cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ЗХУ-ын задрал
8. Латви
9. Литва
10. Молдав
11. Оросын Холбооны Улс
12. Тажикистан
13. Туркменистан
14. Украин
15. Узбекистан]]
ЗХУ-ын задрал - 1991 онд 280 гаруй сая хүн амтай, 4.2 сая цэрэгтэй хүчирхэг арми, 10 мянган цэнэгт хошуу бүхий цөмийн зэвсгийн арвин нөөцтэй Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улс /ЗСБНХУ, оросоор. СССР/ задран унасан билээ. Тэр үед тус улсын цэргийн хүчин чадал нь АНУ болон НАТО-гийн орнуудын зэвсэгт хүчний чадавхийг нийлүүлсэнтэй эн зэрэгцэхүйц хэмжээнд хүрсэн байжээ. Мөн ЗХУ-ын дотоодын нийт бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэлийн хэмжээ АНУ-ын ДНБ-ний 80 хувьтай тэнцэж байсан юм. Тус улс хоногт 13 сая торх нефть олборлон, уг үзүүлэлтээр дэлхийд тэргүүлж байлаа.
ЗХУ задарсан нь социалист тогтолцооны хямрал байсан гэдэгтэй олонхи түүхчид, удлаачид санал нэгтэй байдаг. Тогтолцооны хямрал гэдэг нь товчхондоо улс төр, эдийн засаг, нийгмийн хямралыг хэлж байгаа юм. 1991 оны 8 дугаар сард болсон үйл явдал нь үнэн хэрэг дээрээ ЗХУ задрах үйл явцын эхлэл байсан билээ. Эл сарын 18-19-нд шилжих шөнө М.Горбачёвыг Төрийн эрх мэдлээ хүчээр огцруулсан билээ.
Тэр өдөр ЗХУ-ын дэд Ерөнхийлөгч Г.Янаев, Батлан хамгаалахын сайд Д.Язов, Улсыг аюулаас хамгаалах хорооны дарга В.Крючков болон Ерөнхий сайд В.Павлов нар Үндсэн хуулийг зөрчин Улсын Онц байдлын хороог /УОБХ, орос. ГКЧП/ байгуулжээ. Энэхүү Хорооны шийдвэрээр хэд хэдэн бүс нутагт, түүний дотор өнөөгийн Орос улсын нутаг дэвсгэрт онц байдал тогтоон, жагсаал цуглаан, ажил хаялт хийхийг хориглосон юм. Нам, олон байгууллага, сонин хэвлэл, мэдээллийн хэрэгслүүдийн үйл ажиллагааг ч бас хориглолоо. Гэвч орос иргэдийн эрс эсэргүүцэлтэй тулгарсан УОБХ гуравхан хоног төрийн эрхийг барьсан юм.
Уг үйл явдал Зөвлөлт орныг үндсээр нь өөрчилсөн гэж хэлж болно. Хуучин тогтолцооны хүрээнд " өөрчлөн шинэчлэлт" буюу " дээрээс хувьсгал" хийх гэсэн оролдлого нь цаг хугацааны шалгуурыг давалгүй бүтэлгүйтсэнээр социалист нийгэм байгуулах гэсэн мөрөөдөл түүх болон үлдсэн юм. 1991 оны Наймдугаар сарын үйл явдлын дараа Холбооны шинэ Гэрээ байгуулах гэсэн М.С. Горбачёвын оролдлогууд ч бүтэлгүйтсэн. Украин болон Беларусь улсуудын иргэд тусгаар тогтнолын төлөө саналаа өгсөн нь Холбооны гэрээнээс татгалзсан гэсэн үг байлаа. Ийм нөхцөлд Орос улс бусад улсуудтай нэгдэх тухай асуудал утга учиргүй болох нь мэдээж.
Ингээд 1991 оны 12 дугаар сарын 8-ны өдөр Минск хотын орчмын Беловежийн ойд Орос, Украин, Беларусь улсын удирдагчид болох Б.Ельцин, Л.Кравчук, С.Шушкевич нар ЗХУ задарч Тусгаар улсуудын хамтын нөхөрлөлийг байгуулах тухай Гэрээнд гарын үсэг зуржээ. Хожим нь уг нөхөрлөлд Казахстан болон бусад хэд хэдэн улс нэгдсэн билээ. Харин Балт орчмын Латви, Литв, Эстони зэрэг гурван улс болон Гүрж улс нэгдэхээс татгалзсан байна. Ийнхүү ЗХУ нэгдмэл улсын хувьд оршин тогтнохоо больсноор, Ерөнхийлөгч М.С.Горбачёв бүрэн эрхээсээ татгалзахаас аргагүйд хүрчээ.
1991 оны 12 дугаар сарын 25-26-нд шилжих шөнө ЗСБНХУ олон улсын эрхзүйн субьект байхаа албан ёсоор больж Оросын Холбооны Улс ЗХУ-ын хууль эрх зүйн өв залгамжлагч гэж өөрийгөө зарласан юм.
Задрах шалтгаанууд
Ер нь бол судлаачид ЗХУ задарсан үндсэн шалтгаануудын нэг нь ЗСБНХУ-ын Үндсэн хуулийн заалт байсан гэж үздэг. Уг баримт бичигт зааснаар, тус улсын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан Бүгд найрамдах улсууд нь Холбоот улсын бүрэлдхүүнээс гарах эрхтэй байжээ. Хачирхалтай нь, дэлхийн бусад улсуудын Үндсэн хуульд ийм заалт огт байдаггүй юм.
Нөгөөтэйгүүр, газрын тосны үнэ унаж бий болсон эдийн засгийн хямрал нь ЗХУ задрах гол шалтгаануудын нэг байсан гэж барууны болон Оросын зарим шинжээчид үздэг. АНУ-ын Брукингийн хүрээлэн Оросын нэрт эдийн засагч Егор Гайдарын бичсэн:- "Эзэнт гүрний мөхөл орчин үеийн Орос улсад сургамж болох нь" гэдэг номыг англи хэлнээ орчуулан гаргасан байна. Е.Гайдар 1991-1994 онд Оросын Ерөнхий сайдын албыг хашиж байсан билээ. "Оросуудын ихэнх нь эрчимтэй хөгжиж байсан дэлхийн хэт их гүрэн задран бутарсны шалтгааныг өөрчлөлт, шинэчлэлт эхэлсэнтэй холбон үздэг байсныг" Гайдар няцаахыг оролджээ.
Түүний үзэж байснаар, 1966-1990 оны хугацаанд ЗХУ-д үр тарианы үйлдвэрлэл нэг л түвшинд байсны зэрэгцээ энэ хугацаанд 80 орчим сая хүн хөдөөнөөс хот руу шилжиж ирсэн ажээ. Байгалийн хий, газрын тосны олборлолтоос олсон орлого гадаадаас үр тариа худалдан авахад хүрэлцэхгүйд хүрсэн байсан. Тэр үед тус улс гадаадаас жилдээ 30 сая тонн үр тариа худалдан авч байжээ. Иймээс гадаад орнуудаас зээл авах зайлшгүй хэрэгтэй болж байжээ. "Хэрвээ Зөвлөлтийн арми Польшийн "Эв санааны нэгдэл" ҮЭ-ийн жагсаалыг хүчээр дарсан бол ЗХУ барууны орнуудаас 100 тэрбум долларын зээл авч чадахгүйд хүрэх байсан гэж Гайдар үзэж байжээ. 1991 оны нэгдүгээр сард Зөвлөлтийн удирдлага Балт орчмын улсуудад хяналтаа сэргээхийн тулд хүч хэрэглэхээр оролдсон ч барууныхан дээрх зээлийн тухай дурсах төдийд л буулт хийж байжээ.
Гэхдээ шинжээч, судлаачид бүгд Гайдарын үзэл бодолтой санал нийлэхгүй байна. Америкийн бизнесийн хүрээлэнгийн ажилтан, Гайдарын найз болох Леон Арон задралын гол шалтгааныг Зөвлөлтийн цэрэг-аж үйлдвэрийн цогцолборыг Горбачёв устгасантай холбон үзэж байна. Учир нь Зөвлөлтийн хөнгөн цагааны үйлдвэрүүд цэргийн нисэх онгоц үйлдвэрлэхэд шаардлагатай түүхий эдийг нийлүүлж байсан бол гангийн үйлдвэрүүд 60 мянган танк хийхэд шаардлагатай төмөр хайлуулж байсан ажээ. Тус улсад үйлдвэрлэж байсан бүтээгдэхүүний 30 хувь нь ямар нэг байдлаар армийн хэрэгцээнд зориулагдаж байлаа. Харьцуулан үзвээс, өнөөгийн Орос улсын төсвийн 5 хувийг цэргийн зардал эзэлж байна.
