cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
МОНЦАМЭ агентлаг
МОНЦАМЭ-гийн Алтан дүрэм
Нэг. Шуурхай, хамгийн шуурхай, бүхнээс шуурхай
Хоёр. Товчхон, аль болох товчхон, бүр товчхон
Гурав. Үнэн, бодит үнэн, гагцхүү үнэн
Тав. Гарчиг содон, лид оновчтой, сэдэв шинэлэг
Зургаа. Хэл хэллэг чихнээ чимэгтэй, нүднээ тусгалтай
Долоо. Дүр дүрслэл яруу бөгөөд уран
Найм. Утга санаа тодорхой, тов тодорхой
Ес. Ойлгомжтой, ой тойнд шингэж үлдэхүйц цэгцтэй.
Хүндэт дэвтэр
1991 онд агентлагийн 70 жилийн ойгоор МОНЦАМЭ-гийн Хүндэт дэвтрийг бий болгож, Техникийн албаны ажилтан Л.Содномын нэрийг анх бичин 1000 төгрөгөөр шагнажээ. Өнгөрсөн хугацаанд агентлагийг гарамгай удирдаж явсан, шат шатанд он удаан жил өндөр үр бүтээлтэй ажилласан 50 гаруй хүний нэрийг энэ дэвтэрт мөнхжүүлсэн байна. Мөн гадаад улсын дөрвөн иргэний нэр бий нь МОНЦАМЭ агентлагийг тус байгууллагын Удирдах зөвлөлд сонгуулахад ихээхэн хүчин чармайлт гаргасан тухайн үеийн OANA-гийн удирдлагууд ажээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын хэвлэл мэдээлэл
Хужирт сум
thumb|[[Гандан норовлин хийд]]
Түүх
Хужирт сумын нутаг, сумын төвөөс зүүн хойш 1 км орчим зайд орших хадтай багавтар уулыг Шунхлай гэнэ. Энэ уулын баруун талаар хүрэл зэвсгийн үеийн зуу орчим дөрвөлжин булш, хиргисүүр бий. Шунхлай уулын дөрвөлжин булш нь хүрэл зэвсгийн сүүл, төмөр зэвсгийн түрүү үед буюу НТӨ II-I мянган жилд холбогдоно.
Хужирт сумын нутаг Их Монгол улсын үед Илдэн бэйлийн хошууны хэсэг, Абтай сайн ханы хүү Бахарай баатар, түүний хөвгүүн Цогт хун тайжийн ач Сутай Илдэнгийн албат байжээ. 1725 онд Түшээт хан аймгаас 19 хошуу таслан Сайн ноён хан аймгийг байгуулахад Сайн ноён хан аймгийн харьяанд орж Хужирт Агь сум үүсчээ.
1931 онд Халуун-Ус сум нэртэйгээр Архангай аймгийн харьяанд байгуулагдаад 1934 оны 5 сард Өвөрхангай аймагт шилжин 5 баг, 575 өрх, 2281 хүн ам, 53725 толгой малтай Хужирт сум нэртэй байгуулагджээ.
Газар зүй
Хужирт сум нь Бат-Өлзий, Хархорин, Есөнзүйл, Өлзийт, Зүүнбаян-Улаан, Архангай аймгийн Хотонт сумтай хиллэх бөгөөд далайн түвшнээс дээш 1700-2360 м өргөгдсөн ойт хээрийн бүсэд багтах 171.78 мянган га талбайтай. Үүний дотроос 15030 га ой мод, 1175 га хадлан, тариалангийн талбайтай юм. Сумын төв нь Улаанбаатар хотоос 390 км, аймгийн төв Арвайхээрхотоос 90 км зайтай оршдог.
Шунхлай, Гуа, Шивээт, Өндөр-Сант зэрэг уул нуруу, Орхон, Хужирт, Тээл зэрэг голууд, Олон Бүрд, Хар Бүрд, Бөөрөг зэрэг нууртай.
Хужирт сумын төвд 39-60 хэмийн халуун рашаантай. Үүнд түшиглэж Хужиртын рашаан сувилал 1939 оноос эхлэн үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Энэхүү рашаан сувилал нь Монгол улсын хэмжээнд үйл ажиллагаа явуулдаг томоохон эрүүл мэндийн байгууллага юм. Социализмын үед Хужирт сум нь Монгол улсын аялал жуулчлал, рашаан эмчилгээний гол төв болж байв. Орхоны Хөндийн Соёлын дурсгалт газарт багтдаг олон тооны байгалийн үзэсгэлэнт газрууд оршдог. Орхоны хөндийн дурсгалт газруудыг холбосон улсын чанартай зам баригдахаар төлөвлөгдсөн.
Мөн алт, нүүрс, вольфрам, гянт болд, боржин чулуу, барилгын материалын гол түүхий эд болох элс хайрга, тоосгоны шавар, шохойн чулуу зэрэг байгалийн баялагтай.
Ойдоо хус, хуш, шинэс, тоорой, улиас, бургас, монос, торлог зэрэг модтой бөгөөд самар, мойл, хад, нэрс, үхрийн нүд, тошлой, гүзээлзгэнэ зэрэг жимс ургана. Алтан гагнуур, цээнэ, тарваган шийр, өнгө бүрийн дэгд, нохойн хошуу, царван, таван салаа, цагаан уул цэцэг, сөд, цагаан төмс, аньс зэрэг эмийн ургамалтай.
Дундажаар өвөлдөө 25 мм, зундаа 272 мм хур тунадас унадаг.
Боловсрол
Хужирт суманд сургуулийн өмнөх боловсролын 2 байгууллага, 1 ерөнхий боловсролын сургууль үйл ажиллагаа явуулдаг. Хужирт сумын дунд сургууль 1924 онд байгуулагдсан Монгол улсын анхны дунд сургуулиудын нэг юм.
Хүмүүс
Хужирт сумаас төрсөн алдартнууд:
Ираклис Тессалоники (хөлбөмбөгийн баг)
Ираклис Тессалоники Хөлбөмбөгийн Баг (ΠΑΕ Ηρακλής Θεσσαλονίκης) нь Грекийн Македон мужийн Тессалоники хотод байрлах Ираклис Тессалоники Гимнастикийн Багийн салбар хөлбөмбөгийн баг нь юм. Эртний Грекийн хүн-бурхан Хераклесийн (Ηρακλής) нэрээр нэрлэгджээ. Тус баг нь Грекийн Супер лигт харьяалагддаг, Грекийн хөлбөмбөгийн хамгийн түүх намтар арвинтай баг билээ. Тессалоники хотынхоо анхны хөлбөмбөгийн баг болох Ираклис нь мөн Гректээ ч эртний багт тооцогдоно. Тессалоникигийн Хөлбөмбөгийн Холбоо (одоо тарсан) болон Грекийн Хөлбөмбөгийн Холбоог анх байгуулалцсан гишүүдийн нэг юм. Нэг улирлыг эс тооцвол Ираклис баг нь бүхий л түүхийнхээ турш Грекийн хөлбөмбөгийн тэргүүн зэрэглэлийн лигт өрсөлдсөөр иржээ. Ираклис баг 1976 онд Грекийн цом, 1985 онд Балканы цом хүртэж байв.
Ираклис хөлбөмбөгийн баг нь 1908 онд "Тессалоникигийн Осман Грекийн баг - Ираклис" (тэр үед Тессалоники хот Османы мэдэлд байсан) гэсэн нэртэйгээр байгуулагдсан, гэхдээ 1905 онд "Урлагийн найзууд" баг (1908 онд "Олимпиа"-тай нэгдсэн) анхныхаа хөлбөмбөгийн тоглолтыг хийж байсан нь уг багийн үндэс гэж үздэг.
Багийн уламжлалт өнгө нь Грекийн төрийн далбаатай ижил цагаан, хөх өнгө юм. Анх Тессалоникигийн зүүн төв хэсэгт, одоогийн Тессалоникигийн Аристотель Их Сургууль байрлаж буй газарт цэнгэлдэх хүрээлэн нь байсан бөгөөд засгийн газар их сургуулийн хотхонг өргөтгөхийн тулд газрыг нь худалдан авснаар 1960 онд хотын зүүн захад орших, төрийн мэдлийн Кафтанзоглио цэнгэлдэх хүрээлэн рүү нүүжээ. 2008 онд Ираклис баг өөрийн эзэмшлийн, зүүн Тессалоникид орших Микра хэмээх газарт өөрсдийн цэнгэлдэх хүрээлэнг барих төлөвлөгөө гаргасан.
Грекийн лигт эзэлсэн байр
*Тайлбар: ПАОК багтай хийсэн, цомын төлөөх тоглолтыг тохиролцсон хэргээр дээд лигээс хасагдсан.
