cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зуунмод-Тэрэлжийн тулалдаан
Манжийн хаан Галданд өөрийн элч төлөөлөгчөө довтолгон захиа ирүүлж өөртөө татахыг зорьж байв. Гэвч Галдан дөнгөж эзлээд буй халхыг манжид алдахгүйн тулд 1696 онд дэрэг, албат иргэдээ нүүлгэн Хэрлэн, Туул голын саваар цэргийн хүрээгээ засчээ. Тэрээр Хөлөнбуйрын нутгагт үе үе уулгалан мал сүрэг дээрэмдэн барга үзэмчний зарим ноёдтой холбоо тогтоон хүчээ зузаатгахыг эрмэлзэж байв. Галдан халхыг эзэлж, гол удирдагчдыг гартаа оруулах зорилготой байсан ч чадсангүй. Халхын удирдагчид Манжийн хаанд итгэл олж, нэгдсэн цэргийн хүчээр алдагдсан нутгаа Галдангаас чөлөөлж авахыг хүсэж байв. Энэ үед Галдан Ар халхын зарим ноёдыг элсүүлэн хүчээ зузаатгаж авчээ. Энэ мэдээг сонссон Манжийн хаан Галданг даран сөнөөхөөр яаравчилж, ингэхдээ халхын ноёдын хүчийг ашиглахаар шийдэв. Тэрээр их цэргээ Бээжингээс хэдийнээ хөдөлгөжээ. Тэдний дунд Халхын ноёд, цэргүүд олноор нэмэгджээ. Гэвч хугацаа хожих, хууран мэхлэх зорилгоор Манжийн Энх амгалан хаан, Галданд 200 лан мөнгө, хэлхээтэй зоос, алтан хуяг, магнаг дээл, булган малгай зэрэг ховор нандин бэлэг хүргүүлсэн байна. Мөн худ ургийн барилдлага тогтоох үүднээс Манжийн хааны гүнж Түвэ Цэнг авчирснаа айлтгажээ. Галдан захидал, бэлэг сэлт, хааны гүнжээс татгалзсангүй хүлээн авч, элч төлөөлөгчийг буцаажээ. Тэрбээр Өвөрмонголын зарим ноёдоор дамжуулан Манжийн их цэрэг ирснийг мэдсэн тул Манжийн зүүн замын цэргийг угтуулан хамгаалалтын зуутуудыг үлдээгээд гол хүчээ Хэрлэнгээс Туулын сав, Тэрэлж, Зуун модны орчим нүүлгэжээ. Хүч тэнцвэргүй хамгийн том шийдвэрлэх тулаан нь Зуун модонд болжээ. Энэ бол Халхын нутгийн төв хэсэг байлаа. Манжийн түүхэнд зөвхөн Манжийн цэрэг тулалдсан мэтээр бичдэг боловч үнэндээ Манжаас гадна халхын ноёдын цэрэг тулаанд гол үүрэгтэй байсан түүхэн баримт нилээд бий. Зуун модны тулаанд Галдангийн нэг цэрэгт Манж-Халхын 10 цэрэг ноогдож байв. Тулааны эхний хоёр хоногт аль аль талаасаа ихээхэн хохирол амсчээ. Гурав дахь өдрөөс Манжийн тал Галданг гурван талаас нь бүслэн хүнд байдалд оруулав. Халхын ноёдын газар орноо мэдэх давуу тал үүнд нөлөөлсөн байж болох юм. Иймд Галдан хаан Ану хатан нар нөөц мянгатаа өөрсдөө толгойлон байлдааны талбарт оржээ. Ану хатан хүнд шарх авч, Галдан цэргүүдтэйгээ Туул өгсөн ухарч гурван газраар Манжийн цэргийн бүслэлтийг сэтлэн гарчээ. Энэ дайнд ойрадууд гурван мянган хүнээ олзлуулж, таван мянган хүнээ алуулж, бие биенээсээ сарнин салжээ. Үлдсэн хэсэг нь Тамирын голд цугларан яах ийх тухайгаа зөвлөлдсөн байна. Гэвч Галдангийн гол жанжин болох Данзан-Омбо, Дугарравдан зэрэг хүмүүс өөр өөрийн албатаа дагуулан Алтай, Завхан, Хүнгүй тийш салан оджээ. Зуун модны байлдаанаас Галданг зугтаалган алдсандаа Манжийн хаан ихэд харамсаж, Галдангийн толгойг даруй авч ирсэн хүнд “нэг лан маханд нэг лан мөнгө, нэг лан ясанд нэг лан алт тус тус олгоно” хэмээн зар тарааж байв. Зуун модны дайнд хүнд шархадсан Ану хатан замдаа өөд болжээ.
Жоэл Эмбиид
Жоэл Ханс Эмбиид (Joel Hans Embiid, 1994 оны гуравдугаар сарын 16-нд Яунде хотод төрсөн) — Камеруны мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Филадельфи Севенти Сиксерс багт тоглодог. 2014 онд Канзасын их сургуулиас  драфтад оролцон №3-аар Филадельфид элссэн.
Намтар
Эмбиид 2014 оны хоёрдугаар сарын 13-нд коллежийн эхний гучид шалгарав.
Холбоос
Ангилал:Камеруны сагсан бөмбөгчин Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Филадельфи Севенти Сиксерс багийн тоглогч Ангилал:Камерунчууд Ангилал:1994 онд төрсөн
Манай аялгуу
«Манай аялгуу» — 1956 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Эх сурвалж
Ангилал:1956 оны кино Ангилал:Сэмбийн Гончигсумлаа Ангилал:Эрдэнэбатын Оюун Ангилал:Байгалийн кино Ангилал:Дуулалт кино Ангилал:Инээдмийн кино Ангилал:Хайр дурлалын кино Ангилал:Хар цагаан кино Ангилал:Хөгжимт кино
Бач-Кишкун
200px Бач-Кишкун — Унгар улсын Өмнө Альфёльд мужийн 525 мянган хүнтэй хошуу. Төв нь Кечкемет.
Ангилал:Унгарын хошуу
Паг Ынь-шиг
Ангилал:1859 онд төрсөн Ангилал:1925 онд өнгөрсөн Ангилал:Солонгосын улс төрч Ангилал:Солонгосын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч
Гирин (хот)
Хятад улсын Гирин (Жилинь) мужийн аймгийн энтэй Жилинь буюу Гирин (монгол бичгээр гирин, хятадаар 吉林市 [Jílín Shì], англиар Jilin City, оросоор город Гирин) хотод 2010 оны байдлаар 7.4 сая хүн амьдран сууж байна. Дотроо 4 дүүрэг, хошууны энтэй 4 хот, 1 шянь (хошуу)-д хуваагддаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Гириний суурин Ангилал:Хятадын дүүрэггүй хот Ангилал:Саятан хот
Төмөр бетон барилга
right|thumb|225px|Францын барилгын инженер [[François Hennebique- ийн аргачлалаар барин 1899. 01. 07- нд ашиглалтанд орсон Лайпциг дахь Германы хамгийн эртний хэвлэх үйлдвэрийн барилгын өргөтгөл]]
Төмөр бетон барилга нь даацын ханатай хийцийн нэг төрөл бөгөөд даралтанд сайн ажилладаг бетон ба татах хүчийг хүлээн авах ган арматурыг ашиглана. Илүү ачаалалтай хэсгүүдэд үнэт метал арматур ба хүчитгэсэн шилэн хуванцар хэрэглэдэг. Төмөр бетоныг хүчитгэсэнийг хүчитгэсэн төмөр бетон гэнэ. Францын цэцэрлэгч Жозев Монье анх даралтанд тэсвэртэй ч таталтанд муу ажилладаг бетоныг арматуртай нийлүүлж, гудамжны цэцгийн сав хийжээ.
Жамбын Лхүмбэ
Жамбын Лхүмбэ 1902 онд Халхын Сайн ноён хан аймгийн Сайн ноёны хошуу одоогийн Өвөрхангай аймгийн Хайрхандулаан сумын нутагт Хан хөгшин уулын Тээл гэдэг газар 11 хүүхэдтэй малчин ард Жамбынд мэндэлжээ.
