cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Умардын шаньюй
Нэрний тухай
Түүний жинхэнэ нэр, өргөмжилсөн цол нь хятадын түүхийн сурвалж бичигт үлдсэнгүй. Тухайн үед Хятадын Хань улс нь Умард Хүннү улстай удаан хугацаанд дайтаж байсны шалтгаанаар зөвхөн Умард шаньюй (北單于) гэж түүхчлэн бичжээ. Бэй (北) гэдэг нь Умард Хүннүг (北匈奴) илэрхийлэх ба Шаньюй (單于) гэдэг нь Хүннү улсын албан тушаалын нэр юм. Нийтдээ Умард Хүннүгийн Шаньюй гэсэн утгыг илэрхийлдэг. Харин түүхийн сурвалжид бичихдээ Умардын шаньюй (北單于) гэж товчилжээ.
Намтар
Ангилал:Хүннүгийн шаньюй
Тина Трстеняк
Тина Трстеняк (1990 онд төрсөн) — Словенийн жүдочин. Олимп, дэлхийн аварга.
Тамирчин
Тина Трстеняк жүдогийн 63 кг жинд өрсөлддөг.
2016 оны Рио-де-Жанейрын олимпод Кларисс Агбеньенуг ялж алтан медаль хүртсэн.
2014 оны ДАШТ-д Ярден Жербид ялагдсан ч дагаж барилдан хүрэл медаль зүүжээ.
Европын наадмын мөнгөн медаль, Европын АШТ-ий алт, мөнгө, хүрэл медальтай.
Хувь хүн
Тина Трстеняк 1990 оны 8 сарын 24-нд Югослав улсын Словени орны Целе хотод төрсөн.
Цахим холбоос
Ангилал:Словенийн жүдоч Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Словенийн олимпын аварга Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2020 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Словенийн олимпын оролцогч Ангилал:Словенийн оны шилдэг тамирчин Ангилал:Словеничүүд Ангилал:1990 онд төрсөн
Хорлоогийн Мөнхбаяр
Хорлоогийн Мөнхбаяр Монгол Улсын гавьяат багш, биологийн багш.
Намтар
1963 онд МУИС-ийг биологийн багш мэргэжлээр төгссөн. Сургууль төгсөөд УБДС-д хуваарилагдан ирж багш, проректор, сургуулийн намын хорооны нарийн бичгийн дарга, эрдэмтэн нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байгаад 1990 оноос тэнхмийн эрхлэгчээр ажиллажээ.
Багшийн хувьд Амьтан судлал, Ерөнхий экологи, Амьтны газар зүйн хичээлийг шинжлэх ухааны өндөр түвшинд зааж, биологийн салбарыг 400 шахам шавь нар нь багш болцгоожээ. Арваад доктор, 20 гаран магистрын ажлыг удирдан хамгаалуулсан байна.
Бүтээлүүд
Сургалтад биет үзүүлэн, техник хэрэгсэл өргөн ашиглаж хөтөлбөр гарын авлага, сурах бичиг олныг туурвисан байна. Монгол орны амьтны аймгийн чухал бүрэлдэхүүн хэсэг болсон хоёр нутагтан, хэвлээр явагчдын судалгааг хийсэн тус улсын герпетологийн анхны эрдэмтэн бөгөөд түүний эрдэм шинжилгээний ажлын үр дүнд Монгол орноос гурван зүйлийн амьтан шинээр тэмдэглэгдэж, хоёр салбар зүйлийг шинээр бичсэн бөгөөд гадаадын эрдэмтэдтэй хамтарч тус орны мөлхөгчдөөс хоёр зүйлийн гельминтийг шинжлэх ухаанд шинээр нээжээ.
Нэг сэдэвт зохиол, сурах бичиг 30, эрдэм шинжилгээний өгүүлэл, мэдээ илтгэлийн хураангуй, шинжлэх ухааны хялбаршуулсан өгүүлэл 120 гаруй, заах аргын зөвлөмж 10 гаруйг дангаараа болон хамтран туурвижээ.
Гавьяа Шагнал
Ангилал:Монголын багш Ангилал:Монгол улсын гавьяат багш Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Матадын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1940 онд төрсөн
Ассани Лукимья
Ассани Лукимья-Мулонготи — Конгогийн хөлбөмбөгчин бөгөөд германы «Вердер» багт хамгаалагчаар тоглодог.
Берлиний «Норден-Нордвест» багт 11 настайгаасаа гурван жил бэлтгэгдсэн Ассани «Тасманиа» багаас «Хертатай» мэргэжлийн анхны гэрээ байгуулж байлаа. Дараа нь хоёр жил гаруй хугацаанд «Ханзад» харъяалагдсан.
2009 онд «Карл Цайс» багт хүчин зүтгэхээр тохиролцов.
Германы өөр нэгэн баг болох «Фортуна» багт 2 улирал 64 тоглолтонд тодорсон Ассанийг 2012 оны тавдугаар сарын 24-нд «Вердер Бремен» элсүүлсэн түүхтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:БНА Конгогийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Ханза Росток багийн тоглогч Ангилал:Карл Цейсс багийн тоглогч Ангилал:Фортуна Дюссельдорф багийн тоглогч Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч Ангилал:Германы хүн Ангилал:Конгочууд (Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улс) Ангилал:1986 онд төрсөн
Түүдгэнцрийн цочмог үрэвсэл
Цочмог түгмэл үржилт / стрептоккогийн дараах гломерулонефрит (acute diffuse poststreptococcal glomerulonephritis)-ийн үед бөөр томорч цайсан байдаг. Микроскопид түүдгэнцэр хэвийн бусаар томорч, эсийн тоо олширсон, хялгасан судас хавагнаж, хөндий нь нарийссан харагдана. Түүдгэнцрийн хэт эсжилт нь (hypercellularity) нь мезангийн эсийн үржил, матриксийн ихсэлтэй холбоотой ба өвчний эхэн үед янз бүрийн хэмжээгээр нейтрофилүүд нэвчдэг. Түүнчлэн сувганцруудад улаан эсийн бортго үүсэх, завсрын эдийн хаван, голомтот үрэвсэл өрнөдөг. Электрон микроскопид эндотели болон эпители эсүүдийн хаван, мезангийн үржил тодорхойлогддог. Суурь мембран болон эпителийн хоорондуур хагас дугариг эсвэл гурвалжин "бөх" маягийн тунадсыг илрүүлэх нь оношийн ач холбогдолтой. Хурдан давших гломерулонефрит нь Bowman-ийн бүрхүүл эпителийн эс, макрофагийн үржил, мезангийн матриксын ихсэл нь хавирган саран (crescent) бүтэц үүсгэдэг онцлогтой.
Ангилал:Аутоиммун өвчин Ангилал:Бөөрний өвчин
Фото диод
Фото эффект дээр үндэслэгдэж гэдрэг чиглэлтэй ажиладаг p-n шилжилт бүхий гэрэл мэдрэмтгий диодыг фото диод гэнэ. Гэрэн дээрээ гэрэл мэдрэх цонхтой ба түүгээр хагас дамжуулагчийн кристалл гэрлийн цацарлийг хүлээж авна.
Энэ гэрлийн цацрагийн нөлөөгөөр диодны радиус өөрчлөгдөж гадны хэлхээ рүү гүйх гүйдэлийг өөрчлөнө. Гэрлийн цацраг байхгүй үед диодоор гүйх гүйдэл маш бага байдаг. Фото мэдрэх элемент нь хагас дамжуулагч диодны бүтэцтэй цацрагын фото гальваник хүлээн авагч юм. Фото диод эсэргүүцэлэн ачааллаас тогтсон хялбархан хэлхээнд урвуу чиглэлтэйгээр тэжээлийн үүсгүүрийг залгаад гэрэл тусгаагүй байхад фото диодоор бага хэмжээний урвуу гүйдэл гүйх ба фото диод дээр гэрэл тусгахад шилжилтэнд үндсэн биш цэнэг зөөгчийн тоо олширч хэлхээний гүйдэлийн хэмжээг ихэсгэнэ. Зөв сонгож авсан тэжээлийн үүсгүүр ачаалалын үед энэ гүйдэлийн хэмжээ зөвхөн гэрэлтүүлгээс хамаарах тул эсэргүүцэл дээр унаж байгаа хүчдэлийг схемийн өөр хэсэгт үйлчилж байгаа ашигт дохиолол болгон авч болох юм. Фото диодыг фотометр фотокалориметрээр гэрэлтүүлэлтийн хэмжээг тодорхойлох, цөмийн хэсгийг тоолох бүртгэх, температурт автомат тохируулга ба хяналт тавих, орчин үеийн тооцоолон бодох машиний оролт гаралтын байгууламжуудад өргөн хэрэглэж байна. Фото диодыг тэмдэглэхдээ диодын суурь тэмдэглэгээнд тойрог байрлуулдаг бөгөөд харин түүнтэй зэрэгцүүлэн фото цахилгаан эффектын тэмдэг болох тэмдэглэгээний зүгт чиглэсэн хоёр налуу сумыг зүүн дээд талаас нь байрлуулдаг.