{| cellpadding=12
УЕФА-гийн багуудын тэмцээнд оролцсон байдал
2008 оны 2 сарын 22-ны байдлаар
Цахим холбоос
Албан ёсны сайт Хэвлэл Мэдээлэл
Ангилал:Грекийн хөлбөмбөгийн клуб Ангилал:1908 онд үүсгэн байгуулагдсан
Томми Ли Жонс
Томми Ли Жонс (Tommy Lee Jones, 1946 оны есдүгээр сарын 15-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин кино продюсер юм. Тэрээр 1994 онд Оскарын шагналыг Шилдэг эрэгтэй туслах дүрийн төрөлд Оргодол кинонд бүтээсэн дүрээрээ хүртжээ.
Жүжигчин Уилл Смитийн хамт 1997-2012 оны хооронд Хар хувцастнууд цувралд тоглосон нь ихээхэн алдар хүндийг авчирсан байдаг билээ.
Холбоос
Ангилал:1946 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Америкчууд
Сандуйжавын Туяа
Сартуул Сандуйжавын Туяа нь Монгол Улсын Соёлын тэргүүний ажилтан цолтой, мэргэжлийн гэрэл зурагчин юм.
Намтар
Тэрээр 1952 оны 10 сарын 17-ны өдөр Улаанбаатар хотын Нэгдүгээр төрөх эмнэлэгт төржээ.
Боловсрол
Туяа 1-6 дугаар ангидаа 2 дугаар дунд сургуульд суралцаж байгаад 7 дугаар ангидаа Найрамдлын районы 12-р хороололд 33-р сургуульд шилжин суралцжээ.
1970 онд ерөний боловсролын сургуулиа төгсөөд МУИС-д гадаад буюу Зөвлөлтөөс бусад Европын оронд сурах оюутнуудад зориулсан хэлний бэлтгэлийн ангид суралцсан.
Энэхүү анги нь герман хэл үздэг бөгөөд нэг жил сурсан. Учир нь Европт 12 жилийн боловсролтой байсан учир боловсролын хугацааны зөрүүг арилгах гэж энэ ангид сурдаг байжээ. Тухайн оны намар нь тус сургуульд элсээд хавар нь оюутнуудыг дахин дүнгээр жагсаагаад гадаад сургуулийн хуваарь өгдөг байсан бөгөөд Туяа Германд сурах 7 ангийн хуваарь ирснээс сурлагаараа 4 дүгээр байрт жагсаж, гэрэл зургийн ангийг сонгосон байна. Анх гэрэл зургийн ангийг ямар нэг инженерийн анги гэж бодож байсан аж. Гэрэл зургийн энэ ангийн хуваарь тухайн үед Соёлын яамны нэр дээр ирдэг байсан бөгөөд зохиолч Ж.Пүрвээ Соёлын яамны коллеги байсан.
"Ж.Пүрвээ гэдэг хүн хамайг чи хараа муутай байж гэрэл зурагчин болж чадах уу гэж асууж байсан. Би их том шил зүүдэг байсан. Тэнд бас Орост хуваарь авсан зургийн ангийн залуучууд байсан. Бид хэдээр Гандангийн суварганы зураг авахуулахаар явуулсан. Очоод авах гэсэн чинь суварганы дээд ганжир нь аппаратанд багтахгүй байсан. Тэгэхээр нь аппаратаа далийлгаж байгаад ганжираа багтаагаад авсан. Түүнийг үзүүлэхэд Ж.Пүрвээ гуай надаас яагад ингэж далий авсан юм гэж асуухаар нь, ганжираа багтаах гэж оруулсан гэсэн чинь бас овоо юм боддог юм байна гээд явуулж байсан."
1972-1978 онд Германы Ном урлаг ба График зургийн дээд сургуульд гэрэл зургийн факультетэд 5 герман, 5 вьетнам оюутны хамтаар суралцаж төгсжээ.
"Урлагийн сургууль бол масс оюутан бэлддэггүй, цөөхнийг бэлддэг байсан. Гадаадын 6 оюутан нь 10 жилийн боловсролтой, германчууд нь 12 жилийн боловсролтой байсан. Тэгээд тухайн сургуулийн нэг гэрэл зургийн багш гадаад оюутнуудыг тусад нь гэрэл зургийн ойлголт олгохоор бэлтгэл нэг жилийн анги хичээллүүлсэн. Тэгээд дараа жил нь 1-р курст орсон. Нийтдээ 7 жил сурч байж гэрэл зурагчин гэдэг мэргэжлийг эзэмшсэн. Оюутнууд диплом авахын тулд эхлээд заавал мэргэжлийн дунд сургуулийг төгсөх ёстой байдаг байсан. Эхний жил Монголоос ганцаараа сурдаг байсан. Би 2-р курст сурч байхдаа сургуулиа солих гээд багшдаа хандаад инженер болмоор байна гэхэд надад тэрээр танай улсад химийн үйлдвэр байхгүй байж яаж инженер болох гээд байна, улс чинь чамайг уран бүтээлч болгох гэж явуулсан тэрийгээ л сур гэсэн. Тэр сургуульд надаас 10 жилийн өмнө Борхондой гэдэг хүн ном урлагийн мэргэжлийн сургуулийг төгссөн. Тэр хүн Монголд буцаад Соёлын яамны сайд хийж байсан хүн байсан. Тэгээд намайг очсоны дараа араас Алтанхуяг гэдэг залуу ирсэн. Намайг төгсдөг жил одоогийн Адмоны захирал Энхбат сурахаар очсон. Би 1978 онд төгсөж ирсэн."
Ажилласан байдал
1981 он Соёлын яам- Сэтгүүлч
Бадамын Содовсүрэн
Бадамын Содовсүрэн (Түшээт Хан аймгийн Дайчин Бээсийн хошуу буюу одоогийн Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт суманд 1927 онд төрсөн; 2000 онд Улаанбаатар хотод нас барсан) монголын хуульч байв.
Сандуйжавын Туяа
Ажилласан байдал
1983 он Соёлын яам- Редактор
Бадамын Содовсүрэн
Намтар
Түүний ээж нь Бадам гэдэг хүн байсан бөгөөд охин тогтдоггүй болохоор нь харь холын ширээт ламын гэр бүлийн хүн Гүнсмаад ээжийг минь үрчлүүлсэн. Ээж нь  тэр үеийн соёлт гэр бүлд хүмүүжсэн. Төрсөн ээж нь Мөнх-Очир  хэмээх засаг ноёны дүү, мөн өмнөх засаг ноён Батсуурь гүний төрсөн охин болохыг тогтоосон. Батсуурь нь  1911 оны арванхоёрдугаар сарын 29-ний өдөр Олноо өргөгдсөн Монгол Улсыг байгуулж хаан сууринд өргөмжлөгдсөн VIII Богд Жавзан-дамба хутагтын лүндэнгээр энэ хувьсгалыг ялалтад хүргэхэд гавьяа байгуулсан олон эрхэм хүмүүсийн нэгэн адил цол хэргэм хүртээжээ. Түүнийг Богд хаан халхын засаг ноёдын хамгийн ахимаг настай нь тул үе улиран хошууны бэйс дайчин цол шагнаж ихэд хүндэтгэл үзүүлсэн байдаг. Гүн Батсуурийн хүү Мөнх-Очир нь 1916-1923 онд эцгээсээ угсаа залгамжилсан энэ хошууны засаг ноён байжээ Эдгээр үе залгамжилсан засаг ноёд нь даян хаан Батмөнхийн арваннэгдүгээр отгон хүү Жалайр Гэрсэнзийн үр юм. Даян хаан Батмөнх явсаар их хаадуудаар дамжин Мөнх, Хубилай хааныхан. Хубилай хаан Чингис хааны отгон хүү Тулуйн хүү болно. Түүнийг 3 настай байх үеийн хүн амын тооллогын архиваас үзэхэд Сономсүрэн гэсэн байсан. Цаг цөвүүн болж байгааг ээж нь мэдэрч түүний овог болон нэрийг нь өөрчилж хар нялхаас нь хэний ч анхааралд өртөгдөхгүй эгэл жирийн байдалтай болгож удам судрыг нь ядуу малчин ард болгосны үр дүнд амийг нь авч гарч байжээ.
Сандуйжавын Туяа
Ажилласан байдал
1991-1997 он Монголын ногоон нам-Үүсгэн байгуулагч, Ногоон боловсрол олгох Солонго сан
Бадамын Содовсүрэн
Ажил, амьдралын гараа
-14 насандаа Дундговь аймгийн багийн засаг дарга
Сандуйжавын Туяа
Ажилласан байдал
2005-2010 он Монголын Урлагийн Зөвлөл, Их Британы хүүхдийг ивээх сангийн "Хүүхэд ба дуран" төслийн багш
1998-2005 он Партизаны САА-д Газар тариалан эрхэлсэн.
