cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сонины дизайн
Сонины дизайны зарчим (Принципы дизайна газеты. Principles of Newspaper Design). Сонины дизайныг хийхэд зайлшгүй баримталдаг шаардлагуудын нийлбэр болох зарчим байдаг. Сонины дизайны зарчмын зүй зохист илэрхийлэл, өнгө төрх нь мэдээллийг бүрэн дүүрэн хүргэхийн үндэс төдийгүй, уншигчдынхаа сэтгэл зүй, сонирхол, унших дадалд нийцүүлэн агуулгынхаа хэлбэр төрхийг боловсруулахад чухал үүрэгтэй. Дизайны зарчмын үндсэн асуудал нь хэн унших, хэрхэн илэрхийлэх, уншихад төөрөгдөл, бэрхшээл учрахгүй байх зэрэгт оршино. Сонины дизайнд тэнцвэрийн, хэмжээний, зохицохуйн, хэмнэлийн, эрс тэсийн нэгдлийн хэмээх үндсэн 5 зарчим байдаг. Уншигчдийн нүд харааны төвлөрөлд түшиглэсэн байгуулалд үндэслэн тэнцвэрт байдлыг бий болгох зарчмыг сонины дизайны тэнцвэрийн зарчим гэнэ. Тэнцвэрийн зарчмын гол зорилго нь уншилтын дэс дарааг хадгалахад оршино. Энэ нь нэгж бүр нүүрийн тулгуур дүрстэй зохицон, зүй зохист сэтгэгдэл төрүүлэхүйц байгуулалтаар бүлэглэгдэн зохион байгуулагдана гэсэн үг юм. Сонины нүүрийг янз бүрийн хэмжээ, илэрхийлэл бүхий элемент хоорондын зүй зохист харьцааг олох замаар дэглэхийг сонины дизайны хэмжээний зарчим гэнэ. Сонины элементүүдийн харилцан зохицол, нэгдмэл байдал чухал бөгөөд сонин уншигчдад аятай таатай сэтгэгдэл төрүүлэхэд хэмжээний нэгдмэл зарчим чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Сонины бүх дүрс элементийн хэмжээ, илэрхийлэл, өнгө аяс зэрэг нь харилцан холбоотой байх, нүүр зайны төвлөрлийг хадгалахыг зохицлын зарчим гэнэ. Сонины элемент бүрийн хэмжээ, хэлбэр, өнгө зэрэг нь зохицлыг тодорхойлогч хүчин зүйл болдог. Зохицлын зарчмын үндэс нь сонины дизайны нэгж элемент бүр өөрөө өөрийнхөө төлөө оршин байдаггүй, бусадтайгаа холбогдож, ерөнхий төлөв байдалдаа үйлчилдэгт оршино. Хэмжээ, өнгө, хэлбэрийн өөрчлөлт, ялгаат байдал, өвөрмөц илэрхийллийг онцолдог мөрдлөгийг эрс тэсийн зарчим гэж үздэг. Эрс тэсийн зарчмын ачаар сонины дизайны өвөрмөц хэв маяг, төлөв байдал илэрхийлэгдэх болно. Сонины нүүрний нэг элементээс нөгөө рүү шилжих хөдөлгөөн, түүний нүүр бүхэнд орших адил байдал, давталт зэрэг бүх урсгал, өөрчлөлтийг нэгтгэсэн сонины дизайны үндсэн хандлагыг хэмнэлийн зарчим гэнэ. Хэмнэлийн зүй зохист илэрхийлэл нь уншигчийн мэдээлэл авах, хуудаснаас хуудсанд шилжих сонирхол, анхаарлыг өдөөн, улмаар түүнийг хадгалах ач холбогдолтой. Сонины дизайны хэмнэлийг бүрдүүлэгч элементүүд нь гарчиг, гэрэл зураг, багана, бичвэрийн байдал, ширифтийн өнгө, хоосон зай, агаар зэрэг болно.
Ангилал:Хэвлэл мэдээллийн дизайн
1997-1998 оны НБА-гийн улирал
1997-1998 оны НБА-гийн улирал — Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны 52 дахь улирал юм.
Эшлэл
#1997/98 НБА
Жермейн Дефо
Жермейн Колин Дефо (Jermain Colin Defoe, 1982 оны аравдугаар сарын 7-нд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Премьер лигийн Тоттенхэм Хотспур болон Английн шигшээ багийн жигүүрийн довтлогч юм.
Холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2010 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Борнмут багийн тоглогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Чарльтон Атлетик багийн тоглогч Ангилал:Портсмут багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Лондоны тамирчин Ангилал:Англичууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Би чамд хайртай
Би чамд хайртай нь 1985 оны 8 сард дэлгэцнээ гарсан, Монголын уран сайхны кино юм. Кино зохиолыг Ичинхорлоогийн Нямгаваа бичиж, ерөнхий найруулагчаар Бэгзийн Балжинням, зураглаачаар Гэнэнгийн Цэрэн, Бэгзийн Балжинням, ерөнхий зураачаар Батдэлгэрийн Төмөрбат, хөгжмийн зохиолчоор Нацагийн Жанцанноров нар ажиллажээ.
Дүрүүд
Ангилал:1985 оны кино Ангилал:Бэгзийн Балжинням Ангилал:Нацагийн Жанцанноров Ангилал:Ичинхорлоогийн Нямгаваа Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монголын кино Ангилал:Хайр дурлалын кино Ангилал:Өсвөр үеийнхний кино
Роб Маршалл
Роб Маршалл (Rob Marshall, 1960 оны аравдугаар сарын 17-нд төрсөн) нь Америкийн театр, киноны найруулагч болон балетмастер юм. Тонид зургаан удаа, Оскар болон Алтан бөмбөрцөгт тус бүр нэг удаа, Эммид дөрвөн удаа нэр дэвшиж байсан Маршалл Оскарыг 2002 оны шилдэг кино төрөлд Чигаго киногоороо хүртэж байв. Тэр Карибын тэнгисийн дээрэмчид цувралын Нууцлаг түрлэг ангийг 2011 онд найруулан дэлгэцнээ толилуулсан билээ.
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино найруулагч Ангилал:Киноны продюсер Ангилал:Хөгжмийн бүжиг дэглээч Ангилал:Эмми шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1960 онд төрсөн
Цэцэний Гомбожав
Цэцэний Гомбожав нь Сэлэнгэ аймгийн Цуүц Манхай хэмээх газар 1903 онд малчин Цэцэний ууган хүү болон төржээ. Ардын цэнгэлдэх хүрээлэнг Улсын төв театр буюу мэргэжлийн байгууллага болгох үйл явцыг гардан удирдсан хүний нэг. Ардын цэнгэлдэх хүрээлэнгийн даргаар ажиллаж байсан бөгөөд 1931 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрийн 50 дугаар тогтоолоор Ардын цэнгэлдэх хүрээлэнг Улсын төв театр болгон өөрчлөн байгуулахад Ц.Гомбожав театрын ерөнхий найруулагчаар томилогдон 1936 он дуустал ажиллажээ. 1936 оны эхээр хүндээр өвдөж, Москвад эмчлуүлж байгаад 1937 онд нас барсан гэдэг. Тэрээр 1922 онд С.Буяннэмэхийн "Ойрхи цагийн товч түүх"-ээс эхлээд Раднаабазар "Энэ ямар ёс вэ?" /1931/, С.Буяннэмэх "Харанхуй засаг" /1932/, С Буяннэмэх "Эрдэнэт соёмбын эзэн эрэлхэг жанжин Сухбаатар" /1933/, С.Буяннэмэх "Усгуй хар архи", зэрэг 20 гаруй жүжиг тавьсан найруулагч.
Намтар
Ангилал:Монголын кино найруулагч Ангилал:Сэлэнгийнхэн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1903 онд төрсөн Ангилал:1937 онд өнгөрсөн
Лам гөрөөс
Ангилал:Мал
II Иохан Паул
II Иоанн Павел (Ioannes Paulus II, 1920 оны 5 сарын 18 - 2005 оны 4 сарын 2) нь Польш улсад төрсөн, 264 дэх Ромын пап (1978 оны 10 сарын 16 - 2005 оны 4 сарын 2) юм. Жинхэнэ нэр нь Кароль Иозеф Войтыла (Karol Józef Wojtyła).
VI Адриан (Нидерландад төрсөн, 1522 - 1523 онд Пап байсан)-аас хойш 455 жилийн дараа итали биш хүн Пап болсон нь II Иоанн Павел бөгөөд мөн тэрээр анхны Слав угсаат Пап юм.
