cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Magnets
Үүсэл болон цацалт
Хоуард Лоренс цомгийн ажил ид дундаа явагдаж байхад хамтрагсдаасаа "Та нарт ямар нэгэн сонирхолтой зүйлс тохиолдож байсан уу?" гэх асуултыг дуунд санаа олохын тулд байн байн асууж байсныг дараа нь Entertainment Weekly сэтгүүлд өгсөн ярилцлагадаа дурджээ. Түүнд дараа нь "the point of no return" (эргэж ирэхгүй байхын утга учир) хэмээх мөрийг ашиглах санаа орж ирсэн бөгөөд энэ нь одоогийн "Magnets" дууны анхны гарчиг байжээ. Гая дараа нь энэ мөрийг нэг хүн гэрээсээ маш хол явчхаад буцах гэтэл өөрт нь байгаа шатахуун хүрэлцэхгүй байхтай холбон тайлбарласан юм.
Дуу бүтээгдэх үйл явц
"Magnets" дуу нь А минор дээр түлхүү бичигдсэн, Лордын хоолойн хүрээ A3 ба E5 ноотуудын хүрээнд дуулагдсан бөгөөд Sony/ATV Music Publishing-ийн Musicnotes.com сайтад байршуулсан мэдээллийн дагуу энэ дуу нь минутад 92 цохилттой бөгөөд хаус, электропоп жанрын дуу бөгөөд техно-поп болон R&B урсгалуудын элементүүдийг агуулсан юм. Энэ дуу нь нэгэн шалтгаанаас болоод өөрсдийгөө илчилж чадахгүй байгаа хоёр хосын тухай өгүүлдэг. Digital Spy болон Vice сэтгүүл дууны үгийг ихээхэн сайшаасан юм.
Мэргэжлийн шүүмж
"Magnets" шүүмжлэгчдээс сайн үнэлгээг авсан. Rolling Stone "Magnets" дууг 2015 оны шилдэг 50 дууны жагсаалтдаа 32-р байранд нэрлэсэн нь "энэ жилийн хамгийн шилдэг бүжгийн ертөнц" хэмээх тодорхойлолт авсантай холбоотой. Гэвч эсрэгээрээ, Billboard сэтгүүлийн Микеланжело Мотас дууг "толгойд наалдацгүй" хэмээн дүгнэжээ.
Дэлхийн хөгжмийн зах зээлд
Америкийн Нэгдсэн Улсад, "Magnets" дуу нь Rock Airplay чартын 41-р байранд дебют хийсэн ба Alternative Songs чартын 13-р байранд бичигдэж чадсан юм. Энэ дуу нь Avicii-ийн "Wake Me Up" (2013) болон Daft Punk хамтлагийн "Get Lucky" (2013) дуунуудын адил АНУ-ын рок дууны радиод тоглогдож байсан цөөхөн хэдэн рок бус дуунуудын нэг юм.
"Magnets" нь улмаар Австрали болон Шинэ Зеланд улсын чартуудад 14 болон 2-р байранд тус бүр бичигдсэнээр Disclosure хамтлагийн Австрали тивд хамгийн өндөр амжилт олсон дуу болсон юм. Мөн энэ дуу нь 2016 оны 1-р сарын 26-нд зарлагдсан Австралийн радио Triple J-ийн 2015 оны шилдэг дуунуудын жагсаалтын 10-р байрын эзэн болсон юм.
Дүрс бичлэг
Дууны дүрс бичлэгийг найруулагч Райан Хөүп найруулсан бөгөөд дуу цацагдсанаас 6 хоногийн дараа буюу 2015 оны 9-р сарын 29-ний өдөр цацагдсан юм. Зураг авалтыг Калифорни мужийн Hollywood Hills-д хийжээ. Шүүмжлэгчид энэ видеог Лордын хувьд ахиц гарсан хэмээн дүгнэсэн байна. Дүрс бичлэгт гардаг эмэгтэйн дүр нь мэдээж Лордын ердийн зан авираас өөр байсан ч тэрбээр секси, шартай хүчтэй эмэгтэйн дүрд тоглоход хүндрэл учраагүй талаар хэлсэн юм.
Дүрс бичлэг, Лорд усан сангийн хажууд талд цагаан гоёлын даашинз өмссөн байгааг уулын дээрээс харуулж байгаагаар эхэлдэг. Лордын ард хоёр үзмэн ягаан өнгөтэй сар болон хоёр нисдэг тэрэг байдаг. Дараа нь тэрбээр хажууд нь байгаа байшинд болж байгаа парти руу явдаг ба камер тэр зуур гэрлэсэн хосууд зочидтой ярьж байхыг харуулдаг. Улмаар хоёр хосын эрэгтэй нь Лорд руу дурласан мэт хардаг. Маргааш нь тэд хосын гэрт үнсэлцэж байдаг бөгөөд Лорд түүнийг түлхээд, явангуут камер түүний эхнэр, нөхөртөө зангиаг нь зангидаж байгаагаар гарна. Улмаар орой нь ч тэд хамтдаа уулзаж, дахин үнсэлцэж байх зуур түүний эхнэрийг уйлж буйгаар харуулдаг. Гэвч өөр нэгэн өдөр залуу сандалд хүлээтэй байх зуур түүний эхнэр болон Лорд нар хамт түүний өөдөөс алхан ирдэг. Энэ нь залуугийн эхнэр Лордыг түүнтэй учир ургуул хэмээн захиалсан байдаг нь сүүлд илэрдэг. Энэхүү дүрс бичлэг Лорд залууг усан сан руу түлхэн, эцэст нь усан сангаа шатааж байгаагаар дуусдаг.
Шүүмжлэгчид дүрс бичлэгийн өнгө төрх болон зохиолыг өндрөөр үнэлсэн бөгөөд, Лордын дүрийг femme fatale хэмээгээд түүний стилийг The Chronicles of Narnia киноны цагаан шулам болон The Matrix франчайзын Trinity гэх дүрүүдтэй зүйрлэсэн юм. Consequence of Sound сэтгүүл Disclosure хамтлаг өөрсдийн видеондоо байхгүй байгаа ч тэдний үүргийг Лорд "ядах зүйлгүй авч гарсан" хэмээсэн юм. The Atlantic сэтгүүлийн эрхлэгч Спенсэр Корньабер энэ дүрс бичлэгийг Тэйлор Свифт-ийн "Bad Blood" (2015) болон "Blank Space" (2014), мөн дуучин Рианна-ын "Bitch Better Have My Money" хэмээх дүрс бичлэгүүдтэй жишиж, "эмэгтэйчүүдийн хүч" хэмээх тодорхойлолтыг өгсөн байна.
Холбоос
Ангилал:Лордын дуу
Лерой Сэмс
Лерой Перри Сэмс (LeRoy Perry Samse, 1883 оны 9 сарын 13 – 1956 оны 5 сарын 1) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч, тулгууртай харайлтын төрлөөр өрсөлддөг байсан тамирчин юм.
Тэрээр АНУ-ыг төлөөлж Сент-Луйс хотод зохиогдсон 1904 оны зуны олимпод оролцож, тулгууртай харайлтын төрлөөр мөнгөн медаль зүүжээ. Сэмс Индиана Их Сургуульд суралцаж байхдаа сургуулийнхаа дээд амжилтыг хэд хэдэн удаа шинэчлэн тогтоож байсан гэдэг.
Олхонууд
Олхунуд (Монгол бичгээр:25px), Олхонууд, Олхунуд буюу Олгонууд (ᠣᠯᠬᠣᠨᠣᠳ), Олгон нь Монголын түүхэн овог аймгуудын нэг юм. Уг овог нь дотроо Алаг адуут, Шар хоньт, Улаан залаат гэсэн гурван Олхонууд байдаг гэж дурдагджээ. Олхонууд нэр нь эртний нанхиадын дурсгалд тэмдэглэгдсэн үлдсэн эртний Монгол овгийн нэг юм. XIII зууны үед Боржигин овогтой худ ураг бололцсон байдаг бөгөөд Есүхэй баатрын дөрвөн хүү Тэмүжин, Хасар, Хачиун, Тэмүгэ, нэг охин Тэмүлүн нарын эх Өэлүн нь Олхонууд овогтон болно. Олхонууд овог нь Монгол улсын (Ховд, Говь-Алтай, Завхан, Архангай, Хөвсгөл г.м) 9 аймгийн 23 сумд буй хэмээжээ.
Ном зүй
Ангилал:Монгол овог аймаг
Дэвид Гетта
Дэвид Пьер Гетта (David Pierre Guetta, 1967 оны арваннэгдүгээр сарын 7-нд төрсөн ) нь Францын хаус хөгжмийн продюсер болон дижей юм. 1980 болон 1990-ээд онуудад шөнийн цэнгээний газруудад дижей хийж байсан Гетта анхны бие даасан цомгоо Just a Little More Love нэртэйгээр 2001 онд хэвлүүлжээ. Түүний дараа Guetta Blaster (2004) болон Pop Life (2007) нэртэйгээр цомгоо гаргажээ. 2009 онд тэрээр дөрөв дэх цомгоо One Love нэртэйгээр "When Love Takes Over" (Келли Роулендийн хамт), "Gettin' Over You" (дуучин Крис Уиллис, Фёрги болон LMFAO хамтлагийн хамт) болон "Sexy Bitch" (Эйконы хамт) зэрэг синглүүдийн хамтаар Нэгдсэн Вант Улс даяар хамгийн олон хувиар борлуулсан юм.