Бадамын Содовсүрэн
Ажил, амьдралын гараа
-18 насандаа Улаанбаатар хотын шүүхийн орлогч дарга
Сандуйжавын Туяа
Уран бүтээл
Анхны уран бүтээл нь түүний садангийн эгчийн хөзөр тоглож буй хөрөг зураг байв.
Бадамын Содовсүрэн
Ажил, амьдралын гараа
-19 настайдаа одоогийн Сэлэнгэ аймгийн шүүхийн дарга, Төв аймгийн шүүхийн дарга
Сандуйжавын Туяа
Уран бүтээл
2015 онд "Бүсгүйн мэлмий" гэрэл зургийн үзэсгэлэнгээ гаргажээ.
Бадамын Содовсүрэн
Ажил, амьдралын гараа
-1961-1973 он хүртэл БНМАУ-ын Дээд Шүүхийн орлогч даргаар ажиллаж байсан
Сандуйжавын Туяа
Гэр бүл
Туяа 10 насны зөрүүтэй нэг ахтай.
Бадамын Содовсүрэн
Ажил, амьдралын гараа
- ШУА-ийн харъяа Философи, социологи, эрхийн хүрээлэнгийн Төр эрх зүйн сектор Анхны    эрхлэгчээр нь Улсын дээд шүүхийн орлогч даргаар нэрт хуульч Б.Содовсүрэн ажиллаж байсан. 1980-аад оны дунд үед ШУА-ийн Төр, эрх зүйн секторын эрхлэгчийн албан тушаалаа залуустаа хүлээлгэн өгсөн.
Сандуйжавын Туяа
Гэр бүл
Нөхөр Нямдашийн хамт амьдардаг. 1980, 1986 онд төрсөн 2 хүүхэдтэй.
Бадамын Содовсүрэн
Ажил, амьдралын гараа
-1962 онд Хоёр улсын хилийн төлөөлөгчдийн уулзалт, жинхэнэ хэлэлцээ нь Засгийн газрын орлогч сайд нарын хэмжээнд 10 дугаар сарын 12-ны өдөр Улаанбаатар хотноо эхэлсэн. Монголын талаас комиссын даргаар Гадаад явдлын яамны нэгдүгээр орлогч сайд С.Сосорбарам, гишүүдэд консулын хэлтсийн дарга Б.Цэдэн-Иш (газрын асуудлыг хариуцан хэлэлцэх) генерал Д.Батаа, Элчин сайд Д.Цэрэндорж, хуульч  Б.Содовсүрэн нарын арван хэдэн хүн томилогдсон.
Сандуйжавын Туяа
Гэр бүл
Ангилал:1952 онд төрсөн Ангилал:Монголын гэрэл зурагчин Ангилал:Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан Ангилал:Монголчууд
Бадамын Содовсүрэн
Эрдэм шинжилгээний бүтээл
Эрүүгийн эрх зүй, иргэний эрх зүй, аж ахуйн эрх зүйгээр мэргэшсэн эрдэмтэн судлаач сурган хүмүүжүүлэгч Б.Содовсүрэн нь 1974  он '''БНМАУ-ын Эрүүгийн хууль тогтоомжийн түүхэн хөгжлийн асуудал"'''/1921 оны ардын хувьсгалын үр дүнд тогтсон ардын төрийн эрх үүргийн хууль тогтоомжийн үүсэл хөгжлийн түүх бол монгол орныг феодализмаас социализмд шилжүүлэн хөгжүүлэхийн төлөө монгол ардын хувьсгалт намаас зохион байгуулсан баатарлаг тэмцэл болон ардын төрийн эрх бүтээлч үйл ажиллагааны хэсэг, феодалын төрийн харгис хуулийг халж хувьсгалт ардчилсан эрхийн шинэ харилцаа тогтоох замаар хөдөлмөрчин олныг социализмын үзлээр хүмүүжүүлсэн арга хэрэгслүүдийн нэг, социализмын ууган орон-зөвлөлт холбоот улсын эрүүгийн хууль тогтоомжийн баялаг туршлагагыг өөрийн орны нөхцөлд бүтээлчээр хэрэглэж, ардын төрөөс социалист хууль ёсыг тогтоон хэрэгжүүлсэн түүхийн хэсэг, манай орны социалист байгуулалтын хөгжлийн дагуу тус улсын эрүүгийн хуулийг улам боловсронгуй болгож байгаа социалист төрийн үйл ажиллагааны чухал үр дүн мөн. / гэсэн сэдвээр анх удаа эх орондоо хууль зүйн ухааны эрдэмтний зэрэг хамгаалсан. Гол бүтээлүүд:
'''-1989 онд "Хувьсгалын өмнөх Монголын төр ба хууль цааз. 1911-1920'''
-ТӨР ЭРХИЙН ОНОЛ, ПРАКТИКИЙН АСУУДАЛ 1985
-ФИЛОСОФИ, ЭРХИЙНСУДЛАЛ 1980
Хууль зүйн шинжлэх ухаан нь хуулийн зүйн онол, практикийн хөгжил дэвшил, судалгаа, эрдэм шинжилгээний бүтээлээс эхлэн  хууль шүүхийн байгууллагын үйл ажиллагаа зэргийг хамарсан өргөн агуулга хүрээтэй ойлголт юм. Үүнтэй холбоотойгоор Содовсүрэн гуайн эрдэм шинжилгээний бүтээл болон ажил үүргээрээ хууль зүйн шинжлэх ухаантай салшгүй холбоотой юм. "Хувьсгалын өмнөх Монголын төр ба хууль цааз бүтээлдээ Үндэсний тусгаар тогтнолоо зарлаж,монголын хаант улсыг байгуулан төр улсаа хөгжүүлэх бодлогоо боловсруулахдаа монголд манжийн тогтоосон цааз хуулийг халах, өөрийн улсын хуулиа боловсруулах зорилт, .Манжийн ноёрхлын үед монголд тогтоосон хуулийг халж, монголын хаант төрийн хууль тогтоох явдал тусгаар тогтнолоо бататгах, бие даасан дотоод,гадаад бодлого явуулахад чиглэж байсан мөн энэхүү арга хэмжээний үр дүнд Монгол улсын хууль зүйлийн бичиг хэмээх олон төрөл зүйл ангиас бүрдсэн хуулийн эмхтгэл тухай өгүүлсэн бөгөөп мөн Төр,эрхийн тухай марксист-ленинист сургаалыг БНМАУ-ын хөгжлийн түүхэн өвөрмөц нөхцөлд бүтээлчээр хэрэглэн хууль зүйн асуудлуудыг амжилттай шийдвэрлэсэн туршлагыг нэгтгэн дүгнэх, манай орны социалист байгуулалтын шатанд дэвшигдэн гарсан хууль зүйн онол-практикийн асуудлыг судлан боловсруулах  зэрэг асуудлыг судалсан бөгөөд эрүүгийн эрх зүйн салбарыг хөгжүүлэх үйл хэрэгт хүчин зүтгэж байсан байна. Мөн хууль зүйн шинжлэх ухааныг зөвхөн онолын түвшинд судлаад зогсохгүй практик дээр хуулийг хэрэгжүүлэх хөгжүүлэх зорилгоор  төв, сэлэнгэ аймаг болон улсын дээд шүүх, шинжлэх ухааны академид ажиллаж байсан.
Ангилал:Монголын хуульч Ангилал:Зохиогч Ангилал:Дэлгэрцогтын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1927 онд төрсөн Ангилал:2000 онд өнгөрсөн
Тунис (хот)
Тунис ([тунийс], арабаар تونس‎ /Tūnis/) — Тунис улсын нийслэл, 1 сая орчим хүнтэй хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Тунисын суурин Ангилал:Африкийн нийслэл Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Африкийн суурин
Андрей Шевченко
Андрей Николаевич Шевченко (Андрі́й Микола́йович Шевче́нко, 1976 оны есдүгээр сарын 29-нд төрсөн) — Украины зодог тайлсан алдартай хөлбөмбөгчин бөгөөд Украйны шигшээг шилдэг мэргэн бууч (48 гоол), домогт ахлагч.
Замналын товчоон
Шевченко 1986 онд Динамо Киевийн академид элсэж, 1994 оны аравдугаар сарын 28-нд Шахтёр Донецкийн эсрэг мэргэжлийн анхны тоглолтоо хийж байв. Мэргэжлийн замналын хоёр дахь жилдээ 38 тоглолтонд 19 гоолдсоноор анхлан гялалзсан нь тэр байв.