Ангилал:Диод Ангилал:Мэдрэгч
Бао-и хаан
Бао-и хаан бол Уйгурын төрийг 808-821 оны хооронд захирч байсан хаан юм. Күлүг Билгэ хааны дүү.
Хаанчлалын үе
808 онд Бао-и хаан Ай Тэнгридэ Кут Болмыш Билгэ цолтойгоор сууринд суув. 809 онд Тан улсын Сяньзун хаанаас Бао-и хаанд захидал илгээсэн байдаг. Уг захианд 806 онд Уйгурын хаанаас явуулсан элчийн хүссэн ёсоор манихейн сүмийг барьж байгаа ба адуу торгоны арилжаанд сэтгэл дундуур байгаагаа мэдэгджээ. 810 он, 813 онуудад Инаньчу тэргүүтэй Уйгурын элч хоёр удаа Тангийн ордонд ирсэн байна.
Ангилал:Уйгурын Хаант Улс Ангилал:8-р зуунд төрсөн Ангилал:821 онд өнгөрсөн
Мэдрэгч
thumb|[[Соронзон орон#Халлийн эффект|Халлын үзэгдлийг мэдрэгч]] thumb|Хэт ягаан туяаны мэдрэгч
Мэдрэгч нь (лат. sentire, монг. „мэдрэх“ эсвэл „тэмтрэх“), мөн детектор эсвэл хэмжилтийн хэмжээс хүлээн авагч, хэмжилт мэдрэгч гэх зэргээр нэрлэгдэх техникийн эд хэсэг бөгөөд тодорхой физикийн эсвэл химийн шинж чанаруудыг (физикийн жишээ: дулааны хэмжээ, температур, чийгшилт, даралт, хурдатгал эсвэл химийн жишээнд: pH, ионжилт, цахилгаан химийн багтаамж) мөн түүнчлэн бодисын бүтцийг чанарын болон тоон үзүүлэлтээр хэмжин тогтоогчийг хэлдэг. Энэ хэмжсэн хэмжилтүүдийг физикийн болон химийн тодорхой нөлөөллөөр цааш нь боловсруулан цахилгаан дохио болгон хувиргадаг. Хэмжих техникт хэмжилтийн утгыг хүлээн авагч гэсэн ухагдхуун байx ба энэ нь тодорхой хэмжилтийн утгыг шууд заагч, хэмжилтийн төхөөрөмжийн нэг хэсэг гэж тодорхойлдог. Цаашлаад хэмжилтийн утга хүлээн авагч нь хэмжилт хөрвүүлэгчид хамаарахаас гадна хэрэв физикийн оролт болон гаралтын утга ижил тохиолдолд түүнийг хэмжилтийн утга шилжүүлэгч гэж нэрлэнэ. Мэдрэгч, хэмжилтийн утга хүлээн авагч, хэмжилт мэдрэгч, хэмжих төхөөрөмж, хэмжилтийн багаж зэрэг нь мэдрэгчдээ орох ба ялгаа нь мэдрэгч дээр нэмэгдэн үндсэн хэмжээсийг хөрвүүлэх, шилжүүлэx нэмэлт эд хэсэг тухайн төхөөрөмж эсвэл багажинд нэмэгдэн ордог.
Oршил
Мэдрэгчийг түүний хэмжээ болон үйлдвэрлэх техник мөн түүний ашиглалт- буюу хэрэглэх зорилгоор нь ангилан хуваадаг. Мөн түүнчлэн мэдрэгчийг түүний хэмжээсийн хувиргалтын үйлчлэлээр нь идэвхитэй болон идэвхигүй мэдрэгч гэж бас ялгадаг.
Идэвхитэй болон идэвхигүй мэдрэгч
Идэвхитэй хүлээн авагч буюу идэвхитэй мэдрэгч нь тухайн хэмжилтийн мэдээллийг цааш дамжуулахын тулд хэмжилтийн процессоос цахилгаан энерги үүсгэдэг. Ингэхдээ ихэвчлэн хүчдэлийг үүсгэвэл үүнийг нь аналог дохионы техник хамгийн амар боловсруулах боломжтой юм. Идэвхитэй мэдрэгчийн жишээнд: Зарим төрлийн идэвхитэй мэдрэгч нь өөрийн мэдээллээ цахилгааны хэмжээс болгон тээвэрлэх бөгөөд үүнийг нь цааш боловсруулахын тулд хүчдэл болгон хувиргах шаардлагатай байдаг. Ийм төрлийн мэдрэгчийн жишээнд: Идэвхитэй мэдрэгчийг түүний физикийн хэмжилтийн зарчмыг урвуулан акторын зориулалттайгаар хэрэглэж бас болдог.
Идэвхигүй мэдрэгчид энерги мэдрэгчээр урсах ёстой. Мэдрэгч нь урсаж байгаа энергийн урсгалын хэмжээнд өөрийн эсэргүүцлээр тодорхой өөрчлөлтийг үзүүлдэг. Хэрэв энэ эсэргүүцлийг нэгэн цогц гэж авч үзвэл түүнийг дотор нь эсэргүүцлийн, багтаамжийн, индукцийн гэж ангилна.
Хэмжилтийн зарчим болон нөлөөлөх зарчмаар нь ангилах
Мэдрэгчийг нөлөөлөх зарчмаар маш олон төрөл болгон хуваах боломжтой. Үүнд жишээ нь:
Хэрэглээний хамрах хүрээ
Мэдрэгчийг техник, биологи болон эмнэлгийн салбарт хэрэглэхээс гадна сүүлийн жилүүдэд байгалийн шинжлэх ухааны салбарт ихээхэн хэрэглэгдэж байна.
Техникт мэдрэгч нь автоматжуулсан процесст дохио өгөгчийн үүрэг гүйцэтгэнэ. Түүний мэдэрсэн хэмжээсийн утгын өөрчлөлт эсвэл төлөв байдлын өөрчлөлтийг ихэвчлэн цахилгаан болон электроникоор өсгөн холбогдох удирдлагын техникт боловсруулагдан дараагийн алхамыг гүйцэлдүүлнэ. Сүүлийн жилүүдэд ингэж ирсэн мэдээллийг цааш нь боловсруулах үйлдлийг мөн л мэдрэгч гүйцэтгэж байна. Ийм төрлийн мэдрэгч нь микропроцессор эсвэл микросистемийг өөртөө агуулж байдаг учир ухаалаг мэдрэгч буюу англиар Intelligent sensor гэж нэрлэдэг байна.
Нэмж унших
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Хэмжил зүй  Ангилал:Электроник
Күлүг Билгэ хаан
Күлүг Билгэ хаан бол Уйгурын хаант улсын 7-р хаан юм. Тэр бол Алп Күтлүк хааны хүү юм. 805 онд Тэнгри ябгу Күлүг Билгэ хаан цолтойгоор сэнтийд залрав.
Хаанчлалын үе
806 онд Күлүг Билгэ хаан Тан улсад хоёр удаа элч илгээжээ. Хоёрдох удаагийн элч нарын дунд анх удаа манихейн шашины санваартан явсан ба Тангийн хаанаас Лоян, Тайюань хотод манихейн шашины сүм барих зөвшөөрөл гуйхад Тангийн хаан гуйсан ёсоор болгожээ. Тэр цагаас манихейн шашин Тан улсад дэлгэрч эхлэсэн. Энэ баримт нь Уйгурууд өөрсдийн нутагтаа, ялангуяа Хар балгасанд манихейн сүм хийд баригдаж, тэдгээр нь Уйгурын төрийн гадаад бодлогод нөлөөлөхүйц хэмжээнд очсон болохыг харж болно. 808 онд Уйгурын ордноос Тан улсад элч илгээж өмнө нь Тан улсаас 789 онд Уйгурын Дуньмохэ хаанд хатан болж ирсэн Сянь Ань гүнж 808 оны 3 сард нас барсныг мэдэгджээ. Түүний дараа Уйгараас дахин элч ирж Күлүг Билгэ хаан таалал төгссөнийг мэдэгдэв. Сянь Ань гүнж Уйгурын ордонд 21 жил амьдарч 4 хааны төрийг үзжээ. Тангийн төрөөс гашуудал зарлав.