Тэр Францад (Монгион коммун) төрж өссөн бөгөөд эх нь Бельги гаралтай бол эцэг нь Еврей гаралтай Марокко хүн ажээ. Эхнэр Кэти Гетта болон хоёр хүүгийн хамт амьдардаг.
Гадны холбоос
Ангилал:1967 онд төрсөн  Ангилал:DJ Ангилал:Францын хөгжимчин Ангилал:Хаус продюсер Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Эxо-Поп шагналтан Ангилал:Парисын хөгжимчин Ангилал:Францчууд
Олон улсын биологийн олимпиад
Олон улсын биологийн олимпиад (International Biology Olympiad、 IBO) нь жил бүр олон улсын ахлах ангийн сурагчдын дунд зохиогддог, биологийн бодлогуудыг бодож өрсөлддөг олон улсын тэмцээн юм.
Танилцуулга
Тус олимпиадын шалгалт нь онолын ба туршилтын хэсгээс бүрдэнэ. 1990 онд хуучнаар Чехословакт анхны олимпиад зохион байгуулагдсан. Нэг улсаас хамгийн ихдээ 4 сурагч оролцох боломжтой. 2007 онд Канадад болсон олимпиадад 49 орны 192 оролцогч оролцжээ. Оролцогчдын эхний 10% нь алтан медаль, дараагийн 20% хувь нь мөнгөн медаль, дараагийн 30% нь хүрэл медаль хүртдэг. Мөн тус олимпиадын дүрэм ёсоор нэг оролцогч 2-оос олон удаа оролцох боломжгүй байдаг.Монгол улсаас Олон Улсын Биологийн Олипиадаас 2 сурагч хүрэл медаль хүртсэн байдаг. Анхны олон улсын биологийн олимпиадын медалийг ЭМПАТИ сургуулийн сурагч Б.Эрдэнэболд эх орондоо авчирсан бол 2 дахь хүрэл медалийг 2016 оны БНВьетнам улсад кохион байгуулагдсан Олимпиадаас Сант сургуулийн сурагч Батжаргалын Хулан оролцож хүрэл медаль хүртжээ
Цахим холбоос
Ангилал:Сурагчдын тэмцээн Ангилал:Биологи Ангилал:Шинжлэх ухааны олимпиад
Үржин Гармаев
Гармын Үржин (1888 — 1947 оны 3 сарын 13) — Японы эзэнт гүрэний Квантуны Армийн буриад дэслэгч генерал юм. 1917-1923 оны Оросын иргэний дайн, Дэлхийн II-р дайнд оролцсон. Цэргийн зүтгэлтэн. Манж-го Улсын армийн хошууч генерал (1934), дэслэгч генерал (1938).
Намтар
Үржин Гармаев 1888 онд өнөөгийн Өвөр Байгалын хязгаарын Боорж аймгийн Тогоот сууринд төрсөн юм.
1912 он хүртэл Чита хотын мэргэжлийн сургуульд суралцсан ба 1918-19 онд Г.М.Семёновын штабын дэргэдэх офицерын сургалтыг төгссөн. 1917 он хүртэл Агын аймгийн сургуульд буриад, монгол, орос хэл зааж байгаад Семёновын цэрэгт элсэж, улмаар буриад монголчуудаас бүрдсэн цэргийн анги салбар байгуулсан. 1919 онд анги нь улаан цэрэгт цохиулж, Монгол руу, улмаар 1920 онд Манжуур руу гарсан. 1933 онд Манж-Го улсын тогтоход, полковник зэрэгтэй болож, буриад ба халх монголчуудаас бүрдсэн морь цэргийн хоёр полкийг командлав. 1938 онд Манж-Го улсын генерал-лейтенант болов. 1939 онд Гармаевын цэрэг япончуудын хамт Монголын нутаг руу довтолж, Баянцагааны тулалдаанд 1 дүгээр морьт хороо нь бараг бүрэн устсан. 1940-44 онд Манж-гогийн цэргийн 10 дугаар тойргийн (Хойд болон Зүүн Хянган) захирагч, 1944-45 онд Ваньемяо хот дахь цэргийн сургуулийн захирлаар тус тус томилогдож ажилласан. Чөлөөлөх дайны үед тэрээр сонсогчдоосоо тусгай хороо байгуулан Квантуны армийн бүрэлдэхүүнд тулалдсан ч ялагджээ. 1945 оны 8 сарын 30-нд, Японы арми бут цохиулсны дараа, зөвлөлт комендатурт биеэ тушаав. 1947 оны 3 сарын 13-нд шүүхийн шийдвэрээр буудуулжээ. 1992 онд хэрэг нь цагаатгагдсан байна. Үржин Гармаевыг НКВД-ын агент байсан байж болно гэж үзэх нь бий. Өдгөө түүний охин Санжидмаа Буриадад, хүү Дашням нь Улаанбаатарт оршин суудаг.
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:Манжуурын түүх Ангилал:Оросын иргэний дайны хүн Ангилал:Японы генерал Ангилал:Буриадын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1888 онд төрсөн Ангилал:1947 онд өнгөрсөн
Баяндалай сум
Баяндалай сум — Монгол улсын Өмнөговь аймгийн харъяат сум.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Өмнөговь аймгийн сум
Нуклейн хүчил
Нуклейн хүчил нь бүхий л амьд зүйлүүдэд байдаг биополимер буюу том биомолекул юм. Хоёр төрлийн нуклейн хүчил байгальд байдаг. ДНХ (дезоксирибонуклейны хүчил) ба РНХ (рибонуклейн хүчил) нь нуклеотидийн мономеруудаас тогтоно.
Нуклейн хүчлийн бүтэц
ДНХ нь полинуклеотид бөгөөд нуклеотид тус бүр нь азотлог суурь (пурины болон пиримидины), сахар болон фосфорын хүчлийн үлдэгдлээс тогтоно. Нэг нуклеотидын фосфорын хүчлийн үлдэгдэл өмнөх нуклеотидын декоксирибозын гурав дахь нүүрстөрөгчийн атомтай холбогдож хэлхээ гинж полинуклеотид үүсгэхийг ДНХ-ийн нуклеотидын дараалал гэх буюу энэ нь ДНХ-ийн анхдагч бүтэц болдог. Нуклейн хүчлийн хоёр полимер хамжаа зарчмын дагуу хоорондоо нийлж хоймсон мушгиа утаслаг үүсгэхийг хоёрдогч бүтэц гэж нэрлэнэ. Хоймсон мушгиа утсыг (спираль) эргүүлэг шаттай зүйрлэвэл бариул нь зэргэлдээ хоёр нуклеотидын 5’ ба 3’ нүүрстөрөгчийн атомтай фосфорын хүчлээр холбогдсон дезоксирибозууд, гишгүүр нь хос азотлог суурь байх жишээтэй. Азотлог суурийн хавтангуудын хоорондох холбоог стэкинг холбоо гэж нэрлэдэг ба аденин тимины дунд хоёр (A=T), гуанин цитозины дунд гурван (G ≡ C) устөрөгчийн холбоо үүсдэг.
ДНХ молекул оршин тогтнох А, В, С, Д, Е, Z хэлбэрүүд байдаг байна. 1953 онд Д.Уотсон, Ф.Крик нарын рентген бүтцийн шинжилгээгээр тогтоосон ДНХ молекулын бүтэц бол В мушгиа хэлбэр юм. Өргөнөөрөө 20 Ǻ хэмжээтэй ДНХ-молекул нар зөв эргэлдэхдээ бүрэн нэг эргэлтэнд 10 хос суурь агуулахаас гадна том бага алхам үүсгэж уртаараа 34 Ǻ хэмжээтэй болдог. Хос суурь хоорондын зай 3,4 Ǻ. Бага алхамын өргөн 12 Ǻ, том алхамын өргөн 22 Ǻ. А,С,Д,Е хэлбэрүд В мушгиа адил баруун гар зүг эргэлттэй бөгөөд эсийн чийгшилт багасч (А=75%, C=66%) натри кали, цезийн ион ихсэх, хэт ягаан туяаны үйлчилгээ, температур нэмэгдэх үед бий болдог байна.
