cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Людовик Сане
Гадны холбоос
Ангилал:Сенегалын хөлбөмбөгчин Ангилал:Сенегалын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Бордо багийн тоглогч Ангилал:Сенегалчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Цацраган аянга
Бүтэц
Цацраган аянга газарт маш хүчтэй аянга цахингуут хэдхэн миллсекундын дотор месосферид зарим тохиолдолд цахина. Секундэд 10000 зураг авдаг камерийн тусламжтайгаар судалснаар цацраган аянга нь хэсэг хэсэг 10-100м хэмжээтэй бөмбөгөн ионжилтууд 80км-ийн өндөрт үүсч дараа нь гэрлийн хурдны 10%-ийн хурдаар доош цацарч дараа нь дээш хэдэн миллсекундын дараа томорсон бөмбөгөн ионжилт болж төгсдөг байна. Зарим тохиолдолд цацраган аянга доод үүлний аянганаасаа 50км зайтай хэвтээ хэлбрээр цахидаг.
Бичлэг
Ангилал:Цахилгаан сүүлт од Ангилал:Аадар бороо
Тепуи
Тепуи, эсхүл тепуй — нь тэгш оройтой эгц уул бөгөөд Гвианы хавтгай уулын тогтоцод байрлах ба энэ нь Өмнөд Америк тивд оршдог, ихэнх талбай нь Венесуэл улсын нутаг дэвсгэрт хамаардаг. Олон типуи уулс нь венесуэлийн үндэстний цэцэрлэгт хүрээлэнд байрладаг мөн Канаима уул нь ЮНЕСКО олон улсын өвд бүртгэлтэй. Ангилал:Өмнөд Америкийн уул Ангилал:Газар зүйн нэр томьёо
Бээр
Бээр нь олон улсын нэгжийн системээс гаднаx уртыг хэмжих нэгж юм.
Өнөөдөр хамгийн ихээр хэрэглэгддэг бээрийн нэгжүүдэд далайн бээр (1852,0 метр) болон английн бээрийг (1609,3 метр) нэрлэж болно. Түүнээс гадна урьд германы газрын бээрийг (7532,5 метр) ихээр хэрэглэдэг байв. Метрийн системд шилжихийн өмнө (1840-1870-д оны үеийн ихэнх улсууд) зөвхөн европод гэхэд л бээрийг уртыг тодорхойлсон 1,5 км-с 11 километрийн хоорондох 60 гаруй тодорхойлолт байдаг байв.
Түүх
Ромын эзэн гүрэнд таван хөлийн урт нь (лат. pes) хоёр алхам ( лат. passus) буюу дараалсан бүтэн хоёр алхамтай тэнцүү байв. Мянган хоёр алхмыг mille passus „мянган алхам“ (ганц тоон дээр буюу нэг бээр) эсвэл millia passuum „мянга мянган алхам“ (олон тоо, хэд хэдэн бээр) гэж нэрлэдэг байсан ба ромын нэг бээр нь ойролцоогоор 1,5 километр хэмжээс байжээ. Зам дагуу байршуулсан замын уртыг тэмдэглэсэн чулуун багануудыг бээрийн чулуу хэмээн нэрлэдэг.
1929 онд олон улс өнөөдрийн агаарын ба усан тээвэрт ашиглагдаж буй далайн бээрийн (англиар nautical mile, товчлол NM.) уртыг тогтоон тохироонд хүрч ашиглаж эхэлжээ.
1959 онд англи хэлтэй улсуудад байсан бээрийн зөрүүг олон улсын хэмжилтийн гэрээний дагуу хүчингүй болгосон бөгөөд түүнээс хойш англи-америкийн орнуудад английн бээр, эсвэл бээрийг харьцуулах цаг (mph = miles per hour) зэргийг хэрэглэх болов.
Эшлэл
Ангилал:Хуучны уртын болон хүндийн нэгж Ангилал:Английн нэгжийн систем
Ахмад Зохир
Ахмад Зохир, Ахмед Захир (персээр احمد ظاهر Aḥmad Zāhir [ахьмайд зоохер]; 1946–1979) — Афганистаны дуучин.
Гэр бүл
Ахмад Зохир Лагманаас Кабулд ирсэн паштун айлд 1946 оны 6 сарын 4-нд төржээ. Түүний эцэг Абдул Зохир эмч 1971-1972 онд Афган улсын ерөнхий сайд, 1960-аад онд Афган улсын хурал (парламент)-ын дарга байсан хааны ургийн хүн байв.
Дуучин
Ахмад Зохир сургуульд байхаасаа хамтлагтай байж орон нутгийнхаа баяр ёслолоор дуулдаг байжээ. Том болоод перс шүлгүүдэд ая хийж дуулдаг болов. Ахмад Зохир саксофончин Исмаил Азами, бүрээчин Нангалай, бөмбөрчин Абдулла Этимади зэрэг хөгжимчидтэй хамтран ажиллаж, 1970-аад онд 22 цомогт дуугаа хураалгажээ. Түүний дуу чихэнд чимэгтэй, яруу найраг шиг, утга гүн, сэтгэлийг догдлуулдаг. Ахмад Зохир залуугаараа гялалзаад одсон боловч ард түмнийхээ сэтгэлд хэдийнээ тэргүүн байр эзэлжээ.
Үхэл
Ахмад Зохир 1979 оны 6 сарын 14-нд 33 насныхаа ойн өдөр автомашины ослоор нас барсан. Зарим шинжээчид түүнийг алуулсан гэдэг.
Зүүлт, тайлбар
Ангилал:Афганистаны дуучин Ангилал:Хармониумчин Ангилал:Афганистаны соёл Ангилал:Афганчууд Ангилал:1946 онд төрсөн Ангилал:1979 онд өнгөрсөн
Итан Хоук
Итан Грин Хоук (Ethan Green Hawke, 1970 оны арваннэгдүгээр сарын 6-нд Техас мужийн Остин хотод төрсөн) — «Оскарт» дөрвөнтөө дэвшсэн Америкийн жүжигчин, зохиолч, найруулагч. «Дадлагын өдөр» (2001), «Наран шингэхийн өмнөхөн» (2004), «Шөнө дундаас өмнөхөн» (2013), «Хөвгүүн» (2014) бүтээлүүдээр туслах дүр, зохиролдуулсан зохиолоор «Оскарт» дэвшсэн. Жүжигчин Ума Турмантай (1998—2005) ханилж байв.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:АНУ-ын зохиолч Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:Англи хэлээрх утга зохиол Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Роман Ангилал:Америкчууд Ангилал:1970 онд төрсөн
Жей Кей Симмонс
Жонатан Кимбл «Жей Кей» Симмонс (Jonathan Kimble «J. K.» Simmons, 1955 оны нэгдүгээр сарын 9-нд Мичиган мужийн Детройт хотод төрсөн) — Америкийн жүжигчин. Сэм Рэймийн «Хүн-аалз» трилогийн («I» (2002), «II» (2004), «III» 2007) «Дейли Бьюгл» сонины эрхлэгч Жон Жеймсоны дүрээр эчнээ танил болсон Симмонс «Ташуурын амт» (2014) киноны туслах дүрээр «Оскарт», «Алтан бөмбөрцөг», «БАФТА» зэрэг олон шагнал гардсан.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Театрын жүжигчин Ангилал:Дуу оруулагч Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:SАG-Award шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1955 онд төрсөн
Ганц бие бүсгүйчүүд
«Ганц бие бүсгүйчүүд» (Single Ladies) — Монгол улсад монгол хэлээр 2013 онд бүтсэн уран сайхны кино.
