cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цэрэндэмбэрэлийн Баасанжав
Шагнал
Түүний хөдөлмөр зүтгэлийг төр засаг өндрөөр үнэлэн “Сүхбаатарын одон”, "Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”, “Алтан гадас” одон, Ардын хувьсгалын 60, 70 жилийн ойн медаль, Засгийн газрын “Хүндэт жуух бичиг” болон яамдын тэргүүний ажилтан цол, МАХН-ын болон Улаанбаатар хотын хүндэт тэмдэг, Их засаг дээд сургуулийн анхны "Хүндэт профессор” цол, “Хэрэглэгчдэд хүндлэгдсэн төрийн түшээ” анхны шагналаар шагнажээ.
Ангилал:Монголчууд
Очирын Цэнд
Очирын Цэнд (Хуучин Засагт хан аймгийн Дэлгэрхааны хошуу, одоогийн Хөвсгөл аймгийн Эрдэнэбулган сумын нутагт 1918 онд төрсөн- )-Монголын төрийн зүтгэлтэн, дипломат. 1976-1978 онд Улаанбаатар хотын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны дарга.
Намтар
Тэрбээр 1941 онд Санхүүгийн техникум, 1947 онд ЗХУ-ын Эрхүү хотын Санхүү эдийн засгийн дээд сургууль төгссөн байна.
1959 -1960 онд ЗХУ-ын нийслэл Москва хотод аспирантурт суралцаж, эдийн засгийн ухааны дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалсан.
О.Цэнд 1947 оноос БНМАУ-ын Сангийн яаманд мэргэжилтэн, хэлтсийн дарга, 1953 оноос санхүүгийн техникумд багш, орлогч захирал,
1954 оноос Статистикийн төв газрын нэгдүгээр орлогч дарга,
1966-1970 онд БНМАУ-ын Статистикийн төв газрын дарга,
1970-1976 онд БНМАУ-аас БНАВУ, БНАСАУ-д суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайдаар ажилласан.
1976-1978 онд Улаанбаатар хотын АДХ-ын гүйцэтгэх захиргааны дарга,
1978-1981 онд БНМАУ-аас Куба улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт элчин сайдаар ажиллаж байгаад тэтгэвэрт гарчээ.
Ангилал:Монголчууд
Эрдэнэбатын Цэндбаатар
Эрдэнэбатын Цэндбаатар (1996 оны 10-р сарын 16-нд Архангай аймгийн Цэцэрлэг хотод төрсөн) - Монголын боксчин, мэргэжлийн боксын хагас хөнгөн, хөнгөн жинд тоглодог тамирчин. 2016 оны Рио-де-Жанейрогийн олимпод оролцож меадалийн шөвгийн наймд үлдэж явсан. 2019 оны Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний хүрэл медальтан. 2018 оны Азийн наадмын аварга, 2019 оны Ази тивийн сонирхогчдын аварга.
Жессика Лэнг
Жессика Филлис Лэнг (Jessica Phyllis Lange, 1949 оны дөрөвдүгээр сарын 20-нд Миннесота мужийн Клокей хотод төрсөн) — Америкийн кино, театр, телевизийн урлагийн жүжигчин. Хоёр «Оскар», хоёр «Эмми», таван «Алтан бөмбөрцөг», нэг «Гилд», гурван «Дориан» гардсан орчин цагийн алдартай уран бүтээлч юм.
Товчхон
Продюсер Дино Де Лаурентис «Кинг Конг»-доо (1976) тоглуулах хүртэл загварын товчоонд ажиллаж байсан Лэнг 1982 оны Оскарын наадамд 'дөчин жилд анхлан нэгэн зэрэг' «Тутси»-гийн туслах, «Фрэнсис»-ийн гол дүрээр дэвшиж туслах дүрээрээ гардаж байв. Түүний дараа «Оскар»-т гол дүрээр «Тосгон» (1984), «Яруухан мөрөөдлүүд» (1985), «Эгшигт хайрцаг» (1989) бүтээлүүдээр дэвшиж, «Хөх тэнгэр»-ээр (1994) гардсан түүхтэй.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:SАG-Award шагналтан Ангилал:Тони шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1949 онд төрсөн
Таллины Их сургууль
Таллины Их сургууль (ТИС) (эстон. Tallinna Ülikool (TLÜ), англ. Tallinn University) -Эстони улсын тэргүүлэх гурван Их сургуулийн нэг бөгөөд нийслэл Таллин хотод оршдог. ТИС нь судалгааны Их сургууль юм.
Түүх
ТИС нь анх 1919 оны 9-р сарын 15-нд Таллины багшийн сургууль нэртэй байгуулагдаж байсан. Сүүлд 2005 онд Эстонийн парламентын шийдвэрээр Эрдмийн номын сан (1946), Балтийн кино ба хэвлэл мэдээллийн сургууль (1992/97), Эстонийн Хүмүүнлэгийн дээд сургууль(1988), Түүхийн дээд сургууль (1946), Таллины Багшийн их сургууль (1919/1952/1992)-дыг нэгтгэж Таллины Их сургууль байгуулагдсан юм.
Эстони улсын багш, сурган хүмүүжүүлэх ухааны боловсон хүчин бэлтгэдэг гол төв нь юм.
Таллинн их сургууль нь Эстони улсын гурав дахь том дээд боловсролын байгууллага юм. Тус Их сургууль нь 19 институт, 6 коллежээс бүрддэг. ТИС-д 10,500 орчим оюутан суралцдаг бөгөөд жил бүр бараг 15,000 хүн Нээлттэй Их Сургуулийн санал болгож буй сургалтанд хамрагддаг. Тус их сургуульд 580 багш, судлаачид эрдэм шинжилгээний ажил эрхэлж, нийт ажиллагсдын тоо 1100 гаруй хүн байна.
Девяткино (өртөө)
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал Ангилал:1970-аад онд барьсан
Таллины Их сургууль
Түүх
Таллины их сургууль нь одоогоор Европ, АНУ, Япон, Хятад, Орос болон бусад 40 гаруй их дээд сургуулиудтай хамтын ажиллагааны гэрээ, мөн Европын Холбооны өнцөг булан бүрээс их дээд сургуулиудтай 400 гаруй Эразмус солилцооны гэрээ байгуулан ажиллаж байна. Мөн тус их сургууль нь жил бүр Зуны болон Өвлийн сургуулиуд зохион байгуулж түүндээ 50 гаруй орны 300 орчим оролцогчдыг хүлээн авдаг байна.
Кампус буюу оюутны хотхон
Таллины их сургуулийн оюутны хотхоны гол барилгууд нь латин нэртэй байдаг.
Terra (латин: дэлхий) нь Таллины их сургуулийн кампус дахь гол бөгөөд хамгийн эртний барилга юм. Энэ нь 1938 онд Таллины Англи коллеж сургуульд зориулж баригдсан. Тус барилга нь өвийн хамгаалалтад байдаг бөгөөд архитектор Алар Котли, Эрика Ныва нар зохион бүтээжээ.
Nova (латин: шинэ) нь Балтийн кино, хэвлэл мэдээллийн сургууль байрладаг. Ганцаарчилсан болон бүлгийн ажлын өрөө, лекцийн танхим, кино студи, телевизийн студи, дууны студи, кино театр, компьютерийн анги, засварлах өрөө зэрэгтэй. Барилгыг 2012 онд барьж дуусгасан бөгөөд барилгын зураг төслийг архитектор Карли Луик, Мааржа Каск, Ральф Лоок нар хийсэн.
Astra (латин: од) бол их сургуулийн хамгийн шинэ барилга юм. Энэ байранд лаборатори байрладаг. Барилгын зураг төслийг Игнар Фюк гаргасан бөгөөд 2012 онд барьж дуусгасан.
Silva (латин: ой мод) нь 1982 онд баригдсан бөгөөд Зөвлөлтийн архитектурын энгийн жишээ юм. Үүнийг архитектор Эстер Лийберг зохион бүтээжээ.
Vita (латин: амьдрал) нь 2020 онд баригдсан бөгөөд одоогоор Санхүүгийн зах зээл, Байгалийн шинжлэх ухаан, эрүүл мэндийн сургууль, их сургуулийн спортын багууд байрладаг. Барилгын зураг төслийг Мааржа Каск, Ральф Локене, Кайса Саймон, Пелле-Стен Вийбург нар хийсэн.
