cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жонь Ынжи
Apink
2011оны 3сард Инжи Jennifer Hudson-ы "Love You I Do”-г дуулж буй бичлэгийг олон нийтэд цацаж түүнийг Apink-н 4дэ гишүүн хэмэээн зарласан. 4 сарын 13нд Seven Springs of A Pink гарсан. Байдал нь хаврын байдлыг дүрсэлсэн байжээ.Дараагаар нь ”I Don’t Know”, -ыг 4 сарын 19нд гаргасан. Албуманд нь ”It Girl” болон “Wishlist” нар багтаж байсан. “I Don’t Know” дууны клипэнд Beast хамтлагийн Gikwang тоглодог. A Pink M! Countdown дээр дэбүтээ 4 сарын 21нд хийж,улмаар өөрсдийнхөө албан ёсны фан уулзалтыг зохион байгуулан,тэд албан ёсны фан клубын нэрээ ’Pink Panda’ гэж сонгожээ.
Соло ажил
Инжи Cube-н уран бүтээлч Юусобтой "Love Day”-г гаргасан. 2012оны 8сард тэр 2дуу гаргасан ба "All For You" болон "Our Love Like This" дуугаа Со Ингүктэй хамтарсан. 2014онд тэр Three Days-н дуу "It's You"-г дуулсан. 2016оны 4сарын 18нд (Apink-н 5жилийн ойн өмнөх өдөр ) Инжи өөрийн соло мини-цомог  "Dream"-г гаргасан. Энэ нь 6дуутай б гол дуу "Hopefully Sky"-г Харымтэй хамтарсан. Тэр цомгийнхоо дууны үг аяыг зохиосон.
Жүжиглэлт
Инжи-н анхны жүжиглэлт нь Reply 1997 байсан, 1990оны тухай өгүүлэх энэ драма нь өндөр үзүүлэлттэй байсан юм. Тэр H.O.T. –н фэнээс Тв-н драмын зохиолч болсон эмэгтэйн тухай дүрийг бүтээсэн. Тэр энэ киногоороо 49th Baeksang Arts Award-с Best New TV Actress-г авсан. 2015онд тэр эмэгтэй дэд дүрээр Cheer Up!-д тоглосон. Түүний дүр нь Кан Ён-Дү байсан. Энэ кинонд ахлах сургуулийн хүүхдүүд болон тэдний амьралыг үзүүлсэн.
Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1993 онд төрсөн
Долоодугаар сар
Долоодугаар сар (товчоор 7-р сар буюу 7 сар) нь Григорийн тооллын жилийн долоо дахь сар юм.
Сар нь сарны дэлхийг тойрох үеээс үүдэлтэй буюу сарны тооллоос гаралтай юм. Энэ ч утгаараа сар хугацааны "сар" нь дэлхийн дагуул "сар"тай адилхан хэлэгддэг юм. Хэдийгээр сарны тооллоос гаралтай ч одоо аргын болон билгийн аль ч тоололд хэрэгдэгдэж байна.
Григорийн тоололд
7 сар нь Григорийн тооллын жилийн дунд сар юм. Долоодугаар сард 31 хоног байдаг. 7 сар нь жилд байдаг 31 хоногтой урт 7 саруудын нэг юм. 7 сар нь Дэлхийн бөмбөрцөгийн хойт хагаст хамгийн халуун зуны болдог бол өмнөд хагаст өвлийн улирлын дунд сар болдог бөгөөд хамгийн хүйтэн үе давхцаж байдаг.
Эх сурвалж
07
Харри Кейн
Харри Эдвард Кейн (Harry Edward Kane; 1993 оны долоодугаар сарын 28-нд Лондон хотод төрсөн) — Английн үндэсний шигшээн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Тоттенхэм Хотспур» багийн довтлогч юм. Тэрээр клуб дэх дебют тоглолтоо 2011 оны 8-р сарын 25нд УЕФА Европа лигт Heart of Midlothian клубын эсрэг хийж байсан юм. Түүний дараагаар Лиг 1 болон Чампионшиф лигүүдийн [Orient F.C.|Leyton Orient], [F.C.|Millwall], [City F.C.|Leicester City] клубүүд мөн Премиер лигийн [City F.C.|Norwich City] клубт зээлээр тоглож байсан бөгөөд 2013-2014 оны улирлын 2-р хагасаас буцаж клубтэй нэгдэн тоглож байна. Кейн 2014-2015 улиралд үндсэн гарааны довтлогчоор сонгогдон тоглож байгаа ба 2015 оны нэг, хоёрдугаар сарын Премиер лигийн шилдэг тоглогчын шагналыг хүртээд байна. Үндэсний шигшээ багтаа 17 хүртэлх, 19 хүртэлх, 20 хүртэлх, 21 хүртэлх насны багуудад бүгдэнд нь тоглолт хийж байсан бөгөөд үндсэн багтаа 2015 оны 3-р сарын 27нд дебют тоглолтоо хийж сэлгээгээр орж ирэн 79 секундэнд анхны гоолоо оруулсан юм.
Бослого
Бослого -төр засгийн эрх барьж байгаа хүчний эсрэг олон нийтийн эсэргүүцлээ илэрхийлсэн тэмцлийн нэг хэлбэр юм. Үндсэндээ улс төрийн өөрчлөлт авчирдаггүй боловч амжилтанд хүрсэн тохиолдолд төрийн эргэлт болон хувьсгал ч болж чаддаг байна.
Бослого, хувьсгал хоёрын гол ялгаа:
-хувьсгалын зорилго нь нийгэм дэх эрх мэдлийн бүтцийг үндсээр нь өөрчлөх, улс төрийн тогтолцоог нь үндсээр нь өөрчлөх явдал байдаг. -бослогын зорилго нь ихэвчлэн Засгийн газрыг солих л байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Зөрчилдөөн Ангилал:Марксистын онол
Зүүн югур хэл
Эшлэл
Ангилал:Өмнийн монгол хэл Ангилал:Монгол хэлний бүлэг
Хүйнчи
Хүйнчи бол Хиад Боржигин овгийн Орда ханы том хүү Сартагтай ноёны Хонгират овгийн Хужиан хатнаас төрсөн. Хүйнчи бол их бялдтай хүн бөгөөд том хүн байсан, тэр хоног тутам таргалж бүдүүрсээр л байлаа. Ингэж байгаад бурхан минь! Өөх нь хоолойг нь түрж амьсгааг нь боочихгүй л байгаасай гэхээс түүнийг ... бие хамгаалагчид нь өдөр шөнөгүй сахьдаг байв. Хэт таргалсан түүнийг дааж давхидаг морь байгаагүй учир тэр хөсөгт сууж явдаг байсан. Эцсийн эцэст тэр нэгэнтээ дугхийхэд өөх нь хоолойг нь түрж амьсгааг нь боогоод түүнийг өөд болгожээ.
Эшлэл
Ангилал:13-р зууны ноёрхогч Ангилал:Цагаан ордны хан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1280 онд төрсөн Ангилал:1302 онд өнгөрсөн
Машин үйлдвэрлэл
Машин үйлдвэрлэл нь (мөн машин судлал ч гэж нэрлэдэг) аж үйлдвэрийн сонгодог салбар буюу инженерийн сонгодог шинжлэх ухаан юм. Энэ салбар нь машины хөгжил, хийц болон үйлдвэрлэлийг дотроо агуулдаг.
Машин үйлдвэрлэл нь аж үйлдвэрлэлийн салбар болон хөгжих шалтгаан нь нь гар аргаар металл боловсруулах дархан (төмрийг хайлуулан түүгээр эд материал хийдэг хүн) болон мужаанаас эхлэлтэй бол инженерийн сонгодог шинжлэх ухаан болон хөгжих нь орчин үеийн шинжлэх ухааны систем болох сонгодог физик, ялангуяа сонгодог механик дээр тулгуурлан хөгжсөн явдал юм. thumb|300px|right|[[Оёдлын машин, ойролцоогоор 1900 он: Оёдлын машины ажиллах ерөнхий зарчим өнөөдрийг хүртэл хэвээрээ үлдсэн]] thumb|300px|right|Хуванцарыг хэвэнд дүүргэх болон цутгах машин, жишээ: орчин үеийн дараалан цутгах суурь машин thumb|300px|right|Зайн удирдлагатай тээврийн хэрэгсэл
Машин үйлдвэрлэлийн хамрах хүрээний тойм
болон бусад хамааралтай сэдвүүд орно.
Математик
Математик бол машин үйлдвэрлэлийн шинжлэх ухаанд чухал үүрэгтэй. Математикийн загваруудыг алгебр болон анализ (Ньютон болон Лайбнитзаар эхлээд Гауссын комплекс тоогоор өргөснө), дифференциал тэгшитгэл болон векторын анализ (чухал мэдлэг болох Лаплас, Бернауль, Стокес-ийн хуулиуд) эсвэл тооцоолон бодох аргаар бэлтгэнэ.
