cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нэгдүгээр бүлгийн орд
Нэгдүгээр бүлгийн орд. Энгийн геологийн тогтоц ба дотоод бүтэцтэй, хагарал ба атираашилтаар эвдрээгүй буюу бага эвдэрсэн байрлалтай, үндсэн ашигт бүрдвэр нь хүдрийн биетдээ жигд тархсан, ашигт малтмалын чанар, хүдрийн биетийн зузаан нь тогтвортой, хэмжээний хувьд маш том, том, хааяа дунд зэрэгт орох ашигт малтмалын ордыг энэ бүлэгт хамааруулна. Хайгуулын ажлаар нэгдүгээр бүлгийн ордын нөөцийг баттай нөөцийн зэрэг(А), бодитой нөөцийн зэрэг(B), боломжтой нөөцийн зэрэг ээр тооцоолно.
Гуравдугаар бүлгийн орд
Гуравдугаар бүлгийн орд. Маш нийлмэл геологийн тогтоцтой, хүдрийн биет нь тасрал эвдрэл ба атираашилтанд их автсан байрлалтай, үндсэн ашигт бүрдвэр нь туйлын жигд биш тархалттай, тасалдсан хүдэржилттэй дотоод бүтэцтэй, хүдрийн биетийн зузаан, ашигт малтмалын чанар нь маш тогтворгүй, хэмжээний хувьд дунд ба жижиг хэмжээтэй ашигт малтмалын орд энэ бүлэгт багтана. Хайгуулын ажлаар энэ бүлгийн ордын нөөцийг боломжтой (С) зэрэглэлээр тооцоолно.
Хурамхаан аймаг
thumb|Бүгд Найрамдах Буриад Улс дахь Хурамхаан аймгийн байршил Хурамхаан аймаг (Курумканский район; Орос дахь бур. Хурамхаанай аймаг) — Оросын Холбооны Улсын Бүгд Найрамдах Буриад Улсын аймаг.
12,450 км² (5-р том) талбайт нутагтай тус аймагт 2010 оны тооллогын дүнгээр болвол 15,343 хүн (11-р олон) оршин сууж байна. Хот, хоторхуу суурингүй гэдгээс бүгд хөдөөний гэж бүртгэгддэг. 2006 оноос хойших нэгэн тооцоонд аймгийн хүн амын 65.4% нь Буриад, 30.7% нь Орос, 2.3% нь Эвэнх (Хамниган), 1.6% нь бусад угсаатан байдаг гэж дурдсан байдаг. Аймгийн захиргааны газар нь Улаан-Үдээс хойш 420 км зайтай байх Хурамхаан сууринд байрладаг. Аймгийн нутгаар Баргажин гол урсдаг.
Зүүлт
Ангилал:Буриадын аймаг
Эсэн тайш
Эсэн тайш нь Тайсун хааны ерөнхий сайд байсан Ойрадын Тогоон тайшийн хүү бөгөөд 1407 оны улаагчин гахай жил төржээ. Тэрбээр XV зууны дундуур Алтан ургийг алан хядах замаар төрийн эргэлт хийж, Монгол, Ойрадыг нэгтгэн төрийн эрхийг гартаа авч, 1452 оны хар бичин жилд бүх Монголын хаан хэмээн өөрийгөө зарлажээ. Гэвч хууль бус түүнийг Монголын хаан гэж хэн ч зөвшөөрөөгүй юм. Мин улстай хамгийн чадварлаг тэмцсэн (Тумугийн тулалдаан) их жанжин гэгддэг. Алтан ургийн удамтай биш учир язгууртнууд түүнийг удалгүй түлхэн унагажээ. 1455 оны хөхөгчин гахай жилд алагджээ.
Угсаа гарал
Эсэн бол Чингис хааны гавьяат өрлөг Урианхадын Зэлмийн есдүгээр үеийн ач, ойрадын Чорос овгийн хүн бөгөөд эцэг нь ойрадын Батула чинсангийн хүү Тогоон юм. Тэрбээр 1407 онд төрсөн бөгөөд ухаалаг самбаатай, эрэлхэг зоригтой эр болон өсөж байсан тул эцэг нь хүүгээ ихэд хайрлан, ажил үйлсдээ туслуулан, авьяас билгийг нь хөгжүүлдэг байжээ. Зүүн Монгол болон Баруун Монгол буюу ойрад нь нэгэн улсын хоёр хэсэг тул түүхийн ихэнх хугацаанд нэгдэлтэй байсан боловч гадаад дотоод учир шалтгааны улмаас, үе үе хоорондоо муудалцаж дайсагнах явдал цөөнгүй гарч байв. Чухам ийм үеийг Эсэнгийн өвөг дээдэс туулж ирсэн байна. Тогоон тайш 1439 онд нас барахынхаа өмнө хүү Эсэндээ хандан "Би нэг насаараа цэрэг дайнд явж, өшөөтөн дайсныг устгаж, чиний ирээдүйн зам дахь саадыг цэвэрлэв. Одоо гагцхүү нэг л хүнийг арилгаж чадаагүй. Энэ бол Аругтайн дүү Мөнхбай мөн. Хожмын өдөр чи түүний толгойгоор миний сүнсийг тахитугай" гэж гэрээсэлсэн байна. Энэ нь нийт монголыг нэгтгэн захирах тэмцлээ дуусгаагүй, эсрэг этгээдтэй эвлэрэшгүй тэмцэхийг шадар туслагч хүү Эсэндээ даалгасан хэрэг байв. Тэр үед Монголжин Урианхайгаас бусад монгол аймгуудыг Тогоон тайш Тайсун хааны захиргаан дор бараг нэгтгэсэн байв.
1439-1449 онд явуулсан үйл ажиллагаа
Тайсун хаан Тогоон тайшийн гэрээсээр Эсэнг Монгол улсын тайшийн тушаалд томилж, цэргийн хэргийг эрхлүүлэв. Энэ үед Мин улс Урианхайн монгол ноёдуудыг цол хэргэм, бэлэг сэлтээр өөртөө татан, Монголын нэгдсэн төрийн бодлогыг эсэргүүцэх, тагнуулах зэрэг бусармаг арга хэрэглэх болжээ. Ийм хандлагыг Эсэн тайш тухай бүр зэвсгийн хүчээр дарж байв. Энэ үед Зүрчид аймгуудыг эрхшээлдээ байлгахын тулд Эсэн тайш эвээр оролдохын сацуу шууд эсэргүүцэгчдийг 1444 онд Онниуд аймгийн ноён Жүчтэй хавсран цохиж, зүрчидүүдийг Монгол улсад нэгтгэн хааны захиргаанд оруулсан байна. Байдлыг хөндлөнгөөс нухацтай ажилан харж байсан Мин улс Монголтой харилцах талаар тогтоосон хязгаарлалт хориг цааз нь үр дүнд хүрэхгүй болохоор худалдаа арилжаа хийхэд элдэв саад тотгор учруулж, заль булхай гаргах болсон тул Мин улстай байлдахаар бэлтгэж эхэлжээ. Монголын Тайсун хаан Эсэн тайш нарын анхаарлыг татсан бас нэгэн чухал газар бол одоогийн хятадын Ганьсу мужид байсан Шачжоу байв. Мин улс энэ нутгийн монголчуудыг хятад руу нүүлгэх зэргээр эзэмшиж эхэлж байхад Монголын хаан, тайш нар 1444 онд хүн томилон очуулж, тэдний эрх баригчдад монгол албан тушаал цол хэргэм олгож, Шачжоу Хандун Чигин монголын газрыг Ганьсу муж болгон монгол төрийн захиргаанд оруулжээ. Монголчууд Мин улсаас зэр зэвсэг авах сонирхолтой, гэтэл үүнийг хятадууд албан ёсоор хориглож байсан боловч хятадын цэрэг, иргэн хэн ч гэсэн монгол сайн морьтой байхыг хүсдэгийг харгалзан Эсэн тайш хятадын зах хязгаарын нутгийн цэрэг ардад адуу нийлүүлж, оронд нь тариалангийн бүгээгдэхүүнээс гадна нууцаар зэвсэг авах ажлыг зохион байгуулжээ.
Тэгэхэд Мин улсын хилийн цэрэг албанаас тарааж өгсөн нум сум, хуяг дуулга, жад сэлэм зэрэг зэр зэвсгээрээ морь сольж авдаг болов. Монголын элч нар явж өнгөрөх замд уран дархчуул цугларч, монголчуудын захиалгаар зэвсэг хийж, адуу малаар арилждаг болсон төдийгүй хятадын орон нутгийн ноёд, түшмэд монголын элчид өгөх бэлэг нэрийдлээр нумыг бөс бараагаар ороож, сумыг архины бутанд хийж өгдөг байжээ. Тэр байтугай Мин улсын хааны ордны монголтой харилццаг нөлөө бүхий тайган Ван Чжэнь гэгч Эсэн тайштай нууцаар арилжааны хэлэлцээр байгуулсан ажээ. Тэрхүү тайган Датунгийн бүгд захирагч даргад заавар өгч, жил бүр их хэмжээний сум зэв үйлдүүлэн, монголд нууцаар нийлүүлж, хариуд нь Эсэн тайш үнийг нь сайн агтаар бодож өгч байжээ. Ийнхүү Эсэн тайш Мин улсын эсрэг дайндаа цэрэг, тагнуул, дипломатын шугамаар нарийн чанд бэлдсэн байна.
