cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Усан мандал
Усан мандал буюу гидросфер
Нэг эст фитопланктон ихэвчлэн урсгалаар идэвхигүй хөвөх ба харин зоопланктууд бол ихэнхдээ идэвхитэй сэлж хөвнө. Планктон бие махбодуудын өвөрмөц экологийн бүлэг бол НЕЙСТОН амьтад юм. Эдгээр нь ус, агаарын орчны зааг дээр орших бүлэг амьтад юм. усны нягтшил зууралданги амьтдын идэвхитэй сэлэхэд нөлөөлнө. Урсгалын хүч, эсэргүүцлийг даван туулж чөлөөтэй сэлж чаддаг амьтдын бүлгийг НЕКТОН амьтад гэж нэрлэнэ. Үүнд: далайн гахай, халим загас, калимарууд орно. Ий амьтдын бүе шувтан хэлбэтэй, булчин, хөдөлгөөний эрхтэн сайж хөгжсөн байдаг.
Усан орчны гол онцлогийн нэг нь хүчилтөрөгчийн горим юм. Хүчилтөрөгчийн усанд нэвчих коэффизиент агаарынхаас барьцаалбал бараг 320 дахин бага. 1 л усанд 10 мл-ээс хэтрэхгүй хэмжээний хүчилтөрөгч агуулагдана. Энэ нь агаар мандалд байгаасаас 21 дахин бага юм. иймээс усны амьтдын амьсгалах процес нэлээдтөвөгтэй. Усанд хүчилтөрөгч үндсэндээ усны ургамал, ногоон замгийн фотосинтезийн явц ба агаараас усанд нэвчих замаар шингэнэ. Иймээс усны гадргуугийн өнгөн хэсэгт дод гүн давхраанаас илүү их хүчилтөрөгч байдаг. Усны давсжилт, температур ихсэхэд түүнд байх хүчилтөрөгчийн хэмжээ багасна. Бактери, амьтад олноороо бөөгнөрсөн үед усны хүчилтөрөгчийн их ашигласнаас дутагдал бий болно. Тухайлбал: усны гадаргуу мөсөөр хучигдах, гадаргуугийн температур ихэссэнээр хүчилтөрөгчийн уусах чанар багасах, ёроолын органик нэгдлүүдийн ялзрал эрчимжих үед тод ажиглагдана.
Усанд янз бүрийн эрдэс давс, бодис уусдаг нь тодорхой. Иймээс гидробионтуудын амьдралд давсны горим чухал нөлөөтэй бөгөөд тэдгээр нь биенд байх давсны хэмжээ, тэнцвэрийг тогтмол байлгах зохидлогоотой. Хэрэв хуурай газар, агаарын амьтдад ус дутагдах үед түүнийг усаар хангах явдал хамгийн чухал болдог бол гидробионтуудад бие дэх усны хэмжээг тогтвортой байлгах, илүүдэл усыг биеэс байнга зайлуулах явдал түүнээс ч чухал. Гидробионтуудын биеийн эс дэх усны хэмжээ илүүдвэл осмос даралт өөрчлөгдөж, амьдрал, үйл ажиллагааны горим алдагдахад хүрдэг. Гидробионтуудын осмос даралт хүрээлэн буй орчны давсжилтаас ихээхэн хамаарна. Иймээс пойкилоосмос бие махбодиуд өөрийн эрдэс давсны солилцоо, тэнцвэрийг тогтмол байлгах гол арга нь тохиромжгүй давсжилт бүхий орчноос зайлж холдох, шилжих явдал юм. харин усны сээр нуруутан амьтад, дээд хавч, тэдгээрийн авгалдай зэрэг нь усан орчны давсны аагаас үл хамааран бие дэх осмос даралтаа тогтвортой байлгах чадвартай. Иям гидробионтуудыг ГОМОЙООСМОС амьтад гэнэ. Цэнгэг усны гидробионтуудын биеийн шүүс хүрээлэн буй усныхтай харьцуулахад гипертоник буюу их байдаг. Иймээс биед орж буй усны хэмжээг байгасгах, эсвэл илүүдэл усыг зайлуулах үүргийг бүдүүлэг биет амьтдад вакуолууд, олон эст амьтдад тусгай ялгаруулах эрхтний тогтолцоо гүйцэтгэдэг. Хэрэв биеийн шингэнтэй харьцуулахад усан орчин гипертоник байвал осмос даралт алдагдаж бие усгүйжин хуурайшихад хүрнэ. Ингэж хуурайшихаас хамгаалахын тулд гидробионтууд бие дэх давсныхаа аагийг ихэсгэх зохидлогоотой болжээ. Харин хөхтөн амьтан, загас, дээд хавч, усны шавьж, тэдгээрийн авгалдай зэрэгт ус үл нэвтрүүлэх бүрхүүл нь усгүйжиж хуурайшихаас хамгаална.
Усан орчны өөр нэг онцлог бол темпратурын горим юм. усан орчинд темпратурын горим агаар, хуурай газрынхаас илүү тогтвортой байдаг. Энэ нь усны хувийн дулаан багтаамж их байдаг зэрэг физик шинжтэй холбоотой. Усны темпратурын горим илүү тогтвортой байгаатай холбогдож гидробионтууд дотор хуурай газартай харьцуулбал сненотерм бие махбодь илүү тархсан байдаг. Эвритерм зүйл үндсэндээ эх газрын жижиг усан сан, сэрүүн, хүйтэн бүсийн далай, тэнгисийн эрэг орчмын бүс зэрэг темпратурын хоног, улирлын хэлбэлзэл үлэмжхэн их байх хэсгүүдээр оршино.
Усан орчинд гэрэл агаар хуурай газрынхаас маш бага. Усны гадаргуу дээр туссан гэрлийн ихэнх нь агаарт ойдог. Нар хичнээн ташуу тусна, ойлт төдий чинээ их байдаг. Иймээс өдрийн гэрэлтэй байх үе усны гүнд хуурай газрынхаас маш богино хугацаанд үргэлжилнэ. Жишээ нь: Африкийн Мадейр арлын орчимд зуны өдөр усан доор 30 м гүнд ердөө 5 цаг, 40 м гүнд 15 минут үргэлжилдэг ажээ. Гүн болох тутам гэрлийн хэмжээ буурах нь түүнийг ус шингээдэгтэй холбоотой. Гэрлийн шингээлт нь усны тунгалагжилт бага байвал төчнөөн их байдаг. Тунгалагжилт нь усанд байх жижиг хэсэг, хольц булингараас хамаарна. Тунгалагжилтаас хамааран усан орчин дахь фотосинтезийн бүсийн хязгаар их хэлбэлзэнэ. Хамгийн цэвэр усанд 200 м ба түүнээс гүнд гэрэл нэвтэрнэ. Харин 1000-1500 м – ээс цааш харанхуй бүс орших ба энд нарны гэрэл ердөө нэвтрэхгүй, мөнхийн харанхуй болно. Харин 1000-1500 м хүртэл бүрэнхийн бүс оршино. Усан санд дээд давхрааны гэрлийн хэмжээ, жилийн улирал, газар нутгийн өргөрөгөөс хамаарч их хувьсана. Хамгийн тод гоёмсог, олон янзын өнгөтэй амьтад литораль ба сублитораль бүсэд амьдардаг. Далай тэнгисийн гүний харанхуй ба бүрэнхий бүдэг гэрэлтэй бүсэд улаан өнгийн амьтад элбэг тохиолддог бөгөөд энэ нь биеэ хамгаалах зохидлогоо билээ.
Ангилал:Тэнгис судлал Ангилал:Гидрогеологи Ангилал:Дэлхийн мандал
Sunrise
Sunrise (株式会社サンライズ), бол анимэ зохион бүтээдгээрээ алдартай, 1972 оны 9 сарын 30-нд байгуулагдсан, Японы томоохон корпораци юм.
Гадны холбоос
Ангилал:Японы аж ахуйн нэгж Ангилал:Анимэ
Хятадын иргэний дайн
Хятадын иргэний дайн (уламж.хятад. 國共内戰, хялбар. 国共内战, пиньинь guógòng neìzhàn, шууд утгаар: «иргэний дайн») нь Гоминданы удирдаж байсан Бүгд Найрамдах Хятад Улсын талд үнэнч хүчнүүд болон Хятадын Коммунист Намын хүчнүүдийн хооронд 1927 оны 4 сараас 1950 оны хугацаанд болсон иргэний дайн юм.
