cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Олгой нуурын тулалдаан
Энэ өдөр тулалдаан завсарласангүй, мэс зөрөлдсөөр байгаад оройхон тасарлаа. Гэвч шөнө дундын хирд бороо ширүүл эн орж байх үед Галдангийн цэрэг халхын цэргийн хүрээ рүү гэнэдүүлэн дайрч оржээ. Халх цэргүүд санд мэнд морьдоо барьж унаад эмхэрч чадаагүй байтал нь ойрадын тал ширүүн довтолсон тул халх цэрэг эсрэгцэн тулалдах дэгэндээ дөнгөж ороход халхын Шамба эрх дайчны тэргүүлсэн хошууч анги нэгэнт цохилтонд өртөн, ойрадын цэргийг барин тулалдах хүчээ задлан, олонх нь алагдаж, үлдэгсэд нь амь дүйн зугтаан тулалдааны талбараас зайлав. Халхын цэргийн хүрээ сэтрэн эвдэрч, дэгээ алдсан учир дайсантайгаа нүүрлэн тулалдах арга тасарчээ. Халхын цэргийн нилээд ноёд, даамлууд дийлдэж байгаагаа мэдмэщ харьяат цэргээ хам хум дагуулаад, Шамба эрх дайчны мөрөөр амь зулбан зугтаж эхэлсэн байна. Түшээт хан ч бүслэлтэнд орж яадгаа алдаж эхлэхэд түүний хүү Галдандорж 2 мянгат цэргээр эсрэг дайралт хийн, өөрийн биеэр тулалдааныг удирдан эцгийгээ хаалтнаас гарган авч дөнгөсөн байна.
Түшээт хан Галдан бошготын цэрэгт ийнхүү цохиулсны дараа Өндөр гэгээн Занабазар ын хойноос зугтан, Манж чин улсын хилд шурган оржээ. Улмаар Манжийн хаанаас хүчин дэмжлэг авч эргэн тэмцэхийг бодсон боловч тэр хүсэл нь биелсэнгүй. Манж нар ийнхүү халхчууд шахагдан орж ирснийг далимдуулан өөрийн захиргаандаа тэднийг нэгмөр оруулах арга сүвэгчлэв. Өндөр гэгээн болон Түшээтхан тэргүүтэй халхчуул аргагүй нөхцөл байдалд манжийн өмнө зарим буулт хийж байсан боловч 1688 он хүртэл шууд тэдний хараанд орчихоогүй харьцангуй бие даасан байдалтай байгаад 1688 оны 9-р сард Ар Элстэй гэдэг газар чуулган чуулж, Манжид дагаар орох шийдвэр гаргасан байна.
Манж Чин Улсад дагаар орсон Халхын ноёдтой хийсэн тэмцэл нь Галдан бошигтын армийг одоогийн Налайх дүүргийн нутаг Зуун модонд авчирсан юм. Энх-Амгалангийн гурван гарын их цэрэгтэй хийсэн сүүлчийн тулаандаа Галдан хаан Ану хатнаа, цэрэг армийнхаа ихэнхийг алдаад баруун тийш дутаажээ. Туулын хөвөөнд болсон энэ тулалдаанд Галдангийн 30000, Энх-Амгалангийн Манж, Монгол нийлсэн 50000 цэрэг оролцсон бөгөөп энэ бол 1696 он билээ. Ялагдсан Галдан баруун зүг дутаахад Энх-Амгалан эцсийг нь үзэхээр араас нь зогсоо чөлөөгүй нэхэв. Галдан бошигт хааныг Халхад дайтаж явах хооронд Зүүнгарт Сэнгэ ханы хүү Цэвээнравдан төрийн эргэлт хийн хаан ор суужээ. Үүнийг Манж Чин Улс, Орос дэмжсэн байдаг. Ингэснээр Галдан хоёр галын дунд ганцаардаж, ямар ч хүч чадалгүй болсон юм.
Ангилал:17-р зууны тулалдаан Ангилал:17-р зууны Монголын түүх Ангилал:Монголчуудын тулалдаан Ангилал:Галдан бошигт Ангилал:Чахундорж Ангилал:1688 оны зөрчилдөөн
Алтайн нуруу
thumb|right|Алтайн ноён оргил [[Катунийн нуруу|Хатаны нурууны Белуха]] Алтай (монгол бичгээр Зураг:Altai.png алтаи, бусад зүйлсээс ялгаж Алтайн нуруу) нь Монгол Улс, ОХУ-ын Дорнод Сибирь, Казахстан, Хятад улсуудын газар нутгийг дамнан орших нуруу юм. Монгол улсын баруун хэсэгт баруун хойноос зүүн урагш үргэлжлэн сунаж тогтсон уулс. Алтай таван богдоос Гичгэний нуруу хүртэлх хэсгийг "Монгол Алтай", Гичгэний нуруунаас Хурхын уул хүртэлхийг "Говь-Алтай" хэмээнэ. Зүүн талд нь Увс нуур, Хяргас нуур зэрэг олон нуур бүхий Их нууруудын хотгор оршино. Мөнх цасны доод хязгаар нь зүүн хэсгээрээ далайн түвшнээс дээш, баруун хэсгийн хойд тал нь , өмнөд тал нь бөгөөд мөнх цаст оргил олонтой. Монгол алтайд Цэнгэл хайрхан, Мөнххайрхан , Мөст хайрхан , Сайр уул , Цамбагарав зэрэг мөнх цаст олон оргилууд бий. Алтайн нурууны хамгийн өндөр цэг Таван богд буюу Хүйтэн оргил нь Монгол Улсын хамгийн өндөр цэг юм.
Уулын нэрийг монгол хэлний "алттай" буюу алтны ордтой уул гэсэн үгнээс үүсэлтэй гэж ихэнх эрдэмтэд үздэг. Тухайлбал Финландын хэл судлаач Рамстедт энэ хувилбарыг дэмжжээ. Эртний хятад сурвалжид Алтайг «Цзиньшань» — «алтан уул» гэснээс үзэхэд үнэхээр ийм нэртэй байсан нь батлагддаг. Мөн түрэг хэлний "ал" - "улаан", "таг" - "уул" (улаан уул) эсвэл "алтын" "алтун" -"алтан", "таг" -уул (Алтын нуруу) гэсэн үгнээс гаралтай гэсэн өөр нэг таамаг байгаа ч монгол үг Алтайн нэртэй хамгийн төстэй байдаг. Монголчууд газар усны нэрэнд Тарвагатайн нуруу, Гачуурт гэх мэт "тай, тэй, т" гэх мэт хамтатгахын тийн ялгалын нөхцлийг хэрэглэдэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн нуруу  Ангилал:Казахстаны нуруу Ангилал:Монголын нуруу Ангилал:Орос дахь дэлхийн байгалийн өв Ангилал:Оросын нуруу Ангилал:Шинжааны нуруу Ангилал:Азийн бүсчлэл
Мотоцикл
Мотоцикл гэж төрөл бүрийн хөдөлгүүрийн (дотоод шаталтат болон дизель, цахилгаан гэх мэт) хүчээр хөдөлдөг, хоёр дугуйтай, нэг мөртэй тээврийн хэрэгслийг нэрлэнэ. Мотоцикл нь дэлхий дээрх хамгийн боломжийн өртөг бүхий, хамгийн өргөн тархсан, хамгийн хурдан, бага оврын тээврийн хэрэгсэл юм. Зүүн өмнөд Ази болон Ази тивийн бараг бүх орны иргэд энэхүү тээврийн хэрэгслээр ажил амьдралаа залгуулдаг бөгөөд 2002 оны байдлаар зөвхөн Хятад улсад гэхэд л ойролцоогоор 34 сая мотоцикль (мопед, гурван дугуйтай мотоцикл, бүгд орсон тоогоор) ашиглагдаж байв.
Түүх
1885 онд Герман Улсад Готтлиб Даймлер, Вилхелм Майбах нар Дэлхий дээр хамгийн анхны бензин түлштэй, дотоод шаталтат хөдөлгүүр бүхий “Petroleum Reitwagen” хэмээх тээврийн хэрэгслийг угсарч туршжээ. Энэ нь дэлхий дээрх хамгийн анхны мотоцикл хэмээн тооцогддог бөгөөд энэхүү инженерийн бүтээлээс үүдсэн маш олон шийдлүүд туршилтуудын гол эх санаа болсон юм байна. Гэвч үүнээс бүр өмнө 1868 онд анхны ууран хөдөлгүүрт унадаг дугуйг Францад Мишо, Перро хэмээх инженерүүд угсарч туршиж байжээ. Үүнээс санаа аван дараа жил нь Америкийн Массачусеттс Муж Улсын Роксбөрид Силвьестр Ховард Ропер Америкийн анхны ууран хөдөлгүүрт унадаг дугуй болох “American Roper steam velocipede”-ийг хийсэн бөгөөд ердөө л 10 ширхгийг үйлдвэрлэсэн байна. Гэвч энэхүү бүтээлүүд нь цаашид хөгжиж чадалгүй дууссан учир Германы “Petroleum Reitwagen” хамгийн анхны мотоцикл хэмээх алдарыг албан ёсоор эзэмшдэг.