Цахим холбоос
Албан ёсны цахим хаяг: https://www.tlu.ee/en
Ангилал:Эстонийн их сургууль Ангилал:Таллины боловсрол Ангилал:1919 онд байгуулагдсан Ангилал:2005 онд байгуулагдсан
Монголын чопер ахан дүүс холбоо
Mонголын чоппер ахан дүүс холбоо нь 2012 онд Улаанбаатар хотод үүсгэн байгуулагдсан. Ерөнхийлөгч нь Сүхбаяр, дэд ерөнхийлөгчийг Бат-Ирээдүй. Ангилал:2012 онд байгуулагдсан Ангилал:Монголын клуб
Хулиан Альварес
Хулиан Альварес (испани. Julián Álvarez; 2000 оны 1-р сарын 31-нд Аргентины Кордова мужийн жижиг Кальчин хотод төрсөн) -аргентины хөлбөмбөгчин, английн «Манчестер Сити » болон Аргентины шигшээ баг ийн довтлогч. 2021 оны Америкийн цомын эзэн бөгөөд тэр жилдээ Өмнөд Америкийн шилдэг хөлбөмбөгчөөр шалгарсан. 2021 онд Аргентины шилдэг довтлогч цол хүртсэн.
Мөнхийн Пунцаг
Мөнхийн Пунцаг (1947 онд Өмнөговь аймгийн Сэврэй суманд төрж, 1997 онд нас барсан) - Монголын самбо бөхийн тамирчин, дасгалжуулагч. 1972 оны Европын нээлттэй аварга шалгаруулах тэмцээний хүрэл медальт, 1975 оны дэлхийн аварга, 1973, 1974 оны дэлхийн аваргын мөнгөн медальт тамирчин. 1975 онд Монгол улсын гавьяат тамирчин цол хүртсэн. Тэрбээр 52 кг хүртэлх хамгийн бага жинд өрсөлддөг байсан.
Дунд сургуулиа алтан медальтай төгсөөд ЗХУ-ын Свердловск хотын Уралын политехникийн дээд сургууль төгссөн. Дээд сургуулийн дипломын ажилдаа Дархан хотын Дулааны цахилгаан станцийг шинэчлэх төсөл бичсэнийг хэрэгжүүлж ДЦС-ын хүчин чадлыг хоёр дахин өсгөх боломжтой болсон юм. Спортын замналаа дуусгасны дараа Дарханы ДЦС-д ажиллаж, тус хотын самбо бөхийн дасгалжуулагч хийж байжээ. Түүний шавь нараас самбо болон жүдо бөхийн тамирчин Гандолгорын Батсүх самбо бөхийн дэлхийн аварга болжээ.
Ангилал:Монголын самбочин Ангилал:Самбогийн дэлхийн аварга Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Сэврэйн хүн Ангилал:1947 онд төрсөн Ангилал:1997 онд өнгөрсөн
Виктор Астафьев
Ви́ктор Петро́вич Аста́фьев (1924 оны тавдугаар сарын 1, Овсянка суурин, Енисей аймаг, ЗХУ — 2001 оны 11 дүгээр сарын 29, Красноярск, ОХУ) Зөвлөлт-Оросын зохиолч. Социалист хөдөлмөрийн баатар (1989 он). ЗСБНХУ-ын хоёр удаагийн Төрийн шагналт (1978, 1991), ОХУ-ын хоёр удаагийн Төрийн шагналт (1995, 2003).
Намтар
Виктор Петрович Астафьев 1924 оны тавдугаар сарын 1-нд тухайн үеийн засаг захиргааны хуваариар ЗХУ-ын Енисей аймгийн Красноярскийн хошуу, одоогийн Красноярск мужийн Овсянка сууринд төржээ. Эцэг Петр Павлович Астафьев нь чинээлэг тээрэмчний хүү, эх Лидия Ильинична Потылицина нь жирийн тариачин айлд төрж өсчээ. Зохиолч хожим 2000 онд бичиж хэвлүүлсэн намтартаа, эцэг болон өвөө нь наргиж цэнгэхээс өөр ажилгүй, тэр айлын хамаг хүнд хүчрийг түүний ээж, эмээ хоёр нуруун дээрээ үүрдэг байсан тухай өгүүлсэн бий. Виктор айлын отгон хүүхэд, хоёр эгчтэй байсан нь багадаа нас барсан байна. Хүүг долоон настай байхад, эцэг нь улсын өмч санаатай сүйтгэсэн хэргээр баривчлагджээ. Хүүгийн эх Красноярск орж нөхрөө эргэхээр явж байхдаа голын усанд унаж нас барсан. Эцэг Петр Астафьев 1934 онд шоронгоос гараад дахин эхнэр авснаар тэднийх Красноярскийн хязгаарын Игарка хотод нүүж очжээ. Эцэг нь эмнэлгээс салахаас байж, хойт эх нь олон нялх хүүхэд тэжээдэг, өлөн зэлмүүн амьдралтайн улмаас Виктор хүү нэг ёсондоо гудамжинд гарав. Гадуур тэнэх болсноос хэдэн сарын дараа сургууль дээрээ ноцтой зөрчил гаргасны учир хүүг өнчин хүүхэд асрах газарт шилжүүлсэн байна. 1942 онд Төмөр замын ажилчны сургууль дүүргээд Красноярск хотын Енисей өртөөнд галт тэрэгний найруулагч, жижүүрээр ажиллажээ.
Төмөр замчныхаа хувиар, фронтод явахгүй байх албан ёсны эрхтэй байсан хэдий боловч 1942 онд сайн дураараа цэрэгт явав. Эхлээд Новосибирск хотод байрлаж байсан явган цэргийн ангид алба хааж байгаад, 1943 оны хавар фронтод очжээ. Их бууны бригадад жолооч, холбоочин байсан. 1944 оны есдүгээр сард хүнд шархдаж, Украины фронтын шуудангийн ангид алба хааж байхад нь дайн дуусав. Улаан тугийн одон, “Эр зоригийн төлөө”, “Варшавыг чөлөөлсний төлөө”, “Германыг ялав” медалиудаар тус тус шагнагджээ.
1945 онд байлдагч цолтойгоор армиас халагдаж Уралын Молотовская мужийн (одоогийн Пермийн хязгаар) Чусовой хотод суурьшив. Слесарь, туслах ажилчин, багш, галт тэрэгний өртөөний жижүүр, агуулахын эрхлэгчээр ажиллаж байжээ. Тэр жилээ Мария Семёновна Корякинатай гэрлэсэн. Тэд охин Лидия (1947 онд төрөөд удалгүй эндсэн), охин Ирина (1948-1987), хүү Андрей (1950) нарын гурван хүүхэд төрүүлжээ. Мөн Анастасия, Виктория хэмээх хоёр охин үрчилж өсгөсөн. Эхнэр нөхөр хоёр 57 жил хамт амьдарчээ.
1951 оноос “Чусовской рабочий” сонинд ажилд орж, анхны өгүүллэгээ (“Гражданский человек”) нийтлүүлэв. Сурвалжлага, өгүүлэл, өгүүллэг нийтлүүлж явсаар 1953 онд анхны номоо (“До будущей весны”) хэвлүүлжээ. 1958 онд ЗХУ-ын Зохиолчдын эвлэлд гишүүнээр элсэв.
1959-1961 онд Москва хотод М.Горькийн нэрэмжит Утга зохиолын дээд сургуулийн дээд курсэд суралцжээ.
1962 онд Пермь, 1969 онд Вологда хотод шилжин сууж байгаад 1980 онд төрөлх Красноярсктаа очиж суурьшсан байна.
1989-1991 онд ЗСБНХУ-ын Ардын депутатуудын хуралд төлөөлөгч байв.
2001 оны 11 дүгээр сарын 29-нд 77 настайдаа Красноярск хотод өвчний улмаас нас баржээ. Төрөлх Овсянка тосгоных нь дэргэд оршуулсан.
Цюаньрун
Цюаньрун буюу Нохой Рун (хят: 犬戎; пиньинь: Quǎnróng) гэх аймаг нь МЭӨ X-VII зууны үед оршиж байсан нүүдэлчин аймаг юм. Тэд одоогийн Ганьсү муж, Хөх нуур, Нинся орчмын нутгаар нутаглаж байсан төвөд-бирм хэлтэн, цагаан нохой эсвэл цагаан чоно шүтээнт ард түмэн байжээ. Энэхүү аймгийн нэрийг заримдаа Сяньюнь (猃狁) гэж бичиж байв. Нохой Рун аймаг нь МЭӨ 771 онд Жоу улсын эсрэг томоохон довтолгоон хийж, Шэн хөүтэй холбоо тогтоож Жоу улсын нийслэл Хаожин хотыг эзлэн, Юй ван тэргүүтэй хаад ноёд, алагдаж, Жоу улс зүүн зүгт нийслэлээ шилжүүлэн зугтаж, их хэмжээний газрыг алджээ. Ингэснээ дотор газар Хавар-Намрын улсын үе эхэлж, 500 жил үргэлжилсэн дотоодын дайн эхэлсэн.
Виктор Астафьев
Уран бүтээл
1951 онд “Чусовской рабочий” сонинд өгүүллэгээ нийтлүүлснээс хоёр жилийн дараа анхны номоо хэвлүүлжээ. Дараагийн жилүүдэд нь гол төлөв хүүхдийн богино зохиол бичиж байгаад 1958 онд анхны томоохон зохиолоо (“Тают снега”) хэвлүүлэв.
