cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сагсан бөмбөгийн ДАШТ-2010 Хасагдах шатны тоглолт
Наймны нэг шигшээ тоглолтонд ялагдсан багууд хэн нь таваас найм хүртлэх байр эзлэхийгээ тав болон долоодугаар байрын төлөөх тоглолт хийн шийдсэн.
Брикет
Бүх цаг орон нутгийнхаар (UTC+3)
Серби - Хорват
Наймны нэг шигшээгийн эхний тоглолт Югослав улсыг хуучин социалист тогтолцоотой байх үед нэг бүрэлдэхүүнд багтаж байсан хоёр улс болох А хэсгийн нэгээр гарсан баг Серби, B хэсгийн дөрвөөр гарсан Хорватын шигшээ багуудын хооронд өрнөсөн юм. Олон улсын томоохон тэмцээнд таарч тоглож буй нь энэ хоёр багийн хувьд анхны тохиолдол байлаа. 73–72 харьцаагаар ялалт багуулсан Сербийн баг сөрөг довтолгоог хэд хэд хийж өрсөлдөгч багаа найман онооны илүүгээр хошуучилах болсон. Сербийн хамгийн залуу тоглогч болох 20 настай Милан Макваны хувьд гурван онооны шидэлтийг амжилттай гүйцэтгэсээр дөрөвдүгээр үеийн 4:24 цагт 64–57 байсан онооны харьцааг сүүлийн тоглолтын цаг дуусахаас 24 секундын өмнө 68–67 болгож оноог ойртуулсан юм. Александр Расич чөлөөт хоёр шидэлтийг амжилттай гүйцэтгэн 21 дэх секундэд тооны харьцааг гурван онооны зөрүүтэй болгосон ба Хорватын Марко Попович мөн чөлөөт хоёр шидэлтийг амжилттай гүйцэтгэж 15 дахь секундэд тооны харьцааг нэг онооны зөрүүтэй болгон ойртуулсан. Марко Томаш Попович дээр алдаа гаргаж торгуулийн шидэлт гүйцэтгэх эрхийг 11 секундэд Сербичүүд авсан. Попович хоёр шидэлтийн нэгийг нь амжилттай болгосоноор хоёр багийн тооны харьцаа тэнцсэн.
Испани - Грек
Хасагдах шатны хоёр дахь тоглолт 2006 оны ДАШТ-ий аваргын төлөөх тоглолтонд шалгарч байсан хоёр баг болох Испани болон Грекийн шигшээ багийн хооронд болж өнгөрлөө. Хоёр баг өмнө нь гурван удаа таарч тоглоход давамгайлж байсан Испаний баг энэ удаад Грекийн багийг 80-72 харьцаагаар хожсон. Тоглолтын эхний гурван үеийн туршид хоёр баг тэнцүүхэн өрсөлдсөн ба дөрөвдүгээр үед Испани 18–6 харьцаагаар хошуучилж байх үед Грек нэхэн тоглож оноогоо ойртуулсаар байв. Испани тоглолтын хэв маягийн хувьд төгсгөлийн үед бүх тоглогчид нь арын хамгаалалтын бүсдээ хамгаалалтаа нягтаршуулан тоглож Грекийн багт нь довтлох төдий л ашигтай байдлыг бүрдүүлж өгөөгүй ба хамгаалалтын эсрэг Грекчүүд 12 удаа гурван онооны шидэлтийг гүйцэтгэж есийг нь алдсан байна. Испаний баг ялалт байгуулахад тоглолтын туршид Хуан Карлос Наварро 22 оноо авч багаа тэргүүлсэн бол Рики Рубио зургаан ашигтай дамжуулалт өгч багаа тус тус тэргүүлсэн. Грекийн багийн Николя Зисис 16 оноо авч багаа тэргүүлсэн юм.
Испани ялж Грекийг тэмцээнээс хассан энэ удаагийн тоглолттой хамтатган сүүлийн хоёр ДАШТ болон Евробаскет тэмцээнүүдээс мулталж байгаа хэрэг юм. Испани Грекийн шигшээ баг 1998 оны ДАШТ-д таарч тоглосоноос хойш нийтдээ таван удаа таарч тоглоход Испани бүгдэд нь хожсон гэсэн үзүүлэлтээ бататгалаа.
Турк - Франц
Тэмцээний зохион байгуулагч Туркийн шигшээ баг энэ өдрийн хоёр дахь томоохон ялалтыг Францын шигшээ багийг 95–77 харьцаагаар байгуулсан. Словений нэгэн адил дөрөвний нэг шигшээд анх удаагийн биш ч хоёр дахь удаагаа шалгарсан бөгөөд дэлхийн аваргын тэмцээнд түүхэндээ дөрөв дэх удаагаа(ингэхдээ дөрөв дараалан оролцож байгаа) оролцохдоо энэхүү амжилтыг үзүүлж буй юм. Туркчүүд хоёрдугаар үеийн явцад 21–4 гэх тооны харьцаа бий болгож чадсан бол эхний хагас өндөрлөхөд тоглолтыг 15 онооны илүүтэйгээр хошуучилсан бол гуравдугаар үед 26 оноо аваад байх үед нь онооны зөрүү 18 болж, улмаар энэхүү онооны зөрүүгээ тоглолтын үндсэн цаг дуустал хадгалж тоглосон. Энэ удаагийн Туркийн шилдэг тоглогч нь Хедо Туркоглу байсан бөгөөд 21 оноог багтаа цуглуулахдаа дөрвөн удаа (долоон удаа довтолсон) гурван онооны бүсээс довтлон шилдэг тоглолтуудаа 25 минутын дотор үзүүлсэн гэхэд болно. Багийн анд Синан Гюлер багийн оноонд 17 оноог нэмэрлэж гурван ашигтай дамжуулалт өгсөн. Өрсөлдөгч Францын багаас Борис Дьяо 21 оноо багтаа авчирч, 4 ашигтай дамжуулалт өгсөн гэх үнэмлэхүй сайн тоглолтыг үзүүлэн багаа тэргүүлсэн ч багийнхныхаа хамт ялагдал хүлээв.
Франц ийнхүү тэмцээнийг орхиж гурав дараалсан хасагдлаа амссан бол энэ удаагийн тэмцээнийг зохион байгуулж эзэн орон Туркчүүд дөрөвний нэг шигшээд хоёр дараалан шалгарч буй нь энэ юм.
Словени - Австрали
Ийнхүү томоохон ялалт байгуулсан Словений шигшээ баг ДАШТ-ий дөрөвний нэг шигшээд шалгарсан нь анхны тохиолдол болсон бол Австраличууд хасагдах шатны шөвгийн 16-гийн тоглолтоос хасагдсан өмнөх удаагийн тэмцээний гашуун түүхийг давтлаа.
Америкийн Нэгдсэн Улс - Ангол
Америкийн Нэгдсэн Улсын шигшээ багийнхан энэ удаагийн тэмцээнд үзүүлж буй дараалсан том ялалтуудаа үргэлжлүүлэн Африк тивийн аварга Анголын шигшээ багийг 121–66 харьцаагаар хожиж харьцангуй том ялалт байгуулав. Нэгдүгээр үеийн эхний цөөн минутанд тооны харьцааг 12–4 болгон хошуучилж эхэлсэн Америкийн шигшээ 10–0 харьцааны давамгай байдлыг үзүүлсээр эхний үе шувтарахад тооны харьцааг 33–13 болгосон байв. Энэ үед 18 шидэлтийг гүйцэтгэн тавыг нь л амжилттай болгосон гэсэн үзүүлэлт харагдаж байгаагаас харахад Анголын шигшээ хангалтгүй тоглолт үзүүлсэн нь мэдэгдэж байна. Эхний гурван үед тоглолтын тооны харьцааг гуч хол илүү давсан онооны зөрүүтэй болгосон Америкийн баг эхний хагасын дараахь байдлаар 27, сүүлийн хагасын дараахь байдлаар 28 онооны зөрүүг тус тус бий болгожээ. Америкийн багийн самбарт 52.6 хувьтай довтолсон бол гурван онооны бүсээс 47.4 хувьтай (18/38) довтолжээ. Америкийн тоглогчид самбарын доор тун Анголын багийг илүүрхэн бөмбөг авч байсан нь 48–23 харьцаанаас харагдах ба 28 ашигтай дамжуулалт өгөхдөө таван удаа довтолгоон тасалж бөмбөгийг өөрсдийн болгож байв. Анголын багийн тухайд багийн тэргүүн тоглогч Олимпио Киприано өвдөгний бэртлийн улмаас гараанд гараагүйгээгээс багийн амжилт хойш суусан нь лавтай. Киприано оронд талбайд гарч тоглосон Гомеш 21 оноо авч багаа тэргүүлсэн Америкийн багаас Чонси Биллапс багтаа оноо авчирсан арван хоёр тоглогчдоо 19 оноо авсан гэх үзүүлэлтээр тэргүүлсэн бол түүний ард тус бүр 17 оноо авсан Кевин Дюрант, Руди Гэй болон Эрик Гордон нар оржээ.