1911 оны Синхайн хувьсгалын нөлөөгөөр Хятадад Манжийн дэглэм унаж, БНХУ-ыг тунхаглаж Сунь Ятсен ерөнхийлөгч болжээ. Гэвч Хятадад нэгдсэн төр улс удаан оршин тогтносонгүй. Цэргийн генерал болгон өөрийн эзэмшил болгоноо тусгаар улс болгон зарлаж, тэдгээр цэргийн эрхтнүүд нь хоорондоо дайсагналцаж байв. 1914 оны 1-р сард генерал Юан Шикай парламентыг тараан, өөрийн дэглэмийг Хятадын ихэнх нутагт тогтоож чаджээ. Юан Шикайн дэглэм удаан оршин тогтносонгүй, бас л хоорондоо иргэний дайн хийсээр байв. Тухайн үед Хятад орныг биеэ даасан цэргийн эрхтнүүд хэдэн арван хэсэг болгон тусад нь захирч байлаа.Жишээ нь, ганц Сичуань мужийг гэхэд л бие даасан 7, 8 генерал хэсэг, хэсгээр нь захирч байв. Энэ үед Хятадад улс төрийн хамгийн том хоёр бүлэглэл байсан нь Гоминдан буюу гамин нам, нөгөөх нь хятадын коммунист нам билээ. Энэ хоёр намын зөрчил 1920-иод оноос эхтэй бөгөөд 1920-иод оны сүүлээр коммунистууд байн, байн бослого гаргах болов. 1930-аад оны эхээр ХКН нь ЗХУ-ын тусламжаар гамингийн эсрэг тулалдах чадвар бүхий байнгын армитай болжээ. Энэ үед Гоминдан намыг Чан Кайши, харин ХКН-ыг Мао Зэдун (Зураг) нар удирдаж байв. 1930-аад оны дундуур энэ хоёр тал ширүүн тулалдаанууд 1927 оноос хийж эхлэсэн юм. Гэвч, япончуудын Хятадын эсрэг явуулж байсан дайнууд хоёр намыг 1937 оны 7-р сарын 5-нд эвлэрэх гэрээнд нэгдэхэд хүргэсэн юм. Дэлхийн II дайн ы дараа япончууд Хятадаас гарсны дараа 1946 оноос иргэний дайн дахин идэвхжиж, 1949 онд коммунистууд ялалт байгуулж засгийн эрхийг авсан байна. Харин Чан Кайши тэргүүтэй гоминданууд Тайвань арал руу зугтаж, одоог хүртэл тэнд өөрсдийн засаг захиргааг байгуулж оршин тогтносоор байна. Хятадын иргэний дайн нь 1927 оны 4-р сараас 1950 оны 5-р сарын хооронд Гоминьдан буюу Хятадын үндсэрхэг нам болон Хятадын коммунист намуудын дунд үргэлжилсэн бөгөөд 1927 онд умардын аянаар эхэлсэн юм. Үндсэрхэг буюу Гоминьдан намыг барууныхан дэмжиж байсан бол Ардын Чөлөөлөх Арми буюу Хятадын коммунист намыг Зөвлөлт Холбоот улс дэмжиж байжээ.
Иргэний дайн 1950 он гарч байж 23 жилийн дараа дууссан боловч албан ёсоор гал зогсоогүй юм. Үүнээс хойш 1949 оны 10-р сарын 1-нд эх газрын Хятадад БНХАУ шинээр байгуулагдсан бол БНХУ Тайвань, Пескадор ба Фужиань гэх мэт бусад жижиг арлууд дээр товхиносон юм. Өнөөг хүртэл хоёр тал гал зогсоож, энхийн гэрээ байгуулаагүй бөгөөд харин эдийн засгийн харилцаа, хамтын ажиллагаа нилээд хөгжжээ.
Бэйян хугацаа
1911 онд Чин династи нуран унаж, Хятад нь Warlord era (?) хэмээгддэг эрин рүү орсон юм. Хятадын умард хэсэгт хяналтаа тогтоож байсан Эзэн хаант ёсны эсрэг бөгөөд үндэстний эв нэгдлийн үзэл санаатай Гоминьдан намынхан болоод БНХУ-ын ерөнхийлөгч Сун Ятсен нар цэргийн эрхтнүүдийг дарахын тулд гаднаас тусламж эрэлхийлж байлаа. Гэвч баруунаас дэмжлэгийг эс олсон тул 1921 онд тэрээр Зөвлөлтөөс дэмжлэг хүсчээ. Улс төрийн хожооны үүднээс Зөвлөлтүүд Сун Ятсенийг дэмжих болсон бөгөөд зэрэгцүүлээд Хятадын Коммунист намыг үүсгэн байгуулжээ.
1923 онд Сунь ба Зөвлөлтийн төлөөлөгч Адольф Йоффе нар Шанхайд уулзан Хятадын нэгдэлд зөвлөлт туслах хамтарсан мэдэгдэл хийв. Уг мэдэгдэл ёсоор Коминтерн, Куоминтанг ба Хятадын коммунист намуудын хамтын ажиллагааг тунхагласан бөгөөд Комминтерний төлөөлөгч Михайль Бородин 1923 онд Хятадад ирэн, улмаар Хятадын коммунист нам Куоминтангд элсэв.
Тэр үед коммунист намын бүрэлдэхүүн жижиг хэвээр байсан бөгөөд 1922 онд 300, 1925 онд 1500 гишүүнтэй болоод байв. Гоминьдан нам 1923 оны байдлаар 50,000 гишүүдтэй байжээ.
1925 онд Сун Ят Сен нас барснаас хэдхэн сарын дараа Үндэсний хувьсгалт армийн ерөнхий коммандлагч Чан Кай Шик Умардын экспедицээ эхлүүлэв. Гэтэл 1926 оноос Гоминьдан нь зүүн болон баруун жигүүрт хуваагдах болов. Энэ дотроо коммунистууд ч олшров. 1926 оны 3 сард Жон Шан хөлгийн хэрэг явдлаар барьцаалахыг оролдсоноос хойш Гоминьдан намын удирдлагад Коммунистуудыг оруулахыг хориглов.
1927 оны эх гэхэд Гоминьдан болон коммунистуудын сөргөлдөөн хувьсгал гарах түвшинд хүрэв. Коммунистууд болоод куоминтангийн зүүн жигүүрийнхэн Гуанжоугаас Ухань хүртэлх мужуудын засаг захиргаанаас Куоминтангийн удирдлагыг зайлуулахаар шийдэв. Харин варлорд Сун Чуанфангд ялагдсан Чан Кай Ши зүүн тийш Жиагси руу нүүж байв. Зүүн жигүүрийнхэн Чаны шаардлагад татгалзсан бөгөөд Чан зүүнийхнийг Сун Ят Сены “Ард түмний 3 зарчмыг зөрчин, урваж” ЗХУ-аас даалгавар авсан хэмээн буруутгав.
4 сарын 7-нд Чан Кайши болон бусад Гоминьды удирдагчид уулзаж, коммунист арга барил нь нийгэм болоод эдийн засгийн хувьд хохиролтой болохыг ярилцсан байна. Улмаар Куоминтаны зүүн жигүүрийнхэн Хятадын коммунист намын олон зуун гишүүдийг баривчлан цаазлав. Уг явдал 4 сарын 12-ны хэрэг буюу Коммунистуудын үйлдсэн Шанхайн аллагад хүргэв. Коммунистууд Наншан, Чангша, Шандоу болон Гуанжоу хотуудыг эзлэхийг оролдов. Хунань мужид “Намрын ургацын бослого” хэмээх зэвсэгт орон нутгийн бослогыг Мао Зедун тэргүүлэн тариачид болоод коммунистууд гаргав. Бослого амжилтгүй боллоо. Яг энэ үед Хятад 3 нийслэлтэй болоод байсан нь олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдсөн нийслэл Бээжин, коммунистууд болон зүүн жигүүрийн куоминтангчуудын нийслэл Ухань болоод баруун жигүүрийн куоминтангчуудын нийслэл Нанжин нар юм.
Гоминьданы үе
Гоминьданчууд варлордуудын эсрэг ажиллагаагаа үргэлжлүүлэн 1928 оны 6 сард Бээжинг эзлэв. Үүний дараа Нанжин төвтэй Засгийн газар дийлэнхи дорнод Хятадад хяналтаа тогтоон, уг засгийн газрыг Хятадын цорын ганц хүлээн зөвшөөрөгдсөн засаг хэмээн олон улс зөвшөөрөв. Гоминьданы Засгийн газар Сун Ятсений хувьсгалын гурван шатны онолын дагуу буюу цэргийн нэгтгэлт, улс төрийн асрамж /халамж, сургалт/, үндсэн хуулийн ардчиллаар явахаа зарлав.
1920-иод оны туршид Хятадын коммунист нам шахагдаж, хөдөө орон нутагт идэвхитэй үйл ажиллагаа явуулах болсон бөгөөд 1927 оны 8 сарын 1-нд Нанчаны бослогыг зохион байгууллаа. Тэд тариачидтай эвсэж байсан бөгөөд өмнөд Хятадын нилээд нутаг дэвсгэрт хяналтаа тогтоов. Куоминтангийн цэргүүд ч араас нь нэхэн хөөсөөр байв. Энэхүү үеийг 10 жилийн дайн хэмээн нэрлэдэг бөгөөд Японы эзлэн түрэмгийлэгчдийн эсрэг “Хоёрдугаар нэгдсэн фронт” байгуулагдах хүртэл энэ нь үргэлжилсэн юм.