Шевченко, Эрнан Креспо нарыг Челсигийн эзэн Роман Абрамович 75.2 сая евро төлөн 2005 оны зун элсүүлэв.
2012 оны долоодугаар сарын 28-нд хөлбөмбөгөөс зодог тайлж, улс төрч /Украйны Социал Демократ Намын гишүүн/ болохоо зарлав.
Шигшээ
Шевченко Украйны шигшээд 111 гараалахдаа 48 гоолдсон ба 2006 оны ДАШТ болон 2012 оны ЕАШТ-д амжилттай оролцсон. Анх 1995 онд гараалж, 1996 оны тавдугаар сард Турктэй тоглоход гоолдсон байдаг.
ДАШТ-ий сонгонуудад тэр европын бүсээс шилдэг мэргэн бууч. Тодруулбал, 1998 оны сонгонд 4, 2002 оны сонгонд 10, 2006 оны сонгонд 6, 2010 оны сонгонд 6 гоолдсон байдаг.
Холбоос
Ангилал:Украины шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Украины хөлбөмбөгийн шигшээ багийн дасгалжуулагч Ангилал:Украины гольфчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Динамо Киев багийн тоглогч Ангилал:Милан багийн тоглогч Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:ФИФА 100 Ангилал:Европын оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:УЕФА Аваргуудын Лигийн аварга Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Украины хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Украин улсын баатар Ангилал:Киевийн хүндэт иргэн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Украинчууд Ангилал:1976 онд төрсөн
Дифлимп
Дифлимп буюу Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олимп (хуучин Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн дэлхийн наадам, Сонсголын бэрхшээлтэй хүмүүсийн олон улсын наадам гэдэг байсан, Deaflympics) гэдэг нь ОУОХ-ноос хүлээн зөвшөөрсөн, сонсголын бэрхшээлтэй тамчиричд оролцдог дээд зэрэглэлийн тэмцээн юм. Тус наадмыг Comité International des Sports des Sourds (CISS, "Олон Улсын Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Спортын Холбоо") зохион байгуулдаг.
Түүх
4 жил тутамд зохиогддог Дифлимп нь олимпийг эс тооцвол хамгийн эртнээс зохиогдож ирсэн олон спортын цогц наадам юм. 1924 онд Парист зохиогдсон анхны дифлимп нь хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн оролцсон анхны олон улсын спортын тэмцээн байсан билээ. Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас болж тасалдсаныг эс тооцвол дөрвөн жил тутамд зохиогдож ирснээс гадна 1949 оноос Өвлийн дифлимп зохиогдож эхэлсэн байна. Парист болсон анхны наадамд Евроопын 9 орны 145 тамирчин оролцож байжээ.
1924-өөс 1965 онд албан ёсоор "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Олон Улсын Наадам" гэгддэг байсан бөгөөд мөн "Олон Улсын Чимээгүй Наадам" гэгдэж байв. 1966-1999 онд "Сонсголын Бэрхшээлтэй Хүмүүсийн Дэлхийн Наадам" буюу "Дэлхийн Чимээгүй Наадам" гэгдэж байгаад 2000 оноос одоогийнхоороо "Дифлимп" гэгдэх болсон байна.
Дифлимпэд оролцохын тулд тамирчдын "сайн чих" нь дор хаяж 55 дб-ээр сонсголоо алдсан байх ёстой. Тамирчдын нөхцлийг ижил байлгахын тулд сонсголын аппарат зэргийг хэрэглэхийг үл зөвшөөрнө. Хөлбөмбөгийн тэмцээнд шүүгч шүгэл үлээхийн оронд дарцаг өргөдөг бол хөнгөн атлетик зэрэг уралдаанд гараандаа гарахыг гар буу биш, гэрэл гялбуулж мэдэгддэг байна.
Спортын төрлүүд
Дифлимпийн хөтөлбөрт өдгөө дараах спортын төрлүүд багтдаг :
Зохион байгуулагдсан хот, улсууд
Өнөөдрийн байдлаар Дифлимпийн наадам нь 21 улсын 36 хотод зохион байгуулагдаж байсан боловч Европ, Хойд Америк тивээс гадна ердөө 3 удаа (Христчөрч 1989, Мельбурн 2005, Тайбэй 2009). Дараагийн зуны наадам Грекийн Афинд 2013 онд, өвлийн наадам Словакийн Хай Татраст 2011 онд зохиогдоно. Зохиогдож байсан хот, улсуудыг дор жагсаав :
Жон Алойзи
Жон Алойзи (John Aloisi, 1976 оны 2 сарын 5-нд төрсөн) нь Австралийн хөлбөмбөгчин асан, Мельбурн Харт багийн менежер.
Тэрээр 20 жил мэргэжлийн спортод хүч сорихдоо лигийн 438 тоглолтод 118 гоол оруулсан бөгөөд Ла Лига, Премьер Лиг, Серие А-д тоглож, гоол оруулсан анхны Австрали тоглогч болжээ. Тэрээр 2007 онд нутагтаа буцан ирж тоглож байгаад 2011 онд зодог тайлсан.
Алойзи Австралийн шигшээ багт 10 гаруй жил байнга дуудагдан тоглож байсан бөгөөд 2006 оны Дэлхийн АШТ-д оролцож байсан удаатай.
Эшлэл
Ангилал:1976 онд төрсөн Ангилал:Австралийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Австраличууд
Элиэзэр Бэн-Ехуда
Цахим холбоос
Ангилал:Еврей судлаач Ангилал:Хэл шинжлэлийн эрдэмтэн Ангилал:Сүрьеэ Ангилал:Хэлний дүрэм зүйч Ангилал:Сионизмын хүн Ангилал:1858 онд төрсөн Ангилал:1922 онд өнгөрсөн
Харгана
Харгана (Caragana) нь буурцагтны овгийн нэгэн төрөл ба 80-100 зүйл цэцэгт ургамалыг багтаадаг. Ургамлын энэ төрлийн латин нар болох Caragana гэдэг үг нь монгол хэлний харгана гэдгээс үүсэлтэй. Харганы төрлийн ургамлууд Ази ба зүүн Европоос гаралтай.
Харгана нь 1–6 м өндөр ургадаг бут эсвэл жижиг мод. Богино шилбэтэй, хосолсон навчтай, дийлэнх тохиолдолд шар, ховор тохиолдолд цагаан эсвэл ягаан, ганц эсвэл бүлэг цэцэгтэй. Түүний үр нь урт хонхорцогт боловсорно.
Гадаад холбоос
Ангилал:Ургамал Ангилал:Цэцэгт ургамал Ангилал:Буурцагтан
Argento Soma
Argento Soma (アルジェント ソーマ) нь Японы цуврал анимэ юм. 2000 оны 10 сарын 6-ноос 2001 оны 3 сарын 23 хүртэл TV Tokyo телевизээр гарчээ. Bandai Visual, Sunrise-ын бүтээл.
Холбоос
Ангилал:Анимэ
Жэймс Абрам Гарфильд
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын ерөнхийлөгч Ангилал:АНУ-ын төлөөлөгчдийн танхим дахь Охайогийн гишүүн Ангилал:Охайогийн сенатын гишүүн Ангилал:Бүгд Найрамдах Намын гишүүн (АНУ) Ангилал:19-р зууны улс төрч Ангилал:Умардын Улсуудын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Аллагын хохирогч Ангилал:Хүн амины хэргийн хохирогч  Ангилал:Америкчууд Ангилал:1831 онд төрсөн Ангилал:1881 онд өнгөрсөн
II Целестин
II Целестин (Celestine II, 1144 оны 3 сарын 8-нд нас барсан), жинхэнэ нэр нь Гуйдо ди Кастелло (Guido di Castello), нь 1143 - 1144 онд Ромын пап байсан хүн юм.
Рик Бэрри
Ричард Фрэнсис Деннис «Рик» Бэрри III (Richard Francis Dennis "Rick" Barry III, 1944 оны гуравдугаар сарын 28-нд Нью-Жерси мужийн Элизабет хотод төрсөн) — Америкийн зодог тайлсан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин юм.
Замнал
Рик Бэрри 1974 оны гуравдугаар сарын 26-нд «Портленд Трэйл Блэйзерсийн» эсрэг хувийн дээд 64 оноо авахдаа нэг хагаст 45-ийг цуглуулж байв. Дараа улиралд «Уорриорзийн» эгнээнд түрүүлэхдээ шувтаргын үнэ цэнэтэй тоглогчоор шалгарахын сацуу онооны дундаж (30.6), чөлөөт шидэлтийн хувь (.904), таслалтын дундажаар (2.9) улирлыг тэргүүлсэн юм.
