cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цардуул
Зүүлт тайлбар
Ангилал:Нөөц бодис  Ангилал:Нөөц бодис Ангилал:Эмийн туслах бодис Ангилал:Хүнсний бүтээгдэхүүний агуулгын бодис
Барбара Андерсон
Барбара Андерсон нь Шинэ Зеланд төдийгүй бусад олон улс оронд зохиол бүтээлээ таниулсан зохиолч бөгөөд анхны номоо 60 насандаа хэвлүүлж 10 гаруй ном бүтээл туурвисан зохиолч юм.
Ажил мэргэжил
1947 онд Барбара Андерсон нь Отагогийн их сургуульд шинжлэх ухааны бакалавр зэрэгтэй төгссөн.
1951 онд Шинэ Зеландын усан цэргийн офицер Нейл Андерсонтой гэрлэв.
Уран бүтээлүүд
Ангилал:Шинэ Зеландын зохиолч Ангилал:1926 онд төрсөн Ангилал:2013 онд өнгөрсөн
Мөнгөн зүү (гитарын гоцлол)
“Мөнгөн зүү” гитарын гоцлол нь Монголын анхны поп-рок гитарчин, ТШ, МУУГЗ хөгжмийн зохиолч Самбуугийн Баатарсүх ийн гитар хөгжимд зориулсан бүтээлүүдийн нэг. Тэрээр энэхүү гоцлолоо дорно дахины уламжлалт эмчилгээний арга зүү эмчилгээний гайхамшгийг өөрийн биеэр мэдэрснээс үүдэн зохиосон гэдэг. “Мөнгөн зүү” гоцлол 1995 онд зохиогджээ.
Гоцлолын нэрний тухай:
Зохиогч гоцлолоо "Мөнгөн зүү" гэж нэрлэсэн.
Гоцлол 1990-ээд оны сүүлээр Монголын Радиод "Мөнгөн зүү" нэрээрээ авагдсан.
1998 онд “Цэнхэр залаа” хуурцагт гоцлол "Таван-Эрдэнэ" нэрээр орсон.
2016 онд “Цэнхэр залаа” цомогт мөн “Таван-Эрдэнэ” нэрээр орсон.
Гоцлол төрсөн тухай зохиогчийн дурсамжаас:
Тэр үед миний гоцлол гитарын концертын бэлтгэл ажил явагдаж ачаалал ихтэй ажиллаж байлаа. 1969-1972 онд Монголын Радиод анх бичигдэж 1992 он хүртэл Радиогоор явж ирсэн гоцлолуудаа хөгжмийн анхны тэр бүтэц, зохиомж, найруулга, дуугаралт, аранжировкаар нь дуу бичлэгийн студид дахин бичүүлэхээр ажиллаж байх үед гар саажиж гэнэт мэдээгүй болоод унжчихад “За ингээд гитараа барих минь ч өнгөрлөө дөө” л гэж бодогдож байсан.
Би анх 1955-1956 оны үед долоо найман настай байхдаа өвөөгийнхөө найз нэг местный орос ах гитардаж дуулахыг хараад гитар хөгжимд их дурласан шиг байгаа юм, гитартай болох гэтэл хоршоо дэлгүүрт гитар байдаггүй, ойр хавийн орос айлуудаас эвдэрч хэмхэрсэн гитар цуглуулж өвөөтэйгээ нийлж гитар босгох гэж оролдож бүтэлгүйтэхэд харин тэр өвөөгийн найз орос ах долоон утастай гитараа надад өгч хоёр дуу зааж өгч байсан гэж бодохоор тэр үед (1995 онд) бол гитартай нөхөрлөөд дөчин жил болсон байсан байгаа юм.
Саажиж мэдээгүй болсон байсан гар минь эргэж мэдээ ороход энэ гоцлолын ая надад сонсогдсон болохоор гоцлолоо "Мөнгөн зүү" гэж нэрлэсэн.
Сонсох
1.С.Баатарсүх гитараар гоцлон хөгжимдсөн:
Lhagva Purev, МУУГЗ Баатарсүхийн гитарын аяз Таван эрдэнэ, 2017-02-09 Ангилал:1995 оны хөгжмийн бүтээл Ангилал:Монголын хөгжим
Варшавын Их сургууль
Түүх
Их сургууль нь Оросын Эзэн хаан Александр I-ийн үед байгуулагдсан (Польш улс Оросын мэдэлд байсан үе) бөгөөд 1817 оны 9-р сарын 20-нд нээгдэж Варшавын хотын Эзэн хааны Их сургууль гэж нэрлэдэг байсан бөгөөд теологи /шашин судлал/, хууль, захиргааны шинжлэх ухаан гэсэн 5 тэнхимээс бүрдэж байжээ.
Их сургуулийн эхлэл нь Наполеоны үеийн хоёр сургуультай холбоотой байдаг - 1808 оноос хойш Хууль зүйн сургууль, нэг жилийн дараа байгуулагдсан Анагаах ухааны сургууль. Хожим нь их сургуулийн хоёр чухал факультет болж өөрчлөгдсөн хоёр сургууль хоёулаа Варшавын Гүнт улсын өдөр тутмын үйл ажиллагаанд шаардлагатай мэргэжилтнүүдийг бэлтгэх ёстой байв. Их сургуулийг байгуулахыг дэмжигчид маш их байсан. Станислав Потоцки, Шашны шашны шашны болон олон нийтийн боловсролын асуудал эрхэлсэн Засгийн газрын комиссын сайд, санваартан Станислав Сташич нар. Их сургуулийн үүсгэн байгуулах тухай актыг 1816 оны 11-р сарын 19-нд Оросын хаан, Польшийн хаан I Александр гаргасан. Тэр цагаас хойш тус их сургууль нь Станислав Сташич тэргүүтэй Ерөнхий зөвлөлийн удирдлаган дор ажиллаж эхэлсэн. 1818 оны 5-р сарын 14-нд нээгдсэн Их сургуулийн албан ёсны нэр нь: Варшав хотын Хааны Их сургууль.
Орчин үе
Өнөөгийн байдлаар Ректор нь их сургуулийн үйл ажиллагааг удирддаг. 4 Проректоруудын тусламжтайгаар тэрээр захиргаа, эдийн засгийг удирдан чиглүүлж, Их сургуулийг гаднаас төлөөлж, ажилчид, оюутан, докторантуудын тэргүүний үүрэг гүйцэтгэдэг. Тэрээр мөн их дээд сургуулиудын үйл ажиллагааны тайланг Шинжлэх ухаан, дээд боловсролын яаманд жил бүр гаргаж байх үүрэгтэй.
Бакалавр, магистрантурт 2020 онд 40.2 мянган хүн суралцаж байсан. Варшавын их сургуулийн өдрийн оюутнууд эчнээ оюутнуудаас (31.4 мянга) гурав дахин их байна. Варшавын их сургуульд 2,4 мянган докторант суралцаж байна. Тэдний дотор гадаадын 276 иргэн байна. Их сургуульд жил бүр 250 орчим хүн докторын зэрэг хамгаалдаг. 2.1 мянга нь аспирантурт суралцагчдын тоо юм. Мэргэжлийн шинэ ур чадвар эзэмшиж, сонирхлоо хөгжүүлж, ур чадвараа дээшлүүлж, хөгжүүлэх хүсэлтэй хүмүүст 66 сургалтын хөтөлбөрөөс сонголт хийх боломжтой. Хичээлийн энэ хэлбэрийг зөвхөн магистрын төгсөгчдөөс гадна нэгдүгээр дамжааны сургуулиа төгссөн хүмүүс ашиглах боломжтой.
Варшавын Их сургууль 7.7 мянган ажилтантай. Эдгээрт эрдэм шинжилгээний багш нараас (3.9 мянга) гадна бусад хүмүүс орно. захиргааны ажилчид, номын санчид. Тус сургууль бол Мазови дахь хамгийн том ажил олгогчдын нэг юм. Ажилчдынхаа тоогоор "Форбес" сэтгүүлээс Польшийн томоохон компаниудын жагсаалтад багтсан ихэнх корпорацуудаас түрүүлж байна.
