сонин, эмхэтгэл ноёрхож байлаа.
Сэтгүүл зүйн үүрэг
Сэтгүүл зүйн үүргийг маш товч тоймлобол:
гэж ангилж болно.
Сэтгүүлчийн үүрэг
1920 он д орчин үеийн сэтгүүл зүйн эхлэл тавигдаж байсан бөгөөд зохиолч Уолтер Липпманн, Америкийн философич Жон Дьюи нар ардчилсан сэтгүүл зүйн үүргийг хэлэлцжээ. Тэдгээрийн гүн ухааны талаарх ялгаатай байдал нь нийгэм болон улс орон дахь сэтгүүл зүйн үүргийн тухай хэлэлцэж, тодорхойлсон байна. Уолтер Липпманн өнөө үед сэтгүүлчийн үүрэг нь нийгэм болон улс төрийн хоорондын орчуулагч зуучлагч болохыг ойлгожээ. Сэтгүүлч нь зуучлагч болов. Элитүүд ярих үед сэтгүүлчид сонсож, мэдээллийг боловсруулснаар ард түмэн болон тэдгээрийн хэрэгцээнд зарцуулдаг байна. Үүний дараах түүний бодлого бол ард түмний байр суурийг зохион байгуулах, орчин үеийн нийгэм дэх үймээн самууны талаарх мэдээллийг нэмэгдүүлэх, мөн үзүүлэх юм. Иймээс зуучлагч нь массаас мэдээллийг шүүх хэрэгтэй болов. Уолтер Липпманн энэ асуудалд "Ард түмэн улс төрийн төвөгтэй асуудлын үр дүнг ойлгохоор ухаантай биш" гэв. Цаашилбал ард түмэн нь тэдний өдөр тутмын амьдралаа нийгэм улс төрийн төвөгтэй асуудлуудад санаа тавихав зарцуулдаг. Иймээс ард түмэнд элитүүдийн шийдвэр, хамаарал холбоог энгийн ил тодоор мэдээлэх, тайлбарлах хэн нэгэн хэрэгтэй байв. Уолтер Липпманн нь ард түмний өгсөн саналаар элитүүд тэдгээрийн шийдвэрийг гүйцэтгэнэ гэдэгт итгэж байв. Элитүүд (улс төрчид, хүнд сурталтангууд, эрдэмтэд гэх мэт) хүчтэй явагдаж буй бизнесээ хамгаалдаг. Уолтер Липпманны ертөнцөд сэтгүүлчдийн үүрэг нь ард түмэнд элитүүдийн юу хийж байсныг мэдээлэх байсан. Энэ нь зөвхөн элитүүдийн харуулын нохой мэт үйлдэл бөгөөд ард түмэнд эцэст нь тэдний саналыг хэлэх байсан юм. Энэ нь ард түмнийг хүчирхэг гинжний голд байлгах, хамгаалах мөн элитүүдийн тухай мэдээллээр хангахад үр нөлөөтэй байв.
Уолтер Липпманн-ы элитизм нь тэр харамсах гашуудах шалтгаан байв. Түүхчид болон эрдэмтдийн үзэж байгаагаар Уолтер Липпманн ардчилсан засгийн газар тулгамдсан асуудалтай байх үед бараг л эрх мэдэлгүй байсан. "Эрх чөлөө ба Хэвлэл" (1919), "Ард түмний үзэл бодол" (1928) сонинд Уолтер Липпманн:"Итгэ! Эрх чөлөө бол ирээдүйн шинжлэх ухаан болон түүхийн үнэлгээг тогтоох болно" Мөн ард түмний үзэл бодол засгийн газраас гадуур оюун санааны тогтолцоог удирдаж байв. Энэ мэтээр сэтгүүлчийн эрх чөлөө чухал нотолгоо баримт олох, цуглуулахад зориулагдсан байдаг. Уолтер Липпманн хүчирхэг сонины газрын нөлөөлөлд харамсаж бас зоригтой,тэвчээртэй улс төрийн зүтгэлтэнг илүүд үзэж байв. Тиймээс л тэр олонхийн үзэл бодлыг муулдаггүй. Гэвч тэдгээр нь хэн нэгний нөлөөлөлд хүчтэй орсон байв. Засгийн газрын Бүгд найрамдах хэлбэрт нөлөөлөгч нь ард түмнээр сонгогдох бөгөөд тэднийг улс төрийн байгууллагууд болон үндэсний бодлогыг чанд мөрдөх ёстойг сануулж байв.
Уолтер Липпманны арцалдаан бол эдгээр бодлого болон байгууллагуудтай хамт байсан бөгөөд тэдгээр нь шинжлэх ухааны болон түүхийн үзэл санаа нь түүнд цэвэр улс төрийн гүн ухааны үндэс суурь байсан. Гэвч Уолтер Липпманн "Дэвшилтэт хөдөлгөөний хамтын ёс" гэж юуг нэрлэж байгааг эргэн бодож бас тэрээр Америкийн улс төрийн байгууллага болон Засгийн газрыг сайшааж эцэст нь "Ард түмний гүн ухаан"-ыг (1995) бичиж тэр нь Америкийн байгууллагуудын бодлого сэргэхэд тус дөхөм болсон.