1449 оны дайн
1449 оны 7 дугаар сард Монголын цэрэг 4 замаар Мин улсын хил рүү довтлон оржээ. Эсэн тайшийн удирдсан цэрэг Датун руу, Тайсун хааны цэрэг Ляодун руу, баруун гарын чинсан түшмэл Баатууд овгийн Алагийн цэрэг Сюаньфу руу, Алчу жанжны цэрэг Шаньси руу тус тус довтолсон байна. Эдгээр 4 замын цэргийн гол хүч нь Эсэн тайш, Алаг түшмэл нарын цэрэг байжээ. Монголоос нийт 2 түмэн цэрэг энэ дайнд оролцсон гэдэг ч, энэ нь зөвхөн Эсэн тайшийн мэдлийн цэрэг гэж олонхи судлаачид үздэг.. 7-р сарын 30-нд Эсэн тайшийн цэрэг Датун хотын ард Мин улсын дэд жанжны цэрэгтэй тулалдахад, дэд жанжин нь алагдаад, цэрэг нь бутарч сарнисан ажээ. Тэгэхэд монгол цэрэг Датунгийн арын олон бэхлэлтийг эзлэв. Мин улс 4 их жанжнаар тус бүр түмэн цэрэг удирдуулан байлдсан боловч цөм ялагдан, бараг бүх цэрэг нь алагджээ. 8 дугаар сарын 3-нд Датун хотын хамаг эрх мэдэлтэн цэрэг толгойлон Эсэнтэй байлдсан боловч бас л цөм ялагдав. Монголын цэргийн бусад гурван зам бас л амжилттай тулалдаж, ялалт байгуулан үлэмжхэн мал хөрөнгө олзлон авчээ.
Монголын цэрэг 4 замаар довтолж саадгүй давшиж байгаа мэдээ Бээжинд хүрэхэд, эзэн хаан 50 түмэн цэрэг дайчилж, Цавчаал боомтоор гарч, Сюаньфу хүрчээ. Санд мэнд хөдөлсөн Мин улсын их цэрэг замдаа салхи бороонд цохигдон тавгүйтэхэд мод өвс бүхэн монгол цэрэг болон харагдаж, Мин улсын урьд нь алагдсан цэргүүдийн үхдэл энд тэндгүй тааралдах болсон төдийгүй цэргийн хүнс хоол дутаж эхлэв. Датун хүрэхэд монгол цэрэг дийлдсэн аятай ухрахад отоонд орж болзошгүй хэмээн Сюаньфуд буцаж ирэхэд монгол цэрэг араас нь нэхэж байлдав. Мингийн Ин Цзүн хаан үлэмж нэр хүндтэй хүмүүст 4 түмэн цэрэг өгч угган байлдуулсан боловч цөм бүслэгдэн хиар цохиулжээ. 8 дугаар сарын 31 -нд Мингийн их цэрэг ухарсаар Түмү гэдэг газар ирээд хориглон байлдахыг хичээсэн авч бүрмөсөн бутниргүүлж эзэн хаан Ин Цзун өөрөө монголчуудад олзлогдсон байна.
Энэ үед Мин улсын төр айн сандарч, түшмэд нь бүтдээр ихэд уйлалдан яахаа мэдэхгүй болсон гэдэг. Хааны хатад, ойр төрлийн хүмүүс Ин Цзүн хаанаа алт мөнгө, үнэт эдлэлээр сольж авахаар яарч, ордноос үлэмж хэмжээний эрдэнэс цуглуулан Монгол руу явуулжээ. Эсэн тайш цаашдаа Ин Цзүн хаанаар их ашиг олно хэмээн сэтгэж байсан ч тэр нь бүтэл муутай болж, Мингийнхэн шинэ хааныгяаралтай өргөмжилсөн байна. Иймээс тэрбээр 1450 онд Мин улсын хилд 4 удаа цэрэглэн халдаж, шахамдуулсан тул аргагүйн эрхэнд найрамдал байгуулж хаан асанаа эргүүлэн хүлээн авчээ.
Ин Цзун хааныг буцаан өгсөн нь тэр үеийн монгол хятадын харилцааны хурцадмал байдлыг намжааж, 1449-1450 оны 2 жилийн дайныг зогсоож, найрсаг хөршийн харилцаа тогтоох чухал алхам болжээ. Энэ үед Монгол улсын төр зүүн тийшээ зүрчид, баруун тийшээ Хамил, түүнээс баруун талд буй Юлтус голын сав хүртэл, умар зүг Енисей мөрний дээд сав газар, өмнө зүг цагаан хэрэм хүртэлх газрыг захирч байсан нь монголын улс төрийн хүчнүүдийн улс орноо нэгтгэх нэгдмэл зорилтоо биелүүлэхийн тулд нийтээрээ чармайн тэмцсэний үр дүн байв. Энэ тэмцэлд Эсэн тайш гол хичээл зүтгэлийг гаргасан байна.
Хаан ширээний төлөөх тэмцэл
Эсэн тайш тухайн цагийн Монголын төрийн алтан ургийн үе залгамжилдаг ёсны эсрэг эргэлт хийсэн нь өргөн хүрээний эсэргүүцэлтэй тулгарсан нь мэдээж юм. Тэрбээр 1453 оны өвөл Монголын их хааны ширээнд сууж, Их Юань улсын Тэнгэрлэг Богд хаан (大元天盛大可汗) гэж өөрийгөө өргөмжлөн тунхаглав. Тэрбээр хаан болоод төрийн албан тушаалыг зохистой хуваарилаагүйн улмаас удалгүй түүний шадар дайчин түшмэд нь гомдож хорсох болжээ. Тухайлбал хааны их түшмэл, баруун гарын чинсан Баатадын Алагтөмөр болон зүүнгарын чинсан Асудын Хатантөмөр хоёр нэг өдөр Эсэнд бараалхаж: "Эсэн чи бүх монголын их хаан суув. Угийн тайш цолоо маньд өгөөч" гэхэд "Би цолоо хүүдээ өгчээ" гэж хариулахад, тэд: "Алагтөмөрийн баатраар, Хатантөмөрийн хатуу зоригоор, Абдура сэцэний аргаар Ойрад Монголын төрийг авч хаан суув чи. Ганц чиний хүч бий бил үү" гэж эрс хэлээд гарч одсон байна. Улмаар тэд Эсэнгийн эсрэг бослого гаргахад, Эсэн гэнэдэн дийлдэж зугтан явсаар Монголын бөх Сорсуны хөвгүүн Борбугийн гарт хээр алагджээ.
Ийнхүү Монголын Тайсун хаан, Ойрадын Тогоон, Эсэн тайш нарын хамтын чармайлтаар бий болсон Монголын улс төрийн нэгдэл нь тун охор хугацаатай хэврэг байсан нь Эсэн тайш төрийн эргэлт хийж бүх эрх мэдлийг гартаа төвлөрүүлэн хаан ширээг булаан авсан үеэс илэрч, нийт Монголчуудыг туйлдуулах болов. Гэвч Эсэн Монголын тархай бутархай байдлыг түр арилгаж, улс төрийн нэгдлийг бий болгоход оруулсан гэж түүх сударт зарим талаар нааштай үнэлж, бүр зарим нь "дөчин дөрвөн хоёрыг нэгтгэсэн" гэж тэмдэглэжээ.
Ном зүй
Ангилал:Тайш Ангилал:Монголын бага хаан Ангилал:Монголын жанжин Ангилал:Монголчууд Ангилал:1407 онд төрсөн Ангилал:1455 онд өнгөрсөн
Дөрөвдүгээр бүлгийн орд
дөрөвдүгээр бүлгийн ордод 1,2,3 дугаар бүлгийн ордуудад хамруулах боломжгүй ордуудыг хамааруулж үздэг
Мөн үзэх
Ангилал:Геологи Ангилал:Ашигт малтмалын геологи Ангилал:Ордын бүлэг
Нөөцийн баттай зэрэг
Баттай (А) нөөц нь дараах шаардлагуудыг хангасан байна.
Мөн үзэх
Ангилал:Ашигт малтмалын геологи Ангилал:Нөөцийн зэрэг
Чингиз Айтматов
right|thumb|Айтматов, 2007 он|359x359px
Чингиз Айтматов (Чыңгыз Айтматов, Чингиз Торекулович Айтматов 1928 оны 12 сарын 12 - 2008 оны 6 сарын 10-нд ХБНГУ-ын Нюрнберг хотод нас барсан) нь орос, киргиз хэлээр уран бүтээлээ туурвидаг Киргиз ийн орчин үеийн утга зохиолын хамгийн том төлөөлөгч байсан.