Лавлах бичиг
Ангилал:2013 оны кино Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино
Хятад-Японы хоёрдугаар дайн
Цэргийн гэмт хэрэг
Нанжины хядлага гэж нэрлэгдсэн Японы армийн хүчирхийлэл Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед буюу 1937 оны 12 дугаар сарын 13-наас эхлээд зургаан долоо хоногийн турш үргэлжилсэн юм. Тухайн үеийн Хятадын нийслэл Нанжины иргэдийг эмэгтэйчүүд, хүүхэд гэж ялгалгүй үй олноор нь хядсан энэ хэрэг түүхэнд хар толбо болон үлдэж өнөөг хүртэл улс төрийн маргаан дагуулсаар байна. head1d049465a67caa1ecbig 300 мянган хүний амийг авч одсон аллага Нанжин хотыг хар дарсан зүүд мэт болгожээ. Японы цэргүүд архи уун согтож, гудамжаар сэлгүүцэж охид, бүсгүйчүүдийг дураараа хүчирхийлж, дээрэм тонуул хийн, хүмүүсийг шатаан хөнөөж дураараа дургиж байв. Японы эзэрхийллийн эхний дөрвөн өдрийн дотор хорин мянган эмэгтэй хүчиндүүлж дийлэнхийг нь зэрэмдэглэн хөнөөжээ. Nanking-massacre3 Үгүйсгэх арга энэ гашуун түүхийг Японы улс төрчдийн зарим нь ийм зүйл огт болж байгаагүй гэж мэлздэг юм. Аллага үнэхээр аймаар. Ихэнх хүмүүсийг жадаар сүлбэж, толгойг нь цавчин, амьдаар нь шатаасан бол эмэгтэйчүүдийн гэдсийг хүүлж цувуулан, балчир хүүхдийг хүртэл хядаж байж.
Эмэгтэйчүүдийг төдийгүй, бага насны охидыг хүчирхийлээд дараа нь зэрлэгээр хөнөөж байжээ. Хохирогчдын цус урсаж, гол мөрөн тэр чигтээ улаан өнгөтэй болсон талаар баримтад дурдсан байдаг. Эрчүүдийг нь олсоор хүлэж буудан хороодог байв. 1540 Хятад иргэдээс гадна Нанжинд бизнес эрхэлж байсан гадаадынхан болон олон улсын байгууллагын ажилтнууд эх нутагтаа харьж чадалгүй тэндээ үүрд нойрссон түүхтэй. Дайн эхлэхээс өмнө иргэд амар жимэр өлсгөлөн зовлонг мэдрэлгүй амьдарч байсан талаар тухайн үед амьд үлдсэн хүмүүс дурссан байдаг. Тэндээс амьд үлдсэн буурай "Залуу охидыг эгнүүлэн зогсоож байгаад хамгийн үзэсгэлэнтэйг нь хүчирхийлсэн. Тухайн үед би үсээ хуссан болохоор эрэгтэй хүн шиг харагдаж амьд үлдсэн" гэж нэгэн эмэгтэй дурсчээ. Эрэгтэй хувцас өмсөж, нүүрэндээ хар хөө түрхэн амьд гарч байсан түүх олон бий. Харилцаа холбооноос бүрэн таслагдсан Нанжин хотын түүхийн хар мөр өнөөг хүртэл хүмүүсийн сэтгэлд бат бөх оршсоор. Нанжин хотыг Японы 30-50 мянган цэрэг бүслэж байсан гэж үздэг. Харин тухайн үеийн Япон цэргүүд Хятадын иргэдийг хэдэн мянгаар нь хүлж танкаар буудан цогцсыг нь голд шидсэн тухайгаа дурссан байдаг. Гэхдээ танкаар буудсан ч гэсэн ихэнх нь үхээгүй байсан тул жадаар хатгаж хөнөөсөн байна. Япон цэргүүд хүмүүсийн орилох өрөвдөлтэй дууг өнөөг хүртэл мартаж чадаагүй.
Эх сурвалж
Ангилал:Хятадын дайн Ангилал:20-р зууны дайн Ангилал:Дайн хоорондын үе Ангилал:Номхон далайн дайн
Wi-Fi
Wi-Fi бол өндөр хурдны интернэтийн холболтуудыг багтаасан компьютерын сүлжээгээр дамжуулан утасгүй интернетийн өгөгдлийг солих цахим хэрэгслийг зөвшөөрдөг түгээмэл технологи юм. Wi-Fi Холбоо нь Харилцаа холбоо, цахим төхөөрөмжийн хувийн нийгэмлэг` (IEEE)-ийн 802.11 стандартад суурилсан ямар ч утасгүй дотоод сүлжээгээр (WLAN) Wi-Fi-ийг тодорхойлдог. Хэдийгээр хамгийн орчин үеийн WLAN-ууд эдгээр стандартуудад сууриллагддаг боловч Wi-Fi гэдэг нэр томьёо нь ерөнхий Англи хэл дээр “WLAN”-тай ойролцоо утгаар хэрэглэгддэг.
Wi-Fi-ийг ашиглах хэрэгслүүд (хувийн компьютер [pc]), дүрс бичлэгийн тоглоомын хэрэгсэл, ухаалаг гар утас, дижитал камер, таблет, дижитал дуу бичлэг тоглуулагч зэрэг) утасгүй хандалтын цэгээр (AP эсвэл hotspot) дамжуулж байгаа интернет буюу сүлжээний нөөцтөй холбогдож болно. хандалтын цэг нь  байшин дотор 20 метр орчим (65фит) бүст болон гадна талын хэсэг бүст байдаг. Хандалтын цэгийн хамаарал радио долгионыг хязгаарлдаг жижиг өрөөг шиг орон зайд болон том талбайг бүрхэж чадна.
Түүх
802.11 технологийн гарал үүсэл ISM brand-ийг лицензгүй хэрэглэхийн тулд чөлөөлсөн АНУ-ын Харилцаа холбооны комисс буюу Federal Communication Commission(FCC)-аар 1985 онд журамлагдан бий болсон. IEEE нь харилцаа холбоо, утасгүй сүлжээний хөгжилд тэргүүн шугамд явсаар байгаад 1991 онд анхны утасгүй сүлжээний чуулга уулзалт зохион байгуулсан. Тухай үед 1мбит/c хурдиай хэд хэдэн хэрэгсэл, төхөөрөмжүүд гаргасан ба IEEE 802.11 нэгдэл нь утасгүй сүлжээний нэгдсэн стандартыг боловсруулах ажилдаа орсон бөгөөд анхны IEEE 802.11 стандарт 1997 онд батлагдсан.
Утасгүй сүлжээний хэрэглээ
Wi-Fi LAN-тай холбогдохын тулд компьютер утасгүй сүлжээний интерфэйс хянагчаар хангагдах шаардлагатай. Компьютерийн холболт болон интерфэйсийн хянагчийг төв гэж нэрлэдэг. Бүх төвүүд салангид радио давтамжтай харилцаа холбооны сувгийг хуваалцдаг. Энэ сувганд дамжуулагчийг бүс доторхи бүх төвүүдээр хүлээн авдаг. Техник хангамж best-effort delivery mechanism буюу хамгийн хүчтэй хүргэлтийн механизм гэж нэрлэсэн  дамжуулагчийг хүргэдэг хэрэглэгчийн сигнал байдаггүй. Төв бүр боломжит дамжуулагчийг авдаг радио давтамжтай харилцаа холбооны сувгийг байнга зохицуулдаг.
Нууцлал
Wi-Fi Protected Access - WPA ба WPA2 Шинэчлэгдэн гарсан эдгээр нууцлалын стандартууд нь өмнөх WEP-гийн сул талуудыг арилгахыг зорьсон байна.
WPA нь TKIP (Temporal Key Integrity Protocol) агуулснаараа нэмэлт нууцлалыг хангана гэж үзэж байсан ч TKIP бас л тодорхой хэмжээний сул талтай, эрсдэлтэй байсан учир EAP (Extensible Authentication Protocol)-г нэмж нэвтрүүлсэн байна.
Мэдээж их богинохон, хялбар үгээр WPA нууц үгээ хийсэн нөхцөлд программын аргаар хүчээр буюу brute-force дайралт хийн халдах боломж байдаг. WPA2 нь WPA-гийн сайжруулсан хувилбар бөгөөд Wi-Fi Alliance-гийн гэрчилгээг шаардахаас гадна AES (Advanced Encryption Standard) нэмснээрээ илүү сайн хамгаалалт болж чадна.
