cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лавр Корнилов
Дээд ерөнхий командлагч буюу Түр засгийн газрын үед
Орчин цагийн түүхчид, улс төр судлаачид түүнийг шударга үнэний ойлголтыг улс орны ашиг сонирхолтой хослуулахыг оролддог байсан хэт шударга, “гэнэн улстөрч” хэмээн тодорхойлдог. Эх орныхоо төлөө хувийн амьдралаа ч золионд гаргахад бэлэн орос офицерын энэ чанар үнэхээр ч тэр үедээ доог тохуу болдог байсан юм. Хааны гэр бүлийг буудсаны дараа Засгийн газрын тэргүүний төлөө өрсөлдөж ч болохоор асар их нэр хүндтэй байсан генерал Корнилов хаант засгийг сэргээхийг эрмэлзэж байв. Ийм хурц тэмцлийн үед зэвсгийн хүч хэрэглэхгүйгээр энэ төлөвлөгөөг хэрэгжүүлэх нь бараг боломжгүй байжээ. Гэхдээ түүний нэр хүнд, Оросын төрт улсын үндэс болсон Хаант засаглалыг хадгалж үлдэх гэсэн хүсэл нь олон хүнийг айлгаж байлаа. Консерватизм нь хаант засаглалыг эргүүлэн авч ирэх гэсэн эрмэлзлэл болон харагдаж байсан учраас Түр Засгийн газрын тэргүүн хүртэл Корниловоос эмээж эхэлжээ.
Л.Г.Корниловын хувьд ямар ч байсан большевикуудтай тохиролцох шаардлагагүй хэмээн үзээд, Петроградын босогчдыг цэргийн хүчээр дарахаар шилмэл цэргийн ангиудаа тийш нь илгээв. Ингэснээр улс орон улам тогтворжино хэмээн боджээ. Ийнхүү Корниловын үймээн гэж түүхэнд үйлдсэн яүл явдал эхэлжээ. Харамсалтай нь Корниловын нэр хүндээс болгоомжилсон Керенский большевикуудтай хуйвалдан тэд нарыг чөлөөтэй ажиллах нөхцлөөр хангасаны үр дүнд Петроград руу хөдөлсөн цэргийн ангиудын захирагчид, офицеруудыг Засгийн газрын нэр барьсан большевикууд ухуулга хийн давшилтыг нь зогсоон, цэргийн сэтгэлийг эргүүлэв. Улмаар Улс орны дотоодод цэргийн хүчээр төрийн эрхийг авах гэсэн хэмээн Корниловын тойрон хүрээлэгчид болох  хорь орчим генералуудыг 1917 оны наймдугаар сард баривчлав. Баривчилгааг Түр Засгийн газрын нэрээр Дэлхийн I дайны үеийн Оросын алдартай жанжин, генерал М.В.Алексеевийн тушаалаар хийжээ. Энэ үед М.В.Алексеев багагүй зориг гаргаж, шүүхээс үнэн мөнийг тогтоотол Дээд Ерөнхий командлагч болон бусад генералуудыг хамгаалах нэрийн дор дан Георгийн одонт цэргүүдээр бүрдүүлсэн Георгийн явган цэргийн хорооны дайчдаар Быховын шоронд харгалзуулснаар большевикууд хоригдсон генералуудыг хоморголон хөнөөх аюулаас аварчээ.
1917 оны наймдугаар сард Лавр Георгиевич үнэхээр агуу их нэр хүндтэй байсан юм. Тэрээр Түр Засгийн газраас гаргасан армийн шинэчлэлийг эсэргүүцэж, түүнчлэн цаазын ял, энгийн улстөрчид цэргийн шийдвэр гаргахад оролцох эрхийг цуцлахыг дэмжиж байлаа. Түүний үзсэнээр шинээр оруулж ирсэн зүйлс нь зарчмыг алдагдуулж, армийг бүрэн задалж, завхруулна гэжээ. Корнилов үнэхээр цэргийн хүчээр хувийн засаглал тогтоох байсан уу? Үүнд бүрэн дүүрэн хариулт өгөх боломжгүй юм. Түүний хэлсэн үгнээс “Корниловчууд”-ын зорилго нь газрын эздэд газрыг нь эргүүлж өгөх бус, үндэсний ашиг сонирхол, олон жилийн уламжлалыг харгалзан удаан хугацаанд улс орныг шинэчлэн тохинуулах байлаа. Гэвч Лавр Георгиевич нь консерватор хүн байсан болохоор тухайн үед нэр хүнд, алдар нэрээ алдаад байсан Керенскийд төдийгүй засгийн эрхэнд тэмүүлсэн большевикуудад ч аюул учруулж байв. Корниловын эх оронч үзлийг Быховийн шоронд, түүнийг цаазлах гэж байхад хүртэл хүмүүс хүлээн зөвшөөрч, хүндэтгэж байжээ.
Октябрийн хувьсгал хийгээд Иргэний дайны галын дунд
Энэ үед аль эрт большевикуудын эсрэг цэргийн хүчээр тэмцэх Корниловын саналаас татгалзаж Америкт дүрвэсэн адмирал Колчак Владивостокт эргэн ирж улмаар цагаантны хөдөлгөөний бас нэг удирдагч болон армиа эмхэлж Сибирээс довтолж эхэлсэн байв. Гэвч улаантнууд сайн мэдэж цагаантны хөдөлгөөний хоёр гол хүчийг нэгдэх боломж олгоогүй юм. Асар их туршлага, нэр хүндийнхээ ачаар Лавр Георгиевич удаан хугацаанд улаан армийн томоохон хүчнийг уналтад оруулж, Сайн дурын армид большевикуудын эсрэг хүчнээр улам зузаатгасаар байв. Генерал өөрөө алан хядах ажиллагаа, ард иргэдийг дээрэмдэхийг аль болох хязгаарлахыг хичээж байсан нь энэ нутгийн хасагуудын дэмжлэгийг сайтар хүлээсэн байна. Гэвч дайны аюултай нөхцөлд түүний хүсэл тэр бүр санаснаар болсонгүй.
Алагдсан нь
Екатеринодар хотын төлөө тулалдааны үед 1918 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд Генералын байрлаж байсан байшин их бууны сум, гранатад өртөж, Корнилов амиа алджээ. Дайнд гэнэтийн явдал гэж байх биш, гэхдээ л энэ нь цагаантнууд төдийгүй улаантнуудын хувьд гэнэтийн явдал байв.
Ленин энэ тухай сонсоод "Корниловын үхлээр Орост иргэний дайн дуусна гэдгийг баттай мэдэгдье" хэмээн зарласан байдаг. Гэвч Корнилов үхлээ ч зэвсэг нэгт нөхөр Деникин нь Сайн дурын армийг удирдан тулааныг үргэлжлүүллээ. Цагаантнууд Екатеринодар хотоос ухран гарахдаа командлагчийнхаа шарилыг нууцаар оршуулжээ.
Корниловын цогцос хэрхсэн бэ?
1918 оны гуравдугаар сарын 31-нээс дөрөвдүгээр сарын 13-ны хооронд Екатеринодарын довтолгооны үеэр Сайн дурын армийн ерөнхий командлагч, явган цэргийн генерал Лавр Георгиевич Корнилов амиа алдсан юм. Сайн дурын армийн ерөнхий командлагчийн албыг залгамжилж авсан, хошууч генерал А.И.Деникин энэ тухай “Оросын самууны найруулга” өгүүлэлдээ хожим бичсэн байдаг.Дайсны их бууны сум байшин руу, бүр яг Корниловын сууж байсан өрөөнд туссан байдаг. Ингээд ганцхан Корниловын аминд хүрчээ. Амиа алдсан ерөнхий командлагчийн цогцсыг цагаантнууд хотоос 40 мод газарт аваачсан байна. Энд нэг хоногийн өмнө амиа алдсан Корниловын штабын офицер, түүний цэргийн анд нөхөр М.О.Неженцевийг оршуулсан байж. Оршуулах ажиллагаа маш нууц байдалд явагдав. Хөндлөнгийн хүмүүсийн анхааралд өртөхгүйн тулд оршуулсан газрыг цагаантнууд тэгшилж, оршуулсан газрын координатыг заасан газрын зургийг Корниловын цохилтын хорооны гурван офицер нууцаар хадгалахаар болжээ. Яг энэ л бодлоор Корниловын нөхөд улаантнуудын хошуу өргөгчид энэ газрыг олчих вий гэсэндээ оршуулсан газраас зориудаар холуур өнгөрч алсаас салах ёс гүйцэтгэж байлаа. Гэсэн хэдий ч нутгийн иргэд “цагаантнууд энд бэлэн мөнгө, үнэт эдлэл булсан” гэж сэрдэх болжээ. А.И.Деникиний тушаалаар Сайн дурын арми Ростов руу ухрав. Дөнгөж маргааш нь Екатеринодарын ойролцоо большевикууд ирж, хамгийн түрүүнд “цагаантнуудын булсан бэлэн мөнгө, үнэт эдлэл”-ийг хайж эхлэв. Эрлийн үеэр большевикууд шинэхэн шарил олж, хороон дарга Сорокины зарлигаар хоёр ч цогцсыг ухаж гаргаж иржээ. Ингээд нэгт нь генералын мөрдэс байгааг хараад энэ бол генерал Корниловын цогцос мөн гэж үзжээ. Неженцевийн цогцсыг эргүүлээд булшинд хийж, ганцхан дотуур цагаан цамцтай Оросын армийн Дээд Ерөнхий командлагч агсны цогцсыг брезентээр бүтээгээд Екатеринодарт Давид Фрукийн тэргээр авчирч, доромжилж, гутаасны дараа шатаажээ. Генерал Деникиний бичсэнээр олон нийт Лавр Георгиевичийн цогцос олдсон гэдэгт бат итгэлтэй байсан гэнэ. Тэр ч бүү хэл улаантнуудад олзлогдсон, хүнд шархтай Сайн дурын армийн сувилагч бүсгүйг цогцос таних онцгой хэлтэст большевикууд хүргэж ирээд цогцсыг үзүүлжээ. Нөгөөх нь генералаа сайн таних хэдий ч яагаад ч юм Корнилов биш гэж мэлзжээ. Большевикууд сувилагчийг буудаж орхиод өөр хүмүүсээр таниулах ажиллагаа гүйцэтгүүлжээ.