Задралын өөр нэгэн эдийн засгийн шалтгаан нь дээрх хугацаанд албан ёсны эдийн засаг “сүүдрийн эдийн засагтай” холилдсон явдал байлаа. Бүхэл бүтэн үйлдвэрийн газрууд үйлдвэрлэл, худалдааны нууц сүлжээнд хамрагдан, “сүүдрийн” эдийн засгийн орлого олон тэрбум рублиэр хэмжигдэж байлаа. Тухайлбал, 80-аад оны дунд үе гэхэд "сүүдрийн эдийн засагт" 15 сая хүн ажиллаж, нийт бараа эргэлтийн 25 хувийг хангаж байжээ.
Зөвлөлтийн удирдлага 80-аад оны эхээр тогтолцооны шинэчлэлийг хязгаарлагдмал хүрээнд хийхийг оролдсон ч тэр нь бүтэлгүйтэн, улс орон гүн гүнзгий хямралын ангал руу гулсан орчээ. Зөвлөлтийн маягийн нийгмийн амьдралын хэв маяг өөрчлөгдөж эхэллээ. Удирдагчид болоод үйлдвэрүүдийн эрх өөрчлөгдөж, нийгмийн тэгш бус байдал газар авлаа. Үйлдвэрүүд доторх үйлдвэрлэлийн харилцаа өөрчлөгдөж, хөдөлмөрийн сахилга бат алдагдан, ноомой гөлөр, хайхрамжгүй байдал, хулгай зэлгий, шударга хөдөлмөрийг эс хүндэтгэх, илүү мөнгө олж байгаа нэгэндээ атаархах явдал газар авчээ. Зөвлөлтийн иргэд чин үнэнээсээ бус харин албадлагаар ажилладаг "гүйцэтгэгчид" болон хувирлаа. Зөвлөлт маягийн нэгдмэл тогтолцоо байгуулах зорилго агуулсан интернационалч үзэл санаа амьдрал дээр биеллээ олоогүйн дээр бүрэлдэхүүнд байсан Бүгд найрамдах улсуудад нийгмийн үндэсний дээд давхарга бүрэлдэн бий болох үйл явц ажиглагдах болов. Ингэснээр Төвөөс хэрэгжүүлэх хяналт суларч, тэдгээр улсуудын удирдагчдыг өмнөх шигээ үзэмжээрээ томилж, санасанаараа солих боломжгүй болжээ. Үзэл суртлын аргаар хөдөлмөрт уриалан дуудаж, коммунизм удахгүй ялна гэдэгт итгүүлэх оролдлого балран унахтай зэрэгцэн нефтиэс орох орлого ч хумигдаж, дотоод болон гадаад өрийн хэмжээ үлэмж нэмэгдэв. 1973 оноос нефтийн үнэ 2 доллароос 40 болтлоо суга өссөнөөр ЗХУ 250 тэрбум долларын орлого олсон ч түүнийгээ Ангол, Этиоп, Мозамбик, Сомали, Афганистан болон бусад "социалист баримжаатай" оронд "хувьсгалыг экспортлох" үйлсэд үр ашиггүй зарцуулжээ. Гэвч 80-аад оны дундуур нефтийн үнэ навс унаж, нэг баррель нь14-хөн доллар боллоо. Энэ үед Зөвлөлтийн удирдлага нийгэм-эдийн засгийн гүнзгий шинэчлэл хийхийн оронд тулга тойрсон архитай тэмцэх, хөдөлмөрийн сахилга батыг сайжруулах зэрэг алхамууд хийж байлаа. Дашрамд дурдахад, цагаан архины үйлдвэрлэлээс улсын санд 50 тэрбум рубль ордог гэдэг. Ингэснээр стратегийн зорилт тактикийнх болон өөрчлөгдлөө. Улс төрийн дээд зиндааныхан хувийн болон хэсэг бүлгийн ашиг сонирхлоос улс гүрний эрх ашгийг дээдэлсэн жинхэнэ улс төрийн зүтгэлтэн болж төлөвшиж чадаагүй байлаа. Цөмийн зэвсэг бүхий хэт их гүрэн болсных нь дараа тогтолцооны хямрал нүүрлэсэн учраас тус улс стратегийн зорилгоосоо аажмаар ухарч эхэлсэн юм. Өөрчлөн байгуулалт эхэлсэн ч нэгэнт стратегийн тодорхой зорилгогүй болсон учраас ЗХУ задран унах нь гарцаагүй болжээ.
ЗХУ-ын задрахад социалист системийн задрал ч бас "нэрмээс" болсон юм. 1989 онд Төв болон Зүүн Европын орнуудаас Зөвлөлтийн цэргийг гаргаж эхэлсэн. Ийнхүү цэргийн оролцоо суларсан явдал нь социализмын эсрэг үзэл суртал холбоотон орнуудад газар авахад хүргэсэн билээ. Эргэн санахад, 1989 оны сүүлч, 1990 оны эхээр Польш, БНАГУ, Чехословак, Унгар, Болгар, Албани улсуудад “аядуу, зөөлөн” хувьсгал гарч, 1989 оны 12 дугаар сард зэвсэгт бослогын дүнд Румынд Н.Чаушескугийн дэглэм нуран унасан юм. 1989 оны 12 дугаар сарын 29-нд Чехословакт тэрс үзэлтэн асан Вацлав Гавел, 1990 оны 12 дугаар сарын 9-нд Польшид «Эв нэгдэл» ҮЭ-ийн удирдагч Лех Валенса нар төрийн эрхэнд гарсан бөгөөд 1990 онд санал асуулгын дүнд Зүүн болон Баруун Герман нэгдсэн юм. Эдгээр орнуудын Төрийн эрхэнд гарсан Үндэсний ардчилсан үзэлтнүүд нийгмийн хөгжлийн загварыг таягдан хаяж, эрс шинэчлэл хийхийн төлөө байж иргэдийн дийлэнх олонхийн дэмжлэгийг хүлээж байв. Энэ бүх шалтгааны улмаас 1991 оны хавар Эдийн засгийн харилцан туслалцах зөвлөл /СЭВ/ болон Варшавын Гэрээний байгууллага татан буугдсан юм.
Ингэснээр "хүйтэн дайны” үед “муу муухайгийн үүр уурхай” болсон их гүрнийг буюу ЗХУ-ыг үгүй хийх зорилготой байсан Барууныхан, ялангуяа америкчууд ийм хурдан "ялалтад хүрнэ" чинээ төсөөлөөгүй байсан учраас Пентагонд дахин нэгэн “толгойны өвчин” нэмэгдлээ. Учир нь хэдийд ч иргэний дайн дэгдэж болзошгүй тогтворгүй улсад асар их хэмжээний цөмийн зэвсэг хуримтлагдсан байлаа. Харин аз болоход бүх цөмийн цэнэгт хошууг хожим нь ОХУ руу шилжүүлэн зөөвөрлөсөн билээ.
Ангилал:ЗХУ-ын улс төр Ангилал:20-р зууны түүх Ангилал:1990 оны улс төр Ангилал:1991 оны улс төр Ангилал:Улсын задрал
Үхэл
Үхэл нь амьдралын төгсгөл (амьд организмын хувьд биологийн үхэл) буюу амьдралыг тэтгэгч бүх эд эрхтний үйл ажиллагааны бүрэн сүйрэл юм.
Үхлийн ангилал
Үхлийг байгалийн ба зуурдын гэж ангилдаг: Зуурдын үхлийн шалтгаан: Хүн амыг олноор хамарч болох байгалийн гэнэтийн үзэгдэл, дайн, өвчин тахал, аллага, амиа хорлолт гэх мэт орно. Зуурдын үхлийн шалтгаан ихэнх тохиолдолд төрөл бүрийн өвчин эмгэгүүд байдаг. Үхэл нь тодорхой хугацаа, хөдлөл зүй, үе шат бүхий үйл явц юм.
Үхлийн үе шатыг: Преагони, агони, клиник үхэлийг терминаль /төгсгөлийн/ байдал гэж үздэг. Төгсгөлийн найдваргүй байдал гэдэг нь шалтгааны нөлөө, түүний үйлчилгээ зогссон байхад гадны буюу эмнэлгийн яаралтай тусламжгүй биеэ дааж хүнд байдлаас гарах чадваргүй болсон байдал юм.
Төгсгөлийн найдваргүй байдлууд нь бие махбод хамгаалах, дасан зохицох чадваргүй болсон, юуны өмнө тархи, зүрх, амьсгалын зэрэг амин чухал эрхтнүүдийн үйл ажиллагаа доройтон зогсдог нийтлэг шинжтэй биологийн үхлийн угтвар, урьдал байдал юм.
Преагональ (амь тавихын өмнөх үе)
Төв мэдрэлийн систем, түүний дээд мэдрэлийн үйл ажиллагаа гүн хямралд орж саатал үүссэнээс ухаан балартах, түр ухаан алдах, рефлекс сулрах, зүрх судас, амьсгалын үйл ажиллагаа доройтож, артерийн даралт буурч, зүрхний цохилт, судасны лугшилт, дүүрэлт сулран, амьсгал түргэсэх /тахипноэ/, улмаар цөөрч /брадипноэ/ эрхтэн эдэд хүчилтөрөгчийн дутагдал лавширч, зарим тохиолдолд эцсийн тасалдал /терминаль/ үе үүсгэн /апноэ, асистолия/ агони буюу амь тасрахад шилжинэ.