1894 онд Германы Мюнхен хотод мотоциклын хамгийн анхны томоохон үйлдвэр Хилдебранд & Волфмюллер байгуулагджээ. Мөн энэ компани германаар Motorrad (моторт дугуй) буюу англи хэлээр Motorcycle хэмээх нэрийг анхлан үүсгэсэн түүхтэй.
Дэлхийн 1-р дайны үед Америкийн Индиан компани тухайн үеийн хамгийн том мотоцикл үйлдвэрлэгч болоод байв. Тэд 20,000 гаруй мотоциклыг жилд үйлдвэрлэн борлуулж байлаа. Гэвч 1920 оноос эхлэн алдарт Харли-Дэвидсон энэхүү амжилтыг эвдсэн бөгөөд дэлхийн 67 оронд аль хэдийн албан ёсны борлуулалтын төвөө байгуулсан байлаа. Харин 1920-1930 онуудад дахиад л Германууд буюу Дампф-Крафт-Ваген компани мотоцикл үйлдвэрлэгч хамгийн том үйлдвэрийг бий болгосон юм. Дэлхийн 2-р дайны дараагаас эхлэн Британийн BSA Групп (Бирмингем Смолл Армс Компани) жилд 75,000 мотоцикл үйлдвэрлэн борлуулж томоохон үйлдвэрлэгч болоод байв. Харин 1955-1970 оны туршид дахин Герман улсын NSU компани хамгийн том мотоцикл үйлдвэрлэгч хэмээх алдрыг хадгалж байлаа. Энэ цаг үеэс эхлэн мотоциклын гаднах хэлбэр, хөдөлгүүр зэрэг нь бүгд хувьсан өөрчлөгдөж, хэрэглээний зориулалтаараа маш олон ангиллуудад хуваагдан, хөгжин цэцэглэж өнөө үеийг хүргэсэн билээ. Орчин цагт дэлхийн олон оронд мотоциклыг үйлдвэрлэж байгаа бөгөөд Ази тивд Япон улс (Хонда, Сүзүки, Ямаха, Кавасаки гэх мэт), Европ тивд Герман (BMW) болон Итали улс (Дукати, KTM гэх мэт), Америк тивд Америк улсын (Харли-Дэвидсон, Индиан гэх мэт) мотоцикл үйлдвэрлэгчид мотоциклын хөгжлийг тодорхойлж байгаа билээ.
# #
Хулж шянь
Хулж (үүнээс өөрөөр Кульжа, Инин гэж болох) — Хятад улсын Шиньжян орны Или тойргийн харъяат шянь буюу хошуу.
Монгол улс Сараевогийн олимпод
Монгол улс Югославын Сараево хотноо зохиогдсон Өвлийн олимпын XIV наадам буюу Сараевогийн олимпод гүйлтийн цанын төрлөөр 4 тамирчин оролцуулсан.
Эшлэл
Ангилал:1984 оны өвлийн олимпод оролцогч улсуудын багийн бүрэлдэхүүн өвлийн олимп 1984 Ангилал:Монголын өвлийн спорт
Чонсонь-гүнь
thumb|Канвонь дахь Чонсонь (цэгтэй) Чонсонь хошуу (солонгосоор 정선군 - чонг-сон-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Канвонь аймгийн хошуу (군 күнь). 1,127.60 км² газар нутагт нь 2008 онд 41,269 хүн оршин сууж байсан. Өдгөө хошууны нутаг 4 балгас (ып), 5 сум (мёнь) болон хуваагдаж байгаа.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Wired Equivalent Privacy
Wired Equivalent Privacy (WEP) нь IEEE 802.11 утасгүй сүлжээг хамгаалах алгоритм бөгөөд өнөө үед нилээн хоцрогдсон. Утасгүй сүлжээний мэдээлэл нь агаараар радио долгионоор цацагдан дамждаг учир ердийн утастай сүлжээг бодвол дохио замаас барьж аван "хулгайлах" боломжтой байдаг. Иймээс 1997 онд утасгүй сүлжээнд нууцлал нэвтрүүлэх зорилгоор WEP-г анх гаргажээ. WEP нь 40-бит, 128-бит болон заримдаа 256-битийн урттай түлхүүр ашиглан утасгүй сүлжээнд төхөөрөмж холбогдох үед урьдчилан тохируулсан нууц үгийг 16-тын тооллоор асуух байдлаар нууцлал хийдэг хэдий ч нууц түлхүүрийн энгийн хэлбэр, радио долгионоор дамжуулж байгаа мэдээлэл дундаас чухал түлхүүр хэсгийг барих боломжтой зэргээс шалтгаалан харьцангүй хялбараар нууц үгийг тайлан сүлжээнд зөвшөөрөлгүй нэвтэрч болдог байна.
Hууцлал хамгаалал
Утасгүй сүлжээний аюулгүй байдлыг хаганхын тулд хэд хэдэн аргыг хэрэгдэнэ. Үүнд:
MAC хаягаар access point-од холбогдож буй хэрэглэгчдийг хянах
WEP протоколыг үндэслэн кодчилох (Wired Equivalent Privacy)
802.1х протоколын үндсэн дээр
VPN тунель үүсгэн ашиглах
MAC Filtering (Media Access Control)
Хэрэглэгч болгон 802.11 NIC Mac Address хаягтай байна.
АР болгон МАС хаягуудыг бүргэн програмчлагдсан байна.
SSID (Service Set Identifier ) фильтртэй хослоно хэрэглэнэ.
Хэрэглэгч ихсэх тутам олон МАС хаягтай тэмдэглэл хөтлөх хэцүү болдог.
AP-д сүлжээнд орох хориотой МАС хаягуудыг мөн програмчлаж болно.
WEP-Based Security (Wired Equivalent Privacy)
Утасгүй сүлжээний бүх төхөөрөмжүүд дээр мэдээллийн урсгалыг кодчиллох горимыг залгаж өгнө. Кодчилолыг IEEE 802.11 WEP стандартын дагуу RC4 алгоритмаар хийгдэнэ.
Хэрэглэгчдэд 64 и 128 bit кодчилол хийгдэж өгнө.
Ийм ч учраас IEEE нь тусгай ажлын хэсэг байгуулан утасгүй сүлжээний стандартд оруулах дараагийн засварт нэмэлт болгон шинэчилсэн нууцлалыг боловсруулсан нь WPA буюу Wi-FI Protected Acces нэрээр 2003 оны IEEE 802.11i нэмэлт өөрчлөлтөнд тусгагджээ.
Аюулгүй байдал
Суурь болсон дамжуулах техникүүдээс гадна 802.11 сүлжээнүүд нь төрөл бүрийн аюулгүй байдлын арга замуудтай байдаг.
Анхдагч 802.11 тодорхойлолтууд нь WEP гэгддэг аюулгүй байдлын энгийн протоколыг тодорхойлсон билээ.
Энэ протокол нь тогтмол, урьдчилан хуваалцсан түлхүүр болон RC4 криптограф шифр ашиглан сүлжээнд дамжуулагдах өгөгдлийг кодчилдог.
Станцууд нь өөр хоорондоо холбогдохын тулд бүгд нэг тогтмол түлхүүр дээр зөвшилцөх ёстой.
Энэ схемийг амархан эвдэх боломжтойг харуулсан бөгөөд дамжин өнгөрөх хэрэглэгчдийг сүлжээнд нэгдэхийг зөвлөдөггүйгээс бусад тохиолдолд одоо ховор ашиглагдах болсон байна.
Криптографийн шинэ шифрүүд болон станцуудыг хандалтын цэгт танин нэвтрүүлж өгөгдлийн холболтыг хийхийн тулд түлхүүрүүдийг солилцох нэмэлт протоколыг тодорхойлдог IEEE® 802.11i тодорхойлолтоор одоогийн аюулгүй байдлын практикийг тодорхойлдог.
Мөн криптограф түлхүүрүүд нь үе үе шинэчлэгддэг бөгөөд халдлагын оролдлогуудыг илрүүлэх (ба халдлагын оролдлогуудыг сөрөх) арга замууд бас байдаг.
Утасгүй сүлжээнүүдэд түгээмэл ашиглагддаг өөр нэг аюулгүй байдлын протоколын тодорхойлолт нь WPA юм.