Намтар
Ч.Айтматовын эцэг эх нь ЗСБНКиргиз улсын Шекер хотод ажилладаг байв. Чингиз гэдэг нэр нь Монголын их хаан Чингис хааны нэрээс авсан хэрэг. Хүүхэд байхдаа бусад киргизчүүдийн адил гэр бүлийн хамтаар нүүдэллэн өсчээ. 1937 онд түүний эцэг Торекул Айтматов (1903—1938) "хөрөнгөтний үндсэрхэг үзэл"-ийн хэрэгт холбогдон Москвад баривчлагдаж, 1938 онд цаазлагдсан байна.
Тэрээр төрөлх хотдоо сургуульд суралцаж, Дайны үед 1942 онд 14 настайдаа тосгоны зөвлөлийн нарийн бичгийн даргын ажлыг хийж байв. Мөн татвар цуглуулагч, ачигч, инженерийн туслах гэх мэт олон янзын ажил эрхэлж байжээ.
1946 онд Ч.Айтматов тухайн үеийн нийслэл Фрунзе хот дахь Киргизийн Хөдөө Аж Ахуйн Дээд Сургуулийн мал аж ахуйн салбарт элсэн орж суралцсан байна. Хожим 1956 - 1958 онд Москва дахь Максим Горькийн нэрэмжит Утга Зохиолын Дээд Сургуульд суралцаж, зохиолч мэргэжилтэй болжээ. Төгссөнийхөө дараа 8 жил ЗХУ-ын Коммунист намын төв хэвлэл "Правда" сонины Киргиз дахь сурвалжлагчаар ажиллав.
Түүний орос хэлээр гаргасан анхны бүтээл нь 1952 онд Сонин түгээгч Жиуйо, Ашым нэртэй гарчээ. Киргиздээ анхны бүтээлээ Ак Жаан (Цагаан бороо) нэрээр 1954 онд гаргасан бөгөөд түүнийг алдарт хүргэсэн Жамиля-гаа 1958 онд хэвлүүлжээ. Үүний дараа "Тэмээний нүд" /«Верблюжий глаз»/ (1960), "Анхны багш" /«Первый учитель»/ (1961), "Эхийн тал" / «Материнское поле» / (1963) "Уулс ба тал нутгийн дууль" /«Повести гор и степей»/ (1963), Ленины төрийн шагнал хүртсэн. Эдгээр зохиолууд киргиз, орос орчуулгаар зэрэг гарч байсан. 1965 онд "Анхны багш" зохиолоор алдарт найруулагч Андрей Кончаловский «Мосфильм»-д уран сайхны кино хийсэн юм.
1980 онд анхны роман "Зуун жилээс ч урт өдөр" нь хэвлэгдсэн бол удаах роман "Цаазын тавцан" нь 1988 онд хэвлэгдсэн байна. Цаазын тавцан зохиолыг Г.Акимын орчуулгаар монгол уншигчид амтархан уншсан билээ.
Ч.Айтматов 2008 оны 5 дугаар сарын 16-нд бөөрний дутагдлын улмаас Германы Нюрнберг хотын эмнэлэгт хэвтэж эмчлүүлж байгаад мөн оны 6 сарын 10-нд 79 насандаа хатгаагаар нас баржээ Түүнийг нас барсан тухай мэдээндээ Нью-Йорк Таймс сонин "ЗХУ-ын хязгаар нутаг болох ЗСБНКиргиз Улсын ард иргэдийн ЗХУ задрахын өмнөх үеийн дуу хоолойг илтгэсэн коммунист зохиолч" гэж тодорхойлоод "хожим Киргизийн дипломатч, ЗХУ-ын лидер Михаил Горбачёвын зөвлөгч, дотны найз болжээ." гэж нэмсэн байдаг.
Тэрээр 1963 онд Жамиля зохиолоороо Лениний одонгоор шагнуулсан бол Баяртай, Гульсары! зохиолоороо ЗХУ-ын төрийн шагнал хүртжээ.
Айтматов ба Монгол
Чингиз Айтматов нь хэдийгээр Монголын их хааны нэрээр нэрлэгдсэн хүн боловч монголчуудын эсрэг антимонголист үзэлтэй хүн юм. Энэ нь түүний зохиол бүтээлд тодорхой харагддаг. Ж: "Зуунаас урт өдөр" романд Ага цагаан ингэний тухай домогт Монголчуудын дээд өвгийн нэг болох Жужанчуудыг Жуанжуанчууд гэж буруугаар нэрлэж, тэд нар буюу нүүдэлчдийг харгис хэрцгий алуурчин байдлаар илэрхийлсэн төдийгүй түүхэнд байгаагүй манкурт боол гэдэг нэршлийг гарган түүнийг хэрхэн бий болгодог талаар үнэмшилтэйгээр зохиомол түүх бичсэн байдаг. Мөн Айтматов нь Чингис хаан бол Монгол хүн биш гэж удаа дараа мэдэгдэл гаргаж, монголчуудыг харгис хэрцгий алахаас өөр юм мэддэггүй зэрлэгүүд гэж хэлдэг байсан байна.
Бүтээлүүд
(Орос гарчгийг нь хаалтанд бичив)
Оономацү Мидориносүкэ
thumb|Оономацү Мидориносүкэ Оономацү Мидориносүкэ (阿武松 緑之助, 1794 - 1852 оны 1 сарын 20) нь Ното мужийн Фүгэши тойрог, Нанами тосгон (одоогийн Ишикава муж, Хоосү тойрог, Ното хот)-ын уугуул, Такэкүма, Күмэгава, Иказүчи дэвжээнд харьяалагдаж байсан, Мориока-хан (хожим Хаги-хан)-ы өмнөөс зодоглодог байсан Эдо эриний үеийн, сүмо бөх, 6 дахь ёкозүна юм. Жинхэнэ нэр нь Сасаки гэж ихэнх эх сурвалжид бичигдсэн байдаг бөгөөд заримд нь Сасаки Нагаёши гэж бичигдсэн байх нь ч бий. Биеийн өндөр 173 см, жин 135 кг.
1828 оны 2 сард, Оногава Кисабүрогоос хойш 30 орчим жил эзгүй байсан ёкозүна цол хүртсэн бөгөөд Иназүма Райгоротой хамтдаа нэг үеийг төлөөлөх ёкозүна юм.
Амжилт
Ангилал:Японы сүмоч Ангилал:Ёкозүна Ангилал:Япончууд Ангилал:1794 онд төрсөн Ангилал:1852 онд өнгөрсөн
Вануату
Вануату, албан ёсоор Бүгд Найрамдах Вануату Улс (République de Vanuatu, Republic of Vanuatu, Бислама хэл: Ripablik blong Vanuatu) нь өмнөд Номхон далайд орших арлын орон юм. Галт уулаас үүссэн Вануатугийн арлууд нь хойд Австралийн зүүн талд 1,750 км зайд, Шинэ Каледоний зүүн хойд талд 500 км зайд, Фижигийн баруун талд, Соломоны арлуудын өмнөд талд тус тус оршино.
Вануатуд анх Меланези гаралтай хүмүүс амьдарч байсан бөгөөд Европчууд 18-р зууны сүүлчээр л оршин суух болжээ. 1880-аад онд Франц болон Нэгдсэн Вант Улс тус улсын хэсгүүдийг авч, 1906 онд хамтран эзэмших тохиролцоонд хүрсэн байна. 1970-аад онд тусгаар тогтнох хөдөлгөөн эхэлж, 1980 онд Бүгд Найрамдах Вануату Улс байгуулагджээ.
Түүх
Энэ газарт хийсэн архелогийн судалгаагаар анх 4000 гаруй жилийн өмнө Австронези хэлтнүүд суурьшсан бөгөөд МЭӨ 1300-1100 жилийн өмнөх сав суулга олдсон байдаг.
Ванатугийн бүлэг арлыг 1606 онд Испанийн титмийн дор ажиллаж байсан Португалын аялагч Педро Фернандес де Күйрос нээж, Австралийн эх газарт ирлээ хэмээн бодож "Espíritu Santo" (Ариун газар) буюу "La Austrialia del Espiritu Santo" (Өмнөдийн Ариун газар) гэж нэрлэжээ. 1768 он хүртэл Европчууд иргэж ирээгүй бөгөөд Луи Антуан де Буганвилль энэхүү арлуудыг ахин нээсэн юм. Ахмад Күүк 1774 онд Шинэ Хэбрид хэмээн нэрлэж, тусгаар тогтнох хүртлээ энэ нэрээрээ нэрлэгджээ.
1825 онд худалдаачин Питер Диллон тус бүсийн Эрроманго арлаас зандан мод олсноор энэ нутагт ирэх цагаачдын тоо эрс нэмэгдсээр, 1830 онд цагаачид болон Полинезийн ажилчдын хооронд үүссэн мөргөлдөөний дараа зогсчээ. 1860-д онд Австрали, Фижи, Шинэ Испани, Саманагийн арлуудаас хүмүүсийг ажиллуулах зорилгоор ихээхэн авч явдаг байсан үүнийг Хар шувууд буюу Боолын худалдаа гэдэг. Үүний улмаас тус арлын иргэдийн тоо эрс буурсан.