АГОНИЯ-Тэмцэл гэсэн грек үг. Терминаль үеийн дараа үүсдэг, клиникийн үхлийн урьдал байдал буюу амь тасрах үе юм. Төв мэдрэлийн систем, их тархи, түүний бор гадрын үйл ажиллагаа гүн сааталд орж, ухаангүй, гадны цочролд хариулах чадваргүй, рефлексгүй, сфинктерүүд суларч өтгөн шингэнээ гаргана. Бодисын солилцооны хямрал лавширч бие хөрөх, цусны даралт унах, зэрэг бүхэл бүтэн бие болон эрхтэн тогтолцоо нөөц хүчээ эцэслэн шавхаж байгаатай уялдсан /амь тасрах/ шинжүүд илрэнэ. Үүний дээр Гаспинг амьсгал, Гиппократын төрх зэрэг онцлог шинжүүд илэрнэ.Хам шинж бүрэлдэн хүндэрч эмнэлзүйн үхэл залгана.
Биологийн үхэл
Бүхэл бүтэн бие махбод, бүх эрхтэн эдэд биологийн процесс бүрэн зогсож тархины эд эсэд эргэшгүй гүн өөрчлөлт буй болсноор ялгагдана.Терминаль байдал болон клиник үхлийн үед сэхээн амьдруулах эрчимт эмчилгээний яаралтай арга хэмжээг явуулж чадсанаар гаргаж болдог.
Анагаах ухааны цоо шинэ салбар болох сэхээн амьдруулах ухаан /реаниматологи/ нь терминаль байдлаас өвчтөнийг хэрхэн яаж гаргах, хэрхэн сэхээн амьдруулахад бүхэлдээ чиглэгддэг.Сэхээн амьдруулах /реаминаци/ эрчимт эмчилгээний үндсэн зарчим нь терминаль байдлын үед бүхэл бүтэн бие махбодыг хамарсан амин чухал эрхтнүүд зүрх, амьсгал, тархины үйл ажиллагааг зогсох механизм /жам зүй/ дээр үндэслэж тэдгээрийг сэргээхэд чиглэгдсэн эрчимт эмчилгээний иж бүрдэл арга юм. Зүрх зогсох нь үндсэн 2 механизм, жам зүй, хүчин зүйлээр нөхцөлддөг.
Амьсгал зогсох үйл явц 4 үе шатаар явагдана.
Зүрх болон амьсгал зогсох үйл явцаас тархины үйл ажиллагаа, улмаар бүх эрхтэн тогтолцоо, бүхэл бүтэн биеийг хамран биологийн процесс, бодисын солилцооны хямрал лавширч биемахбодын гомеостаз алдагдаж амьдралын үйл ажиллагаа бүхэлдээ зогсоно.
Шонхор
thumb|right|Шонхор
Шонхор нь махан идэшт үндсэн зүйлийн шувуу бөгөөд дотроо 37 төрлийн салбар зүйлтэй болно. Ихэнх хуурай газрын тивүүдээр тархаж амьдардаг. Нас гүйцсэн шонхор нимгэн хавтгай далавчтай байдаг нь түргэн нисэх ба чиглэлээ огцом өөрчлөхөд нь тусалдаг. Нас арай гүйцээгүй төлгөн насны шонхор арай дэрвэгэр далавчтай байдаг энэ нь нисч сурах анхны жилд нь тогтвортой нисэлтэд тусалдаг. Шонхорын нисэлт шумбалтын дээд хурд 320км/ц гэж тэмдэглэгдсэн байдаг бөгөөд энэ нь хуурай газрын амьтны хамгийн дээд хурд юм.
Шонхрын хараа маш сайн, хүнээс 2,6 дахин нарийвчлалтай хардаг. Зарим судалгаагаар шонхор нь байгальд дасан зохицох ба идэш тэжээлээ олох мэдрэлийн үйл ажиллагаагаараа шувуудаас хамгийн дээд оноог авсан дүгнэлт гарчээ.
Монгол оронд шонхор Хангайн бүсийн ихэнх нутагт тархсан.
Цахим холбоос
Ангилал:Шонхорынхон Ангилал:Монголын үндэсний бэлгэ тэмдэг
Гели
Гели нь He тэмдэг, 2 атомын дугаар бүхий химийн элемент. Өнгөгүй, үнэргүй, амтгүй, хоргүй, инерт, моноатомт хий. Гели нь, хамгийн бага буцлах ба хайлах температуртай химийн элемент юм.
Эшлэл
Ангилал:ATC-V03 Ангилал:Инерт хий Ангилал:1-р үеийн элемент Ангилал:Химийн элемент Ангилал:Хүнсний нэмэлт бодис
Системийн лог
Логийн мэдээний ач холбогдол
Лог гэдэг нь компьютер, сервер, сүлжээний төхөөрөмжүүдийн систем дээр явагдаж буй ажиллагааны мэдээ баримт юм. Системийн логуудыг цуглуулж хадгалж авснаар аюулгүй байдал, зохицуулалтыг хангах боломжтой. Сислог нь стандарчлагдсан хэм хэмжээгээр хангана. Үүнд ямар мессеж хаана хадгалах, хаашаа явуулахыг шийднэ. Юникс төст үйлдлийн системд зориулж зохиогдсон боловч сислог нь олон сүлжээний төхөөрөмжийн хувьд үндсэн стандарт нь юм. Зөвхөн Юникс үйлдлийн системээс гадна Виндоус платформ-д ашиглах боломжтой. Систем дээр сислог даймоноор лог мэдээ бүртгэл хийдэг. Лог мэдээг цуглуулж авна уншсанаар нэгтгэн дүгнэж асуудалтай хэсгийг хурдан олж засах боломжтойгоос гадна учирч болзошгүй эрсдэлээс сэргийлэх, аюул учруулж болохуйц гадны этгээдийн үйлдлийг зогсоож аюулгүй байдлыг хангахад тусална. Мөн ситемийн бүрэн дүн шинжлэгээ хийх ашигтай хөтөч болж өгдөг.
Сислогийг хэрхэн ашиглаж болох талаар сонирхоё:
Системийн лог
Анх сислог нь 1980 онд Эрик Аллман гэдэг хүн “Sendmail” төсөл дээр ажиллаж байхдаа нэг бүрэлдэхүүн хэсэг болгон хөгжүүлсэн ба RFC3164 стандартаар тодорхойлогдсон. Энэ стандарт нь сүүлд RFC5424 болж шинэчлэгдсэн. Сислог бий болсоноор юникс болон юникс төст үйлдлйин ситемийн стандарт шийдэл болсон юм. Сислог нь системийн админд системийг удирдан зохицуулах, анализ хийх, алдааг засах, лог мэдээг ерөнхийд нь дүгнэх мөн хамгаалалт шалгалт хийхэд хэрэглэгдэнэ. Энэ нь принтер, рутер, свич гэх мэт сүлжээнд холбогдсон бүх төхөөрөмжүүд болон тэдгээрийн үүсгэсэн үйл ажиллагааны мессежүүдийг цуглуулах ба олон платформаас мэдээг хүлээн авч чадна. Учир нь сислог төвлөрсөн нэг газарт төрөл бүрийн системүүдийн лог өгөгдлийг нэгтгэх чадвартай.
Юникс үйлдлийн системийн кернел болон бусад дотоод бүрэлдэхүүн хэсгүүд нь мессеж үүсгэх ба мөн аюулын дохио (alert) давхар үүсгэж мэдээлдэг. Энэ мессежүүд нь файл системд хадгалагдах ба эсвэл өөр төхөөрөмж рүү дахин дамжуулдаг. Сислог процессыг syslogd гэх дотоод домайн процесс зохицуулж байдаг. Энэ домайныг татаж суулгах хэрэггүй бөгөөд энэ нь ихэнх Юникс/Линукс-ийн тархац дээр нэгдмэл байдаг.Системийн логууд системд гэмтэл илрүүлэх болон хяналт хийхэд ихээхэн чухал үүрэгтэй байдаг.
CISCO төхөөрөмжүүд буюу рутер, свитч, галт хана, VPN төхөөрөмжүүд нь системийн аюулгүй байдалд зориулан сислог мессеж үүсгэнэ. Жишээ нь рутер интерфэйс унтарч асах эсвэл тохиргоо өөрчлөгдсөн гэх мэт лог мэдээг үүсгэнэ. Сислог нь UDP 514, TCP 1470 порт ашиглан мессежүүдээ сонгодог.
Сислог мэдээг хүлээн авах
Сислог үйлчилгээ нь өөрийн цуглуулсан мэдээллийг хэд хэдэн төрлийн хүлээн авагч руу дамжуулах боломжтой.
