cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аргентины волейболын эрэгтэйчүүдийн үндэсний шигшээ баг
Эрэгтэйчүүдийн шигшээ багийн тухайд тэдний анхны тэмцээн 1951 онд Бразилийн Рио-де-Жанейро хотод зохиогдсон «Өмнөд Америкийн эрэгтэйчүүдийн аварга шалгаруулах тэмцээн» байсан ба дөрөвдүгээр байрт шалгарч байжээ. Анхны ДАШТ нь мөн Рио-де-Жанейро зохиогдсон 1960 оны ДАШТ байсан ба 15 дугаар байранд шалгарч байв. 1982 оны ДАШТ-ээс авсан хүрэл медаль нь Аргентиний эрэгтэйчүүдийн багийн анхны том амжилт бол 1988 оны Сөүлийн олимпийн хүрэл медаль нь олимпийн тэмцээний анхны медаль байв. Түүнээс хойш үзүүлсэн том амжилт бол 2004 оны Олимпийн тэмцээний 5 дугаар байр. 2006 онд тус баг «дэлхийн чансааны» 7 дугаарт эрэмбэлэгдэж байсан бол одоогоор 9 дүгээрт эрэмбэлэгдэж буй.
Дэлхийн лиг
Ангилал:Волейболын эрэгтэйчүүдийн үндэсний шигшээ баг Ангилал:Аргентины волейбол волейбол
Уруулын будаг хамтлаг
Уруулын будаг бол 1999-2005 оны хооронд Монгол улсын урлагт нэр сайн явсан охидын хамтлаг юм. Сэтгүүлч Ш.Гүрбазар ажиж 1997 онд ая зохиогч Б.Долгионтой уулзуулжээ. Долгион продюсерлэж, ахлагч нь Ц.Дэлгэрмаа (Дээгий), гишүүд нь Г.Ичинхорлоо (Ичко), М.Гэрэлтуяа (Гэгээнээ), С.Ганчимэг (Ганаа), хожим н.Энхжаргал (Энжи) нар байв. Уруулын будагийнхан өөрсдөө гитар, бөмбөр, даралтат хөгжим дарж, бүгд хоолой сэлгээд ээлжлэн дуулдаг байлаа. Тэр үед Уруулын будаг, Эмоушн гэж хоёр охидын хамтлаг байсан.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын хамтлаг Ангилал:Охидын хамтлаг Ангилал:Поп хамтлаг
II Пётр
II Пётр (1715—1730) — 1727—1730 онд Оросын Хаант Улсын төрийг барьсан хаан.
Ангилал:Оросын царь Ангилал:Оросын хаан Ангилал:18-р зууны ноёрхогч Ангилал:Романов овог Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан Ангилал:Санкт-Петербургийн хүн Ангилал:Оросууд Ангилал:1715 онд төрсөн Ангилал:1730 онд өнгөрсөн
Ачит нуур
Ачит нуур нь Увс аймаг дахь хамгийн том цэнгэг уст нуур юм. Нуурын эрэг нь тал нутаг байх бөгөөд баруун хойд, зүүн хойд талдаа намгархаг газар байна. Нуурын эрдэсжилт нь 0.180‰.
Монгол Алтайн нурууны томоохон салбар Сийлхэм, Түргэний нурууны хур цас, мөсөн голоос эх авч урсах Цагаан нуурын гол, Хатуугийн гол, Бөх мөрөн гол, Улиастай гол зэрэг хэд хэдэн гол горхийн усаар тэжээгдэнэ. Ачит нуур нь илүүдэл усаа усан хоолой нэртэй ганц голоор Ховд голд өгнө. Ачит нуурын ус цуглуулах талбай нь Ховд голын ус хуралдуулах сав газрын 21 хувьтай тэнцүү байна.
Нуурын эргэн тойронд ихэвчлэн Дөрвөд, Хасаг үндэстнүүд амьдардаг.
Эшлэл
Ангилал:Азийн нуур Ангилал:Монголын нуур Ангилал:Увс аймгийн нуур Ангилал:Монгол дахь Рамсарын ус, намгархаг газар
Ха Лон булан
Ха Лон булан (үгчилбэл: шунгаx лууны булан; Вьетнам хэл: Vịnh Hạ Long) нь Вьетнамын Куан Нинь мужид оршдог бөгөөд ЮНЕСКО-ын дэлхийн өвүүдийн нэг юм. Уг буланд олон янзын хэлбэр дүрс хэмжээтэй мянга гаруй шохойн чулуун аварга цохионууд байдаг. Ха Лон нь зүүн хойд Вьетнамын булан бөгөөд зүүн, зүүн өмнөд талаараа Тонкины булан, умард талаараа Хятад улс, баруун болон баруун өмнөд талаараа Кат Ба арлаар хүрээлэгдсэн байдаг. 500 сая жилийн өмнө энэ хэлбэрээ олсон Ха Лон булангийн эргийн нийт урт нь 120 км, ойролцоогоор 1553 км² усан гадаргатай, 1969 жижиг аралтай. Уг бүсийн 434 км² талбай, 775 жижиг арлыг оруулан дэлхийн өвд бүртгэжээ.
Булангийн арлуудын хувьд хоёр улиралтай. Халуун бөгөөд чийглэг зун, хуурай бөгөөд хүйтэн өвөл. Уг буланд 16000 мянган жилийн өмнөөс хүн амьдарч ирсэн ул мөр үлддэг. Ха Лон буланд Вьетнамчууд харийн дайснуудын эсрэг олон тооны тулалдаануудыг хийж байв. Бак Дан голын ойролцоох гурван жижиг арал дээр хориглосон Вьетнамчууд эх газраас довтолсон Хятдын их цэргийн гурван удаагийн халдлагыг бут цохиж байв. 1288 онд Вьетнамын алдарт жанжин Тран Хун Даогийн удирдсан Вьетнамын хуягласан завьнууд Бак Дан голын адагт Монголын Дубхай ханы флотыг бүрэн живүүлж байв. Вьетнамын дайны үед уг буланд АНУ-ын армийн тавьсан олон тооны минүүд өнөөдөр ч завьнуудад аюул тарьсаар байна.
Ха Лонгийн домог
Олон жилийн өмнө Вьетнамчууд Хятадын халдан түрэмгийлэгчидтэй тулалдаж байх үед бурхад луугийн гэр бүлийг эх орноо хамгаалахад нь туслуулахаар илгээжээ. Луугийн гэр бүлийнхэн эрдэнэсийн чулуу, хас болон хувирч, уг буланд эрдэнэсийн чулуун ханан хэрэм болжээ. Вьетнам улс энэ цагаас хойш эх орондоо амар тайван амьдрах болсон гэдэг. Домогт луунуудын бууж ирсэн буланг Ха Лон гэж нэрлэх болжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн булан Ангилал:Ази дахь дэлхийн байгалийн өв Ангилал:Вьетнам дахь дэлхийн байгалийн өв Ангилал:Вьетнамын булан Ангилал:Вьетнамын бүс нутаг Ангилал:Гуан Нэн Ангилал:Өмнөд Хятадын тэнгисийн булан
Queen (хамтлаг)
Queen бол Британийн Лондон хотод 1970 онд байгуулагдсан хамтлаг юм. Хамтлаг нь Фрэдди Мэркүри, Брайн Мэй, Рожэр Тэйлор, Жон Дикон зэргийн гишүүдээс бүрдэх бөгөөд тэд хорь гаран  жил бүрэлдэхүүнээ өөрчлөөгүй юм.
Xамтлагийн дөрвөн гишүүн бүгд дуу зохиодог байснаас шалтгаалан тэдний хөгжмийн олон янзын хэв маягийг тодорхойлдог байв. Queen хамтлагийн хамгийн алдартай дуунуудын тоонд Фрэдди Мэркүригийн зохиосон We Are the Champions, Брайн Мэйгийн зохиосон We Will Rock You, Жон Диконы Another One Bites the Dust, Рожэр Тэйлорын зохиосон Radio Ga Ga зэрэг орно. Фрэддигийн зохиосон Bohemian Rhapsody дуу нь 1975 он болон 1991 оны их британийн дан дууны чартыг олон долоо хоногийн турш тэргүүлж байв. Энэхүү балладе, дуурийн дуу аятай хард рок хосолсон дуунд тус хамтлаг хөгжмийн видео клип хийлгэсэн нь нэлээд эртний өөрийн гэсэн өвөрмөц хэв маягтай, өндөр амжилт олсон бичлэг болжээ.
