cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Моторт унадаг дугуй
Mоторт унадаг дугуй гэдэг нь мотоциклийг анх нэрлэх байсан нэршил юм. 1896 онд германы хөдөлгүүр зохион бүтээгч Эмил Капитайн моторт унадаг дугуйн патентийг бүртгүүлсэн байна. Анхны моторт унадаг дугуйгаар 1897 онд Вернерийн үйлдвэрлэсэн дугуйг тооцдог. 1930-аад оноос жижиг моторт дугуй гэх нэршил бий болжээ.
Эшлэл
Ангилал:Моторт дугуйн загвар ангиллаар
Чойжавын Түмэндэмбэрэл
Чойжавын Түмэндэмбэрэл нь 1926 онд Хан тайшир уулын аймгийн Хан хөхий уулын хошуу одоогийн Увс аймгийн Өндөрхангай сумын нутагт тѳрсѳн.
1938-1944 онд бага, дунд сургууль, 1959-1962 онд ЗХУ-ын Москва хотод ЗХУКН-ын Төв Хорооны дэргэдэх намын дээд сургууль, 1969-1971 онд Москва хотод К.Е.Ворошиловын нэрэмжит ЗХУ-ын Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын академид тус тус суралцаж төгсжээ.
Ч.Түмэндэмбэрэлд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн 1971 оны 7 дугаар сарын 3-ны өдрийн 220 дугаар тогтоолоор хошууч генерал, 1981 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийн 82 дугаар тоггоолоор дэслэгч генерал цол хүртээжээ.
Ч.Түмэндэмбэрэл МАХН-ын XIII, XV, XVII, XVIII их хуралд төлөөлөгчөөр сонгогдож байжээ.
Дэслэгч генерал Ч.Түмэндэмбэрэлийн улс орны батлан хамгаалах хүч чадал, иргэний хамгаалалтын байгууллагыг хөгжүүлж бэхжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг нь төр засаг өндрөөр үнэлж Сүхбаатарын одон, Байлдааны гавъяаны улаан тугийн одон, Байлдааны гавъяаны одон, Алтан гадас одон, бусад ойн медалиудаар шагнасны дээр ЗХУ-ын Улаан таван хошуу одон, БНБАУ, БНАГУ, БНПАУ, БНСЧСУ-ын медалиудаар шагнагджээ.
Ангилал:Монголын генерал Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын Улаан таван хошуу одон шагналтан Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн Ангилал:Увсынхан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1926 онд төрсөн
Том-Амжилт ХХК
Том-Амжилт ХХК нь 2010 онд байгуулагдсан, Монголын компани.
2006 оноос үйл ажиллагаа явуулж ирсэн мэдээ мэдээллийн amjilt.com вэбсайтад суурилж, 2010 онд албан ёсоор “Том-Амжилт” ХХК нэртэйгээр байгуулагдсан. Тус компани нь мэдээлэлийн технологи, сургалт, худалдаа үйлчилгээ, хэвлэл мэдээлэл, анимешин студи зэрэг салбарт үйл ажиллагаа явуулдаг, нийт 40 гаруй ажилтантай.
Түүх
2007/12/19 - www.amjilt.com үүсгэн байгуулагдав.
2010/10/29 - Том-Амжилт ХХК үүсгэн байгуулагдав.
2012/12/09 - Амжилт Мэдээлэл Технологийн Академи байгуулагдав.
2013/12/19 - Амжилт Студи байгуулагдав.
Том-Амжилт ХХК
“Том-Амжилт” ХХК вэб хөгжүүлэлтийн компани нь 2010 онд байгуулагдсан. Үндсэн 5 ажилтантай, байгуулагдсанаас хойш 2000 орчим сайтыг мэдээлэл технологийн салбарт хийж гүйцэтгэсэн. 2011 оноос хойш домэйн нэр, хостингийн үйлчилгээ үзүүлэх болсон.
Амжилт мэдээлэл технологийн академи
“Амжилт мэдээлэл технологийн академи” нь 2012 онд байгуулагдсан. Мэдээлэл технологийн салбарт мэргэжилтэн бэлтгэх зорилготой тус академи нь 7 багш, 5 ажилтантайгаар график дизайн, вэб дизайн, 3D анимейшн, мультимедиа, зураг төсөл интерьер дизайны чиглэлээр сургалт явуулдаг.
Амжилт анимэйшн студи
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж
Мопед
Мопед нь мотор болон педал буюу хөдөлгүүр, дөрөө гэсэн герман үгнүүдийн эхний үеүдээс нийлүүлэн бүтээсэн нийлмэл үг бөгөөд түүнийг хөнгөн маягийн туслах хөдөлгүүртэй унадаг дугуйнаас ялган ангилахын тулд 1953 онд шагналын сан гарган хайж олсон нэр юм. Энэ төрлийн жижиг моторт унадаг дугуй нь нэг болон хоёр хүний суудалтай, хөдөлгүүрийн багтаамж нь 50 см3 -ээс хэтрэхгүй багтаамжтай, хөдөлгүүрийг асаах дөрөөтэй, буцаан гишгэдэг тоормосоор тоноглогдсон байх ёстой байж.
Цахим холбоос
Ангилал:Моторт дугуйн загвар ангиллаар Мопед
Мофа
Мофа нь (гер.: Motor-Fahrrad буюу Motorisiertes Fahrrad) моторт унадаг дугуй буюу моторжуулсан унадаг дугуй гэсэн үгээс бүтсэн нийлмэл нэр үг юм.
Түүх
Анхны моторжуулсан унадаг дугуйг моторт унадаг дугуй хэмээн нэрлэжээ. 1929 онд гарсан дэлхийн эдийн засгийн хямралын үеэр унадаг дугуйнд нэмж угсардаг моторыг зохион бүтээсэн ба үүнийг дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа туслах мотортой унадаг дугуй хэмээн нэрлэж байжээ. Үүнээс дамжин бий болсон педал буюу дөрөөтэй арай хурдан моторжуулсан унадаг дугуйг мопед хэмээн нэрлээд түүний хурд багатай хувилбарыг мофа хэмээн нэрлэх болжээ.
Швейцари
1961 онд швейцарид мотортой унадаг дугуй хэмээх нэршлийг хуулиар бий болгосон бөгөөд анхны энэ төрлийн мофаг орон нутгийн зах зээл дээр Пони Мотос компани үйлдвэрлэн гаргаж байв. Мофа нь тухайн үедээ ажилчид, хөдөө аж ахуйн салбар болон залуусын хэрэглээний салшгүй нэг хэсэг байв. Хүмүүсийн амьжиргааны төвшин дээшилсэн, мөн түүнчлэн дуулга зайлшгүй хэрэглэх зэргээс гадна шинээр бий болсон моторжуулсан унадаг дугуйн өөр нэг хувилбар болох мотороллероос шалтгаалан мофагийн эрэлт хэрэгцээ улам бүр багассан байна.
Герман
1965 оны дөрөвдүгээр сарын 23-нд Баруун Германд мопедийн доор мофад зориулсан шинэ ангиллыг хуульчлан гаргасан бөгөөд мофаг жолоодохын тулд мопедтэй адил жолооны үнэмлэх шаардлагагүй юм. Энэ хуулийн заалтаар мофа нь нэг мөртэй, нэг суудалтай, дээд хурд нь 25 км/ц-с хэтрэхгүй, хөдөлгүүрийн эргэлт хамгийн ихдээ 4800 мин-1 байхыг заасан байна. Өөрийн гэсэн дизайнтайгаас гадна жолооны үнэнлэх шаардлагагүйгээс хамааралтайгаар мофа нь 1980-аад он хүртэл өргөн хэрэглэгдэж байлаа. Мофаг хамгийн ихээр хэрэглэж байх үед германд нийт 25 үйлдвэрийн 140 гаруй загвар үйлдвэрлэгдэж байж. 1980-д оны сүүлээр мофа нь моодноос гарч түүний үйлдвэрлэл ч эрс багассан байна. Зүүн Германд богино хугацаанд бас л мофаг үйлдвэрлэж байсны тоонд Симсон СЛ1 ордог. Гэхдээ зүүн германд мофаны тусгай ангилал байгаагүй зөвхөн моторжуулсан унадаг дугуйн ангилалтай байгаад тус ангилал нь заавал жолооны үнэмлэх шаарддаг байсан учир тийм өргөн дэлгэр тархаж чадаагүй аж.
Эшлэл
Ангилал:Моторт дугуйн загвар ангиллаар Ангилал:Моторжуулсан дугуй МОФА
Цэвэгсүрэнгийн Тогоо
Цэвэгсүрэнгийн Тогоо нь Өвөрхангай аймгийн Сант суманд 1954 онд төрсөн, Монголын цэргийн зүтгэлтэн. Дэслэгч генерал цолтой.