Сорокин, Золотарев нар амиа алдсан генералын цогцосны зургийг авах тушаал гаргажээ. Гэрэл зургийг авч дууссаны дараа Сорокин, Золотарев нар биеэс нь кителийг нь тасчин авч, дагуулуудынхаа тусламжтайгаар цогцсыг модонд дүүжилж, дэр модоор цохиж эхлэв. Үүний дараа улаантны согтуу командлагчид генералын цогцсыг хотын бойны газарт аваачиж тасчин хаяхыг тушаажээ.
Генерал Деникин “Оросын самууны найруулал”-даа большевикуудын хорлон сүйтгэх ажиллагааг мөрдөн байцаах онцгой шалгалтын хорооны материалаас :"Аль хэдийнэ гэм хоргүй болсон нас барсан хүнийг хөндөхгүй байхыг шаардсан хүмүүсийн ятгалга тус нэмэр болсонгүй. Большевикийг дэмжигчдийн сэтгэл нь ихэд хөөрч байв. Хэсэг хугацааны дараа улаан армийнхан цогцсыг өөрсдийн гараар гудамжинд чирж гарав. Зөвлөлтийн засгийн нэгэн төлөөлөгч Золотарев тагтан дээр хөл дээр тогтож ядан согтуу гарч ирснээ цугласан олонд хандаж, үг хэлжээ. Гэнэт Сорокин Корниловын нэр төрийг бодож Золотаревтай маргалджээ. Энэ зуур цогцосноос сүүлчийн цамц нь урагдан, хэдэн хэсэг болжээ. “Тагт руу чирээд ир. Тагтнаас үзүүлье” гэж олон хүн дундаас хашхиралдахад “Тагтнаас хэрэггүй ээ. Яах гэж тагтыг завааруулж байх юм бэ” гэх дуу ч хадах аж. Хэдэн хүн аль хэдийнэ модон дээр авирч гараад, цогцсыг дээш өргөж эхэллээ. “Эгч ээ, тэр нүв нүцгэн байна шүү дээ” хэмээн нэгэн эмэгтэйн дэргэд зогсох хүү айн хашгирч байлаа. Гэтэл гэнэт уяа тасарч, цогцос доош унажээ. Цугласан хүмүүс ч шуугилдан хашхирч байв.
Илтгэгч тагтан дээрээс үгээ дуусгасны дараа талбай дээрээс генералын цогцсыг тасар татаж хаяхыг уриалан хашхиралдаж эхэлсэн байна. Ингээд хоёрхон цагийн дараа улаантнууд цогцсыг хотын бойны газарт аваачиж, шатаахаар болжээ. Энэ үед цогцос танихын аргагүй болсон байсан бөгөөд ямар ч хэлбэр галбиргүй, модоор нүдүүлснээс болж царай нь танигдахын аргагүй, газарт хөсөр хаягдсан байдалтай байв.Хотын бойны газарт цогцсыг аваачсаны дараа урьдчилж бэлдсэн мод, сүрэл дээр тавиад шатааж эхлэв. Энэ аймшигт явдал өдрийн турш үргэлжилж, согтуу улаантнууд хотын гудмаар нэг хөлхөлдөж байв."""гэж дурдсан байдаг
“Большевикуудын хорлон сүйтгэх ажиллагааг мөрдөн шалгах онцгой шалгалтын комисс”-ын материалд генерал Корниловын цогцсыг бузарлах ажилд оролцсон большевикуудын нэг нь халдварлаж, нас барсан гэсэн мэдээлэл ч бий.
Орчин цагийн түүхч В.Ж.Цветков генерал Корниловын амьдрал, тэмцэлд зориулсан судалгаандаа А.Суворины номоос нэгэн яриаг эш болгон татжээ. Энэ бол генерал Корниловын цогцос алга болсон гэх яриа бөгөөд большевикууд түүний биш өөр хэн нэгний цогцсыг гутаан доромжилсон гэсэн байдаг.
"Нүүрний хэсэг, духны зүүн хэсэг, санчиг нь их бууны сумны тэсрэлтэд цөм цохигдсон, хуруунууд нь шарх болсон байсан. Саарал өнгийн цэвэрхэн цамц өмссөн байлаа” хэмээн баримтад дурдсан байдаг тул энэ яриа тийм ч үнэний ортой биш юм.
Большевикууд генералынх нь цогцсыг хэрхэн гутаан доромжилсныг Сайн дурын армийнхан, цагаан хасагууд мэдээгүй байв. Дөрвөн сарын дараа генерал Деникиний арми Кубаны хоёр дахь аян дайны явцад улаантнуудыг бутниргэж Екатринодарыг дахин авсны дараа санд мэнд орхин явсан генералынхаа цогцсыг гаргаж, оршуулгыг дахин ёслол төгөлдөр хийхээр болжээ. Гэтэл тэд генералаа оршуулсан газраас зөвхөн Неженцевийн шарилтай авсыг л олов. Харин Л.Г.Корниловын булшнаас нарсаар хийсэн авсных нь хэлтэрхий л олджээ. Улааны алан хядагчдын хэргийг мөрдөн байцаах ажиллагаа эхлүүлэв. Хотоор нэг баривчилгаа явуулж, гэрчүүдийг байцааж эхлэв. Ингээд Деникиний арми ухарсаны дараа юу болсон нь тодорхой болж Лавр Георгиевичийн гэр бүлд цочирдом мэдээ илгээжээ. Удалгүй Лавр Георгиевичийн бэлэвсэн эхнэр Таисия Владимировна эр нөхрөө ядаж нөгчсөнөөр нь ч болтугай харах гэж ирсэн биш хүнд байдалд оржээ. Эхнэр нь генерал Деникин, Алексеев нарыг Сайн дурын армийн ерөнхий командлагчийнхаа цогцсыг армитайгаа хамт авч яваагүй, улаантнуудын гарт орхисон хэмээн айхтар гэгч нь буруутгаад гашуудлын ёслолд ч оролцохоос татгалзсан байна. Нөхрийнхөө араас уй гашууд автсан Таисия Владимировнаг Деникин арайхийн ятгаж оршуулгад оролцуулжээ.
Түүхч В.Ж.Цветковын бичсэнээр генералын үхэл Оросын өмнөд хэсэг дэх цагаантнуудын хөдөлгөөний төгсгөл болоогүй юм. Сайн дурын армийнхан хоёр дахь удаагаа “Мөсөн аян дайн” зарлаж, генерал Корниловын нэрийг өөрсдийн тэмцэл, эх оронч байдал, эх орондоо хайртайн бэлгэдэл болгожээ. Хилийн чанадад түүний гавьяаг орос залуучууд уухайлан үргэлжлүүлж, 1930 онд Шинэ үеийн Үндэсний хөдөлмөрийн холбооны их хурлыг бэлтгэх зохион байгуулалттай товчооноос "Манай туг тэмдэгт генерал Корниловын дүр байх ёстой" хэмээн тэмдэглэжээ.
Цэргийн түүхч Армен Гаспаряны үзсэнээр генерал Корниловын цогцсыг доромжлон гутаасан баримтыг танилцуулахдаа большевикуудын харгис хэрцгий байдлыг шалгах тусгай комисс шударга бус ажилласан гэжээ.