ХIХ зууны туршид Протестант болон Католик шашны номлогчид болон шинээр суурьшигсад ирж, хөвөн тариалах болсон. Хөвөнгийн үнэ буурснаар тариачид какао, кофе, гадил зэргийг тариалах болсноос хамгийн амжилтай байсан нь наргил модны самрын тариалан байсан. Ерөнхийдөө энэ үед бүс нутагт Британичууд зонхилж байсан ч 1882 онд Шинэ Хэбридийн Каледонийн Компани байгуулагдсанаар Француудын нөлөө орж ирсэн.
Британичууд болон Францчуудын сонирхлыг энэ арал ихээр татаж бие биеэсээ илүү нөлөөлөл тогтоох гэж оролдож байгаад 1906 оноос Франц Их Британи хоёр хамтран эзэмшихээр тохиролцов. Энэ үед хосолмол засгийн газар болон шүүхтэй болсон байв. Ийнхүү Меланезичүүд дээрх хоёр хүчний аль алиных нь иргэншлийг авч болдог болжээ.
1940-д оны эхээр анхны засгийн газартай болов. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Америкууд энэ арал дээр цэрэг техник тээвэрлэх түшиц газар болгон ашиглаж байв.
Анхны улс төрийн нам Шинэ Хэбридийн Үндэсний Нам 1970 онд байгуулагдав. Үүсгэн байгуулагч болох Валтер Лини хожим нь ерөнхий сайд болсон. 1974 онд нэрээ Вануа'аку Пати болгож өөрчлөн тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэж 1980 онд Наргил модны самрын дайн гэгдэх бяцхан мөргөлдөөний үр дүнд Бүгд Найрамдах Вануату улс бий болжээ.
Ассизийн Франциск
Ангилал:13-р зууны гэгээнтэн Ангилал:Мистикүүд Ангилал:Францисканчууд Ангилал:Диакон Ангилал:Загалмайтны тав дахь аян Ангилал:Дундад зууны христийн шашны түүх Ангилал:Сүмийн яруу найрагч Ангилал:Итали хэлээрх утга зохиол Ангилал:Италийн түүхэн хүн Ангилал:12-р зуунд төрсөн Ангилал:1226 онд өнгөрсөн
Вануату
Түүх
1990-д онд улс төрийн байдал тогтворгүй болж, Ванатугийн Хөдөлгөөнт Хүчин 1996 онд төрийн эргэлт хийхийг завджээ.
Вольфганг Шмидт
Вольфганг Шмидт (Wolfgang Schmidt, 1954 оны 1 сарын 16) нь Германы хөнгөн атлетикч бөгөөд 1976 оны Монреалийн олимпод Зүүн Германыг төлөөлөн оролцож, зээрэнцэг шидэлтийн төрөлд мөнгөн медаль хүртсэн тамирчин юм. Дэлхийн дээд амжилтын эзэн байсан тэрээр мөн Европын АШТ-ээс хошой медальтай. 1982 онд Зүүн Германаас зугтаж гарах оролдлого хийж байсан бөгөөд хожим Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улсын нэрийн өмнөөс тэмцээнд оролцож байлаа. Берлинд төрсөн тэрээр Динамо Берлин клубт харьяалагддаг байв.
Вануату
2009 оны газар хөдлөлт
Санта Крузийн арал орчмоор 2009 оны 10-р сарын 7,8-нд болжээ. Эхний газар хөдлөлт нь 22.03 минут орчимд болсон бөгөөд 7-нд болсон газар хөдлөлт нь Рихтерийн шаталбараар 7 магнитуд хүчтэй байсан нь Цунами үүсэх нөхцөл болов. 11 бүстэй 2 цагийн турш харилцаа тасарсан. Энэ газар хөдлөлт нь Австралийн болон Номхон далайн бүсэд нөлөөлж ойр хавийн 35метрт нөлөөлсөн. Эхний чичирхийлэл нь 7,8 марнитутаар 15 минут орчим бүс нутгуудад мэдрэгдсэн.
Вольфганг Шмидт
Амжилт
thumb|left|1978 онд. Тэмцээний үеэр
Вануату
Газар зүй
Вануату нь галт уулын гаралтай, геологийн хувьд залуу, харьцангуй жижиг 82 арлаас (үүний 65-д нь хүн оршин суудаг) тогтох бөгөөд 12,190 км² нутгийг хамран оршдог. Матью болон Хантер гэх 2 арлыг Франц улс өөрийн далайн чанад дахь нутаг дэвсгэр болох Шинэ Каледонийн нэг хэсэг гэж үздэг, маргаантай юм. Вануатугийн 14 арал нь 100 км²-с дээш талбайтай. Энэ улс нь өмнөд өргөргийн 13° - 21°, дорнод уртрагийн 166° -  171°-ийн хооронд оршино.
Вольфганг Шмидт
Амжилт
Шмидт хувийн дээд амжилтаа 1978 онд Берлинд 71.16 метрээр тогтоосон бөгөөд энэ нь Германы зээрэнцэг шидэгчдийн түүхэнд Юрген Шульт, Ларс Ридль нарын дараа орох амжилт болно.
Вануату
Газар зүй
Хамгийн том 14 арлыг томоос нь жижиг уруу жагсаавал, Эспириту Санто, Малакула, Эфате, Эрроманго, Амбрим, Танна, Пентекост, Эпи, Амбаэ буюу Аоба, Вануа Лава, Гауа, Маэво, Мало, Анатом буюу Анейтюм. Хамгийн том хот нь нийслэл Порт Вила. Хамгийн өндөр цэг нь Эспириту Санто арал дээр байх Табвэмасана оргил бөгөөд далайн түвшнээс дээш 1,879 метр өргөгдсөн байдаг.
Вануатугийн нийт хэмжээ 12,274 км²-аас 4,700 км² орчим нь хуурай газар бөгөөд арлууд дээр цэнгэг ус маш бага байдаг. 2005 оны тооцоогоор нийт нутгийн 9%-д л газар тариалан эрхэлдэг. Ихэнхдээ хайргархаг хөрстэй.
Вольфганг Шмидт
Зүүн Германаас дүрвэсэн нь
1980 оны Москвагийн олимпод медаль хүртэж чадаагүйн дээр 1981 онд Зүүн Германы АШТ-д хоёрдугаар байр эзэлснээр Ромд болох Дэлхийн цомын тэмцээнд оролцож чадсангүй. Иймээс хөнгөн атлетикаар олон улсын тавцанд илүү амжилт гаргахын тулд Баруун Герман руу дүрвэхээр шийджээ. Гэсэн ч Ардын Цагдаагийн газар түүний зугтах төлөвлөгөөг аль хэдийн мэдсэн байсан бөгөөд 1982 оны намар Шмидт баривчлагдаж, жил хагасын ял сонсчээ. Жилийн дараа түүний ялыг хүчингүй болгон суллаж, Феликс Дзержинскийн Хамгаалагчдын Хорооны спортын баг болох Динамо Адлершофых дасгалжуулагчаар ажиллах тушаал хүлээн авсан байна. Шмидт баруун руу гарах хүслээ орхилгүй, Зүүн Германыг орхих хүсэлтээ тавьсаар байлаа. Эцэстээ 1987 оны төгсгөлд Баруун Германд гарах зөвшөөрөл олдсон ч Баруун Германыг төлөөлж Сөүлийн олимпод оролцоход хэтэрхий оройтсон байв. Зүүн, Баруун Германы тамирчид оролцсон анхны тэмцээнд өрсөлдөгч Юрген Шульт нь түрүүлсэн бөгөөд Шульт Шмидтэй гар барихаас татгалзсан гэдэг.
Вануату
Газар зүй
Маш олон идэвхтэй галт уул байдаг.
Уур амьсгал
Халуун орны чийглэг бүст багтдаг. Жилийн есөн сар орчим нь халуун, дулаан, борооны улирал бөгөөд циклон ирдэг бол үлдсэн гурван сар нь зүүн өмнөөс ирэх салхины нөлөөгөөр сэрүүн, хуурай болдог байна. Өвөл усны температур 22°, зун 28° байдаг.
Вольфганг Шмидт
Улс төрийн тогтворгүй байдлын дараа
Хоёр Герман нэгдсэний дараа 1992 онд Шмидт Юрген Шультийг ялж, Германы аварга болсон хэдий ч олимпийн эрх олгох тэмцээнд түүнд ялагдан, Барселонаг зорьж чадсангүй. Шульт уг олимпоос мөнгөн медаль зүүжээ. Хожим Шмидт Сан-Францискод амьдрах болж хөрөнгийн зуучлагч, менежментийн зөвлөгчийн ажил эрхлэх болжээ.
Вануату
Уур амьсгал
4-9 сарын хооронд сэрүүн үе байдаг ба 10 сараас халж, чийглэг уур амьсгал ордог. Өдрийн температур 20°-30°-д хэлбэлзэнэ.
