cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тунгалагийн Санчир
Мэргэжлийн замнал
18 настайгаасаа эхлэн Таван Толгой Трансын Ёлууд багт тоглож эхэлсэн ба, эхний жилдээ Ёлууд аваргын төлөө Хараагийн Харцагууд багтай тоглон ялагдсан байна. Тухайн улирлын дараа зун Санчир эрчимтэй бэлтгэл хийснээр дараа улирлаас Санчирыг Цэвэрбал дасгалжуулагч Ёлуудын гарааны тоглогч болгосон байна. Улмаар тус улиралдаа санчир Лигийг оноо авалт болон самбараас бөмбөг авалтаар тэргүүлсэн ба ялсан юм. Санчир тухайн улирлын Шилдэг Амжилт нь Ахисан Тоглогчийн шагналыг хүртсэн.
2010 оноос Санчир МСБХ-д шинээр нэгдсэн Баянзүрх Буллз багт тоглохоор болсон ба 2011 оны МСБХ-ны бүх оддын тоглолтод тоглогчдыг тэргүүлэн Үнэ цэнэтэй тоглогчийн шагналыг хүртсэнээр түүний нэр хүнд улам ихээр өссөн байна. 2011-2012 оны улиралаас Санчир лигийн хамгийн нэр хүндтэй багуудын нэг, лигийн 3 удаагийн аварга СБЛ Хасын Хүлгүүд багт тоглохоор болсон ба тэр жилдээ Хүлгүүд аваргын төлөө Санчирын өмнөх баг Буллзтэй таарч тоглосон боловч финалын цувралд 4-2 харьцаатай Баянзүрх Буллз баг ялалт байгуулсан байна.
2014-2015 оны улиралд Санчир Мон-Алтиус Мадимос Шонхорууд багт тоглохоор 2 жилийн гэрээ хийсэн ба, түүнтэй хамтрахаар АНУ-аас домогт Лос Анжелес Лэйкерс багт хүчин зүтгэж байсан Смүш Паркер ирсэн байна. Тэд хамтдаа амжилттай тоглож лигийн улирлыг 4-р байраар дуусган плэйоффын шатанд шалгарсан. Гэвч эхний шатанд #5-р байраар шалгарсан Танан Гарьд багтай таарч ялагдсан. Санчир 30.1 оноо, 8.3 сба, 3.9 дамжуулалт дундажлан Лигийн тэмцээнийг дуусгасан.
2015 оны 4-р сарын 1-нд Санчир Филиппиний сагсан бөмбөгийн холбооны Barangay Ginebra багт нэгдсэнийг зарласан байна.
Олон улсын уралдаан тэмцээн
2009 онд Лигийн Шилдэг Амжилт нь Ахисан Тоглогч шагналаа авсны дараа Монголын үндэсний шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагч, Солонгосын иргэн Пак Сун Гин түүнийг шигшээ багт тоглохыг хүссэн ба түүний анхны олон улсын тэмцээн нь Хонконгод зохион байгуулагдсан Зүүн Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн байлаа. Түүнээс хойш Монгол улсаа төлөөлөн олон улсын уралдаан тэмцээнүүдэд тогтмол оролцож ирсэн байна.
2013 онд Дэлхийн Универсад наадамд Монголын үндэсний шигшээ багт багтан, дунджаар нэг тоглолтод 28 минут тоглон, 20.8 оноо авч 5.6 удаа самбараас бөмбөг авч байв. Тэгснээр энэ тэмцээний онооны аварга болсон. Онцлох тоглолтуудын нэг нь хүчирхэг Японы багийн эсрэг хожлын 3 онооны шидэлтийг оруулсан тоглолт байлаа. Энэ тэмцээнд Монгол улс амжилттай оролцож 16-р байрыг эзэлсэн юм.
2014 Азийн наадам
2014 оны Азийн наадамд Санчир дахин багаа оноогоор тэргүүлсэн юм. Энэ тэмцээнд Монголчууд түүхэндээ хамгийн том амжилтаа гаргахад Санчир голлох байр суурийг эзэлсэн юм. Хөх Чононууд тэмцээнээ хамгийн эхний хасагдах шатны тоглолтуудаас эхлүүлсэн ба эхний шатанд Хонконг, Мальдив, Кувейтийн багуудтай А хэсэгт багтсан байна. Эхний тоглолт Хонконгийн багийн эсрэг тоглож, Санчир 31 оноо 13 самбараас бөмбөг авалт аван Монгол улсын шигшээ баг Хонконгийн багийн эсрэг 86-77 харьцаатайгаар ялалт байгуулсан байна. Дараагийн тоглолтонд Мальдивын багийн эсрэг хялбар ялалт байгуулж 112-54 харьцаатай тоглолт өндөрлөсөн. Энэ тоглолтод Санчир ердөө 11 минутыг талбайд өнгөрүүлж 10 оноо авсан байна. Хамгийн сүүлийн чухал тоглолтоо Кувейтийн багийн эсрэг хийж ердөө 1 онооны зөрүүтэй ялагдал хүлээсэн байна. Тоглолт дуусах үед Санчир 2 онооны шидэлтээ амжилттай болгож 1 оноогоор илүү гарсан боловч түүний дараа Кувейтийн багийн довтолгооны үед алдаа хийсэн гэж үзэж 2 торгуулийн шидэлт өгснөөр 1 онооны зөрүүтэй Кувейтийн багийн давамгайллаар өндөрлөсөн. Энэ тоглолтонд Санчир мөн л багаа тэргүүлэн 23 оноо авч, 9 удаа самбараас бөмбөг авсан байна.
Хувийн Амьдрал
Санчирыг түүний ээж Тунгалаг нь өсгөсөн ба түүний аав Баяраа болон өвөө Дамдин нар нь Монголын алдартай бөхчүүд байсан байна. Санчир гэргий Сарнай болон нэг настай Энэрэл нэртэй хүүтэйгээ амьдардаг.
Улаанбаатар телевиз
Улаанбаатар телевиз (Англи: Ulaanbaatar Broadcasting System Улаанбаатар өргөн цацалтын сүлжээ, товчлол UBS television Ю-Би-Эс телевиз) нь 1992 онд байгуулагдсан арилжааны телевиз юм. Ерөнхий захирал нь Л.Балхжав. Анх Улаанбаатар хотын телевиз байсан бол өдгөө нийт гурван сувгаар Монгол улс даяар өргөн нэвтрүүлэг цацдаг.
Тунгалагийн Санчир
Холбоосууд
Ангилал:1989 онд төрсөн Ангилал:Монголын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Монголчууд
Улаанбаатар телевиз
Хэлхээ, холбоос
Ангилал:Монголын телевиз
Лондоны олимп
Лондоны олимп нь Их Британийн нийслэл Лондон хотод зохиогдсон, зохиогдох олимпийн наадмуудыг заах бөгөөд дараах олимпуудыг хэлнэ:
Эйлерийн теорем
Тооны онолд Эйлерийн теорем нь хэрвээ n болон a нь харилцан анхны, эерэг бүхэл тоонууд, байвал байна. Үүнийг анх 1736 онд Леонард Эйлер тодорхойлж, баталжээ. Уг теоремыг ашиглан олон зэрэгт бүхий тоог модуль n-ээр тун хялбархан бууруулдаг. Жишээ нь: 7222 тооны сүүлийн цифрийг олох буюу 7222 (mod 10)-г олох хэрэгтэй гэж үзье. 7 болон 10 нь харилцан анхны тоонууд бөгөөд φ(10) = 4.(7-ын нэг зэрэг нь 7, 7-ын хоёр зэргийн төгсгөлийн цифр нь 9, 7-ын гурван зэргийн төгсгөлийн цифр нь 3, 7-ын дөрвөн зэргийн төгсгөлийн цифр нь 1 байдаг, 7-ын дараагийн зэргүүдээс эхэлэн сүүлийн цифр нь 7,9,3,1 давтагддаг учраас ) Тэгэхээр Эйлерийн теорем ёсоор 74 ≡ 1 (mod 10) бөгөөд бид 7222 ≡ 74×55 + 2 ≡ (74)55×72 ≡ 155×72 ≡ 49 ≡ 9 (mod 10) болно.
Хэрэглээ
Түлхүүр үүсгэх. Эхлээд санамсаргүй 2 ширхэг p,q гэсэн анхны тоо сонгон авна жишээ нь p=11, q=3. N тоо нь дээрх 2 тооны үржвэр байна жишээ нь n = pq = 11*3 = 33 phi тоо нь p болон q тооноос нэг нэгийг хассаны үржвэр жишээ нь phi = (p-1)(q-1) = 10*2 = 20 E буюу нийтийн түлхүүрээ сонгон авна жишээ нь e=3 D буюу хувийн түлхүүрийг e*d-г phi тоонд хуваагаад гарсан үлдэгдэл нь 1 тэй тэнцүү байх тийм d тоог олно ed ≡ 1 (mod phi) d=7 гэж олдож байна.