Генерал Корниловын цогцсыг устгасан явдлыг цагаантнууд мартахыг хүссэнгүй. Кубаньд 1920 оны эхээр улаантнууд орж ирэхэд цагаантнууд ухрахдаа тусгай отряд томилон Александр Невскийн цэргийн сүмд оршуулсан хошууч генерал М.Г.Дроздовский, генерал Туцевич нарын шарилыг гаргаж авч Севастополь руу нууцаар, зөөвөрлөн, хожим Малаховын довд оршуулжээ. Яг үүнтэй адил Корниловын зэвсэг нэгт генерал М.В.Алексеевийн цогцсыг ч улаантнуудын дайралтаас бултуулж зөөвөрлөн Белградад оршуулжээ.
Оросын Алс Дорнодод ч 1920 онд каппелчүүд (цагаантны генерал Каппелийн цэргүүд) ийм үйлдэл хийсэн. Дэслэгч генерал В.О.Каппелийг Сибирийн аян дайнд нас нөгчсөний дараа командлагчийнхоо цогцсыг большевикуудад алдаж, гутаан доромжлуулах вий гэсэндээ оршуулаагүй авч явсан байна. Ухарч байсан дайчид авсанд хийсэн генералынхаа цогцсыг бараг сар хэртэй зөөж авсаар Читад хүрмэгцээ Александр Невскийн сүмд оршуулжээ. Хожим нь түүний чандрыг Читагийн эмэгтэйчүүдийн сүмийн оршуулгын газарт нууцаар шилжүүлсэн байдаг. Гэвч 1920 оны намар улаан армийн зарим хэсэгт Читад ирэхэд амьд үлдсэн каппельчүүд генералынхаа шарилтай авсыг ухан гаргаж Харбинд аваачин, Иверийн сүмийн дэргэд оршуулжээ.
Түүхч В.Ж.Цветков генерал Корниловын тухай судалгааны ажилдаа “Русская армия” сонины 1922 оны Каппелийн нас нөгчсөний ойд зориулсан дугаараас эш татсан байна.
...Читаг орхин явах болоход Каппелийн чандрыг булшнаас ухан гаргаж ирж, Харбинд аваачихаас аргагүй болсон. Оросын үндэсний хөдөлгөөний удирдагчийн чандар эх нутагтаа очтол энд түр нойрсох болно. Талийгаачийн биеийг хүртэл гутаан доромжилдгийг бид генерал Корниловын цогцсыг булшнааас нь ухан гаргаж, хэрхсэнээс мэднэ. Бид таны чандрыг тайван амгалан байлгана гэж хэлж чадахгүй. Манайхны үхэгсдэд ийм хувь ногджээ. Шуугилдсан улаантнууд булшийг ч тэвчдэггүй юм".
Цэргийн түүхч Армен Гаспарян Сайн дурын армийн Ерөнхий командлагч, "Ган дивиз"-ийн захирагчийн цогцсыг нь хэрхэн доромжилснийг Корниловын цохилтын хорооныхон хэзээ ч мартдаггүй гэж бичжээ.
Хожим Украин дахь Германы бүслэгдсэн цэргүүдийн командлагч генерал фон Арним оросуудаас генерал Корниловын хувь заяаг сонирхжээ. Германы командлагч сонссон зүйлийнхээ хариуд “Оросууд та нар авьяаслаг жанждаа үнэлж чаддаггүй” хэмээн хэлсэн гэдэг. Энэ генерал дэлхийн I дайны үед Германы алдартай "Болд дивиз"-ийн штабт алба хааж байсан ба Корниловын удирдсан Оросын "Ган дивиз"-тэй тулалдаж явсан тул ийн сонирхсон гэнэ.
Корниловын цогцсыг гутаан доромжилсон тухай мэдээлэл гадаадын түүх судлал, хэвлэлд ч нэлээд бичигдсэн байдаг. Оросын Архивын газрын дарга Н.А.Мышов “Штабын ахмад А.Тюрины дурсамж” нийтлэлдээ ЗХУ-д он удаан жил жирийн хүмүүс генерал Корниловын үхлийн тухай мэддэг ч цогцсыг гутаан доромжилсон нууцыг мэддэггүй байсан гэжээ. Н.А.Мышовын хэлснээр архивын материалууд авч болохоор болсон ч энэ асуудлыг шинэ ертөнцөд гаргах баримтууд тэдэнд “хэсэг бусаг, армаг тармаг” шинжтэй байгаа гэнэ. Түүнчлэн Н.А.Мышовын бичсэнээр зөвхөн болсон үйл явдлыг төдийгүй түүгээр сэтгэлийн хөдлөлийг дамжуулсан ганц баримт нь штабын ахмад А.Тюрины “Зүрх тэссэнгүй” хэмээх дурсамж гэжээ.
Гэр бүл
Корнилов 1896 онд Таисия Марковинатай гэр бүл болжээ. Таисия Владимировна Корниловын шарилыг дахин оршуулах үед тодорхой болсон эмгэнэлт түүхийг мэдсэн явдлаас хойш гашуудалдаа автсаар зургаан сарын дараа буюу 1918 оны 09 дүгээр сард таалал төгссөн юм. Түүнийг Лавр Георгиевичтэй зэрэгцүүлэн оршуулжээ. Генерал Корниловыг амиа алдсан газар түүнд болон түүний эхнэрт сайн дурынхан хоёр даруухан модон загалмай хаджээ.
Хүүхдүүд:
Гадаад холбоос
Ангилал:Оросын Хаант Улсын явган цэргийн генерал Ангилал:Цагаан армийн зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Дэлхийн нэгдүгээр дайны командлагч (Оросын Хаант Улс) Ангилал:Орос-Японы дайны хүн Ангилал:Оросын зэвсэгт хүчний атташе Ангилал:Гэгээн Георгийн одон шагналтан Ангилал:Казак Ангилал:Оросууд Ангилал:1870 онд төрсөн Ангилал:1918 онд өнгөрсөн
Суматрын бар
Суматрын бар (Panthera tigris sumatrae) Индонезийн Суматра арал дээр тархсан барын дэд зүйл. Зэрлэгээрээ 400-500 толгой байдаг нь арлын үндэсний паркуудад голдуу тархсан. Сүүлийн үеийн генетикийн судалгаагаар Суматрын барыг эх газрын бусад бүх дэд зүйлээс ялгах генетикийн тэмдэглэгээнүүдийг илрүүлсэн.
Шинж чанар
Суматрын бар одоо байгаа барын бүх дэд зүйлээс хамгийн жижиг биетэй нь. Эрэгчний дундаж урт толгойноос сүүл хүртэл 234 см, жин 136 кг. Эмэгчин нь 198 см урт, 91 кг жинтэй. Судал нь бусад дэд зүйлийнхээс нарийн, ялангуяа эрэгчин нь илүү зогдортой. Жижиг биетэй тул тропикийн ширэнгэн ойгоор хурдан шалмаг хөдөлдөг. Хурууных нь завсраар хальстай тул маш хурдан сэлдэг. Туруутан олзоо ус руу туудгаараа алдартай. Ялангуяа олз нь удаан сэлдэг амьтан бол ус руу туудаг ажээ.
Суматрын бар том биетэй туруутан, тухайлбал зэрлэг гахай, тапир, буга зэрэг амьтан барихаас гадна, жижиг усны шувуу, загас барьдаг. Түүнчлэн орангутан барих ч тохиолдол бий. Гэхдээ орангутан газар дээр буух нь ховор тул баранд бараг баригддаггүй.
Гадны холбоос
Ангилал:Мийнхэн
Сан-Антонио Спёрс
Тоглогчид
Бүх цаг үеийн тоглогчид
Ахлах дасгалжуулагчид
Грёгг Попович
Гадаад холбоос
Албан ёсны сайт
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн клуб Ангилал:Сан-Антониогийн спортын клуб Ангилал:Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо Ангилал:1967 онд байгуулагдсан
Halo 2
Хало 2 (Halo 2) нь 2004 оны 11 сарын 9-нд худалдаанд гарсан, Xbox-т зориулсан видео тоглоом юм.
Ангилал:2004 оны компьютерын тоглоом Ангилал:Нэгдүгээр хүн мэргэн бууч Ангилал:Xbox-д зориулсан тоглоом Ангилал:Xbox-One-д зориулсан тоглоом Ангилал:Windows-д зориулсан тоглоом Ангилал:Halo Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Феликс Кроос
Феликс Кроос (Felix Kroos; 1991 оны гуравдугаар сарын 12, Грайфсвальд) — Германы хөлбөмбөгчин, «Вердерийн» хагас хамгаалагч. Ах — Тони Кроос.
2010 оны зургадугаар сарын 15-нд «Вердер» түүнтэй гурван жилийн гэрээ байгуулсан. 2010 оны арваннэгдүгээр сарын 24-нд дебют тоглолтоо Аваргуудын лигт «Тоттенхэм Хотспурийн» эсрэг (3:0) хийсэн бол 2013 оны арваннэгдүгээр сарын 9-нд Бундеслигийн анхны гоолоо «Шалькегийн» эсрэг (3:1) оруулжээ.