Цюаньрун
Холбоотой мэдээлэл
Ангилал:Aзийн түүхэн угсаатан Ангилал:Нүүдэлчид Ангилал:Ард түмнүүдийн нүүдэл Ангилал:Морьтны соёл
Виктор Астафьев
Уран бүтээл
Пермь, Вологдад 1930-аад оны Оросын тосгон, дайн, дайны дараах Оросын хөдөөгийн амьдралаас сэдэвлэсэн хэд хэдэн тууж бичсэн бөгөөд тэдгээрийн нэг нь (“Стародуб”) 1968 онд Прагад чех хэлээр гарсан нь, хилийн чанадад бүтээл нь анх удаа хэвлэгдсэн явдал болов. “Последний поклон”, “Кража”, “Пастух и пастушка” зэрэг гол зохиолуудаа энэ жилүүдэд бичжээ.
1976 онд хамгийн алдартай зохиол “Хаан загас” туужаа "Наш современник" сэтгүүлд хэвлүүлэв. Хэвлэл, утга зохиол хянах газар уг зохиолын бүхэл бүтэн нэг бүлгийг хасах зэргээр ихээхэн танасан хэдий ч, хоёр жилийн дараа уг зохиол ном болж хэвлэгдсэн даруйдаа ЗХУ-ын Төрийн шагнал хүртжээ. Уг зохиолыг 27 жилийн дараа буюу 1993 онд анх бичсэн бүрэн эхээр нь хэвлүүлсэн юм. “Хаан загас” фин, англи, латви, польш, франц, чех, словак, румын, нидерланд, солонгос, хятад зэрэг гадаадын 20 шахам хэлнээ орчуулагдсан. 1981 онд түүний бүрэн зохиолын түүвэр дөрвөн ботиор гарав. Энэ үед тэрбээр Красноярскт нүүн очиж төрөлх Овсянка сууриндаа байшин худалдан авч төвхнөөд байжээ. 1983 онд түүний тухай анхны баримтат кино “Виктор Астафьев” дэлгэцэнд гарав. Улмаар түүний зохиолоор найруулсан мөн өөрөө зохиолыг нь бичсэн дөрвөн ч кино үзэгчдийн хүртээл болжээ. 1986 онд “Гунигт явдал” (“Печальный детектив”) зохиолоо бичиж нийтүүлсэн нь, өөрчлөн байгуулалт эхлээд байсан Зөвлөлтийн нийгэмд ихээхэн шуугиан тарьсан юм. Уг зохиол Зөвлөлтөд гараад удалгүй Франц болон бусад олон оронд хэвлэгджээ.
Дайны тухай нэлээд ил тод, нарийн дэлгэрэнгүй өгүүлэмж бүхий дараагийн томоохон зохиол нь (“Прокляты и убиты”) 1993 онд гарч уншигч, шүүмжлэгчдийн анхаарлыг ихээр татсан бөгөөд анх гарснаасаа хойш зөвхөн ОХУ-д 20 шахам удаа хэвлэгдэв. Уг зохиолоороо 1996 онд ОХУ-ын Төрийн шагнал хүртсэн. Төрийн шагнал хүртэхэд нь тухайн үеийн ОХУ-ын ерөнхийлөгч Б.Ельцин Овсянка сууринд зорьж очин түүнтэй уулзаж байв. Ер нь Михаил Горбачёв, Александр Солженицын, Никита Михалков тэргүүтэй утга зохиол, урлаг, улс төрийн нэртэй зүтгэлтнүүд болон уншигчид нь түүнтэй уулзахаар Овсянкад тасралтгүй очдог байжээ.
1998 онд Красноярск хотод түүний зохиолын бүрэн түүвэр 15 ботиор гарчээ.
В.Астафьев Монголд
1982 онд Улсын хэвлэлийн газар “Хаан загас” туужийг Ц.Гомбосүрэнгийн орчуулгаар (редактор Д.Алтанхуяг) хэвлэн гаргаснаар В.Астафьевын зохиол анх удаа монгол уншигчдын хүртээл болов.
1976 онд анх хэвлэгдэхэд нь Зөвлөлтийн цензур уг зохиолыг уул эхээс нь нэлээд хэмжээгээр хасч гаргасан бөгөөд хожим зохиолч хасагдсан хэсгүүдийг буцаан нэмж бүрэн бүтэн болгоод 1993 онд хэвлүүлснийг мөн орчуулагч Ц.Гомбосүрэн (анхны монгол хэвлэл гарснаас 35 жилийн дараа) гүйцээн хөрвүүлжээ. “Хаан загас”-ын энэ бүрэн хувилбарыг “Болор судар” хэвлэлийн газар 2017 онд эрхлэн хатуу хавтастайгаар хэвлүүлсэн байна.
“Гунигт явдал” туужийг мөн Улсын хэвлэлийн газар 1990 онд Р.Ганбатын орчуулгаар (редактор Г.Амар) гаргажээ.
В.Астафьевын өгүүллэгийн түүвэр “Дайны тухай өгүүллэгүүд”-ийг “Өдөр Шөнө” хэвлэлийн газар 2003 онд Б.Чимэдбатын орчуулгаар хэвлэн гаргасан байдаг.
Утга зохиол, уран сайхны “Цог” сэтгүүлийн 2000 оны №1 (267)-д, Оросын хэвлэлд гарсан В.Астафьевын томоохон ярилцлагын орчуулга “Овсянка тосгоны аварга эр” нэртэйгээр нийтлэгдсэн бий.
Виктор Астафьев 1986 онд Монголд ирж байжээ. Монголоор аялсан сэтгэгдлээ тэрбээр Сибирийн бас нэг алдартай зохиолч Валентин Распутинтай хожим хуваалцсан тухай Монголын сэтгүүлч Д.Цэдэн-Иш “Ардын эрх” сонины 1990 оны долдугаар сарын 31-ний дугаарт нийтлүүлсэн өгүүлэлдээ цухас дурьдсан байдаг.
Эх сурвалж
Ангилал:Оросын зохиолч Ангилал:Оросын утга зохиол
2017 оны Увс аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулсны 811 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 106 жил, Ардын хувьсгалын 96 жил,Увс аймаг байгуулагдсаны 86 жилийн ой, Үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаан /2017.07. 09-10/-д улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын харцага Ч.Чулуунбаатар, аймгийн заан Л.Цээсүрэн нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
1.у.х Ч.Чулуунбаатар - с.з Л.Амаржаргал
2. а.з Л.Цээсүрэн - с.з Я. Мижиддорж
3. а.х Н.Хүрэлсүх - с.з Төөрүүлсамбуу
4. а.х Т.Хайдав - с.з Энхболд
5. а.х Б.Баянмөнх - с.з Т.Төгсжаргал
6. а.н.н Т.Мөнх-Эрдэнэ - а.н Э.Лхамхүү
7. а.н Т.Аззаяа - с.з Б.Нармандах
8. а.н Л.Энхсаруул - с.з Д.Цэнд-Аюуш
Зургаагийн даваа
1.а.з Л.Цээсүрэн - с.з Л.Амаржаргал
2. а.х Н.Хүрэлсүх - с.з Б.Нармандах
3. а.х Т.Хайдав - а.н Э.Лхамхүү
4. а.х Б.Баянмөнх - с.з Д.Цэнд-Аюуш
Долоогийн даваа
1.а.з Л.Цээсүрэн - а.х Т.Хайдав
2. а.х Н.Хүрэлсүх - а.х Б.Баянмөнх
Наймын даваа
1.а.х Н.Хүрэлсүх - а.х Т.Хайдав
#
Бяцхан хаалганы бурхад
Бяцхан хаалганы бурхад (小门神) нь 2015 онд дэлгэцнээ гарсан, Хятад компьютер-анимаци инээдмийн кино бөгөөд Light Chaser Animation Studios бүтээж, Alibaba Pictures кино компани 2016 оны 1 сарын 1-нд кино театруудад нээлтийг нь хийжээ.
Холбоос
Ангилал:2015 оны кино Ангилал:Хятадын кино Ангилал:Компьютероор амилуулсан кино
Тогтмолын Мөнхсайхан
Тогтмолын Мөнхсайхан (1983 онд Улаанбаатар хотод төрсөн) нь Монголын эмч. 2020 оны 7 сарын 8-нд Монгол Улсын Засгийн гишүүн, эрүүл мэндийн сайдаар томилогдон 2021 оны 1 сарын 29 хүртэл ажилласан.
Намтар
Мөнхсайхан 2008-2014 онд Гэмтэл, согог судлалын үндэсний төвд Их эмч, 2014-2016 онд Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн Мэс заслын тасгийн дарга, 2016-2018 онд Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийн Ерөнхий захирал, 2019 оны 1 дүгээр сараас Улсын нэгдүгээр төв эмнэлгийн Ерөнхий захирлаар ажиллаж байв.