Гадны холбоос
Ангилал:1944 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч Ангилал:Нью-Йорк Нетс багийн тоглогч Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч Ангилал:Окленд Окс багийн тоглогч Ангилал:Вашингтон Кэпс багийн тоглогч
Камачи Такэо
Камачи Такэо (蒲池 猛夫, 1936 оны 3 сарын 20 - ) нь Японы буудлагын тамирчин бөгөөд одоо Японы урт бууны холбоонд дасгалжуулагчаар ажилладаг. 1984 оны Лос-Анжелесын олимпод эрэгтэйчүүдийн хийн урт бууны хурдан буудлагын төрөлд тэргүүлж алтан медаль хүртсэн. Японы Өөрийгөө Хамгаалах Хүчинд алба хаадаг байв.
Намтар
1936 оны 3 сарын 20-нд хуучнаар Манж-Го улсад төрж, Япон улс дэлхийн хоёрдугаар дайнд ялагдсаны дараа гэр бүлийн хамт Миязаки мужийн Ниши Мороката тойрог, Такахара хот руу дүрвэн ирж, өсвөр насаа тэнд өнгөрөөжээ.
Такахарагийн дунд сургуулийг дүүргээд Өөрийгөө Хамгаалах Хүчинд алба хаах болов. 1962 онд, Токиогийн олимпод бэлтгэх зорилгоор байгуулагдсан Өөрийгөө Хамгаалах Хүчний Биеийн Тамирын Сургуульд элсэн оржээ.
Маш авъяаслаг буудагч байсан тэрээр Мехикогийн олимпоос алтан медаль хүртэх нь баталгаатай гэгдэж, түүний бэлтгэлийг сонирхохоор гадаадын тамирчид олноор ирдэг байв. Бэлтгэл дээр 600 онохоос 599 онож бүгдийг гайхашруулж байсан ч олимпод амжилтгүй оролцон, дөнгөж 12-р байр эзэлжээ.
Мюнхений олимпод сүүлийн 4 секундын буудлага хүртэл хүрэл медаль хүртэхээр амжилттай явж байсан ч сүүлийн сумаа хоцорч тавьснаар оноо авч чадалгүй, медалиас мултарчээ. Москвагийн олимпод оролцох Японы шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтсан байсан ч Япон улс олимпийг бойкотлосноос болоод оролцож чадсангүй. Удалгүй зодог тайлсан хэдий ч олимпод дахин нэг удаа оролцохоор шийдэж, 4 жилийн дараа Лос-Анжелесыг зорьжээ.
Лос-Анжелесын олимпоос түүнийг медаль авна гэх хүн бараг байгаагүй ч дээгүүр амжилт үзүүлдэг байсан социалист орнууд олимпод оролцоогүй нь түүнийг амжилт гаргахад нөлөөлж, 4 дэх олимпдоо оролцоод анхныхаа алтан медалийг зүүж чаджээ. Тэр үед 48 настай байсан Камачи Японы тамирчдаас хамгийн настайдаа олимпийн аварга болсон амжилтыг үзүүлсэн нь одоо болтол эвдэгдээгүй байна. Тэрээр 1989 онд Өөрийгөө Хамгаалах Хүчнээс тэтгэвэрт гарчээ.
Кевин Кураньи
Кевин Деннис Кураньи Родригес (Kevin Kuranyi Dennis Rodriguez; 1982 оны гуравдугаар сарын 2, Рио-де-Жанейро) — Германы хөлбөмбөгчин. Тэрээр чацаа ашиглан агаарт давамгайлж, довтолгооны төгсгөлийг гарамгай гүйцэтгэдэг, чадварлаг довтлогч билээ.
2015 оны долдугаар сарын 24-нд «Хоффенхаймтай» 1 жилийн гэрээ байгуулав.
Курани Бразилд, Герман-Унгарын эрлийз аав, Панама ээжээс мэндэлжээ. Бразил, Герман, Панамын иргэний харьяалалтай. Эхнэр Виктория Пеличич нь Хорват бөгөөд тэд 2007 оны 4 сарын 27-нд Штуттгартад гэрлэжээ.
Үлсан
Үлсан (울산, 蔚山), албан ёсоор Үлсан их хот нь 1.1 сая гаруй хүн амтай, Өмнөд Солонгосын долоо дахь том их хот юм. Тус орны зүүн өмнөд хэсэгт, өмнө талаараа Пүсань, хойд талаараа Гёнжү, зүүн талаараа Япон тэнгис (Дорнод тэнгис)-ээр хүрээлэгдэн оршино.
Үлсан хотод Өмнөд Солонгосын аж үйлдвэрийн гол хөдөлгөгч хүч болох Үлсан Аж Үйлдвэрийн Дүүрэг байх бөгөөд түүнд дэлхийд томд тооцогдох Хьюндай Мотор корпорацийн автомашин угсрах үйлдвэр, Хьюндай Хүнд Үйлдвэр корпорацийн хөлөг онгоцны үйлдвэр , СК Энерги корпорацийн нефть боловсруулах үйлдвэр байдаг. 2008 оны байдлаар Үлсан хотын нэг хүнд ногдох ДНБ $63,817 байсан нь Өмнөд Солонгостоо хамгийн өндөр үзүүлэлт юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Өмнөд Солонгосын суурин Ангилал:Өмнөд Солонгосын хот Ангилал:Өмнөд Солонгосын засаг захиргааны хуваарь Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Их-, дээд сургуультай хот Ангилал:Саятан хот
Sorcerous Stabber Orphen
Sorcerous Stabber Orphen (魔術士オーフェン; Илбийн хатгагч Орпехен) нь Японы цуврал анимэ юм. 1998 оны 10 сарын 3-ноос 2000 оны 3 сарын 26 хүртэл Tokyo Broadcasting System телевизээр гарчээ. J.C. Staff-ын бүтээл.
Холбоос
Ангилал:Анимэ
Дон Брагг
Дон Брагг (Don Bragg, * 1935 оны 5 сарын 15-нд Нью-Жерсигийн Пеннс Гров; † 2019 оны 2 сарын 16 ) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч, тулгууртай харайлтын тамирчин юм. Тэрээр 1960 оны Ромын олимпоос алтан медаль хүртсэн.
Брагг Пеннс Гровын ахлах сургуулийг дүүргэжээ.
Брагг хөнгөн цагаан тулгуур хэрэглэж байсан сүүл үеийн тамирчдаас шилдгүүдийн нэг нь байлаа. 1954 - 1960 он хүртэл дэлхийн шилдгүүдийн жагсаалтад байнга бичигдэж байсан ба 1960 оны олимпийн өмнөх сорилгын үеэр 4.80 м дээгүүр давж, дэлхийн дээд амжилт тогтоосноос гадна олимпод 4.70 м-ийн амжилтаар алтан медаль хүртжээ. Түүнээс гадна 1959 онд Филадельфид 4.81 м-ээр танхимын дэлхийн дээд амжилтыг тогтоосон байна.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын тулгууртай өндрийн харайгч Ангилал:Тулгууртай өндрийн харайлтын олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:Хөнгөн атлетикийн панамерикийн наадмын аварга Ангилал:АНУ-ын панамерикийн наадамд оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1935 онд төрсөн Ангилал:2019 онд өнгөрсөн
Ванкувер
Ванкувер (Vancouver) нь Канад улсын Бритиш Коламбиа мужийн баруун өмнөд хэсгийн Доод Мэйнлэнд бүст орших, далайн эргийн томоохон боомт хот юм. Бритиш Коламбиа төдийгүй Баруун Канадын хамгийн том метрополи бөгөөд хот орчимтойгоо нийт 2.463.431 (2016 оны байдлаар) хүн амынхаа тоогоор улс дотроо 3-д эрэмбэлэгдэнэ.
2010 онд Ванкувер хотод Өвлийн ХХI дугаар Олимпын тоглолт болсон.
Түүх
Энэ хотын газар нутгийг анх 1791 онд судалсан европ хүн бол испани далайчин Хосе-Мария Нарваес байсан юм жилийн дараа английн далайчин ахмад Жорж Ванкувер энэ газар ирсэн тул сүүлд түүний нэрээр хотыг нэрлэсэн байна.
Эшлэл
Ангилал:Бритиш Коламбиагийн суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:Канадын их сургуулийн хот
Жош Бролин
Жош Жэймс Бролин (Josh James Brolin, 1968 оны хоёрдугаар сарын 12-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин юм.
Түүний тоглосон Милк киноны Дэн Уайтын дүр Оскарын шагналын Шилдэг эрэгтэй туслах дүрийн төрөлд нэр дэвшиж байв.
