cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сэнгэринчен
Уг гарал
Сэнгэринчен нь Чингис хааны дүү Хасарын 26 дахь үеийн удам, Боржигин овгийн хүн бөгөөд Өвөр Монголын Хорчин зүүн гарын хойд хошууных. Хүүхэд байхад нь хошууны засаг, жүн ван Содномдорж (索特納木多布濟) түүнийг өргөн авсан бөгөөд 1825 онд тэр Содномдоржийг залгамжлан хошуу засаг болсон.
Мэдээллийн ахлах мэргэжилтэн
МАМ, ДАМ болон ТАМ хоорондын ялгаа
Мэдээллийн Ахлах Мэргэжилтэн, Дижитал Ахлах Мэргэжилтэн, Технологийн Ахлах Мэргэжилтэн хоорондын үүрэг гол төлөв бүдгэрсэн. Хойд Америкийн Dice-ийн ахлах дэд ерөнхийлөгч Tom Silver хэлэхдээ,ТАМ-нүүд өөрсдөө технологидоо эргэлзэж санаа зовдог, харин МАМ-нүүд түүнээс ч илүүтэйгээр бизнесийн анкет болон тэд хэрхэн зохицуулагдаж болох тал дээр эргэлздэг гэжээ.
Илүү тодруулбал, МАМ-нүүд бизнесийн МТ-ийн системүүд болон үүргүүдийг удирдаж, стратеги болон бодлогыг бүтээж түгээдэг, мөн дотоод хэрэглэгчдэд түлхүү анхаардаг. Үүний эсрэгээр, ТАМ-нүүд гадаад хэрэглэгчдэд анхаарж, мөн хэрхэн өөр ялгаатай технологи, компанийг илүү ашигтай байлгаж чадах эсэх дээр анхаарна.
Сэнгэринчен
Цэргийн замнал
1853 онд Түгээмэл элбэгтийн үед гарсан Тайпингийн бослогод оролцогчдыг Сэнгэринчен Тяньжиний өмнө зүгт довтлон ялсан. Түүний амжилтыг эзэн хаан үнэлж, 1855 онд "Бодлоготой чин ван" (博多勒噶台親王) цол хүртээжээ. Мөн онд Фэнгуаний бүлэглэл (馮官屯, өнөөгийн Шаньдун мужийн Ляочэн хотын Чипин тойрог)-т халдсан Тайпингийн босогчдыг няцааж, жанжин Ли Кайфан (李開芳)-г баривчилсан аж.
1857 онд хар тамхины хоёрдугаар дайн эхлэхэд Сэнгэринчен ерөнхий командлагчаар томилогдон, Тяньжиьг хамгаалах ажиллагааг удирдав. 2 жилийн дараа, Англи, Францын армийг Дагу бэхлэлтийн 2-р тулалдаанд ялсны дараа тэндээ бэхлэлт барин цэргээ суулгасан боловч 1860 онд болсон 3 дахь тулалдаанд Англи, Францчууд ялж, Тяньжинийг эзлэхэд Сэнгэринчен армиа аван Тонжоу хүртэл ухрав. Харри Смит Паркес, Хэнри Лох нараар удирдуулсан Англи-Францын төлөөлөгчид энхийн хэлэлцээ хийхээр Тонжоуд ирэхэд хошой өргөн чин ван Зайюань болон бусад төлөөлөгчдийн хамтаар Сэнгэринчен барууны төлөөлөгчдийг баривчилж Бээжин уруу илгээсэн бөгөөд тэнд Паркес, Лох нараас бусад олзлогдогсод халдварт өвчин, яргаллын улмаас үхжээ. Балишаогийн тулалдаанд тэрээр монгол морин цэргээ удирдан Англи-Францын хүчтэй байлдаж, холбоотны цэрэгт Бээжинг эзлэх боломж олгоогүй ч өөрсдөө асар их хохирол амсав. Үүний дараа Сэнгэринчэний зэрэг дэвийг бууруулсан ч ерөнхий командлагчийн албан тушаалыг нь хэвээр үлдээсэн аж.
Мэдээллийн ахлах мэргэжилтэн
МАМ, ДАМ болон ТАМ хоорондын ялгаа
ТАМ-нүүдийн уламжлалт тодорхойлолт нь гадаад нөхцөлт өрсөлдөөн дээр давуу тал болох эсэхт анхаарна, энэ нь орчин үеийн технологийг ашиглаж буй ДАМ-нүүд, интернет загварчлал болон бизнесийг дижиталжуулах том өгөгдөл зэрэг хамаарна.
Сэнгэринчен
Цэргийн замнал
Чингийн захиргаа Нианий бослого гарсан мэдээг аваад Сэнгэринченг Шаньдун, Хэнань, Аньхуй дахь бослогыг даруулахаар илгээжээ. 1865 онд Гаолоу бэхлэлтийн тулалдааны үеэр Лай Вэньгуан, Сон Жинши (宋景詩) нарын удирдсан босогчдын отолтод оров. Тэр морин цэргүүдийнхээ хамтаар зугтахыг оролдож ойд бүгсэн боловч босогчдын нэг толгойлогч Жан Пигэнг (張皮綆)-д алагджээ.
Дурсгал
Сэнгэринчений цогцсыг Бээжинд хүргэж, гурван өдрийн гашуудал зарласан бөгөөд эзэн хаан Бүрэн засагч, Хатан эх Циань, Хатан эх Цыши нарын хамт түүний оршуулгад оролцож, Сэнгэринчений дурсгалын сүм босгохыг зарлигджээ. Ийнхүү эзэн хааны зарлигаар босгосон "Шяньжонци" сүм (顯忠祠; "Үнэнч байдлыг илэрхийлэх сүм") нь одоогийн Бээжин хотын Дончэн дүүргийн Куаньжиэ бага сургуулийн байгаа газарт байсан гэдэг.
Мэдээллийн ахлах мэргэжилтэн
Гадаад холбоосууд
Ангилал:Мэдээллийн систем
Сэнгэринчен
Дурсгал
Сэнгэринченгийн Чингийн эзэн хаанд үнэнчээр зүтгэснийг БНХАУ-ын албан ёсны түүхэнд Хятадын эх оронч үзлийн илэрхийлэл болгон сурталчилдаг. 1995 онд Өвөр Монголын Тонляод Сэнгэринчений дурсгалын музей нээгджээ.
Супер шингэн
Супер шингэн нь шингэн маш хачирхалтайгаар үйлчилж болох бодисын төлөв юм. Супер шингэний зарим хийж чадах зүйлс бол:
Одоогоор эрдэмтэд хэт хүйтэн температурт л супер шингэнийг бий болгож чадсан байна. Гэсэн хэдий ч, супер шингэн нь шинжлэх ухаанд нэлээд олон төрлийн хэрэглээтэй байдаг, тухайлбал:
Супер хатуу гэж нэрлэгддэг өөр нэг бодисын төлөв байдаг боловч яаж үүсдэг нь илүү төвөгтэй юм.
Цэрэндоржийн Нямдорж
Цэрэндоржийн Нямдорж нь Архангай аймгийн Цэнхэр сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Порше Панамера
Порше Панамера нь 2009 оноос хойш үйлдвэрлэж байгаа Порше компанийн урдаа хөдөлгүүртэй, тансаг дээд ангиллын комбилимузин загварын автомашин юм.
Панамера хэмээх нэршил нь Порше Каррера загварын нэртэй адил мексикийн холын замын уралдааны нэр болох Каррера Панамерикана-с уламжлалтай бий болсон нэр юм. Компани дотроо Порше 970 гэсэн бүтээгдэхүүний нэртэй.
Анх 2009 онд Шанхайн автомашины үзэсгэлэн дээр олонд танилцуулсан бөгөөд яг тэр жилийнхээ есдүгээр сараас эхлэн европ, өмнөд америк болон азийн зарим орнуудад худалдаанд гарчээ.
Хөгжлийн танилцуулга
Гран Турисмо Панамера нь 2009 оны зургаадугаар сараас эхлэн үйлдвэрлэгдсэн. Түүний үндсэн их бие нь Поршегийн өөрийн зохион бүтээсэн хийц юм. Үйлдвэрлэлтийг нь харин Фолксваген ХК хамтран гүйцэтгэсэн ба үүнд Фолксвагений Ханновер хот дахь салбар үйлдвэрт зөвхөн их биеийг угсран будагт оруулаад үлдсэн бүх ажлыг Поршегийн Лайпциг хотод байрлах үйлдвэрт гүйцээн угсардаг байна.
Жин хэмнэх үүднээс моторын бүрхүүл таг, хаалганууд, урд карла болон арын ачааны хаалга зэргийг хөнгөнцагаанаар хийжээ. Эхний загваруудад Порше Каиеннед угсарч байсан найман цилиндртэй турбо моторыг угсарч байсан бол сүүлд нь зургаан цилиндртэй бензин мотор болон гибрид моторыг нэмсэн байна.