Жон Дьюи нь ард түмэн, элитүүдийн санаачилсан, хариуцсан хэргийг ойлгох авъяас чадвартай байгаагүй бөгөөд ард түмний хуралдааны шийдвэр нь хэлэлцүүлэг маргааны дараа болдог гэдгийг ойлгосон. Үр дүн нягт нямбай, зөв байвал шилдэг санаанууд гарч ирнэ. Жон Дьюи "Сэтгүүлчид нь мэдээллийг илүү энгийн болгож дамжуулна" гэдэгт итгэдэг байв.
Эцэст нь Жон Дьюи үзэл бодол янз бүрийн хэрэгжиж ерөнхийдөө "Нэгдмэл сэтгүүл зүй" гэж танигдав. "Нэгдмэл сэтгүүл зүй" гэх энэ ойлголт нь Сэтгүүл зүйн шинэ хөгжил дэвшлийн гол төв нь болж байв. Энэ шинэ загвар нь "Сэтгүүлчид нь иргэд болон элитүүдийн сонирхлыг мэдээллийн багтаамж агуулгад татах боломжтой байв". Энэ нь тэгш эрхийг хүлээж авах зуур чухал тэмдэглэл болж байв. Жон Дьюи олон нийтийн мэдлэг нь ганц хүний мэдлэгээс дээр гэдэгт итгэдэг. Шинжээчид болон оюутнуудад Жон Дьюин ажил нээлттэй боловч ямар ч шатлан захирах бүтэц байхгүй. Жон Дьюи нь сэтгүүл зүйг болон нийгмийг ойлгохгүй байв. Жон Дьюигийнхээр бол ардчиллын зүрх нь яриа, хэлэлцүүлэг, харилцан ярилцах байлаа.
Уолтер Липпманны сэтгүүл зүйн философи нь засгийн газрын лидерүүдэд илүү тааламжтай байх боломжтой. Жон Дьюин арга бол хэдэн сэтгүүлч өөрсдийн нийгэм дэх үүргээ олж харж байна гэдгийг тодорхойлох юм. Жишээлбэл Америкууд сэтгүүлчдийн хорооны заримыг нь хэлж, шүүмжилдэг. Гэвч тэд сэтгүүлчдийг засгийн газар, бизнесмэн, жүжигчид, мэдээллийн шийдвэрийг өөрчлөх боломжтой хүмүүст үйлчлэх нь гэж тааварладаг байна. Сэтгүүл зүйн үүрэг нь олон нийтийг үнэн зөв мэдээллээр хангах төдийгүй хэт нэг талыг баримтласан нийтлэл, мэдээ, нэвтрүүлгээр үзэгчдыг төөрөлдүүлэхгүй байх нь чухал юм
Суурь сэтгүүл зүй
Bill Kovach ба Tom Rosenstiel нар нь онцгой заавар удирдамж бүхий саналыг сэтгүүлчдэд зориулсан "Elements of Journalism" номондоо тусгажээ. Учир нь Сэтгүүл зүйн эхний баримтлах зарчим нь сэтгүүлч нь иргэдэд үнэнийг хэлж, нийгмийн бие даасан, нөлөө бүхий хувь хүн, албан байгууллагад үйлчлэх явдал юм. Сэтгүүл зүйн гол мөн чанар нь иргэдэд найдвартай мэдээллийг түргэн шуурхай, цаг тухай бүрт нь үнэн зөвөөр хүргэхэд оршино.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Их Монгол Улсын Их Хаан, Юань улсыг үндэслэгч Хубилай хаан, 1293 онд Жава руу 20,000 -30,000 цэрэгтэй томоохон флот илгээжээ. Энэ нь Сингасаригийн хаан Кертанегара Юань улсад алба өргөхөөс татгалзаж, сайд нарын нэгийг нь эрэмдэглэсний хариуг авах зорилготой байв.
Сэтгүүл зүй
Шинэ үеийн сэтгүүл зүй
1874 он д Жозеф Пулитцер Вашингтон хотод иржээ. Пулитцер нь өмгөөлөгчийн шалгалт амжилттай өгч, тус мэргэжлээрээ ажиллахын сацуу “New York Times” сонинд сурвалжлагч хийж байлаа. Өмгөөлөгч ийн ажил түүнийг санхүүгийн хувьд нэлээд хөлжүүлсэн гэдэг. Улмаар 1878 он д дампуурлын ирмэгт тулаад байсан “Dispatch”, “Post” сонинг худалдаж авах санал түүнд иржээ. Пулитцер сонины хоёр редакцийг нэгтгэн “St.Louis Post-Dispatch” хэмээх шинэ нэр өгсөн байна. Хэвлэл мэдээллийн өөрийн гэсэн хэрэгсэлтэй болсон тэрээр сониныхоо эзэн, редактор, сэтгүүлчийн ажлыг нэгэн зэрэг хийж байлаа.
Сонины эрэн сурвалжлах буланд улс төрд түүнтэй хамт зүтгэж явсан хүмүүсийн талаар хайр найргүй зүйл бичиглэх болжээ. Энэ бүхний ачаар Сент Луис хотын хамгийн нэр хүндтэй сонин болох нь тэр. Орон нутагт болж буй улс төр болон хэл ам таталсан болгоны талаар үнэнийг бичиж байлаа. Улстөрчдийн заналт дайсан болж, амь насанд нь аюул учирч болзошгүй болж эхэлсэн тул тэрээр 1882 он ы сүүлчээр Нью Йоркийг зорьсон байна. Харин сонинынхоо үйл ажиллагааг утас, цахилгаан шуудангаар удирдаж байжээ.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Урьдач нөхцөл
Их Монгол Улсын удирдагч, Юань улсын эзэн хаан Хубилай олон улсад элч илгээж, тухайн улсуудыг түүний ивээлд багтаж, алба өргөхийг шаардаж байсан. Түүний нэг сайд Мэн-ши (孟琪) Жава руу очсон бөгөөд түүнийг тэнд тааламжгүй хүлээн авчээ. Сингасаригийн хаан Кертанегара түүний нүүрийг хулгайч мэт халуун индүүгээр түлж, чихийг нь огтлон буцаасан аж.
Сэтгүүл зүй
Шинэ үеийн сэтгүүл зүй
1893 он д Пулитцер “New York World” сониныг худалдаж авлаа. "New York World" сонины эхний дугаарт Нью Жерси мужид тохиолдсон аймшигт хар шуурганы тухай өгүүлэл, цаазын ял авсан хоригдолтой хийсэн ярилцлага нийтлэгджээ. Дээрх нийтлэл нь өнөө цагт энгийн санагдах боловч тухайн үед огт нийтлэгдэж байгаагүй цоо шинэ дуулиан байлаа. Пулитцер өөрийн сэтгүүлчдээс шуугиан тарих мэдээ, баримт олж, түүний уншигчдад шууд хүргэх хэмжээнд бичихийг шаарддаг байв. Тиймээс түүний сонины мэдээ, нийтлэл, сурвалжлагууд нь “Аймшигт аллага”, “Үхлийн амьсгал”, “Нууц амрагууд” гэх мэт сүржин гарчигтай нийтэлдэг байжээ. Улмаар “New York World” удалгүй хотын хамгийн тэргүүний сонин болсон юм.
Сэтгэцийн эмнэлгийн тухай цуврал нийтлэл нь сэтгүүл зүйд томоохон дуулиан тарьсан бүтээлийн сонгодог жишээ байлаа. Сэтгүүлч эмнэлэг рүү нэвтрэхийн тулд сэтгэцийн өвчтөний дүрд чадварлаг жүжиглэж чаджээ. Учир нь “өвчтөн”-г үзсэн таван эмчийн дөрөв нь шизофрен гэх онош тавьсан юм. Хэдэн долоо хоногийн турш өвдөөгүй өвчнөө эмчлүүлж байхдаа Пулитцер тус эмнэлгийн өвчтөнүүд хүйтэн орчинд, хагас өлсгөлөн байдалтай, балмад хэрцгий харьцаан дунд эмчлүүлдэг болохыг нарийн баримттай дэлгэж бичжээ. Энэхүү нийтлэлийн дараа хотын дарга сэтгэцийн эмнэлгт бүрэн шинэчлэл хийсэн гэдэг.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Урьдач нөхцөл
Их хаан цочирдож, Кертанегараг зандалчин хэмээн цоллоод түүнээс хариугаа авах аян дайн хийх тушаалыг 1292 онд буулгав. Юань улсын түүхэнд дурьдсанаар, өмнөд Хятадын Фүжень, Жянши, Хүгүангаас 20,000-30,000 цэрэг дайчилж, 1,000 хөлөг онгоцтой, жилийн хүнстэй мордуулжээ. Удирдагчид нь Монгол Ши-би, Уйгур Их Мэс, Хятад Гаошин нар байв. Юань улсын түүхэнд уг аян дайнд ямар хөлөг онгоц ашигласныг дурьдаагүй боловч Жавагийн нутаг дахь гол усанд нэвтрэх зорилготой жижиг хөлөг онгоц хэрэглэгдэж байсныг тооцвол харьцангуй том хөлөг онгоцнууд байсан нь илэрхий.
Сэтгүүл зүй
Шинэ үеийн сэтгүүл зүй
“Аливаа гэмт явдал олны нүднээс далд, нуугдмал байдалд байх чадвартай. Тэр бүхнийг ил гаргаж, тодорхой болгон бич. Эрт, орой хэзээ нэгэн цагт олон түмний үзэл бодлын хүчээр энэ булай явдал арилна” хэмээн Пулитцер хэлдэг байжээ. Тэрээр өөрийн сонины нийтлэл, мэдээллээр үргэлж шинийг эрэлхийлэн, олон нийтийг аливаад уриалахыг зорьдог байв. Сонины нийтлэлийн үр дүнгийн нэг жишээ бол, АНУ-ын сүлд болсон Эрх чөлөөний хөшөөг барих ажилд олон нийтийн анхаарлыг хандуулж, хөшөөг босгосон явдал юм. Мөн түүний удирдлага дор ажиллаж байсан сэтгүүлч Нелли хэмээх эмэгтэй Пулитцерын даалгавраар дэлхийг Жюль Вернийн зохиолын баатраас ч хурдан хугацаанд буюу 72 өдрийн дотор тойрч чаджээ. “New York World” сонины амралтын дугаар шар, хар өнгөөр хошин зураг бүхий мэдээллүүд гарч байсан нь өнөөгийн “шар хэвлэл” хэмээх ойлголт гарсан гэдэг.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Урьдач нөхцөл
Тэр үед, 1290 онд Суматрад байсан Шривижаяаг ялсан Сингасари нь тухайн бүс нутаг дахь хамгийн хүчирхэг хаант улс болоод байв. Гэвч Сингасаригийн ивээлийн улс болох Кэдиригийн хаан Жаяакатванг засгийн эрхийг булааж, Кертанегараг алжээ. Түүний хамаатнууд, хуучин язгууртнуудын ихэнх нь түүнийг үзэн ядаж байв. Кертанегарагийн хүргэн Радэн Вижаяа Мадурагийн захирагч Аря Вираражагийн ачаар Жаяакатвангийн уучлалыг хүртжээ. Тэгээд Вижаяа Тарикийн ойд нутаг заагджээ. Тэрээр ойд өргөн уудам чөлөө гаргаж, шинэ тосгон байгуулсан байна. Тосгоныг Мажапахит гэж нэрлэх болсон бөгөөд энэ нь тэрхүү ойд ургадаг, гашуун амттай мажа жимснээс гаралтай (maja - жимс, pahit - гашуун).
Сэтгүүл зүй
Шинэ үеийн сэтгүүл зүй
Жозеф Пулитцер сонин, содон, сонирхолтой нийтлэлээрээ хожим нь “Шинэ сэтгүүл зүй” хэмээн нэрлэгдсэн орчин үеийн хэвлэл гаргах зарчмыг нээсэн гэж түүхэнд бичсэн нэгэн юм. Сэтгүүл зүйд шинэчлэл авчирсан дээрх ажилдаа сэтгүүлчдийг сургаж чадсан нь яах аргагүй түүний гавьяа мөн гэж судлаачид үздэг.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Довтолгоо
Юаний хүч Чүаньжоүгийн өмнөд боомтоос хөдөлж, Дай Вьет, Чампагийн эргийн дагуу аялсаар зорьсон газартаа хүрэв. Замд байх Малай, Суматрагийн жижиг улсууд тэдэнд элч илгээж, дагаар орохоо мэдэгдсэн тул Юаний удирдагчид тэнд даргач нарыг суулган үлдээжээ. Юаний хүч мөн Ко-лан буюу Бэлитунгад буудалласан баримт бий. Жавад хүрч очоод Ши-би цэргүүдээ 2 хувааж, нэгийг нь эрэг рүү илгээн, нөгөөг нь хөлөг онгоцнууддаа үлдээв. Кидунг Панжи-Вижаяакрамад тэмдэглэснээр тэд эргийн тосгон Тубаныг түйвээжээ.
Юаний арми Жавад очиход Вижаяа Жаяакатвангийн эсрэг тэмцэхийн тулд армитайгаа тэдний талд орж, Монголчуудад Калангийн орны газрын зургийг өгсөн гэдэг. Юань улсын түүхэнд дурьдсанаар Вижаяа Юаний флот очих үед Жаяакатванг руу хийсэн довтолгоо нь амжилтгүй болоод байсан тул тэднээс тусламж гуйсан аж. Юаний генералууд түүний хариуд эзэн хаандаа дагаар орохыг шаардаж, Вижаяа ч тийм амлалт өгчээ.
Сэтгүүл зүй
Хууль ёсны байдал
Зарим улсын Засгийн газар хэвлэлийн эрх чөлөөг тунхаглаж байхад зарим үндэстэн сэтгүүлчдийн хайх, хэвлэн нийтлэх эрхийг хатуугаар хязгаарлаж байна. Олон улс орны сэтгүүлчид олон нийтийн үйл ажиллагаанд илүү оролцож, гэмт хэргийн халуун мөрөөр орох, хэвлэлийн хуралд оролцох, баяр ёслол, албан ёсны ярилцлага, сурвалжилга хийж эрхээ эдэлж чадахгүй байна.
Эх сурвалжийн хамгаалалт
Монгол улсад сэтгүүлч эх сурвалжаа хамгаалах тухай Монголын сэтгүүлчдийн ёс зүйн зарчим д: "Дөрөв. Хүний итгэлийг хүлээж, олсон мэдээллийнхээ эх сурвалжийг ямар ч тохиолдолд чанд нууцална" гэж заажээ. Мөн Монголын үндэсний олон нийтийн радио телевиз ийн хуульд заасан байдаг.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Довтолгоо
Тулалдааны тухай Юань улсын түүх (210-р бүлэг)-д ингэж өгүүлсэн байдаг:
Сэтгүүл зүй
Төрөл ангилал
Сэтгүүл зүйг баримталж буй үзэл баримтлал, хэрэглэж буй тоног төхөөрөмж, хамрах хүрээ зэргээр нь маш олон янзаар ангилж нэрлэж байгаа бөгөөд зарим нэр төрөл дээр нэлээд маргаан дагуулдаг. Өдгөө шинэ шинэ үзэл баримтлал бий болж байна. Сэтгүүл зүйг юуг тусгаж, юуны тухай өгүүлж байгаа чиглэл хандлага буюу тусгаж буй сэдвээр нь ангилж үздэг. Сэтгүүл зүйн сэдвийн ангилал ч мэдээллийн эрин зуунаас шалтгаалж маш олон төрлийн болж байгаа юм.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Довтолгоо
"…Сарын долоонд Даха цэргүүд Вижаяаг довтлон ирж, Их Мэс, Гаошин нар найманд хүрэлцэн очиж, зарим Дахачуудыг ялж, үлдсэнийг нь уул өөд дутаалгав. Арван ес дэх өдөр Монголчууд болон тэдний хамтрагчид Дахад хүрэлцэн очиж, 100,000 гаруй цэрэгтэй тулалдан, 3 удаа довтолж, 2,000 цэргийг хөнөөн, хэдэн мянган цэргийг голд үйж алав. Жаяакатванг ордон руугаа гэдрэг буцав …"
Сэтгүүл зүй
Сэтгүүл зүйнн сэдвээрх төрлүүд
гэх мэт ангилна.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Довтолгоо
Жаяакатвангийг Монголчууд сөнөөсний дараа Радэн Вижаяа холбоотнуудаа орхин Мажапахитдаа буцаж, алба өргөхдөө бэлдэх санал тавьжээ. Ши-би, Их Мэс нар Радэн Вижаяаг нутаг буцан, алба гувчуур өргөхдөө бэлтгэхийг зөвшөөрсөн бол Гаошин дургүйцэж, нөгөө хоёртоо анхааруулж байсан гэдэг. Вижаяа Юаний армийг нутагтаа зэвсэггүй морилохыг санал болгожээ.
Сэтгүүл зүй
Эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүй
Эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүй нь сэтгүүлчийн идэвхтэй үйл ажиллагаа,мэдээллийн нээлттэй, цогц эх сурвалжийн орчин, иргэний эрх зүйт нийгэмд бодитой оршдог сэтгүүл зүй юм. Эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүй нь эрх мэдэл бүхий хувь хүн, байгууллагын хууль бус, ёс суртахуунгүй үйл ажиллагаа, нийтээр хүлээн зөвшөөрөгдсөн хэм хэмжээний эсрэг үйлдлийг илчилж олон түмэнд мэдээлдгээрээ нийгмийн хөгжилд чухал хүчин зүйл болох эрх чөлөө, ардчилал, ил тод байдлыг хамгаалан, хэвлэл мэдээлэл хэмээх “дөрөв дэх засаглал” хүчтэй оршиж буйг харуулж байдаг.
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Довтолгоо
Ийнхүү Юаний зэвсэггүй 200 цэрэг, 2 офицероор удирдуулан Радэн Вижаяагийн нутагт хүрмэгц Радэн Вижаяа өөрийн цэргүүдээ хоромхон зуурт зэвсэглэн, Юань улсын цэргүүдийг урхинд оруулан устгажээ. Ингээд Радэн Вижаяа цэргүүдээ аван Юаний гол хүрээнд гэнэтийн цохилт өгч, ихээхэн хохирол учруулан, хөлөг онгоц руугаа ухрахаас өөр аргагүй болгосон байна. Юаний хүч үймж, улмаар тэднийг нутагт нь буцаах муссон салхи үгүй болсноор дайснуудынхаа арал дээр дахин зургаан сар хүлээх хэрэг гарсан юм. Юаний арми шилдэг цэргүүдээсээ 3,000 гаруйг нь алджээ.
Үр дүн
Урхинд орж, шилдэг цэргүүдээсээ ихээхэн хохирол амссан гурван генерал амьд үлдсэн цэргүүдийнхээ хамтаар эзэнт гүрэндээ буцаж ирэв. Ши-би 70 удаа ташуурдуулах шийтгэл хүлээж, хөрөнгийнхөө гуравны нэгийг хураалгав. Их Мэс мөн донгодуулж, хөрөнгийнхөө гуравны нэгийг хураалгасан. Харин Гаошин бүх цэргээ устгуулахаас хамгаалсан тул 50 таль алтаар шагнуулжээ. Хожим Ши-би, Их Мэс нар уучлал хүртэж, эзэн хаан тэдний нэр хүнд, эд хөрөнгийг эргүүлэн өгсөн юм.
Сэтгүүл зүй
Лавлагаа
Ангилал:Хэвлэл мэдээллийн мэргэжил Ангилал:Хэвлэл мэдээллийн мэргэжил
Монголчуудын Жава руу хийсэн довтолгоо
Үр дүн
Амжилтгүй төгссөн энэхүү аян дайн нь Хубилайн хаанчлалын үеийн сүүлчийн дайн байлаа. Харин Мажапахит эсрэгээрээ одоогийн Индонезийн нутагт оршиж байсан тэр үеийн хамгийн хүчирхэг улс болжээ.
Гана
Албан ёсны хэл нь англи хэл.
Газар нутаг нь-238 533 км² (дэлхийд 83 -рт ордог байна).
Түүх
XV зуунд португалчуудтай холбоо тогтоосны дараа Европын улсуудтай худалдаа наймаа хөгжүүлсэн бөгөөд 1874 онд Британичууд Алтан эргийн колонийг байгуулжээ. 1850-иад онд Дани улс Кристиансборг болон бусад цайзуудыг Британичуудад худалдсан. 1873 онд Их Британи болон Ашанти омгийн холбооны хооронд хэдэн арван жил үргэлжилсэн хурцадмал байдлын дараа Британийн цэргүүд Ашантигийн нийслэл Кумаси руу довтолж, бараг устгасны дараа Гана улсыг Британийн колони хэмээн албан ёсоор зарлав. Британичууд 1874 онд нийслэл Аккра хотыг эзлэн авчээ.
1940-өөд онд Алтан эргийн ард түмний чөлөөлөх тэмцэл эрчимжиж, Кваме Нкрумагийн удирдлаган дор тусгаар тогтнолоо тунхагласнаар өндөрлөв. 1957 оны 3-р сарын 6-нд Нэгдсэн Вант Улсаас тусгаар тогтносон Сахаарын өмнөх анхны улс болохдоо, баруун Африкийн ихээхэн хэсгийг эзлэн оршиж байсан эртний Ганын эзэнт улсын нэрийг авчээ. Тви хэлээр нэрийг нь Gaana гэж бичдэг.
1979 оны 6-р сарын 18-нд парламентын сонгууль болж, парламентын 140 суудлаас 68-ыг нь авсан Үндэсний Ардын нам (зүүн жигүүр, К.Нкрумагийн олон дагалдагчдыг нэгтгэсэн) ялагчаар зарлав;
Гэсэн хэдий ч Үндэсний Ардын нам нь зүүн чиглэлтэй байсан боловч эдийн засгийн хувийн хэвшлийг татан буулгаагүй бөгөөд Гана дахь гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжсэн. Үүнд дургүйцсэн 1979 оны төрийн эргэлт хийсэн Жерри Роулингс тэргүүтэй офицерууд 1981 оны арванхоёрдугаар сарын 31-нд дахин төрийн эргэлт хийжээ. 1982 онд Ардын шүүхүүд байгуулагдаж, улс төрчид, албан тушаалтнууд, бизнес эрхлэгчдийг шинээр цэвэрлэх ажлыг эхлүүлжээ.
1990 онд Иргэний засаглалд шилжих эхлэлийг зарлав. 1992 онд тус улс шинэ Үндсэн хуулиа баталж, олон намын тогтолцоог бий болгож, улс төрийн намуудын үйл ажиллагаанд тавьсан хоригийг цуцалсан. 1992 оны 11-12 дугаар сард тус улсад олон намын үндсэн дээр ерөнхийлөгчийн болон парламентын анхны сонгууль болсон. Гана улсыг 19 жил удирдсан Үндэсний батлан ​​хамгаалахын түр зөвлөлийн дарга асан Жерри Роулингс ерөнхийлөгчөөр сонгогдов. 2000 оны арванхоёрдугаар сард Жон Куфуор шинэ ерөнхийлөгчөөр сонгогдов. 2004 онд тэрээр энэ албан тушаалд дахин сонгогдсон. 2008 оны 12-р сард Жон Атта Миллс шинэ ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон бол 2009 оны 1-р сарын 7-нд Социал Демократ намын Жон Атта Миллс албан тушаалаа авчээ.
Хүн ам
Хүн ам - 29,340,248[2] (2020 он). Жилийн өсөлт - 2.15% (төрөлт - нэг эмэгтэйд 3.9 төрөлт, 2020 он). Дундаж наслалт эрэгтэйчүүдийнх 66 нас, эмэгтэйчүүдийнх 71 нас байна (2020). Хүний дархлал хомсдолын вирусын халдвар (ХДХВ) - 1.7% (2018 оны тооцоо).
15-аас дээш насны хүн амын бичиг үсгийн түвшин 76.6% байна (2015 оны мэдээллээр)[2]. Хотын хүн ам - 57.3% (2020).
Цахим холбоос
Ангилал:Африкийн орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Самүрай
Самүрай (侍) - Японы дундад зууны үед мэргэжлийн цэргийн албан хаагч нарыг хэлдэг байв. Эд нар нь тухайн үеийнхээ тодорхой нэг язгууртан ноёнд хүчин зүтгэдэг бөгөөд мэргэжлийн цэрэг юм. Самүрай нь өөрийн ноёнд үнэнчээр зүтгэдэг бөгөөд ноёноо үхсний дараа харакири хийж гэдсээ хүүлж үхдэг ба хэрвээ ноён нь бусдад алуулж хорлуулсан тохиолдолд тэр алуурчныг алж өшөө авсны дараа амиа хорлож харакири хийдэг юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Сурвалжит язгууртны цол
Аварга хулсны баавгай
Аварга хулсны баавгай (Ailuropoda melanoleuca) нь баавгайн нэг төрөл юм. Төв Хятадын хулсан ой шугуйд амьдрах ба нэн ховордсон амьтан болно. 2007 оны 11 сарын байдлаар Хятадын аварга хулсны баавгайг хамгаалах хүрээлэнд 239 тоо толгойг тэжээж байна. Хятад улсаас гадна 27 аварга хулсны баавгай амьтны хүрээлэнгүүдэд байна. Зэрлэг буюу байгальд байгаа тоог нарийвчлан тогтоож чадаагүй байгаа ба 1600-3000 орчим хэмээн таамаглаж байгаа. Хулсны баавгайн тоо толгой цөөрсөөр байгаа аж.