Шалгах: ed-1 = 3*7 - 1 = 20 Public key = (n, e) = (33, 3) Private key = (n, d) = (33, 7) гэж түлхүүрүүд олдож байна.
Шифрлэх. Шифр хийхдээ m буюу message нь m = 7 гэж үзвэл, c = m^e mod n => 343 mod 33 => 13. Cipher буюу шифрлэгдсэн тоо C=13 болно.
Тайлах. Шифр тайлахдаа m' = c^d mod n => 137 mod 33 => 62748517 mod 33 => 7. Оролтын message нь m=7 гарж зөв тайлагдаж байна.
УЕФА
Түүхэн ерөнхий нарийн бичгийн дарга нар
2007 оны нэгдүгээр сараас «ерөнхий нарийн бичгийн дарга» гэж нэрлэх болсон:
Цахим холбоос
Ангилал:Европын байгууллага Ангилал:Европын спортын холбоо Ангилал:Товчилсон үг Ангилал:Хөлбөмбөгийн холбоо Ангилал:1954 онд байгуулагдсан
Хяналтын гэрэл
Хяналтын гэрэл буюу хянах самбарын гэрэл гэдэг нь тодорхой өнгийн гэрлүүдээр хянаж буй төхөөрөмжийн ямар байдал буюу статуст байгааг мэдээлэx мэдээлэгч элемент эсвэл дохио юм. Үүний хэрэглээний талбар нь бараг л бүх гэр ахуйн цахилгаан хэрэгсэлээс (жишээ нь: хөргөгч, угаалгын машин, зурагт гэх мэт) эхлээд компьютерийн техник (дэлгэц), аж үйлдвэр болон бусад техникийн тоног төхөөрөмжүүдээр үргэлжлэн автомашины техник хүртэл орно.
Автомашины техник
Моторт тээврийн хэрэгсэлд хяналтын гэрлийг ашиглах бөгөөд ингэснээр тухайн тээврийн хэрэгслийн техникийн төлөв байдлыг өөрөөр хэлбэл системийн төлөв байдлыг мэдээлэх үүрэгтэй. Хяналтын гэрэл нь үнэндээ бол хосмог хяналтын төхөөрөмж ба заримдаа арматурын хавтан дээр оруулсан тохиолдол ч байна. Хянлтын гэрлийн үндсэн үүрэг нь тухайн тоноглолын хэлхээний төлөв байдлыг заах ёстой (жишээ нь: дохионы гэрэл, эсвэл холын гэрэл). Анхааруулах гэрэл ч гэж бас нэрлэх бөгөөд учир нь жолооч тээврийн хэрэгслийг жолоодон явах үед тухайн тээврийн хэрэгслийн алдаатай ажиллаж буй функцийг мэдээлдэгээс үүдэлтэй. Тээврийн хэрэгслийг асаах үед хяналтын гэрлүүд нь цөөн секундийн турш асна. Үүгээр жолооч хяналтын гэрлийн ажиллаж байгаа эсэхийг мэдэх бололцоотой. Хэрвээ тодорхой хяналтын гэрэл ассан тохиолдолд жолооч тээврийн хэрэгслийн гарын авлагаас зааж байгаа алдааг яж засах мэдээллийг олох боломжтой. Тухайн хяналтын гэрэлд ашигласан өнгө нь тус гэрлийн ард байх функц хэр зэрэг чухал үйлдэл болохыг заана. Жишээлбэл ногоон өнгөөр эргэх дохионы гэрэл ассаныг заах бол шар болон улаан гэрэл нь анхааруулах, гэмтэл болон алдааг зааж байдаг. Автомашины үйлдвэрлэгч бүрийн хяналтын гэрлийн өнгө болон тэмдэглэгээ нь хоорондоо жижиг жижиг зүйл дээр ялгагдана. Гэхдээ дараах хүснэгтэнд заасан хяналтын гэрлийн өнгө болон тэмдэглэгээ нь дэлхий даяар ижил байхыг олон улсын стандартаар заасан байдаг.
Бүлхэрээ бужмар
Бүлхэрээ бужмар (Carpodacus pulcherrimus), урьд Бүлхэрээ бужирга гэж байсан, нь Бужиргынхан овгийн шувуу юм. Энэхүү шувуу нь Бутан, Хятад, Энэтхэг, Монгол, Балба, Пакистан зэрэг улсын нутагт таарна.
Цахим холбоос
Ангилал:Бужиргынхан Ангилал:Монгол орны шувууд
Арилжааны банк
Noob Tanan
Түүх
Дэлхийн анхны арилжааны банк бол 1407 онд нээгдсэн Генуяа дахь Гэгээн Георгий (итал. Banco di San Giorgio) банк байсан. Өнөө хүртэл үйл ажиллагаагаа явуулж буй хамгийн ууган арилжааны банк бол 1472 онд байгуулагдсан италийн Монте дей Пасчи ди Сиена (итал. Banca Monte dei Paschi di Siena S.p.A. (MPS)) банк юм.
Монгол дахь арилжааны банк
1990 онд улс төр, нийгэм, эдийн засагт шинэчлэл хийгдэж 1990 онд "Аж ахуйн банк байгуулах болон түүний үйл ажиллагааны нийтлэг дүрэм", 1991 онд "Банкны тухай хууль" батлагдсанаар Монгол Улсад 2 шатлалт банкны тогтолцооны хөрс суурь тавигдаж анхны Арилжааны банкууд үүссэн. Банкны 2 шатлалтай тогтолцоонд шилжсэнээс хойш өдгөөг хүртэл арилжааны 31 банк байгуулагдаж, үйл ажиллагаа явуулснаас 17 банк нь өөрийн үйл ажиллагааны алдаа, эндэгдлээс шалтгаалан санхүү, төлбөрийн чадваргүй болон дампуурч, дүрмийн санг тогтоосон хэмжээнд хүргээгүй, бусад банктай нэгдэх, татан буугдах зэргээр үйл ажиллагаагаа зогсоож Монголбанкнаас олгосон тусгай зөвшөөрлийг хүчингүй болгосон байна.
2021 оны байдлаар нийт 11 арилжааны банк үйл ажиллагаагаа явуулж байгаагаас төрийн өмчийн /Төрийн банк/ нэг банк байна. Эдгээр банкны 1500 салбар, нэгжээр дамжуулан Монгол Улсын бүх аймаг, хот, сум, суурин газруудад үйлчилж байгаа бөгөөд тэдгээрт 13,564 ажиллагсад ажиллаж манай улсын аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэдэд банкны үйлчилгээг хүргэж байна.
Тэмдэглэл
Ангилал:Зээлийн байгууллага
Сигишоара
Сигишиоара хот нь дараах 7 тосгоноос бүрдэнэ: Ангофа, Аурел Влайцу, Хетиур, Рора, Шоромицлеа, Венчи, Вийлор.
Маш сайн хадгалагдаж хоцорсон хэрмээр хүрээлэгдсэн, тус хотын хуучин хэсэг нь ЮНЕСКО-гийн дэлхийн өвд бүртгэгдсэн бөгөөд жуулчдын очих дуртай газруудын нэг билээ.
Шабазз Напьер
Шабазз Бозайе Напьер (Shabazz Bozie Napier, 1991 оны долоодугаар сарын 21-нд Массачусеттс мужийн Роксбери хотод төрсөн) — Пуэрто Рико гаралтай Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Майами Хит» багт холбон тоглогчоор тоглодог.
Ахлах сургууль
Коннектикутын ахлах сургуулийн I дамжаанд 7.8, II дамжаанд 13.0, III дамжаанд 17.1, төгсөх дамжаанд 18.0 оноо дунджилсан Напьер 2011, 2014 онд Америкийн ахлах сургуулиудын үндэсний АШТ-д түрүүлж байв.
НБА
Напьерийг 2014 оны НБА-гийн драфтаар «Шарлотт Хорнетс» сонгож, драфтын шөнө «Майами Хит» багт худалдагдан долоодугаар сарын 18-нд гэрээлжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Майами Хийт багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Эшли Коул
Эшли Коул (Ashley Cole;  1980 оны арванхоёрдугаар сарын 20-нд Лондон хотод төрсөн) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Рома» багт хамгаалагчаар тоглодог. Английн шигшээд 107 тоглолтонд оролцоод зодог тайлсан.