Эшлэл
Панамера Ангилал:Дээд ангиллын автомашин Ангилал:Комбилимузин Ангилал:Суудлын автомашины загвар Ангилал:Гибрид цахилгаан автомашин
Батыр Боромангнаев
Намтар
1987 онд Ломоносовын нэрэмжит Москвагийн Улсын Их сургуулийн түүхийн ангийг төгссөн. 1988 онд Халимаг улсад анх удаа бүрэн дунд сургуульд монгол, халимагийн түүхийг зааж эхлэсэн. 2012 онд Элиста хотод Монгол клуб үндэслэн байгуулагчдын нэг.
2022 онд Элстэй хотын Цагдаагийн газраас мөн оны 9-р сард "Путины эсрэг зүйл Фэйсбүк дотор тавьсан" гэж буруутгагдаад 30 мянган рублийн торгууль тавьж байжээ.
Хогийн Машин (ТВ цуврал)
Хогийн Машин  (Trash Truck) нь Америкийн цуврал хүүхэлдэйн сериал юм. Эхний анги нь 2020 оны 11 сарын 10-нд дэлгэцнээ гарсан. Glen Keane Productions ба Netflix Animation-ийн бүтээл. Netflix телевизээр гарчээ.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал Ангилал:2020-иод оны телевизийн цуврал кино
Николай Гумилёв
Никола́й Степа́нович Гумилёв (* 1886 оны 4 сарын 15-нд Кронштадтад; † 1921 оны 8 сарын 24-нд Санкт-Петербургт) Оросын “Мөнгөн үе”-ийн зохиолч, орчуулагч, уран зохиолын шүүмжлэгч, тойрон аялагч.
Намтар
Эцэг- усан онгоцны эмч Степан Яковлевич Гумилёв /1836-1910/, эх-тайж гаралтай Анна Ивановна Львова /1854-1942/. Николай хүүг төрөх үед тэдний гэр бүл Царское село-д дараа нь Петербургд амьдарч байв. Эцэг нь сүүлд шинэ томилолт авч тэднийх 1900 онд Тифлист шилжин амьдрах болсон. Николай хүүгээс хоёр насаар ах Дмитрий Степанович Гумилёвтайгаа (1884-1922) тоглож хамт өссөн. 1902 онд Николай хүү 16 настайдаа “Би хотоос ой руу зугтсан” хэмээх анхны шүлгээ хэвлүүлж байжээ. 1903 онд Гумилёвынхан Тифлисээс нүүж Царское село дахь гимназид шилжин ирж тэрээр анх ирээдүйн эхнэр Анна Горенко/Ахматова/-тай танилцсан.
1906 онд Гимназиа төгсөөд Францын нийслэл Парис явж алдарт Сорбонны Их сургуульд элсэн орсон. 1908 онд Анна Ахматовад зориулсан “Романтические цветы” /Романтик цэцэгнүүд/ гэсэн шүлгийн түүврүүдээ хэвлүүлсэн байна. Тэрээр Сириус сэтгүүлийг хэвлүүлж, Сорбонна дахь лекцүүдэд оролцож, Брюсовтой Оросын шүлгүүдийг Libra сэтгүүлд хэвлүүлж байсан. Парисаас Николай Африк руу хоёр удаа аялсан бөгөөд энэ нь түүний 1908, 1910 онд хэвлэгдсэн "Романтик цэцэг ба сувд" шинэ цуглуулгад тусгалаа олжээ.
1908 онд Санкт-Петербургт буцаж ирсний дараа Гумилёв Оросын утга зохиолын нийгэмлэгт элсэж, урлаг, утга зохиолын хамгийн алдартай хэвлэл болох Аполлон сэтгүүлийг үндэслэгчдийн нэг болжээ.
1909 онд Н.Гумилёв Петербургийн Их сургуулийн хуулийн ангид эхэлж элсээд удалгүй түүх, хэл зүйн ангид шилжин суралцсан байна.
1911 онд оросын алдарт зохиолчид болох О.Мандельштам, С.Городецкий, В.Нарбут, М.Зенкевич, Е.Кузьмина-Караваева нарын хамт “Цех поэтов” /Яруу найрагчдын цех/ гэдэг яруу найрагчдын бүлэг байгуулсан.
1912 оны 10 дугаар сарын 1-нд Николай, Анна нар хүүтэй болж Лев Николаевич Гумилёв төрсөн байна.
1914 оны 8 дугаар сард Н.Гумилёв сайн дураараа дайнд явж 1917 он хүртэл эрэлхэг зоригтой байлдсан гэж “Георгийн загалмай" одонгоор хоёр удаа шагнуулж байжээ. 1917 онд яруу найрагч Парист томилогдон ажиллаж байхдаа Елена де Буше-тай танилцаж түүнд дуралсан байна.
1918 онд Н.Гумилёв Улаан хувьсгал гарсан Орост эргэн ирээд 8 дугаар сарын 5-нд Анна Ахматовагаас салсан. Тэдний Лев Гумилёв хүү хожим нь нэрт угсаатны зүйч болсон.
1919-1920 онуудад “Всемирная литература» хэвлэх газар ажиллаж, англи, франц хэлнээс орчуулгууд хийж байсан. 1919 онд Анна Энгельгардтай гэрлэж «Огненный столп» (Галт шуурга) шүлгээ зориулжээ.
Зөвлөлт Орост амьдарч байхдаа Н.Гумилёв өөрийн улс төрийн үзэл бодол, шашин шүтлэгээ нуудгүй байжээ. Тэрээр сүмд очиж мөргөл үйлдэж, өөрийгөө хаант засгийн үзэл бодолтойгоо илэрхийлж байсан байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Зохиогч Ангилал:Акмеизм Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:Орос хэлээрх утга зохиол Ангилал:Уянгын шүлэгч Ангилал:Оросууд Ангилал:1886 онд төрсөн Ангилал:1921 онд өнгөрсөн
Эрээдэрийн Лувсандагва
Эрээдэрийн Лувсандагва - Монгол улсын Ардын Эмч, хүүхдийн эмч.
Намтар
1956 оноос хүүхдийн эмнэлгийн тасгийн эрхлэгч, ерөнхий эмч, Анагаахын Ухааны Дээд Сургуулийн хүүхдийн эмгэг судлалын багш, тэнхмийн эрхлэгч, ЭХЯ-нд хүүхдийн ерөнхий мэргэжилтэн, Эх, нялхсын эрдэм шинжилгээний хүрээлэнгийн захирал, тэргүүн дэд захирал, зөвлөх эмч, Төмөр замын эмнэлэгт зөвлөх эмчээр ажилласаар иржээ.
АУДС-д 17 жил багшлахдаа 6000-аад шавьтай болсны дотор хүүхдийн нэрт эмч олныг төрүүлжээ. 1956 оноос хойш 40 гаруй жилд 80-аад мянган хүүхдийг эмчилсний дотор Украин, Энэтхэг, Болгар, Солонгос, Герман, Япон хүүхдүүдийг эмчилжээ.
Чернобылийн атомын цахилгаан станцын сүйрлийн үед туяаны хордлогод өртсөн хүүхдүүдийг уламжлалт нарсан ойн агаар засал, гүүний саам, чацарганы тос, чацарганы ундаа хэрэглэж эмчилсэн арга нь дэлхийн бусад орнуудад өндөр үнэлэгдсэн байна.
Гавьяа Шагнал
Эх, нялхас, хүүхдийн эрүүл мэндийг хамгаалах үйл хэрэгт үнэтэй хувь нэмэр оруулсан учир
Ангилал:Монголын эмч Ангилал:Хүүхдийн эмч Ангилал:Анагаах Ухааны Их Сургуулийн багш Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Оросын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монгол улсын ардын эмч Ангилал:Хүний гавьяат эмч Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Украины Гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Хайрханы хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1931 онд төрсөн
Хэнтий аймгийн музей
Хэнтий аймгийн музей нь Хэнтий аймгийн төв Чингис хотод байрлах музей юм.
Түүх
1949 онд орон нутгийг судлах кабинет нэртэйгээр анх байгуулагдаж байжээ. 1971 оноос орон нутгийг судлах музей болон өргөжсөн байна.
1982 онд Халхын Сэцэн ханы зуны ордноос (1681 онд баригдсан) үлдсэн 5 барилгыг сэргээн засварлаж Угсаатны зүйн музей болгосон.