RFC 5424 стандартаар тодорхойлогдсон аюултай байдлын түвшин:
Syslog мэдээний бүтэц
Cisco төхөөрөмжийн log мэдээний бүтэц
Cisco төхөөрөмжийн log мэдээний жишээ:
seq no: timestamp: %facility-severityMNEMONIC: description00:00:46: %LINK-3-UPDOWN: Interface Port-channel1, changed state to up Syslog server нь төхөөрөмжүүдийн мэдээллийг цуглуулж хэрэглэгчид тэдгээрийг ойлгомжтойгоор харуулах боломжийг олгодог. • Олон төхөөрөмжийн мэдээллийг нэг серверийн тусламжтайгаар цуглуулах, мэдээн дээр ажиллах боломжтой.
Syslog-ийн шийдлүүдэд олон үйлдлийн системүүд байдаг. Тусгай тохиргооны янз бүрийн төхөөрөмж (жишээ нь, консол), файлууд (өөрөөр хэлбэл / VAR / log /), эсвэл алсын Syslog серверт мессежийг удирдаж зөвшөөрч болно. Ихэнх шийдлүүд бүртгэл уруу мессеж илгээж болно ихэвчлэн лог гэгддэг тушаалын мөрөөс. Зарим шийдлүүд Syslog мэдээнүүдийг шүүх болон дэлгэцэнд харуулахыг зөвшөөрдөг.
2009 онд Syslog нь Internet Engeneering Task Force (IETF-ийн) RFC 5424-д стандартчилагдсан.
Протокол:
Syslog нь клиент / сервер протокол юм: Syslog хүлээн авагч руу текст мессеж-г log-ын application-аар дамжуулдаг.Хүлээн авагчыг ихэвчилэн Syslog дэмон буюу Syslog сервер, Syslogd гэж нэрлэдэг.Syslog мэдээллүүд нь User Datagram Protocol (UDP), эсвэл Transmission Control Protocol (TCP) дамжуулан илгээгдэж болно. Мэдээ цэвэр текстээр илгээсэн байна; Syslog протокол нь өөрөө нэг хэсэг нь биш боловч тухайн SSL хялбаршуулагч нь SSL / TLS дамжуулан шифрлэлтээр нь давхар ханган ашиглаж болно. Syslog портын дугаар 514-ыг ашигладаг. RFC 3164-ын тодорхойлолт нь олон протоколын асуудлыг зааж өгөөгүй ба мессежийн дээд хэмжээ ба мессежийн текст тэмдэгтийн кодлол зэргийг зааж өгөөгүй юм. RFC 5424 илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэлтэй. Бусдын дунд, шийдлүүд наад зах нь 480 октэтийн хамгийн бага мессеж хэмжээг дэмжих ёстой, мөн 2048 октэтийг дэмжих ёстой; мэдээллүүд нь UTF-8 гэж кодлогдсон байх ёстой.
Нөөц
Үйлдлийн систем, процесс эсвэл аппликейшнээр үүсгэгдсэн байвал нөөцөд хамаарна. CISCO төхөөрөмжүүд дотооддоо нөөц лог хэрэглэдэг. Мөн програмын хөгжүүлэгчид програмууд ямар тоног төхөөрөмжийг ашиглахыг шийддэг.
Тайлбар
Үйлдлийн системээсээ хамаараад 4, 10, 13, 14-ийг нууцлал, аудит, сэрэмжлүүлэг мессеж болгон ашигладаг.Мөн үйлдлийн системээсээ шалтгаалан 9,15-г цагны мессежүүдэд ашигладаг. Програм, техник хангамжийн асуудлыг мэдэгдэх зорилгоор 0,1 дугаартай нөөцийг хэрэглэдэг. Систем дахин эхлүүлэх, интерфэйс унтарч асах нь 5 дугаарыг хэрэглэнэ.Систем дахин ачааллахад 6 дугаар хэрэглэнэ.
Хувилбар
Энэ талбар нь сислог протоколын төрллийг заана. 1 гэсэн утгатай.
Хостын нэр
Төхөөрөмжийн нэр, IP хаягийг бүртгэнэ. Сислог нь эдгээрийг ашиглан мессежүүдээ дамжуулна.
Хугацаа
Сар Өдөр Цаг: Минут : Секунд гэсэн загвартай хэзээ мессеж үүсгэгдсэнийг заана [*] Бүх сүлжээнд байгаа төхөөрөмжүүд дээр NTP/ network time protocol / протоколоор цагаа тохируулах нь сүлжээний логуудыг цуглуулахад дөхөм болно.
Мэдээллийн нэгж
Төхөөрөмжийн тусгай код буюу мессеж таних код.
Процессын дугаар
Процессын дугаар нь мессеж ялган танихад хэрэглэгдэнэ.
Мессеж
Сислог мессеж дэх текст юм. Мөн нэмэлт мэдээлэл агуулдаг. [%] тэмдэгтээр эхэлдэг. Текст UTP-8 кодлолтой. Бүтэцлэгдсэн өгөгдөл Бүтэцлэгдсэн өгөгдөл нь хашилтан дахь өгөгдлийн блокуудаас бүрдэнэ. Блок бүр нь тухайн блокын ID мөн нэг ба түүнээс олон утгыг агуулдаг.
Сислог серверийн тухай
Сислог сервер нь сүлжээнд байгаа төхөөрөмжүүд болон сүлжээн дээр явагдах үйлчилгээнүүдийн логийг цуглуулдаг. Өөрөөр хэлбэл төхөөрөмж бүрийн үүрэг ондоо учир ялгаатай лог мессеж үүснэ. Сислог сервер нь эдгээр мессежийг цуглуулж бүртгэж авахаас гадна ангилах боломжтойгоос гадна гүйцэтгэх үүрэг, фүнкцээрээ ялгаатай олон сислог сервер байдаг.
Лог серверүүд лог цуглуулахаас гадна логд анализ хийх ангилах боломжтой байх хэрэгтэй. Зөвхөн дан ганц лог мэдээ цуглуулах нь дутагдалтай учир олон төрлийн фүнкцүүдтэй байх нь лог серверийг ашиглах хэрэгцээ шаардлагыг улам нэмэгдүүлж байгаа юм.
Интернэтийн стандартууд
Syslog протокол Internet стандарт (Internet engineering task force) баримт бичгийг хүсэлтээр RFC (Request for comment) тодорхойлогдсон. Доорх нь Syslog протоколыг тодорхойлсон RFCs жагсаалт:
RFC 3164 - BSD Syslog протокол ( RFC 5424-р хуучирч ашиглагдахаа болисон) RFC 3195 - Syslog –д найдвартай илгээх RFC 5424 - Syslog-н протокол RFC 5425 – Syslog-н дамжууллын зураглал /TLS/ RFC 5426 - UDP дээр Syslog мессежийг дамжуулах RFC 5427 - Syslog менежментийн Текстэн конвенц RFC 5848 – бүртгэгдсэн Syslog Мессеж RFC 6012 - Datagram дамжууллын түвшний Аюулгүй байдал (DTLS) Syslog нь дамжуулалын зураглал RFC 6587 - TCP дээр Syslog мессежүүдийг дамжуулах
Log server-үүд
Фронт (ЗХУ-ын арми)
Фронт гэдэг нь нэгэн жанжны захиргаанд байгаа хэд хэдэн арми,эсэргүүцэл этгээдтэй байлдаж байгаа район юм. Дайсны эсрэг цэргийн байрласан газар гэсэн ерөнхий дайны фронтоос өөр.
Фронтыг командлагч толгойлдог ба түүний ажлын удирдан явуулах үндсэн аппарат бол штаб нь байсан юм. Зөвлөлтийн фронтуудын дэргэд Хувьсгалт Цэргийн Зөвлөл ажилладаг байжээ. Фронт гэдэг бол дайны үеийн цэргийн хамгийн том нэгтгэл мөн.Энэхүү цэргийн томоохон нэгтгэлийг мэдлэг чадвараараа шалгарсан жанжны ур чадварыг бүрэн эзэмшсэн хүн л командалдаг нь дайны цагийн хууль билээ.Үүнийг тухайн үеийн Зөвлөлтийн цэргийн гарамгай жанжид бүрэн төгс биелүүлсэн гэж баттай хэлж болно
Ангилал:Дайн, тулааны тактик Ангилал:Улаан армийн зэвсэгт хүчний холбоо Ангилал:ЗХУ-ын дэлхийн хоёрдугаар дайны зэвсэгт хүчний холбоо
Майкон Перейра Роке
Майкон Перейра Роке (Maicon Pereira Roque; 1988 оны есдүгээр сарын 14-нд Барретус хотод төрсөн) — Бразилын хөлбөмбөгчин бөгөөд Португалийн «Порто» багт хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
2009 оны зургаадугаар сарын 4-нд «Порто» багтай 2014 он хүртэл гэрээлсэн ба Майкон 2012 оны гуравдугаар сарын 2-нд «Бенфикагийн» эсрэг (3:2) чөлөөт цохилтоос өгсөн бөмбөгийн мөргөн гоолдсон.