1930-аад оны үед Төв талбарын дайн гээч болсон бөгөөд Коммунистуудыг бүслэн хаах зорилготой байв. Уг ажиллагаа 5 ажиллагаа болж өрнөсөн бөгөөд 1, 2-р ажиллагаа бүтэлгүйтэж, 3-р ажиллагаа нь Мугденгийн хэрэг явдлаас болж өрнөөгүй байна. 4-р ажиллагаа /1932-1933/ эхэн үедээ амжилт олж байсан ч бас л бүтэлгүйтэв. Эцэст нь 1933 оны сүүлээр Чан 5-р ажиллагаагаа эхлүүлж, Зөвлөлт Жиангси мужийг тойруулан бэхлэлт босгон бүсэлж эхлэв. Куоминтангийн цэргүүд тус бүр нь 5 милийн зайтай бэхлэлтүүдийг уйгагүйгээр босгон бүсэлж, коммунистуудыг хангамж болон хүнснээс нь тусгаарлав. Куоминтангчууд хөөж эхэлсэн бөгөөд коммунистуудын ухралт бүтэн нэг жил үргэлжилж, 12500 км зам туулсан нь Урт жагсаал /Long March/ хэмээн алдаршжээ.
Энэхүү урт жагсаал Чан Кайши болон түүний Хятадын ислам холбоотон Ма бүлэгт баруун хойд хятадад шахагдан, бут ниргүүлснээр дуусгавар болов. Коммунистуудын арми замын дунд тариачид, ядуучуудыг эгнээндээ элсүүлж, газрын эздийн өмч болон зэр зэвсгийг дээрэмдэх замаар өөрийгөө сэлбэж байсан ч Зөвлөлт Хятадын Бүгд Найрамдах улс /Жиангси муж/-аас 90-100 мянган хүнтэйгээр эхэлсэн урт жагсаал нь Шаанси мужид 7-8 мянган хүнтэй үлдсэнээр эцэс болжээ. Эндээс Хятадын коммунист намын үндэслэгчдийн нэг Жанг Гуатуогийн улс төрийн манлайлал эцэс болж, их ухралтыг хийсэн Маогийн нэр хүнд Хятадын коммунист намын дотор өсөн нэмэгдэв. Гэвч 1934 оны 10 сард коммунистууд бэхлэлтийг аргалан зугтаж чадлаа.
ХКН болон КМТ нарын Хоёрдугаар нэгдсэн фронт нь яг үнэндээ нэр төдий байв. ХКН Японтой хийсэн томоохон тулалдаануудад оролцохоос зайлсхийн, партизаны дайныг илүүтэй явуулж байлаа. Хоёр тал Хоёрдугаар нэгдсэн фронтод нэгдсэн нэрийн дор дотроо ч мөн хагаралдан Японд эзлэгдээгүй нутаг дэвсгэр дээр жижиг хэмжээний тулгаралтууд хийсээр байв. Ерөнхийдөө Хятад-Японы хоёрдугаар дайн нь ХКН-д ихээхэн хожоотой тусаж байсан бөгөөд КМТ-ны японтой хийж байсан дайн гарз хохирол ихтэй, Чан Кай-шикт хүнд тусч байлаа. Япончуудын үйлдсэн харгислал нь хятадын тариачдын дургүйцлыг ихээр төрүүлж коммунист намд олноороо элсэх болов. Коммунистууд дорвитой байлдаан хийгээгүй боловч тэдний хийж байсан партизаны дайн нь олон нийтийн дунд нэр хүндийг олж Японы эсрэг тэмцлийн манлайлагч хүчин мэтээр харагдуулж байв.
Ингээд 1945 он гарч Хирошима болон Нагасаки хотууд дээр атомын бөмбөг хаяж үг дуугүй бууж өгөх тухай АНУ-ын Японд тулган хүлээлгэсэн гэрээ ёсоор Япон нь Хятад дахь эзэлсэн нутгаас цэргээ гаргахдаа бууж өгч, зэр зэвсгээ Гоминьданд хүлээлгэн өгөх ёстойгоос ХКН-д биш байв. Харин Манжуурт Япон нь ЗХУ-д бууж өглөө. Гэтэл Гоминьдан Манжуурт ямар ч анги, нэгжгүй байв. Чан Кайши Японы цэргүүдэд зэр зэвсгээ хамгийн ойр дайралдах Гоминьданы харуулын цэгт хураалгах, харин ХКН-д өгч болохгүй тухай сануулан тушаасаар байлаа.
Дайны дараах анхны зөвлөлдөх уулзалтанд Чан Кайши болон Мао Зэдун нар 1945 оны 8 сарын 28-наас 10 сарын 10-ны хооронд Чунцынд уулзсан байна. Хоёр тал аль аль нь энх тайванч бүтээн босголтыг чухалчилж буйгаа илэрхийлсэн боловч товч тодорхой ямар ч үр дүн хурлаас гарсангүй. Энхийн яриа хэлэлцээ явагдаж байх үед ч хоорондын тулалдаан үргэлжилсээр байсан бөгөөд 1946 оны нэг сард эвлэрэл тогтоход л намжсан гэдэг.
Дэлхийн II дайны Дорнод Азийн хэсэг дэх сүүлийн нэг сард Зөвлөлтийн арми Манжуурын Стратегийн Довтолгооны Ажиллагаа гэгчийг зохион байгуулан Манжуур дахь Японы хүчний эсрэг Монгол-Хятадын хилийн зүгээс дайрав. Уг тулалдаан Квантуны армийн байлдах чадваргүй болгож, ЗХУ-ын эзэмшилд бүх Манжуур орсон юм. Түүнчлэн 700 мянган япон цэргүүд оросуудад олзлогдсон байна. Гэтэл Чан Кайшид нэгэн айдас төрөх болсон нь Оросууд тус бүс нутгаас гарсны дараа ХКН-аас Манжуурыг хамгаалах хангалттай нөөцгүй байгаа гэдэг асуудал байв. Тиймээс тэрээр Оросуудыг Манжуурт аль болох удаан хугацаагаар суухыг хичээнгүйлэн хүсч, харин энэ хооронд маш сайн сургагдсан, зэвсэглэл сайтай цэргүүдээ тус бүст байршуулаад авахыг чармайж байлаа. Ингээд АНУ-ын Агаарын цэргийн хүчний тусламжтайгаар агаарын зөөвөрлөх ажиллагааг Гоминьданы цэргүүд гүйцэтгэж, Хойд Хятад дахь гол хотуудад шүхрээр буусан байна. Харин тус бүсийн хөдөө-орон нутгийн хэсэг нь аль хэдийн ХКН-ын мэдэлд орсон байжээ. Гэтэл Зөвлөлтүүд Умард Хятадын нутгаас гарч явахдаа зориудаар хамаг аж үйлдвэрийн төвүүдийг нь тонон дээрэмдэж, устгаж, зөөж болох зүйлсийг нь дайнд сүйдсэн эх орон руугаа зөөгөөд явчихсан байв (Уг зүйлсийн үнэ цэнэ 2 тэрбум ам.доллар гэдэг).
Эвлэрэл 1946 оны 6 сард эвдэрч, ХКН болон Гоминьданы хооронд бүрэн хэмжээний дайны гал дахин авалцлаа. Ийнхүү Хятад орон 3 илүү жил үргэлжилсэн иргэний дайны хөлд нэрвэгдлээ.
Энэ үеийг Хятадын коммунист суртал ухуулгад “Чөлөөлөх дайн” хэмээн нэрийдэх нь ч бий. Энэ үед АНУ Гоминьданд олон зуун сая долларын өртөг бүхий дайны хангамж болон цэргийн тоног төхөөрөмжүүдийг тусламжаар буюу зээлээр олгож байлаа. Мөн Гоминьданы цэргүүдийг төв Хятадаас Зүүн хойд Хятад (Манжуур) руу зөөвөрлөж өгсөн юм. Ерөнхийлөгч Трумэн “Япончуудыг ашиглан Коммунистуудыг тогтоон барих” бодолтой байв. Иймээс зарим бүс нутгуудад Япончуудыг зэвсгээ хураалган, тэнгсээр аялан эх нутагтаа буцах хугацааг зориудаар хойшлуулж байсан гэдэг. Ингээд Гоминьданы цэргүүд ирж, мөн АНУ-ын 50 мянган тэнгисийн цэрэг газардсаны эцэст л япончуудын зэвсгийг хураасан гэдэг.
