cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Садыр Жапаров
Шоронгоос чөлөөлсөн нь
2020 оны аравдугаар сарын 5-нд Киргиз улсад парламентын сонгуулийн үр дүнг эсэргүүцсэн олон нийтийн жагсаал эхэлсэн. Аравдугаар сарын 6-ны өглөө Камчыбек Ташиев тэргүүтэй жагсагчид Садыр Жапаровыг суллаж, Бишкек хотын төв талбайд аваачиж, үг хэлүүлсэн байна. 2020 оны 10-р сарын 6-ны орой "Достук" зочид буудалд парламентын депутатууд Жапаровыг тус улсын Ерөнхий сайдын албан тушаалд томилохыг зөвшөөрөв. Гэсэн хэдий ч "Ата-Мекен" намаас Киргизийн Ерөнхий сайдад нэр дэвшсэн Тилек Токтогазиев Зохицуулах зөвлөлийн хурлаар энэ албан тушаалд сонгогдсон тул өөрийгөө засгийн газрын хууль ёсны тэргүүн гэдгээ Төрийн ордны дэргэд болсон жагсаалын үеэр мэдэгдэв. Сөрөг хүчний намуудын удирдагчдын зохион байгуулсан парламентын гишүүдийн уулзалтын үеэр "Достук" зочид буудлын ойролцоо цугласан Жапаровыг дэмжигч хэдэн зуун хүний ​​шахалтаар депутатууд үүнийг зөвшөөрсөн тул Токтогазиев Жапаровын томилгоог хууль бус гэж үзэж байна. Жапаровын өрсөлдөгчид ч парламентын ирц бүрдээгүй, түүнийг сонгох журам зөрчигдсөнийг онцолж байна.
Ерөнхийлөгч болох зам
Садыр Жапаровын тангараг өргөх ёслол 2021 оны нэгдүгээр сарын 28-нд Киргизийн үндэсний филармонид болжээ.
Монголд
Киргизийн Ерөнхийлөгч Садыр Жапаров 2023 оны 7-р сарын 9-11-нд Монгол улсад албан ёсоор айлчилсан.
Ангилал:Одооны төрийн тэргүүн Ангилал:Киргизийн ерөнхийлөгч Ангилал:Киргизийн ерөнхий сайд Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Киргизүүд Ангилал:1968 онд төрсөн
Антонио Миранте
«Сампдориагаас» 2010 оны зургаадугаар сард «Пармад» 3.6 сая еврогоор элссэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Ювентус багийн тоглогч Ангилал:Кротоне багийн тоглогч Ангилал:Сиена багийн тоглогч Ангилал:Сампдориа багийн тоглогч Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:Италичууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Хайрын бэлэг
«Хайрын бэлэг» — 2013 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн инээдмийн, хайр дурлалт, уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Цэрэнпил
Бөхийн амжилт
Бөх судлаач Ц.Бат-Очир агсан дараахь зүйлийг тэмдэглэжээ. <BR>1. Тэнгэрийг тэтгэсний 46-р он буюу 1781 онд гурван газраас Хан уулыг тайж үйлдсэн наадамд 272 бөх барилдахад 3 давсан шавь Цэрэнпил даян аварга(өмнөх жилүүдэд даян аварга цол хүртжээ)-д дөрвөн алд торго, 10 шар цайгаар шагнажээ гээд<BR>2. 1807 оны зуны дунд сард Зая бандидыг ширээнд залах баяр наадамд дарга Цэрэнпил аваргын отгоос бөх 2, гурван насны морь 2-ыг ирүүлэхээр хуваарилан тушаажээ.<BR>3. 1811 оны даншигт шавь дарга Цэрэнпил даян аваргын отгоос бөх 12, их морь, соёолон, хязаалан тус бүр 8, мөн байд морь 3, хонь 20, бусад зүйлийг хуваарийн ёсоор Хүрээнд ирүүлэхийг тушаажээ. <BR>4. 1817 оны 2 сарын 15-нд хүрээ хийдүүд болон шавь нарын доторхи дэвсгэр хүртэгчдийн нэрсийн дансанд хөлөгч Цэрэнпил даян аваргад нэг дэвсгэр(шашны хүндэтгэл шагнал) шагнав гэжээ. <BR>Эдгээрээс үзэхэд Цэрэнпил даян аварга нь Дээрх шавийн томоохон отгийн дарга, 1770-1780 оны үеийн даян аварга бөх байжээ.
Ангилал:Даян аварга Ангилал:Түшээт хан аймгийн хүн Ангилал:Булганыхан Ангилал:Монголчууд Ангилал:18-р зуунд төрсөн Ангилал:19-р эсвэл 20-р зуунд өнгөрсөн
Буяны нүгэл
« Буяны нүгэл » — 1992 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Дамбадаржаагийн Намсрай /СГЗ/ "Буяны нүгэл" зохиолын хэсгээс...
Хуучин сүмийн буурь сахин үлдсэн эх хүү хоёр ядуу зүдүү амьдрах бөгөөд хүү нь гэгээнтэн болно гэж үргэлж мөрөөднө. Тэр үед гэгээнтний хойчийг тодруулах гэсэн хүмүүс тэднийд оролгүй явснаас хүү сэтгэлээр унаж солиорно. Гэтэл энэ үеэр эхийн бие муудаж хэвтэрт орно. Үүнээс үүдэн өвдсөн эх, хүүгээ өрөвдөн надаас хойш энийг харах хүнгүй хэцүүднэ гэдгийг хатуу ойлгон хүүтэйгээ цуг усанд живнэ. Үүгээр буян, нүгэл хоёр зэрэгцэн ирж байгаа тухай өгүүлжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1992 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Пермийн хязгаар
Пермийн хязгаар нь тойрог, нэгтгэн 2005 онд байгуулсан хязгаар юм.
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж  Ангилал:Оросын хязгаар
Тарик Блэк
Тарик Бернард Блэк (Tarik Bernard Black; 1991 оны арваннэгдүгээр сарын 22, Теннесси, Мемфис) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Лос-Анжелес Лейкерс» багийн довтлогч.
Замнал
2014 оны наймдугаар сарын 27-нд «Хьюстон Рокетс» багтай гэрээлсэн. 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 3-нд «Мемфис Гриззлистэй» тоглоход (105:96) Блэк 10 оноо, 11 самбараар анхны дабл-даблаа бүртгүүлсэн ба Дуайт Ховардын бэртэлтэй байх үед төв хамгаалалтанд өөрийгөө сайтар харуулж байв. 2014 оны арванхоёрдугаар сарын 26-нд бүрэлдэхүүнээс хасагдаж, 28-ны өдөр «Лос-Анжелес Лейкерст» нэгдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн довтлогч Ангилал:Хьюстон Рокетс багийн тоглогч Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Өгөгдлийн сангийн схем
Өгөгдлийн сангийн схем (Database schema) гэж өгөгдлийн сангийн системийн бүтцийг өгөгдлийн санг удирдах системийн ойлгох формал хэлээр илэрхийлснийг хэлнэ.
Хамааралт өгөгдлийн сангийн хувьд схем нь хүснэгт (tables), талбар (fields), харилцан хамаарал (relationships), харагдац (views), индекс (indexes), багцууд (packages), процедур (procedures), функц (functions), queue дараалал (queues), триггер (triggers), төрөл (types), sequence дараалал (sequences), materialized views, синоним (synonyms), өгөдлийн сангийн холбоос (database links), директори (directories), XML схем (XML schema) гэх мэтийг агуулдаг.
Ангилал:Өгөгдлийн менежмент Ангилал:Өгөгдлийн загварчлал
I Жэймс (Шотландын хан)
I Жэймс (1394 оны 7 сарын сүүл – 1437 оны 2 сарын 21) 1406-1437 онд Шотландын хан байв. Эцэг III Роберт, эх Аннабелла Драммонд нарын 3 дахь буюу отгон хүү болон Данфермлин Аббид төржээ. Том ах Ротесэйн гүн Дэвид авга ах Албанийн гүн Робертод олзлогдоод байх үедээ сэжигтэй байдлаар нас барсан бол нөгөө ах Роберт нь багадаа энджээ. Жэймсийн аюулгүй байдалд санаа зовсон эцэг эх нь 1405/6 оны өвөл түүнийг Франц руу илгээхээр төлөвлөж байв. 1406 оны 2 сард Жэймсийн бараа бологчид Дугласын 4-р гүн Арчибалдыг дэмжигчдийн довтолгоонд өртсөний дараа Жэймс Фирт оф Форт дахь Басс Рок цайзад хоригдов. Тэндээ 3-р сарын дунд хүртэл байсны эцэст Франц руу аялах хөлөг онгоцонд суужээ. Гэсэн ч 3 сарын 22-нд Английн далайн дээрэмчид хөлөг онгоцыг олзолж, хунтайжийг IV Хенрид тушаав. III Роберт 4 сарын 4-нд нас нөгчсөнөөр 11 настай Жэймс албан ёсоор өргөмжлөгдөөгүй ч Шотландын хан болсон хэдий ч 18 жилийн турш эрх чөлөөгүй, олзонд байсан юм.