16 удаагаа оролцож буй Дэлхийн аваргын тэмцээндээ Америкийн Нэгдсэн Улсын баг нэг ч ялагдалгүйгээр шилдэг наймд шалгарсан бол Анголын шигшээ баг хоёр дахь удаагаа дөрөвний нэг шигшээд шалгарч чадсангүй. Хэдий тэмцээнээ өндөрлөж буй ч Анголчууд хасагдах шатны тоглолт хүртэл тоглосон явдал нь Африк тивийн багуудаас анхны тохиолдол юм.
Орос - Шинэ Зеланд
Оросын шигшээ баг энэ удаагийн тэмцээний дөрөв дэх ялалтаа энэ шатанд Шинэ Зеландын шигшээ багийн 78–56 харьцаагаа хожиж авлаа. Өндөр хар хувцастнууд 9-2 харьцаагаар нэгдүгээр үед тооны харьцааг хошуучилж байсан хэдий ч цаг дуусах мөч хүртэл гүйцэгдсээр бүр хоёр онооны дутуу болж ирсэн. Оросууд ийнхүү хамгаалалт анхаарал тавьсаны ачаар эхний хагас өндөрлөхөд багтай дөрвөн онооны давуу байдлыг бий болгосон юм. Гуравдугаар үеийн хагаст Шинэ Зеландын түлхүүр тоглогчид болох Кирк Пенни болон Мика Вукона нарын хувийн алдаа дөрөв болж сэлгээнд суусан ба энэ боломжийг ашигтайгаар хувирган Оросууд 13–0 оноо авч 38–35 байсан тооны харьцааг 51–35 болгон онооны зөрүүг холдуулсан юм. Шинэ Зеландын баг дөрөвдүгээр төдийлөн сайн тоглолт үзүүлэлт гаргасангүй. Довтолгооны бүсийн шилдэг Виктор Хряпагийн бэртлээс үл харгалзан хамгаалалтаа улам нягт байлгаж хангалттай тоглолт үзүүлсэн Оросын баг Шинэ Зеландын багт 56 онооноос илүү оноог өгөлгүйгээр үндсэн цагт хожлоо батжуулсан билээ. Андрей Воронцевич 18 оноо багтаа авчирч 11 удаа самбараас бөмбөг авсан гэх үзүүлэлтээр Оросын шигшээ багийг тэргүүлсэн бол Тимофий Мозгов 16 оноо холбон тоглогч Антон Понкрашоваас 7 дамжуулалт авсан байх юм. Шинэ Зеландын багаас Кирк Пенни 21 оноо авч багаа тэргүүлсэн бол Томас Аберкромби 13 оноо авч энэ удаагийн дэлхийн аваргын дэвжээнд өөрийнхөө хувьд хангалттай сайн үзүүлсэн байна. Шинэ Зеландын баг 31.2 хувьтай(48-аас 15) довтолсоны 5-д цагирагт довтолсон ба холын зайн шидэлт 24 удаа гүйцэтгэж 5-ыг нь амжилттай болгосон байна.
Дөрөвний нэг шигшээд шалгарсан Европын дөрөв дэх баг болсон Оросын шигшээ баг хамгийн шилдэг амжилт болох зургаадугаар байраас илүү амжилт гаргах үгүйгээ шийдэх чухал тоглолт айсуй. Шинэ Зеландын шигшээ баг тэмцээнээс хасагдсанаар Далайн орныг төлөөлөн оролцсон хоёр баг хоёулаа тэмцээнээ өндөрлөлөө.
Литва - Хятад
D хэсгийг тэргүүлэгч Литвийн шигшээ баг Хятадын шигшээ багийг 78–67 харьцаагаар ялж, энэ удаагийн ДАШТ-ий дөрөвний нэг шигшээд шалгарч буй зургаа дахь орноор тодорсон юм. Хятадын шигшээ багийн гарааны бүрэлдэхүүнд төдийлөн сайн байж чадаагүй гэж хэмээн яригдаж байсан ба эхний үед таван онооны илүүгээр тооны харьцааг барьж чадсан. Харин хоёрдугаар үед Литвачууд гурвын зайн шидэлтүүдээрээ тооны харьцааг ойртуулан Хятадын багаас найман онооны илүүтэйгээр тоглож багтаа тэргүүлэлтийг авчирсан. Гуравдугаар үе, Литвийн баг Хятадын багийн нягт хамгаалалтын эсрэг тоглосоор тоглолтын тооны үндсэн харьцааг Хятадын багаас 13 онооны илүүтэй болгож, энэ үедээ өрсөлдөгч багтаа 11 оноог л алдсан байх юм. Шийдвэрлэх дөрөвдүгээр үед Хятадын багийн талд байдал эерэгээр эргэж тооны харьцааг зургаан онооны зөрүүтэй болгох үед Литвийн багийн түлхүүр тоглогч Линас Клейзагийн багтаа авчирсан арван оноо тооны харьцааг холдуулж чадсан билээ. Энэ удаагийн тоглолтонл Клейза Литвийн шигшээ багийн онцлох тоглогч байсан ба 30 оноог багтаа авчирч 10 удаа самбараас бөмбөг авсан. Өрсөлдөгчийн нь тухайд Лю Вэй 21 оноог багтаа авчирч багаа тэргүүлж, багийн лидер тоглогч И Цзяньлянь 13 оноо, 11 самбараас бөмбөг авалт хийсэн гэх үзүүлэлттэй тоглов.
Хятад дөрөвний нэг шигшээд орох боломжоо алдсанаар гурав дахь удаагаа ийн тэмцээнээ өндөрлөж байгаа хэрэг бөгөөд Азийн орнуудаас ганцаараа энэ хүртэл, цаашилбал гурав дахь удаагаа дараалан оролцсон гэсэн үзүүлэлтээрээ тивдээ ялгарахаар амжилт юм. Эсрэгээрээ дөрөвний нэг шигшээд шалгарч үлдсэн Литва энэ удаагийн тэмцээнд нэг ч хожигдолгүй тоглож буй АНУ болон Туркийн багуудтай мөр зэрэгцэх амжилтыг үзүүлсээр түүхэндээ гурав дахь удаагаа дөрөвний нэг шигшээд шалгарч үлдлээ.
Аргентин - Бразил
Энэ удаагийн тэмцээнтэй хамтатгавал дөрөв дэх удаагаа дараалан оролцож байгаа Аргентинчууд энэ бүх хугацаанд хамгийн дээд тал нь наймдугаар байрыг амжилтыг үзүүлж байсан бол дөрөвний нэг шигшээд хэрхэх дараагийн тоглолтоос шийдэгдэхээр болж байгаа юм. Тэмцээнийг орхиж буй хүчирхэг Бразилчууд мөн адил Аргентиний багийн түүхэн амжилтыг үзүүлж байлаа.
Америкийн Нэгдсэн Улс - Литва
Энэ удаагийн Дэлхийн аваргын тэмцээний хагас шигшээд нэг ч ялагдалгүй шалгарсан Америкийн Нэгдсэн Улс болон Литвийн шигшээ багуудын тоглолтонд 89-74 харьцаагаар Америкийн Нэгдсэн Улс ялалт байгуулсан. Эхний үеээс Америкчууд 23-12 харьцаагаар тэргүүлж эхэлсэн ба Кевин Дюрант багтаа 17 оноо авчирчээ. Хоёрдугаар үеийн туршид хоёр баг оноо тэнцүүхэн авсан ба эхний хагас өндөрлөхөд Литвачууд 15 оноог нэхэх шаардлага бий болсон. Литвачууд гуравдугаар үед тооны харьцааны зөрүүг арав болгох үеээс Америкчууд 9-0 харьцаагаар довтолж онооны 19 болгож холдуулсан ч Литвийн Томас Делининкайтисийн найман оноогоор багтаа сэргэлт авчирч гуравдугаар үед авсан оноогоороо үндсэн харьцааг гурван оноогоор ойртуулсан. Дөрөвдүгээр үеийн төгсгөлд Дюрант гурван онооны бүсээс таван удаа амжилттай довтолж багтаа 84–67 харьцааны тэргүүллийг авчирч Америкчуудын ялалтыг баталгаажуулсан юм.