Энэ нь үйлдвэрлэлийн бүлгийн тодорхойлсон 802.11i-ийн өмнөх протокол бөгөөд 802.11i-г батлахыг хүлээж байх хугацаанд түр зуурын арга хэмжээ болох юм.
WPA нь 802.11i-д байгаа шаардлагуудын дэд олонлогийг тодорхойлж хуучин тоног төхөөрөмжүүд дээрх шийдэлд зориулагдан хийгджээ.
(AES шифр нь WPA-д шаардагддаггүй, учир нь үүнийг хуучин тоног төхөөрөмж дээр хийхэд тооцооллын хувьд өртөгтэй гэж үздэг.)
Утасгүй сүлжээ
Утасгүй сүлжээ гэдэг нь 2 ба түүнээс дээш төхөөрөмж тархалтат долгион (spread spectrum division multiplexing) эсвэл OFDM(Orthogonal frequince division multiplexing) хувиргалтын технелоги ашиглан утасгүй холбогдон мэдээлэл солилцохыг хэлнэ.1970 онд Хавайн их сургуульд туршигдаж эхэлсэн ба 1985 он гэхэд Америкын холбоо харилцааны зөвлөл болох FCC(Federal Communication Committee) энгийн хэрэглээнд зориулан долгионы үелзэлийг суллаж өгснөөр хоёр дахь үеийн төхөөрөмжүүд хийгдэж эхэлсэн.Энэ технелоги 1997 он гэхэд IEEE -802.11 нэршилтэй стандарт болж батлагдсан. Утасгүй сүлжээний давуу тал Хүссэн газраасаа сүлжээнд холбогдох боломжтой. Сүлжээний хүрээнд шилжилт хийж хөдлөх боломж олгоно.
(Xамрах хүрээ)
Утасгүй сүлжээ нь дараахи зүйлсээс шалтгаалан харилцан адилгүй зайд хүрч ажиллана.
Үүнд: Аль стандартын утасгүй сүлжээ байгуулсан Ямар төрлийн, ямар загварын замчлагч эсвэл хандалтын цэг ашиглаж байгаа Сүлжээ суурилуулсан газар орны байдал, барилгын хана, баганын материал хийц Энгийн 802.11b/g төрлийн сүлжээ нь дунджаар барилгын дотор орчинд 46-60 метр орчим,
гадаа орчинд 300-500 метрт хүрч ажиллана. Төмөр бетонон эсвэл тоосгон зузаан ханатай барилгын хувьд энэ хамрах хүрээ дунджаар 25%-иар  буурдаг болно.
802.11a сүлжээ нь ихэвчлэн дээрх хэмжээний гуравны нэгтэй тэнцэх зайд хүрч ажилладаг.
Нэмэлт хүчтэй антеннтай замчлагч нь дээрх зайг 2-3 дахин нэмэгдүүлэхээс гадна мэдээлэл дамжуулах хурд нь ч нэмэгдэх боломжтой байдаг.
Эсвэл зарим төхөөрөмжийн антенныг илүү хүчтэй антеннаар солих боломжтой байдаг.
Сайжруулалт
Wi-Fi Protected Access - WPA ба WPA2 Шинэчлэгдэн гарсан эдгээр нууцлалын стандартууд нь өмнөх WEP-гийн сул талуудыг арилгахыг зорьсон байна.
WPA нь TKIP (Temporal Key Integrity Protocol) агуулснаараа нэмэлт нууцлалыг хангана гэж үзэж байсан ч TKIP бас л тодорхой хэмжээний сул талтай, эрсдэлтэй байсан учир EAP (Extensible Authentication Protocol)-г нэмж нэвтрүүлсэн байна.
Хэдийгээр TKIP-г тайлж үзэж болж байгаа ч одоогоор нууц үгийг бүрэн тайлах арга нь арай олдоогүй байгаа.
Мэдээж их богинохон, хялбар үгээр WPA нууц үгээ хийсэн нөхцөлд программын аргаар хүчээр буюу brute-force дайралт хийн халдах боломж байдаг. WPA2 нь WPA-гийн сайжруулсан хувилбар бөгөөд Wi-Fi Alliance-гийн гэрчилгээг шаардахаас гадна AES (Advanced Encryption Standard) нэмснээрээ илүү сайн хамгаалалт болж чадна.
WPA, WPA2 нь Personal (эсвэл PSK буюу Pre-shared key) ба Enterprise гэсэн 2 янзын хувилбар байна. Personal хувилбарт 64 оронтой 16-тын тооллоор эсвэл 8-63 оронтой ASCII тэмдэгтээр оруулсан нууц үгийг өндөр түвшний нууцлалаар алгоритмээр тооцоолон 256-битийн нууц түлхүүр болгох бөгөөд энэ нь утасгүй сүлжээгээр дамжиж байгаа мэдээллийн багц тус бүрийг нууцлахад хэрэглэгддэг байна.
Та утасгүй сүлжээгээ нууцлахдаа доод тал нь WPA-PSK эсвэл WPA2-PSK хэрэглэвэл зохистой бөгөөд TKIP нууцлалын алгоритм эсвэл илүү өндөр түвшний AES алгоритм хэрэглэж болно.
Хэрвээ зарим зөвшөөрөлтэй зөөврийн компьютер утасгүй сүлжээ рүү тань холбогдохгүй асуудалтай байвал WPA-PSK болгон бууруулж үзэж болдог.
Үүнээс гадна утасгүй сүлжээнийхээ нууц үгийг "байнга" буюу улиралд, ядаж хагас жилд нэг удаа сольчихож байвал мэдээж эрсдлийг бууруулна.
802.11i ( WPA )
Wi-Fi Protected Access - WPA протокол
WEP Wi-Fi солихын тулд шинэ WPA протокол боловсруулагдсан.
WPA давуу талууд:
Temporal Key Integrity Protocol (TKIP) протокол ашиглан илүү найдвартай кодчилол хийгдэнэ.
802.1x и EAP (Extensible Authentication Protocol) протоколуудыг ашиглаж сүлжээнд байгйй хэрэглэгчдийг магадлана
Шинээр гарч буй 802.11i протоколтой харилцан ажиллах боломжтой.
Network Сүлжээнд нэмэлт нууцлалт хийх, аюулгүй ажиллагааг хангахын тулд
VPN тохиргоог хиийж өгч болно. VPN-нээр дамжуулан тухайн сүлжээний хэрэглэгчдийг тодорхойлох болон өгөгдлийн нууцлал кодчилолыг хангаж өгнө.
VPN нь сүлжээний түвшинд ажиллана, wired болон wireless сүлжээнд ашиглах боломжтой
Hэвтрэлт танилт
Ерөнхийдээ хуваалцсан түлхүүр бүхий нэвтрэлт танилтыг ашиглахаас зайлсхийх хэрэгтэй, яагаад гэвэл WEP түлхүүрийн материалыг их хүчилсэн хэлбэрээр ашигладаг нь түлхүүрийг эвдэх боломжийг илүү амархан болгодог. Хэрэв WEP ашиглагдах ёстой бол (өөрөөр хэлбэл хуучин төхөөрөмжтэй нийцтэй байх үүднээс) WEP-ийг   буюу нээлттэй нэвтрэлт танилттай цуг ашиглах нь зүйтэй юм.
DHCP серверээс IP хаяг авч чадахгүй тохиолдолд тогтмол IP хаяг та тавьж болно. Дээр үзүүлсэн   гэсэн түлхүүр үгийг хаягийн мэдээллээр солих хэрэгтэй. Хандалтын цэгийг сонгохдоо хэрэглэсэн бусад параметрүүдийг үлдээхээ мартуузай: wlans_ath0="wlan0" ifconfig_wlan0="inet   netmask   ssid  "
WEP
WEP (Wired Equivalent Privacy) нь анхдагч 802.11 стандартын хэсэг юм. Үүнд ямар ч нэвтрэлт танилтын арга байхгүй, энэ нь хандалт хяналтын зөвхөн сул хэлбэр бөгөөд хялбар эвдэх боломжтой байдаг.