ХКН нь зэр зэвсгийн хөгжлийн түвшингээр Гоминьданаас хол хоцорч байсан ч тэдний гол давуу тал нь үзэл суртал, суртал нэвтрүүлгийн хүчтэй ажиллагаа, сүлжээндээ байжээ. Тэдний гол давуу тал нь газрын шинэчлэлийн сурталчилгаа байв. Энэ нь хэрвээ тосгоны ядуу, газаргүй, хагас өлсгөлөн тариачид ХКН-ын төлөө тулалдах юм бол газрын эздээс газрыг нь шилжүүлэн авч, тариалангийн газартай болно гэдэг байв. Түүнчлэн тодорхой хэмжээгээр ЗХУ цаагуураа ХКН-ыг дэмжиж, зэр зэвсэг, санхүүжилтээр хангаж байсан байна. Түүнчлэн чөлөөлөгдсөн бүс нутгаас коммунистууд япончуудын тодорхой тооны танк, бусад зэр зэвсгийг олзлон авч ашигласан төдийгүй гоминьданы олзлогдсон, сайтар бэлтгэгдсэн цэргүүдийг ч зорилгодоо ашиглах болсоноор хүндрэлтэй асуудлаа шийдэв. Тэдний мөн нэг харьцангуй давуу тал нь хүн хүчний шавхагдашгүй нөөцтэйд байлаа.
1947 оны 3 сард гоминьдан ХКН-ын нийслэл болох Йенанийг эзэлж бэлэг тэмдгийн шинжтэй ялалт байгуулав. 1948 оны сүүлээр ХКН Шенянь ба Чанчун гэх мэт умардын хотуудыг Ляошений ажиллагаагаараа эзлэн хяналтаа тогтоов. Гоминьданы хамгийн шилдэг арми болох Шинэ нэгдүгээр арми нь Чанчун хотын бүслэлтийг хамгаалж 6 сар тулалдсаны эцэст ялагдаж ихээхэн хэмжээний танк, хүнд их буу болон бусад зэвсэглэл зэрэг давшилтын хэрэгслийн хамт олзлогдов. Уг бүслэлтийн үед энгийн ард иргэд олноор үрэгдсэний 300 мянга нь өлсгөлөнгөөс болж амиа алджээ. 1948 оны 4 сард Луоянг хот мөн коммунистуудад бууж өгч, Гоминьданы армийн хангамж тасалдав. Түүний дараа 9 сард ХКН Жинань, Шандунь мужуудыг ширүүн тулалдааны үр дүнд эзэлжээ.
1948 оны сүүл, 1949 оны эхээр явагдсан Хуайхай ажиллагаагаар ХКН Хятадын зүүн төвийн бүс нутагт бүрэн хяналтаа тогтоов. Дараа нь Бэйпин-Тианжины ажиллагаа 64 хоногийн турш тун ширүүн явагдаж, 1949 оны 1 сарын 31-нд ялалтаар өндөрлөсөн байна. Хятадын Ардын Чөлөөлөх арми Жанчхүү, Тианжинь болон Дагу, Бейпин боомтууд дахь тулаанд маш хүнд гарз хохирол амсав. Энэ ажиллагаанд КМТ-ны 600 мянган цэргийн эсрэг 890 мянган цэргээр сөржээ. Ганц Жанчхүүд л гэхэд 40 мянган коммунист нас барсан гэдэг. Харин КМТ-ны хохирол нийтдээ 520 мянга болсонд амь үрэгдсэн, шархадсан болон олзлогдсон цэргүүд орно.
Ингээд 1949 ондоо багтан Мао Зэдун Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улс байгуулагдсаныг тунхаглан Бэйпинг нийслэлээ болгон, нэрийг нь Бээжин болгон солилоо. Чан Кайши тэргүүтэй 2 сая националистууд эх газрын Хятадыг орхин Тайваны арал руу очин суурьшив. БНХАУ БНХУ-ын эзэмшилд байдаг Кинмень арал руу дайрсан боловч бут цохигдсоноор цааш Тайван руу давших зам хаагдсан юм. 1949 оны 12 сард Чан Тайваны арлын Тайпей хотыг БНХУ-ын түр нийслэл хэмээн зарласан бөгөөд өөрийн засгийн газрыг Хятадын цорын ганц хууль ёсны засаг хэмээн нотолсоор байлаа.
Коммунистууд 1950 онд Хайнань арал, Ваншаны арлууд болон Жоушан арал руу цэрэг илгээн эзэлж авсан юм.
1949 оны 6 сард БНХУ эх газрын Хятадын бүх усан боомтуудыг хааснаа зарлаж, өөрийн усан онгоцнуудаа Фужиан мужийн Мин голын цутгалаас Манжуур дахь Ляо голын цутгал хүртэл эргүүлд гаргасан нь төмөр замын хөгжил муу, далай тэнгисийн тээврийн ач холбогдол өндөртэй БНХАУ-д ихээхэн бэрхшээл, төвөг учруулав.
Эх газрын Хятадыг алдсаны дараа 12,000 цэрэгтэй Гоминьданы хүч Бирм руу зугтан гарч, Өмнөд Хятадын зүг үргэлжлүүлэн партизаны дайн хийсээр байв. Тэдний удирдагч, генерал Ли Ми тэр битгий хэл БНХУ-аас цалин авч, Юннань мужийн захирагч гэсэн нэр төдий цолтой болов. АНУ уг ажиллагааг дэмжин, Тагнуулын төв газар тэдэнд бүх талаар туслалцаа үзүүлж байлаа. Харин 1953 онд Бирмийн засгийн газар НҮБ-д гомдол мэдүүлснээр АНУ БНХУ-ыг цэргүүдээ татахыг шахах болов. 1954 оны эцэс гэхэд 6 мянга орчим цэрэг Бирмийг орхин гарч, Ли Ми армиа татан буулгаж байгаагаа зарлав. Гэсэн хэдий ч нилээд олон мянган цэрэг үлдэж хоцрон, БНХУ-ын зүгээс тэдэнд хангамж үзүүлж, удирдлагаар хангаж байсан гэдэг. Мөн нэмэлт хүч ч нууцаар илгээдэг байсан байна.
1954 оны 9 сарын 3-нд Тайваны хоолойн анхны хямрал гарч, ХАЧА Күэмой руу их буугаар галлан, Дачэний арлууд руу шууд заналхийлэх боллоо. 1955 оны 1-р сарын 20-нд ХАЧА Ижяншань арлыг эзлэн, уг арал дээр байрлаж байсан БНХУ-ын 720 хүнтэй хуаран цэргийг хүйс тэмтрэв. Мөн сарын 24-нд АНУ-ын Конгрессоос Формозагийн шийдвэр гэгчийг гаргасан нь Ерөнхийлөгчид БНХУ-ын эрэг хавийн арлуудыг хамгаалах эрх олгосон юм. 1955 оны 3 сард ХАЧА их бууны галаа зогсоосноор Тайваны хоолойн анхны хямрал эцэс болжээ.
Тайваны хоолойн хоёрдугаар хямрал 1958 оны 8 сарын 23-нд эхэлж, хоёр талаас БНХУ-ын Күэмой, БНХАУ-ын Амой руу харилцан галласан бөгөөд тэр оныхоо 11 сард дуусгавар болжээ.
Тайванийн хоолойн гуравдугаар хямрал 1995-1996 оны хооронд БНХАУ-ын зүгээс Тайваниас холгүй газар луу пуужин харвалтын хэд хэдэн цуврал туршилт явуулснаас үүдэн дэгдэж байв.
Хоёр талын дайсагнал эцэс болоогүйгээр зогсохгүй өнөөг хүртэл хоёр тал дайныг эцэс болгох тухай Гэрээ хэлэлцээрт гарын үсэг зураагүй байгаа юм.
Ангилал:20-р зууны дайн Ангилал:Иргэний дайн Ангилал:Хятадын зэвсэгт хүчний түүх  Ангилал:Бүгд Найрамдах Хятад Улс иргэний дайн Ангилал:Партизаны дайн Ангилал:Төлөөллийн дайн Ангилал:Хятадын дайн
V Бенедикт
V Бенедикт (Benedict V, Ромд төрж, 966 оны 7 сарын 4-нд нас барсан) нь 964 онд алба хашсан Ромын пап юм. XII Иоанныг (955–964) таалал төгсөхөд Ромчууд түүнийг папаар сонгосон хэдий ч Ариун Ромын эзэн хаан I Отто (936–973) уг сонголтыг хүлээн зөвшөөрөлгүй, хэдэн сарын дараа түүнийг папын суудлаас огцруулжээ. Ийнхүү хуучин пап Хамбургт хүргэгдэж, Хамбург-Бремений аркбишоп Адалдагийн халамжин дор диакон буюу орлогч болсон аж. V Бенедикт 966 онд нас нөгчиж, Хамбургийн сүмд чандарлажээ. Хожим түүний чандарыг Ромд авчирсан байна.
V Бенедиктийг папын суудлаас огцруулсан сүмийн хурал дээр VIII Лео (963–965) түүний өмсч байсан цувыг урж, очирт таягийг нь хугалсан бөгөөд энэ нь түүхэн сурвалж бичгүүдэд папын очирт таягийн тухай дурьдсан анхны үйл явдал юм.
Эшлэл
Ангилал:Пап Ангилал:Италийн түүхэн хүн Ангилал:9-р эсвэл 10-р зуунд төрсөн Ангилал:966 онд өнгөрсөн
Виллиам Сигров
Виллиам Рэймонд Сигров (William Raymond Seagrove, 1898 оны 7 сарын 2 – 1980 оны 6 сарын 5) нь Их Британийн хөнгөн атлетикч юм.