Батзоригийн Батмөнх
Батзоригийн Батмөнх нь (1985-) Төв аймгийн Баянхангай сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын заан юм. ОБЕГ-ын "Аврагч" спорт хороо, "Дүнжингарав" дэвжээний бөх.
Амжилт
Тэрээр 2011 онд Хүннү гүрний 2220, Их Монгол улс байгуулагдсаны 805, Үндэсний эрх чөлөөний 100, Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн их баяр наадмаар Говь-Алтай аймгийн Жаргалан сумын харъяат Монгол улсын начин Ш.Тогтохбаяраар 5 давж начин хүртсэн бол 2013 онд Хүннү гүрний 2222, Их Монгол улс байгуулагдсаны 807, Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн их баяр наадмаар Хөвсгөл аймгийн Тосонцэнгэл сумын харъяат Монгол улсын харцага Ц.Содномдоржоор 5, Архангай аймгийн Хашаат сумынн харъяат Монгол улсын заан Ч.Санжаадамбаар 6, Увс аймгийн Ховд сумын харъяат Монгол улсын харцага Н.Батсуурь (тухайн үедээ аймгийн арслан цолтой байсан)-аар 7 давж заан цолны болзол хангасан.
Ангилал:Улсын заан Ангилал:Баянхангайн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Гари Кэхилл
Гэри Жэймс Кэхилл (Gary James Cahill, 1985 оны арванхоёрдугаар сарын 19-нд Шеффилд хотод төрсөн) — Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд Челси болон Английн шигшээн хамгаалагч юм. Кэхилл Астон Вилла (2004—2008) болон Болтон Уондерерс (2008—2012) багуудад тус бүр дөрвөн жил тоглож байсан Премьер лигийн шилдэг хамгаалагчид зүй ёсоор тооцогддог тоглогч билээ. 2012 оны нэгдүгээр сарын 16-нд Челси багтай долоон сая фунт стерлингийн гэрээ байгуулан элссэн байна.
Холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Челси багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Шеффилд Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Болтон Уондерерс багийн тоглогч Ангилал:Бернли багийн тоглогч Ангилал:УЕФА Аваргуудын Лигийн аварга Ангилал:УЕФА Европын Лигийн аварга Ангилал:Английн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Шеффилдийн хүн Ангилал:Англичууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Анхны долоо
1921 оны Ардын хувьсгалын анхны долоо буюу Догсомын Бодоо, Солийн Данзан, Дамдины Сүхбаатар, Дамбын Чагдаржав, Дансранбилэгийн Догсом, Хорлоогийн Чойбалсан, Дарьзавын Лосол нар нь 1919 онд байгуулагдсан Консулын ба Зүүн хүрээний нууц бүлгэмүүдийн гишүүд байсан ба 1920 оны 7-р сард (Зөвлөлт Орос Улс) руу тусламж хүсэхээр эдгээр долоон хүн ээлж дараалан явцгааж байжээ. Ардын хувьсгал ялсны дараа Ардын засгийн газрын бүрэлдэхүүнд орж ажиллацгаасан байна. Харамсалтайгаар, Монголын тусгаар тогтнолынхоо төлөө тэмцсэн энэхүү анхны долоо дараа дараагаар хэлмэгдүүлэлт өртсөн билээ.
11 сарын 9
11 сарын 9 нь Григорийн тооллын жилийн 313 дахь (өндөр жил бол 314 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 52 өдөр үлдэж байна.
Үйл явдлууд
Энэ өдөр Монгол Улсын түүхэнд болсон онцлох үйл явдлууд:
Энэ өдөр дэлхий дахинд болсон онцлох үйл явдлууд:
Сагсан бөмбөгийн ДАШТ-2010 B хэсэг
2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний B хэсгийн тоглолт 2010 оны 8 сарын 28-нд эхэлсэн бөгөөд хэсгийн бүхий л тоглолт Турк улсын Стамбул хотын «Абди Апекчи Арена» спортын танхимд болох юм.
Тоглолтын хуваарь
Бүх цаг орон нутгийнхаар (UTC+3)
Холбоос
Ангилал:2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Оахака де Хуарес
Оахака де Хуарес (Oaxaca de Juárez) нь Мексикийн Оахака мужийн нийслэл хот юм, энэ хот нь мужийн соёл урлагийн төв бөгөөд 2010 оны байдлаар 593,522 оршин суугч бүртгэгджээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Америк дахь дэлхийн соёлын өв Ангилал:Мексик дэх дэлхийн соёлын өв Ангилал:Мексикийн муж улсын нийслэл  Ангилал:Оахакагийн суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин
Зөвлөлт Орос Улс
Зөвлөлт Орос Улс гэх нэршил нь Зөвлөлт Холбоот Улс байгуулагдахын өмнө нэрлэж байсан нэр бөгөөд энэ нь 1917 оны Октябрийн хувьсгалын үеэс эхлэн Оросын иргэний дайны үеийг дамжин, 1922 онд Зөвлөлийн Үндсэн Хуулийг (мөн ЗХУ байгуулагдахаас өмнөх Оросын засгийн газрын албан бус нэр) батлах хүртэлх хугацааг хамардаг.
Бурхан
Үгийн тодорхойлолт
Шашны ухагдахуун. Жүүдийн болон Ислам, Христ зэрэг монотейст шашинд Бурханыг цорын ганц Үүсгэн бүтээгч, бүхнийг эрхшээгч, хамгийг чадагч оройн дээд бодгаль хэмээн үздэг. Хинду, Буддын гэх дорнын политейст шашинд бурхад олон бий гэдэг.
Монгол үгийн тайлбар. Ихэнх монгол толь бичгүүдэд бурхан гэсэн үгийг Будда хэмээх санскрит үгийн хувилбар гэжээ.
Үгийн гарал үүсэл
Монгол хэлний бурхан гэсэн үг Будда гэсэн утгатай юу, этимологийн хувьд тэндээс орж ирсэн эсэх нь тун ч ярвигтай, маргаантай асуудал билээ. Манай зарим нэртэй эрдэмтэд энэ үгийг гаднаас орж ирээгүй, язгуурын Монгол хэлнийх буюу "Бүгдийн Хаан" гэсэн утгатай гэж үздэг. Бөө мөргөлийн зан үйлтэй холбоотойгоор тайлбарласан нь ч бий, хожуу үеийн Шарын шашин дэлгэрсэнтэй холбоотой гэж үзсэн нь ч бий. Ямартай ч эцсийн дүгнэлтийг аль ч тал гаргаж чадаагүй.
Орчин цагийн хэрэглээ
Ардын хувьсгалаас өмнө шарын шашинд нэвт орсон монголчууд бурхан гэх үгийг нэг л шашны утгаар нь ойлгож хэрэглэж ирсэнтэй хэн ч маргахгүй. Харин Коммунист он жилүүдэд шарын шашны гэгдэх бүхэн устгагдаж, хожмын үеийнхэн судар ном зан үйлийг нь ч танихаа байсан. Шашны олон нэр томьёо хэрэглээнээс арчигдсан, үүний дунд бурхан гэх үгийг зөвхөн шарын шашны шүтлэг бишрэлтэй холбож ойлгохоо больсны бэлээхэн том илрэл бол хуучин цагийн европын сонгодог бүтээлүүдэд олонтаа дурдагддаг Орос хэлний Бог, Англи God, Франц Dieu, Герман Gott гэсэн үгсийг бурхан - тэнгэр гэж орчуулахдаа бичгийн их хүмүүс маань, 1-рт өөрсдөө Европын соёл Буддын соёл тэс өмнөө гэдгийг мэддэг төдийгүй, 2-рт уншигч олон нь энэ үгийг Будда гэж буруу ойлгоод дундад зууны францчууд буддист байжээ гэж хэрхэвч санахгүй гэдгийг мэддэг байсан бизээ. Зөвхөн тэр цагийн уран зохиол бүү хэл, манайхны барууны кино хөрвүүлэгт ч бурхан гэсэн үгийг хэрэглэж байгаад ямар ч асуудал гарахгүй байгаа нь энэ үгийн утга зөвхөн Буддын шашинд хамаатай гэсэн явцуу ойлголт ташаа болохыг харуулна.
Цахим холбоос
Ангилал:Байгалийн теологи Ангилал:Теизм  Ангилал:Метафизик Ангилал:Шашны гүн ухаан
Стив Жобс
Намтар
Стивийн биологийн эх, ганц бие аспирант оюутан Жоанна Шибл хүүхдээ тэжээх боломжгүйн улмаас хүүхэдгүй хос Пол, Клара Жобс нарт жаал хүүд сайн боловсрол олгоно гэсэн амлалтыг нь аван үрчлүүлжээ. Эхнэр, нөхөр Жобс ч хэлсэн амандаа хүрч Стив 17 настайдаа Портленд дэх Рид коллежид орсон боловч эхний улирал суугаад л тэндээсээ өөрийн хүсэлтээр гарсан юм. Тэрээр ингэх болсноо сургалтын төлбөрт эцэг эхийнх нь хамаг хурааж хуримтлуулсан мөнгө урсаж, харин Стив өөрөө сургууль түүнд юу өгч байгаа, ер нь сурах хэрэгтэй эсэхийг ойлгохгүй байсан гэдгээр тайлбарлажээ. «Амьдралдаа гаргасан хамгийн сайн шийдвэр энэ байлаа» хожим нь тэр дурссан байдаг.