Материал судлал
Материал судлалын шинжлэх ухаан нь инженерийн шинжлэх ухааны салбар бөгөөд материалын бүтэц, шинж чанарын хоорондын хамаарлыг хэрэглээндээ тохируулах арга технологийг судалдаг юм. Үүний үндсэн дээр тухайн материалын бүтцийг зорилготойгоор өөрчилдөг жишээлбэл төмөр-нүүрстөрөгчийн холимог хайлшыг хатаах, хатуулагийг нэмэгдүүлэх болон нэмэлт хайлш хийн хүссэн ган болон болдыг гаргаж авах. Машин үйлдвэрлэлд хамгийн ихээр хэрэглэдэг хайлшуудыг гагнах боломжоос эхлэн амархан хэлбэрт орох гэх мэтээр түүний нүүрсний агуулгаар тохируулан гаргаж авна. Мөн цаашлаад зэвэрлтийг багасгахын тулд нэмэлтээр хайлш холиж өгдөг. Жин чухал зарим салбарт (ийм салбарт жишээ нь: агаарын болон сансрын тээвэр) төмрийн хайлшны оронд хөнгөнцагааны хайлш болон нийлмэл бодисуудыг сонгон хэрэглэдэг. Материалын чухал үзүүлэлтэнд түүний суналтын хязгаар, суналтын бат бэх бол уян налархайн коэффициент Е-модул орно.
Техникийн термодинамик
thumb|300px|right|Термодинамикийн элбэг тохиолдох процесс, уурын машины ерөнхий зарчим (улаан = өндөр температур, шар= нам температур, хөх= уурын төгсгөлийн температур)
Термодинамик, мөн дулаан судлал ч гэж нэрлэдэг, нь сонгодог физикийн нэг салбар хэсэг юм. Энэ салбар нь 19-р зуунд Жэймс Прэскотт Жоуль, Николас Леонард Сади Карнот, Жулиус Роберт фон Майер болон Херманн фон Хелмхолтц нарын хийсэн ажлын суурь дээр үндэслэгдэн бий болсон. Түүний судлах зүйл нь энерги болон энергийн хэлбэрээс ажил болон хувиргах чадвар, процессийг судална. Мөн хими, биологи болон техникийн хэрэглээний салбаруудад түүнийг өргөн хүрээтэйгээр ашиглах боломжтой нотлогдсон. Термодинамикийн тусламжтайгаар жишээлбэл зарим нэг химийн урвал хэвийн нөхцөлд явагддаг хэрнээ зарим нь яагаад явагддаггүй талаарx тайлбарыг мэдэж болно. Техникийн термодинамик нь тухайн системийн физик шинж чанарын зөвхөн макро төлөв байдлыг л авч үздэг. Тиймээс нь энэ нь маш хэмнэлттэй онол бөгөөд учир нь түүний жижиг хэсгүүд болох атом, молекулын хөдөлгөөнийг тооцолгүйгээр зөвхөн түүний дундаж хэмжээс болох даралт, температурыг авч үздэг.
Техникийн механик
thumb|250px|right|Техникийн механикийн хялбарчилсан хүчний тооцооны бүдүүвч зураг Техникийн механик нь инженерийн шинжлэх ухааны нэг салбар хэсэг юм. Түүний байгалийн шинжлэх ухааны үндэс нь сонгодог механик юм. Сонгодог механик нь өөрөө физикийн нэг салбар хэсэг юм. Техникийн механикийн судлах зүйлийн жишээнд статик, бат бөхийн онол, кинематик, хэв гажилтын механик болон машины динамикийн ачаалалын талаар судалдаг. Техникийн механикийн гүйцэтгэх үндсэн үүрэгт хүчний үйлчлэл, тэдгээрийн момент болон бусад ачааллын (жишээ нь материалын шинжлэх ухаан болон барилга, механик инженерийн салбарт хэрэглэх материалын ачаалал) тооцооны онол болон гаргалгааны арга ухааныг бэлтгэж өгөх. Ингэж тооцоолсоны дараа тухайн хийцийн эд материал хэмжээг сонгох боломжийг олгодог учир техникийн механик нь хэрэглээнд их ойр туслах шинжлэх ухаан юм.
Зохион бүтээх техник
Зохион бүтээх онол буюу -техник нь зохион бүтээцийн үндсийг агуулах ба үүнд анализ-, синтез-, үнэлгээ- болон сонгон шалгаруулах ажлыг шаардах бөгөөд тодорхой техникийн даалгаварыг тодорхой цаг хугацаанд хамгийн зөв шийдэл гаргах арга юм.
Зохион бүтээх арга барилын хүрээнд ялангуяа системтэйгээр шинэ санаа олох, нэгдсэн шийдэл болон хувилбарын үнэлэмж гаргах аргуудыг сурч авдаг. Жишээ нь: Зохион бүтээх xөгжлийн процесс, бүтээгдхүүний амьдралын тойргийн менежмент (анг. Product-Lifecycle-Management) эсвэл компьютерийн тусламжтай инженерчлэл (анг. Computer-aided-engineering = CAE). Эдгээр нь хамгийн оновчтой олон төрлийн шийдлийн сонголт олоход тусалдаг.
Эдгээр шийдлээс зөв зүйтэйг сонгохын тулд зохион бүтээгч инженерт байх ёстой үндсэн мэдлэгт болох механик хийц өөрөөр хэлбэл машины эд хэсэг, түүний хэмжилт угсралт суурилуулалт мөн үйлдвэрлэх үйлдвэрлэлийн талаарх мэдлэг чадвар зайлшгүй чухал. Үүнээс гадна энэ хийцийн шийдэлээ зөв зохистой баримтжуулах явдал нь дараа дараагийн шийдэл гаргах ажлыг ихэд хөнгөвчлөх сайн талтай. Баримтжуулалтанд мөн техникийн зураг зүй орох бөгөөд түүнд зориулсан олон олон техникийн стандартууд байдгийг мөн л зохион бүтээх техникийн хүрээнд буюу түүний нэг хэсэг болох дүрслэх геометрээр (туслах багаж хэрэгсэл нь CAD) олж авдаг.
Цахилгаан техник
Цахилгаан техникийг системтэйгээр техник хэрэглэх, мөн гүйдэл болон хүчдэлийн учир шалтгаан түүний нөлөө нөлөөлөл, дан ялангуяа техникт түүний хэрэглээ. Галвани, Волта болон Ампер нар цахилгаан гүйдэл, хүчдэлийн талаар онолыг нээсний дараа Ом тэдгээрийн хоорондын чухал пропорционал холбогдолыг нээн, Омын хуулиар тэрхүү холбогдлыг харуулдаг. Үүний дараах нээлт, жишээ нь соронзон орон болон богино долгион нь гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэлд ихээр хэрэглэн, өдөр тутмын амьдралыг энэ төрлийн багаж хэрэгсэлгүйгээр төсөөлөхөд бэрх болсон.
Герман
Герман машин үйлдвэрлэлийн салбарын үндэс нь Иоханн вон Циммерманнаар эхэлнэ. Түүнийг германы багаж хэрэгслийн үйлдвэрлэлийн үндэслэгч юм. Түүний 1848 онд Хемнитц хотод үүсгэн байгуулсан багаж хэрэгслийн үйлдвэр нь герман дахь анхны багаж хэрэгслийн үйлдвэр байсан.
Машин үйлдвэрлэл нь өнөөдөр германы тэргүүлэх аж үйлдвэрийн салбар бөгөөд их хэмжээгээр экспортонд гаргадаг.
Германд 900.000 гаран ажилчин, гадаадад 300.000 гаран ажилчинтайгаар 130 тэрбум € (үүний 60% экспортоос) эргэлтийн хөрөнгийг жилдээ хийж байна. Энэ салбарт ойролцоогоор 6.600 аж ахуйн нэгж, үүний 95% нь 500-с илүүгүй ажилчинтай жижиг дунд үйлдвэрлэгч эзэлдэг. Машин үйлдвэрлэлээс олж байгаа эргэлтийн хөрөнгийг нэг хүнд оногдох хэмжээнд хувааж тооцвол 148.000 евро.
Швейцари
Өнгөрсөн зууны сүүл хүртэл механик инженерийн салбар нь швейцарийн экспортын тэргүүлэх салбар байсан. Өнөөдөр 14,9 хувиар хоёрдугаар байрт, химийн болон эмийн үйлдвэрлэл, мөн цагны үйлдвэрлэлийн дараа орж байна. Бүтцийн хувьд олон жижиг дунд үйлдвэрлэлийн компаниуд механик инженерийн салбарыг бүрдүүлэх бөгөөд цөөн тооны том үйлдвэрүүд ч бий.