Угсаатны зүйн музей
Угсаатны зүйн музей нь угсаатны зүйн, шашин мөргөлийн, тоглоом наадгайн, Сэцэн ханы, Чингисийн, Орон нутгийг судлах музей нь Хан Хэнтийн, байгалийн, эрийн гурван наадмын, алдар цуутнуудын, түүхийн гэсэн нийт 10 танхимтай. Хэнтий аймгийн түүх, шашин, угсаа нийтлэгийн онцлогийг харуулсан 2000 гаруй үзмэр, эд өлгийн зүйлсийг дэлгэн жилд 7000 гаруй хүнд үйлчилдэг.
Сэцэн ханы ордон музейн цуглуулгад угсаа залгамжилсан Сэцэн хануудын эдэлж хэрэглэж байсан үнэт ховор эд зүйлс, Халх даяар алдартай хурдан хүлгүүдийг бий болгосон Хардэл жанжин бэйс, хүлэг шинжээч, өвгөн ноён Минжүүрдоржийн Пүрэвжавын хэрэглэж байсан эд зүйлс, түүний хялгасан бийрээр зурж үлдээсэн хурдан хүлгийн зургууд, ХХ зууны алдарт уран дархан Тожил хийцийн эд зүйлс, тус аймагт олноороо суурьшдаг Халх, Буриад, Хамниган угсаатны ахуй соёлыг харуулсан үзмэрүүд, шашны эд зүйлс, үнэт ховор судар ном, бурхан шүтээнүүд хадгалагддаг байна.
Орон нутаг судлах музей
Сэцэн ханы ордныг Монгол улсын Засгийн Газрын 2008 оны 5 сарын 14-ний өдрийн 175 дугаар тогтоолоор улсын хамгаалалтад авсан. Сэцэн ханы тамга хадгалагдаж байдаг.
Үзмэр
Монголын хамгийн том чулуун солир (1989 онд Хэнтий аймгийн Галшар сум, Сүхбаатар аймгийн Түвшинширээ сумын зааг нутаг болох Зээртийн хөндий хэмээх газраас олжээ. Одоогоор олсон газрын нэрээр Галшар-Түвшинширээ хэмээн нэрлээд байгаа аж. Солирын Өндөр 79.5 см, өргөн 45-52 см, жин-550 кг), Монгол нутгаас харьцангуй бүтнээр олдсон анхны тохиолдол болох 42000 жилийн настай буюу хуучин чулуун зэвсгийн эхэн үед холбоотой Савагт хирсний яс (2012 оны 6 сард Хан Хэнтий чуулгын барилгын ажлыг хийх явцад илэрсэн), чулуужсан мод, 1720 онд Манжийн хаанаас Сэцэн хан Цэвдэнбайнжуурт ирүүлсэн тамга, тамганы хайрцаг, сүүлчийн Сэцэн хан Навааннэрэнгийн үед хэрэглэж байсан суман модон сандал, Сэцэн хан Навааннэрэнгийн хэрэглэж байсан пийсүү аяга, халх бөөгийн өмсгөл – майхавч, оргой, хонгинуур, хэц, уран дархан Тожилын урласан их гарын мөнгөн чимэгтэй эмээл, ХVII–XVIII зууны үеийн хоромсог, саадаг зэрэг бий.
Цахим холбоос
Ангилал:Хэнтий аймгийн музей Ангилал:Музей
Балыш
Балыш бол Монголын Эзэнт Гүрний мөнгөний нэгж юм. Чингис хааны үед анх дурдагдсан. Нэг эзэнт гүрэн задарсны дараа хэд хэдэн бие даасан муж улс болсны дараа энэ үгийг зөвхөн Хятадад үргэлжлүүлэн хэрэглэсээр байсан бөгөөд 14-р зууны эхээр тооцоог балышаар хийсэн байжээ. Гузжанигийн хэлснээр балиш нь 60 1/3 дирхамтай тохирч байжээ.
Жувайни, Вассаф нарын хэлснээр алт, мөнгөн шаргал хоёулаа 500 мискал (ойролцоогоор 2 1/8 кг) жинтэй байжээ. Вассафын хэлснээр алтан балиш нь 2000 динар, мөнгөн балиш - 200 динар, цаасан мөнгө нь ердөө 10 динартай тохирч байжээ. өөр газар нөгөө Вассаф цаасан балишийг ердөө 6 динартай адилтгаж үздэг. Динар гэдэг үг нь мэдээж алтан зоос гэсэн үг биш, харин Рашид ад-Диний хэлсэн 3 мискал (12.75 гр) жинтэй мөнгөн зоос гэсэн үг юм.
Ном зүй
Ангилал:Их Монгол Улс Ангилал:Монголын зоосон мөнгө Ангилал:Монголын түүхэн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж Ангилал:Монголын эдийн засгийн түүх
Дамдинжавын Банди
Дамдинжавын Банди (1948 онд Булган аймгийн Тэшиг сумын нутагт төрсөн-2018 оны 1-р сарын 10-нд нас барсан)- Монгол Улсын Гавьяат Дасгалжуулагч, Ардын Багш. Монгол улсын боксын спортын шигшээ багийн дасгалжулагч.
Намтар
1965 оны 6-р сард Булган аймгийн 10 жилийн дунд сургуулийг дүүргэсэн.
1965 оны намар МУИС- д элсэж тус сургуулийн боксын секцээс спортын гараагаа эхэлсэн байна.
"Мюнхен-1972", "Монреаль-1976" олимпийн наадмуудад эх орноо төлөөлөн амжилттай оролцсон тамирчин.
2005 оны 6-р сараас Монгол улсын боксын үндэсний шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагчаар ажилласан байна.
Тэрээр "Бээжин - 2008" олимпийн наадамд Монголын боксын үндэсний шигшээ багийг амжилттай удирдаж, Олимпийн алт, мөнгөн медалийг эх орондоо авчран Монголын спортын түүхэн хуудаснаа бичигдсэн билээ.
Тэрээр 1200 гаруй тамирчид дасгалжуулсан нь өдгөө Олимп, Тив, Дэлхийн медальтнууд болж Монгол улсынхаа нэрийг дэлхий дахинаа цуурайтуулж явсан хүн юм.
Түүний хөдөлмөрийг үнэлж 2009 онд 4 өрөө байр өгчээ.
Дурсгал
Булган аймгийн Тэшиг сумын 90 жилийн ойг тохиолдуулан Ардын багш, Гавьяат дасгалжуулагч Д.Банди агсны хөшөөг төрсөн нутаг болох  Булган аймгийн Спортын ордны өмнө 2021 оны 11-р сард босгосон байна.
Батчулууны Баатарцол
Батчулууны Баатарцол нь Баян-Өлгий аймгийн Булган сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Өрөндаш
Урандаш нь Чингис хааны ач хүү Мөнх хаан, Хутугтай хатнаас төрсөн. 1260-1264 оны хооронд дүү Асутай, Ширэги нарын хамтаар Аригбөх хааны талд зогсож, Хубилайн эсрэг байлдаанд оролцож байсан. Харин 1264 онд Аригбөх хаан, өөрийн биеэр бууж өгснөөр Хубилай, албан ёсоор хаан болсон. Урандаш 1264 онд Мөнх хааны тамгыг Хубилай хаанд өргөж, бууж өгсөн. Түүнээс хойш гэрийн хорионд байж байгаад 1270 онд нас барсан. Тэр хоёр хүүтэй байсан. Томыг нь Сарбан, багыг нь Цэцэгт гэнэ. Сарбан нь Ширэги, Тугтөмөр, Ёмухур нартай хамтарч Номухун, Хөхчү ван, Антун сайд нарыг барьж үймээн дэгдээсэн юм. Бага хүү Цэцэгт нь 1339 онд мэргид овгийн Баян чинсанд хилс хэргээр хороогдсон.
=Мөн үзэх= =Эшлэл=
Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:1270 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин
Найдансүрэнгийн Дариймаа
Найдансүрэнгийн Дариймаа нь Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн, ахмад сэтгүүлч, сэтгүүл зүйн багш хүн юм
Намтар
1960 оны сүүлчээр МХЗЭ–ийн Төв Хорооны хүүхдийн хэвлэлийн нэгдсэн редакцид сурвалжлагч, хэлтсийн эрхлэгч, хариуцлагатай нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байв.
1986-1990 онд “Спортын мэдээ” сонины  эрхлэгчээр ажиллажээ. 1990 оны 7 сараас “Үнэн” сонинд хэлтсийн эрхлэгч, сурвалжлагчаар ажилласан байна.
1996 оноос “Амьдрах ухаан” сонинд утга зохиолын ажилтан хийж байгаад 1998 оноос Хэвлэлийн Хүрээлэн д мэдээллийн төвийн зохион байгуулагч, “Сэтгүүлч” дээд сургуулийн багшаар тус тус ажиллаж  байна.