Вольфганг Шмидт
Цахим холбоос
Ангилал:Зүүн Германы зээрэнцэг шидэгч Ангилал:Зүүн Германы бөөрөнцөг түлхэгч Ангилал:Германы зээрэнцэг шидэгч Ангилал:Германы бөөрөнцөг түлхэгч Ангилал:Зээрэнцэг шидэлтийн европын аварга Ангилал:Зүүн Германы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:1976 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1980 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Зүүн Германы олимпын оролцогч Ангилал:Хөнгөн атлетикийн универсиадын аварга Ангилал:Зүүн Германы дарангуйллын хэлмэгдэгч Ангилал:Эх Орны Гавьяаны Хүрэл одон шагналтан Ангилал:Зүүн Германы иргэн Ангилал:Германчууд Ангилал:1954 онд төрсөн
Вануату
Хүн ам
Ванату улс нь 221,506 хүнтэй. Эрчүүд нь эмэгтэйчүүдээсээ олон. 1999 оны Вануатугийн Статистикийн газрын судалгаагаар 95,682 эрэгтэй, 90,996 эмэгтэй байна гэсэн судалгаа гарчээ. Нярайн эндэгдэл 20 зууны сүүлийн хагаст буурсан ба 1979 онд 100,000 хүн тутамд 123 нярай эндэгдэл байсан бол 1999 онд 25 болтлоо буурчээ. Хүн амын олонхи нь хөдөө амьдардаг боловч хэдэн түмэн хүнтэй Порт Вила, Луганвилль гэх хотууд бий.
Үндэсний хэл нь бислама, албан ёсны хэл нь бислама болон англи, франц хэл юм. Ерөнхийдөө англи, франц хэлээр боловсрол олгодог.
Шашин
Христийн шашин Вануатугийн зонхилох шашин бөгөөд олон урсгал байдаг. Тэдгээрээс хамгийн том нь хүн амын гуравны нэг нь элссэн Пресбитерийн сүм юм. Түүнчлэн тус бүр 15 хувь нь Англикан болон Ромын католик урсгалыг шүтдэг.
Засаг захиргааны хуваарь
Вануату нь засаг захиргааны хувьд 1994 оноос 6 мужид хуваагдах болсон. Бүх мужийн англи нэр нь бүрдүүлэгч гол арлуудынхаа эхний үе, үсгүүдийг нийлүүлж бий болжээ.
Эшлэл
Ангилал:Арлын орон Ангилал:Австрали ба Далайн орон Ангилал:Буурай хөгжилтэй орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон
Нөөцийн бодитой зэрэг
Бодитой (B) нөөц нь дараах шаардлагуудыг хангасан байна.
Мөн үзэх
Ангилал:Геологи Ангилал:Ашигт малтмалын геологи Ангилал:Ордын бүлэг Ангилал:Нөөцийн ангилал Ангилал:Нөөцийн зэрэг
Төркс ба Кайкосын арлуудын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Төркс ба Кайкосын арлуудын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг нь Төркс ба Кайкосын арлуудыг төлөөлөн олон улсын уралдаан тэмцээнд оролцдог хөлбөмбөгийн баг бөгөөд Төркс ба Кайкосын арлуудын Хөлбөмбөгийн Холбоо удирддаг. Одоогийн дасгалжуулагч нь Мэттью Грийн.
Төркс ба Кайкосын арлууд анх 2006 оны 9 сарын 4-нд Дижисел цомд Кайманы арлуудыг 2–0 харьцаагаар ялж, анхны ялалтаа авчээ.
Цахим холбоос
хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг Ангилал:Хойд Америкийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Чад ле Кло
Чад Гай Бертран ле Кло (Chad Guy Bertrand le Clos, 1992 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд төрсөн) нь Өмнөд Африкийн усанд сэлэгч юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Өмнөд Африкийн усанд сэлэгч Ангилал:Өмнөд Африкийн олимпын аварга Ангилал:Өмнөд Африкийн олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Усанд сэлэлтийн олимпын аварга Ангилал:Усанд сэлэлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Усанд сэлэлтийн африкийн наадмын аварга Ангилал:Өмнөд Африкийн олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:ӨАБНУ-ын африкийн наадамд оролцогч Ангилал:Өмнөд Африкчууд Ангилал:1992 онд төрсөн
Паг Ынь-хе
150px|left Паг Ынь-хе (박은혜 ; [1978 онд төрсөн) — Өмнөд Солонгосын жүжигчин.
Жүжигчин
Паг Ынь-хе 1998 онд урлагт хөл тавьсан. Тэрээр MBC телевизийн 2003 оны алдарт бүтээл «Тэ Жангым» ОАК-нд гол дүр Жангымын хамгийн дотны найз болох И Ёньсэн гэх дүрийг бүтээснээр олонд сайнаар танигдав. Дөрвөн жилийн дараа мөн MBC-ийн «И Сань» ОАК-ны гол дүр И Сань буюу Чонжу вангийн хатны дүрээр бас алдаршжээ.
Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1978 онд төрсөн
Тиаго Алкантара
Тиаго Алкантара до Насименто (Thiago Alcântara do Nascimento) нь Испанийн Барселона баг болон Испанийн шигшээ багт тоглодог хөлбөмбөгчин юм.
Эшлэл
Ангилал:1991 онд төрсөн Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Испаничууд
Үнэгэн давааны тулалдаан
Үнэгэн давааны тулалдаан нь Монголчууд Зүрчидийн Алтан Улсыг байлдан дагуулах үед болсон тулалдаан юм. Энэ тулалдаан Монголын байлдан дагууллын эхлэл болсон хамгийн анхны шийдвэрлэх тулалдаан билээ.
Тойм
Түүхчид Алтан улсын цэргийн тооны талаар санал зөрөлдөөнтэй байдаг. "Юань Ши" (Юань улсын түүх), "Мэн У Эр Ши" зэрэг сурвалжуудад 300,000 байсан гэж бичсэн байдаг. Харин "Син Юань Ши", "Юань Чао Мин Чэнь Ши Ляо" болон Мухулай Ноёны намтарт 400,000 байсан гэж бичсэн байдаг. Орчин үеийн түүхчид Алтан улсын цэрэг арын албаныхан болон туслах хүчний хамт 300,000 орчим байсан бөгөөд үүнээс яг байлдах цэрэг нь 150,000-200,000 байсан болов уу гэж үздэг. Монгол цэргийн тухайд хэр тоотой байсан талаар ямар нэг мэдээлэл байдаггүй боловч нийт цэргийн тоо болон хайгуулд гарсан цэргүүдийг тооцоод үзвэл 100,000 орчим байсан байх магадлалтай. Алтан улсын арми Зүрчид, Хиданы морин цэрэг, Хятадын явган цэргээс бүрдэж байв. Алтан улсын гол хүч болсон элит морин цэрэг нь явган цэргийнхээ урдуур болон жигүүрээр шахуу жагссан байжээ.
Тулааны өмнө 2 талын цэргүүд 15-20 милийн зайтай байрлаж байв. Хамгийн хуучин эх сурвалж болох "Юань Чао Би Ши"-д бичсэнээр Монгол цэргийн гол хэсэг Алтан улсын гол хүчтэй байлдаж ялсан гэж дурдаад өнгөрсөн байдаг. Харин "Юань Шэн У Цинь Чэн Лу"-д илүү тодорхой бичсэн байдаг: "Алтан улсын цэрэг Еэ Ху Лин-д хүрсний дараа, хоёр Хидан жанжин Ши Зон-д хандан: "Монголчууд Фужоуг эзэлчхээд хотын гадна морьдоо идүүлж байна. Хэрэв одоо сэжиггүй байгаа дээр нь морин цэргээр гэнэдүүлэн дайрвал тэднийг бүрэн бут цохиж болохоор байна" гэвэл Ши Зон тэдний хэлснийг зөвшөөрөлгүй тэндээ өнжөөд маргааш нь морин болон явган цэргийн хамтарсан хүчээр довтлох шийдвэр гаргажээ.
Тулалдааны явц
Алтан улсын цэрэг ирж явааг мэдсэн Чингис хаан цэргээ засан Үнэгэн давааны зүг хөдөлжээ. Ийнхүү 2 арми энэ газар уулзсан юм.
Алтан улсын хаан Зүрчид, Киданы морин цэргээ явган цэргийнхээ урдуур болон жигүүрээр шахуу жагсаасан байжээ. Монголын хөнгөн морин цэрэг давалгаа мэт ар араасаа довтлон орж Зүрчид, Хиданы морин цэргийг амьсгаа авах чөлөөгүй болтол нь суман мөндөр буулгаж байв. Алтан улсын морин цэрэг Монгол цэргийн сумнаас зайлахыг оролдовч ард нь шахан жагссан явган цэрэгтээ хашигдаад маневрлэж чадахгүй байжээ. Тулалдааны талбарт үүссэн ашигтай байдлыг бүрэн ашиглахыг хүссэн Мухулай морин жадаар зэвсэглэсэн хүнд морин цэргийг удирдан халз дайралт хийж, түүний хойноос Их Хааны шадар хишигтэн цэрэг дагалдан оржээ. Тэсэх аргагүй болсон Зүрчид, Хиданы морин цэрэг эргэж зугатахдаа замд нь тээглэсэн явган цэргээ гишгэчин гарч жагсаалыг нь алдуулсан нь Алтан улсын арми тэр чигээрээ бутран зугтахад хүргэсэн байна. Ийнхүү хагас өдөр үргэлжилсэн тулалдааны эцэст Алтан улсын цэрэг тулааны талбарыг орхин зугтаажээ. Ялсан Монголчууд дайсныг Хуан Эр Цуйгаас Янгийн хөндий хүртэл үргэлжлүүлэн хөөж байлдан асар их хохирол учруулжээ.