Европ
Механик инженерийн салбар нь европын нэгдсэн бодлогын хүчээр өнөөдөр нилээд амар болсон. Урьд нь улс орон бүхэн өөрийн гэсэн үндэсний техникийн стандартын дагуу үйлдвэрлэн нөгөө улсад худалдах тохиолдолд тэр улсын стандартыг бас хангах шаардлагатай байдаг байв. Тиймээс 2009 оны 12-р сарын 29-нд европын холбооноос гаргасан Машин үйлдвэрлэлийн дүрэм 2006/42 ЕГ дүрмийн дагуу үйлдвэрлэгдсэн бүх суурь машиныг европын холбоонд чөлөөтэй экспортлох боломжтой болсон. Энэ журамд тодорхойлсоноор: машин гэдэг нь хоорондоо холбогдсон эд ангийн нийлбэр бөгөөд үүний хамгийн багадаа нэг эд хэсэг хөдөлгөөнтэй, хөдөлгөх хүч нь хүн болон амьтаны оролцоогүй байх ёстой. Өргөx болон буулгах зориулалттай машин энэ тодорхойлолтонд багтахгүй тусдаа онцгой тохиолдол болно. Дээрх тодорхойлолтыг таарч байгаа бүх машин CE-тэмдэглэгээгээр тэмдэглэгдсэн байх шаардлагатай. Мөн энэ тодорхойлолтын дагуу бол хулганы хавх хүртэл машин тооцогдох бөгөөд учир нь хавхыг цэнэглэн тавих шаардагдах хүч нь шууд ашиглагдахгүй харин пүршинд хадгалагдан үйлдэж байгаа болохоор.
Машин үйлдвэрлэлийн түүх
Механик инженер нь хамгийн эртний шинжлэх ухаан бөгөөд түүний суурь шинжлэх ухаан нь сонгодог физик (ялангуяа сонгодог механик) юм. 18-р зуунаас эхлэн инженерийн бие даасан мэргэжил болон хөгжсөн. Байгалийн шинжлэх ухааны ололт нээлтүүд нь механик инженерийн салбарт хэрэглээгээ олдог байлаа. Аж үйлдвэрийн хувьсгалын цаг үеэс эхлэн дэлхийг богино хугацаанд асар хурдацтайгаар өөрчилсөн.
Их, дээд сургууль
Их дээд сургуулиадад (мөн техникийн их дээд сургууль) ирээдүйн инженер болохын тулд машин үйлдвэрлэлээр сурах нь гурван сонгодог инженерийн сургалтын нэг (нөгөө хоёр нь цахилгааны инженер болон барилгын инженер) юм.
Машин, түүний эд анги болон материалын тухай нарийвчлан сурахаас гадна тэдгээрийн хоорондын хамаарал болон асуудлыг шийдэх арга замыг олох аргачлалыг суралцана. Ирээдүйн инженерүүдэд системээр нь бодож тунгаах, энэ системийг таниж мэдэх түүнээ задлан ойлгож сурах арга барилыг чухалчлан заадаг. Ингэснээр нарийн төвөгтэй систем болох цахилгаан станц, автомашин, эсвэл онгоцыг түүний задрах бүх жижиг хэсэгт нь задлан, түүндэээ оновчтой шийдэл олсоны дараа түүнээ буцаан бүтэн систем болгон үйлдвэрлэх ур чадварт суралцдаг. Суралцаж дуусаад Bachelor of Science / Master of Science эсвэл Bachelor of Engineering / Master of Engineering (монг. Бакалавр инженер / Магистр инженер) инженерийн диплом авах ба үүний дараа академийн Bachelor / Master of Science (B.Sc. / M.Sc.) эсвэл Bachelor / Master of Engineering (B.Eng. / M.Eng.) цолыг нэрийнхээ өмнө цоллуулах эрхийг албан ёсоор хүлээж авна.
Техникийн дунд сургууль
Герман хэлтэй улс оронд их дээд сургуулийн инженерийн сургалтаас гадна механик инженерийн техникчдийг бэлтгэх мэргэжлийн сургуулиуд нь эртний уламжлалт сургалтын хэлбэрүүдийн нэг юм. Энэ төрлийн сургалтанд хоёр жил зөвхөн мэргэжлийн хичээл үзэx бөгөөд төгсөхдөө улсаас шалгагдсан техникч болох бөгөөд хүсвэл их дээд сургуульд инженерийн мэргэжлээр сурах эрхтэй болдог. Австри болон швейцарьт ч мөн ийм төрлийн мэргэжлийн сургалтууд байдаг.
Мөн үзэх
25px: Портал:Механик инженер
Ангилал:Шинжлэх ухааны мэргэжлийн салбар
Монгол загасны нэр
right|300px|Тул загас right|300px|Хилэм right|300px|Цурхай right|300px|Гутаарь right|300px|Хэлтэг эсвэл Булуу цагаан
Монгол орны загаснууд Монголын гол мөрөн, нууруудын загасны Монгол, орос, англи ба шинжлэх ухааны нэрийн харьцуулалт
Загасны ангилал зүй
Төрөл: Цурхай Esox
right|300px|Цурхай
Ишлэл
ангилал:загаснууд Ангилал:Жагсаалт (амьтан судлал)
Аквариумын дун
Аквариумын дунгийн элбэг тархсан төрөл зүйлүүд
Бүх дунгууд нь загасны үлдэгдэл хоол, үхсэн загас, аквариумны замаг, өнгөр идэж цэвэрлэдэг сайн талтай. Хүмүүсийн дунд дун загасны баас идэж цэвэрлэдэг гэсэн буруу ойлголт байдаг. Загасны баасыг нитро-бактер л задалдаг. Онлог шинжийг нь дурдвал
Ангилал:Дун
Өвөр Монголын сайн дурын цэрэг
Өвөр Монголын сайн дурын цэрэг нь Богд хаант Монгол улсын үед Өвөрмонголын нутгийг хятадаас чөлөөлөлх зорилгоор явагдсан Таван замын байлдаанд Богд хаант улсын армид сайн дураар орж байлдаж байсан Өвөрмонголчууд юм.
Ангилал:Өвөр Монголыг чөлөөлөх дайн
2017 он
Гадаад холбоос
#
Долнуур
Ангилал:Шилийн гол
Кимчи
Кимчи (김치) гэдэг нь Солонгос үндэстний хоол юм.
Бэлтгэх арга
Кимчи дарах савандаа 2.5 грамм давсыг 10 аяга устай хамт хийгээрэй. Байцайгаа сайтар цэвэрлэсний дараа дөрвөн хэсэг болгон хэрчээд бэлтгэсэн усандаа хийж 6-8 цаг дэвтээх хэрэгтэй. Дэвтээсэн байцайгаа гурван минут орчим цэвэр усаар зайлаад цэвэр тавиурт хатаах маягаар бага зэрэг дэлгэж тавь. Ногоон сонгино болон редискаг таван сантиметр орчим урттай хэрчсэний дараа саримс болон цагаан гааны үндсээ жижиглэн хэрчээрэй. Эдгээр зүйлээ хооронд нь сайтар хольж, байцайны навч бүрийнх нь завсар хавчуулж өгөх нь чухал. Ингэхдээ хольц хийхээсээ өмнө навчны хооронд бага зэрэг давс цацах. Бэлэн болгосон кимчигээ битүү саванд хийж нөөшлөх хэрэгтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Солонгос хоол Ангилал:Исгэсэн ногоо Ангилал:Соёлын өвийн биет бус төлөөлөл Ангилал:Умард Солонгосын биет бус соёлын өв Ангилал:Өмнөд Солонгосын биет бус соёлын өв
Мөнххайрханы соёл
Мөнххайрханы соёл нь Монгол Алтайн ноёлох оргилуудын нэгийн нэрээр нэрлэгдсэн хүрлийн эхэн үеийн оршуулгын өвөрмөц дурсгал юм.
Тахилгын байгууламж
Тахилгын байгууламж нь 3 хэлбэр байгаа нь мэдэгдэж байна. 1-р хэлбэр нь тэгш дөрвөлжин хэлбэртэй чулуун өрлөг бүхий эргэн тойрон чулуун хөшөөтэй, 2-р хэлбэр нь дугуй хэлбэртэй эргэн тойрон чулуун хөшөөтэй, 3-р хэлбэр нь чулуун хөшөө босгон тавьсан байгууламж байна. Эдгээр тахилгын байгууламжид мал амьтны ясны үлдэгдэл, эд өлгийн зүйл байхгүй, магадгүй дүрсийн бэлгэдлээр тахилын зан үйлээ илэрхийлж байсан бололтой.
Он цаг
Радио-карбоны шинжилгээгээр “Мөнххайрханы соёл”-ын холбогдох он цаг нь НТӨ 1780-1630 онд холбогдохоор гарсан байна.