Apple
Сургуулиа орхисон Жобс жил хагас хиртэй коллежид чөлөөт сонсогчоор хичээлд суун, «Кола»-ны шил түүж хоолныхоо мөнгийг олж, ангийнхаа хүүхдүүдийн нийтийн байрны шалан дээр хоног төөрүүлдэг байлаа. Дараа нь тэр эх орондоо эргэн ирж хэдэн жилийн өмнө Hewlett–Packard компани дээр хийсэн зуны ажил дээр танилцсан Стивен Возняктай тааралджээ. Тэр үед л өөрийн бизнестэй болох санаа түүнд төржээ. Тухайн үед Воз, Жобс хоёр хоёулаа 20 нас хүрч байлаа. Тэд өөрсдийн бизнесээ “хөх хайрцаг” гэх алс холд дохио дамжуулах тусгай төхөөрөмж хийснээр эхлүүлсэн байна. «Фирм» нь Жобсын эцэг эхийн гаражид байрлаж байлаа. Техникийн суут ухаантан Возняк, төрмөл бизнесч Жобс бие биенээ маш сайн нөхдөг байв. «Хөх хайрцаг»-тайгаа найз нар удаан зууралдаагүй бөгөөд дараагийн алхам нь худалдахад зориулсан бэлэн компьютер угсрах ажил байсан юм. 1976 онд тэд гарааны 1, 3 мянган доллартайгаар «Apple Computer Co.» компаниа байгуулав. Компанийн эхний том захиалга нь орон нутгийн цахилгаан барааны дэлгүүрт зориулан 50 ширхэг Apple I компьютерыг угсрах ажил байлаа. Харин хагас жилийн дараа Возняк, Жобс хоёр дэлхий дээр бөөнөөр үйлдвэрлэсэн анхны персонал компьютер Apple II-оо гаргасан байна. Хөрөнгө оруулагчид олдож тэд Apple II-т мөнгө хаяж, 1980 оны сүүл рүү компани үндэсний түвшинд гарч ирсэн юм. Жобсын хувийн хөрөнгө 200 сая долларт хүрчээ. Тэр 25 хүрч байлаа. Компьютерын салбар дахь дараагийн томоохон алхам нь Жобсын өөрөө санаачлан гардан удирдсан Macintosh төсөл байлаа. Хэт дав дув хийсэн тогтворгүй зангаасаа болоод тухайн үеийн компанийн гол төсөл Lisa компьютерыг боловсруулах ажлаас тэр зайлуулагдсан байлаа. Жобсын хор шар нь хөдөлж ашиглахад “тостероос ч амар” компьютер зохион бүтээх хүсэл эрмэлзлээр жигүүрлэсэн залуу инженерүүдийн цомхон багийг бүрдүүлж Mac-ийг боловсруулан танилцуулжээ. Үүнээс удалгүй Жобсыг «Apple»-аас халжээ. Тэрээр өмнөхөн нь «Pepsi-Cola» компаниас өөрөө гуйж байж «Apple»-д авчирсан шинэ гүйцэтгэх захирал Жон Скаллитай ааш зангаар таараагүй хэрэг. Захирлуудын зөвлөл Скаллид итгэл үзүүлж Жобс гудамжинд гарчээ.
Apple компанид буцаж ирсэн нь
1996 онд хямралд орсон «Apple» компани «NeXT»-ийг худалдан авчээ. Ийнхүү Стив Жобс дахин захирлуудын зөвлөлд орж, «Apple»-ийн түр (хожим нь байнгын) хэрэг эрхлэх захирал болсон юм. 2001 онд «Apple» анхын iPod тоглуулагчаа дэлхий дахинд танилцуулжээ. Ганцхан жилийн дотор түүний худалдаа компанийн орологын үндсэн эх үүсвэр болсон билээ. 2006 онд сүлжээний мультимедиа плейер Apple TV худалдаанд гарчээ. 2007 оноос iPhone худалдаанд гарч харин 2008 онд Жобс дэлхийн хамгийн нимгэн нөүтбүүк – MacBook Air-аа танилцуулжээ. 2011 оны аравдугаар сарын 5-нд Стив Жобс нас барсан юм. Тэрээр 56 настайдаа нойр булчирхайн хорт хавдрын улмаас Калифорнид (АНУ) таалал төгсчээ.
Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:АНУ-ын бизнесмен Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Мэдээллийн технологийн бизнесмен Ангилал:Эпплийн хүн Ангилал:NeXT Ангилал:20-р зууны бизнесмен Ангилал:21-р зууны бизнесмен Ангилал:Америкчууд Ангилал:1955 онд төрсөн Ангилал:2011 онд өнгөрсөн
11 сарын 11
11 сарын 11 нь Григорийн тооллын жилийн 315 дахь (өндөр жил бол 316 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 50 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1111 #11
Цэдэнсодномын Бямба-Отгон
Цэдэнсодномын Бямба-Отгон (1995 оны 3-р сарын 11-нд нь Өвөрхангай аймгийн Төгрөг суманд төрсөн) Үндэсний бөх ийн Улсын Гарьд цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
2020 оны Өвөрхангай аймгийн наадамд үзүүрлэж аймгийн заан цол хүртэв.
2019 оны Өвөрхангай аймгийн наадамд 6 давж аймгийн харцага цол хүртэв.
Сумын цолтон
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын гарьд Ангилал:1995 онд төрсөн
Неон
Эшлэл
Ангилал:Инерт хий Ангилал:2-р үеийн элемент Ангилал:Химийн элемент Ангилал:Хөргөгч бодис
Ари
Ари (Aria) нь дуурь, ораторио, кантата зэрэг хөгжмийн томоохон хэмжээний бүтээлүүдэд байх уянгалаг, яруу өнгө аястай, гол төлөв гоцлол дуун хэсгийг хэлнэ.
Алдартай аринууд
Ангилал:Сонгодог хөгжим
Лувсанрагчаагийн Нямсүрэн
Лувсанрагчаагийн Нямсүрэн (1980 оны 10 сарын 5) нь Завхан аймгийн Тэс сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын начин юм.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин Ангилал:Тэсийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Байтаг Богдын хилийн мөргөлдөөн
Байтаг Богдын хилийн мөргөлдөөн буюу Байтагбогдын тулгаралт, Бүдүүн харгайтын тулалдаан — Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улс ба Бүгд Найрамдах Хятад Улсын хооронд Зөвлөлт Холбоот Улсын оролцоотой 1947—1949 онд болсон хилийн мөргөлдөөн.
Түүх
БНМАУ-ын баруун хил (Баян-Өлгий, Ховд аймаг) болон Бүгд Найрамдах Хятад улсын баруун хойд хил (Шиньжян) дээр хэд хэдэн хилийн застав байсан. 1947 оны 6-р сард хятадын Гоминданы Засгийн газрын турхиралтаар дунган болон хасаг үндэстнүүд БНМАУ-ын хилийг зөрчих үйлдлүүд эхэлсэн.
1948 оны долоодугаар сарын 7-нд Байтаг богдын хязгаарын ... дугаар отрядын Байтаг богдын заставын Бүдүүн Харгайтын харуулын постод арван хилчин манаанд гарчээ. Уг тасгийн даргаар тухайн үеийн Увс аймгийн Өлгий сумын уугуул, түрүүч Б.Гиваан томилогдож, бүрэлдэхүүнд нь Ховд аймгийн Чандмань сумын харьяат, хөнгөн пулемётын наводчик Б.Тэгшээ, Хөвсгөл аймгийн Бүрэн сумын харьяат туслах наводчик Л.Даваадорж байлдагч Пэлжээ, Чойжин нар багтжээ.
Хилийн тагнуулын албаныхан тэдний байрлах харуулын постын чиглэлээр дайсны үлэмж хэмжээний хүч цөмөрч болзошгүй гэсэн мэдээлэл өгсөн тул заставын удирдлага харуулыг хүч нэмэгдүүлж хөнгөн хоёр пулемёттой манаанд гаргасан байв. Түрүүч Б.Гиваанаар ахлуулсан тасаг цэрэг товлосон хугацаанд хилийн постдоо ирж, Бүдүүн Харгайтын голыг шөнөдөө сэрэмжлэн харж хоножээ. Байтаг богдын хилийн цаад талд хятадын гоминданы морьт хороо, Оспаны толгойлсон Шинжааны хасгийн зэвсэгт дээрэмчид удаа дараа хилд халдаж байгааг манай хилчид сайн мэдэж байсны хувьд тэдний байрлаж байгаа хэсгээр дайснууд зайлшгүй орж ирнэ гэдгийг тооцоолж байв.