Ангилал:Уйгурын Хаант Улс Ангилал:8-р зуунд төрсөн Ангилал:808 онд өнгөрсөн
Обой
Обой (манжаар:, Мөлендорфф: Oboi; хятадаар: 鳌拜; пиньинь: Áobài) (1610–1669) бол манжийн Чин гүрний эхэн үеийн цэргийн жанжин, улс төрч, төр баригч сайд байсан хүн юм.
Намтар
Обой нь манжийн Сувань Гувалгия овгийн хүн. Манжийн Хөвөөт шар хошуунд харъяалагдаж байсан. Түүний өвөө Солго нь 1588 онд Нурхачид дагаар орж, цэргийн албанд зүтгэж эхэлсэн. Обойгийн эцэг Үйчи нь ах Фиондон жанжны удирдлаган доор Мүгдэн хотын цэргийн түшмэлийн алба хашиж байсан. Обой нь 1634 онд манжийн их цэрэгт багтаж, Цахарыг дайлсан аянд гавъяа байгуулсан тул сумын занги болсон. 1637 онд Чин гүрний арми Чосонь улс руу хийсэн довтолгоонд стратегийн жижиг түшиц газар Пидао арлыг эзэлж, Мин улсын цэргийн хуаранг устгасан гавъяа байгуулсан тул Батуру (монголоор Баатар) цолыг хүртсэн. 1643 онд Дээд эрдэмт хаан өөд болсны дараа Хоогэ ханхүүг дэмжиж байснаас болж, Доргоны талын ноёдтой зөрчилдөж байсан.
1644 онд Чин гүрний арми Ли Зичэнгийн удирдсан хятад цэргийг дайлж, олон гавъяа байгуулсан тул 1645 онд цэргийн жанжин болж, тушаал дэвшив. 1648 онд Хоогэ чин ван урвасан хэргээр цаазлуулсны дараа, Обой нь хэргэм зэргээ хураалгаж, шоронд орсон. 1650 онд Доргон үхсний дараа хэргэм зэргээ сэргээлгэжээ.
1661 оны 2 сард Эеэр засагч хаан салхин цэцэг өвчнөөр өөд болох үедээ түүнийг Төрд туслагч сайд хэмээн өргөмжлөн, Энх амгалан хааныг 16 нас хүртэл туслан төрийн хэргийг шийдэх сайдын нэг болжээ. 1661-1669 оны хооронд Сонин, Эбилүнь, Суксаха нарын хамтаар төрд туслагч сайдын үүргийг хашиж байсан. 1667 онд дөрвөн сайдаас хамгийн хөгшин Сонин сайд өөд болсны дараа Обойгийн өрсөлдөгч Суксаха сайдыг урвасан хэргээр гүтгэж ялд унагаж цаазлуулав. 1667-1669 оны хооронд төрийн эрхэд дангаар ноёрхож байв. 1669 онд Энх амгалан хааны түүнийг гэнэдүүлэн баривчилж, цаазаар авчээ.
1713 онд Энх амгалан хаан зарлиг буулгаж, Обойд өршөөл үзүүлэн, тэргүүн дэсийн нань (一等男) цолыг нэхэн шагнаж, үр удмыг нь цагаатгав. Найралт төв хааны үед Обойд тэргүүн зэргийн гүн (一等公) цол, Чао-у (超武) чимэг соёрхов. Тэнгэрийн тэтгэсэн хааны зарлигаар эцэг хааныхаа Обойд олгосон зарлигийг цуцлан, өвөг Энх амгалан хааны зарлигийг хэвээр үлдээв.
Гэр бүл
Сувань Гувалгия овгийн ахлагч Солго нь 10 хөвгүүнтэй байсны 2 дахь нь Фиондон жанжин, 9 дэх хөвгүүн нь Обойгийн аав Үйчи юм.
Солго нь дараах есөн хөвгүүнтэй.
Обой нь Намуфу хэмээх ганц хөвгүүнтэй. Намуфу нь Шуанфу, Далишань, Дафу гэх гурван хөвгүүнтэй байсан.
Холбоотой хуудас
Ангилал:1610 онд төрсөн Ангилал:1669 онд өнгөрсөн Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Чин улсын жанжин Ангилал:Чин улсын улс төрч
Эм судлалын хүрээлэн
Танилцуулга
Монос Групп-ийн харьяа Эм судлалын хүрээлэн нь 1990 онд профессор Л.Хүрэлбаатарын санаачилгаар анх “Зохион бүтээх тасаг” нэртэй байгуулагдаж байсан бол 1998 онд Эрдэм шинжилгээний төв, 2008 онд Эм судлалын хүрээлэн болон өргөжиж, орчин цагийн эм зүйн шинжлэх ухааны ололтод тулгуурлан эрдэм судлал, инноваци, технологийн чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Эм судлалын хүрээлэн Эм зүйн сектор, Эмийн химийн сектор, Фармакологийн сектор, Биологийн идэвхит бүтээгдэхүүн судлалын сектор, Эмийн ургамлын ботаник цэцэрлэг гэсэн үндсэн таван нэгжтэй ажиллаж байна.
Эмийн химийн сектор нь женерик болон ургамал амьтны гаралтай брэнд эмийн биологийн идэвхит нэгдлийн туршилт судалгаа, стандартчилалын судалгааг гүйцэтгэдэг. Түүнчлэн женерик болон брэнд эмийн тоон анализын арга зүйн баталгаажилтыг тус тус гүйцэтгэж байна. Эм зүйн секторын судалгааны ажил амьтан, ургамал, эрдсийн гаралтай түүхий эд ашиглан шинэ эмийн технологи, шинээр бий болгох туршилт инновацийн судалгаа хийхэд чиглэгддэг.Фармакологийн сектор нь шинээр гаргаж явах эм, бэлдмэлийн эмнэлзүйн өмнөх туршилт судалгаа,
Биологийн идэвхит бүтээгдэхүүн судлалын сектор нь амьтан, ургамал, эрдсийн гарал бүхий хүнсний идэвхит нэмэлт бүтээгдэхүүн бий болгох судалгааЭмийн ургамлын ботаник цэцэрлэг нь ховор болон нэн ховор эмийн ургамлыг тарималжуулах тэдгээрийн генофондыг хамгаалах, зарим эмийн ургамлыг үйлдвэрлэлийн зориулалтаар тариалах зэрэгт судалгаа, шинжилгээ, туршилт, зохион бүтээх ажлаа чиглүүлж байна.
Тачимото Харүка
Тачимото Харүка (1990 онд төрсөн) — Японы жүдочин. Олимпын аварга.
Тамирчин
Тачимото Харүка жүдогийн 70 кг жинд өрсөлддөг.
2016 оны Рио-де-Жанейрын олимпод Юри Альвеарыг ялж алтан медаль хүртсэн.
2011, 2013 оны ДАШТ-д Оникс Кортест дараалан ялагдсан. 2014, 2015 оны ДАШТ-д оролцоогүй.
Хувь хүн
Тачимото Харүка 1990 оны 8 сарын 3-нд Япон улсын Тояма аймгийн Имизү хотод төрсөн.
Самбуугийн Ишбалжир
Самбуугийн Ишбалжир Монгол Улсын гавьяат багш, авто замын инженер багш.
Тачимото Харүка
Цахим холбоос
Ангилал:Японы жүдоч Ангилал:Японы олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Японы олимпын оролцогч Ангилал:Тояма аймгийн хүн Ангилал:Япончууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Самбуугийн Ишбалжир
Намтар
1954 онд Зөвлөлт Украины /хуучин нэрээр/ Харьков хотын Авто замын дээд сургууль төгсчээ.
Тэр цагаас Улаанбаатар хотод Автобус, такси моторын баазын ерөнхий инженер, 1956 оноос Авто сургуульд, 1962 оноос МУИС, ТИС-д багшаар ажиллаж иржээ.
Авто тээврийн салбарын мэргэжилтэй ажилчнаас эхлээд инженер олон зуун хүнийг сургаж мэргэжил эзэмшүүлсэн багш, механик, автомашины болон металл боловсруулах лабораториуд байгуулж, сургалтын 30-аад тоног төхөөрөмж, хиам, ундаа хийх иж бүрэн төхөөрөмж, гурил зуурах машин зэргийг бүтээж ажил үйлдвэрлэлд нэвтрүүлсэн инженер, шинийг санаачлагч, зохион бүтээгч, судалгаа, сурталчилгааны олон ном, товхимол, хэдэн зуун өгүүлэл бичиж нийтлүүлсэн эрдэм дэлгэрүүлэгч ажээ.
Эх сурвалж
www6gaviyat.pms.mnээс авав.
Ангилал:Монголын багш Ангилал:Монгол улсын гавьяат багш Ангилал:Монгол Улсын Их Сургуулийн багш Ангилал:Техникийн Их Сургуулийн багш Ангилал:Украины их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Баяндуны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1930 онд төрсөн
Клеменс Фриц
Клеменс Фриц (Clemens Fritz; 1980 оны арванхоёрдугаар сарын 7-нд Эрфурт хотод төрсөн) — Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд «Вердерийн» хамгаалагч юм. 2006—2008 онд Германы шигшээд 22 тоглолтонд оролцохдоо ЕАШТ-ий мөнгөн медаль хүртэж байв. Түүнчлэн Германы АШТ-ий мөнгөн медальтай.
Гаднын холбоос
Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Рот-Вайсс Эрфурт багийн тоглогч Ангилал:Карлсруэ багийн тоглогч Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч Ангилал:Вердер Бремен багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Валттери Боттас
Валттери Боттас (фин. Valtteri Bottas, * 1989 оны 8 сарын 28, Настола) нь Финландын авто уралдаанч юм.
Формула1-ийн ДАШТ-ний статистик
Дараах статистикийн хүснэгтэнд нисгэгчийн Формула-1-ийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд оролцсон бүх үр дүнг жагсаав.
Нийт амжилтын тойм
Мэдээ: 2021 оны тавдугаар сарын 23, Монакогийн гран при
Эрдэнэбаатарын Шагдар
Эрдэнэбаатарын Шагдар - БНМАУ-ын төрийн шагналт, гавьяат багш, жимс, жимсгэнийн аж ахуйг үндэслэгчийн нэг, биологийн багш.
Намтар
1940-өөд оны сүүлчээс жимс, жимсгэнэ тариалах талаар сонирхон судалж, хэвлэлд сурталчилгааны өгүүлэл бичиж байгаад Сэлэнгэ аймгийн Шаамар нутгийг сонгож 1954 оноос тариалах ажилд өөрөө гардан оролцож, удирдан зохион байгуулж, улмаар зөгийний аж ахуйтай хослон эрхлэх болгож өргөжүүлсэн, Монголд жимс, жимсгэнийн аж ахуйг үндэслэгчийн нэг байжээ.
Ахмад багш, хөдөө аж ахуйн шинжлэх ухаан, үйлдвэрлэлийн нэрт зүтгэлтэн энэ хүн МАХН-ын XIII, XIV болон МҮЭ-ийн их хуралд төлөөлөгчөөр оролцож, МҮЭ-ийн Төв зөвлөлийн гишүүнээр сонгогдож байжээ.
Эх сурвалж
www.gaviyat.pms.mnээс авав.
Ангилал:Монголын биологич Ангилал:Монголын багш Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын гавьяат багш Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Баянтүмэний хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1915 онд төрсөн Ангилал:1978 онд өнгөрсөн
Сүнрэвийн Ганбямба
Сүнрэвийн Ганбямба (1975 онд Улаанбаатар хотд төрсөн-) 2022 оны 11-р сарын 3-наас Монгол улсын Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын дарга. 2021 оны 12-р сард Бригадын генерал цол хүртсэн.
Боловсрол
1983-1993 онд Нийслэлийн 33-р дунд сургууль сурч төгссөн.
1993-1997 онд БХЯ-ны Цэргийн Их сургуулийн "Артиллерийн команд-тактик"-ийн мэргэжлээр бакалавраар сурч төгссөн.
2003 онд Бүгд Найрамдах Турк Улсад 2003 онд “Энхийг сахиулах ажиллагааны анхан шатны дамжаа” дүүрэгсэн.
2006 онд “Батальоны захирагчийн дамжаа”.
2007-2009 онд Батлн хамгаалахын удирдлагын акамеид суралцаж "Стратеги-тактик, команд штаб" -ын мэргэжлээр магистр хамгаалсан.
2014 онд Канад Улсад “Англи хэлний анхан шатны дамжаа”-г дүүргэжээ.
2017-2019 онд ОХУ-ын Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын академид "Төрийн цэргийн аюулгүй байдал" мэрэгжлээр сурсан.
2021 оноос Үндэсний Батлан хамгаалахын Их сургуульд докторантурт сурч байна.
Ажилласан байдал
1997-2000 онд Зэвсэгт хүчний 120-р ангид салааны захирагч,
2000-2001 онд мөн 120-р ангид батарейн захирагч,
2001-2006 онд Батлан хамгаалахын Их сургуулийн Ахлагчийн сургуульд ротын захирагч,
2006-2007 онд Зэвсэгт хүчний 327-р ангид артилеррийн дарга,
2009-2012 онд Батлан хамгаалахын Удирдлагын Академийн Цэргийн стратегийн тэнхимд багш, ахлах багш.
2012-2013 онд БХЯ-нд тасгийн дарга, ахлах мэргэжилтэн.
2013-2017, 2019-2021 онд БХЯ-ны Стратегийн бодлого, төлөвлөтийн газарт хэлтсийн дарга, газрын дарга.
2020 оноос Монгол улсын ЗХЖШ-ын нэгдүгээр орлогч дарга.
2022 оны 11-р сарын 3-наас Монгол улсын ЗХЖШ-ын дарга.
Спад Уэбб
Энтони Жером Уэбб (Anthony Jerome Webb, 1963 оны долоодугаар сарын 13-нд Техас мужийн Даллас хотод төрсөн) — Америкийн зодог тайлсан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин. Хөгжлийн лигийн «Техас Лежендс» багийн албаны даргаар ажилладаг. Даллас хотод зохиогдсон Бүх оддын тоглолтын цагирагт довтлох тэмцээнд Уэбб нэг гараар бүтэн эргэлттэй болон шалтай дамжуулалтаар хоёр гараар тохох зэрэг онцгой үзүүлбэрүүдээр Доминик Вилкинс нарын долоон тоглогчидыг илтэд ардаа орхин НБА-гийн түүхэнд хамгийн намхан ялагч болж байв.
Эм Зүйн Шинжлэх Ухааны Их Сургууль
Танилцуулга
“Монос Дээд сургууль” анх “Монос” коллеж нэртэйгээр Гэгээрлийн  сайдын  2000  оны 03 сарын 22-ны өдрийн 63 тоот тушаалаар байгуулагдаж, БСШУЯ-ны  сайдын 2004 оны 07 сарын 20-ны өдрийн  238 тоот  тушаалаар  “Монос Дээд сургууль” болж өргөжсөн. 2006 онд “Сургалт-судалгаа-үйлдвэрлэл хосолсон интеграци”-г хэрэгжүүлж  буй  “Топ-6” сургуулийн нэгээр шалгарсан. Боловсролын Магадлан Итгэмжлэх Үндэсний Зөвлөлийн  2006  оны 11 сарын 20-ны өдрийн хуралдааны  шийдвэрээр магадлан  итгэмжлэгдсэн  сургууль болсон.
2013 онд байгууллагын 2 дахь шатны магадлан итгэмжлэлд хамрагдсан. “Монос Дээд сургууль” нь 4 тэнхимтэй, 3 хичээлийн байртай, орчин үеийн багаж хэрэгсэл, тоног төхөөрөмж бүхий 3 лекцийн заал 11 лаборатортой, 18 анги кабинеттэй. Нийт багш нарын 30 гаруй хувь нь докторын, 90 орчим хувь нь магистрын зэрэгтэй. Одоогоор 700 гаруй эм зүйч, эм найруулагчдыг бэлтгэн гаргаад байна. .
Холбоос
Ангилал:Монос Групп
Лукаш Крпалек
Лукаш Крпалек (1990 онд төрсөн) — Чехийн жүдочин. Олимп, дэлхийн аварга.
Тамирчин
Лукаш Крпалек жүдогийн -100 кг жинд өрсөлддөг.
2016 оны олимпод Хага Рюүносүкэ (шөвгийн найм), Эльмар Гасымов (шигшээ)-ыг ялж алтан медаль хүртсэн.
2012 оны олимпод Тагир Хайбулаев (шөвгийн найм), Хенк Грол (дагах)-д ялагдаж 7-р байр эзэлж байв.
2014 оны ДАШТ-д Тагир Хайбулаев, Хосе Арментеросыг ялж алтан медаль авсан.
2011, 2013 оны ДАШТ-д хүрэл медаль хүртсэн. 2015 онд 5-р байр эзэлжээ.
Хувь хүн
Лукаш Крпалек 1990 оны 11 сарын 15-нд Чехословак улсын Чех орны Высочина аймгийн Ийглава хотод төрсөн.
198 см өндөр. 2016 оны олимпын нээлтэд улсынхаа тугийг барьж жагссан. Чехийн түүхэн дэх хамгийн амжилттай жүдоч.
Цахим холбоос
Ангилал:Чехийн жүдоч Ангилал:Чехийн олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн дэлхийн аварга Ангилал:Жүдогийн европын аварга Ангилал:Жүдогийн универсиадын аварга Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Чехийн олимпын оролцогч Ангилал:Чехословакчууд Ангилал:Чехүүд Ангилал:1990 онд төрсөн
Латераны Гэгээн Иоханы цогчин дуган
Латераны Гэгээн Иоханы тэргүүн цогчин дуган нь Ватикан хот улсад орших Ромын католик шашны мөргөлийн гол сүмийн нэг юм. Ангилал:4-р зуунд байгуулагдсан Ангилал:Ромын барилга байгууламж Ангилал:Папын (байгууллага) түүх Ангилал:Европын сүмийн барилга Ангилал:Бароккогийн сүм Ангилал:Католик шашны мөргөлийн суурин Ангилал:Ватиканы сүмийн барилга Ангилал:Ватиканы соёлын дурсгал
Чүндэ хаан
Чүндэ бол Уйгурын хаант улсыг 821-824 оны хооронд захирч байсан хаан юм. Бао-и хааны ууган хүү. 821 онд Дэнлуо юйлю мэймиши жюйжу пижя чундө хаан (登啰羽錄沒蜜施句主毗伽崇德) цолтойгоор сэнтийд заларчээ.
Хаанчлалын үе
821 оны 6 сард Уйгурын хаан 2000 хүнтэй элчийг Тан улсад илгээв. 20000 адуу, 1000 тэмээ, булганы арьс, хаш бүсээс гадна өөр олон зүйл авч, худалдаа хийхээр очжээ. Элчээр очсон 2000 хүнээс 573-г, 20000 адуунаас 1000-ыг, 1000 тэмээнээс 500-г Чанань хотод орохыг зөвшөөрч, бусад нь Тайюань-д үлджээ. 821 оны 7 сард Тайхэ гүнжийг ордноос гарган Уйгурын хаанд хатан болгон өгөх зарлиг буужээ. 8 сарын 22-нд гүнжийг хатанд өргөмжилсөн бичиг гарсан байна. Гүнжийг авч ирсэн цувааны тэргүүн хэсэг Хар балгасанд 822 оны 2 сарын эхээр ирэв. Хаан асарт морилж дорно зүг хандан суув. Эсрэг талд нь элч нарт зориулсан эсгий гэрүүдийг барьсан байжээ. Гүнжид Уйгур хувцас өмсгөж өрнө зүг Чундэ хааныг хандуулан мөргүүлэв. Эцэст нь улаан дээл, түүний доогуур охор дээл, шовгор алтан малгай зэрэг хатны хувцас өмсгөн дахин мөргүүлэв. Чингээд 9 Уйгур сайд дамнуурган дээр суулгаад мөрлөн өргөж хааны өргөөг есөнтөө тойруулжээ. Дараа нь гүнж асарт орж хааны дэргэд дорно зүг харан суусан байна. Хятад элч нар хуримын ёслолд оролцож гүнжийг хатан болгоод, хаанд цол өргөмжилсөн бичгийг гардуулжээ. Хаан элч нарт хүнд их бэлэг шагнав. Элч нар Чананьд 822 оны 12 сарын 16-нд буцаж иржээ. 821 оны 7 сард Чундэ хаан Тан улсад элч илгээж, Тан улстай ураг барилдсан тул Тан улсад төвөг учруулж байгаа Төвдүүдтэй байлдах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлж, цэрэг илгээсэн байна. 822 оны 3 сард Уйгурын хаан Хэбэйд гарсан бослогыг дарахад нь Тан улсад туслуулахаар 3000 цэрэг илгээсэн нь Фэнчжоуд ирээд байсан ч Тангийн хаан туслуулахаас татгалзжээ. Харин буцсан тохиолдолд 7 түмэн хэсэг торго өгнө гэж амалсан байна. 822 оны 4 сард Уйгур цэрэг нутаг буцжээ. 824 оны сүүлээр Чүндэ хаан нас барж, түүний дүү Яклакар Касар нь залгамжлсан.
Ангилал:Уйгурын Хаант Улс Ангилал:8-р зуунд төрсөн Ангилал:824 онд өнгөрсөн
Машүү Бейкер
Машүү Бейкер (1994 онд төрсөн) — Японы жүдочин. Олимпын аварга.
Тамирчин
Машүү Бейкер жүдогийн -90 кг жинд өрсөлддөг.
2016 оны олимпод Варлам Липартелианиг ялж алтан медаль зүүсэн.
2015 оны ДАШТ-аас хүрэл медаль хүртжээ.
Хувь хүн
Машүү Бейкер 1994 оны 9 сарын 25-нд Япон улсын Токио хотод төрсөн. 178 см өндөр, 90 кг жинтэй.
Эцэг нь Америкийн, эх нь Японы иргэн. Түүнийг бага байхад эцэг эх нь салсанаар эхтэйгээ хамт үлдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Японы жүдоч Ангилал:Японы олимпын аварга Ангилал:Жүдогийн олимпын аварга Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Японы олимпын оролцогч Ангилал:Япончууд Ангилал:1994 онд төрсөн
Advanced Encryption Standard
Нийтийн түлхүүртэй нууцлалын алгоритм
Нийтийн түлхүүрийг харилцагч бүр мэддэг байх ба хувийн түлхүүрийг ганцхан өөртөө хадгалах ёстой. Нийтийн болон хувийн түлхүүрүүд нь бие биенээсээ харилцан хамааралтай хосолмол шинжтэй байдаг. Аливаа нэг хосын хувийн түлхүүр өөр нэг хосын нийтийн түлхүүртэй зохицон ажиллах боломжгүй. Нийтийн түлхүүрийг бусдад түгээхдээ шууд файл хэлбэрээр дамжуулах, нийтийн түлхүүр хадгалах сервер дээр байршуулах зэрэг аргууд ашигладаг. Хувийн түлхүүрийг бол зөвхөн өөрийн компьютерт хадгална.
Бибесхайм ам Райн
Бибесхайм ам Райн (герм. Biebesheim am Rein) буюу Райны Бибесхайм суурин нь германы Хессен мужийн Грос-Герау тойрог хотод харьяалагддаг суурин газар юм.
Түүx
Ангилал:Хессений коммун  Ангилал:Райн мөрний суурин Ангилал:Грос-Герау тойргийн суурин
Advanced Encryption Standard
Мөр шилжүүлэх
Тойргон шилжүүлэлтийг ашиглана
Холбоос
Ангилал:Блок шифрлэлт
Портал:Механик инженер
{| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background: :#FFEFDB; border-style:solid; border-width:1px; border-color: #dfdfdf;" Механик инженер
{| width="100%" cellspacing="5" style="border:0; background:white"
Содон зураг 25px
thumb|380px|center|<div style="text-align:center;color: darkblue; border:solid 1px;font-variant: small-caps;font-weight:bold;">[[Карл Бенцийн зохион бүтээн патентжуулсан Бенц Патент-Моторт тэрэг дугаар 1 тэрэгний хөдөлгүүр ]] thumb|380px|center|<div style="text-align:center;color: darkblue; border:solid 1px;font-variant: small-caps;font-weight:bold;"> Нэг шатлалтай хөтлүүр
М
I Иохан Паул
I Иохан Паул нь Ромын католик шашны Пап, Ватикан Улсын дээд эрх баригч байв. Сэнтийд залрахдаа хоёр гэгээнтний нэрийг авсан анхны Пап юм. Түүний сэнтийн нэр Гэгээн Иохан болон Паул нарын нэрийг нийлүүлж бий болгожээ.
Кардинал Албино Лучиани Ромын католик шашны түүхэнд хамгийн богино хугацаанд сэнтийд заларсан Папын нэг хэмээн тэмдэглэгдэн үлджээ. Учир нь тэрээр сонгогдсоныхоо дараа 33 хоногийн дараа учир битүүлгээр нас барсан байна.
Анхдугаар Иохан Паулыг түүний залгамжлагч II Иохан Паул Тэнгэр бурханы зардас хэмээж 2003 онд түүнийг гэгээнтнээр батлах үйл ажиллагааг эхлүүлсэн. II Иохан Паул, XVI Бенедикт болон католик шашны сүсэгтнүүд түүнийг "Инээмсэглэж буй Пап" хэмээн дурсдаг аж.
Кино дэлгэцийн бүтээл, урлагт дүрслэгдсэн нь
Ангилал:Пап Ангилал:1912 онд төрсөн Ангилал:1978 онд өнгөрсөн
Туркууд
Ту́рк (өөрөөр түрк, түрэг , турк хэл: Türk) — Турк улсын үндсэн хүн ам болсон бөгөөд түрэг угсаатны хамгийн том хэсэг, 66-70 сая хүнтэй үндэстэн. Төрөлх турк хэл нь алтай язгуурын түрэг салбарын огуз бүлэгт хамаардаг. thumb|1616 онд баригдсан Хөх сүм
Газар нутаг
Туркууд Турк даяар тархан суусан. Кипр улс, ялангуяа Умард Кипрт олноор байна. Мөн Гүрж, Балканы хойг, Левант, Умард Африкийн нутгаар эртнээс суурьшсан. Харин Европ, Америк тивд сүүлд очжээ.
Хүн ам
Дэлхий даяар 66-70 сая турк хүн байна. Турк улсын хүн амын 70—75%-ийг бүрдүүлсэн 55–60 сая, Кипр улсын хүн амын тал хувийг шахуу бүрдүүлсэн Умард Кипрт суугаа 300 мянгыг юун түрүүн дурдаж болно.
Балканы хойг дахь Болгарт 600 мянга, Грект 130 мянга, Македонд 80 мянга, Босни ба Херцеговинад 50 мянга.
Ойрх Дорнодын Сирид 750 мянга, Алжирт 600 мянга, Тунист 500 мянга, Иракт 500 мянга бий.
Европын Германд 3 сая, Францад 500 мянга, Их Британид 500 мянга, Нидерландад 400 мянга.
Шашин шүтлэг
Турк үндэстэн 99% исламын шашинтай. Үндсэндээ суннит дэгийг барьдаг.
Хэл бичиг
Турк хэлийг эрдэмтэд алтай язгуурын түрэг төрлийн хэл гээд азербайжан, туркмен, гагаузын хамтаар огуз (баруун өмнөд) бүлэгт харьяалуулжээ. Араб үсгээр бичиж байснаа 1928 онд латин үсгээр сольсон.
Бишофсхайм (Майншпитце)
Бишофсхайм (герм. Bischofsheim) суурин нь Хессен мужийн Грос-Герау тойрог хотод харьяалагддаг суурин газар ба 1930-1945 оны хооронд өнөөгийн Райнланд-Пфальц мужийн нийслэл Майнц хотын нэгэн хэсэг байжээ. Энэ суурин нь ойролцоогоор 12.000 гаран оршин суугчтай юм. Бишофсхайм нь Майн болон Райн голуудын уулзвар дээр оршдог учраас (Майншпитце орч. монг. Майны үзүүр буюу Майн голын адаг) Майншпитце хэмээх тодотголыг авч бусад адил нэртэй хот суурингаас ялгадаг байна.
Эшлэл
Ангилал:Хессений коммун  Ангилал:Грос-Герау тойргийн суурин Ангилал:Майн мөрний суурин
Консулын харилцааны тухай Венийн Конвенц
Консулын харилцааны тухай Венийн Конвенц (The Vienna Convention on Consular Relations) бол тусгаар улсууд хоорондын консулын харилцааны хүрээг тодорхойлсон Олон улсын гэрээ юм.
Консулын харилцааны тухай Венийн Конвенцийг 1963 оны 3 дугаар сарын 4-нөөс 4 дүгээр сарын 22-ны хооронд Австрийн Вена хотноо болсон Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Консулын харилцааны бага хурлаар оролцогчид эцэслэн хэлэлцэж 1963 оны 4 дүгээр сарын 24-нд баталсан байна. Албан ёсны эх хувийг англи, франц, хятад, орос, испани хэлээр үйлдсэн бөгөөд бүгд адил хүчинтэй юм. Уг Конвенц 1967 оны 3 дугаар сарын 19-ний өдрөөс эхлэн хүчин төгөлдөр болсон юм.
Энэхүү Конвенцод НҮБ-ын гишүүн болон Ватикан, Палестин зэрэг НҮБ-ын ажиглагч нийт 180 гаруй улс орон нэгдэн орсон байна. Конвенцыг соёрхон батлаагүй улсууд: Төв Африкийн Бүгд Найрамдах Улс, Израил, Кот-д'Ивуар ба Бүгд Найрамдах Конго Улс юм.
Конвенцод нэгдээгүй буюу соёрхон батлаагүй НҮБ-ын гишүүн орнууд байдаг. Үүнд: Афганистан, Бурунди, Чад, Коморос, Гвиней-Бисау, Этиоп, Палау, Сан-Марино, Соломоны арлууд, Өмнөд Судан, Уганда зэрэг орнууд юм.
Монгол Улс 1988 оны 6 сарын 20-нд нэгдэн орсон.
Ангилал:Олон улсын эрх зүйн гэрээ Ангилал:Венийн улс төр Ангилал:Консулын эрх зүй Ангилал:1963 оны улс төр Ангилал:20-р зууны гэрээ
Десмонд Мэйсон
Десмонд Тремейн Мэйсон (Desmond Tremaine Mason, 1977 оны аравдугаар сарын 11-нд Техас мужийн Waxahachie хотод төрсөн) — Америкийн зодог тайлсан сагсан бөмбөгчин.
Гадны холбоос
Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Сиэтл Суперсоникс багийн тоглогч Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч Ангилал:Нью-Орлеан Хорнетс багийн тоглогч Ангилал:Оклахома Сити Тандер багийн тоглогч Ангилал:Сакраменто Кингз багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1977 онд төрсөн
Лодонгийн Ринчин
Лодонгийн Ринчин 1929 онд Говь-Алтай аймгийн Цогт сумын нутаг “Захуй зарман” гэдэг газар төрсөн. Монгол улсын төрийн зүтгэлтэн, дипломатч, БНМАУ-ын Ардын Их хурлын дарга, ГЯЯ-ны сайд байсан.
1939-1949 онд Улаанбаатар хотын бага сургууль, үлгэр жишээ 1 дүгээр дунд сургуульд суралцаж дүүргэсэн.
1949-1955 онд ЗХУ-ын Бүгд Найрамдах Казахстан улсын Алма-Ата хотын Хөдөө аж ахуйн дээд сургуулийг агрономч мэргэжлээр дүүргэсэн байна.
1955-1970 онд Хөдөө аж ахуйн яаманд мэргэжилтэн, хэлтсийн дарга,
1957 онд ХААЯ-ны Газар тариалангийн хэлтсийн дарга, Улсын ерөнхий агрономч.
1960 оноос ХААЯ-ны нэгдүгээр орлогч сайдаар ажилласан байна.
1970 онд МАХН-ын Төв Хороо ны Хөдөө аж ахуйн хэлтсийн даргаар томилогдон ажиллаж байсан.
1970-1976 онуудад Гадаад явдлын яамны сайдаар томилогдон ажилласан байна.
1976-1980 онд Хөдөө аж ахуйн сайдаар ажилласан байна.
1981-1985 онд БНМАУ-аас ХБНСЮУ-д суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд.
Монгол орны ХАА, ялангуяа газар тариалангийн салбарт дэвшүүлсэн зорилт, гадаад бодлогын үндсэн чиглэлийг хэрэгжүүлэхэд өөрийн бүтээлч амьдрал, мэдлэг туршлага, ажил үйлсээ зориулж, ХАА-н үйлдвэрлэлийг эрчимтэй хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан чадварлаг мэргэжилтэн, авьяаслаг зохион байгуулагч, дипломатч, төр олон нийтийн зүтгэлтэн байсан. Тэрбээр эрхэлсэн ажлынхаа дагуу гадаад орнуудад олон удаа айлчилж, НҮБ зэрэг томоохон байгууллагуудын хурал, чуулган, зөвлөгөөнд Монголын төлөөлөгчдийг удаа дараа тэргүүлэн оролцож байсан.
Л.Ринчингийн хөдөлмөр, идэвх зүтгэлийг төр засгаас өндөр үнэлж, түүнийг “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн” одонгоор 4 удаа, мөн “Алтан гадас” одон, Монгол Улсын “Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд /1970 онд/, “Хүндэт дипломатч” цол тэмдгээр шагнажээ.
Ангилал:БНМАУ-ын гадаад хэргийн сайд Ангилал:БНМАУ-ын хөдөө аж ахуйн сайд Ангилал:Югослав дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хөдөлмөрийн Гавьяаны Улаан Тугийн одон шагналтан (Монгол) Ангилал:Цогтын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1929 онд төрсөн
Эмма Уотсон
Эмма Шарлотте Дуэррэ Уотсон нь Английн жүжигчин, модель бөгөөд Английн үргэлжилсэн үгийн алдартай зохиолч Ж.К.Роулингийн зохиолоос сэдэвлэн бүтээсэн уран зөгнөлт, адал явдалт Харри Поттэр цуврал киноны Хэрмиони Грейнжэр-ийн дүрээр олны танил болсон билээ.
Хувийн амьдрал
Эмма Уотсон Англи хуульч нар болох Жаклийнэ Люсби болон Крис Уотсоны охин болон Парис хотноо мэндэлжээ. Уотсон 5 хүртлээ Парист амьдарч эцэг эх 2 нь түүнийг бага байхад нь салж, Эмма ээж болон дүүгийнхээ хамт Лондон, Оксфорширэ-д өвөөгийндөө амьдрч байв. Уотсон Франц хэлээр бага зэрэг ярьж чаддаг. Оксфорд руу нүүснийхээ дараагаар Эмма 2003 он хүртэл Оксфордын Драгон сургуульд сурчээ. Тэрээр 6 настайгаасаа жүжигчин болохыг мөрөөддөг байсан тул энгийн сургуульд сурахын хажуугаар урлагийн дугуйланд явдаг байв. 10 настайдаа тэр сургуулийнхаа жүжигт оролцдог байсан ба тэр хэзээ ч Харри Поттэр-д тоглохоосоо өмнө жүжиглэж байгаагүй хэмээн ярьжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Английн кино жүжигчин Ангилал:НҮБ-ын тусгай элч Ангилал:Жүжигчин хүүхэд Ангилал:Загвар өмсөгч Ангилал:Их Британийн уран бүтээлч Ангилал:Феминизм Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1990 онд төрсөн
Грос-Герау тойрог
Грос-Герау тойрог нь Хессен мужийн Дармштадт хотын засаг захиргааны хуваарьт харьяалагдах нэгэн тойрог юм. Энэхүү тойрог нь нийт 14 жижиг хот болон суурингаас бүрдэнэ.
Зүүлт тайлбар
Ангилал:Хессен мужийн тойрог
Уламжлал
Уламжлал (derivative, производная) — энгийн эсвэл анхдагч хэлбэр, хэмжигдэхүүн, төрлөөс гаралтай зүйлийг уламжлал гэнэ.
Керберос
SSL-тэй харьцуулагдах давуу тал нь Керберосын загвар нь 1980-аад оны дунд үеэс ашиглагдаж ирсэн нээлттэй эх үүсвэртэй бөгөөд, одоо ч Керберос нь MIT болон бусад эх үүсвэрүүдээс чөлөөтэй байсаар байгаа нь түүний хүчтэй өрсөлдөгч SSL-с нэг давуу тал нь болж байгаа билээ. Мөн Керберос нь үйлдвэрлэгчдийн дэмжлэгтэйгээр арилжааны програм хангамжинд байдаг бөгөөд, өргөн хэмжээгээр хэрглэгддэг маш олон бүтээгдэхүүнүүдэд байдаг байна.
SSL болон Kerberos хоёрын гол ялгааг онцлон харуулсан хүснэгтийг оруулсан болно. Керберосын талаархи илүү их мэдээллийг энэхүү баримтын төгсгөлд байгаа ашигласан материалын жагсаалтаас судалж болох юм.
Керберос системийн зорилго болон хамрах хүрээ
Керберос нь “workstations”(олон хэрэглэгчтэйгээр) сүлжээний тооцоолох орчин болон серверүүдээс бүрдсэн, цахим шуудан болон шэйрлэгдсэн файлын системүүдийн хэрэглэгчийг баталгаажуулах зорилготой систем юм.Өнөөгийн сүлжээний аюулгүйн байдалтай холбоотой баталгаажуулалт хийхэд хэрэглэгч нь өөрийн нэрийн өмнөөс үйлчилгээнд хэрэглэгчдийг нэвтрүүлдэг(хэрэглэгчийн өмнөөс хэрэглэгчийг нотолдог) ажиллагааг бас хийж байна.
Сүлжээний урсгал нь аюулгүйн байдлын системд холбогдохдоо маш мэдрэмтгий байдаг төдийгүй бас зарим тохиолдолд мэдрэмж муутай байдаг бөгөөд эдгээр нь физикийн аргаар хамгаалагддаг байж болох юм. Мөн криптографийн түлхүүрүүдийг олон удаа хэрэглэх тутамд шифрлэгдсэн мэдээлэл тайлагдахад илүү амар болдог байна. Энэ шалтгааны улмаас хэрэглэгч болон тодорхой үйлчилгээний хоорондох харилцан үйлчилгээ нь “session key” буюу тухайн нэвтрэх түлхүүрээр баталгаажсан байх ёстой юм. Ийм систем байна гэж төсөөлөөд үзэхэд энэ системийг ашиглахын тулд түүнийг нь илүү тохиромжтой бас хэрэглэгчид аль болох ил тод ойлгомжтой, өөрөөр бол өндөр үнэлгээтэй хэмжээнд нь байлгах хэрэгтэй болж байна.
Энэ шаардлагаас хамаарч системийн гол зорилгуудыг дараахь байдлаар жагсааж болно.
Үүнд:
Янз бүрийн үйлдвэрлэгчдийн бүтээсэн Керберосын шийдлүүд байдаг бөгөөд, тэдгээрийг нь авахад нээлттэй эх үүсвэрийн хэлбэртэй байдаг ажээ. Стандартын MIT-ийн түгээлтүүд нь телнет, POP цахим шуудан болон Berkeley UNIX R-commands хэмээх Бэрклэй Юниксийн “R-тушаалууд”-аас бүрдсэн багц бүхий (rlogin-тай адил) програм хангамжтай байдаг.
Private key-тэй криптографи ба Керберос
Керберост ихэнхи тохиолдолд хэрэглэгддэг криптографик алгоритм нь Data Encryption Standard(DES) буюу Мэдээллийн Кодчлолын Стандарт (МКС) юм. МКС нь private-key-тэй криптографийн стандарт алгоритм нь ажээ. Криптографийн private key (хувийн түлхүүр эсвэл тэгш хэмтэй түлхүүр) хэмээх нэр томъёолол нь зурвасаар солилцож буй хоёр нэгж нь дундаа нэг түлхүүр ашиглан зурвасуудыг кодчилох болон кодыг нь гаргах үйлдэлтэй холбоотой ухагдахуун байна. Энэ нь public key нийтийн түлхүүр бүхий криптографаас эсрэг утгатай байдаг буюу кодчилох болон код тайлах түлхүүрнүүд нь хоорондоо тусдаа бас бие биенээсээ өөр хэлбэрээр олон нийтэд хүртээмжтэй болохыг хэлдэг юм байна. Private-key Public-key криптографи нь аль аль нь ашигтай давуу,болон сул талтай боловч, ашиглагдах гэж байгаа түлхүүрт үндсэн хэлбэр бүхий асуудал үүсгэдэг юм байна. Тийм болохоор эдгээр хоёр аргыг ихэвчлэн нэгтгэдэг байна.
Аль аль private-key болон public-key-тэй криптографид итгэлтэй гуравдагч талуудыг ашиглан баталгаажуулах үйлдлийг нь баталгаажуулах практик шаардлага ерөнхийдөө гардаг юм. Керберосын хувьд баталгаажуулалтын төв сервер нь бүх нэгжүүдийг (нэгж нь хэрэглэгч байж болох бөгөөд, хэрэглэгчийн програм хангамж нь тодорхой хэрэглэгчийн нэрийн өмнөөс ажиллан эсвэл програм хангамжийн серверээр дамжигдан үйлчилгээ үзүүлэн) тодорхойлдог байна. Керберосын функцийн үйл ажиллагаа нь баталгаажуулах серверийн итгэх чадвараас бүхэлдээ хамаарах бөгөөд, тэр нь нууц үгийг мэддэг эсвэл нэгж бүрийн түлхүүрийг мэддэг байх ёстой ажээ. Ийм учраас баталгаажуулах сервер нь бүхэлдээ аюулгүй байх ач холбогдолтой юм.
Керберосын ticket-granting буюу тасалбар/зөвшөөрөл баталгаажуулах арга
Цор ганц түлхүүрийг зурвас бүрт ашиглах явцад ажиллагаа зогсох байдал, мөн ганц түлхүүрийг өргөтгөсөн харьцаанд дахин ашиглах явцад асуудал үүсдэг юм байна. Энэхүү зогсонги байдалд нь үзүүлэлт болон ашиглалтад нөлөөлснөөс болж, эсрэг утгаараа хамгаалалтыг ямархуу түвшинд байгааг илэрхийлдэг байна.
(Зураг1) зураг нь Керберосын зурвасын схемийг харуулсан байдал юм. Энэхүү зурганд “клиент” буюу “хэрэглэгч” гэх нэр томъёолол нь шууд утгаараа хэрэглэгч буюу өмнө дурдсанчлан хэрэглэгчийн нэрийн өмнөөс ажиллаж байгаа хэрэглэгчийн талын програм хангамж нь юм. Дээр дурдснаар “програм хангамж” хэмээх нэр томъёолол нь шейр хийгдсэн алсын удирдлага бүхий серверт хамаарч байгаа юм. “Нууц үг” хэмээх нэр томъёолол нь хэрэглэгчийн нууц үг буюу түүнээс нь кодчилогдон гарч ирсэн түлхүүр (буюу хэрэглэгчид ил тод байдлаар кодчилогдсон нууц үгийн түлхүүр) юм. “Session”(нэвтрэх үеийн үйл ажиллагаа гэж буулгав) гэдэг нэр томъёолол нь хэрэглэгч болон програм хангамжийн сервер хоорондын харьцаанд ашиглахаар өгөгдсөн криптографик түлхүүр үг бөгөөд, зарим нь тодорхой цаг хугацааны интервалд л хүчинтэй байдаг ажээ.
Керберосын зурвасуудад хоёр үндсэн элементийг ашигладаг: тасалбар/зөвшөөрөл ба гэрчлэгч буюу баталгаажуулагч(таниулагч). Баталгаажуулалт хийгдэж буй серверт хэрэглэгчийн зүгээс тасалбар(ticket) шаардлагатай байдаг бөгөөд, түүнийг нь үйлчилгээ авах хүсэлтийн нэг хэсэг хэлбэрээр илгээдэг байна. Баталгаажуулах системийг хэрэглэгч нь өөрөө бий болгож, түүнийг тасалбарын хамт серверийн програм хангамжинд явуулснаар програм хангамж нь тухайн хэрэглэгчийн явуулсан хүсэлтийг түүний хамт өгсөн тасалбартай хамт шалгадаг байна.
Дээд дурдсан шиг, системийн зорилго нь:
Эдгээр зорилгуудад хүрэхийн тулд Керберосын баталгаажуулах серверийн анхны мэдээлэл солилцох явцад хэрэглэгчид дараа дараагийн тасалбарын хүсэлтэнд нь зориулан "ticket-granting ticket" (TGT) буюу “тасалбар өгөхийг зөвшөөрсөн тасалбар” (ТӨЗТ) өөрөөр бол өөр нэг нэвтрэх түлхүүр илгээдэг байна.
ТӨЗТ бүр нь ихэнхи тохиолдолд 8 цагаар оршин тогтнохоор тогтоогдсон байдаг. ТӨЗТ-ын оршин тогтнох цаг хугацаанд тус ТӨЗТ нь хэрэглэгчид прокси хэлбэрээр идэвхитэй үйлчилгээ үзүүлдэг. Энэ нь хэрэглэгчидийн системд үзүүлэх үйлчлэл(жишээ нь yahoo-рүү хэрэглэгч login хийх) хийх бүрт хэрэглэгчдээс нууц үг шаардахаас сэргийлдэг ажээ.
Баталгаажуулах сервер болон хэрэглэгчийн хоорондох анхны мэдээлэл солилцох явц(Client to Au, AuS to Client)
-Хэрэглэгчээс баталгаажуулах серверт ирэх эхний зурвас нь ихэвчлэн серверт нэвтрэлт хийх үед автоматаар очдог байна. Эхний зурвас нь хэрэглэгчийн нэвтрэх нэртэй (гэхдээ нууц үггүй) байдаг бөгөөд, ТӨЗТ-т хүсэлт илгээдэг.(Зураг 1).
-Баталгаажуулах сервер нь уг үйлдэлд нь хэрэглэгчийн үг бүхий ТӨЗТ-тай кодчилогдсон зурвасыг хариу болгон явуулдаг.(Зураг 1). ТӨЗТ бүхий зурвас нь хэрэглэгчийн нууц үгээр кодчилогдсон байдаг. Хэрэглэгч хүлээн авмагц ТӨЗТ-ын зурвас нь дараа дараагийн тасалбар авах хүсэлтэнд нь зөвшөөрөл олгох үүднээс зарим тохиолдолд кодчилогддог байна. Дээр дурдсан шиг, энэхүү үйл явцыг нь TG буюу “тасалбар зөвшөөрөх” (ТЗ) үйл явц гэнэ.
Хэрэглэгчийн дараагийн тасалбар хүсэлт болон тасалбар олгох сервисийн харилцан үйлчлэлцэл(Client to TGS, TGS to Client)
-Хэрэглэгч нь тасалбар зөвшөөрөх түлхүүртэй болмогц дараагийн баталгаажуулалтын шатанд ирнэ. (Зураг2) дээр харуулсан шиг хэлбэрт ордог.
Ромын Папууд
Энэхүү хуудсанд Ромын Католик шашныг удирдаж байсан Папуудыг он цагийн дарааллаар жагсаан харуулсан болно.
XXI зууны Пап
! Ангилал:Папын (байгууллага) түүх ! Пап Пап
Керберос
Хэрэглэгчийн дараагийн тасалбар хүсэлт болон тасалбар олгох сервисийн харилцан үйлчлэлцэл(Client to TGS, TGS to Client)
-Хэрэглэгч нь ТӨЗТ-т хүсэлт явуулан үйлчилгээ хийхэд(ямарваа нэг сайтад логин хийх гэж ойлговал хялбар) шаардлагатай болох тасалбарыг Ticket Granting Service (TGS) буюу Тасалбар Олгох Үйлчилгээ (ТОҮ)-аас нэхнэ.
Хэрэглэгч болон апликешн сервер хоорондын харилцаа(Client to ApS)Зураг3
-ТОҮ нь хэрэглэгчийн тухай мэдээлэл бүхий ТЗ-с авсан түлхүүрний хамт зурвасыг харьцуулна. Timestamp нь(цаг хугацааны тэмдэглэгээ гэж буулгав) зурвасын дахин ашиглалт хийх оролдлогоос хамгаалалт хийдэг, ихэнхи тохиолдолд, Timestamp хийгдсэнээс хойш 5 буюу түүнээс олон удаа хүсэлт ирсэн бол түүнийг нь хүчингүй гэж үзээд таниулах шийдвэр гаргадаг байна. Ингэснээр зурвасыг дахин ашиглахаас сэргийлэн оффлайн хугацаанд бүрэн зогсоож дараа дахин ашиглахаас сэргийлдэг ажээ.
-Хэрэглэгчийг тодорхой мэдээлэл дээр үндэслэн нотлосны дараагаар ТОҮ нь шинээр нэвтрэх түлхүүр бүхий зурвасаар хариу байрьдаг байна. Тус түлхүүр нь хэрэглэгчийг тодорхойлсон мэдээлэл болон шинээр бий болсон нэвтрэлтийн түлхүүр агуулдаг байна.(жишээ нь: “хэрэглэгч цахим банкны нэвтрэх эрхээ болоклсон үед баталгаажуулалт хийгдэн тухайн хэрэглэгч мөн гэж үзвэл шинээр, санамсаргүй байдлаар үүсгэсэн тэмдэгт бүхий нууц үгийг хэрэглэгчид илгээдэг” гэж төсөөлвөл илүү хялбар )
Хэрэглэгч нь тасалбарын кодчлолыг тайлах эсвэл өөрчилж чадахгүй бөгөөд, зөвхөн серверийн програм хангамжид тулгуурлан дамжуулж чадна гэдгийг анхаарах хэрэгтэй. -Дээрхи үйл явц амжилттай дууссаны дараагаар дамжуулагдах процесс хэрэглэгчийг таньсанаар хэрэглэгч хэрэглэхийг хүссэн цахим системээсээ үйлчилгээгээ нууцлалтайгаар авах боломжтой болдог.
Керберосын програм хангамжууд болон хязгаарлалтууд
Керберос нь баталгаажуулалтыг дэмжих, түүнд зөвшөөрөл олгох болон сүлжээнд эсвэл жижиг сүлжээний орчинд нууцлал хангах үйл ажиллагаанд ихээхэн тохиромжтой байдаг. Гэсэн хэдий ч, тоон гарын үсэг бүхий зарим бусад функцтэй үйл явцуудад болон ихэвчлэн public-key ашигладаг криптографийн системүүдэд тохиромжгүй байдаг.