Эшлэл
Ангилал:Археологи Ангилал:Монголын түүх
Сун Наын
Son Na-eun нь Өмнө Солонгос-ын дуучин, жүжигчин юм. Тэрээр охидын хамтлаг Apink-ын гишүүн билээ.
Өмнөх амьдрал
Сун На-ын Өмнөд Солонгосын Сөүлд 1994оны 2сарын 10нд төрсөн. Түүний эмэгтэй дүүг Сун Сэ-ын гэдэг. Тэр Chungdam High School-д сурж байсанч дараа нь Seoul Performing Arts High School-д сурах болсон ба 2013оны 2сарын 7нд төгссөн. Наын 2013оноос эхлэн Dongguk University-н стиудын драма болон зинонд суралцаж байгаа.
Apink
Наын Apink-н анхны гишүүн хэмээн 2011онд зарлагдсан. 4 сарын 13нд Seven Springs of A Pink гарсан. Байдал нь хаврын байдлыг дүрсэлсэн байжээ.Дараагаар нь ”I Don’t Know”, -ыг 4 сарын 19нд гаргасан. Албуманд нь ”It Girl” болон “Wishlist” нар багтаж байсан. “I Don’t Know” дууны клипэнд Beast хамтлагийн Gikwang тоглодог. A Pink M! Countdown дээр дэбүтээ 4 сарын 21нд хийж,улмаар өөрсдийнхөө албан ёсны фан уулзалтыг зохион байгуулан,тэд албан ёсны фан клубын нэрээ ’Pink Panda’ гэж сонгожээ.
Жүжиглэлт
2012оноос эхлэн тэр драманд тоглож эхлэсэн. Түүний анхны дүр нь Хэ-ин гэх The Great Seer драмын дүр юм. Тэр өөр олон драманд тоглосон.
Лавлах бичиг
Ангилал:К-поп Ангилал:Өмнөд Солонгосын жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосын поп дуучин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1994 онд төрсөн
Жамсранжавын Галсандаш
Галсандаш, Жамсранжавын түг. Егүзэр хутагт (1870 онд Монгол, Сэцэн хан аймаг, Хурц вангийн хошуунд (одоогийн Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сум) төрж, 1930 оны есдүгээр сард Нийслэл хүрээнд нас барсан) Халхын тамгатай хутагтын нэг. 1872 онд Егүзэр хутагтын хувилгаанаар тодорч 1902 онд хутагт хамба цол, шавь захирах тамга хүртсэн. 1911 онд үндэсний хувьсгалыг талархан угтсан ба 1913 оноос Монголын зүүн өмнө хязгаарын сайдаар томилогдож Өвөр Монголын олон хошуудыг Монгол Улсдаа дагаар оруулах хэргийг явуулж, хил хязгаарыг Хятадаас сахин сэргийлэн суужээ. Хятадууд 1915 оны шувтаргаар “харчин гүн Бавуужавыг орогнуулав” хэмээн түүнийг баривчилжээ. Монголын засгийн газар зүүн өмнөд хязгаарын сайдаа суллуулахаар сэцэн хан Навааннэрэнг тусгайлан зарсан бөгөөд тэд 1916 оны эхээр Нийслэл Хүрээнд буцаж иржээ. Богд хаан түүнд Хүрээнд ном хурахуйд хутагт нарын тэргүүнд суух, “үнэн сүжигт” цол шагнажээ. Тэрээр Монголын зүүн хязгаарт маш их нөлөөтэй нэгэн байсан тул 1921 онд ардын засгаас зүүн хязгаарт буй цагаантны цэргийн эсрэг тэмцэлд туслалцаа үзүүлэхийг хүсч байв. 1930.09.30д Эрэгдэндагвын хэрэгт холбогдуулан цаазалжээ. 1990 онд түүнийг цагаатгасан.
Намтар
Егүзэр хутагт Ж.Галсандаш бол Монгол төрийн тамгатай 13 хутагтын нэг, зүүн өмнөд хязгаарыг илбэн тохинуулах сайд, ачит мэргэн цорж, арилсан чин бишрэлт, хувилгаан тойн, зан бадарсан эрдэнэ мэргэн хамба хутагт, ялгуусан чин зүтгэлт, үнэн сүжигт гэгээнтэн, соён гэгээрүүлэгч, байгаль ан амьтныг энэрэхүйн экологич, хязгаар нутгийн аж ахуйг үлгэрлэгч гэхчлэн маш олон цол гуншинтай. Энэ хүний тухай энгийнээр хэлэхэд, төр, шашныг хослон барьсан мундаг удирдагч байсны дээр байгаль экологи, хүн амын эрүүл мэнд, боловсрол, соёл урлагийн асуудалд маш их анхаарал хандуулдаг, эдгээр чиглэлээр тодорхой ажлуудыг эхлүүлж чадсан байдаг. Жишээлбэл, холын орноос Гандигар мод болон төрөл бүрийн эмийн ургамлуудыг нутагтаа авчирж, тарьсан байдаг. Мөн тарвага, буга, цагаан зээр зэрэг ан амьтдыг нутагтаа нутагшуулсан байдаг. Энэхүү үзэсгэлэнд эдгээрийн дээжийг авчирсан л даа. Мөн хутагт маань аж ахуй эрхэлж, өрхийн үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэхэд ихээхэн анхаарал тавьдаг байсан нь анзаарагддаг. Жишээлбэл, ваар, цаас, хөх чулууны үйлдвэрлэлийг түгээн дэлгэрүүлж, утсан хүүхэлдэйгээр сүүдэр ший тавьж, хийдийнхээ шавь нар болон ард иргэддээ сонирхуулдаг байсан юм билээ. Вааран сүмийн туурь нь одоо Эрдэнэцагаан сумын төвөөс зүүн урагш 75 км зайд байдаг. Энэ үйлдвэрийн урласан олон бүтээгдэхүүний нэг болох чулуун цоож нь манай музейд хадгалагдаж байгааг дээр өгүүлсэн шүү дээ. Эцэст нь хэлэхэд Егүзэр хутагт Ж.Галсандаш бол зөвхөн Эрдэнэцагаан сумынхан, эсвэл Сүхбаатарчуудын шүтээн биш, нийт монголчууд таньж мэдэж, хүндэлж, дурсч явах учиртай хүн. Тэр бол шашны зүтгэлтэн гэхээсээ илүүтэй төр, нийгмийн үйл хэрэгт маш олон ажлын эхлэлийг тавьж чадсан, тухайн үедээ шинэчлэгч байсан хүн. Түүнийг дөрвөн настайд нь Егүзэр хутагтын долдугаар дүрээр тодруулж, 1874 оны зуны сүүл сарын шинийн 8-нд хутагтын ширээнээ залжээ.
Егүзэр хутагт багаасаа шашны эрдэм номд гарамгай сайн суралцаж, эрдэм ухаан, рид хувилгаанаараа олныг бишрүүлж, өөрийн Өнө-Өглөгт хийдээс гадна Нийслэл Хүрээ, Сэцэн ханы хүрээ болон Барга, Өвөр монголын олон хүрээ хийдээр явж ном айлддаг байв. Ийм учраас Егүзэр хутагтыг Халх, Барга, Өвөр монгол даяар ихээхэн шүтэж, “Ламахайн гэгээнтэн” хэмээн алдаршжээ.
Монгол улс тусгаар тогтнолоо сэргээн тунхагласан 1911 оны өвөл цагт Егүзэр хутагт хил залгаа Өвөр монголын чуулган, хошуудаар заларч, Монгол Улс тусгаар тогтнолоо сэргээн тунхаглах гэж байгааг мэдэгдэж, үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэлд нэгдэн нийлэхийг уриалжээ. Энэ үеэс тэрбээр зүүн өмнө хязгаарт Монгол Улсын засгийн газрыг төлөөлөн ажиллаж, Ар, Өвөр монголыг холбох гүүр болж байв. Богд хааны зарлигаар 1913 оны 8 дугаар сарын 2-нд Егүзэр хутагтыг Зүүн өмнөд хязгаарын олон монгол аймгийг дагуулан тохинуулах сайдаар томилжээ. Сайд Егүзэр хутагт Галсандаш 1913 оны Өвөр монголыг чөлөөлөх дайны түүхэнд томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн.
Дундад Иргэн Улсын цэрэг 1915 оны 11 дүгээр сарын 11-ний шөнө Өнө-Өглөгт хийдийг довтлон эзэлж, бурхан шүтээнийг нь түйвээн сайд Егүзэр хутагтыг баривчилж, улмаар Бээжинд хүргэжээ. Монгол Улсын засгийн газар Шүүх яамны сайд Сэцэн хан Навааннэрэн, Цэргийн яамны дэд сайд Жамъяндорж нарыг томилон Бээжингийн засгийн газартай хэлэлцэн Егүзэр хутагтыг суллан авчээ.