Queen хамтлагийн нэр хүнд олон улсад эрчимтэй өссөөр байлаа. Жишээлбэл 1974 онд бүтээн гаргасан тус хамтлагийн цомгууд нь хамгийн багадаа л нэг улсын шилдэг дууны жагсаалтыг байнга тэргүүлж байв. Ойролцоогоор 320 сая гаран ширхэг борлуулсан цомгийнхоо тоогоор Queen хамтлаг нь дэлхийн хамгийн их цомог борлуулсан хамтлагийн тоонд зүй ёсоор ордог. Өөрийн нутаг болох Их Британид тэдний анхны цомог Greatest-Hits цомог нь л гэхэд таван сая гаран хувь борлуулагдсан амжилт нь өнөөдрийг хүртэл давтагдаагүй байна. 31 сая гаран худалдаалагдсан тоогоороо Greatest-Hits цомог нь дэлхий даяар хамгийн ихээр худалдаалагдсан цомгуудын нэг юм. Another One Bites the Dust дуу нь нийт долоон сая гаран ширхэг борлуулагдсан нь тус хамтлагийн хамгийн их борлуулагдсан дан дууны цомог юм. Queen 700 гаран амьд тоглолтыг хийсэн байна.
Зүүлт тайлбар
Ангилал:Глэм рок хамтлаг Ангилал:Английн хамтлаг Ангилал:Айвор-Новелло шагналтан Ангилал:Комет шагналтан (Герман) Ангилал:Эxо-Поп шагналтан Ангилал:Рок хамтлаг Ангилал:Рок-н-Роллын алдрын танхим Ангилал:Брайн Мэй
Арсен Жулфалакян
thumb|left|Хөх өмсгөлтэй нь Арсен Арсен Левони Жулфалакян (армениар Արսեն Լևոնի Ջուլֆալակյան) — 1987 оны 5 сарын 8-нд Ленинакан (одооны Гюмри) хотод төрсөн, сонгомол барилдааны 74 кг жингийн олимпын мөнгө (2012), ДАШТ-ий алт (2014), мөнгө (2010), хүрэл (2011, 2013)медальт Армени улсын бөх.
Ангилал:Арменийн бөх Ангилал:Бөхийн дэлхийн аварга Ангилал:Бөхийн европын аварга Ангилал:Арменийн олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Арменичууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Иоханнэс Кеплер
right|thumb|200px|Иоханнэс Кеплерийн хөрөг зураг Иоханнэс Кеплер (Johannes Kepler) (1571 оны 12 дугаар сарын 27– 1630 оны 11 дүгээр сарын 15) нь Германы математикч, астрономич, астрологич байсан бөгөөд XVII зууны шинжлэх ухааны хувьсгалын гол зүтгэлтний нэг байлаа. Тэрээр өөрийн нэрээр нэрлэгдсэн гарагийн хөдөлгөөний хуулиараа хамгийн их алдаршсан бөгөөд эдгээр хуулийг нь сүүлд астрономичид түүний Astronomia nova, Harmonices Mundi, Epitome of Copernican Astronomy бүтээлүүд дээр үндэслэн тогтоожээ. Эдгээр бүтээл нь мөн Исаак Ньютоны ертөнцийн таталцлын онолын нэг үндэс суурь болсон билээ.
Гадны холбоос
Ангилал:1571 онд төрсөн Ангилал:1630 онд өнгөрсөн Ангилал:17-р зууны одон оронч Ангилал:Германы эрдэмтэн Ангилал:Астрологич Ангилал:Зохиолч Ангилал:17-р зууны математикч Ангилал:Германчууд Ангилал:Германы математикч Ангилал:17-р зууны физикч
Бобан Марьянович
Бобан Марьянович (1988 оны наймдугаар сарын 15, Югослав, Болевац) — Сербийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч. НБА-гийн «Сан-Антонио Спёрс» болон Сербийн шигшээд харъяалалтай.
Марьянович 2015 оны долдугаар сарын 17-нд «Сан-Антонио Спёрстой» 1.2 сая долларын гэрээ байгуулсан. НБА-гийн анхны гараагаа 2015 оны аравдугаар сарын 30-нд «Бруклин Нетсийн» (102:75) эсрэг хийсэн ба арванхоёрдугаар сарын 4-нд Хөгжлийн лигт улирсан ч арванхоёрдугаар сарын 6-нд эгэн дуудагджээ. Арванхоёрдугаар сарын 30-нд «Финикс Санзийн» эсрэг (112:72) 15 минутанд 12 удаа самбар бөмбөг авсан үзүүлэлтээрээ багийн түүхэнд бичигдэв.
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн шигшээ багийн сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч Ангилал:Сан-Антонио Спёрс багийн тоглогч Ангилал:Литвын сагсан бөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Сербийн сагсан бөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Сербичүүд Ангилал:1988 онд төрсөн
Кунминь ван
Кунминь ван бол Курё улсыг 1351-1374 оны хооронд захирч байсан ван юм. Монгол нэр нь Баянтөмөр гэх бөгөөд 1360-аад оноос Юань улсын нөлөөнөөс гарсан. Чунсүк вангийн Хон овогт бага хатнаас нь төрсөн хоёрдугаар хүү юм.
Мөн үзэх
Ангилал:Солонгосын ван Ангилал:14-р зууны ноёрхогч Ангилал:1330 онд төрсөн Ангилал:1374 онд өнгөрсөн
Нугүг хатан
Намтар
thumb|left|180px|Ван хатан хоёрын бунхан Монгол үндэстэн, боржигин овогтой, төрсөн нэр нь Будшир (Будашири), төрсөн он тодорхойгүй. Амугэгийн охин, Дарамбалын ач, Чингимийн гуч. Солонгос овог нэр нь Ван Гажинь.
Кунминь вантай 1349 онд гэрлээд 15 жил болсны дараа жирэмсэлсэн ч 1365 оны төрөхийн хүндрэлээр нас барсан. Хүүхэдгүй. Ван түүнд үнэхээр их хайртай байсан учир нас барахад нь ихэд гашуудаж зургийг нь хананд өлгөөд өдөр шөнөгүй харан суух болсон ба төрийн хэргийг Шинь Дунь ламд хариуцуулжээ.
Ван 1374 онд хорлогдсон бөгөөд хосын бунхан (1365-1372 онд баригдсан) Умард Солонгосын Кэсонд байдаг. Сайтар хадгалагдан үлдсэн энэ бунхан аялагч жуулчдын үздэг газар болжээ.
Ангилал:1365 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Гуулин улсын хатан Ангилал:Монгол хатан
Вязьмагийн бүслэлт
Вязьмагийн бүслэлт буюу Вязьмагийн хориглон хамгаалалт гэж Хитлерийн Москваг эзлэх "Тайфун" ажиллагааны эхний үед 1941 оны 10 сарын 2-13-д Вязьма хотын дэргэд зөвлөлтийн Баруун фронт ба Нөөц фронтын цэргийг бүслэн бут цохисон байлдааны ажиллагааг хэлдэг байна. Энэхүү байлдааны үр дүнд зөвлөлтийн 688 мянган зөвлөлтийн цэрэг олзлогдсон бөгөөд 85 мянган цэрэг бүслэлтээс гарч чадсан байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны тулалдаан Ангилал:Герман-Зөвлөлтийн дайны зэвсэгт хүчний операци Ангилал:Германы Орос дахь булаан эзлэлт 1941–1944 Ангилал:1941 оны зөрчилдөөн Ангилал:Далд нэр
Намибийн цөл
thumb|250px|Намибийн цөл
Намибийн цөл (Namib Desert) нь Намиби улсын Атлантын далайн эрэг орчимд байх цөл. Талбай нь ойролцоогоор 50,000км². Дэлхийн хамгийн эртний цөл гэж үздэг. Атлантын далайн хойшоо чиглэлтэй хүйтэн урсгал болох Бенгуела урсгалын нөлөөгөөр үүссэн баруун эргийн цөл юм. Ихэвчлэн өтгөн мананд хучигдсан байдаг. Эргийн орчмын далай нь хүчтэй салхи элбэгтэй тул далайн эргээр сүйрсэн онгоцны элсэнд булагдсан үлдэгдэл, урсгалд шидэгдсэн халим зэрэг нь олон тоотой олддог онцлогоосоо болоод "Араг ясны эрэг" хэмээн нэрлэгдэх нь ч бий.
Намибийн цөлд Бранденбург (Branden-burg = Дөлөн уул) хэмээх томоохон баянбүрд бий.
Цахим холбоос
Ангилал:Африкийн цөл Ангилал:Намибийн газар зүй
Күнсан
Күнсан (Гүнсан; 군산시, Gunsan-si, Kunsan-si, Күнсан-ши; Gunsan; Кунсан) — Өмнөд Солонгосын Умард Чолла аймгийн хот. Өөрөөр хэлбэл улсынхаа гуравдугаар урт Кым голын Шар тэнгист цутгадаг адагт байрласан далайн боомт хот. Күнсанаас аймгийнхаа Иксан хот хүрэх төмөр зам хэдийнэ тавигдсан. Иксанаас Хунам төмөр замын шугаманд орж Өмнөд Солонгосын төмөр замын гол зангилаа Тэжонтой холбогдоно. Авто замын тухайд Сөүлээс баруун эргээ дагаад Мугпо хот хүрэх хурдны зам энүүгээр дайран гардаг. Күнсаны нисэх буудлаас зөвхөн улс дотроо нисдэг. Энд нислэгийн зурвасыг нь хамт хэрэглэх АНУ-ын агаарын цэргийн бааз байдаг. Күнсан эрэг хавьдаа жараад жижиг аралтай. Далайн хүнсний зах нь улсдаа томоохонд тооцогдоно.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын хот
Дресден
Дресден (герман.Dresden,, Drježdźany хуучны сорб хэлээр „Намаг-“ эсвэл „Аувалд-оршин суугчид“) бол Чөлөөт Улс Саксон мужийн нийслэл юм. Дресден нь Элбэ мөрний эрэг дээр оршдог. 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 31-ны албан ёсны бүртгэлээр нийт 541.304 хүн ам бүртгэгдсэн бөгөөд энэ тоогоороо Герман улсдаа 12-р ордог том хот юм. Мөн энэ тоо нь Лайпциг хотын хүн амын тоотой ойролцоо тул том хотуудын дэс дараалалд энэ хоёр хотын байр байнга солигдож байдаг.