Багтаа 38 оноог нэмэрлэсэн Дюрант энэ удаагийн тэмцээний нэг тоглолтонд хамгийн олон оноо авсан тоглогч болсон ба цаашлаад Америкийн шигшээ багийн түүхэн амжилтыг ч тогтоолоо. Ламар Одом 13 оноо, 10 удаа самбараас бөмбөг авч, 3 хаалт хийсэн амжилтаараа дубль-дубль хийсэн ба Андре Игудала дөрвөн удаа довтолгоон тасалсан. Литвийн багийн хувьд оноог ойртуулах гол найдвар болсон Линас Клейза нь ердөө дөрвөн оноо авч урьд нь үзүүлж байгаагүй тааруухан үзүүлэлтээ үзүүллээ. Робертас Явтокас 15 оноо авч Литвийн багийг тэргүүлсэн ба үд дундад болсон уг тоглолтонд 50 хувийн гүйцэтгэлтэй шидэлт гүйцэтгэжээ.
Хүрэл медалийн төлөөх тоглолтонд тунасан Литвийн шигшээ баг хэрэв ялалт байгуулж чадвал түүхэндээ анх удаагаа медаль авах бол аваргын төлөөх тоглолтонд шалгарсан Америкийн Нэгдсэн Улсын шигшээ баг ялалт байгуулвал дөрөв дэх түрүүгээ авах буюу 1994 оны ДАШТ-ээс хойшхи анхны түрүүгээ авах учиртай.
Серби - Турк
Хагас шигшээн хоёр дахь тоглолт энэ удаагийн тэмцээний хамгийн өрсөлдөөнтэй, ширүүхэн тоглолт болж Туркийн шигшээ баг Сербийн шигшээ багийг 83-82 харьцаагаар хожиж талбай дээрээ гайхамшигийг бүтээлээ. Нэгдүгээр үед тооны харьцааг гурван оноо давуу болгосон Сербичүүд түвшингээ халгалан тоглосоор эхний хагас өндөрлөхөд тооны харьцааг 42–35 болгон холдуулсан. Харин хоёрдугаар хагасаас Туркчүүд оройхон гарч ширүүхэн дайрахын үлгэрийг үзүүлэн гуравдугаар үед 25 оноо авч тооны харьцааг нэн ойртуулсан. Тоглолтын эцсийн цэгийг тавих дөрөвдүгээр үед Сербийн шилдэг тоглогч Милош Теодосич гурвын бүсээс амжилттай довтолсоор 5:36 минутанд Сербичүүдэд 72–64 харьцааны давуу байдал бий болгосон юм. Тооны харьцааны зөрүү энэ тоглолтын туршид хамгийн ихээр холдсон энэ мөчид Туркийн хөгжөөн дэмжигчдийн сэтгэл догдлол дээд цэгтээ хүрсэн ба ялагдах болоогүй гэдгээ Туркчүүд дараагийн хоёр минутанд тооны харьцаа 14–3 харьцаагаар нэмэн харуулсан. Тоглолтын уур амьсгалыг өөрчилсөн дээрх 14 онооны наймыг Крем Тунчери гурван онооны бүсээс авч цаг дуусахаас 3:25 минутын өмнө Туркчүүд анхны тэргүүллээ авч гайхалтай төгсгөлийг хийсэн.
Туркчүүдийн баатар болсон Тунчери энэ өдөр багтаа 12 оноо нэмэрлэсэн ба 10 оноог сүүлийн таван минутанд авсан. Туркоглу 16 оноогоор багаа тэргүүлсэн бол Сербиэс үлэмж биет Кесель (18 оноо, 7 бөмбөг авалт) болон Ненад Крстич (15 оноо, 7 бөмбөг авалт) нар багаа тэрүүлсэн. Теодосичийн хувьд тоглолтын гол найруулагчаар тоглож 11 ашигтай өгсөн. Ялагч Туркийн шигшээ баг аваргын төлөөх тоглолтонд Америкийн Нэгдсэн Улсын шигшээ багтай тунаж, Дэлхийн аваргын тэмцээний медалаа өвөртөллөө. Тэд хамгийн сүүлд Югославын шигшээ багтай 1970 онд аваргын төлөөх тоглолтонд шалгарч байсан. Сүүлийн хоромд харамсалтайгаар ялагдал хүлээсэн Сербийн шигшээ багийн хувьд хүрэл медалийн төлөөх тоглолтонд Литвийн шигшээ багтай тунаж, сүүлд зохиогдсон дөрвөн ДАШТ-ий турш дахь гурав дахь медалийн төлөө тоглохоор боллоо.
Гуравдугаар байрын төлөөх тоглолт
Сербийн баг хоёр онооны шидэлтийг 60.5 хувьтай гүйцэтгэсэн бол гурвын бүсээс 17 шидэлтээс зургааг нь амжилттай гүйцэтгэсэн гэсэн үзүүлэлт гарсан бол Литвийн баг гурван онооны шидэлтийг 52.2 хувьтай гүйцэтгэж 59 хувьтай довтолсон байх юм. Линас Клейза уг тоглолтонд 33 оноо авч багаа тэргүүлсэн ба Симас Жасайтис 14 оноо багтаа авчирч, самбараас арван удаа бөмбөг авч энэ өдрийн дубль-дублийг хийсэн. Новика Величкович Сербийн багийг 18 оноо авсанаараа тэргүүлсэн бол түлхүүр тоглогч Александр Расич арван ашигтай дамжуулалт өгсөнбайна. Энэ удаагийн тэмцээнд амжилттай сайн тоглолтыг үзүүлсэн Литвийн шигшээ баг ДАШТ-ий анхны медалийг энгэртээ зүүж түүхийн хуудсыг шинээр нээлээ. Харин Сербийн шигшээ баг Серби нэрийн дор оролцож буй анхны ДАШТ-дээ дөрөвдүгээр байрыг эзэлсэн бас л нэгэн шинэ тутам амжилт гаргасан.
Холбоос
Ангилал:2010 оны сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн
Лодонгийн Түдэв
Лодонгийн Түдэв (1935 оны 2 сарын 9-нд Говь-Алтай аймгийн Наран суманд төрсөн- 2020 оны 4 сарын 3-нд Улаанбаатар хотод нас барсан) - Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын Уран Зохиолч, СГЗ, Төрийн шагналт, доктор, УБИС-ийн хүндэт профессор, XX зууны манлай сэтгүүлч.
Намтар
Боловсрол
Л.Түдэв 1942 – 1950 онд Говь-Алтай аймгийн Есөнбулаг хотод бүрэн бус дунд сургууль,
1950 – 1953 онд Улаанбаатарт багш нарыг бэлтгэх сургууль,
1953 – 1956 онд Улсын Багшийн Дээд Сургууль,
1964 – 1967 онд Москвад ЗХУКН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Нийгмийн ухааны академийг дүүргэж, эрдэм мэдлэгийн суурь боловсролыг эзэмшсэн ажгуу.
Идэр залуу нас
1962 онд “Соёл утга зохиол” сонины эрхлэгчээр томилогдсон. Тэрээр 1964 онд ЗХУКН-ын Төв Хорооны дэргэдэх Нийгмийн ухааны академийн аспирантурт суралцахаар явсан бөгөөд Москвад сурч боловсорсон гурван жил нь үр бүтээлтэй өнгөрч, цаашдын амьдралд чухал нөлөө үзүүлсэн юм.
Л.Түдэв нь 1967 онд дэд эрдэмтний зэрэг хамгаалан ирснийхээ дараа МАХН–ын Төв Хорооны үзэл суртлын хэлтэст түр ажиллаж байгаад 1968 оноос Монголын Зохиолчдын Эвлэлийн хороо ны орлогч даргаар ажилласан.
1974 онд Л.Түдэв МЗЭ-ийн даргаар сонгогдсон. Тэр шинэ албан ажлаа аваад төдий л удаагүй байтал буюу 1 жилийн дараа 1975 оноос Монголын Хувьсгалт Залуучуудын Эвлэл ийн (МХЗЭ) Төв хорооний нэгдүгээр нарийн бичгийн даргаар томилогдон ажиллах болсон юм. МЗЭ–ийн хорооны даргын ажлыг Зохиолчдын эвлэлийн даргын ажилтай давхар хийсээр жил болсон бөгөөд зохиолч Д.Наваансүрэн, МЗЭ–ийн хорооны орлогч дарга болсноор түүнд Зохиолчдын эвлэлийн хорооны даргын ажлыг өгчээ. Л.Түдэв МЗЭ–ийн байгууллагын удирдах албан тушаалд ийнхүү 8 жил шахам хугацаанд ажиллахдаа Зохиолчдын эвлэлийг олон нийтийн нэр хүндтэй байгууллага болгох, зохиолчдыгоо тэр үеийнхээ жишгээр эрхэлсэн ажилтай, нэр төртэй, хүн шиг хүн байлгах талаар багагүйг хийсэн.
1984-1996 онд "Үнэн" сонины эрхлэгчээр ажилласан байна. "Үнэн" сонинд "Доктор Л.Түдэвийн долоон үг" цуврал өгүүлэл, нийтлэл, эсээ хэвлэгдэж байсан.