Түүнчлэн Буш, Хөгшдөд нутаг үгүй, Милк, Гэмт хэрэгтэн болон Хар хувцастнууд 3 кинонуудад тоглож эчнээ танил болсон билээ.
Холбоос
Ангилал:1968 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Америкчууд
Дэлхийн Уйгуруудын Хуралдай
Дэлхийн Уйгуруудын Хуралдай (уйг. دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى, Dunya Uyghur Qurultiyi; 世界维吾尔代表大会, Shìjiè Wéiwúěr Dàibiǎo Dàhuì; заримдаа World Uyghur Congress гэдгээс Дэлхийн Уйгуруудын Конгресс гэж бичигддэг нь) — БНХАУ-ын Шинжаан - Уйгурын өөртөө засах оронд болон бас бус газар суух "Уйгур угсаатны эрх ашгийг төлөөлөх" зорилготой гадаад оронд дүрвэн гарсан Уйгуруудын эрхлэн ажиллуулдаг олон улсын байгууллага юм.
Харин Хятадын засгийн газраас тодорхойлохдоо тус байгууллага болон түүний алан хядагч айлган сүрдүүлэгч салбар бүлгүүд Хятад улсыг салган бутаргахын төлөөх "хууль бус үйлдэл"-ээ зөв зүйтэй мэт харагдуулахаар оролдож байна гэсэн байдаг.
Зүүлт
Ангилал:Олон улсын байгууллага
Хавьер Бардем
Хавьер Анхель Энсинас Бардем (Javier Ángel Encinas Bardem, 1969 оны гуравдугаар сарын 1-нд Испанийн Лас-Пальмас-де-Гран-Канариа хотод төрсөн) нь Испанийн жүжигчин юм. 2007 онд Оскар болон Алтан бөмбөрцөгийг Шилдэг эрэгтэй туслах дүрийн төрөлд Хөгшдөд нутаг үгүй кинонд бүтээсэн сэтгэцийн өвчтэй Антон Чигур нэрт алуурчны дүрээрээ хүртжээ.
Холбоос
Ангилал:1969 онд төрсөн Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Европын кино академийн шагналтан Ангилал:Испанийн кино жүжигчин Ангилал:Испанийн уран бүтээлч Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Канарын арлуудын хүн Ангилал:Испаничууд
1985 оны улсын наадмын бөх барилдаан
1985 оны (Ардын хувьсгалын 64 жилийн ойн) улсын наадмын торгон ногоон дэвжээнээ 512 бөх идэрийн жавхааг гайхуулан барилдсанаас Өвөрхангайн Бандийн Ганбаатар начин түрүүлж, Төв аймгийн Дагвацэрэнгийн Хадбаатар арслан үзүүрлэжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Легницийн тулалдаан (1760 он)
Легницийн тулалдаан (Schlacht bei Liegnitz) гэдэг нь Долоон жилийн дайны нэгэн тулалдаан бөгөөд 1760 оны 8 сарын 15-нд Их Фридрихийн удирдсан Пруссийн арми Эрнст фон Лаудоны удирдлага дор Австрийн армийг ялжээ.
Тэд Пруссийн Силези дахь Легница хотын орчимд тулалдсан юм. Лаудоны армийн морин цэргүүд Пруссийн байрлалыг өглөө эрт довтолж эхэлсэн ч цохигдон ухарчээ. Артиллерийн тулалдаанд Пруссчүүд Австрийн дарины вагоныг гранатаар дэлбэлж чадсанаар давуу байдал олж авчээ. Австрийн явган цэргүүд Пруссийн шугамыг довтлох гэж оролдсон боловч артиллерын шуурган галд өртсөн байна. Улмаар Пруссийн явган цэргүүд сөрөг довтолгоонд оржээ.
Ийнхүү тулалдааны гол хэсэг дууссан ч Пруссчуудын артиллерын гал Австричуудыг түйвээсээр байлаа. Генерал Леопольд фон Даун цэрэгтэйгээ хүрэлцэн ирсэн боловч цэргүүд нь шинэ байсан тул уг тулалдаанд оролцохгүйгээр шийдсэнээр Пруссчүүд ялах нь ойлгомжтой болсон байна.
Ангилал:Долоон жилийн дайн Ангилал:Легница Ангилал:Фридрих II (Пруссийн хаан) Ангилал:Пруссийн тулалдаан Ангилал:Силезийн түүх Ангилал:1760 оны зөрчилдөөн
Монголын чөлөөт бөхийн холбоо
Монголын чөлөөт бөхийн холбоо нь Монгол улсад бөхийн чөлөөт барилдааныг хөгжүүлэх зорилготой спортын байгууллага юм.
Анх 1962 онд Монгол оронд бөхийн чөлөөт барилдаан үүсэн хөгжиж эхэлсэн бөгөөд 2012 онд байгуулагдсаныхаа 50 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлжээ. Монголын чөлөөт бөхийн холбоо нь Олон улсын бөхийн төрлүүдийн нэгдсэн холбоо FILA-гийн гишүүн бөгөөд Монголын нэрийн өмнөөс бөхийн чөлөөт барилдааны олон улс, тив, дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд баг тамирчдаа оролцуулдаг.
Холбооны ерөнхийлөгч: 2013 оны 05-р сарын 01-нд болсон МЧБХ-ны хурлаас их аварга Д.Дагвадоржийг холбооны ерөнхийлөгчөөр сонгожээ. Холбооны шинэ ерөнхийлөгч 2013-2016 оны хооронд тус холбоог удирдана.
Нэмж унших
Ангилал:Монголын спорт
Арда Туран
Арда Туран (Arda Turan, 1987 оны нэгдүгээр сарын 30-нд Истанбул хотод төрсөн) — Туркийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Атлетико Мадрид болон Туркийн шигшээд тоглодог.
Замнал
Галатасарайд зургаан улирал 194 тоглолтонд 45 гоол, 77 дамжуулалтаар гойд ялгарсан Ардаг 2011 оны наймдугаар сарын 9-нд Атлетико Мадрид 12 сая еврогоор туркийн дээд ханшийг тогтоон элсүүлжээ.
Холбоос
Ангилал:1987 онд төрсөн Ангилал:Туркийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Атлетико Мадрид багийн тоглогч Ангилал:Манисаспор багийн тоглогч Ангилал:Галатасарай багийн тоглогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Туркууд
Белфаст
Белфаст (англиар Belfast ['belfɑːst]) — Их Британи ба Умард Ирландын Нэгдсэн Хант Улсын бүрэлдэхүүн улс Умард Ирландын нийслэл, 29 түмэн хүнтэй хот.
Гадаад холбоос
Ангилал:Антрим Ангилал:Даун Каунти Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Умард Ирландын захиргааны дүүрэг Ангилал:Умард Ирландын их сургуулийн хот Ангилал:Умард Ирландын суурин Ангилал:Умард Ирландын хот
Хээр (Газар зүй)
Хээр (Монгол бичгээр хэгэр-э гэж галиглагдана) гэдэг нь хүн суурьшаагүй, айл хүнгүй алс зэлүүд газрыг ерөнхийд нь нэрлэх үг юм. Тал хээр, ойт хээр, уулын хээр, хээр газар, эзгүй хээр, хөдөө хээр зэрэг үгнүүдтэй ихэвчлэн хоршон холбоо үгээр хэрэглэгддэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Хөдөө нутгийн төрөл Ангилал:Уур амьсгалын газар зүй Ангилал:Геоботаник
Дашдэмбэрэлийн Бат-Эрдэнэ
Дашдэмбэрэлийн Бат-Эрдэнэ
Шагнал
Ангилал:Монголын батлан хамгаалахын сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Уяач Ангилал:Улс төр судлаач Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Оросын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Даланзадгадын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Мусома
Мусома (Musoma) нь Танзанийн Мара мужийн нийслэл хот юм.
Газар зүй
Тус хот Виктория нуурын зүүн эрэгт, Кени болон Уганда улсуудтай хиллэдэг цэгээс урагш 60 км орчим зайд оршино. Хамгийн ойрын томоохон хот болох Мванзагаас зүүн хойш, замаар 190 км орчим зайтай.
Эшлэл
Ангилал:Мара муж Ангилал:Танзанийн суурин Ангилал:Африкийн суурин
Урал гол
Урал (Урал) буюу Яик (Яйыҡ, Жайық, 1775 оноос өмнө орос хэлээр ч бас Яик гэдэг байв) нь Оросын Холбооны Улс, Казахстаны нутгаар урсдаг гол юм. Уралын нурууны өмнөд биеэс эх авч, Каспийн тэнгист цутгана. 2,428 км урттай тус гол нь Европт уртаараа Ижил, Дунай мөрдийн дараа гуравдугаарт ордог. Ижил мөрний хамтаар Каспийн тэнгисийг усаар тэтгэгч гол эх үүсвэрүүдийн нэг нь болно.