Эрүүл мэндийн сайд
Мөнхсайхан 2020 оны 7 сарын 8-нд У.Хүрэлсүхийн засгийн газрын эрүүл мэндийн сайдын албанд томилогдсон. Түүнийг алба хаших хугацаанд Монгол Улс коронавируст халдварыг дотооддоо алдсан бөгөөд тархалтыг хумих зорилгоор УОК, НОК-оос гаргасан шийдвэрүүдэд ард иргэд шүүмжлэлтэй хандаж, улмаар 2021 оны 1 сарын 19-нд дөнгөж төрсөн эхийг хүүтэй нь хамт тусгаарлахаар авч явахдаа гаргасан алдааны улмаас 1 сарын 20-нд Сүхбаатарын талбайд тайван жагсаал болж, УОК-ыг хариуцлага хүлээхийг шаардав. Энэ өдрийн орой Мөнхсайхан болон шадар сайд бөгөөд УОК-ын дарга Содбаатар нар хариуцлага хүлээж албан тушаалаасаа огцрохоо мэдэгдсэн ч дараагийн өдөр нь эрүүл мэндийн салбарынхан сайдыгаа огцруулахгүй хэмээн жагсаав. Гэсэн хэдий ч Ерөнхий Сайд Ухнаагийн Хүрэлсүх танхимаараа огцрох шийдвэр гаргаснаар, 1 сарын 29-нд шинээр эмхлэгдсэн засгийн газарт Мөнхсайхан багтаагүй.
Мөнхсайхан сайдаар ажиллах богино хугацаандаа ахмадуудын хөнгөлөлттэй эм авах журмыг өөрчилсөн гэх мэт олон нийт болон салбарынхаа талархлыг хүлээсэн шийдвэрүүдийг гаргаж байв.
Ангилал:Монголын эрүүл мэндийн сайд Ангилал:Монголын эмч Ангилал:Анагаах Ухааны Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Жоу Эньлай
Жо́у Эньла́й (уламжлалт хятад. 周恩來, хялбар. 周恩来, пиньинь Zhōu Ēnlái) (1898 оны 3 дугаар сарын 5-нд төрж 1976 оны 1 дүгээр сарын 8-нд нас барсан) хятадын болон БНХАУ-ын улс төрийн зүтгэлтэн. БНХАУ 1949 онд байгуулагдсанаас хойш 1976 онд нас бартлаа БНХАУ-ын Төрийн Зөвлөлийн тэргүүн байсан. Нэрт дипломатч тэрээр барууны орнуудтай энх тайвнаар зэрэгцэн оршихыг дэмжиж, үүний зэрэгцээ Зөвлөлт Холбоот Улстай харилцаагаа таслахгүй байхыг хичээж байв. Түүний нарийн алсын бодлого, ажилдаа баримталдаг зарчим нь түүнд "соёлын хувьсгал" -ын үед Ерөнхий сайдын албан тушаалыг хадгалж үлдэх боломж өгсөн бөгөөд дипломат зан чанар, ажиллах өндөр чадвараараа ард түмний дунд алдар нэр авчирсан.
Намтар
Жоу Эньлай 1898 оны 3 дугаар сарын 5 -нд Хуайань дүүргийн Шаньян мужид (орчин үеийн Зянсу мужийн нутаг дэвсгэрт) төрсөн. Түүний аав Жоу Инэн ( Жоу Шаоган) нь эртний язгууртны гэр бүлд харьяалагддаг байсан боловч өөрөө карьераа хийж чаддаггүй байсан бөгөөд Эньлай төрөхөд Жоу овогийнхон бараг мөхсөн байжээ. Эньлай эцэг эхээ эрт алдаж, Хятадын нөгөө хэсэгт байдаг хамгийн ойрын хамаатан садныхаа гар дээр өсчээ. Жоу Эньлай зургаан сар хүрээгүй байхад түүнийг аавынхан хүүхэдгүй, хүнд өвчтэй ах Жоу Иньган өргөж авсан бөгөөд тэр нь Жоу Энлайгийн эцэг эхтэй адил Хуаяан хотын нэгэн эдлэнд амьдардаг байжээ. Үрчилж авсан эцэг нь удалгүй нас барсан бөгөөд Жоу Эньлай талийгаачийн бэлэвсэн эхнэрийн асрамжинд үлдсэн бөгөөд түүнийг өргөж авсан ээж болжээ. Жоу Эньлай дөрвөн настайгаасаа эхлэн өргөж авсан ээжийнхээ хяналтан дор Тан улсын (618-907) үеийн яруу найрагчдын иероглиф бичиж, сонгодог шүлгийг уншиж сурчээ. Таван настайгаасаа эхлэн тэрээр хувийн сургуульд сурч, хүүхдүүдэд зориулсан дидактик эссэ цээжлэх болжээ (афоризмын цуглуулга). Жоу Эньлай 8 настай байхдаа хувьсгалт үзэл бодлыг баримталдаг Гонг Инсун (түүний эхийн үеэл) хувийн сургуульд явуулжээ. Авга ах нь хүүд улс төрийн үйл явдлын сонирхлыг өдөөсөн. 1907 оны хавар Ваншийн өөрийн ээж нас барж, жилийн дараа өргөж авсан ээж нь сүрьеэгээр нас баржээ.
1910 оны хавар Жоу Эньлайг 12 настай байхад авга ах Жоу Игэн нь түүнийг гэр бүлдээ оруулж, Мүгдэны зургадугаар сургуульд оруулжээ. 1911 оны 10 дугаар сард, Синьхайн хувьсгал эхэлсэн тухай анхны мэдээгээр Жоу Эньлай сүлжсэн үсээ хайчилж, нөхдөдөө үлгэр дууриал үзүүлэв (Хятадыг эзлэн авах үеэр үүсгэн байгуулагч Чин гүрний эрх баригчдыг эсэргүүцсэн жагсаал болгон, гутаан доромжлох заншлыг нэвтрүүлсэн: хятад эрчүүдийг үсээ тайруулж, зөвхөн гахайн сүүл үлдээсэн).
1913 оны хавар 15 настай Жоу Эньлай авга эгчийнхээ гэр бүлийнхэнтэй хамт амьдрахаар Тяньжинд ирж, 8 дугаар сарын дундуур Европ, Америкийн орчин үеийн заах арга зүйг ашигладаг Нанкай ахлах сургуульд элсэлтийн шалгалтаа амжилттай өгчээ. Энд тэрээр Баруун Европын сурган хүмүүжүүлэгчдийн номыг их уншсан байна: "Нийгмийн гэрээ" Ж.Ж. Руссо, Монтескьегийн "Хуулийн сүнс", Хятадын алдарт шинэчлэгч Ян Фугийн орчуулсан Хакслигийн "Хувьсал ба ёс зүй".
Жоу Энлай 5 дугаар сарын 4 -ний хөдөлгөөний үеэр 1917 онд Жоу Эньлай багш, найз нөхдийнхөө дэмжлэгтэйгээр Японд суралцах мөнгөө цуглуулжээ. Тэрээр зургаан сар орчим япон хэл сурахад зориулагдсан боловч Токиогийн 1 -р дунд сургуулийн элсэлтийн шалгалтыг амжилттай өгөхөд хангалттай үр дүнд хүрч чадаагүй юм. Тэр ажил хийж бэлтгэлээ үргэлжлүүлэх ёстой болжээ.
Тэрээр Японд байхдаа Орост болсон хувьсгалт үйл явдлын талаар олж мэдээд эхлээд социалист үзэл санаа, түүний дотор марксист үзэл санаатай танилцжээ. Нанкай их сургуулийн Нанкай ахлах сургуульд удахгүй нээгдэх тухай зарласан найзаасаа захидал хүлээн авсны дараа Жоу Энлай Японоос гарч, гэртээ үргэлжлүүлэн сурахаар шийдэж, 1919 оны 4 дүгээр сарын сүүлээр Тяньжин руу буцаж иржээ.
Жоу Эньлай "5 дугаар сарын 4 -нд" болсон үйл явдлын мэдээг сонссон даруйдаа залуучуудын эх оронч эсэргүүцлийн жагсаалд нэгдэв. Мөн оны 6 дугаар сараас эхлэн тэрээр Тяньжиний оюутны холбоо сонины эрхлэгчээр ажиллаж эхэлсэн байна; түүний "5 -р сарын 4 -ний хөдөлгөөн" -ийн талаархи анхны нийтлэлийг Тяньжин хотын тэргүүлэх сонинууд дахин хэвлэв. Анх сонин гурван өдөр тутамд нэг удаа гардаг байсан бол удалгүй 20 мянган хувь хэвлэгддэг өдөр тутмын сонин болжээ.