1996 оноос монголын анхны зөгнөлт “Дал” сонинг эрхлэн гаргаж байсан.
1993 онд Л.Түдэв МАХН-аас Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн сонгуульд өрсөлдөж П.Очирбатад ялагдсан байна.
Бүтээлүүд
Л.Түдэвийн зохиол бүтээл болох 15 ном нь Орос, Англи, Болгар, Чех, Унгар, Герман, Япон хэлээр хэвлэгдэж Монголын уран зохиолыг дэлхийн тавцанд гаргахад хүндтэй үүрэг гүйцэтгэсэн билээ.
Уран зохиолын ном
Л.Түдэвийн ном товхимол болж хэвлэгдсэн бүтээлүүд
Гадаад холбоос
Эмгэнэл: ЛОДОНГИЙН ТҮДЭВ
ЛОДОНГИЙН ТҮДЭВ
Нэрт сэтгүүлч, зохиолч Л.Түдэв гуай хүнд өвчний улмаас таалал төгслөө
Лодонгийн ТҮДЭВ: МОНГОЛ ТҮМНИЙ ЭРХЭМЛЭН ШҮТЭХ ДЭЭД ОЮУН САНАА
Л.Түдэв: Хүүхдийн авьяасыг 3-6 насанд нь олж нээ, үгүй бол жирийн л хүн болчихдог
Ангилал:Монголын хүүхдийн зохиолч Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монголын сэтгүүлч Ангилал:Монголын яруу найрагч Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Сонины сэтгүүлч Ангилал:Соёлын сэтгүүлч Ангилал:Монголын утга зохиол Ангилал:Хянан тохиолдуулагч Ангилал:Монгол улсын ардын уран зохиолч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Нийтлэлч Ангилал:Хэвлэлийн тоймч Ангилал:XX зууны манлай Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн хүндэт профессор Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Говь-Алтайнхан Ангилал:Халиуны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1935 онд төрсөн Ангилал:2020 онд өнгөрсөн
Хезболлах
Хезоллах (: ‮حزب الله‬) нь Ливанд голчлон үйл ажиллагаагаа явуулдаг Исламын Шийт урсгалын улс төрийн байгууллага юм.
Араб хэлээр "Бурхны нам" гэсэн утгыг илэрхийлнэ.
Танилцуулга
1982 онд байгуулагдсан. Ирантай ижил, Исламын бүгд найрамдах засаглалыг Ливанд тогтоож, тус бүс нутгаас исламын бус нөлөөллийг хөөн зайлуулах зорилготой. Барууны орнуудын эсрэг бодлого явуулдаг ба Израйлийг устгах ёстой гэж үздэг. Иран ба Сири улсууд тус байгууллагыг дэмждэг гэгддэг бөгөөд ялангуяа Иран нь тус байгууллагыг байгуулахад оролцсон, мөн зэвсэг нийлүүлж, зарим ажиллагааг нь зааварладаг гэж үздэг.
Хуулийн дагуух үйл ажиллагаа
Хезоллах нь исламын хэт даврагч байгууллагад тооцогдох нь элбэг байдаг ч Палестины Хамастай адил улс төрийн сонгуульд оролцдог байгууллага юм. Ливаны парламентийн сонгуульд 1992 онд 8, 1996 онд 7, 2000 онд 12 суудал авах зэргээр тухай бүрт парламентэд төлөөлөлтэй болдог төдийгүй 2005 оны 7 сард эвслийн засгийн газрыг бүрдүүлэхэд оролцож байсан юм.
Мөн ядуусын боловсрол, нийгмийн халамжийн сүлжээ (2002 оны мэдээгээр 9 сургууль, 3 эмнэлэг, 13 амбулаторитой)-тэй учир ядуусын дэмжлэгийг их хүлээдэг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Исламын байгууллагууд
Гонсало Кастро
Гонсало Кастро Рандон (1987 оны зургадугаар сарын 11, Вупперталь) — Испани гаралтай Германы хөлбөмбөгчин. 17 настайдаа «Леверкузений» өмнөөс Аваргуудын лигт гараалсан байдаг.
«Боруссиа Дортмунд» 2015 оны тавдугаар сарын 24-нд түүнийг элсүүлсэнээ зарласан ба ойролцоогоор 11 сая еврогоор наймаалцаж, дөрвөн жилээр гэрээлжээ.
Германы шигшээ Гонсало Кастрог 2007 онд Данийн эсрэг гараалуулжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч Ангилал:Боруссиа Дортмунд багийн тоглогч Ангилал:Германчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Лоренц үндэсний хүрээлэн
Лоренц үндэсний хүрээлэн нь Индонезийн Папуа мужид орших бөгөөд хуучнаар Ириан Жаяа хэмээн нэрлэгддэг байсан Шинэ Гвинейн баруун хагаст оршдог. 25056 км² нутаг дэвсгэртэй уг хүрээлэн нь Зүүн өмнөд Азийн хамгийн том үндэсний хүрээлэн юм. 1999 онд ЮНЕСКО уг хүрээлэнг дэлхийн өв гэж тэмдэглэсэн байна. Шинэ Гвинейн биологийн төрөл зүйлийн гайхалтай баялаг сан бүхий уг хүрээлэн нь дэлхийн хамгийн олон төрөл зүйлийн амьтан, ургамал агуулсан үндэсний хүрээлэнгүүдийн нэг юм. Ази-Номхон далайн бүс нутгийн экосистемийн маш олон хэлбэрийг өөртөө агуулсан байдгаараа ихээхэн ач холбогдолтой. Далайн түвшнээс дээш 4884 м өргөгдсөн Пункак Жаяа уул нь Гималай болон Андын нурууны хооронд орших хамгийн өндөр оргил юм. Эндхийн уугуул ургамал, амьтны төрөл зүйлийн судалгаа өнөөг хүртэл бүрэн гүйцэд хийгдээгүй байна. 1909-1910 оны хооронд уг бүс нутагт аялал хийж, дэлхий нийтэд зарласан Нидерландын аялагч Хендрикус Албертус Лоренцийн нэрээр уг хүрээлэнг нэрлэсэн байдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын байгалийн цогцолборт газар Ангилал:Австрали ба Далайн орнууд дахь дэлхийн байгалийн өв Ангилал:Индонезийн байгалийн цогцолборт газар Ангилал:Индонез дахь дэлхийн байгалийн өв Ангилал:Халуун орны чийглэг ойн бүс Ангилал:Папуа аймаг Ангилал:Шинэ Гвинейн газар зүй
Индиана Пэйсерс
Индиана Пэйсерс (Indiana Pacers) баг нь Америкийн Индиана муж улсын Индианаполис хотын мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн баг юм. Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Дорно бүсийн Централ дивизонд харъяалагддаг. Пэйсерс нь Консеко Фийлдхаус-т гэрийнхээ тоглолтыг хийдэг. Эзэн Хэрб Симон ВНБА-гийн Индиана Фэбэр багийг мөн эзэмшдэг байна.
Индиана Пэйсерс нь 1967 онд АБА-гийн анхны гурван багийн нэг бөгөөд гурван удаа түрүүлэн хаанчлалаа тогтоогоод байлаа. 1976 онд АБА болон НБА лигүүд нэгдэхэд тэдний хаанчлал төгсгөл болж, амжилт эрс буурсан байна. Пэйсерс нь Режжи Миллерийг багтаа авснаар 2000 оны финалд шалгарч чаджээ. 2007 оноос хойш дөрвөн улирал плэй-оффт орж чадаагүй боловч 2011 онд орж чадсан. Багийн нэрний утга Жороо морьд.
Тоглогчид
Бүх цаг үеийн тоглогчид
Гадаад холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн клуб Ангилал:Индианаполисын спортын клуб Ангилал:Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо Ангилал:1967 онд байгуулагдсан
Дарио Срна
Дарио Срна (Darijo Srna, 1982 оны тавдугаар сарын 1-нд Югославын БНУ-ын Меткович хотод төрсөн) — Хорватын хөлбөмбөгчин бөгөөд Украйны Шахтёр Донецк болон Хорватын шигшээн ахлагч юм.
Пабло Пикассо
Пабло Диего Хосе Франсиско де Паула Хуан Непомусено Мариа де лос Ремедиос Сиприано де ла Сантисима Тринидад Мартир Патрисио Руиз и Пикассо (Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Mártir Patricio Ruiz y Picasso, 1881 оны 10 сарын 25 - 1973 оны 4 сарын 8) нь Испани, Франц зураач, уран барималч хүн юм. Түүнийг 20-р зууны агуу зураачдын нэг бөгөөд уран зурагт кубизмийн урсгалыг Жорж Брак, Хуаном Грис нарын хамт үндэслэсэн гэж үздэг.