Алтан улсын хаан ч мөн адил зугтаж явсан бөгөөд нэхэгчдээс мултарч чадалгүй аргагүйн эрхэнд Хуй Хэ Бао-д эргэн байлджээ. Ингэж байлдахдаа цэргийн хамт Еэ Ху Линий зүг явж байсан Вангин Ху Ша-г амжиж ирнэ гэж найдаж байв. Гэтэл түүний аз дутаж, Монголчуудын ойртож явааг мэдсэн Вангин Ху Ша туслахуудынхаа гуйлтыг ч тоолгүй амиа бодон Хуй Пингийн зүг ухарчээ. Гэвч хэтэрхий удаан явж байсан тул эхлээд зугтаж яваа өөрийн хаанд, дараа нь хойноос нь хөөж явсан Монголчуудад гүйцэгджээ. Хэдийгээр тулалдаанд ороогүй ядраагүй цэрэгтэй байсан ч Вангин Ху Ша тэвдсэндээ олигтой эсэргүүцэл үзүүлж чадалгүй бут цохигдон Хуан Дэ Жу цайз руу зугтаж хоргодов. Монголчууд тэр цайзыг дайран эзлэхэд Вангин Ху Ша мөн л зугтаж амжсан байна.Хуйн Дэ Жу цайзыг эзлэхэд морин цэрэгээр хэрмийг даван эзэлсэн. Монголчууд тэр цайзыг мориор шороо зөөн мориор давах зам гарган эзэлсэн.
Вангин Ху Ша-г Монголчуудтай тулалдаж байх зуур Алтан хаан мөр буруулан 7000 цэргийн хамт Санг Кан мөрний зүг зугтжээ. Голын нөгөө эрэгт гартал тэнд Елюй Туха тэргүүтэй Хиданы босогчидын 3000 морин цэрэг тосч байв. Өдөржин үргэлжилсэн ширүүн тулалдааны эцэст туйлдаа хүртэл ядарсан Алтан улсын цэрэг тулалдааны талбарыг орхин зугтжээ.
Үр дүн
Энэ тулааны дүнд Монголчууд Алтан улсын гол хүч болсон шилдэг цэргийг нь бүрэн устгаж чадсан нь цаашдын байлдан дагууллын замыг засаж өгсөн билээ.
Монголчуудыг ирэхээс өмнө Алтан улс бүс нутагтаа хамгийн шилдэгт тооцогдох хүчирхэг морин цэрэгтэй байсан бөгөөд түүнийхээ хүчинд дулдуйдан өргөн уудам газар нутгийг байлдан эзлээд байсан юм. Үнэгэн Давааны тулалдаанд Алтан улс ялагдсан гол шалтгаан нь морин цэргээ маневр хийх боломжгүй болгон хойноос нь явган цэргээр хашин жагсаасан явдал юм. Ингээд Монголын шийдвэрлэх дайралт эхлэхэд морин цэрэг нь өөрийн явган цэргээ гишгэчин ялагдалд хүргэсэн байна.
Эшлэл
Ангилал:Алтан улс Ангилал:Их Монгол Улсын оролцсон дайн тулаан Ангилал:1211 он Ангилал:13-р зууны тулалдаан
Улсын заан
Улсын заан нь Үндэсний Их Баяр Наадамд 7 давсан бөхөд олгодог цол юм. Ардын хувьсгалын тэгш ойн наадмуудад 6 давсан бөхчүүдэд, мөн Монголын Бүх Ард Түмний Спартакиад, Үндэсний бөхийн Улсын аварга шалгаруулах тэмцээн зэрэгт амжилттай барилдсан бөхчүүдэд олгож байсан тохиолдлууд бий.
Чингис хаан (герман дуу)
Чингис хаан (Dschinghis Khan) дуу бол Германы Чингис хаан хамтлагийн 1979 онд Евровижн дууны тэмцээнд Баруун Герман улсыг төлөөлөн оролцсон бүтээл юм.
Улсын заан
Тайлбар
23
Чингис хаан (герман дуу)
Тус дуу нь Евровижн дууны тэмцээнд 86 оноо авч, арван есөн орноос дөрөвдүгээр байрт шалгарч байлаа.
Ральф ба Бёрнд нарын хөгжмийн шилдэг продюсерүүд тус дууг бичиж, хөгжмийг зохиосон бөгөөд Бони М ын эхлүүлсэн диско хөгжмийн урсгалын ачаар хүчээ авчээ.
Дууны нэрийн утгын өгүүлж байгаагаар, бахархалт Монгол баатрыг магтан дуулахдаа, Тэр дайснуудынхаа эсрэг зөвхөн инээж байсан/Яагаад гэвэл хэн ч түүний хүчийг эсэргүүцэж чаддаггүй байсан гэж Чингис хааны цэргийн хүчийг магтахын зэрэгцээ, Түүний гэртээ дагуулж орсон бүх эмэгтэй/түүнд таалагдсан байсан/Түүнийг хайрлаж үзээгүй эмэгтэй/энэ дэлхийн хаана ч байдаггүй гэж ярьдаг/Тэр нэгэн шөнө долоон эмэгтэй жирэмсэн болгож байлаа гэж түүний романсыг ч бас өгүүлжээ.
Тухайн цаг үеийг ноёрхож байсан Чингис хааны тухай энэ дууг БНСУ-д тус улсыг эзлэж байсан Монгол үндэстнийг магтан дуулсан хэмээн хориглож байсан байна.
1 дүгээр бадаг нь жирийн үгээр эхлээд, 2 дугаар бадаг нь 19 насны хязгаарлалттай бүтээл болон бүртгэгдсэн байна.
Чингис хаан (Dschinghis Khan) дуу бол Германы Чингис хаан хамтлагийн 1979 онд Евровижн Дууны Тэмцээнд Баруун Герман улсыг төлөөлөн оролцсон бүтээл юм.
Эх сурвалж
Ангилал:Поп дуу Ангилал:Чингис хаан (хөгжмийн хамтлаг) Ангилал:Шлагер дуу Ангилал:Чингис хааны тухай бүтээл Ангилал:1979 оны дуу
Нөөцийн боломжтой (С) зэрэг
Боломжтой (С) нөөц нь дараах шаардлагуудыг хангасан байна.
Мөн үзэх
Ангилал:Геологи Ангилал:Ашигт малтмалын геологи Ангилал:Ордын бүлэг Ангилал:Нөөцийн ангилал Ангилал:Нөөцийн зэрэг
1966-1967 оны НБА-гийн улирал
1966-1967 оны НБА-гийн улирал — Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны 21 дэх улирал юм. Тухайн улиралд анх удаагаа Чикаго Буллз баг дэвшин орж ирсэн бөгөөд баг тус бүр өмнө нь 80 тоглолт хийдэг байсныг 81 болгон өөрчилсөн.
Холбоос
#1966/67 НБА
Шеппартон
Шеппартон (Shepparton, [ˈʃɛpərtən]) — Австрали улсын Викториа мужийн байгаа 39 мянган хүнтэй хот.
Эшлэл
Ангилал:Викториагийн суурин
Тумугийн тулалдаан
Тумугийн Хэрэг нь 1449 оны 9-р сарын 1-ний өдөр Эсэн тайш тэргүүтэй Ойрад монголчууд, Мин улсын Жэнтун хааны цэргийн хооронд болжээ.
1449 оны 7-р сард Эсэн тайш гурван замаар Мин улсад довтлов. Түүний биечлэн удирдсан гол замын цэрэг Датун хотын чиглэлээр давшжээ. Мин улсын их сайд Ван Жен тайганы ятгалгад орж 22 настай залуу Жэнтун хаан хам хум 500,000 цэрэгтэй их армийг цуглуулан өөрийн биеэр монголчуудын эсрэг хөдөлсөн байна. Жэнтун хааныг Ван Жен тэргүүтэй туршлагатай 20 жанжин, бусад олон тооны сайдууд дагалджээ.
8-р сарын 3-нд Эсэн тайшийн цэрэг хятад цэргийн түрүүчтэй цагаан хэрэмний ойролцоо Янгхед тулгаран байлдаж эхэлжээ. Мөн өдөр Мин улсын хаан дүү Жу Циюйд улсыг захируулан үлдээж Бээжингээс мордов. Хятад цэрэг хүчээр дутуу ойрадуудыг хурдан зүйл дуусгаад буцна хэмээн төлөвлөж гарсан тул бэлтгэл муутай байв.