Долдугаар сарын 8 болж үүр манхайн цайж байжээ. Хилчид сонор сэрэмжээ алдалгүй хоносны дүнд морь, тэмээнд зэр зэвсгээ ачсан олон тооны дээрэмчид хилээр цөмрөн ирж байгааг мэдлээ. Хилчид газрын ашигтай байрлалыг эзлэн дайсныг отсон аж. Манай хилчдийг заставын улс төрийн орлогч ахлах дэслэгч Хаянхярваа ахалж байсан бөгөөд түүний тушаалаар хөнгөн пулемётчин Б.Тэгшээ, түрүүч Б.Гиваан байлдагч Чойжин нар дайсныг ажиглаж хүн, зэвсгийн тоог гаргаж байлаа. Тэдний гаргаснаар 170 гаруй зэвсэгт дээрэмчид хил зөрчиж иржээ.
Дайснууд винтов, пулёмотоос гадна их буугаар зэвсэглэсэн байв. Дээрэмчдийг ажиглахуйд манай харуулуудын тогтмол гардаг постыг бүслэхээр хүчээ хуваарилан давшиж байжээ. Хилчид байлдагч Пэлжээг отряд, заставт мэдээ хүргүүлэхээр энэ үеэр яаралтай довтолгосон юм. Манай хилчид Бүдүүн, Нарийн Харгайтын голын хооронд байдаг гурван жижиг хар толгойн ард морьдоо үлдээгээд хүчээ гурван хэсэгт хуваан баруун талаас бүслэхээр явж байгаа дайснуудыг зогсоохын тулд түрүүч Б.Гиваан, пулемётчин Л.Даваадорж, Б.Тэгшээ нарыг гаргажээ.
Харуулын дарга, ахлах дэслэгч Хаянхярваагийн дохиогоор хилчид дайсны хүч давамгайлсан давшилтын эсрэг гал нээж, Б.Тэгшээгийн хөнгөн пулемётын галаар дайсныг хиар цохиж байжээ. Б.Гиваан, Л.Даваадорж нар ч винтовоор дайсныг устгаж байлаа. Дайснууд гол хүчээрээ Б.Гивааны удирдсан хэсгийг устгахаар дайрсаар нэлээд ойртон ирсэн байна. Ийнхүү хүч тэнцвэргүй тулаан дөрвөн цаг гаруй үргэлжилж, дайснууд ч тэдний зүг галаа төвлөрүүлэн дайрч байлаа. Дайсныг галлах үед пулемётчин Б.Тэгшээгийн баруун хөл их бууны суманд өртөн өвдгөөрөө тасарч, хэдэн шөрмөсөндөө тогтож байсан аж. Түүний шархыг Л.Даваадорж боож өгөхөөр очсон боловч боох арга байгаагүй гэнэ. Улмаар зүүн мөрөндөө хүнд шархадсан ч дайсны олон хүнийг нөгөө ертөнцөд илгээжээ. Тасгийн дарга Б.Гиваан өгзөг, хонгондоо шархадсан бол, Л.Даваадорж зүүн гар нүүрэндээ хүнд шарх авчээ.
Дайснууд ойртон ирэхэд тэд ээлжлэн гурван гранатаа шидлээ. Улмаар эцсийн удаа бие биеэ харан тэврэлдээд “Энхрий хайрт эх орон мандтугай” хэмээн зэрэг хашгирав. Ийнхүү эх орныхоо төлөө өргөсөн танагарагаа үнэнчээр биелүүлсэн гурван халуун амь Байтаг богдын уулнаа мөнх нойрссон юм.
БНМАУ-ын хил дээр хасгийн дээрэмчдийн өдүүлсэн их бага зөрчил, зэвсэгт тулгаралт хэдэн арваар тоологдох бөгөөд түүний нэг нь 1948 оны долоодугаар сарын 8-ны өдөр болсон Бүдүүнхаргайтын тулалдаан билээ.
Ховд аймгийн Булган сумын нутагт орших Байтагбогд уулын араас эх аван 15 км урт урсах Бүдүүнхаргайт хэмээх голын хойт өндөрлөгт монголын хилчид хасгийн дээрэмчидтэй эрслэн тулалдсан бөгөөд 1988 онд хилчин баатрууддаа зориулан амь үрэгдсэн газар нь дурсгалын хөшөө босгосон.
Манат гэгчээр толгойлуулсан дээрэмчид амьд хэл олзлох зорилгоор энэхүү довтолгооныг хийсэн бөгөөд бүлэг 120 орчим хүний бүрэлдэхүүнтэй, 4 миномёт, 10 орчим хүнд, хөнгөн пулемёт, винтовын бөмбөг буудагч, америк винтовоор зэвсэглэсэн байв.
Тухайн өдөр хилийн манаанд гарсан 6-р отрядын 2-р сумангийн бүрэлдэхүүнд ахлагчаар заставын орлогч Г.Хаянхярваа, тасгийн дарга Б.Гиваан, цэрэг Б.Тэгшээ, Л.Даваадорж, Н.Дандархайдав, Э.Архад, Т.Баян, Л.Гончигзэгвэ, Д.Чойжин, Ч.Пэлжээ нар байв.
Дарга Г.Хаянхярваа уулын урд өндөрлөгт Д.Чойжин, Т.Баян, Л.Гончигзэгвэ нарыг, хойт өндөрлөгт Б.Гиваан, Б.Тэгшээ, Л.Даваадорж нарыг хөнгөн пулемёттойгоор, өөрөө Н.Дандархайдавын хамт дунд онин дээр байрлан Э.Архадаар морьдоо бариулан Ч.Пэлжээг холбоо бариулахаар Б.Тэгшээгийн хүрэн халзан морийг унуулан явуулжээ.
Дээрэмчид хүчтэй галаар дэмжүүлэн довтолсноор Э.Архад, Т.Баян нар амь үрэгдэж, Н.Дандархайдав хүнд шархадан арын байрлалд шилжсэн байна.
Тулалдаан богино хугацаанд дайсны хүчний илт давамгай байдалд явагдсан боловч монголын хилчдийг олзолж, бүрэн устгаж чадаагүй.
Тулалдааны явцад Г.Хаянхярваа, Л.Гончигзэгвэ, Д.Чойжин нар бүслэлтээс гарч чадсан ч газар орны бартаанаас үүдэн нөхөддөө туслаж чадаагүй аж. Бусад хилчид дайсны бүслэлтэд орж эцсээ хүртэл эрэлхэгээр тулалдан алтан амиа алдсан билээ.
Хойт өндөрлөгт байрласан Б.Гиваан, Б.Тэгшээ, Л.Даваадорж нар пулемётын галаар ширүүн эсэргүүцэл үзүүлсээр байсан тул дайсан тэднийг миномёт, пулемётын галын дэмжлэгтэйгээр бүслэхийг оролдсон байна. Тулалдааны дараа хийсэн үзлэгээр гурван хилчний байлдаж байсан хойт өндөрлөгийн 15 хавтгай дөрвөлжин метр талбайд 15 удаа миномётын бөмбөг тэсэрч, хүн бүр 2-3 шархадаж, талбай цусаар будагдсан байжээ.
Байлдагч Б.Тэгшээгийн баруун хөл мининд өртөн тасарч зөвхөн боривны том шөрмсөнд санжин тогтсон, шилбэний хугархай яс нь газар зурсаар мөлийж, нүхэнд нь шороо чулуу чихэгдсэн байдалтай, Л.Даваадоржийн бие хуваагдан 6 метрийн зайтай шидэгдсэн, амь үрэгдэхээсээ өмнө эвлэлийн батлахаа чулуун дор нууж, пулемёт буугаа хад савж эвдсэн байв. Гурван хилчин хамтдаа эцсийн гранатаа тэслэн өөрсдийгөө болон бүслэн ирсэн дайсныг устгасан байлаа.
Дайсны эхний довтолгоонд өртөн хүнд шархадсан Н.Дандархайдав дайсанд амьдаар баригдахгүйн тулд өөрийгөө буудсан ажээ.
Эрэлхэг хилчин Баянбэлэгийн Тэгшээ, Лхүнрэвийн Даваадорж нарын гавъяаг тэмдэглэн БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн 1949 оны зарлигаар   “Улсын баатар" цолоор нэхэн шагнасан. Бэгзийн Гивааныг БНМАУ-ын АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн 1971 оны 10-р сарын 13-ны өдрийн 200 тоот зарлигаар “Улсын баатар" цолоор нэхэн шагнасан. Тэдний алдрыг мөнхжүүлж нэрэмжит заставууд бий болгожээ.