Ангилал:1954 онд төрсөн Ангилал:Монголын генерал
Шавийн Арвай
Шавийн Арвай (1938-2020 он), Дорноговь аймгийн Эрдэнэ суманд төрсөн) нь Монголын цэргийн зүтгэлтэн. Дэслэгч генерал, Монгол Улсын Шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн, мөн цэргийн шинжлэх ухааны доктор, профессор цолтой хүн юм.
Бага нас
Арвай 1938 онд Дорноговь аймгийн Эрдэнэ сумын нутаг, Богийн гашуун хэмээх газар Рэнцэнгийн хүү болон төржээ. Эцэг нь лам хүн байсан тул хэлмэгдэлд өртөн шоронд хоригдож байгаад 1947 онд суллагдсаныхаа дараа, хүүхдүүдээ эсэргүүний хүүхэд гэх гадуурхалд өртүүлэхгүйн тулд туурга тусгаарласнаар Арвай өвөөгөөрөө овоглох болсон учиртай. 1947 онд сумынхаа бага сургуульд элсэн ороод, дунд сургуулийн 7-р ангиа аймгийн төвд дүүргэж, 15 наснаасаа Зүүнбаянгийн нефтийн үйлдвэрт ажиллах болсон. Улмаар тусгай мэргэжлийн сургуульд суралцан сантехникч мэргэжил эзэмшин, үйлдвэртээ сантехникчээр ажиллаж байгаад 1954-1958 онд Улаан-Уулын төмөр замын өртөөнд ажиллаж байгаад сайн дураараа цэрэгт явжээ.
Цэргийн зүтгэлтэн
Ийнхүү 1958-1960 онд Сэлэнгийн байцаан өнгөрүүлэх боомтод хилийн цэрэгт алба хааж байхдаа ЗХУ болон БНМАУ-ын онц хилчин цол, тэмдгийг гардан авч, улмаар 1960-1963 онд Москва хотноо Хилийн цэргийн дунд сургуульд суралцан онц дүнтэй төгссөн.
Эх орондоо буцаж ирээд 1964-1967 онд НАХЯ-ны Хилийн хэлтэст туслах офицероор ажиллаж байгаад дахин ЗХУ уруу явж, 1967-1970 онд Фрунзийн нэрэмжит команд штабын академийг төгсөн, Замын-Үүд дэх хилийн 12 дугаар отрядад штабын дарга, отрядын даргаар ажиллаж, 1975-1976 онд Халх голын отрядыг байгуулан, 1976 онд Хилийн ба Дотоодын цэргийн хэргийг эрхлэх газрын нэгдүгээр орлогч даргаар ажиллажээ. 1976-1982 он хүртэл НАХЯ-ны нэгдүгээр орлогч сайд, Хилийн ба Дотоодын цэргийг удирдах ерөнхий газрын даргаар ажиллаж байв. 1982-1984 онд Москвад Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын академид суралцан, цэргийн шинжлэх ухааны дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалсан. 1984-1986 онд БХЯ-ны Зэвсэглэл техник хариуцсан орлогч сайд, 1986-1990 он хүртэл НАХЯ-ны орлогч сайд, Хилийн ба Дотоодын цэргийн Удирдах газрын даргаар ажиллаж байгаад 1990 оны дөрөвдүгээр сарын 20-ны өдөр бэлтгэлээр халагдаж, гавьяаныхаа амралтанд гарчээ. Энэ хугацаанд 1976 онд хошууч генерал, 1979 онд дэслэгч генерал цол хүртсэн.
Эрдэм шинжилгээний ажилтан
Тэтгэвэрт гарсныхаа дараа Арвай Батлан хамгаалахын их сургуулийн Хилийн цэргийн зөвлөхөөр ажиллаж байгаад 2011 оноос Хууль сахиулахын их сургуулийн эрдэм шинжилгээний төвийн дарга, эрдмийн зөвлөлийн болон магистрын зөвлөлийн гишүүн болжээ. Өдгөө Дотоод хэргийн их сургуулийн эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн хил судлалын төвийн дарга, НҮБ-ын Мэдээлэлжүүлэлтийн олон улсын академийн академич, тэргүүлэгч гишүүнээр ажиллаж байна. Арвай 200 гаруй эрдэм шинжилгээний бүтээл туурвиснаас гадна "Цогтой гүний домогт хязгаар Эрдэнэ сум" хэмээх ном хэвлүүлжээ.
Сонгуульт ажил
Арвай Ардын Их Хурлын депутатаар 2 удаа сонгогдсон, МАХН-ын Төв Хорооны орлогч ба жинхэнэ гишүүн байв.
Гэр бүл
Түүний эхнэр Бадрахын Даваасүрэн Монгол Улсын гавьяат багш цолтой.
Эшлэл
Ангилал:Монголын дэслэгч генерал Ангилал:Монгол улсын шинжлэх ухааны гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Зохиогч Ангилал:ЗХУ-ын жанжин штабын цэргийн академийн төгсөгч Ангилал:Дорноговийнхон Ангилал:Эрдэнийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1938 онд төрсөн Ангилал:2020 онд өнгөрсөн
Иран-Иракийн дайн
'''Иран-Иракийн да
йн''' 1980-1988 онд үргэлжилсэн.
Урьдач нөхцөл
1979 онд Иранд Исламын хувьсгалаар Аяатолла Рухоллах Хомейни засгийн эрхэнд гарч, Исламын ЗГ-ийг байгуулсан. Энэ үед Иракийн ерөнхийлөгч Саддам Хусейн Иран руу довтлохыг санаархаж эхлэв. Ирак Иран руу довтлох хэд хэдэн бодит шалтгаан байсан юм.
Эшлэл
Ангилал:20-р зууны дайн  Ангилал:1980-д он Ангилал:1980 оны зөрчилдөөн Ангилал:Азийн дайн
Дебрецен
Дебрецен (Debrecen) — Унгарын засаг захиргааны нэгж Хойд Альфёльд бүсэд орших Хайду-Бихар тойргийн хот бөгөөд нийслэл Будапештын дараа орох хоёр дахь том хот юм.
2017 оны Өмнөговь аймгийн наадам
Их монгол улс байгуулагдсаны 811жилийн ой, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 106 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 96 жилийн ой, Өмнөговь аймаг үүсэн байгуулагдсаны 86 жилийн ой, үндэсний их баяр наадмын хүчит бөхийн барилдаанд \ 2017-07-17,18 \ улс, аймаг, цэргийн цолтон болон залуу бөх оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын начин Баян-овоо сумын харъяат Т.Энхтуяа, Булган сумын харъяат Б.Сумъяа, Ханхонгор сумын харъяат Ц.Одбаяр нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
1.у.н Т.Энхтуяа - с.з Б.Тэнгис
2.у.н Б.Сумъяа - с.з Х.Даваадорж
3.у.н Ц.Одбаяр - с.з Б.Заандорж
5. а.а Э.Нямаа - а.х Ц.Анхбаяр
6. а.а С.Идэрсүрэн - с.з Г.Энх-Эрдэнэ
7. а.а Ш.Дарханбат - а.н С.Амартүвшин
8. а.з Б.Амгаланбаатар - а.н Т.Төгсдөлгөөн
Зургаагийн даваа
1.а.а Ш.Дарханбат - с.з Б.Тэнгис
2.а.з Б.Амгаланбаатар - с.з Х.Даваадорж
3. а.х Ц.Анхбаяр - с.з Б.Заандорж
4. с.з Г.Энх-Эрдэнэ - с.з Ц.Ганзориг
Долоогийн даваа
1.а.а Ш.Дарханбат - с.з Г.Энх-Эрдэнэ
2.а.х Ц.Анхбаяр - с.з Х.Даваадорж
Наймын даваа
1.а.а Ш.Дарханбат - а.х Ц.Анхбаяр
Хасиба Булмерка
Хасиба Булмерка (حسيبة بولمرقة) нь 1968 оны долоодугаар сарын 10-нд Алжирын Константинд төрсөн хөнгөн атлетикч юм.
Ангилал:Алжирын 800 метрийн гүйгч Ангилал:Алжирын 1500 метрийн гүйгч Ангилал:800 метрийн гүйлтийн африкийн аварга Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн африкийн аварга Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн олимпын аварга Ангилал:1500 метрийн гүйлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Алжирын олимпын оролцогч Ангилал:1988 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Алжирын олимпын аварга Ангилал:Константины хүн Ангилал:Алжирчууд Ангилал:1968 онд төрсөн
Шагалын Жадамбаа
Эцэг эхээс наймуулаа зургаан хүү, хоёр охинтой айл байж. Багадаа ядуу зүдүү байсан учир айлд хөлсөөр мал маллаж, цэрэгт явах хүртлээ ачигч хийж байсан байна. Борог амьдрал дундаас л сургууль соёлын мөр хөөсөн нэгэн. 1949-1953 онд Баян сум (одоогийн Халиун сум)-ын бага сургуульд суралцахад нь тус сургуулийн захирал, ангийн багшаар нь төр нийгмийн нэрт зүтгэлтэн, Ерөнхий сайд асан Пунцагийн Жасрай гуай ажиллаж байсан гэдэг. 1992 онд П.Жасрай гуай Засгийн газрын тэргүүн болоод өөрийн багтаа авч ажиллуулсан байна.
Салбарын орлогч сайд, нэгдүгээр орлогч болон сайдаар ажилласан хугацааг нь аваад үзэхээр арван хэдэн жил хоёр ч Засгийн газар дамжиж алба хашсан. "Нийгмийн гольдрол өөрчлөгдсөн хүнд цагт Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан Дашийн Бямбасүрэн миний андыг нөмөр түшигтэй төрийн сайд гэж тодотгосон юм" хэмээн Ш.Арвай генералын дурсамжид байдаг. Тэрээр Жадамбаа генералыг "Монголын алт" гэж үнэлсэн нь бий. Энэ үгийг Арвай генералд Оросын Цэргийн командын академийн захирагч, хурандаа И.Н.Воробьев 1970-аад онд манайд айлчлахдаа хэлсэн байдаг.
Монголын Батлан хамгаалах салбар хүчирхэг байсан үеийн Ш.Жадамба генерал армийн бүх шатны сургууль, албыг дүүргэж, цэргийн эрдэмд төгс боловсорсон жинхэнэ эх орны цэрэг байж. Махруу дайчин шаргуу, нягт нямбай, энгүй хөдөлмөрч тэрбээр суралцсан цэрэг, хүчний сургууль бүрээ алтан тэмдэгтэй дүүргэж, хашсан албан тушаал бүртээ бүтээсэн гавъяа хэлэх үгтэй байж цэрэг армийнхаа төлөө хатуу чанд тэмцдэг, хамгаалдаг генерал байж. Ш.Жадамба хээрийн дадлага, сургууль буудлага жолоодлогын талбайд офицер, цэргүүдтэйгээ халуун, хүйтнээс халшрахгүй ихэнх цагаа өнгөрүүлдэг байв. Түүний удирдсан хээрийн томоохон сургууль, дадлага, бүтээж туурвисан ном, илтгэл, өгүүлэл, дүрэм журам, зөвлөмжүүд нь энэ салбарын хөтөч гэгдэх юм. Монголын ардын армийг өргөтгөн зохион байгуулах нь Ш.Жадамба генерал, түүний хамтран зүтгэгчдээс хичээл зүтгэл, эр зориг, тэвчээр хатуужил шаардсан ажил байжээ. Ш.Жадамба, Л.Моломжамц, Ч.Пүрэвдорж, Р.Гаваа, Ц.Дашзэвэг, П.Мөнхдорж нарын цэргийн шилдэг дарга нар зэвсэгт хүчнээ хүмүүнлэг шинэ цагийн зорилгод нийцүүлэн өөрчлөн байгуулах цаг ирснийг эрт ойлгосон байжээ.
Ардчилсан хувьсгал ялсны дараахан Ю.Цэдэнбалыг хаана оршуулах талаар Монголын төр хуралдахад “Төр нь тэргүүнээсээ нүүр буруулж, төмөр нүүрээ харуулж байгаа бол арми нь маршалаа авъя...” гэж ёсолчхоод гарч одсон8 тухайн үеийн Батлан хамгаалахын сайд, Дэслэгч генерал Ш.Жадамба хүн чанар, төрт ёсыг түүхэнд сийлжээ. Шавилхан биетэй буурал генералыг уудам дэлгэр эх орноо сэтгэл зүрхэндээ багтаан, ган зуд, өвчин тахал, гал усны гашуун зовлонд элэг зүрхээ эмтлэн явсан жинхэнэ монгол эр гэх юм билээ.
Гэр бүл
Түүний хүү Ж.Энхбаяр мөн Батлан хамгаалахын сайдаар ажиллаж байсан улс төрч юм.
Тимбалэнд
Тимбалэнд (Timbaland, 1972 оны гуравдугаар сарын 10-нд Виржиниа мужийн Норфолк хотод төрсөн) нь Америкийн хөгжмийн зохиолч-найруулагч рэппер юм. Түүний уран бүтээл шинэ залуу урлагийн төлөөллийг дэмжихэд чиглэгддэг.
Холбоос
Ангилал:1972 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын дуучин Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:АНУ-ын рэппэр Ангилал:Америкчууд
Араб-Израилын дайн
1947 онд НҮБ-ын шийдвэрээр Палестиныг Араб, Еврейн хоёр улс болгосон. Үүнийг нь арабууд маш ихээр эсэргүүцэж байсан. 1948 онд Израил улс тусгаар тогтнолоо зарласнаас ердөө хэдхэн хоногийн дараа арабын 5 улсын цэрэг Израил руу довтлов. Гэвч Израилчуудад Англи, Францын талаас дэмжлэг үзүүлж байсны ачаар Израилын цэрэг Арабын цэргийг бут цохиж, Йордан голын баруун эрэг, Газын зурвас, Синайн хойгийг хяналтандаа авсан. Үүнээс хойш Араб-Израилын сөргөлдөөн өнөөг хүртэл үргэлжилж дэлхийн хамгийн халуун цэгийн нэг хэвээр байгаа билээ. 1956 онд Англи, Францтай хамт Египетэд халдан довтолжээ. Учир нь Египетэд Насер засгийн газраа байгуулсан бөгөөд санхүүгийн асуудалтай байсан тул АНУ-с тусламж хүсчээ. АНУ санхүүгийн тусламж үзүүлэхээс татгалзсан тул ашиг ихтэй Английн мэдэлд байсан Суэцийн сувгийг эзэлж авсан бөгөөд Англи уг довтолгооноор 1/3 г буцааж авчээ.
1964 онд Палестины Чөлөөлөх Байгууллага байгуулагдсан. 1968 оны 3-р сард Йордан дахь ПЧБ-ийн бааз руу Израилын цэргүүд довтолсноор Араб-Израилийн хоёр дахь дайн эхэлсэн. 1969 оны "6 өдрийн дайн"-аар Израил улс Йордан голын баруун эрэг, Газын зурвас, Голланы өндөрлөг зэргийг арабуудаас эзлэн авсан. 1970 онд ПЧБ-ийн дайчид Йорданоос Израилын нутаг луу цөмөрч багахан хэмжээний тулалдаан хийж, эцэст нь Ливан луу дүрвэн гарсан байна. Сири улс нь ПЧБ-ийг идэвхтэй дэмждэг орон байсан. Израиль 1973 онд Египет, Сири, Йордан луу нэгэн зэрэг түрэмгийлсэн бөгөөд 1982 онд Израилын цэрэг Ливаныг эзлэн авсан. Анх НҮБ-ийн Ерөнхий Ассамблейн тогтоож өгсөн 14,1 мянган км.кв нутаг дээр 6,7 мянган км.кв нутгийг эзлэн авсан байна. Ер нь Израил улсын гадаад бодлого нь "тэсч үлдэх" гэсэн зарчмаар явдаг. Учир нь тус улсад байнга заналхийлж буй улсууд их байдаг. АНУ-ын онцгой хүч чармайлт Ойрх Дорнодын асуудлыг шийдвэрлэхэд гол үүрэг гүйцэтгэж байгааг хүлээн зөвшөөрөх хэрэгтэй. 1978 оноос Израил-Египет хоёр, 1993 онд Израил-ПЧБ, дараа нь Йордантай хэл амаа ололцлоо.
Цахим холбоос
Ангилал:20-р зууны дайн Ангилал:Азийн дайн Ангилал:Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн Ангилал:Палестины түүх Ангилал:20-р зууны Израилын түүх Ангилал:Израилын зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Египетийн зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Египетийн Вант Улсын зэвсэгт хүчин Ангилал:Сирийн зэвсэгт хүчний түүх Ангилал:Йорданы түүх Ангилал:Саудын Арабын түүх Ангилал:20-р зууны Иракийн түүх Ангилал:20-р зууны Ливаны түүх Ангилал:20-р зууны Сирийн түүх Ангилал:Египет-Израилын харилцаа Ангилал:1947 оны зөрчилдөөн Ангилал:1948 оны зөрчилдөөн Ангилал:1949 оны зөрчилдөөн
Найман гишүүт хутагт мөр
Найман гишүүт хутагт мөр бол Бурханы шашинд зовлон зогсоох, өөрийгөө сэхээрэл хүрэх найман хэсгээс бүрдэх арга зам юм. Найман гишүүт хутагт мөр найман гишүүнээс бүрдэх. Үүнд: Ангилал:Буддын шашин
Алфа Ромео Жулиа (952)
Алфа Ромео Жулиа (952) (итал.: Alfa Romeo Giulia) нь Италийн Фиат Крайслер концернд хамаарах автомашин үйлдвэрлэгч Алфа Ромео компанийн дунд ангиллын тэрэг бөгөөд 2016 оноос цувралаар үйлдвэрлэж байна.
Эшлэл
Жулиа (2015) Ангилал:Лимузин Ангилал:Суудлын автомашины загвар
Алтан гадас одон
Алтан гадас нь БНМАУ-ын үед анх бий болсон Монгол Улсын төрийн одон юм. 1990 оны 06 дугаар сарын 30-нд БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн 148 дугаар зарлигаар батлагдсан ”БНМАУ-ын цол, тэмдэг, одон, медалийн дүрэм”-д бичигдснээр "Алтан гадас" нь одонгийн зэрэглэлээр  4 дүгээрт бичигддэг.
Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль Ангилал:1936 онд анх гардуулсан шагнал
Жованни Рибизи
Жованни Рибизи (Giovanni Ribisi, 1974 оны арванхоёрдугаар сарын 17-нд Лос-Анжелес хотод төрсөн) нь Америкийн жүжигчин юм.
Түүний тоглосон Цэрэг Райныг аварсан нь, Аватар болон Тед кинонууд нь амжилт олсон байдаг билээ.
Холбоос
Ангилал:1974 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Америкчууд Ангилал:Лос-Анжелесын хүн
Илиян Мицански
Илиян Эмилов Мицански (Илиян Емилов Мицански; 1985 оны арванхоёрдугаар сарын 20-нд Сандански хотод төрсөн) — Болгарын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Корона» болон Болгарын шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2013 оны зургаадугаар сард «Карлсруэ» багтай гэрээлсэн.
Шигшээ
Мицански анх 2010 оны наймдугаар сарын 11-нд Болгарын шигшээд Оросын эсрэг нөхөрсөг тоглоход (0:1) гараалж, 2012 оны тавдугаар сарын 26-нд Нидерландын эсрэг гоолдож байлаа.
Цахим холбоос
Ангилал:Болгарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Пирин Благоевград багийн тоглогч Ангилал:Амика багийн тоглогч Ангилал:Лех багийн тоглогч Ангилал:Корона багийн тоглогч Ангилал:Одра Водзислав Слёнски багийн тоглогч Ангилал:Заглембе Любин багийн тоглогч Ангилал:Кайзерслаутерн багийн тоглогч Ангилал:Франкфурт багийн тоглогч Ангилал:Ингольштадт 04 багийн тоглогч Ангилал:Карлсруэ багийн тоглогч Ангилал:Болгарчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Вулгат
Вулгат буюу Латин Вулгата нь Христийн тооллын IV зууны үед Гэгээн Иеромийн еврей, арамей, грек хэлнээс латин хэл рүү орчуулсан Библи юм. IV зуунаас эхлэн ашиглаж эхэлсэн ба XVI зуунд Католик шашны ёслол мөргөлд ашиглах цорын ганц албан ёсны хувилбар гэж зарласан.
Христийн тооллын 382 онд Гэгээн Иером Пап I Дамасийн лүндэнгээр Vetus Latina буюу хуучин латин хувилбарыг хянан засварлаж, Библийн номуудыг эмхэтгэх ажилд томилогджээ. Бусад Библийн орчуулгаас ялгахын тулд грек хэлний βουλγάτα буюу вулгат (орчуулбал "түгээмэл") гэж тодотгон нэрлэх болсон.
1545-1563 онд зохион байгуулагдсан Трентийн Зөвлөлийн хуралдаанаас Латин Вулгат бол католик сүмийн ашиглах албан ёсны хувилбар гэж тунхаглажээ.
Латин орчуулгын тухай
Еврей хэлээр бичигдсэн Хуучин гэрээс: Дуулал номоос бусад номуудыг Гэгээн Иером орчуулж Христийн тооллын 405 оны орчим дууссан.
Грек хэлнээс орчуулсан Теодотионы нэмэлт: Гэгээн Иером Хөрвүүлсэн  Даниел, Гурван хүүхдийн дуулал, Сюзаннагийн түүх, Үзэсгэлэн гоо ба луу (Даниел номын төгсгөлд байдаг)
Койне грек хэлээр бичигдсэн эх: Койне буюу энгийн хэрэглээний грек хэлнээс Гэгээн Иером Эстер номыг хөрвүүлсэн.
Грек орчуулгын эх: Гэгээн Иером Дуулал номыг грек орчуулгын эхтэй харьцуулан засаж орчуулсан.
Арамей хэлнээс: Тоби, Жүдит номыг Гэгээн Иером орчуулсан.
Эртний латин орчуулгын эхийн хянан засварлалт : Оролцсон хүмүүс тодорхойгүй. Барух, Иеремиагийн захидал, Эсдрас, Шавь нарын Үйлс, Элч нарын чуулгануудад бичсэн захидлууд, Илчлэлт номуудыг эртний латин эхтэй тулган хянасан.
Эртний латин орчуулгыг огт засварлалгүй тэр хэвээр үлдээсэн: Элч Паулын Лаодисеанчуудад бичсэн захидал, Манасейгийн залбирал, 4 Эсдрас, Соломоны эрдэнэ үгс, Сирах, Нэгдүгээр, Хоёрдугаар Макабе номын орчуулгын хувилбарыг тэр хэвээр нь авч ашигласан.
Шинэ Вулгат
Шинэ Вулгат буюу Нова Вулгата нь анх орчуулагдсан хэв маягаас ялгаатай. 1965 онд Пап VI Паул лүндэн гаргаж Библийг еврей, грек эхтэй нь тулган нягталж орчин үеийн хэл зүйн дүрэм, найруулгын дагуу сонгодог латин хэлээр засварлаж 1979 онд бүрэн дууссан. 1979 онд Пап II Иохан Паул Вулгатын шинэ хувилбарыг Ариун Сэнтийн шашны мөргөл, үндсэн ёслолд баримтлах гол эх сурвалж гэж зарласан.
Өрнийн соёлд үзүүлсэн нөлөө
Вулгат буюу Латин Библи нь мянга гаруй жилийн турш хамгийн өргөн ашигладаг Ариун Библийн орчуулга болсон. Дундад зуун, Сэргэн мандалтын үе, орчин үед ч шашин судлал болон урлаг, утга зохиол, уран барилгын чимэглэл зэрэгт латин орчуулгын эхээс эш татах, дүрслэх зэргээр ашигладаг. Христийн тооллын 400 оноос 1500-аад оны дунд үе хүртэл Европын улс орнуудын нийтлэг хэрэгцээг хангадаг цорын ганц эх сурвалж болж байв.
Эшлэл
Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:Эртний утга зохиолын бүтээл Ангилал:Гэгээн Иером
Уитни Хьюстон
Уитни Элизабет Хьюстон (Whitney Elizabeth Houston, 1963 оны Наймдугаар сарын 9 – 2012 оны Хоёрдугаар сарын 11) Америкийн дуучин, жүжигчин, загвар өмсөгч, продьюсер. Түүнийг Гиннесийн дэлхийн дээд амжилтын номд Бүх цаг үеийн түүхэн дэх хамгийн их шагнал хүртсэн эмэгтэй уран бүтээлч гэсэн төрөлд 2009 онд бүртгэжээ. Хьюстон поп урлагийн түүхэнд хамгийн их ашиг олсон уран бүтээлчийн нэг бөгөөд замналынхаа туршид нийт 170 сая цомгоо дэлхийн зах зээлд борлуулсан юм. Тэрээр студийн 6 цомог, Зул сарын баярын нэг цомог, киноны сайундтрак бүхий гурван цомог худалдаанд гаргаж, тэдгээр нь очир эрдэнэ, мульти-платинум, платинум, алтан цомгийн гэрчилгээг хүртэж байжээ. Хьюстоны дуулсан "How Will I Know" дууны клип MTV сувгаар цацагдсанаас хойш олон орны хөгжмийн жагсаалтад тэргүүн эгнээнд бичигдэж, улмаар олон хар арьст эмэгтэй уран бүтээлчдийг араасаа дагуулсан юм.
Биллбордын шилдэг 100 дууны жагсаалтад долоон удаа тэргүүн байранд бичигдсэн. Биллборд сэтгүүлийн оны хамгийн сүүлийн жагсаалтанд шилдэг цомгийн төрөлд хоёр удаа тэргүүн эгнээнд бичигдсэн анхны эмэгтэй. 1985 түүний гаргасан хамгийн анхны цомог болох Whitney Houston цомог нь хөгжмийн урлагийн түүхэнд хамгийн их борлогдсон дебют цомог болон мөнхөрсөн юм. Алдарт Rolling Stone сэтгүүл түүний анхны цомгийг бүх цаг үеийн 500 шилдэг цомгийн жагсаалтад 254-рт эрэмбэлсэн байна. Харин түүний хоёр дахь цомог болох Whitney нь Биллбордын шилдэг 200 цомгийн жагсаалтын тэргүүн эгнээнд бичигдэж байсан юм.