1919 оны 9 дүгээр сарын 16 -нд Жоу Эньлай "Ухамсар Сэрээх Нийгэмлэгийг" байгуулахад оролцож, дараа нь хувьсгалт сэтгүүл зүйдээ энэ талаар нэг бус удаа ашигласан У Хао (Тавдугаар тоо) хоч нэрээ хүлээн авчээ. Нийгмийн тунхаг бичгийг Жоу Эньлай бичсэн. Энэ нь Хятадад милитаризм, улс төржилт, хүнд суртал, эрэгтэй, эмэгтэй хүмүүсийн тэгш бус байдал, консерватив сэтгэлгээ, хуучин ёс суртахууныг таслан зогсоох тухай ярьсан байдаг юм.
Европ дахь амьдрал
1922 оны 3 дугаар сард Жоу Эньлай Берлин рүү нүүж очоод удалгүй Герман дахь ХКН -ын үүрийг үүсгэн байгуулав. 1922 оны 5 -р сард тэрээр жилийн дараа байгуулагдсан Европт амьдардаг Хятадын залуучуудын коммунист нам нэртэй шинэ байгууллагын дүрмийн төслийг санал болгов. 1922 оны 10 -р сард Берлинд Жоу Эньлай Сычуаны алдарт жанжин Жу Тэ -тэй уулзаж, түүнд ХКН -д элсэх зөвлөмж өгчээ. ХКН Гоминдантай хамтран ажиллах шийдвэр гаргасны дараа 1923 оны 11 -р сарын 25 -нд Францын Лион хотод Гоминданы Европын бүлгийн үүсгэн байгуулагчдын чуулган Жоу Эньлай-г даргаар сонгов. Үүний зэрэгцээ тэрээр ХКН -ын Европын байгууллага, хятадуудын залуучуудын коммунист байгууллагын Европын салбарыг байгуулж, эдгээр байгууллагын хэвлэл болох "Шаонян" (Залуучууд), "Чигуан" сэтгүүлийг бий болгоход хамгийн их хувь нэмэр оруулсан юм. (Scarlet Light) ба 1922-1924 онд олон нийтлэл хэвлүүлжээ.
Европтын амьдралын хүнд хэцүү нөхцөл байдал нь Жоу-г даруухан амьдралд сургасан: тэр өөрөө хоол хийж, угааж, цэвэрлэж, засвар хийдэг байв. Үүний зэрэгцээ тэрээр мэдлэг боловсролтой, англи, франц, герман хэл мэддэг хүн болов.
1924 оны зун Жоу Эньлай ХКН -ын Төв Хорооны шаардлагаар Хятад руу буцжээ.
Гоминьданы холбоотон
1924 оны 10 дугаар сарын эхээр Жоу Эньлай Гуандун мужийн намын хорооны түр дарга, цэрэг, суртал ухуулгын хэлтсийн дарга болов. Жоу Эньлай ажилчин, тариачдын өөрийгөө хамгаалах отряд байгуулж, Сунь Ятсений хувьсгалт Засгийн газрыг дэмжиж, хувьсгалын эсрэг тэмцэх хүчийг дайчлан цуглаан, цуглаан дээр үг хэлэв. Удалгүй түүнийг Өмнөд Хятадын хувьсгалт Засгийн газрын армид боловсон хүчин бэлтгэдэг "Вампу академид" улс төрийн зааварлагчаар илгээж, 11 -р сард тус академийн улс төрийн хэлтсийн даргаар томилогдов.
Дорнодын 1, 2 -р кампанит ажлын үеэр Жоу Эньлай Академийн курсантуудтай хамт фронтод байлдаж, байлдааны ажиллагаанд оролцов. Мөн энэ үед тэрээр ХКН, Гоминдангийн ээлжит их хурлын ажилд оролцов. Энд Гуанжоу хотод Жоу Энлай Хятадын өөр нэг нэрт хувьсгалч Мао Зэдунтай уулзаж, тэр үед ХКН -ын Төв Хорооны гишүүн, Гоминданы Төв Гүйцэтгэх Хорооны гишүүнээр нэр дэвшигч, Улс төрийн долоо хоног сэтгүүлийн редактор болжээ. 1925 онд Гуанжоугийн Засгийн газар Жоу -г хошууч генерал цолоор шагнасан бөгөөд тэрээр орон нутгийн милитарист Чен Жиомингийн цэргүүд, Үндэсний хувьсгалт армийн цэргийн анги, бүрэлдэхүүний улс төрийн хэлтсийн удирдлагуудтай хийсэн тулаанд шууд оролцсоныг тэмдэглэжээ. 1926 оны 3 дугаар сарын 20-нд болсон цэргийн эргэлтийн дараа Чан Кайши Үндэсний хувьсгалт армийн офицеруудын бүх коммунистуудыг халах тушаал гаргасан байна. Хэргийг хүлээлгэн өгсний дараа Жоу Энлай Улс төрийн тусгай сургалтын курсын дарга болсон; Жоу Эньлай эдгээр курс төгссөн хүмүүсийн ихэнхийг Е Тингийн удирдлага дор тусдаа дэглэмд илгээв. 1926 оны 12 -р сард Жоу Эньлай ХКН -ын тушаалаар Шанхай хотод томилогдон ирж, ХКН -ын Төв хорооны зохион байгуулалтын хэлтсийн дарга, ХКН -ын Цэргийн хорооны гишүүнээр ажиллаж эхлэв. 1927 оны 3 -р сарын 21 -нд бослогын пролетариат Шанхай хотод Засгийн эрхийг булаан авч, Үндэсний хувьсгалт армийн анги нэгтгэлүүд ирэх хүртэл хотыг гурван долоо хоногийн турш гартаа барьж чаджээ. Гэсэн хэдий ч Чан Кайши 4 дүгээр сарын 12-нд империалист гүрнүүд болон орон нутгийн хувьсгалын эсрэг хуйвалдаан хийж, хот руу цэргээ оруулсны дараа босогчдод өшөөгөө авав. Жоу Энлай зугтаж чадсан тул түүний толгойд асар өндөр шагнал зарласан байна.
1928 оны эхний хагаст Жоу Эньлай Коминтерний тусламжтайгаар ЗХУ-д нууцаар хууль бусаар 6-7-р сард ХКН-ын VI их хуралд оролцохоор иржээ. 1928 оны зун тэрээр Коминтерний VI их хуралд оролцож, Коминтерний Гүйцэтгэх хорооны гишүүнээр нэр дэвшиж сонгогдов. 1928 оны 10 -р сард Жоу Эньлай хууль бусаар Шанхай руу буцаж ирээд ХКН -ын үйл ажиллагааг шинэ орчинд зохион байгуулахаар болов. 1931 оны 11-р сарын 17-ны өдөр, Хятадын Зөвлөлт Холбоот Улсын Төлөөлөгчдийн Бүх Хятадын Төлөөлөгчдийн 1-р их хурлаар Жоу Эньлай БНХАУ-ын Зөвлөлт Бүгд Найрамдах Гүйцэтгэх Төв Хороонд сонгогдож, Хувьсгалт Цэргийн Зөвлөлийн гишүүн болжээ. 1932 оны намар тэрээр Улаан армийн улс төрийн комиссараар томилогдсон (өмнө нь энэ албан тушаалыг Мао Зэдун хашиж байсан). 1934 оны 1 дүгээр сард Зөвлөлтийн бүс нутгийн төлөөлөгчдийн Бүх Хятадын II их хурлаар Жоу Эньлай хувьсгалт цэргийн зөвлөлийн орлогч даргаар сонгогдов. 1934-35 онд Жоу Эньлай штабын даргын хувиар хятадын "Их Аян"-д идэвхитэй оролцсон.
Ерөнхий сайд
1949 оны 10 дугаар сарын 1 -нд БНХАУ -ыг Тунхагласны дараа Жоу Эньлай-г БНХАУ -ын Төрийн Зөвлөлийн Ерөнхий сайд, Гадаад хэргийн сайдаар томилов.
Жоу Эньлай-гийн ачаар Хятадын дипломат харилцаа ихээхэн ахиц дэвшил гаргасан; Орчин үеийн Хятад, Барууны түүх судлалд Жоу Эньлайг "Энх тайвнаар зэрэгцэн орших таван зарчим" -ын санаачлагч гэж үздэг.
1960 -аад оны эхээр Жоу Эньлай БНХАУ -ын гадаад бодлогыг хэт их сурталчлах, зөвхөн "гуравдагч ертөнц" рүү чиглүүлэхээс зайлсхийж, өрнөдийн болон Японы капиталист орнуудтай харилцаагаа сайжруулж, ЗХУ -тай хийсэн хурцадмал байдлыг намжаах замаар явахыг оролдож байв. Соёлын хувьсгалын жилүүдэд энэ нь түүнд Хонгвэй, Заофаны зарим байгууллагууд "ревизионист үзэл бодол, мэдэгдэл" өгөхөөр дайрч байсан юм.