Дмитрий Менделеев
thumb|right|250px Дмитрий Иванович Менделеев ( 1834 оны 2-р сарын 8-нд Тоболскт төрж, 1907 онд Санкт-Петербургт нас барсан)-Оросын химич болон зохион бүтээгч байсан ба химийн үелэх системийг анх зохиож байв. Үелэх системд хувь нэмрээ оруулж байсан хүмүүсээс ялгарах түүний амжилтын онцлог нь, тухайн үед нээж илрүүлээгүй байсан элементүүдийн шинж чанарыг тодорхойлж чадсан явдал юм.
Пабло Пикассо
Пикассо нь Уран зураач Хо­се Руи­с Блас­ко (1838–1913)-гийн хүү бөгөөд сурагч нь юм. Барселоны «Ла Лон­ха» (1895–1897) уран зургийн Академи болон Мадрид хотын Хааны Сан-Фер­нан­до Академид (1897) сурч байсан. Нэр хүнд бүхий Нью-Йоркийн орчин үеийн урлагийн Мүзей Пабло Пикассо амьдралынхаа туршид нийт 20 мянган уран бүтээл хийсэн гэж дүнэдэг.
Дмитрий Менделеев
Амьдрал
Дмитрий Иванович Менделеев нь Оросын Эзэнт гүрний Сибирь дахь Тобольск хотод 1834 оны 2 дугаар сарын 8-нд эцэг Тобольск хотын гимназийн захирал Иван Павлович Менделеев, эх Мариа Дмитриевна Менделеевна нарын (анхны овог нь Корнилиева) хүү болон төржээ. Түүний өвөө нь Павел Максимович Соколов гэгч шашны номлогч байжээ. Иван, ах дүү нарын хамтаар шашны сургуульд суралцах явцдаа шинэ овогтой болсон байна. Менделеев багаасаа үнэн алдарт шашинтан болж хүмүүжсэн боловч, түүний эх нь түүнд хүлцэнгүйгээр бурханы болон шинжлэх ухааны үнэнийг олохыг захидаг байсан гэдэг. Дмитрий Менделеев 11, 13, 14 эсвэл 17-н ах эгч нарынхаа отгон нь байв (үнэн тоо нь эх сурвалжаас хамааран ялгарна). Аав нь хүмүүнлэгийн ухаан, улс төр, философи багшилдаг байсан боловч хараагүй болж багшийн албан тушаалаасаа татгалзах үед ар гэрт нь ихээхэн санхүүгийн бэрхшээл тулгарчээ. Үүний улмаас, ээж нь урьд нь гэр бүлээрээ ажиллуулж байсан шилний үйлдвэрийг дахин сэргээн ашиглалтанд оруулжээ. 13 настай байхад нь эцэг нь нас барж, эхийх нь үйлдвэр галд шатсаны дараа Менделеев Тобольскийн гимназид суралцжээ.
Пабло Пикассо
Түүний "Алжир эмэгтэйчүүд" 15 зурагнуудын "0 хувилбар" (франц. Les Femmes d'Alger, Version O) зураг 2015 онд дуудлага худалдаагаар 179,4 сая ам.доллараар Катарын Ерөнхий сайд асан эрхэм худалдаж авсан юм.
Xүүхэд ахуй (1900 он хүртэл)
Пикассо бүр бага байхдаа зурдаг байсан бөгөөд эцэг нь анх зурах техник зааж өгч байсан, тэр анх хэлд орохдоо lapiz гэж испаниар "харандаа" гэж хэлсэн гэдэг.
Түүнийг 90 настай байхад түүний уран бүтээлийн үзэсгэлэн нь Парисийн Луврийн музейд тавигдаж байв. Тэр амьд сэрүүндээ Луврын музейд үзэсгэлэнгээ гаргасан анхны уран бүтээлч юм. Гайхамшигт хүмүүсийн амьдрал хэзээ ч уран бүтээл шиг нь байдаггүйн жишээ бол ХХ зууны аугаа их зураач Пабло Пикассо билээ.
Дмитрий Менделеев
Амьдрал
Менделеев 1907 онд, Оросын Санкт Петербург хотод хатгалгааны улмаас нас баржээ. Түүний нэрээр саран дээрх солирын тогоог "Менделеевийн тогоо" гэж нэрлсэн ба үүнээс гадна үелэх системийн 101 дэхь, цацраг идэвхт элементийг Менделевиум хэмээн нэрлэсэн байна.
Пабло Пикассо
Xүүхэд ахуй (1900 он хүртэл)
Бухын тулаан, хаана ч байхгүй импрессионист, сюрреалист, кубист чиг­лэл­ийн уран барилга, уран зураг, гал цогтой испани хүүхнүүдийн ая дуу, зоримог баатарлагыг дуулсан утга зохиол, урт жад агссан Дон Кихот түүний илжиг унасан Санчо туслах гээд төсөөлөхөөр яахын аргагүй Испани орны дүр төрх нүднээ бууна. Испаничууд хаа байсан Америкт хүрч хүчирхэг инкийн эзэнт гүрнийг мөхөөн өмнөд Америкт өөрийн соёл иргэншлээ бүтээн цогцлоосон юм. Эдүгээ латин америк бүхэлдээ ис­пани хийгээд уламжлалт инкийн соёл иргэншил холилдсон манай гаригийн хамгийн сонин өвөрмөц атлаа хамгийн хүчирхэг соёлыг буй болгожээ. Чухам ийм л үндэс суурин дээр ХХ зуунд нэгэн гайхамшигт хүн мэндэлж уран зургийн ертөнцийг бүхэлд нь цочроожээ. Тэр бол Пабло Пикассо байлаа.
Эв нэгдэл энх тайвны бэлгэдэл цагаан тагтааг анх тэр л зурж байсан ч амьдралын хэв маяг, үзэл санаа нь их зөрчилтэй нэгэн байсан аж. Кубизмыг үндэслэн сюрреализм, аван­гард урсгалыг зоригтой шүүмж­лэхийн сацуу тэдгээр нь улам бүр эрч хүчийг нь оргилуулж байсан юм.
Паблог 14 нас хүрэхэд аав нь дахин уран зураг оролдоогүй байна. Пабло өөрийн авьяасыг боловс­ролоор бататгахыг зорьсон боловч чадалгүй сургуулиас гарчээ. Ингээд тэр дээрэмчин залуус, янхан хүүхнүүдийн дунд боловсрол олохоор шийдэв. Энэ үед зурсан зургууд нь Барселоны жирийн амьдрал, бухны тулаан, найз нөхдийнх нь хөрөг байлаа. Пабло богино хугацаанд Барселон, Мадридын зургийн ертөнцийг ардаа орхижээ.
Тэрээр 1900 онд анх Парис хот орсон байна. “Би ноён” хэмээн нэрлэсэн өөрийн хөргөө зурж Парисынхны анхаарлыг бардам төрхөөрөө татах үедээ тэр дөнгөж 18 настай байлаа. Гэвч Пабло Парист алдар хүнд, худалдан авагч нарын аль алинаар нь дутаж байв. Тэрхүү хүнд хэцүү, хүйтэн ядуу, үхэл зовлонгийн /түүний нэг сайн нөхөр нь амиа хорлосон/ жилүүдэд Пабло зогсолтгүй ажиллаж байлаа. Энэ үед түүний “Цэнхэр үе” гэж нэрлэгдсэн өлсгөлөн дүртэй, гомдсон мэт боловч сайхан “Сохор” хүмүүс олноор дүрслэгдсэн билээ. “Цэнхэр үе”-дээ тэр эцэгтэйгээ холбоогоо тасалж, эхийнхээ овгоор Пикассо гэж овоглох болжээ. Хожим Францын нэгэн сурвалжлагч түүнээс яагаад эхийнхээ овгийг авсан тухай асуухад Пабло: -Пикассо гэх нь эцгийн овог Рюзи гэхээс илүү сонсголонтой байгаа биз дээ. Түүнээс гадна энэ хоёр “С” бол Матисс, Пуссен, Руссо нарын нэрэнд мөн орсныг бодох л хэрэгтэй гэж хариулж байжээ.
1901 оноос дэлхийн нэгдүгээр дайн хүртэл
1904 онд Пабло Францын Мон­мартр хотод ирэв. Энд түүний анхны хайрын түүх эхэлжээ. Дашрамд дурдахад түүний этгээд сонин амьдралын гол шүтээн нь эмэгтэй хүн байсан төдийгүй уран бүтээлийнх нь онгод, хүч нь болдог байсан юм. Өнгөрсөн зууны их хүн, зураач Пабло Пикассо хувийнхаа амьдралыг урлагаас ерөөс салгаагүй нэгэн билээ. Тэрээр бүтээлдээ эмэгтэй хүний гоо үзэсгэлэн төгс дүр төрх, бэлхүүс, цээж зэргийг өвөрмөц хэлбэрээр дүрсэлдэг байв. Зурагт дүрслэгдсэн хүүхнүүд бүгд их зураачтай ойр дотно байсан эмэгтэйчүүд бөгөөд тэд ихэвчлэн тамлуулсан, зовсон мэт дүртэй байдаг нь учиртай ажээ.