Германы 16—19 насны дөрвөн шигшээд багахан багахан гараалсан ч боломжийн гоол оруулж байлаа.
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Ханза Росток багийн тоглогч Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Ялааны алуур
Ялааны алуур - ялаа, нисдэг шавьж цохиж алах хэрэгсэл. Хааш хааш 10 см орчим хэмжээтэй, дөрвөлжин, уян, агаар чөлөөтэй нэвтрэдэг эрзээн, хуванцар эдээр хийсэн тор ба 20-40 см урт бариулаас бүрдэнэ. Торны дотуур агаар чөлөөтэй нэвтрэх тул эсэргүүцэх салхийг сулруулж, нисч буй байг оноход дөхөм болно.
Ангилал:Гар багаж
Кейптаун
Кейптаун (Kaapstad; коса. iKapa) нь хүн амаараа Өмнөд Африкийн хоёр дахь том хот бөгөөд Кейптаун хотын метрополи бүсийн хэсгийг үүсгэдэг хэсэг нь юм. Баруун Кейп мужийн төв бөгөөд Өмнөд Африкийн хууль тогтоох нийслэл болно. Кейптаунд Үндсэний Парламент болон олон засгийн газрын байрууд оршино. Кейптаун нь өөрийн боомт, Кейпын цэцгийн бүс дэхь байршил, Тэйбл уул, Кейп цэг зэргээр алдартай. Мөн Өмнөд Африкт аялал жуулчлалаараа дээгүүр орно.
Суецийн суваг 1869 онд хийгдэхээс 200 гаруй жилийн өмнө Кейптаун нь Зүүн Африк, Энэтхэг, зүүн Ази руу явж байсан Нидерландын усан онгоцнуудын хангамжийн бааз болж анх байгуулагджээ. 1652 оны 4 сарын 6-нд Ян ван Рибэк ирснээр Африкийн анхны Европын суурин газар болжээ. Кейптаун нь түргэн хугацаанд Сайн илтгэлийн цайз дээрх анхны Европын харуулын бааз гэсэн үүргээсээ гарч, томоохон хэмжээний хот болсон байна. Йоханнесбург хот тэлж өргөжихийн өмнө Кейптаун нь Өмнөд Африкийн хамгийн хот хот байжээ.
2007 оны тооллогоор Кейптаун нь 3.5 сая хүнтэй хэмээн тогтоогджээ. 2,455 квадрат километр нутаг дэвсгэр нь улсын бусад хотуудаас том бөгөөд үр дүнд нь харьцангуй бага нягтшилтай. Кейптауны ах дүү хотууд нь Францын Ницца, Израилын Хайфа юм.
Гадаад холбоос
Ангилал:Өмнөд Африкийн Бүгд Найрамдах Улс Ангилал:Африкийн нийслэл
Киан Хансен
Киан Хансен (Kian Hansen; 1989 оны гуравдугаар сарын 3-нд Гриннстед хотод төрсөн) — Данийн хөлбөмбөгчин Францын «Нант» багт хамгаалагчаар тоглодог.
Тэр Лиг 1-ийн дебютээ 2014 оны наймдугаар сарын 9-нд «Лансын» эсрэг хийсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:Данийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Нант багийн тоглогч Ангилал:Эсбьерг багийн тоглогч Ангилал:Даничууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Бобби Замора
Роберт Лестер (Бобби) Замора (Robert Lester (Bobby) Zamora; 1981 оны нэгдүгээр сарын 16-нд Лондон хотод төрсөн) — Тринидад гаралтай Английн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Куинз Парк Рейнжерс» багт довтлогчоор тоглодог.
Замнал
Замора доод лигийн Бристоль Роверс, Бат Сити болон Брайтон энд Хоув Альбион, дээд лигийн Тоттенхэм Хотспур, Вест Хэм Юнайтед багуудад тус тус тоглож байв.
Замора 2010 оны наймдугаар сарын 7-нд Английн шигшээ багийн нөөц бүрэлдэхүүнд байсан Жэк Уилшир, Киран Гиббс, Майкл Доусон болон Гари Кэхилл нарын тоглогчидын хамтаар Унгартай хийсэн нөхөрсөг тоглолтонд анхлан гараанд гарч байв.
2012 оны нэгдүгээр сарын 31-нд «Куинз Парк Рейнжерс» багт 4,5 сая фунтээр элсэж, 2.5 жилээр гэрээлэв.
Гадны холбоос
Ангилал:Английн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Бристоль Роверс багийн тоглогч Ангилал:Бат Сити багийн тоглогч Ангилал:Брайтон энд Хоув Альбион багийн тоглогч Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Фулхэм багийн тоглогч Ангилал:Куинз Парк Рейнжерс багийн тоглогч Ангилал:Англичууд Ангилал:1981 онд төрсөн
Яг түүн шиг (3-р улирал)
Яг түүн шиг шоуны Гуравдугаар улирал.
Ямар дүрд хувирсан тухай
Эхний дугаар 2018 оны 5 сарын 6-ны өдөр цацагдсан.
Ангилал:Монголын телевизийн нэвтрүүлэг
Горж тойрог
Горж тойрог (Judeţul Gorj [], ) — Румыны нэгдүгээр зэргийн тойрог, 341.594 хүнтэй «жудец». Клуж тойргийн төв нь Тыргу Жиу.
Эх сурвалж
Ангилал:Румыны тойрог
Ган овогт хүүхэн
Ган овогт хүүхэн (甘十九妹) — 1996 онд Хятад улсад хятад хэлээр бүтсэн олон (26) бүлэгт кино.
Зөгнөлт, тулаант, хайр дурлалын сэдэвтэй. Өвөр Монголын монгол «Одон» телевиз монголчилсон.
Бүтээсэн газар
Тус киног Америкийн зохиолч, хятад үндэстэн Шяоигийн адил нэрт зохиолоос сэдэвлэн бүтээжээ.
Хятад улсын Шаньдун мужийн «Саньгүань» (Гурван титэм) кино компани Их Британийн Хонконг орны урлагийн нийгэмлэгтэй хамтран хятад хэлээр бүтээсэн. 1995 оны 9-р сараас 1996 оны 1-р сард Тай ууланд (Тайшань) зураг авч, 1996 оны 9-р сард дэлгэцээр нийтэд цацсан. Нэг бүлэг 45 минут үргэлжилдэг. 26 бүлэгтэй.
2008 онд мөнөөх Шаньдунгийн кино компани дүрсний нягтшилтайгаар 24 бүлэгтэй болгон гаргаж, 2010 онд цомог болгон олонд хүргэв.
Хожим
2015 онд мөн зохиолоор сэдэвлэн, мөн адил нэртэй олон бүлэгт кино бүтээгдсэн.
Лавлах холбоос
Ангилал:1990-ээд оны телевизийн цуврал кино Ангилал:Хятадын телевизийн цуврал
Тарья Халонен
Тарья Каарина Халонен (Tarja Kaarina Halonen, 1943 оны 12 сарын 24-нд төрсөн) нь Финландын 11 дэх ерөнхийлөгч юм. Тус албыг хашсан анхны эмэгтэй хүн болсон тэрээр 1979 оноос хойш, ерөнхийлөгчөөр сонгогдох хүртлээ парламентийн гишүүнээр ажиллаж байв. Түүнчлэн тэрээр үйлдвэрчний эвлэл болон төрийн бус байгууллагуудад ажиллаж байсан аж.
Халонен 6 удаагийн парламентийн сонгуульд ялж, 1979 - 2000 онд Хельсинкиг төлөөлөн парламентад сууж байлаа. Түүнээс гадна Халонен 1977 - 1996 онд Хельсинки хотын консулын албыг хашиж байсан. 1999 онд тэр үеийн ерөнхийлөгч Мартти Ахтисаари дахин ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэрээ дэвшүүлэхгүй гэж зарласны дараа Халонен нэрээ дэвшүүлэхээр шийдэж, намаасаа нэр дэвших эрхээ төвөггүй авчээ. Гэсэн ч сонгуулийн кампанит ажлаа эхлэх үед санал асуулгын дүнгээр тэр дөнгөж дөрөвдүгээрт бичигдэж байсан аж. Сонгуулийн сурталчилгаагаа амжилттай явуулж, нэгдүгээр шатанд 40%-н санал авч, хоёрдугаар шатанд 51.6%-н саналаар Төв Намын Эско Ахог ялан тус улсын 11 дэх ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон.