Их Британы дуучин, жүжигчин Шерил Коултой ханилж байлаа.
Товчхон
«Арсеналд» өнгөрүүлсэн найман жилд Премьер лигт нэг, Английн цомд гурван удаа түрүүлж, 2006 оны УЕФА Аваргуудын лигт аман хүзүдэж байв. 2006 оны наймдугаар сард «Челсигийн» удирдлагууд Коулыг 'Вильям Галлас+5 сая фунт' нөхцөлөөр элсүүлсэн бөгөөд анхны улиралдаа Аваргуудын лигийн шигшээд шалгарчээ. тус багт Английн цомын дөрөв, Премьер лигийн нэг түрүү авсанаас гадна Аваргуудын лигийн түрүүг 2012 онд авч байв. 2014 оны долоодугаар сарын 7-нд «Рома» багтай хоёр жилээр гэрээлсэн.
Амжилт
«Арсенал»
Гадны холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Арсенал багийн тоглогч Ангилал:Кристал Пэлас багийн тоглогч Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:Рома багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Хакодатэ
Хакодатэ ( Японоор 函館) нь Японы Хоккайдогийн өмнөд хэсэгт орших хот юм. Хоккайдодоо хүн амаараа Саппоро, Асахикавагийн дараа 3-т орох том хот болно. Загас агнуур, аялал жуулчлал их хөгжсөн. Далайн түвшнээс дээш 334м өргөгдсөн Хакодатэ уулнаас харагдах шөнийн үзэмж нь тун үзэсгэлэнтэй.
2015 онд Аомори-Хакодатэгийн хооронд хурданы төмөр зам тавигдсан байхаар төлөвлөгджээ.
Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Хоккайдо аймгийн коммун  Ангилал:Хоккайдо аймгийн суурин Ангилал:Японы урьдын нийслэл Ангилал:Японы хот
Кайса Бергквист
Кайса Маргарета Бергквист (Kajsa Margareta Bergqvist; 1976 оны 10 сарын 12-нд төрсөн) нь Шведийн өндрийн харайгч асан. Олимпийн хүрэл, дэлхийн аваргын нэг алт, хоёр хүрэл, Европын аваргын нэг алт, нэг хүрэл медальтай. Хувийн дээд амжилт болох 2.06 м-ийн үзүүлэлтээ 2003 онд Германд тогтоосон бөгөөд Шведийн дээд амжилт болно. Түүнчлэн танхимын хувийн дээд амжилт нь 2.08 м бөгөөд 2006 онд тогтоосн уг амжилт нь танхимын дэлхийн дээд амжилтаар бүртгэгджээ.
Ангилал:Шведийн өндрийн харайгч Ангилал:Шведийн олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Шведийн олимпын оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Өндрийн харайлтын дэлхийн аварга Ангилал:Өндрийн харайлтын европын аварга Ангилал:Шведүүд Ангилал:1976 онд төрсөн
Улаавар бужмар
Улаавар бужмар (Carpodacus erythrinus), урьд Улаавар шувуу гэж байсан, нь Бужиргынхан овгийн шувуу бөгөөд Европ, Азид өргөн тархжээ. Тэд Дунай мөрний хөндий, Швед, Сибирь, Берингийн тэнгис, Кавказ, Иран, Афганистан, Пакистан, Гималайн нуруу, Төвөд, Хятад, Монгол, Япон зэрэг газар таарна. Өвлийн улиралд зүүн өмнөд Хятад, Энэтхэг, Бирм зэрэг улсруу нүүдэллэнэ.
Цахим холбоос
Ангилал:Бужиргынхан Ангилал:Монгол орны шувууд Ангилал:Евразийн шувууд
Хивс
Хивс -анх дулаалах зориулалтаар шаланд дэвсэх, хананд өлгөх, заримдаа бусад зүйлийн гадрыг (ширээ, буйдан, авдар зэрэг) бүтээхэд хэрэглэдэг байгаад сүүлдээ гэрээ гоёох чимэглэх зориулалттай болж янз бүрийн хийц загварын нэг талдаа үс татаж хийсэн бүдүүн нэхмэл эд юм.
Нүүдэлчний гэр сууцаас авахуулаад тансаг орд харш хүртэл ямар ч гэр орны дулаалга, гоёол чимэглэл болсон хивс нь эртнээс уламжлагдаж ирсэн соёлын бүтээлийн нэг юм. Хэдэн зуун жилийн туршид хивс үйлдвэрлэл нь уйгагүй гараар хийдэг ажил хөдөлмөр, гар урлалын төрөл болж, хивс баян чинээлэгийн бэлгэ тэмдэг, соёлын эд өлөг байсаар ирсэн.
Сүүлд 18 дугаар зуунд аж үйлдвэрийн хувьсгал гарч үйлдвэрийн аргаар олноор үйлдвэрлэж үнэлгээ нь буурсан байна.
Македоны Александр
Македоны Александр буюу Их Александр (, Mégas Aléxandros; МЭӨ 356- BC - МЭӨ 323), буюу Македоны III Александр эртний Грекийн Македоны хаан (басилевс) (МЭӨ 336–323) байсан. Тэрээр бүх цаг үеийн хамгийн их амжилт гаргасан цэргийн удирдагчдын нэг бөгөөд тулалдаанд ялагдашгүй гэгдэж байлаа. Тэрээр үхэхээсээ өмнө эртний грекчүүдэд мэдэгдэж байсан хуурай газрын ихэнх хэсгийг байлдан дагуулсан.
Александр эх газрын Грекийн ихэнх хот улсыг Македоны засаглал дор Коринфийн холбоонд нэгтгэсэн өөрийн эцэг II Филипийг нас барсны дараа Македоны хаан ширээг 20 настайдаа авчээ. Өмнөд Грекийн хот улсуудын бослогыг дарж Македоны засаглалыг батжуулж, хойд хөршүүдийнхээ эсрэг богино боловч цус урсгасан аян дайн хийснийхээ дараа, Александр зүүн зүгт Ахеменидийн Персийн Эзэнт Улс руу хүлгийн жолоогоо эргүүлж, улмаар эзлэн авчээ. Тэрээр цааш Анатоли, Сири, Финик, Иудей, Газа, Египет, Согд, Месопотамийг байлдан дагуулж, эзэнт улсынхаа хилийг Энэтхэгийн Панжаб хүртэл тэлжээ.
Александр үхэхээсээ өмнө Арабын хойг руу аян дайн хийн, худалдаагаа өргөжүүлж, түүнийхээ дараа армиа баруун зүгт Карфаген, Ром, Иберийн хойг руу эргүүлэхээр төлөвлөж байв. Гэхдээ түүний эхний хүсэл эрмэлзэл нь зүүн зүгт багын багш Аристотелийн ярьж байсан ертөнцийн хязгаар, Гадаад Далай руу чиглэж байлаа.
Александр армидаа гадаадын олон иргэдийг нэгтгэж байсныг нь зарим судлаачид "үндэстнүүдийг холих бодлого" явуулж байсны илрэл гэж үздэг. Тэрээр мөн цэргүүдээ гадаадын иргэдтэй суухыг дэмжиж байсан бөгөөд өөрөө гадаадын хоёр ч гүнжийг авч суужээ.
Александр 12 жилийн турш аян дайн явуулсны эцэст, хумхаа, хор, гэдэсний хижиг, вирусын тархины үрэвсэл эсвэл архидалтын улмаас нас нөгцжээ. Александрын өв, байлдан дагуулал түүнийг өнгөрснөөс хойш он удаан жил хадгалагдаж, алс нутгуудад хүртэл Грекийн суурьшил, соёлын нөлөөллийг олон зууны турш түгээсээр байв. Энэ үеийг Эллиний үе гэдэг ба энэ үед Грек, Ойрхи Дорнод, Энэтхэгийн соёл хосолж байсан онцлогтой. Александр өөрөө түүхэнд ул мөрөө тодоос тод үлдээж, грек болон грек бус соёлын домогт мөнхөрсөн ажээ. Түүний гавъяа нь Ахиллын уламжлалын домогт баатар гэж дүрсэлсэн утга зохиолын уламжлалд урам зориг өгсөн юм. Хамгийн сонирхолтой нь эртний Монголчууд хүртэл Сулхарнай буюу хоёр эвэрт хаан гэдэг нэрээр түүнийг мэддэг байжээ. Энэ нь тэрбээр үнэхээр 2 эвэрт дуулга өмсдөг байсаныг нь эртний грекийн түүхчид баталдаг юм.