Нэгэн удаа Фернанда Оливье хэмээх сайхан бүсгүй ширүүн бороо өнгөрүүлэхээр Паблогийн урланд санамсаргүй орчихжээ. Бороо зогссоны хойно Оливьег гарах гэтэл нэг гартаа муур барьсан Пабло элдвээр алиалан түүнийг саатуулжээ. Оливьег Паблогийн дотоод гал дө­лийг илтгэсэн үл цавчих хачин харц сандаргажээ. Тэрээр бага зэрэг эсэргүүцсэн боловч… Паблотой есөн жил хамт амьдарсан байна. Тэр хоёр өдөр болгон зураач, найрагчидтай уулзан ярилцаж, шөнөдөө Пикассо зургаа урладаг байлаа.
Ядуу боловч аз жаргалтай байсан амьдралынхаа энэ үед Пабло Фернандад дурласан сэтгэлээ уран зурагтаа “Улаан шаргал” хэмээн нэрлэгдсэн шинэ урсгалаар илтгэж эхлэв. Дараа нь хожмоо алдартай цуглуулагчид болсон Гертруда Стайн гэгч бүсгүй ахынхаа хамт Пикассогийн зургийг худалдан авах бол­лоо. Пикассо Гертрудын үзэс­гэлэнгээр олонтаа очсоор түүний хамгийн хайртай зураач нь болжээ. Герт­руда хөргөө зуруулахаар Пикассо дээр олон орж ирдэг байсан боловч тэрээр будгаа янзалж суусаар бүүр сүүлд өөрийн сэтгэмжээр Гертрудаг зурдаг болжээ. Баг өмсгөсөн эдгээр хөрөг хүмүүст таалагдсангүй.
Харин Пабло “Бүгд л эдгээр хөрөг эзэнтэйгээ адил болсонгүй гэх юм. Энэ бол юу ч биш. Хамгийн чухал нь Гертруда өөрөө хөрөг зураг­тайгаа адилхан болно” гэж ярьжээ. Нээрээ ч түүний ярьснаар болсон гэдэг. Ингээд тэр есөн жил “Маск” хэлбэрийн зургаар оролдож шинэ чиглэл гаргажээ. Энэ хугацаанд Пикассо Брактай учирч, эгэл жирийн урлагийг сонирхож, хэлбэр дүрс­лэлийг хялбарчлан хагаслаж илтгэх оролдлого хийжээ. Үүний үр дүнд ку­бизм үүссэн байна.
Уламжлал ёсоор зургийн арга барилаа сольсон нь гэр орон, ойр дот­ны хүнээ ч солиход хүргэжээ. 1909 онд Фернанда тэр хоёр шинэ байшинд амьдрах болж, энэ үеэс тэдний дурлалын гал унтарч эхлэв.
1912 оноос Пикассогийн зурагт ЭВА үзэгдэх болов. ЭВА гэдэг нь жижигхэн биетэй Марсель Гумберт хэмээх эмэгтэй юм. Харамсалтай нь энэ эмэгтэй Пикассогийн эмх замбараагүй амьдралыг тэвчилгүй 1915 онд сүрьеэгээр нас баржээ. 1917 онд суу билэгт эр маань Рим хотод Ольга Коклова хэмээх нэгэн орос генералын охиныг анхааралдаа авлаа. Ольга балетын урлагаар амжилтад хүрэх боломж байсан боловч алдар нэрд хүрэх замаа золиослон орхиж 1918 онд Пикассотой гэрлэжээ. Ингээд тэд Парисын өртөг ихтэй байранд суурьшив. Мөн л зураачийн арга барил өөрчлөгдөж, дахин өөр хүний төрхийг зурах боллоо. Харин энэ удаад тэдгээр нь сонгодог үзэмжтэй болсон байлаа.
Кубизм холдсон нь (1916-1924 он)
1921 онд хүү Паоло нь төрж, Пикассогийн уран бүтээлд “эх үр”-ийн сэдэв зонхилох болов. Тэр хүүгээ хайрлан энхрийлж, Арлекиногийн хувцастайгаар зур­даг байлаа. Гэвч Паоло өсч том болоход нь Пикассогийн сонирхол буур­ч анхаарахаа больжээ. Паоло буруу замд орж мансууруулах бодис хэрэглэж яваад эрдэнэсийн дэлгүүр ухсан хэргээр баригдсан байна.
Пикассо 1927 онд метроноос гарч явсан 17 настай шаргал үстэй охиныг ажиглажээ. Пикассо түүний төгс үзэсгэлэнг хармагцаа биширсэн гэдэг. Тэгээд шууд гараас нь шүүрч бариад “Би Пикассо байна. Хоёулаа гайхамшигт зүйлсийг хийе” гэжээ. Тэр үед Мари Терез Вальтер урлаг, уран зураг огт сонирхдоггүй, Пикассо гэж хэн байдгийг ч мэддэггүй бай­жээ. Гэвч зураачийн өөрийг нь гэсэн өвөрмөц хүсэлд аргагүй автсан байна. Энэ мөчөөс Ольга, Мари Терез хоёр жинхэнэ дайснууд болцгоов. Пабло амралтын өдрүүдийг эхнэр хүүхэд­тэйгээ өнгөрөөх боловч цаг ямагт Мари Терезтэй учирдаг байлаа. Пикассо Маритай байхдаа жинхэнэ эротизмыг мэдэрч, эдэлдэг байлаа.
1974 онд нэгэн сурвалжлагч Мари Терезээс Пикассо хэрхэн ажилладаг байсан тухай асуухад, “Тэр эхлээд эмэг­тэй хүнийг хүчирхийлдэг, да­раа нь зургаа зурдаг байлаа. Цаа­дах эмэгтэй нь хэн байхаас шалтгаалахгүйгээр тэр ямагт ингэж л ажил­­лах хүчээ олдог байсан” гэжээ. 1935 он хүртэл Пабло Ольгатай амьдарч байхад нь Мари үргэлж ха­жууд нь байж уран зургуудад нь дүрслэгддэг байв.
1935 онд Мари Терез охин Майягаа төрүүлж, Пикассо дахин хүүхдэд хайр халамжаа зориулан, ахиад л эхийг нь тоохоо больж эхлэв. Мари, Пабло хоёр долоо хоног­т хэд хэдэн удаа уулзаж, хайрын захидал бичилцэж байсан боловч Пикассогийн анхаарлыг сюр­реалистуудын шүтээн болсон зураач бүсгүй Дора Маар татах болжээ. Тэр хоёр Парисын кафед байнга уулзаж, Пикассо хүүхний хар үс, сайхан уруул, эршүүд занд нь хэт дурласан байна. Ингээд зургуудад нь шинэ дүр, чичирхийлж долгионтсон шинэ өнгө гарч ирлээ. Дора улс төр сонирхдог, Пикассог коммунист болгохыг хичээдэг байв.
1944 онд насан өндөр болсон боловч зургууд нь нэлээд эротик өнгө аястай болж эхэлжээ. Тэртээ нэгэн цагт Гертруда Стайн хөрөгтэйгээ адилхан болсон шиг Жаклин бас эзэндээ үнэнч дорнын хүүхэн шиг номхон хүлцэнгүй, тэнэгдүү бүсгүй болж хувирсан байна. Зөвхөн 1960 онд тэрээр Пикассогийн зурагт 160 удаа дүрслэгджээ.
Пикассо Каннд амьдрах болсноор гадаад ертөнцөөс харьцаагаа бараг тасалжээ. Бүгд л үүнд хартай Жаклиныг буруутгаж байлаа. Тэр л дөрвөн хүүхэд, таван ачийг нь аавтай нь уулзуулдаггүй гэнэ гэж ярьцгааж байв. 1963 онд Клод, Палома хоёр аавынхаа төрсөн өдрийг хамт тэмдэглэсэн нь бараг сүүлчийн уулзалт нь байжээ. Үүнээс хойш тэр хоёр Пикассогийн ордны хаалгаар ганц ч удаа орж чадаагүй байна. Клод шинэхэн ханилсан америк эхнэртэйгээ ирээд ч орж чадсангүй. Хамгаалалтынхан нь эзнээ үргэлж гэртээ алга гэдэг байлаа. Нэгэн удаа ач хүү Паблито руу нь нохой тавьжээ… Яалтай ч билээ дээ. Жаклин зөвхөн нөхрийнхөө тушаалыг биелүүлж байв. Тийм гайхамшигт хүнээс гарамгүй бүдүүлэг, боловсон бус гэхэд багадахаар этгээд авир нь Пикассог олон сайн хүнийг өөрөөсөө дөлөхөд хүргэдэг байсан. Гэхдээ л түүнд урьдийн адил бүсгүйчууд ухаанаа алдтал дурладаг, уран бүтээлийнх нь сахиусан тэнгэрүүд хэвээрээ л байлаа. Нас өндөр гарсан ч бүтээлүүд нь уран зургийн ертөнцийн жинэхэн шуугиан болж Испанийн нэрийн хуудас болдог байсан юм. Гэвч байдал өөрчлөгдсөн. Яваандаа улам бүр ертөнцөөс тасрах болов.