1992 онд дэлгэцнээ амилсан Бие хамгаалагч кино бол гол дүрд тоглосон түүний анхны кино юм. Тус киноны албан ёсны дуу гэгдэх "I Will Always Love You" буюу "Чамайг үргэлжид хайрлана" дуу нь маш их борлуулалт ашиг олж чадсан, тус дуу багтсан цомог нь 1994 оны Гремммигийн наадмын жилийн шилдэг цомог төрөлд ялалт байгуулсан билээ. Бие хамгаалагч киноны дуунаас бүтсэн цомгийг анх удаагаа Nielsen SoundScan систем ашиглан бүтээсэн юм. Тус цомог бүх цаг үеийн хамгийн шилдэг 500 цомгийн жагсаалтанд 4-рт эрэмбэлэгдсэн юм. Түүнийг нэр алдарт хүргэсэн Бие хамгаалагч киноны дараа 1995 онд Амьсгаа даран хүлээнэ, 1996 онд Номлогчийн эхнэр зэрэг киноны гол дүрийг бүтээсэн байна. Тус киноны албан ёсны дуунууд багтсан цомог нь бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай шашны агуулга бүхий цомог болон мөнхөрсөн билээ.
2012 оны Хоёрдугаар сарын 11-ны өдөр Уитни Хьюстоны цогцос Беверли Хиллс дэх Беверли Хиллс Хилтон зочид буудлын зочны өрөөнөөс олдсон. Хэргийн мөрдөгчид түүнийг хар тамхи хэтрүүлэн хэрэглэсний улмаас ваннандаа живж нас барсан гэж тогтоосон бөгөөд зүрх нь ачааллаа дийлээгүй гэж оношложээ. Түүний нас барсан тухай мэдээлэл хормын дотор дэлхийн өнцөг булан бүрт хүрч, 2012 оны Греммийн хөгжмийн наадмыг зохион байгуулах хороо тус наадмыг Уитни Хьюстоны гэгээн дурсгалд зориулахаар болсон юм.
1963-1984: Хүүхэд нас, Замналын эхэн үе
Уитни Хьюстон 11 нас хүрэх жилээ өсч төрсөн Ньюарк хотынхоо New Hope Baptist сүмийн багачуудын найрал дууг гоцлох болж, улмаар төгөлдөр хуур ч тоглож сурчээ. Тус сүмийн баримт бичигт тэмдэглэснээр тэрээр "Guide Me, O Thou Great Jehovah" дууг анх удаа гоцлосон байна. Хьюстон бага ангиа Гэгээн Доминикийн академид өнгөрүүлсэн бол ахлах сургуулиа Нью-Жерси мужийн Колдуэлл-ийн охидын Католик сургуульд өнгөрүүлжээ. Энэ сургуульд суралцаж байхдаа тэрээр сайн найзаа олсон бөгөөд түүнийг Робин Кроуфорд гэдэг байлаа. Хьюстон түүнийг бага эгч гэж дуудах дуртай байсан гэдэг. Сургуульд байхад нь Хьюстоны ээж дуулах урлагт дурлуулж, улмаар дуучны уран чадварыг нэмэгдүүлэхэд шаардлагатай болгоныг зааж, сургаж байжээ. Тухайн үеийн алдартай уран бүтээлчид гэгдэх Чака Хан, Глейдис Найт, Роберта Флак нарын дуу, дуулах ур чадвар ирээдүйн алдарт дуучинд үлгэр дуурайл болж байсан гэдэг.
Түүний өсвөр нас бусад хүүхдийнхээс огт өөрөөр өрнөж байлаа. Католик сүмийн дэгийг зөрчиж тэрээр ээжтэйгээ хамт шөнийн клубуудэд дуулдаг байжээ. 1977 онд Хьюстон 14 настай байхдаа орон нутгийн шилдэг хамтлаг гэгдэх Майкл Загерын хамтлагтай тоглолтонд оролцож, тайзны арын дуучдын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан бол дараа жил нь буюу 1978 онд өөрийн шүтээн Чака Ханын хит сингл "I'm Every Woman" дууны хоолойг хийж мөрөөдөлөө бага зэрэг биелүүлсэн юм. Хожим нь тэрээр энэ дуугаа алдарт "Бие Хамгаалагч" киноны дуунаас бүрдсэн тусгай цомогт багтаасан билээ.
1980-аад оны эхээр Карнеги Холл-д ээжтэйгээ хамт дуулж байхад нь нэгэн алдартай гэрэл зурагчин харсанаар загвар өмсөх гараа нь тавигджээ. Тэрээр тухайн үеийн өсвөр настнуудын хамгийн алдартай сэтгүүл гэгдэх Seventeen сэтгүүлийн нүүр хуудсанд тавигдаж байсан түүхтэй. Өсвөр насны өхөөрдөм охиныг бусад нэр алдартай сэтгүүлүүд ч зүгээр өнгөрөөсөнгүй. Алдарт Glamour, Cosmopolitan сэтгүүлд ч хэд, хэд гараад амжжээ. Түүнээс гадна телевизийн хэд, хэдэн сурталчилгаанд ч тоглосон байна. Загварын олон агентлагууд түүний сонирхож, загварын тайзнаа гарах дараагийн том од гэж дүгнэж байлаа. Тэдний дүгнэж байсанд Хьюстон дуртай байсан ч дуулах, дуучин болох хүсэл мөрөөдлийг нь унтрааж чадаагүй юм. Тухайн цаг үедээ алдартай хамтлаг дуучдын аялан тоглолтонд хамт явах дуучид сонгон шалгаруулах нэгэн төсөлд Хью Лопер хэмээх дуучны "memories" буюу "Дурсамж" дууг өөрийн хувилбараар дуулсан нь Роберт Кристгау гэх алдартай продьюсерийн анхаарлыг татжээ. Улмаар 1983 онд алдартай уран бүтээлч Пол Жабаратай нэгэн цомогт хамтран ажиллахаар болж Колумбиа Студид өнжих болжээ.
Хьюстон 1980-аад оны эхээр хэд, хэдэн дуу бичлэгийн студийн удирдлагуудыг таних болж нөгөөдүүл нь ч дуулуулах сонирхолтой байсан боловч ээж нь түүнийг сургуулиа төгсч, боловсрол эзэмших ёстой гэж үзэн гэрээ байгуулаагүй байна. Гэсэн хэдий ч тэрээр дуулахаа зогсоохгүйгээр үл барам ээжийнхээ эсэргүүцлийг сөрөн байж шөнийн клубуудэд дуулахад нь хамт явж, хамтдаа ч дуулдаг байжээ. Энэ мэтчилэн дуулж явахад нь Нью-Йорк хотын нэгэн клубт Ариста дуу бичлэгийн студийн тэргүүн Клайв Девис харж биширсэн гэдэг. Девис түүний авьяасыг зүгээр л шөнийн клубт өндөрлөхийг үл тэвчиж улмаар Мерв Гриффинийн Шоу-нд оролцуулан, шууд нэвтрүүлгийн үеэр дуулах боломжийг олгосон байна. Төд удалгүй Ариста студи түүнтэй гэрээ байгуулсан боловч бие даасан цомогон дээр ажиллаж чадахгүй л байлаа. Хэдийгээр Девис түүний цомгийг гаргахыг хүсч байсан ч бусад продюсерүүд хэний ч мэдэхгүй дуучинг амжилт олно гэдэгт итгэхгүй байсан юм. Девисээс бусад продюсерүүд Хьюстоныг хэн нэгэн алдартай уран бүтээлчтэй хамтран уран бүтээл хийх ёстой гэж үзэж байжээ. Удалгүй продьюсерүүд Тедди Пендэрграсстай холбогдон түүний "Хайрын хэлэмж" цомогт нь багтсан Hold Me дууг нь хамтран дуулсан юм. 1984 онд залуухан Хьюстон уран бүтээлийн амжилтын үр шимийг анхлан амсч, түүний хамтран дуулсан дуу Биллбордын шилдэг R&B дууны жагсаалтын 5-рт эрэмбэлэгдсэн байна.
1985-1986: Бахдам авьяас танигдаж эхлэв
Хөгжмийн салбарын нэр хүнд бүхий Майкл Массер, Жермейн Жаксон, Нарада Майкл Уолтэн нарыг багтаа оруулсан Уитни Хьюстон 1985 оны 2-р сард өөрийн анхны цомгоо Уитни Хьюстон нэртэйгээр худалдаанд гаргажээ. Түүний эхний цомог олон алдартай хэвлэлүүдийн анхаарлыг татсан юм. Тухайлбал, алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл "Энэ жил сонссон хамгийн бахдам шинэ дуу хоолой байлаа" гэж дүгнэсэн бол Нью-Йорк Таймс сонин "Хоолойны цар хүрээ, бахдам авьяасаараа тэрээр нэгэн хэвийн хөгжмийн ертөнцийг доргиочихлоо" гэж дүгнэж байжээ. Ариста дуу бичлэгийн студи түүний анхны цомгийг АНУ-д өөр дуутайгаар, Европын орнуудад өөр дуутайгаар, Их Британид өөр дуутайгаар гаргасан нь маркетингийн бас нэгэн онцлох алхам байсан юм. Европын орнуудад цомогтоо орсон All at Once дууг түрүүнд нь хүргэсэн нь Голландын хөгжмийн чартын мега хит болсон бол АНУ, Их Британид "Someone for Me" гэх хурдан хэмнэлтэй дуу нь хит болж байлаа.
АНУ-д түүнийг сайн уран бүтээлч гэдгийг эхний цомогт нь багтсан "You Give Good Love" гэх баллад дуу нь батлан харуулж чадсан юм. Цомог АНУ-ын Биллбордын шилдэг цомгийн жагсаалтад 3-р байр, шилдэг R&B цомгийн жагсаалтад 1-рт, Европын томоохон жагсаалтуудад эхний 10 байрт эрэмбэлэгджээ. Эхний цомогоо үзэгчдэд их хэмжээгээр түгээхийн тулд Америкийн томоохон шөнийн клубуудээр сурталчилж, телевизийн шоунуудад ч оролцож байлаа. Цомгийн дараагийн дуу болох "Saving All My Love for You" дуу нь хөгжмийн зах зээлээр дэлхийд тэргүүлэгч Их Британи, АНУ-ын жагсаалтын тэргүүн байрт зэрэг жагсч томоохон жагсаалтад тэргүүн байранд бичигдсэн анхны дуу нь болжээ. Цомгийг олонд таниулах ажлын хүрээнд америкийн нэр хүнд бүхий дуучин гэгдэх Жеззи Осборнын аялан тоглолтыг Уитни Хьюстон нээдэг байлаа. Сурталчилгаатай байсан ч эсвэл сурталчилаагүй байсан ч энэ цомог түүнийг ямархан хэмжээний цартай хоолойтой, дуучин бэ гэдгийг дэлхий нийтэд таниулж чадсан юм. АНУ-ын хөгжмийн жагсаалтанд "How Will I Know" дуу нь тэргүүлснээр түүний гурав дахь дуу нь нутагтаа тэргүүлсэн тохиолдол болсон билээ. Түүний эхний цомог АНУ болон далайн чанадад түүний нэрийг цуурайтуулж, MTV хөгжмийн сувгийн хамгийн эрэлттэй хар арьст эмэгтэй дуучин болгосон юм.
1986 онд түүний эхний цомог Биллбордын шилдэг цомгийн жагсаалтыг 14 долоо хоног тасралтгүй тэргүүлж, бас нэгэн шинэ амжилт тогтоов. Түүний дебют цомгийн хамгийн сүүлийн дуу болох "Greatest Love of All" хөгжмийн жагсаалтын бүх л төрлөөр шинэ амжилт тогтоон, жилийн эцсийн шилдэг дууны жагсаалтанд тэргүүлснээр энэ алдарыг хүртсэн анхны эмэгтэй уран бүтээлч болгосон билээ. Мөн түүнчлэн энэ дуу нь сүүлийн 50 жилийн хамгийн шилдэг 500 дууны жагсаалтанд бүртгэгдсэн юм. Тэрээр анхны дэлхийг тойрсон аялан тоглолтоо энэ дуугаараа нэрлэсэн нь ийм учиртай ч байж болох билээ. Дэлхийн хөгжмийн түүхэнд анхны цомог олон сая хувиар борлогдох нь цөөн. Тэгвэл Нью-Аркаас гаралтай энэ бүсгүйн анхны цомог дэлхий даяар 25 сая хувь борлогдсон юм.
1986 оны Греммийн хөгжмийн наадам-д тэрээр жилийн шилдэг цомог, жилийн шилдэг поп дуу, шилдэг шинэ уран бүтээлч гэсэн 3 төрөлд нэр дэвшиж, бүгдийг нь авч чадсан билээ. Мөн түүнчлэн Греммийн наадмын шууд дамжуулалтын үеэр "Saving All My Love for You" дуугаа дуулсан үзүүлбэрийг телевизийн салбарын шилдгийг шалгаруулдаг Эммигийн наадам шилдэг телевизийн хувийн үзүүлбэр гэсэн төрөлд шалгаруулсан юм. Түүний эхний цомгийн шагнал үүгээр дуусахгүй. Америкийн хөгжмийн наадам, MTV Видьео наадам тус бүрээс 7 шагнал хүртсэн билээ. Алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл түүний анхны цомгийг бүх цаг үеийн шилдэг 500 цомогт багтаасан бол Рок'н Роллийн алдарын танхим түүний цомгийг мөнхлөх шийдвэрийг гаргаж байлаа. АНУ-ын USA Today сонин сүүлийн 25 жилийн түүхэн дэх хөгжмийн ертөнцийн 25 үйл явдалд түүний анхны цомог худалдаанд гарсаныг онцгойлон шалгаруулж, түүний алдарыг улам мандуулсан юм. Түүний энэхүү аугаа замнал араасаа Жанет Жаксон, Анита Бейкр нарын олон алдартанг дагуулж, хаалгыг нь онгойлгож өгсөн билээ.
1987-1991: Тэр бол Уитни
1987 оны Зургаадугаар сард хүсч хүлээсэн хоёр дахь цомог нь Уитни нэртэйгээр худалдаанд гарав. Энэ цомогт түүний хуучин хамтрагчид болох Массер, Кашиф, Уолден нараас гадна Желлибин Бенитез ажиллажээ. Олонх урлаг судлаач, шүүмжлэгч нар түүний хоёр дахь цомгийг эхний цомогтой адилхан болсон гэж дүгнэдэг. Тухайлбал алдарт Роллинг Стоне сэтгүүл "Хэдийгээр түүнд халгиж, цалгисан их авьяас бий ч түүнийгээ энэ удаад урьдынхаа дөвийлгөж чадсангүй" гэж бичиж байсан удаатай. Гэсэн хэдий ч энэ цомог борлуулалтаараа муугүй амжилт гаргаж, багагүй хэмжээний ашиг орлого цуглуулж чадсан билээ. Тус цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо АНУ-ын хөгжмийн алдарт Биллборд сэтгүүл эрхлэн гаргадаг шилдэг 200 цомгийн жагаалтад тэргүүн байрыг эзлэсэн юм. Ингэснээр тэрээр тус хөгжмийн жагсаалтад шинээр худалдаанд гаргасан цомог нь эхний долоо хоногтоо жагсаалтыг тэргүүлж чадсан анхны эмэгтэй уран бүтээлч болгосон билээ. Их Британид ч мөн адил түүний хоёр дахь цомог борлуулалтаараа тэргүүлж байлаа. Тус цомгийн хоёр дахь сингл болох "Би хэн нэгэнтэй бүжиглэмээр байна" дуу нь төрөлх АНУ-д ч төдийгүй Их Британи, Герман, Австрали зэрэг дэлхийн өндөр хөгжилтэй олон орнуудад шуугиан тарьж, хит дуу болсон юм. Үүгээр ч зогсохгүй тус цомогт багтсан "Бидэнд юу ч үгүй", "Уярам", "Миний зүрх сэтгэл эвдэрсэн байна" дуунууд Биллборд сэтгүүлийн шилдэг 100 дууны жагсаалтыг 7 долоо хоног дараалан тэргүүлж, алдарт The Beatles, Bee Gees хамтлагын 6 долоо хоног нэг цомгийн дуу нь дараалан тэргүүлсэн гэх амжилтыг эвдэж чадсан байна. Зөвхөн нэг цомогт орсон дөрвөн дуу нь жагсаалтыг тэргүүлсэн цорын ганц эмэгтэй дуучин бол Уитни Хьюстон юм. Энэхүү цомрог нь Платинум цомгийн өргөмжлөлийг 9 удаа хүртэж, зөвхөн АНУ-ын зах зээлд 9 сая хувь борлогдсон бол дэлхий дахинаа нийт 20 сая хувь борлогдсон билээ.
1988 оны Греммигийн 30 дахь удаагийн ёслол-д Хьюстон 3 төрөлд нэр дэвшиж "Би хэн нэгэнтэй бүжиглэмээр байна" дуугаараа "Шилдэг эмэгтэй дуучин" төрөлд ялалт байгуулсан юм. Мөн түүнчлэн Америкийн хөгжмийн наадам, Сөүл Трейн Мюзик наадмын шагналыг ч авсан байна. Түүний хоёр дахь цомог дэлхий даяар шуугиан тарьж, борлуулалтын бахдам амжилт гаргаж байх тэр цаг үед алдарт дуучин маань дэлхийг тойрох аялан тоглолтоо ч үргэлжлүүлж байлаа. Түүний шинэ цомог итгэмээргүй амжилт дагуулж байх хооронд тэрээр дэлхийг тойрсон аялан тоглолтоо аль хэдийнэ эхлүүлэхээр төлөвлөсөн байсан юм. Бүтэн жилийн туршид үргэлжилсэн түүний энэхүү аялан тоглолт хөгжмийн урлагийн түүхэнд хамгийн их ашиг олсон тоглолтоор гарцаагүй нэрлэгддэг билээ. Түүний энэхүү тоглолт дэлхийн 60 гаруй орноос нийт 212 сая ам.долларыг цуглуулж чадсан юм. 1988 онд алдарт Форбс сэтгүүл түүнийг хамгийн өндөр орлоготой алдартнуудын гуравдугаар байранд жагсаажээ. Түүний урд хөгжмийн ертөнцийн домог Фредди Меркюри, телевизийн цувралын од Билл Косби нар л жагсч байсан билээ.
Өмнөд Африкад арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзэл буюу апартейд хүчтэй өрнөж, дэлхий даяараа уг үзлийг зэмлэн буруушааж эхлэхэд алдарт дуучин маань апартейдийн эсрэг дуу хоолойгоо өргөж, Нелсон Мандела-г дэмжиж байгаа гэдгээ олон нийтэд зарлаж байлаа. 1988 оны Зургаадугаар сарын 11-ны өдөр Европ аялан тоглолтоо Их Британийн нийслэл Лондон хотноо үргэлжлүүлж байхдаа тэрээр уг үзэл бодлоо нээлттэй илэрхийлж байсан юм. Тухайн үед алдарт Уэмбли цэнгэлдэх хүрээлэнд тоглож байхдаа Нелсон Манделагийн 70 насны төрсөн өдрийг тэмдэглэж, шүтэн бишрэгчдийнхээ хамтаар түүнд хүндэтгэл үзүүлсэн билээ. Уитни Хьюстон уг тоглолтынхоо үеэр олсон 1 сая долларыг апартейдийн эсрэг дэлхийн хөдөлгөөнд хандивласан юм. Алдар нэр, ашиг орлого нь өсч байсан тэрээр олсон мөнгөө нийгмийн сайн сайханд зориулдаг байлаа. Тухайн үедээ "Хар арьст хүүхдүүдийн коллежийн сан"-д 4-5 сая ам.доллар хандивласан гэсэн мэдээ бий. Өмнөд Солонгосын Сөүл хотноо 1988 онд зохиогдсон зуны олимпийн 24-р наадмыг АНУ-ын алдарт NBC телевиз шууд дамжуулахаар болж, шууд дамжуулалтын нээлтийг Уитни Хьюстон дуучны "Нэг л хором" дуугаар хийж байсан юм. Түүний энэхүү уран бүтээл зөвхөн Европ, Америк даяар төдийгүй Ази тивийн улсуудад амжилт дагуулсан билээ. 1989 онд алдарт дуучин маань дэлхий даяар туйлийн хүнд хэцүү амьдралд аж төрж байгаа хүүхдүүдэд туслах, боловсролыг нь дэмжих зорилгоор Хүүхдийн төлөөх Хьюстоны санг байгуулж байгаагаа албан ёсоор зарласан юм. Олсон орлого, гаргасан амжилтаараа эхний хоёр цомгоороо л дэлхийд танигдсан тэрээр буяны үйлсэд оролцож, энэхүү үйлсдээ алдарт Майкл Жексон-ыг ч нэгтгэж чадсан юм.
1990 оны 11-р сард ихээхэн амжилт дагуулсан цомгоо гаргаснаас хойш 3 жилийн дараа түүний бие даасан гурав дахь цомог нь "Би өнөө орой чинийх" нэртэйгээр худалдаанд гарлаа. Түүний энэхүү цомогт хөгжмийн ертөнцийн бренд гэгдэх Л.А.Рийд, Стиви Уондер, Лютер Вандросс нар хамтран ажилласан байна. Хьюстоны гаргасан дуунууд хит болдогын жамаар түүний шинэ цомгийн 6 дуу Биллбордийн шилдэг 100 дууны жагсаалтад эхний 10-т бичигдсэн юм. Эдгээрээс "Би өнөө орой чинийх", "Бүх эрчүүд надад хэрэгтэй" зэрэг хоёр дуу тус жагсаалтыг тэргүүлсэн юм. Түүний бие даасан гурав дахь цомог дэлхий дахинаа нийт 12 сая хувь борлогдсон билээ. 1990 онд АНУ-ын ерөнхийлөгч Х.В.Буш "Залуу манлайлал"-ын хөтөлбөр боловсруулж Цагаан ордоны Дугуй танхимд бага хурал зохион байгуулахдаа Уитни Хьюстонг зочноор тусгайлан урьсан юм. Тус бага хурлын дараа Хьюстон ерөнхийлөгчтэй бүтэн 90 минутын туршид хүүхэд, залуусын эрх, ажиллах орчин нөхцөлийн талаар зөвлөлдсөн гэдэг.
1991 оны Нэгдүгээр сарын 27-ны өдөр Америкийн хөлбөмбөгийн лигийн аварга шалгаруулах Супер боулын төлөөх 25 дахь шигшээ тоглолтын нээлтэнд Уитни Хьюстон АНУ-ын төрийн дуулал дуулсан нь хэвлэл, мэдээллээр нэг шуугиан тарьж орхив. Түүнийг олонх сэтгүүлчид ам барьсан гэж шүүмжилж байлаа. Хожим нь түүний хэвлэлийн төлөөлөгч "Хьюстон тайзан дээр гарахад зохион байгуулагчдын зүгээс бидэнд техникийн асуудал байгаа гэж мэдэгдсэн. Тийм учраас хуран чуулсан үзэгчдээ хүндэлж ийм шийдэл гаргахаас өөр арга байгаагүй" гэсэн нь олон нийтийн зүгээс хүчтэй шүүмжлэл дагуулав. Ингэснээр түүний дуулсан төрийн дуулал олон нийтэд хүрч АНУ-ын хөгжмийн жагсаалтын эхний 20-т бичигдсэн нь АНУ-ын төрийн дуулал 1968 онд хөгжмийн жагсаалтанд бичигдэж байснаас хойшхи анхны тохиолдол байсан юм. Хэдийгээр ам барьсан гэх шуугиан олон нийтэд тархсан ч Америкийн хөлбөмбөгийн аварга шалгаруулах Супер Боулийн тэмцээний үеэр дуулсан хамгийн гайхалтай 25 үзүүлбэрийн нэгт түүний энэ хувилбар бичигдсэн байдаг юм. Олонх урлаг судлаач, шүүмжлэгч нар АНУ-ын төрийн дуулалын хамгийн гайхалтай хувилбарыг Хьюстон дуулсан гэдэгтэй маргадаггүй билээ.
Алдарт дуучны ам барьсан тухай шуугиан АНУ даяар тархаж байх үед далайн чанадад Персийн булангийн дайн ид өрнөж байлаа. Тус дайнд оролцсон АНУ-ын дайчид эх орондоо ирэх өдрийг тохиолдуулан Виржиниа мужийн Норфолк дахь Тэнгисийн цэргийн баазад Уитни Хьюстон ашгийн бус ямар ч тасалбаргүй "Баатруудаа тавтай морил" концертыг зохион байгуулсан нь хэвлэлээр дэгдээд байсан шуугианыг ор үндэсгүй алга болгосон юм. Түүний тоглолтыг алдарт HBO суваг телевизээр цацсан нь тус сувгийн түүхэн дэх хамгийн олон хүн үзсэн контент болсон билээ.
1992-1994: Гэр бүлээ зохиов, Бие хамгаалагч хүртээл болов
1980-аад онд алдарт дуучин маань Америкийн үндэсний хөлбөмбөгийн од Рэндалл Каннингэм болон жүжигчин Эдди Мөрфи нартай болзож байлаа. Гэвч эд нартай гэр бүлийн харьцаа зохиогоогүй бөгөөд 1989 оны Сөүл Трейн хөгжмийн наадмын үеэр R&B дуучин Бобби Браунтай танилцаж, улмаар гэр бүл болсон билээ. Тэд гурван жил үерхэж, улмаар 1992 оны Долоодугаар сарын 18-ны өдөр хуримаа хийсэн юм. Хуримаа хийснээсээ хойш жил хүрэхгүй хугацааны дараа 1993 оны гуравдугаар сарын 4-ний өдөр хосууд маань охинтой болж, улмаар Кристина Браун гэх нэр хайрлажээ. Хосууд өөр хүүхэд төрүүлээгүй юм. Түүний нөхөр Бобби Браун нь хэрэг төвөгт орооцолдож, ихэнх хугацаагаа торны цаана өнгөрөөж байлаа.