Цахим холбоос
Анхдагч эх сурвалж Бусад
Ангилал:Македоны хан Ангилал:Аргеад Ангилал:Александрын аян дайны хүн Ангилал:Грек-Ромын үеийн Эртний Египетийн хан Ангилал:Македоны цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:МЭӨ 356 онд төрсөн Ангилал:МЭӨ 323 онд өнгөрсөн
Император оцон шувуу
Император оцон шувуу (Aptenodytes forsteri) нь бүх оцон шувууны зүйлээс хамгийн хүнд, томд тооцогдох ба зөвхөн Антарктид тивд амьдарна. Өдгөө тоологдоод байгаа нийт хэмжээ нь 400-450,000 байна. Император оцон шувуу дунджаaр 20 хүртэл насалдаг.
Гадаад төрх
Нас бие гүйцсэн император оцон шувуу 122 см өндөр, 22-45 кг жинтэй байх ба эр нь эмээс биеэр том юм. Энэхүү оцон шувуу нь бусад оцон шувуудын адил шувтан хэлбэрийн биетэй бөгөөд энэ нь сэлж, шумбах үед усны даралт, эсэргүүцлийг багасгадаг ба далавч нь хатуу, хавтгай сэлүүр болон хувьсч хөгжжээ. Эр, эм нь өнгө үзэмжээр онцын ялгаагүй. Насанд хүрсэн император оцон шувууны нурууны өд нь тод хар ба толгой, эрүү, сүүл далавчны ар хэсгийг бүрхсэн байна. Далавчны өвөр хэсэг, гэдэс нь цагаан өнгөтэй ба чихний орчимд хурц шар өнгийн толботой. Хүзүү, цээж нь цайвар шардуу байна. Дээд хошуу нь 8 см урт, хар өнгөтэй, доод эрүү, хошуу нь ягаан, улбар шардуу өнгөтэй. Император оцон шувууны дэгдээхэй нь мөнгөлөг саарал өд сөдөөр бүрхэгдсэн, хар хошуу, толгойтой, нүүр нь нүд, хацарын хавиар цагаан цайвар байна.
Император оцон шувууны бараан өд нь 11 сараас 2 сарын хооронд бор өнгөтэй болох ба 1-2 сард өд сөд нь гуужин солигддог. Бусад шувуудын гуужилттай харьцуулахад хурдан буюу ердөө 34 хоног зарцуулах аж.
Идэш тэжээл
Император оцон шувуу нь голдуу загасаар хооллох ба мөн наймаалж, арваалж, сам хорхой гэх мэт барьж иднэ. Тэд ан хийхдээ 18 минутын турш, 535 м хүртэлх гүнд шумбаж чаддаг байна. Сэлэх дундаж хурд нь 6-9 км/ц. Тэдний гол дайсан нь алуурчин халим, далайн ирвэс зэрэг юм.
Үржил
Оцон шувуу гэхээр Антарктид тивд л байдаг мэт төсөөлөл байдаг ч, үнэндээ 2 зүйлийн оцон шувуу л Антарктидад амьдардаг байна. Нэг нь Император, нөгөө нь Адэли оцон шувуу юм. Адэли оцон шувуу нь зуны улиралд, цас мөс хайлан газрын хөрс нь гарсан далайн эрэгт өндөглөн дэгдээхэйгээ бойжуулдаг бол император оцон шувуу нь тэсгим хүйтэн өвөл, цас мөсөөр хучигдсан талд үржлийн үе нь эхэлдэг аж. Антарктид тивд намрын улирал болох 3-4 сард хэдэн мянгаар сүрэглэн далайгаас холдож мөсөн талд очдог. Энэ газар нь далайн эргээс 50-100 км зайтай юм. Ингэж хол зам туулах шалтгаан нь махчин амьтдаас холдох, мөн дэгдээхэй нь өсөж бойжихоос өмнө мөсөн эрэг хайлах магадлалтай тул хэмээгддэг. 5-6 сард эм нь 12 см урт, 450 гр өндөг гаргана. Ядарч цуцсан эм нь хоол тэжээл хайн далайруу зүглэх ба эр нь өндгөө дарж үлддэг. Зогсоо байдалд, сарвуун дээрээ өндөгөө тавиад гэдэс хэсгээрээ дулаацуулан дарах ба үүр гэх юмгүй. Эр оцон шувууд -60 хэмийн хүйтэнд, цасан шуурганд бөөгнөрөн ойртож зогсоод өндгөө дарсаар байдаг. 65 хоноод өндөг хагаран 315 гр жинтэй дэгдээхэй гарна. Энэ хүртэл эр оцон шувуу цаснаас өөр идэх юмгүй тул биеийн жингийн 40% алдаж турдаг байна. Үржлийн мөсөн тал уруу явж эхлэхээс тооцвол 120 өдөр хоол тэжээлгүй байна гэсэн үг юм. 8 сард дэгдээхэй нь гарах ч эм нь буцаж ирж амжаагүй бол эр оцон шувуу ходоодноос сүү мэт шингэн гулгин гаргаж хооллоно. Эм нь буцаж ирээд дэгдээхэйгээ өсгөж, хооллох тул эр нь далай уруу явах ч эцэж туйлдсан зарим нь үхэж хорогдох нь бий.
Далайгаас барьсан хоол тэжээлээ ходоодондоо хадгалан ирсэн эх оцон шувуу бага багаар гулгин гаргаж дэгдээхэйгээ тэжээнэ. Хэдэн 7 хоногийн дараа эр нь буцаж ирэх ба ээлжлэн өсгөдөг. 1 нас хүртэл нийт дэгдээхэйн 19% нь л амьд үлддэг аж. Дэгдээхэй өсгөх явцад Антарктидын салхич шувуу дайрж довтлон дэгдээхэйг барьдаг бол, Өмнөд туйлын цахлай зэрэг махчин шувууд үхсэн дэгдээхэй зэргээр хооллодог.
Цахим холбоос
Ангилал:Оцон шувуу
Пүсань Ай-Парк
Пүсань Ай-Парк (부산 아이파크 FC - пү-сан-а-и-па-кө → Пүсань Ай-Пак; Busan IPark; Пусан Ай Парк) — урьд үед «Дэү Ройялс» гэдэг нэртэй байхдаа Өмнө Солонгос улсын 4 удаагийн аварга (1984, 1987, 1991, 1997), 3 удаагийн дэд байрын эзэн (1983, 1990, 1999) болсон, 2005 оноос одооны нэрээ олоод улсынхаа хөлбөмбөгийн дээд зиндаанд дундаж байрын амжилттай тоглож буй хөлбөмбөгийн баг.
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгийн клуб
Ягаан бужмар
Ягаан бужмар (Carpodacus roseus), урьд Ягаан бужирга гэж байсан, нь Бужиргынхан овгийн шувуу юм. Энэхүү шувуу нь Хятад, Япон, Казахстан, Хойд Солонгос, Өмнөд Солонгос, Монгол, Орос зэрэг улсын нутагт таарна.
Цахим холбоос
Ангилал:Бужиргынхан Ангилал:Монгол орны шувууд
RSA (алгоритм)
RSA: Нийтийн болон хувийн түлхүүр ашигладаг нууцлалын алгоритмуудаас хамгийн их тархсан алгоритм. Тоон гарын үсэг, сертификатад ихэвчлэн ашигладаг.
Ерөнхийдөө нууцлал хамгаалалтын алгоритмуудыг 2 төрөлд хуваадаг. Эдгээрийг дундын түлхүүрийн алгоритм (shared key) болон нийтийн түлхүүрийн алгоритм (public key) гэнэ. Анх сонсож байгаа хүнд бараг ижил мэт сонсогдож болох ч өөр хоорондоо эрс ялгаатай. RSA нь нийтийн түлхүүрийн нууцлалын алгоритмын сонгодог жишээ юм. RSA-ийг ярихаас өмнө нийтийн түлхүүрийн тухай тайлбарлах хэрэгтэй.