Их Британийн армид алба хааж байхдаа дэлхийн нэгдүгээр дайнд оролцсон тэрээр 1920 оны зуны олимп Бельгийн Антверпен хотод зохиогдоход 3000 метрийн багийн гүйлтийн төрөлд Жо Блюитт, Альберт Хилл нарын хамт мөнгөн медаль хүртэж, 5000 метрийн гүйлтийн төрөлд 6-р байр эзэлжээ.
Дөрвөн жилийн дараа 1924 оны зуны олимпоос 3000 метрийн багийн гүйлтийн төрөлд дахин мөнгөн медаль зүүжээ.
Тэрээр 1926 онд Нормансал бэлтгэл сургуулийг Зүүн Сассексийн Сифордод байгуулж, хичээлийн эрхлэгч, математикийн багшаар ажиллаж байв. Сифорд хот дахь Сигров Вэй гудамж түүний нэрээр нэрлэгдсэн аж.
Монгол орны нүүрсний нөөц
Монгол орны хэмжээнд 12 нүүрсний сав газар, 3 нүүрстэй талбайд энэ оны статистик мэдээгээр нүүрсний нийт батлагдсан геологийн нөөц 32.6 тэрбум.тн, онолын хувьд шинжлэх ухааны доктор Д.Бат-Эрдэнэ нь Геологи-хайгуулын нэмэлт судалгаагаар илрүүлэх боломжтой нөөц баялаг 150 тэрбум.тн байна гэсэн байдаг.
АЙМГУУДЫН НҮҮРСНИЙ НӨӨЦИЙН МЭДЭЭЛЭЛ
32.6 тэрбум.тн нүүрсний геологийн нөөцийг ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл болон антрацит, чулуун, хүрэн гэсэн гурван төрөлд чанараар нь хуваан харуулбал.
ТОМООХОН ОРДУУДЫН НӨӨЦИЙН МЭДЭЭЛЭЛ
Тавантолгой ордын нөөц: Өмнөговь аймгийн Ханхонгор, Цогтцэций сумдын нутгийг дамнан орших Тавантолгойн нүүрсний ордод ашиглалтын үйл ажиллагаа явуулж буй “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК, “Тавантолгой” ХК ба “Энержи ресурс” ХХК-иуд нь Цанхи, Бор тээг, Оорцог, Бортолгой, Онч хараат, Ухаа-худаг гэсэн 6 хэсгээс бүрдэх ба нийт 10 тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд 5,428.82 сая.тн нүүрсний нөөцийг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлэн, Ашигт малтмал, газрын тосны газрын даргын тушаалаар хүлээн авсан байдаг.
Нарийн сухайт ордын нөөц: Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутагт орших Нарийн Сухайтын нүүрсний ордод ашиглалтын үйл ажиллагаа явуулж буй “Монголын алт (МАК)” ХХК, “Өсөх зоос” ХХК, “Саусгоби Сэндс” ХХК ба “Чинхуа Мак Нарийн Сухайт”ХХК-иуд нь Хүрэн толгой, Овоот толгой, Хүрэн шанд, Нарийн сухайт гэсэн 4 хэсгээс бүрдэх ба нийт 8 тусгай зөвшөөрлийн хүрээнд 1,004.94 сая.тн нүүрсний нөөцийг Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр хэлэлцүүлэн, Ашигт малтмал, газрын тосны газрын даргын тушаалаар хүлээн авсан байдаг.
Эх сурвалж: Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Ашигт малтмал, газрын тосны газар (mrpam.gov.mn)
Монголч эрдэмтэн
Монгол судлалын чиглэлээр эрдэм шинжилгээний ажил эрхэлдэг, бүтээл туурвин гаргадаг хүмүүсийг хэлнэ. Дэлхий дээр Орос, Герман, АНУ, Япон зэрэг улсууд монгол судлалаараа алдартай.
Албан ёсны боловсрол
Албан ёсны боловсрол гэж боловсролын албан ёсны байгууллагаар дамжуулан суралцагчийн ерөнхий болон зохих түвшний боловсрол эзэмших хэрэгцээг хангах боловсролын зохион байгуулагдсан үйл ажиллагааг хэлнэ.
Ангилал:Суурь боловсролын эрх зүй
Лимузин
Лимузин нь дөрвөөс зургаан хүн тээвэрлэх (зарим тохиолдолд ачааны хэсэгт нэмэлт хоёр суудалтай ч байдаг) хоёр эгнээ суудалтай битүү дээвэртэй, гурван хос автомашины баганатай (A-, B-, C-багана гэж нэрлэгддэг) суудлын тэрэг юм. Ерөнхийдөө дөрвөн хаалгатай боловч зарим хувилбар нь зөвхөн хоёр (нэмээд ачааны хэсгийн хаалга өөрөөр хэлбэл арын хаалга) хаалгатай ч байдаг.
Нэр
thumb|250px|Хуучны гурван лимузин; дунд нь Панхард & Левассор Панхард-Левассор Төрөл U1 (1906) thumb|250px|Панхард & Левассор 15 CV Төрөл X21 Берлине де Вояаже (1914). Энэхүү угсралтын хэлбэр нь өнөөгийн лимузины суурь загвар thumb|250px|[[BMW E30|BMW 3-Хоёр хаалгатай лимузин]] thumb|250px|2004 онд үйлдвэрлэсэн [[Mercedes CLS, дөрвөн хаалгатай купье]]
Лимузин гэдэг нэршил нь анхнаасаа битүү тэргийг нэрлэдэг байжээ. Францын Лимузен нутгаас гаралтай нэгэн төрлийн тансаг хэлбэрийн загвар бүхий морин тэргийг лимузин хэмээн нэрлэдэг байв. Ингээд автомашины үйлдвэрлэлийн эрин үе эхлэн, үүнтэй төстэй хэлбэртэй, гадаад хэлбэр, битүү зорчигчийн хэсэгтэй, хатуу холбогдон урд салхины шил хүртэл сунгасан дээвэр бүхий автомашиныг лимузин гэж нэрлэх болжээ.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Автомашины их биеийн хэлбэр
Албан ёсны бус боловсрол
Албан ёсны бус боловсрол гэдэг нь албан ёсны тогтолцооноос гадуур иргэнд боловсрол үзүүлдэг тэрхүү тогтолцоог хэлнэ.
Нэр томьёо
Албан боловсрол нь англи хэлний formal learning, албан бус боловсрол нь англи хэлний nonformal learning гэдэг бол амьдралын сургалт нь informal learning гэж монгол хэлнээ буулгаж ашиглаж байна. Энэ бүгдийн цогц нийлбэрийг насан туршийн боловсрол гэнэ.
Ангилал:Сурган хүмүүжүүлэхийн сэтгэл судлал Ангилал:Суурь боловсрол
Конкистадор
Конкуйстадор гэдэг нь Испани Португалын цэргүүд юм. Эдгээр цэхгүүд XV XVI зуунд Америк тивийг байлдан дагуулж Америк тивийг Испани Португалын гарт оруулсан юм.Хамгийн алдартай Конкуйстадор нь Азтекийн эзэнт гүрнийг байлдан дагуулсан Эрнэн Кортес нөгөө нь Инкийг байлдан дагуулсан Франсисса Писарро 2 юм. Конкуйстадар нь Америкийн орон нутгийн хамгаалах цэргээс илүү цохион байгуулалт дэг жухамтай байсан. Тэд өөрсдөө морь зэвсгээ хангах үүрэгтэй,харин зарим нэгнийг нь засгийн газраас хангаж байв. Жишээ нь Эрнэн Кортесийг хангаж байв. Ангилал:Америк дахь Испанийн колоничлолын түүх Ангилал:Америкийн түүх Ангилал:Испанийн түүх Ангилал:Португалын түүх
Пику-да-Вара
Пику-да-Вара (Pico da Vara) — Португалын мэдлийн Атлантын далай дахь Азорын олтригийн нэгэн арал болох Сан-Мигелийн оргил өндөр уул. Арлын зүүн талд байдаг. Далайн түвшнээс дээш 1105 м өндөр ба ой модоор хучигдсан.
Холбоос
Ангилал:Азорын уул Ангилал:Сан-Мигел арал
Дуэро гол
Испаниар Дуэ́ро (Duero), португалаар До́ру (Douro) гэдэг гол Испанийн нутаг Иберийн нурууны 2157 м өндрөөс эх авч баруун зүг урсаад, Португалын нутагт орж нийт 897 км зам туулж Порту хотын орчим Атлантын далайд цутгадаг. Сав газрын талбай — 97,290 км². Пиренейн хойгт уртаараа Тахо, Эброгийн дараа 3-т ордог.
Дуэро голд Писуэрга, Тормес, Коа, Туа, Дуратон, Эсла голууд усаа цутгана.