Дэлхийд энхтайван байдал тогтоохын төлөө, дайны эсрэг үйл ажиллагаагаараа маш их алдартай бөгөөд Зүүн Европт ардчилал тогтооход дэмжлэг үзүүлэх зэргээр шашны хүрээнээс гадуур ч дэлхий дахинд нөлөөтэй хүн байв. Ялангуяа шашин хоорондын харилцааны асуудлыг зөөлрүүлж, бусад шашин шүтдэг хүмүүсийн ч хүндлэлийг хүлээдэг байлаа.
Намтар
Кароль Войтыла 1920 онд Краковын ойролцоох Вадовица хотод Кароль, Эмилиа нарын 2 дахь хүү болон мэндэлжээ. Эцэг нь польшийн армид ахлагчийн алба хааж байсан хүн аж.
Тэрээр 8 настайдаа ээхийгээ, 11-тэйдээ Эдмүнд ахыгаа, 20-тойдоо эцгээ алдаж өнчин хоцорчээ. Тэр үедээ Краков дахь еврейн нийгэмлэгийнхэнтэй ойр дотно байсан нь хожим Ромын Пап болсон хойноо еврейчүүдэд элгэмсэг хандаж байсных нь шалтгаан юм. Түүнийг 19-тэй байхад буюу 1939 онд Герман Польшийг эзлэн авахад сурч байсан их сургууль нь хаагдаж, уурхай, үйлдвэрт ажиллаж, мөн театрын жүжигчин, жүжгийн зохиолч хийж байв.
1943 онд шашны зүтгэлтэн болохоор шийдсэн боловч тэр үед шашны сургууль хориотой байсан тул хууль бусаар үйл ажиллагаа явуулж байсан шашны нууц сургуульд орж, 1946 оны 11 сарын 1-нд Хамба ламын зэрэгтэй болжээ. Улмаар Италийн Ром орж Ватиканы Анжелик шашны их сургуульд дэвшин суралцаж, 1948 онд теологийн докторын зэрэг хамгаалсан байна. Мөн ондоо Польш руугаа буцан, их сургуульд багшилж байгаад 1958 оны 7 сарын 4-нд Краковийн дэд хамба ламаар томилогдож, 9 сарын 28-нд өргөмжлөх ёслол үйлджээ.
Улмаар 1964 оны 1 сарын 13-нд Краковийн тэргүүн Хамба болсон бөгөөд 1967 оны 7 сарын 26-нд кардинал цолтой болсон. 1978 онд Ромын Пап VI Павел нас нөгчин, Войтылагийн оролцсон Ватиканы нууц зөвлөгөөнөөр 65 настай Албино Лучиано (I Иохан Паул) Ромын Папаар сонгогдсон ч 33-хан өдрийн дараа нас нөгчиж, 1978 оны 10 сард дахин нууц зөвлөгөөн /конклав/ болсон байна. Ийнхүү Войтыла 2 дахь удаагаа конклавт оролцоод 58 насандаа шинэ Ромын Папаар сонгогдсон байна. (10 сарын 16-нд сонгогдож, 22-нд сэнтийд заларсан)
Польшоос Ромын Пап төрсөн нь полшуудын үндэсний үзлийг дэврээж, Зөвлөлт Холбоот Улсын эсрэг хөдөлгөөн хүчээ авахад ихээхэн нөлөөлсөн юм.
Тэрээр Ромын Пап байх хугацаандаа дэлхийн 130 гаруй оронд айлчилсан гэдэг.
Орос руу хийх аялал нь Иоанн Павел II -ийн биелээгүй мөрөөдөл хэвээр үлджээ. Коммунизм унахаас өмнөх жилүүдэд түүний ЗХУ -д хийх аялал боломжгүй байсан. "Төмөр хөшиг" нурсаны дараа Орост айлчлах нь улс төрийн хувьд боломжтой болсон боловч Оросын Үнэн алдартны сүм Пап ламын айлчлалыг эсэргүүцэв. Москвагийн Хамба-Патриарх нь Ромын Католик Сүмийг Үнэн Алдартны Сүмийн анхны нутаг дэвсгэрт өргөжсөн гэж буруутгаж, Москва ба Бүх Оросын Патриарх Алексий II хэлэхдээ, католикууд прозелитизмээс татгалзах хүртэл (Үнэн Алдартны Христэд итгэгчдийг католик шашинд оруулах оролдлого), Тэдний сүмийн тэргүүн Орос руу явах боломжгүй юм. Владимир Путин зэрэг олон улс төрийн удирдагчид Пап ламын Орост хийх айлчлалыг хийхийг оролдсон боловч Москвагийн Патриархын байр суурь хатуу хэвээр байжээ. 2001 оны 2 дугаар сард ОХУ-ын Ерөнхий сайд Михаил Касьянов Москвагийн Патриархын дургүйцлийг тойрч гарахыг оролдож, Пап ламыг Орост шашны бус, төрийн айлчлал хийхийг санал болгосон байдаг.
1981 оны 5 сарын 13-нд Гэгээн Петрийн талбайд үг хэлж байх үедээ Туркийн иргэн хэт барууны үзэлтэй "Саарал чоно" бүлгийн гишүүн Мехмед Али Агжа-д буудуулж гэдсэндээ хүнд шархадсан юм. Түүнийг алах ажиллагааг Болгарын тусгай алба болон Зөвлөлтийн КГБ санаачилж зохион байгуулсан гэгддэг бөгөөд тэр үед түүний үйл ажиллагаа нь социалист системд үхлийн цохилт өгч байсантай нь холбоотой гэж үздэг.
Мөн 1982 оны 5 сард Португалд айлчилж байх үедээ түүний Ватиканд хийж буй шинэчлэлийг эсэргүүцдэг Испанийн нэгэн санваартан хутга барьж дайран, гэмтээсэн удаатай.
2000 онд Есүс Христ мэндэлсний 2000 жилийн ой тохиох үеэр урьдын Христийн шашинтнуудын еврейчүүдэд хандаж байсан хандлага, загалмайтны арми муслимуудад тарьсан гай зовлонг хүлээн зөвшөөрч уучлал гуйн, Галилео Галилейг цагаатгасан юм.
Иоанн Павел II -ийн нэртэй бүхэл бүтэн эрин үе холбоотой - Европ дахь коммунизм нуран унасан эрин үеийг түүнтэй холбон үздэг болсон юм. Иоанн Павел II өөрийн албан тушаалд байх хугацаандаа Сталинизмын үзэл санааны эсрэг, мөн орчин үеийн капиталист системийн сөрөг тал болох олон түмний улс төр, нийгмийн дарангуйллын эсрэг тууштай тэмцэгч гэдгээ харуулжээ. Хүний эрх, эрх чөлөөг дэмжсэн олон нийтийн өмнө хэлсэн үг нь түүнийг дэлхий даяар авторитаризмын эсрэг тэмцлийн бэлгэдэл болгосон юм.
II Иохан Паул нь амьдралынхаа сүүлийн жилүүдэд Паркинсоны өвчнөөр шаналж байсан билээ.
2005 оны 2 сараас томуу тусч, эмнэлэгт байн байн хэвтэж байгаад 2005 оны 4 сарын 2-ны орой орон нутгийн цагаар 21 цаг 37 минутад 84 насандаа нас нөгчсөн байна.
2005 оны 4 сарын 8-нд болсон оршуулгын ёслолд дэлхийн олон орны удирдагчид оролцож түүнд хүндэтгэл үзүүлсэн юм.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Н.Багабанди 2000 онд Италид айлчлах үеэрээ Иоанн Павелтай албан ёсоор уулзаж байжээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Пап Ангилал:Ватиканы төрийн тэргүүн Ангилал:20-р зууны гэгээнтэн Ангилал:21-р зууны гэгээнтэн Ангилал:20-р зууны кардинал Ангилал:20-р зууны Ромын Католик шашны хамба Ангилал:21-р зууны Ромын Католик шашны хамба Ангилал:20-р зууны Ромын Католик шашны теологич Ангилал:21-р зууны Ромын Католик шашны теологич Ангилал:Краковын тэргүүн хамба Ангилал:Люблины Католик Шашны Их Сургуулийн багш Ангилал:БНПАУ-ын хүн Ангилал:Белостокийн хүндэт иргэн Ангилал:Быдгощийн хүндэт иргэн Ангилал:Варшавын хүндэт иргэн Ангилал:Вроцлавын хүндэт иргэн Ангилал:Дублины хүндэт иргэн Ангилал:Жешувын хүндэт иргэн Ангилал:Катовицегийн хүндэт иргэн Ангилал:Лодзийн хүндэт иргэн Ангилал:Ломжагийн хүндэт иргэн Ангилал:Львовын хүндэт иргэн Ангилал:Познанийн хүндэт иргэн Ангилал:Пшемыслийн хүндэт иргэн Ангилал:Ромын хүндэт иргэн Ангилал:Санокийн хүндэт иргэн Ангилал:Торунийн хүндэт иргэн Ангилал:Шчециний хүндэт иргэн Ангилал:Элблонгийн хүндэт иргэн Ангилал:Варшавын Байгалийн Шинжлэх Ухааны Их Сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Сан Маркосын их сургуулийн хүндэт доктор Ангилал:Ерөнхийлөгчийн эрх чөлөөний медаль шагналтан Ангилал:Конгрессын хүндэтгэлийн алтан медаль шагналтан Ангилал:Алтан Шпорн одон шагналтан Ангилал:Григорийн одон шагналтан Ангилал:Инээмсэглэлийн одонгийн кавалер Ангилал:Пий одон шагналтан Ангилал:Силвестер одон шагналтан Ангилал:Цагаан Бүргэд одон шагналтан Ангилал:Карлын шагналтан Ангилал:Аллагын хохирогч Ангилал:1981 оны эрүүгийн хэрэг Ангилал:1982 оны эрүүгийн хэрэг Ангилал:Португал дахь эрүүгийн хэрэг Ангилал:1920 онд төрсөн Ангилал:2005 онд өнгөрсөн
Өзбег
Султан Мохаммед Өз-бег буюу Өзбег (Үзбек, Узбек) (1282-1341, 1313-1341 онд төр барьсан) нэрээрээ алдаршсан энэ хан Алтан Ордыг хамгийн удаан захирч, оргил үед нь хүргэсэн хан юм. Өзбегийн дараагаар түүний хүү Жанибег хан болсон.