Нийтийн түлхүүрийн алгоритм
Нийтийн түлхүүрийн алгоритм нь айлын үүдэнд байдаг шуудангийн хайрцагтай төстэй юм. Шуудан зөөгч, сонин борлуулагч, сурталчилгааны ажилтан, татварын байцаагч, сахилгагүй этгээд гээд хэн ч өөрийн хүссэн зүйлээ жижигхэн завсараар нь шургуулж болох боловч нэгэнт орсон бол буцаж гарч ирэх ямар ч боломжгүй. Зөвхөн хайрцагны эзэн өөрийн түлхүүрээр арын том тагийг онгойлгож байж доторх захиануудыг авна. Тэгвэл нууцлалын алгоритмд урд талын жижиг завсарыг нийтийн түлхүүр, ар талын жижиг завсрыг хувийн түлхүүр гэж нэрлэнэ. Үнэндээ нийтийн түлхүүрийн алгоритм гэж ярьж заншсанч түүнд нийтийн болон хувийн гэсэн хоёр түлхүүр үйлчилдэг. Хувийн түлхүүр алдаж болохгүй үнэтэй зүйл. Дээрх аргыг ашигладаг нууцлалын алгоритмууд:
Түүх
RSA алгоритмыг MIT сургуулийн Рон Ривест, Ади Шамир, Леонард Адлеман гурав 1978 онд нийтэд танилцуулжээ. RSA алгоритмын түлхүүрийг 512бит, 1024бит, 2048бит, 4096бит урттайгаар сонгон авч болдог. Төсөөлбөл 64, 128, 256, 512 үсэгтэй нууц үг байна гээд ойлгочих. Ийм урт нууц үгийг цээжлэх хэцүү. Тиймээс нууц үгийг файл дээр бичээд компьютертээ хадгалдаг. Нийтийн түлхүүрийг харилцагч бүр мэддэг байх ба хувийн түлхүүрийг ганцхан өөртөө хадгалах ёстой. Нийтийн болон хувийн түлхүүрүүд нь бие биенээсээ харилцан хамааралтай хосолмол шинжтэй байдаг. Аливаа нэг хосын хувийн түлхүүр өөр нэг хосын нийтийн түлхүүртэй зохицон ажиллах боломжгүй. Нийтийн түлхүүрийг бусдад түгээхдээ шууд файл хэлбэрээр дамжуулах, нийтийн түлхүүр хадгалах сервер дээр байршуулах зэрэг аргууд ашигладаг. Хувийн түлхүүрийг бол зөвхөн өөрийн компьютерт хадгална. RSA алгоритмаар ямар ч хэмжээний өгөгдлийг нууцлаж болно. Өгөгдлийг нийтийн түлхүүрээр нууцлаж, хувийн түлхүүрээр тайлна. RSA алгоритмын давуу тал нь өгөгдлийг нууцлах болон баталгаажуулах чадвартай байдаг. Нууцлах бол бидний мэддэгээр баримт бичгийг бусад хүмүүс гартаа оруулсан ч унших боломжгүй болгохыг хэлнэ. Харин баталгаажуулах нь баримт бичигт тамга даран баталгаажуулдаг шиг тийм үйлдлийг тоон баримтад хэрэгжүүлдэг. Үүнийг тоон гарын үсэг гэж нэрлэн заншжээ. RSA алгоритмыг тоон гарын үсэг, сертификатад голлон ашиглаж байна.
Ангилал:Тэгш хэмт бус нууцлалын алгоритм
Их Хуралдай
Их Хуралдай нь хааны алтан ураг, ноёд түшмэдээс бүрэлдсэн язгууртны хурал юм. Хуралдайд хаант улсын том ноёд түшмэд оролцдог. Хаан өргөмжлөх хуралдайд хаан, түүний хатад, хөвүүд, хамаатан садан оролцдог байсан. Цэрэг дайны асуудал, албан тушаалтныг томилох, гэрээ хэлэлцээр, дотоод гадаад асуудал гэх мэтийг хэлэлцдэг. Хааныг өргөмжлөх, хаанд зөвлөх, төрийн дээд эрх мэдлийг хэн нэг этгээд дур мэдэн хуйвалдан булаан авахаас сэргийлэх, шинээр өргөмжлөгдөх хааны хууль зүйн үндсийг баталгаажуулахад чухал үүрэг гүйцэтгэсэн.
Ангилал:Их Монгол Улсын улс төр Ангилал:Монголын улс төрийн түүх Ангилал:Нийтийн чуулган Ангилал:Түүхэн хууль тогтоох засаглал Ангилал:Монгол үг хэллэг Ангилал:Алтан Ордны Улсын улс төр
Хаан оцон шувуу
Хаан оцон шувуу (Aptenodytes patagonicus) нь император оцон шувууны дараа орох 2 дахь том зүйл оцон шувуу юм. Антарктидын ойролцоох бүсийн арлуудад амьдрах ба нийт 2.23 сая хос бий бөгөөд тоо толгой нь цөөрөх хандлагатай байна.
Биеийн бүтэц
Хаан оцон шувуу нь 90 см өндөр, 11-16 кг жинтэй ба бусад бүх зүйлийн оцон шувуудын адил усны даралт, эсэрүүцлийг багасгах шувтан хэлбэрийн биетэй ба далавч нь хатуу, хавтгай сэлүүр болон хөгжсөн байдаг. Эр, эм шувууд үл ялиг өөр зүсмийн өдтэй ба эм нь биеэр арай жижиг. Хошуу нь хар өнгөтэй, урт нарийн, доошоо бага зэрэг махир ба 12-13 см урт юм. Доод эрүү, хошуу нь улбар шар эсвэл ягаандуу судалтай. Дэгдээхэй нь бор саарал өд сөдөөр хучигдсан байх ба 10-12 сар хүрээд гуужин солигддог. Хошуу нь нас бие гүйцтэл хар өнгөтэй байна.
Хаан оцон шувуу нь 6.5-10 км/ц хурдтай сэлэх ба 200 м, түүнээс дээш шумбаж чаддаг.
Идэш тэжээл
Хаан оцон шувуу жижиг загас, арваалж, наймаалж, сам хорхойгоор хооллодог.
Үржил
Зуны улирал болох 12-1 сарын хооронд нэгэн зэрэг өндөглөж эхэлнэ. Олноороо сүрэглэн далайн эргийн өргөн талд үржилд орон, дэгдээхэйгээ өсгөж бойжуулдаг. Өндөг нь 54 хоноод хагарах ба энэ хүртэл эр, эм ээлжлэн дарна. Зуны далай, тэнгис хоол тэжээлээр элбэг тул эцэг, эх нь дэгдээхэйгээ сайтар хооллоно. 6 сарын үед намар болох ба дэгдээхэйн биеийн жин нас бие гүйцсэн оцон шувууны 80%тай тэнцэхүйц томорсон байдаг. Хүйтэрч эхэлмэгц эцэг эх нь 2 долоо хоногт 1 удаа л хоол зөөдөг болох ба дэгдээхэй биендээ хуримтлуулсан өөх, таргаар өлсгөлөн, хүйтнийг тэсвэрлэн давдаг. Хавар болоход дэгдээхэйн биеийн жин талдаа хүртэл буурсан байна. Дашрамд дурдахад дэгдээхэйн биеийн жингийн талаас илүүг ходоод нь эзэлдэг аж. Хавар болон дулаарахад эцэг эх нь дахин хооллож эхэлнэ. Дэгдээхэйн өд сөд нь урган нас бие гүйцтэл 10 сараас 1 жил зарцуулдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Оцон шувуу
Эван Фурнье
Эван Фурнье (Evan Fournier; 1992 оны аравдугаар сарын 29-нд Сен-Морис хотод төрсөн) — Францын мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Орландо Мэжик» багт шидэгч-хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Фурнье 2012 оны НБА-гийн драфтаар №20-оор «Денвер Наггетст» хуваарилагдсан юм. 2012 оны зуны лигийн 5 тоглолтонд 14.8 оноо, 2.4 самбар, 1.4 дамжуулалт, 1.2 таслалыг 31.2 минутанд дунджилсан түүнтэй долоодугаар сарын 11-нд олон жилээр гэрээлжээ. 2013-2014 онд 8.4 оноо, 2.7 самбар, 1.5 дамжуулалтыг 76 тоглолтонд дунджилахдаа 4 удаа гараанд нэрлэгдсэн байна.
2014 оны зургаадугаар сарын 26-нд солилцоогоор «Орландо Мэжик» багт элссэн.
Гадны холбоос
Ангилал:1992 онд төрсөн Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Францын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Францын шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Денвер Наггетс багийн тоглогч Ангилал:Орландо Мэжик багийн тоглогч Ангилал:Францчууд
Гонгорын Хайдав
Гонгорын Хайдав (1925 онд одоогийн Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын нутагт төржээ) - Монголын анхны мэргэжлийн дуурийн дуучдын нэг юм. Хөдөлмөрийн баатар, Ардын Жүжигчин, профессор цолтой. Уянга цээл (тенор) хоолойтой. Монголын болон дэлхийн томоохон романс, ари, дууриуудыг дуулсан ба тэрээр Зөвлөлтийн нэрт тенор дуучин Сергей Лемешевийн шавь болно.