Нутгийнхан хажуугаар нь бүйлс, олив, портвейн дарсны усан үзэм тариалдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Испанийн гол мөрөн Ангилал:Португалын гол мөрөн Ангилал:Европын гол мөрөн Ангилал:Дору гол Ангилал:Кастили ба Леоны гол мөрөн Ангилал:Хилийн гол мөрөн
Дарийн Дамдин
Дарийн Дамдин нь (1931 онд Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Үүр суманд Уйлган голын хөндийд төрсөн-2002 онд нас барсан) Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, дархан аварга цолтой үндэсний бөхийн тамирчин, мөн Гавьяат Жүжигчин цолтой циркийн жүжигчин юм.
Өсвөр нас
Дарийн Дамдин нь 1931 онд Хөвсгөл аймгийн Цагаан-Үүр суманд Уйлган голын хөндийд Пүрэвийн хүү болон мэндэлжээ. Түүнийг 6 настайд эцэг нь нас барсан тул эх Дариараа овоглох болсон байна. Багаас адуу малтай ноцолдох, түлээ мод бэлтгэх, хашаа хороо барих зэрэг хар бор ажилд сайн байсан болон Ханх баазад ачигч хийж байсан зэрэг нь бие бялдрын хөгжилд нөлөө үзүүлжээ. Гурван аваргын өлгий нутгийн хүү арван хэдхэн наснаасаа эхлэн сумын наадмын аманд гардаг болжээ. Гэхдээ хорин нас хүртлээ сумын наадамд гурваас илүү давж чадаагүй байв.
Анх 20 настайдаа сумын наадамд түрүүлж бөхийн гараагаа эхлэжээ.
Циркийн жүжигчин
Тэрээр циркийн тайзнаа хүч тамирын гайхамшгийг үзүүлдэг жүжигчин байлаа. Циркийн хүч тамирын дасгал Дамдин аваргыг сайн барилдахад нөлөөлсөн томоохон хүчин зүйл байсан гэдэг.
Үндэсний бөх
Тэрээр удалгүй Улаанбаатарт цэргийн албанд татагдан ирсэн нь улсын томчуудтай гар зөрүүлэх сайхан боломж байлаа. Тэр оныхоо өвөл циркийн томоохон барилдаанд анх удаагаа барилдаж “Эсгий гуталтай гарч ирдэг ямар хачин бөх вэ” гэж үзэгчдэд хэлүүлж байсан ч уг барилдаанд үзүүрлэж  улсын томчуудын хараанд өртөж эхэлсэг гэдэг. Хойтон зун нь буюу 1952 оны улсын наадамд шууд зургаа давж долоогийн даваанд Чимэд-Очир аваргад унаж улсын начин цол хүртжээ. Энэ үеэс эхлэн Дамдингийн сэнжигнээс барих бөх ховор болсон юм. 1953, 1954 онуудад тав, зургаа давав. 1955 оны наадмын өмнө Дамдин түрүүлнэ,  эсвэл улсын заан болно гэж амтай бүхэн хэлж байлаа. Гэтэл хоёрын даваанд унажээ. Энэ нь аваргын хамгийн азгүй барилдаан байсан ба үүнээс хойш 29 жил барилдахдаа ийм дор даваанд унаагүй юм.
1956 онд 9 давж түрүүлэн улсын арслан цол хүртжээ. 1957 онд түрүүлэхэд нь улсын аварга цол хүртээлгүй “Улам нэмэх” чимэг өгчээ. 1958 онд 3 дахиа 9 давж түрүүлэн улсын аварга, 1959 онд 9 давж түрүүлэн даян аварга, 1960 онд 9 давж түрүүлэн дархан аварга цол хүртжээ. Улсын наадамд 23 удаа шөвгөрснөөс 5 дараалан түрүүлсэн, мөн 5 удаа түрүү булаалдсан цагийг эзэлсэн их аварга юм.
Барилдааны арга барил, мэх
Маш хурдан шуурхай барилддагаараа алдартай аварга байсан тул бөхийн тайлбарлагчид «Гарлаа, өрлөө, давлаа» гэсэн гурван үгийг л хэлж амждаг байсан гэдэг. Улсын заан Ц.Гомбодорж «1960 онд Дамдинтай үзүүр түрүүнд үлдлээ. Би өрөх шиг болсон, нэг мэдэхэд газар хэвтэж байлаа. Дамдин бусдаас хол тасархай байв. Дөнгөж өрөнгүүтээ ганцхан дайраад л явчихна» гэж дурсаж ярьж байжээ.
Гэр бүл
Ангилал:Дархан аварга Ангилал:Монголын циркчин Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Цагаан-Үүрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1931 онд төрсөн Ангилал:2002 онд өнгөрсөн
Барилгын статик
Барилгын статик буюу барилгын конструкци нь барилгын салбар дахь даацын хийцийн системийг аюулгүй болон найдвартай болгох талаас нь судална. Барилгын статикт хүч ба түүний барилгад болон барилгын хэсэглэлд нөлөөлөх нөлөөг тооцоолдог.
Ухагдахуун
Статик гэдэг ухагдахууныг ихэвчлэн онол- математик- физикийн талаас нь олон утгаар хэрэглэх бөгөөд барилгын статикт зөвхөн барилгын салбарт хамаарах статикийг судалдаг.
Даацын хийц
Барилгын статикт даацын хийцийг 2 том бүлэгт хуваана:
Нөлөөллүүд (ачаа)
Барилгын статикт доорх ачааллуудыг тооцох ёстой: Хөдөлгөөнт ачаанд доргилт, чичэргээ, газар хөдлөлт ба мөргөлт орно.
Тооцоолох арга
Барилгын статик тооцоолх 3 арга байдаг:
Барилгын материалууд
Барилгын статикийн тооцооны үр дүнг үндэслэн даацын хийцийн хэмжээг тодорхойлно. Тухайн барилгын материалаас хамааран хэмжих арга нь өөр байна:
Гадаад холбоос
Ангилал:Барилгын инженерийн салбар
Монгол орны газрын тосны нөөц
Монголд нефтийн 250 сая орчим тонн нөөц хайгуулаар тогтоогдсон. Зүүн баян, Цагаан элсний нефтийн ордын нөөцийг 1953 оны нөөцийн ангилал зэрэглэлийн системийн А+В ангилалаар 3,483,00 тонн, 1986 оны тайлангаар А+В ангилалаар 2,181,500 тонноор бүртгэж байсан байна. Ингээд тус ордыг түшиглэж, нефть олборлох үйлдвэр байгуулж байв. Тэгээд 1950-1969 онд нийт 600 орчим тонн нефть олборлож боловсруулжээ.
2010 онд Эрдэс баялаг, Эрчим хүчний яамны сайдын тушаалаар Дорнод аймгийн Тамсагийн сав газрын Тосон-Уул-19 талбайн зарим хэсгийн газрын тосны нөөцийг баталгаат зэрэглэлээр 119,02 сая тонн, vvнээс газрын тосны ашиглалтын баталгаат нєєц 13.67 сая тонн, тосонд ууссан хийн баталгаат нєєц хоёр тэрбум 589 сая шоо метр, vvнээс тосонд ууссан хийн ашиглалтын баталгаат нєєцийг 296 сая шоо метрээр Монгол Улсын эрдэс баялгийн газрын тос, байгалийн хийн нєєцийн нэгдсэн санд бvртгэж авчээ. Мєн тус уулын ордын бусад 29 блокын хэмжээнд бодсон газрын тосны магадтай нєєцийг 74.54 сая тонн, тосонд ууссан хийн магадтай нєєц дєрвєн тэрбум 692 сая шоо метр, найман блокын хэмжээнд тооцоолсон газрын тосны боломжит нєєц 52.78 сая тонн, тосонд ууссан хийн боломжит нєєц хоёр тэрбум 987 сая шоо метр эрдэс баялгийн газрын тос, байгалийн хийн нєєцийг нэгдсэн бvртгэлд авсан байна.
Мөн үзэх
Ангилал:Геологи Ангилал:Ашигт малтмалын геологи Ангилал:Монголын геологи Ангилал:Монголын ашигт малтмал Ангилал:Монголын ашигт малтмалын ордууд
Хуулийн этгээд
Хуулийн этгээд гэдэг бол хөрөнгө төвлөрүүлэх, аж үйлдвэрийг хөгжүүлэх явцад бий болсон ойлголт юм.Хуулийн этгээд гэдэг нь Монгол Улсын Иргэний Хуульд зааснаар өмчлөлдөө буюу эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах эрхдээ тусгайлсан хөрөнгөтэй, өөрийн нэрээр эрх олж, үүрэг хүлээдэг, үйл ажиллагаанаасаа бий болох үр дагаварыг эд хөрөнгөөрөө хариуцдаг, нэхэмжлэгч, хариуцагч  байж чадах, тодорхой зорилго бүхий, тогтвортой үйл ажиллагаа эрхэлдэг зохион байгуулалтын нэгдлийг хэлнэ гэсэн байдаг. Иргэний хуулийн 25.1-д хуулийн этгээдийн үндсэн шинжийг тодорхойлжээ.