Тэрээр засаглалынхаа туршид өндөр нэр хүндтэй байсан бөгөөд 2003 оны 12 сард түүнийг дэмжигчдийн хувь бүр 88%-д хүрч байв. Хэдийгээр маш их нэр хүндтэй байсан ч 2006 оны сонгуулиар дахин өрсөлдөхдөө нэгдүгээр шатнаас шууд ялах болзлоо хангаж чадалгүй, хоёрдугаар шатанд консерватив үзэлт нэр дэвшигч Саули Нинистөг 51.8%-48.2%-р ялж дахин сонгогдон ажиллаж байна. 2004 онд Агуу Финчүүд хэмээх телевизийн нэвтрүүлэгт 5-р байрт бичигдсэн аж.
Халонен нь хүний эрхийн асуудалд онцгой анхаардгаараа танигджээ. 1980–81 онд Халонен Финланд дахь ЛГБТ хүмүүсийн эрхийг хамгаалах гол байгууллага болох СЕТА (Сексийн эрх тэгш байдал)-гийн даргаар ажиллаж байсан түүхтэй. Ерөнхийлөгчөөр ажиллах хугацаандаа эмэгтэйчүүдийн эрх, даяарчлалын асуудлаар идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж ирсэн. 2006 онд олон газраас түүнийг НҮБ-ын ерөнхий нарийн бичгийн даргаар сонгогдох магадлал өндөртэй хүнээр нэрлэж байсан боловч Халонен өөрөө ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн хугацаагаа дуусгах хүртэл өөр ажил албыг сонирхохгүй гэж мэдэгджээ.
Ангилал:1943 онд төрсөн Ангилал:Финландчууд Ангилал:Финландын улс төрч Ангилал:Финландын ерөнхийлөгч
Милан - Кортина д'Ампеццогийн олимп
2026 оны өвлийн олимп (2026 Winter Olympics, Jeux Olympiques d'été de 2026, XXV Giochi olimpici invernali), албан ёсоор Өвлийн олимпын XXV наадам нь 2026 онд зохиогдох өвлийн олимп юм. Уг наадмыг зохион явуулах албан ёсны хүсэлтээ хотууд 2017 он гэхэд ОУОХ-нд ирүүлэх ёстой бөгөөд 2019 оны 6 сарын 24-онд болох ОУОХ-ны чуулганаар олимп болох хотыг сонгох юм.
Зохион байгуулах хотыг шийдсэн нь
Ангилал:Олимп
Halo 3
Хало 3 (Halo 3) нь 2007 оны 9 сарын 25-нд худалдаанд гарcан, Xbox 360-т зориулсан видео тоглоом юм.
Ангилал:2007 оны компьютерын тоглоом Ангилал:Нэгдүгээр хүн мэргэн бууч Ангилал:Xbox 360-д зориулсан тоглоом Ангилал:Xbox-One-д зориулсан тоглоом Ангилал:Halo Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Өмнөд Хятадын бар
Өмнөд Хятадын бар (華南虎, Panthera tigris amoyensis), түүнчлэн Хятад, Амой, Шиамен бар гэгддэг барын дэд зүйл Өмнөд Хятадын ойн уугуул амьтан юм. Барын одоо байгаа дэд зүйлүүд дундаа жижгэвтэр биетэй, хамгийн ховордсон дэд зүйл. Дэлхий дээр 20 хүрэхгүй толгой үлдсэн гэж шинжээчид үздэг бөгөөд дараачийн арван жилийн дотор устаж болохыг анхааруулсаар байгаа юм. Саяхан 2007 оны 11-р сард Өмнөд Африкийн дархан газарт нэг бар төрсөн нь Хятадаас гадна төрсөн анхны тохиолдол болсон. 2007 оны 10-р сард Шаанси мужийн Жэнпинг тойргийн ойн хэлтэс P. t. amoyensis-ийн уугуул орчиндоо байгаа гэрэл зургийг тавьсан боловч, хуурамч байсан нь илэрсэн Өмнөд Хятадын бараас бусад бүх барын дэд зүйл салаалж гарсан гэж үздэг. Өмнөд Хятадын бар саяхан дэлхийн хамгийн ховордсон 10 амьтны нэгд тооцогджээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Мийнхэн
Журжу тойрог
Жу́ржу аймаг (Judeţul Giurgiu) — Румыны нэгдүгээр зэргийн нутаг, 265,494 хүнтэй «жудец» (аймаг).
Лавлах бичиг
Ангилал:Румын улсын аймаг
Адай хаан
Адай хаан 1376 он эсвэл 1390 онд төрж, 1438 оны шар морин жил таалал төгсчээ. 1426 оны улаан морин жил хаан ор суусан. Хаан 38 насалжээ. Магадгүй Адай хаан Чингис хааны алтан ургийн бус, түүний дүү Хасарын угсааны хүн байсан нь түүний байр суурийг ийнхүү сул байхад ихээхэн нөлөө үзүүлжээ. Бусад нь түүнийг Өрөгтөмөр хааны хүү гэж үздэг ба Эрдэнийн товчооны тэмдэглэл буруу байна. Түүнийг Монголын түүхийн сурвалжуудад Хархуцаг дүүрэнтөмөр хунтайжын хөвгүүн Ажай тайжтай их андуурдаг нь хоёр өөр хүнийг нэг хүн гэж ойлгоход хүрсэн.
Намтар
Адай хаан нь тухайн үед Монголын хамгийн хүчирхэг эрх мэдэлтэн байсан Асуд аймгийн Аругтай тайшийн дэмжлэгтэйгээр 1425 онд Монголын хаан ширээнд суусан. Адай хаан ширээнд суусныхаа дараа Ойрадыг довтлон ялж, толгойлогч нарыг нь хөнөөгөөд, Ойрадын Батула чинсангийн эхнэр Самур гүнжийг эхнэрээ болгож, Батулагийн хүү Багмуг тогоон дор хөмөрч “Тогоон” хэмээх нэр өгөөд зарцлах болжээ. Гэвч Адай хаан Тогооныг эхийн нь хүсэлтээр суллаж, Ойрад руу буцаажээ.
Адайг хаан сууж байх хугацаанд төрийн хэргийг үнэн хэрэгтээ Аругтай тайш мэдэж байв. Баруун Монголчууд Адай хааныг хаанаа гэж бүрэн дүүрэн хүлээн авсангүй. Адайгийн зарлигаар олзноос мултран Ойрадад буцан ирсэн Тогоон тайш Хубилайн угсааны Ажай тайжийн Тогтобух, Агбаржин, Мандуул 3 хөвгүүнийг өөртөө татаж ашиглахыг зорьсон нь амжилттай болжээ. Тэгээд Тогоон 1438 онд Адай хааныг довтолсонд ямар ч сэжиггүй байсан Адай хаан, Аругтай тайш нар ордноосоо зугтаж, улмаар цэргээ цуглуулан эсэргүүцэн байлдсан боловч ялагджээ. Тогооны хүү Эсэн шилдэг цэргээр Аругтайг хөөж тулалдсаар Мон уулын Цагаан нуурын орчим Аругтайг устгажээ. Тогоон, Эсэн, Тогтобух нар Адай хаан, Доржбай жанжин нарын цэргийг бүслэн цохиж эхэлсэн ажээ.
Мин улс, Монголын эрх баригч нарын хямрал тэмцлийг ашиглан Адай хаан, Доржбай жанжин нарт хэргэм зэрэг амлаж, Мин улсын гадаад түшмэл болгох гэсэн боловч Адай хаан хүлээж аваагүй. Тэгэхэд Мин улс цэрэг хөдөлгөн Адай, Доржбай нарыг цохиулав. Ойрад, Мин улсын хамтарсан хүчинд цохигдож Доржбай жанжин амь үрэгдсэн. Адай хаан, Тогоонд баригдаад, урьд нь Тогооныг суллан Ойрад руу буцаасан ачийг минь санагтун гэсэн хэдий ч, Тогоон эцгийгээ хөнөөлгөсний өсийг дурдаж, 1438 онд Адайг өчиггүй цаазалжээ.
Эшлэл
Ангилал:15-р зууны ноёрхогч Ангилал:Монголын бага хаан Ангилал:Умард Юанийн ноёрхогч Ангилал:14-р зуунд төрсөн Ангилал:1438 онд өнгөрсөн
Дугардоржийн Батбаяр
Дугардоржийн Батбаяр нь Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын начин юм.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин Ангилал:Бугатын (Говь-Алтай) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1976 онд төрсөн
Бөмбөгдөгч онгоц
Цахим холбоос
Ангилал:Агаарын дайн
Борнуур сум
Борнуур сум нь Төв аймгийн сум юм.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Төв аймгийн сум
Марафон
thumb|Стокхольмын марафон. 2009 он.
Марафон 1896 оноос орчин цагийн олимпийн наадмын нэгэн төрөл болж орсон. 40 км, 42.75 гэх мэт өөрчлөгдөж байгаад 1924 онд одоогийнхоо зайг тогтоод дахиж өөрчлөөгүй. Жил бүр дэлхий даяар 800 гаруй марафон уралдаан зохиогддог. Монгол улсад 2009 оноос Улаанбаатар Марафон зохиогдож маш олон оролцогчтойгоор жил бүрийн хавар зохиогдож байна. 2017 оны Улаанбаатар Марафонд хамгийн олон оролцогч буюу 33000 гаруй хүн дэлхийн 17 орноос оролцжээ.