Намтар
Эгэл борог амьдрал дунд өссөн Лхүмбэ Ханхөгшиний хүрээнд шавилан сууж байгаад мал маллах жин тээх зэргээр амьдрал ахуйгаа залгуулж, улмаар сурч боловсрохын чухлыг ухаарч гэрээр монгол бичиг заалган сурч нэг хэсэг жасын бичээчийн ажил хийж байснаа 1924 онд Улаанбаатарт иржээ. Энд гэрийн багш Жамсрангаар бичиг эрдэм заалгахын сацуу мал маллагааны газар, тахал эсэргүүцэх станцад ажил хийж, 1927 онд мал эмнэлгийн газрын дэргэдэх МАХН-ын 152-р үүрт намын гишүүнээр элсч, улмаар 1928 онд Намын төв сургууль төгсчээ. Дотоодыг хамгаалах газарт төлөөлөгчөөр ажиллаж байгаад 1929-30 онд ЗХУ-ын Москва хотын КУТВ-ын сургуульд суралцсан байна. 1930 оноос Улаанбаатар хотын барилгын хоршооны дарга, МҮЭ-ийн даргаар ажиллаж, 1930 оны эхээр хуралдсан МАХН-ын 8-р их хурлаас Ж.Лхүмбийг МАХН-ын Төв Хорооны тэргүүлэгчээр, 1932 оны 6-р сард хуралдсан Намын Төв Хороо, НХБТК-ын хамтарсан онц 3-р бүгд хурлаас МАХН-ын Төв Хорооны нарийн бичгийн даргаар сонгогджээ.
Энэ үед Монгол орныг социалист туршилтын талбар болгосон нь олон нийтийн дургүйцлийг төрүүлж, төр засагт итгэлийг хөсөрдүүлсэн учир хил орчмын хэд хэдэн аймгийн айл өрх хэдэн мянгаараа хил даван оргож, эх орноосоо дайжин гарч байв. Судалгаагаар 11700 өрхийн 47 мянган хүн дүрвэсэн байна. Тухайн үеийн монголын удирдлага, түүний дотор Ж.Лхүмбэд хүн ардаа хилийн чинад алдана гэдэг тэвчиж болшгүй явдал байв. Нөхцөл байдал ийн хурцадсан учир монголын төр гаргасан алдаа завхралыг засах олон арга хэмжээ авч, Ж.Лхүмбэ харь улсын хилийн дээс давж одсон хүн ардынхаа хойноос олон хоног сараар хөөцөлдөж ядарч зүдэрч явсан байдаг. 1910-20-иод онд элгэн саднаа бараадсан буриад зон уван цуван хил дагуу нутагт нүүдэллэн ирэхэд Монголын Засгийн газар “Буриадын хурлын газар” хэмээх байгууллагыг бий болгон буриад хүнээр ахлуулж, тэдэнд газар нутаг олгох, аж ахуйгаа зохион байгуулахад нь дэмжлэг үзүүлэх, эрдэмтэн сэхээтнүүдийг нь төр захиргаа соёл гэгээрлийн албанд тохоон томилох зэргээр нүүдэллэн ирсэн элэг нэгтнүүдээ монгол нутагт идээшин суурьших бүхий л нөхцөл бололцоогоор хангахыг хичээж, аль болохоор дэмжиж туслах, хүн амаа олон болгох бодлого явуулж байв. Ж.Лхүмбэ монголд дагаар орсон буриадуудын улс төр иргэний эрх ашгийг хамгаалах талаар анхаарч, ажил үүргийнхээ дагуу нэлээд нааштай бодлого баримталж байжээ. Тиймээс зөвлөлтийн зөвлөх, сургагч нар, “Лхүмбийн буриадуудад тал өгч байгааг ашиглахаар шийдэж түүнийг хувьсгалын эсэргүү японы тагнуулын хэрэгт орооцолдуулан, монголчуудаар нь устгуулах арга сэдсэн ажээ. Оросууд олон жилийн турш үргэлжилсэн монголчуудын нэгдэн нийлэх хүсэл эрмэлзлийг хаан боогдуулах бодлого барьж, Монголын Засгийн газрын буриад зоноо нэгтгэж авах бодлогод цохилт өгөх, үндэсний дэвшилт үзэлтнүүдийн нийт монгол овогтныг нэгтгэх үзэл санааг бүрмөсөн тас цохиж, сайтар хашраах давхар зорилгоо ийн биелүүлсэн ажгуу.
Ж.Лхүмбэ хувьсгалын эсэргүү бослого дарах үүрэгтэй Тусгай комиссыг даргалан ажиллаж байв. 1932 оны 4-р сарын 10-нд Хөвсгөл аймгийн Рашаанд сумын хүрээний орчмоос лам хар нийлсэн хүмүүс зэвсэгт бослого үүсгэж хамтралыг сүйтгэн хүрээ нь тэлсээр баруун аймгуудыг хамарчээ. Улмаар олныг хамарсан самуун болон даамжирч зэвсэглэн хүн алж, хоршоо дэлгүүр, сургууль соёлын газрыг талж сүйтгэсээр нөхцөл байдал хурцадсан учраас 1932 оны 4 сарын 17-ны өдөр БНМАУ-ын Бага хурлын тэргүүлэгчид, Засгийн газрын эрхлэх товчооны гишүүдийн хамтарсан Онц хурлаас Хөвсгөл аймагт гарсан эсэргүү бүлгэмийн хөдөлгөөнийг газар авахуулахгүй цохиж, даруй түргэн устгаж, олон нийтэд хорыг таниулах Тусгай комиссын даргад Ж.Лхүмбийг томилжээ. Бослогын гол хүчийг 7-р сарын сүүлчээр дарж чадсан ба 9 сарын 22-нд Хөвсгөл, Архангай, Өвөрхангай, Завхан, Алтай зэрэг аймагт тогтоосон онц байдлыг халж энх байдал тогтоосныг зарласан байна. Босогчдын тоо багаар бодоход 1932 оны 4-7-р сард 6000-8000 хүрч байсан ба бүрэн бус тооцоогоор хоёр талаас 6000 шахам хүн амь үрэгджээ. Ийнхүү Ж.Лхүмбэ бослого дарах ажилд оролцож, нутгийн олон түмний амгалан тайван амьдрах, нам засгаас явуулж буй шинэ эргэлтийн бодлогын мөн чанарыг олон нийтэд таниулах ажил хийж байгаад 1932 оны 6-р сарын эцсээр Улаанбаатарт ирээд НТХ-ны нарийн бичгийн даргын албанд томилогдсон байна.
Ж.Лхүмбэ 1930 оны 2-р сард НТХ-ны Тэргүүлэгчдийн хурлаас МҮЭ-ийн Төв Зөвлөлийн даргын албанд томилогдож юуны өмнө ҮЭ-ийн байгууллагыг үйлдвэрлэл, нутаг дэвсгэрийн зохион байгуулалтад оруулж ажил төрлийн 11 зөвлөл байгуулж, ҮЭ-ийн бүтэц зохион байгуулалтыг боловсронгуй болгох чухал арга хэмжээ авчээ. 1930-31 онд ҮЭ-ийн товчоог аймаг бүрт эмхлэн бий болгож, төлөөлөгчдийн газруудыг байгуулжээ. Аймгийн товчоо бүрт хөдөлмөрийн маргаан таслах комисс, зээлдэн туслах комисс, нийгмийн даатгалын комиссыг анх бий болгосон нь Монгол улсад нийгмийн даатгалын суурийг тавьсан явдал юм.
Монголын уугуул буриадуудын зэрэгцээ тус улсын Хэнтий, Дорнод аймагт элгэн саднаа бараадан нүүдэллэн ирсэн буриад иргэдийг төв нутагт шилжүүлэх, эрх ашгийг нь ҮЭ-ийн шугамаар хамгаалахын тулд “Буриадын хурал”-аар дамжуулан тэдэнтэй гэрээ байгуулан ажиллаж байв.
Ийнхүү ахар богино хугацаанд өөрийн хичээл зүтгэл, авъяас билгээ эх орныхоо амгалан байдлыг хангах, нам олон нийтийн байгууллагыг бэхжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг нь үнэлж, 1932 онд Цэргийн гавъяаны улаан тугийн 1-р зэргийн одонгоор шагнасан нь зүй ёсны шагнал байжээ.
Харамсалтай нь эх оронч энэ хүнийг цэл залуу гучин гуравхан насанд нь “Лхүмбийн хэрэг”-ийн толгойлогч хэмээн зөвлөлтийн заавраар цаазлан хороожээ.
1933 оны 7 дугаар сарын 19-нд ДХГ-ын дарга “яндан” хэмээх Д.Намсрай орлогч дарга “их” хэмээх Ч.Самдан, хэлтсийн дарга “хөх” хэмээх Б.Аюуш нар мөн газрын сургагч Григорьев, Семенов нарын хамт ирээд Ж.Лхүмбийг гэрээс нь баривчилжээ. Зөвлөлтийн шууд удирдлагаар ДХГ Ж.Лхүмбэ нарыг Японы цэргийн ерөнхий штабын шууд удирдлагын доор ажилладаг, СССР улсаас монголын харилцааг таслан салгахыг оролдож, нам засгийн удирдлагыг алж хороох бэлтгэл ажил хийж явсан гэсэн зохимол 7 хуудас хэрэг хүлээлгэн, 1934 оны 6 дугаар сарын 25-нд ДХГ-ын дэргэдэх Тусгай Комиссын 6 дугаар хурлаар 33 хүний хамт буудан алах ялаар яллаж, амийг нь хороосон байна.