WPA, WPA2 нь Personal (эсвэл PSK буюу Pre-shared key) ба Enterprise гэсэн 2 янзын хувилбар байна. Personal хувилбарт 64 оронтой 16-тын тооллоор эсвэл 8-63 оронтой ASCII тэмдэгтээр оруулсан нууц үгийг өндөр түвшний нууцлалаар алгоритмээр тооцоолон 256-битийн нууц түлхүүр болгох бөгөөд энэ нь утасгүй сүлжээгээр дамжиж байгаа мэдээллийн багц тус бүрийг нууцлахад хэрэглэгддэг байна.
Enterprise хувилбар нь нууц үгийг хангах RADIUS сервертэй холбогдон ажилладаг бөгөөд томоохон байгууллагуудад хэрэглэгддэг.
Та утасгүй сүлжээгээ нууцлахдаа доод тал нь WPA-PSK эсвэл WPA2-PSK хэрэглэвэл зохистой бөгөөд TKIP нууцлалын алгоритм эсвэл илүү өндөр түвшний AES алгоритм хэрэглэж болно.
Хэрвээ зарим зөвшөөрөлтэй зөөврийн компьютер утасгүй сүлжээ рүү тань холбогдохгүй асуудалтай байвал WPA-PSK болгон бууруулж үзэж болдог.
Үүнээс гадна утасгүй сүлжээнийхээ нууц үгийг "байнга" буюу улиралд, ядаж хагас жилд нэг удаа сольчихож байвал мэдээж эрсдлийг бууруулна.
Wi-Fi Protected Access - WPA протокол
WEP Wi-Fi солихын тулд шинэ WPA протокол боловсруулагдсан.
WPA давуу талууд:
802.1x и EAP (Extensible Authentication Protocol) протоколуудыг ашиглаж сүлжээнд байгйй хэрэглэгчдийг магадлана
Шинээр гарч буй 802.11i протоколтой харилцан ажиллах боломжтой.
Pre-Shared Key (PSK) функцтэй
VPN дээр үндэслэсэн сүлжээний нууцлал, аюулгүй ажиллагаа Virtual Private Network Сүлжээнд нэмэлт нууцлалт хийх, аюулгүй ажиллагааг хангахын тулд VPN тохиргоог хиийж өгч болно. VPN-нээр дамжуулан тухайн сүлжээний хэрэглэгчдийг тодорхойлох болон өгөгдлийн нууцлал кодчилолыг хангаж өгнө. VPN нь сүлжээний түвшинд ажиллана, wired болон wireless сүлжээнд ашиглах боломжтой
WEP
WEP (Wired Equivalent Privacy) нь анхдагч 802.11 стандартын хэсэг юм. Үүнд ямар ч нэвтрэлт танилтын арга байхгүй, энэ нь хандалт хяналтын зөвхөн сул хэлбэр бөгөөд хялбар эвдэх боломжтой байдаг.
WEP-ийг ifconfig тушаалаар тохируулж болно:
Давуу тал
Wi-Fi нь сайжууралдсан хөдөлгөөнөөр хангагддаг. Байгуулага дотор ажилчид зөөврийн компьютерээ утастай кабел ашиглан холбогдох тухайд санаа зовох зүйлгүй. Байгууллагын ажиллачид болон байгууллагад зочилж ирсэн зочдын хувьд интернэтэд холбогдоход Wi-Fi нь ямар ч техникийн асуудал үүсгэхгүй. Сүлжээний хаягийг хайх богино хайлтын дараа компьютер сүлжээг холбодог. Компьютер нь холболтын тохиргоог хадгалдаг бөгөөд ахиад ямар ч үед сүлжээг идэвхижүүлэх үед Wi-Fi-ийн дохиог таниж автоматаар холбогддог. Бид сүлжээний кабелийг эсвэл холбогчийг салгах хэрэгтэй болоход суурин сүлжээг суулгахаас илүү утасгүй сүлжээ нь илүү бага зардалтай байдаг. Ямарч sofware шаардлагагүй зөвхөн энгийн үйлдлийн систем л шаардагдана.
Сул тал
Wi-Fi хэрэглээний эрсдэл: Утасгүй сүлжээгий долгионууд нь байшингийн хананаас гадагши нэвтэрч тардаг. Хэрэв хэрэглэгчийн сүлжээ хамгаалалтгүй бол энэ нь хэд хэдэн эрсдлийг авчирдаг. Хэрэглэгчийн сүлжээнд зөвшөөрөлгүй хүний халдлага ирнэ.Хувийн нууц: таны сүлжээн дэх нууц өөрчлөгдсөн мэдээллүүд алдагдана. Хэрэглэгчийн үндсэн сүлжээг муутгах аюултай. нууцлалыг маш өндөр зэрэглэлд хийх хэрэгтэй Ангилал:Утасгүй сүлжээ Ангилал:Сонирхлын холбоо Ангилал:Радио харилцааны байгууллага Ангилал:1999 онд байгуулагдсан
Механик инженер
thumb|miniatur|300px|right|CAD-Программ, машин үйлдвэрлэлийн инженерийн ажлын үндсэн багаж/хэрэгсэл thumb|miniatur|300px|right|Зохион бүтээх инженер, комьпютерийн туслалцаатай зураг төсөл гаргаж буй нь thumb|miniatur|300px|right|Инженерүүдийн зөвлөлдөөн thumb|miniatur|300px|right|Эх загвараа шалгаж байгаа механик инженер thumb|miniatur|300px|right|Машин үйлдвэрлэлийн инженерүүд туршилтын талбайд
Механик инженер (анг. Мechanical engineering) буюу машин үйлдвэрлэлийн инженер нь машин үйлдвэрлэлийн инженерийн мэргэжлээр сурч төгссөн инженерийн мэргэжлийн нэр юм.
Үндсэн ажил
Ямар чиглэлээр гүнзгийрүүлэн сурсанаас шалтгаалаад машин үйлдвэрлэлийн инженерийн гүйцэтгэх ажлын хүрээ сонгодог механик инженерийн шинжлэх ухаанаас гадна зохион бүтээх техник, машин техникийн хөгжил, аж үйлдвэрлэл болон автомашин техник, нарийн багаж хэрэгслийн техник, материал судлал, урсгал судлалын механик, термодинамик, механик, удирдлага- болон тохируулгын техник гэx мэт болон бусад салбарууд орно.
Сургалт
Механик инженерийн их дээд сургуулийн сургалт ихэнхдээ 3,5 - 4 жил үргэлжлэх бөгөөд Бакалавр инженер гэсэн академийн цолтой төгсөх ба үүний дараа Магистр инженер цолыг 1,5 - 2 жилийн хугацаатай сурч байж авдаг. Сургалтын агуулга үндсэндээ математик, байгалийн шинжлэх ухаан болон инженерийн шинжлэх ухааны үндэс сууриас бүрдэнэ. Математик нь үндсэндээ ямар нэг асуудлыг дүрслэх болон шийдэлд хүрэхэд туслалцаа үзүүлэх үүрэгтэй бол физик болон химийн үндэс нь хоорондын ерөнхий хамаарлыг ойлгоход тусладаг. Мөн мэдээлэл зүй сүүлийн жилүүдэд сургалтын чухал хэсгийн нэг болоод байгаа нь түүний хэрэглээ машин үйлдвэрлэлийн инженерийн олон бүрэлдхүүн хэсэг болох CAD, FEM (төгсгөлөг элементийн арга) болон CFD-г түүнгүйгээр төсөөлөхөд бэрх болсон.
Сургалтын үндсэн цөмийг мэдээж хэрэг инженерийн шинжлэх ухааны хичээлүүд болох механик, материал судлал, зохион бүтээх онол, цахилгаан техник, термодинамик, урсгал судлалын механик болон хэмжилт-, удирдлага- болон тохируулгын техникээс бүрддэг. Эдгээрт бүх дараагийн нарийн мэргэшил суурилах ба үүн дээр хэрэглэгдэх арга барил болон журам нь түүнийг сүүлд ашиглаж сурах үндэс суурь болдог.