Археологийн олдворуудаас харж байхад тус хотын газар нутагт чулуун зэвсгийн үед хүмүүс оршин сууж байсан нь батлагддаг байна. Анхны нотлогдсон баримт нь 1206 оны түүхэн гэрчилгээ байдаг ба үүнд Саксоны Бүгд Найрамдах Улсын нийслэл хот хэмээн тэмдэглэсэн байдаг ажээ.
Дресден нь муж улсын нийслэл учир Саксоны улс төрийн төв; Саксоны чөлөөт улс нь энд улсынхаа боловсролын төвүүд болон соёл урлагийн төвүүдийг Дресденд төвлөрүүлсэн байдаг. Ямар нэг тойрог хотод харъяалагддаггүй Дрезден нь түүнийг тойрсон хотуудад зам тээврийн зангилаа цэг болон эдийн засгийн төв болж өгдөг. Дресденийг Элбфлоренз гэж үе үе нэрлэх ба энэ түүний соёлын өв болон уран барилга архитекторын талаасаа ч тэр Элбэ мөрний дэргэдэх үзэсгэлэнт байгалиараа ч тэр ингэж нэрлэгдэхэд хүргэдэг байна. Уран барилгын хамаг л шилдэгүүдийг нь дэлхийн 2-р дайн ы үеэр устаж үгүй болсон байна.
2006 оны Азийн наадам
2006 оны Азийн наадам (The 15th Asian Games XV Asiad) нь 2006 оны 12 сарын 1-нээс 12 сарын 15-нд Катар улсын Доха хотноо зохиогдсон Азийн наадам. Азийн зуны 15 дахь наадам юм.
Сэмюэл Морзе
Сэмюэл Финли Бриз Морзе (Samuel Finley Breese Morse, 1791 оны дөрөвдүгээр сарын 27-нд төрсөн- 1872 оны дөрөвдүгээр сарын 2-нд нас барсан) нь Америкийн шинийг санаачлагч, авъяаслаг зураач байсан ба түүний зохион бүтээсэн Морз үсэг нь Европын ихэнхи орнуудын цахилгаан холбооны стандарт болон олон арван жилийн гайхамшигтай түүхийн хуудсыг сөхөлцсөн байдаг билээ.
2006 оны Азийн наадам
Наадам болох хотыг сонгосон нь
Энэхүү наадмыг зохион явуулах эрхийн төлөө Доха хотоос гадна Малайзын Куала-Лумпур, Хонконг хотууд нэрээ дэвшүүлсэн бөгөөд Доха хот 22 саналаар уг эрхийг авсан. Баруун Азид Азийн наадам зохиогдож буй нь 1974 оны Тегераны наадмаас хойш 32 жилийн дараах үйл явдал болно. Арабын улсуудын хувьд анх удаа уг нэр хүндтэй наадмыг зохион явуулах эрхийг Персийн булангийн бяцхан улс Катар авсан нь энэ.
Наадмын бэлгэдэл
"Доха 2006" Азийн наадмын бэлгэдэл нь "Ори (Orry)" хэмээх араб үхэр буюу орикс.
Сэмюэл Морзе
Намтар
1812 онд эхэлсэн Их Британи болон Нэгдсэн улс хоорондын дайныг жигшин, эрс эсэргүүцэгч анти-үзэлтнүүдийн эгнээнд холбоотон францын удирдагч Наполеоны ардчилсан үзэл санааны баримтлалыг туйлын их дэмжиж, Морзе эх оронч үзлээр тэмцэж байв. Энэ ч утгаараа тэр «Геркулесийн мөхөл» нэртэй бүтээлээ 1813 онд Лондон дахь Эзэн хааны уран зургийн академид дэлгэн тавьж ихэд шагшигдсан байв.
Роман
Роман нь Туульсын зохиолын томоохон төрөл зүйл.
Үүнд түүхэн роман (түүхэн үйл явдлаас сэдэвлэн, түүхт хүний тухай бичсэн үргэлжилсэн үгийн зохиол) — Түүхэн романд улс үндэстний нийгмийн үйл явцыг туульсын цараатай дүрсэлдэг бол аж байдлын романд ард түмний амьдралын нарийн зүйлийг хүүрнэн өгүүлдэг байна. С.Лувсанвандан.  Ангилал:Утга зохиолын нэр томьёо
Сэмюэл Морзе
Намтар
1825 онд Нью-Йоркын эрхтнүүдийн даалгавараар Морзе Францын цэргийн зүтгэлтэн Мари-Жозеф Лафайетийн хөргийг 1000 долларын хөлсөөр Вашингтонд зурж байхдаа эцгээсээ «эхнэр нь чилээрхсэн» гэсэн зурвасыг хүлээн авчээ. Коннектикут мужийн Нью-Хейвен хот дахь гэр рүүгээ Морзе даруйхан очиход аль хэдийн эхнэр нь таалал болж, оршуулсан байсан бөгөөд эрхэм хайртай хүнээ алдсан тэрээр хүмүүс хоорондоо алс холоос яагаад харилцдаг байж яагаад болохгүй гэж гэсэн санаа төрж, бие сэтгэлээ зориулахаар шийдсэн гэдэг.
1832 онд Морзе их сургуулийн анд Чарлз Томас Жексоны цахилгаан соронзон долгионы туршилтууд дээр үндэслэн цахилгаан соронзон холбооны хэрэгслийг бүтээх санааг олж нээж, цахилгаан холбооны хэрэгсэл бүтээхээр шаргуу хөдөлмөрлөх болсон байна. Тэрээр «Цахилгаан соронзон долгионы тусламжтайгаар утасны хоёр үзүүрт байрласан хүмүүс бие биенээ харахгүй ч гэлээ мэдээлэл солилцож чадах болно» хэмээн тодорхойлсон байдаг. Хэдийгээр цахилгаан соронзон холбоо бүтээх санааг эрдэмтэд өмнө нь нээсэн байсан ч тэрээр өөрийгөө анхдагч гэж үздэг байсан нь дээрх хэлсэн үгнээс мэдэгдэж байна.
Уильям Куук болон профессор Чарльз Уитстон нарын хичээл зүтгэлээр Вильгельм Вебер, Карл Гаусс хоёр 1833 онд цахилгаан соронзон холбооны хэрэгслийг бүтээж Морзоос түрүүнд арилжааны салбарт нэвтрүүлсэн түүхтэй. Түүнээс хойш Морзе цахилгаан холбооны хэрэгсэл бүтээхээр хэд хэдэн удаа оролдсон ч 1837 оны тавдугаар сард Куук болон Уитстон нар анхны цахилгаан холбооны хэрэгсэл бүтээсэн гэсэн эрхийг авсанаар 1836 оноос бэлтгэж эхэлсэн цахилгаан мэдээний цагаан толгойг гүйцээх ажилдаа орсон юм. Нэг жилийн дараа тэр «Морз үсгээс» бүтсэн мэдээлэл дамжуулах хэмнэлт цагаан толгойг зохиож өдгөө цахилгаан холбооны хамгийн түгээмэл хэл болсон билээ.
Одоо түүнд өөрийн бүтээлээ ажил хэрэг болгоход санхүүгийн дэмжлэг хэрэгтэй болж үлдэв. Цахилгаан утас татаж түүгээрээ мэдээллийг Морзийн үсгээр дамжуулахад зардал их гарах байлаа. Санхүүгийн асуудлаас шалтгаалан цахилгаан холбооны түүхэн ажил нь хойш тавигдсаар байсан бөгөөд энэ хугацаанд Англи, Франц, Орос зэрэг орнуудаар явж түнш олохоор хөөцөлдөж байв. Хөрөнгө, дэмжлэгийн асуудлыг сая нэг Америкийн конгрессийн гишүүдээр дэмжүүлэн батлуулж, Вашингтоноос Мэрилэнд мужийн Балтимор хот хүртэлх 61 км урт холбооны шугам татахаар засгийн газраас 30000 доллар гаргуулан эхүүлсэн ажил нь 1843 оноос 1844 оны тавдугаар сарын 24-нийг хүртэл үргэлжлэв. Цахилгаан холбооны шугамын нээлтийг Морзе өөрийн зохиосон Морз үсгээрээ «What hath God wrought» буюу «Бурхан таны бүтээл гайхамшиг» гэсэн мөрийг дамжуулан баяр ёслолтойгоор нээж байв.