Мөн үзэх
Ангилал:Монгол Ардын Намын дарга Ангилал:Хэлмэгдэгч Ангилал:Монголын их хядлагын хэлмэгдэгч Ангилал:Цаазлагдсан хүн Ангилал:Цэргийн гавьяаны 1-р зэргийн одон шагналтан Ангилал:Сайн ноён хан аймгийн хүн Ангилал:Өвөрхангайнхан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1902 онд төрсөн Ангилал:1934 онд өнгөрсөн
Оотани Сачико
Оотани Сачико (大谷 佐知子, гэрлэхийн өмнөх нэр Мацүно Сачико (松野佐知子), 1965 оны 8 сарын 3-нд төрсөн） нь Японы волейболчин. Осака аймгийн Сүйта хотын уугуул. 1984 оны зуны олимпын хүрэл медальт Японы волейболын шигшээ багийн гишүүн байв.
Дунд сургуулийн 2-р ангид байхаасаа волейболоор хичээллэж эхлэн, жилийн дараа Японы шигшээ багт багтжээ. Дунд сургуулиа дүүргээд Шитэнноожи ахлах сургуульд элсэн орж, багаа удирдан ахлах сургуулиудын 3 том тэмцээнд (Сургууль хоорондын цом, спартакиад, хаврын АШТ) түрүүлжээ. Мөн 1983 онд Азийн аварга болж, тус тэмцээний бэлгэдлийн шигшээ багт нэрлэгдсэн аж.
Цахим холбоос
Ангилал:Японы волейболчин Ангилал:Япончууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Баранья
Газар зүй
Баранья хошуу Хорват улс болон улсынхаа Шомодь, Тольна, Бач-Кишкун гурван хошуутай хиллэдэг.
4430 км² талбайт нутагтай. Өмнөд талаар Драва гол, дорнод талаар нь Дунай мөрөн урсдаг.
Нутгийн хуваарь
Дотроо есөн нутагт хуваагддаг.
Ангилал:Унгарын хошуу
Гурван найз (1958 он)
«Гурван найз» — 1958 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Ангилал:1958 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Хүүхдийн кино
Дели
Дели (दिल्ली; ਦਿੱਲੀ; دلی; заримдаа Дилли гэдэг) нь Энэтхэгт хүн амаараа хоёрт орох 17 сая хүн амтай метрополис бөгөөд Делийн Үндэсний Нийслэлийн Нутаг дэвсгэр хэмээх албан ёсны нэртэй холбооны засгийн газраас удирддаг нутаг дэвсгэр юм. Хойд Энэтхэгийн Панжаб бүс нутаг дахь Ямуна мөрний эрэг дээр байрладаг тус хот нь дэлхийн хамгийн эрт хүн суурьшсан хотуудын нэг болно.
Дели нь дундад зууны үед Энэтхэгийн хэд хэдэн эзэнт улсын нийслэл болж байсан бөгөөд баруун хойд Энэтхэг болон Энэтхэг-Гангын тал газрын хоорондох худалдааны эртний зам дагуу байрладаг нэгэн том хот юм. Энэ хотод эртний болон дундад зууны үетэй холбоотой түүхэн хөшөө дурсгал, археологийн олдвор, үлдэгдэл их бий. Моголын эзэн хаан Шахжахан өдгөө "Хуучин Дели" хэмээх хотыг байгуулсан нь 1649-1857 онд Моголын Эзэнт гүрний нийслэл болж байв.
Британийн Зүүн Энэтхэгийн Компани XVIII-XIX зууны үед Энэтхэгийн ихээхэн хэсгийг хяналтдаа оруулж, тус компани болон Британийн Ражийн удирдлага дор Калькуттаг нийслэл болгожээ. Нэгдсэн Вант Улсын V Жорж 1911 онд нийслэлийг Дели рүү буцаан нүүлгэж, Шинэ Дели хэмээх шинэ хот байгуулахаар болсноо зарлах хүртэл Калькутта ийнхүү нийслэлийн үүрэг гүйцэтгэжээ. 1947 онд Энэтхэг Британий ноёрхлоос тусгаар тогтносны дараа Шинэ Дели Энэтхэгийн нийслэл бөгөөд засаг захиргааны төв нь болсон. Ийнхүү Шинэ Делид холбооны засгийн газрын гол гол байрууд, үүний дотор Энэтхэгийн парламент байрлах болсон.
Улс орны өнцөг булан бүрээс хүмүүс цагаачлан ирсээр Дели олон соёлыг агуулсан космополитан хот болон өргөжжээ. Хотын түргэн хөгжил, урбанизаци, хүн амын харьцангуй өндөр дундаж орлого зэрэг нь хотыг өөрчилсөн. Өнөөдөр Дели Энэтхэгийн соёл, улс төр, бизнесийн томоохон төв болсон.
Гадаад холбоос
Ангилал:Делийн суурин Ангилал:Саятан хот Ангилал:Энэтхэгийн их сургуулийн хот Ангилал:Энэтхэгийн хот Ангилал:Энэтхэгийн холбооны нутаг дэвсгэр
Тольт монхдой
Тольт монхдой тэнгис, нуур цөөрөм болон голын эрэгт эгнээгээр үүр засан өндөглөдөг. Голдуу 7-9 өндөг гаргаж, 26-29 хоног дарна. Усанд шумбаж сэлэн гол идэш тэжээл болох нялцгай биетэн, усны шавьж барьж иддэг.
Томхон бие, өргөн хошуутай ба биеийн урт 51-58 см юм. Эрэгчин тольт монхдой нүдийг тойрсон цагаан, далавчны уг хэсгийн үзүүрийн цагаан өднүүдээс бусад бие нь хар өнгөтэй. Шар хошууны уг нь хар байна. Эмэгчин нь толгойн хажууд цайвар давхар судалтай, далавчиндаа цагаан зураастай ба бор зүстэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Тэнгисийн нугас ба бохио Ангилал:Монгол орны шувууд
И Сан-рюн
Ангилал:1858 онд төрсөн Ангилал:1932 онд өнгөрсөн Ангилал:Солонгосын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч
Чонь Дү-хуань
Чонь Ду-Хуань (солонгос.전두환; 全斗煥?; англи-: Chun Doo Hwan- 1931 оны 1 дүгээр сарын 18-нд Японы Солонгосын Хапчхон-д төрсөн 2021 оны 11 дүгээр сарын 23-нд Сөүлд нас барсан)- Өмнөд Солонгосын цэргийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 1980-1988 онуудад БНСУ-ын 5 дахь Ерөнхийлөгч байсан бөгөөд 1996 онд цаазаар авахуулах ял сонссон боловч сүүлд цагаатсан.
Чонь Ду Хуань 1931 оны 1 дүгээр сарын 18-нд Кёнсан-Намдо мужийн Хапчхон тосгонд төрсөн. Арван хүүхэдтэй айлын дөрөв дахь хүү болж төржээ. Түүнийг 9 настай байхад буюу 1940 онд Манж руу дүрвэн нүүж Цилинь мужийн Хоран-д дунд сургуульд сурчээ. Жил гаран болоод гэр бүл буцаад Солонгост ирж Тэгу хотод ирж залуу Чонь Ду Хуань 1947 онд техникийн сургуульд орсон боловч дайн эхэлсэн тул сурлагаа орхисон байна.
1979 оны 12 дугаар сарын 12-нд Чонь Ду Хуань Сөүлд цэргийн эргэлт хийсэн.
1980 оны 4-р сараас 7-р сар хүртэл Чонь Ду-хуань Өмнөд Солонгосын Тагнуулын төв газрыг толгойлж байв. Чой Кю Ха огцорч, 1980 оны 8-р сард болсон ерөнхийлөгчийн шууд бус сонгуулийн дараа Чонь Ду Хуан цорын ганц нэр дэвшиж байсан тэрээр тус улсын ерөнхийлөгчөөр сонгогдов.
1980-1988 онд БНСУ-ын Ерөнхийлөгч байсан.
Чонь Ду Хуан ерөнхийлөгчийн суудлаасаа огцорсныхоо дараа түүнийг болон түүний гэр бүлийнхэн авлигын хэрэгт сэжиглэгдэж байсан. 1988 оны 11-р сарын 23-нд тэрээр Буддын шашны Паэктамса хийдэд сууж хоёр жилийг өнгөрөөжээ.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын ерөнхийлөгч Ангилал:Өмнөд Солонгосын хуурай газрын зэвсэгт хүчний генерал Ангилал:Төрийн эргэлт Ангилал:Аллагын хохирогч Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1931 онд төрсөн
И Дун-нён
И Дун-нён(이동녕, 李東寧1869 оны 10 сарын 6-ий өдөр — 1940 оны 3 сарын 13 өдөр)курооын тусгаар тогтнох хтэлгээдэн, уулын курээгийнтур засгийн газрын дөрийн явдлын хорооны ерөнхий сайд,ерөнхийлөгч орлогч, дараа(1926－1927), дөрийн явдлын гишүүн дараа жич дөрийн явдлын гишүүн байв.