Жэймс Английн хааны ордонд сайн боловсрол эзэмшиж, V Хенри болон Английн засаглалд хүндэтгэлтэй ханддаг болж өсчээ. Шотландын хан сайн дураараа Хенрийн Францад хийсэн 1420 – 1421 оны аян дайнд оролцсон байна. Түүний үеэл Мурдок Стюарт мөн 1402 оноос хойш Англид олзонд байсан ч 1416 онд Нортамберландын 2-р гүн Хенри Перситэй солигдон нутаг буцжээ. Жэймс 1424 оны 4 сард суллагдахаасаа өмнө Сомерсетын 1-р гүн Жон Бюфортын охин Жоан Бюфорттой гэрлэжээ. V Хенрийн талд Францад байлдаж, Шотландын хүчинтэй тулалдаж байсан түүнийг шотландчууд тийм ч таатай хүлээж авсангүй.
Байр сууриа бэхжүүлэхийн тулд Жэймс 1425 онд зарим язгууртны эсрэг урьдчилан довтолж, Мурдок гүн болон түүний хөвгүүдийг цаазаар авав. 1428 онд Арлуудын лорд Александр, 1431 онд Дугласын гүн Арчибалд, 1434 онд Марчийн гүн Жоржийг толгой дараалан баривчилжээ. Жэймс 1437 оны 2 сарын 20-ноос 21-нд шилжих шөнө авга ах, Атоллын гүн Волтер Стюартын зохион байгуулсан төрийн эргэлт хийх оролдлогын үеэр алагджээ. Хатан Жоан шархадсан хэдий ч зугтан гарч, Эдинбург цайзад байсан хүү II Жэймс дээрээ очиж чадсан аж.
Эшлэл
Ангилал:1394 онд төрсөн Ангилал:1437 онд өнгөрсөн Ангилал:Данфермлиний хүн Ангилал:Шотландчууд Ангилал:Шотландын хан Ангилал:Ротесэйн херцог Ангилал:Каррикийн гүн Ангилал:Угаалгын Рыцарь Ангилал:Зохиогч Ангилал:Лондоны цайз дахь хоригдол Ангилал:Дундад зууны Шотландын түүх Ангилал:15-р зууны ноёрхогч
Хачико (нохой)
Хачико (япон. ハチ公 Хачико:) -Япончуудын дунд үнэнч нөхөрлөлийн бэлэг тэмдэг болсон акита үйлдрийн нохойны нэр.
Болсон үйл явдал
Хачико нэртэй нохой 1923 оны 11-р сарын 10-нд японы Акита мужид хөдөө аж ахуй эрхлэгчийн фермд төржээ. Фермер шинээр төрсөн гөлөгийг Токиогийн Их сургуулийн профессор Хидэсабуро Уэно-д бэлэглэсэн байна. Профессор гөлөгөндөө Хачико гэж дуудах болжээ. Учир нь энэ бол профессорын найм дахь нохой байсан тул -хачи (япон. ハチ, «найм») + дагвар (япон. 公 ко:) гэж нэрэлсэн байна. Хачико өсч эзэндээ үнэнч болж түүний хаа явсан газар нь дагаж явдаг болжээ.
1925 оны 5-р сарын 21-нд их сургуулийн профессор ажил дээрээ цус харваж, эмч нар түүний амийг аварч чадаагүй тул дахин гэртээ эргэж ирээгүй юм. Хачико нохой тэр үед арван найман сартай байжээ. Тэр өдөр бүр хайртай эзнээ хүлээж буудал дээр ирж, орой болтол тэвчээртэй хүлээж шөнөдөө эзнийхээ гэрийн өмнө хонодог байжээ.
Нас барсан профессорын найз нөхөд, хамаатан саднууд нохойг гэртээ авч асрах гэж оролдсон ч тэр үргэлж Шибуяа өртөөний үүдэнд буцаж ирж хүлээдэг байжээ. Тэр хавийн худалдаачид, төмөр замын ажилчид Хачиког хооллож, түүний тэвчээр, үнэнч байдлыг биширдэг байжээ.
1932 онд Токиогийн томоохон сонинд "Хөгшин нохой долоон жилийн өмнө нас барсан эзнээ эргэж ирэхийг хүлээж байна" гэсэн нийтлэл хэвлэгдсэний дараа энэ нохой Япон даяар алдаршжээ. Энэ түүх япончуудын зүрх сэтгэлийг байлдан дагуулж, сониуч хүмүүс нохойг харахаар Шибуяа өртөөнд ирдэг болжээ.
1934 оны 4-р сарын 21-нд Хачико нохойд зориулж алдартай барималч Тэру Андо-гийн хийсэн хүрэл хөшөөг босгож, нээлтэд нь нохой өөрөө оролцсон байдаг. Дэлхийн 2-р дайны үеэр хөшөөг устгасан - хөшөөний төмөр нь цэргийн хэрэгцээнд зориулагджээ. Дайн дууссаны дараа 1948 оны 8-р сарын 15-нд хөшөөг сэргээн босгосон байна.
Өдгөө Шибуяа өртөөний ойролцоох Хачико нохойны хөшөө дуралсан хосуудын болздог алдартай газар болсон бөгөөд Японд нохой харамгүй хайр, үнэнч байдлын үлгэр жишээ болжээ.
Хачико нохойны гайхалтай түүхээр 1987 онд «Хачикогийн түүх » (япон. ハチ公物語) гэдэг нэртэй кино хийжээ. Ангилал:Амьтны баримал Ангилал:Токиогийн барилга байгууламж Ангилал:Японы соёл Ангилал:Бодгаль хөхтөн Ангилал:Нохой
Майкл Манн
Майкл Манн (Michael Mann, 1943 оны хоёрдугаар сарын 5-нд Чикаго хотод төрсөн) нь Украйн гаралтай Америкийн кино найруулагч, зохиолч, продюсер юм. 1971 онд анхны киногоо хийж байсан Манн Оскарын шагналд дөрвөнтөө нэр дэвшиж байв.
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч Ангилал:АНУ-ын кино зохиолч Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1943 онд төрсөн
Kara
Кара (카라, Kara, カラ) - Өмнө Солонгосын охидын поп хамтлаг.
2007 онд DSP Media компани үүсэн байгуулсан. Хамтлагийн нэр «χαρά» (хара; баяр хөөр) гэсэн грек үгнээс үүссэн.
Жагсаалт
thumb|Кара хамтлаг. 2010 он.
Япон
Ангилал:Охидын хамтлаг Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг
Луузанрааш
Луузанрааш нь Сайн ноён хан аймгийн Сэцэн вангийн хошуу одоогийн Архангай аймгийн нутгийн бөх. 1775 оны орчим төрсөн. 1790-ээд оны үед Монгол бөхийн аварга цол хүртсэн. 1808 оны их даншигт аварга цолтой барилдаж 7 давж шөвгөрсөн.
Ингэ буйлах нутагт
« Ингэ буйлах нутагт » — 1992 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Агуулга
Нийгмийн өөрчлөлтийн үед хүний мөс чанар алдагдаж, ёс заншлаа умартан амин хувийн аз жаргалыг хичээн олз ашигт хэт шунаж, нийгэм бүхэлдээ эмгэнэлт хар ангалд тулж байгааг болгоомжлуулах үүднээс ухааран бодож амьдрах тухай өгүүлжээ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1992 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Жинжиймаа
«Жинжиймаа» — 2003 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уянгын уран сайхны кино.
Үйл явдал
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Күрихара Комаки
Күрихара Комаки (японоор 栗原小巻 – Kurihara Komaki) — 1967 оноос хойш 30 гаруй кинонд тоглосон Японы жүжигчин.
Эх сурвалж
Ангилал:Японы кино жүжигчин Ангилал:Токио аймгийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1945 онд төрсөн
Астрахань муж
Бүгд Найрамдах Астрахань Улс (Астраханская Республика) нь Оросын Холбооны Улсын Өмнөд Холбооны тойрогт харьяалагддаг муж юм.
Эхнэрийн эзгүйд
«Эхнэрийн эзгүйд» — 2016 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн инээдмийн уран сайхны кино.
Астрахань муж
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж
Турк урсгал
Турк урсгал (TürkAkım эсвэл Türk Akımı, Турецкий поток) нь ОХУ-аас Бүгд Найрамдах Турк Улс руу Хар тэнгисийн ёроолоор татсан байгалийн хийн хоолой.
Анх 2000 оноос эхлэн Орос, Украины харилцаа бүх талаар муудсанаас улбаалж Оросын тал Европ руу байгалийн хий экспортолох шинэ суваг эрэлхийлж эхэлсэн түүхтэй юм. Ингэж явсаар Турк Улстай яриа хэлэлцээ өрнүүлж тохиролцоонд хүрч энэхүү хийн хоолойны эхний шугам нь Туркийн Европ тив дэх хэсэгт, хоёр дахь нь Украиныг тойрч Өмнөд болон Зүүн Өмнөд Европын орнуудын хэрэглэгчдийг байгалийн хийгээр хангахаар болсон байна.
Технологийн хувьд энэ төсөл анх удаа 39 мм зузаантай 813 мм диаметрын хийн хоолойг 2200 метр далайн гүнээр 930 км, хуурай газраар 190 км буюу нийт 1100 км урт үргэлжлэх хоёр шугамаар жилдээ нийт 31,5 тэрбум шоо метр хий (хоолой тус бүр 15,75 тэрбум шоо метр) дамжуулах дундаж хүчин чадалтай ажээ.
«Турк урсгал» ОХУ-ын Хар тэнгисийн эрэг дахь Анапа хотоос холгүй Оросын байгалийн хийн тээврийн нэгдсэн системд холбогдсон “Орос” /Русская/ хэмээх 224 МВт хүчин чадалтай Компрессорын станцаас эхэллээ авч, Туркийн Стамбул хотоос 100 км зайд орших хүлээн авагч Терминалд хүрдэг маршруттай төсөл юм.
2016 оны 10 дугаар сарын 10-ны өдөр ОХУ, БНТУ-ын Засгийн газар хоорондын “Турк урсгал” төслийн тухай Хэлэлцээрт гарын үсэг зуржээ.
2017 оны 5 дугаар сарын 7-нд Оросын талын Хар тэнгисийн эрэг дээр “Турк урсгал”-ын хийн хоолойн барилгын ажлыг эхлүүлжээ. Далайн ёроолоор хоолой тавих ажлыг Оросын тал дангаараа, хуурай газраар тавих барилгын ажлыг хоёр тал хамтран гүйцэтгэсэн байна.
2018 оны 11 дүгээр сард хийн хоолойг далайн ёроолоор тавих барилгын ажил дуусаж, 2019 оны 12 дугаар сарын эхэнд төслийн дагуух барилгын бүх ажил дуусанаар Оросын хийг хоолойгоор шахахад бэлэн болжээ.
2020 оны 1 дүгээр сарын 8-нд Стамбул хотод ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин, Туркийн Ерөнхийлөгч Режеп Эрдоган нар “Турк урсгал” -ын байгалийн хий дамжуулах нээлтийн ёслолын ажиллагааг эхлүүлсэн бөгөөд уг ёслолын арга хэмжээнд Сербийн Ерөнхийлөгч Александр Вучич, Болгарын Ерөнхий сайд Бойко Борисов нар оролцсон байна.
“Турк урсгал” төсөл 7 тэрбум орчим ам.долларын (зарим эх сурвалжаар 7 тэрбум евро гэж байгаа) өртөгөөр баригдсан бөгөөд бүрэн хүчин чадлаараа ажиллахад 5 жилийн дараа өртгөө нөхнө гэж оросын “Газпром” тооцоолж байгаа ажээ.
Ангилал:Оросын байгалийн хийн хоолой Ангилал:Туркийн байгалийн хийн хоолой Ангилал:Орос-Туркийн харилцаа
Тайванийн Үндэсний Их Сургууль
Тайванийн Үндэсний Их Сургууль (товч. ТҮИС; 國立臺灣大學) — Тайвань орны Тайбэйд байгаа, 1928 онд үүсэн байгуулагдсан их сургууль.
Ангилал:Тайванийн их сургууль Ангилал:Тайбэй Ангилал:1928 онд байгуулагдсан
Mixx
Микс (англи латинаар Mixx, маягийн бичгээр MixX, кирилл монгол дуудлага нь Микс) - Монгол улсын охид хөвүүдийн холимог хамтлаг.
Эх сурвалж
Ангилал:Монголын хамтлаг Ангилал:Поп хамтлаг
Монгол ёс заншил
Монгол ёс заншил- Монголчууд эрт дээр үеэс нийтээрээ уламжилж даган мөрдөж байгаа хэв журам, ёс, зан суртахуун юм.
Домын ухаан
Хорвоо ертөнц дээрх юмс үзэгдэл, гамшиг зовлонгоос өөрийн бие гэр орон заяа төөргийг хамгаалах, даатгах үүднээс бий болгосон сүсэг бишрэлийн шинжтэй зан үйл юм. Хүн үүссэн цагаас эхлэн байгалиас хараат байсаар ирсэн билээ. Иймд өөрсдийн ухаан чадлаас хэтийдсэн байгалийн юмс үзэгдэл буюу ган гачиг, зуд, үер зэргийг аргадаж янз бүрийн зан үйл, өргөл тахил үйлддэг байжээ. Энэ нь шүтлэг, сүсэг бишрэлийн үүсэл гарал байсан гэж эрдэмтэд үздэг байна. Дэлхийн бүхий л улс орон бүрт уламжлал болгон хэрэглэж заншсан домын шинжтэй зан үйл байдаг бөгөөд тэр дундаа нүүдлийн соёл иргэншил зонхилож байсан нутаг орон, ард түмний дунд домнохуйн зан үйл харьцангуй өргөн агуулгатай байгаа нь ажиглагдана. Домын ухаан нь монголчуудын хувьд бөө мөргөлөөс гаралтай гэж судлаачид үздэг. Домнох ухаан нь бөө мөргөлийн эмнэх домнохуйн арга ухаанаар баяжигдаж хожим нь “Хаш хайрцаг”-ны шившлэг тарнийг өөртөө хавсран нүүдлийн соёл, аж ахуйд янз бүрийн хэлбэрээр хэрэглэгдэж нийт монгол түмний дунд одоог хуртэл оршсоор байгаа билээ. Домын ухаан нь дотроо хар, цагаан, алаг гэх заслын 3 төрлийн судрын хүрээнд хуваагдана. Цагаан дом нь өвчин эмгэгээс урьдчилан сэргийлэх илааршуулах, үйлс бүтээх зэрэгт хэрэглэгдэнэ, хар дом нь аливаа хараал зүхэл муу үйлийг дарж номхотгох зорилготой хэрэглэгддэг. Харин алаг домын арга нь хар цагаан домгийн аргын нийлбэр буюу хосолмол шинжтэй байдаг. Мөн домнохуйн ухаан нь үйлдлийн шидээр, үгийн шившлэгээр, дүрс билэгдлээр домнох гэсэн 3 хэлбэртэй байна. Эртний монголын ард түмэн өдөр тутмын энгийн үйлдээ хүртэл дом хэргэлдэг байсны нэг баталгаа нь малчин хүн хумсаа аваад газар булахадаа “Тэхийн эвэр тэнгэрт Тэмээн сүүл газарт хүрэхэд Хос морин ачаатай Хонин махан хүнстэй Чамайг ирж авна” гэж домын шившлэг хэлдэг байсан нь юм. Монголчууд амьдралын туршид тохиолдох янз бүрийн үйл явдлуудад хамаарах домын олон төрлийн зан үйлтэй байсан бөгөөд тэдгээр нь хүний хүсэл бодлын илрэл болдог байжээ. Нялх хүүхэд, бие давхар болон амаржсан эх, настайчууд зэрэг бие сул хүмүүс өвчин эмгэгээс сэргийлэхдээ цагаан домын шившлэг, шид зэргийг ашиглах нь одоогийн монголын хөдөө нутаг төдийгүй суурин газрын айл өрх бүрт тодорхой хэмжээнд байсаар байгаа билээ. Байгаль дэлхийтэй хэл амаа ололцох, үг хэллэгээр дамжуулан нутаг ус, уул хадыг аргадах байдлаар хэрэглэсээр байна. Мөн өдөр тутмын амьдралд зайлшгүй хийгддэг зуршил болсон үйлдлийн буруу муу шинжийг номхотгох зорилгоор дом шившлэг хйидэг. Дом нь нэг талаасаа хоосон мухар сүсэг мэт боловч сэтгэл зүйн талаасаа ихээхэн нөлөөтэй байдаг. Шившлэг гэх мэт домын шинжтэй үйлийг хийсэнээр аливаа үйл явдлын бодит болон бодит бус нөлөөллөөс хамгаалдаг. Домын зан үйлийг үйлдснээр сэтгэл зүйд өөрчлөлт орж гарах үр дүнгийн тухайд санаа зовних нь багасдаг байна. Энэ үйлдэл нь цаашид яван явсаар бодит байдал дээр нөлөө үзүүлсээр ирсэн нь монголын ард түмний дунд домыг хэрэглэх хандлагыг хадгалсаар байна. Шашин бүрт домын зан үйл бол салшгүй гол зүйл нь байдаг. Буддын шашинд ч домыг түлхүү хэргэлдэг. Буддын шашны засал хийх, тахилга үйлдэх үеэр үйлдэгддэг зан үйлийг монголчууд сайн мэддэг билээ. Түүнчлэн зарим тарни шившлэгийг өдөр тутмын уншлага болгон хэрэглэдэг.
Нялх хүүхэд домнох арга, шидийн тухай
Бага насны хүүхдийн амь бие эмзэг дорой байдаг гэж үздэгтэтэй холбоотойгоор засал домнолго хийх олон төрлийн арга байдаг. Үүний заримаас хүргэе.
Айж цочсон хүүхдийг гал дээр давс хийж домноно Бага насны хүүхдийн ямарваа зүйлээс айж хургасныг хөлсөх гэж хэлдэг. Хөлссөн хүүхдийг домнох олон арга байдаг. Аягатай усанд лааны тос эсвэл тугалга хайлуулан дусаахад айсан амьтаны нь дүрс гарч ирдэг гэдэг. Мөн айсан хүүхдийг нүцгэж байлгаж өөрийнх нь малгайг буруу харуулан өмсгөж улаан цог эсвэл гал дээр давс хийж хүүхдийг түүн дээгүүрээ нар зөв тойруулан домнодог байна. Энэ үйлийг хийх үедээ “Гал ширэг суухаа, Гангар ширэг суухаа” гэсэн шившлэгийг хэд хэдэн удаа хэлдэг. Бас Сосорбарма бурханы зүрхэн тарнийг шившин аягатай усруу гурваас долоон удаа хүлээж домыг гүйцээдэг. Уг тарни нь “Сосорбармаасаа чанцаало, Ум даари базарни махаа хум хум, пад пад суухаа” юм.
Зальт шар үнэгний дүрс хайчилж өлгөдгийн учир Гай зовлон, өвчин эмгэгээс хүүхдийг хамгаалах уламжлалт арга домын үйлүүд олон бий. Хүүхдийн зүүдэнд үнэг ирж “Ээж чинь үхсэн,ээж чинь үхсэн” гэж хэлээд хүүхэд уйлах гэхэд “Худал хэлэв, худал хэлэв” гэж тоглон эргэлдэхэд хүүхэд баяран инээдэг/хүүхэд зүүдэндээ инээхийг “үнэгчлэх” гэдэг/ гэсэн домог бий. Тиймээс нярай хүүхдийн аав нь өөрийн гараар үнэг хайчилж өлгөдөг заншилтай. Мөн эсгий үнэг хүүхдийг сэрүүнд нь саатуулдаг. Хүүхэд хахахад “Бараа, Бараа” гэж дууддаг Хүүхэд идэх юмндаа хахсан үед “Бараа, бараа” гэж дууддаг.Учир нь бар хэзээ ч хахаж үхдэггүй амьтан гэж үздэг учир хүүхдээ бар болгон дууддаг байна.
Шүр, маргад зэрэг чулуу хүзүүнд нь зүүж өгөх Үнэт чулууг хүүхдийн биед байлгах нь муу муухай бузраас хамгаална, ээлтэй сайн хэмээн төрөл бүрийн чулуугаар зүүлт хэлхэн зүүлгэдэг. Шүр, маргад зэрэг үнэт чулуу хүүхдэд сайн нөлөөтэй гэж үздэг. Мөн уулын болор чулуу аливаа өвчнөөс сэргийлнэ. Ногоолин чулууг биедээ байлгаснаар хүүхэд цочиж сэрдэггүй, тунгалаг шар галын чулуу хүүхдийг тайван амраадаг.
Бор халзан туулай чөтгөрийн нүдийг хуурдаг Харанхуй болсон хойно хүүхдээ гадагш гаргах болоход хамрын үзүүрт хөө түрхэж бор халзан туулайн дүртэй болгодог. Энэ нь чөтгөрийн нүдийг хуурч хүүхдээ айж цочхоос сэргийлдэг гэж үздэг. Мөн хүүхэд хар дарахад лаа асааж хүүхдээ гурав тойруулаад энэ домыг хэрэглэдэг бөгөөд зүүдэндээ дэмийрч сэрвэлзэхгүй болно гэж уг домыг үйлддэг.
Ад дарах Хүүхэд уур уцаар ихтэй болж уйлж бахирах нь нэмэгдэх үед хүүхдийн адыг дарна хэмээн уурлаж байхад нь толгой дээр нь ус хийж домнодог.
Ам гэмтэх буюу албаа эдлэх Хүүхдийн ам нь гэмтэхэд эдлэх ёстой албаа эдлэж байна хэмээгээд нагац ахыг нь дуудуулдаг байжээ. Ам нь гэмтсэх хүүхдийг нагац ахынх нь морины амгайг зуулгаж домноно. Хурдтай давхиж ирсэн морины амгай зуулгавал амны нь гэмтэл арилдаг байна. Зарим газарт хүүхдийн ам гэмтэхэд улаатгасан халуун төмрөөр баганаа түлж цоргиод гарсан утаагаар хүүхдээ утаж домноно. Нохойг засаж халуун төмсөгөөр нь домнох ёс ч байсан баримт байдаг ажээ.
Хэрээ гуаглах Хэрээ гуаглахыг монголчууд хар хэл ам дуудаж байна гэж үздэг. Уг тохиолдолд “Хэрээ муу хэлээ цааш нь, сайн хэлээ нааш нь. 300 наслаж 3 цагаан өндөгтэй болоорой” гэж хэлдэг. Энэ нь хэрээг баярлуулж муу ёрыг өөрөөсөө холдуулж байгаа хэрэг юм.
Шүд унаж байна гэж зүүдлэх Шүд уналаа гэж зүүдэлбэл муу үйл тохиох нь гэж үздэг. Энэ үед дэрээ сөхөж доогуур нь хий нулимдаг.
Өвдөг гарвал Дээл нөмрөрч, хормойг нь зүүн хөлний доогуур оруулж хормойг долоон удаа нугална. “Эм дом, эм дом” гэж шившээд өвдөг гарсан газарт нугалсан хормойгоо долоон удаа хүргэдэг.
Бүүвэйн дууны домог
Монголчууд эрт дээр үеэс одоо хүртэл нялх хүүхдээ саатуулан унтуулахдаа яруу сайхан хоолойгоор бүүвэйлж, эхийн зөөлөн цагаан гараар алгуурхан хөдөлгөж саатуулдаг билээ. Монгол эх хүүхдээ өлгийдөж хөхүүлэн цатгасны дараа "бүүвэй, бүүвэй" буюу хэрэв чангахан аялах бол "бүүвэйн, бүүвэйн " эсвэл "бааван, бааван" гэдэг юм. Нялх хүүхдийг нэг ойгоос өнгөрснөөс хойш бүүвэйлэхэд үг нь олон болдог. Үүнийг "бүүбэйн үг буюу дуу" гэж хэлэлцдэг байна. Ийм "Бүүвэйн дуу" бол бичгээр эсвэл ардын аман зохиолоор зохиогдсон үзэгдэнэ. Бичгээр зохиосон "бүүвэйн дуу" амаар зохиосноос цөөн юм. Монгол ардын аман зохиолоор бий болсон "Бүүвэйн дуу" монголын орон нутагт янз бүр байсныг цуглуулсан хүн бас цөөн. Одоо үед ардын аман зохиолоор бий болсон "Бүүвэйн дуу"-ны зарим нь мартагдаж байна. Олонхи "бүүвэйн дуунд" монголын өвөрмөц байдалтай холбогдсон хүүхдийн хүмүүжлийн зүйлс орсон цөөхөн бадаг шүлэгтэй дууны үг байх үзэгдэнэ. Бас заримдаа ямар нэг домогтой уялдсан "бүүбэйн дуу" байх юм. Иймэрхүү "бүүвэйн дууны" үг бусдаасаа төвөгтэй мэт зарим үгийн утга тодорхойгүй байдаг. Харин ямар нэг домогтой холбогдогдолгүй бусад "бүүвэйн дууны" үг, утгыг ойлгон мэдэхэд хялбархан байдаг. Үүнийг өөр үгээр хэлвэл уг дуу их л амархан зохиомжтой бөгөөд энгийн ярианы хөнгөхөн ойлгомтой үгээр шүлэглэсэн байдаг билээ. Бүүвэйн дууны үг хэдийгээр монголын орон нутгийн дотор янз бүр байдаг боловч, харин уг дууны ая төдий л олон янзтай биш, тухайлбал ардын аман зохиолын "бүүвэйн дууны" ая гурав, дөрвөн янзаас хэтрэхгүй шиг сонсогдоно.
Ойрадуудын дунд Бүүвэй дуу зохиогдсон юм гэдэг домог бий
Эрт урдын цагт Харалдай хаан гэж байж гэнэ. Харалдай хааны хүү Хариутган тайж, Хариутган тайжийн дүү Будаг шагай, Будаг шагайн нөхөр Буурал мэргэн гэж байжээ. Харалдай хаан дайтахдаа эд агуурс байтугай эхнэр хүүхдээ ч эс хайхардаг учир Хариутган тайж Будаг шагай хоёрыг нялхад нь нутаг төөрүүлж хаяжээ. Будаг шагай дүү нь Хариутган тайж ахдаа тэнгэрийн отгон дагиныг гэргий болгон авч өгөөд бэргэнээ болгохыг их хүсдэг байв. Ийнхүү ятгасаар байгаад тэнгэрийн отгон дагиныг ахтайгаа суулгасан байна. Ах нь хонуут өнжүүт ан гөрөөнд явдаг болж охин дүү Будаг шагайдаа оосор бүсгүй орд цагаан өргөө барьж өгчээ. Ах нь ангаас ирэх болгонд дүү нь тосч угтан заавал үнсүүлдэг байв. Будаг шагай ахыгаа анд явсан үед гэртээ торго дурдан дэлгэж цэцэг навч урлан хатгаж өдөр өнгөрөөнө. Тэнгэрийн отгон дагина Хариутган тайжтай сууснаас хойш Будаг шагай дүүтэйгээ алт мөнгөн шагайгаар их тоглодог байв. Нэг өдөр дүү нь алтан шагай амандаа нууж байтал хоолойд нь ороод тээгэлчихжээ. Үүнээс болоод Хариутган тайжийн хамгийн хайртай ганц дүү амьгүй болсонд тэнгэрийн отгон дагина учиргүй айж Будаг шагайг орных нь урд торго дэлгэж цэцэг навч хатгаж байгаа юм шиг ор түшүүлэн суулгаж орхижээ. Орой нь ангаас ирэхдээ дүүгээ тосож ирээгүйг гайхан цайгаа ч уулгүй гэрт нь ороход нь дүү нь ухаангүй болсон байв. Тэр даруй алтан авдарт хийгээд усанд тавьжээ. Голын адаг руу хоёр лам нүгэл наминчлан ном бясалгаж байтал авдартай юм усанд урсаж байхыг үзээд гарган авч задалбал нэгэн үзэсгэлэнт сайхан бүсгүй байж гэнэ. Хоёр лам учрыг мэдэж алтан шагайг хоолойноос нь гаргахад амь оржээ. Тэгээд будаг шагайг нэг айлд аваачиж өгөв. Тэр айл Харалдай хааных байжээ. Хаан охин, хүү хоёроо олон жилийн өмнө нутаг тойруулж орхисон тул таньсангүй. Хариутган ах нь зээр гөрөөс их намнадаг учир нутгийнхан Зээрэлдэй мэргэн, Зээрэн сугсуу гэдэг хоч өгсөн байжээ. Харалдай хаан олон зарцтай нэг өргөмөл охинтой юмсанжээ. Үүнийг мөн л өргөмөл хүүтэй суулгахыг боддог байжээ. Тэгтэл Будаг шагайгаас нэгэн хүү төржээ. Түүнийг хааны зарц авгай асрах бөгөөд тэр авгай гэрийн гадаа хүүхдийг тэврэн сууж Харалдай хааны ачлай Бүүвэй бүүвэй бүүвэй Хариутган тайжийн дүүлэй Бүүвэй бүүвэй бүүвэй Зээрэлдэй мэргэний зээлэй Бүүвэй бүүвэй бүүвэй Зээрэг сугсуун дүүлэй Бүүвэй бүүвэй бүүвэй Буурал мэргэний хүүлэй Бүүвэй бүүвэй бүүвэй Будаг шагайн дүүлэй Бүүвэй бүүвэй бүүвэй Бүүвэй бүүвэй бүүвэй гэж аялгуулан саатуулдаг байв. Энэ үед Хариутган тайж Харалдай хааныхныг танихгүй нэг айлын гадуур өнгөрч яваад тэр дууг сонсч миний өвөг, эцэг, ах дүүгийн нэрийг хэлж байдаг, ямар учиртай билээ? гэж мориныхоо амыг татан чагнажээ. Будаг шагай өөрт тохиолдсон зовлонгоо гагцхүү тэр зарц авгайд л хэлсэн юмсанж,ингээд Хариутган тайжийг хаан аав нь арга буюу таньсан учир энэ цагаас эхэлж хаан эх үрсийн энэрэл хайрыг үнэлдэг болсон гэнэ.
ЦАГААН САРААР ЦЭЭРЛЭХ ЗҮЙЛ
/Ч.Арьяасvрэн "Монгол ёс заншлын их тайлбар толь" Гутгаар боть/
Ном зохиол
"Монгол ёс заншлын их тайлбар толь" 1992 он, зохиогч, эмхэтгэгч, Ч. Арьяасүрэн, Х. Нямбуу.
Ж.Бат-Ирээдүй, Ч. Аръяасүэн нар "Монгол ёс заншлын их тайлбар толь" нэртэй толь бичиг 2012 онд хэвлүүлсэн.
Бага Польш муж
Бага Польш муж (Województwo małopolskie []) нь Бүгд Найрамдах Польш Улсын 16 мужийн нэг юм. Мужийн нийслэл нь Краков. Тус муж нь баруун талаараа Силезитэй, умард талаараа Светокришкитэй, зүүн талаараа Подкарпат мужуудтай болон өмнө талаараа Словак Улстай хиллэдэг.
Эшлэл
Ангилал:Польшийн муж
Бохир ертөнц
«Бохир ертөнц» — 2015 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн тулаант, уянгын уран сайхны кино.
Далбааг таних тэмдэг
Далбааг таних тэмдэг буюу далбааг таних тэмдэглэгээ нь далбаа судлалд далбааны стандартчиллын дагуу тэмдэглэсэн тэмдэглэгээ юм. Энэхүү стандартыг Уитни Смит боловсруулсан ба 1970-аад оны эхээр Далбаа Судлалын Нийгэмлэгийн Олон Улсын Холбооноос (ДСНОУХ) нэвтрүүлэн хэрэглэсээр ирсэн юм.
Бохир ертөнц
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Далбааг таних тэмдэг
Үндсэн тэмдэг
Далбааг ашиглахыг торон бүтцээр (төрийн далбааг хуурай газарт ба тэнгист) дүрслэн үзүүлэв. Эхний мөр нь хуурай газарт, хоёр дахь мөр нь тэнгист ашиглахыг заана. Энэ хоёр мөр нь гурван баганад хуваагдана (иргэний, төрийн албаны, цэргийн). Нэг мөрний гурван багана гурвуулаа тэмдэгттэй байвал «төрийн далбаа» болно.
Торон бүтэц нь онолын хувьд 63 тохиолдлыг илэрхийлэх ч, хамгийн ихээр таарах цөөн тохиолдлыг хүснэгтээр харуулав.
Ротари клуб
Ротари Интернэшнл бол олон улсын сайн үйлсийн байгууллага бөгөөд хүмүүнлэгийн үйлчилгээ үзүүлэх, амьдралын чанарыг сайжруулах, энх тайвныг хөгжүүлэх зорилгоор бизнесийн болон бусад мэргэжлийн манлайлагчдыг нэгтгэх зорилготой юм. Ротари нь улс төрийн болон шашны бус бүх хүмүүст нээлттэй байгууллага юм. Өнөөдөр Ротариан гэж нэрлэгддэг 1.2 сая хүмүүс дэлхийн өнцөг булан бүрд 35,000 гаруй клубд хамаарагдан, нийгэмдээ үйлчилж, өөрийгөө хөгжүүлж байна.
Ротари клубын эхний жилүүд
1905 оны 02-р сарын 23-нд өмгөөлөгч Паул П.Харрис /Paul P. Harris/ АНУ-ын Чикаго хотын Деарборны /Dearborn/ гудамжны Unite барилгад байх өөрийн найз Густав Лоерын /Gustave Loehr/ оффисд дээр бизнесийн гурван танилтайгаа уулзаж байхдаа анхны Ротари клубыг /Rotary Club/ байгуулжээ. Энэхүү анхны уулзалтад Харрис, Лоер (уул уурхайн инженер) нараас гадна Сильвестр Шийле (Silvester Schiele нүүрсний худалдаачин), Хирам Э.Шорей (Hiram E. Shorey захиалгат хувцасны бизнес эрхлэгч) нар оролцсон. Гишүүд эхний ээлжинд Ротари /эргэлтэт/ гэсэн нэрийг сонгосон тул дараа дарагийн долоо хоног тутмын клубын уулзалтыг бие биенийхээ оффисд ээлжлэн хийж байсан боловч нэг жилийн дотор Чикаго клуб маш том болж, үйл ажиллагаагаа тусгайлан байр танхим сонгож хийх шаардлагатай болжээ.
Далбааг таних тэмдэг
Тусгай тэмдэг
Дээрх тэмдэглэгээг дараах тэмдэгтүүдээр өргөтгөнө:
Ротари клуб
Ротари клубын эхний жилүүд
Дараагийн дөрвөн Ротари Клубууд АНУ-ын баруун хэсэгт Сан-Францискогоос эхлээд Окланд дараа нь Сиэтл, Лос Анжелесд үүсгэн байгуулагдав. Удалгүй 1910 онд Америк дахь Ротари Клубуудын Үндэсний Холбоо /The National Association of Rotary Clubs/байгуулагдсан. 1910 оны 11-р сарын 3-наас эхлэн Канадын Манитоба /Manitoba/ мужийн Виннипег /Winnipeg/ хотод Ротари клубын уулзалт эхэлсэн нь хилийн чанадад түгэн дэлгэрэхийн эхлэл болжээ. 1911 оны 2-р сарын 22-нд Дублин хотноо Ирландын анхны Ротари клубын уулзалт болсон нь Хойд Америкаас гадна байгуулагдсан анхны клуб болов. 1912 оны 4-р сард Ротари Винипег клуб өөрөсдйин гэсэн дүрмээ баталснаар АНУ-аас гадна яг Америк маягийн бусдад үйлчилдэг клуб байгуулагдсан анхны тохиолдол болжээ. АНУ-аас гадна улс орнуудад клубууд нэмэгдсэн тул 1912 онд холбоо нэрээ Олон улсын Ротари Клубуудын Холбоо /International Association of Rotary Clubs/ болгон өөрчлөв.
Далбааг таних тэмдэг
Ном зүй
Ангилал:Далбаа судлал
Ротари клуб
Ротари клубын эхний жилүүд
1922 онд холбооны нэрийг Ротари Интернэшнл болгон өөрчиллөө. 1923-1928 онуудад Ротаригийн ажлын алба нь Атвелл Билдингд /Atwell Building/ байрлаж байсан бөгөөд энэ үеэс сар бүр гаргадаг The Rotarian сэтгүүлийг хэвлүүлж эхэлсэн. 1925 он гэхэд Ротари 20,000 гаруй гишүүнтэй 200 гаруй клубтэй болж өргөжсөн.
Европд дэлхийн 2-р дайны үед
Дэлхийн 2-р дайн Ротаригийн хөгжилд сөргөөр нөлөөлсөн. Испанийн иргэний дайн эхэлснээс хойш удалгүй Испанийн Ротари клубууд үйл ажиллагаагаа зогсоосон. Үүний дараагаар Европ даяар клубууд дараах байдлаар /Нидерланд (1923), Финланд (1926), Австри (1938), Итали (1939), Чехословак (1940), Эстони, Латви, Литва, Польш, Югослав, Люксембург (1941), Унгар (1941/1942)/ үйл ажиллагаагаа зогсоосон юм. Ротари НҮБ-ыг 1945 онд байгуулагдсанаас хойш хамтран ажиллаж байна. Тэр үед Ротари 65 оронд клубтэй байжээ. Хоёр байгууллага энх тайвныг сурталчлах тал дээр санал нэгтэй байсан бөгөөд Ротари 1946–47 онд НҮБ-д зөвлөлдөх статустай байв.
Ротари Интернэшнл бол олон улсын сайн үйлсийн байгууллага бөгөөд хүмүүнлэгийн үйлчилгээ үзүүлэх, амьдралын чанарыг сайжруулах, энх тайвныг хөгжүүлэх зорилгоор бизнесийн болон бусад мэргэжлийн манлайлагчдыг нэгтгэх зорилготой юм. Ротари нь улс төрийн болон шашны бус бүх хүмүүст нээлттэй байгууллага юм. Өнөөдөр Ротариан гэж нэрлэгддэг 1.2 сая хүмүүс дэлхийн өнцөг булан бүрд 35,000 гаруй клубд хамаарагдан, нийгэмдээ үйлчилж, өөрийгөө хөгжүүлж байна.
Ротари клуб нь Олон улсын Ротаригийн үндсэн нэгж бөгөөд клуб бүр өөрийн гишүүнчлэлийг өөрөө тодорхойлдог. Клубууд анх нэг хотод нэг клубээр хязгаарлагддаг байсан бол Ротари Интернэшнл нь том хотуудад нэг буюу хэд хэдэн клуб байгуулахыг дэмждэг болсон. Клубын гишүүд ихэвчлэн 7 хоногт нэг удаа уулзаж цаашид хийх үйл ажиллагаагаа ярилцахаас гадна сонгосон нэг илтгэгчийн илтгэлийг сонсож өөрөсдийгөө хөгжүүлдэг.
Үйл ажиллагаа
Ротари Интернэшнл бол олон улсын сайн үйлсийн байгууллага бөгөөд хүмүүнлэгийн үйлчилгээ үзүүлэх, амьдралын чанарыг сайжруулах, энх тайвныг хөгжүүлэх зорилгоор бизнесийн болон бусад мэргэжлийн манлайлагчдыг нэгтгэх зорилготой юм. Ротари нь улс төрийн болон шашны бус бүх хүмүүст нээлттэй байгууллага юм. Өнөөдөр Ротариан гэж нэрлэгддэг 1.2 сая хүмүүс дэлхийн өнцөг булан бүрд 35,000 гаруй клубд хамаарагдан, нийгэмдээ үйлчилж, өөрийгөө хөгжүүлж байна.
Ротари клуб нь Олон улсын Ротаригийн үндсэн нэгж бөгөөд клуб бүр өөрийн гишүүнчлэлийг өөрөө тодорхойлдог. Клубууд анх нэг хотод нэг клубээр хязгаарлагддаг байсан бол Ротари Интернэшнл нь том хотуудад нэг буюу хэд хэдэн клуб байгуулахыг дэмждэг болсон. Клубын гишүүд ихэвчлэн 7 хоногт нэг удаа уулзаж цаашид хийх үйл ажиллагаагаа ярилцахаас гадна сонгосон нэг илтгэгчийн илтгэлийг сонсож өөрөсдийгөө хөгжүүлдэг.
Клуб бүр орон нутгийнхаа хүрээнд янз бүрийн төслүүд хэрэгжүүлдэг бөгөөд зарим тохиолдолд орон нутгийнхаа бусад клубтэй, хааяа өөр улсын "эгч клуб"-ийнхэнтэй хамтран төслөө хэрэгжүүлдэг. Ихэнх клубууд олон нийтэд чиглэсэн арга хэмжээг улиралд дор хаяж нэг зарим тохиолдолд илүү олон удаа зохион байгуулдаг.
1968 онд тус байгууллагын хөтөлбөр дээр суурилсан анхны Ротаракт клуб байгуулагдсан бөгөөд эн Ротаригийн гишүүн болохоор өөрийгөө бэлтгэн, хөгжиж байгаа залуучуудын байгууллага юм. Мөн 12-18 насныхан хамрагддаг Интеракт клубууд Ротари Интернэйшнэлийн хүрээнд байдаг.
Монголд
Монгол улс 115 жилийн түүхтэй энэ байгууллагын гишүүн болох эхлэл анх 1995 онд “Улаанбаатар Ротари” нэртэй клуб байгуулагдсанаар тавигдсан байдаг. 1995 оноос өнөөг хүртэлх хугацаанд Монголын Ротари байгууллага 18 Ротари клуб (үүнд 30-аас дээш насныхан хамрагдана), 15 Ротаракт клуб (18-30 нас), 4 Интеракт (12-18 нас) клубүүдээр хүрээгээ тэлж, эгнээндээ 1000 гаруй гишүүдийг нэгтгэн үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулж буй Ротаракт клубууд
Ангилал:1905 онд байгуулагдсан Ангилал:Канадын клуб Ангилал:АНУ-ын байгууллага Ангилал:Олон улсын байгууллага Ангилал:Ашгийн бус байгууллага
Намжилжав
Намжилжав нь одоогийн Завхан аймгийн Идэр сумын нутгийн бөх. 1770 оны орчим төрсөн. 1790-ээд оны үеэс Богдын шавийн нэрийн өмнөөс барилдаж эхэлсэн. 1798 оны их даншигт арслан цолтойгоор барилдаад 10-ын даваанд нутгийн бөх Дарьнэрэнг даван түрүүлж аварга цолонд хүрсэн. 1805 оны их даншигт 10-ын даваанд дахин нутгийн бөх Дарьнэрэн арсланг даван түрүүлж даян аварга болжээ.
Ангилал:Даян аварга Ангилал:Засагт хан аймгийн хүн Ангилал:Завханыхан Ангилал:Монголчууд Ангилал:18-р зуунд төрсөн Ангилал:19-р зуунд өнгөрсөн
Дашжав
Даян аварга Дашжав нь хуучнаар Сайн ноён хан аймгийн Далай вангийн хошуу буюу одоогийн Завхан аймгийн Идэр сумын нутгийн бөх. 1775 оны орчим төрсөн. 1790-ээд оны үеэс Богдын шавийн нэрийн өмнөөс барилдаж эхэлсэн. Аварга цолтойгоор 1808 оны их даншиг наадамд 10 даван түрүүлж даян аварга болсон. Мөн түүнчлэн 1811 оны даншиг наадамд долоо, 1812 оны даншиг наадамд дөрөв давж байсан байна. Даян аварга Дашжав нь «Бат бэх, дэлгэрэх цогт, бөх лут, үнэт даян аварга» гэсэн цол чимэгтэй барилдаж явсан ажээ.
Эшлэл
Ангилал:Даян аварга Ангилал:Завханыхан Ангилал:Сайн ноён хан аймгийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:18-р зуунд төрсөн Ангилал:19-р зуунд өнгөрсөн
Моник ван дер Ли
Моник ван дер Ли (Monique van der Lee, 1973 оны 11 сарын 7-нд Хеерхюговаардад төрсөн) нь дэлхийн аварга, Европын 4 удаагийн аварга, Нидерландын жүдочин эмэгтэй.
Ван дер Ли олимпын наадамд ганц удаа, 1992 онд оролцсон ч эхний даваанаасаа хасагджээ. 1995 онд дэлхийн аварга болж, 1996 оны 5 сард Европын аварга болсон боловч тэрбээр +72кг-ийн жингийн дэлхийн аварга Анжелик Сериесед дийлдсэнээр 1996 оны олимпын шигшээ багт багтаж чадаагүй, өнөөх Сериесе нь ч өвдөгний гэмтлийн улмаас олимпод оролцоогүй юм.
1996 онд Ван дер Ли багийн тамирчид болох Ирен де Кок, Анита Стапс нарын хамтаар дасгалжуулагч Питер Оомс тэдэнд бэлгийн дарамт үзүүлдэг байсан гэж гомдол гаргасан бөгөөд шүүх хурлын үр дүнд тэдний гомдлыг үндэслэлтэй гэж үзэн Оомст 4 сар тэнсэн харгалзаж, 180 цаг нийтэд тустай хөдөлмөр эрхлэх ялаар шийтгэсэн бол Нидерландын Жүдогийн Холбооны ёс зүйн комисс дасгалжуулагчийн эрхийг 3 жилээр хасаж байв.
Эшлэл
Ангилал:Нидерландын жүдоч Ангилал:Нидерландын жүдогийн дасгалжуулагч Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Нидерландын жүдогийн улсын аварга Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1973 онд төрсөн
Улаан хамгаалагчид (Хятад)
Улаан хамгаалагчид буюу хунвэйбинууд (хятад. уламж. 紅衛兵, хялбар. 红卫兵, палл. хунвэйбин: «улаан хамгаалагчид») - 1966-1967 онд БНХАУ-д "Соёлын хувьсгал"-ын идэвхитэй хятадын оюутан, сурагч залуучуудын бүлгүүд. БНМАУ-ын хэвлэл, мэдээллийн хэрэгсэл, толь бичигт «улаан хамгаалагч» гэж тэмдэглэж байсан. Мөн Улаан хамгаалагчдаас гадна "Соёлын хувьсгал" идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байсан залуу ажилчдын "Цаофани" бүлгэмүүд байсан.
Соёлын хувьсгалын үеэр Мао Зэдуныг эсэргүүцэгчидтэй тэмцэх зорилгоор Улаан хамгаалагчдын бүлгүүд байгуулагдаж байсан. Улаан хамгаалагчид хуулийн дагуу Марксизмын талаарх өөрсдийн үзэл бодлын итгэл үнэмшлийн дагуу бие даасан үйл ажиллагаа явуулдаг байсан гэх боловч чухамдаа тэд Мао болон намын бусад зарим удирдагчийн ерөнхий удирдамж, зааврын дагуу ажиллдаг байжээ. Тэдгээр бүлгүүд уламжлалт соёлыг үл тоомсорлож, дайснууддаа хэт харгис хэрцгий хандаж, хүний ​​эрхийг үл хүндэтгэдгээрээ онцлог байсан юм.
Тэднийг тухайн үеийн эрх баригчид иргэдийн эрх чөлөөг дарангуйлах зорилгоор ашигласан. Үүний дараа Улаан хамгаалагчдын үйл ажиллагааг дэлхийн хамтын нийгэмлэг төдийгүй Хятад улс өөрөө эрс буруушаасан байна.
"Улаан хамгаалагч" гэдэг нэр Цинхуагийн Их сургуулийн (Qinghua University) залуучуудын байгууллагаас эхтэй юм. Ангилал:Соёлын хувьсгал Ангилал:1966 он Ангилал:1967 он Ангилал:Хятадын байгууллага
Хожуу Тан
Хожуу Тан улс (хятадаар:后唐; пиньинь:Hòu táng) нь 923-937 онд умард хятадын ихэнх газрыг эзэгнэн оршиж байсан шато түрэг үндэстэн Ли Цюньшюгийн байгуулсан улс. Энэ улсыг хятадын түүхийн Таван улс, арван ванлигийн үед хамааруулдаг. Хожуу Тан хэмээх нь өмнөх үеийн Тан гүрэнтэй андуурахгүйн тулд хожуу гэх ханзыг нэмж хэрэглэдэг. Ли Цюньшюгийн аав Ли Кэюн 907 онд Шатогийн Түрэг аймгийн цэргийн хүчээр Шэньсигийн нутагт Жинь (晉) улсыг байгуулсан. Тус Жинь улс хоёр дахь эзэн Ли Цюньшю хожуу Лян улсыг эзлэн, улсын цолыг Тан гэж нэрлсэн нь түүхэнд Хожуу Тан гэж үлджээ. 937 оны 1 сарын 11 нд Ли Сиюань хааны хүргэн Ши Жинтан нь өөрийн холбоотон Киданы морьт цэргийн хүчээр дайрч, нийслэл Луоян хотыг эзлэн, сүүлчийн хаан Ли Цонкөг цаазлан Хожуу Тан улсыг мөхөөж, Хожуу Жинь улс байгуулагдсан.
Холбоотой хуудас
Ангилал:Хятадын династи
Атганд үлдсэн эрдэнэ
«Атганд үлдсэн эрдэнэ» — 2016 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уянгын уран сайхны кино.
Ихбуурал
Ихбуурал (Ики-Бурул) — Халимаг орны Ихбууралын районы төв, 4095 хүнтэй суурин.
Хожуу Жинь (936-947)
Газар нутаг
Ши Жинтан өөрийн улсаа байгуулсны дараа Киданы цэргийн тусламжаар улсаа байгуулсан учраас 938 онд зүүн хойд нутгийн Янь-Юний 16 жөүг Кидан улсад алдсан нь 1368 он хүртэл нүүдэлчдийн захиргаанд байсан. Тус бүс нутаг нь Киданыг умард хятадын нутагт улс төр цэргийн идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулах нөхцөлийг бүрдүүлэв.
Мөхөл
Хожуу Жинь улсын хоёрдугаар хаан Ши Чонгүй нь 944 онд Кидантай харьцах бодлогоо өөрчилж, Киданы талын ноёд, худалдаачдыг цаазалж, өмч хөрөнгийг нь хураан авснаар Кидан дайн зарлах эхлэлийг тавьжээ. 947 оны 1 сард Киданы арми Кайфэнийг эзлэн Хожуу Жинь улсыг мөхөөж, Шато түрэг жанжин Лю Жыюанийг хаанд өргөмжилж, Хожуу Хань улсыг байгуулж, Киданы хараат улс болгожээ.
Холбоотой хуудас
Ангилал:Хятадын династи
Сономын Удвал
Сономын Удвал (1921 оны 2 дугаар сарын 23-нд Булган аймгийн Дашинчилэн суманд төрсөн-1991 онд нас барсан) нь Монгол улсын Төрийн шагнал т зохиолч, олон нийтийн нэрт зүтгэлтэн.
Намтар
XX зууны нэрд гарсан төр, нийгмийн гарамгай зүтгэлтэн, төрийн соёрхолт зохиолч эмэгтэй Сономын Удвал 1921 оны 2 сарын 23-нд одоогийн Булган аймгийн Дашинчилэн сумын нутагт төржээ.
Удвалыг 7 орчим настай байхад тэднийх Булганаас нүүж Лүн, Улаанбаатараар дамжиж 2 жил орчим болоод Өмнөговь аймагт шилжин очжээ. 1932 оноос Өмнөговь аймгийн яам, цэргийн хэлтэс, намын хооронд бичээч, 1937 онд Улаанбаатарт багшийн сургуульд ирээд, 1937 онд Эвлэлийн байгууллагын даалгавараар Дотоод яамны гал командад бичээчээр ажилласан байна. Гал командад 1938 оны 5 дугаар сараас эмэгтэйчүүдийн зохион байгуулагчдын ажил эрхлэж байгаад 1941 онд Намын шинэ хүчний сургуульд оюутан болов. Нэг жилийн дараа 1942 оноос ЗХУ-ын КУТВ буюу Дорно дахины их сургуульд суралцахаар яваад дайны жилүүд эхэлсэн учир Москвагийн хамгаалалтад сургууль нь хаагдсан учир 1944 онд нутагтаа эргэн ирмэгцээ Өмнөговь аймагт сонины эрхлэгчээр томилогдон очжээ.
1946 онд намын шинэ хүчний сургуулийг, 1957-1960 онд Зөвлөлтийн Коммунист намын дээд сургуулийг тус тус төгссөн байна. Эдгээр сургуульд суралцах хооронд Намын төв хэвлэлүүдийн эрхлэгчийн (1947-1949) хүндтэй албыг хашжээ.