1851 онд түүний зохиосон Морз үсгийг Европын цахилгаан холбооны хэрэгслийн стандарт хэл болгож Англиас бусад Европын орнуудад хэрэглэх болжээ. Европын орнуудын харилцаа холбооны салбарт түүний бүтээл үр дүнгээ мэдэгдэхүйц өгч байсан гэдэг нь 1858 онд түүнд Франц, Австри, Белги, Нидерланд, Пьемонт, Орос, Швед, Тоскана, Турк зэрэг орнуудаас олгосон 400 мянган франкын мөнгөн шагнал хүртсэн байна. Шагналын мөнгөрөө Нью-Йорк хотоос холгүй эдлэн газар худалдан авч үр хүүхдүүдийн хамт амьдарсан байна.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын зохион бүтээгч Ангилал:АНУ-ын уран зураач Ангилал:Цахилгаан техникийн анхдагч Ангилал:Нью-Йорк Их Сургуулийн багш Ангилал:Данеброг одонгийн рыцарь Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (рыцарь) Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1791 онд төрсөн Ангилал:1872 онд өнгөрсөн
Арканзас
Арканзас (Arkansas) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын Өмнөд бүсэд оршдог муж улс юм. Арканзас зургаан муж улстай хил залгадаг бөгөөд зүүн хил нь ерөнхийдөө Миссиссиппи голыг дагасан байдаг. Тус муж улсын газарзүйн бүсүүдэд нь АНУ-ын дотоод өндөрлөг газрыг бүрдүүлэгч Озаркс ба Уачита нурууны уулархаг бүсээс эхлээд зүүн зүгт Миссиссиппи голын дагуух нам дор газар хүртэл хамаарна. Нийслэл бөгөөд хамгийн олон хүн амтай хот нь тус муж улсын төв хэсэгт орших Литл Рок юм.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын холбооны муж улс
Османы эзэнт гүрэн
Османы эзэнт гүрэн, Османы улс (осм. دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه, Devlet-i Âliye-yi Osmâniyye,«Османы Их Улс») гэж 1299 онд ужбэй Осман Газийн удирдлага дор турк,османууд байгуулсан улс. 1922 он хүртэл 623 жилийн турш Туркэд төвлөн хүчирхгээр оршин тогтнож байсан. 1453 онд Византийн Эзэнт гүрэн нуран унасны дараа Османы Их улс хүчирхэгжиж, Эзэнт улс буюу Султант улс гэж нэрлэгдэх болсон. Энэ Эзэнт улсын дор олон үндэстэн, шашинтан байсны хувьд мөн Эзэнт гүрэн гэж үздэг. Тухайн үедээ бусад улсууд нь Туркийн эзэнт гүрэн, Турк хэмээн мөн нэрлэдэг байжээ. Османы Эзэнт гүрэн Дэлхийн нэгдүгээр дайнд ялагдал хүлээснээр хаант засаг нь унаж, Лозанны энхийн гэрээний дагуу 1923 онд Бүгд Найрамдах Турк Улс үүссэн байна.
Эзэнт гүрний нийслэл нь Константинополь (өнөөгийн Стамбул) байсан. Газар дундын тэнгисийг бүрэн хяналтдаа байлгаж байсан Османы эзэнт гүрэн зургаан зууны турш Европ болон Дорнын орнуудыг холбосон холбоос болж байжээ.
Засаглалын хэлбэр
Османы эзэнт гүрний төрийн зохион байгуулалт маш энгийн байсан. Түүний үндсэн чиглэлүүд цэргийн болон иргэний засаглал байв. Тус улсын хамгийн өндөр албан тушаал нь Султан байв. Иргэний тогтолцоо нь бүс нутгийн онцлог шинж чанар бүхий засаг захиргааны нэгж дээр суурилдаг байв. Түрэгүүд төрөөс санваартнуудыг хянадаг тогтолцоог ашигласан (Византийн эзэнт гүрний үеийнх шиг). Исламын шашинтай Иранаас засаг захиргааны болон шүүхийн тогтолцоог нэвтрүүлсний дараа хадгалагдан үлдсэн туркүүдийн Исламын өмнөх тодорхой уламжлалууд Османы Эзэнт гүрний засаг захиргааны хүрээнд чухал хэвээр байв. Төрийн гол үүрэг бол эзэнт гүрнийг хамгаалах, өргөжүүлэх, мөн эрх мэдлээ хадгалахын тулд улс орны аюулгүй байдал, тэнцвэрт байдлыг хангах явдал байжээ.
Зэвсэгт бослогууд ба сэргэлт (1566–1683)
16-17-р зуунд Османы эзэнт гүрэн нөлөөллийн дээд цэгтээ хүрсэн. Энэ үед Османы эзэнт гүрэн дэлхийн хамгийн хүчирхэг улсуудын нэг болж, Ариун Ромын эзэнт гүрний өмнөд хилээс Вена хотын зах, Унгарын хаант улс, хойд талаараа Польш-Литовын Хамтын орнуудаас сунаж тогтсон үндэстэн дамнасан, олон хэлтэй улс байв. Өмнөд талаараа Йемен, Эритрей, баруун талаараа Алжир, зүүн талаараа Каспийн тэнгис хүртэл тэлсэн байна.
Өмнөх зууны хүчирхэг цэрэг, хүнд суртлын бүтэц нь сул дорой удирдагч Султануудын засаглалын үед эмх замбараагүй байдлын улмаас суларч байжээ. Туркүүд цэргийн асуудлаар европчуудаас аажмаар хоцорч байв. Гэвч эдгээр бэрхшээлүүдийг үл харгалзан гол эзлэн түрэмгийлэгч гүрэн байсан Османы эзэнт гүрэн 1683 онд Венийн тулалдаанд ялагдах хүлээж туркүүдийн Европ дахь давшилт тэлэлт зогссон юм.
Тогтуун байдал ба шинэчлэлт (1683–1827)
1861 онд Османы эзэнт гүрэн христианчуудад зориулсан 571 бага, 94 дунд сургуультай байсан ба тэнд 14000 хүүхэд суралцдаг байсан нь мусульманчуудын сургуулиас илүү байжээ. Тиймээс араб хэл, Исламын шашин цаашид судлах боломжгүй байжээ. Христэд итгэгчдийн боловсролын өндөр түвшин нь эргээд эдийн засагт илүү их үүрэг гүйцэтгэх боломжийг олгож байжээ. 1911 онд Истанбул дахь 654 бөөний худалдааны компанийн дийлэнх буюу 528 нь грек гаралтай үндэстнүүдэд байсан гэдэг судалгаа байна.
1877-1878 оны Орос-Туркийн дайн Оросын эзэнт гүрний ялалтаар төгсөв. Үүний үр дүнд Европ дахь туркүүдийн нөлөө огцом суларсан; Болгар, Румын, Серби улсууд тусгаар тогтнолоо олж авсан бөгөөд 1878 онд Австри-Унгарын Османы мужууд Боснийн Вилает, Новопазар Сандзакийг өөртөө нэгтгэсэн боловч туркүүд энэ мужид орсныг хүлээн зөвшөөрөөгүй бөгөөд тэднийг буцааж өгөхийг оролдсон. Хариуд нь 1878 оны Берлиний чуулганы дараа Британийн эзэнт гүрэн Балканы хойг дахь газар нутгаа туркүүдэд буцааж өгөх кампанит ажлыг эхлүүлсэн. 1878 онд Киприйн хяналтыг Британид шилжүүлэв. 1882 онд Британий цэргүүд Араби пашагийн бослогыг дарж авах нэрийдлээр Египет рүү довтлов.
1894-1896 онд Османы эзэнт гүрэн дэх армянчуудыг алан хядсаны улмаас 100-300 мянган хүн амь үрэгдсэн байна.
Бутрал (1908–1922)
Османы эзэнт гүрэн эрт үеэс "Европын өвчтэй хүн" гэж нэрлэгддэг байжээ. 1914 он гэхэд Европ, Хойд Африк дахь бараг бүх газар нутгаа алдсан байна. Тухайн үед Османы эзэнт гүрний хүн ам 28 сая байсан бөгөөд үүний 17 сая нь Анатолид, 3 сая нь Сири, Ливан, Палестинд, 2,5 сая нь Иракт, үлдсэн 5,5 сая нь Арабын хойгт амьдарч байжээ.
Дэлхийн нэгдүгээр дайн (1914–1918)
1913 он гэхэд Грек, Балкан, Алжир, Ливи, Тунис нар бүгд Оттоманы эзэнт гүрнээс тусгаарлагдсан байв. Османы эзэнт гүрэн болон Австри-Унгарын эзэнт гүрний хоорондох хил хязгаарыг даган Дэлхийн I дайны үед Турк улс Төв паунд (Герман, Австри-Унгар) -тай холбоо бүхий шийдвэрийг гаргасан.