1969 оны 9 дүгээр сард Бээжингийн нисэх онгоцны буудал дээр Жоу Эньлай ЗХУ-ын А.Н.Косыгинтай 4 цаг хэлэлцээ хийсэн нь Даманы арал дээрх хилийн мөргөлдөөнөөс үүдэлтэй хямралыг зогсоов.
1971 онд Жоу Энлай, Х.Киссинжер нарын хооронд хийсэн нууц хэлэлцээрийн үр дүнд 1972 онд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Р.Никсон Хятадад айлчилсан нь Хятад Америкийн харилцааг хэвийн болгоход хүргэсэн юм.
Жоу Эньлай 1973 онд Дэн Сяопиныг цөллөгөөс буцааж авчирсан.
1972 онд эмч нар Жоу Эньлайг хорт хавдартай гэж анх оношилжээ. Тэрээр нийт 13 мэс засал хийлгэсэн боловч үргэлжлүүлэн шаргуу хөдөлмөрлөсөн: 1974 оны 6 -р сарын 1 -ээс Ерөнхий сайд эмнэлэгт хэвтэж, 1976 оны 1 -р сарын 8 -нд нас барах хүртлээ Төв Хорооны удирдах албан тушаалтнуудтай 161 удаа ярилцлага хийжээ. , Дунд шатны ажилчидтай 55 удаа уулзаж, 63 удаа гадаадын зочдыг хүлээж авсан. Эмнэлгийн нөхцөлд тэрээр 20 уулзалт хийж, янз бүрийн уулзалтад оролцохын тулд 20 удаа эмнэлгээс гарчээ.
1976 оны 1 дүгээр сарын 8 -ны өглөө Бээжингийн цагаар 09.57 цагт Жоу Эньлай нас баржээ.
Ангилал:Хятадын ерөнхий сайд Ангилал:БНХАУ-ын гадаад хэргийн сайд Ангилал:20-р зууны улс төрч Ангилал:Хувьсгалч Ангилал:Хятадын иргэний дайны хүн Ангилал:Хятадын дэлхийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Хятадын коммунист намын гишүүн Ангилал:Тавдугаар сарын 4-ний хөдөлгөөний хүн Ангилал:Хятадууд Ангилал:1898 онд төрсөн Ангилал:1976 онд өнгөрсөн
Бренда Фрикер
Бренда Фрикер (Brenda Fricker, 1945 оны хоёрдугаар сарын 17-нд Дублин хотод төрсөн) — «Миний зүүн хөл»-ийн (1989) туслах дүрээр «Оскар» гардсан анхны Ирланд жүжигчин эмэгтэй юм.
Товч намтар
Эцэг эхээ дагаад сэтгүүлч болох дөхсөн Фрикер театрт ажиллаж байхдаа «Миний зүүн хөл»-ийн урилга авах хүртэл дэлгэцийн гурван бүтээлд л багахан дүр бүтээжээ. Тодруулбал, «Эрх чөлөөгүй нэгэн» (1964) бүрэн хэмжээний кино, «Нүгэлт Дэви» (1969), «Куотермасс» (1978-1979) сериал.
Түүнчлэн Брендагийн тоглосон «Гэртээ ганцаараа 2» (1992), «Би алуурчинтай гэрлэжээ» (1993), «Сахиусан тэнгэрүүд» (1994), «Сүйрэл» ихээхэн алдартай.
-д хоёр дэвшсэн Бренда Фрикер жүжигчин Барри Дэвистэй 1990 онд гэрлэсэн.
Эшлэл
Ангилал:1945 онд төрсөн Ангилал:Ирландын кино жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Ирландчууд Ангилал:Дублины хүн
Гаваагийн Батхүү
Гаваагийн Батхүү (* 1960 оны 5 сарын 19-нд Өвөрхангай аймгийн Хужирт суманд ; † 2019 оны 5 сарын 17-нд) нь Монголын улс төрч, Улсын Их Хурлын гишүүн, АПУ компанийн захирал байсан.
Товцог хайрхан
Товцог хайрхан нь Завхан аймгийн Алдархаан сумын нутаг, Улиастай хотын зүүн урд талд, энэ уулын нэрээр нэрлэгдсэн Товцог багийн урд оршдог, далайн түвшнээс дээш -ийн өндөрт өргөгдсөн уул юм.
Эшлэл
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Улиастай Ангилал:Хангайн нуруу Ангилал:Завхан аймгийн газар зүй
Номтарни гоо тайж
Номтарни гоо тайж (1524-?) бол Монголын Ордос түмний эзэн Гүнбилэг мэргэн хар жононгийн дөтгөөр хөвгүүн юм. Мэргэн хар жононгийн Алтанчу сайн хатнаас 1524 он буюу хөх бичин жилд төрсөн. Буянхули дурал тайж, Базар үйзэн ноён, Бадамсамбава сэцэн ноён нарын эх нэгтэй төрсөн ах билээ. Тэрбээр Ордосын баруун гарын бэсүд, үүшин отогийг эзэгнэн суужээ. Түүний үр хойчис нь Их зуугийн чуулганы баруун гарын өмнөд хошууны засаг ноёд болжээ. Тус хошууны хагас нь Шаньши мужийн Юйлинь шяньд шингэж, хагас нь Өвөр Монголын Үүшин хошуу болж буй.
Хөвгүүд
Номтарни гоо тайж хоёр хатнаас төрсөн дөрвөн хөвгүүнтэй. Нигун төгс сэцэн хатнаас Хутагтай сэцэн хунтайж, Баяндара хулачи баатар, Сайндара чинбаатар төрж, Дэлгэр хатнаас Намудай мэргэн тайж төржээ.
Эшлэл
Ангилал:1524 онд төрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Ордосын хүн
Дагвын Лувсаншарав
Дагвын Лувсаншарав - (1927 оны 6 дугаар сарын 1-нд төрж, 2014 оны 5 дугаар сарын 25-нд нас барсан) - Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, Төрийн шагналт, Ардын Жүжигчин, хөгжмийн зохиолч.
Намтар
Дагвын Лувсаншарав 1927 оны зургадугаар сарын 1-нд БНМАУ-ын Хэнтий аймгийн Баянхутаг сумын нутаг Зүүн хашаатын яндаг худаг гэдэг газар төржээ.
1942-1944 онд Хэнтий аймгийн ажилчны клубт жүжигчин, хөгжимчин, найруулагч,
1944 онд Улаанбаатар хотод нүүж иржээ.
1945-1949 онд Улсын хөгжимт театрт жүжигчин, дуучин,
1949-1952 онд Улсын хөгжимт драмын театрын найрал дууны багш,
1952-1954 онд Ховд аймгийн хөгжимт драмын театрт найрал дууны багш, уран сайхны удирдагч,
1954-1959 онд ЗХУ-ын Москва хотын П.Чайковскийн нэрэмжит Хөгжмийн Их Сургуулийн найрал дууны удирдаачийн ангид суралцсан.
1960-1963 онд Улсын хөгжимт драмын театрт найрал дууны багш,
1963-1975 онд Улсын дуурь бүжгийн театрын уран сайхны удирдагч,
1975 оноос Улсын ардын дуу бүжгийн чуулгад дарга, уран сайхны удирдагчаар ажилласан.
1989-2004 он хүртэл УАДБЧ-ын зөвлөхөөр ажилласан.
Тэрбээр 2014 оны 5 дугаар сарын 25-нд нас барж, Дагвын Лувсаншарав агсныг эцсийн замд нь үдэх ёслол түүний алтан тайз Дуурь Бүжгийн Эрдмийн Театрт 5 дугаар сарын 30-нд болсон байна.
Дурсгал
2017 онд Хөдөлмөрийн баатар, Ардын жүжигчин, Төрийн шагналт хөгжмийн зохиолч Дагвын Лувсаншаравын мэндэлсний 90 жилийн ойг өргөн тэмдэглэж, Монголын урлагийн ажилтны холбоо, Д.Лувсаншарав сан, түүний үр хүүхдүүд хамтран “Д.Лувсаншарав судлал” эрдэм шинжилгээний хурлыг Монголын театрын музейд зохион байгуулжээ. Мөн энэ үеэр “Д.Лувсаншаравын амьдрал, уран бүтээл” үзэсгэлэн гаргаж, мөн Д.Лувсаншаравын нэрэмжит “Мэргэжлийн дуучдын анхдугаар уралдаан” Улсын Филармонид зохион байгуулж, ойд зориулсан хүндэтгэлийн тоглолт УДБЭТ-ын тайзнаа болжээ.
Гэр бүл
Д.Лувсаншарав нь хөгжмийн зохиолч Л.Даваахүү, охин СУИС-д төгөлдөр хуурын багш, удаах охин монгол хэлний багш, отгон хүү дуурийн дуулаач Л.Баярсайхан нарын дөрвөн хүүхэдтэй.