Бусад төрлүүд
Хэт холын зайн гүйлтийн төрлүүд 100-200км зайг туулж хэд хоногоор уралддаг холын зайн гүйлтийн тэмцээнүүд олон улсад зохиогддог бөгөөд үүнийг албан ёсоор Олон Улсын Хөнгөн Атлетикийн Холбооноос оролцож зохиодоггүй зөвхөн тухайн улсын сонирхогчид нэгдэж тэмцээнийг зохиодог байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Холын зайн гүйлт Ангилал:Хөнгөн атлетикийн төрөл
Фин Бартельс
Фин Бартельс (Fin Bartels; 1987 оны хоёрдугаар сарын 7, Киль) — Германы хөлбөмбөгчин, Бремений «Вердерт» хагас хамгаалагчаар тоглодог. Эцэг — Гандболын дасгалжуулагч Курт Бартельс.
«Вердер» 2014 оны нэгдүгээр сарын 30-нд Бартельсийг элсүүлжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Ханза Росток багийн тоглогч Ангилал:Санкт-Паули багийн тоглогч Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Филлах
Филлах (Villach [], Beljak) — Австри улсын Каринти мужийн хүнтэй (мэдээ: ) хот.
Эх сурвалж
Ангилал:Австрийн дүүргийн төв Ангилал:Каринтийн коммун Ангилал:Австрийн хот Ангилал:Каринтийн суурин Ангилал:Австрийн дүүрэг  Ангилал:Австрийн онцгой статустай хот Ангилал:Драва голын суурин
IPsec
IPSec-ийн тухай товч танилцуулга IPSec нь маш өргөн тархсан туннел холболтын протокол юм. Internet Engineering Task Force (IETF) 1995 оноос 3 – р түвшний нууцлалын стандарт болгож хөгжүүлсэн. IPSec нь олон төрлийн шифрлэлийн механизм, хэрэглэгчийн хандалтын хяналтын протокол болон хамгаалалтын шийдэлтэй. IPv4 нь IPsec дэмжлэгийг санал болгодог гэхдээ энэ нь зайлшгүй биш. IPv6 хэрэгжилтэнд нь IPSec дэмжилт нь сонголт биш харин шаардлага. IPsec-ийн бүрэлдэхүүнд нь мэдээлэл аюулгүй байдлын харилцаа холбоо болон түлхүүр солилцоог хангахдаа криптографын протоколын багцыг ашиглана.
Түүх
1993 оны 12 сард, Програм хангамжын IP encryption протоколыг Columbia University and AT&T Bell Labs by John Ioannidis болон бусад хүмүүс судалгаа шинжилгээ хийсэн. Итгэмжлэгдсэн мэдээллийн систем дэх whitehouse.gov захиаг (1993 оны зургадугаар сарын 1-нээс 1995 оны нэгдүгээр сарын 20) зохион Клинтоны захиргааны санхүүжилтээр дээр тулгуурлан, Вэй Xu, IP аюулгүй байдлын тухай 1994 оны судалгаа долдугаар сард эхэлэн, IP протоколыг сайжруулж, BSDI тавцан дээр IPSec бүтээгдэхүүн боловсруулсан ба түргэн Sun OS, HP UX, бусад UNIX системүүд дээр өргөтгөсөн. Энэ бүхэн амжилтын болсны дараа, Wie-д DES болон 3DES-ийг тооцох нь удаан гүйцэтгэлийн өөр сорилт тулгарч байсан. Угсралтын програм хангамжийн шифрлэлт нь Intel 80386 архитектур дээр T1 хурд нь дэмжих боломжгүй байсан. Германаас Crypto карт экспортлон ба Вэй нь автомат төхөөрөмжийн драйвер боловсруулсан. Өнөөдөр үүнийг plug-and-play гэж нэрлэдэг. Тоног төхөөрөмжийн Crypto нь тусгасан юм. Нэвтрүүлэх нь T1-ээс илүү их хурдтай болсоны дараа, Вэй Xu эцэст нь арилжааны бүтээгдэхүүний практик дээр Gauntlet галт ханын нэг хэсэг болгон гаргасан юм. 1994 оны арванхоёрдугаар сард Энэ нь зүүн болон АНУ-ын баруун эрэг орчмын улс орнуудын хооронд ямар нэг алсын сайтын аюулгүй байдлыг хангахаар үйлдвэрлэлд анх удаа байршуулж байсан. Өөр нэг IP (ESP) нь DARPA-ийн ивээн тэтгэсэн судалгааны төслийн хүрээнд тэнгисийн цэргийн судалгааны лабораторид судалж байсан ба   нээлттэй IETF-ийн Sipp ажлын хэсэг гаргасан. Sipp нь аюулгүй байдлын сунгах ингэснээр 1993 оны арванхоёрдугаар сард боловсруулсан. Энэ нь ESP Протоколыг ISO Сүлжээний-Layer Security Протокол (NLSP) олсон байна гэхээсээ илүү анх АНУ-ын хэлтсийн Батлан хамгаалах SP3D протоколоос олсон байна. SP3D протоколыг NIST-ээс тодорхойлон нийтэлсэн Харин АНУ-ын Батлан хамгаалах газрын Secure Data Network System-ийн төслөөр боловсруулсан байна. Аюулгүй байдлын Танин Толгой (AH)-оог өмнөх IETF-ийн стандартуудын Энгийн сүлжээний менежмент Протокол (SNMP) хувилбар 2 танилтанд зориулсан ажиллахаар хэсэгчлэн гаргаж авсан байна. 1995 онд IETF нь IPsec ажлын хэсэг Secure Data Network System (SDN) төслийн NSA гэрээний дагуу боловсруулж байсан протокол нь нээлттэй чөлөөтэй байсан ба шалгах хувилбарыг бий болгож эхэлсэн. SDNS төсөл нь аюулгүй байдлын протокол Давхарга 3 (SP3) тодорхойлж байсанч NIST нийтэлсэн мөн ISO Сүлжээний Layer Security Протокол (NLSP) үндэс суурь байсан юм. SP3 гол удирдлагын түлхүүр удирдах протоколыг (KMP) IPsec хороондын үндсэн суурийг хангаж өгсөн. IPsec нь албан ёсоор янз бүрийн бүрэлдэхүүн болон өргөтгөлүүдтэйгээр Интернэт Инженерийн комисс (IETF) нь стандартчилсан байдаг.
Аюулгүй байдлын архитектур
IPsec цуглуулга нээлттэй стандарт юм. IPsec янз бүрийн чиг үүргийг дараах протоколуудыг ашигладаг IPv6 сүлжээнд AH толгой болон ESP толгойг өргөтгөл толгой гэж тодорхойлсон. Нэмэлтээр IPsec нь протокол  хэлэлцээ хийхдээ гурав дахь  протоколыг ашигладаг. Үүнийг Интернэт түлхүүр солилцох (IKE) гэж нэрлэдэг. Энэ протокол хэрэгсэл нь төгсгөлийн цэгүүдийн хооронд аюулгүй байдлын үзүүлэлтийн хэлэлцээр болон тодорхойлох анхан шатны ажиллагаагаар  хангадаг. Үүнээс гадна энэ нь ямар ч үед аюулгүй байдлын харилцааг ханган мэдээллийг хянаж байдаг.
Authentication Header (AH)
Authentication Толгой (AH) IPsec протокол цуглуулгын гишүүн юм. AH IP пакетийн бүрэн бүтэн байдал болон өгөгдлийн гаралтыг  таньж баталгаажуулдаг. Цаашилбал, энэ нь нэмэлт window техникийг ашиглан replay халдлагаас хамгаална.
AH IP протокол нь 51 гэсэн тоог ашиглан IP орой дээр шууд ажиллана.
AH header format
Encapsulating Security Payload (ESP)
Аюулгүй байдлын Ачаа капсул  (ESP) IPsec протокол цуглуулгын гишүүн юм. IPsec энэ нь гаралтыг баталгаажуулалт, бүрэн бүтэн байдал, пакетуудын нууцлал хамгаалалт болж өгдөг. ESP мөн зөвхөн шифрлэлт болон нэвтрэлт танилт  тохиргоонуудыг дэмждэг. Authentication Header (AH) ялгаатай нь, ESP  тээврийн горимд бүх IP пакетийн хувьд бүрэн бүтэн байдалыг таньдаггүй байна. ESP IP протокол нь 50 тоог ашиглан IP орой дээр шууд ажиллана.