Төв пүүс Дэлхийн I дайныг алдсаны дараа Османы эзэнт гүрэн оршин тогтнохоо больсон. Туркийн бүх бус нутаг дэвсгэрүүд тусгаар тогтносон бөгөөд ялагчид нь Анатолиа өөрөө нөлөөгөө бутлахаар төлөвлөсөн.
Туркийн дайн ба тусгаар тогтнол (1919–1922)
Константинополь, Измирийг эзэлсэн нь Туркийн үндэсний хөдөлгөөнийг эхлүүлэхэд хүргэсэн. 1919-1922 оны Туркийн тусгаар тогтнолын дайн Мустафа Кемал Ататүркийн удирдлага дор Туркийн ялалтаар төгсөв.
1922 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд султант улсыг татан буулгаж, 1922 оны арваннэгдүгээр сарын 17-нд Османы эзэнт гүрний сүүлчийн султан VI Мехмед эх орноо орхин гарчээ.
1923 оны аравдугаар сарын 29-нд Туркийн Үндэсний Их Хурал Бүгд Найрамдах Турк Улс байгуулагдсаныг зарлав. 1924 оны гуравдугаар сарын 3-нд Халифын Вант улсыг устгасан байна.
Эх үүсвэр
Ангилал:Африкийн түүхэн улс Ангилал:Шинэ эриний Грекийн түүх Ангилал:Еврази Ангилал:Европын түүхэн улс Ангилал:Өрнөд Азийн түүхэн улс
Быдгощ
Быдгощ (Bydgoszcz) нь Польшийн хот. Хуучнаар Быдгощ муж, өдгөөгийн Куяв-Помер мужийн төв. Герман нэр нь Бромберг (Bromberg). Хүн ам нь 368 мянга.
Түүх
1238 онд түүхийн дурсгал бичигт анх удаа Быдгощ хэмээх нэр дурьдагдсан байдаг. 1346 онд Пястийн хаант улсын III Казимир хаан хот хэмээн хүлээн зөвшөөрчээ. 14-р зууны сүүлчээр бий болсон Ягеллоны хаант улс Польшийн газар нутгийг Балтын тэнгис хүртэл тэлсэн бөгөөд түүний үр дүнд хотын худалдаа арилжаа ихээр хөгжжээ.
1772 онд Польшийн хуваалтаар Пруссийн эзэмшилд шилжсэн байна. Удалгүй Быдгощийн сувгийг ухаж, улсын баруун хэсэгтэй усан замаар холбогдов. 19-р зууны эхээр Наполеон Бонапарт Пруссийг Иена-Ауэрштадтийн тулалдаанд ялж, Тильзитийн гэрээ байгуулагдсан юм. Тус гэрээ ёсоор Варшавын вант улс байгуулагдаж, Быдгощ хот нь тус улсын харьяанд оржээ. Дэлхийн нэгдүгээр дайнд Герман улс ялагдсанаар Быдгощ хот нь дахин Польшийн бүрэлдэхүүнд багтсан юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Польшийн хот
Википедиа:Цахим холбоос
Гадаад холбоос (цахим хуудас, вэб линкс) гэж ерөнхийд нь гадны цахим лавлагааг нэрлэнэ. Википедиагийн өгүүллэгүүдийн төгсгөлд гадаад холбоос гэсэн хэсэгт үүнийг оруулдаг. Гэхдээ википедиа нь гадны цахим лавлагааны цуглуулгын буюу ийм холбоосоор дүүргэдэг талбар биш. (Википедиа юу биш вэ?)
Гадаад холбоост:
Ангилал:Википедиа Ангилал:Википедиа:
Монгол уртын хэмжээ
Монголын уламжлалт уртын хэмжээ нь :
Иш үндэс
Ангилал:Нэгж Ангилал:Хэмжээс Ангилал:Уртын нэгж
Люмино
Люмино буюу Lumino хамтлаг нь Монгол улсын Улаанбаатар хотоос гаралтай Пентатоник наадмын шагналыг 4 удаа хүртэж байсан Монголд нэрд гарсан реп стиллээр дуулдаг хөвгүүдийн хипхоп хамтлаг юм.
Тоглолтууд
2010-2011 "Монгол хүн-2020" хөтөлбөртэй хамтарч 21 аймгийн төв талбай дээр задгай шоу тоглолт хийсэн.
Олон улс:
Washington dc, Chicago, Denver, Utah, San Francisco, Los-Angeles
Шагнал
Монголын хөгжмийн ертөнцийн дээд шагнал Пентатоник
Алтан микрофон хөгжмийн наадам
UBS video music awards
UBS video music awards Монголын хөгжмийн ертөнцийн дээд шагнал Пентатоник
2008 он. Монгол улсын соёлын тэргүүний ажилтан (Хамтлагийн гишүүд МУЗГ-ын шагнал)
MC-Төлөө, Ubs video Music awards
Цахим холбоос
Албан ёсны фейсбуук хуудас https://www.facebook.com/LUMINOband?ref=hl Ангилал:Монголын хамтлаг
Хурдны хэмжээ
Агшин зуурын хурдны хэмжээ (v) нь кинематикт агшин зуурын байршлын өөрчлөгдөх хэмжээ буюу хурдны скалъяр эквивалент. Тухайн хугацааны засвар дахь биеийн дундаж хурдны хэмжээ нь тус засварын хэмжээг явсан замд нь хуваасантай тэнцүү; агшин зуурын хурд гэж хугацааны завсар тэг рүү тэмүүлж байх үеийн дундаж хурдын хязгаар юм.
Хурд гэх ухагдахуунтай ижилээр хурдны хэмжээ нь замыг хугацаад хуваасантай тэнцүү. Хурдны хэмжээний СИ системийн нэгж нь метр/секунд бөгөөд өдөр тутмын амьдралд километр/цаг нь илүү түгээмэл хэрэглэгдэнэ.
Энерги буюу мэдээллийн аялж болох хамгийн дээд хурд нь харьцангуйн тусгай онолын ёсоор гэрлийн хурд бөгөөд энэ нь вакуумд c = 299,792,458 метр/секунд буюу ойролцоогоор 1079 сая километр/цаг хэмжээтэй. Матери нь гэрлийн хурдны хэмжээд хүрэх боломжгүй, учир нь ингэхийн тулд хязгааргүй их энерги шаардлагатай.
Тодорхойлолт
s нь t хугацаа хүртэл туулсан зам гэвэл хурдны хэмжээ нь s-ийн хугацаагаар авсан уламжлал юм:
Хэмжих нэгж
Хурдны хэмжээг хэмжих нэгжүүдэд дараах орно:
Мөн үзэх
Ангилал:Механик Ангилал:Физик тоо хэмжээ
I Анна
I Анна (1693–1740) — 1730–1740 онд Оросын Хаант Улсын төрийг барьсан хатан хаан.
Ангилал:Оросын царь Ангилал:Оросын хаан Ангилал:Хатан хаан Ангилал:18-р зууны ноёрхогч Ангилал:Романов овог Ангилал:Курландын херцог Ангилал:Москвагийн хүн Ангилал:Оросууд Ангилал:1693 онд төрсөн Ангилал:1740 онд өнгөрсөн
Хур тунадас
Хур буюу Хур тунадас - дэлхий дээрх усны эргэлтийн системийн, тэнгэрээс ус бууж ирэх үзэгдлийг нэрлэсэн цаг агаар судлалын хэллэг. Бороо, цас зэргийг заах бөгөөд мөндөр мэтийн хатуу төлөвт орсон ус ч мөн энэ ойлголтод багтана. Хур тунадасны үзэгдлийн үр дүнд унасан усны хэмжээ нь хур тунадасны хэмжээг илэрхийлнэ.
Хур тунадасны ангилал
Бороо, шиврээ бороо, мөндөр, цас гэх мэт. Манан, будан, шүүдэр, хяруу зэрэг нь хур тунадаст тооцогддоггүй.
Хур тунадас орох явц
Далай болон нуур, цөөрөм, эх газраас ууршсан ус агаарт дээш хөөрөн, температур нь тодорхой хэмжээнд хүртэл буурахад үүл болно. Үүлнээс бороо, цас зэрэг хэлбэрт орсон ус доошилж, дэлхийн гадаргуу руу буцаж ирнэ. Үүл бий болох үзэгдлийн тухай дэлгэрэнгүйг Үүл өгүүллээс үзнэ үү. Бороо болон цасны тухайд холбогдох бороо, цас өгүүллүүдээс харж болно.
VI Иван
VI Иван (1740—1764) — нялх багадаа Оросын эзэнт гүрний хаан өргөмжлөгдөөд удалгүй цуцлагдсан хүн.
Ангилал:Оросын царь Ангилал:Романов овог Ангилал:Оросын хаан Ангилал:Оросууд Ангилал:1764 онд өнгөрсөн Ангилал:1740 онд төрсөн
У Чэнъэнь
У Чэнь Энь(吴承恩,1501-1582) 16-р зууны хятадын алдарт зохиолч юм.