Алдарт дуучин маань зөвхөн дуу дуулаад зогсохгүй жүжиглэх урлагт татагдаж байсан юм. Тухайн үедээ найруулагч Спайк Лийтэй клипний зураг авалтын үеэр танилцаж, Спайк Ли түүнийг алдарт жүжигчин Роберт де Ниро-той танилцуулсан байна. Түүний кинонд тоглох мөрөөдөл 1992 онд биелсэн юм. Тухайн жилдээ нэр алдар нь мандаж эхлээд байсан жүжигчин Кевин Костнер-той хамт Бие хамгаалагч кинонд тоглож, үзэгчдийн хүртээл болгосон билээ. Хэдийгээр энэ кино АНУ төдийгүй олон улсад итгэмээргүй хэмжээний ашиг олж чадсан ч шүүмжлэгчид, урлаг судлаачдын хараалыг барж байлаа. Тухайн үед Вашингтон Пост сонинд "Хьюстон дуулж чаддаг, түүнийгээ ч нотолсон. Гэвч кинонд тоглох нь түүний хувьд маш илүүц хэрэг. Энэ киног Кевин Костнер л аваад гарчихлаа" гэж бичиж байсан удаатай. Тухайн жилийнхээ хамгийн муу киног шалгаруулдаг Алтан Бөөрөлзгөнө наадамд Хьюстон хамгийн муу эмэгтэй жүжигчин төрөлд нэр дэвшсэн нь олон шүүмжлэлийн илэрхийлэл болсон билээ. Олон шүүмжлэл өрнөж байсан ч тухайн үед "Бие хамгаалагч" киноны тасалбар өсч байсан гэдэг. "Бие хамгаалагч" кино олон улсаас нийт 410 сая ам.доллар олсон юм. Киноны хувьд шүүмжлэгчид муулахын дээдээр муулж байсан ч киноны дуутай хэн ч маргаж чадаагүй билээ. Уитни Хьюстон "Бие Хамгаалагч" кинондоо зориулж 6 дуу гаргасан бөгөөд тус дуунуудыг багтаасан "Бие Хамгаалагч" нэртэй дууны цомог гаргасан юм. Энэ нь уран сайхны киноны дууг багтаасан хамгийн их амжилт дагуулсан цомгийн нэг болсон билээ. Тухайн үедээ алдарт Роллин Стоне сэтгүүлд "Хөгжмийн хувьд маш амттай, хамгийн гол нь одоогийн нэгэн хэвийн хөгжимд чамин шигтгээ болж чаджээ" гэж дүгнэж байсан удаатай. Дээрх дуунуудаас Чамайг Үргэлжид Хайрлана дуу нь смаш хит болж чадсан юм. 1974 онд алдарт дуучин Долли Партон-ы гаргаж байсан дууг өөрийнхөөрөө шинэчилж дуулсан нь жинхэнэ хувилбараасаа илүү болж чадсан байна. Биллбордын шилдэг 100 дууны жагсаалтыг тус дуу 14 долоо хоног, R&B дууны жагсаалтыг 11 долоо хоног тэргүүлж бас нэгэн амжилтыг эвдэж байлаа. АНУ-ын хөгжмийн урлагийн түүхэнд эмэгтэй дуучин түүн шиг зөвхөн нэг дуугаа 22 сая хувь борлуулж байгаагүй юм. Тус цомог дэлхий даяар нийт 44 сая хувь борлогдсон нь жилийнхээ хамгийн өндөр борлуулалттай цомог болсон юм.
1994 оны Греммигийн наадам чухамдаа түүнийх болсон гэхэд хилсдэхгүй. Жилийн шилдэг дуу, шилдэг цомог гэсэн гол таван шагналын хоёр нь түүнийх болсон төдийгүй, Биллборд хөгжмийн наадмаас 11, Сөүл Трейн хөгжмийн наадмаас 3, Дэлхийн хөгжмийн наадмаас 5, Брит Мюзик наадмын зэрэг олон арван шагнал түүнийх болсон юм. Мөн түүнчлэн "Бие Хамгаалагч" нэртэй дэлхийг тойрсон аялан тоглолт зохион байгуулсан нь ашиг орлогын хувьд чамгүй амжилт дагуулжээ.
1994 оны 10-р сард итгэмээргүй амжилттай байсан түүнийг Цагаан ордоноос хүндэтгэлийн зоогонд урьж, Өмнөд Африкийн ерөнхийлөгч Нелсон Манделатай уулзах боломжийг олгожээ. Тус уулзалтын дараа Өмнөд Африкийн ерөнхийлөгчийн урилгаар тус улсад 3 тоглолт зохион байгуулсан бөгөөд нийт 200 мянган хүн үзэж сонирхсон байдаг.
1995-1997: Кино урлагийн он жилүүд
1995 онд түүний дараагийн дэлгэцийн бүтээл Манан арилахыг хүлээнэ нэртэйгээр дэлгэцнээ амилсан юм. Африк-Америк гаралтай дөрвөн эмэгтэйн харилцаа, нийгмээс ирж байгаа сорилт шалгуурын тухай харуулсан тус кино 81 сая ам.долларын ашиг олсон байдаг. Урлаг судлаач, кино шүүмжлэгчид түүний тоглолтыг "Бие Хамгаалагч"-аасаа дээрдсэн гэж үзсэн ч мэргэжлийн жүжигчдийн энд хүрч чадахгүй гэж дүгнэсээр байлаа. Уитни Хьюстон киноныхоо дуунуудыг багтаасан цомог хийхдээ тун гаргууд байлаа. Энэ удаагийн киноныхоо цомогт олон арван алдартай уран бүтээлчийг татан оролцуулж, продюсерээр нь "Babyface"-ыг сонгосон нь гарцаагүй зөв сонголтын нэг байсан юм. Түүний цомогт Арета Франклин, Мэри Ж.Блайж, Бренди, Тони Брекстон, Петти ЛаБеллэ нар гар бие оролцжээ. Тус цомог худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо 7 сая хувь борлогдсон нь бас нэг өвөрмөц амжилт байлаа.
1997 онд Дебра Мартин Чейзтэй хамтран телевизийн мюзикл хийхээр болов. Тэд Рожерс Хаммерстейн нарын 1957 онд олны хүртээл болгосон "Үнсгэлжин" мюзиклийг дахин хийхээр болжээ. Тус мюзиклд Бренди, Вүүпи Голдберг, Жейсон Александр, Бернадетт Питерс нартай хамтран тоглосон юм. ABC телевизээр цацагдсан уг мюзиклийг 60 сая хүн үзсэн нь тус телевизийн түүхэнд хамгийн их хүн үзсэн контент болон түүхэнд мөнхөрчээ. Тухайн жилдээ телевизийн урлагийн Эммигийн шагнал гардуулах ёслолоос 2 төрөлд ялалт байгуулсан юм. Хьюстон тус мюзиклд бүтээсэн дүрээрээ Оскарын наадмын шилдэг эмэгтэй жүжигчний шагналд анх удаа нэр дэвшсэн хэдий ч ялалт байгуулж чадаагүй билээ. Дараа жил нь тэрээр өөрийн шүтээн болох Арета Франклин, Дайана Росс, Дион Уорвик нартай хамтран HBO телевизийн сувгаар гурван цуврал тоглолт зохион байгуулж, тус тоглолтоос олсон орлогын тодорхой хувь болох 300 мянган ам.долларыг АНУ-ын хүүхдийг ивээх санд хандивлажээ.
1998-2000: Хөгжмийн урлаг түүнийг санажээ
1990-ээд оны дундаас эхлэн кино урлагт хүч үзсэн алдарт дуучин маань найман жилийн дараа цомгийн ажилдаа орлоо. Тэрээр 1998 оны 11-р сард "My Love is Your Love" (Миний хайр бол чамайг хайрласан хайр) цомогоо худалдаанд гаргалаа. Мэдээж хэрэг түүний энэ цомогт өмнөх алдартай хит дуунуудыг санагдуулам, олон уянгалаг дуунууд багтсан байлаа. Худалдаанд гарсан эхний долоо хоногтоо алдарт Биллбордын шилдэг 200 цомгын жагсаалтын 13-рт бичигджээ. Түүний энэ цомог регги, торч, хип хоп, урбан денс зэрэг хөгжмийн төрөл бүрийн урсгал чиглэлийг багтаасан хөгжимлөг цомог болсон юм.