Егүзэр хутагт Галсандашийг хил хязгаарт суухад аюултай тул Богдын ногоон ордонд залах нэрээр 1929 оны 8 дугаар сарын 11-нд Улаанбаатарт авчирсан байна. Гэвч үнэн хэрэгтээ түүнийг гэрийн хорионд байлгаж байгаад 1930 оны зун баривчлан хорьж, хилс хэрэг тулган мөн оны 9 дүгээр сарын 30-нд хуулийн дээд хэмжээгээр шийтгэжээ. БНМАУ-ын Дээд шүүхийн Бүгд хурлын 1990 оны 5 дугаар сарын 18-ны өдрийн тогтоолоор Егүзэр хутагтад тулгасан хилс хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, цагаатгажээ. Монгол Улсын засгийн газрын 2000 оны 5 дугаар сарын 31-ний өдрийн тогтоолоор Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагаан сумын дунд сургуулийг Егүзэр хутагт Галсандашийн нэрэмжит болгов.
Ж.Галсандаш ардын засгийн үйл хэрэгт
Монгол ардын засгийн газрын 1921 оны 7 сарын 13 ны өдрийн тогтоолоор Егүзэр хутагт Галсандашийг “Монголын зүүн өмнө хязгаарыг байцаан үзэж илбэн тохинуулах сайд”-аар улируулан томилжээ. Энэ нь ардын засгийн газраас ард олны дунд шашны нөлөө хүчтэй байгааг харгалзан юуны өмнө Егүзэр хутагтын өндөр нэр хүндийг ашиглан сүсэгтэн ард олонд төрийн бодлогыг ойлгуулах гэсэн арга хэмжээ байв. Сайд Егүзэр хутагтын улс төрийн бодлого байр суурийн талаар академич Ш.Нацагдорж, Б.Ширэндэв, эрдэмтэн Ц.Пунцагноров нар ном зохиолуудад эерэг, сөрөг байр сууринаас бичсэн. Тухайн үеийн нийгмийн захиалгаар бичиж түүхэн үнэнийг гуйвуулж монгол улсын тусгаар тогтнол болон ардын хувьсгалын ялалт ардын төр засгийн бодлогыг эсэргүүцэгч, нам төрийн дайсан мэтээр харуулсан нь өнөөдрийн өндөрлөгөөс харахад түүхэн үнэнийг гажуудуулсан хэрэг болох нь нэгэнт тодорхой болжээ. Егүзэр хутагт монгол улсаа гэсэн бодолтой эх оронч дэвшилт үзэлтэн байсан төдийгүй, ардын хувьсгалын ялалт, нам төрийн бодлогыг талархагч байсан юм. Түүхийн амьд гэрч болсон ахмадуудын /С.Хоролсүрэн, Б.Өлзийтогтох, Ц.Дорж, Д.Сайнхувьт, Ө.Намрал, Ё.Баатарсүх, доктор Д.Цогт-Очир/ үг яриа болон архивын зарим бичиг баримт үүнийг гэрчилнэ. 1921 оны 8 сард жанжин Д.Сүхбаатарын тушаалаар тус хязгаар нутгийг цагаантаны дээрэмчидээс чөлөөлөхөөр явсан Сэцэн хан аймгийг тохинуулах сайд бөгөөд ардын журамт цэргийн 2-р морин бригадын дарга Магсархурцын Дугаржав, хорооны дарга Гончигийн Бумцэнд хурандаа нарын анги хийд дээрээ ирэхэд Егүзэр хутагт сан часаасаа бүрэн хэрэглэлтэй 2 гэр гарган өгч албан хэрэгт нь тусалж байжээ. Егүзэр хутагтыг ардын засгийн сайд болсонтой холбогдуулж тодруулбал зохих нэгэн зүйл бол ардын засгийн газрын анхны ерөнхий сайд Д.Бодоогоос Егүзэр хутагтад захидал ирүүлж төрийг төвхнүүлэх, шашныг мандуулах, жасын хөрөнгөө арвижуулах үйлст нь ерөөл тавьж байсан тухай ахмадуудын ам дамжсан яриа бий. 1921 оны сүүлчээр ирсэн бололтой. Харамсалтай нь одоогоор олдсон түүхэн баримт алга. Егүзэр хутагт 1923 оны хаврын тэргүүн сарын шинийн нэгэнд /цагаан сараар/ Сан-бэйсийн хүрээнд ихэс лам нартай шинэлж явахдаа тэнд ажлаар явж байсан дэд жанжин Х.Чойбалсантай уулзаж сэргийлэн хамгаалж байсан хязгаар нутгийнхаа амар түвшин байгааг мэдээлж ажил төрлийн талаар зөвлөгөө авч байсан байна. Энэ тухай Ж.Лувсан, Л.Жамба агсан нар дурсан ярьдаг байсан билээ. Егүзэр хутагт санаачилан алс холын хангайн аймаг хошуудаас хус, улиас, бургас авчирч тариулсан. Буга согоо, тарвага авчирч үржүүлсэн. Газар хагалж тариа тарьсан. Нэхмэл хивс, цаас, шаазан ваарын үйлдвэрүүд байгуулсан. Домбворский, Кандратьев нарын зэрэг орос мэргэжилтнүүдийг урин ирүүлж хайгуул шинжилгээ хийлгэж, газрын хөрсөн дэхь баялагыг судалсан. Малын ноос худалдаалах гэрээ харийн хүмүүстэй байгуулж ажиллуулсан зэрэг нь тухайн үедээ төр шашны хэрэгт зориулагдсан боловч нутаг орныхоо алс ирээдүйд тэмдэглүүштэй зүйл болсон юм.
Б.Дүйнхэржав /Дурдатгал/
Егүзэр хутагт Галсандаш, гүн Дашням нар Зоригт бэйс Мижиддоржийн хошууны гүн Пунцагтай хамтарч 1923 оны 5 сарын 3 нд Английн худалдаачид болон орос Шливоновтой ноос /унгас/ худалдахаар байгуулсан 131 тоот гэрээ бичиг улсын төв архивт байдаг. Энэ гэрээг ардын засгийн газрын шүүх яам баталж тамга дарж дансанд тэмдэглэж татварт 1 лан мөнгө хурааж авсан байна. Энэ нь сүсэгтэн олныхоо аж амьдралыг өөд татах гэсэн оролдлдого байв. Егүзэр хутагтын шавийн хүн ам мал хөрөнгө бусад шавь нарыг бодвол байнга өсөж, бэхэжсээр байжээ. Егүзэр хутагтын шавь нар нь 1922 онд 320 өрх, 5 төрлийн 5711 малтай байсан бол жил дараалан өссөөр 1926 онд 567 өрх, 55767 малтай болжээ. Егүзэрийн хийд 1925 онд 927 лам хуврагатай байсан бол 1927 онд 1325 лам хуврагатай болсон байна. 1923 оны өвөл зах хязгаарын хошуу шавийн дунд ардын нам засгийн бодлогыг таниулах, намын үүрүүд байгуулах ажлаар ирсэн Монгол ардын намын төв хорооны төлөөлөгч бөгөөд засгийн газрын төлөөний түшмэл Ц.Лувсан 12 сарын 25 нд Егүзэрийн хийд дээр ирж Б.Бавуудорж, Т.Бүтэмж, С.Гочоо, С.Дэлгэрсан, Н.Жамсран, Ч.Сандэлэг, зайсан түшмэл Т.Чадраабал нарын 14 хүнийг хуралдуулж монгол ардын намын үүр байгуулсан байна. Егүзэрийн хийдийн нэрд гарсан бичээч гүн Дашнямын санаачлагаар 1925 оны 4 сарын 16 нд Егүзэрийн хийдийн дэргэд буриад Цэвэгжав, Мөнх нарын 16 хүүхэдтэй бага сургуулийн эх үүсвэрийг тавьсан бол 1923 онд гаалийн хороо, 1924 онд цэргийн 19-р суман, эвлэлийн 26-р үүр, харилцан туслалцах 25-р хоршоо, 1926 онд банкны 66-р салбар, 1928 онд үйлдвэрчний эвлэлийн түр товчоо байгуулагджээ. Энэ бүхэн нь юуг харуулж байна вэ? Хэрэв Егүзэр хутагт нам төрийн бодлогыг эсэргүүцэгч байсан бол шавь нар болон хийдийнх нь дэргэд нам эвлэл, сургууль соёлын олон байгууллага байгуулагдан ажиллах боломжгүй.