Ангилал:1869 онд төрсөн Ангилал:1940 онд өнгөрсөн Ангилал:Солонгосын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч
Сэрэлт
«Сэрэлт» — 1957 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
1928 оны үед Монголд шинжлэх ухааны эмнэлэг нэвтэрч эхлэх үед хөдөө орон нутагт ирсэн орос эмч эмэгтэй, нутгийн нэр хүндтэй маарамба нарын өрсөлдөөнөөр хуучны дадал заншил, үзэл бодол, шашны нөлөөг даван туулж хүмүүсийн үзэл бодолд эргэлт гарч, сэтгэхүйд шинэ ёс суртахуун хэрхэн төлөвшснийг үзүүлжээ. .
Лавлах бичиг
Ангилал:1957 оны кино Ангилал:Ламжавын Ванган Ангилал:Сэмбийн Гончигсумлаа Ангилал:Чойжилын Чимид Ангилал:Монголын кино Ангилал:Настан кинонд Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Хар цагаан кино Ангилал:Шашин кинонд Ангилал:Эмч кинонд Ангилал:Эмнэлэг кинонд
Рашард Льюис
Рашард Квовон Льюис (Rashard Quovon Lewis, 1979 оны наймдугаар сарын 8-нд Луизиана мужийн Пайнвилль хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Даллас Маверикс багийн тоглогч юм.
Сиэтл Суперсоникс
Түүнд Флорида, Канзас болон Хьюстон зэрэг алдартай коллежоос тоглуулах санал тавьж байсан ч ахлах сургуулиас шууд драфтад оролцон, Сиэтл Суперсоникс багт 32 дахь сонголт болон элсчээ. Энэ багт Льюис багийн түлхүүр тоглогч болж, 2005 болон 2009 онуудад бүх оддын тоглолтонд оролцож байлаа. Түүнчлэн Льюис Сиэтлийн гурван онооны шидэлтийг хамгийн олон амжилттай гүйцэтгэсэн амжилтыг (918 удаа) эзэмшсэн юм.
Орландо Мэжик
Сиэтл Суперсоникс багт есөн улирал тоглосоны дараа буюу 2007 оны долоодугаар сарын 11-нд Орландо Мэжик багтай зургаан жилийн гэрээг 118 сая доллараар байгуулан элсчээ. Шинэ баг дахь эхний улиралд Льюис багийнхныхаа хамт плей-оффын II шатанд хүртэл, Детройт Пистонс багт ялагдах хүртлээ амжилттай тоглосон юм. Хасагдах шатанд оноо авалтаар багаа тэргүүлэхийн сацуу бөмбөг авалт, дамжуулалтаар хувийн дээд үзүүлэлтээ шинэчилжээ.
2009 онд бүх оддын тоглолтонд оролцсон амжилттай Льюис өрнөд бүсийн аварга болохдоо Кливленд Кавальерс багийн эсрэг гайхалтай шидэлт гүйцэтгэж байсан ч Лос-Анжелес Лейкерс багт таван тоглолтоор НБА-гийн аварга болох боломжоо алдсан түүхтэй.
2006-2007 оны улиралд дунджилсан 22.4 оноо бол түүний хамгийн өндөр үзүүлэлт юм.
Вашингтон Уизардс
2010 оны арванхоёрдугаар сарын 18-нд Вашингтон Уизардс багт тоглогч солилцоогоор элссэн билээ.
Майами Хит
2012 оны долоодугаар сарын 11-нд Майами Хит багт элссэн. Түүний гэрээний үнэ 2 жилийн 2.8 сая доллар байсан ба Хитэд Сиэтлийн багийн анд Рэй Аллентай эргэн нэгдсэн энэ билээ. Шинэ баг нь улирлыг 66-16 харьцаа бүхий онцгой амжилтаар үдэж, шувтаргын тоглолтонд Сан-Антонио Спёрс багийг долоон тоглолтоор дийлж, Льюисийн анхны, багийн дараалж аварга болсоны давхар баяр болсон жил байв. 2013-2014 онд Льюис шувтаргын цувралд Сан-Антонио Спёрсын эсрэг сайн тоглосон.
Даллас Маверикс
Льюистой 2014 оны долоодугаар сарын 16-нд Даллас Маверикс гэрээлэв.
Хувийн дээд оноо авалт
Льюис хувийн дээд 51 оноог 2003 оны аравдугаар сарын 30-нд Лос-Анжелес Клипперс багийн эсрэг Сиэтл Суперсониксийн бүрэлдэхүүнд байхдаа авч байв.
Холбоос
Ангилал:1979 онд төрсөн Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:Америкчууд
Падди Макнейр
Патрик Жеймс Коулман Макнейр (Patrick James Coleman McNair; 1995 оны дөрөвдүгээр сарын 27, Балликлэр) — Умард Ирландын хөлбөмбөгчин, Английн «Манчестер Юнайтед» болон Умард Ирландын шигшээн хамгаалагч.
Макс Борн
Макс Борн (Max Born, * 1882 оны 12 сарын 11-нд Бреслау; † 1970 оны 1 сарын 5-нд Гөттинген) нь Германы физикч, математикч бөгөөд квант механикийн үндсийг тавьж, хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан эрдэмтэн юм. Хатуу биетийн физик, оптикийн салбарт оруулсан хувь нэмэр болон 1920, 30-аад оны олон физикчийн судалгааны ажилд зөвлөх үүрэгтэй оролцож байснаараа алдартай. Борн 1954 онд Вальтер Ботегийн хамт Физикийн салбар дахь Нобелийн шагнал хүртжээ.
Падди Макнейр
2015 оны гуравдугаар сарын 25-нд Умард Ирланд, Шотландын нөхөрсөг тоглолтонд анх гараалжээ.
Макс Борн
Цахим холбоос
Ангилал:Альберт Эйнштейнтэй холбоотой хүн Ангилал:Германы физикч Ангилал:Их Британийн физикч Ангилал:20-р зууны физикч Ангилал:Физикийн Нобелийн шагналтан Ангилал:Берлиний Хумбольдтын их сургуулийн багш Ангилал:Гөттингений Георг-Августын нэрэмжит их сургуулийн багш Ангилал:Кембрижийн Их Сургуулийн багш Ангилал:Майны Франкфуртын Гётегийн нэрэмжит их сургуулийн багш Ангилал:Эдинбургийн их сургуулийн багш Ангилал:Гөттингений Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Пруссийн Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Зүүн Германы Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гишүүн Ангилал:20-р зууны Леопольдинагийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Леопольдинагийн хүндэт гишүүн Ангилал:Холбооны Германы Гавьяаны Загалмай одон шагналтан (од ба мөрөвч туузтай) Ангилал:Макс Планк медаль шагналтан Ангилал:Зохион бүтээгч Ангилал:Нацизмын үед Германы эзэнт гүрнээс дүрвэгч Ангилал:Гөттингений хүндэт иргэн Ангилал:Вроцлавын хүн Ангилал:Их Британийн хүн Ангилал:Германчууд Ангилал:1882 онд төрсөн Ангилал:1970 онд өнгөрсөн
Падди Макнейр
Цахим холбоос
Ангилал:Умард Ирландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Барселона багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Умард Ирландчууд Ангилал:1995 онд төрсөн
Тони Дуглас
Тони Дуглас (Toney Douglas, 1986 оны гуравдугаар сарын 16-нд Жоржиа мужийн Жонсборо хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Майами Хит багт тоглодог. Тэр холбон тоглогчийн байрлалд тоглодог бөгөөд 2009 оны драфтын №29-өөр Лос-Анжелес Лейкерс багт сонгогдож байлаа. Түүний ах Харри Дуглас нь Үндэсний хөлбөмбөгийн лигийн Атланта Фэлконс багт тоглодог ажээ.
Товчхон
Драфтаар Лос-Анжелес Лейкерс багаас шууд Нью-Йорк Никс багт шилжиж байсан Дуглас, 2010-2011 онд 81 тоглолтонд дунджаар 24.3 минут оролцохдоо 10.6 оноо, 3.0 дамжуулалт, 3.0 бөмбөг авалтаар оргил амжилтаа дунджилж байв. 2014 оны нэгдүгээр сарын 15-нд Майами Хит багт гурвалсан (Голден Стэйт Уорриорз, Бостон Селтикс болон Майами) багийн тохиролцоогоор элссэн. Хитэд Дуэйн Уэйдийг бэртэлтэй байх үед гараанд хэд хэдэн удаа гарч байв.