ESP header format
Security association
IP аюулгүй байдлын архитектур IP руу аюулгүй байдлын үйл ажиллагааг бий болгох үндэс нь аюулгүй байдлын холбооны үзэл баримтлалыг ашигладаг. Аюулгүй байдлын холбоо нь ердөө л шифрлэх, нэг чиглэлд тодорхой урсгалыг таниулан ашиглаж байгаа алгоритмын болон параметрийн (жишээ нь түлхүүр зэрэг) сагс юм. Тиймээс хэвийн хоёр чиглэлтэй урсгалыг онд урсгал аюулгүй байдлын холбоод хос баталгаажсан байдаг. Аюулгүй байдлын холбоод Internet Security холбоо, түлхүүр удирдах протоколыг (ISAKMP) ашигладаг. ISAKMP нууц үгээ хуваалцахдаа гараар тохиргоог хийдэг. Internet Key Exchange (IKE and IKEv2), Kerberized Internet Negotiation of Keys (KINK), IPSECKEY DNS зэргийг ашигладаг. Нууцлалыг  шийдэх зорилгоор ямар хамгаалах ашиглах нь Ipsec нь аюулгүй байдлын үзүүлэлт индекс (SPI) ашигладаг. Аюулгүй байдлын холбоо мэдээллийн санд индекс (SADB)-д  пакет толгой дахь очих хаягийн хамтад нь пакетийн хувьд аюулгүй байдлын холбоо тогтоодог. Үүнтэй төстэй журам нь орж ирж байгаа пакетийн хувьд хийдэг ба   хаана IPsec аюулгүй байдлын нэгдлийн сангаас шифрлэлтийг буцаах үйлдэл нь, баталгаажуулах түлхүүр цуглуулдаг. Multicast нь, аюулгүй байдлын холбоо бүлэгт заасан байна, бүлгийн бүх эрх хүлээн авагч даяар хувилагддаг.
Modes of operation
IPsec протокол нь ажиллахдаа 2 төрлийн горимд ажиллаж болдог.IPsec нь сүлжээний хонгилоор горимд түүнчлэн хост-тулд-хост тээврийн горимд хэрэгжүүлж болно.
Криптограф алгоритмууд
IPsec нь ашиглахаар тодорхойлсон криптограф алгоритмуудыг дурдвал:
Data Encryption Standard (DES)
Өргөнөөр ашиглагддаг. 1976 онд батлан хамгаалах яамнаас гаргасан. Өгөгдлийн блок – 64 бит Түлхүүр – 56 бит . Feistel Network-д суурилсан. Шифрлэх тайлах алгоритм нь ижил Эх текст ба түлхүүрийг бага зэрэг өөрчлөхөд шифр текст асар их өөрчлөгддөг. Эх текстийн 1 битийг өөрчлөхөд шифр текстийн 34 бит дунджаар өөрчлөгддөг.Түлхүүрийн 1 битийг өөрчлөхөд шифр текстийн 35 бит дунджаар өөрчлөгддөг.
Triple DES ANSI standard x9.52 –г хэрэглэж байгаа бөгөөд өгөгдөл 3 удаагийн дамжлагаар нууцлагддаг байна. Энэ түлхүүр нь тодорхой хугацаанд дахин дахин өөрчлөгддөг болохоор түлхүүрийг тайлсан ч хэсэгхэн хугацаанд л хэрэглэх боломжтой.
Advanced Encryption Standart-AES
Үүсэл: 1997 онд NIST нийтэд эхлэлийг нь тавьж Америкийн засгийн газрын хэрэглээнд баталгаат криптосистем болгон хөгжүүлсэн. Бүтэц: Блок-128бит түлхүүр -128, 192, 256 бит Криптоанализ: боломжит довтолгоонууд нь тооцооллын хувьд биелээгүй. AES-128 хувьд математик графын онол хэрэглэн 2126 нарийвчлалтай тооцооллоор түлхүүрийг олох боломжтой.
Хеш функц(нэг чигт функц)
Шифрлэсэн мэдээнээс анхны мэдээллийг сэргээж авах боломжгүй байхаар математикийн тэгшитгэл ашиглан шифрлэгддэг.Янз бүрийн урттай мэдээний оролтууд нь ижил бэхлэгдсэн урттай шифрлэсэн гаралтуудыг гаргадаг Бэхлэгдсэн урттай Хешийн утга нь анхны мэдээний урт болон агуулгыг эргүүлэн олж авах боломжгүй байхаар анхны мэдээн дээр суурилагдан тооцоологдсон байдаг. Баталгаатай байдал: Нэг чигтэй байдал буюу Хеш утгаас хуулбар анхны мэдээг гаргаж авах болон байгуулахад хүнд байдаг.
Message Digest algorithm-MD
Дурын урттай мэдээг 128 бит урттай хеш утга гаргадаг.MD-2: смарт карт гэх мэт хэмжээ хязгаарлагдсан системд загварчлагдсан, 8-битийн машинд зориулсан хамгийн удаан ажиллагаатай. MD-4: Rivest MD2-той ижилээр хөгжүүлсэн, програм хангамжид үйлдлийг хурдасгахад загварчилсан. 32-бит машинд зориулагдсан хамгийн хурдан ажиллагаатай. Гэвч энэ нь эвдэгдсэн хэш функц. MD-5: Rivest хөгжүүлсэн, жинхэнэ мэдээллийг үйлдвэрлэхээр илүү арга заль хэрэглэсэн учраас MD4-ээс 33 хувь удаан. 1996 онд Германы криптографч Hans Dobbertin түүний хэд хэдэн сул талуудыг том тоон дээр үзүүлсэн. Өгөгдлийн бүрэн бүтэн байдлыг хангадаг.
IPSec ажиллагааны зарчим
IKE (Internet Key exchange) IPsec протоколд шаардлагатай түлхүүрүүдыг үүсгэхэд, солилцоход хэрэглэгдэнэ. IKE нь peer-үүдийн хооронд IKE policy-ийг солилцох болон түүнийг ашиглах боломжийг peer-үүдэд олгодог
IPsec нь өгөгдлийн нууцлалыг хангадаг. Хоёр болон түүнээс дээш төхөөрөмжүүд холбогдохдоо дараах дамжлагаар нэгний мэднэ.
Main Mode
IKE үе шат 1-ийн үндсэн горимын  үйл ажиллагаа нь  6 багцыг  хоёр тал солилцож ажиллана.
1.Эхний пакет нь IPsec туннелийн алсын цэгрүү үүсгэгчээс илгээсх бөгөөд энэ пакет нь  ISAKMP бодлогыг агуулсан байна. 2.Хоёр дахь пакет нь алсын цэгээс үүсгэгч рүү илгээсэн байна. Энэ пакетад үүсгэгчээс илгээсэн ISAKMP бодлоготой  яг ижил мэдээлэл байна 3.	Гурав дахь пакет үүсгэгчээс  алсын цэгрүү илгээсэн байна. Энэ пакет нь key exchange ачаа болон Nonce ачааг агуулсан байна.Тухайн пакетийн зорилго нь DH нууц түлхүүрийн мэдээллийг бий болгох юм. 4.	Дөрөв дэх пакет алсын цэгээс үүсгэгч рүү илгээсэн байна. 5.	Тав дахь пакет буцаж таних болон хэш payloads нь үүсгэгчээс алсын цэгрүү илгээсэн байдаг. identity payload нь төхөөрөмжийн IP  болон хэш payload түлхүүрийн  хослол байна. 6.	Зургаа дахь пакет  алсын цэгээс  үүсгэгч рүү илгээнэ. Тухайн хэш payloads байгаа солилцоог шалгана.
Аомори (аймаг)
Япон улсын засаг захиргааны нэгдүгээр зэргийн 47 нутгийн нэг Аомори аймаг (青森県 – ао мори кэн) Тохокү мужид байрлаж, Хоншү арлын умард үзүүрт оршдог. 9.6 мянган км² нутаг дэвсгэр, 1.3 сая хүн амтай. Засаг захиргааны төв нь Аомори хот. Акита, Иватэ хоёр аймагтай газраар хиллэж, Хоккайдогоос хоолойгоор зааглагдана.
Түүх
thumb|left|[[Дэлхийн өв газар – Шираками (Цагаан бурхан) уулын хөвч нуруу]] Аомори аймгийн нутаг 1868 оны Мэйжигийн шинэчлэлээс өмнө Фүкүшима, Иватэ, Мияги, Аомори нутгийг бүхлээр, Акита аймгийн зарим нутгийг багтаасан өргөн уудам Мүцү газрын умард хэсэг байв. Эдогийн үед Хиросаки овогтон далайн боомт барьсан нь одоо Аомори хот болжээ. Хажуухнаас нь унагаж боомт руу аваачдаг байсан нэгэн зүйл модыг «аомори» гэдэг байсан нь энэ газрын нэр болжээ. 1871 онд тус аймаг байгуулагдаж, 1889 онд Аомори балгас үүсч, 1898 онд 20 мянган хүнтэй болоод Аомори хот гэдэг зэрэг авчээ. 1945 онд Аомори хот Америкт бөмбөгдүүлж өнгөрсөн. 1951 онд радио, 1858 онд төмөр замтай болж, 1985 онд Сейкан хонгил баригдаж Хоншү, Хоккайдог усан доогуур холбосон.