А хэлбэрийн мушгианд нэг бүрэн эргэлтэнд ногдох хос суурийн тоо нэгээр нэмэгдэхэд (A=11х.с.) С, Д, Е хэлбэрт хос суурийн тоо (8х.с-7,5х.с.) цөөрдөг байна. Ургамал амьтдын спор буюу цистэд ДНХ молекул нь А мушгиа хэлбэрт байдгаас гадна РНХ молекулын хоёрдогч бүтэц болон эрлийз ДНХ-РНХ молекул мөн А мушгиа хэлбэрт байдаг байна. В мушгиа хэлбэрээс А мушгиа хэлбэрт шилжих нэг гол шалтгаан бол удмын мэдээлэл агуулсан ДНХ молекулыг хуурай ба чийгшэл багатай нөхцөлд хатахаас хамгаалахад оршино. Z хэлбэр нь нар буруу эргэлттэй, нэг бүрэн эргэлтэнд 12 хос суурь багтсан нарийн утаслаг гинж юм.
Гуравдагч бүтэц нь нуклейн хүчлийн хоёрдогч бүтэц буюу мушгиа нь орон зайн байршилтай болж уургийн тусламжтай эвхэгдсэнийг хэлнэ. ДНХ молекулын эвхэгдэн эрчлэгдэх 5 түвшин байна. Эхний түвшинд гистон Н1, Н2А, Н2В, Н3, Н4 уургууд оролцоно. Н2А, Н2В, Н3, Н4-ын хос хоёр молекулаас бүрдсэн нуклеосомын цөмийг ДНХ-ийн молекул 2 орооход ДНХ молекулын урт 5-7 дахин багасч нуклеосомын түвшин бүрэлддэг. Дараагийн түвшинд нуклеосом бүрийг хооронд нь Н1 уураг холбон өгч ДНХ молекул нягтширсны улмаас ДНХ молекулын өргөн 30 нм болдог. Гогцоо утаслагийн түвшинд олон гогцоо дэгээ үүссэний улмаас ДНХ молекулын өргөн 300 нм болж уртын хэмжээ багасна. Гогцоо утаслаг нь гетерохроматины үе бүрэлдүүлж 700 нм өргөнтэй хроматид бий болгоно. Хроматидын эрчлэлт интерфазын үеийн эсийн бөөмд утаслаг байдлаар харагддаг. ДНХ-ийн эрчлэлтийн сүүлийн түвшин бол метафазын хромосом. Энэ үед ДНХ молекулын өргөн 1400 нм болно. Ингэхлээр амьтны эсийн бөөмд байгаа нэг хромосом бол тасралтгүй үргэлжилсэн нэг молекул ДНХ юм гэж ойлгож болно. ДНХ молекулын гол үүрэг удмын мэдээллийг хадгалахад оршино.
РНХ молекулын онцлог
РНХ молекулын гол онцлог бол дан гинжээс тогтсон байдаг. Тимины оронд урацил оролцсон, нийлэгжилт нь ямагт 5’-3’ чиглэл рүү явсан, рибонуклеотидын дарааллаас бүрдсэн анхдагч бүтэцтэй. Хэдийгээр дан гинж байсан ч зарим комлементар хэсгүүд хоорондоо хамжаа зарчмын дагуу холбогдож хоёрдогч бүтцийг бий болгодог. Хамжаагүй хэсгүүд гогцоо үүсгэнэ. Орон зайн хувьд алслагдсан хэсгүүд ойртон нийлж гуравдагч бүтцийг үүсгэхэд тухайн молекул үйл ажиллагааны хувьд идэвхжинэ. Эдгээр бүтцийн тод жишээг зөөврийн РНХ молекул дээр харж болно.
ДНХ-ийн нийлэгжил
ДНХ-ийн нийлэгжил хагас консерватив зарчмаар явагддаг. Өөрөөр хэлбэл ДНХ-ийн хос шинж салснаар шинэ гинж тус хоёр гинжин дээр суурилж нийлэгжинэ гэсэн үг. Репликацийн хурд бактерийн эсэд 500-1000 суурь/сек байхад сүүн тэжээлтний эукариот эсэд 50-100 суурь/сек байна.
ДНХ полимераза ферментийн бүтэц
Бактерийн эсэд ДНХ молекулын нийлэгжилтийг хариуцсан гурван ДНХ полимераза фермент ( ДНХ полимераза I, ДНХ полимераза II, ДНХ полимераза III) байдаг. Тэд бүгд 3’ экзонуклеазын идэвхитэй учир ДНХ нийлэгжилтийн үед гарсан алдааг засах чадвар бүхий ферментүүд юм.
ДНХ полимераза I 911 аминхүчлээс бүрдсэн, 109000 D мол.жинтэй ферментийг хязгаартай задралын туршилтаар хоёр дэд бүтцээс тогтож байгааг илрүүлжээ. Том нь ДНХ полимеразын идэвхтэйгээс гадна 3’ экзонуклеазын идэвхи бүхий дэд бүтэц юм. Жижиг нь 5’ экзонуклеазын идэвхитэй байдаг учир 5’ төгсгөлд үйлчилж моно-, олигонуклеотидыг салгаж өгдөг байна. 5’ экзонуклеазын идэвхи нь ДНХ гинжийн уртасах чиглэлтэй ижил. Өөрөөр хэлбэл нийлэгжилтийн өмнө замаа шалгаж засч байдаг байна. Иймээс 5’ экзонуклеазын идэвхи нь праймаза ферментийн нийлэгжүүлсэн өдөөгчийг нэг нэгээр салгаж өгдөг. Үүнээс гадна алдааг засч репарацид оролцдог. Эсэд 400 зуу орчим байдаг.
ДНХ полимераза III E.coli-ийн эсэд ДНХ-ийн репликацийг хариуцсан гол фермент юм. Түүний тоо ширхэг репликацийн эхлэл хэсэг болох ori–оос шууд хамааралтай байна. Өөрөөр хэлбэл репликацийн сэрээ бүр дээр ДНХ полимераза фермент III суух тул үүссэн репликацийн сэрээний тоотой адил байдаг. ДНХ полимераза III нь 7 дэд бүтэцтэй, нийлбэр жингээрээ 500 kD тэнцэнэ.
Эукариот эс таван төрлийн ДНХ полимераз фермент агуулж байдаг. Үүнд ДНХ полимераза α, β, γ, δ, ε орно. ДНХ полимераза α нь ДНХ-ийн нийлэгжилтийг харуцсан гол фермент бөгөөд 148,58,46,42 kD молекул жинтэй дэд бүтцээс тогтоно. Полимераз ферментийн идэвхи том молекул жинтэй дэд бүтцэд оршиж байдаг. ДНХ полимераза β -ийн молекул жин 40 kD бөгөөд ДНХ молекулын репарацид оролцдог байна. ДНХ полимераза γ нь 50 kD жинтэй хэдэн дэд бүтцээс тогтсон, митохондрийн ДНХ-ийн нийлэгжилтийг хариуцдаг гэж үздэг. ДНХ полимераза δ - нь том бага дэд бүтэцтэй, 3’ экзонуклеазын идэвхитэй, 150 kD жинтэй фермент юм. Дрожжийн эс хоёр төрлийн ДНХ полимераз I, II гэсэн ферменттэй байдаг байна. ДНХ-ийн нийлэгжилт хромосом дээр нэгэн зэрэг явагддаггүй. S үеийн эхэнд эухроматин, төгсгөл үед гетерохроматин бүсүүд репликацид ордог. Полимераз ферментийн идэвхи том молекул жинтэй дэд бүтцэд оршиж байдаг. ДНХ полимераза β -ийн молекул жин 40 kD бөгөөд ДНХ молекулын репарацид оролцдог байна. ДНХ полимераз γ нь 50 kD жинтэй хэдэн дэд бүтцээс тогтсон, митохондрийн ДНХ-ийн нийлэгжилтийг хариуцдаг гэж үздэг. ДНХ полимераза δ - нь том бага дэд бүтэцтэй, 3’ экзонуклеазын идэвхитэй, 150 kD жинтэй фермент юм. Дрожжийн эс хоёр төрлийн ДНХ полимераз I, II гэсэн ферменттэй байдаг байна. ДНХ-ийн нийлэгжилт хромосом дээр нэгэн зэрэг явагддаггүй. S үеийн эхэнд эухроматин, төгсгөл үед гетерохроматин бүсүүд репликацид ордог. Хромосом дээр репликацийн сэрээ олноор үүснэ. Нэг репликацийн сэрээг өөрөөр репликон гэж нэрлэдэг. Репликон хоорондын зай 30000-300000 х.с. байна. Эукариот эсийн том хромосом хэдэн зуун репликонтой байна. Нэг репликоны урт 50000-30000 х.с. байдаг. Репликаци хоёр зүгт нэгэн зэрэг эхэлж дараагийн репликоны сэрээтэй нийлж төгсгөл болдог. Репликацийн өмнө ДНХ молекулын нуклеосомын эрчлэлт тайлагдаж нийлэгжилтийн явцад гистон уургууд нуклеосомын түвшинг эргэн бүрдүүлж шинэ гинжний эрчлэлтийг хангаж өгдөг байна.