Холбоос
Ангилал:1986 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Майами Хийт багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Америкчууд
Ардын элч
«Ардын элч» — 1959 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Ангилал:1959 оны кино Ангилал:Лувсанжамбын Мөрдорж Ангилал:Дэжидийн Жигжид Ангилал:Монголын кино Ангилал:Дайн кинонд Ангилал:Түүхийн кино Ангилал:Хар цагаан кино
Хун Жинь
Хун Жинь(1877 оны 10-р сарын 3 ~ 1977 оны 9-р сарын 9-ний өдөр)
Ангилал:Солонгосын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч
Ким Гү
Ким Гү (김구, 金九 1876 оны 7 сарын 11-1949 оны 6 сарын 26-нд) Солонгос ын улс төрч бөгөөд тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч.
Ангилал:Солонгосын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгч Ангилал:Солонгосын улс төрч Ангилал:Солонгосчууд Ангилал:1876 онд төрсөн Ангилал:1949 онд өнгөрсөн
Богд сум (Өвөрхангай)
Монгол улсын Өвөрхангай аймгийн харьяаны арван есөн сумын нэгийг Богд сум гэнэ. Өвөрхангай аймгийн Богд сум нь  1924 онд байгуулагдсан. Хуучнаар Сайн ноён хан аймгийн Ханхөгшин хошуу, Өлзийт хошуу, Хөөвөр, Баяндөхөм, Гүн-ус, Далан, Ялаатай, Ховд гэсэн 7 багийн нийт 1385 өрхийн 5266 хүн амьдардаг.
Хүн амын тоогоор аймгийн хэмжээнд 3 дугаарт, газар нутгийн хэмжээгээрээ 1-д ордог /Аймгийн төвийг оролцуулахгүйгээр хамгийн алслагдсан сум юм.
Газар зүйн байршил
Улсын нийслэлээс баруун урагш 646 км, аймгийн төв Арвайхээр хотоос урагш 197 км (хамгийн алс сум нь) зайд оршдог.
Тус сум нь Өмнөговь аймгийн Булган сум (Өмнөговь), Мандал-овоо, Сэврэй, Баянхонгор аймгийн Баянлиг, Богд, өөрийн аймгийн Баруунбаян-Улаан, Төгрөг, Гучин-Ус сумдтай хиллэдэг.
Сумын онцлог
Тус сум нь говь хээрийн бүсэд хамрагддаг. Хамгийн алслагдсан, хүн ам олонтой, дэд бүтэц муу хөгжсөн томоохон үйлдвэр үйлчилгээний газар байхгүй орон нутгаас орох орлогын эх үүсвэр байхгүй зэрэг шалтгааны улмаас хойшид бодлогоор хөгжүүлэх зайлшгүй шаардлагатай. Давуу тал нь иргэдийн амьжиргааны эх үүсвэр болсон мал сүргийн тоо толгой жил тутам өсч, түүний дотор тэмээ болон ямаан сүргийн нийт малд эзлэх хувийн жин нэмэгдэж түүнээс ашиглах ашиг шим үр өгөөжийг малчид бодитойгоор хүртэснээр сүүлийн жилүүдэд иргэдийн амьжиргааны түвшин харьцангуй дээшилж байгаагаас гадна малчид иргэдийн худалдан авах чадвар сайжирч байгаа сайн тал байна. Сумын нутаг дэвсгэрт буй байгалийн үзэсгэлэнт газар, монгол ахуй, уламжлалыг сурталчлах түгээн дэлгэрүүлэх зорилгоор орон нутгийн аялал жуулчлалыг хөгжүүлэх бодлого барин ажиллаж сүүлийн жилүүдэд үр дүнгээ өгч байна.
Байгаль, газарзүйн онцлог
Газарзүйн онцлог.
Далайн түвшнээс дээш 2376-3025 м өргөгдсөн Монгол Алтайн нурууны үргэлжлэлд багтдаг.
Газар хөдлөлийн эрчим 6-8 балл.
Сумын нутаг дэвсгэр нь Арц, Богдын уулархаг нурууд, гүвээ толгод, хээр тал, элсэн манхан хосолсон мал аж ахуй болон газар тариалан эрхлэхэд тохиромжтой.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Өвөрхангай аймгийн сум
Самбуугийн Сэрчмаа
Самбуугийн Сэрчмаа буюу Sally нь Монголын дуучин, поп дива,дуу зохиогч юм. 1982 онд Улаанбаатар хотод төржээ. Түүнийг анх нэрд гаргасан бүтээл нь "Монгол дуу" юм.
Намтар
Дуучин Сэрчмаа 1982 онд Улаанбаатар хотноо Самбуугийн гэр бүлд мэндэлсэн бөгөөд бага нас нь 4 дүгээр хороололд өнгөрчээ.
Түүний тухай дуучин Сарантуяа 1999 онд. гэж хэлж байсан удаатай.
Тэрээр 2010 онд Бээжин хотноо Баярт хэмээх Өвөр Монгол залуутай гэр бүл болж, охинтой болсон ч өдгөө тусдаа амьдардаг.
Эшлэл
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Поп дуучин Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Эрик Споэльстра
Эрик Споэльстра (Erik Spoelstra, 1970 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд Иллиной мужийн Эванстон хотод төрсөн) — Америкийн сагсан бөмбөгийн дасгалжуулагч юм. Тэр Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Майами Хит багийн ерөнхий дасгалжуулагчаар ажилладаг. Азийн Америкчууд дундаас спортоор гялалзсан эрхэм билээ. Түүний эх Филиппин, эцэг Америк хүмүүс ажээ.
Товч намтар
Эрик Споэльстра 1995 онд Майами Хит багийн бэлтгэл сургуулилалтын албанд тоглолтын дүрс шинжээчээр ажилд орсон бөгөөд 1997 онд туслах дасгалжуулагчаар, 2001 онд албаны дарга-туслах дасгалжуулагч, 2008 онд ерөнхий дасгалжуулагч Пэт Райлийг залгамжилсан түүхтэй. Хүчирхэг бүрэлдэхүүнтэй Хит баг залуу мэргэжилтэн Споэльстрагийн удирдлаган дор НБА-гийн аварга цолонд хүрэх "дайралтаа" 2011 оноос эхлүүлсэн гэхэд болно. Эхний удаад Даллас Маверикст боломжоо алдсан бол 2012, 2013 онуудад Оклахома-Сити Тандер (4-1), Сан-Антонио Спёрс (4-3) багуудыг дийлж, хоёр улирал дараалан "дайралтаа" биелүүлсэн байдаг.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Америкчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Чикагогийн хөрөнгийн бирж
Түүх
Чикагогийн хөрөнгийн бирж нь Чикаго холдинг, Делвэр корпарацын салбарыг бүхэлд нь эзэмшдэг. Өмнө нь бирж хувьцаа эзэмшигдийн сонирхлын дагуу давуу эрхийн хувьцаа гаргадаг байсан. Чикагогийн хөрөнгийн биржийн тохиролцооны систем нь хамгийн үр ашигтай саналыг брокерын пүүсүүдэд тавьдаг байхаар зохицуулагддаг. Чикагогийн хөрөнгийн бирж дээрх арилжаа Нээлттэй арилжаа хийдэг компаниуд Чикагогийн хөрөнгийн бирж дээр арилжаалагддаг гэж жагсаалтанд бичигдэх албагүй байдаг. Үнэт цаас борлуулах комисс нь жагсаалтанд л бичигдсэн биржүүдтэй арилжаа хийхийг зөвшөөрдөг. Чикагогийн хөрөнгийн бирж нь 2 төрлийн арилжааи явуулдаг. Жирийн арилжаа нь 8:30-15:00 хүртэл явагддаг, хоёр дахь арилжаа нь жирийн арилжаа дууссаны дараа эхэлж 16:00 хүртэл үргэлжилдэг
Ангилал:Хөрөнгийн бирж Ангилал:АНУ-ын аж ахуйн нэгж Ангилал:АНУ-ын эдийн засаг
1982 оны улсын наадмын бөх барилдаан
1982 оны (Ардын хувьсгалын 61 жилийн ойн) улсын наадмын торгон ногоон дэвжээнээ 512 бөх бяр чадал, авхаалж самбаагаа сорин барилдсанаас Увсын Хорлоогийн Баянмөнх аварга түрүүлж, мөн аймгийн Мядагийн Мөнгөн арслан үзүүрлэжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Мөнгөлөг шунгаахай
Мөнгөлөг шунгаахай (Clangula hyemalis) нь Нугасныхан овгийн дундаж хэмжээний шувуу юм. Энэ шувуу нь Clangula төрлийн ганц зүйл болно.