Дуун бүтээл
Ангилал:Монголын хөгжмийн зохиолч Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Улаанбаатарын хүндэт иргэн Ангилал:Баянхутагийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1926 онд төрсөн Ангилал:2014 онд өнгөрсөн
Улаанбаатарын Их Сургууль
Улаанбаатарын Их Сургууль (товчлол: УБИС) нь Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод байрлах их сургууль юм.
Түүх
Шинжлэх ухааны академи нь өөрийн эрдэмтдийн оюуны чадавх, эрдэм шинжилгээний лабораториудын хүчин чадалд тулгуурлан, шинжлэх ухааны залгамж үеэ бэлтгэн АНУ, Орос, Хятад, Англи зэрэг орнуудын судлаач-мэргэжилтэн бэлтгэдэг туршлагыг нэвтрүүлэх, сургалт судалгааны ажлыг үр бүтээлтэй хослуулах зорилгоор дээд сургууль байгуулах хүсэлт тавьсныг ШУБЯ-ны сайд дэмжин, 1992 оны 02 сарын 29-ний өдрийн 109 тоот тушаалаар Технологийн дээд сургуулийг байгуулах шийдвэр гаргасан билээ. Тус сургууль нь “Химийн технологи”, “Хэрэглээний физик”, “Хэрэглээний математик Мэдээлэлзүй” зэрэг чиглэлээр олимпиадад түрүүлсэн шилдэг хүүхдүүдийг элсүүлэн анхны сургалтаа эхлүүлж байв.
Хөгжил
1994 оноос “Ази судлал”-ын мэргэжлээр оюутан нэмэн элсүүлж ШУБ-ын сайдын 1995 оны 01 сарын 15-ны өдрийн 15 тоот тушаалаар тус сургуулийг их сургуулийн зэрэглэлд оруулж ШУБ-ын сайдын тушаал, Нийслэлийн Засаг даргын захирамж (1996 оны 07 сарын 26-ны өдөр, дугаар 259/А-184)-аар Технологийн Дээд Сургуулийг Улаанбаатарын Их Сургууль болгон өргөтгөв.
1999-2000 оны хичээлийн жилээс тус сургууль дээр АНУ-ын Колорадогийн Их Сургууль болон Москвагийн Эрчим Хүчний Дээд Сургууль (Техникийн Их Сургууль)-тай хамтарсан салбар сургуулийг нээн сургалт явуулж авьяаслаг олон залуучуудыг гадаад боловсрол олгох сайхан боломжийг нээж өгөв.
2010-2014 оны 6 сар хүртэл Засгийн газрын 2010 оны 01 сарын 20-ны өдрийн 15 дугаар тогтоолоор Улаанбаатарын Их Сургуулийг МУИС-ийн харьяа Улаанбаатар сургууль болгон нэгтгэж, бүрэлдэхүүн сургуулийн статусаар үйл ажиллагаагаар явуулж байв.
2014-2015 оны хичээлийн жилд БШУ-ны сайдын 2014 оны 8 дугаар сарын 26-ны өдрийн А/337 тоот тушаал, Нийслэлийн засаг даргын 2014 оны 8 дугаар сарын 29-ны өдрийн А/740 тоот захирамжийг үндэслэн Төрийн өмчит “Улаанбаатарын Их Сургууль”-ийг шинэчлэн байгуулж 2014 оны 9 сарын 23-ны өдөр хичээлийн шинэ жилийн нээлтээ хийн үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлсээр байна.
Гадаад хамтын ажиллагаа
Улаанбаатарын Их Сургууль нь гадаадын 20 их сургуультай хамтын ажиллагаатай. Үүнд, Ази номхон далайн бүс нутагт 10, Хойд Америкт 3, Европт 7.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын их сургууль Ангилал:1992 онд байгуулагдсан
Ли Дэнхуэй
Ли Дэнхуэй (уламж. хятад. 李登輝, хялбар. 李登辉, пиньинь Lǐ Dēnghuī, англи Lee Teng-hui ; 1923 оны 1-р сарын 15-нд Тайваний Саньчжи- 2020 оны 7-р сарын 30-нд Бэйтоу хотод нас барсан) -БНХУ-ын (Тайваня) улс төрийн зүтгэлтэн. 1988-1996-2000 онд Бүгд Найрамдх Хятад Улсын Ерөнхийлөгч бөгөөд Гоминдан намын дарга байсан. Тэрээр Тайваньд ардчилсан шинэчлэл, улс төрийн шилжилтийн үйл явц эхлүүсэн хүн гэж дэлхийн хамтын нийгэмлэгийн түүхэнд үлджээ. Түүний хийсэн шинэчлэлийн (Тайваньд ерөнхийлөгчийн шууд сонгуулийг нэвтрүүлсэн) ачаар тэрээр 1996 онд БНХАУ-ын түүхэнд анх удаа ерөнхийлөгчийн албан тушаалд сонгогдсон юм. Ли Дэнхуэй нь БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч, Гоминданы намын дарга болсон анхны Тайвань төрсөн хүн (аралд төрсөн буюу хятад нэр томъёогоор "бэньшэн") болов.
Намтар
Ли Тайвань (Японы эзэнт гүрний нэг хэсэг байх үед) Тайхоку мужийн Санжи хэмээх хөдөө тосгонд төрсөн. Тэрээр хүүхэд байхдаа шуудангийн марк цуглуулж олон улс орноор аялахыг мөрөөддөг байжээ. Багаасаа уран зохиол, түүх, гүн ухаан сонирхож, "Кэндо"-гоор хичээллэдэг байжээ. Ахлах сургуульд байхдаа Кант, Гёте нарын бүтээлийг сонирхож уншдаг байжээ. Тэр Фаустыг хэсэгчлэн цээжээр уншиж чаддаг байжээ. Ли Дэнхуйэд Японы соёл, япончуудын амьдралын хэв маяг ихээхэн нөлөөлсөн байдаг. Түүний эцэг Японы дунд шатны цагдаагийн офицерын туслах байсан бөгөөд ах нь Японы эзэн хааны тэнгисийн цэргийн флотод алба хааж байгаад нас баржээ. Ли Дэнхуэй дунд сургуулиа төгсөөд Японд суралцахаар уригдан очсон Тайванийн дөрвөн оюутны нэг юм. Тэрээр шалгалтаа амжилттай өгч, нэр хүндтэй Киотогийн эзэн хааны их сургуульд (хожим нь Киотогийн техникийн сургууль гэж нэрлэгдсэн) элсэн орсон байна.
Дэлхийн 2-р дай ны дараа Тайвань арлыг Бүгд Найрамдах Хятад улсад шилжүүлж, Ли Тайваний үндэсний их сургуульд элсэн орж, 1948 онд хөдөө аж ахуйн бакалаврын зэрэг хамгаалжээ.
1953 онд Ли АНУ-ын Айова гийн их сургуульд хөдөө аж ахуйн эдийн засгийн чиглэлээр магистрын зэрэг хамгаалсан. Тэрээр 1957 онд Тайвань арлын хөдөө аж ахуй, газар тариалангийн шинэчлэл хийх зорилготой АНУ-ын ивээн тэтгэсэн Хөдөөгийн сэргээн босголтын хамтарсан комиссын (Joint Commission on Rural Reconstruction (JCRR)) эдийн засагчаар Тайваньд буцаж ирэв.
1960-аад оны дундуур. Ли АНУ-д буцаж очоод 1968 онд Корнеллийн их сургуульд хөдөө аж ахуйн эдийн засгийн ухааны докторын зэрэг хамгаалжээ. Түүний "Тайваний эдийн засгийн хөгжил дэх салбар хоорондын хөрөнгийн урсгал (1895-1960)" докторын диссертацийг ном болгон хэвлэгдсэн бөгөөд "Америкийн хөдөө аж ахуйн эдийн засгийн нийгэмлэг"-ээс оны шилдэг докторын бүтээлийн шагналыг хүртжээ. Энэ нь Японы эзлэн түрэмгийлэл болон арал дээр Гоминданы ноёрхлын эхэн үеийн Тайваний эдийн засгийг тодорхойлох ажил хэвээр үлдсэн байна.
Улс төрийн замнал
Тайваньд буцаж ирснийхээ дараахан Ли Дэнхуэй 1971 онд улс төрийн Гоминдан намд элсэж, хөдөө аж ахуй хариуцсан Засгийн газрын сайд болсон. 1978 онд Тайбэй хотын захирагчаар томилогдож хотын янз бүрийн асуудал, тухайлбал ундны усны хомсдолтой тулгарсан байна. 1981 онд тэрээр Тайвань мужийн захирагч болж, энэ албан тушаалд үргэлжлүүлэн эдийн засгийн үйл ажиллагаа явуулж байжээ.