Хромосом дээр репликацийн сэрээ олноор үүснэ. Нэг репликацийн сэрээг өөрөөр репликон гэж нэрлэдэг. Репликон хоорондын зай 30000-300000 х.с. байна. Эукариот эсийн том хромосом хэдэн зуун репликонтой байна. Нэг репликоны урт 50000-30000 х.с. байдаг. Репликаци хоёр зүгт нэгэн зэрэг эхэлж дараагийн репликоны сэрээтэй нийлж төгсгөл болдог. Репликацийн өмнө ДНХ молекулын нуклеосомын эрчлэлт тайлагдаж нийлэгжилтийн явцад гистон уургууд нуклеосомын түвшинг эргэн бүрдүүлж шинэ гинжний эрчлэлтийг хангаж өгдөг байна.
Теломерын хэсгийн нийлэгжилт 1984 онд теломерийн хэсгийн ДНХ-ийн нийлэгжилтийг хариуцсан ферментийг нээж түүнийг теломераза фермент гэж нэрлэсэн. Энэ фермент урвуу транскриптазын үүрэгтэй, өөрөөр хэлбэл РНХ-ийн гинж дээр ДНХ-ийн гинж нийлэгжүүлэх чадвартай, уураг болоод матриц-эх гинжийн үүрэгтэй РНХ молекулын агуулсан фермент юм. Прокариот биеийн эсэд уг РНХ молекулын урт 150-200 рибонуклеотид байх ба хүний эсэд теломераза ферментийн РНХ молекулын урт 450 рибонуклеотид байдаг байна. Хромосомын теломер хэсгийн 3’ төгсгөлд ТТGGG гэсэн давтагдсан дарааллууд олон байдаг ба GGG дарааллыг теломераз ферментийн РНХ молекул праймер болгон ашиглаж РНХ молекул дээр суурилсан ДНХ-ийн нийлэгжилт транслокаци хэлбэрээр олон дахин давтагдан явагддаг.
Ангилал:Биополимер Ангилал:Бодисын бүлэг Ангилал:Генетик Ангилал:Хүнсний бүтээгдэхүүний агуулгын бодис
Чимэдийн Шаарийбуу
Чимэдийн Шаарийбуу нь Монголын Ардын армийн 6 дугаар морьт дивизийн захирагч байв. ЗХУ-ын Тамбов хотын морин цэргийн сургуульд суралцсан. 1938-1939 онд дивизийн захирагч Ч. Шаарийбуу Халхын голын байлдаанд өөрийн дивизийг удирдан анхны тулалдаануудад баатарлаг байлдсан. 5 дугаар сарын 28-29-нд болсон хүч тэнцвэргүй ширүүн тулалдаанд амь үрэгджээ.
Намтар
Ч.Шаарийбуу нь 1909 онд Хэнтий аймгийн Галшар сумын V багийн нутаг "Жаргалант" гэдэг газар төржээ.
1932 онд цэргийн албанд татагдан Өндөрхаан, Тамсагбулаг дахь цэргийн ангиудад алба хааж байхдаа бага даргын сургууль төгсгөн жагсаалын болон сумангийн даргаар ажилласан байна.
1937-1939 онд ЗХУ-ын Тамбов хотод "Тамбовское Краснознаменное Ковалериское училище имени Первой Конной Армии" Морин цэргийн сургуулийг "Онцсайн" дүнтэй төгсгөн, маршал Х.Чойбалсангийн тушаалаар Тамсагийн YI дивизийн тагнуул ангийн даргаар, удалгvй дивизийн даргаар томилогджээ.
1939 оны эхээр Халх гол орчмоор Японы цэрэг дайрсан тухай мэдээ авмагц тус дивизийг татан аваачжээ. Ингээд 5-р сарын эхний ширүүн тулалдаануудад Шаарийбуу дивизээ амжилттай захиран оролцсон байна. Японы цэргүүдийн 1939 оны 5 дугаар сарын 28-29-нд хийсэн хүчтэй давшилтын үеэр 6 дугаар дивизийн штаб дайсны дайралтанд өртжээ.
Дивизийн штабаа хамгаалан Ч.Шаарийбуу сургагчийнхаа хамт сургуулийн сумангаа удирдан тулаанд орж, эрэлхэгээр тулалдаж яваад амь үрэгдсэн байна. Түүний шарилыг 6 дугаар сарын 5-нд олж Тамсагбулагт хүндэтгэлтэйгээр оршуулжээ.
Эшлэл
Ангилал:БНМАУ-ын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Монголын жанжин Ангилал:Халхын голын дайны хүн Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Галшарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:19-р эсвэл 20-р зуунд төрсөн Ангилал:1939 онд өнгөрсөн
Ньюкасл (Австрали)
Ньюкасл (Newcastle; Ньюка́сл) — Австрали улсын Шинэ Өмнөд Вэльс мужийн 31 түмэн хүнтэй хот. Мужийн төв Сиднейгээсээ 162 км зайтай.
Ячиё (Чиба)
Ячиё (八千代市) нь Японы Чиба мужийн хойд хэсэгт орших хот юм.
Ньюкасл (Австрали)
Лавлах бичиг
Ангилал:Шинэ Өмнөд Вэльсийн суурин Ангилал:Далайн боомттой суурин
Ячиё (Чиба)
Ангилал:Чиба аймгийн коммун Ангилал:Японы хот Ангилал:Чиба аймгийн суурин
.kg
.kg — Цахим сүлжээнд Киргиз улсыг илтгэх латин үсгийн домэйн нэр.
Ангилал:Улс орны домэйн нэрс
.qa
.qa — Цахим сүлжээнд Катар улсыг илтгэх латин үсгийн домэйн нэр.
Ангилал:Улс орны домэйн нэрс
.us
Ангилал:Улс орны домэйн нэрс
Шүхэртийн Уламбаяр
Шүхэртийн Уламбаяр нь Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын уугуул, үндэсний бөх ийн улсын харцага цолтой бөх.
Улсын наадамд шөвгөрсөн
Ардын хувьсгалын 83 жилийн ойн баяр наадмаар Дорнод аймгийн Чойбалсан сумын харьяат залуу бөх Б.Жамсрангаар нэг, Дорнод аймгийн Халхгол сумын харьяат улсын начин Ж.Гансүхээр хоёр, Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын харьяат улсын начин У.Балжиннямаар гурав, Ховд аймгийн Чандмань сумын харьяат улсын заан Ч.Бямбадоржоор дөрөв, Увс аймгийн Баруунтуруун сумын харьяат улсын заан Б.Ганбатаар тав давж "Монгол улсын начин" хэмээх эрхэм цолыг хүртсэн.
Ардын хувьсгалын 85 жилийн ойн баяр наадмаар Архангай аймгийн Тариат сумын залуу бөх С.Очирпүрэвээр нэг, Говь-Алтай аймгийн Шарга сумын харьяат аймгийн начин Ё.Баасандоржоор хоёр, Увс аймгийн Зүүнговь сумын харьяат цэргийн начин Б.Тогтохоор гурав, Баянхонгор аймгийн Хүрээмарал сумын харьяат аймгийн арслан Б.Ганбаатараар дөрөв, Булган аймгийн Сайхан сумын харьяат аймгийн арслан Н.Түвшинбаяраар тав давж шөвгөрөн начин цолоо батлан "Өсөх идэр" чимэг хүртсэн.
2016 оны Үндэсний их баяр наадмын өмнө 2006 оны үндэсний их баяр наадам, Ардын хувьсгалын 85 жилийн ойн баяр наадамд барилдсан улсын харцага Д.Рагчааг допин хэрэглэсэн гэж үзэн тухайн жилийн наадмын зургаагийн даваанд өвдөг шороодсон Ш.Уламбаярт " Монгол улсын харцага " цол, долоогийн даваанд өвдөг шороодсон Ц.Магалжавт "Монгол улсын заан" цолыг тус тус нөхөн олгосон билээ.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага
Address Resolution Protocol
ARP тухай
ARP protocol нь RFC826-д агуулагддаг. Internet-ийн сүлжээ нь өндөр хурдтай LAN ( жишээ нь enthernet, token ring мөн FDDI )-тэй хамт хөгжиж ирсэн бол TCP/IP нь тэгэж хөгжөөгүй юм. Ethernet сүлжээ нь анх 1980 онд гарсан ба 1982 онд 2-р хувилбар нь гарснаар улам өргөжин хөгжсөн.
ARP бүтэц
Дохио(эсвэл өөр өгөгдөл) илгээгдэхийн өмнө интернетийн дамжуулалт тээвэрлэлтэд зориулагдсан IP пакетуудад өөрөөр мэдээллийн блок болон багцлагддаг. Эдгээр ньүүсгэсэн болон очих машинуудын хоёулангийнх нь интернет хаягийг (IP) агуулдаг.Эдгээр багцууд нь үүсгэсэн машинаа орхин явахын өмнө хүрэх машиных нь физик хаягнь мөн тодорхойлогдсон байх ёстой (физик хаяг нь IP хаягаас ялгаатай). Энэ бол ARP –ын ажлын эхний хэсэг юм. ARP-ын хүсэлтийн дохио дотоод сүлжээгээр ( subnet )тархана. Энэ хүсэлт нь чиглүүлэгчээр дамжигдах ба хариуд нь ирэх физик хаяг нь мөнтүүгээр дамжигдан ирнэ. Энэ хариулт нь хүсэлт үүсгэсэн машинд баригдаж дамжуулалтэхэлдэг. ARP-ын дизайнд КЭШ ойн (cash )загвар багтсан байдаг. Үүнд ихэнх орчин үеийн броузерууд (Netscape Navigator, Internet Explorer) кэшийг ашигладаг. Кэш нь дискний(эсвэл санах ойн) хэсэг бөгөөд түүнд зорчсон Web хуудсуудын элементүүд (товчнууд,хуудсын толгойнууд, ба энгийн графикууд) хадгалагддаг. Энэ нь уг хуудаст буцан орох(back) орох үед дахин гадаад машинаас ачаалах шаардлаггүй болох юм. Хэрэв энэхуудас нь чиний дотоод кэшт байгаа бол тэндээс улам хурдан дуудагддаг. Бидний тохиолдолд дуудагдсан машины физик хаяг нь хадгалагдах бөгөөд энэ нь цаг хугацаа нөөцийг хэмнэнэ. Гэвч энэ нь кракеруудад ямар нэг машины кэш дэх хаягуудын нэгийг ашиглан гадаад машинтай холбоо тогтоох боломжийг ямар нэг хэмжээгээр олгодог юм
Inverse Address Resolution Protocol
(Урвуу ARP эсвэл RARP) Сүлжээний Layer хаяг IP хаягууд Data Link Layer (Layer 2) хаягууд нь бусад цэгийг олж авч ашигладаг. Энэ нь юуны өмнө Frame Relay (DLCI) болон ATM сүлжээг ашиглаж байгаа бөгөөд Layer-д виртуаль хэлхээ 2 хаяг заримдаа Layer 2-р дохиолол авсан байдаг ба тэдгээр нь виртуал хэлхээ ашиглаж болно өмнө нь харгалзах Давхарга 3 хаягууд нь бэлэн байх ёстой.
Reverse Address Resolution Protocol
ARP буюу RARP : RARP шиг Түвшин 2 хаягийг 3 хаягийг давхарга руу хөрвүүлнэ. Гэсэн хэдий ч, RARP-д хүсэлт станц өөр нэг зангилааны Давхарга 3 хаяг, RARP хаяг тохиргооны зорилгоор хүсэлт станц өөрөө Давхарга 3 хаягийг олж авахын тулд ашиглаж байгаа бол асуулга. RARP хуучирсан байх. Энэ нь BOOTP, дараа нь Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP) нь хүчингүй болсон солигдсон байна.
Стандарт баримт бичиг
RFC 826 - Ethernet Address Resolution Protocol, Internet Standard STD 37.
RFC 903 - Reverse Address Resolution Protocol, Internet Standard STD 38.
RFC 2390 - Inverse Address Resolution Protocol, draft standard
RFC 5227 - IPv4 Address Conflict Detection, proposed standard
ARP Poisoning attack
Сүлжээний инжнерүүд энэ төрлийн дайралтын талаар сайн мэдэж байгаа байх, энгийн бидний амьдралд ч өдөр тутамд тулгарч мэдэх дайралт… ARP протоколын ажиллах зарчим дээр тулгуурлаж хийгддэг дайралт юм. Үүний тусламжтай дотоод сүлжээнд байгаа компьютеруудын сүлжээний өгөгдлийг замаас нь барьж авах боломжтой болдог. Энэ төрлийн дайралтыг ашигладаг програм хангамжууд ч ихээр байдаг, жишээ болгоход сүлжээн дотроо байгаа хүмүүсийн Yahoo, MSN Messenger – үүдийн чатыг нь уншдаг програмууд энэ дайралт дээр тулгуурладаг. Энэ дайралтын ажиллах зарчим нь тун энгийн. Үүнийг тайлбарлахын тулд эхлээд ARP протоколын талаар мэддэг байх хэрэгтэй. ARP протокол нь IP address болон Mac address – уудыг холбож өгдөг. MAC хаягыг нь мэдэхгүй тохиолдолд ямар ч сүлжээнд өгөгдөл дамжуулах боломжгүй байдаг. Тиймээс сүлжээний бүх төхөөрөмжүүд өөр дээрээ ARP table буюу ARP хүснэгттэй байдаг. Энэ хүснэгтэнд сүлжээн дотор байгаа төхөөрөмжүүдийн (switch, router, pc, laptop, smartphone…) IP хаяг болон MAC хаягууд хадгалагдаж байдаг. Та өөрийн хэрэглэж буй компьютер дээрээ доорх командаар ARP Table – ыг шалгаж болно.
Энэ хүснэгтэн дээрх хаягуудыг ARP протокол нь ARP Request, response ашиглан олж авдаг. Доорх зурган дээр ARP Request, Response – ийг харуулсан байна, 192.168.1.105 гэдэг IP хаяг ямар MAC Address – дээр байгааг мэдэхгүй учраас энэ хүсэлтийг сүлжээгээр broadcast байдлаар цацсан байна, энэ нь энэхүү хүсэлт сүлжээн дотор байгаа бүх л сүлжээний төхөөрөмжүүдэд хүрнэ гэсэн үг. Ингэж сүлжээгээр нэлэнхүйд нь өгөгдөл цацахыг broadcast гэдэг бөгөөд үүний тулд MAC хаягын түвшинд Destination Mac address – ийг FF:FF:FF:FF:FF:FF болгож өгдөг. Үүнийг хүлээн авсан сүлжээний төхөөрөмж тухайлбал Layer 2 switch – нь өөрийн бүх портруугаа илгээдэг. Ингэж илгээсэн хүсэлтийг сүлжээнд дотор байгаа бүх л төхөөрөмжүүд хүлээн авах бөгөөд боловсруулахдаа ARP протоколын түвшинд Target IP Address нь өөрийнх нь хаяг биш байвал зүгээр л юу ч хийлгүй орхидог, харин өөрийнх нь хаяг мөн байгаа тохиолдолд Source төхөөрөмж рүү ARP Response – ийг өөрийнхөө MAC Address – аар нөхөөд хариу илгээдэг. Энэхүү процесс нь яг л хэсэг бүлэг хүмүүс дундаас Дорж гэдэг хүнийг олохын тулд Та нар дунд Дорж гэдэг хүн байна уу гэж хашгирахтай адил. Хэрвээ Дорж байгаа бол би байна аа гээд гарч ирнэ. Харин бусад нь юу ч хийхгүй. Ингэж ARP table – ийг сүлжээн дэх бүх л төхөөрөмжүүд өөр дээрээ байгуулдаг байх нь. Гэхдээ энэхүү хүснэгт нь нэг л үүссэн бол байнгынх биш, үргэлж өөрчлөгдөж байдаг, учир нь сүлжээний IP address – ууд үргэлж өөрчлөгдөж байх боломжтой байдгаас тэр. Яг л энэ цэг дээр ARP Poisoning attack ажиллаж эхлэдэг. ARP Poisoning attack – ийг хийж буй Хост компьютер нь бусад төхөөрөмжүүд рүүгээ хуурамж ARP response явуулж төөрөгдөлд оруулдаг. Жишээ болгон хэлэхэд хуурамч ARP Response – нь 192.168.1.105 нь энэ MAC хаяган дээр байгаа шүү гэж өөрийнхөө MAC хаягыг илгээж мэдэгдэхэд сүлжээн дотор байгаа төхөөрөмжүүд өгөгдлөө 192.168.1.105 – руу дамжуулахдаа ARP poisoning attack хийж буй хост руу дамжуулж эхлэдэг, үүнийг хүлээж авсан хост цааш нь өгөгдлийг өөрчлөөд эсвэл шууд дамжуулдаг. Мөн дайралтанд өртөж буй төхөөрөмжүүд рүү чиглэсэн өгөгдлийг ч гэсэн адил зарчмаар барьж аваад эргүүлэн дамжуулдаг. Ингэж өгөгдлийг дундаас нь барьж авдаг байх юм. Үүнээс сэргийлэх олон аргууд байдаг. Програм хангамжын аргаар эсвэл Техник хангамжын аргаар сэргийлж болно. Эсвэл зүгээр л Static ARP table ашиглан сэргийлсэн ч болно. Static ARP table – ыг зөв зүйтэй ашиглавал энэ төрлийн дайралтаас бүрэн сэргийлж болно.
Гадаад Холбоосууд
ARP тухай
ARP шалтгаанууд
ARP-SK багаж
wireShark файл
Ангилал:Сүлжээний протокол (хамгаалалтын давхарга) Ангилал:IP хаяглалт
Жэймс Камерон
thumb|right|220px|Жеймс Камерон 1986 онд Жеймс Фрэнсис Камерон (James Francis Cameron, 1954 оны 8 сарын 16 - ) нь Канад алдарт кино найруулагч, продюсер, кино зохиолч хүн.