WEP-ийг   тушаалаар тохируулж болно:
Аюулгүй байдлын хэмжүүp
Wireless security ( Утасгүй сүлжээний аюулгүй байдал ) гэдэг бол утасгүй сүлжээг ашиглаад тухайн мэдээлэл болон компьютерт хууль бусаар хандах, эвдэрлээс урьдчилан сэргийлэхийг хэлнэ. A wireless intrusion prevention system / сэргийлэх систем/ утасгүй сүлжээний халдлага удирдчилан Wireless intrusion Prevention System (WIPS) бол утасгүй аюулгүй байдлын эрсдлийн эсрэг хамгийн хүчирхэг аргын тухай ойлголт юм. Гэсэн хэдий ч ийм WIPS програм хангамжийн багц хэлбэрээр хэрэгжүүлхэд бэлэн боловсруулсан шийдэл гэж байхгүй байна.. Security measures / аюулгүй байдлын хэмжүүр. Арга барил./ Бодит байдал дээр утасгүй сүлжээний аюулгүй байдал янз бүрийн хүрээнд байдаг. Үр нөлөөтэй аргууд нь дараах болно 1. SSID hiding : Service Set Identifier hiding :Утасгүй сүлжээний хувьд SSID-г нууна гэдэг бол хялбар боловч үр дүн муутай арга. 2. MAC ID Filtering : мөн хялбар аргуудын нэг бөгөөд зөвхөн урдчилан мэдэж байгаа MAC address –тай төхөөрөмжид хандах эрх өгнө. Бүх wireless access point адилхан MAC ID filtering төрөл агуулдаг. Халдагч буюу дайрагчийн хувьд баталгаажсан хэрэглэгчин MAC хаягийг шүүж олж авхад амархан. 3. Static IP addressing: жирийн wireless access point нь client буюу хэрэглэгч нард DHCP хэрэглэж IP address өгдөг. Wireless access point-с client хэрэглэгч нь үргэлж IP хаяг шаардах буюу broadcast request message явуулдаг. Энэ халдагч нарт бас нэгэсэн халдах боломж болдог. 4. Wireless Security protocol: утасгүй сүлжээний аюулгүй байдлыг хангахын тулд протоколууд хэрэглэх ба үүнийг тоймлож үзвэл.
Халдлага
Linux Үйлдлийн систем дээр суурилсан backtrack, kali зэрэг үйлдлийн системүүд нь өөр дээрээ маш олон төрлийн халдлагын "tools" тэй. Тэдний хамгийн энгийн "tools" бол Aircrack мөн WiFit зэрэг маш олон байгаа. Aircrack нь тухайн Router тэй сүлжээнд холбогдсон хэн нэгэн хандалт хийх үед Capture хийж (Password) analyze хийж олно. Таньд ердөө Kali эсвэл Backtrack байхад хангалттай https://www.youtube.com/results?search_query=how+to+hack+wep+wifi+with+kali+linux Тус Линк дээр хэрхэн олох талаар маш хялбараар тайлбарлан ойлгуулсан байгаа.
WEP хүрээ Дараах талбаруудыг багтаaна 1.Шифрлэгдээгүй хэсэг I.(Eng. Эхлүүлэх Вектор) (24 бит)
II. (Хоосон орон зай) (Eng. Дүүрэн) (6 бит)
III.Түлхүүр тодорхойлогч (Eng. Key ID) (2 бит)
2.Шифрлэгдсэн хэсэг
I.Өгөгдөл, Мэдээ
II.Checksum32bit
WEP нууцлах
Мэдээлэл нууцлалт нь дараах байдалтай байна :
Checksum нь өгөдлийг CRC32 оор тооцоолдог.
Өгөгдлийг нууцлах алгоритм нь RC4 шалгалтын алгоритм нь криптографик
XOR үйлдэл эх текст болон ciphertext дээр хийгддэг.
Frame эхлэх үед вектор болон ID.
WEP Нууц үг тайлах
Decapsulation буюу нууцласан үг тайлах.
decapsulation дараах байдалтай байна.
Түлхүүр үгийг vectorд нэмж өгдөг.
XOR үйл ажиллагаа хүлээн авж текст болон ciphertext дээр явуулсан байна.
Нийлбэрийг хянаж шалгана.
Өвөр Монгол
Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон (内蒙古自治区 Nèi Měnggǔ Zìzhìqū; монг.; товч. ӨМӨЗО, Өвөр Монгол, Өвөр Монголын ӨЗО) — Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын өөртөө засах орон (нэгдүгээр түвшний нэгж). Хойд талаараа Монгол Улс, ОХУ-тай БНХАУ-г төлөөлж хил залгадаг бол улс дотор Хармөрөн, Гирин, Ляонин, Хэбэй, Шаньси, Шэньси, Ганьсү гэх долоон муж, Ниншя - Хотонгийн ӨЗО-той хаяална. Нийслэл нь Хөх хот, хамгийн том хот нь нь Бугат. 1947 оны 5 сарын 1-нд Улаан хотод төвлөн байгуулагдсан. 1,183,000 км² (нэгдүгээр түвшинд 3-р том) талбайт нутагтай, 2010 оны байдлаар 24,706,321 (23-р олон) хүн амтай. 2000 оны байдлаар хүн амын 79.17%-ийг улсын олонх Хятад үндэстэн, 17.13%-г өөртөө засах орны өргөмжит Монгол үндэстэн, 3.70%-г бусад угсаатан эзлэж байна. ӨЗО-ны дотор Хятад хэлнээс гадна Монгол бичигт Монгол хэл албан ёсных байна.
Нэр
Өвөр Монгол ялгаатай утга бүхий хоёр нэрээр дэлхийд танигддаг.
Түүх
Монгол үндэстний нутаг анх Хятадын харъяанд байсангүй. Заримдаа ар, өвөр, баруун, зүүн гар болон хуваарилагдагддаг байлаа. Баруун урд зүгт Алтай, зүүн урд зүгт Говь нь суурьшмал Хятадаас нүүдэлч умардын үндэстнүүдийг тусгаар байлгах байгалийн саад, тотгор болдог байжээ.
Зүүн монгол
thumb|Алтан хан Юань улс (Их хааны улс) мөхсөний дараа Цагаан хэрэмээс умард нутаг ахин Монголчуудын төв болов. Эхний зуунд үнэндээ Баруун (Дөрвөн Ойрад), Зүүн (Зургаан түмэн) хоёр болон тусгаарлаж, түүнээс Зүүн Монгол баруун, зүүн хоёр гарт хуваагджээ. Халх, Цахар, Урианхай гурав буюу Зүүн гар хаанаар удирдуулж, Түмэд, Ордос, Юншээбү гурав буюу Баруун гар жононгоор залуулж байлаа.
16-р зууны дунд үед Барсболд жононгийн хүү Түмэдийн Алтан хүчийг олов. Тэр Цахарт суух хааны зэрэгцээгээр хан цолтон болжээ. Алтан хан Мин улсыг уулгалан довтолж, худалдааны ашигтай нөхцөлийг тулган хүлээлгэж, 1552 онд Ойрдын заримыг ихээр дарж, Хөх нуурын газрыг эзэлж байжээ. Мөн 1575 онд Хөх хотыг үүсгэн байгуулсан нь өдгөө Өвөр Монголын нийслэл хот юм. 1577 онд Алтан хан Төвөдийн Гэлүгваа ёсын их лам Содномжамцад Далай лам цол өргөмжилжээ.
Чин улсын дор
17-р зууны эхээр Цахарын Лигдэн хаан Монголын хаан гэх нэртэй боловч үнэндээ Монгол ноёд бие даан тус тусдаа нутгаа мэдэн сууж байв. Тэр эвээр ноёдыг нэгтгэхийг хичээсэн боловч үеэл нарынхаа үйлдлээс болж санасандаа хүрээгүй. Харчин, Хорчин, Өвөр Халхын ноёд Зүрчидийн Нурхач баатартай холбоолов. Лигдэн хаан хэд хэдэн ялагдлын дараа 1634 онд Хөх нуур руу ухарч яваад Ганьсүд өвчнөөр нас эцэслэжээ. Хөх хот Манжид эзлэгдэн Манж Дээд эрдэмт хаан өөрийгөө Монголын хаан өргөмжлөв. Ингэж одоогийн Өвөр Монгол орон Чин улсын нутаг дэвсгэр болж байлаа. Энэ үеэс 1691 он хүртэл Ар Халх тусгаар байсан.
Хятадыг Манжууд байлдан эзлэхэд Өвөр Монгол голлох үүрэгтэй оролцсон бөгөөд Чин улсын дор 49 хошуу болон хуваагджээ. Харъяатын ёсоор 17-р зууны эцсээр Галдан бошогтийн эсрэг, 18-р зууны дундуур Зүүнгарын хаант улсын эсрэг аян дайнд явалцжээ. 19-р зууны Өвөр Монголын уран зохиол онцгой хөгжиж байлаа. Тэр дундаас Ванчинбалын Инжаннаш хэмээх нэрт зохиолч төрсөн билээ. 19-р зууны эцсээр Манжын ноёрхлын эсрэг дугуйлан хөдөлгөөн өрнөсөн. Хөдөлгөөний нэг идэвхтэн нь шүлэгч Хишигбат байжээ. Хөдөлгөөн Манжын цэргийн хүчинд дарагджээ.