Машин, түүний эд анги болон материалын тухай нарийвчлан сурахаас гадна тэдгээрийн хоорондын хамаарал болон асуудлыг шийдэх арга замыг олох аргачлалыг суралцана. Ирээдүйн инженерүүдэд системээр нь бодож тунгаах, энэ системийг таниж мэдэх түүнээ задлан ойлгож сурах арга барилыг чухалчлан заадаг. Ингэснээр нарийн төвөгтэй систем болох цахилгаан станц, автомашин, эсвэл онгоцыг түүний задрах бүх жижиг хэсэгт нь задлан, түүндээ оновчтой шийдэл олсоны дараа түүнээ буцаан бүтэн систем болгон үйлдвэрлэх ур чадварт суралцдаг.
Суралцаж дуусаад Bachelor of Science / Master of Science эсвэл Bachelor of Engineering / Master of Engineering (монг. Бакалавр инженер / Магистр инженер) инженерийн диплом авах ба үүний дараа академийн Bachelor / Master of Science (B.Sc. / M.Sc.) эсвэл Bachelor / Master of Engineering (B.Eng. / M.Eng.)  цолыг нэрийнхээ өмнө цоллуулах эрхийг албан ёсоор хүлээж авна.
Ажил олгогч
Машин үйлдвэрлэлийн инженерүүд ихэвчлэн машин-, аж үйлдвэрлэлийн үйлдвэрлэл, үйлдвэрлэлийн техник болон автомашины үйлдвэрүүд, тэдгээрийн ханган нийлүүлэгч компаниуд эсвэл энэ төрлийн үйлчилгээ үзүүлдэг байгууллагад (жишээ нь: инженерийн техник эдийн засгийн тооцоо хийдэг компани) ажилладаг. Мөн түүнчлэн их дээд сургуульд судалгааны ажилтан болон инженер техникийн багшаар ажиллах ба үүгээр зогсохгүй цаашлаад олон инженерүүд хувийн техникийн зөвлөгөө болон үйлчилгээний хөдөлмөр эрхлэх нь бий.
Мэргэжлийн талбар
Механик инженерүүд нь компаны төрөл бүрийн хэсэгт ажилладаг. Үүнд: борлуулалт, худалдаа, зохион бүтээх хэлтэс, үйлдвэрлэл, сервис үйлчилгээ цаашлаад логистик бүр марктингийн хэлтэс ч ажиллаx нь бий. Эдгээр хэлтэсдээ зохион бүтээх инженерээс гадна, компаны эзэмшигч, хэлтсийн-, салбарын-, бүлгийн-, багын эсвэл төслийн удирдагчийн албан тушаал эрхэлдэг.
Механик инженерүүдийн сонгодог мэргэжлийн хэсэгт:
Мөн үзэх
Механик инженер
Цахим холбоос
Ангилал:Инженерийн мэргэжил !
Mercedes AMG High Performance Powertrains
Мерседес АМГ өндөр чадлын хөдөлгүүр (англ. Mercedes AMG High Performance Powertrains Ltd.; товчоор: Мерседес АМГ ӨЧХ, 2011 он хүртэл Mercedes-Benz HighPerformanceEngines) нь Их Британи-Германы хамтарсан Даймлер ХК-ийн 100 хувийн охин компани бөгөөд Формула-1 уралдаанд зориулсан хөдөлгүүрийн үйлдвэрлэгч юм.
Эшлэл
Ангилал:Даймлер ХК Ангилал:Формула-1-хөдөлгүүр үйлдвэрлэгч Ангилал:Хөдөлгүүр үйлдвэрлэгч Ангилал:Аж ахуйн нэгж (Нортхэмптоншир)
Вито Манноне
Замнал
Арсен Венгерийн нүдэнд өртсөн Манноне 2005оны зун «Арсеналийн» академид «Аталантагаас» 350000 фунтээр ирж байлаа.
Мануэль Альмуния болон Лукаш Фабианьскийн бэртэлтэй хойгуур Аваргуудын лигт льежийн Стандартын эсрэг бүтэн гараалав. Түүнчлэн Уиган Атлетиктай тоглоход давгүй хаалтууд гүйцэтгэсэнээр 4:0 харьцаагаар ялалт байгуулалцсан. Фулхэмийн эсрэг (1:0) Витог хаалгаа найдвартай манасаны нь дараа Арсен Венгер «10 үнэлгээнээс 10» хэмээн сайшаав.
2013 оны долоодугаар сарын 3-нд «Сандерленда» цахим хуудсандаа Маннонег 2 жилээр элсүүлсэнээ зарлажээ.
Эдди Ирвайн
Эдмүнд „Эдди“ Ирвайн бага (англ. Eddie Irvine, * 1965 оны 11-р сарын 10-нд Ньютаунардс, Умард Ирланд) нь Английн авто уралдааны жолооч юм. Тэрбээр 1993 оноос эхлэн 2002 оныг хүртэл моторт спротын хамгийн дээд зэрэглэл болох Формула Нэгд уралдаж байгаад 1999 оны дэлхийн аваргын улирлаар хоёрдугаар байранд орж байв.
Тамирчны гараа
Ирвайн 1983 онд ирландын Формула Фордод оролцож эхэлснээр түүний авто уралдаанчийн гараа эхлэв. 1985 онд тэрбээр британийн Формула Форд, 1988 онд британийн Формула 3-т уралдаж байгаад, 1989 оноос эхлэн япон болон европын Формула 3000 дэвшин орсон байна.
Түүний Формула 1-ийн анхны их шан уралдаан нь 1993 оны аравдугаар сард явагдсан Японы их шанд Жордан багаас оролцжээ. Бороотой, тогтворгүй цаг агаартай байсан энэ уралдаанд тэр Формула 3000 уралдаж байсан туршлагаа ашиглан, бүтэн тойрсон Айртон Сеннаг буцаан гүйцэж түрүүлсэн ба уралдааны төгсгөлд 6-р байранд орон дуусгасан байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Их Британийн Формула 1 уралдааны нисгэгч Ангилал:Формула-3000 уралдааны нисгэгч Ангилал:Ле Маны 24-цагийн уралдааны нисгэгч Ангилал:Спорт автомашины уралдааны дэлхийн аваргын нисгэгч Ангилал:Умард Ирландчууд Ангилал:1965 онд төрсөн
Луут бөмбөг
Луут бөмбөлөг нь Akira Toriyama зохиосон  анимэ бөгөөд шонэн жамп манганаас эрхлэн гаргадаг болно тус анимэ нь (анимэ хэлбэрээр 1986-1989 онд гарч бсан билээ (Dragon ball z  гэх дараагийн цувралаа гаргасан нь нэлээн нэрт гарсан болно гэхдээ  тус цуврал нь 1989-1996 онд гарсан болно мөн дараагийн цуврал бол Dragon ball GT нь  мөн нэрт гарсан билээ (1996-1997) онд гарч байжээ мөн дараагийн цуврал болох Dragon ball super  нь 2015 оноос одоо болтол гарч байгаа билээ энэ.
Шинэ Монгол Ерөнхий Боловсролын сургууль
"Шинэ Монгол" Ерөнхий Боловсролын сургууль (ШМЕБС) нь Улаанбаатар хотын Баянзүрх дүүрэгт орших сургууль юм. Анх 2000 оны 10-р сарын 5-нд Японы хөрөнгө оруулалтаар байгуулагдан, Монголын анхны 3 жилийн сургалттай ахлах сургуулиар үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн бөгөөд өдгөө бага, дунд, ахлах сургууль болон техник инженерийн коллеж, технологийн дээд сургууль бүхий "Эрдмийн хүрээлэн" болж өргөжсөн.
Түүхэн товчоо
1999 он. БАГАНА НЭГИЙН ХОЛБООНЫ АНХДУГААР ХУРАЛ
Сургуулийн үүсгэн байгуулагч Ж.Галбадрахын сургууль байгуулах хүсэл зоригийг дэмжин "Багана нэгийн холбоо" байгуулагдав.
2000 он. СУРГУУЛИЙН БАРИЛГА БАРИГДАЖ ЭХЛЭВ.
Сургуулийн барилга барих компанитай гэрээ байгуулж, барилга баригдаж эхлэв. Мөн Японоос анхны контейнер ачигдав.
Маналсүрэнгийн Эрдэнэбат
Маналсүрэнгийн Эрдэнэбат нь Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг сумын уугуул, үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх.
Шинэ Монгол Ерөнхий Боловсролын сургууль
Түүхэн товчоо
СУРГУУЛИЙН АНХНЫ НЭЭЛТ
Маналсүрэнгийн Эрдэнэбат
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Шинэ Монгол Ерөнхий Боловсролын сургууль
Түүхэн товчоо
Анх 8 багш, 5 ажилтан, 105 сурагчтайгаар сургуулийн анхны хичээлийн шинэ жилийн нээлт болов.
2001 он. ЕРӨНХИЙЛӨГЧ ЗОЧЛОВ.
Монгол улсын хоёр дахь ерөнхийлөгч Н.Багабанди сургуультай танилцав.
"АСА-АКУА" ТЭТГЭЛЭГ АНХ УДАА ГАРДУУЛАВ.
2002 он. ШИНЭ МОНГОЛ ДУГУЙЛАН БАЙГУУЛАГДАВ.
Сурагчдын санаачилгаар өнчин хүүхдийн асрах төв дээр "Шинэ Монгол"дугуйлан нээгдэв.
СУРАГЧ Б.БАТЗАЯА УЛСЫН ХИМИЙН ОЛИМПИАДААС АНХНЫ АЛТАН МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ.
Сурагч Б.Батзаяа улсын химийн олимпиадаас анхны алтан медаль хүртлээ.
2003 он. АНХНЫ 3-Н ЖИЛИЙН АХЛАХ СУРГУУЛЬ ТӨГСӨГЧИД ГЭРЧИЛГЭЭГЭЭ ГАРДАН АВАВ.
Анхны 3-н жилийн ахлах сургууль төгсөгчид гэрчилгээгээ гардан авлаа.
АСА ТӨСЛИЙН ХҮРЭЭНД ЯПОН ХЭЛНИЙ АНХНЫ ЗУНЫ СУРГАЛТЫГ ЗОХИОН ЯВУУЛАВ.
АСА төслийн хүрээнд Япон хэлний анхны зуны сургалтыг зохион явуулав.
2004 он. АНХНЫ ТӨГСӨГЧ НАР ЯПОНЫГ ЗОРИВ.
Японы их дээд сургуульд суралцах анхны 6 сурагч тэтгэлгээ гардан авлаа.
ТОКИОГИЙН ОЛОН УЛСЫН ИХ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ.
Токиогийн Олон Улсын Их Сургууль /ТОУИС/ -тай хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулсан бөгөөд тус их сургуулиас 4 багш 33 оюутан Монголд дадлага хийхээр ирэв.
2005 он. ДУНД СУРГУУЛЬ БАЙГУУЛАГДАВ.
СУРГУУЛИЙН 5 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ.
Сургууль байгуулагдсаны 5 жилийг ойг ёслол төгөлдөр тэмдэглэв.
ЯПОНД СУРАЛЦАГСДАД ТЭТГЭЛЭГ ОЛГУУЛАХААР ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ.
Японд суралцагсдад тэтгэлэг олгуулах талаар Олон Улсын "Мабучи", "Ясуда" сангуудтай шинээр гэрээ байгуулав.
2006 он. ТӨГСӨГЧ Н.МЭРГЭН АМЕРИКИЙН MIT-Д ТЭТГЭЛГЭЭР СУРАЛЦАХ ЭРХ АВАВ.
Төгсөгч Н.Мэргэн Америкийн MIT-д тэтгэлгээр суралцах эрх авав.
СУРАГЧ Д.ХҮРЭЛТУЛГА ОЛОН УЛСЫН ФИЗИКИЙН ОЛИМПИАДААС ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ.
Сурагч Д.Хүрэлтулга Олон Улсын Физикийн олимпиадаас анхны хүрэл медаль хүртэв.
2007 он. ДУНД СУРГУУЛИЙН СУРАГЧДАД "УРАМ" ТЭТГЭЛГИЙГ ОЛГОЖ ЭХЛЭВ.
Дунд сургуулийн сурагчдад "Урам" тэтгэлгийг олгож эхлэв.
БАГШ Р.БАВУУДОРЖ МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ БАГШ ЦОЛ ХҮРТЭВ.
Багш Р.Бавуудорж Монгол Улсын Гавьяат багш цол хүртэж, сургуулийн анхны гавьяат багш тодров.
Япон улсын Оберин их сургуультай холбоо тогтоож, жилд 2 төгсөгч үнэ төлбөргүй суралцуулахаар тохиров.
БАГА СУРГУУЛЬ БАЙГУУЛАГДАВ.
"Шинэ Монгол" бага сургууль нээлтээ хийж, гурван багш, 68 сурагчтайгаар үйл ажиллагаагаа эхлүүлэв.
2009 он. ХИЧЭЭЛИЙН БАЙРНЫ ӨРГӨТГӨЛИЙН НЭЭЛТ БОЛОВ.
Сургуулийн хичээлийн байрны өргөтгөл болон М.Алтанцэцэгийн нэрэмжит “Кинран” номын сангийн нээлт болов.
Багш Б.Өнөржаргал улсын химийн олимпиадад тасралтгүй 5 удаа түрүүлэв.
2010 он. НАГОЯ ИХ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ.
Нагоя Их сургуулийн дэд захирал Ватанабэ тэргүүтэй төлөөлөгчид айлчлан, хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав.
ТӨГСӨГЧДӨД ЗОРИУЛСАН ХӨШӨӨНИЙ СУУРЬ БОСГОВ.
Шинэ Монголын төгсөгч-ирээдүйн Нобелийн шагналтан, НҮБ-ийн ЕНБД, Монгол улсын төрийн тэргүүн болон дэлхийн аваргуудад зориулсан хөшөөний суурь босгов.
СУРГУУЛИЙН 10 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ.
Сургууль үүсгэн байгуулагдсаны 10 жилийн ойг соёлын төв өргөөнд ёслол төгөлдөр тэмдэглэв.
282 хүний суудалтай урлагийн их танхим нээлтээ хийв.
2011 он. БАГШ Ш.АДИЛБИШ МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ БАГШ ЦОЛЫГ ХҮРТЭВ.
Багш Ш.Адилбиш Монгол улсын Гавьяат багш цолыг хүртэж, сургуулийн 2 дахь гавьяат багш болов.
ЯПОНЫ ЦУНАМИД НЭРВЭГДСЭН АРД ТҮМЭНД ТУСЛАХ ХӨДӨЛГӨӨН ӨРНҮҮЛЭВ.
Японы цунамид нэрвэгдсэн ард түмэнд туслах хөдөлгөөн өрнүүлэн, 23 сая төгрөгийн хандив цуглуулав.
“УХААЛАГ ХҮҮХЭД” СУРАГЧ СОЛИЛЦООНЫ ХӨТӨЛБӨР ХЭРЭГЖҮҮЛЭВ.
Архангай аймгийн Тариат сумын сургууль, TV5 телевизтэй хамтран “Ухаалаг хүүхэд” сурагч солилцооны хөтөлбөр хэрэгжүүлэв.
2012 он. ХӨДӨЛМӨР ЗУСЛАН БАЙГУУЛАГДАВ.
Төв аймгийн Баянчандмань суманд сургуулийн хөдөлмөр зуслан байгуулагдав.
Сургуулийн гүйцэтгэх захирлаар П.Наранбаяр багш уригдан ажиллав.
Төгсөгчдийн санаачилсан “Шинэ Монгол-Ирээдүй” сан байгуулагдаж анхны тэтгэлгээр Д.Билгүүн Японы АВК сургуульд суралцахаар болов.
ЯПОН УЛСЫН ТЭРГҮҮН ХАТАГТАЙ АБЭ АКИЭ АЙЛЧЛАВ.
Япон улсын тэргүүн хатагтай Абэ Акиэ зочилж, сургуулийн үйл ажиллагаатай танилцав.
ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧ Ж.ГАЛБАДРАХ ЯПОН УЛСЫН ГАДААД ХЭРГИЙН САЙДЫН ӨРГӨМЖЛӨЛ ХҮРТЭВ.
Үүсгэн байгуулагч Ж.Галбадрах Япон улсын Гадаад хэргийн сайдын өргөмжлөл хүртэв.
АКИТА ИХ СУРГУУЛЬ БОЛОН НАГОЯ СУРГУУЛИЙН ХАРЬЯА АХЛАХ СУРГУУЛЬТАЙ ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ГЭРЭЭ БАЙГУУЛАВ.
Акита их сургууль болон Нагоя сургуулийн харьяа ахлах сургуультай хамтын ажиллагааны гэрээ байгуулав.
ЯПОН УЛСЫН ЕРӨНХИЙ САЙД ШИНЗО АБЭГИЙН ЭЭЖ АЙЛЧЛАВ.
Япон улсын ерөнхий сайд Шинзо Абэгийн ээж Ёоко Абэ айлчлав.
ЯПОН ХЭЛНИЙ “ЮҮ ЛАНГУЭЖ” ХЭЛНИЙ ТӨВ НЭЭГДЭВ.
Шинэ Монгол эрдмийн хүрээлэн, Лайсенс академитай хамтран Япон хэлний “Юү лангуэж” хэлний төв нээгдэв.
ШИНЭ МОНГОЛ ТЕХНОЛОГИЙН ДЭЭД СУРГУУЛЬ, ШИНЭ МОНГОЛ ТЕХНИК ИНЖЕНЕРИЙН КОЛЛЕЖ БАЙГУУЛАГДАВ.
Шинэ Монгол технологийн дээд сургууль, Шинэ Монгол техник инженерийн коллеж байгуулагдан, анхны хичээлийн жилийн нээлтээ хийв.
2015 он
ШИНЭ МОНГОЛ АХЛАХ СУРГУУЛИЙГ БАЙГУУЛСАН ТҮҮХЭН ТӨСЛИЙН СҮҮЛЧИЙН ТӨГСӨЛТ/XIII ҮЕ/ ЭРДМИЙН БАЯРАА ТЭМДЭГЛЭВ.
Шинэ Монгол ахлах сургуулийг байгуулсан түүхэн төслийн сүүлчийн төгсөлт/XIII үе/ эрдмийн баяраа тэмдэглэв.
СУРАГЧ О.МИШЭЭЛ ОЛОН УЛСЫН МАТЕМАТИКИЙН ОЛИМПИАДААС АЛТАН МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ.
Сурагч О.Мишээл олон улсын математикийн олимпиадаас алтан медаль хүртэж, математикийн төрлөөр олон улсын хэмжээнд алтан медаль хүртсэн анхны сурагч болов.
ТӨГСӨГЧДИЙН НЭРЭМЖИТ СПОРТЫН БАГА ОЛИМП ЗОХИОН БАЙГУУЛАВ.
15 жилийн ой угтаж, төгсөгчдийн нэрэмжит спортын бага олимп 6 төрлөөр зохион байгуулав.
ШИНЭ МОНГОЛ – МАБҮЧИ ТЭТГЭЛГИЙН САН БАЙГУУЛАГДАВ.
Шинэ Монгол – Мабүчи тэтгэлгийн сан байгуулагдан, дотоодын их дээд сургуулийн шилдэг 30 оюутанд анхны тэтгэлгээ гардуулав.
СУРГУУЛИЙН 15 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ.
15 жилийн ойн баярын концерт, хүндэтгэлийн хүлээн авалтыг зохион байгуулав. Тус хүлээн авалтад Япон улсаас 84 зочин ирж оролцов. Мөн “BidxShineMongol” арга хэмжээг төгсөгч нарын хамтаар зохион байгуулав.
КАРЬЕР ХӨГЖЛИЙН ТӨВ НЭЭЛТЭЭ ХИЙВ.
1-р үеийн төгсөгчид ивээн тэтгэсэн Карьер хөгжлийн төв нээлтээ хийв.
2016 он.
МОНГОЛЫН БОЛОВСРОЛЫН АНХНЫ 12 ЖИЛИЙН ТӨГСӨЛТИЙН ҮЕИЙНХЭН ТӨГСӨЛТИЙН БАЯРАА ТЭМДЭГЛЭВ.
Монголын боловсролын анхны 12 жилийн төгсөлт, Шинэ Монголын анхны “нэмэлт хөтөлбөргүй төгсөлт” буюу XV үеийнхэн төгсөлтийн баяраа тэмдэглэв.
СУРГУУЛИЙН ҮЗЭЛ САНААГ ЧУЛУУ ХӨШӨӨНД СИЙЛЖ МӨНХЛӨН, БАЙРЛУУЛАВ.
Сургууль байгуулагдсан цагаас хойш тогтсон соёл, уламжлалыг тэр хэвээр нь авч үлдэхийн тулд, удирдлагын баг болон Япон зөвлөхүүд хамтран хэдэн зуун өнгөрсөн ч үл өөрчлөгдөх Шинэ Монголын үзэл санааг хүндэтгэлийн чулуун дээр сийлэн мөнхөлөв.
БЯЦХАН МОНГОЛ ЦЭЦЭРЛЭГ БАЙГУУЛАГДАВ.
Шинэ Монгол Эрдмийн Хүрээлэнгийн ерөнхийлөгч Ж.Галбадрах, сургуулийн 1-р үеийн төгсөгч Э.Зулгэрэл, Д.Хишгээ нар хамтран, “Бяцхан Монгол” цэцэрлэг байгуулав.
ГОВЬ ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЖ ЭХЛЭВ.
Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын сургуультай хамтран “Говь” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхлэв.
2017 он. СУРАГЧ Л.ДӨЛГӨӨН АЗИЙН ФИЗИКИЙН ОЛИМПИАДААС ХҮРЭЛ МЕДАЛЬ ХҮРТЭВ.
ТОРГОН ХИЛ ХӨТӨЛБӨРИЙГ ХЭРЭГЖҮҮЛЖ ЭХЛЭВ.
Дундговь аймгийн Хөвсгөл сумын Сулин хээрийн отрядад "Торгон хил” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхлэв.
БАГШ Г.БААСАНЖАВ МОНГОЛ УЛСЫН ГАВЬЯАТ БАГШ ЦОЛЫГ ХҮРТЭВ.
Багш Г.Баасанжав Монгол Улсын Гавьяат багш цол хүртэж, сургуулийн 3 дахь гавьяат багш болов.
ҮҮСГЭН БАЙГУУЛАГЧ Ж.ГАЛБАДРАХ ЯПОН УЛСЫН ЭЗЭН ХААНЫ “МАНДАХ НАРАН” ОДОНГООР ШАГНУУЛАВ.
Сургуулийн үүсгэн байгуулагч, Шинэ Монгол эрдмийн хүрээлэнгийн ерөнхийлөгч Ж.Галбадрах Япон Улсын цог жавхлант эзэн хааны эрхэм дээд шагнал болох “Мандах наран” одонгоор шагнуулав.
2018 он. “АЧАРЪЯ ШИНЭ МОНГОЛ” АНГЛИ ХЭЛНИЙ СУРГАЛТЫН ТӨВИЙГ НЭЭВ.
Шинэ Монгол Эрдмийн Хүрээлэн Энэтхэг улсын “Ачаръя" Институттэй хамтран “Ачаръя Шинэ Монгол” англи хэлний сургалтын төв байгуулав.
ДЭЛХИЙН АВАРГА ШАЛГАРУУЛАХ "FIBA 3X3 - U18" САГСНЫ ТЭМЦЭЭНД 17-Р ҮЕИЙН ТӨГСӨГЧ Ө.ПЭРЭНЛЭЙЖАМЦ ОРОЛЦОВ.
Дэлхийн аварга шалгаруулах "FIBA 3x3 - U18" сагсны тэмцээнд 17-р үеийн төгсөгч Ө.Пэрэнлэйжамц оролцлоо.
ШИНЭ МОНГОЛ ХАРҮМАФҮЖИ СУРГУУЛЬ АЛБАН ЁСООР БАЙГУУЛАГДАВ.
Шинэ Монгол Харүмафүжи сургууль албан ёсоор байгуулагдав.
2019 он. НОБЕЛИЙН ШАГНАЛТАН НОЁРИ РЁОЖИ АЙЛЧЛАВ.
2001 оны химийн салбарын Нобелийн шагналтан Ноёри Рёожи сургуульд зочлов.
“ШИНЭ МОНГОЛ” ТӨГӨЛ БАЙГУУЛАВ.
“Шинэ Монгол” төгөл Богд уулын Төрхурахын аманд байгуулагдаж, 19-р үеийн багш сурагчид, сургуулийн захиргаа болон Эко клубийн сурагчдын хамт анхны 150 модыг тарив.
2020 он. 1-Р ҮЕИЙН ТӨГСӨГЧ Э.ЗУЛГЭРЭЛ 3 ДАХЬ ҮЕИЙН ЗАХИРЛААР ТОМИЛОГДОВ.
Сургуулийн захирал П.Наранбаяр өөрийн саналаар ажлаа өгч, 1-р үеийн төгсөгч, Бяцхан Монгол цэцэрлэгийн үүсгэн байгуулагч Э.Зулгэрэл 3 дахь үеийн захирлаар томилогдов.
ТӨГСӨГЧДИЙН ХОЛБОО БАЙГУУЛАГДАВ.
Шинэ Монгол ахлах сургуулийн төгсөгчдийн холбоо байгуулагдав.
БАГА СУРГУУЛЬД ЭЛСЭН ОРСОН АНХНЫ 1-Р АНГИЙН ЭЛСЭГЧИД 12-Р АНГИА ТӨГСӨВ.
Шинэ Монгол бага сургуульд элсэн орсон анхны 1-р ангийн элсэгчид 12-р ангиа төгсөв.
19-Р ҮЕИЙН ТӨГСӨГЧ Э.НАМУУНГОО АНУ-ЫН ХАРВАРДЫН ИХ СУРГУУЛЬД 100 ХУВИЙН ТЭТГЭЛЭГТЭЙ СУРАЛЦАХААР БОЛОВ.
19-р үеийн төгсөгч Э.Намуунгоо АНУ-ын Харвардын их сургуульд 100 хувийн тэтгэлэгтэй суралцахаар болов.
Сурагч О.Мишээл Олон Улсын Математикийн 61-р олимпиадаас алтан медаль хүртэв.
СУРГУУЛИЙН 20 ЖИЛИЙН ОЙГ ТЭМДЭГЛЭВ.
20 жилийн ойн баярын концерт, хүндэтгэлийн хүлээн авалтыг ёслол төгөлдөр зохион байгуулав.
Одоо
2014-2015 оны хичээлийн жилийн байдлаар:
"Шинэ Монгол" бүрэн дунд сургууль нь 1350 гаруй сурагч, 100 гаруй багш,27 ажилтан, бага, дунд, ахлах, ангитайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
"Техник Инженерийн коллеж" нь цахилгаан электрон техник, механик техникийн инженер, хими технекийн инженер, дэд бүтэц техникийн инженер гэсэн чиглэлүүдээр 100 гаруй оюутнуудтайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
"Шинэ Монгол технологийн дээд сургууль" нь програм хангамж, химийн инженерчлэл,цахилгааны инженер, электроник, автоматжуулалт, механик инженер, хүрээлэн буй орчны инженерчлэл, барилгын инженер, нано-инженерчлэл, биотехнологи гэсэн чиглэлүүдээр 160 оюутнуудтайгаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
Сурах орчин
Анги дүүргэлт бага сургууль 25, дунд сургууль 30, ахлах сургууль 35 хүүхэдтэй. Манай сургууль хими, биологи, физикийн иж бүрэн лаборатортайгаас гадна англи, япон хэлний 4 кабинет, бүрэн тохижуулсан технологийн кабинеттэй. 300 хүний суудалтай урлагийн заал, стандартын шаардлага хангасан спорт заал болон секц, дугуйлангийн зориулалттай 7 танхимтай.
Сүүлийн үеийн өндөр хүчин чадалтай утасгүй интернэтэд холбогдсон компьютерийн иж бүрэн кабинет, сургуулийг хамарсан өндөр хурдны WiFi орчин, багш сурагчдын дотуур байр, 150 хүн хүлээн авах чадалтай цайны газартай.
Мөн хичээлийн анги кабинетээс гадна, урлагийн үйл ажиллагаа явуулах танхим, спортын үйл ажиллагаа явуулах заалуудтай. Тухайлбал:
Шинэ Монгол соёл
Сургууль дээр сурагчдын даган мөрдөх хэв журмыг Шинэ Монгол соёл гэх бөгөөд сурагчид сахин биелүүлэх үүрэг хүлээдэг.
Шинэ Монгол соёлд дараах 9 зүйл багтана:
Секц,дугуйлан
Мөн тус сургууль нь авьяас чадварыг хөгжүүлж, бие бялдарын өв тэгш хүмүүжил олгох зорилгоор хичээлээс гадуурх 36 төрлийн секц, дугуйлан, клубуудыг хичээллүүлдэг бөгөөд хичээлийн жилийн төгсгөлд тухайн жилийн дугуйлан,секцүүдийн тайлан хамгаалалт болдог.
Төгсөгчид
Тус сургуулиас жил бүр тэтгэлгээр олон тооны төгсөгчид гадаадын их дээд сургуулиудад суралцдаг бөгөөд, тэдгээрээс дийлэнхи нь Япон улсад сурч байна. Тэтгэлгүүдийг төрлөөр ангилвал:
Гадаадын их дээд сургуулиудад суралцахыг зорьсон сурагчид ЕБС-ийн үндсэн хичээлүүд дээр сургуулиас тэтгэлгүүдийн шалгалтанд зориулж гаргасан нэмэлт хөтөлбөрөөр суралцдаг бөгөөд жил бүр зохиогддог Монбушо шалгалтанд тэнцсэн сурагчид засгийн газрын тэтгэлгээр суралцдаг.
2. Ивээн тэтгэгч байгууллагууд, холбооны тэтгэлэг.
3. Хамтын ажиллагаатай гадаадын их дээд сургуулиуд
Шинэ монгол сургуультай хамтын ажиллагааны гэрээтэй Япон улсын их дээд сургуулиудад жил бүр шалгарсан шилдэг төгсөгчид сургуулийн тодорхойлолтоор 100%-ийн тэтгэлэгтэй суралцах боломжтой байдаг. Сургуулиуд болон суралцуулах хүүхдийн тоо:
Шиншүү их сургууль (Shinshu University) - Жил бүр шалгарсан 5 төгсөгч
Акитагийн их сургууль (Akita University) -Жил бүр шалгарсан 3 төгсөгч
Обириний их сургууль (J.F.Oberlin University)- Жил бүр шалгарсан 2 төгсөгч
Токай их сургууль (Tokai University)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч
Токиогийн олон улсын их сургууль (TIU-Tokyo International University)- Жил бүр шалгарсан 1 төгсөгч
Эко сургууль
Тус сургууль нь 2008 оны 5 сард Нэгдсэн Үндэстний байгууллагын итгэмжлэгдсэн эко сургууль болох зорилт тавьсан юм.Энэхүү зорилттой холболгдуулан Японы ахлах сургуулиудын клубуудтэй адил үйл ажиллагаа явуулах эко клубыг байгуулах гэх мэт олон ажлуудыг хийж буйгаас дурьдвал:
Хөдөлмөр зуслан
2013 оноос "Хөдөлмөр" зусланг бий болгон сурагчдаа явуулж эхэлсэн нь монголын хувийн хэвшлийн сургуулиудын түүхэнд анх удаагийн үйл явдал болсон билээ. Төв аймгийн Баянчандмань сумын Доргонотын ам хэмээх газарт байрлах уг зуслан нь Улаанбаатар хотоос 75 км-ийн зайтай оршино. Тог цахилгаангүй, утасны сүлжээ барихгүй, морин тэргээр усаа зөөх гэх мэт нөхцөлийг зориудаар бий болгосон нь сурагчдад хөдөлмөрийн үнэ цэнийг ойлгуулах, байгаль орчноо хайрлан хамгаалах, бие дааж амьдрах чадварыг нь нэмэгдүүлэх зэрэг зорилготой ажээ.
Ангилал:Улаанбаатарын дунд сургууль Ангилал:Баянзүрх дүүрэг Ангилал:Монгол-Японы харилцаа
Телевиз
Үүсэл
Үе үеийн олон эрдэмтэдийн хөдөлмөр зүтгэлийн үр дүнд телевиз бий болсон гэдгийг заавал онцлон тэмдэглэх хэрэгтэй. Английн эрдэмтэн Жеймс Клерк Максвелл (1831-1879) байгальд цахилгаан соронзон үелзлэл оршдог тухай таамаглал анх дэвшүүлжээ. Цахилгаан соронзон орон үнэхээр бодитой оршиж байгааг Германы эрдэмтэн Генрих Герц (1857-1894) туршилтаар баталсан юм. Цахилгаан соронзонгийн тархах хурд, түүний физик шинж чанарыг ч Герц нарийвчлан судалсан байна. Оросын эрдэмтэн Александр Степанович Попов (1859-1905), италийн эрдэмтэн Гульелмо Маркони (1874-1937) нар цахилгаан соронзон үелзлэлийг ашиглан агаарын орон зайг ашиглаж ямар нэгэн дохио дамжуулах арга бодож олжээ. Тэднийг анх радио зохион бүтээсэн эрдэмтэд гэж үздэг. 1880 онд П.И.Бахметьев дүрсийг алсад дамжуулахын тулд эхлээд цахилгаан соронзон орон болгож задлаад, дараа нь хүлээн авагчаар эргэж цуглуулах хэрэгтэй гэдэг санааг дэвшүүлсэн байна. Үүний дараа 1884 онд Германы эрдэмтэн Паул Нипков дүрсийг алс холын орон зайд дамжуулах анхны шийдлийг олжээ. Нипковийн санаачилсан энэ арга дээр тулгуурлан 1920 онд Шотландын зохион бүтээгч Жон Байрд (1888-1946) механик телевизор бүтээсэн юм.
1900 оны 8 сарын 25-нд Францын нийслэл Парис хотод олон улсын цахилгаан холбооны бага хурал зохион байгуулагдав. Энэ хуралд оролцсон Оросын инженер Константин Перский “ television” гэдэг нэртэй илтгэл тавьжээ. Ингэснээр телевиз гэдэг нэр томъёог хүн төрөлхтөн хэрэглэх болсон юм. Tele - алс хол, vision - үзэгдэх, харагдах гэсэн утгатай үг юм. Монголчууд энэ үгийг зурагт гэж орчуулжээ. Гадны фото үзэгдлийг ашиглан Петербург хотын технологийн их сургуулийн багш Б.Л.Розинг 1907 онд өнөөгийн зурагт ажиллах үндсэн зарчимыг боловсруулжээ. Телевизийн цаашдын хөгжилд Б.П.Грабовский, С.И.Катаев, П.В. Шматков, В.К.Зворыкин зэрэг олон эрдэмтэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан юм. Ер нь телевиз гэдэг бол олон хүний хамтын хөдөлмөрийн үр дүнд бий болсон хамтын бүтээл юм. Одоо ч телевизийн материал, техникийн бааз шинэчлэгдсээр байна.
Анхны телевиз
Дэлхийн улс орнуудын туулж өнгөрүүлсэн түүхээс нь хамаарч телевизийн хөгжлийн үе шат харилцан адилгүй байна. Улс бүрт телевиз байгуулагдсан цаг үе харилцан адилгүй боловч “туршилтын нэвтрүүлэг” явуулж байсан зурвас үе заавал байдаг. Манай хойд хөрш Орост телевизийн туршилтын нэвтрүүлгийг 1931 оны 5 сарын 1-нд хийсэн байна. Үүнээс нэг өдрийн өмнө “Правда” сонинд энэ тухай мэдээлэл хэвлэгджээ. 5 сарын 1-нд Оросын инженерүүд хэд хэдэн гэрэл зургийг дуугүйгээр алсын орон зайд дамжуулсан нь амжилттай болжээ. Тэгвэл Германд 1928 онд телевизийн туршилтын нэвтрүүлэг хийж байсан тухай баримт байдаг. Телевизийн нэвтрүүлгийг тогтмол явуулж эхэлсэн дэлхийн анхны улс бол Их Британи юм. 1936 онд Их Британий нийслэл Лондон хотод “London Television Service” компани тогтмол нэвтрүүлэг явуулах болжээ. Харин Орост 1939 оны 3 сарын 10-аас телевизийн нэвтрүүлэг тогтмол явах болжээ. Мөн 1939 оноос Америкийн телевизийн түүх эхэлдэг. Америкийн радио корпорацийн ерөнхийлөгч Дэвид Сарнов: Одоо бид дуунд дүрс нэмж чадах боллоо гэж мэдэгдэж телевиз байгууладаж байгааг тунхагласан байна. 1939 оны 4 сарын 30-нд Америкийн ерөнхийлөгч Франклин Рузвельтийн яриаг дамжуулснаар АНУ-д телевизийн өргөн нэвтрүүлгийн нээлт болжээ. Дэлхийн II дайны дараа телевизийн хөгжлийн алтан үе ирсэн юм. Ази, Европ, Латин Америк, Африкийн орнууд 1950 оноос хойш телевиз байгуулжээ. Ази тивд телевиз байгуулсан хамгийн анхны орон нь Иран, Филлипин юм. 1953 онд Филлипинд нэгэн зэрэг хоёр телевиз байгуулагджээ. Тайланд улсад 1955 онд, Энэтхэгт 1959 онд, Малайз улсад 1963 онд, Пакистан 1964 онд, Турк улсад 1968 онд, Хятад улс 1958 онд, БНСУ 1956 онд, Япон 1953 онд телевизтэй болжээ. 1970 оноос телевиз бол ОНМХ-ийн нэг чухал суваг мөн гэдгийг хүлээн зөвшөөрсөн.
Телевиз орчин үед
Интернэт түгээмэл тархах хүртэл телевиз хамгийн шуурхай мэдээллийн хэрэгсэл гэсэн байр сууриа хадгалж ирсэн. Хамгийн анх 1947 онд АНУ-д кабелийн телевиз байгуулагдсан. 1970-аад оны сүүл үеэс кабелийн сүлжээ ашиглан нэвтрүүлэг дамжуулах нь улам ихэссэн. Харин 1990 оноос хойш пост коммунист орнуудад кабелийн телевиз сонгодог утгаараа хөгжиж эхлэжээ. Ингэснээр телевизийн сувгийн тоо ч нэмэгдсэн байна. 1976 онд хиймэл дагуулын телевиз бий болов.
Орчин үед хиймэл дагуулын телевиз нь тоон систем ашиглан дуу дүрсний өндөр чанартай нэвтрүүлгийг үзэгчдэд хүргэж байна. Мэдээллийн технологийн хөгжлийн үр шимээр IPTV Internet Protocol Television бий боллоо. IPTV хамгийн гол давуу тал нь дүрс бичлэгийг үзээд зогсохгүй түүнтэй холбоотой бусад нэмэлт мэдээлэл авах, нэвтрүүлэгт шууд оролцох боломжтой. Мөн хэрэглэгч хүссэн нэвтрүүлгээ өөртөө тохиромжтой цаг үед үзэх боломж нээж өгдөг.
Монгол Улсад телевиз үүсэж хөгжсөн нь
Монгол Улсад телевиз байгуулах тухай анх 1964 оны 4 сард Улсын төлөвлөгөөний хорооны хуралдаанаар яригджээ. 1965 оны 10 сард БНМАУ-ын Засгийн Газар телевизэд ажиллах мэргэжилтнүүдийг ЗХУ-д сургах тухай тогтоол гаргажээ. Үүний дагуу телевизийн техникийн мэргэжилээр 40 хүнийг ЗХУ руу илгээсэн байна. 1966 оны 3 сарын 29-нд Монгол телевизийн техникийн төвийн шавыг тавих ёслол болжээ. 1966 оны 5 сарын 16-нд телевизэд ажиллах залуусын хоёрдугаар ээлжийг ЗХУ руу явуулсан юм.