Гадаад төрх
thumb|left|Эмэгчин Биеийн урт эр нь 60 см, эм нь 38 см. Нас бие гүйцсэн нь цагаан гэдэс хэвлийтэй, биеийн бусад хэсгийн өд сөд нь олон хэсгийн гуужилт явагдаж байдаг. Эрэгчин нь урт, үзүүртэй сүүлтэй ба ягаан солбисон зураастай хар саарал хошуутай. Өвлийн улиралд цагаан толгой, хүзүүтэй ба хацрын орчимд хар толботой, бараан өнгийн цээж, бүхэлдээ цагаандуу биетэй байдаг. Зун болоход толгой, хүзүү, нуруу нь хар бараан болж, хацрын орчимд цагаан толботой болно. Эмэгчин нь бор нуруу, харьцангуй богино, үзүүртэй сүүлтэй. Өвөл, эмэгчин шунгаахайн толгой, хүзүү нь цагаан ба толгойн орой нь хардуу байна. Зун болоход толгой нь бүхэлдээ бараан өнгөтэй өдтэй болно.
Мөнгөлөг шунгаахай тундрын намаг, цөөрөм болон далайн эрэг, томхон нууранд амьдарна. Тэд Хойд Атлантын далайн бүс, Гренланд, Исланд, Аляска, Канадын хойд хэсэг, Еврази, Орос орчимд нутагладаг. Үүрээ усны ойролцоо газар засаж, 6-7 өндөг гаргах ба 24-26 хоног дардаг ажээ. Тэд нүүдлийн шувуу тул Хойд Америкийн зүүн ба баруун эрэг дагуу, хойд Европ, Азийн эргээр өвөлжинө. Хамгийн чухал өвөлжих бүс нь Балтын тэнгис орчим ба нийт ойролцоогоор 4.5 сая цугладаг байна.
Тэд сүргээр амьдрах ба нүүдлийн үедээ болон өвөл олноор цуглан амьдардаг. Усанд шумбаж нялцгай биетэн, жижиг загас зэрэг барьж иднэ. Мөнгөлөг шунгаахай 60 м хүртэл гүнд шумбах чадвартай ч, голдуу усны мандлын ойролцоо хооллодог.
Цахим холбоос
Linked from: IMovieZone
Ангилал:Тэнгисийн нугас ба бохио Ангилал:Монгол орны шувууд
Де-факто
Де-факто  (de facto ) нь латин үг бөгөөд "харьцангуй бараг баримт" гэсэн утгатай. Олон улсын эрх зүйн ойлголтоор тухайн улсыг бүрэн бус хүлээн зөвшөөрөх хэлбэр юм. Тухайн хоёр улсын хооронд консулын болон худалдаа эдийн засгийн харилцаа тогтоож болох ба албан ёсоор дипломат харилцаа тогтоодоггүй байна. Энэ хүлээн зөвшөөрөлт нь тухайн улсад бүрэн итгэл хүлээлгэхгүй байгаагийн илрэл болно. Эсвэл тухайн улсыг цаашид бүрэн хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөхийн эхлэл ч байж болно. Монгол улс нь 1911-1945 он хүртэл үндсэндээ де-факто хэлбэрээр оршин тогтнож байсан байна. Монгол улсыг тухайн үед зөвхөн Зөвлөлт Холбоот Улс л де-факто хэлбэрээр зөвшөөрч байсан байжээ. Өнөөдрийн байдлаар Монгол улсын Тайвань улстай тогтоосон харилцаа нь де-факто юм. Учир нь одоогийн байдлаар Хятад улс нь Тайванийг Хятадын нэг хэсэг гэж үзсээр ирсэн байгаа билээ.
Эшлэл
Ангилал:Латин хэлний хэллэг Ангилал:Хуулийн хэл
Баруун Сахар
Баруун Сахар (Араб: الصحراء الغربية, бербер: Taneẓṛuft Tutrimt, Sáhara Occidental) нь Хойд Африкт хойд талаараа Марокко, зүүн хойд талаараа Алжир, зүүн болон өмнө талаараа Мавритан улсуудтай хиллэн, баруун талаараа Атлантын далайгаар хүрээлэгдсэн оршдог, НҮБ-ын хяналт дор орших бүс юм. Газар нутаг нь 266000 km2. Дэлхийн хамгийн хүн ам сийрэг суурьшдаг нутгуудын нэг болох Баруун Сахарын нутгийн ихэнхийг цөлийн бүс эзэлнэ. Хүн амын тоо дөнгөж 500,000 гаруй, тэдний талаас илүү нь хамгийн том хот болох Эл Аюнд амьдардаг.
Баруун Сахар нь Испанийн колони байх үедээ буюу 1960-аад оноос НҮБ-ын хяналтад оржээ. Өдгөө тус бүс нутагт хяналтаа тогтоох талаар Мароккогийн Вант Улс болон Сахарын үндэсний чөлөөлөх хөдөлгөөн болох Полисарио Фронтын Бүгд Найрамдах Ардчилсан Арабын Сахар Улсын (дүрвэгсдийн засгийн газар нь Алжирын Тиндуфт байрладаг) хооронд маргаантай.
Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын зуучлалаар гал зогсоох хэлэлцээр 1991 онд байгуулагдсанаас хойш ихэнх нутгийг (Атлантын далайн эргийн бүх шугамыг оролцуулаад) Марокко улс, үлдсэн хэсгийг Алжирын хүчтэй дэмжлэг бүхий Полисарио/БНАСАУ-ын тал хянаж байна. Олон улсын хэмжээнд, Европын Холбоо, Орос зэрэг томоохон хүчнүүд хоёр талын хооронд төвийг сахисан байр суурь баримталж, аль алинд нь энхтайвны хэлэлцээрийг зөвшөөрөх талаар шахалт үзүүлдэг. Иймээс Марокко, Полисариогийн талууд Африк, Ази, Латин Америкийн хөгжиж буй орнуудаас өөрийн талд ашигтайгаар шийдвэрлүүлэхэд дэмжлэг авахаар хүчин чармайлт гаргаж байгаа юм. Полисарио Фронт нь БНАСАУ-ыг дэлхийн 36 орноор хүлээн зөвшөөрүүлснээс гадна Африкийн Холбоонд гишүүнээр элсч чадсан бол Мароккогийн тал Арабын Барилдлагын ихэнх орон, Африкийн хэд хэдэн орны дэмжлэгийг хүлээж байна. Энэ утгаараа хоёр арван зарцуулаад ч шийдэлд хүрээгүй байгаа тус бүс нутгийн асуудал олон улсын байдал өөрчлөгдөхгүй бол ямар нэгэн шийдэлд хүрэх болоогүй байгаа билээ.
Эшлэл
Ангилал:Африкийн бүс нутаг Ангилал:Маргаантай нутаг дэвсгэр
Манила
Манила (, Манила, Manila, Maynila) — Бүгд Найрамдах Филиппин Улсын нийслэл, 1,780,148 оршин суугчтай, улсынхаа хоёрдугаар их хот, дэлхийн хамгийн шигүү суурьшилт хот.
Манила угтаа энэхүү 1.6 сая хүний байгаа 42.88-хан км² газар нутгаар хязгаарлагдахгүй. Засаг захиргааны хуваариар Манила, Кесон, Калоокан, Пасиг, Тагиг гээд 16 хот болох Манила хотын бөөгнөрөл (Нийслэлийн муж)-ийн 619.57 км² газарт 13 сая хүн бий.
Морьтой ч болоосой
«Морьтой ч болоосой» — 1959 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Нэгдлийн адуучин залуу Дондог саваагүйтэж машинтай уралдсанаар унаж явсан морио үхүүлнэ. Ингэснээр банга хүртэж, үхэр хариулахаар болдог.
Дүрүүд
Ангилал:1959 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Хар цагаан кино Ангилал:Хайр дурлалын кино Ангилал:Цуврал кино Ангилал:Монголын кино Ангилал:Лувсанжамбын Мөрдорж
Салхины амт
«Салхины амт» — 1960 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Ангилал:1960 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Ламжавын Ванган
Ад-хок
Ад хок  (Ad hoc ) нь латин үг бөгөөд "түүнд буюу тэнд" гэсэн утгатай. Олон улсын эрх зүйн ойлголтоор тухайн улсыг түр зуурын хүлээн зөвшөөрөх хэлбэр юм. энэ нь тухайн улс өөрт ашигтай нөхцөлд тус улсыг хүлээн зөвшөөрөх хэлбэр юм. Тухайн улсыг хүлээн зөвшөөрөх сонирхолгүй боловч тодорхой нэг асуудлыг шийдвэрлэхийн тулд түр зуурын албан ёсны харилцаанд орохыг хэлнэ. Тухайн асуудлаа шийдвэрлэсний дараа хүлээн зөвшөөрөлтөө цуцлах эсвэл үргэлжлүүлэн хүлээн зөвшөөрөх асуудал гардаг. Энэхүү байдалтай төсөөтэй байдал 1921-1945 онуудад ЗХУ-ын зүгээс Монгол Улстай харилцах харилцаанд байсан байх талтай. Өнөөдрийн хувьд ОХУ-ын зүгээс Абхаз, Осетин зэрэг улсуудыг хүлээн зөвшөөрсөн байдал нь Ад-хок гэж үзэж болно.