Хорьдугаар зуун
20-р зууны эхээр Ар Монголд үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн үүсэж, 1911 онд шашны тэргүүнээ хаан залж Богд Хаант Монгол Улсыг байгууллаа. Энэ үед Өвөр Монголын 49 хошууны дийлэнх нь (зарим судлаачид 36, 38 хошуу гэдэг), Хөхнуур, Алшаагийн Монголчууд шинээр тогтсон улсад дагаар орохоо баталж байв. 1913-1914 онд Богдын засгийн газраас Дундад Иргэн Улсын цэргийг Өвөр Монголоос үлдэн хөөхөөр цэрэг илгээн байлдаан үүсгэж байлаа.
thumb|[[Дэмчигдонров|Дэ ван хэмээх Дэмчигдонров]] thumb|Ерөнхий Ассамблейн Өвөр Монголын өөртөө засах засгийн газар байгуулах 1915 оны Монгол, Орос, Хятад гурван этгээдийн Хиагтын гэрээгээр Өвөр Монголыг нийлүүлэх Монголын төлөвлөгөө үгүйсгэгджээ. Чухамдаа Хаант Орос Японтой Гадаад Монголыг Оросын, Дотоод Монголыг Японы нөлөөний хүрээнд хамруулна гэж тохиролцсоноо барьсан болон Өвөр Монголын газар орныг лавшруулан эзлэх Дундад Иргэн Улсын хүсэл үүнд нийлсэн байдаг.
Тэгэвч Өвөр Монголын ард түмэн эрх чөлөөнийхөө төлөө үргэлжлүүлэн тэмцэж байв. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед Японыг түшиглэн Хятадын эзэмшлээс гарахаар хэсэг ноёд чармайсан байдаг. Энэ үеийн эрх чөлөөний тэмцлийг Дэмчигдонров ван оройлсон.
1945 оны Японы Квантуны армийн эсрэг Зөвлөлтийн армийн давшилтанд туслах, Японы цэрэг болон Хятадаас Өвөр Монголыг чөлөөлөхөөр Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын цэрэг Өвөр Монголд нэвтэрсэн. Чөлөөлсний дараахан Өвөр Монгол Монголын цэргийн мэдэлд тогтнож байлаа. Гэвч Алс Дорнодод Америкийн Нэгдсэн Улсыг сөрөхийн тулд Манж Чин Улсын дайтай Хятад орныг нэгтгэх Иосиф Сталины төлөвлөгөө хэрэгжсэнээр Мао Зэдуны хүчин ахин Өвөр Монголыг эзлэсэн. Дэмчигдонров болон бусад эх орончид 1949 он хүртэл эрх чөлөөний төлөө тэмцсээр байжээ.
Засаг захиргааны хуваарь
Хятадын коммунист удирдагч Мао Японы эсрэг дайнд монголчуудын дэмжлэгийг авахын тулд өвөр монголчуудад Монголын түүхэн нутгийг эргүүлэн өгөхөөр амлаж дайны дараа нилээд нутгийг эргүүлэн өгөхөөр оролдсон ч шинээр суурьшсан хятад иргэдийн эсэргүүцлээс шалтгаалж зарим хэсэг нь хятад мужуудын хилд үлджээ. 19-р зууны сүүлээс хойш өвөр монголчууд хятад иргэдэд шахагдан хойш нүүх, уусах, олноороо хядагдах, ноёд нь манжийн Шинэ засгийн бодлогийн үед газраа худалдах, хятад мужид монголын нутгийг тасдан өгсөн зэргээс шалтгаалан Өвөр Монголын газар багасчээ. 1891 оны хятадын нууц байгууллагын босогчдын хядлагаар Өвөр Монголын зүүн талаар байсан (харчин голдуу?) 150,000 амь үрэгдсэн байдаг.
ӨМӨЗО өөрөө БНХАУ-ын нэгдүгээр түвшний засаг захиргааны нэгж. Харин дотроо хоёрдугаар түвшний (аймагтай тэнцэх) 12 нэгжид хуваагддаг. Энэ түвшний нэгжүүд Чин улсын үеэс чуулган, 20-р зуунаас аймаг (盟 méng) гэж нэрлэгдсээр ирсэн. Үүний адилаар гуравдугаар түвшинд хошуу үндсэн нэгж болдог уламжлалтай. 1990-ээд оноос аймгуудыг тойргийн энтэй хот (地级市 dìjíshì) болгон хувиргасаар одоогоор гурав нь (Алшаа, Хянган, Шилийн гол) аймаг нэрээрээ байна. Энэ өөрчлөн байгуулалтаар Хайлаар, Жинин гэх мэтийн хотууд хотын дүүрэг гэгдэх болсон. Хөлөнбуйр, Баяннуур, Улаанцав гурав нэрээ хадгалж үлдсэн бол Улаанхад, Жирэм хоёр Чифен (одоо Монголоор Улаанхад гэдэг), Тонляо гэх Хятад албан нэртэй болж өөрчлөгджээ. Их Зуу харин Ордос гэж өөр нэг Монгол нэрээр солигдсон. Үлдэж буй гурван аймгийн зэргэмж яваандаа бас өөрчлөгдөх шинжтэй.
Хоёрдугаар (аймагтай тэнцэх) түвшнээс доор гуравдугаар (хошуутай тэнцэх) түвшинд 21 дүүрэг, 11 шяны энтэй хот, 17 шянь, 49 хошуу, 3 өөртөө засах хошуу бүгд 101 нэгжид хуваагдаж байгаа. Цаашилвал дөрөвдүгээр (сумтай тэнцэх) түвшинд 532 балгас, 407 шян, 277 сум, 18 угсаатны шян, 1 угсаатны сум, 190 хороо буюу бүгд 1425 нэгжид хуваагддаг.
Хүн ам
ӨМӨЗО-д 2000 оны байдлаар 23.84 сая хүн суурьшиж байна. Хүн амын 79.17% Хятад үндэстэн, 17.13% болох 3,995,349 нь Монгол үндэстэн байгаагаас гадна бусад 48 угсаатны төлөөлөл нийлээд 3.70%-г бүрдүүлж байна. Өвөр Монголын 4 сая гаруй Монгол нь Хятад дахь Монголчуудын 68.72% нь болж байгаа. Хятад дахь Монголчуудыг "Монгол" гэж бүртгэдэг болохоор ястан тус бүрийн хүн амын тоог мэдэхэд хүндрэлтэй. Хэдий тийм ч түүхэн нутаг болон хэл аялгуугаар ялгардгаас Цахар, Сөнөд, Үзэмчин, Авга ба Авханар, Урад, Ордос, Хошууд, Халх, Баарин, Ар хорчин, Онгиуд, Хишигтэн, Хорчин, Харчин, Дөрвөд, Барга, Буриад, Түмэд, Өөлд, Торгууд гэх мэтээр олон яст Монголчууд Өвөр Монголд байгаа. Өвөр Монголын хэл шинжлэлийн газраас ангилснаар тэндэх Монгол хэлийг Урд Монголын (магадгүй урд биш өвөр байж мэднэ), Ойрад, Барга-Буриад гурван аялгуутай гэдэг. Халхтай ойр Цахар аялгууг Шулуун хөх хошууныхны аман аялгуунд үндэслэн Өвөр Монгол дахь Монгол хэлний баримжаа авиа гэж тогтоожээ. Монгол хэлээр бичих, уншихдаа Монгол бичгээ гээлгүй хэрэглэж байгаа.
Хэнтийн нуруу
Хэнтийн нуруу нь Монгол Улсын Хэнтий болон Төв аймгийн нутагт орших нуруу юм. Чингис хааны төрсөн нутаг бөгөөд түүнийг нутаглуулсан гэгддэг Бурхан Халдун уул нь Хэнтийн нуруунд харьяалагдана. Ноён оргил Асралт хайрхан нь далайн түвшнээс дээш 2,799 метр өргөгдсөн.
Өвөр Монгол
Эшлэл
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл  Ангилал:Хятад улсын өөртөө засах орон Ангилал:Монголын түүхэн улс
Хэнтийн нуруу
Ангилал:Азийн нуруу Ангилал:Монголын нуруу Ангилал:Оросын нуруу Ангилал:Хэнтий аймгийн газар зүй Ангилал:Төв аймгийн газар зүй Ангилал:Өвөр Байгалын хязгаарын газар зүй
Пёнчан-гүнь
thumb|Канвонь аймаг дахь Пёнчан хошуу Пёнчан хошуу (солонгосоор 평창군 - пёнг-чанг-гүн) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь аймгийн хошуу (군 күнь). 1463.7 км² газар нутагт нь 2008 онд 43,706 хүн оршин сууж байсан. Хошууны нутаг 1 балгас (ып), 7 сум (мёнь) болон хуваагддаг. Хоёр ч олимпод нэр дэвшээд өнгөрсний дараа 2018 оны өвлийн олимпыг Пёнчан хүлээн авсан.
Ангилал:Канвонийн суурин  Ангилал:Өмнөд Солонгосын орон нутгийн тойрог
Вадуц
Ваду́ц (Vaduz дуудлага [] эсвэл [], Лихтенштайн аялгаар  ) — Лихтенштайны нийслэл, 5229 хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Лихтенштайны суурин Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Лихтенштайны коммун Ангилал:Альпийн Райн мөрний суурин
Педосфер
Дэлхийн геосперын харилцан үйлчлэлийн үр дүнд байгалийн хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр уулын гадаргаас үүсэж дэлхийн хуурай гадаргын өнгөн сэвсгэр хэсгийг хөрс гэнэ. Хөрс нь дараах нэгдлүүдээс үүссэн байдаг. Хөрс үүсвэрийн 5 хүчин зүйл байдаг гэж Докучаев анх тодорхойлсон. Үүнд: Дэлхийн бөмбөрцгийн хуурай гадаргын ихэнх хэсгийг эзлэн орших талст хатуу чулуулагийг уулын чулуулаг гэнэ. Уулын чулуулгийн өнгөн хэсэгт өгөршилийн дээд үе өгөршилд орсон хэмэгдэх үйрмэг чулуулаг нь хөрс үүсэх организм амьдрах нөхцөл бүрдүүлсэн энэ үеийг хөрс үүсгэгч эх чулуулаг гэнэ. Эх чулуулгийг гарал үүслээр нь магмийн чулуулаг, тунамал чулуулаг, хувирмал чулуулаг гэж ангилна.
Хөрс үүсэх процесс
Хөрс үүсэх үйл явцад уур амьсгал гол үүрэгтэй. Уур амьсгалын элементүүдэд доорхи зүйлийг багтаана. Агаарын чийгшил дулаан нь голлох үүрэг гүйцэтгэдэг. Ургамал ургалтын хугацаанд 10 градусаас дээш температурт байх хоногийн дулааны нийлбэрээр нь нийт газар нутгуудийг дараах байдлаар бүсчилдэг.
Уур амьсгалын чийгшилийн горимоор нь:
Эдгээр зүйлүүдийн нэгдмэл үйлчлэлээр эрдэс бодисын задрал ба нийлэгжил уусамтгай нэгдлүүдийн хуримтлал ба алдагдал, бодис элементийн зөөцөл зэрэг үндсэн үйл явц өрнөнө. Органик ертөнцийн үйлчлэл үгүй бол хөрс ба чулуулгийн хооронд ялгарах юм бараг үгүй болно. ногоон ургамлын үйлчлэлээр 5.3х1010 тонн ногоон ургамлын үйлчлэлээр 5.3х1010 тонн биомасс үүсдэг.
Газрын хотгор гүдгэр нь хөрс үүсвэр шууд ба дан үйлчлэл үзүүлнэ. Хотгор гүдгэрийн хэлбэршил нь дэлхийн бүс нутгийн орон нутгийн гэсэн 3 түвшинд хуваагдана. Дэлхийн түвшин нь эх газар ба далайн хотгорууд хамаарна. Бүс нутгийн түвшинд хотгор гүдгэрт эх газрын хүрээний атираашлын бүсүүд орно. Харин орон нутгийн түвшинд хотгор гүдгэр нь гадаргын тодорхой хэлбэршлийн анхдагч бүтцийг ялган заана хөрсөнд шингэх гэрэл дулаан чийг зэрэг нь газрын гадаргын хэлбэрээс хамаарч янз бүр байх тул үүгээрээ газрын гадаргууд хөрс үүсвэрийн явцад ихээхэн нөлөөтэй.
Залуу хөрсүүд орчиндоо нэгэнт тэнцвэрт харьцаанд орших, хөгжлийн үйл явц нь жигдэрсэн, бүслэг тархалттай хөрс юм.
Хөгжин буюу насжуу хөрсүүд хурдас хуримтлалын төгсгөлд хөгжиж буй геологийн тодорхой хугацаанд сэргээгдэх нөхцөлгүй болсон хөрс юм.
Хөрсний насыг жилийн бүрдлээр нь харьцуулан тодорхойлоход голчлон эрдсийн талст бүтцийн суурь зангилааны элемент хөнгөн цагаан, төмөр, цахиур, болон тэдгээрийн ислийн агуулалтыг ашиглах ба уг элементүүдийн агуулалт өндөр байх тусам насжилт их байдаг. Хөрсний нас нь орших гадаргынхаа хэлбэршил ба байршилаас хамаарна.
Эдгээрээс газрын тогтоц болон, цаг агаарын хүчин зүйлсийг авч үзье.
Хотгор гүдгэр:
Хөрсөн бүрхэвчийн үүсэл хөгжилд газрын гадаргын хэлбэршлийн үүрэг, ач холбогдол өндөр юм. Тэрээр хөрсөнд шууд ба дам үйлчлэл үзүүлнэ. Хотгор, гүдгэр нь хөрсөнд: Харин дам үйлчлэл нь: Хотгор гүдгэрийн хэлбэршил нь дэлхийн, бүс нутгийн ба орон нутгийн гэсэн 3 түвшинтэй. Хотгор гүдгэрийн хэлбэршлийн дэлхийн түвшин нь түүний гадаргын анхдагч ялгаа болох бөгөөд эх газар ба далайн хотгоруудыг хамаарна. Бүс нутгийн түвшний хотгор, гүдгэр нь эх газрын хүрээний атираашлын ба тавцангийн бүсүүд далайн хотгор ба голдоч нуруудын цувааг хамрах тектоникийн нэгдүгээр эрэмбийн ялгарал болно. харин орон нутгийн түвшний хотгор гүдгэр нь гадаргын тодорхой хэлбэршлийн анхдагч бүтцийг, тухайлбал атираашлын системийн үндсэн массив ба салбар хэсэг, тавцангийн төв ба зах хаяа /эсвэл өндөрлөг ба нам талууд/ бүсийг нь ялган зааглана.
Гадаргын өндөршлийг үнэмлэхүй ба харьцангуй хэмжээгээр үнэлэх боловч, аль аль нь хөрсний үүсэл хөгжилд утга төгс илэрхийллээ олсон байдаг. Тухайн хөрсний орших үнэмлэхүй өндөршил нэмэгдэх тутам дулаан хангамж нь буурна. Дээш 1000 м өгсөх тусам агаарын дулаан 6 хэмээр багасдаг. Хөрсний ба агаарийн чийгийн хангамж нэмэгдэнэ. Энэ байдал уур амьсгалын бүслүүр, газарзүйн байрлалаас хамаарч, харилцан адилгүй шинжтэй. Тухайлбал: сэрүүн бүсийн эх газрын дотоодын уулсаар 3000-3500м өндөрт 250-400 мм, 3500-4500 м өндөрт 500-1000 мм харин хэт өндөр буюу 6000-8000 м өндрөөр 3000мм орчим хур тунадас тус тус унадаг бол, энэ тоо пропикийн бүсийн уулсын дээрх өндөрүүдэд 500-1000, 2000-3000, 4500мм-ээс дээш болж хувирна. Ингэж чийг нэмэгдэх тусам хөрсний хүчилшил өсч угаагдал ба өгөршил эрчимжин, органик бодисын болон химийн бүрдэл тодорхой зүй тогтлоор хувьсан өөрчлөгдөнө. агаарын өндөршлийн түвшин нь хөрсний чийг, дулааны горимд үндсэн хүчин зүйл зайлбаргүй мөн аж. чийг ба дулааны горим нь хөрсний хими, физик, биологийн амьдралын хэм хэмжээг тодорхойлох үндсэн нөхцөл болно.
Гадаргын хэлбэр бол хөрс үүсвэрт өндөршлөөсөө дутуугүй үүрэг бүхий хүчин зүйл. Газрын гадаргын үндсэн төрхийг гүдгэр, хотгор, тэгш гэсэн анхдагч хэлбэрт хуваана. Энэ хур тунадасаар буусан ус чийгийн анхдагч хуваарилалтын хүчин болох бөгөөд үүгээр дамжин хөрсний уусмалын үндсэн шинж тодорхойлогдоно. Тухайлбал, хөрсний уусмалын хүчиллэгийн шинж ба найрлага гадаргын шинж хэлбэрүүдээс шууд хамаарна. Гүдгэр гадарга голчлон өгөршлийн суурь болох агаад шүлтээ алдсан, харин эрдсийн торын зангилааны элементүүдээр баяжсан, хөнгөн бүтэцтэй хөрс үүсэх нөхцөл болох бол, тэгш гадаргыг дагалдан хурдсын зузаан үелэл бүхий давсжсан буюу карбонатжсан шаврархаг хөрсүүд тархана. Монгол орны нөхцөлд гүдгэр гадаргаар хойд нутгаар хүчиллэг сиаллит, өмнөд хэсгээр ханасан сиаллит, харин хотгор гадаргаар дан ханасан буюу шохойжсон сиаллит хийгээд давсны хуримтлалын давхарга зонхилдог.
Гадаргын хэвгий буюу хажуугийн өнцөг, хажуугийн урт зэрэг нь хөрсний үүсэл хөгжлийн бас нэгэн чухал хүчин зүйлсийн бүлэг болно. гадарга хэдий их хэвгий байх тусам хажуугийн үйл явц төдий хэр эрчимтэй явагдана. Тухайлбал шингэний кинематикийн дагуу хажуугийн доод хэсэг рүү гадаргын хийгээд хөрсний ус чийгийн эрчимтэй зөөгдөл явагдаж, түүний хамт хурдас ба хөрсний бодис, элементүүд жинхэнэ ба коллойд уусмалын хийгээд механик хагшаас хэлбэрээр идэвхтэй шилжилтэд ордог байна. мөн хурдсын нарийн ширхгийн хэсгүүд ийм үйлчлэлээр идэвхтэй зөөгдөлд ордог болно. хэвгийн хөрс харьцангуй хуурай, уусах нэгдлийн нөөц багатай бөгөөд чулуурхаг, хэмхдсэрхэг байдаг.
Хажуугийн урт хөрсний үүсэл, хөгжил, шинж чанарт ихээхэн үүрэгтэй. Ÿлангуяа хажуугийн доод хэсэг ба бэл хормойн, хотос хөндийн хөрсний шинж чанар бүрэлдэхэд тэрээр чухал хүчин зүйл болдог. хажуу урт байх тусал бэл, хормойн хөрсний чийгийн хангамж илүү сайн байх зүй тогтолтой. Хажуугийн дагууд шилжих хөрсний болон гадаргын усны масс улам бүр нэмэгдэх агаад үүний улмаас хөрс усаар ханах чиглэл нь ус чийгийн шилжих чиглэлийн эсрэг байна. хажуугийн доод хэсгийн хөрсүүд эхэлж чийгээр ханаад энэ ханалт дээш өгсөн үргэлжилдэг. Хажуугийн дагууд хурдсын ширхэгийн тархалт, хуримтлалын ялгарал үүссэн байх ба үүнийг эрозийн катен гэнэ. Эрозийн катен нь тодорхой эрэмбэ дарааллаар байрлах бөгөөд тэдний хурдсын ширхэг нь хажуугийн дагууд доошлох тусам нарийсдаг. Эрозийн катений энэ чанар нь хажуугийн хөрсний катений ялгарал үүсэх үндсэн нөхцөл болно. энэ ёсоор, доод түвшний хөрсний катениууд шаварлаг, хүнд бүтэцтэй улмаас чийг шингээлт, шингээх цогцсын ханалтаар сайн байна. уулын хажуугийн доод хэсэг, бэл хормойн хэвгий бага байх тохиолдолд том ширхэгт хэсгүүд нь энэ орчимд ихээр хуримтлагддаг. Ялангуяа хурдсын давхаргын дээд үелэлээр элс, хайрга, хэмхдэс чулуулаг голлох нь бий. Үүнийг эрозийн катены инверси гэдэг. чийгийн хангамжийн нөхцлөөс хамаарч, хөрсний катенаар түүний химм, геохими, физик, биологийн болон механик шинжүүд нь мөн л тодорхой зүй тогтлоор хөрсний орон зайд ялгарал үүсгэсэн байдаг. хөрсний катенууд чийгшлээр төдийгүй, давс ба уусах бодисын зөөгдөл хуримтлал, өгөршлийн үндсэн шинж төлөв хийгээд хөгжлийн зэргээрээ харилцан адилгүй байх ажээ. Ер нь хажуугийн дээд хэсгийн хөрсүүд харьцангуй залуу байх агаад гадаргын налуугийн өнцөг их байх тусам энэ шинж нь улам бүр тодорхой ажиглагддаг билээ.
Гадаргын хэлбэршлийн хөрсөн бүрхэвчинд үзүүлэх шууд үйлчлэлээс түүний уур амьсгал, организм, гүний усан сүлжээ зэрэг байгалийн бусад хүчин зүйлд үзүүлэх замаар биелэл болох дам нөлөөлөл үүснэ. Гадаргын хэлбэршил нутгийн уур амьсгалд нөлөөлөхдөө:
Цаг хугацаа
Хөрсийг бүрдүүлдэг элемент хүчин зйүлүүдээс хамаарч хөрс үүсэх явц нь бараг хэдэн сая жилийг дамнана. Хөрсний гадарга дээр байгаа материалууд нь ихэвчлэн салхинд үлээгдэж алга болдог ба шинээр салхиар зөөгдөн ирсэн материалууд дахин тогтворжих гэх мэтээр хөрс үүсдэг. Газрын байрлал, цаг уур, биологийн үйл явц, огцом өөрчлөлтүүд зэргээс үүдэн хөрс нь аливаа нэг өөрчлөлтөөс маш их хүчтэй хамааралтай байдаг байна.
Ангилал:Биологи Ангилал:Хөрс судлал Ангилал:Геологи Ангилал:Дэлхийн мандал
Лабрадорын тэнгис
Лабрадорын тэнгис нь Канадын Лабрадорын хойг ба Гренландын хооронд орших тэнгис юм. Хойд хэсгээрээ Дэвисийн хоолой, өмнөд хэсгээрээ Хойд Атлантын далайтай холбогддог бөгөөд Хойд Атлантын далайн нэг хэсэг гэж үзэх нь бий. Гол хэсэгтээ гүн нь ойролцоогоор 3км хүрэх бөгөөд баруун өмнө, баруун хойд, зүүн хойд хэсэг нь Эх газрын тавцан дээр оршино. Өвлийн улиралд хөвөгч мөсний улмаас далайн тээвэр хийхэд бэрхшээлтэй. Лабрадорын урсгал урсана.
Нэр нь 1498 онд тус нутгаар аялсан анхны европ хүн болох португалийн далайн аялагч Жуан Фернандеш Лабрадор тай холбоотой ажээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Атлантын далайн тэнгис Ангилал:Канадын газар зүй Ангилал:Гренландын ус зүй
Бразилын волейболын эрэгтэйчүүдийн үндэсний шигшээ баг
Бразилын волейболын эрэгтэйчүүдийн үндэсний шигшээ баг (Seleção Brasileira de Voleibol Masculino) нь Бразилын волейболын үндэсний шигшээ баг юм. Тус баг Бразилын волейболын холбооны (Confederação Brasileira de Voleibol) удирдлаган дор олон улсын тэмцээнүүдэд оролцдог. 2001 оноос Бразилын багийг дасгалжуулж буй Бернардиньо мэргэжилтэнгийн удирдлаган дор жинхэнэ «мөрөөдлийн багийн» тоглолтыг үзүүлсээр байгаа бөгөөд «Дэлхийн чансааг» чансааг тэргүүлж буй.
Одоогийн бүрэлдэхүүн
Ерөнхий дасгалжуулагч: 🇧🇷 Бернардиньо
Эшлэл
Бразил Ангилал:Бразилын волейбол волейбол
Киётакэ Хироши
Замнал
2012 оны зун Германы «Нюрнберг» олимпт Японыг төлөөлөн амжилттай тоглосон хагас хамгаалагч Киётакэг элсүүлэв.
«Нюрнберг» «Ханноверт» 2014 оны долоодугаар сарын 25-нд Киётакэг 4.3 сая еврогоор худалдав. «Ханноверын» дебют тоглолтоо наймдугаар сарын 23-нд Шалькег талбайдаа ялахад (2:1) хийсэн бол гоолоо аравдугаар сарын 25-нд хүчирхэг «Дортмундын» талбай дээр хаалттай цохилтоос хийж ялалт (0:1) авчирсан юм.
Шигшээ
2011 оны наймдугаар сарын 10-нд Япон Өмнөд Солонгосыг ялахад (3:0) Киётакэ анх гараалжээ.
Амжилт
Багийн:
Гадны холбоос
Ангилал:Японы хөлбөмбөгчин Ангилал:Японы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Оита Тринита багийн тоглогч Ангилал:Черезо Осака багийн тоглогч Ангилал:Нюрнберг багийн тоглогч Ангилал:Ханновер 96 багийн тоглогч Ангилал:Япончууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Жо Смит
Жозеф Лейнард "Жо" Смит (Joseph Leynard "Joe" Smith, 1975 оны долоодугаар сарын 26-нд төрсөн) — америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Лос-Анжелес Лейкерс багаас зодог тайлсан тоглогч юм.
1995 оны драфтын №1 эрэмбээр Голден Стэйт Уорриорз багт элссэнээс хойш олон баг дамжсан Смит Чаки Браун, Тони Массенбург болон Жим Жексон нартай ижил түүхэнд бичигддэг.