Тэрээр 1997 онд Титаник киногоороо Оскарын шагналыг шилдэг найруулагч, Алтан бөмбөрцөг шагналыг шилдэг кино найруулагчийн ангилалд тус тус хүртсэн.
Найруулсан кинонууд
Ангилал:1954 онд төрсөн
Уогга-Уогга
Уогга-Уогга (Wagga Wagga; [ˈwɒɡəˈwɒɡə]; Вагга Вагга, Вога Вога) — Австрали улсын Шинэ Өмнөд Вэльс мужийн 5 түмэн хүнтэй хот. Мужийн төв Сиднейгээс 452 км зайтай.
Лавлах бичиг
Ангилал:Шинэ Өмнөд Вэльсийн суурин
Афгани
Афгани (паштунаар افغانۍ; персээр افغانۍ; томьёо нь AFN) — Афганистан улсын мөнгөний нэгж.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж Ангилал:Афганистаны эдийн засаг
.af
.af — Цахим сүлжээнд Афганистан улсыг илтгэх латин үсгийн домэйн нэр.
Ангилал:Улс орны домэйн нэрс
Баатууд
Баатууд (Баатуд, Баатад ᠪᠠᠠᠲᠦᠳ baatud, ᠪᠠᠭᠠᠲᠦᠳ baɣatud) аймаг бол Ойрадын нэгэн овог аймаг юм. XIV-XVI зууны үед Ойрадын нэгэн гол аймаг болж байжээ. XVI зууны үеэс бусад аймагт хуваагдан сарниж, овгийн байдалтай болсон байна.
Угсаа гарал
Монголын нууц товчоо-нд, Чингис хааны дээд өвөг болох Торголжин баяны хоёр хөвгүүний ахмад нь болох Дува сохорын дөрвөн хөвгүүн дүрвэн нүүж дөрвөн овогтон болов[8] хэмээсэн буй. Рашид ад-Дины “Судрын чуулган”-д, Дува сохорын дөрвөн хөвгүүн Горлос (Енисей мөрөн Д.Б) мөрний сав газар нутаглан сууж XIII зууны эхэн үе гэхэд тухайлсан нутагтай, тус бүрийн эзэмшилтэй болсон[9] гэсэн бол хожмын Саган сэцэний “Эрдэнийн товч”-д, Дува сохорын дөрвөн хөвгүүн Доной, Догшин, Эмнэг, Эрх нарын харьяат ард нь Ойрадын Өөлд, Баатад, Хойд, Хэрнүүд овогтон болов гэх зэргээр тэмдэглэсэн байдаг.
XIII-XV зууны үеийн Баатууд аймаг
XIII зууны эхэн үед Ойрадыг энэхүү Их мянганы Хутуга бэх мэдэн захирч явжээ. Энэ байдал нь лавтай XV зууны эхэн үе хүртэл үргэлжилсэн бөгөөд энэ хугацаанд Худуга бэхийн угсааны ноёд мэдэн захирч явсан байна. Мөн түүнчлэн энэ овгоос Цагаан туг хэмээх томоохон овог ч тусгаарлан гарсан байна.
XV зууны тэргүүн хагаст Дөрвөн Ойрадын бүрэлдэхүүнийг сурвалж бичигт, Чорос, Торгууд, Хошууд нэг Ойрад, Хойд, Баатууд, Түмэн нэг Ойрад, Барга, Буриад нэг Ойрад, Өр Монгол нэг Ойрад болж явсан гэжээ.
XV зууны эхээр Дөрвөн Ойрад нь хоёр гарт хуваагдаж, зүүн гарыг Асудын Хатантөмөр, баруун гарыг Баатуудын Алагтөмөр нар удирдаж байв.
XVI-XVII зууны Баатууд овог
1530-аад оноос 1623 он хүртэл Зүүн монголоос бага сагыг нь тоочихгүйгээр Ойрад руу 9 удаагийн том довтолгоо явагджээ. Энд Түмэдийн Алтан хан 2 удаа, Ордосын Хутагтай сэцэн 2 удаа, Халхын Автай сайн хан 1 удаа, Засагт хан 1, Хотгойдын Алтан хан хэд хэдэн удаа довтолжээ. Энэ бүгдийг голлон үүрсэн аймаг нь хойдууд болон баатууд аймгууд юм.
16-р зууны үед Хойд аймаг нь Ойрдын зүүн талаар Зүүн Монголтой хиллэн нутагладаг байснаас дээр дурдсанчлан Зүүн Монголын довтолгоонд байнга өртөж хойд аймгийнхан нь бутарсан байна. 1617-1628 он хүртэлх хугацаанд Баатдууд тарж бутран нэг хэсэг нь ойрдод, нөгөө хэсэг нь зүүн монголд захирагджээ. Энэ үеэс хойш баатдууд улс төрийн тавцанд голлох байр сууриа алдаж тарж бутарсан овгийн хэмжээнд хүрчээ.
Энд нэгэн сонирхол татаж буй асуудал бол анхандаа хойд аймгийн нэгэн отог болж явсан баатдууд 15-р зууны эхэнд хүчирхэгжин тусдаа аймаг болж хүчирхэгжсэн бололтой. Ийм ч учраас түүхэнд Баатадын Алагтөмөр Ойрдын зүүн гарыг мэдэж явав гэж өгүүлсэн бол 1541 онд Баатадын Мангир ноён Алтан ханы эрхшээлд оров зэргээр бичсэн байдаг.
Халимагийн туульч О.Цагаанзам нь баатууд овгийн хүн бөгөөд Баатууд овог нь Дува сохрын 2-р хүү Догшиноос гаралтай овог хэмээжээ. Өдгөө Халимагт 1000 шахам баатууд овгийн хүмүүс амьдарч байгаа ажээ.
Ишлэл
Ангилал:Монгол овог аймаг
3 сарын 10
Тэмдэглэлт өдөр
0310 #10
Жуан Жезус
Жуан Гильерме Нунес Жезус (Juan Guilherme Nunes Jesus; 1991 оны зургаадугаар сарын 10-нд Бело Оризонти хотод төрсөн), Жуан Жезус (Juan Jesus) — Бразилын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Интернационале» болон Бразилын шигшээн хамгаалагч юм.
Замнал
2012 оны нэгдүгээр сарын 30-нд Сери А-гийн «Интер Милан» багтай гэрээлсэн. Анхны гараагаа тавдугаар сарын 13-нд «Лациогийн» эсрэг (1:3) Диего Милитог сэлгэн хийж байв.
Амжилт
Бразилын шигшээ
«Интернасьонал»
Гадны холбоос
Ангилал:Бразилын хөлбөмбөгчин Ангилал:Бразилын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Бразилын олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Интернасьонал багийн тоглогч Ангилал:Интернационале багийн тоглогч Ангилал:Бразилчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Teen Top
Teen Top (Солонгосоор: 틴탑, Монголоор: Тийн Тап) нь Өмнөд Солонгосын 6 хүний бүрэлдэхүүнтэй хөвгүүдийн хамтлаг юм. Гишүүд нь C.A.P (Кеп), Chunji(Чонжи), L.Joe(Эл Жое), Niel(Ниел), Ricky(Рики) Changjo(Чанжу). Teen Top хамтлаг нь 2010 онд TOP media энтертайнментын дор Shinhwa хамтлагийн Andy Lee-н доор үүсгэн байгуулагдсан. Тэд анх 2010 оны 7сарын 9нд MBC телевизийн Music core-д анхны сингл альбум болох Come into the world (Гол дуу болох Clap) -аараа тайзан дээр гарсан. Албан ёсны фен клубын нэр нь Angel ба албан бус нэр нь Andromeda юм.
Эшлэл
Ангилал:Хөвгүүдийн хамтлаг Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг
Жалайр
Жалайр (Монгол бичиг:) бол Дарлигин монголчуудад хамаарагддаг, язгуурын монгол аймгуудын нэг юм. Чингис хааны дээд өвөг Хайду ханы үед монголчуудын захиргаанд оржээ. Монголын эзэнт гүрний үед жалайрууд Монголын эзэнт гүрний нутаг даяар тархжээ.
Уг гарал
Жалайр аймгийн овгуудын талаар Судрын чуулганд дараах байдлаар бичжээ. Үүнд: Жат, Тукараун, Кунсаут, Уят, Нилкан, Куркин, Тулангит, Тури, Шанкут нарыг багтаажээ.
Тархац
X-XIII зуунд Жалайр нь дотроо 10 гаруй овгийг багтаасан томоохон аймаг хэлбэрээр, Монгол ханлигийн дотор онгу боолд тооцогдон багтаж байсан. X-XI зуунд Хянганы нуруу, Хэрлэн голын дагуу нутаглаж байгаад Кидан Улсад шахагдснаар, XI-XIII зууны хооронд хойшилж Хэнтийн нуруу, Онон, Хэрлэн голуудын сав газраар нутаглаж байсан бололтой. Улмаар Монголын байлдан дагуулалтаар нэг хэсэг нь Ил хаант улс, Цагадайн улс, Юань улсын нутагт тус тус очиж суусан бол үлдсэн хэсэг нь монгол нутагт суух болсон.