Ном товхимол
Найдансүрэнгийн Дариймаа нь Монгол ёс зан заншил болоод сэтгүүл зүйн ном бүтээл туурвисан юм. Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын сүлд дууны үгийг зохиожээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын сэтгүүлч Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Дэлгэрцогтын хүн
Ширэги
=Намтар= Хубилай-Аригбөх нарын хаан ширээний тэмцэлд ах Хубилай нь ялснаас хойш 1268 онд Ширэгийг Хэпин вангаар өргөмжилсөн. 1267 оноос эхлэн Умардыг төвшитгөх ван Номухан, Нин юань ван Хөхчү нарын удирдсан цэрэгт багтаж, Хайду ханы цэргээс сэргийлж Алтайн чинадад суусан. 1276 онд Хубилай хааны их цэрэг, Сүн улстай дайтаж буйг далимдуулж, Номухан ван, баруун гарын сайд Аньтун нарыг дүү Тугтөмөр, ач дүү Сарбан, үеэл Мэнлигтөмөр нарын хамтаар бослого гаргаж, тэднийг барьцаалж Хайду ханд хүргэж өгсөн. Гэтэл Хайду хан тэднээс сэргийлж, тэднийг өөртөө авахаас татгалзаж, олзны хүмүүсээс Аньтуныг өөртөө авч, Хөхчү, Номухан нарыг Мөнхтөмөр ханд хүргэж өгчээ.
1276-1277 онд хонгирад аймгийн Зургаадай ноён хамтаар Хархорум хот, Инчан хотыг эзлээд, Инчан хот, Туул голд Баян ноён, Тутуха ноён нарын их цэрэгтэй байлдан ялагдаж Алтайн нуруу тийш зугтан одсон. 1277-1280 он хүртэл өөр хоорондоо хаан ширээний төлөө байлдаж, эцэстээ Мөнх хааны ач хүү Сарбан нь Ёмухур, Ширэги нарыг барьж Хубилай хаанд бууж өгсөн. Харин Тугтөмөр нь тус дайнд амь үрэгдэж, Аригбөх хааны хүү Мэлигтөмөр нь Хайду ханд зугтан очсон. Хубилай хаан, зарлиг буулгаад Ширэгийг Хайнаньд цөлөгдөж, тэндээ нас барсан.
=Гэр бүл=
Хүүхэд
=Эшлэл=
Ангилал:Боржигин Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн
Динотракс
Динотрөкс (Dinotrux) нь Америкийн цуврал хүүхэлдэйн сериал юм. Эхний анги нь 2015 оны 8 сарын 14-нд дэлгэцнээ гарсан. DreamWorks Animation Television-ийн бүтээл. Netflix телевизээр гарчээ.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын телевизийн цуврал Ангилал:2010-аад оны телевизийн цуврал кино Ангилал:Инээдмийн телевизийн цуврал кино
Канарын арлууд
Канар, Канарын арлууд (Islas Canarias []) — Испани улсын 2.1 сая хүн оршин суудаг өөртөө засах нийгэмлэг. Санта Круз де Тенерифе, Лас Пальмас де Гран Канариа гэсэн хоёр засаг захиргааны төвтэй.
Канарын арлуудыг газар зүйн үүднээс авч үзвэл Африк тивд ордог бол улс төрийн газар зүйн хувьд Испани улсад харьяалагдах (тиймээс Европын Холбоонд) бөгөөд суурьшил бүхий найман арал, эзэнгүй нэлээд хэдэн арлаас бүрдэх арлын бүлэг юм. Эдгээр арлын бүлэг нь Төв Атлантын далайн зүүн талд, Мароккогийн эргээс ойролцоогоор 100-аас 500 хүртэл километрийн зайтай оршдог. Энэхүү өөртөө засах нийгэмлэг нь канарын бүх арлуудыг өөртөө багтаах бөгөөд Испанийн арван долоон өөртөө засах нийгэмлэгийн нэг юм.
Газар зүй
Канарын арлууд нь Атлантын далайн газар зүйн бүсэд орших ба энэ бүсийг Макаронеси хэмээн нэрлэдэг. Үүнд гэхдээ Кабо-Верде, Азорын арлууд, Мадейра олтриг болон эзэнгүй арал болох Селважешийг мөн оруулдаг.
Эшлэл
Ангилал:Атлантын далайн арлын бүлэг Ангилал:Африкийн арлын бүлэг Ангилал:Испанийн арлын бүлэг Ангилал:Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг
Крис Вүүд
Кристофер Грант Вүүд (Christopher Grant Wood; 1991 оны арванхоёрдугаар сарын 7-нд Окленд хотод төрсөн) — Шинэ Зеландын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Лидс Юнайтед» багт довтлогчоор тоглодог. Түүнчлэн Шинэ Зеландын шигшээд харъяалагддаг.
Замнал
«Вест Бромвичын» академийг төгсөөд 2009 оны дөрөвдүгээр сард английн Премьер лигт «Портсмутын» эсрэг анх гараалсан юм.
2015 оны долдугаар сарын 1-нд лигийн АШТ-ий «Лидс Юнайтед» багт тодорхойгүй үнийн нөхцөлөөр элсэж, дөрвөж жилийн гэрээ байгуулжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Шинэ Зеландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Вест Бромвич Альбион багийн тоглогч Ангилал:Барнсли багийн тоглогч Ангилал:Брайтон энд Хоув Альбион багийн тоглогч Ангилал:Бирмингем Сити багийн тоглогч Ангилал:Миллуолл багийн тоглогч Ангилал:Бристоль Сити багийн тоглогч Ангилал:Лестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Ипсвич Таун багийн тоглогч Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Шинэ Зеландчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Тобиас Зиппель
Тобиас Зиппель (1988 оны гуравдугаар сарын 22, ХБНГУ, Бад-Дюркхайм) — Германы хөлбөмбөгчин, «Боруссиа Мёнхенгладбахын» хаалгач.
Зиппель 2015 оны тавдугаар сарын 26-нд «Боруссиа Мёнхенгладбахад» элсэж, гурван жилийн гэрээ байгуулав.
R (программчлалын хэл)
R нь статистик тооцоолол, график дүрслэлд зоиулагдсан нээлттэй эх бүхий программчлалын хэл болон програм хангамж бөгөөд Статистик Тооцооллын R Сан дээр түшиглэдэг. R хэлийг статистикчид, өгөгдлийн уурхайчид статистикийн програм хангамж зохиох, мэдээлэлд дүн шинжилгээ хийх  зэрэгт өргөн хэрэглэхийн зэрэгцээ сүүлийн жилүүдэд түүний хэрэглээ бусад чиглэлд ч хурдацтай өсөн нэмэгдэж байна.
Түүх
R нь John Chambers гэдэг хүний Bell Labs-д ажиллаж байх үедээ зохиосон програмчлалын S хэл дээр тулгуурласан. Эдгээрийн хооронд хэдэн чухал ялгаа байдаг ч S хэлээр бичигдсэн кодын ихэнх нь R дээр шууд ажилладаг.
R програмыг Росс Ihaka, Роберт Gentleman нар Шинэ Зеландын Веллингтон Их Сургууль-д байх үедээ зохиосон бөгөөд одоогоор R Development Core Team хөгжүүлж байна. S хэлний зохиогч Chambers уг багийн нэг гишүүн юм. R гэх нэр нь түүнийг анхлан зохиогчдын нэр болон гол суурь нь болсон S хэлний нэртэй холбоотой. Төсөл 1992 онд санаачлагдсан бол анхны хувилбар нь 1995 онд гарсан. Харин тогтвортой beta хувилбар нь 2000 онд гарсан.
R програм Монгол улсад
R програмыг хэрэглэх, R хэлийг судлах явдал Монгол улсад улам бүр дэлгэрч буй бөгөөд үүнийг гэрчлэх мэдээ материал, нийгмийн сүлжээний бүлгэмүүд цөөнгүй байна. Зарим их, дээд сургууль сургалтын хөтөлбөртөө R програмыг нэвтрүүлснээс тухайлан Монгол Улсын Их Сургууль дээр хэрэгжиж буй Статистик хөтөлбөрийг дурдаж болно. Монгол хэл дээрх ном, сурах бичиг, гарын авлагын хувьд Г.Махгал, Ш.Мөнгөнсүх нар бичиж Б.Магсаржав хянан тохиолдуулсан Статистик програмчлалын R хэл сурах бичиг хэвлэгдэн гарчээ.