1933 онд Их Хүрээнд буюу нийслэл хотод бяцхан хүү хөдөөнөөс ирж эрийн цээнд хүрэх үедээ хэвлэлийн үйлдвэрт үсэг өрөгчөөр анх ажиллаж байгаад сайн дурын уран сайханч болж 1947 онд анх зохиогдсон дуучдын уралдаанд оролцож түрүүлснээр дуучин болох зам нь нээгджээ.
1948-1958 онд ЗХУ-ын Москва хотноо П.И.Чайковскийн нэрэмжит Хөгжмийн консерваторид дуурь, концертын гоцлол дуучин мэргэжлээр суралцаж төгссөн ажээ.
Орчин цагийн анхны театр Бөмбөгөр ногоонд жүжигчнээр орохын тулд дөрвөн ч удаа шалгалт өгж байж Ардын зураач Л.Гаваагийн туслах зураач болжээ. Монголын шинэ үеийн дууны урлагийн “загалмайлсан эцэг” хэмээгддэг Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын Жүжигчин, профессор Г.Хайдав өнөөгийн Соёл урлагийн их сургуулийг байгуулах ажлыг санаачилж, 1963 онд Дуурийн театрын дэргэд байгуулж байжээ. Учир нь тухайн Г.Хайдав Дуурийн театрт ажиллаж байжээ. Анги танхим гэх юм бараг байхгүй. Хоосон танхим, цонхны тавцан дээр хичээлээ эхэлж байжээ. Түүний анхны шавь нь МУАЖ Д.Жаргалсайхан. Анх 16 настай ирж шавь орж байсан бол хожим олон тооны шавьтай болсны заримаас нь дурьдвал: МУАЖ Төрийн шагналт Хөдөлмөрийн баатар зууны манлай эмэгтэй дуурийн дуучин Х.Уртнасан МУГЖ У.Далантай, Х.Үнэнхүү, С.Жавхлан нар ажээ.
Түүний хүү Х.Төмөрбаатар Монголын эстрадын суурийг тавьсан анхдагч нарын нэг билээ. Л.Хайдавын урын сан 700 гаруй дуутай ажээ.
Наймхан настай, хөдсөн дээлтэй хүү Ленин клубт орос дуу дуулж олныг гайхашруулж байсан тэр цагаас наян гаруй насалсан алтан тайзан дээрээ уянгат хоолойгоо цалгиан, дуугаа дуулж эгэл олноо баярлуулж явсаар бурхны оронд заларчээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Дуурийн дуучин Ангилал:Ардын Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Дэлгэрхангайн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1925 онд төрсөн Ангилал:2018 онд өнгөрсөн
Жули Харрис
Жулиа Анн "Жули" Харрис (Julia Ann "Julie" Harris, 1925 оны 12 сарын 2 – 2013 оны 8 сарын 24) нь Америкийн тайз, дэлгэц, зурагтын жүжигчин байв. Тэрээр 5 Тони шагнал, 3Эмми шагнал, 1 Грэмми шагналтай, мөн Оскарын шагналд нэр дэвшиж байв. Түүнийг 1994 онд Үндэсний урлагийн медалиар шагнажээ. Тэрээр Америкийн Театрын Алдрын Танхимын гишүүн бөгөөд 2002 онд Тонигийн тусгай шагналыг өөрийн замналын амжилтаараа хүртжээ.
Гадны холбоосууд
Ангилал:1925 онд төрсөн Ангилал:2013 онд өнгөрсөн Ангилал:АНУ-ын жүжигчин
Илья Зимин
Илья Анатольевич Зимин (Илья Анатольевич Зимин; 1972 оны 5-р сарын 1 - 2006 оны 2-р сарын 26) нь Оросын сэтгүүлч юм.
Ангилал:Оросын сэтгүүлч
Канарын арлын нарс
Канарын арлын нарс нь Нарсныхан овгийн мод бөгөөд Атлантын далайд орших Канарын арлуудаас гаралтай, зөвхөн тэнд ургадаг. Энэхүү нарс нь дулаан орны мод тул хүйтэн сэрүүн уур амьсгалд тэсвэр муутай, -6-10 °C-с илүү хүйтэнд амьдрах чадваргүй.
Канарын арлын нарс нь мөнх ногоон, том мод бөгөөд 30-45 м өндөр, 1.5 м голчтой, зарим тохиолдолд 60 м өндөр, 2.5 м голчтой байна. Ногоон, шар ногоон навч шилмүүс нь 15-30 см урт, боргоцой нь 10-23 см урт, гялалзсан бор шаргал өнгөтэй.
Галлерей
Ангилал:Ургамал
Бранислав Иванович
Бранислав Иванович (Бранислав Ивановић; 1984 оны хоёрдугаар сарын 22, Сремска-Митровица) — Сербийн хөлбөмбөгчин, Английн «Челсигийн» хамгаалагч бөгөөд Сербийн шигшээн ахлагч. Хүүхэд ахуйдаа Стефан нэртэй байсан Иванович 2008 оны нэгдүгээр сарын 15-нд «Локомотив Москва» багаас Оросын хөлбөмбөгийн лигийн түүхэн наймаа буюу 13 сая еврогоор «Челси» багт 2 дугаарын өмсгөлтэйгээр шилжиж ирж байв. .
Амжилт
Багийн
«Локомотив»
«Челси»
Хувийн
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Срем багийн тоглогч Ангилал:ОФК Београд багийн тоглогч Ангилал:Локомотив Москва багийн тоглогч Ангилал:Зенит Санкт-Петербург багийн тоглогч Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:УЕФА Аваргуудын Лигийн аварга Ангилал:УЕФА Европын Лигийн аварга Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Оросын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Сербичүүд Ангилал:1984 онд төрсөн
Үндсэн таталт
Ангилал: Фитнесс Ангилал: Бодибилдинг
Арцны бужмар
Арцны бужмар (Carpodacus rhodochlamys), урьд Арцны улаавар шувуу гэж байсан, нь Бужиргынхан овгийн шувуу юм.
Энэхүү шувуу нь Афганистан, Хятад, Энэтхэг, Казахстан, Монгол, Пакистан, Орос, Тажикистан зэрэг улсын нутагт таарна. Тэд сэрүүн бүсийн ой хөвч болон бут сөөгт газар амьдардаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Бужиргынхан
Кевин Мартин (сагсан бөмбөгчин)
Кевин Даллас Мартин (Kevin Dallas Martin; 1983 оны хоёрдугаар сарын 1-нд Охайо мужийн Зейнсвилл хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны «Миннесота Тимбервулвз» багт шидэгч-хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
2012 оны аравдугаар сарын 27-нд Кевин Мартин болон Жереми Лэмбийг «Оклахому-Сити Тандер» Жеймс Харден, Декуан Кук, Коул Олдрич, Лазар Хэйуорд нараар солилцон элсүүлэв.
«Оклахома-Сити Тандер», «Нью-Орлеан Пеликанс» болон «Милуоки Бакс» багуудаас санал авсан Мартин 2013 оны долоодугаар сарын 2-нд «Миннесота Тимбервулвз» багтай дөрвөн жилийн гэрээг 28 сая доллараар байгуулжээ. 2013 оны Арваннэгдүгээр сарын 3-нд «Нью-Йорк Никст» ялагдахад 30 оноо авахдаа гурвын зайнаас 5:5 амжилттай шидэв.
Гадны холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Сакраменто Кингз багийн тоглогч Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч Ангилал:Оклахома Сити Тандер багийн тоглогч Ангилал:Миннесота Тимбервулвз багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Улаан бужмар
Улаан бужмар (Carpodacus rubicilla), урьд Улаан бужирга гэж байсан, нь Бужиргынхан овгийн шувуу юм. Энэ шувуу нь Афганистан, Азербайжан, Хятад, Гүрж, Энэтхэг, Казахстан, Киргиз, Монгол, Балба, Пакистан, Орос, Тажикистан, Узбекистан зэрэг улсын нутагт таарна. Тэд ой тундр болон сэрүүн бүсийн өвс ургамалт газар амьдардаг.
Ази-Европын уулзалт
Ази, Европын орнуудыг нэгтгэсэн олон улсын байгууллага. АСЕМ нь дэлхийн худалдааны 2/3 нь, дэлхийн ДНБ-ний 60%, 2 олон улсын байгууллага, 51 улсыг багтаасан байгууллага юм.
Зүүн Азийн болон Европын 51 орон 2 Олон улсын байгууллагыг нэгтгэсэн уулзалт юм. Дэлхийн худалдааны 2/3 нь АСЕМ-ын гишүүн орнуудад ноогддог. (Европын комисс болон АСЕАН).