Гэвч байдал тэдний санаснаар болсонгүй. Олон хоног үргэлжлэн орсон ширүүн бороо явган цэргийн хурдыг сааруулжээ. Зутарч санаагаар унасан ордны бараа бологчид хааныг Цзюйюнь даваанаас буцаах гэсэн боловч Ван Жен тэднийг сонсохыг ч хүссэнгүй. 8-р сарын 16-нд Мин улсын цэрэг зорьсон Янгхед хүрсэн боловч тулаан аль хэдийн дуусч хөндий хятад цэргийн хүүрээр дүүрсэн байлаа. Цааш явсаар хоёр хоногийн дараа Датунд хүрч хотын хамгаалагчдаас монгол цэргийн талаар мэдээ авав. Датуны хамгаалагчид Ван Женийг үүнээс цааш давшин Монголын тал нутаг руу орох нь эзэн хааны амь насанд аюултай байж болох тухай ятган Бээжин рүү буцаахыг санал болгожээ. Ингээд монголчуудтай илд зөрүүлэлгүй буцаж явахдаа замдаа дайнд ялсан мэтээр зарласаар явжээ.
Ван Женгийн хувийн эдлэн буцах замд нь Южоуд байсан бөгөөд ядарсан цэргүүд хөрөнгийг нь талж мэднэ гэж айсандаа эдлэнгээсээ холуур тойруу замаар буцахаар шийджээ. Монгол цэрэг ухарч яваа дайсныг тайван орхилгүй жижиг баг цэргүүдээр хөөн байлдсаар байв. Ингэж явсаар 8-р сарын 27-нд Сианьфуд очиж буусан байна. 8-р сарын 30-нд монголчууд Сианьфугийн зүүн этгээдэд байсан арын хамгаалалт руу довтлон устгажээ. Мөн тэр өдөр туршлагатай хөгшин жанжин Жу Ёонгийн морин цэргийн том арми Яоэрлинд монголчуудтай таарч байлдсан боловч ялагдсан байна. 8-р сарын 31-нд Жэнтун хаан цэргийн хамт шуудангийн Туму өртөөнд хүрч буудаллажээ. Зарим хашир сайд нар Ван Женд 45 км-ийн зайд байгаа зузаан хэрмээр хамгаалагдсан Хуайлай хотод орж хоргодохыг санал болгосон ч хүлээж авсангүй.
Эсэн тайш нэг баг цэргийг хошууч болгон илгээж хятад цэргийн өмнө зүгт усанд хүрэх замыг нь хаалгажээ. Ингээд 9-р сарын 1-нд довтолгоонд орж хятад цэргийн хүрээг бүслэн хаажээ. Ван Жен, Эсэн тайшийн хэлэлцээр хийх саналыг хүлээж авсангүй. Харин ундаасаж туйлдсан цэргээ голын зүг дайран бүслэлтийг сэтлэн гарахыг тушаав. Эмх замбараагүй усны зүг улангасан зүтгэх хятад цэрэг Монголын хошууч цэргийн (Эсэн тайш тэргүүтэй Монголын гол хүч тулааны үед ирж амжаагүй) хооронд ширүүн тулаан өрнөж дэг журмаа алдан хяналтгүй болсон хятад цэргийн олонхи нь алагджээ. Монголчууд Мин улсын цэргийн бүх том тушаалтнууд, ордны бараа бологчдыг устгаж, асар их зэр зэвсэг, эд хогшил олзлон авсан байна. Ван Жен зугтах гэж байгаад өөрийн цэргүүдэд алагдсан аж. Монгол цэрэг Жэнтун хааныг таниад алалгүй Эсэн тайшид авчирч өгчээ.
Эсэн тайшийн тухайд дайсны хааныг олзлоно чинээ санаагүй тул түүнийг яахаа мэдэхгүй байв. Эхлээд Бээжин рүү элч илгээн хааныг нь золиос аван суллахыг санал болгосон боловч тус хотын цэргийн удирдлага улс орны хувь заяа эзэн хааны амь наснаас илүү чухал гэсэн татгалзсан хариу өгчээ. Тэгээд ч олзлогдсон хааны дүү нь өөрийгөө хаан ширээнд өргөмжилсөн тул байр сууриа ахдаа тавьж өгөхийг хүсэхгүй байв. Үүний хариуд монголчууд Бээжинг бүсэлсэн боловч хэрэм эвдэх сайн багажгүй тул бат бөх хэрмээр хүрээлэгдсэн хотыг дайран эзэлж чадсангүй. Өдөр хоног өнгөрөх тусам Хятадын өнцөг булан бүрээс туслах цэрэг ирж байсан тул цэргээ хураан буцжээ. Эсэн тайш Жэнтун хааныг дөрвөн жил хорионд байлгасны эцэст ямар нэг төлөөс авалгүй тавьж явуулсан юм.
Тумугийн тулалдаанд монгол цэргийн хошууч болох ердөө хоёр түмэн цэрэг оролцож түүхэнд ховор тохиох агуу ялалтыг байгуулсан билээ. Энэ тулалдаан нь Мин улсын 300 жилийн түүхэн дэх хамгийн том ялагдал байсан юм.
Мөн үзэх
Хуан Эр Цуйгийн Тулалдаан
Ишлэл
Ангилал:Монгол-Мин улсын дайнууд Ангилал:Монголчуудын дайн Ангилал:1449 он Ангилал:Хятадын дайн Ангилал:Мин улс Ангилал:Хятадын цагаан хэрэм Ангилал:15-р зууны дайн
Эван Тёрнер
Эван Марсель Тёрнер (Evan Marcel Turner, 1988 оны аравдугаар сарын 27-нд Иллиной мужийн Чикаго хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны «Бостон Селтикс» багийн довтлогч-хамгаалагч юм.
Замнал
Охайо Стэйт (2007—2010) багаас 2010 оны драфтад оролцон хоёрдугаар сонголтоор Филадельфи-76 багт элсэж, гурван жилийн гэрээг 12 сая доллараар үзэглэжээ. Түүний анхны гараа 2010 оны аравдугаар сарын 27-нд Майами Хийт багт 97–87 хожигдсон тоглолт байв. Уг тоглолтонд Картер сэлгээгээр 30 минут тоглохдоо 16 оноо, 7 самбараас бөмбөг авалт, 4 оновчтой дамжуулалт хийсэн байжээ. 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 9-нд Тёрнер хувийн дээд оноогоо 31 болгон ахиулсан бөгөөд Кливленд Кавальерс багтай хоёр үе сунган тоглосон ширүүхэн тоглолтонд ийн тоглосон билээ. 2012 онд Бүх оддын өсч яваа оддын тоглолтонд оролцож байв.
2014 оны хоёрдугаар сарын 10-нд Тёрнер Лавой Аллений хамт «Индиана Пэйсерст» Дэнни Грэнжер, драфтын эрхээр солигдож элсэв.
2014 оны долоодугаар сарын 21-нд «Бостон Селтикс» Тёрнерт «Индиана Пэйсерсийн» тавьсан 8.7 сая долларын саналаас давуулан байж эгнээндээ нэгтгэхээр тохиролцсон ба есдүгээр сарын 29-нд албан ёсоор гэрээлцгээв.
Гадны холбоос
Ангилал:1988 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Филадельфи Севентисиксерс багийн тоглогч Ангилал:Индиана Пэйсерс багийн тоглогч Ангилал:Филадельфи Севентисиксерс багийн тоглогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч-хамгаалагч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Америкчууд
Африкийн Хөгжлийн Банк
Африкийн Хөгжлийн Банкны Групп (African Development Bank Group) нь Африкийн эдийн засаг, нийгмийн хөгжилд хувь нэмэр оруулах зорилгоор 1964 онд байгуулагдсан хөгжлийн банк юм. Тус группт Африкийн Хөгжлийн Банк (AfDB), Африкийн Хөгжлийн Сан (ADF), Нигеригийн Траст Сан (NTF) багтдаг. АфХБ нь Африкийн орнуудын засгийн газар болон Африк дахь бүсийн гишүүн орнуудад хөрөнгө оруулалт хийж буй хувийн компаниудад зээл тусламж олгодог. Тус банк нь гишүүн орнуудын засгийн газруудын эзэмшилд байж санхүүждэг бөгөөд ядуурлыг бууруулах, тогтвортой хөгжлийг дэмжих, нийгэмд үйлчилдэг байгууллага билээ.
Гадны холбоосууд
Ангилал:Олон улсын байгууллага
Като Жоожи
Като Жоожи (加藤条治) (1985 оны 2 сарын 6-нд Ямагата мужийн Ямагата хотод төрсөн) нь Японы тэшүүрчин юм.
Ойрын зай буюу 500 метрт уралддаг тэрээр 17 настайдаа 35 секундын хязгаарыг давсан анхны өсвөрийн тамирчин болж байсан удаатай. 2005 оны 11 сарын 19-нд Солт-Лэйк Сити хотноо 34.30 секундын амжилт үзүүлэн дэлхийн дээд амжилт тогтоосон нь 2007 оны 3 сарын 9 хүртэл хадгалагджээ.