Эшлэл
Ангилал:Башкортостаны гол мөрөн Ангилал:Атырау мужийн гол мөрөн Ангилал:Оренбург мужийн гол мөрөн Ангилал:Челябинск мужийн гол мөрөн Ангилал:Өрнөд Казахстаны гол мөрөн Ангилал:Азийн гол мөрөн Ангилал:Европын гол мөрөн Ангилал:Хилийн гол мөрөн
Цэдэвдамбын Оюунгэрэл
Цэдэвдамбын Оюунгэрэл (1966 оны 10 сарын 26-нд Хөвсгөл аймгийн Тариалан суманд төрсөн) нь Монголын улс төрч, зохиолч, хүний эрхийн төлөө зүтгэлтэн билээ.
Боловсрол
Оюунгэрэл 1983 онд Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 1-р дунд сургуулийг алтан медальтай дүүргэж, 1988 онд ЗХУ-ын Свердловск хотын УАААДС-ийг төлөвлөлт эдийн засагч мэргэжлээр улаан дипломтой төгссөн.
1993 онд ОХУ-ын Москвагийн Олон улсын бизнесийн дээд сургуульд Бизнесийн удирдлагын магистр, 2004 онд АНУ-ын Стэнфордын Их сургуульд Олон улсын бодлого судлалын мастерын зэрэг тус тус хамгаалжээ.
2006 оны АНУ-ын Йелийн их сургуулийн “Йелийн дэлхийн андууд” хөтөлбөрт суралцаж, 2011 оны АНУ-ын Эйзэнхауэрийн тэтгэлэгт шалгаран оролцсон байна.
Ажил, амьдралын гараа
Эзэмшсэн мэргэжлийнхээ хүрээнд 1988-1991 онд Хөвсгөл аймгийн Материал техникийн хангамжийн удирдах газарт мэргэжилтэн, 1991-1992 онд Хөвсгөл аймгийн АДХГЗ-нд Хөдөлмөр, нийгэм хангамжийн хэлтсийн дарга, 1993-1996 онд Улсын Нийгмийн даатгалын ерөнхий газарт ахлах мэргэжилтэн, 1996-1997 онд УИХ-ын дэд даргын туслах, 1997-1998 онд “Өмч хувьчлал” төслийн менежер, 1998 онд Монгол Улсын Ерөнхий сайдын шадар туслах, 1999-2000 онд УИХ дахь Олонхийн бүлгийн Ажлын албаны дарга, 2000-2003 онд УИХ-ын гишүүний зөвлөх, “Эрх чөлөө” төв ТББ-ын гүйцэтгэх захирал, 2004 онд Монгол Улсын Ерөнхий сайдын шадар туслах, 2004-2006 онд Монгол Улсын Ерөнхий сайдын зөвлөх, 2009 оноос эхлэн Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Хүний эрх, иргэний оролцооны бодлогын зөвлөх, орон тооны бус зөвлөхөөр тус тус ажилласан.
Улс төрд
Ардчилсан Эмэгтэйчүүдийн холбооны тэргүүн Ц.Оюунгэрэл нь 2012 оны УИХ-ын сонгуулиар Нийслэлийн Хан-Уул, Багануур, Багахангай дүүрэгт нэр дэвшин өрсөлдөж, Монгол Улсын Их Хурлын гишүүнээр сонгогдон 4 жил ажилласан. Мөн 2012 оны 8 сараас 2014 оны 11 сар хүртэл, Н. Алтанхуягийн засгийн газарт Соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайдаар ажиллажээ.
Уран бүтээл
Тэрбээр олонд танигдсан улс төрч, нийгмийн зүтгэлтэн төдийгүй Монголын номын зах зээл дэх шилдэг борлуулалттай номуудын зохиогч юм. Түүний “Америкт суралцсан тэмдэглэл” /2007/, “Нүүдэлчний яриа” /2008/, “Миний ажлын ноу-хау” /2010/ номууд нь англиар ярьж сурах хүсэлтэй хүмүүс, гадаад оронд суралцах оюутан залуус, эх орондоо амжилттай ажиллахыг хүссэн хэн бүхний ширээний ном нь болж чадсан. Мөн “Гэрт болсон яриа”/2011/ ном нь хүн амын эрүүл мэндийн боловсролд үнэтэй хувь нэмэр оруулж байна.
Ц.Оюунгэрэлийн бичсэн “Ногоон нүдэн лам” түүхэн роман нь 2008 онд анх олны хүртээл болсноосоо хойш жил бүр шилдэг борлуулалттай номоор шалгарч, уран зохиолын ертөнцөд “хамгийн их уншигддаг” ном болсон төдийгүй гадаад зах зээл дээр хэвлэн нийтлэгдэхээр бэлтгэгдэж байгаа билээ. Ц.Оюунгэрэлийн бичсэн “Хотол цагаан” /2009/ радио жүжиг нь олны хүртээл болмогцоо Монголын Үндэсний олон нийтийн радиогийн алтан фондод хадгалагдахаар шалгарсан. Уг жүжгийн зохиолыг Монфемнет үндэсний сүлжээ монгол уншигчдадаа зориулан хэвлэн нийтэлж олны хүртээл болгосон ажээ. “Хотол цагаан” жүжгийн зохиолын англи хэлээрх хувилбар нь франц хэлнээ хөрвүүлэн хэвлэгдэхээр бэлтгэгдэж байна.
Ц.Оюунгэрэл нь нийгмийн хурц асуудлуудыг хөндсөн нийтлэл, шинжлэх ухаан танин мэдэхүйн мэдээлэл олгосон бүтээлүүдээрээ танигдсэн нийтлэлч, залуусыг хөтлөн дагуулсан илтгэгч юм. Тэрээр нийтлэл, илтгэлүүдийн эмхтгэл номоо удахгүй олны хүртээл болгохоор хэвлэлд бэлтгэж байна.
Ц.Оюунгэрэлийн 2007 онд үүсгэн байгуулсан Нутгийн шийдэл сангаас оюутан залууст зориулсан тэтгэлэгт хөтөлбөр, судлаачдад зориулсан аялал, нийгмийн эмзэг бүлгийнхэнд хандсан жижиг төслүүдийг хэрэгжүүлж, ажлын байрыг нэмэгдүүлэх, байгаль орчныг хамгаалахад чиглэгдсэн ном бүтээл хэвлэн нийтэлж иржээ. Түүний орчуулж, нийтийн хүртээл болгосон “Орчны эрүүл мэндийн тухай иргэний нөхөрлөлийн гарын авлага”/2010/, “Ажил мэргэжил-бага лавлах толь” /2010/ номууд нь нийслэлийн уншигчид төдийгүй, Монгол орны бүх сумдын сургууль, эмнэлэг, байгаль орчны ажилтнуудад хүрч чадсан байна.
Гэр бүл
Оюунгэрэлийн анхны хань Бат-Эрдэнэ нисгэгч хүн байсан бөгөөд 1987 онд онгоцны ослоор амь үрэгдсэн. Том хүү Б. Идэр-Од нь комедиан. Хоёр дахь гэрлэлтээсээ Одмаа хэмээх охинтой болжээ. Гурав дахь буюу одоогийн нөхөр нь АНУ-ын иргэн Жеффри Л. Фолт.
Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайд Ангилал:Зохиогч Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын Ардчилсан Намын гишүүн Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Эрх Чөлөөний Одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Иелийн их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Оросын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Стэнфорд Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Тариалангийн (Хөвсгөл) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1966 онд төрсөн
Дамдин
Дамдин гэдэг нь монгол эрэгтэй хүний нэр болно.
Мөнгө угаах
Мөнгө угаах (англи. (англ. money laundering, орос. отмывание денег, франц. вlanchiment d'argent ) гэдэг нь хүний наймаа, мансууруулах бодис худалдаалах зэрэг гэмт хэргийн чанартай хууль бус үйлдлээр олсон мөнгө, хөрөнгийг далд эдийн засгаас гаргаж "хууль ёсны" болгож ашиглах үйл явцыг хэлнэ.
Тодорхойлолт
Мөнгө угаах явцад орлогын жинхэнэ эх үүсвэрийг нуун дарагдуулж албан ёсны бодит гүйлгээг хуурамч баримтаар сольж, эдийн засгийн жинхэнэ утга санааг нь гажуудуулдаг. Мөнгө угаах гэмт хэргийн эхний шатанд бичиг баримтыг хуурамчаар үйлдэх, гуравдагч өөр этгээдийн баримт бичгийг ашиглах, учир мэдэхгүй хууль баримталдаг шударга хүнийг ашиглагдаг байна.