Туршлагатай бизнесийн удирдагч Ли-г ерөнхийлөгч Зян Зинго анзаарч дэд ерөнхийлөгчийн албан тушаалд нэр дэвшүүлэхээр шийджээ. Зян эрх мэдлийн зарим хэсгийг арлын "уугуул" оршин суугчид буюу 1946 оноос өмнө энд амьдарч байсан (эсвэл эцэг эх нь энд амьдарч байсан) хүмүүст шилжүүлэхээр санаанд нийцжээ.
Ерөнхийлөгч Зян Зинго Ли Дэнхүйэг дэд ерөнхийлөгчөөр томилсон бөгөөд тэрээр 1984 онд Гоминдан намын Төв Хорооны Байнгын Хорооны гишүүн болсноор Үндэсний Ассамблейгаар албан ёсоор сонгогджээ.
Ли бүх саадыг даван намын дарга болов. 1988 оны 7-р сард болсон Гоминданы намын их хурал дээр Ли Төв Хорооны 31 гишүүнийг нэрлэсний 16 нь тус аралд төрсөн ("бэншэн рен"): "бэншэн рен" анх удаа удирдах албан тушаал хашиж, шийдвэр гаргах боломжтой болсон.
1990 онд оюутны хөдөлгөөн ардчилсан шинэчлэлийн төлөө зургаан өдрийн жагсаал хийжээ. Үүнд Тайванийн мянга мянган оюутнууд оролцсон. Тайбэй хотын дурсгалын талбайд цугларсан 300,000 орчим оюутан суултын жагсаал хийж хөдөлгөөн дээд цэгтээ хүрчээ. Оюутнууд ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгчийг шууд сонгох, хууль тогтоох байгууллагад шинэ сонгууль явуулахыг шаарджээ. 3-р сарын 21-нд Ли Дэнхүэй ерөнхийлөгчийн ордонд оюутнуудын төлөөллийг урьж жагсагчдын зорилгыг дэмжиж байгаагаа илэрхийлж, Тайваньд ардчиллын үйл явцыг эхлүүлэхээ амласан юм.
1991 оны 12-р сард 1948 онд эх газарт сонгогдсон хууль тогтоох юанийн хуучин гишүүд огцорч, "бэншэн рен" илүү олон суудал авсан шинэ сонгууль зарлав. Сонгууль Хао Боцүнийг Ерөнхий сайдын албан тушаалаасаа огцроход хүргэв. Өмнө нь тэрээр Ли Дэнхуйэг чимээгүйхэн дэмжсэнийхээ төлөө энэ албан тушаал дээрээ үлдэж чадаж байжээ. Түүний орыг хожим Ли Дэнхүэйгийн холбоотон, ерөнхий сайдын албыг авсан анхны “бэншэн рен” Лиан Жан залгамжлав.
Тайваний өмнөх найман Ерөнхийлөгч, дэд ерөнхийлөгчийг Үндэсний ассамблейн гишүүд сонгодог байсан. 1996 онд Тайваний ерөнхийлөгч, удирдагчийг түүхэндээ анх удаа арлын иргэдийн олонхийн саналаар сонгох ёстой болов. БНХАУ-ын намын удирдлага "Эх орноосоо салах"-аас сэргийлэхийн тулд Тайваний хоолойн Фүжиан мужийн нэгэн арлын ойролцоо пуужин харваж, цэргийн хээрийн сургууль хийжээ. Хятадын удирдлага Тайваньд сонгууль болохоос хэдхэн хоногийн өмнө шинэ пуужин хөөргөж эхэлсэн байна. Тайвань руу илгээсэн пуужингууд нь Ли Дэнхуйэгийн санал хураалтын дүнд сэтгэл дундуур байгаагаа ийнхүү илтгэж байжээ. Бээжингийн цэргийн маневрууд дүнд Тайвантай хийх худалдаа, тээврийн харилцаа тасарч, Азийн үнэт цаасны зах зээл түр зуур уналтад оров. Гэсэн хэдий ч тэд дэлхийн хамтын нийгэмлэгийн анхаарал Тайваний асуудалд төвлөрч, сонгуулийн үр дүнг бодитоор тодорхойлж чаджээ.
1996 оны 3-р сарын 23-нд Ли Дэнхуэй Ардчилсан дэвшилт намаас нэр дэвшигч Пэн Минминийг ялж, нийт сонгогчдын 54 хувийн санал авч, Бүгд Найрамдах Хятад улсын анхны ерөнхийлөгчөөр сонгогдов. Гадаадад ажиллаж байсан олон хүн тус арал дээр ирж санал хураалтад оролцжээ. Ерөнхийлөгчийн сонгуулиас гадна Тайвань мужийн захирагчийн албан тушаал, Тайбэй, Каошюн хотын дарга нар мөн сонгогддог болжээ (өмнө нь тэднийг ерөнхийлөгч шууд томилдог байсан).
Ерөнхийлөгчийн тангараг өргөх ёслол 1996 оны тавдугаар сарын 20-нд болж Ли Дэнхуэй арлын түүхэнд анхны бүх нийтээр сонгогдсон ерөнхийлөгч болжээ.
Ли Дэнхуэй ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусгасны дараа тэрээр "Тайваний эв нэгдлийн холбоо" (Taiwan Solidarity Union (TSU) хэмээх шинэ нам байгуулжээ. Тэрээр аялж, Тайваний гадаад бодлогын талаар мэдэгдэл хийж, "Тайванийн холбоо"-ноос нэр дэвшигчдийн төлөөх сурталчилгаагаа үргэлжлүүлж байжээ. Түүний нэрэмжит Тайванийн Их сургууль бий болжээ.
Ли Япон улс, японы соёл, ард түмэнтэй харилцах харилцаагаараа бахархдаг байсан. Япон Тайванийг де-факто тусгаар тогтнолоо бататгахад дэмжлэг үзүүлнэ гэж Ли элэг нэгт хүмүүстээ уриалж байжээ. Тайвань нь 1895-1945 онд Японы колони байсан бөгөөд энэ үед амьдарч байсан Ли зэрэг арлын ууган оршин суугчид япон хэл заадаг сургуульд сурч, Японы соёл, уламжлалыг судалж байжээ. Өмнө дурьдсанчлан түүний төрөл төрөгсөд Японтой маш их холбоотой байв. Японы эзэн хааны армийн эгнээнд нас барсан түүний том ахын нэр Токиогийн Ясукуни сүм ийн нэрсийн жагсаалтад багтжээ. Ли Дэнхуэй залуудаа Ивасато Масао (岩里政男) хэмээх япон нэртэй байжээ. Тэрээр багш нарынхаа тухай үргэлж дурсан ярьдаг байсан бөгөөд ажлаа хүлээлгэн өгсөний дараа Японд уригдаж очиж байсан. Тайваньд түүнийг "Их ногоон эвсэл" болон "Их хөх эвсэл"-ийг дэмжигч гэдгээрээ япончуудын бүх зүйлийг хэтэрхий их биширдэг хэмээн шүүмжилдэг байсан.
Ли Дэнхуэйг Тайванийн засгийн газрыг ардчилсан болгох үйлсийнхээ төлөө "Ноён Ардчилал", Тайваний "Ардчиллын Эцэг" гэх нэртэй байсан бөгөөд тэрээр эх газрын Хятад дахь эрх баригч коммунистуудыг эсэргүүцэж байжээ.
Ли 2020 оны 7-р сарын 30-ны өдрийн 19:24 цагт 97 насандаа Тайпейн ахмад дайчдын нэгдсэн эмнэлэгт олон эрхтэний дутагдал, септикийн цочролын улмаас нас баржээ. Тэрээр 2-р сард эмнэлэгт хэвтсэнээсээ хойш халдвар, зүрхний өвчнөөр шаналж байсан.
Төрийн оршуулгын ёслолыг зарлаж, Тайбэйгийн зочны ордонд хүмүүс 2020 оны 8-р сарын 1-ээс 16-ны хооронд хүмүүсийн хүндэтгэл үзүүлсэн дурсгалын газрыг олон нийтэд нээж, Лигийн цогцсыг чандарлаж, шарилыг нь Вужи уулын цэргийн оршуулгын газарт оршуулсан байна. Төрийн байгууллагууд улсын далбааг гурван өдрийн турш бөхийлгөж хүндэтгэл үзүүлсэн байна.
Хариш
Хариш (еврей. שֹׁוהַם) — нь Хайфа дүүрэгт оршдог нутгийн зөвлөл юм. Хариш нутгийн зөвлөлийн харьялалд 9,736 км2-ийн газар нутаг хамаарагддаг. Одоогийн байдлаар 100 мянган хүн амтай болох төлөвлөгөөгөөр хот болгон өргөжүүлж байна. 2019 онд 13,232 хүн амтай байв.
Ангилал:Хайфа дүүргийн нутгийн зөвлөл Ангилал:Хайфа дүүрэг Ангилал:1982 онд байгуулагдсан
Чёрная речка (өртөө)
thumb|220px| Чёрная речка өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 1982 оны 11 сарын 6-нд нээгдсэн.