1949-1954 онуудад Намын Төв хорооны Эмэгтэйчүүдийн хэлтсийн эрхлэгчээр буюу одоогийн Монголын эмэгтэйчүүдийн холбооны эрхлэгч, Үйлдвэрчний Эвлэлийн Төв Зөвлөлийн дарга (1954-1957), Монголын Зохиолчдын Хорооны даргаар (1961-1973) ажиллажээ.
1962 оноос Монголын Эмэгтэйчүүдийн Хорооны буюу өдгөөгийн Монголын эмэгтэйчүүдийн холбооны даргаар хавсран ажилласан байна.
Тэрбээр идэр залуу наснаасаа авъяас билэг, хүч чадал, оюун ухаанаа Монголдоо, ялангуяа эмэгтэйчүүд, өсвөр үеийнхэндээ зориулж, тэдний сайн сайхны төлөө зүтгэж, бvтээж, туурвиж явсан нэгэн буянтан юм.
Эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөөх үйл ажиллагаа
XX зууны шинэчлэлийн үед Монголын эмэгтэйчүүд нийгмийн тустай хөдөлмөр эрхлэх, их дээд сургуульд суралцаж боловсрол эзэмших боломж нөхцөлийг сайжруулах, жирэмсэн болон нялх хүүхэдтэй эхчүүдийн ажлын цаг хорогдуулах, амралт чөлөө олгох, хөнгөлөлт тэтгэмж өгөх олгох зэрэг арга хэмжээг БНМАУ-ын АИХ, СнЗ, МАХН-ын Төв Хорооны тогтоол шийдвэрээр баталгаажуулан, хууль эрхийн тогтолцоо бий болгосон билээ.
Эмэгтэйчүүдийн байгууллагыг удирдах нь
Монгол орны нүүр царай болсон хот суурин газрын соёлжилт, цэвэр цэмцгэр байдлыг хангах, нийт хүн амын хувийн ариун цэврийг сайжруулах талаар орон даяар зохиогдож байсан шат дараалсан арга хэмжээг хэрэгжүүлэх, ахуйн соёлыг дээшлүүлэх талаар явуулсан бараг хагас зуун жилийн үйл ажиллагаанд С.Удвал Монголын эмэгтэйчүүдийн бүх шатны байгууллага, идэвхтэн сонгуультнуудаа дайчлан оролцуулж, чухам л албан газар, үйлдвэр үйлчилгээний бүхий л газар, айл өрх болгоны хаалгыг тогшиж хуучин хоцрогдсон хэвшлийг өөрчлөхөд алхам алхмаар нөлөөлсөн гэж үзэх үндэстэй юм.
Эмэгтэйчүүдийг удирдах ажилд томилох нь
С.Удвал боловсрол, мэдлэгтэй, удирдан зохион байгуулах авьяастай эмэгтэйчүүдийг шийдвэр гаргах түвшинд дэвшүүлэх, боловсон хүчний нөөцөд оруулах, тэднийг дараагийн шатны сургууль курст явуулах, томоохон арга хэмжээ, олон улсын хурал зөвлөгөөнд оролцуулахаас гадна эмэгтэйчүүдийн тухай төвийн хэвлэлд бичих, илтгэл хэлэх үгэнд оруулах зэргээр нэр хүндийг нь өргөж байлаа. Түүний хөдөлмөрийн үрээр олон эмэгтэйн хувь заяанд сайн нөлөө үзүүлсэн билээ. Тийм ч учраас 1970-1980-аад онуудад төрийн яамдын нэг орлогч сайд болон эмэгтэйчүүд олноор ажилладаг үйлдвэр аж ахуйн газрын дарга, захирлаар эмэгтэйчүүд томилогдон ажиллаж байсан болно.
Гэр бүл
С.Удвал нь гурван хүү, нэг охин төрүүлж бүгдийг мэргэжил боловсрол сайтай иргэд болгон өсгөсөн, ач зээ нарынхаа төлө хайр халамж, сэтгэл зүрхээ зориулсан ачит ээжий нь байлаа.
Цахим холбоос
Дотогш урссан нулимс буюу Сономын Удвал
Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын эмэгтэйчүүдийн холбоо Ангилал:Сонины ерөнхий эрхлэгч Ангилал:Монголын төрийн зүтгэлтэн Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Найрамдлын одон шагналтан Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Дашинчилэнгийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1921 онд төрсөн Ангилал:1991 онд өнгөрсөн Ангилал:Эмэгтэйчүүд
Янь-Юний 16 жөү
Холбоотой хуудас
Ангилал:Хятадын түүх
Жүүнтийнт
2021 оны 6-р сарын 15-нд АНУ-ын Сенат “Жүүнтийнт” үндэсний тусгаар тогтнолын өдрийн хуулийг санал нэгтэй баталж, улмаар 6-р сарын 16-нд 415/14 саналаар (Бүгд Найрамдах Намын 14 гишүүн эсэргүүцсэн) Төлөөлөгчдийн Танхимаас баталлаа. Улмаар 2021 оны 6-р сарын 17-ны өдөр АНУ-ын Ерөнхийлөгч Жо Байден, тус хуульд гарын үсэг зурснаар энэхүү хууль хүчин төгөлдөр болж, албан ёсны үндэсний баяр болсон юм. “Жүүнтийнт” бол 1983 онд Мартин Лютер Кингийн өдрийг үндэсний баяр болгон зарласнаас хойших анхны үндэсний шинэ баяр юм.
Түүх
“Жүүнтийнт” тэмдэглэлт өдөр нь Техас муж улсын Галвестон хотоос гаралтай бөгөөд 1866 оноос хойш жил бүрийн 6-р сарын 19-ний өдөр АНУ-ын янз бүрийн бүс нутагт тэмдэглэдэг болсон юм. 1865 оны 6-р сарын 19-ний өдөр Хойд армийн генерал Гордон Грэйнжер Америкийн иргэний дайн дууссаны дараахан Техас мужид боолчлогдсон хүмүүсийн эрх чөлөөг тунхаглан зарласан юм. Тийм учраас зургадугаар сарын арван есний өдөр энэхүү баярыг тэмдэглэдэг болсон. Энэхүү өдөр нь АНУ-д боолчлол албан ёсоор дуусвар болсныг тунхагласан түүхэн өдөр юм.
Уламжлал
Баярын уламжлал бол боолчлолыг халсан Ерөнхийлөгчийн зарлигийг олон нийтэд уншиж, уламжлалт боолын дууг дуулах явдал. Хамгийн гол нь Африк-Америкийн түүх, соёлыг хүндэтгэх өдөр юм. Ангилал:АНУ-ын баяр ёслол ба уламжлалт зан үйл
Монгол-Энэтхэгийн харилцаа
Монгол-Энэтхэгийн харилцааг одоогоос 3 мянган жилийн тэртээгээс эхтэй гэж судлаачид үздэг.
Өнөөдөр Энэтхэгийн зүүн хойд муж нутаг болон Хималайн сав газраар гучин сая гаруй өвөг монгол буюу монголоид угсаатан амьдарч байна. Тэд олон зуун жилийн өмнөөс Энэтхэгт хэд хэдэн удаа нүүдэллэн очжээ. Үүний зэрэгцээ Энэтхэгийн өмнө зүгийн Андаманы аралд монгол гаралтай хүмүүс амьдардгийг 13-р зуунд Италийн аялагч Марко Поло явж байхдаа харж, тэмдэглэн үлдээсэн байна.
Орчин цагт 1955 оны 12 дугаар сарын 24-нд Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс, БНЭУ дипломат харилцааг тогтоосон байна. Тухайн үед БНЭУ нь манай улсыг тусгаар тогтноход хүлээн зөвшөөрсөн социалист бус анхны орон байсан бөгөөд манай улсыг 1961 онд НҮБ-д элсэхэд гол дэмжлэг үзүүлсэн орон юм. Монгол, Энэтхэг ард түмэн газар зүйн хувьд хол оршдог ч сэтгэл санаа, соёлын хувьд ойр байдаг "оюун санааны хөрш" орнууд гэж үздэг. 1956 онд Монгол Улс Дели хотод ЭСЯ-аа нээж, Энэтхэг улс Улаанбатарт 1971 онд ЭСЯ-аа нээж үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн байна.
Улс төрийн харилцаа
Монгол улсаас Энэтхэгт суухаар томилогдсон анхны Элчин сайд Баянбаатарын Очирбат Энэтхэгийн анхны Ерөнхийлөгч доктор Ражиндра Прасадад 1956 оны 1-р сарын 29-ний өдөр Итгэмжлэх жуух бичгээ өргөн барьсан.
1959 оны 9 дүгээр сарын 10-13-нд, 1973 оны БНМАУ-ын удирдагч Ю.Цэдэнбал тэргүүтэй төлөөлөгчид Энэтхэг улсад тус тус албан ёсоор айлчилсан.