Тэрбээр 1267-1280 онд Алтан Ордын хан байсан Мөнхтөмөрийн ач бөгөөд Тогрилхагийн хүү юм.
Өзбег авга ах Тохтаг нас барсны дараа 1313 оны нэгдүгээр сард төрийн эрхийг авчээ. Тэр Лалын шашинг төрийн шашин болгосноос үүдэн бөө мөргөлт ханхүү нарын дунд түүний эсрэг хуйвалдаан гарсан боловч нухчин дарагджээ. Лалын шашинг төрийн шашин болгосноор хан Ордын доторхи зөрчил тэмцлийг дарж, төрийн байгууллагуудыг тогтворжуулж чадсан байна.
Өзбег дэлхийд хамгийн томд тооцогдох 300000 хүнтэй армитай байлаа. Тэрбээр 1319, 1335 онд Арранд Ил Хан улсын эсрэг аян дайн явуулахдаа цэрэг дайны нөлөөгөө ашиглажээ. Өзбег Ил Хан улсын эсрэг Египетийн Мамлюкуудтай эвсэхэд, Каир хотын нэгэн талбайг түүний нэрээр нэрлэж байв. Өзбег мөн Болгар, Византийн дайнд оролцсон. Харин Сербид Монголчуудын хяналтыг дахин тогтоох гэсэн түүний оролдлого талаар болсон ажээ.
Лавлах бичиг
Ангилал:Алтан ордны улсын хан Ангилал:Дундад зууны хүн Ангилал:Төв Азийн түүх Ангилал:14-р зууны ноёрхогч Ангилал:1282 онд төрсөн Ангилал:14-р зуунд өнгөрсөн
Намнангийн Наранбаатар
Намнангийн Наранбаатар нь Монголын драмын урлагийн найруулагч юм. Улсын Драмын Эрдмийн Театрын ерөнхий найруулагчаар ажилладаг тэрээр 2013 онд Монгол Улсын Төрийн шагнал, 2021 онд Монгол улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цол хүртжээ.
Монголын драмын урлаг унал­тад байсан тэр цагт Г.Эрдэнэбилэг, С.Болд-Эрдэнэ, Г.Амгаланбаатар, Н.Наранбаатар тэргүүтэй уран бүтээлчид орж ирснээр хэлтэй, хөлтэй болсон гэж үздэг. Эдгээр уран бүтээлчид хамтран "Драмын дөрөв" хэмээх хамтлаг байгуулан дуулж олны талархлыг хүлээж байлаа. Н.Наранбаатар найруу­лагч хэмээх их албанд орохын тулд олон шалгуур туулсан гэдэг. СУИС-ийн найруулагчийн ан­гийг төгссөн залуухан хархүү "Бооцоо" жүжгийг тайзнаа амилуулан үзэгчдийн анхаарлыг татаж эхэлсэн. Үүнийхээ ачаар Улсын драмын эрдмийн театрын найруулагч болох эрхээ хүртсэн билээ. Тэрээр “Бооцоо”, Надаар тоглосон хайр”, “Жаргах гэж дурладаг уу?”, “Чи минийх”, “Шөнө дундын бүжиг”, “Нууц амраг чинь болъё”, “Дурлахыг хориглоно”, “Шөнө амталсан нулимс”, “Нэргүй од”, “Парисын дарь эхийн сүм” мюзикл, “Би ч гэсэн жаргамаар байна" жүжиг, “Тэнгэрийн хүү” түүхэн жүжиг, “Гамлет”, "Анна Каренина" сонгодог жүжиг зэрэг олон сайхан бүтээлийг тайзнаа найруулан тавьсан чадварлаг уран бүтээлч билээ. = Уран бүтээлүүд =
Найруулсан жүжгүүд
= Бусад = Мөн 2016, 2017 онд Үндэсний Их баяр наадмын ерөнхий найруулагчаар ажилласан.
2004 онд "Гэгээн Муза I” наадмын Шилдэг залуу уран бүтээлч шагнал
2005 онд Соёлын тэргүүний ажилтан цол
2006 онд Алтангадас одон
2010 онд “Парисын дарь эхийн сүм” жүжгээр “Гэгээн Муза VII” наадмын Шилдэг найруулагч шагнал
2012 онд “Тэнгэрийн хүү” жүжгээр “Гэгээн Муза IX ” наадмын Шилдэг найруулагч шагнал
2011 онд БСШУЯ-ны “Мөнгөн мод” наадмын “Тайз дэлгэцийн шилдэг найруулагч” шагнал
Ангилал:1975 онд төрсөн Ангилал:Монголын найруулагч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монголчууд
Тоть
Тоть нь 86 төрлийн 372 зүйлийн шувууд бөгөөд дараах 3 овогт хуваагддаг. Үүнд: Psittacidae (жинхэнэ тоть), Cacatuidae (австрали тоть), Nestoridae (шинэ зеланд тоть).
Тоть нь дэлхийн бөмбөрцгийн өмнөд хагасын сэрүүн бүсэд амьдрах хэдэн зүйлийг эс тооцвол ерөнхийдөө халуун дулаан бүсийн орноор тархан нутаглана. Хамгийн олон янзын тотинууд Өмнөд Америк, Австралид тааралддаг. Тоть шувуу нь хүчирхэг махир хошуу, бахим чанга хөлтэй, сарвуу нь урагшаа чиглэсэн 2, хойш 2 хуруутай байна. Ихэнх тоть ногоон өнгө давамгайлсан, өөр хурц өнгө оролцсон байх бөгөөд зарим зүйл нь олон өнгө алагласан байна. Австрали тотины зүйлүүд голдуу цагаан эсвэл хар өнгөтэй ба толгой дээрээ хөдөлгөдөг өдөн залаатай. Тоть нь хэрээ, хон хэрээ, алаг шаазгай зэргийн хамт хамгийн ухаантай шувуунд тооцогдох ба зарим зүйлийн тоть хүний дуу хоолойг дуурайж чаддаг тул гэртээ тэжээх нь олонтаа. Гэрийн тэжээвэр амьтны наймаа, байгаль орчны өөрчлөлт, хүний үйл ажиллагаанаас үүдэн шилжин ирсэн өөр зүйлийн амьтан, шувуу зэргээс болж бусад аль ч шувууны багтай харьцуулахад хамгийн хурдан цөөрч, зарим зүйл тоть нь мөхөх аюулд хүрээд байгаа юм.
1996 оны олимпын бөх
1996 онд Америкийн Атланта хотод зуны олимпын XXVI наадмын бөхийн тэмцээн явагдаж дүнгээ гаргаж байлаа.
Оролцоо
75 орны 401 тамирчин оролцов.
Монгол улс
Чөлөөтийн дөрвөн бөх барилдсан.
Эх сурвалж
бөх #1996 Олимп
Жастин Бибер
Жастин Дрю Бибер (Justin Drew Bieber, 1994 оны гуравдугаар сарын 1-нд төрсөн) нь Канадын поп, R&B дуучин юм.
Намтар
2008 оны есдүгээр сард Биберийн мэргэжлийн бичлэгийн студид гэрээ байгуулан цомгийн ажилд орсон бөгөөд 2009 оны тавдугаар сарын 18-нд анхны сингл цомог болгон "One Time" нэртэйгээр хэвлүүлжээ. Түүний Baby дуу Youtube-н хамгийн их үзсэн клипээр тодорч Геннисийн амжилтыг эвдсэн. Тэрбээр 2010-2014 оныг хүртэл Диснейн од Селена Гомезтой үерхсэн билээ.