Тайж Эрэгдэндагва, Егүзэр хутагт Ж.Галсандаш нарын хувьсгалын эсэргүү хэргийг таслан шийтгэсэн тогтоол. 1930.09.28
1929 оны 8 сарын 8 ны өдөр улсын бага хурлын гишүүн Дэмбэрэл, орос сургагч Канаев, Эрдэнэцагаан дахь дотоодын хамгаалахын дарга Пүрэвжав, намын хорооны дарга Б.Амарсайхан нар ламхайг баривчилж Улаанбаатарт авчирсан байна. Егүзэр хутагтын ялын төлөвлөгөөнд Егүзэр хутагт хэмээх Галсандаш 61 настай, Ханхэнтий уулын аймаг Эрдэнэцагаан уулын хошуу монгол тайж Егүзэр хутагтын YII хувилгаан гэгдэх ба 19 /1929 он/ онд хутагтын хувиар хөрөнгөө хураалгасан. Автономитын үед зүүн хязгаарын цэргийн жанжны тушаалыг хүлээн авсан гэж бичжээ. Түүнчлэн /38 –ын эсэргүү хэрэг/ хэмээн 38 хүний /3 эмэгтэй оролцсон Уртнасан, Долгор, Янжин/ хамран холбогдуулсан хэргийг шүүн таслах ажлыг 15 хоног явуулж 1930 оны 9 сарын 29 нд дуусгаж /хувьсгалын эсэргүү хэргийг анх санаа сэдэвлэн үүсгэж тэргүүлэн удирдсан түшмэл тайж Эрэгдэндагва, Егүзэр Галсандаш, гүн Гомбо-Ичин, тайж Бүүвэй, зайсан түшмэл Чадраабал, Донойжав, Ишлодон нарын нэр бүхий 7 хүнийг шүүх цаазны бичгийн ерөнхий ангийн 25-р зүйлийг баримтлан 31-р зүйлийн ёсоор хүндэтгэж, тусгай ангийн 42-р зүйлийн ёсоор буудан алах/ тогтоол гаргажээ. Ялын төлөвлөгөөнд худал үндэслэлгүй зүйл бичсэний нэгэн адил шийтгэх тогтоол нь ч хилсээр буруутгаад устгах ганцхан зорилго агуулжээ. Монгол улсын прокурорын 1990 оны 5 сарын 1 ний өдөр гаргасан эсэргүүцлийн дагуу улсын дээд шүүх бүгд хурлаараа хэлэлцээд БНМАУ-ын ерөнхий шүүн таслах газрын 1930 оны 9 сарын 19 ний өдрийн өргөтгөсөн хурлаас гаргасан Егүзэр хутагт Ж.Галсандашид холбогдох хэргийг таслан шийтгэсэн тогтоолыг хэрэгсэхгүй болгон цагаатгаж түмэн олны хэдэн арван жилийн сэтгэлийн зовиурыг тайлжээ.
Хурц ван Түдэн ноёны засаг захиргаа /1911-1921 он/
Олноо өргөгдсөн монгол улсын үед монгол улс 4 аймаг, /Засагт хан, Сэцэн хан, Түшээт хан, Сайн ноён хан/ Богдын шавьд /Ховд, Хөвсгөл/ хуваагдаж байв. Манай нутаг Сэцэн хан аймгийн хурц ван Түдэн ноёны засаг захиргаанд харьяалагдаж байсан юм. Хурц вангийн хошууны аж ахуй, эдийн засгийн үндэс нүүдлийн мал аж ахуй, ан агнуур юм. Манж хятадын худалдаачдын нөлөө их байв. Хошууны ардуудын голлох бичиг монгол бичиг. Төрийн хэргийг энэ бичгээр хөтөлнө. Олноо өргөгдсөн монгол улсын цэрэг, өртөө, цагдаа, харуулын зэрэг улсын тогтоосон албыг засаг ноён Түдэн хариуцаж албат ардуудаас их хэмжээний мал, эд юм, мөнгө, татвар татаж авдаг. Нутгийн ардууд цэргийн албыг хааж, морин өртөө урьдын адил ажиллаж байв. Харуулын цэрэг зөвхөн цахиур буу, сэлэмээр зэвсэглэнэ. Цэрэг, өртөө, цагдаа, харуулын хүмүүс цөм тус тусын хувцас, хоол, уналга, зэр зэвсэгийг өөрөөсөө гаргадаг. Олноо өргөгдсөн монгол улсын хаад ноёд болон засаг ноёд албат ардуудаас их хэмжээний адуу мал, эд хөрөнгө, сүү цагаан идээ, мөнгө төгрөг татаж төрийн байгууллага, цэргийн зардал, шашны үйлд хэрэглэдэг. Өнө өглөгт хийдийн дацан, дугана, сүм, хийд бариулах, алтан шаргал зэс гуулин бурхан хийх гэх мэт улсын албанаас гадна ард түмний амьдрал байдлыг газар дээр нь шууд хүндрүүлж байсан томоохон хүчин зүйлийн нэг бол шар, хар феодал /хаад, ноёд, хутагт, хувилгаад/ тус бүрийн амин хувийн алба гувчуур байв. /биеэр ажиллах, бүтээгдэхүүн өгөх, мөнгө төлөх/. Мөн тийм албыг өөрсдийн шавь хамжлагаас тамгатай хутагт хувилгаад татан гаргуулдаг. Ардууд мал мах, ноос, үслэгийн зэрэг зүйлээ хямд үнээр худалдаж өндөр хүүтэй зээллэг авч аажмаар хятад худалдаачид, мөнгө хүүлэгчидийн гарт оров. Ард олон өвчин өлгөлөн, өр зээлд нэрвэгдсэн байна. Нутгийн ардууд заргын бичиг үйлдэж засаг ноён, аймгийн чуулган, Богдын засгийн газрын эсрэг тэмцсэн. Жишээ нь үүнийг гэрчлэх баримт нь 75 ардын заргын бичиг болно.
Мөн үзэх
Ангилал:19-р зууны ноёрхогч Ангилал:Монголын төрийн зүтгэлтэн Ангилал:Монголын их хядлагын хэлмэгдэгч Ангилал:Монголын буддын шашин Ангилал:Хэлмэгдэгч Ангилал:Монголын цаазлагдсан хүн Ангилал:Сэцэн хан аймгийн хүн Ангилал:Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1870 онд төрсөн Ангилал:1930 онд өнгөрсөн
Хара Сэцүко
Хара Сэцүко (японоор 原節子 - [Hara Setsuko], англи латин үсгээр хэвшсэн нь Setsuko Hara, төрсөн нэр нь 会田昌江 → Айда Масаэ, * 1920 оны зургаадугаар сарын 17-нд Ёкохамад, † 2015 оны есдүгээр сарын 5-нд Канагавад) «Оройтсон хавар» (1949), «Токиод болсон явдал» (1953) зэрэг кинонд тоглож 1950-аад оны япон киноны нүүр царай болж явсан жүжигчин.
Цахим холбоос
Ангилал:Японы кино жүжигчин Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Псевдоним Ангилал:Ёкохамагийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1920 онд төрсөн Ангилал:2015 онд өнгөрсөн
Диего Ролан
Диего Алехандро Ролан Сильва (Diego Alejandro Rolán Silva, 1993 оны гуравдугаар сарын 24-нд Монтевидео хотод төрсөн) — Уругвайн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Бордо» багт довтлогчоор тоглодог.
Замнал
Тэр Уругвайн «Дефенсор Спортинг» багт мэргэшжээ. Өмнөд Америкийн АШТ-ээр дөрөв гоолдсон Уругвайн залуучуудын шигшээн довтлогч Ролан Европын анхааралд өртсөнөөр 2013 оны хоёрдугаар сарын 13-нд Лига 1-ийн «Бордо» элсүүлсэн юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Уругвайн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Алавес багийн тоглогч Ангилал:Дефенсор Спортинг багийн тоглогч Ангилал:Бордо багийн тоглогч Ангилал:Малага багийн тоглогч Ангилал:КД Леганес багийн тоглогч Ангилал:Уругвайчууд Ангилал:1993 онд төрсөн
Олон улсын харилцаа
Олон улсын харилцаа (ОУХ) — дэлхий олон улсын хоорондох хоёр болон олон талт харилцааг судалдаг шинжлэх ухаан юм.
right|thumb|200px|Женев дэх НҮБ-ын ордон Улс орон, олон улсын байгууллага гээд олон тал оролцоно.
ОУХ арга зүй, улс төр, эдийн засгийн харилцаа, түүх, олон улсын эрх зүй, хүн ам зүй, гүн ухаан, газар зүй, нийгэм судлал, эртний судлал, гэмт хэрэг зүй, сэтгэл зүй, хүйс судлал, соёл судлал, гадаад харилцаа гэх мэт олон судлагдахуунтай.
Олон улсын харилцаа нь даяарчлал, дипломат харилцаа, улсын бүрэн эрхт байдал, олон улсын аюулгүй байдал, байгаль орчны тэнцвэрт байдал, цөмийн үр ашигт хэрэглээ, үндсэрхэг ёс, эдийн засгийн хөгжил, олон улсын санхүү, алан хядлага, гэмт хэргийн бүлэг, хүний аюулгүй амьдрах эрх, гадаад улсын оролцоо, хүний эрх зэрэг гол сэдвээр хэлэлцэж байна.