Гадаад төрх
Аварга хулсны баавгай нь 1.2-1.9м урт, 75см өндөр. Биеийн жин 75-160кг байна. Эр нь эмээсээ 10-20% том биетэй. Хөл, дал мөр, чих, нүдний эргэн тойронд хар, биеийн үлдсэн хэсэг нь цагаан үстэй. Бусад баавгайн адил хойд хөл дээрээ босож зогсож чадахгүй боловч сайн сэлж, авирч чаддаг. Өдөрт 9-14кг шинэхэн хулсаар хооллоно. Аварга хулсны баавгай нь төрөхдөө бага зэргийн үстэй, ягаандуу өнгөтэй ба хөл, чих, нүдний орчмоор хар толботой байна. 9 сар гаруй болоод илүү их үс ургадаг. Хүрээлэнд тэжээсэн хулсны баавгай нь 25-30 насалдаг ажээ.
Амьдрал
Аварга хулсны баавгай нь ганц ганцаар амьдрана. Эмэгчин нь өөрийн эзэмшил нутагтай байх ба бусад эм баавгай орж ирэхээс хамгаалдаг. 3-5 дугаар сарын орчим нийлэх ба 8-9 сард эмэгчин баавгай 1-2 зулзага төрүүлнэ. Хэрэв 2 зулзага байвал зөвхөн нэгийг нь сонгож өсгөдөг байна. Аварга хулсны баавгайн зулзага төрөхдөө маш жижигхэн, дөнгөж 90-130гр буюу эхийнхээ биеийн жингийн 1/900-тэй тэнцэнэ. 8-9сартай болтлоо хөхөө хөхөх ба 18-24 сар хүртэл цуг амьдардаг. 5-7 нас хүрээд нас бие гүйцнэ.
Чарли Вильянуэва
Чарли Александр Вильянуэва (Charlie Alexander Villanueva, 1984 оны наймдугаар сарын 24-нд Нью-Йорк мужийн Куинс хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны «Даллас Маверикс» багийн тоглогч юм.
Түүний хоёр дахь иргэншил нь Доминикан.
Товч намтар
Вильянуэва Нью-Жерси мужийн Блэрстаун хотын дунд сургуульд Луол Денгийн хамт амжилттай тоглодог байв. Мужийн дунд сургуулийн дунд зохиогддог олон тэмцээнд түрүүлж байжээ. Коннектикутийн их сургуульд суралцаж байдаа хоёр улирал тоглосон.
Вильянуэва 2004 онд NCAA-гийн аваргаар тодорч, улмаар 2005 онд драфтад оролцон Торонто Рэпторс багт очжээ. НБА-гийн эхний хоёр улирал тун сайн тоглолтыг үзүүлсэн Вильянуэва 2006 оны бүх оддын тоглолтын үеэр шинэ оддын халз тулаанд оролцож бэлгэдлийн багт нь нэрлэгдэж байлаа. 2006 оноос хойш Милуоки Бакс багт гурван улирал тоглох хугацаандаа 2008-2009 оны улиралд 16.2 оноо, 6.7 бөмбөг авалт дунджилж дээд үзүүлэлтээ тогтоожээ. Улмаар Детройт Пистонс багтай 2009 оны зургаадугаар сард таван жилийн 35 сая долларын гэрээ байгуулсан түүхтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:1984 онд төрсөн Ангилал:Доминиканы шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн хүчний довтлогч Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Торонто Рэпторс багийн тоглогч Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч Ангилал:Детройт Пистонс багийн тоглогч Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч Ангилал:Доминиканчууд
LOEN Entertainment
LOEN Entertainment 1978онд Seoul Records нэртэйгээр YBM Sisa-ийн охин компани болон үүсгэн байгуулсан Өмнө Солонгос-ын энтэртайнмент компани юм. Тус компани албан ёсоор 1982онд бүртгэгдэж, 1984оноос эхлэн уламжлалт болон сонгодог хөгжмийг үйлдвэрлэж эхэлсэн. 1999онд капиталын компанид бүртгэгдсэнээр цомог зарж эхлэн, онлайн дэлгүүрээр үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн байна.
Компани 2008онд LOEN Entertainment нэртэй болж, 2009онд LOEN-ы зүгээс онлайн хөгжмийн үйлчилгээ болох MelOn (Melody on)-г байгуулж, үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн бөгөөд 2013оны 11сарын байдлаар Солонгос улсын 59% нь хэрэглэдэг гэсэн судалгаа гарч Солонгост хамгийн алдартай хөгжмийн үйлчилгээ болсон.
2015оны байдлаар Gaon-ы хөгжмийн чартаар дамжуулан Солонгосын Хөгжмийн Аж Үйлдвэрийн Холбооноос эмхэтгэсэн статистикийн дагуу цэвэр орлогоороо Өмнөд Солонгосдоо тэргүүлэх дуу бичлэгийн компани болсон. Мөн цомог борлуулалтаараа хоёр дахь тэргүүлэгч компани болж байсан.