Варшавын их сургуульд 3.8 мянган гадаадын иргэн дипломын буюу эрдмийн солилцооны хөтөлбөрийн тэтгэлэгт хамрагдан /Монгол оюутнууд мөн/ суралцдаг. Варшавын их сургуульд суралцаж буй гадаадын иргэдийн нийт оюутны тоонд эзлэх хувь өмнөх жилтэй харьцуулахад өөрчлөгдөөгүй хэвээр байна: 6.6%. 2020 онд нийт докторын оюутнуудын 10 гаруй хувийг гадаадын иргэд эзэлж байна. 1, 2-р курс, урт хугацааны сургалтад суралцаж буй гадаадын иргэд ихэвчлэн дараах салбаруудыг сонгодог: олон улсын харилцаа, санхүү, хөрөнгө оруулалт, нягтлан бодох бүртгэл, менежмент, сэтгэл зүй, сэтгүүл зүй ба хэвлэл мэдээлэл судлал, эдийн засаг, хууль зүй, хүмүүнлэгийн үйл ажиллагаа, англи хэл судлал, хэрэглээний хэл шинжлэл, зүүн судлал. Богино болон урт хугацааны оюутнуудын дунд хамгийн олон бүлэгт Украин (710), Беларусь (534), Хятад (282), Турк (108), Азербайжан (101), Узбекистан (77), ОХУ (69), Энэтхэг (59), Литва (40), Вьетнам (37) зэрэг улсууд орж байна.
Монголоос Польшид анх 1962 онд оюутнууд очиж тус Их сургуульд сурч магистраар төгссөн хүмүүс бол Нямаагийн Төмөрхуяг /эм/, Жанчивсэмбээгийн Алтангэрэл /эм/, Данзангийн Чимиддорж /эр/ нар юм.
Нобелийн шагналт төгсөгчид:
Варшавын их сургуульд суралцаж байсан Нобелийн шагналтнууд:    Хенрик Сиенкевич 1866 онд их сургуулийн адал явдалт гараагаа эхэлж, эхлээд үндсэн сургуулийн хуулийн тэнхимээс (тэр үед их сургууль гэж нэрлэдэг байсан), дараа нь Анагаах ухааны сургуульд суралцаж, дараа нь 1871 онд төгссөн Филологийн факультетэд  диплом авахгүйгээр суралцжээ. Израилийн Ерөнхий сайд асан Менахем Бегин 1935 онд Хууль зүйн факультет төгссөн. Чеслав Милош 1932 онд Хууль зүйн факультетэд суралцсан ч Вильнюс хотод үргэлжлүүлэн боловсрол эзэмшжээ. Дэлхийн 2-р дайны үед тэрээр их сургуульд жижүүрээр ажиллаж байсан. Физикч, радиобиологич Жозеф Ротблат 1938 онд физикийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан бөгөөд 1932-1934 онд Хүмүүнлэгийн ухааны факультетэд лекц уншиж байжээ. Леонид Хурвич, эдийн засагч, 1938 онд Хууль зүйн их сургуулийг төгссөн. Ольга Токарчук, зохиолч, 1987 онд Варшавын их сургуулийг сэтгэл судлалын чиглэлээр төгссөн.
Тус сургуулийн 182 барилга ашиглалтад байгаагийн 164 нь тус сургуулийн өмчийн болон дундын өмчийн барилга, байр юм. Тэдний нийт талбай нь 496.2 мянган хавтгай дөрвөлжин метр юм. м². Варшавын их сургуулийн эзэмшиж буй талбай нь 770.97 мянган хавтгай дөрвөлжин метр юм. м², үүнээс 55 мян. м² нь их сургуулийн төв байр байрладаг үндсэн кампусын талбай юм. Хотын төв дахь "Краковские пшедмейсче 26/28" дахь газар нь Варшавын аялал жуулчлалын газрын зураг дээрх чухал цэг юм. Янз бүрийн үеийн архитектурын элементүүдийг агуулсан түүхэн барилгууд нь анхааралтай зохион бүтээсэн ногоон байгууламжаар хүрээлэгдсэн байдаг. 100 гаруй төрлийн мод, 120 гаруй бут сөөг байдаг байна.
https://www.uw.edu.pl/ -Варшавын Их сургуулийн албан ёсны цахим хуудас. Ангилал:Польшийн их сургууль
Лувсанвандангийн Маналжав
Намтар
1946 онд Улаанбаатар хотын 10 жилийн нэгдүгээр дунд сургуульд элсэн суралцаж, 1954 онд наймдугаар ангийн сурагч байхдаа 10-р ангийн төгсөлтийн улсын шалгалт өгч амжилттай тэнцжээ.
1954 онд Л.Маналжав БНХАУ-ын Бээжин Их Сургуулийн хятад хэлний бэлтгэл ангид хоёр жил сурч, үргэлжлүүлэн Бээжин Их Сургуулийн хятад хэл, утга зохиолын ангид таван жил суралцаж, 1961 онд амжилттай дүүргэсэн байна.
"Намайг арван нэг хоёртой байхад л аав маань орос хэл, англи хэл үзүүлж эхэлсэн. Орос номыг надтай хамт уншаад тайлбар хийж өгөөд орхидог. Би түүнийг нь үргэлжлүүлэн толь бичиг эргүүлэн уншиж дуусгадаг байсан. Хувийн журмаар багаасаа аавын найзууд байсан том эрдэмтэн багш нарынхаа гэрт хүрч заалгадаг байлаа. Ингэж хэл сурах сонирхлын дагуу хятад хэлний мэргэжил сонгосон. Мэргэжлээ сонгоход ч аавын нөлөө их байсан. Aав минь Хятад улсыг хөгжсөн хүчирхэг орон болно, бас эртний соёлтой гэж харж байсан"
хэмээн Л.Маналжав гуай хэрхэн хятад хэл сурч судалж эхэлсэн тухайгаа дурссан байдаг.
Судлаач Л.Маналжав Монгол Улсын ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнд "Монголын нууц товчооны хэлний авиалбарын тогтолцоо" сэдвээр 1973 оны 6 дугаар сарын 29-ний өдөр хэл шинжлэлийн ухааны дэд эрдэмтний зэргийг амжилттай хамгаалжээ.
1961-1964 онд МУИС-ийн Хэл бичгийн факультетад хятад хэлний багшаар хөдөлмөрийн их гараагаа эхлүүлжээ.
1965 оноос ШУА-д шилжин 1972 оныг хүртэл ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн эрдэм шинжилгээний ажилтан.
1972-1990 онд Гадаад харилцааны салбарт хятадын асуудал эрхэлсэн мэргэжилтэн,
1991-1993 онд Гадаад хэлний дээд сургуулийн захирал,
1993-1996 онд "Шинжээч 21" дээд сургууль, Монгол мэдлэгийн их сургуулийн салбарын эрхлэгч, дэд захирал,
1996-1998 онд Монголын их дээд сургуулиудын консорциумын гүйцэтгэх нарийн бичгийн дарга,
1998-2003 онд МУБИС-ийн Дорно дахины судлалын тэнхимийн эрхлэгч,
2003-2009 онд Хүмүүнлэгийн ухааны их сургуулийн Хэл соёлын сургуулийн Азийн хэл, соёлын тэнхимийн эрхлэгч, Ази, Номхон далайн бүс судлалын төвийн эрхлэгч, багшаар,
2002 онд Тайванийн Жэньжи их сургуульд монгол хэл, эх бичиг судлал,
2006 онд Берлийн Чөлөөт их сургуульд дорно дахины судлал,
2012 онд Тайванийн Улсын номын сангийн Хятад судлалын төвд "Монголын нууц товчоо"-ны хятад орчуулгын судлалын чиглэлээр уригдан лекц уншиж, эрдэм шинжилгээний ажил хийж байсан байна.
Эрдмийн ажил
"Монголын нууц товчоо"-ны хэлний судлалаар түүний хамгийн анх бичиж туурвисан эрдэм шинжилгээний чамбай өгүүлэл бол 1968 онд хэвлүүлсэн "Монголын нууц товчооны хэлний урт эгшгийн тухай асуудал" хэмээх бүтээл юм."Монголын нууц товчоо"-ны монгол үсгийг галигласан хятад дүрс үсгийн судалгаа.
Шагнал
1993 онд дэд профессор, 2003 онд профессор цол хүртээсний зэрэгцээ 1999 онд "Боловсролын тэргүүний ажилтан", 2004 онд Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон, 2005 онд "Шинжлэх ухааны тэргүүний ажилтан", 2016 онд академич Б.Ринчений нэрэмжит шагнал олгожээ.
Ангилал:1938 онд төрсөн Ангилал:Монголын эрдэмтэн
Амарсайханы Алтанбагана
Амарсайханы Алтанбагана нь Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Комендантский проспект (өртөө)
thumb|220px| Комендантский проспект өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 2005 оны 4 сарын 2-нд нээгдсэн.