Ангилал:Салбар хоорондын шинжлэх ухаан
Егүзэрийн хийд
Ангилал:Монголын хийд
Кристин Барански
Кристин Жейн Барански (Christine Jane Baranski; 1952 оны тавдугаар сарын 2, Буффало) — Америкийн эмэгтэй жүжигчин. «Гильд», «Эмми» болон «Тони» шагналууд хүртэж, «Алтан бөмбөрцөгт» дэвшсэн. Жүжигчин Мэттью Коулзтой (1983—) ханилж байв.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:SАG-Award шагналтан Ангилал:Тони шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1952 онд төрсөн
Чойжилсүрэнгийн Пүрэвдорж
Чойжилсүрэнгийн Пүрэвдорж (1948 оны 7 сарын 20-нд Архангай аймгийн Мөрөн сум; † 1998 оны 10 сарын 1-нд Улаанбаатар) Монгол Улсын төрийн зүтгэлтэн, Монгол улсын Засгийн газрын шадар сайд (1990-1996).
Намтар
Ч.Пүрэвдорж 1948 онд Архангай аймгийн Мөрөн сумын нутагт “Хөтөл” гэдэг газар малчин эцэг Жалцавын Чойжилсүрэн, эх Янпилын Пунсал нарын отгон хүү болж төрсөн.
1955-1959 онд Архангай аймгийн Мөрөн сумын бага сургуульд элсэн сурч байгаад 1959 оны 9 дүгээр сараас Өндөр-Улаан сумын 7 жилийн дунд сургуульд шилжин суралцаад 1962 онд төгссөн.
Тэр ондоо Тариат сумын 10 жилийн сургуульд дэвшин суралцаад 1965 онд онц сайн төгссөн байна.
Боловсрол
1965-1970 онд тухайн үеийн ЗХУ-ын Свердловск хотын (өнөөгийн ОХУ-ын Екатеринбург хот) С.М.Кировын нэрэмжит Уралын Политехникийн (УПИ) дээд сургуульд суралцаж төгсөөд “Цахилгааны инженер” мэргэжил эзэмшсэн.
Ажилласан байдал
1970 оны 8 дугаар сараас 1980 он хүртэл Улаанбаатар хотын 3 дугаар Цахилгаан станцад цахилгааны цехийн ээлжийн даргын дагалдан, цахилгааны нарийн хэмжүүрийн техник, цахилгаан техникийн лабораторын реле хамгаалалт цахилгаан автоматикийн инженер, лабораторийн эрхлэгч, цехийн ахлах инженер, үйлдвэр хариуцсан орлогч дарга хүртэл дэвшин ажилласан.
1979 онд МАХН-д элссэн байна.
1980 оны 8 дугаар сараас БНМАУ-ын Түлш, эрчим хүчний үйлдвэрийн яамны Төвийн эрчим хүчний системийн ерөнхий инженерээр ажилласан.
1983 оноос БНМАУ-ын Түлш эрчим хүчний үйлдвэрийн яамны орлогч сайдын албыг хашсан.
1987-1990 онд Эрчим хүч, уул уурхайн үйлдвэр, геологийн яамны орлогч сайдаар ажилласан.
1990 оны 5 дугаар сараас БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн орлогч дарга, мөн 1990 оны 9 дүгээр сараас Засгийн газрын Шадар сайдаар ажилласан.
1992-1996 онуудад Архангай аймгаас Монгол Улсын УИХ-ын гишүүнээр сонгогдож, Монгол Улсын Засгийн газрын Шадар сайдаар томилогдон ажилласан. Энэ хугацаанд тэрээр Улсын Онцгой Комиссын даргаар давхар ажиллаж байжээ.
1996 оны УИХ-ын сонгуульд Архангай аймгийн тойрогт Р.Гончигдоржид ялагдсан юм. Түүнээс хойш ажилгүй байж байгаад 1998 оны 10 дугаар сарын 1-нд хүнд өвчний улмаар нас барсан. 1990-1996 оны Монгол Улсын улс, төр нийгэм, эдийн засгийн шилжилтийн хүнд хэцүү үеийг даван туулахад онцгой үүрэг гүйцэтгэн ажилласан эгэл даруухан төрийн зүтгэлтэн гэж монголын ард түмэн үнэлдэг. Түүний гавьяа зүтгэлийг үнэлж Монгол Улсын Төрийн дээд шагнал одон медаль хүртээхээс гадна Архангай аймгийн Тариат сум ын дунд сургуулийг 2004 онд Монгол Улсын Шадар сайд Ч.Пүрэвдоржийн нэрэмжит болгож мөнхөлсөн юм.
Зориулсан шүлэг
Ар халхын тэнүүнд Арын сайхан хангай гэж бий
Тэр сайхан хангайд Тэрхийн цагаан нуур гэж бий
Тэвхэлсэн нумнаас тавьсан юм шиг
Тэнгэрийн мөнгөн заадас шиг
Суман гол зүсэн бий
Усан дундуур нь ус харван урсдаг
Урьд эртийн цагт
Уул нь галаар оргилдог
Тунгалаг гурван Тамир
Тунсаг сайхан энэ л нутагт
Тугал хариулж өссөн
Туг барилцаж явсан
Сайн хүү Шадар сайд аа... Морьтой дээдсийн алтан ургийн хунтайж Монгол Улсын шадар сайд Пүрэвдорж -П.Бадарчийн "Шадар сайд" шүлэгнээс.
Хувийн амьдрал
Гэргий Ч.Батбаяр, 4 хүүхэдтэй /охин П.Мягмарцогт, охин П.Батцогт, хүү П.Цогтгэрэл, охин П.Нансал/.
Ангилал:БНМАУ-ын түлш эрчим хүчний яамны орлогч сайд Ангилал:БНМАУ-ын уул уурхайн яамны орлогч сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1948 онд төрсөн Ангилал:1998 онд өнгөрсөн
Хорезмын эзэнт улс
Хорезмын эзэнт улс (Монголчууд Сартуул иргэн улс гэж бас нэрлэнэ) нь дундад зууны үед дундад азид өнөөгийн узбекистан, киргиз, тажикистан, иран, афганистан зэрэг улсуудын нутаг дэвсгэрийг хамран оршиж байсан улс юм. Энэ улсын дийлэнх иргэд нь исламын шашин шүтдэг байсан байна. Сартуулыг Чингис хааны шууд удирдлагаар хийсэн их аян дайнаар эзлэн авсан байна.
Ангилал:Хорезм Ангилал:Ираны хант улс Ангилал:Исламын хант улс Ангилал:Ираны түүх Ангилал:Төв Азийн түүх Ангилал:Хорезмын шах
Мон-Сен-Мишель
Мон-Сен-Мишель (фр. Le Mont-Saint-Michel) нь Францын Норманди мужийн Манш аймагт орших нийт 41 хүн ам бүхий нэгэн суурин юм. Энэхүү суурин нь 708 оноос хойш Нормандийн Ваттын тэнгисийн Мон-Сен-Мишелийн булан дахь хадан хясаат Мон-Сен-Мишель арал дээр оршдог. Энэ арал нь эргээсээ ойролцоогоор нэг километрийн зайтай байх ба нийт 55.000 м² (багцаагаар 830 метрийн тойрогт) талбайтай.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын арал Ангилал:Ла-Маншийн хоолойн арал Ангилал:Манш департаментын коммун Ангилал:Нормандийн арал Ангилал:Нормандийн суурин Ангилал:Түрлэгт арал Ангилал:Франц дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Франц дахь Иаковын зам Ангилал:Францын шорон
Мунир Эль-Хаддади
Мунир Эль-Хаддади (منير الحدادي‎;; 1995 оны есдүгээр сарын 1-нд Эль-Эскориаль хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Барселона Б» багт довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2014 оны эхээр «Арсенал», «Пари Сен-Жермен» болон «Бавариа Мюнхен» багуудын анхаарлыг татсан Хаддадигаа «Барселона» гуравдугаар сарын 3-нд 2017 оны зургаадугаар сарыг хүртэл 35 сая еврогоор үнэлсэн. Улмаар наймдугаар сарын 24-нд үндсэн бүрэлдэхүүний анхны гараагаа Ла лигт «Элчегийн» (3:0) эсрэг хийж гоолдов.
Гадны холбоос
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Барселона багийн тоглогч Ангилал:Барселона Б багийн тоглогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1995 онд төрсөн
Реа Перлман
Реа Перлман (Rhea Perlman; 1948 оны гуравдугаар сарын 31, Нью-Йорк, Брүүклин) — Америкийн эмэгтэй жүжигчин. «Зугаатай хамтлаг» сериалаар «Эмми» дараалан гурав гардсан. Еврей үндэстэн түүний нөхөр Дэнни Де Вито.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:Брүүклиний хүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1948 онд төрсөн
4Minute
4Minute (Солонгос: 포미닛) нь Cube Entertainment-аас 2009 онд байгуулагдсан таван гишүүнтэй Өмнө Солонгос-ын охидын хамтлаг юм.