Эхүд Олмерт
right|thumb|200px Эхүд Олмерт нь 1945 оны 9-р сарын 30-нд төрсөн. Израилын 12 дахь Ерөнхий сайд. Олмерт 1993-2003 онд Иерусалем хотын даргын алба хашсан. 2003 онд Кнессетэд сонгогдож, Ариел Шароны засгийн газарт сайд бөгөөд Ерөнхий сайдын үүрэг гүйцэтгэгчээр ажилласан. 2006 оны 1-р сарын 4-нд Шарон өвчний улмаас албаа хашиж чадахгүйд хүрэхэд Олмерт Ерөнхий сайдын үүрэг гүйцэтгэж эхэлсэн. 2006 онд Олмерт Кадима намыг удирдан Израилын хууль тогтоох байгууллагын сонгуульд ялалт байгуулж, Ерөнхий сайдын үүрэг гүйцэтгэгчээр үргэлжлүүлэн ажиллажээ. Сонгуулиас хойш хоёр долоо хоногийн дараа 4-р сарын 14-нд Шарон ажлын чадвараа бүрмөсөн алдсаныг мэдэгдсэний дараа Олмерт албан ёсоор түр Ерөнхий сайдаар томилогджээ. Сар хүрэхгүй хугацааны дараа 5-р сарын 4-нд Олмерт болон түүний засгийн газрыг Кнессетээс баталснаар Олмерт албан ёсоор Израилийн Ерөнхий сайд болжээ. Ерөнхий сайд байхдаа албан тушаалын хэрэгт холбогдон шалгагдаж эхэлсэн тэрээр намын даргын сонгуульд дахин өрсөлдөх бодолгүйгээ мэдэгдэж, улмаар 2009 оны сонгуулийн дараа үүрэгт ажлаа шилжүүлэн өгсөн юм.
LOEN Entertainment
2016оны 1сарын 11нд kakao корпораци LOEN-г худалдан авснаар LOEN нь Kakao-ийн охин компани гэгдэх болсон юм. Компаний ашиг орлогын 93.9%-г онлайн хөгжмийн борлуулалт эзэлдэг.
Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хөгжмийн лэйбел
Эхүд Олмерт
Ангилал:Израилын ерөнхий сайд Ангилал:Израилын нийгмийн халамжийн сайд Ангилал:Израилын сангийн сайд Ангилал:Израилын харилцааны сайд Ангилал:Израилын эрүүл мэндийн сайд Ангилал:Кнессетийн гишүүн Ангилал:Иерусалимын засаг дарга Ангилал:Израилын намын дарга Ангилал:Ликуд Намын гишүүн Ангилал:Кадима Намын гишүүн Ангилал:Яллагдсан хүн Ангилал:Израилчууд Ангилал:1945 онд төрсөн
Албани
Бүгд Найрамдах Албани Улс буюу Албани (Албани хэл: Republika e Shqipлrise) нь Зүүн Европын Балканы хойгийн баруун өмнөд хэсэгт орших Бүгд найрамдах улс юм. Нийслэл нь Тирана.
Баруун талд нь Адриатын тэнгис, баруун өмнө талд нь Ионий тэнгис цэлийж, хойд талаараа Монтенегро, зүүн талаараа Умард Македон, Косово, өмнө талаараа Гректэй хиллэдэг. Мөн Итали улстай Отрантогийн хоолойгоор 72 км зайтай тусгаарлагддаг. Албан ёсны хэл нь- албани хэл.
Нэгдсэн Үндэстний Байгууллага, Европын Аюулгүй Байдлын Хамтын Ажиллагааны Байгууллага, Европын Зөвлөл, Дэлхийн Худалдааны Байгууллага, Газар Дундын Тэнгисийн Холбооны гишүүн. Мөн Европын Холбоонд элсэхээр нэр нь дэвшигдээд байгаа, Умард Атлантын Цэргийн Эвсэлд элсэх урилгыг 2008 оны 4 сард хүлээн авсан орон юм. Тус улс нь албан ёсоор 2009 онд, НАТО-гийн 60 жилийн ойн үеэр 26 улсын цэргийн эвсэлд нэгдэн орох бөгөөд Балканы хойг, Ирак, Афганистан, Чад дахь энхийг сахиулах үйл ажиллагаанд дэмжлэг үзүүлж буй.
Албани нь парламентийн ардчилсан тогтолцоотой, шилжилтийн үеийн эдийн засаг бүхий орон болно. Нийслэл Тиранадаа нийт 3.5 сая хүн амын нь 895,000 нь төвлөрч оршин суудаг, санхүүгийн төв хот нь юм. Чөлөөт зах зээл рүү шилжиж буй тус орон нь гадаадын хөрөнгө оруулалт, ялангуяа эрчим хүч, зам тээврийн дэд бүтцийн салбар дахь гадаадын хөрөнгө оруулалтыг нээлттэй болгож буй.
Османы эзэнт гүрэнд хамаарч ирсэн түүхэн шалтгааны улмаас хүн амын олонхи нь буюу 64% нь исламын шашин сунит урсгалыг шүтдэг ч үнэн алдартны шашин, католик шүтлэгтэн ч элбэг.
Алдартай хүмүүс
Жэймс Белуши (англи. James Adam Belushi; 1954 онд төрсөн) албани гаралтай америкийн кино жүжигчин.