Амарсайханы Алтанбагана
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Бугатын (Говь-Алтай) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Комендантский проспект (өртөө)
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал
Буучийн Жигмэддорж
1910 онд Төв аймгийн Эрдэнэсант суманд төрсөн. 1931 оноос Улсын төв театрт жүжигчнээр ажиллаж эхэлсэн
Бүтээсэн дүр
“Мандухай цэцэн хатан” жүжгийн Мандуул хаан “Хатанбаатар Магсаржав” жүжгийн Магсаржав “Өөрийн замаар” жүжгийн Хүрэлчулуун “Зам” жүжгийн Мажиг “Тожоо жолооч” жүжгийн Тулга “Наянчулууны ой” жүжгийн Жамбалжав “Миний баясгалан” жүжгийн Жамсран “Түлхүүрийн нууц” жүжгийн Цэдэндамба “Тангараг” жүжгийн Сугсий “Оролмаа” жүжгийн Гэмпил захирагч г.м.
1946 онд Гавъяат жүжигчин
Дэлгэрхаан уул
Дэлгэрхаан уул нь Монголын гурван мянгат уулсын нэг юм. Энэ уул нь Хорьдол Сарьдагийн нурууны ноён оргил болно.
Газар зүй
Дэлгэрхаан уул нь Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотоос бараг л чанх хойд чигт ойролцоогоор 225 км-ийн зайд, мөн тус аймгийн Улаан-Уул сумаас яльгүй зүүн хойд зүгт ойролцоогоор 30 км-ийн зайд оршдог Хорьдол Сарьдагийн нурууны хамгийн өндөр уул юм. Уул 20 километрийн зайнаас ч сүндэрлэн харагдана.
Авиралт
Тус ууланд 1958 онд Монгол-Чехословакийн хамтарсан уулчдын баг анх удаа авиран гарсан байна.
Эшлэл
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Хөвсгөл аймгийн газар зүй
Хил дээрх цэргийн тоог цөөлөх тухай Зөвлөлт-Хятадын хэлэлцээр
Хил дээрх цэргийн тоог цөөлөх тухай Зөвлөлт-Хятадын хэлэлцээр гэж ЗХУ, БНХАУ-ын удирдагч нарын 1989 оны 2 сарын 4-д Бээжин хотноо байгуулсан хэлэлцээр юм. Хэлэлцээрийн дагуу хоёр улс өөрийн хилийн дагуу бөөгнөрүүлсэн цэргийн тоог цөөрүүлэх, Афганистан болон Монголоос зөвлөлтийн цэргийг гаргасан байна.
Ангилал: Оросын түүх Ангилал: Хятадын түүх
Дөрвөн ном
Ангилал:Күнзийн шашин
Хаш-Эрдэнийн Төмөрбаатар
Хаш-Эрдэнийн Төмөрбаатар нь Говь-Алтай аймгийн Шарга сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Шаргын хүн
График карт
График карт нь дэвшилтэт график техник, функц, функцүүдийг ашиглан график өгөгдлийг боловсруулж, гүйцэтгэх замаар өгөгдлийг дэлгэцэнд харуулдаг. График картыг мөн видео карт, график адаптер, график хянагч, график хурдасгуур карт эсвэл график самбар гэж нэрлэдэг. Ангилал:Компьютерын техник хангамж Ангилал:Компьютер график
Звенигородская (өртөө)
thumb|220px| Звенигородская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 2008 оны 12 сарын 20-нд нээгдсэн.
Pinterest
Pinterest (Пинтерест) нь олон нийтийн сүлжээ бөгөөд хэрэглэгчид зургийн цуглуулгаа тайлбарын хамт виртуал (хийсвэр) хатгадаг хананд хатган зүүх боломжийг олгодог.
Звенигородская (өртөө)
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал
Pinterest
Тус сайтын нэрний “P” үсэг нь pin буюу зүү гэдэг үгийг илэрхийлдэг бол “interest” нь сонирхол гэсэн үг юм. Өөрөөр хэлбэл Pinterest гэдэг нь “сонирхолтой зарлалын самбар” гэсэн утгыг илэрхийлдэг.
2010 оны гуравдугаар сард үйл ажиллагаагаа явуулж эхлэсэн. Одоо 70 сая орчим хэрэглэгчтэй.
Facebook, Twitter -ийн хэрэглэгчдийн тоо өсөхийн хэрээр Pinterest -т оруулсан сонирхолтой мэдээллийг хүмүүс харилцан хуваалцах, түгээх болсон нь хэрэглэгчдийн тоо хурдан хугацаанд нэмэгдэхэд нөлөөлсөн. Хамгийн чухал нь хүмүүс өөрсдийнхөө сонирхолтой зураг, зурганд суурилсан мэдээлэл оруулахад хялбар байсан нь тус сайт-ын давуу тал болсон.
Энэ сайтыг ашиглан мөнгө олох, зар сурталчилгаа хийх гол эх үүсвэр нь тус сайтад оруулж байгаа зурагнууд нь сонирхолтой, өвөрмөц байж хүмүүсийн сонирхолыг татдаг. Өөрөөр хэлбэл, сайхан зүйлс дээр тулгуурлаж компаниуд бараа, бүтээгдэхүүнээ сурталчлах боломжийг олгосон. Энэ нь хүмүүст нэг талаар сайхан зураг харж сэтгэлийн таашаал авах, нөгөө талаар тухайн бүтээгдэхүүний талаарх ойлголтыг авдаг.
Гоёмсог өнгө үзэмжтэй зургууд нь бүсгүйчүүдэд ихээхэн таалагддаг байна. Тиймдээ ч өдгөө Pinterest -ийн идэвхтэй хэрэглэглэгчдийн 70 гаруй хувь нь охид, эмэгтэйчүүд болсон.
Цахим холбоос
Ангилал:Нийгмийн сүлжээ Ангилал:Гэрэл зураг ба цахим хуудас
Роберт Змелик
Түүний хувийн дээд амжилт нь арван төрөлтөөр 8627 оноо (1992), долоон төрөлтөөр 6228 оноо (1997) бөгөөд тухайн үедээ улсынхаа дээд амжилтыг эзэмшиж байв. Змеликийн олимпын дэвжээнд гаргасан амжилт нь хожим дэлхийн дээд амжилт тогтооцгоосон Чехийн 2 шилдэг тамирчин Томаш Дворжак, Роман Шебрле нарт ихээхэн урам өгсөн юм.
Цахим холбоос
Ангилал:1969 онд төрсөн Ангилал:Чехийн арван төрөлтийн тамирчин Ангилал:Чехословакийн арван төрөлтийн тамирчин Ангилал:Чехословакийн олимпын аварга Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Арван төрөлтийн олимпын аварга
Шосэ
Шосэ (манж хэл:, хятад хэл: 硕塞； 1629 - 1655) нь манжийн Чин гүрний Дээд эрдэмт хааны тавдугаар агь, хошой чэнзэ чин ван юм. 1655 онд түүний ван цолыг хошой жуан чин ван гэж өөрчлөн, үе улирах төмөр малгайт вангийн зэрэг болгосноор угсаа залгамжлахад хэргэмийг нь бууруулахгүй залгамжлуулах дархан эрхтэй болжээ.
Намтар
Тэрбээр 1629 онд Дээд эрдэмт хааны Ехэ нара овгоос гаралтай татвар эмээс төрсөн. Мүгдэнгийн Чиннин ордонд Бомубогор, Фулинь нартай хамт өсжээ. 1644 онд Нара овгийн эмтэй хуримлаж, чэнзэ жүн вангийн хэргэм хүртэв. Тус жилийнхээ зун Додо чин вангийн удирдсан цэргийн бүлэгт багтаж, Ша-ань жоуг довтлон эзлэв. 1645 онд Додо чин вангийн удирдсан их цэрэг Хэнань мужийг эзлэн авахад түүний доор үүрэг гүйцэтгэхдээ Ли Зичэнгийн жанжин Жан Юсэн, Лю Фанлян нарын цэргийг довтлон бут цохижээ. Доргон ван нас барсны дараа Шосэд хошой чэнзэ чин ван (манжаар:, hošoi kesingge cin wang; хятадаар: 和硕承泽亲王) цол соёрхов. 1655 оны 1 сард Шосэ чин ван нас барсны дараа түүний ууган хөвүүн Богудо угсаа залгамжлахдаа хошой жуан чин ван (манжаар:, hošoi ambalinggū cin wang; хятадаар: 和硕庄亲王) болжээ.
Эшлэл
Ангилал:1629 онд төрсөн Ангилал:1655 онд өнгөрсөн Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Айсингиоро Ангилал:Чин улсын жанжин
Ван Личинь
Ван Личинь (хятадаар 王励勤 - wáng lìqín; англиар Wang Liqin; оросоор Ван Лицинь; 1978 онд Шанхай хотноо төрсөн) — эрэгтэй ганцаарчилсан тэмцээний гурван удаагийн (2001, 2005, 2007) дэлхийн аварга, олимпийн хошой хүрэл медальт (2004, 2008) Хятадын ширээний теннисчин.
Ангилал:1978 онд төрсөн Ангилал:Хятадын ширээний теннисчин Ангилал:Хятадын олимпын аварга Ангилал:Хятадууд
Муром
Муром (Му́ром) нь Оросын Холбооны Улсын Владимир мужид орших оршин суугчтай (мэдээ: ) хот бөгөөд Москвагаас дорно зүгт 290 км-ийн зайд Москва – Казанийн төмөр зам дээр оршдог.
Түүх
Хотын нэр нь 862 оны түүхэн баримтад анх дурдагдсан байдаг ба 6-р зуунд өнөөгийн Муром хотын орчмоор суурьшин амдарч байсан финно-угорын мурома овгоос гаралтай ажээ. 10-р зуунаас энэ суурин Киевийн Русийн бүрэлдэхүүнд багтах болсон ба Ока голтой ойр байрлалаасаа шалтгаалан маш хурдацтайгаар чухал худалдааны төв болон хөгжив. Тухайн үедээ Ока голын эрэг дээр хотын хэрмийг барьсан нь нийт 11 харуулын цамхаг бүхий модон хэрэм байсныг 18-р зуунд Их Екатерина хатан хааны зарлигаар буулгасан ажээ.
1097 онд Черниговын Вант Улсаас тасран бие даасан Муром-Рязанийн Вант Улсыг байгуулж байв. 1239 онд Бат хаанаар удирдуулсан Алтан Ордны Улсын цэрэг Монголчуудын Русь руу хийсэн аян дайны хүрээнд хотын хаалган дээр ирэв. Ингээд монголчууд Муромыг сүйрүүлж, галдан шатааж газрын хөрстэй тэгшилсэн байдаг.
1393 онд Алтан Ордны Улсын хан Тохтамыш Москвагийн Их Вант Улсын их ван Василий I Дмитриевичид Муромын Вант Улсыг өөртөө нэгтгэн хамтад нь захирах эрхийг олгов. Догшин Иван царийн үед хэд хэдэн сүм баригдсан бөгөөд тэрбээр Казанийн Ханлигийг ялсаны дурсгал болгон 1553 онд бариулсан зарын цогчин дуганыг өнөөдөр ч үзэх боломжтой юм. Мөн түүнчлэн Косма ба Дамиан цогчин дуганыг Псковын уран барилгачдаар тухайн үед бариулсан ажээ.
17-р зууны эхээр Владимирыг тойрсон олон хотуудын адилаар Муром ч бас Польш-Литвын дайралтад өртөн сүйрэв. Энэ зууны дундаас л хотыг сэргээх ажлыг эхлүүлэн, эвдэрсэн барилгуудыг зассан байна. Цөөн тооны сүмүүд нэмэгдсэнээс гадна металл боловсруулах болон арьс ширний үйлдвэрийн барилга цаашлаад зэвсгийн дарханы газрууд баригджээ. Зэвсгийн дархад нь царьт улсад олон жилийн турш нэр хүндтэй дарханы газарт тооцогддог байсан тул зарим нэгэн царьт зориулсан хийцүүд нь Москвагийн кремлийн зэвсгийн үзэсгэлэнд одоо ч дэлгээстэй байдаг аж.
Хүн амын өсөлт
Тайлбар: Хүн амын тооллогын мэдээ
Хамтын ажиллагаатай хотууд
Муром нь дараах хотуудтай хамтын ажиллагаатай:
Эх сурвалж
Ангилал:Владимир мужийн суурин Ангилал:Оросын хот Ангилал:Ока голын суурин
Лувсангийн Рагчаа
Лувсангийн Рагчаа (1915 онд Засагт хан аймгийн Ахай бэйсийн хошуу, өнөөгийн Хөвсгөл аймгийн Бүрэнхан суманд төрсөн- 2003 оны 9-р сарын 5-нд Улаанбаатар хотод нас барсан ) -Монголын радиогийн нэвтрүүлэгч.
1925 онд Наранжаргалант уулын хошууны бага сургуульд суралцаж төгсөөд Цэцэрлэг мандал аймгийн дунд сургуулийг дүүргэсэн.
1930 онд Германы нийслэл Берлин хотод хуралдсан Олон улсын пионерийн 2-р чуулганд монголын төлөөлөгчдийн бүрэлдэхүүнд орж байжээ.
1931 оноос Хөвсгөл аймгийн Эвлэлийн хорооны пионерийн эрхлэгч хийсэн.
1932 онд Эрүүлийг хамгаалах яамны Эх нялхсын хэлтэст байцаагч.
1935 оны 1-р сард Харилцан нэвтрэлцэх холбооны Ерөнхий Хороонд /Өнөөгийн Радио / нэвтрүүлэгчээр орсон байна. Тухайн үед радиогийн хоёрхон нэвтрүүлэгч байсны нэг. Нөгөө нь эрэгтэй Жалсрайн Батаа гэж хүн байжээ. 1935 оны 9-р сарын 1-нд радио өргөн нэвтрүүлэг орон даяар “Анхаараарай, радио хорооноос ярьж байна” гэж эхэлсэн тэр түүхт өдрийн нэвтрүүлгийг эдгээр хоёр хүн эхлүүлж байжээ.
Түүний тухай "Радиогийн алтан гургалдай", "Монголын эмэгтэй нэвтрүүлэгч Левитан" зэрэг нийтлэлүүд сонинд гарч байжээ.
Хунан (жанжин)
Хунан ("Гунан" буюу "Гурван" (гурван настай) гэсэн утгатай) - монголын мянгатын ноён, XII зууны сүүлээс XIII зууны эхний хагаст амьдарч байсан, Тэмүжин Чингис хааны, хожим нь түүний ахмад хүү Жочийн хамтран зүтгэгч байв.
Намтар
Хунан бол монголын гэнигэс овгийн удирдагч байсан бөгөөд энэ овог нь нирун монголчуудын салбарт ордог байв. Залуу Тэмүжин өөрийн анд Жамухаас хөндийрсний дараа өөрийнхөө улсыг байгуулах, өөр газар руу нүүх шийдвэр гаргах үед эрх мэдэлтэй болж буй ноёнтой нэгдсэн анхдагчдын нэг нь Хунан ба түүний хүмүүс болсон. Хэдийгээр "Монголын нууц товчоо" болон монголчуудын түүхийн талаарх бусад алдартай эх сурвалжуудад Хунаны үйл ажиллагааны тухай огт дурдаагүй ч тэрээр Чингис хааны бүрэн итгэлийг хүлээж, 1206 оны их хуралдай дээр мянгатын ноёны албан тушаалаар шагнуулж байсан нь мэдэгддэг. Өөрийн хамгийн үнэнч хамтран зүтгэгчдэд эрх дарх хуваарилах үедээ Чингис хааны Хунанд хандан хэлсэн үг ч хадгалагдан үлджээ:
Энэ Хунан ямар байсныг би та нарт хэлье. Боорчи, Мухулай болон бусад ноёд та нарт, бас Додай, Доголху болон бусад чэрби та нарт:
Хар шөнө тэр чоно болж хувирна,
Гэгээн өдөр хар хэрээ болно.
Зогсоход байрнаасаа хөдлөхгүй,
Явахад зогсохыг мэдэхгүй.
Дээдсийн өмнө хоёр нүүр гаргахыг мэддэггүй байсан,
Дайсны өмнө шулуун шударга байсан.
- "Монголын нууц товчоо". 210-р зүйл.
Цаашдаа Хунан гэнигэсүүдийнхээ тэргүүлэгч мянгатын ноён хэвээр үлдэж, Чингисийн ахмад хүү Жочид харьяалагдсан байна.
Рой Чапмен Эндрюс
Рой Чапмэн Эндрюс (англи. Roy Chapman Andrews; 1884 оны 1-р сарын 26-нд төрсөн 1960 оны 3-р сарын 11-нд нас барсан) -америкийн аялагч байгал судлаач профессор, Америкийн байгалийн түүхийн мүзейн Ерөнхийлөгч (англи. American Museum of Natural History, товчоор. AMNH). Монголын Говьд палеонтологийн судалгааны аялал хийснээрээ алдартай.
Намтар
1902 онд Рой дунд боловсролын гэрчилгээ авч, тэр даруй орон нутгийн Белойт коллежид (англи. Beloit College) элсэн орж, 4 жил суралцжээ. Сургуульд байхдаа Эндрюс зөвхөн уран зохиол, байгалийн шинжлэх ухааныг дуртайяа судалж байсан бол математик түүнд маш их бэрхшээлтэй байдаг байжээ.
Сургууль төгссөний дараа Нью-Йорк хотод Америкийн байгалийн түүхийн музейд ажилд оржээ. Байгалийн түүхийн музейн ерөнхийлөгч Хэнри Осборн Эндрюс нар Төв Азид судалгаа хийх талаар санаа нэгдсэн байна. Энэ үед Америкийн эрдэмтэд бүх тивийн амьд амьтан анх Ази тивд үүсч бий болоод бусад тивүүд рүү тархсан гэсэн онолыг буй болгоод байсан үе юм.
1916-1917 онуудад Хятад, Төвөд болон өмнөд хэсгээр аялсан. 1918 оны зун найз Чарльз Шелдоны санал болгосноор Рой Эндрюс дахин Хятад руу явсан бөгөөд энэ удаад АНУ-ын Тэнгисийн цэргийн хүчний нууц тагнуулаар ажиллажээ. Хятад Германд албан ёсоор дайн зарласан ч улс төрийн эмх замбараагүй байдал ноёрхсон - мужуудыг Бээжингийн хяналтанд байдаггүй дайны ноёд захирч, армиа зах зээл дээр бараа болгон худалдаалж байв. Хожим нууцлагдсан баримт бичгийн дагуу албан ёсны статус нь хувийн журмаар Эндрюсийн үүрэгт Хятадын улс төр, нийгмийн байдлын талаархи мэдээллийг цуглуулах, дамжуулах зэрэг багтаж байжээ.
Монголын Говьд
1928 онд тус аялалын гишүүдийг Хятадын эрх баригчид баривчилсан боловч эцэст нь суллав. 1930 онд мастодон чулуужсан олдвор олдсон. Жилийн дараа Эндрюс АНУ-д буцаж ирэв. 1934 онд Эндрюс Америкийн музейн захирал болсон;
1942 онд тэрээр тэтгэвэрт суугааад 1960 онд Калифорнид нас баржээ. Түүнийг төрөлх Белойт дахь Оаквудын оршуулгын газарт оршуулжээ.
Обводный канал (өртөө)
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал
Дэрмээгийн Уламбаяр
Дэрмээгийн Уламбаяр нь Ховд аймгийн Мянгад сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Себастиан Кель
Себастиан Кель (Sebastian Kehl; 1980 оны хоёрдугаар сарын 13-нд Фулда хотод төрсөн) — Германы зодог тайлсан хөлбөмбөгчин бөгөөд сүүлд Дортмундын «Боруссиад» арын хагас хамгаалагчаар 2001—2015 онд тоглохдоо ахлагч нь байв.
Дэрмээгийн Уламбаяр
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Мянгадын хүн
Себастиан Кель
Замнал
Кель «Боруссиад» 2001—2002 оны улирал дундуур «Фрайбургаас» мюнхений «Баварийн» саналыг татгалзан элсэж байв. 2006 оны зун Себастьян өвдөгний мэс засалд орсоноор 2006—2007 оны эхний хагас өнжиж, хоёрдугаар сарын 4 талбайд гарангуутаа дахин хэдэн долоо хоног сэргээх эмчилгээнд орж байв.
Кель Германы шигшээд 2001 оны тавдугаар сарын 29-нд Словакын эсрэг анх гараалав. Бременд 2:0 харьцаагаар хожсон тус тоглолтонд Марко Рехмерийг сэлгэн тогложээ. Шигшээтэйгээ 2 Дэлхийн цомд оролцохдоо 2002 онд мөнгө, 2006 онд хүрэл хүртсэн. Харин Португалид зохиогдсон 2004 оны ЕАШТ-д Кель багийнхантайгаа хэсгээсээ ч шалгарч чадаагүй билээ.
2005 оны нэгдүгээр сарын 29-нд Вестфаленстадионд Мёнхенгладбахын «Боруссиатай» тоглоход Кел шуудагнаасаа Пер Клюгед угзчуулан бэлэг эрхтэнээ 'олонд дэлгэж' дуулианы эзэн болсон юм.
Амжилт
Багийн
«Боруссиа Дортмунд»
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Ханновер 96 багийн тоглогч Ангилал:Фрайбург багийн тоглогч Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
24K Magic (цомог)
Бруно Марсын 3 дахь студийн цомог 24К Magic нь 2016 оны 11 сарын 18-нд гарсан бөгөөд 9 дуунаас бүрдсэн.
Волковская (өртөө)
thumb|220px| Волковская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 2008 оны 12 сарын 20-нд нээгдсэн.
Чунхур
Чунхур бол (1260-1322) Юань Улсын дунд үеийн кипчак угсааны цэргийн зүтгэлтэн юм. Тэр бол Тутуха жанжны 3-р хүү нь бөгөөд хожмын үеийн Яньтөмөр тайпин вангийн эцэг юм.
=Намтар= Чунхур нь анх хааны ордны хэвтүүл цэрэг байсан. 1287 онд Боорчи ноёны удмын Иштөмөр ноёны удирдлаган доор Наян вангийн бослогыг дарахад гавъяа байгуулсан тул, хааны ордны зүүн ордны харуулын мянгатын ноён болжээ. 1289 онд Хубилай хааны удирдсан их цэргийн дор багтаж Хайдугийн цэрэгтэй байлдаж гавъяа байгуулж, Кипчак цэргийн мянгатын ноён болжээ. Улмаар 1297 онд эцэг Тутухагийн албан тушаалыг залгаж, Чингай балгасны орчимд цэрэг захирч сууж, Хайдугийн цэргээс сэргийлж суух болсон. 1299 онд Нууц бичгийн яамны сайд болж, Хайдугийн цэргийн дайралтыг няцаасан. Ингээд гавъяа байгуулсан тул цэргийн явдлын хүрээлэнгийн дэд сайд, хамт мэдэгч, сайдын албан тушаалыг давхар хариуцсан. Хайсан хүлэг хааны үед Пинжан жэнши түшмэл болжээ. 1309 онд рун жянь жюнь ван цол хүртсэн. 1314 онд Юань Улсын их цэргийг удирдаж Цагаадайн Улсын Эсэнбух хааны цэргийг ялж, Цагадайн улс-Юань улсын дайныг зогсоосон. 1317 онд нууц бичгийн яамны сайд, төвлөн засах яамны хэргийг давхар хариуцаж байсан.
1329 оны 12 сарын улаан нохой өдөр...Яньтөмөрийн элэнц өвөг Батуча-г ли ян ван, өвөг эцэг Тутуха-г Шэн ван болгож, эцэг Чонгорыг Ян ван болгон нэхэн өргөмжилөв.
=Гэр бүл= Тэр гурван хүүтэй байсан.
=Эшлэл= Ангилал:1260 онд төрсөн Ангилал:1322 онд өнгөрсөн Ангилал:Юань улсын жанжин Ангилал:Жагсаалт (Юань улсын ван)
Вильянди
Зүүлт
Ангилал:Эстонийн хот
Ганболдын Ганзориг
Ганболдын Ганзориг нь Сэлэнгэ аймгийн Сант сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Международная (өртөө)
Международная (өртөө):
Ягеллоны Их Сургууль
Ягеллоны Их Сургууль (Uniwersytet Jagielloński, Universitas Jagellonica Cracoviensis) буюу Краковын Их сургууль нь 1364 онд байгуулагдсан Польш болон Төв Европ дахь хамгийн эртний их сургууль юм. Польшийн Краков хотод байралдаг.
Түүх
Краковын их сургууль нь 1348 онд нээгдсэн Прагийн Их Сургуулийн дараа Төв Европт 1364 онд байгуулагдсан хоёр дахь Их сургууль юм. Дараа нь Вена (1365), Печ (1367), Хайделберг (1386) хотод их сургуулиуд ар араасаа байгуулагдаж байсан түүхтэй. Польшийн хамгийн эртний их сургууль бөгөөд Европын энэ бүс нутаг дахь хамгийн анхны их сургууль юм. Их сургуулийг 1364 оны 5 дугаар сарын 12-нд Польшийн хаан III Их Казимир санхүүжүүлж байгуулах тухай "гэрчилгээ" гаргаж байжээ. Тухайн үед "Ерөнхий сургууль" гэж нэрлэгддэг байсан бөгөөд чөлөөт урлаг, анагаах ухаан, хууль эрх зүй гэсэн гурван факультетаас бүрддэг байсан байна. Их сургийн анхны захирлаар тус улсын Канцлер томилогдон сургуулийн барилга баригдаж, зохион байгуулалтын ажил эхэлсэн түүхтэй. Үүсгэн байгуулсан хааны үед зөвхөн эхний хоёр нь л ажиллаж байсан байна. Их Казимир хаан нас барсны дараа их сургууль оршин тогтнохоо больсон. 1390-ээд онд сургуулийг сэргээх оролдлого амжилтгүй болсны дараа 1400 оны 7 дугаар сарын 26-нд хаан Владислав Ягелло дахин санхүүжүүлэн сэргээжээ. 1399 онд нас барсан хатан хаан Ядвигагийн санхүүгийн дэмжлэг туслалцаа их сургуулийг шинэчлэгдэхэд хувь нэмэр болжээ.
Польш гурав дахь удаа хуваагдсаны дараа (1795) Краковыг Австри руу нэгтгэв. Түүнээс хойш тус их сургууль нь Краковын Үндсэн сургууль гэж нэрлэгддэг болсон. 1805 онд Львовын их сургуультай нэгтгэж, хичээлүүд нь герман хэл дээр явагдах болжээ. 1809 онд Краковыг Варшавын Гүнт улсын бүрэлдэхүүнд оруулсны дараа дахин польш хэлээр хичээлүүд орох болсон байна.
Анх Их сургуулийг "Studium Generale" гэдэг байсан, дараа нь Краковын академи (польш. Akademia Krakowska), сүүлд Хааны титэм Үндсэн сургууль (польск. Szkoła Główna Koronna) гэгдэх болсон. Сүүлд XIX зуунд Ягеллоны удмынхантай холбоотой гэдгийг сануулан тодотгох зорилготой 1817 оноос өнөөгийн Ягеллоны Их Сургууль гэх нэртэй болжээ.
Орчин үе
Тус их сургуульд 46 чиглэлээр 127 мэргэжил олгодог байна. Өнөөгийн буюу 2021 оны байдлаар Ягеллоны Их Сургуульд 50 мянга орчим оюутан сурдаг ажээ. Мөн тус их сургуульд 540 гаруй профессор, 730 доктор, 2600 гаруй багш, 3.5 мянга гаруй захиргааны ажилтнуудтай юм байна.
Ягеллоны Их Сургууль (Collegium Medicum UJ оруулаад) 15 факультеттай ажээ:
Их сургуулийн анхны захирал Станислав Скарбимеж байсан бөгөөд нийт 305 захирал байсан бол 2012 оноос тус их сургуулийн ректороор профессор, доктор Яцек Попель /Jacek Popiel/ 6 проректорын хамт ажиллаж байна.
Ягеллоны Их Сургуулийн номын сан
Их сургуулийн номын сан нь Польш дахь хамгийн эртний болон томоохон номын сан юм. 6 сая орчим ном баримт хадаглагдаж байдаг байна. Тус номын санд дундад зууны олон гар бичмэлүүдийн цуглуулга хадаглагдаж байна. Үүнд: Коперникийн "De revolutionibus orbium coelestium", Балтазар Бехем-ын Хууль. Коммунистуудын эрх барьж байх үеийн (1945—1989) гараар нууцаар хэвлэгдэж байсан баримтууд мөн байдаг байна.
Цахим холбоос
Их сургуулийн албан ёсны цахим хуудас
Эх сурвалж
Ангилал:Польшийн их сургууль Ангилал:Польш дахь Готикийн барилга Ангилал:Краковын их дээд сургууль Ангилал:Коимбра Групп Ангилал:1364 онд байгуулагдсан
Бухарестская (өртөө)
thumb|220px| Бухарестская өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 2012 оны 12 сарын 28-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал
Уяньгюйди шаньюй
Уяньгюйди шаньюй (хятадаар: 握衍朐鞮, пиньинь: Wò yǎn qú dī) нь НТӨ 60-58 онд Хүннү улсыг захирч байв. Увэй шаньюйн ач хүү. Жинхэнэ нэр нь Түци Тан. Шюйлюйчюаньчюй шаньюйн Жюаньчюй хатантай амрагийн холбоотой байснаа ашиглаж, төрийн эргэлт гарган шаньюй болов. Төрийн эрхэнд гармагц өмнөх шаньюйн талын ноёд жанждыг цаазалж, Хань улстай найрамдал тогтоохыг хүсэн элч илгээжээ. Энэ мэт үймээн самуунаас болж Хүннүгийн зүүн гарын ноёд 40,000 цэргийн хүчээр шаньюйн ордыг довтлоход тэр өөрийн амийг хорлон үхэв. Ингээд Хүннү улсад төрийн нэгдмэл удирдлага нуран унаж, богино хугацаанд хүчирхэг ноёдын түлхээсээр 5-6 шаньюй товойн гарч ирсэн.
Ангилал:МЭӨ 1-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 58 онд өнгөрсөн Ангилал:Хүннүгийн шаньюй
Роб Шнайдер
Роб Шнайдер (Rob Schneider; 1963 оны 10 сарын 31-нд төрсөн) — Америкийн жүжигчин, продюсер.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Зохиогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Битаны Бахытжан
Битаны Бахытжан нь Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын уугуул, үндэсний бөхийн аймгийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Цэнгэлийн хүн Ангилал:Казахууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Түрүү Янь
Түрүү Янь — 337-370 онд Бохайн тэнгис дагуу оршсон өвөг монгол сяньби улс байв.
Түүх
Хуаныг ахмад хүү Жүнь залгасан бол хоёрдугаар хүү мужун Туюйхунь баруунш одож Туюйхунь улсыг байгуулжээ.
352 онд мужун Жүнь Хатан голыг гатлан Жан Вэйг довтлон мөхөөснийг Хожуу Жао залгасан. Өнөөгийн Бээжин буюу Жичөнд (Жи балгас) төвлөж байгаад 360 онд хаан ширээгээ мужун Вэйд үлдээжээ. 365 онд Хуай мөрнийг гатлан Лоянг эзэлсэн ч 370 онд ихээр ялагдан Түрүү Янь улс мөхжээ.
Эх сурвалж
Ангилал:Арван зургаан улс Ангилал:Хятадын династи
Сургалтын хөтөлбөр
Сургалтын хөтөлбөр бол (өөрөөр Сургалтын хөтөлбөр-төлөвлөгөө гэх нь бий) сургалтын төлөвлөгөөнд орсон хичээлүүдийг тухайн улсын боловсролын болоод олон улсын боловсролын стандарт шалгуурт нийцүүлэн баталсан бөгөөд хичээл тус бүрээр нарийвчилж, тодорхойлсон цогц баримт бичиг юм.
Агуулгын тойм
Сургалтын хөтөлбөр нь сургалтын үйл ажиллагаа эрхэлж буй байгууллагын зорилго, зорилт, алсын хараанд нийцсэн, сургалтын төлөвлөгөөнд орсон хичээлүүдийн агуулга, судлах зүйлийн хүрээ хязгаар, залгамж холбоо, хичээлийг зохион байгуулах арга, хэлбэр, хичээлийг судалсан үр дүнд олох мэдлэг, ур чадвар, хандлага болон тэрхүү үр дүнг хэрхэн дүгнэх арга аргачлал зэргийг багтаасан цогц баримт бичиг юм.
Бүтэц
Сургалтын хөтөлбөр нь тодорхой хичээлийг судлахад шаардлагатай нэгж хичээл тус бүрийн нэрсийг жагсаалтыг багтаасан сургалтын төлөвлөгөө шиг хичээлийн төлөвлөгөөтэй байна.
Их дээд сургуулийн сургалтын төлөвлөгөө нь дөрвөн үндсэн хэсгийг зайлшгүй багтаасан байна. Үүнд.
Мөн үзэх
Суралцахуйн гурвалжин
Сурагч
Гун Ли
Гун Ли (鞏俐) — Хятад улсын эмэгтэй кино жүжигчин.
Сургалтын хөтөлбөр
Мөн үзэх
Сургалтын төлөвлөгөө
Гун Ли
Цахим холбоос
Ангилал:Хятадын уран бүтээлч Ангилал:Хятадын кино жүжигчин Ангилал:Хонконгийн кино шагналтан Ангилал:Францын Урлаг ба Утга Зохиолын одон шагналтан (төрөл тодорхой бус) Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (командлагч) Ангилал:Сингапурчууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Сургалтын хөтөлбөр
Гадаад холбоос
Ангилал:Сурган
Алгоритм хадгалах
Алгоритм гэдэг нь тодорхой нэг төлвөөс зорилгодоо хүрэх хүртэлх “Арга зам” (алхмуудын дараалал) юм. Алгоритмыг дүрслэх: Алгоритмыг дараах хэлбэрээр дүрсэлдэг.
a.Ердийн харилцааны хэлээр: Хүмүүсийн ердийн харилцааны хэл ашиглан алгоритмын алхмуудыг тайлбарлан бичдэг. b. Блок схемээр: Геометрийн дүрсүүд алгоритмын өөр өөр үйлдлийг илэрхийлэх бөгөөд тэдгээр дүрсүүд дотор тухайн дүрсэд харгалзах үйлдлийг математикийн томъёоллоор бичиж өгдөг. c. Програмчлалын хэлээр: Програмчлалын ямар нэг хэл ашиглан дүрслэхийг хэлнэ.
Алгоритм хийх дараалал: 1.Төгсгөл ба урт уртын хэмжээ m ба n тус тус ажиллана. Ажил=бэлэн ба төгсгөл[i]=0,1,2,3…….n-1 2. хоёулаа тийм a.төгсгөл b.хэрэгцээ<ажил дөрвөн алхам хийхэд оршино. 3. ажил=ажил+хуваалт төгсгөл хоёр алхам хийнэ. Төгсгөл систем бол нөхцөл хадгалах юм. Энэ алгоритм m*n^2 үйлдэл хийнэ.
Ангилал:Математик Ангилал:Мэдээллийн технологи
Уян диск
Цахим холбоос
Ангилал:Дижитал санах ойн хадгалагч
Сургалтын төлөвлөгөө
Сургалтын төлөвлөгөө бол аливаа хэлбэрийг сургалтыг хичээлийн агуулгыг төлөвлөж баталсан хичээлүүдийн нэрсийн жагсаалт юм. Өөрөөр хэлбэл, сургалтын хөтөлбөрт багтаах хичээлүүд буюу сургалтын үйл ажиллагааны хүрээнд судлах хичээлийн жагсаалт товчооныг хэлнэ. Мөн тухайн хичээл бүр хэдэн цаг орохыг тусгасан байдаг.
Сургалтын төлөвлөгөө гэсэн Англи Syllabus үгний гарал нь латин хэлний "жагсаалт" гэсэн үгнээс гаралтай аж. Тухайн сургалтын байгууллагын суралцагчид сургаж, ерөнхий суурь мэдлэг болоод ур чадварын мэдлэг зэрэг олговол зохих хичээлийн жагсаалтыг сургалтын төлөвлөгөө гэдэг.
Агуулгын тойм
Сургалтын төлөвлөгөөнд хичээлийн нэрсийн жагсаалтыг гаргахдаа зайлшгүй багтаах агуулга бий. Үүнд
Бүтэц
Сургалтын төлөвлөгөөг бүх шатны боловсролын байгууллага гаргаж ажилладаг. Сургалтын төлөвлөгөөний дагуу сургалтын хөтөлбөрийг гаргаж хэрэгжүүлдэг.
Их дээд сургуулийн сургалтын төлөвлөгөө нь хичээлийн жагсаалтыг гаргахдаа ерөнхийдөө 9-11 ангилж, жагсаадаг.
Ерөнхий суурь хичээл
Ерөнхий суурь хичээл нь нийгэм хүмүүнлэг, байгалийн шинжлэх ухааны суурь мэдлэг өгөх буюу суурь мэдлэг зорилготой хичээлүүд байна.
Мэргэжлийн суурь
Сургалтын хөтөлбөрийнх (мэргэжил) нь шинжлэх ухааны суурь мэдлэгийг олгох, шинжлэх ухааны тухайн салбарт асуудал шийдвэрлэх, бүтээлчээр сэтгэх мэдлэг, чадварыг эзэмшүүлэх зорилготой хичээлүүд юм.
Мэргэжлийн хичээл
Сургалтын үндсэн хөтөлбөрийн (мэргэжил) мэдлэг ур чадвар өгөхөд чиглэсэн буюу тодорхой чиглэл, салбараар төвлөрч, гүнзгийрэн судлах боломж олгох зорилготой хичээлүүдийн хэлнэ.
Заавал судлах хичээл
Сургалтын хөтөлбөрийн хүрээнд зайлшгүй судлах шаардлагатай буюу тодорхой чиглэлийн ойлголтоо гүнзгийрүүлэх, олон янзын ур чадварыг нь сайжруулах зорилготой хичээлүүд юм.
Сонгон судлах хичээл
Сургалтын хөтөлбөрийн сургалтын төлөвлөгөөний хүрээнд судалж үзвэл зохих буюу сургалтын хөтөлбөрийн судалбал зохих хамгийн бага цагийг нөхөн гүйцээх зорилготой хичээлүүд байна.
Залгамж хичээл
Сургалтын хөтөлбөрт багтсан тодорхой нэг болон хэд хэдэн хичээлийг судлахаас өмнө амжилттай судалсан байх ёстой хичээлүүд юм.
Чөлөөт сонголтын хичээл
Сургалтын хөтөлбөрт багтдаг боловч суралцагч бүр зайлшгүй судлах албагүй ч өөрийгөө хөгжүүлэх, зорилгоор сонгон судалдаг хичээлүүд юм.
Онолын мэдлэг олгох хичээл
Сургалтын хөтөлбөрөөр олгох шинжлэх ухааны мэдлэг, зарчим, агуулга, үндсэн ухагдахуун дээр үндэслэн мэдлэг олгох хичээлүүдиийг хэлдэг.
Туршилт, дадлагын хэрэглээний хичээл
Сургалтын хөтөлбөрөөр олгох шинжлэх ухааны онолын мэдлэгийг бодит амьдралын үйл ажиллагаанд чиглэсэн туршилт дээр үндэслэн дадлага олгох буюу ажлын ур чадвар эзэмшүүлэх хичээлүүд юм.
Мөн үзэх
Сургалтын хөтөлбөр
Дээд боловсролын газар
Оюутан
Мэргэжлийн боловсрол, сургалт
Номын сан Ангилал:Академи Ангилал:Боловсрол
Шагдаржавын Батзориг
Шагдаржавын Батзориг нь Ховд аймгийн Мянгад сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Мянгадын хүн
Жигзавын Дорждагва
Жигзавын Дорждагва (1904-1991) - БНМАУ-ын Алдарт Гавьяат дуучин, Зууны манлай Уртын эрэгтэй дуучин.
Намтар
1904 онд Түшээт хан аймгийн Говь гүний хошуу, одоогийн Дундговь аймгийн Сайхан-Овоо сумын нутаг “Дэрсэн хонд” хэмээх газар төржээ. Тэрбээр ах дүү олуулаа өссөн, эцэг Жигзав нь нутагтаа сайн дууч гэгддэг, лимбэ, морин хуур тоглодог байжээ. Эцэг нь хүүхдүүддээ “Түмний эх”, “Хуурын магнай”, “Өвгөн шувуу”, “Уяхан замбуу тивийн наран” зэрэг дууг дуулж хуурддаг байсан нь Дорждагвыг дуучин болоход нөлөөлжээ. 1912 оноос Онгийн голын хийдэд шавилан сууж, 1927 он гэхэд Гандантэгчэнлин хийдийн Дашчоймболын хурлын дацангийн голч ламын үүрэг хүлээж, хурлын уншлагын оройлогч унзадын мяндагт хүрч явсан гэдэг. Мөн оноос хар болж Түүхий Эдийн Баазад эд шалгагч, Хэвлэх Үйлдвэрт хэвлэгчээр ажиллаж байжээ. 1932 оны арван сарын хорьдоор Ардын Цэнгэлдэх Хүрээлэнд ("Бөмбөгөр ногоон" буюу Улсын Төв Театрт) шалгуулан тэнцсэн тэр үеэс нэрт дуучин Магсар хурцын Дугаржав, Балингийн Лувсангомпил ("Чавганц" багш), Гэлэнхүүгийн Поврон, Самын Гомбо нарт шавь орж уртын дууны нутаг нутгийн дэг, дуулах арга барилаас сурч эзэмшсэн байна.
Ж.Дорждагва Улсын Төв Театр, УАДБЧуулгад дуучин, найрал дууны багшаар тасралтгүй 40 жил ажиллаж, Хөгжим Бүжгийн Дунд Сургуульд багшлах зэргээр амьдралынхаа 50 гаруй жилийг дууны урлагт зориулсан юм. Тэрбээр шинэ цагийн шилдэг дуунуудын анхдагчид тооцогдох “Соёл-Эрдэнэ” (Н.Наваан-Юндэнгийн шүлэг), “Шинэ сүлд” (Ц.Дамдинсүрэнгийн шүлэг), “Эх орон”, “Туулай би” (П.Хорлоогийн шүлэг) зэрэг 10 гаруй дуу, “Мандухай хатан” хөгжимт драмын жүжгийн бүүвэйн дуу, “Шарай голын гурван хаан” хөгжимт драмын жүжгийн Гэсэр мэргэний дуу, “Учиртай гурван толгой” дуурийн найрын дууг зохиожээ. Ж.Дорждагва өмнөх үеийнхээ уртын дуучдын туршлага, төв Халхын айзам урт дууны сонгодог уламжлалыг XX зууны хоёрдугаар хагастай залгуулж уламжлал, шинэчлэлийн залгамж холбоог хангахад түүхэн үүрэг гүйцэтгэсэн үндэсний соёлын гарамгай зүтгэлтэн юм. 1935-1936 онд багш М.Дугаржавынхаа удирдсан тусгай комиссын бүрэлдэхүүнд орж монгол ардын урт, богино, шинэ, хуучин зуу гаруй дууг хоёр дэвтрээр анх удаа нийтлүүлсэн бөгөөд уг дэвтэрт дөчин дуу өөрөө дуулж тэмдэглүүлсэн нь бий. Тэрхүү тусгай комиссын бүрэлдэхүүнд орж ая эгшгийн тэмдэглээг зааж, ноотолж буулгасан гайхалтай төгөлдөр хуур хөгжимчин М.Д.Берлин-Печникова бол мөн түүний багш юм. Ийнхүү 1935 онд "Монгол дуунууд" түүвэр, 1936 онд "Монгол уртын дууны түүвэр" гарахад идэвхийлэн оролцож, 1970 онд 102 уртын дуу, 6 сул аялгууг бие даан ноотолж эмхэтгэн хэвлүүлжээ. Ж.Дорждагвын урын санд “Өвгөн шувуу хоёр”, “Дуртмал сайхан”, “Цэвцгэр хурдан шарга”, “Эртний сайхан”, “Дөмөн”, “Эрдэнийн галбирваасан”, “Хоёр бор” зэрэг 200 гаруй уртын дуу байдгаас Монголын радиогийн санд түүний дуулсан 60 гаруй дуу, 30 гаруй ярилцлага хадгалагдаж байдаг. 1945 онд БНМАУ-ын Гавьяат Жүжигчин цол хүртсэн. 1999 онд манай "ХХ зууны манлай эрэгтэй уртын дуучин"-аар шалгаран өргөмжлөгдсөн.
Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Уртын дуучин Ангилал:Хөгжмийн багш Ангилал:XX зууны манлай Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:Сайхан-Овоогийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1904 онд төрсөн Ангилал:1991 онд өнгөрсөн
Австралийн Үндэсний Их Сургууль
Австралийн Үндэсний Их сургууль (The Australian National University, ANU) нь Австралийн нийслэл Канберра хотод байрладаг улсын их сургууль юм. 1946 оны 8-р сарын 1-нд үүсгэн байгуулагдаад судалгааны чиглэлээр үйл ажиллагаагаа явуулж байжээ. 1960 онд Канберрагийн их сургуулийн коллежтэй нэгдсэн байна.
Австралийн Үндэсний Их сургууль нь Австралийн нэр хүндтэй тэргүүлэгч их сургуулиудын нэг бөгөөд Австралийн тэргүүлэгч төрийн найман их сургуулийн нэгдэл болох "8-ийн бүлэг"-ийн (англи. Group of Eight, Go8) нэг юм. 2017 оны байдлаар тус сургуульд 25 мянга гаруй оюутан суралцаж байсан.
Нөлөө бүхий АНУ-ын «U.S. News & World Report» хэвлэлийн мэдээлж буйгаар 2018 оны хичээлийн жилд тус их сургууль дэлхийн чансааны 59-р байр, Австралийн их сургуулиудын дунд 4-р байранд орж байжээ.
Тус их сургууль нь урлаг, нийгмийн шинжлэх ухааны хөтөлбөрүүдээрээ алдартай бөгөөд улс төр, олон улсын харилцаа, нийгмийн бодлого, газарзүй зэрэг хэд хэдэн чиглэлээр дэлхийн шилдэгүүдийн нэг гэж үздэг юм. АҮИС-ийн багш, төгсөгчдийн дунд 6 Нобелийн шагналтан, Родсын (The Rhodes Scholarship) тэтгэлэгт 49 эрдэмтэн байдаг байна.
Ням-Осорын Учрал
Ням-Осорын Учрал (1985 оны 1 дүгээр сарын 2-нд Улаанбаатар хотод төрсөн) - 2016 оноос Монгол Улсын Их хурлын гишүүнээр хоёр удаа сонгогдсон хүн.
Австралийн Үндэсний Их Сургууль
Түүх
Австралийн Үндэсний Их сургуулийг Ерөнхий сайд Бен Чифли болон Дайны дараах сэргээн босголтын сайд Жон Дидман нарын Холбооны парламентад өргөн мэдүүлсэн хууль тогтоомжоор байгуулжээ. Энэ хуулийг 1946 оны наймдугаар сарын 1-нд сөрөг хүчний удирдагч Роберт Мензисийн дэмжлэгтэйгээр баталжээ. Австралийн Үндэсний их сургууль нь Холбооны хуулийн дагуу байгуулагдсан Австрали дахь цорын ганц их сургууль юм.
Ням-Осорын Учрал
Н.Учрал нь 1985 оны 1 дүгээр сарын 2-нд төрсөн айлын том хүүхэд Түүний эцэг 2021 онд Ардын багш цол хүртсэн, доктор Н.Ням-Осор "Их Засаг" олон улсын их сургууль үүсгэн байгуулагч, эх нь багш мэргэжилтэй түүхийн ухааны доктор Ж.Цэцэгмаа.
Свен Бендер
Свен Бендер (Sven Bender; 1989 оны дөрөвдүгээр сарын 27-нд Розенхайм хотод төрсөн) — Швед гаралтай Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд Дортмундын «Боруссиа» багт тоглодог.
Ням-Осорын Учрал
Ажилласан байдал
Англи, орос хэлтэй.
Австралийн Үндэсний Их Сургууль
Бүтэц
Австралийн Үндэсний Их сургуульд 7 коллеж, Ахисан түвшний судалгааны хүрээлэн багтдаг. Коллеж нь бакалавр, магистр бэлтгэх, судалгааны үйл ажиллагаа явуулдаг. Ахисан түвшний судалгааны хүрээлэн нь зөвхөн судалгаа, магистрын чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд 9 судалгааны сургууль, судалгааны төвөөс бүрддэг.
Коллежууд:
Гадаад холбоос
Ангилал:Австралийн их сургууль Ангилал:Канберрагийн байгууллага
Ням-Осорын Учрал
Ажилласан байдал
Н.Учрал 2020 оны 11 дүгээр сард хүнд өвчин тусч эмчлүүлсэн.
Свен Бендер
Амжилт
Багийн «Боруссиа Дортмунд»
Шигшээ Герман
Ням-Осорын Учрал
Шагнал
2015 онд Боловсролын тэргүүний ажилтан цол тэмдэг хүртсэн.
Ангилал: 1985 онд төрсөн Ангилал: Монголын улс төрч Ангилал: Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Монголын сайд
Баярсайханы Төгөлдөр
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Баян-Өнжүүлийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Международная (Санкт-Петербургийн метро)
thumb|220px| Международная өртөө нь Санкт-Петербургийн метроны нэг өртөө юм. 2012 оны 12 сарын 28-нд нээгдсэн.
Международная (Москвагийн метро)
thumb|220px| Международная өртөө нь Москвагийн метроны нэг өртөө юм. 2006 оны 8 сарын 30-нд нээгдсэн.
Международная (Санкт-Петербургийн метро)
Цахим холбоос
Ангилал:Европын өртөө Ангилал:Санкт-Петербургийн метроны буудал
Международная (Москвагийн метро)
Гадны холбоос
Ангилал:Метро Ангилал:Москвагийн метро
Алдрын Од (одон)
“Алдрын од” одонг Монголын хөгжмийн ертөнцөд хувь нэмэр оруулж байгаа урлагийн салбарын хүмүүсийг иргэдийн санал хүсэлтийг харгалзуулан шалгаруулдаг байна. 100 сая төгрөгийн шагналын сантай. 2015 оноос эхлэн Нийслэлийн Засаг даргын санаачилгаар Монголын pок попын хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан хамтлаг, дуучдыг алдаршуулах зорилгоор “Алдрын Од” одонгоор шагнаж, "Алдрын од" гардуулах ёслолыг жил бүрийн 7 сарын 30-ны өдөр зохион байгуулахаар шийдвэрлэсэн.
Алдрын од шагнал хүртэгсэд 2015 он - Соёл-Эрдэнэ хамтлаг 2016 он - Харанга хамтлаг
Ангилал:Монголын шагнал Ангилал:Монголын одон ба хүндэтгэлийн медаль