20 настайдаа Шимизү Хироясү, Жереми Вотерспүүн нарыг ардаа орхиж, 500 метрийн дэлхийн аварга цолыг хүртэн, Туринд болох 2006 оны өвлийн олимпийн гол найдваруудын нэг гэгдэх болов. Гэсэн ч Туринд дөнгөж зургаадугаар байр эзэлжээ. Харин 4 жилийн дараа Ванкуверт болсон 2010 оны өвлийн олимпод хүрэл медаль хүртсэн байна.
Ангилал:Японы тэшүүрчин Ангилал:Японы олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Япончууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Малефисент (кино)
«Малефисент» (Maleficent) — 2014 оны Америкийн фантаз уран сайхны кино.
Диснейн 1959 оны «Нойрсож буй гүнж» хүүхэлдэйн киноны эсрэг дүр Малефисентийг Анжелина Жоли амилуулсан бөгөөд 2014 оны тавдугаар сарын 28-нд Нэгдсэн Вант Улс, тавдугаар сарын 30-нд АНУ-д нээгдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:2014 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Уран зөгнөлт кино Ангилал:Тулаант кино Ангилал:Адал явдалт кино Ангилал:3D кино
52 дугаар сургууль
52 дугаар сургууль нь Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотын тухайн үеийн Ажилчны район, одоогийн Хан-Уул дүүрэгт 1972 онд анх байгуулагдсан ерөнхий боловсролын дунд сургууль юм. Тус сургууль нь Кубын нэрт яруу найрагч, зохиолч, хувьсгалч Хосе Мартийн нэрэмжит сургууль болно. Тус сургуулийн захирлаар Лигдэн, Гончиг зэрэг багш нар ажиллаж байсан. математикын гүнзгий сургууль
Алдартай төгсөгчид
# #
Роботууд
Роботууд (Robots) нь 2005 онд дэлгэцнээ гарсан, Америкийн компьютер-анимаци инээдмийн кино бөгөөд Блү Скай Студиост бүтээж, 20-р зуун Фокс кино компани 2005 оны 3 сарын 11-нд кино театруудад нээлтийг нь хийжээ. Крис Вэж болон хүүхдийн номын зохиолч, зураач Виллиам Жойс нар зохиолыг нь бичсэн. Тэд анх Жойсын Santa Calls буюу "Сантагийн дуудлага" номыг кино болгохоор төлөвлөж байсан боловч роботуудын тухай кино бүтжээ. Жойс уг киноны продюсерээр ажилласан.
Тус киноны DVD, VHS дээрх хувилбар нь 2005 оны 9 сарын 27-нд худалдаанд гарсан. Роботууд кино нь 20-р зуун Фокс кино компаниас VHS хувилбараар гаргасан хамгийн сүүлчийн хүүхэлдэйн кино юм.
Гадны холбоосууд
Ангилал:2005 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Компьютероор амилуулсан кино Ангилал:Шинжлэх ухаан уран зөгнөлт кино
Сувдан Гэгэ
Хуан Жү Гэгэ буюу Сувдан гэг гэх зохиолыг Тайванийн зохиолч Чион Яао зохиосон бөгөөд нийт 3 дэвтрээс бүрддэг ажээ. Чион Яао 1993 оноос эхлэн телевизийн богино хэмжээний киноны зохиол бичиж эхэлсний нэг нь Сувдан гэг гэх зохиол болно. Сувдан Гэгэ зохиолд Манж Чин улсын үеийн түүхийг харуулдаг бөгөөд Тэнгэрийг тэтгэгч хааны үеийн Хятад орны аж байдлыг тусгасан байдаг. Кино нь хайр сэтгэлийн ба инээдмийн өнгө аястай.
Товч агуулга
Кино нь Манж Чин улсын Тэнгэрийг тэтгэгч хааны үе буюу 1740-өөд оны түүхийг өгүүлнэ. Ядуучуудын хороололд өссөн Шиао Янь Зи өнчин охин язгууртан гаралтай Шиа Зэ Вэй гэсэн охинтой танилцсанаар кино эхлэдэг. Шиа Зэ Вэй эцгийгээ хайхаар Бээжинд ирсэн ба эцэг нь Манж Чин улсын эзэн хаан болж таарна. Ингээд тэр 2 хааны ав хийх газар нууцаар ирж Шиа Зэ Вэй Шиао Янь Зид эцгийнх нь үлдээсэн дэвүүр, зураг 2-ыг өгч явуулсан байв. Шиао Янь Зи ан авын газар явж байгаад тэнэсэн суманд өртөж ухаан алдав. Энэ үед нь Хааны бараа бологчид, Эзэн хаан ирж Шиао Янь Зигийн авч явсан дэвүүр, зургийг харснаар Шиао Янь Зиг өөрийн охин хэмээн андуурч түүнд Гэгэ буюу Гүнж цол олгож ордонд авчирдаг. Мөн Шиа Зэ вэй-н ах Буюу 5агь ханхүү Юүнци болоод Хааны торгон цэрэг түүний баруун гар болох Фү ноёнтны том хүү Фү Ар Хан нар нь Шиа Зэ Вэй Шиа Янь Зи нарыг солигдсоныг тэднээс сонсож мэдсэн юм. Тэд 2 Гэгийг байранд нь оруулахын тулд арга бүхнийг бодож олдог. Фү Ар Хан нь Шиа Зэ Вэй сэтгэл алдаран тэд хайр сэтгэлийн холбоотой болдог. Тэднийг хайр сэтгэлийн холбоотой болсоноос хойш нэлээдгүй хугацааны дараа Юүн Ци нь түүний хуурамч дүү болох Шиа Ян Зид сэтгэлтэй болсон тухайгаа хэлдэг. Тэд зовсны эцэст 2 гэг байрандаа орсон байдаг. Хаан эзэн Шиа Зэ Вэйг Мин Жү гэгэ-д өргөмжилж Шиа Ян Зи гийн гэгэ хэргэмийг буцаах гэсэн ч хаан эзэн Шиа Ян Зи д туйлын их хайртай бөгөөд мөн түүний хүү болох 5Агь тай суух учир түүний гэгэ хэргэмийг буулгаагүй хэвээр үлдээсэн юм. Дөнгөж жаргал эхэлж байхад Хаан эзэний Эх буюу Их Дагина ирдэг. Их дагина ирсэнээр тэдний амьдрал бага багаар өөрчилөгдөх болно. Их дагина Ар Хан Юүн Ци 2г 2гэгэ тэй суулгах болсонд ихэд дургүйцсэн. Ингээд байж байтал Хотон гүнж болох Хань Шан эцэгтэйгээ айлчлан ирдэг. Түүний эцэг Али Хо Жа нь хотон үндэстнийхээ төлөө бага охин болох Хань Шан-г хаан эзэнд бага хатан болгон өгдөг. Хань Шан нь 18 19 настай 2 гэгэ тэй чацуу нэгэн байсан юм. Мөн ордны гадна тэднийг бүхэл замын турш нууцаар даган ирсэн Хань Шаны дурлалт эр Мун Дань байдаг. Ар хан, Юүн Ци, 2 гэгэ нар Мун Даньтай танилцан болсон бүх үйл явдалыг сонсож ойлгодог. Тэд Хань Шаныг ордноос оргуулахын тулд арга сэдэж байтал Шиа Лин гэх эр гарч ирдэг адаг сүүлд нь тэр Шиа Лин Шиа Ян Зигийн төрсөн ах болж таардаг. Үүнээс цааш маш олон зүйл болно.
Карлес Пуйоль
Карлес Пуйоль Сафоркада (Carles Puyol Saforcada, 1978 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд Побла де Сегур хотод төрсөн) — Испанийн зодог тайлсан хөлбөмбөгчин бөгөөд Барселонад 21 улирлын турш Испанийн аваргаар зургаа, Аваргуудын лигийн аваргаар гурав, мөн Испанийн шигшээд дэлхий, европын аваргаар шалгарсан гавъяатан билээ.
Амжилт
Барселона
Холбоос
Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Барселона багийн тоглогч Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Испанийн олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2002 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2004 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1978 онд төрсөн
Леонид Кучма
Леонид Данилович Кучма (Леонід Данилович Кучма, 1938 оны 8 сарын 9-нд төрсөн) нь тусгаар тогтносон Украйн улсын хоёр дахь Ерөнхийлөгч бөгөөд 1994 оны 7 сарын 19-нөөс 2005 оны 1 сарын 23-ныг хүртэл ажилласан. Кучма 1994 оны ерөнхийлөгчийн сонгуульд тэр үеийн ерөнхийлөгч Леонид Кравчукийг ялж сонгогдсон бөгөөд 1999 онд 5 жилийн хугацаатай улиран сонгогдсон цорын ганц Ерөнхийлөгч бөгөөд 2005 онд Виктор Ющенког тангараг өргөх хүртэл уг албаа хашжээ. 1992-1993 онд Украины 2 дахь Ерөнхий сайд байсан.