XIV-XVIII зууны үед Монголд үлдсэн жалайрууд бусад Монгол аймгуудын дотор хуваагдан сарниж, овгийн байдалтай болжээ. Монгол Улсын Халх ястан бүрэлдэхэд голлон жалайрууд их оролцсон байдаг. Харин Өвөр Монголын Өөртөө Засах Оронд Хасарын угсааны ноёдын захирсан цөөн тооны жалайрууд нь Жалайд хошуу болж, эдүгээ Тунляо, Хянган аймагт тархсан.
Харин Монголын эзэнт гүрний үед Цагаадайн Улс, Ил Хаант Улсад очсон байдаг. Тэдгээр улсууд нь XIV зууны дунд үеэс бутран сарниснаар тус тус газраа үлдэж хоцорсон. Цагадайн улс, Өгэдэйн улсаас үлдсэн цөөн тооны хэсэг жалайрууд нь Казахстан улсад Жалайыр нэрийн дор үлдсэн байдаг.
Миний Нутаг
thumb|[[Багануурт байх, "Миний нутаг" шүлгийн боржин чулуун хөшөө]] "Миний нутаг" шүлгийг Дашдоржийн Нацагдоржийн зохиосон, Монгол Улсын XX зууны манлай шүлэг. 1930-аад оны эхэнд бичсэн гэдэг.
Шүлэг
"Хэнтий, Хангай, Соёны өндөр сайхан нуруунууд Хойд зүгийн чимэг болсон ойн хөвчийн уулнууд Мэнэн, Шарга, Номины өргөн их говиуд Өмнө зүгийн манлай болсон элсэн манхан далайнууд
Хэрлэн, Онон, Туулын тунгалаг ариун мөрнүүд Хотол олны эм болсон горхи, булаг рашаанууд Хөвсгөл, Увс, Буйрын гүн цэнгэг нуурууд Хүн малын ундаа болсон тойрон бүрд уснууд
Орхон, Сэлэнгэ, Хөхийн онц сайхан голууд Уурхай баялгийн охь болсон олон уул даваанууд Хуучин хөшөө дурсгал, хот балгадын сууринууд Хол газар одсон харгуй дардан замууд
Холхи газраас гялалзсан цаст өндөр хайрхнууд Хөх тэнгэр цэлмэсэн хөдөө хээр цайдмууд Холын бараа харагдсан ноён шовх сарьдагууд Хүний сэтгэл тэнийсэн уудам амьсгалт талууд
Хангай, Говийн хооронд Халхын уудам нутаг Хар бага наснаас хөндлөн гулд давхисан газар Гөрөөс, араатан авласан урт урт шилнүүд Хүлэг морьд уралдсан хөндий сайхан хоолойнууд
Салхины үзүүрт найгасан соргог нарийн ногоотой Саруул талд яралзсан сонин янзын зэрэглээтэй Сайн эрс цугласан байц бэрх газартай Сүлд тахилга улирсан сүмбэр их овоотой
Нарийн өвс ургасан малын сайхан бэлчээртэй Нааш цааш сүлжих тэнэгэр сайхан нуруутай Дөрвөн цагийн улиралд дураараа нүүх нутагтай Таван зүйлийн тарианы хөрс шороот газартай
Өлгий сайхан ууланд өвгөдийг тавьсан газар Yр, ач, хүүхдийн үржиж өссөн орон Таван хошуу мал тал дүүрэн бэлчсэн нутаг Монгол хүн бидний сэтгэлийг сорсон орон
Өвлийн тасхийм цагт цасан мөсөн бүрхээд Болор шилийн өнгө гялтганаж, гялалзсан орон Зуны найртай улиралд цэцэг, навч дэлгэрээд Жигүүртэн шувуу холоос ирж гангар гунгар донгодсон орон
Алтай, Хянганы завсарт атар баялаг орон Аав, ээжийн минь оршсон ашдын заяасан нутаг Алтан нарны туяанд энхжин тогтсон орон Мөнгөн сарны гэрэлд мөнхжин гялалзсан газар
Хүннү, Сүннүгийн үеэс хөгшид өвгөдийн нутаг Хөх Монголын цагт хүчирхэг болсон орон Он онд идээшиж олон жилд дассан нутаг Одоогийн шинэ Монголын улаан туг бүрхсэн нутаг
Өссөн төрсөн бидний үндэсний хайртай нутаг Өнгөлзөгч дайсан ирвэл үтэр өшиглөн хөөнө Хувьтай энэ орондоо хувьсгалт улсаа мандуулж Хойчийн шинэ ертөнц дээр хүндтэй гавъяаг байгуулъя
Монгол хэмээх нэгэн нэр ертөнцийн чихнээ дуурсгалтай Монголын төлөө гэдэг санаа бидний зүрхэнд холбоотой Өсөхөөс сурсан үндэсний хэл мартаж болшгүй соёл Үхтэл орших төрөлх нутаг салж болшгүй орон
Ангилал:Дашдоржийн Нацагдоржийн бүтээл Ангилал:XX зууны манлай Ангилал:Монгол хэлээрх утга зохиол Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:Шүлэг Ангилал:20-р зууны утга зохиолын бүтээл
Детройт Пистонс
Дэтройт Пистонс (Detroit Pistons) баг нь Америкийн Мичиган муж улсын Детройт хотын мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн баг юм. Хойд Америкийн Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Дорнод бүсийн Централ дивизонд харъяалагддаг. Little Caesers Arena-д гэрийнхээ тоглолтыг хийдэг. Индиана муж улсын Форт Вэйн хотод Форт Вэйн (Зоонер) Пистонс нэртэйгээр НБЛ-ийн гишүүн баг болж 1941 онд байгуулсан. 1948 онд НБА-д элссэн ороод, 1957 онд Дэтройт хот уруу нүүсэн. НБА-гийн гурван удаагийн аварга болсон бөгөөд, хамгийн сүүлд 2004 онд аваргын бөгжийг авсан байна. Багийн нэрний утга Бүлүүр буюу Поршин.
Тоглогчид
Бүх цаг үеийн тоглогчид
Гадаад холбоос
Албан ёсны сайт
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн клуб Ангилал:Детройтын спортын клуб Ангилал:Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо Ангилал:1941 онд байгуулагдсан
Super Mario Bros.
Super Mario Bros. (スーパーマリオブラザーズ; Супер Марио ах дүүс) нь 1985 оны 9 сарын 13-нд худалдаанд гарсан, Nintendo Entertainment System-ийн бүтээсэн видео тоглоом юм.
Эшлэл
Ангилал:1985 оны компьютерын тоглоом Ангилал:Super Mario Ангилал:Платформер Ангилал:NES-д зориулсан тоглоом Ангилал:Nintendo Entertainment Analysis & Development Ангилал:Virtual Console-д зориулсан тоглоом
Түмэнсанжаагийн Мөнгөнцоож
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын харцага
Бабу сэцэн хан
Товч намтар
Түүнийг ханы сууринд суух үед Халх Монгол-Манжийн Чин улсын хоёрын улс төрийн байдал хөндий байсан. 1655 онд тэрээр Түшээт хан Чахундоржийн хамтаар Эеэр засагч хаанд есөн цагааны алба барьж буулт хийжээ. Энэ үеэс харилцан элч илгээж, харилцаж байсан нь Сэцэн ханы аймаг хошуунд Манжийн зүгээс 30 жилийн хугацаанд дайн дажингүй байх боломж олгож байлаа. Гэвч 1660-аад оноос эхэлсэн Халхын баруун гарын Хотгойдын Алтан хан Лувсанринчингийн Засагт ханы дотоод хэрэгт шууд оролцсоноос үүссэн зөрчил, дайнд Бабу хан нь Чахундорж ханы хамт оролцож байсан нь дотоод эв нэгдэлд харштай байлаа. 1681 онд хан суурийг залгамжлах хүү Норовыг Чин улсын төрд данж болгож илгээн, хараат улс болохоо батлан илэрхийлэв.
Гэр бүл
Тэрээр 4 хүүтэй.
Ангилал:17-р зуунд төрсөн Ангилал:1683 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Монголын хаан
Яньтөмөр
Яньтөмөр нь Кипчакаас нүүж ирсэн Баяд овгийн цэргийн их жанжин Тохтохын хүү Рунжян жюнь ван Чунхур ноёны хүү бөгөөд Юань улсын сүүлээр тодрон гарсан төрийн нэрт түшмэл байжээ. 1328 онд Тугтөмөрийг хаанд өргөмжлөхөд ихээхэн хүчин чармайлт гаргасан ба тэрээр Юань улсын төрд 1328-1333 оныг хүртэлх хугацаанд нийт 4 хүнийг хаанд өргөмжилж, тэр ч утгаараа түүний эрх дарх нь хааны угсааны олон вангуудаас илүү өндөр байсан. Түүний нэрийг зарим ном бичигт Энхтөмөр, Элтөмөр, Ихтөмөр гэх зэргээр янз бүрээр бичиж тэмдэглэсээр иржээ. Тэрээр 1333 онд нас баржээ.