Түүх
1996 онд Франц, Сингапурын санаачилгаар “Ази-Европ”-ын анхны хурал Тайландад болсон. 2015 оны байдлаар АСЕМ –ын гишүүд: Австрали, Бангладеш, Бруней, Вьетнам, Индонези, Казахстан, Камбож, Лаос, Малайзи, Монгол, Мьянма, Шинэ Зеланд, Пакистан, ОХУ, Сингапур, БНСУ, Таиланд, Филиппин, БНХАУ, Швейцари, Энэтхэг Испани Япон болон Европын Холбооны гишүүн орнууд нийт- 53.
Хоёр жилд нэг удаа буюу тэгш тоотой жил бүр АСЕМ-ын дээд хэмжээний уулзалт Ази болон Европ тивд ээлжлэн болдог.
1996 ASEM 1, Бангкок,  Таиланд
1998 ASEM 2, Лондон,  Их Британи
2000 ASEM 3, Сөүл,     Өмнөд Солонгос
2002 ASEM 4, Копенхаген,  Дани
2004 ASEM 5, Ханой,     Вьетнам
2006 ASEM 6, Хельсинки,  Финланд
Энэ уулзалтаар   Монгол,   Энэтхэг болон   Пакистан АСЕМ-ийн хуралдаанд оролцох урилга хүлээн авсан.
2008 ASEM 7, Бээжин,  БНХАУ
2010 ASEM 8, Брюссель,  Бельги
2012 ASEM 9, Вьентьян,  Лаос
2014 ASEM 10, Милан,  Итали
2016 ASEM 11, Улаанбаатар, Монгол Улсад хийв.
Матай
Матайн Сайн мэдээ нь Библийн дэд хэсэг болох Шинэ Гэрээнд багтсан  Дөрвөн элчийн бичсэн Сайн мэдээний номын нэг юм. Сайн мэдээний номууд нь шинэ гэрээний хамгийн эхэнд бичигддэг уламжлалтай. Тус бүлэгт Есүс Христийн амьдралыг голчлон өгүүлдэг. Түүний өвөг дээдэс, Христийн мэндлэх үед тохиолдсон гайхамшиг, хүүхэд нас, ариун угаал, сургаалууд, түүний үзүүлсэн гайхамшгууд, загалмайд цовдлуулсан, мөн дахин амилсан зэргийг өгүүлдэг. Матайн Сайн мэдээний ном нь дотроо нийт 28 бүлэгтэй. Матай энэхүү сайн мэдээг Иерусалимд амьдарч байсан иудей итгэгчидэд зориулж бичсэн ба иудейн ном бичих уламжлалт хэв маяг ашиглан бичигдсэн. Үүний нэг жишээ нь Христийн угийн бичгээр номны оршил эхэлдэг зэргийг дурдаж болно.
Ази-Европын уулзалт
Түүх
Дээд хэмжээний хуралаас гадна Гадаад хэргийн сайд нарын болон бусад салбарын сайд нарын уулзалт болдог.
Матай
Мөн үзэх
Ангилал:Библи Ангилал:Шинэ Гэрээ
Ази-Европын уулзалт
Түүх
Ангилал:Хөгжлийн бодлого
Сиатл Маринерс
Сиэтл Маринерс (Seattle Mariners) нь АНУ-ын Вашингтон Муж Улсын Сиэтл хотод байрладаг мэргэжлийн бэйсболын баг юм. 1977 онд байгуулагдсан тус баг нь Мэжор Лиг Бэйсболын Америкийн Лигийн Баруун дивизионд харьяалагддаг. 1999 оноос Сафэко Фильд цэнгэлдэх хүрээлэнг ашиглаж байна. 1977 онд байгуулагдсанаасаа хойш 1999 оны 6 сар хүртэл Кингдөүмийг ашигладаг байв.
Багийн бэлгэдэл нь Маринер хандгай.
Тэд 2001 онд 116 ялалт байгуулж, нэг улиралд байгуулсан ялалтынхаа тоогоор Америкийн Лигийн дээд амжилтыг тогтоож, 1906 онд Чикаго Кабс багийн тогтоосон Мэжор Лигийн дээд амжилтыг давтжээ.
Маринерс нь Дэлхийн цувралд тэргүүлж үзээгүй, Мэжор Лиг Бэйсболын 8 багийн нэг, Дэлхийн цувралд оролцож үзээгүй хоёрхон багийн нэг (нөгөө нь Вашингтон Нэшнлс) юм.
Маринерсийг Америкийн Нинтендо эзэмшдэг бөгөөд Мэжор Лиг Бэйсболд компанийн эзэмшилд байдаг гуравхан баг байдгийн нэг нь билээ (нөгөө хоёр нь Атланта Брэйвз, Торонто Блю Жэйз).
Эшлэл
Ангилал:Мэжор Лиг Бэйсболын багууд
Паг Жү-ён
Пак Чу Ён (박주영, 1985 оны долоодугаар сарын 10-нд Канвондо Дэгү хотод төрсөн) — Өмнөд Солонгосын хөлбөмбөгчин юм. Нэртэй хөлбөмбөгчин Хон Мён Бо түүнийг 'улсдаа шилдэг довтлогч' хэмээн онцолжээ.
Замнал
Пак Чу Ён дээд лигийн Сөүлээс замналаа эхэлсэн жилдээ 30 тоглолтонд 18 гоол, 4 дамжуулалт хийн 'шилдэг залуу тоглогч', 'бэлгэдлийн багийн тоглогч', 'мэргэн бууч' болон 'үнэ цэнэтэй тоглогчоор' алдаршсан юм.
2011 оны наймдугаар сарын 30-нд Арсенал түүнийг элсүүлэн 2012 оны нэгдүгээр сарын 22-нд Манчестер Юнайтедтай тоглоход (2:1) Лукас Подольскийн 30 дугаартайгаар гараалуулсан бөгөөд байр сууриа ололгүй байсаар наймдугаар сарын 31-нд испанийн Сельта, 2014 оны нэгдүгээр сарын 31-нд II лигийн Уотфордод зээлэгджээ.
Шигшээ
Анх 2005 оны зургаадугаар сарын 3-нд шигшээдээ Узбекстаны эсрэг гараалан-гоолдсон Пак Чу Ён 2010 оны зургаадугаар сарын 17-нд 2010 оны ДАШТ-д Аргентинтай тоглоход (4:1) авто гоол, Нигеритэй тоглоход (2:2).
Холбоос
Ангилал:Өмнөд Солонгосын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Уотфорд багийн тоглогч Ангилал:Арсенал багийн тоглогч Ангилал:Монако багийн тоглогч Ангилал:Сөүл багийн тоглогч Ангилал:Францын хөлбөмбөгчин Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2011 оны Азийн цомд оролцогч Ангилал:2006 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Нян
Нян буюу бактери нь ямар нэгэн амьд бие махбодийн бий болгосон шим бодисоор хооллодог, ганц эстэй нүүдэллэдэг амьд бие юм.
Нян нь тодорхой хэлбэр дүрстэй, өсөж үржих, удамшиж хувьсах чадвартай, эсийн ханатай, нэг эст, прокариотын бүлэгт хамаарах бичил биет юм. Бактерийн эс нь 0,3-5 мкм хэмжээтэй.
Хэлбэр
Бактерийг микроскопоор 500-1000 дахин томруулан харахад бөмбөлөг /coccus/, савханцар /bacillus/, мушгиа /spiralis/ гэсэн 3 төрлийн хэлбэртэй харагддаг.
Бөмбөлөг хэлбэртэй бактерийг хуваагдлын дараах байрлалаар нь нэрлэгддэг: нэгээрээ байгаа тохиолдолд монококк, хосоор диплококк, дөрвөөрөө тетракокк, тэгш тоотойгоор байх сарцин, нэг хавтгайгаар хуваагдан, дараа нь салаагүйгээс гинж мэт байрлах стрептококк, харилцан перпендикуляр хавтгайгаар хуваагдаж, бөөгнөрч байрласан бол стафилококк гэж нэрлэдэг.
Савханцар хэлбэрийн бактерийг байрлал, төгсгөл, голчийн хэмжээгээр нь ангилдаг. А. Байрлалаар нь: нэгээрээ-монобацилл, хоёроороо-диплобацилл, гинж адил хэлхэлдэн байрласан стрептобацилл. Б. Төгсгөлөөр нь: дугуйрсан (E.coli), хурц (Fusobacterium), бүдүүрсэн (Corybacterium), огтлогдсон (B. anthracis). В. Хэмжээгээр нь: урт (3мкм-ээс дээш), богино (1.5-3.0 мкм), маш богино (1.0мк -ээс богино)
А. Вибрион-мушгиа хэлбэртэй. Б. Спирилл-хэд хэдэн гогцоотой.