2016 онд тэрбээр дэлхийн хөгжмийн салбар дахь хамгийн гол шагнал болох Грэмми шагнал гардуулах ёслолоос "Where Are U Now" хэмээх дуугаараа шагнал хүртсэн юм.
Ногай
Ногай хан (? - 1299 онд нас барсан) буюу Хар Ногай нь Алтан Ордын цэргийн жанжин, де факто удирдагч байжээ. Тэрбээр Чингис хааны гуч юм. Түүний эцэг Баул/Тевал хан нь Зүчийн долдугаар хөвүүн билээ.
Европыг дайлсны дараа, Бат хаан Ногайг нэг түмний (10000 цэрэг) хамт өнөөгийн Молдавын нутагт харуулаар үлдээжээ. Тэрбээр Бэрх хаан, Бат хаан, Орда ханы ач дүү байсан бөгөөд авга ах Бэрхийнхээ үед хүчирхэг, амбицтай цэргийн удирдагч болжээ. Бэрх хаанчлалынхаа сүүлчийн жилүүдэд өөрийн ирээдүйтэй ачид улам их үүрэг хариуцлага өгч эхэлжээ. Ногай Монголын алдарт жанжин Бурундайн хамт 1259 онд Польшийн эсрэг хийсэн Монголчуудын хоёр дахь довтолгооныг толгойлж, Сандомир, Краков болон бусад хотыг эвдэн сүйтгэсэн нь түүний удирдах толгойлох үүргийн анхны сорил байлаа.
Ногай авга Бэрх хааны нэгэн адил Лалын шашинд орсон боловч яг хэзээ орсон нь тодорхойгүй байдаг. Гэхдээ түүхчид 1250-иад оны үед Бэрхийг Лалын шашинд орсны дараахан л орсон байх гэж таамагладаг. Түүний нэр 1262/1263 онд Бэрхийн Мамлюк Султан аль-Малик аз-Захирт илгээсэн Лалын шашинд шинээр орсон хүмүүсийн нэрсийн жагсаалтад орсон байдаг. Бараг арван жилийн дараа 1270/1271 онд Ногай өөрөө Египетийн султанд бичсэн захидалдаа Лалын шашинд орсноо мэдэгджээ.
1286 онд Ногай Сербийн ван Стефан Урош II Милутинийг сюзеринитет болгожээ. Тэрбээр мөн Болгар дахь Монголчуудын хяналтыг бэхжүүлж, олон түмний дунд нөлөөтэй гахайчин Ивайлог цааш харуулж, Георгий Тертерийг (1280-1302) өөрийн вассал болгон, Георгийг Византи руу зугатсаны дараа, өөрийн тоглоомын ван Смилецийг оронд нь тавьжээ.
Ногай дайн тулаанд чадварлаг, хүчирхэг нэгэн байсан боловч ханлигийг өөрийн болгохыг хэзээ ч оролдож байгаагүй юм. Харин үүний оронд өөрөө хангууд төрүүлдэг байхыг илүүд үзсэн ажээ. Тэрбээр Бэрх, Мөнхтөмөр, Тодмөнх, Тулабуга, Тохта нарын дор ажиллаж байв. Эднээс хамгийн сүүлийн хан нь бусдаасаа илүү илүү дураараа байсан бөгөөд Ногайтай тэмцэлдэж эхэлжээ. Энэ үед Ногай Алтан Ордын баруун хэсгийг гартаа атгаж байв. Ногай Тодмөнхийг хаан ширээнээс авч хаян, Тулабугаг хороосон байлаа.
Ногай анх бага залуу Тохтад төрийн эрх авч өгөхдөө тоглоомын хан болгон, хэрэггүй болонгуут нь хаячихаж болно гэж бодож байжээ. Гэвч асуудал өөрөөр эргэж, Тохта (1291-1312) онцгой чадварлаг эр болохоо харуулж, төрийн эрхийг жинхэнэ утгаар нь гартаа авч эхэллээ. Ногай Тохтатай тулалдсан эхний тулалдаандаа ялалт байгуулав. Гэвч тэр Тохтаг үлдэн хөөхийг яарсангүй. Учир нь Ногайн ач хүү Агтжиг Крымд алба гувчуур хураагаад явж байхад нь генуячууд хороожээ. Үүнд хилэгнэсэн Ногай татар цэргүүдээ илгээн Крым дэх Италийн боомтуудыг сүйтгүүлэв.
Ногай 1299 онд Днепр мөрний ойролцоо Кагамликт Тохта ханы Монголчуудтай дахин тулалдаж байгаад алагджээ. Тохта хантай зөрчилддөг байсан учир, түүнийг амьд байлгахад хэтэрхий аюултай байв. Түүний толгойг Тохта ханд аваачиж өгөхөд, Ногайг ердийн нэг орос цэрэг алсан байсанд ихэд эгдүүцжээ. Тохта "энгийн ард язгуур угсаат хүнийг хороож таарахгүй" хэмээн Ногайг алсан орос цэргийг цаазаар авчээ.
Түүний Евфросинья хатнаас гарсан хүү Чака Болгарын царь болсон бөгөөд Уралын нуруунаас зүүн тийшх нутгийг захирч байсан Ногайн Орд түүний нэрээр нэрлэгдэж байлаа.
Эшлэл
Ангилал:Алтан ордны улсын хан Ангилал:Иx Монгол Улсын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Монголын түүхэн хүн Ангилал:Зүчийн удам Ангилал:Монголчууд Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:1299 онд өнгөрсөн
Жан-Кристоф Баэбек
Жан-Кристоф Баэбек (Jean-Christophe Bahebeck; |тавдугаар сарын 1-нд]] Сен-Дени хотод төрсөн) — Камерун гаралтай Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Пари Сен-Жермен» багт жигүүрийн хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Баэбек 2011 оны зургаадугаар сарын 23-нд мэргэжлийн анхны гэрээгээ 2007—2011 онд залуучуудын бүрэлдэхүүнд бэлтгэгдсэн «Пари Сен-Жерментэйгээ» гурван жилээр байгуулжээ.
Баэбек 2013 оны зургаадугаар сарын 21-нд Лиг 1-ийн «Валансьен» багт 2013/2014 оны улирлын турш зээлэгдэв.
2014 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд «ПСЖ» «Лорьяны» талбайд ялалт байгуулахад (1:2) тэр.
Амжилт
ПСЖ
Цахим холбоос
Ангилал:Камеруны хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Труа багийн тоглогч Ангилал:Пари Сен-Жермен багийн тоглогч Ангилал:Валансьен багийн тоглогч Ангилал:Францын хүн Ангилал:Камерунчууд Ангилал:1993 онд төрсөн
Салхич шувуу
Салхич шувуу нь агаарт маш чадварлаг, салхины хүчийг ашиглан нисэх бөгөөд хол зайг бага хүчээр туулж чаддаг. Далайн арваалж, загас, сам хорхойгоор хооллоно. Салхич шувуу тэнгис далайн арлуудад бусад хэдэн зүйлийн хамт маш олноороо сүрэглэн үүрээ засдаг. Үржлийн үе нь өндөг гаргахаас өд сөд урган нас бие гүйцэх хүртэл жил гаруй болдог байна.
Салхич шувууны 21 зүйлээс 19 нь мөхөөд байгаа аж. Олон тооны салхич шувууг өдийг нь авах гэж хороосон бол өдгөө харх, зэрлэг муур зэрэг амьтад өндөг болон үүрэндээ байгаа дэгдээхэйг дайрах зэргээр, мөн байгаль орчны бохирдол, тэдний хоол тэжээл болох загасыг хэтэрхий ихээр барьж байгаа гэх мэтээс шалтгаалан тоо толгой нь цөөрсөөр байна.
Ангилал
болно.
Цахим холбоос
Ангилал:Салхичшувууныхан
Берн
Цахим холбоос
Ангилал:Берн кантоны суурин Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Швейцарын коммун Ангилал:Швейцарын кантоны төв суурин Ангилал:Швейцарын их сургуулийн хот Ангилал:Чөлөөт эзэнт гүрний хот Ангилал:1191 онд байгуулагдсан
Мексикийн булан
Мексикийн булан (Gulf of Mexico, Golfo de México) нь Хойд Америкийн зүүн өмнөд хэсэг ба Мексикийн зүүн хойд хэсгийн хооронд орших булан юм. Атлантын далай, Карибын тэнгисийн нэг хэсэгт тооцогддог.
Газарзүй
Тус булан нь зүүн, хойд, баруун хойд хэсгээрээ АНУ (Флорида, Алабама, Миссиссиппи, Луйзиана, Техас муж улсууд)-тай, баруун өмнөд, өмнөд хэсгээрээ Мексик (Тамаулипас муж, Веракруз муж, Табаско муж, Кампече муж, Юкатан муж, Кинтана-Роо мужууд)-тэй хиллэнэ. Мөн зүүн өмнөд хэсэгт нь Куба улс оршино.
Флоридагийн хоолойгоор Атлантын далайтай, Юкатаны хоолойгоор Карибын тэнгистэй холбогддог.
Хамгийн гүн хэсэг нь Сигсбигийн хонхор бөгөөд 4,384м гүн болно.
2010 оны газрын тосны бохирдол
2010 онд Мексикийн буланд Бритиш Петролиум компани 11 сая баррел газрын тос асгаж далайн буланг маш ихээр бохирдуулжээ. АНУ-ын засгийн газраас болон байгаль хамгааллын албадаас, нутгийн хохирсон иргэдээс нийт 43 тэрбум ам.дол-ын торгуулийг Бритиш Петролиумаар төлүүлжээ. 2014 оны 9 сард хамгийн ихээр бохирдож хэлмэгдсэн Шинэ Орлеан мужийн шүүхээс нэмж БП компанид 17 тэрбум ам.дол-ын торгуулийг тавьлаа. Мөн бусад хохирогсодын 9 тэрбум долларын 3 тусдаа заргийг шүүхээр хэлэцэж байна.
Эшлэл
Ангилал:Атлантын далайн тэнгис Ангилал:Хойд Америкийн газар зүй
Нагано
Нагано (長野市) нь Японы Нагано аймгийн төв хот юм. 1998 оны өвлийн олимп тус хотод зохиогдож байв. 7-р зуунд баригдсан, Буддын шашны Зэнкоожи сүмээрээ алдартай.
Цахим холбоос
Ангилал:Нагано аймгийн коммун  Ангилал:Нагано аймгийн суурин Ангилал:Японы аймгийн төв Ангилал:Японы хот
Мухаммед Атта
Мухаммед Мухаммед эл-Саид Атта (محمد محمد الأمير عوض السيد عطا, Muḥammad Muḥammad al-Āmir ‘Awaḍ as-Sayyid ‘Aṭā) (1968 оны есдүгээр сарын 1 – 2001 оны есдүгээр сарын 11) нь есдүгээр сарын 11-ний халдлагад толгойлон оролцогч байсан ба American Airlines Flight 11 маршрутын зорчигч тээврийн онгоцыг булаан-нисгэгч болж Дэлхийн худалдааны төвийн Хойд цамхагийг мөргөн дэлхийг цочроосон халдлагын эхлэлийг тавьсан алан хядагч байв.
Холбоос
Ангилал:Алан хядагч Ангилал:Аль-Каидагийн гишүүн Ангилал:Нисэх онгоц барьцаалагч Ангилал:Хамбургийн алан хядагчдын үүр Ангилал:Антисемитизмын хүн Ангилал:Салафист Ангилал:Египетчүүд Ангилал:1968 онд төрсөн Ангилал:2001 онд өнгөрсөн
Сонин хэвлэл, нэвтрүүлэг хөтөлбөрийн хэв маяг
Сонин хэвлэл, нэвтрүүлэг хөтөлбөрийн хэв маяг гэдэг нь (Типы периодической печати и программы передач радио и телевидения. Types of Periodical Press and Broadcasting) Грек ийн typos - “ул мөр, хэлбэр, маяг” гэсэн үгнээс гаралтай нэр томъёо.
Тойм
Нийтлэл, нэвтрүүлгийн хэлбэр маягийг өөрчлөх хүчин зүйлүүдийн нөлөөллийн явцад илэрдэг бүх талыг хамарсан тогтвортой онцлог шинжүүдийн нийлбэр цогцыг хэв маяг гэж нэрлэдэг.
Гурван гол хүчин зүйл
Нийгэм-улс төр, сэдэв-бодлого чиглэл, хүлээн авагчдын чиг баримжаа гэсэн гурван гол хүчин зүйлээс гадна дээрх шинжүүдийг илрүүлэхэд нөлөөлдөг, тэдний бий болгосон хэв маягийг өөрчилж чадахуйц язгуур шинж бүхий бусад хүчин зүйлүүд бас үйлчилдэг. Тухайн ХМХ- ийн үйлчлэх хүрээ, түгээлтийн нутаг дэвсгэрийн хэмжээ ч чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Орчин үед дэлхий дахиныг “хамарсан сонин хэвлэл”, нэвтрүүлгүүд бий болохын хамт орон нутгийн ОНМХ-ийн тоо өсөн нэмэгдэж байна.
Гол шалтгаалах шинж чанар
ОНМХ-ийн шинж чанар түүний гаралт, давтамжаас ихээхэн шалтгаална. Нийгмийн амьдралын жам ёсны өөрчлөлт, үйл явцаас шалтгаалан өдөр тутмын сонин, радио, телевизийн нэвтрүүлгүүд болон долоо хоногт, эсвэл сард ганц хоёр удаа гардаг ХМХ ч байна. Түүнчлэн долоо хоногт нэг удаа гардаг өвөрмөц онцлог бүхий тогтмол хэвлэл (“Ил товчоо”, ”Weekend”, ”24 цаг” г.м.), эсвэл радио, телевизийн нэвтрүүлэг (“Үдшийн хэмнэл”, ”Цагийн төрх”, ”164 цаг” г.м.), булан, боолт, сард нэг удаа гардаг сэтгүүл зэрэг нь онцгой байр эзэлдэг. Тухайн сонин хэвлэл, радио, телевизийн нэвтрүүлгийн уран бүтээлийн дүр төрх ч аяндаа бүрэлдэн тогтох онцлогтой. Энэ чиглэлд илрэх хэв маягийн шинж тэмдэг нь бичлэгийн төрөл зүйлийн онцлог, сэдвийн утга санааг илэрхийлэх арга, зохиогч дын нийгмийн байр суурь, сонины өнгө үзэмж, дизайн ы онцлог зэрэг олон асуудалтай холбоотой юм.
Монгол улсын сонин хэвлэлийн тогтолцоо
Монгол улсын сонин хэвлэлийн тогтолцоо өөрийнхөө бүрэлдэн тогтсон онцлог төдийгүй орчин үеийн үйл ажиллагааны чиглэл, арга хэлбэр, бүтэц бүрэлдэхүүнээрээ өвөрмөц юм. Үндэсний хэмжээний 7 сонин өдөр тутам гарч, орон даяар тархдаг бол 7-10 хоногт 1-3 удаа гардаг нийт уншигчид зориулсан сонин тогтмол гардаг бүх сонины дийлэнх олонхийг эзэлдэг байна. Дээрх сонины ихэнхийн эрхлэн гаргагчид нь албан ёсны байгууллага бус сэтгүүлч, уран бүтээлчдийн хамт олон мөн. Энэ сонинууд нийгмийн хөгжлийн тулгамдсан гол гол асуудлын хувьд янз бүрийн байр суурь баримталдаг боловч хэт “зүүн”, эсвэл ”барууны” үзэлд автагдахгүй ерөнхийдөө дундыг баримталдаг шинжээрээ онцлог юм.
Сонин хэвлэлийн хэв маяг
Тодорхой нэг сэдэв, асуудлаар төрөлжсөн, эсвэл нийгмийн нэг давхаргад зориулсан сонин хэвлэл (“Оюутан”, ”Хөдөлмөр таймс”, ”Бизнес таймс” г.м.), мөн сонин сэтгүүлийн заагт оршдог долоо, арав хоногийн “сонин”, эсвэл сард нэг удаа гардаг ”нимгэн” сэтгүүлүүдийн (”Монголын хөдөө”, ”Эзэгтэй”, ”Бөх” г.м.) олон нийтийн мэдээллийн зах зээлд харьцангуй тогтвортой байдаг нь тэдний баримталж буй бодлого, чиглэл нь хүлээн авагчдын “мэдээллийн хэрэгцээ, шаардлагыг” зөв ойлгож, оновчтой боловсруулахаас ихээхэн шалтгаална.
Сонин, сэтгүүлийн хөгжлийн чиг хандлага нь (амьдрах чадвар нь) тухайн уран бүтээлийн хамт олны дадал чадвар, баримталж буй нийгмийн байр суурийн онцлог, нийтлэлийн сэдэв, чиглэл, бодлогыг оновчтой боловсруулах замаар хангалттай олон уншигчтай болох зэрэг хүчин зүйлүүдээр тодорхойлогдоно. Дурдсан зүйл бол ямар нэг хэмжээгээр орон даяар, эсвэл нутаг дэвсгэрийн тодорхой нэг хэсэгт нэвтрүүлэг цацдаг радио, телевизийн байгууллагуудад ч нэгэн адил хамаарна. Тухайлбал, Монголын үндэсний телевиз, 25-р суваг, UBS TV, ТВ-5, ТВ-9 телевизийг, Монголын радио, “Улаанбаатар” болон олон тооны богино долгионы радио станцийг (FM) нэрлэж болно.
Ардчилсан хувьсгал ба өөрчлөлт
Ардчилсан хувьсгалын үр дүнд гарсан нийгмийн өөрчлөлт сэтгүүл зүй н бүтцийг шинэчлэх, боловсронгуй болгоход хүчтэй нөлөөлж байна. Энэхүү үйл явцад:
Эрх чөлөөний хууль ба түүхэн үе
“Хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөөний тухай” МУ-ын хууль хэрэгжиж эхэлсэн 1999 оны Нэгдүгээр сар аас аймгийн сонины байдал нэлээд хүндэрч, долоо хоног бүр тогтмол гардаг сонины тоо эрс цөөрч, ихэнх нь өөрийн гэсэн захиалагчгүй болсон. Одоогийн байдлаар цөөхөн хэдэн аймаг сониноо Улаанбаатарт хэвлүүлж, амиа аргацааж байна. Аймгийн телевизийн хувь заяа ч дээрхийн адил юм. Харин ихэнх аймаг т орон нутгийн радио ажиллаж байгаа боловч долоо хоногт явуулж буй нэвтрүүлгийн хугацаа, давтамж бага, мэдээллийн багтаамж тааруу учраас сонсогчдын анхаарлыг тэр бүр татаж чадахгүй байна. Манай орны хөдөө амьдардаг 160 мянган өрхийн дөнгөж 20 мянга нь телевизор тай, дэд бүтцийн хөгжлөөс шалтгаалж төвийн сонин хэвлэл захиалагчдад цагтаа очиж чадахгүй, зай тэжээлийн дутагдлаас радио сонсох боломж ч хомс юм.
Янз бүрийн хэв маяг
Манай оронд өөрийнхөө бодлого, чиглэлээр ялгагдах янз бүрийн хэв маягийн сонин хэвлэл, радио, телевиз ийн хөтөлбөр, нэвтрүүлэг оршиж байна. Үүнээс гадна гадаад орнуудтай хамтарсан сонин хэвлэл, телевиз байгуулагдаж, кабелийн телевиз, богино долгионы радиостанц иудын тоо нэмэгдэж, мөн гадаадын сонин хэвлэл ийг уншиж, радио, телевизийн олон нэвтрүүлгийг үзэж, сонсож байгаа нь иргэдийн мэдээлэл хүлээж авах боломж нэмэгдэж, мэдээллийн багтаамж, төрөл хэлбэр, агуулга сайжирч байгаагийн хамт цаашид ийм хандлага хүчтэй явагдах төлөвтэй байна.
Ангилал:Хэвлэл мэдээллийн дизайн Ангилал:Хэвлэл
1996 оны олимпын хүндийн өргөлт
Хүндийг өргөлт Ангилал:Хүндийн өргөлтийн тэмцээн
Тээврийн хэрэгслийг таних дугаар
thumb|right|300px|Тээврийн хэрэгслийг таних дугаар, ЖМ-Т-Платтформ зорчигчийн суудлын хажууд thumb|right|300px|Америкийн автомашины тээврийн хэрэгслийг таних дугаар, урд салхины шилэнд thumb|right|300px|Хятадын тээврийн хэрэгслийг таних дугаар Тээврийн хэрэгслийг таних дугаар (ТХТД) (англ. vehicle identification number, VIN; манайхны ярианы хэлэнд автомашины арлын дугаар ч гэдэг, гэхдээ энэ нь буруу ойлголт) нь олон улсын стандартаар стандартчилагдсан, 17 оронтой дугаар байдаг ба энэ дугаараар тухайн тээврийн хэрэгслийг тодорхойлон тогтоодог юм. Энэхүү дугаар нь үйлдвэрлэгчийг таних дугаар (англ. World Manufacturer Identifier), (жишээлбэл W0L-Опел болон Вауксхалл, WDB-Даймлер ХК, WYW-Фолксваген, WF0-Форд (Герман) эсвэл VF7-Ситроэн) үйлдвэрлэгчийн тусгай түлхүүр дугаар болон цааш үргэлжлээд ихэнхдээ үйлдвэрлэсэн оноор нь хамааруулсан дарааллын дугаараас бүрддэг. Зарим үйлдвэрлэгчид нь хэд хэдэн үйлдвэрлэгчийн таних дугаартай байдаг. Олон улсын нэгдсэн ТXТД-ыг 1981 онд европын-76/114/ЭВГ дүрмээр өөрчилсөн бөгөөд тэр хүртэл хэрэглэж байсан үйлдвэрлэгчийн тусгай дугаар болох тээврийн хэрэгслийн арлын дугаарыг солисон юм. Тээврийн хэрэгслийн арлын дугаар нь хуучирсан ойлголт бөгөөд учир нь 1930 оноос эхлэн автомашин нь заавал арал дээр биш харин өөрийгөө тээх их биетэй (кароссери) болсонтой холбоотой.
Жишээлбэл Опел эсвэл Вауксxаллын тээврийн хэрэгслийг таних дугаар нь: W0L000051T2123456.
Тээврийн хэрэгсэлд байршуулаx
Энэ дугаарыг тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээн дээр олохоос гадна, тээврийн хэрэгсэлд өөрт нь хэд хэдэн удаа байдаг бөгөөд ихэвчлэн моторын хэсэгт болон тээврийн хэрэгслийн баруун талын хагаст олно. Америкийн тээврийн хэрэгсэл эсвэл америкийн зах зээлд зориулсан автомашины таних дугаарыг урд салхины шилний зүүн доор, гадна талаас нь харж болохоор байрлуулсан байдаг. Тээврийн хэрэгслийг таних дугаар нь тээврийн хэрэгсэлд хэд хэдэн газар сийлж цохих эсвэл хэвлэн шахсан байх ба учир нь түүнийг ямар нэг байдлаар өөрчлөхөөс сэргийлсэн арга хэмжээ юм. Зөвхөн дараах араб тоо болон латин хэлний том үсгүүдийг тээврийн хэрэгслийг таних дугаарт хэрэглэх ёстой байдаг. 1234567890ABCDEFGHJKLMNPRSTUVWXYZ I, O болон Q үсгийг хэрэглэх хориотой ба учир нь түүнийг 0, 1 гэсэн тоонуудтай солих магадлал хамгийн өндөр юм.
Тээврийн хэрэгслийг таних дугаарын бүтэц
ТХТД-т зориулсан хоёр төрлийн стандарт байдаг. Европын холбооны үйлдвэрлэгч улсууд нь ISO-Стандарт 3779-ийг хэрэглэдэг бол хойд америкийн үйлдвэрлэгчид нь нэлээд нарийн боловч ISO-Стандартын системтэй нийцсэн дугаарыг хэрэглэдэг.
Европын ТXТД 1981 оноос хойш
1981 оноос өмнө ерөнхий нэгдсэн дугаарын стандарт байдаггүй байсан учраас үйлдвэрлэгч бүр өөр өөрийн тээврийн хэрэгслийн арлын дугаар хэрэглэж байв.
Үүний дараа европын 76/114/EWG гэсэн дүрмийн дагуу ТXТД олгох болсон. Энэ дүрэм нь 2014 арваннэгдүгээр сарын 1-нд гарсан (EG) Nr. 661/2009 журам гарсанаар хүчингүй болсон. 76/114/EWG дүрэм нь EU 19/2011 дүрмээр солигдсон боловч үндсэн тээврийн хэрэгслийг таних дугаарын бүтцийн хувьд нэг их ялгаа байхгүй.
Европоос Америк руу экспортлох зориулалттай тээврийн хэрэглийг таних дугаарын 4-9 дэх оронг америкийн дүрэмд тохируулан оруулж өгдөг.
WDD 169 007-1J-236589
WDD-д байгаа W-нь Герман Улсын таних тэмдэг ба DD-нь үйлдвэрлэгч болох Мерседес-Бенцийг (зарим загваруудад нь бас WDC/WDB байна) илэрхийлнэ. Дараагийн гурван тоо нь загварын цуваа 169 (А-Класс). 007 таних тэмдэг нь энд их биеийн хэлбэр, мотор болон бүх дугуй хөтлөгч эсэх, J үсгээр үйлдвэрлэсэн үйлдвэрийг тэмдэглэсэн ба энд Раштатт хот (бусад загварт нь мөн F, B гэх мэт). Дараагийн дугаарууд жирийн дэс дарааллын дугаар юм.
Жишээ Фолксваген:
WVWZZZ1JZ3W386752
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Тээврийн хэрэгсэл Ангилал:Таних тэмдэг
Аюушридар хаан
Аюушридар билэгт хаан нь 1338 оны шар барс жил төржээ. Тогоонтөмөр хааны солонгос хатнаас төрсөн ахмад хөвгүүн юм. Монголын уугуул нутаг, Хархорум хотноо нийслэллэж 1370 оны цагаан нохой жил дор Монгол удмын хаан ширээнд суужээ. Хятадын Мин улсын эсрэг амжилттай тэмцэж байсан бөгөөд 1378 оны шар морин жил таалал төгсжээ.
Хаан ширээний төлөөх тэмцэл
Аюушридар (आयुष्य तल्) 1339 онд Тогоонтөмөрийн хатан Гуулин гаралтай Ки овогт Өлзийхутагаас төрсөн. Аюушридар 1353 онд хуантайцзи өргөмжлөгдсөнөөс хойш үнэн хэрэгтээ хааныг төлөөлж, төрийн хэргийг явуулах болжээ.
Тэрээр 1360 оноос хатан эх Өлзийхутаг хатны шууд нөлөөгөөр эцгийнхээ хаан ширээнд суухаар хааны ордны хуйвалдаан хийж эхэлсэн. Түүний улс төрийн амбицаас болж, хаант төрийн ноёдын тэмцэл өрнөж байсан. Тухайлбал 1360-1365 оны хооронд болсон салжиуд овгийн Бортөмөр жанжин, найман аймгийн Цагаантөмөр жанжин нарын тэмцэл, хааны ордны хэд хэдэн удаагийн бүтэлгүйтсэн төрийн эргэлтүүд, Хөхтөмөр баатрын цэргээр хаан ширээг булаах гэж оролдоод, эцэст нь Хөхтөмөр нь хаандаа үнэнч үлдсэнд Аюушридар, Өлзийхутаг хатан нарын эгдүүцэл хүрч 1365-1368 он хүртэл хоорондоо байлдсан зэрэг нь Юань улсыг мөхөлд хүргэсэн.
Мин улсын түрэмгий дайн
Тогоонтөмөр хааны 1368 онд л түүнээр хаан ширээгээ залгамжлуулах зарлиг гаргасан. Харин 1370 онд тэрээр Инчан хотноо хаан суугаад, Хархорум хотноо хэсэг бусаг цэргийн хүчтэйгээ зугтаж ирээд, монгол нутагт байсан ноёдын цэргийн хүч, Гансуд дайтаж байсан Хөхтөмөр жанжны 20,000 цэргийн хүчийг шуурхайлан ирүүлж, ар тал, цэргийн хүчээ бэхэлсэн.
1372 онд Мин улсын хаан 3 төрлийн шалтаг тоочижээ. Ийнхүү гурван замаар 150,000 их цэргийн хүчийг монгол нутаг өөд оруулжээ.
Баруун гарын цэргийн хүч нь Лань Ю, Фу Ю Дэ нарын удирдсан цэрэг Ганьсу син шэн, Ордосын бор тохой, Шаньси муж, Алшаа уул хүртлэх нутгийг эзэлж, тус оны сүүлээр буцсан.
Тус жилийн дайнаар Мин улсын их цэрэгт хариу цохилт өгснөөр эх нутгаа эхний удаа хамгаалж чадсан.
1374 онд Хунъү хаан, Аюушридар хааны олзлогдсон хүү Майдарбалыг суллаж илгээн түр зуур найрамдсан.
Нас барсан нь
1375 онд Хөхтөмөр жанжин Алтайн чинадад Мин улсын цэргийн үлдэгдэл хүчтэй байлдаж яваад Хар нохойн зоо гэх газар таалал төгссөн. Удалгүй 1378 онд Аюушридар хаан таалал төгсөж,түүнийг хаан ширээг дүү Төгстөмөр нь усхал (дөлгөөн тайван) хаан цолтойгоор монголын их хаан ширээг залгамжилсан.
Ангилал:14-р зууны ноёрхогч Ангилал:Монголын бага хаан Ангилал:Юань улсын хаан Ангилал:Боржигин Ангилал:1338 онд төрсөн Ангилал:1378 онд өнгөрсөн
Бухарест
Бухарест (румынаар: București []; ) — Румын улсын нийслэл, 1.8 сая хүнтэй хот.
Эшлэл
Ангилал:Их Валахийн суурин Ангилал:Европын нийслэл Ангилал:Румыны их сургуулийн хот Ангилал:Саятан хот Ангилал:Румыны хот
Бат хаан
Бат хаан (1208–1255) Чингис хааны ач хүү. 1208 оны луу жил Чингис хааны ууган хүү Зүчи болон Уги/Ухаа Үжин (Хонгирад) хатнаас төрсөн. Монголын нөлөө бүхий удирдагч, Хөх Ордыг үндэслэн байгуулагч тэрээр Европ руу хийсэн Монголын эзэнт гүрний байлдан дагуулалтыг удирдсанаараа Монголын бусад хаадаас өрнө дахинд илүү алдаршсан. Энэ аян дайн түүхэнд "Ахмад хөвүүдийн дайн" гэж тэмдэглэгдсэн. Айл бүрийн ахмад хөвгүүдийг цэргийн албанд албадан татах зарлигийг Өгөдэй хаан зарлигджээ. "Түүний Хөх Орд Алтан Орд (буюу Зүчийн улс) болж, Орос болон Кавказыг 250 орчим жилийн турш захирч байсан. Түүний цэрэг Польш, Унгарын цэргийг бут цохиж байжээ.
Уг гарал болон амьдрал
Чингис хааны хатан, Зүчийн эх Бөртэ Мэргэдэд олзлогдож байгаад эргэж ирснийхээ дараа удалгүй Зүчийг төрүүлсэн байдаг нь ихэнх хүмүүс Зүчийг Мэргэдийн орхидос хүүхэд хэмээн жигшихэд хүргэсэн байдаг. Харин Чингис хааны удаах хүү Цагаадай энэхүү үгэнд хэт итгэж, дараагийн хаан сонгох ёслол дээр Зүчийг доромжилж байв. Чингис хаан амьд ахуйдаа энэ асуудлыг цэгцлэн Бөртэ хатныг олзлогдохоосоо өмнө жирэмсэн байсан гэдгийг хэлж Хуагчин эмгэн ч баталсан бөгөөд энэ мэт асуудлаар хагарал үүсгэн хэлцэхийг хориглож байжээ. Хэдийгээр Зүчи өөрийн эцэгтэй заалгаж авсан Кипчакийн талыг цэрэг дайны хөлд өртүүлэхгүй байх талаар зарим нэг саналын зөрүүтэй байсан ч насан их хааны хайртай хүү байсаар насан эцэслэжээ.
Эцгийгээ нас барахад Бат дөнгөж 19 настай байсан бөгөөд их эзэн Чингис хааны тааллаар эцгийнхээ улсыг залгамжлан Алтан Ордын улсыг байгуулжээ. Харамсалтай нь түүний бага, идэр насны талаар ямар нэгэн баримт бичиг олдоогүй аж. Бат хаан 19 настайдаа гэхэд суут өвөг эцгийнхээ аян дайн хийх стратеги, тактикийг гүнзгий судалж эзэмшсэн, их морин цэргийг захирах чадвартай цэргийн удирдагч болон төлөвшсөн байв. Түүний эцэг Зүчи хаан ууган хүүгээ цэргүүддээ vлгэр дууриалал болохуйц жинхэнэ цэрэг болгон хvмүүжүүлж их цэрэг удирдах урлаг, улам өргөжин тэлсээр байгаа улс орондоо дотоодын самуун үймээн гаргахгvй удирдаж байх чадварыг түүнд зааж сургажээ.
Бат хаан 1242 онд өөрийн улсыг ах, дүү нартаа хувааж өгөхөд Зүчийн улс гурван хэсэгт хуваагджээ. Батын ах Ордын захирсан Цагаан Орд Алтайн нуруунаас Арал нуур хүртэлх газар нутгийг, Батын дүү Шейбаны захирсан Хөх орд Арал нуурын орчим газар болон баруун Сибирийг, Батын захирсан Их Орд Ижил мөрний сав газрыг тус, тус захирч байжээ. Бат хааны захирсан Их Ордыг Оросын он тооллын бичгүүдэд Алтан орд, Орд хэмээн тэмдэглэдэг бөгөөд Их орд нь Хөх орд, Цагаан ордыг хараат улсын хувиар захирдаг байжээ.
Гийом Жилле
Гийом Жилле (Guillaume Gillet; 1984 оны гуравдугаар сарын 9-нд Льеж хотод төрсөн) — Бельгийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Бастиа» болон Бельгийн шигшээд хамгаалагч, хагас хамгаалагчийн байрлалд тоглодог.
Бат хаан
Уг гарал болон амьдрал
Бат хаан нь алтан ургийнхантай цусан өшөөтэй мэргэдийнхэн, тэднийг өмгөөлөлдөө авсан куманчууд половчуудыг аль болох монголын хилээс хол байлгах, тэднийг сэхэх боломжгүй болтол нь дарах, Монгол нутгаас холдуулах үүргийг хүлээн Европд тэднийг мөшгин дарах дайныг удирдсан гарамгай удирдагч юм. Мөн оросын алдарт Невийн Александр хүртэл түүний хүү Сартагтай анд барилцан хуурай хүү нь болж түүний суу алдар, цэрэг армиар Орос орныг нэгтгэж бусад улс орнуудын довтолгооноос хамгаалж байжээ. 1255 онд Бат нас нь өөд болох үест түүний угсаа залгамжлагчаар нэрлэгдсэн ханхүү Сартаг Их Монголоос авга ах Бэрхийн хамт буцах замдаа гэнэт нас барахад, Батын дүү Бэрх Алтан Ордыг залгамжлан авчээ.
Гийом Жилле
Замнал
«Бастиа» түүнийг 2014 оны долоодугаар сарын 10-нд улирал тоглуулахаар зээлэв. «Бастиа» 2014 оны арваннэгдүгээр сарын 1-нд «Генгамын» талбайд зочлоход (1:0) Жилле өөрийн хаалганд гоолдож багаа ялагдахад хүргэв.
Бат хаан
Уг гарал болон амьдрал
Бат хаан бусад хаадын адил их хатан Хонгирадын Борогчин, бага хатад болон татвар эмстэй байсан бөгөөд бичигдэж үлдсэн хөвүүд нь их хатнаас мэндэлсэн ханхүү Сартаг болон Тогоон (Тогохануолцоу) нар юм.
Гийом Жилле
Амжилт
Багийн
Бат хаан
Оросыг дайлсан нь
Өмнө нь Крымын хойгийн байлдан дагуулалтыг удирдсан Батад 1235 онд 130000 орчим цэрэг олгож, Европ руу хийх дайныг удирдах үүрэг өгчээ. Үнэндээ бол Сүбэдэйн захирч байсан энэ их цэрэг Ижил мөрнийг гаталж, 1236 онд Ижил мөрний Булгар руу довтолжээ. Ижил мөрний Булгар, Кипчак, Аланчуудын эсэргүүцлийг дарахад нэг жилийн хугацаа зарцуулсан.
Гийом Жилле
Амжилт
«Андерлехт»
Бат хаан
Оросыг дайлсан нь
1237 оны арваннэгдүгээр сард Бат хан элчээ Владимирийн II Юрий руу довтолгож, дагаар орохыг шаарджээ. Нэг сарын дараа Батын цэрэг Рязань хотыг бүсэлсэн. Зургаан өдөр цус урсган тулалдсаны эцэст хотыг бүрэн устгасан бөгөөд тус хот дахин хуучин шигээ цэцэглээгүй юм. Энэ мэдээг сонсож түгшсэн II Юрий Монголчуудын эсрэг цэрэг хөвгүүдээ хөдөлгөсөн боловч тэд бут ниргүүлжээ. Монголчууд Коломна, Москва тосгоныг шатаасныхаа дараа 1238 оны хоёрдугаар сарын 4-нд Владимир хотыг бүсэлжээ. Гурван өдрийн дараа Владимир-Суздалийн нийслэлийг эзлэн авч, юу ч үгүй галдан шатаажээ. Вангийн гэр бүл галд шатах энэ үед II Юрий хойд зүг рүү яаран сандран ухарсан юм. Ижил мөрнийг гатлаад тэр шинэ арми байгуулсан боловч, энэ армийг нь Монголчууд гуравдугаар сарын 4-нд Сить гол дээр юу ч үгүй хүйс тэмтэрчээ.
Бат хан их цэргээ хэд хэд хувааж, Оросын 14 хотыг, тухайлбал Ростов, Углич, Ярославль, Кострома, Кашин, Кснятин, Городец, Галич, Переславль-Залесский, Юриев-Польский, Дмитров, Волоколамск, Тверь, Торжок хотуудыг дайлжээ. Эзлэн авахад хамгийн хэцүү байсан хот нь Козельск хэмээх жижиг хот байсан бөгөөд тэр хотын насанд хүрээгүй хунтайж Титус оршин суугчдынхаа хамтаар Монголчуудын довтолгоог долоон долоо хоног эсэргүүцэн тулалдсан байна. Ам дамжин ярьсан түүхэнд өгүүлснээр Монголчууд ойртож явааг дуулсан Китеж хотынхон бүгд нууранд живцгээсэн нь өнөөг хүртэл харагддаг гэлцдэг ажээ. Монголчуудад дагаар орж, алба гувчуур өргөхийг зөвшөөрсөн Смоленск, алслагдсан байрлал, өвлийн цаг агаарын улмаас Монголчуудын хүрч чадаагүй Новгород, Псков хотууд томуухан хотуудаас устгуулалгүй үлджээ.
1238 оны зун Бат хан Крымын хойгийг дайлж, Мордовыг номхотгожээ. 1239 оны өвөл, тэрбээр Чернигов, Переяславыг дайлав. Монголын цэрэг Киевийг хэдэн сар бүсэлсний эцэст 1239 оны арванхоёрдугаар сард эзлэн авлаа. Галичийн Данило шургуу эсэргүүцэн тулалдсан боловч, Бат хан түүний газар нутгийн хоёр гол нийслэл Галич, Володимир-Волиньский хотуудыг эзлэн авч чаджээ. Гэхдээ Оросын улсуудыг төв Азийн эзэнт улсад нэгтгэлгүй харин вассал улс болгожээ.
Төв Европыг дайлсан нь
Үүний дараа Бат хан Монгол морины туурай хүрэх газар хүртэл аян дайн хийж "далайг цаад эрэгийг үзэх"-ээр шийджээ. Орчин үеийн зарим түүхчид Бат хан хожим Европчуудын зүгээс жигүүрүүд рүү нь халдан довтлохоос сэргийлж, бас зарим талаараа цаашдын байлдан дагууллынхаа угтвар дохио болгохыг зорьж энэ дайныг хийсэн гэж таамагладаг. Гэхдээ ихэнх түүхчид түүнийг жигүүрүүд нь аюулгүй болж, цэрэг бэлэн болсон үед бүх Европыг байлдан дагуулах санаатай байсан гэдэгт итгэдэг.
Монголчууд төв Европ руу гурван замаар цэрэг хөдөлгөсөн байдаг. Нэг замын цэрэг нь Легницад Хуурмаг Хенри, Силезийн гүн, Тевтоны их мастерийн цэргийн нэгдсэн хүчийг бутцохиж Польшийг эзэлжээ. Хоёрдахь замын цэрэг нь Карпатын нурууг давж, гуравдахь чиглэл нь Дунай мөрний дагуу аялжээ. Гурван чиглэлийн замын цэргээ дахин нэгтгэж, 1241 оны дөрөвдүгээр сарын 11-нд Мохи дахь тулалдаанаар Унгарын IV Белагийн удирдсан цэргийг бут цохисноор Унгарыг номхотгожээ. Монголын цэрэг зуны турш Унгарын тал нутгаар довтолж, 1242 оны хавар хүчээ сэлбэж, Австри, Далмац хүртэл нутгаа тэлж, Бохемийг довтлов.
Европ руу хийсэн энэхүү довтолгооныг Батын удирдлага дор гарамгай цэргийн жанжин Сүбэдэй төлөвлөж хэрэгжүүлжээ. Сүбэдэй Европт хийсэн ялалтуудаараа өөрийн алдар нэрийн оргилд хүрсэн. Оросын янз бүрийн вант улсуудыг ээлж дараагаар дайлж дууссаныхаа дараа, тэр Европын төв хэсэг рүү довтлох довтолгоондоо бэлтгэн Польш, Унгар, бүр Австри хүртэл тагнуул илгээж байв. Европын вант улсуудын талаар тодорхой дүр зурагтай болсон Сүбэдэй Бат хан ба түүнтэй цус нэг өөр хоёр ханхүүгийн удирдсан довтолгооныг гоц ухаантай төлөвлөжээ. Зүчийн хүү Бат хан ерөнхийлөн захирагч байсан боловч Сүбэдэй Оросын хойд, өмнөд хэсгийг дайлсан Монголын аян дайныг газар дээр нь удирдаж байсан шигээ Европын аян дайныг мөн удирджээ. Хайдугийн хойд замын хүч Легницийн тулалдаанд ялалт байгуулж, Хаданы цэрэг Трансильванид амжилттай дайтаж байхад, Сүбэдэй тэднийг Унгарын тал нутагт хүлээж байлаа. Дахин нэгдсэн их цэрэг Сайо гол руу буцаж Мохи дахь тулалдаанаар Унгарын IV Белаг бут ниргэжээ.