Пикассод 92 хүртлээ ажиллахын тулд чимээгүй тайван орчин, Жаклин хоёр л хэрэгтэй байжээ. “Надад хийх зүйл маш их байна. Гэтэл амьдрах хугацаа маш бага үлдлээ” гэж тэр ярьж байв. Түүний үхэхдээ айж, харамсч байсан зүйл нь зураг, урлан болоод эмэгтэй хүнээс салах явдал байлаа. Нэгэн удаа Пабло Франсуазе Жилод “Намайг үхэхээр усан онгоцны сүйрэл болно. Тэр том онгоц живэхлээр түүний хамт олон хүн үхэх болно” гэжээ.
Амьдралын сүүлийн жилүүд (1945-1973 он)
Хорьдугаар зууны аугаа зураачид болох Матисс, Пуссен, Руссогийн дэргэд тэрээр өөрийн урлагийн сүмбэр уулыг босгож чадсан билээ. Нөгөөтэйгүүр бараг бүтэн зуун жил наслахдаа бусад аугаа зураачдыг бодвол баян чинээлэг, элбэг хангалуун амьдралтай нэгэн байснаараа ихээхэн онцлог хүн байлаа.
Цахим холбоос
Ангилал:Испанийн уран зураач Ангилал:Испанийн уран барималч Ангилал:Керамикч Ангилал:Кубизмын уран бүтээлч Ангилал:Парисын уран зураач Ангилал:Ардчилсан Германы Урлагийн Академийн гишүүн Ангилал:Лениний нэрэмжит олон улсын энхтайвны шагналтан Ангилал:Парисын хүндэт иргэн Ангилал:Францын Коммунист Намын гишүүн Ангилал:Малагагийн хүн Ангилал:Испаничууд Ангилал:1881 онд төрсөн Ангилал:1973 онд өнгөрсөн
Хагос Гебрхивет
Хагос Гебрхивет (Hagos Gebrhiwet, 1994 оны тавдугаар сарын 11-нд төрсөн) нь Этиопын холын зайн гүйгч бөгөөд залуучуудын дэлхийн дээд амжилтыг 5000 метрийн зайд (12:47:53) эзэмшдэг.
Гебрхивет 2012 оны Даймонд лигийн тэмцээнд 5000 метрийн зайд мөнгөн медаль хүртэж улмаар 2012 оны олимпт арваннэгдүгээр байрт шалгарч байв.
Холбоос
Ангилал:Этиопын 3000 метрийн гүйгч Ангилал:Этиопын 5000 метрийн гүйгч Ангилал:Этиопын задгай талбайн гүйгч Ангилал:Этиопын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Этиопын олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Этиопчууд Ангилал:1994 онд төрсөн
Булган сум (Өмнөговь)
Булган сум — Монгол улсын Өмнөговь аймгийн харъяат сум.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Өмнөговь аймгийн сум
Улсын төсөв
Улсын төсөв гэдэг нь нийгэм, эдийн засгийн зорилгыг хэрэгжүүлэх хэрэгсэл бөгөөд улсын мөнгөн хөрөнгийн төвлөрсөн хуримтлалыг бий болгож хуваарилж буй явдлыг хэлнэ. Өөрөөр хэлбэл парламентаас баталж, Засгийн газар бүрдүүлэн зарцуулдаг мөнгөн хөрөнгийг хэлдэг. Улсын төсвийн нийт орлогыг дотор нь: 1. Урсгал орлого 2. Тусламжийн орлого гэж 2 ангилдаг. Улсын төсвийн урсгал орлого - цэвэр дотоод эх үүсвэрээс бүрдэх бөгөөд а. татварын орлого, б. татварын бус орлого гэж ангилдаг. Улсын төсвийн тусламжийн орлого - гадаад орон, олон улсын байгууллагын буцалтгүй тусламжийн орлогоос бүрддэг. Улсын төсвийн нийт зарлагыг дотор нв: 1. Урсгал зардал 2. Хөрөнгийн зардал 3. Эргэж төлөгдөх цэвэр зээл гэж ангилдаг.
Төсөв гэж юу вэ?
1.   Төсөв, түүний эдийн засгийн мөн чанар 2.   Төсвийн орлого, түүний бүтэц, бүрэлдэхүүн 3.   Төсвийн зарлагын мөн чанар, түүний гүйцэтгэх үүрэг 4.   Төсвийн алдагдал, улсын өр тэдгээрийн удирдлага
1.   Төсөв, түүний эдийн засгийн мөн чанар Төрөөс өөрийн үүргийг гүйцэтгэх чухал хэрэгсэл болгож төсвийг ашиглагдагтай уялдуулж үзвэл төрийн үүсэлтэй холбогдож төсөв анх бий болсон гэж үзэх бүрэн үндэстэй юм. Дэлхийд анх удаа Англи улс төсөв зохиож түүнийгээ хууль тогтоох байгууллагаар батлуулан хэрэгжүүлж эхэлсэн байдаг. 1686-1689 оны Английн хөрөнгөтний хувьсгалын дараагаар олон нийтийн шаардлагын дагуу Английн хатан хаан арга буюу ард иргэдээс авах татварын хэмжээг парламенттай зөвшилцөн тогтоож байж болсон байна. Хувьсгалын өмнөх Монгол улсад өөрийн гэсэн улсын төсөв байгаагүй. Зөвхөн 1921 оны ардын хувьсгалын дараа Ардын засгийн газар өөрийн төсвийг зохиож эхэлсэн бөгөөд улмаар 1925 оноос Улсын Их Хурлаар батлах болсон байна. 1921 онд анх төрийн таван яам байгуулсны нэг нь Сангийн яам байсан бөгөөд тус яамны үндсэн нэг үүрэг нь төсөв зохиох, түүнийг хэрэгжүүлэх явдал байсан юм. Ардын засгийн газар 1927 он хүртэл зөвхөн улсын төсөв зохиож байсан байна. Улсын гуравдугаар их хурал 1926 онд орон нутгийн төсөв зохиох тухай журам баталж, хошууны ноёдоос дураараа ард иргэдээс элдэв татвар, өргөл барьц авахыг хориглосон байна. 1927 оноос орон нутгийн улсын төсвийн бүрэлдэхүүн хэсэг болгон зохиож байх болсон байна. Өөрөөр хэлбэл энэ үеэс Монгол улсын төсөв нь улсын ба орон нутгийн төсвөөс бүрдэх болжээ. 1921 онд анх төсвийн орлого 1,7 сая төгрөг байсан бол 1929 онд 19,9 сая төгрөг болж өсчээ.