Хамтлаг Nam Ji-hyun, Heo Ga-yoon, Jeon Ji-yoon, Kim Hyun-a, Kwon So-hyun гэсэн гишүүдтэйгээр анхны дуу болох Hot Issue-гаар 2009оны 6сарын 18нд албан ёсоор дэбютээ хийсэн бөгөөд 2010оны 12р сард анхны Diamond Япон цомгоо гаргажээ. 2011онд хамтлаг анх удаа Солонгосын бүрэн хэмжээний цомог 4Minutes Left-ээ гаргасан.
Тэд 20дахь удаагийн Сөүлийн хөгжмийн шагнал гардуулах ёслолоос Bonsang шагнал, 2010оны Billboard Japan Music Awards-с Kpop New Artist шагнал тус тус авчээ.
Гэвч 2016 онд Cube Entertainment-ын тус хамтлагтай хийсэн гэрээний хугацаа дуусч, гэрээгээ сунгахгүй байхаар шийдэн, 4MINUTE хамтлаг тарсан юм.
2009–10: For Muzik, Hit Your Heart болон Diamond
5сарын 14нд Cube Entertainment 5 гишүүнтэй охидын хамтлаг 4Minute нэртэй байх ба анхны гишүүн нь Wonder Girls-ын хуучин гишүүн Kim Hyuna байх болно гэж зарлажээ. Энэ албан ёсны мэдэгдлийн өмнө хамтлаг "Hyuna group" гэж албан бусаар нэрлэгддэг байсан юм. Дараагийн гишүүн Nam Ji-hyun 5сарын 22нд илэрч, үлдсэн гишүүд дараах өдөр нь зарлагдсан. 4Minute 6сарын 15нд анхны дуу болох Hot Issue-г гаргасан бөгөөд 6сарын 18нд MNet Countdown дээр анхны телевизийн үзүүлбэрээ гүйцэтгэсэн байна.
8сарын 20нд хамтлаг хоёр дахь дуу Muzik-тай хамт For Muzik нэртэй анхны мини цомгоо гаргасан ба дуу нь Inkigayo Mutizen шагналыг хүртсэн юм. 8сарын 27нд Өмнөд Солонгосын радио, телевизийн сүлжээ KBS-с Won't Give You (안줄래) -г хэтэрхий ил задгай гэж үзэн тоглуулахыг нь хориглосон. Харин Cube Entertainment уг дууг "залуу охины цэвэр мэдрэмжийн тухай" байх зорилготой байсан гэж, хориг тавьсан шийдвэрт нь маш их сэтгэл дундуур байсан юм.
10сарын 15нд What a Girl Wants дуугаа гаргаж, 12сарын 2нд Солонгосын дуучин Mario болон Amen нартай хамт Jingle Jingle шинэ жилийн дууг гаргасан.
2010оны 1сарын 5нд Universal Music Group тэдний олон улсын цомгийн үйл ажиллагаанд туслах болно гэж мэдэгдсэн байна. Удалгүй 5сарын 5нд Японд Muzik дуугаараа дэбютээ хийж, 5сарын 8нд Япон дахь анхныхаа тоглолтыг хийсэн юм. The single reached number 21 on the Oricon weekly singles chart.
Дуу нь Oricon чартын дууны жагсаалтанд 21р байранд орсон байна. 5сарын 19нд Hit Your Heart нэртэй мини цомгоо HuH нэртэй титль дуутайгаар гаргаж, агентлаг нэгт Beast хамтлаг Who's Next? шоуны үеэр хамтран дуулжээ. HuH дуу нь Gaon дууны чартын 3рт бичигдсэн ба 5сарын 24нд Хойд Солонгосд цацдаг Өмнөд Солонгосын FM радио Voice of Freedom-д Huh дууг багтаасан юм.
7сарын 5нд Hit Your Heart цомгийн хоёр дахь дуу I My Me Mine MV-г гаргасан. 7сарын 19нд Superstar дууг Солонгосын телевизийн шоу Superstar K2-т зориулан гаргасан байна. 7сарын 30нд I My Me Mine Япон хувилбарыг гаргаж, 10сарын 12нд гурав дахь Япон дуу ба анхны давхар дуу First/Dreams Come True нэртэйгээр Youtube дээр гаргаж, 10сарын 27нд дуугаа гаргасан. 12сардаа тэд Японд тоглолтоо зохион байгуулж, Япон цомгоо Diamond нэртэйгээр 12сарын 15нд гаргасан ба Oricon чартад 18р байранд орсон байна. 2015оны 1сарын 26нд Cube Entertainment 4Minute Cold Rain нэртэйгээр дараагийн мини цомгоо гаргана гэж мэдэгдэж, хамтлаг анх удаагаа баллад дуу гаргасан гэж тэмдэглэгдсэн. 2сарын 9нд 6дахь EP Crazy цомгоо титль дууны MV-тэй хамт гаргаж, тэдний цомог нь Billboard-ын дэлхийн цомгийн жагсаалтад 1р байранд орсон юм. 4сарын 4нд Мьянмар дахь 4Minute Fan Bash тоглолтоо зохион байгуулж, үүнд 7,000 фэнүүд оролцсон байна. 2016оны 1сарын 20нд ''Act. 7 нэртэйгээр долоо дахь мини цомгоо гаргах болно гэж мэдэгдэн, 2сарын 1нд Америкийн продюсер Skrillex-тэй хамтран ажилласан Hate титль дуутайгаар Act. 7'' цомгоо гаргасан юм.
Шагнал болон номинаци
Шагнал гардуулах ёслолоос нийт 8 шагнал авч, 14 удаа нэр дэвшиж байсан.
Лавлах бичиг
Ангилал:Охидын хамтлаг Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг
ИКЕА
Ингвар Кампрад 1943 онд ИКЕА-г үндэслэн байгуулсан бөгөөд ИКЕА нь олон улсын гэр ахуйн тавилгын компани юм. ИКЕА гэдэг нь Ингвар Капрад Елмтаруд Агуннаруд гэсэн үгнүүдийн эхний үсэгнүүдийн нийлбэр бөгөөд Елмтаруд Агуннаруд гэдэг нь Ингварын төрж өссөн нутгийнх нь нэр юм. Эл компанийг Люксенбургийн Интерого хэмээх байгууллагын нөлөөн дор байдаг Голландын нэгэн байгууллага эзэмшдэг боловч Кампрадын гэр бүлийнхэн одоо болтол хянасаар байдаг. 2015 онд ИКЕА нь 32,7 тэрбум еврог эргэлдүүлжээ. Мөн тус онд 43 оронд 155 000 ажилчинтай байлаа.
Эшлэл
Ангилал:Нидерландын аж ахуйн нэгж  Ангилал:Дизайны компани‎ Ангилал:Тавилга үйлдвэрлэгч Ангилал:Шведийн хааны ордны нийлүүлэгч‎
Опел Сигнум
Опел Сигнум нь автомашин үйлдвэрлэгч Опел ХК-ийн 2003-2008 оны хооронд үйлдвэрлэсэн тэрэг юм. Түүний платформыг Вектра С дээр суурилан хийсэн. Сигнумыг Рюсселсхайм хотод буюу Опелийн төв үйлдвэрт 2002 оноос түүнд зориулан өргөтгөсөн шинэ өргөтгөл үйлдвэрт угсарсан байна.
Вектра караваны (урт комби хувилбар) тэнхлэг хоорондын урт зайг Сигнумд ашигласан учир, яг адилхан урттай Опел Вектратай (седан) харьцуулахад Сигнумын арын зорчигчийн хэсэг хамаагүй том зайтай болж өгсөн. Тэнхлэг хоорондын зайг нийт урттай харьцуулсан харьцаа нь 61 процент. Энэ шинж чанараараа ардаа налуу хаалгатай Опел Вектра хувилбаруудаас ялгарч байгаа учир уг нь Вектра С ангиллаас ялган өөрийн гэсэн тусгай ангиллыг үүсгэх ёстой байв.
Хэдийгээр Сигнум нь дунд ангилалд хамаардаг боловч, түүний шинэ бий болгосон Flex Space хэмээх дотор талын дизайныг тооцвол дундаас дээд ангилалд оруулах ёстой.
Дотор талын дизайн
Арын хоёр захын суудал тус тусдаа 130 мм түлхэх боломжтой мөн тусдаа урагш хэвтүүлэх цаашлаад босоо байрлалдаа 30° налалтын өнцөгөөр тохируулах боломжтой. Үүгээрээ дээд ангиллын тэрэгний тохилог байдлыг бий болгосон. Мөн комби загваруудтай адил ардаа ачаа ачих том зайтай.