Статистикийн зүгээс онцлох зүйлс
R, түүний сангууд олон янзын статистик болон график хэрэгсэл агуулдаг. Тухайлбал шугаман болон шугаман бус загвар, статистик шинжүүрүүд, хугацаан цувааны шинжилгээ, бүлэглэх, ангилах болон бусад олон шинжилгээ дурдаж болно. Мөн R програмын нэмэлт багцууд олон янзын функц болон бусад зүйлс агуулдаг. R хэлний стандарт функцүүдийн олонх нь R хэл дээрээ бичигдсэн бөгөөд нэмэлтээр C, C++, Fortran хэл дээрх код оруулан ажиллуулж болдог. Өндөр мэдлэг чадвартай хэрэглэгчид C, C++, Java, .NET болон Python зэрэг хэл дээр R хэлний объект уруу шууд хандаж ажиллах код бичдэг. Статистик тооцооллын бусад хэлнүүдээс ялгарах гол давуу тал бол R хэлний объект-хандалтат чанар бөгөөд энэ нь S хэлнээс түүнд дамжсэн билээ. R хэлний бас нэг онцлог lexical scoping зарчмыг хэрэгжүүлсэн явдал юм.
Түүний өөр нэг давуу тал бол математикийн тэмдэгт агуулсан, хэвлэлийн шаардлагад нийцэх график диаграм байгуулдаг явдал юм. Мөн нэмэлт багцуудын тусламжтай динамик болон интерактив график диаграм ч байгуулах боломжтой.
R програм өөрийн баримт бичиг боловсруулалтын LaTeX төст Rd гэх форматтай.
Монголын жүжигчид
Монгол улсын жүжигчдийн нэрийн жагсаалт:
R (программчлалын хэл)
Програмчлалын зүгээс онцлох зүйлс
R нь шууд хөрвүүлэгдэн ажилладаг хэл бөгөөд хэрэглэгчид түүнийг командын мөрний хөрвүүлэгчээр дамжуулж ашигладаг. Хэрэв хэрэглэгч R хэлний командын мөрөнд   гэж бичээд enter дарвал компьютер доор үзүүлсэн шиг 4 гэсэн хариу өгнө: R програм энэ тооцоог тус бүр нэг элементтэй хоёр векторын нийлбэр гэж ойлгох тул үр дүн нь нэг элементтэй вектор байна. угтвар векторын эхний элемент хэвлэгдсэнийг илтгэнэ (энэ нь тооцооны үр дүн олон мөр дамнан хэвлэгдэх үед илүү ашиг тустай байдаг).
R нь зарим функцийн хувьд функц бүхий процедур хандалтат програмчлал болон ерөнхий функц бүхий объект хандалтат програмчлал ын аль алийг дэмждэг. Ерөнхий функц нь түүний аргументаар дамжин ирсэн объектын классаас хамааран ажилладаг. Өөрөөр хэлбэл ерөнхий функц объектын классыг ялгаад улмаар харгалзах функц уруу замчилж өгдөг. Жишээлбэл   нэртэй ерөнхий функц ашиглан бараг бүх төрлийн объектын утгыг хэвлэх тушаалыг     хэлбэрээр өгч болдог.
Багц
R програмын боломж бололцоог хэрэглэгчдийн үүсгэсэн багц нэмж суулгах замаар жишээлбэл мэргэжлийн статистикийн арга техник, график төхөөрөмж (тухайлбал ggplot2 багц, зохиогч нь Hadley Wickham), импорт/экспортын боломжууд, тайлан гаргах хэрэгсэл (knitr, Sweave) гэх мэтээр өргөтгөх боломжтой. Тэдгээр багцууд голдуу R заримдаа Java, C, C++, Fortran хэл дээр бичигдсэн байдаг.
R програмын суулгацад агуулагдах үндсэн багцуудаас гадна Comprehensive R Archive Network (CRAN), Bioconductor, Omegahat, GitHub болон бусад агуулахуудад (2017 оны 4 сарын байдлаар) 10500 нэмэлт багц байна.
Гол үе шатууд
R програмын өөрчлөлтийн түүхчилсэн жагсаалт CRAN дээр хадгалагдаж байдаг. Тэдгээрээс заримыг онцлон дор жагсаав.
Интерфейсүүд
Хамгийн өргөн хэрэглэгддэг R хэлний график интерфэйс бүхий хөгжүүлэлтийн цогц орчин бол RStudio юм. Үүнтэй ижил төстэй интерфэйс гэвэл R Tools for Visual Studio програмыг нэрлэж болно.
R хэлэнд зориулагдсан интерфейст мөн Crackle GUI, R Commander, RKWard багтана.
Өргөн хэрэглэгддэг зарим редактор R хэлийг дэмждэг. Тухайлбал Eclipse, Emacs, Кейт, LyX. Notepad++, WinEdt, Tinn-Р.
R хэлийг Python, Perl, Ruby, F#, Julia  зэрэг хэд хэдэн скрипт хэлнээс хандаж ашиглах боломжтой байдаг.
useR! хурал
Үүний анхны арга хэмжээ [http://www.ci.tuwien.ac.at/Conferences/useR-2004/ useR! 2004] 2004 оны тав дугаар сард Австри улсын Вена хотноо зохион байгуулагдсан. Уг арга хэмжээ 2005 онд өнжсөнөөс хойш жил бүр Европ болон Хойд Америкт ээлжлэн зохион байгуулагдаж байна.
Дараагийн хурлуудыг дор жагсаав:
SAS, SPSS болон Stata програмуудтай харьцуулахад
R програмыг SAS, SPSS, Stata зэрэг өргөн тархсан статистикийн програмуудтай нарийвчлан харьцуулах нь зүйтэй. R нь статистикийн програмуудын харьцуулалт дээр статистикийн шилдэг програмуудтай хамт тэргүүн эгнээнд жагсдаг.
New York Times сонины 2009 оны 1 дүгээр сарын дугаарт өгөгдөл шинжээчдийн дунд R програм хүлээн зөвшөөрөгдөхийн зэрэгцээ SAS зэрэг арилжааны чанартай статистикийн програмын зах зээлд болзошгүй аюул учруулж буй талаар нийтлэл хэвлэгдсэн байдаг.
Бичигдэх хэлбэр
Дараах жишээнд уг хэлний бичигдэх хэлбэр болон командын мөрнөөс ажиллах байдлыг харууллаа.
Функцийн бүтэц
Хэрэглэгчийн функц зохиоход хялбар байдал нь R хэлний нэг давуу тал юм. Функцийн бие доторх объект функцийн дотоод хувьсагч болохын зэрэгцээ функцийн буцаах утга өгөгдлийн аль ч төрөл хэлбэрт байж болдог. Функцийн бүтцийг харуулсан жишээг дор өгөв:
Mandelbrot олонлог
R хэл дээрх дараах богинохон код c комплекс тогтмолын янз бүрийн утганд харгалзах z = z2 + c тэгшитгэлийн эхний 20 итерацаар Mandelbrot олонлогийг дүрслэн үзүүлнэ. Мөн энэ жишээ дараах зүйлсийг харуулна:
Ашигласан материал
Ангилал:Статистикийн программчлалын хэл Ангилал:Чөлөөт статистикийн программ хангамж Ангилал:Чөлөөт тоон программ хангамж Ангилал:GNU багц
Нородом Сианук
Нородом Сианук (кхмер хэл. នរោត្តម សីហនុ, англи. Norodom Sihanouk; 1922 оны 10-р сарын 31-нд төрсөн- 2012 оны 10-р сарын 15-нд нас барсан)- камбожийн төрийн зүтгэлтэн, Нородом угсааны төлөөлөгч. Камбож улсын хаан (1941-1955; 1993-2004). Камбож улсын тэргүүн (1960-1970). Камбожийн Ерөнхий сайд (1945; 1950; 1952—1953; 1954; 1955-1956; 1956; 1957; 1958-1960; 1961-1962). Ардчилсан Камбож улсын Төрийн Зөвлөлийн дарга (1975—1976).
Намтар
Тэрээр Пномпень хотод төрсөн. Хаан Нородом Сурамарит болон хатан хаан Сисоват Коссамак нарын ууган хүү юм. Нородом Сианук анхан шатны боловсролоо Пномпень хот дахь "Ecole Francois Baudouin" сургуульд олсон. Дараа нь Сайгон /Вьетнам/ суралцаж байгаад Францын "Сомур" цэргийн сургуульд суралцсан байна. Францад хунтайж Сианук либерал болон социалист сургаалиудтай танилцсан гэдэг. Эхийнх нь эцэг хаан Сисоват Монивонг-ийг 1941 оны 4-р сарын 23-нд нас барахад хунтайж Сианукийг Францын Засгийн газрын зөвшөөрсөнөөр Камбожийн хаанд өргөмжилжээ.
Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа Сианук бүс нутгийн ард түмнүүдийн үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөнд нэгдэж Камбож болон бүс нутгийн бусад улсыг Францаас тусгаар тогнуулахыг зорьж байв. 1953 оны 5-р сард тэрээр Таиланд руу зугтан дүрвэж тусгаар тогтнотол эх орондоо ирэхгүй гэж мэдэгдэж байжээ. Түүний тэмцлийн ажил амжилтанд хүрч 1953 оны 11-р сарын 9-нд Франц улс Камбожийг тусгаар улс гэж хүлээн зөвшөөрчээ.
Pcap
Pcap(packet capture) нь сүлжээн дээгүүр явж байгаа өгөгдлийг барьж авдаг хэрэглээний программын хэрэгсэл API(application program interface) юм. Үйлдлийн системйн хувьд Юникс төст үйлдлийн системүүд Libpcap library, Виндовс үйлдлийн систем нь Winpcap хэрэглэдэг.
Pcap-н тухай
Үйлдлийн системйн хувьд Юникс төст үйлдлийн системүүд Libpcap library, Виндовс үйлдлийн систем нь Winpcap хэрэглэдэг.Pcap сан нь өндөр түвшний пакет барьж авах системээр хангадаг. Сүлжээнд явж буй бүх пакет буюу тухайн хост-д хаяглагдаагүй ч байсан түүгээр л дамжиж байгаа бол энэхүү механизмийг дамжиж гардаг. Энэ нь мөн дамжиж буй пакетуудыг “savefile”-хадгалж авах болон “savefile”-аас буцааж унших болохоор байдаг.
Pcap-н түүх
Сүлжээний удирдлагын хяналтанд Pcap(packet capture) нь сүлжээн дээгүүр явж байгаа өгөдлийг барьж авдаг хэрэглээний программын хэрэгсэл (API) юм. Юникс линукс төст үйлдлийн системүүд дээр пакет шижлэхэд ашиглагдах сан болох libpcap санг Сүлжээний судалгааны групп дахь (Network Research Group) tcpdump Баг Лоуренс Берклийн лабораторт анх хөгжүүлсэн. Winpcap буюу Windows үйлдлийн системүүд дээрх санг Турин хотын политехникийн их сургуулийн (Polytechnic University of Turin) программистууд бичсэн бөгөөд CACE technologies хөгжүүлж байсан ба 2010 оны 10 сараас эхлэн Riverbed technology хөгжүүлж байна.
Tcpdump
TCP програм нь сүлжээгээр дамжин өнгөрч байгаа пакетуудыг хянах буюу илрүүлэх зорилготой нээлттэй эхтэй коммандын горимд ажилладаг програм юм. Анх 1987 онд Ван Жакобсон, Крейг Лерес болон Стевен Маккейн нар Лаурейнсийн лабораторийн сүлжээний судалгааны групп-д ажиллаж байхдаа анх бичиж эхэлжээ. Үүнээс хойш 1999 он хүртэл тасратгүй шинчлэгдсээр олон үйлдлийн систем дэмжиж ажилдаг болсон. TCPDUMP программыг remote холболт ашиглан зайнаас ашиглах боломжтой байдаг ба telnet болон HTTP холболтын үед дамжих пакет дээрээс хэрэглэгчдийн нэр болон нууц үгийг мэдэх боломжтой байдаг. Мөн Tcpdump программыг ерөнхий сүлжээг хянах зориулалтаар буюу сүлжээнд явагдаж байгаа чиглүүлэлт, өгөдлийн урсгал зэргийг хянах зориулалтаар буюу сүлжээнд явагдаж байгаа чиглүүлэлт, өгөдлийн урсгал хянахад түлхүү ашигладаг. Ажиллагааны явцдаа пакетуудын толгой, төрөл, IP хаяг гэх мэт мэдээллүүдийг гаргадаг. Tcpdump багжийн хэрэглэхдээ ямар комманд бичиж өгснөөс хамаарч өөр өөр үр дүнг гаргаж өгдөг. Юникс линукс төст үйлдлийн системүүд дээр tcpdump нь libpcap санг ашигладаг бол windows үйлдлийн систем дээр windump хэмээг санг ашигладаг.
Вайршарк (Wireshark)
Вайршарк (Wireshark) нь сүлжээний пакет (packet)-д дүн шинжилгээ хийх зориулалт бүхий програм юм. Сүлжээний пакет (packet)-д дүн шинжилгээ хийхдээ энэхүү програм нь сүлжээн дээгүүр дамжигдаж буй пакет(packet)-уудыг чагнаж, цуглуулаад тэдгээр пакет өгөдөл(packet data)-ийг боломжит хамгийн дэлгэрэгүй байдлаад задлан харуулдаг. Сүлжээний пакет анализар (packet analyzer) нь сүлжээний кабел дээгүүр дамжиждаж буй дээд түвшинд харуулах, хэмжиж зориулалттай багаж юм. Вайршарк (wireshark) нь сүлжээний пакет анализар (packet analyzer) програмуудын дундаас шилдэг програмуудынх нь нэгд зүй ёсоор багтдаг юм.
Холбоос
Ангилал:Драйвер (программ хангамж) Ангилал:Чөлөөт аюулгүй байдлын программ Ангилал:Чөлөөт системийн программ хангамж Ангилал:Тагнуулын программ
Цэндзэсэмийн Чимэддорж
Цэндзэсэмийн Чимэддорж нь Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх
2011 оны жүдогийн ААШТ
Жүдо бөхийн Ази тивийн аварга шалгаруулах 18 дугаар удаагийн тэмцээн 2012 оны 4-р сарын 5-наас 7-ны өдрүүдэд АНЭУ-ын Абу-Даби хотноо явагдсан. Алтан медалийн тоогоор Өмнөд Солонгос, Япон, медалийн тоогоор Өмнөд Солонгос тэргүүлжээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Азийн жүдогийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Гадаад шаталтат хөдөлгүүр
Гадаад шаталтат хөдөлгүүр нь халсан шингэнийг кинетик энерги болгон хувиргадаг хөдөлгүүр юм. Ажлын шингэн гэж нэрлэгддэг халсан шингэн нь уурын зууханд халаадаг агаар, ус эсвэл даралттай ус байж болно. Хүчтэй хөдөлгүүрт ашигладаг шингэн нь хаалттай хэлхээнд халдаг ба нээлттэй хэлхээнд шавхагддаг.
Санаа
Аливаа шаталтат хөдөлгүүр нь түлшийг хөдөлгөөн болгон хувиргах үндсэн санааг дагадаг. Дотоод шаталтын хөдөлгүүр нь түлшний дэлбэрэлтээс үүссэн энергийг хөдөлгөөнд хувиргах замаар үүнийг хийдэг. Нөгөө талаас гадаад шаталтат хөдөлгүүр нь хий эсвэл шингэнийг тэлэхийн тулд түлшийг шатааж энерги болгох бөгөөд тэлэлт нь хөдөлгөөнийг үүсгэнэ. Энэ засварын үе шатыг нэмснээр дотоод болон гадаад шаталтат хөдөлгүүрийг ялгаж өгдөг. Гадаад шаталтат хөдөлгүүрүүд нь адилхан бөгөөд илүү үр ашигтай байдаг. Гадаад шаталтат хөдөлгүүрийн алдартай жишээ бол уурын хөдөлгүүр юм.
Төрөл
Гадаад шаталтын 2 төрөл байдаг: Нэг үе шатат ба хоёр үе шатат. Нэг үе шатат хөдөлгүүрт түлшийг шатааж хийг халаан, улмаар тэлж, хөдөлгөөн үүсдэг. Энэ тохиолдолд үе шатлалд өөрчлөлт байхгүй. Хоёр үе шатлалын хувьд үеийн шилжилт гэж нэрлэгддэг нэг нэмэлт механизм хэрэгтэй. Энэ процесс нь шингэний үе шатыг хий болгон хувиргадаг. Энэ нь температурыг ашиглах боломжтой болгоно. Хоёр үе шатыг хөдөлгүүр ашигладаг зарим нийтлэг жишээ бол органик зэрэглэлийн циклийг ашигладаг уурын хөдөлгүүрүүд юм.
Ангилал:Механик Ангилал:Хөдөлгүүр Ангилал:Технологи Ангилал:Механизм
Нүүр хуудас/6
<div id="Нүүр хуудас"> {| style="border-collapse:collapse; width:100%;"
<div id="mp_search" class="mp_outerbox" margin: 0 0 1em; vertical-align:top; padding:0 0.5em 0 0.5em; overflow: auto; font-size: small; -moz-border-radius: 0.8em; -webkit-border-radius: 0.8em; border-radius: 0.8em;">
Ангилал:Википедиа:Нүүр хуудас
Начингийн Баасанжав
Дамаа овогт Начингийн Баасанжав - (Ховд аймгийн Цэцэг суманд 1944 онд төрсөн) -Монгол улсын Хөдөлмөрийн баатар, Ардын Эмч, Төрийн шагналт, зүрхний мэс засалч.
Намтар
Анагаах ухааны мэс заслын салбарт 30 гаруй жил ажиллахдаа зүрх судасны мэс заслаас гадна уушиг, улаан хоолой, дотор гэдэс, элэг цөсний замуудын олон хувилбар хагалгаануудын арга технологийг төгс эзэмшсэн.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Анагаах Ухааны Их Сургуулийн багш Ангилал:Монголын эмч Ангилал:АНУ-ын Үндэсний Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Монголын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Оросын Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Монгол улсын ардын эмч Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Хүний гавьяат эмч Ангилал:Анагаах Ухааны Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Цэцэгийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1944 онд төрсөн
Бүтээмж
Экологийн хувьд бүтээмж гэдэг нэр томьёо нь экосистем дэх биомасс үүсэх хурдыг хэлдэг бөгөөд ихэвчлэн цаг тутамд эзлэхүүн дэх массын нэгж (нэгж гадаргуу), тухайлбал өдөрт нэг квадрат метр тутамд граммаар илэрхийлэгддэг (г м-2 д-) 1). Массын нэгж нь хуурай бодис эсвэл үүссэн нүүрстөрөгчийн масстай холбоотой байж болно. Ургамал гэх мэт автотрофуудын бүтээмжийг анхдагч бүтээмж гэж нэрлэдэг бол амьтан зэрэг гетеротрофуудын бүтээмжийг хоёрдогч бүтээмж гэж нэрлэдэг.
Экосистемийн бүтээмжид шим тэжээлийн хүртээмж, температур, усны хүртээмж зэрэг олон хүчин зүйл нөлөөлдөг. Экологийн бүтээмжийг ойлгох нь экосистемийн үйл ажиллагаа, амьдралыг хэр зэрэг дэмжиж чадах талаар ойлголт өгдөг учраас амин чухал юм. Бүтээмжийг үндсэн болон хоёрдогч бүтээмж гэж хоёр ангилдаг.
=Анхдагч үйлдвэрлэл= Үндсэн нийтлэл: Анхдагч үйлдвэрлэл Анхдагч үйлдвэрлэл нь органик бус молекулуудаас органик материалын нийлэгжилт юм. Ихэнх экосистемд анхдагч үйлдвэрлэл нь фотосинтезийн үйл явцаар давамгайлдаг бөгөөд үүнд организм нарны гэрэл, H2O, CO2-аас органик молекулуудыг нэгтгэдэг. Усны анхдагч бүтээмж гэдэг нь фитопланктон, усны ургамал гэх мэт органик бодисын үйлдвэрлэлийг хэлнэ. далай, нуур, гол мөрөн зэрэг усны экосистем дэх замаг. Хуурай газрын анхдагч бүтээмж гэдэг нь ой мод, бэлчээр, намгархаг газар зэрэг хуурай газрын экосистемд явагддаг органик бодисын үйлдвэрлэлийг хэлнэ.
Орос-Украины дайн
2014 оны 2 сарын 22-нд огцрохоосоо өмнө Украины ерөнхийлөгч Виктор Янукович "Европын Холбоо-Украины хоорондын холбооны гэрээ"-нээс татгалзаж, Оросын Евразийн эдийн засгийн холбоотой хамтарч ажиллах шийдвэр гаргаснаар Украины зүүн, өмнөд хэсгүүдэд Оросыг дэмжсэн үймээн гарч эхлэжээ. Үүний зэрэгцээ аливаа цэргийн тэмдэглэгээгүй Оросын цэргүүд Крымын хойг руу нэвтэрч, стратегийн ач холбогдолтой байршил, дэд бүтцийн объект, засгийн газрын барилгуудыг мэдэлдээ авчээ. 2014 оны 3 сарын 16-нд Крымыг Оростой нэгтгэх зорилгоор тус мужид санал асуулгыг маргаантайгаар явуулж хоёр өдрийн дараа Оростой нэгтгэжээ. 2014 оны 4 сард Бүгд Найрамдах Донецк Ард Улс (Донецкт), Бүгд Найрамдах Луганск Ард Улсыг (Луганскт) зүүн Украин дахь салан тусгаарлах үзэлтнүүд Оросын улс төрч, цэргийн дэмжлэгтэйгээр байгуулж салан тусгаарласнаа мэдэгджээ.
2014 оны 8 сард Оросын талаас тэмдэглэгээгүй цэргийн автомашинууд Украины талд буюу Донбасст нэвтэрч оржээ. Оросын талаас оролцоог үгүйсгэсэн ч Донбасс дахь дайнд Орос цэргүүд оролцож, цэрэг зэвсгийн нөөц бэлтгэж байсныг илрүүлсэн. 2015 оны 2 сард дайныг зогсоох зорилгоор эхлүүлсэн Минскийн гэрээнд Орос, Украины талаас гарын үсэг зурсан ч хэд хэдэн маргааны улмаас зааврууд нь бүрэн хэрэгжээгүй. Дайн зогсонги байдалтай байсаар 2019 оны 7 сар гэхэд Украины нутаг зэвсгэрийн 7 хувийг эзлэсэн гэж Укрианы засгийн газраас мэдээлжээ. 2022 оны 9 сар гэхэд Украины 18 хувийг Орос эзлэжээ.
2021 оны эхэнд болон 2021 оны сүүлээс 2022 оны 2 сар хүртэл Оросын тал Украинтай хил ойролцоо өөрийн болон Беларусын нутаг дэвсгэрт цэрэг зэвсгийн бөөгнөрөл үүсгэж, НАТО гэх мэт ажиглагчдын анхаарал шүүмжлэлд өртжээ. Энэ үеэр Оросын ерөнхийлөгч Владимир Путин НАТО-гийн өргөжилтийг шүүмжилж, Украиныг гишүүнээ болгохыг хориглох шаардлага тавьж, Украиныг хуурамч улс ба Оросын салшгүй хэсэг хэмээх үзлийг илэрхийлж байжээ. 2022 оны 2 сарын 21-нд Оросын тал Донекц, Луганск дахь салан тусгаар улсуудыг хүлээн зөвшөөрч, цэргээ явуулжээ. Үүнээс 3 хоногийн дараа "Цэргийн тусгай ажиллагаа" нэрийдлээр Украиныг эзлэхээр довтолжээ.
Эшлэл
Ангилал:Дорнод Украин дахь дайн Ангилал:21-р зууны дайн Ангилал:2014 оны зөрчилдөөн Ангилал:2015 оны зөрчилдөөн Ангилал:Зэвсэгт мөргөлдөөн Ангилал:Европын дайн Ангилал:ЗХУ-ын дараах зөрчилдөөн Ангилал:Суртал ухуулга Орост Ангилал:Төлөөллийн дайн
Жыюань
Жыюань (хятадаар:至元, пиньинь галиг:Zhì yuán) хэмээх оны цол нь Их Монгол Улсын Хубилай хааны 2 дахь, Их Юань улсын Тогоонтөмөр хааны анхны оны цол юм. Тус цолыг 1264 оны 8 сараас 1294 дуустал 31 он, 1335-1340 он дуустал 6 жил хагасын хугацаа нийт 37 жил Монголын эзэнт гүрэн даяар хэрэглэж байсан оны цол юм.
Нэрний утга
Жыюань гэх үг нь Их үүсгэлт, Ихийн туйлд хүрэх гэсэн утгийг агуулж байдаг. Түүхийн ном сударт ихэвчлэн орчуулахгүйгээр хэрэглэдэг.
Холбоотой өгүүлэл
Ангилал:Юань улс
Америго Веспуччи
Америго Веспуччи (итали. Amerigo Vespucci, латин. Americus Vespucius; 1454 оны 3-р сарын 9-нд Флоренцийн Бүгд Найрамдах улсын Флоренц хотод төрсөн- 1512 оны 2-р сарын 22-нд Испани улсын Севилья хотод нас барсан) -флоренцийн далайн аялагч. Түүний дурсгалд Америк тивийг нэрэлсэн байна.
1501-1502 онд Бразилийн эрэг рүү хийсэн аялалаараа энэ газар бол Ази тивийн зүүн хэсэг биш (Колумбын аялалын анхны төлөвлөгөө байсан) харин тусдаа "Шинэ Ертөнц" гэж тэмдэглэсэн тив байжээ. 1507 онд шинэ тивийг Америк гэж Веспуччи-гийн нэрний латин хувилбараар нэрэлсэн ажээ. Ангилал:1451 онд төрсөн Ангилал:1512 онд өнгөрсөн Ангилал:16-р зууны аялагч Ангилал:Өмнөд Америк судлаач Ангилал:Италийн аялагч Ангилал:Боолчлогч Ангилал:Италийн түүхэн хүн Ангилал:Флоренцын хүн Ангилал:15-р зууны аялагч Ангилал:Америкийн нээлт
Чинчулууны Батчулуун
Чинчулууны Батчулуун нь Хөвсгөл аймгийн Галт сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн улсын өсөх идэр начин цолтой бөх
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Нафтали Беннет
Нафтали Беннет (иврит. ‏נפתלי בנט‏‎,англи- Naftali Bennett; 1972 оны 3 дугаар сарын 25-нд Израил ийн Хайфа хотод төрсөн) - израилийн төрийн болон улс төрийн зүтгэлтэн. 2021 оны 6 дугаар сарын 3-наас Израилийн Ерөнхий сайдаар ажиллаж байна. «Ха-Ямин ха-Хадаш» гэж барууны үзэлтэй буюу "Шинэ баруун үзэлтнүүд" улс төрийн намыг Аелет Шакед гэж улс төрч эмэгтэйтэй хамт 2018 оны 12 дугаар сарын 29-нд үндэслэсэн байгуулжээ. «Миний Израиль» хөдөлгөөн үнэдслэгчдийн нэг. Өмнө Израилийн ажил хэрэгч хүн бөгөөд стартапуудын захирал байсан.
Намтар
Бенет нь "Зургаан өдрийн дайн"-ы дараа Сан Францискогоос Израиль руу нүүсэн америкийн еврей цагаачид болох Жим, Мирна Бенет нарын гурван хүүгийн нэг болж Хайфа хотод төржээ.
Тэрээр Израилийн Батлан ​​хамгаалах хүчинд алба хааж байхдаа Сайерет Маткал, Маглан тусгай ангиудад ротын командлагчаар ажиллаж байсан бөгөөд хошууч цолтойгоор нөөцөд алба хаасаар байна.
Иерусалим дахь Еврей их сургуульд хуулийн чиглэлээр суралцсан байна.
Ливаны хоёрдугаар дайнд оролцсоныхоо дараа Бенет тухайн үеийн сөрөг хүчний удирдагч Бенжамин Нетаньяхутай 2006 онд нэгдэж улс төрд оржээ. 2006-2008 онд Нетаньяахугийн Штабын даргаар ажиллаж байжээ. Тэрээр боловсролын тогтолцоог шинэчлэх төлөвлөгөө боловсруулсан багийг удирдаж байсан байна.
2011 оны 4 дүгээр сард тэрээр 80,000 гаруй гишүүнтэй парламентын бус "Миний Израиль" хөдөлгөөнийг үүсгэн байгуулжээ.
2012 оны 4 дүгээр сард тэрээр "Израильчууд" хөдөлгөөнийг үүсгэн байгуулж дараа нь Н.Беннет "Ликуд" намыг ыг орхиж, "Еврей гэр" намд элсэв. Түүнд Намын даргад нэр дэвших санал тавьсны дараа 2012 оны арваннэгдүгээр сарын 6-нд болсон намын дотоод сонгуульд 67 орчим хувийн санал авч, улмаар "Еврей гэр" намын тэргүүнээр сонгогдов.
2018 онд тэрээр "Еврей гэр" намаас гарч, "Шинэ баруун үзэлтнүүд" намыг үүсгэн байгуулагчдын нэг болсон. 2019 оны 4-р сард болсон сонгуульд "Шинэ баруун үзэлтнүүд" эвслийн бүлэг доод босгыг давсангүй. Үүний зэрэгцээ "Шинэ баруун үзэлтнүүд" Ямина эвсэлд орж Нафтали Бенет парламентын гишүүнээр сонгогдов.
2021 оны 6 дугаар сарын 2-нд Израильд сөрөг хүчин Засгийн газрын эвсэл байгуулах гэрээнд гарын үсэг зурж 2021 оны 6 дугаар сарын 12-нд Бенет Нафтали Беннет Ерөнхий сайдаар сонгогджээ. Ангилал:1972 онд төрсөн Ангилал:Израилын ерөнхий сайд Ангилал:Израилын сайд Ангилал:Хайфагийн хүн Ангилал:Израилын бизнесмен Ангилал:Израилын гадаад хэргийн сайд Ангилал:Израилын боловсролын сайд Ангилал:Израилын намын дарга
Зундуйн Пунцаг
Зундуйн Пунцаг (1917-1982) Монголын цэргийн урлагийн нэрт зүтгэлтэн, зохиолч, яруу найрагч. Говь-Алтай аймгийн Дэлгэр сумын уугуул. Цэрэг эх орны сэдэвтэй олон шүлэг бичсэн.
Түүний шүлгээр бүтсэн Л.Мөрдоржийн хөгжим "Партизан Чойбалсан", "Сүхбаатар", "Байлдаанч суман", "Түүхт хил", "Хилийн цэрэг" зэрэг цэрэг эх орны сэдэвтэй дуунууд нь 1939 онд Халх голын дайн, 1945 оны сүүлээр дорно зүгт чөлөөлөх дайнд оролцсон манай цэрэг эрсийг зоригжуулж, дархан хил, тусгаар тогтнолоо хамгаалан сахихад хувь нэмрээ оруулж ирсэн юм.
"Түүхт хил" дуу нь орчин цагийн нийтийн дуунд шинэчлэл хийсэн дуу гэж судлаачид үздэг байна.
"Түүхт хил" дууны хөгжмийг зохиосон Л.Мөрдорж “''Түүхт хил бол миний хайртай дуу. Монгол төр, монгол түмэн олон дайны хэцүү Цагт хил хязгаараа баталгаажуулах, түүнийгээ хамгаалж ирсэн түүхтэй. Энэ эх оронд гадны этгээдийн саврыг хүргэхгүй юмсан гэдэг үйл хэргийн төлөө монгол түмэн үеийн үед тэмцэж ирсэн. Үүний дотор хилчдийн гавъяаг юутай ч зүйрлэмгүй агуу юм''” хэмээн найз АЖ Хайдав гуайд дурдаж байжээ. З.Пунцагтай хамтарч дуу хийсэн тухай түүний яриа Радио нэвтрүүлэгт (Л.Мөрдорж; Радио найруулал, 1976) бичигдэн үлджээ.
Энэ дуунд зориулсан хөшөө өдгөө БЗД-н 4-р хороо, Б.Доржийн гудамж, Хилийн 0253 дугаар тусгай ангийн дэргэд, зүүн хойд талд нь бий.
Зохиогч Халхын голын 40 жилээр шүлэг өгүүллэгээс бүтсэн "Түүхт хил" номоо 1979 онд хэвлүүлэн гаргажээ.
Ransomware
Ransomware - ийн “ransom” гэдэг нь барьцаа гэсэн утгатай үг юм. Ransomware тархах гол хүчин зүйл нь Bitcoin юм.Bitcoin гэдэг бол зохицуулах боломжгүй онлайн хийсвэр мөнгө юм. Ransomware үеийг хоёр хувааж үздэг байгаа.Шифрлэлт болон, түүний өмнөх үе гэж хувааж үздэг. Ransomware нь анх 2004 онд Орост бүртгэгдэн GPcode Trojan гэсэн нэрээр олонд танигдах болжээ Kaspersky ийн ажилтан шинжээч уг вирус ын кодыг зохиосон зохиолчийн алдаан дээр ажиллаж вирусыг эвдэж чадсан боловч одоо улам боловсронгуй болж маш ярвигтай болсон байна. Ransomware гэдэг нь таны компьютерт хадгадагдаж буй нэн чухал хэрэгцээтэй файлуудыг тусгай аргаар шифрлэж дахин ашиглах боломжгүй төрөлд хувирган форматыг өөрчилдөг хортой код юм.
Уэс Морган
Уэсли Натан (Уэс) Морган (Wesley Nathan "Wes" Morgan; 1984 оны нэгдүгээр сарын 21-нд Английн Ноттингем хотод төрсөн) — Ямайкын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Лестер» болон Ямайкын шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Уэс Морган «Ноттингем Форест» багт арван улирал 350 гаруй удаа тоглохдоо Премьер лигийн дайралт хэдэнтээ хийсэн ч чадаагүй ажээ. Харин «Лестер Ситид» хоёр улирал тоглоод дэвшсэн. Анх 2012 оны нэгдүгээр сарын 30-нд Морганыг 1 сая фунт стерлингээр элсүүлэн 2,5 жилийн гэрээ байгуулж байв.
Шигшээ
2003 оны есдүгээр сарын 1-нд Морган Ямайкын шигшээд 2014 оны ДАШТ-ий сонгоны Панам болон Коста Рикатай хийх тоглолтуудад анх бүрэлдэхүүнд багтжээ. Уэсийн анхны гараа есдүгээр сарын 7-нд Панамын (0:0) эсрэг болж байлаа.
Цахим холбоос
Ангилал:Ямайкын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Ноттингем Форест багийн тоглогч Ангилал:Киддерминстер Харриерс багийн тоглогч Ангилал:Лестер Сити багийн тоглогч Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Английн хүн Ангилал:Ямайкачууд Ангилал:1984 онд төрсөн