Завхан аймгийн Тосонцэнгэл сумын харъяат Найдангийн Дандархайдав, мөн аймгийн Сонгино сумын харъяат Энхийн Архад, Увс аймгийн Өмнөговь сумын харъяат Түвшингийн Баян нарыг “Байлдааны гавъяаны улаан туг"-ийн одонгоор нэхэн, Булган аймгийн харъяат Гомбожавын Хаянхярвааг “Байлдааны гавъяаны улаан туг"-ийн одонгоор, Баянхонгор аймгийн Мандал сумын харъяат Доржийн Чойжин, мөн аймгийн Богд сумын харъяат Лувсангийн Гончигзэгвэ нарыг “Байлдааны гавъяаны одон“-гоор, Увс аймгийн Өндөрхангай сумын харъяат Чойжилсүрэнгийн Пэлжээг “Байлдааны медаль”-иар шагнажээ.
Амь үрэгдэгсдийг суман, застав байрлаж байсан Дамжигийн Ус хэмээх газар хөдөөлүүлсэн юм. 1988 онд байлдаан болж баатруудын амь үрэгдсэн газарт тэдгээр 10 хилчдэд зориулсан дурсгалын хөшөө, Б.Гивааны нэрэмжит заставт түүний хүрэл хөшөөг босгосон билээ.
Урлагийн бүтээл
Ангилал:Зөвлөлт-Хятадын харилцаа Ангилал:БНМАУ-Зөвлөлтийн харилцаа Ангилал:Монголын хилийн цэрэг Ангилал:Хилийн мөргөлдөөн Ангилал:Монголчуудын оролцсон дайн Ангилал:Монголын түүхэн дэх тулалдаан Ангилал:БНМАУ-ын оролцсон дайн тулаан Ангилал:Монгол-Хятадын харилцаа Ангилал:Хятадын түүхэн дэх тулалдаан Ангилал:Шинжааны түүх Ангилал:1946 оны зөрчилдөөн Ангилал:1947 оны зөрчилдөөн Ангилал:1948 оны зөрчилдөөн
Баянзүрх сум
Баянзүрх (монгол бичгээр Зураг:Bayanǰiruke.png байанжирүхэ) нь Хөвсгөл аймгийн сум юм. 4,300 орчим км² газар нутагтай, үүнээс 2,600 км² нь бэлчээр болно. 2000 оны байдлаар тус сум 4202 оршин суугчтай байсны ихэнх нь дархад ястан байв. Сумын төв Алтрага нь Алтрага болон Бэлтэс голын бэлчирт, Дэлгэр мөрний ойролцоо, аймгийн төв Мөрөнгөөс баруун хойш 127 км, нийслэл Улаанбаатараас 798 км зайд оршино.
Түүх
Хөвсгөл аймаг 1931 онд байгуулагдахад Баянзүрх сум зохион байгуулагдсан. 1933 онд тус сумын ихэнх хэсгийг таслаж, Улаан-Уул сумыг байгуулжээ. Тэр жилийн тооллогоор Баянзүрх сум нь 499 өрхийн 1,100 оршин суугч, 49,000 орчим толгой малтай байв. 1952 - 1990 онд Баянзүрх суманд "Соёл" нэгдэл үйл ажиллагаа явуулж байлаа.
Эдийн засаг
2004 оны байдлаар тус сум 110,000 гаруй малтайгаас 55,000 нь хонь, 36,000 нь ямаа, 13,000 нь үхэр болон сарлаг, 6,000 нь адуу, 280 нь тэмээ байв.
Ном зүй
М.Нямаа, Хөвсгөл аймгийн лавлах толь, Улаанбаатар 2001, х.29
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Хөвсгөл аймгийн сум
2 сарын 13
2 сарын 13 нь Григорийн тооллын жилийн 44 дахь өдөр бөгөөд жилийн эцэс хүртэл 321 өдөр (өндөр жил бол 322 өдөр) үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0213 #13
11 сарын 12
11 сарын 12 нь Григорийн тооллын жилийн 316 дахь (өндөр жил бол 317 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 49 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
1112 #12
Энн Донован
Энн Донован (Anne Donovan, 1961 оны 11 сарын 1-нд төрсөн) нь Америкийн сагсан бөмбөгч асан, өдгөө Сетон Холл Их Сургуулийн охидын сагсан бөмбөгийн багийн ахлах дасгалжуулагчаар ажилладаг эмэгтэй юм.
Ангилал:1961 онд төрсөн Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:АНУ-ын олимпын аварга Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:Америкчууд
Хармөрөн муж
Хармөрөн (,, 黑龙江), Хар мөрөн, Хэйлунзян, Хэйлунжян — БНХАУ-ын дорно умард хязгаарын муж. Амар (Хар) мөрний өмнө талд 460,000 км2 (6/33) газар нутаг эзэлсэн 2010 онд 38.3 сая (15/33) хүний нутаг болж буй газар.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Хятадын муж
1996 он
Энэ онд нас барагсад
Ангилал:1996 он #
Светлана Школина
Светлана Владимировна Школина (1986 оны гуравдугаар сарын 9-нд төрсөн) нь Оросын өндрийн харайлтын тамирчин бөгөөд Олимпийн хүрэл медаль, ДАШТ-ий аварга юм. Школинагийн хувийн дээд амжилт 2.03 метр бөгөөд энэ амжилтаа Лондоны олимпод үзүүлж нутагтаа зохиогдсон 2013 оны ДАШТ-д түрүүлэхдээ давтсан ажээ.
Эшлэл
Ангилал:Оросын өндрийн харайгч Ангилал:Оросын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Оросын олимпын оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Оросын хөнгөн атлетикийн улсын аварга Ангилал:Өндрийн харайлтын дэлхийн аварга Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөнгөн атлетикт Ангилал:Сэргээш Орост Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Долоо хоног
Долоо хоног гэдэг нь аргын тооллоор бүхэл долоон хоног (өдөр)-ийн нэр юм. Нэг жилд 365.25 хоног байдаг гэвэл дунджаар 52 долоо хоногоос бүрддэг. Сонирхолтой нь монголчууд долоо хоногийн өдрүүдийг төвөд, самгардиас гаралтай нэрээр, эсвэл монголчилж нэрлэдэг. Дийлэнхдээ төвөд гаралтай нэрээр нэрлэнэ.
Жүүрёо
Жүүрёо (十両, じゅうりょう) гэдэг нь мэргэжлийн сүмогийн банзүкэ дэх зиндаануудын нэгэн бөгөөд макүүчигийн дараа хоёрдугаарт орох зиндаа болно. Жүүрёо болон макүүчи зиндааны сүмочид сэкитори гэгдэж, сар бүр цалин авах эрхтэй болдог байна. Мөн үндсэн тэмцээнд жүүрёо болон макүүчи зиндааныхан 15 өдрийн турш өдөр болгон барилддаг. Макүүчи зиндааны барилдаанд бөх сондгойрох тохиолдолд жүүрёо зиндааны дээгүүр эрэмбэтэй сүмочид макүүчи зиндаанд гарч барилдах тохиолдол бий.
Долоо хоног
БНМАУ-ын жилүүдэд ажлын 5 өдөр, хагас ажлын 1 өдөр, бүтэн амралтын 1 өдөр байснаас уламжлаад эхний 5 өдрийг "Ажлын өдрүүд", 6 дахь өдрийг "Хагас сайн өдөр", 7 дахь өдрийг "Бүтэн сайн өдөр" гэх аман ярианы уламжлал бий.
Жүүрёо
Ерөнхий ойлголт
Мэйжи эриний үед бөхчүүдийн цалингийн систем бий болоход шинээр үүсгэсэн зиндаа бөгөөд тэр үед макүшитагийн эхний 10 дотор эрэмбэлэгдсэн бөхчүүдэд сар бүр тодорхой хэмжээний цалин олгох болсон байна. Тэр нь жүүмаймэ буюу эхний 10 гэсэн нэртэй болжээ. Гэхдээ жүүмаймэгийн 2-р бөх гэвэл "жүүмаймэ нимаймэ" гэж, хэлэхэд төвөгтэй болох тул тэр үеийн цалин болох "10 рёо" буюу жүүрёо хэмээн нэрлэх болжээ. 2004 оны 1 сарын тэмцээнээс зүүн, баруун жигүүр тус бүр 14, нийт 28 сүмоч жүүрёо зиндаанд байх болсон. Харьцангуй цөөн бөхтэй тул гарамгай амжилт үзүүлбэл доод хэсгээр эрэмбэлэгдсэн байсан бөх ч зиндаа ахих боломжтой. Эсрэгээр, муу амжилт үзүүлбэл дээд хэсгийн бөх ч зиндаа уруудах магадлалтай гэсэн үг.
Долоо хоног
Ангилал:Цаг хугацааны нэгж Ангилал:Цаг хугацаа
Жүүрёо
Ерөнхий ойлголт
Жүүрёо зиндаанд нэг удаа ч гэсэн эрэмбэлэгдэж байсан бол зодог тайлахдаа ихээхэн хэмжээний тэтгэлэг авах эрхтэй болдог. 1998 оны Наганогийн олимпийн үеэр сүмочид оролцогч орнуудын тэргүүнд жагсах үүрэг хүлээхэд макүүчи, жүүрёо зиндааны бөхчүүдээс гадна жүүрёод барилдаж байсан бөхчүүд ч оролцож байсан нь түүнийг илтгэнэ.