Газар зүй
Галт уулын тогтоцтой Товада хэмээх сайхан нуур бий.
Хот
Аоморигийн доор 10 хот (ши) нутаг байна.
Хошуу
Аоморид 8 хошуу (гүн) нутаг, тэдгээрийн 22 балгас (мачи) бий.
Зүүлтийн холбоос
Ангилал:Японы аймаг
Halo Wars
Хало дайнууд (Halo Wars) нь 2009 оны 2 сарын 26-нд худалдаанд гарёөэ, Xbox 360-т зориулсан видео тоглоом юм.
Эшлэл
Ангилал:2009 оны компьютерын тоглоом Ангилал:Xbox 360-д зориулсан тоглоом Ангилал:Бодит цагийн стратеги тоглоом Ангилал:Halo Ангилал:Шинжлэх ухааны уран зөгнөлт компьютерын тоглоом
Фүкүшима
thumb|Газрын зурагт Фүкүшимаг улаанаар Фүкүшима (Фукушима; Fukushima-ken, Фүкүшима-кэн) — Япон улсын 47 аймаг, тэр дундаа Хоншүү арал дээрх Тоохокү бүст байрладаг 6 аймгийн нэг. Аймгийн төв нь Фүкүшима хот.
Газар нутаг
Тоохокү бүсийн аймгуудаас Токиотой ойр, хамгийн өмнөд үзүүрийнх нь Фүкүшима. Нутгийн уулс газар нутгийг нь [өрнөөс дорно руу нэрлэвэл] Айзү, Накадоори, Хамадоори гэж хэлэгдэх гурван хэсэг болгон заагладаг. Хамаадори нь Номхон далайн эрэг хавийн нам доор газар, Накадоори нь газар тариалан эрхлэх үндсэн нутаг, Айзү нь уулархаг, үзэмж сайхан нууртай, ой модтой, өвөлдөө цасаар наадмаар газар юм.
Тайлбар
Ангилал:Японы аймаг
Словак
Бүгд Найрамдах Словак Улс (словак. Slovenská republika) нь далайд гарцгүй, төв Европын улс юм. Баруун хилээрээ Бүгд найрамдах Чех улс болон Австри улсуудтай, хойд хөрш нь Польш, Унгар улстай урд талаараа, Украинтай зүүн талаараа тус тус хиллэнэ. Нийслэл - Братислав.
Европын холбоо, НАТО, НҮБ-ийн гишүүн орон.
Хүн ам нь 5 443 120 (2017 сар), газар нутаг -48 845 км².
Словак нь хэдийгээр хэл болон соёлоороо Чехтэй төстэй боловч түүхийн талаасаа хоорондоо ялгаатай. 10-р зуунд Их Моравийн уналтын дараа Словакууд Чехүүдээс ялгаатай нь бие даасан улс үүсгээгүй. 10-р зуунаас 1918 он хүртэл одоогийн Словакийн газар нутаг Унгарын вант улсын харъяалалд байсан. 19-р зууны үед Чех болон Словакийн сэхээтнүүдийн дунд "нэг ард түмний хоёр салаа" хэмээх үзэл дэлгэрч, улмаар 1918 оны 10 сарын 18-нд Чехословак улс бий болсон. 1993 оны 1 сарын 1-нд Словакууд өөрийн түүхэндээ анх удаа тусгаар тогтносон улс байгуулжээ.
Эшлэл
Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Европын орон Ангилал:Европын зөвлөлийн гишүүн Ангилал:Европын Холбооны гишүүн орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:ЭЗХАХБ-ын гишүүн орон
Канвонь
thumb|180px|Канвонь аймаг газрын зурагт
Канвонь (강원도, Канвонь-ду) — Гуулин, Чусонь улсын үеэс тогтсон Солонгосын найман аймгийн нэг нь байв.
Түүх
995 онд тус нутгийг Шуанбан-ду гэж нэрийдэж байв. 1391 онд Каннөн-ду гэж нэрлэгдсэн.
1895 онд Канвонь аймгийг хоёр хувааж өрнөд хагасыг Чүньчонь тойрог, дорнод хагасыг Каннөн тойрог болгожээ.
1896 онд Солонгосын засаг захиргаа дахин 13 аймаг болж хуваагдахад хоёр тойргийг нэгтгэж Канвонь аймгийг дахин байгуулсан ба аймгийн төвийг Воньжүд байсныг Чүньчоньд шилжүүлжээ.
1945 онд Солонгос хоёр хуваагдсанаар, 1948 онд хоёр Солонгос улс тогтсоноор, Солонгосын дайн дууссан 1953 оны дараах байдлаар тус уламжлалт нутаг Өмнөд Солонгосын Канвонь, Умард Солонгосын Канвонь гэсэн хоёр тусдаа нутаг болжээ.
Газар зүй
Канвонь нутгаар Тэбэг уулын нуруу дайрдаг. Хоёр Солонгосын хил 38-р өргөргийн дагуу Канвониор дайран тогтсон.
Канвонь дорноос өрнөш 150 км, умраас өмнөш 243 км сунасан. Нийт эргийн урт 314 км болно.
Барсболд хаан
Барсболд сайн алаг хаан (Барсболод жинон, 1488-1519) нь 1488 оны шар бичин жил төрж, 1519 оны шаргачин туулай жил таалал төгсчээ. 1517 оны улаагчин үхэр жил хаан суусан ба 31 насалсан. Батмөнх Даян хаан, Мандухай сэцэн хатны хөвгүүн бөгөөд түүний ихэр нь Арсболд юм. Учир нь аян дайны цагт, дайны утаанд мэндэлсэн тул баатар хөвгүүд болж, төр улсаа түш хэмээн нэрийдсэн. Даян хааныг нас барсны дараа Боди Алаг Монгол улсын хаан суудалд суухад нас балчирдаж, туршлага бага байсан учраас Барсболд өөрийгөө хаан гэж зарлав. Боди Алаг Монголын хаан ширээнд суув. Түүний үр сад нь хожим Баруун түмнийг захирч, Ордос, Түмэд, Юншээбүү, Харчин, Цахарын зарим хэсгийг захирах болсон нь Алтан ханы үетэй шууд хамаарна.
Гэр бүл
Эцэг: Даян хаан
Эх: Мандухай хатан
Эшлэл
Ангилал:16-р зууны ноёрхогч Ангилал:Монголын бага хаан Ангилал:Жонон Ангилал:Умард Юанийн ноёрхогч Ангилал:1488 онд төрсөн Ангилал:1519 онд өнгөрсөн
Эрхүү
Эрхүү (Иркутск) — ОХУ-ын Эрхүү муж болон Эрхүү дүүргийн засаг захиргааны төв, 617 315 хүн амтай (2021 оны байдлаар) Сибирийн 6 дахь, ОХУ-ын 25 дахь том хот.
Дорно Сибирьт Ангар болон Иркут мөрөний бэлчир дээр Байгаль нуураас 66 км зайд оршино. 100 мянган оюутан сурдаг шинжлэх ухааны томоохон төв. Аж үйлдвэр- онгоцны үйлдвэр, усан цахилгаан станц, хүнсний үйлдвэрүүдтэй. Транссибирийн төмөр замын болон «Байкал» и «Сибирь» зэрэг Холбооны автозамын сүлжээний зангилаа газар. Энэ хотод Монгол Улсын Ерөнхий консулын газар 1971 онд байгуулагдаад өнөөг хүртэл үйл ажиллагаа явуулдаг байна. /хаяг. г.Иркутск, ул.Лапина 11./
Түүх
1661 онд казак цэрэг ардын түрүүч Яков Похабов өвөлжөө (өвлийн байшин) суурин барьж сууснаас эхлэн Эрхүү үүсжээ. 1686 онд хаант төрөөс суурин хэмээх өргөмж хүртсэн. 1760 онд Москватай холбогдох зам харгуй татагджээ. Хятадаас Монголын нутгаар цай, торго, мод, алт, арьс, үнэт эдийг Хиагт, Эрхүүгээр дамжин Оросын европын хэсэгт хүргэдэг байжээ.
1716, 1879 оны гал түймрээр тус хот ихээхэн сүйдсэн байна.
1720-иод оны дундуур Эрхүү хотын ойролцоох Үнэн алдартны шашны "Өргөмжлөл сүмд" /Вознесенский монастырь/ хятад, монгол хэлний орчуулагч-номлогч нарт зориулсан “Мунгал” сургуулийг нээжээ (1748 он хүртэл үйл ажиллагаа явуулж байсан).