Цааш унших
Ангилал:Латин хэлний хэллэг Ангилал:Шинжлэх ухааны онол
Тайлер Блэкетт
Тайлер Нейтан Блэкетт (Tyler Nathan Blackett; 1994 оны дөрөвдүгээр сарын 2, Манчестер)  — Английн хөлбөмбөгчин, «Манчестер Юнайтед» багийн хамгаалагч.
Амжилт
Англи (16-)
Гадны холбоос
Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Блэкпүүл багийн тоглогч Ангилал:Бирмингем Сити багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1994 онд төрсөн
Хо Жон
Хо Жон (허정, 1896–1988) — 1960 онд ерөнхий сайдаар ажилласан Өмнөд Солонгосын улс төрч.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын ерөнхий сайд Ангилал:Өмнөд Солонгосын тусгаар тогтнолын хөдөлгөөн Ангилал:Сөүлийн засаг дарга Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1896 онд төрсөн Ангилал:1988 онд өнгөрсөн
Элбэг дээл
Ангилал:1960 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Жамьянгийн Бунтар
Том Харди
Түүний Бэтмэний сүүлийн цувралд бүтээсэн эсрэг дүр болох Бэйн нь кино шүүмжлэгчдээс өндөр үнэлгээ авчээ.
Эшлэл
Ангилал:1977 онд төрсөн Ангилал:Их Британийн кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Их Британийн эзэнт гүрэн одонгийн командлагч Ангилал:Англичууд Ангилал:Их Британийн хүн
Үүрээр
«Үүрээр» — 1961 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Ангилал:Монгол кинонууд
Де-юре
Де-юре  (de iure, de jure ) нь латин үг бөгөөд "хууль ёсны" гэсэн утгатай. Олон улсын эрх зүйн ойлголтоор тухайн улсыг бүрэн хүлээн зөвшөөрөх хэлбэр юм. Албан ёсоор бүрэн хэмжээнд хүлээн зөвшөөрч тухайн улстай дипломат ба консулын харилцаа тогтоож эдийн засаг, худалдаа, харилцаа холбооны бүх тал дээр харилцаа холбоо тогтоодог.
Эшлэл
Ангилал:Латин хэлний хэллэг Ангилал:Хуулийн хэл
Улаанбаатарт байгаа миний аавд
«Улаанбаатарт байгаа миний аавд» — 1961 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Төв цэнгэлдэх хүрээлэн
Төв цэнгэлдэх хүрээлэн (National Sport Stadium of Mongolia) нь Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод байдаг цэнгэлдэх хүрээлэн юм.
Улаанбаатарт байгаа миний аавд
Ангилал:1961 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Сэмбийн Гончигсумлаа
Төв цэнгэлдэх хүрээлэн
1958 онд БНХАУ-ын тусламжтайгаар байгуулагджээ. Төмөр бетон болон тоосгон холимог хийцтэй. Цэнгэлдэхийн төв асрыг 1971 онд Монголын тал гүйцээж барьжээ. Багтаамж - 12,500 хүн, талбайн хэмжээ 105 x 68 м.
Хүрээлэнгийн арын талбайд 1961 онд Ардын хувьсгалын 40 жилийн ойгоор Соёмбот баганыг босгосон.
Төв цэнгэлдэх хүрээлэнгийн хувьд нийслэлд ашиг, орлого төвлөрүүлдэггүйгээс гадна 1993 онд хувьчлагдсан.
2014 онд хуучин модон сандлуудыг шинэчилж хүн бүр тусдаа суух боломжтой, хуванцар түшлэгтэй сандлаар сольсон байна. Жил бүрийн наадмаар цэнгэлдэх хүрээлэнгийн дотор гадна орчинд хөл хөдөлгөөн болж, наадамчин олноор дүүрдэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн хөлбөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэн Ангилал:Монголын цэнгэлдэх хүрээлэн Ангилал:Монголын хөлбөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэн Ангилал:Улаанбаатар Ангилал:1950-иад онд барьсан
Рафаэл Надал
Рафаэл Надал (Rafael Nadal, 1986 оны зургадугаар сарын 3-нд төрсөн) нь олимпийн аварга, Гранд Слэмийн 9 тэмцээнд аваргалсан Испанийн мэргэжлийн теннисчин юм. Тэрбээр Францын нээлттэй тэмцээнд 14 удаа, Вимблдонд 2 удаа, Австралийн нээлттэй тэмцээнд 1 удаа, Америкийн нээлттэй тэмцээнд 1 удаа тус тус түрүүлж байсан. Тэрбээр дэлхийд нэгт ордог теннисчин бөгөөд энэхүү байр сууриа 2008 оны наймдугаар сарын 18-наас хойш хадгалж байна. Тэрбээр шавар талбай дээр маш сайн тоглодог ба олон хүн түүнийг түүхэн дэх шавар талбайн хамгийн агуу теннисчин гэж үздэг. Надал мөн өөрийн үеийн хамгийн шилдэг тоглогч болох Рожер Федерерийн эсрэг хэрхэн өрсөлддөгөөрөө алдаршсан. Тэрбээр уг нь зөв гартай боловч теннис тоглохдоо солгой барилтай юм.
Тэрбээр Францын нээлттэй тэмцээнд 2005-2008 онд тасралтгүй дөрвөн удаа түрүүлсэн. Түүнчлэн 2006, 2007 онд Вимблдоны шигшээ тоглолтод хоёр удаа дараалан Рожер Федерерт ялагдсан боловч 2008 онд Вимблдонд, мөн 2009 онд Австралийн нээлттэй тэмцээнд Федерерийг ялж түрүүлжээ.
Надал нь 2010 оны Америкийн нээлттэй тэмцээнд түрүүлснээр бүх Их Дуулгад аваргалсан 7 дахь теннисчин болжээ.
Лавлах материал
Ангилал:Дэлхийн теннисчдийн чансааг тэргүүлэгч Ангилал:Испанийн теннисчин Ангилал:Испанийн олимпын аварга Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Испанийн олимпын оролцогч Ангилал:Теннисний олимпын аварга Ангилал:Испанийн хүндэт иргэн Ангилал:Мальоркагийн хүн Ангилал:Испаничууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Нүүр хуудас/3
Proper vertical writing mode is currently supported by only Internet Explorer. See also CSS3 Text Module.
{| <span style="font-size: 200%; writing-mode: tb-lr;font-family:'Mongolian Baiti', 'Mongol Usug', 'Code2000', 'Menksoft Qagan', 'STFangsong', 'SimSun-18030';">
ᠭᠠᠷᠴᠠᠭ ᠯᠠᠲ᠋ᠢᠨ ᠦᠰᠦᠭ ᠢᠶᠡᠷ
Ангилал:Википедиа:Нүүр хуудас
Паг Жон-хи
Пак Жон Хый (солонгос. 박정희, 1917.09.30-1979.10.26) бол Өмнөд Солонгосыг 1961 оноос эхлэн 1979 онд бусдын гарт амиа алдах хүртлээ Өмнөд Солонгосын Ерөнхийлөгч байсан улс төрч, генерал юм. Пак 1961 онд Солонгосын Хоёрдугаар Бүгд найрамдахыг төрийн эргэлтээр унагаж, эрх мэдлийг гартаа авсан. 1963 онд ерөнхийлөгчөөр сонгогдох хүртлээ тэрээр Үндэсний Бүтээн байгуулалтын Дээд Консулын тэргүүнээр ажиллаж байв. 1972 онд Пак цэргийн хуулийг баталснаар улсынхаа Үндсэн хуулийг хоёрдугаарт тавьж, үндэстний дотор байсан коммунист заналхийллийг өөрийгөө ерөнхийлөгчөөр тунхаглажээ. Түүний амь насанд халдахаар хэд хэдэн удаа оролдсоны дотор Умард Солонгосын туршуулуудын халдлага хоёр удаа байжээ. 1979 оны аравдугаар сарын 26-нд Пак өөрийн хамгаалалтын албаны дарга Ким Жэ Гюүгийн гарт амиа алдсан юм. Пак Жон Хый 18 жил Өмнөд Солонгосыг удирдсан.
Японы эзлэн түрэмгийлэлд байсан Солонгост ядуу тариачин айлын гэрт төрсөн Пак Японы тоглоомын Манж Го улсын армид цэргийн алба хааж байв. Түүнийг чадварлаг офицер болохыг нь ажиглаж, Японы эзэн хааны армийн дээд зэрэг болох Квантуны армид Дэлхийн II дайны үед элсүүлжээ. Дайны дараагаар Пак Бүгд найрамдах Солонгос улсын армид элсэв. Солонгосын дайны үед тэрээр тун залуудаа генерал цол хүртсэн юм. 1960 онд Пак Солонгосын армийн үйл ажиллагааны хэлтсийн тэргүүн болж, 1961 онд Өмнөд Солонгосыг 30 гаруй жил удирдсан цэргийнхний эсрэг төрийн эргэлт хийсэн офицеруудыг удирдав.
Пак 1979 оныг хүртэл Өмнөд Солонгосыг удирдахдаа эдийн засгийн өсөлтийг нь хурдасгаж Хан мөрний эрэг дэх ид шидийг бүтээсэн. Гэсэн ч түүний дэглэмийн үед хүний эрхийг зөрчих, халдах тохиолдол байсан. Үүнээс болж түүний талаарх хүмүүсийн бодол хоёр хуваагддаг. Нэг хэсэг нь түүний хийсэн өөрчлөлтийг үнэлэх ёстой гэдэг бол нөгөө хэсэг нь түүний дэглэмийг буруушаадаг. Түүний дэглэмийн үед залуу насаа өнгөрөөсөн ахмад үеийнхэн социалист Умард Солонгосоос өөрсдийгөө хамгаалахын тулд Пакын бүтээн байгуулсан эдийн засгийн суурийг нь үнэлдэг. Харин Солонгосын шинэ үеийнхэн болоод ардчиллын төлөө тэмцэж байсан хүмүүс түүний дэглэмийг буруушааж, Өмнөд Солонгосын ардчилалд хүрэх шилжилтэд саад хийсэн гэдэг. 1999 онд Time сэтгүүлийн “Зууны шилдэг Ази хүмүүс”-ийн эхний арван хүнд Пак Жон Хый багтжээ.
Өсвөр нас
Пак Жон Хый 1917 оны 9-р сарын 30-нд Солонгосын колонийн Гиёнбук мужийн Гумид төржээ. Тэр ядуу тариачныд таван ах, хоёр эгчтэй айлын отгон хүүхэд болон төрсөн. Залуудаа Пак Дэгүд сургуульд багшлах зөвшөөрөл авч, багшийн сургууль төгссөний дараа Мунгёнд багшаар ажиллах болжээ. Энэ үедээ тэр Такаги Масао хэмээх япон нэртэй болсон юм. Японы дайны дараагаар Пак Манж Гогийн эзэн хааны армийн Чанчуны цэргийн академид элсэхээр шийджээ. 1942 онд сургуулиа төгсөхөд нь чадварлаг офицер болохыг нь япон зааварлагч нар нь ажиглан түүнийг Япон дахь Эзэн хааны дайны коллежид үргэлжлүүлэн суралцахыг санал болгожээ. 1944 онд гуравдугаар ангиа төгссөний дараа Пакыг Японы дээд зэргийн Квантуны армид дэслэгч болгож, Дэлхийн II дайны төгсгөлөөр алба хаалгажээ.
Дайны дараа нутагтаа эргэн ирсэн Пак Солонгосын цэргийн академид бүртгүүлжээ. 1946 онд ахмад цолтой төгссөн Пак Өмнөд Солонгос дахь АНУ-ын цэрэг армийн засгийн газрын харъяан дахь цагдаагийн армид офицер болжээ. Сингман Рийгийн удирдсан Өмнөд Солонгосын шинээр байгуулагдсан засгийн газар 1948 оны арваннэгдүгээр сард Пакыг Солонгосын цагдаа доторх коммунист үүрийг удирдсан хэргээр баривчлав. Түүнийг цэргийн шүүхээс цаазаар авах ял оноосон ч Солонгосын цэргийн дээд зэргийн офицеруудын ятгалгаар Рий ялыг нь хөнгөрүүлжээ. Өмнөд Солонгосын Ажилчдын намын гишүүн байхад Пакыг цэргийнхний дотор үүр үүсгэсэн гэх баримт нотолгоо олдоогүй. Солонгосын дайн эхэлсний дараа Пак Өмнөд Солонгосын армид хошууч болон эргэн иржээ. 1950 оны есдүгээр сард тэрээр дэд хурандаа, 1951 оны дөрөвдүгээр сард хурандаа болон дэвшив. Хурандаа болсныхоо дараа дайны үед II болон III их бууны ангийг удирдаж байв. Пак 1952 онд Армийн дээд удирдлагын тагнуулын хэлтэст орлогч дарга болсон бол 1953 онд дайн дуусахад бригадын генерал болж дэвшжээ. Солонгосын дайныг зогсоох эвлэрлийн гэрээ байгуулагдсаны дараа Пак зургаан сарын сургалтанд хамрагдахаар Америкийн Форт Силл рүү явжээ.
Солонгост эргэн ирснийхээ дараа тэр маш хурдан дэвшив. 1958 онд хошууч генерал болохоосоо өмнө Өмнөд Солонгосын армийн 5 болон 7-р хэлтсийг удирдаж байлаа. Үүний дараа Нэгдүгээр Армийн Штабын дарга болсноор Солонгосын 1 болон 6-р дүүргийг удирдах болж, Сөүлийн аюулгүй байдлыг хамгаалах үүрэг хүлээв. 1960 онд Өмнөд Солонгосын армийн Үйл ажиллагааны дарга, Хоёрдугаар Армийн орлогч командлагч болсноор Пак цэргийн хамгийн нөлөөтэй, хамгийн хүчирхэг хүмүүсийн нэг болсон юм.
Эрх мэдэлд хүрсэн нь
1960 оны дөрөвдүгээр сарын 19-нд өрнөсөн оюутнуудын эсэргүүцлийн дараа Өмнөд Солонгосын анхны ерөнхийлөгч Сингман Рий дөрөвдүгээр сарын 25-нд албан тушаалаасаа огцров. Наймдугаар сарын 13-нд ардчилсан шинэ засгийн газар байгуулагдсан ч төдий л удсангүй огцорлоо. Юн Бо Сён ерөнхийлөгч хэмээн нэрлүүлж байсан ч, үнэн хэрэгтээ ерөнхий сайд Чан Мён бүх эрх мэдлийг гартаа төвлөрүүлсэн байв. Асуудал маш хурдан урган гарлаа. Учир нь ямар ч хүн Ардчилсан намын олонхийг юмуу танхимын бүтцийг захирч чадахгүй. Ерөнхий сайд Чан 5 сар тутамд танхимын албан тушаалыг 3 удаа сольж улс төрийг тогтвортой байлгахаар зорьж байв. Яг энэ үеэр Рийгийн захиргааны үед авлигад идэгдэж, удирдлагагүй болсноос эдийн засаг уналтанд орж, оюутнууд Рийг огцрохыг шаардах болов. Гудамжаар дүүрэн улс төр, эдийн засгийн өөрчлөлт хийхийг шаардсан жагсагчид. Цагдаа хүчний байгууллага Рийгийн засгийн газрын заавраар ажиллаж байсан тул хууль, дүрмийг үл тоосон нь олон нийтийн дургүйцлийг ихэд хүргэжээ. Эрх баригч Ардчилсан намыг засгийн эрхээс зайлуулахыг олон нийт шаардсаар байлаа.
Олныг хамарсан энэхүү тогтворгүй байдлын эсрэг хошууч генерал Пак Хувьсгалт Цэргийн Хороог байгуулав. 1961 оны тавдугаар сарын 16-нд буюу Армийн Тэргүүн Чан До Ёныг оргон зайлсны дараа өдөр энэ байгууллага цэргийнхний дунд төрийн эргэлт хийв. Цэргийнхэн ийнхүү төрийн эрх мэдлийг хүчээр авснаар ерөнхийлөгч Юний ардчилсан сонгуулиар гарч ирсэн засгийн газрыг унагаж, Хоёрдугаар Бүгд Найрамдахыг төгсгөл болгожээ.
Анхандаа Пакыг дэмжиж байсан цэргийн офицерууд шинэ засаг захиргааг бүрдүүлж байв. Шинэчлэн байгуулагдсан Үндэсний Сэргээн байгуулалтын Дээд Консулыг генерал Чан удирдлаа. Гэсэн ч 1961 оны долдугаар сард Чаныг баривчилсны дараагаар Пак консулын хяналтыг гартаа авсан юм. Улс төрийн эмх замбараагүй байдалд туйлдаж ядарсан энгийн ард иргэд төрийн эргэлтийг хүчтэй дэмжиж байв. Ерөнхий сайд Чан төрийн эргэлтийг эсэргүүцэн зогсож, ерөнхийлөгч Юн цэргийнхнийг эмх журамд оруулж АНУ-ын Наймдугаар Армийг ятган Солонгосын Армийн зарим командлагчдыг шинэ засгийн газарт саад хийхгүй байлгахыг оролдож байв. Төрийн эргэлтийн дараахан Пак дэслэгч генерал болсон юм.