Ангилал:Олон нийтийн эрх зүйн хуулийн хэлбэр Ангилал:Монголын нийгмийн эрх зүй Ангилал:Монгол улсын хууль Ангилал:Хувийн эрх зүйн түүх
Төхөөрөмжийн драйвэр
Компьютерийн хувьд, төхөөрөмжийн драйвер (ихэвчлэн драйвер гэж ярьдаг) гэдэг нь  компьютерт холбогдож  байгаа төрөл бүрийн төхөөрөмжийг удирдан ажиллуулдаг компьютерийн программ юм. Драйвер нь ашиглаж байгаа төхөөрөмжийн талаар нарийн мэдэх шаардлагагүйгээр үйлдлийн систем болон бусад компьютерийн програмыг техник хангамжид  холбож  интерфэйсээр хангаж өгнө. Драйвер нь ихэвчлэн техник хангамжинд холбогдсон харилцааны дэд систем эсвэл computer bus -аар дамжин төхөөрөмжтэй харилцдаг. Програм нь драйверийг ажиллуулах үед драйвер асуудлыг төхөөрөмжид тушаана. Төхөөрөмж өгөгдөлийг буцааж драйверт илгээмэгц драйвер ажиллаж буй програмын жинхэнэ ажиллах зарчимыг шаардана. Драйвер нь хамааралтай техник хангамж болон тодорхой үйлдлийн систем юм.
Зорилго
Төхөөрөмжийн драйверууд нь тоног төхөөрөмж болон хэрэглээний програмууд, үйлдлийн системүүдийг ажиллахад хооронд нь орчуулагч холбогчийн үүрэг гүйцэтгэн ажилладаг хялбаршуулсан програм юм. Програмистууд эцсийн хэрэглэгчид ашиглахад зориулсан ямар ч  техник хангамжийн програмын  дээд түвшний  код бичиж болно. Жишээ нь: өндөр түвшний програм "өгөгдлийг хүлээн авах", "өгөгдлийг илгээх" хоёр төрлийн үйл ажиллагаатай serial port-той харилцан үйлчлэлцэнэ. Доод түвшинд, төхөөрөмжийн драйвер нь хэрэглэгчийн компьютер дээр суулгасан тухайн serial port хянагчтай харилцах үйл ажиллагааг хэрэгжүүлнэ. 16550 UART-ыг удирдахад шаардсан комманд нь FTDI serial port хөрвүүлэгчийг удирдахад шаардсан коммандаас маш их ялгаатай хэдий software interface-тэй адилхан хийсвэр зүйл юм.
Хөгжүүлэлт
Microsoft драйверийг хөгжүүлж буй шинэ framework-р чанаргүй бичигдсэн төхөөрөмжийн драйверүүдийн системийн тогтворгүй байдлыг багасгахыг оролдож байна. Энэ нь Windows Driver Foundation (WDF) гэж нэрлэгддэг ба user mode драйвер шиг төхөөрөмжтэй харилцах message-based protocol –г  ашигладаг драйверийн хөгжүүлэлтийг дэмждэг User-Mode Driver Framework (UMDF)-ыг агуулдаг. Хэрвээ драйвер нь malfunction бол тэд системийн тогтворгүй байдлын шалтгаан биш. Kernel-Mode Driver Framework (KMDF) загвар нь kernel-mode төхөөрөмжийн драйверийн хөгжүүлэлтийг зөвшөөөрдөг ба төхөөрөмжийг ажиллуулах, хүчин чадлыг удирдах, I/O үйл ажиллагааг цуцлах, асуудлын шалтгааныг мэдэх зэрэг үйл ажиллагааны хэрэгжилтийн стандартыг хангахыг оролддог.
Apple нь  I/O Kit  гэж нэрлэгдэх Mac OS X-ын драйверүүдийг хөгжүүлдэг нээлттэй эхийн платформтой. Linux-ын орчинд програмистууд kernel-н хэсэг шиг, тусдаа ажиллах боломжтой modules эсвэл User-Mode драйвер ( USB төхөөрөмж гэх мэт) шиг төхөөрөмжүүдийн драйверүүдийг зохиодог.
Kernel mode vs.user mode
Орчин үеийн Microsoft Windows платформ дээрх төхөөрөмжийн драйверүүд нь  kernel-mode (Ring 0 on x86 CPUs) эсвэл  user-mode (Ring 3 on x86 CPUs)  дээр ажилладаг. user mode дээр ажиллаж буй драйверийн гол давуу тал нь тогтвортой байдлыг сайжруулах юм. муу бичигдсэн user mode төхөөрөмжийн драйвер нь сайн бичигдсэн kernel системийг гэмтээж чадахгүй. Өөрөөр хэлбэл user/kernel-mode нь ихэвчлэн үйл ажиллагааны илүү зардлыг бий болгодог.
Хэрэглээ
Орчин үеийн тоног төхөөрөмж болон үйлдлийн системийн олон төрлөөс улбаалан драйвер (удирдаж байгаа программ) нь маш олон өөр өөр төрлийн нөхцөл байдалд үйл ажиллагаагаа явуулж байна. •	Хэвлэгч printers •	Дүрс бичлэг тохируулагч video adapters •	Сүлжээний карт Network cards •	Дуу бичлэгийн карт Sound cards •	Төрөл бүрийн дотоод шугам buses – голдуу орчин үеийн системийн шугамыг төгс эзэмших bus mastering •	Төрөл бүрийн богино мэдээллийн хэмжээний оролт/ гаралтын шугам Low-bandwidth I/O (заагч төхөөрөмж pointing devices: хулганууд, удирдлагууд, USB mice, keyboards, USB) •	Хатуу хавтан hard disk, CD-ROM, уян хавтан  floppy disk зэрэг компьютерын хадгалалтын төхөөрөмж Computer storage  (ATA, SATA, SCSI) •	Өөр файлын системд file systems дэмжлэг үзүүэх •	Зургийн дүрс буулгагч Image scanners •	Дижитал камер Digital cameras Төхөөрөмжийн драйверын хийсвэрлэлийн нийтлэг түвшин нь: •	Техник хангамж: o	Шууд холболт o	Төхөөрөмжийн бүртэлээс device control register бичих эсвэл унших o	Өндөр түвшний холболт ашиглах (жишээ нь: Video BIOS) o	Өөр нэг доод түвшний төхөөрөмжийн драйвер ашиглах [citation needed] (хавтангийн драйвер ашиглан системийн драйверийг боловсруулах) o	бүхэлд нь ямар нэг өөр зүйл хийж байхад, тоног төхөөрөмжийн хувьд ажиллахгүй дууриамал байх •	Программ хангамж: o	Тоног төхөөрөмжийн эх үүсвэрүүдэд үйлдлийн систем нь шууд хандах боломж олгодог primitives o	Зөвхөн комманд хэрэгжүүлэх o	Драйвер-бус програм хангамж интерфэйсийг хэрэгжүүлэх (жишээ нь: TWAIN) o	Зарим үед хэлийг бүр өндөр түвшинд хэрэгжүүлэх (жишээ нь: PostScript) Тиймээс өгөдсөн тоног төхөөрөмжийн хувьд зөв төхөөрөмжийн драйверуудыг сонгон суулгах нь ихэвчлэн компьютерын системийн тохиргооны гол бүрэлдэхүүн хэсэг болдог. [citation needed]
Виртуал төхөөрөмжийн драйверууд
Виртуал төхөөрөмжийн драйверууд нь төхөөрөмжүүдийн драйверуудын тодорхой нэг хувилбарыг төлөөлдөг. Тэдгээр нь багаж төхөөрөмжийн хэрэгсэлтэй өрсөлддөг байсан, ялангуяа виртуалчлагдсан virtualization орчинд, жишээ нь DOS програм нь Microsoft Windows компьютер эсвэл зочин үйлдлийн систем operating system дээр ажиллаж байх үед, жишээ нь  Xen хост. Зочин үйлдлийн системд эрх олгохын оронд тоног төхөөрөмжтэй харилцах, виртуал төхөөрөмжийн virtual machine драйверууд нь эсрэг үүрэг авч, тоног төхөөрөмжийн хэсэг нь даган дуурайж, ингэснээр виртуал машин дотор ажиллаж байгаа зочин үйлдлийн систем болон түүний драйверууд нь бодит тоног төхөөрөмж хандах хуурамч үзэгдэл байж болох юм. Хэрэглэгчийн O.S-ээс төхөөрөмжрүү нэвтрэх оролдлого нь гол O.S-ийн виртуал хадгаламжийн системд холбогдсон байдаг, жишээ нь function calls гэх мэт. Виртуал төхөөрөмжийн драйвер нь виртуал машин руугаа interrupts зэрэг зохиомол процессор-түвшний хэмнэл илгээж болно. Виртуал төхөөрөмжүүд нь виртуал- бус орчинд үйл ажиллагаа явуулдаг байж болно. Жишээ нь виртуал дискний disk төхөөрөмж iSCSI. ашиглаж байхад виртуал network adapter нь virtual private network ашиглаж байна. Виртуал нь төхөөрөмжүүдийн драйверуудын хувьд сайн жишээ гэвэл Daemon Tools.байж болно. Виртуал төхөөрөмжийн драйверууд нь VxDs, VLMs, VDDs зэрэг хэд хэдэн төрөл байдаг.