Ангилал:13-р эсвэл 14-р зуунд төрсөн Ангилал:1333 онд өнгөрсөн
Гравитаци
Гравитаци буюу таталцлын хүч нь байгалийн үндсэн дөрвөн харилцан үйлчэлийн нэг бөгөөд масстай биес өөр хоорондоо татагддаг шалтгаан. Өдөр тутмын амьдралд гравитаци нь масстай биеүүдэд жин өгч, тэдгээрийг газарт унагаадаг байдлаар ажиглагдана. Гравитаци нь тараагдсан материг хоорондоо нэгдэхэд хүргэдэг тул дэлхий, нар, мөн ертөнц дахь бүхий л томоохон хэмжээтэй биетүүд оршин буй шалтгаан юм. Дэлхий болон бусад гаригуудыг нарыг тойрч байх, сар дэлхийг тойрч байх, далайн түрлэг татлага явагдах, конвекци буюу нягт, гравитацийн нөлөөгөөр шингэн урсах, үүсч буй нар болон гаригуудын дотор маш өндөр температурт халах, дэлхий дээр ажиглагдах маш олон төрлийн үзэгдлийн шалтгаан болдог.
Евклид
thumb|200px|right|Зураачийн төсөөлж зурсан Евклидийн зураг Евклид бол МЭӨ 300 -аад оны үед амьдарч байсан Эртний Грекийн нэрт математикч юм.
"Геометрийн Эцэг" гэгддэг Александрын Евклид Нэгдүгээр Птолемигийн үед (МЭӨ 323-283) амьдарч байжээ. Түүний "Elements" (Элементүүд) ном нь математикийн түүхэн дэх хамгийн алдартай бөгөөд чухал номнуудын нэг болж чадсан билээ. Уг номонд, цөөн тооны аксиомд тулгуурлан "Евклидийн Геометр"-ийг (Euclidean Geometry) анх зохиосон байна. Евклидийн Геометрийн, логик үндэслэлүүдээр теоремуудыг батлах аргачлал одоогийн математикийн гол үндэс суурь болсоор байна.
Гравитаци
Орчин үеийн физикийн шинжлэх ухаан нь гравитацийг инерциал биетүүдийн хөдөлгөөнийг захирах орон зай-цаг хугацааны муруйлтын үр дүн хэмээн харьцангуйн онолын тусламжтайгаар тайлбарладаг. Үүнээс илүү хялбараар Ньютоны бүх ертөнцийн таталцлын хууль нь ихэнх тооцоонд тохирох ойролцоо утгыг гаргадаг.
Евклид
Амьдрал
Евклидийн тухай түүний судалгаа шинжилгээний ажлуудаас л мэддэг бөгөөд түүний хувийн амьдралын талаар түүхэнд бараг өгүүлдэггүй. Түүний тухай бидэнд байдаг мэдээллүүдийн ихэнх нь Проклүс болон Александрийн Паппүсээс авсан ишлэлүүд байдаг. Евклид нь Александрийн агуу Номын санд идэвхтэй ажиллаж суралцдаг байсан ба Грек дахь Платогийн Академид суралцаж байсан байж магадгүй хэмээн үздэг аж. Түүний хаана төрж, нас барсан нь тодорхойгүй бөгөөд түүний эцгийг Нэүкратэс гэдэг байсан байх магадлалтай хэмээн бичжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Антикийн математикч  Ангилал:МЭӨ 4-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 4-р эсвэл 3-р зуунд өнгөрсөн
Гравитаци
Гадаад холбоос
Ангилал:Тэнгэрийн механик Ангилал:Потенциалын онол
Адольф Сакс
Адольф Сакс (Antoine Joseph Adolphe Sax; 1814 оны 11 сарын 6 - 1894 оны 2 сарын 4) нь Бельгийн хөгжмийн зэмсэг урлаач, саксофон (Saxophone)-ыг зохион бүтээсэн.
Намтар
Адольф Сакс нь Бельгийн Динан хотод мэндэлжээ. Эцэг Шарль-Жозеф Сакс нь мөн л хөгжмийн зэмсэг урлаач байсан бөгөөд хийсэн бүрээнүүд нь өндөр үнэлэгддэг байжээ. Адольф ч бага залуу наснаасаа хөгжмийн зэмсэг бүтээх болж, 15 настайдаа өөрийн бүтээсэн кларинетээрээ оролцож, шагнал авчээ.
1841 оноос Парист амьдрах болж, 1844 онд хожим Саксхорн (en:saxhorns) гэж нэрлэгдэх болсон даралтат бюгл (Bugle) бүтээж, үзэсгэлэнд оролцжээ. Мөн 1845 онд саксотромба (saxotromba) хэмээх хөгжмийн зэмсэг бүтээсэн боловч олонд түгж чадсангүй.
1840-өөд он бол Саксын хувьд түүнийг хамгийн ихээр алдаршуулсан саксофон зохион бүтээх, сайжруулах ажилд хөдөлмөрөө зориулсан оно жилүүд байлаа. Саксофоны үндэс болох нээлтийнхээ патентийг 1838 онд авсан боловч яг хөгжмийн зэмсгийнхээ патентийг 1846 онд авсан байдаг. Энэ хугацаанд сопрано саксофоноос эхлээд, басс саксофон хүртэл төрөл бүрийн саксофоныг бий болгосон байна.
1894 онд Парис хотноо нас эцэслэсэн Адольф Саксыг Монмартрын оршуулгын газарт нутаглуулжээ.
Баян-Овоо сум (Өмнөговь)
Баян-Овоо сум нь Өмнөговь аймгийн сум юм.
Баян-Овоо сум нь 11.300 ам км газар нутагтай, 750 гаруй өрх, 1500 (2008он) хүн амтай, сумын төв нь Эрдэнэцогт суурин юм. Баян-Овоо сумын уугуул ард иргэд нь мал аж ахуй голлон эрхэлж амьдралаа залгуулдаг. Хүн амын нягтшил багатай, 10 ам дөрвөлжин км талбайд 1.3 хүн ногддог. Баян-Овоо сумын хамгийн өндөр цэг нь Ямаат уул (1926м), Ажийн тал, Зайрмагтайн тал, Заг Сүжийн говь зэрэг хөндий хоолойтой. Монгол орны геоморфологийн Дорноговийн цав толгодын мужлалтад багтдаг. Хотгор гүдгэрийн үндсэн хэв шинжээрээ цав толгодын хэв шинжит гадаргуутай Монгол орны физик газар зүйн Говийн их муж, Дорнод говийн муж дахь Умард говийн гүвээт талын А тойрог, Дорноговийн хотгор Б тойрогийн зааг орчимд хамаардаг. Тус нутаг нь эх газрын эрс тэс уур амьсгалтай болно. Хамгийн их хүйтрэлт 1- р улиралд болох ба 1-р сарын дундаж хэм нь – 15-20°С хүрдэг. Харин 3-р улиралд хамгийн их дулаарах ба 7-р сарын дундаж хэм нь +40 градуст хүрнэ. Хүйтний улирал жил бүрийн 10-р сарын сүүлч 11-р сарын эхээр эхлэх ба 3-р сарын дунд үеэс дулаарна. Энэ нутагт жилд дунджаар 100 мм тунадас унах бөгөөд ихэнх (80-90%) хэсэг нь 6-8 сард бороо хэлбэрээр унана. Өвлийн улиралд цасан бүрхүүлийн зузаан 40 мм-ээс хэтрэхгүй. Хөрсний улирлын хөлдөлт 2,0м хүрдэг. Ихэвчлэн баруун хойноос салхилах ба түүний хурд жилд дунджаар 45-50м/сек болдог ба хаврын улиралд хүч нь нэмэгдэх ба баруун урдаас салхилах нь бий бөгөөд 50-55 м/сек хүрдэг. Хаврын улиралд салхи шуурга ихтэй байдаг.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Өмнөговь аймгийн сум
Венделл Насименту Боржес
Венделл Насименту Боржес (Wendell Nascimento Borges; 1993 оны долдугаар сарын 20, Форталеза), Венделл (Wendell) — Бразилийн хөлбөмбөгчин, Германы «Байерний» хамгаалагч.
«Байерн» түүнтэй 2014 оны хоёрдугаар сарын 27-нд 5 жилээр гэрээлжээ. Наймдугаар сарын 15-нд Германы цомд «Алеманиа Вальдальгесхаймийн» эсрэг (6:0) 19-р минутанд Себастьян Бёнишийг сэлгэн дебютэлсэн бол «Вольфсбургийн» эсрэг (1:4) Бундеслигт дебютэлсэн байдаг. «Штутгартийн» эсрэг (4:0) 2015 оны гуравдугаар сарын 13-нд анхны бөмбөгөө оруулав.
Амжилт
Багийн
«Лондрина»
Шигшээ
Бразил (21-)