Капсул, бvрээс
Бактерийн эсийн хананы гадна талаар хүрээлж байдаг хамгаалах бүтэц. Капсултай бактерийн колони чийглэг, гялалзсан, наалдамхай байдаг. Бактерийн төрөл, зүйлээс хамааран капсулын химийн бүрдэл харилцан адилгүй боловч ихэвчлэн полисахаридаас тогтдог. (S. pneumoniae, H.influenzae, K. pneumoniae) Капсулын полисахаридыг экзополисахарид гэдэг.
Зарим бактерийн жишээлбэл Bacillus төрлийн нянгийн капсул азот агуулсан нэгдэл-глюкозамин, глюкуроны хүчил, D-амин хүчлээс бүрддэг. Капсулыг сөрөг будалтын аргуудаар хялбар илрүүлдэг. Капсул дурьдсан үүргийг гүйцэтгэдэг.
Капсул бактерийг эукариот эс залгин боловсруулах (фагоцитоз)-аас хамгаалдаг. Тухайлбал Streptococcus pneumoniae капсулгvй vедээ уушгийг vрэвсvvлдэггvй. Учир нь капсулгүй бактерийг фагоцит залгиж боловсруулах нь хялбар байдаг. Иймээс капсул бактерийн эмгэг төрvvлэх шинжийн нэг хvчин зvйл болдог.
Эсийн хана
Пептидогликан буюу муреин эсийн ханыг бvрдvvлдэг. Yvнд үндсэн хоёр төрлийн сахарын нэгдэл болон амин хүчил ордог. N-глюкозамин, N-ацетимурамын хүчил солбин дараалж v-гликозидын холбоогоор холбогдон гинж vvсгэнэ. Зэрэгцээ гинжvvдийн хоорондоо пептид холбоогоор холбогдох бөгөөд зэрэгцээ гинжvvдийн N-ацетилмурамын хүчлийн төгсгөл дэх олигопептидийн хооронд уг пептид холбоо vvсдэг. Пептидогликаны нимгэн, зузаан; амин хvчлийн төрөл, эсийн ханан дах бусад нэгдлээс хамааран бактерийн эсийн хана хоёр төрөл байна. Yvнийг Грамын аргаар будаж илрvvлнэ.
Грам эерэг бактерийн эсийн ханатай харьцуулахад пептидогликаны давхарга нимгэн, түүний гадна талаар фосфолипидээс тогтох гадар мембрантай, липополисахарид (ЛПС), липопротейнийг агуулна. Цитоплазмын мембран, эсийн хана хоёрын хооронд периплазмын зайтай. ЛПС нь цитоплазмын мембранаас эхэлж, эсийн ханыг нэвтлэн гадагш орон зайд антенн адил цухуйж байрладаг. ЛПС-ийн полисахаридан хэсэг эсрэгтөрөгчийн шинжтэй, липид нь хорын идэвхтэй, эндо- буюу дотор хор гэж нэрлэдэг. Липопротейн нь гадар мембраныг эсийн ханатай бэхлэнэ. Тvvнчлэн грам сөрөг бактерийн эсийн хананд порин, porin, нон порин, non-porin уургууд байна.
Цитоплазмын мембран (ЦМ)
Цитоплазмын мембраны үндсэн бүтэц нь фосфолипид юм. Эубактерийн цитоплазмын мембранд стерол агуулагдах тул арчебактерийн ЦМ-аас ялгаатай байдаг. Фосфолипидийн хоёр давхарга нь тосны хүчил, глицерол: тэдгээрийг хооронд нь холбосон фосфатаас тогтдог. Тосны хүчлээс тогтсон гидрофоб хэсэг нь цитоплазмын мембраны дотор давхаргыг бүрдүүлдэг. Харин цитоплазм руу болоод эсийг хүрээлж буй орчин луу хандсан тал нь глицеролоос бvрдсэн, гидрофиль шинжтэй.
Цитоплазмын мембран: Бактер гадаад орчноосоо энерги, эсийн бvрдэл хэсгvvдийн эх vvсвэр нэгдлvvдийг авдаг. Эдгээр макро нэгдлvvд молекул жингийнхээ улмаас эсийн хана, цитоплазмын мембранаар дамжин нэвтрэх чаддаггvй. Иймээс эдгээр нэгдлийг эсийн дотогш нэвтрvvлэхийн тулд цитоплазмын мембраны холбоот энзимээр мономер болж задладаг. Бактер байгаа орчноосоо бодисын солилцооны эх үүсвэр нэгдлийг авахаас гадна эцсийн бүтээгдэхүүн нэгдлүүд эсээс гадагшлахдаа цитоплазмын мембранаар дамждаг. Бодис тээвэрлэгдэх явц үндсэн хоёр хэлбэртэй: идэвхгүй, идэвхтэй. Идэвхгїй хэлбэрийн тээвэрлэлтийн явцад энерги зарцуулдаггүй, түвшрүүлэг, концентраци-ийн зөрүү, градиент-ийн дагуу бодис шилждэг. Бодис тээвэрлэгдэх идэвхгүй хэлбэрт идэвхгүй диффуз, осмос, хөнгөвчилсөн диффуз орно.
1. Идэвхгvй диффуз Цитоплазмын мембранаар тусгаарлагдсан эсийн гадна ба дотоод орчны хооронд бодис их концентрацитай талаасаа бага концентрацитай тал руугаа шилжинэ. Бактерийн цитоплазмын мембранаар зарим нэгэн сахар (глюкоз), амин хүчил (трифтофан) энэ хэлбэрээр эсийн дотогш нэвтэрдэг. Гэвч энэ явц маш удаан.
3. Хөнгөвчилсөн диффуз Бодис хөнгөвчилсөн диффузээр тээвэрлэгдэх явц эукариот эсэд түгээмэл. Зарим бактерт глицерол энэ хэлбэрээр зөөгддөг. Бодис их концентрацитай байгаа орчноос бага концентрацитай байгаа орчин руу шилжихэд хөнгөвлөгч уураг, facilitator protein оролцоно. Бодис идэвхтэй хэлбэрээр тээвэрлэгдэх явц концентрацийн градиентийн эсрэг энерги зарцуулан явагддаг: идэвхтэй зөөвөрлөлт, групп транслокаци, group translocation, холбогч уургаар тээвэрлэгдэх, binding protein transport, цитоз гэсэн хэлбэрүүдтэй.
1. Идэвхтэй зөөвөрлөлт Бодис их концентрацитай байгаа орчин луу энерги зарцуулан, холбогч уургийн тусламжтай зөөгдөнө. Энэ явцын їед зарцуулагдах энерги АТФ-ын гидролиз, протон хөдөлгөгч хүч, protonmotive force - ээс үүсдэг. Бактер протон хөдөлгөгч хүчийг бодис идэвхтэй хэлбэрээр тээвэрлэхдээ ашигладаг. Бактерийн метаболизмын явцад эсийн гадаад орчинд протон буюу устөрөгчийн ион, H+ хуримтлагдсанаас үүсч байгаа энергийг протон хөдөлгөгч хүч гэдэг. Эсийн гадаад орчинд устөрөгчийн болоод бусад нэмэх цэнэгтэй ион хуримтлагдах нь эсийн дотоод орчин луу нэмэх цэнэгтэй ионууд шилжихийг дэмжих нөхцөл болохын хамт хасах цэнэгтэй фосфат (PO43-), сульфат (SO42-)-ын ионууд протоныг холбосон пермеазад нэгдэн зэрэг, symport зөөгддөг. Энэ явцад анионы цэнэг саармагжин электрохимийн зөрvvгийн эсрэг шилжих боломж бүрддэг байна. Холбогч уураг буюу пермеаза, permeasa нь зөвхөн нэг төрлийн бодисыг тээвэрлэдэг бол uniporter, нэг бус төрлийн бодисыг холбон зөөж байвал хамсруулан зөөгч, co-transporter гэдэг. Тvvнчлэн хоёр бодис нэг чиглэлд зэрэг зөөгдөж байвал symport: Н+, лактозтай зэрэг эсийн гадаад орчноос дотогш тээвэрлэгддэг.
Нэг цаг хугацаанд эсрэг чиглэлд хоёр бодис шилжихийг antiport, эсрэг зүгт зөөгдөх гэж нэрлэдэг. Жишээлбэл Na+ эсийн гадаад орчин луу шилжихэд H+ дотоод орчин луу зөрөн зөөгддөг.