Тэрээр одоогийн Цзянсу мужийн Хуайинь хошуунд түшмэлийн гэр бүлд 1500 онд төрж, 1582 он хүртэл амьдарч байсан юм. Жинхэнэ нэр нь Жүчжүн бөгөөд түүнийг "Ши Ян Шань уулын хүн" гэдэг байжээ. Зэрэг хэргэм олох гэж хэд хэдэн удаа шалгалтад орсон ч тэнцэлгүй явсаар дөчин нас хүрсэн хойноо тэнцэж бага түшмэлийн тушаал авсан ч 1560-аад оны үед албан ажлаа орхин уран бүтээл туурвих болж, улмаар Баруун этгээдэд зорчсон тэмдэглэл хэмээх нийт зуун бүлэгтэй, гурван үндсэн хэсэгтэй уран сэтгэмжийн алдарт романаа 1570 оны орчим бичиж дуусгажээ.
Ангилал:Хятадын зохиолч
Мюнстер
Мюнстер (Münster) нь Германы Хойд Райн-Вестфалиа мужид орших чөлөөт хот юм. Вестфалиа нутгийн соёлын төв тус хотод Мюнстер бүсийн засаг захиргааны төв байрлана. Мюнстер хот нь Протестант шинэчлэлийн үед Анабаптистуудын бослого гарч байсан, гучин жилийн дайныг эцэслэсэн Вестфалийн гэрээ 1648 онд үзэглэгдсэн, мөн Германы унадаг дугуйн "нийслэл" гэдгээрээ алдартай.
Цахим холбоос
Мюнстер
Эшлэл
Ангилал:Умард Райн-Вестфалены коммун Ангилал:Умард Райн-Вестфалены суурин Ангилал:Умард Райн-Вестфалены тойроггүй хот Ангилал:Ханзе хот Ангилал:Дотоодын боомттой суурин Ангилал:Германы их сургуулийн хот
Данте Алигери
Данте Алигери (Dante Alighieri, 1265 - 1321) бол Сэргэн мандалтын үеийн Италийн аугаа их яруу найрагч юм.
Намтар
Данте нь Флоренц хотод хөрөнгө бэл муутай боловч эртний удам судартай тайжийн гэр бүлд мэндэлжээ. Дантегийн төрж өссөн Флоренц хот Өрнө Дорнын худалдаа, харилцааны гол зам дайрч гардаг Газар дундын тэнгисийн хамгийн аятай байрлалд орших учир шинэ соргог юм бүхэн хамгийн түрүүнд дэлгэрч, үйлдвэр худалдаа хөгжсөн Италийн төдийгүй Европын нэг чухал төв байв. Бас энд хуучин тайж, язгууртан ба шинээр төрж байсан хөрөнгөтнүүдийн хооронд улс төрийн хурц тэмцэл өрнөж байлаа. Чухам энэхүү түүхэн нөхцөл Дантегийн амьдрал, уран бүтээлд гүнзгий ул мөрөө үлдээсэн юм. Ядуу тайжийн хүү Данте дундад эртний үеийн сургуулийн л хэмжээний боловсрол олж авсан боловч үүнийг чамлаж, гадаад(франц, провинсаль) хэл үзэж, уран зохиол шамдан судалсаар зохиолч болох замдаа оржээ. Тэрбээр бүр 14-15 настайгаасаа шүлэг бичиж, улмаар тэр үеэс яруу найраг оролддог залуусыг татах болсон "Шинэ маягийн тансаг найруулга" дэгийг барьж шүлэг зохиох болжээ. Данте залуудаа бичсэн шүлэг найрагтаа хүүхэд ахуй цагтаа тоглож наадан, нас бие гүйцсэн хойноо сэтгэл алдран ухаангүй хайрлаж явсан Беатриче бүсгүйн хийморь жавхааг магтан, бас ид залуу хорин тавхан насандаа өөд болсонд нь харуусан гашуудсан сэтгэлээ илэрхийлсэн байдаг. Хожим нь энэ шүлгүүд дээрээ Беатричед хайртай байснаа дурссан хүүрнэл зохиол нэмж Шинэ амьдрал (1292) нэртэй ном гаргасан юм. Энэ бол Өрнөд Европын уран зохиолын түүхэнд зохиолч хүн өөрийн хамаг нууцаа дэлгэн үзүүлсэн анхны намтарчилсан тууж гэж тооцогдох болсон юм. Энэ туужид орсон арван дөрөвт шүлэг, канцона (Canzone) хэмээх халуун хайр дурлалыг өгүүлэх 6-7 бадгаас бүрдэх өвөрмөц зохиомжтой шүлгүүдээ Беатричед шашны яруу найрагт гардаг Мадонна нар шиг оюун ухаан нь цэлмэн гийсэн, төв даруу бүсгүйн дүрээр гарган, яруу найрагчид таашаан бишрэх сэтгэл төрүүлснээр дүрсэлсэн байдаг. Беатричег өөд болсноос хойш Данте ихэд ганцаардан хямарч байсан боловч энэ бүсгүйн дүр яруу найрагчийн насан туршид нь онгод хайрлах шүтээн, байнгын дуурайх жишээ нь болж байв. Данте гуниг гутралаа засах эм болгон нэг үе шашны сургаал, гүн ухаан, одон орны судлал сонирхон үзэж цаг үеийнхээ сайн боловсролтой хүний зиндаанд хүрчээ. Тэрбээр нас тогтож, гуч хүрсэн хойноо Флоренц хотын улс төрийн тэмцэлд идэвхийлэн оролцож, хотын удирдах зөвлөлийн гишүүн болж, Флоренц хотыг өөртөө нэгтгэхийг зорьсон 8-р пап ламын эсрэг "цагаантны" намд элсэн орсон байв. Гэвч нөгөө талын "харынхны" нам ялж, Дантег ихэд буруушаан, эд хөрөнгийг нь хураах ял ноогдуулсан байна. Учир иймд, Данте арга буюу төрсөн хотоо орхин, насан өөд болтлоо Итали орноор хэрэн бидэж, амь зуухад хүрчээ. Хувийн ашиг завшаан хайгч Ромын VIII пап бол Дантегийн заналт дайсан учир хожим Тэнгэрлэг туульс зохиолдоо түүнийг тамын оронд урьд насанд хийсэн үйлийнхээ үрийг эдэлж, шаналан зовж байгаагаар үзүүлсэн байдаг.
Уран бүтээл
Дантегийн өөр нэг анхаарал татах бүтээл бол Хурим (1304-1308) хэмээх гүн ухааны зохиол юм. Ёс суртахууны эш онол, одон зурхайн ухаан, шашны сургаал, дундад эртний үеийнхний хайр сэтгэлийн тухай үзэл баримтлал, цаг төрийн байдал, өөрийн үзэл онолыг оруулсан эл зохиолоо Данте Шинэ амьдрал туужийнхаа адил итали хэлээр бичжээ. Энэ ном нь судалгааны чиглэлтэй дөрвөн тусгай номоос бүтсэний гуравт нь канцона хэмээх хайрын шүлгүүдийнхээ ёгт санаа, цаад учрыг тайлбарласан байна. Үүнээс гадна Данте Ард олны хэлний тухай (1304-1307?), Ганцаар ноёрхох ёсны тухай (1312-1313) шинжилгээний бүтээл, Газар усны тухай (1320) зэрэг зохиолыг латин хэлээр бичсэн юм. Дантегийн уран бүтээлийн оргил нь дундад эртний соёлыг Сэргэн мандалтын үеийн соёлтой холбосон гүүр гэж болох Тэнгэрлэг туульс (1307-1321) зохиол мөн. Дундад эртний үеийн уран зохиолд ихэд дэргэсэн хий үзэгдэл (vision)-ийн хэлбэрээр бичигдсэн эл зохиол Там, Ариутгах орон, Энхжин гэсэн 3 хэсэг, 100 дууллаас бүтнэ. Зохиолчийг Тамын ертөнц, Ариутгах орноор хүний орчлонгийн зөв бодолтны бэлгэдэл болсон, ромын яруу найрагч Вергилий газарчилж, Энхжингийн ертөнцөөр бурхан ухаантны бэлгэдэл болсон, найрагчийн хайрт бүсгүй асан Беатриче дагуулж явна. Данте ийнхүү хойд насны тухай шашны домог ашиглан бичихдээ цаг үеийнхээ хэрэг явдал, бодит хүмүүс, улс төрийн чухал асуудлыг хурц тод дүрслэн үзүүлсэн байна. Тамын ертөнцөд төрөл бүрийн гэмт хэрэгтнүүд, мөнгө хүүлэгчид, шашны мяндаг хэргэм панзлагчид, луйварчид, Дантегийн өөрийнх нь улс төрийн дайснууд, урвагчид урд насандаа үйлдсэн гэм нүгэлдээ дүйцэх ял зэм эдэлж шаналан зовж байна. Ариутгах оронд хүмүүс урьдын хилэнцэт үйлдлээсээ цэвэршин салж, буянт үйлс, шударга явдалтнууд нь Энхжингийн орноо жаргалаа эдэлж байдаг. Данте ийнхүү хойд насны дүрслэл маягаар хүн төрөлтөн, түүний дотор Италийн бодит байдлыг дүрслэн үзүүлэхдээ ёгтлол, бэлгэдэл, домог хууч яриа зэргийг чадамгай ашиглан, зохиолоо АВА, ВСВ, CDC, DED маягаар холбоц бүхий терцина хэмээх гурван мөрт, шад бүртээ таван өлмийт ямб хэмээх дэвхцэл хэмжээт шүлгээр бичжээ. Агуулга, зохиомж, хэлбэрийн талаар Өрнөдийн уран зохиолд шинэ зүйл болон гарч ирсэн энэ найраглал хойч үеийнхэнд үлэмж нөлөөлсөн бөгөөд Дантег Итали орны утга зохиолын хэлийг бүтээгч гэж үнэлдэг.
Ангилал:Италийн зохиолч Ангилал:Италийн яруу найрагч Ангилал:1265 онд төрсөн Ангилал:1321 онд өнгөрсөн
Миннеаполис
Миннеаполис (Minneapolis []) нь 382.500 оршин суугчтай Америкийн Нэгдсэн Улсын Миннесота Муж Улсын хамгийн олон хүн амтай хот юм.
Хотын нэр нь хоёр өөр хэлний үгнүүдийн нийлбэрээс бүтсэн бөгөөд Дакота индианчуудын «minne» буюу «ус» ба грекийн «polis» буюу «хот» гэсэн утгатай үгнүүдээс гаралтай ажээ.
Түүх
Өнөөгийн Миннеаполис хотын бүс нутаг нь Дакотачуудын суурьшлын газар байв. 1680-аад оны орчим Францын үслэг эдлэлийн худалдаачид энэ нутагт хүрч иржээ. Удалгүй европын нүүдэлчид Миссисипи орчмын газарт их хэмжээгээр суурьшин эзэмших болов. Мдевакантончуудтай янз бүрийн гэрээ хэлэлцээр хийн суурьших европчуудын нүүдэл улам газар авчээ.
Газар зүй
Миннеаполис хот нь Миссисипи мөрний эрэгт Нэгдсэн Улсын Дундад Өрнөдөд оршдог. Хотын газар нутаг нь ойролцоогоор 151 квадрат километр. Үүний зургаан хувийг ус, арван таван хувийг цэцэрлэгт хүрээлэн эзэлнэ. Хотын төвийн өмнүүр 45-р өргөрөг дайрч өнгөрдөг. Хамгийн нам дор газар нь Миннехаха Крийк гол ба Миссисипи мөрний бэлчир бөгөөд далайн түвшнээс дээш 209 метр өргөгджээ. Хамгийн өндөр цэг нь Проспект Парк орчим 282 метрийн өндөртэй.
Уур амьсгалын хувьд Дундад Өрнөдийн уур амьсгалтай ба өвөлдөө хуурай хүйтэн, зундаа халуун, зарим үед чийглэг цаг агаартай.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын хот  Ангилал:Миннесотагийн суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:Миннесотагийн тойргийн төв Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот Ангилал:Миссисипи мөрний суурин Ангилал:1867 онд үүсгэн байгуулагдсан
Марк Уолберг
Марк Роберт Майкл Уолберг (Mark Robert Michael Wahlberg, 1971 оны зургаадугаар сарын 5-нд төрсөн) нь Америкийн жүжигчин, кино болон телевизийн продюсер юм.
Марки Марк (Marky Mark) нэрээр 1990 оны эхэн үед хип хоп хөгжмийн ертөнцөд танигдаж байсан Уолберг Бүүгигийн шөнүүд (1997), Гурван хаан (1999), Догшин салхи (2000), Сармагчингийн гариг (2001), Итали мэргэжилтэн (2003), Би Хаккабийст хайртай (2004), Ах дүү дөрөв (2005), Тэрс үзэлтэн (2006), Дийлдэшгүй (2006), Мэргэн буудагч  (2007), Макс Пэйн (2008), Өөр залуус (2010) болон Тулаанч (2010) зэрэг кинонуудад бүтээсэн гол болон туслах дүрүүдээрээ эчнээ танил билээ.
Найруулагч Мартин Скорсезеийн 2006 оны бүтээл Тэрс үзэлтэн кинонд дэслэгч Шон Дигнамын дүрийг бүтээж Оскар болон Алтан бөмбөрцөг шагналын Шилдэг эрэгтэй туслах дүрийн номинацид нэр дэвшиж байсан бол Дэвид О. Расселлийн 2010 оны бүтээл Тулаанч кинонд нэрт боксчин Микки Уордын дүрийг бүтээж Алтан бөмбөрцөгт Шилдэг эрэгтэй дүрийн номинацид нэр дэвшиж байжээ.
Уолбергийн ах Донни Уолберг нь 80-90 онуудад алдар нэр нь түгэж байсан Нью Кидз он дэ Блок (New Kids on the Block) хамтлагийн ахлагч, дуучин юм.
Холбоос
Ангилал:1971 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:АНУ-ын рэппэр Ангилал:АНУ-ын дуучин Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Поп дуучин Ангилал:Америкчууд
Нейрон
thumb Нейрон бол мэдрэлийн тогтолцооны бүтцийн болон үйл ажиллагааны үндсэн нэгж юм. Нейрон нь гадаад болон дотоод орчноос сэрэл, мэдээлэл, сигналыг хүлээн авч, боловсруулсны үндсэн дээр хариу илгээдэг өвөрмөц зохион байгуулалттай тусгай эс юм. Хүний тархинд ойролцоогоор 80-100 миллиард нейрон байдаг.
Нейроны бүтэц
Нейрон ньаксон (неорит),их бие (перикарион), дентрит гэсэн 3 хэсгээс бүрдэнэ. Их бие дотор бөөм, Гольджийн аппарат зэрэг эрхтэнцэрүүд агуулагдана. Дендрит нь мэдээллийг хүлээн авч перикарионд хүргэх үүрэгтэй. Аксон нь перикарионд боловсруулагдсан мэдээллийг гүйцэтгэгч эрхтэнд хүргэх үүрэгтэй. Аксон нь миелинэн бүрхэвчээр хучигдах ба төв мэдрэлийн тогтолцооны хэсэгт энэхүү бүрхэвч нь олигодентритодоос тогтдог бол захын мэдрэлийн хэсэгт Шванны эсээр хүрээлэгдсэн байдаг.
Байт харваа
thumb|333px|Байт харвааны тамирчид Байт харваа (Archery) нь нум ба сум ашиглан байг онож өрсөлддөг спорт юм.
Нейрон
Нейроны ангилал
Нейрон нь хэлбэр хэмжээний хувьд олон янз юм.
Байт харваа
Нумны хэлбэр ба төрөл
Байт харваа нь 2 төрөлтэй бөгөөд компаунд ба рекурв юм. Одоогийн байдлаар Рекурв төрөл нь бүх төрлийн тэмцээн уралдаанд оролцож байгаа бөгөөд Компаунд төрөл нь шинэ тутам хөгжиж байгаа ба одоогоор Олимпийн тоглолтоос бусад бүх түвшний уралдаан тэмцээнд ордог болоод байна.
Нейрон
Нейроны ангилал
Ангилал:Мэдрэл судлал Ангилал:Эсийн биологи
Ондржей Моравец
Ондржей Моравец (Ondřej Moravec, 1984 оны зургаадугаар сарын 9-нд Усти над Орлици хотод төрсөн) — Турин, Ванкувер болон Сочийн гурван олимпод дараалан оролцож байсан Чехийн биатлонч юм.
2013 оны ДАШТ-ий холимог буухиа төрөлд хүрэл медаль хүртэж байсан Моравец Сочийн өвлийн олимпод хөөх гараа болон холимог буухиа төрөлд мөнгө, бөөн гараат уралдаанд хүрэл медалийн болзол хангаж байв.
Цахим холбоос
Ангилал:Биатлоны дэлхийн аварга Ангилал:Зуны биатлоны дэлхийн аварга Ангилал:Чехийн биатлонч Ангилал:Чехийн олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Чехийн олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Чехийн олимпын оролцогч Ангилал:2006 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Чехүүд Ангилал:1984 онд төрсөн
The Voice of Mongolia (1-р улирал)
The Voice of Mongolia нэвтрүүлэг нь Монголын шинэ дуу хоолой, өнгө төрхийг шалгаруулах зорилготой тэмцээн юм. Эхний улирлын анхны дугаар 2018 оны 1-р сарын 21-нд Монгол Телевизээр дамжуулагдан үзэгчдэд хүрчээ. Хамгийн анх телевизийн продьюсер Жон де Мол-ын санаачлагаар The Voice of Holland нэртэйгээр зохиогдож байсан The Voice шоуны монгол дахь хувилбар ийнхүү Монголчуудын хүртээл болсон билээ.