Нээлттэй драйверууд
Түгээмэл хэрэглэгддэг төхөөрөмжүүдийн драйверын Solaris тодорхойлолт
Танигч
PCI болон USB дээрх тоног төхөөрөмжүүд нь тус бүр 4 ширхэг арван зургаан тооноос бүртдэх 2 ID-аар тодорхойлогдоно. Борлуулагч ID нь тоног төхөөрөмжийн борлуулагч ID-г тодорхойлдог. Төхөөрөмжийн ID нь үйлдвэрлэгч / нийлүүлэгчийн тодорхой төхөөрөмжийг тодорхойлно. PCI төхөөрөмж нь ихэвчлэн төхөөрөмжийн гол чипэд зориулсан хос ID-тай байдаг, ба түүнчлэн чип үйлдвэрлэгчээс өөр байх борлуулагчыг тодорхойлдог дэд системийн хос ID-тай.
Ашигласан материал
Ангилал:Драйвер (программ хангамж)
Паг Жэ-бом
JYP энтертайментийн дор дөрвөн жил бэлтгэгдэж байгаад 2PM хамтлагт ахлагчаар 2008 онд анхны дебютээ хийсэн бөгөөд энэ үеэс нэр хүнд нь өсч эхэлсэн юм. Түүний MySpace дэх хуудсыг нь хакердаж 2005 онд /өсвөр настай байхдаа/ Солонгосын тухай бичиж байсан зүйлийг нь мэдээллийн хэрэгслүүдээр олонд цацсаны дараахан буюу 2009 оны есдүгээр сард Сиатл руугаа буцав. Удалгүй 2010 оны эхээр албан ёсоор хамтлагаа орхиж байгаагаа зарласан юм. Тэрээр 2010 оны 3 сард B.o.B-н “Nothin’ on You” дуунд өөрийн бичсэн үгээр ковер хийж видеогоо Youtube сайтад байршуулсан бөгөөд үзэгчдийн тоо маш хурдтай өсөж ердөө 24 цагийн дотор 2 саяд хүрэв. 2010 оны 7 сард Count on Me (Korean: 믿어줄래; Revised Romanization: Mideojullae) нэрээр гаргасан хувилбар чартуудад дээгүүр байр эзэлж, ялангуяа Gaon чартад гарсан даруйдаа нэгд орсон юм. Парк 2010 оны 6 сард Digital Media Wire-н СЕО, энтертайнмент төлөөлөгч Ned Sherman-ний танилцуулснаар Hype Nation кинонд тоглохоор Өмнөд Солонгосд газардлаа. Удалгүй 2010 оны 7 сард Өмнөд Солонгосын томоохон агентлагуудын нэг болох SidusHQ-тай хамтран ажиллах гэрээнд гарын үсэг зурж, соло дуучин, жүжигчнээр ажиллаж эхлэв.
Түүний анхны мини цомог Take a Deeper Look 2011 онд гарч, Өмнөд Солонгосын multi-platinum амжилтыг үзүүлэв. Жей Парк KBS' Music Bank – д “Abandoned" дуугаар анхны тайзны үзүүлбэрээ үзүүлж, хамгийн анхны тайзны гаралтаараа ялагч болсон уран бүтээлч юм. Соло уран бүтээлчээр тухайн жилийнхээ Солонгосын Грэмми гэгддэг 2011 Golden Disk Awards –н "Record of the Year" шагналыг хүртэв. 2011 оны сүүлчээр тэрээр "Demon", "Girlfriend", "Star" синглүүдээ гаргаж, Mr. Idol солонгос кинонд дүр бүтээж, KBS-н зохион байгуулдаг Immortal Song 2 нэвтрүүлэгт оролцов. 2011 оны эцэс гэхэд анхны бүрэн хэмжээний цомгийнхоо эхлэл болгож New Breed Part 1 бүтээлээ гаргалаа.
Бритни Спирс
thumb|200px|Бритни Спирс. 2009 оны 3 сард
Паг Жэ-бом
2012 оны хоёрдугаар сард анхны бүрэн хэмжээний New Breed цомгоо гаргасан бөгөөд олон улсын болон Солонгосын чартуудыг маш хурдан хугацаанд тэргүүлж, долоо хоногийн дотор multi-platinum амжилтыг дахин давтав. Мөн тэрээр англи хэл дээр Fresh Air: Breathe It mixtape гаргав. Анхны энэхүү mixtape нь түүнийг DatPiff-аас 100,000 илүү татагдсан тохиолдолд олгогддог алтан статус бүхий Азийн анхны дуучин болгов. 2012 онд New Breed албумаа гаргасны дараа Сөүлд анхны бие даасан тоглолтоо маш амжилттай хийв, мөн Ази, Австарлийг тойрсон аялан тоглолтоо эхлүүлсэн юм. Америкт түүний тоглолтын талаарх мэдээллийг Verizon APAHM байгууллагууд мэдээлж байсан. Мөн тэрээр 2012 оны Малайзад болсон MTV World Stage Live (MTV World Stage Live in Malaysia 2012) хаалтын ажиллагаанд оролцсон юм. Тухайн жилдээ KBS-ийн Immortal Song 2-т эргэн ирж, MBC-ийн Come to Play нэвтрүүлгийн гишүүн болж, tvN-н Saturday Night Live Korea нэвтрүүлэгт оролцох болов. 2013 оны эхээр Saturday Night Live Korea-д байнгын оролцон тоглох гишүүн болов.
Бритни Спирс
Бритни Джын Спирс (Britney Jean Spears, 1981 оны 12 сарын 2-нд төрсөн) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын дуучин юм. Луйзана муж улсын Кентвүдэд өссөн тэрээр 1992 онд АНУ-ын телевизийн "Оддын эрэлд" нэвтрүүлэгт оролцож анх телевизийн дэлгэцнээ гарсан бөгөөд Дисней сувгийн "Мики Маусын Шинэ Клуб" цувралд 1993-аас 1994 онд оролцон тоглож байв. 1997 онд Жайв компанитай гэрээ байгуулан, дуучин болох эхлэлээ тавьсан түүний 1999 онд худалдаанд гарсан анхны цомог ...Baby One More Time нь Биллбордын шилдэг 200 цомгийн жагсаалтыг тэргүүлж, тэр цагаас дуу хөгжмийн ертөнцийн хамгийн дуулиантай, алдар цуутай хүмүүсийн нэг байсаар байна. Түүний дараагийн 3 цомог нь мөн л худалдаанд гарсан даруйдаа Биллбордын жагсаалтыг тэргүүлсэн. Тэрээр хамгийн сүүлд 2008 оны 12 сард 6 дахь цомог болох "Цирк" (Circus)-ээ худалдаанд гаргаад байна.
Бритни Спирсийн зөвхөн АНУ-д 32 сая цомог борлуулж чадсан нь АНУ-ын түүхэнд эмэгтэй дуучдаас 8-д бичигдэх амжилт юм.
Паг Жэ-бом
Бага нас
АНУ-ын Вашингтон Муж Улсын, Сиатл орчмын Эдмондс хотод төрсөн хүү багаасаа хип хоп болон breakdancing-д маш сонирхолтой байв. Тэрээр Эдмондын Воодвэй сургуульд суралцаж байсан боловч ихэнх чөлөөт цагаа найзуудтайгаа бүжгийн бэлтгэл хийхэд зарцуулж байлаа. Мөн энэ үеэс эхлэн хип хоп болон реп урсгалыг сонсох болж сонирхолдоо хөтлөгдөн өөрөө бичиж оролдох болов. 2003 онд Сиэтлэд шинээр байгуулагдсан Art of Movement (AOM) хэмээх b-boy багийн анхны гишүүдийн нэг болов. 2004 онд түүний ээж нь breakdancing-д хамаг цагаа зарцуулан суралцаж байгаа хүүгээ хараад түүнд Солонгос дахь JYP Entertainment-д орох хүсэлтийг тавив. 2005 оны нэгдүгээр сард бүжиг, реп, дуулалт болон Солонгос хэлэнд суралцахаар Солонгост хүрэлцэн ирэв. Солонгос хэлэндээ тааруухан байсан учраас бусад хүмүүстэй төдийлөн сайн харилцаж чадахгүй бас юу идэж уух талаараа ямарч төсөөлөлгүй байлаа. Тэрээр Солонгост ирээд эхний хоёр долоо хоногт өдөр алгасалгүй уйлж байсан тухайгаа ярьж байсан юм. Гэртээ харихыг маш их хүсч байсан боловч эцэг эхийнхээ сэтгэлийг гонсойлгохгүйн тулд тэрээр шаргуу ажиллахаар шийдсэн байна.
Бритни Спирс
Тоглолтууд
Ангилал:АНУ-ын поп дуучин Ангилал:АНУ-ын бүжигчин Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын хөгжимчин Ангилал:Дуу зохиогч Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Амадей шагналтан Ангилал:Эxо-Поп шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1981 онд төрсөн