Смит НБА-д элссэн жилдээ 15.3 оноо, 8.7 бөмбөг авалт дунджилж, шинэ тоглогчдын тавдугаарт эрэмбэлдсэн байдаг. 1996-1997 оны улиралд 18.7 оноо дунджилсан нь шилдэг үзүүлэлт болсон юм.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1975 онд төрсөн
Газар хөдлөлт
Газар хөдлөлт гэдэг нь газрын царцдасаас энерги чөлөөлөгдөж, сейсмийн долгион үүсгэхийг хэлнэ. Үүссэн долгионыг сейсмометрээр хэмжиж авах ба газар хөдлөлтийн хүчийг момент магнетудаар, эсвэл Рихтерийн шаталбараар хэмждэг байна. Рихтерийн шатлалыг сүүлийн үед өргөн хэрэглэхгүй байна. Рихтерийн шаталбараар 3-с бага магнитуд бүхий газар хөдлөлт хүнд онцгой мэдрэгдэхгүй, харин магнитуд 7, түүнээс дээш болох үед том талбай хамарсан сүйрэл болно.
Газар хөдлөлтөөр газрын гадаргуу чичирч, заримдаа хөрсөнд эвдрэлд гарч ан цав үүсдэг байна. Газар хөдлөлтөөр хөрсний гулсалт үүсэж, галт уул идэвхижих болно. Томоохон газар хөдлөлт далайд тохиолдвол цунами бюу далайн шуурга үүснэ. Ерөнхий тохиолдолд газар хөдлөлт гэдэг ойлголтод байгалийн болон хүний нөлөөгөөр үүсэх бүх төрлийн чичирхийлэлийг багтааж байна. Газар хөдлөлт нь царцдаст үүсэх хагарал, ихээхэн хэмжээний хийн ихэвчлэн (газрын гүн дэх метан) шилжилт, галт уулын үйл ажиллагааны идэвхижилт, хөрсний гулсалт, минаны тэсрэлт, цөмийн бөмбөгийн туршилт зэргээр үүснэ.
Газар хөдлөлт үүсэж байгаа голомтыг гипоцентр буюу фокус гэх ба гипоцентрын эгц дээр, газрын гадаргуу дээрхи цэгийг эпицентр гэнэ.
Газар хөдлөлтийн шалтгаан
Тектоник гаралтай газар хөдлөлт дэлхий дээр хаа сайгүй тохиолдоно. Дэлхийн гүн дэх чулуулаг агшилт, суналтанд орох үед үүссэн энерги, тухайн чулуулаг тасарч эвдрэх үед хагаралын хавтгайн дагуу чөлөөлөгдөх үзэгдэлтэй холбоотойгоор газар хөдлөлт үүснэ.
Плитийн трансформ ба конвергент заагуудын нь газрын гадаргууд, маш том хагарлын дагуу байрлах ба плитүүд энэ заагийн дагуу хөдөлж байдаг. Хагаралын дагуу уг хөдөлгөөнд ямар нэг өөрчлөлт орж, хөдөлгөөн зогсоход плитийн түлхэх хүчнээс ихээхэн энерги, тухайн хөдлөхөө болисон плитийн зааг, хагарал орчимд хуримтлагдана. Хуримтлагдаж буй энерги саадыг эвдэх хэмжээнд хүртэл энэ зогсонги байдал үргэлжлэх ба энерги хязгаараас давахад хөдөлгөөн огцом хөдлөхөд хуримтлагдсан энерги чөлөөлөгдөн газар хөдлөлт үүснэ.
Хуримтлагдсан нийт энергийн зөвхөн 10% нь сейсмийн долгион буюу чичирхийлэл үүсгэдэг бөгөөд дийлэнхи нь хагарал үүсгэх, хагаралын дагуу үрэлтийн дулаан болон хувирдаг байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Байгалийн гамшиг
6 сарын 11
6 сарын 11 нь Григорийн тооллын жилийн 162 дахь (өндөр жил бол 163 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 203 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт баярууд
0611 #11
Колизей
thumbnail|right|Ромын колизей Колизей нь Ром хотноо орших аварга том амфитеатр /эртний задгай үзүүлбэрийн газар/ юм. Ромын эзэн хаан Веспасианы зарлигаар эхлүүлсэн уг байгууламж Титийн үед буюу МЭ 72 – МЭ 80 оны хооронд 8 жил баригдаж дуусчээ. Колизей 50000 - 80000 үзэгчийн багтаамжтай бөгөөд уртасгасан дугуй хэлбэртэй, гадна талдаа нуман хаалганы хэлбэр бүхий гурван давхар нийтдээ 240 цонхтой юм. Эдгээр цонхны цаана үзэгчид амрах, жижиг худалдаа хийх өрөөнүүд байдаг. Уг байгууламжийн гадна талыг гантигаар өнгөлж 64 том хаалгаар нь үзэгчид орж ирэх ба тайзнаас 4 метр өндөр ханаар заагласан 80 эгнээ суудалтай. Театрын доод хэсэгт нь өндөр саравч дор хаан болон Ромын язгууртнуудад зориулсан суудлууд байна. Тэдгээрийг хааны ордонтой газар доогуурх хонгилоор холбожээ.
Колизей дээвэргүй учир бороо орсон юм уу халуун нар төөнөсөн үед зотон саравчийг татлага олс татаж театрыг бүрхдэг байжээ. Хоёр, гуравдугаар давхрууд эр зоригийг илэрхийлсэн гантиг баримлуудаар чимэглэгдсэн байдаг байв.
Амфитеатр нь 846 тохой буюу 258 метр өргөнтэй байдаг. Энд гладиаторуудын ирүүл тулаан, махчин араатнууд хоригдлуудыг хэрхэн идэж байгаа болон мэсчин боолуудын амьтдын эсрэг тулалдаануудыг явуулдаг байв. Колизейд Ромын эзэнт гүрний иргэдийг хөнөөдөггүй байв.
Колизей бол Дэлхийн 7 гайхамшигийн нэг юм.
Эшлэл
Ангилал:Ром дахь эртний барилга байгууламж Ангилал:Цэнгэлдэх хүрээлэн Ангилал:Эртний Ромын амфитеатр Ангилал:Эртний баяр ёслол ба уламжлалт зан үйл Ангилал:Челио (дүүрэг) Ангилал:1-р зуунд барьсан
Кашгар тойрог
Кашгар (үүнээс өөрөөр Каши гэж болох) — Хятад улс (БНХАУ)-ын Шиньжян орон (ШУӨЗО)-ы харъяат тойрог буюу аймаг.
Зураг
Ангилал:Шинжааны суурин Ангилал:Хятадын захиргааны дүүрэг
Янгү-гүнь
thumb|Канвонь аймаг дахь Янгү хошуу Янгү хошуу (солонгосоор 양구군 - янг-гү-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Канвонь аймгийн хошуу (군 күнь). 646.8 км² газар нутагт нь 2008 онд 21,303 хүн оршин сууж байсан. Хошууны нутаг одоогоор 1 балгас (ып), 4 сум (мёнь) болон хуваагдаж байгаа
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг нь Монгол улс, мөн Монголын Хөлбөмбөгийн Холбоонд харьяалагддаг, 1959 онд байгуулагдсан, гэвч 1960-1998 он хүртэл ямар нэгэн тоглолт хийсэнгүй. Монголын цэнгэлдэх хүрээлэн нь «МХХ Хөлбөмбөгийн төв» ба ерөнхий дасгалжуулагч нь Масэ Шүүичи хэмээх эрхэм юм.
Түүх
Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг нь 1959 онд байгуулагдсан.
Одоогийн бүрэлдэхүүн
Монгол улсын хөлбөмбөгийн шигшээ багийн гарааны бүрэлдэхүүн.
Эх сурвалж
Ангилал:Азийн хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг  хөлбөмбөгийн шигшээ
Борооны цув
thumb|upright|Шар цувтай хүүхэд Борооны цув гэдэг нь борооноос хамгаалж өмсөх цув юм.
1830-аад онд Томас Барберри "Барберри" нэрээр ус нэвтрүүлдэггүй цув худалдаалж эхэлсэн бөгөөд түүнийг нь дэлхийн нэгдүгээр дайны үед Английн агаарын цэргүүд өмсдөг байлаа.
Сүүлийн үед өмд, цамцнаас бүрдэх борооны хувцас дэлгэрч буй бөгөөд технологи нь сайжирч, хөлрөхөөс хамгаалдаг хувцас хийгдэж байна.
Интелийн Олон Улсын Шинжлэх Ухаан ба Инженерчлэлийн шалгаруулалт
Гадна холбоос
Албан ёсны сайт.