Энэ улирлын ялагчаар Ука шүүгч, дасгалжуулагчийн багийн оролцогч, дөнгөж 17 настай дуучин Ц. Энгүүн тодорсон юм. Бусад финалд шалгарсан оролцогчдыг дурдвал - Отгонбаяр шүүгчийн багаас А.Болормаа, Болд шүүгчийн багаас Ж.Ариунжаргал, Ононбат шүүгчийн багаас Б.Өсөхбаяр нар тунан үлдэн, ялагчийн төлөө өрсөлдөх эрхтэй болсон байсан билээ.
Шүүгчид & Хөтлөгчид
2017 оны сүүлчээр Монгол телевиз шүүгчдийн бүрэлдэхүүнийг танилцуулсан бөгөөд Хурд хамтлагийн гоцлол гитарчин, дуу зохиогч, Монгол Улсын Гавьяат Жүжигчин Дамбын Отгонбаяр, Камертон хамтлагийн дуучин, Монгол Улсын Төрийн Соёрхолт Доржсүрэнгийн Болд, Киви хамтлагийн ахлагч, дуучин, продьюсер, Монгол Улсын Соёлын Тэргүүний Ажилтан Даваагийн Уламбаяр, On & Off Production-ы ерөнхий захирал, продьюсер, найруулагч, Монгол Улсын Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн Сэдбазарын Ононбат нарын нэр байжээ. Харин хөтлөгчдөөр, Монголчуудын хайртай жүжигчид Г.Анхбаяр, Э.Ууганбаяр нар зарлагдсан бөгөөд тэд өмнө нь хамтдаа Авьяаслаг Монголчууд шоуны 1,2-р улирлыг хөтөлсөн туршлагатай билээ.
1-р улиралд "I Want You"-с гадна ямар ч товчлуур байгаагүй ба, шүүгчид 'steal', 'save' хийх боломжгүй байсан билээ. Дүрмийн хувьд, Blind Audition шатанд шалгарсан 99 оролцогчдоос 4 шүүгч, дасгалжуулагч нар маань багтаа тус бүр 16, нийт 64 оролцогчийг цааш авч үлдэн, дасгалжуулах ба 2-р шат буюу The Battle шатанд шүүгчид өөрийн багийн 2 оролцогчдыг хооронд нь өрсөлдүүлэн, улмаар ялагчаа шүүгч өөрөө шийдвэрлэх ёстой. 3-р шатанд нэг шүүгчийн тунан үлдсэн 8 оролцогчоос 4 нь дараагийн шатанд шалгарах юм. 4-р шатанд шалгарсан нэг багийн 4, нийт 16 оролцогч нар зөвхөн Монгол дуу дуулахаараа онцлогтой. Хагас шигшээ тоглолтод нийт 8 оролцогч үлдсэн байх ба багийн 2 оролцогчид тусдаа дуу дуулан хоорондоо өрсөлдөж, ялсан нь финалын шатанд шалгарах юм.
Байт харваа
Нумны хэлбэр ба төрөл
Байт харвааны нум нь хараа кликр ачаа гол гичэр хөвч кноп зэргээс бүрдэнэ. Мэргэжлийн нум 2-оос 3 кг байх ба сургалтын нум нь 700 граммаас эхлэнэ. 9 наснаас эхэлж хичээллэж болно. Туслах хэрэгслийн хувьд сум саадаг хуруу цээж шууны хамгаалалт нумны уяа зэрэг хэрэглэгдэнэ. Хэрэгслийн хувьд харьцангуй өртөг өндөртэй. Сүүлийн жилүүдэд байт харвааны спорт техник хэрэгсэл тамирчдын ур чадвар маш сайн болж байна.
The Voice of Mongolia (1-р улирал)
Багууд
The Knockouts шатанд хасагдсан
Байт харваа
Байт харвааны спорт Монголд
Монголчууд эртнээс нааш сур харваагаар өрсөлдөж, эрийн гурван наадмын нэг хэмээж ирсэн тул байт харвааны спорт их спортын төрлүүд дундаас анхлан хөгжсөн спортуудын нэгэнд зүй ёсоор тооцогдоно. Монгол улсаас дэлхийн аварга цол хүртсэн анхны тамирчин (Д.Дэмбэрэл), паралимпийн анхны аварга (Д.Баатаржав) ч байт харвааны спортоос төрөн гарсан билээ. Топ-4 гэгдэх спортын төрлүүдээс гадна амжилт гаргах боломжтой спортын нэг нь байт харваа юм.
The Voice of Mongolia (1-р улирал)
Багууд
Халз тулааны шатанд хасагдсан
Байт харваа
Цахим холбоос
Ангилал:Буудлагын спортын төрөл Ангилал:Олимпын спортын төрөл
The Voice of Mongolia (1-р улирал)
Багууд
Хувийн шалтгаанаар тэмцээнийг орхисон
1-р дугаар (1-р сарын 21)
2018 оны 1-р сарын 21-нд энэхүү шоуны эхний дугаар үзэгчдэд хүрсэн ба тэмцээний 4 шүүгч Queen хамтлагийн "We Will Rock You" дууг дуулан, шоугаа эхлүүлсэн юм.
The Battles (2-р шат)
Эхний шатны дараагаар шүүгчид өөрсдийн багийн оролцогчдоо хоёр, хоёроор нь өрсөлдүүлж, (17 оролцогчтой багийн нэг тулаан 3 оролцогчтой) нэг оролцогчийг нь ялагчаар сонгон, дараагийн шатанд үлдээж, үлдсэн оролцогчоо хассан юм.
The Knockouts (3-р шат)
The Battles шат дуусаад баг тус бүрд үлдсэн 8 оролцогч The Knockouts шатанд өрсөлдөх эрхтэй болсон юм. Өдөр бүр (4-р сарын 28,29, 5-р сарын 5,6) зөвхөн нэг шүүгчийн баг дарааллын дагуу үзүүлбэрээ үзүүлсэн ба, тэдний үзүүлбэрүүд дууссаны дараа үзэгчдийн Санал хураалт эхэлж, үзэгчдээс хамгийн өндөр санал авсан 2 оролцогч дараагийн шатанд буюу Монгол дууны шатанд шууд шалгарах эрхтэй болсон юм. Үүний дараа багийн шүүгч үлдсэн 6 оролцогчдоос 2 оролцогчийг нь авч үлдэн, дараагийн шатанд оролцох эрхийг нь нээж өгсөн юм. Ингээд шүүгч бүр Монгол дууны шатанд 4 оролцогчтой оролцох юм.
The Quarter-Finals (Монгол дууны шат) [4-р шат]
Дөрөвдүгээр шат буюу Монгол дууны шатанд шүүгчид тус бүрдээ багтаа 4 оролцогчидтой ба хоёр шүүгчийн баг нэг өдөр үзүүлбэрээ үзүүлсэн юм. Эхний багийн 4 оролцогчийн үзүүлбэр дууссаны дараа багийн шүүгч 1 оролцогчийг сонгон, дараагийн шатанд тэнцүүлэх ба үлдсэн 3 оролцогчийн дунд үзэгчдийн Санал хураалт нээгдэж, хамгийн өндөр санал авсан 1 оролцогч мөн дараагийн шатанд шалгарсан юм.
Түлхүүр
The Semi-Finals (Хагас шигшээ) [5-р шат]
Хагас шигшээ дугаар 5-р сарын 2-нд цацагдсан ба шүүгч тус бүр багтаа 2 оролцогчидтой шоуг эхлүүлсэн. Бүх оролцогчид багийн дарааллын дагуу үзүүлбэрээ үзүүлсэн ба баг тус бүрийн үзүүлбэрийн дараа үзэгчдийн Санал хураалт зөвхөн 5 минутын турш нээгдэж, санал хураалтад ялсан оролцогч Финалын шатанд өрсөлдөх эрхтэй болсон юм.
The Finals (Шигшээ) [6-р шат]
— Дэд ялагч
— Гутгаар байр
Эцсийн шатанд баг тус бүрээс 1,1 оролцогч тунан үлдсэн байсан ба эдгээр нь: Отгонбаяр шүүгчийн багаас Болормаа, Болд шүүгчийн багаас Ариунжаргал, Ука шүүгчийн багаас Энгүүн, Ононбат шүүгчийн багаас Өсөхбаяр нар билээ. Эхлээд 4 оролцогч тус бүр өөрсдийн дуугаа дуулсны дараа үзэгчдийн Санал хураалтын шугамын 1-р шат нээгдсэн ба, тэр хооронд оролцогчид шүүгчтэйгээ хамт дуулсан юм. Эхний шатны санал хураалтын дүнгээс хамгийн өндөр санал авсан 2 оролцогч өөрсдийн оригнал (цоо шинэ) дуугаа үзэгчдэд толилуулан үзүүлсний дараа үзэгчдийн санал хураалтын шугам дахин нээгдэж, ялагч тодорсон юм.
Ерөнхий
— Шүүгч Болд
— Шүүгч Ононбат Үр дүн
— Дэд ялагч
— Гутгаар байр