Гэсэн хэдий ч Америкийн зохиолч Жеффри Робинсон "мөнгө угаах" гэсэн нэр томъёог Ричард Никсоны сонгуулийн сурталчилгааг хууль бусаар санхүүжүүлсэнтэй холбогдуулан "Уотергейтийн дуулиан ы" үеэр Британийн The Guardian сонин анх ашигласан гэж үздэг.
Мөнгө угаах үе шатууд
Мөнгө угаах үндсэн 3 үе шат байдаг.
Мөнгө угаахтай тэмцэх
Мөнгө угаахтай тэмцэхийг (англи. anti money laundering, товчоор AML) улс орон бүр чухалчилдаг болсон.
Мөнгө угаах үйл явдалтай үр ашигтай тэмцэхийн тулд дараах байгууллагуудын уялдаатай ажиллагаа чухал:
Холбогдох нэр томьёо, үг
"ландромат" (англи "laundromat" гэсэн үг. орч. Угаалгын газар) Мөнгө угаах томоохон үйл ажиллагааг нэрэлдэг.
"бохир мөнгө" (англи. "dirty money") - Шударга бусаар буюу залилан хийж олсон мөнгийг нэрэлдэг.
Сант сум (Өвөрхангай)
Сант нь Өвөрхангай аймгийн сум юм. Нутаг дэвсгэр нь 256406 га, хүн амын тоо нь 3878. Төв нь Улаанбаатар хотоос 400 км, Арвайхээр хотоос 110 км зайтай оршдог Майхан нэртэй суурин. Талархаг гадаргатай, Нарт, Зодох, Чих, Өгзөг зэрэг далайн түвшнээс дээш 1509 м-1724 м өндөрт өргөгдсөн уулстай. Нэгдүгээр сарын дундаж температур (-7,0)-(-15,8) долоодугаар сарын дундаж температур +11,8-+19,8, жилд дунджаар 150-200мм тунадас унадаг. Нунтаг хүрэн, мараалаг, нимгэн, цайвар хүрэн хөрс зонхилдог. Хужир, мараа элбэг. Жижиг бутлаг үетэн, хялгана, бут сөөг, харгана, алаг өвс, ботуул зонхилсон хээрийн ургамалтай. Тарвага, туулай, үнэг, мануул зэрэг амьтадтай. Сант сум 2001 оны байдлаар 126,7 мянган малтайгаас тэмээ 801, адуу 5685, үхэр 2096, хонь 70,4 мянга, ямаа 47,7 мянга байв. Сургууль, эмнэлэг, соёл, худалдаа үйлчилгээний газартай. Зээрэнгийн хийд, Олон хөшөө, Цагаан дэлийн дөрвөлжин булш зэрэг түүх соёлын дурсгалт газруудтай.
Түүх
Сант сум 1931 онд байгуулагдсан. Тус суманд 1956 онд Мандах нэгдэл 16 өрх, 1346 толгой малтай байгуулагдсан, эдийн засгийн хүчин чадлын хувьд бэхжиж, 84,7 мянган малтай болсон. 1992 онд Мандах хувьцаат компани болон мал хөрөнгөө гишүүддээ хувьчилсан байна. 1997 онд зохион байгуулалтаа өөрчлөн Сант-Мандах нэртэй ХХК болсон бөгөөд малчид иргэдэд үйлчлэн жилдээ 125 сая төгрөгийн ажил үйлчилгээ явуулдаг, 2-10 тонн ноолуур, 50-80 мянган тонн уртын ноос, 10-20 тонн мах бэлтгэж харилцагчиддаа нийлүүлдэг.
Соёл, боловсрол, үйлчилгээний газрууд
Тус суманд 1955 онд байгуулагдсан 15 ортой дээд, дунд мэргэжлийн эмч, мэргэжилтнээр хангагдсан хүний их эмчийн салбар, 1971 онд байгуулагдсан холбооны орчин үеийн техникээр тоноглогдсон аймаг, хотуудтай телефоноор харьцдаг, үндэсний нэвтрүүлэгийн интелсат систем, Оросын нэвтрүүлэгийг Орбитын станцаас шууд үзүүлэх холбооны салбартай. Банкны салбар 1974 онд, цаг уурын харуул 1938 онд тус тус байгуулагджээ. Мөн мал эмнэлэг зэрэг байгууллагууд ажиллаж байна.
Арван жилийн сургууль нь 1940 онд Тагна гэдэг газар 2 эсгий гэрт 2 багш 1 галчтай 40 гаруй сурагчтай байгуулагдсан. 1967 оноос бүрэн бус дунд боловсрол эзэмшүүлэх сургалттай болсон. Хүүхдийн цэцэрлэг нь 1962 онд 2 багш, ажилчинтай, 17 хүүхэдтэй байгуулагдан одоог хүртэл ажиллаж байна.
Соёлын байгууллага 1945 онд Улаанбулан, 1971 онд клуб, 1991 онд соёлын өргөө, 2001 оноос Нутгийн Иргэдийн Хөгжлийн Төв болж зохион байгуулагдан 200 хүний суудал бүхий байртай, 12 мянган номтай номын сантайгаар тус тус үйл ажиллгаагаа явуулж байна.
Сүм хийд
Зээрэнгийн хийд: Гурван дугантай, 100 гаруй лам хуваргатай хийд байжээ.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Өвөрхангай аймгийн сум
Женнифер Энистон
Женнифер Жоанна Энистон (Jennifer Joanna Aniston, 1969 оны хоёрдугаар сарын 11-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин кино продюсер, найруулагч юм. Тэрээр Найзууд (1994–2004) олон ангит киногоор тайз дэлгэцийн эчнээ танил болсон бөгөөд олон олон уран сайхны кинонд тоглосон тоглолтоороо Эмми, Алтан бөмбөрцөг болон Гилдийн шагналыг хүртэж байсан билээ.
2012 оны Холливудын Холливудын алдрын танхимд өөрийгөө мөнхөлсөн Энистон 2000-2005 оны хооронд жүжигчин Брэд Питтийн эхнэр байв.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1969 онд төрсөн
Эйфелийн цамхаг
Эйфелийн цамхаг (Tour Eiffel) буюу Төмөр Хатагтай (La Dame de Fer) нь өнөөгийн Парисын хотын бэлэг тэмдэг юм түүнийг зохиогч Александр Густав Эйфелийн нэрээр нэрийджээ. Эйфель өөрөө зүгээр л «300-метрийн цамхаг» (tour de 300 mètres) гэж нэрэлдэг байжээ. Уг цамхаг Сена мөрний зүүн эрэгт Марсын талбайд (Champs de Mars) телевизийн антены хамт 324 метрийн өндөр хүртэл сүндэрлэнэ. Газраас 300м гаруй өндөртэй тус цамхаг нь 1930 оныг хүртэл дэлхийн хамгийн өндөр байгууламж байжээ. Гурван давхартай бөгөөд 1-р давхар нь 57м өндөрт (345 шат), 2-р давхар нь 125м өндөрт (дахин 359 шат), байдаг бол 274м өндөрт байх 3-р давхарт (нийт 1652 шат бий) хүртэл цахилгаан өргүүр байх тул шатаар алхах шаардлага байхгүй. Цамхаг нийт 10000 тонн жинтэй ба тойргийн хэмжээ 88,3м.
Парис хотын хамгийн өндөр барилга болох энэ цамхаг салхинд 6-7 см хэлбэлзэлтэй найгадаг байна. 7 жилд нэг удаа зэвэрхээс хамгаалах засвар үйлчилгээнд 50-60 тонн будаг хэрэглэдэг.
Түүхийн хуудас сөхвөл Францын Засгийн газар 1884 онд Францын Их Хувьсгалын 100 жилийн ойг тохиолдуулан 1889 онд Парис хотноо Дэлхийн Үзэсгэлэн Яармаг зохион байгуулах шийдвэр гаргасан бөгөөд уран бүтээлчдийн дунд зарласан уралдаанд түрүүлсэн уг цамхгийг 1887 оны 7-р сарын 26-аас угсран барьж эхэлжээ. Түүнийг барихад 700-аад зураг төсөл үйлдэгдэж, 18,000 хэсэг төмөр хийцийг 2.5 сая ган холбоосоор холбож, сард дунджаар 15м өндрийн хурдтайгаар хэдэн зуун хүний хөлс хүчээр 1889 оны 5-р сарын 6-нд баригдаж дуусчээ. Цамхаг баригдсан цагаасаа эхлээд гайхамшиг гэхээсээ илүү нүдэнд орсон хог мэт Францын нийслэлчүүд төдийгүй нийгмийн нэр хүндтэй зүтгэлтнүүдийн шүүмжлэлийн бай болж байв.