Төр засгийн зүгээс өөрийн үндсэн үүргээ гүйцэтгэхийн тулд иргэд, байгууллага, аж ахуйн нэгжийн орлогын тодорхой хэсгийг улсын төсөвт төвлөрүүлж, түүнийг үйлдвэрлэлийн болон үйлдвэрлэлийн бус хүрээний хэрэгцээнд зориулан дахин хуваарилахтай холбогдсон мөнгөний харилцааг төсөв гэнэ. Хэлбэрийн хувьд төсөв нь орлого, зарлагын төсөвлөсөн хөрөнгөөс бүрдэх бөгөөд жил бүр хууль тогтоох дээд байгууллагаар түүнийг баталснаар төсөв нь хуулийн хүчин төгөлдөр санхүүгийн баримт бичиг болно. Төсвийн бүтцийг бүрдүүлж байгаа улсын ба орон нутгийн нэгж, хэсгүүдийн төсвийн тогтолцоог төсвийн систем гэнэ. Төсвийн бүтцийг хуульчлан тогтоох ба түүнд төсвийн ангилал, төсвийн эрх, төсвийн тодотгол зэрэг ойлголтууд хамаарна. Мөн төсвийн бүтцэд орлого, зарлагыг улсын болон орон нутгийн төсвийн хооронд хуваарилах, төсвийн тэгшитгэл хийхтэй холбогдсон асуудал орно. Төсөв зохиох, батлах, түүнийг хэрэгжүүлэх талаар төрийн захиргааны төв, орон нутгийн байгууллагын эрх, үүргийг хуульчлан тогтоохыг төсвийн эрх гэнэ. Төсвийн систем, төсвийн бүрэлдэхүүн нь тухайн улсын төрийн байгуулалтын тогтолцооноос шууд хамаарна. Засаглалын эрхийг төв болон орон нутгийн засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн хооронд хуваах зарчмын дагуу дэлхийн улсууд бүгд найрамдах, холбооны тусгаар улсуудын холбооны гэсэн төрийн байгууллын бүтэцтэй байдаг. Бүгд найрамдах улсад нэг үндсэн хууль үйлчилж, төр захиргааны болон эрх зүйн нэгдсэн тогтолцоотой байдаг ба төсвийн систем нь улсын ба орон нутгийн гэсэн хоёр хэсгээс бүрдэнэ. Холбооны улсын хувьд бие даасан үндсэн хуультай төр, захиргаа хууль зүйн тогтолцоо бүхий олон бүгд найрамдах улсаас холбооны улс бүрэлдэх тул төсвийн систем нь гол төлөв гурван хэсгээс бий болдог байна. Үүнд холбооны улсын төсөв, холбооны гишүүн бүгд найрамдах улсуудын төсөв, орон нутгийн төсөв тус тус болно. Харин тусгаар тогтносон улсуудын холбоо нь өөрийн гэсэн нэгдсэн төсөвтэй байдаг. Төсвийн орлого нь тус холбоонд орсон тусгаар орнуудаас холбооны төсөвт оруулах хувь хөрөнгөөс бүрддэг байна. Монгол улс нь бүгд найрамдах засаглал бүхий улс учир Монгол улсын төсөв нь улсын төвлөрсөн төсөв, орон нутгийн төсвөөс бүрдэнэ. Төсөв нь төр, засгийн зүгээс эдийн засгийн үйл амьдралд хөндлөнгөөс оролцох нэг зэвсэг болдог байна. Үндэсний орлогын тодорхой хэсгийг улсын төсөвт төвлөрүүлэн түүнийг төрийн бүх шатны албан хаагчдын цалин хөлс болон тэтгэвэр, тэтгэмжийг нэмэгдүүлэхэд зарцуулах, эдийн загсийн тодорхой салбарт хөрөнгө оруулалт хийх, шинжлэх ухааны тодорхой салбарыг дэмжих зэргээр төрөөс эдийн загсийн амьдралд төсвөөр дамжиулан оролцдог. Мөн шинэ захзээл олж авах, зарим салбарт гадаад орнуудтай өрсөлдөх, өөрийн найдвартай түнш орнуудад санхүүгийн дэмжлэг үзүүлэх, худалдаа, эдийн засгийн хамтын ажиллагаа хөгжүүлэх зэргээр гадаад орны эдийн засагт хөндлөнгөөс оролцоход төсөв чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.
Үүнд: 1.   Үндэсний орлого болон ДНБ-ийг дахин хуваарилах 2.   Төрийн эдийн засгийн хөгжлийг дэмжих, зохицуулах хэрэгсэл болох 3.   Төрийн нийгмийн бодлогыг санхүүгийн эх үүсвэрээр хангах 4.   Улсын төсвийг бүрдүүлэх, төсвийн хөрөнгийн зарцуулалтанд тавих хяналтыг хэрэгжүүлэх. Өөрөөр хэлбэл төсөв нь төрийн санг бүрдүүлэх үүрэг, төсвийн хөрөнгийг хуваарилах зарцуулах, хяналтын үүрэг, зохицуулалтын гэсэн үүрэг гүйцэтгэнэ. Улсын төсөв нь тодорхой хугацааг хамарч зохиогдож, хэрэгждэг бөгөөд энэ хугацааг төсвийн жил гэнэ. Ихэнх улсууд улсын төсвөө нэг жилийн хугацаатай зохиодог. МУ-н төсвийн жил нь хуанлийн хугацаатай давхцдаг. Улсын төсөвт тухайн жилд төр засгийн зүгээс хэрэгжүүлж эдийн засаг, нийгмийн бодлогын чанартай арга хэмжээнүүд тусгагдах бөгөөд түүнийг төсвийн бодлого гэнэ. Төсвийн зарлагын хэмжээ болон аж ахуйн нэгж, иргэдийн төсөвт төлөх татварын хувийг өөрчлөх замаар эдийн засаг дахь эрэлт, нийлүүлэлтийн тэнцвэрт байдалд зохицуулалт хийх явдал төсвийн бодлогод чухал байр эзэлдэг билээ.
Төсвийн бодлогыг нөлөөлөх үр дагаварын байдалтай нь уялдуулж өргөтгөх (экстенсивный), хязгаарлах (рестриктивный) гэж хоёр ангилна. -   Төсвийн зарлагыг нэмэгдүүлж, татварын хувь хэмжээг бууруулахад чиглэсэн буюу өргөтгөх нөлөө бүхий төсвийн бодлогын үр дүнд эдийн засгийн хямралыг гэтлэн давж, эдийн засгийн өсөлтийг түргэтгэх боломжтой. Энэ нь төсвийн өргөтгөх нөлөө бүхий бодлого юм. -   Төсвийн хязгаарлах нөлөө бүхий бодлого нь төсвийн зарлагыг бууруулж, татварыг нэмэгдүүлэхэд чиглэдэг бөгөөд энэ бодлогын үр дүнд инфляцийг бууруулж, бизнесийн таатай орчин бүрдэх боломжтой. Төсвийн бодлогын дээр дурдсан хоер аргын аль нэгийг дангаар нь бус гагцхүү мөнгө зээлийн бодлогын холбогдох механизмтай нягт уялдуулан хэрэглэсэн нөхцөлд үр дүнтэй арга хэмжээ болдог болно. Төсвийн өргөтгөх үйлчилгээ бүхий бодлогыг мөнгөний нийлүүлэлтийг хязгаарлах арга хэмжээтэй хослуулан явуулахгүй бол инфляци өсөх сөрөг үр дагавартай болно. Мөн хязгаарлах үйлчилгээ бүхий бодлогыг мөнгө зээлийн хатуу арга хэмжээтэй хослуулан хэрэгжүүлбэл эдийн засагт сөрөг үр дагаврууд гарч эдийн засгийн хямралт байдалд хүрэх магадлалтай байдаг байна.
Олон улсын практикт төсвийн орлого, зарлагыг тооцож төлөвлөхөд дараахь гурван аргыг хэрэглэдэг болно. Үүнд: • Автомат арга • Мажорицын ба минорацийн арга • Шууд үнэлгээ өгөх арга. Автомат арга. Төсвийн орлого, зарлагын зарим зүйл ангийн хэмжээг дараагийн жилд өөрчлөхгүйгээр төсөвт шууд тусгахыг автомат арга гэнэ. Мажорицын ба минорацийн арга. Төсвийн гүйцэтгэлийн олон жилийн тухайлбал, 10-15 жилийн тайлан дээр үндэслэж орлого, зарлагын өсөлт, бууралтын чиг хандлагыг тодорхойлж, төсвийн төлөвлөлтөд ашиглана. Төсвийн гүйцэтгэлийн олон жилийн чиг хандлагыг үндэслэн тогтоохыг хэлнэ. Олон жилийн судалгааны дагуу орлого, зарлага өсөх хандлагатай бол мажорицын, хэрэв судалгааны дагуу орлого, зарлага буурах чиглэлтэй бол минорацийн гэж тус тус нэрлэдэг болно. Шууд үнэлгээ өгөх арга. Зах зээлийн тухайн үеийн нөхцөл, үнэ ханшийн байдалд судалгаа хийж, үнэлгээ өгч төсвийн орлого, зарлагын хүлээгдэж байгаа гүйцэтгэлийг тооцох, эсвэл орлого, зарлагыг шууд тооцох явдал энэ аргын гол зарчим мөн. Улсын Их Хурлаас 1992 онд Монгол Улсын төсвийн тухай шинэ хуулийг баталсан нь зах зээлийн харилцаанд шилжих үеийн төсвийн харилцааг зохицуулсан эрх зүйн тулгуур акт болсон байна. УИХ-аас 2002 онд уг хуулийг шинэчилж, Монгол улсын нэгдсэн төсвийн тухай хуулийг баталсан байна. Энэхүү хууль нь улсын нэгдсэн төсөв, төсвийн захирагчийн эрх, үүрэг, төсвийн орлого, зарлагын ангилал, төсвийн гүйцэтгэлийг зохион байгуулах, тайлагнах, төсвийн бүртгэлтэй холбогдсон харилцааг зохицуулна. Монгол улсын нэгдсэн төсвийн тухай хууль, төсвийн байгууллагын удирдлага, санхүүжилтийн тухай хууль болон тэдгээртэй нийцүүлэн гаргасан хууль эрхийн актууд нь төсвийн тухай хууль тогтоомжийг бүхэлд нь бүрдүүлж байна. '
Зах зээлийн харилцааны үеийн Монгол Улсын төсвийн систем нь дараахь үндсэн зарчмуудад тулгуурлан хөгжиж байна. Үүнд: