cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Оргил (дуучин)
Хөгжмийн замнал
Оргил багаасаа хөгжмийн гэр бүлд өссөн. Оргилын ээж дуу хөгжмийн багш мэргэжилтэй. Багадаа өвөө эмээ дээрээ өссөн. Өвөө нь Жамъян хуурчийн анхны шавь Балжир гэж хүн байсан. Эмээ нь Төмөр замын соёлын ордонд шанз тоглодог байжээ. Оргил багаасаа тамирчин болох мөрөөдөлтэй байсан бөгөөд жудогоор хичээллэж байгаад хөлдөө гэмтэл авсанаас хойш дахин хичээллэхээ больсон юм. 10 жилдээ сургуулийнхаа найрал дуунд дуулдаг, урлагийн үзлэгт хип-хоп хамтлагаараа орж дахилтыг нь дуулдаг байсан.
Бид4
Оргил нь "Боловсрол суваг" телевиз, "B Production" хамтран зохион байгуулсан "Камертон-2" шоуны ялагчдын нэг. Нийт 700 гаруй оролцогчидтой таван сар үргэлжилсэн шоунаас өөрсдийн авъяас чадвар, хүч хөдөлмөрөөр Д.Зориг, Б.Оргил, Б.Замбалгарав, Б.Баярмандах нар шалгарч, "Бид4" хамтлагийг байгуулсан бөгөөд 2014 оны 6-р сарын 27-д анхны таван дуутай EP цомгоо хамтлагийн нэрээр нэрлэн B Production-с гаргасан.
Voice шоу
2018 онд The Voice of Mongolia шоуны нэгдүгээр улиралд оролцон гуравдугаар шатанд хасагдсан.
The Voice шоуны үзүүлбэрүүд
Гэр бүл
Оргил эхнэр, охины хамт амьдарч байна.
References
<references group="" responsive="1"> Ангилал:1990 онд төрсөн Ангилал:Монголын дуучин
Монголын хүнсчдийн холбоо
Монголын хүнсчдийн холбоо нь Монгол Улсад үндэсний хүнсний үйлдвэрийг хөгжүүлэх, хүнсний бодлого, аюулгүй байдал, чанартай холбоотой асуудлаар төр, засгийн байгууллагуудтай хамтран ажиллах, үзэсгэлэн, яармаг зохион байгуулах, төсөл хөтөлбөр хэрэгжүүлэх зорилготой, 2018 оны 8 сарын 28-нд улсын бүртгэлд бүртгэгдсэн төрийн бус байгууллага юм.
Удирдлага
Ангилал:Монголын төрийн бус байгууллага
Хүлээлтийн хугацаа (Компьютерийн ухаан)
Компьютерийн ухааны хүлээлтийн хугацаа (англиар: Waiting time) гэх ойлголт нь төв процессорын хугацаа хуваарилах үйл явцтай холбоотой ойлголт юм.
Төв процессорын хугацаа хуваарилах алгоритм нь оролт, гаралтын үйлдэл хийх болон гүйцэтгэлд зарцуулах хугацаанд нөлөөлдөггүй. Харин гагцхүү програмын үйлдлүүд бэлэн дараалалд хүлээх хүлээлтийн нийт хугацаанд нөлөөлөх боломжтой. Өөрөөр хэлбэл төв процессорын хугацаа хуваарилах алгоритм нь ямар зохиогдсоноос
шалтгаалан нэг програмын нэгж үйлдлийн цикл хэр их хүлээлтийн хугацаатай байх нь тодорхойлогдох юм.
Холимог засаглалын систем
Холимог бүгд найрамдах улс. Төрийн тэргүүн, засгийн газрын тэргүүний бүрэн эрхийг өөр өөр субъект (ерөнхийлөгч, ерөнхий сайд) хадгалж, засгийн газрыг ерөнхийлөгч байгуулж, парламентын өмнө хариуцлага хүлээдэг төрийн удирдлагын ардчилсан хэлбэр мөн.
Ангилал:Засаглал Ангилал:Бүгд Найрамдах Улсын хэлбэр Ангилал:Улсын ерөнхийлөгч
Мухаммед ил хаан
Намтар
1335 онд Абу Саид хаан нас барснаар тус улсад дотоодын үймээн самуун дэгдсэн. 1338 оны 7 сарын 26 нд Али падишах ба түүний тоглоомын хаан Муса нарыг ялсны дараа Табриз хотод түүнийг Ил хаан болгосон юм. Хасан Бузург ноён Багдад хотод сууж, цэргийн эрхийг атгаж, гол эрх мэдлийг барьж байсан бол Мухаммед хаан бол зөвхөн Хүлэгү хааны удмын хүн учраас хаан суусан нэр төдий хүн байжээ. Хэдхэн жилийн дараа баруун Персийг дайлахаар төлөвлөсөн. Гэтэл Чупаний угсааны Хасан Күчэк ноён бослого гаргаж, 1339 оны 7 сарын 16 нд Алагтаг гэх газарт Хасан Бузург ноён, Мухаммед ил хан нарын цэргийн хүч ялагдаж, улмаар Мухаммед ханыг цаазалсан. 1339 онд Сати бэхи нь баруун хойд Персийн нутгийг хяналтандаа оруулсан ил хан болжээ. 1339 онд Гайхату хаан ач хүү Жахантөмөрийг Хасан Бузург ноён тоглоомын ил хаан болгосон.
Чупан ангилал:1339 онд өнгөрсөн Ангилал:Ил хан
Төр ёс
Төр ёс - төрийг барих, засах ухаан, соёлын нийлбэр цогц мөн. Харин төр хэмээх ойлголт нь төр ёсны биежсэн хэлбэр, илрэх дүр төрх юм. Үүгээр эл хоёр ойлголтын нэгдэл хийгээд ялгааг тодорхойлно. Монголын төр ёс дорно дахины соёлын хүрээнд үүсвэрлэн хөгжиж, уламжлагдан боловсорчээ. Ангилал:Нийгмийн ёс зүй Ангилал:Улс төрийн философи
Сэм Воукс
Сэмюэл Майкл Воукс (Samuel Michael Vokes), Сэм Воукс (Sam Vokes) — Англид мэндэлсэн Уэльсийн хөлбөмбөгчин бөгөөд английн «Бернли» болон Уэльсийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2012 оны долоодугаар сарын 31-нд Воукс Чэмпионшипийн «Бернли» багт элсэн гурван жилийн гэрээ байгуулав.
Шигшээ
Англид мэндэлсэн Сэм Воукс Уэльс өвөө Майкл Финчийг хүндлэн шигшээг нь сонгожээ. 2007 оны хоёрдугаар сарын 6-нд Уэльсийн залуучуудын шигшээн өмнөөс Хойд Ирландын эсрэг ЕАШТ-д анх гараалсан ба Үндсэн шигшээд 2008 оны тавдугаар сарын 28-нд Исландын эсрэг анх гараалав. 2008 оны есдүгээр сарын 6, 2010 оны ДАШТ-ий сонгонд Азербайжантай тоглоход Воукс анх гоолдсон.
Гадны холбоос
Ангилал:Уэльсийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Борнмут багийн тоглогч Ангилал:Вулверхэмптон Уондерерс багийн тоглогч Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Бристоль Сити багийн тоглогч Ангилал:Шеффилд Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Лидс Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Норвич Сити багийн тоглогч Ангилал:Брайтон энд Хоув Альбион багийн тоглогч Ангилал:Бернли багийн тоглогч Ангилал:Уэльсчүүд Ангилал:1989 онд төрсөн
Фулбрайтын хөтөлбөр
Фулбрайтын хөтөлбөр (англи. Fulbright Program), дотор нь Фулбрайт - Хейсийн хөтөлбөр (англи. Fulbright–Hays Program), 1946 онд байгуулагдсан боловсролын тэтгэлэгт хөтөлбөр. Энэ хөтөлбөр АНУ-ын Арканзас мужаас сонгогдсон сенатор Жеймс Уильям Фулбрайтын санаачилгаар бий болсон. Энэхүү хөтөлбөр нь АНУ-ын иргэд бусад орны иргэд хоорондын харилцааг бэхжүүлэх зорилгоор Төрийн департаментаас санхүүжүүлдэг байна.
Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг
Испанийн Өөртөө Засах Нийгэмлэг (Comunidades Autónomas гэдэг нь Испани улс дахь 17 нутаг дэвсгэрийн нийгэмлэгийг нэрлэх бөгөөд эдгээр нь бусад улсын мужтай адил юм. 1978 оны Испанийн Үндсэн Хуулийн 2-р зүйлд Испани Улс нь «Үндэстэн ба Муж/Бүс нутгаас» бүрдэнэ хэмээн заасан байдаг.   Тиймээс өөртөө засах нийгэмлэгүүд нь өөртөө засах улсын статутыг эдлэн хууль тогтоомжоо гарган хэрэгжүүлэх эрхээр хангагдсан байна. Эдгээр эрх зүйн алийг хэрэгжүүлэх нь нийгэмлэгээс нийгэмлэгт буюу мужаас мужид харилцан адилгүй байдаг.
Фулбрайтын хөтөлбөр
Уг хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлснээс хойш гадаадын 46,800 эрдэмтэн АНУ-ын их дээд сургуулиудад судалгаа хийж, багшилж, 45,200 гаруй Америкийн эрдэмтэн гадаадад ижил төстэй үйл ажиллагаа эрхэлж байна. Жил бүр Фулбрайтын хөтөлбөр нь бусад орноос АНУ-д ирсэн 800 орчим эрдэмтдэд тэтгэлэг олгодог. Одоогоор Фулбрайтын хөтөлбөр дэлхийн 155 оронд үйл ажиллагаагаа явуулж байна.
Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг
Испанийн үндсэн хуулийн VIII зүйлийн 143 ба 151-р зүйлд 17 мужийн бүрдэл хэсэг ба тэдгээрийн оршин тогтнолыг зохицуулж өгсөн байна. 17 өөртөө засах мужийн 7 нь зөвхөн нэг аймгаас бүрддэг бол үлдсэн нь хэд хэдэн (ес хүртэл) аймгаас бүрдэнэ. Үүн дээр Сеута ба Мелилья гэх хоёр өөртөө засах хотууд (ciudades autónomas) нэмдэгдэнэ. Испани бол холбооны улс биш харин төвлөрсөн бус нэгдмэл улс юм.
Эшлэл
өөртөө засах нийгэмлэг
Фулбрайтын хөтөлбөр
Фулбрайтын хөтөлбөрийн санхүүжилтийн үндсэн эх үүсвэр нь АНУ-ын Конгрессоос Төрийн департаментад жил бүр хуваарилдаг санхүүжилт ажээ.
Монгол дахь Фулбрайтын хөтөлбөр
АНУ-ын Засгийн газрын санхүүжилттэй Фулбрайтын Оюутны хөтөлбөр нь Монгол Улсад 1995 оноос, Монгол Улсын Засгийн газрын санхүүжилттэй хөтөлбөр 2011 оноос хэрэгжиж эхэлсэн ба 2022 оноос хоёр засгийн газрын санхүүжилттэйгээр нэгдсэн сонгон шалгаруулалт явагдаж эхэлсэн ба жилд нийт 13-15 оюутан хамруулж байна.
Хөтөлбөрт хамрагдагчдад тавигдах үндсэн шалгууруудад:
АНУ-д өмнө нь ямар нэг байдлаар зорчиж байгаагүй буюу цөөн удаа зорчсон оролцогчид давуу талтай. АНУ-ын ногоон карт эзэмшигч монголчууд өргөдөл гаргах эрхгүй болохыг анхаарна уу.
Жалбуугийн Чойнхор
Жалбуугийн Чойнхор (1944 оны нэгдүгээр сарын 15-нд Сэлэнгэ аймгийн Баруунбүрэн суманд төрсөн)- Монголын Улсын Гадаад харилцааны дэд сайд, тэргүүн дэд сайдаар ажилласан ахмад дипломат, яруу найрагч, орчуулагч.
Батын Дорж
Батын Дорж (* 1914 оны 9 сарын 17, Завхан аймгийн Алдархаан сум; † 1982 оны 7 сарын 23) нь БНМАУ-ын Улсын баатар, анхны Армийн Генерал (1971 онд), цэргийн зүтгэлтэн, улс төрч, элчин сайд зэргийн нэр хүндтэй ажлыг нэр төртэйгээр биелүүлж явсан хүн юм.
Жалбуугийн Чойнхор
Боловсрол
Батын Дорж
Намтар
Засгийн газрын шийдвэрээр 1940-1948 он хүртэл баруун хязгаарыг тохинуулах тусгай группийн командлагчаар томилогдон, улсын хил цөмөрсөн Гоминдан, Османы дээрэмчдийг устгах, Ховд, Баян-Өлгий, Говь-Алтайн иргэдийн амь нас, эд хөрөнгийг хамгаалах, хилийн чанадад тусгай ажиллагаа зохион байгуулах үүргийг амжилттай биелүүлжээ.
Жалбуугийн Чойнхор
Жалбуугийн Чойнхор нь олон улсын харилцаа, дипломатын мэргэжилтэй.
Батын Дорж
Дурсгал
1982 оны 260-р зарлигаар хилийн 0130-р ангийг түүний нэрэмжит болгожээ.
KFC
KFC (Kentucky Fried Chicken-монгол. Кентаки шарсан тахиа ) нь Кентукки мужийн Луисвилл хотод төвтэй, шарсан тахианы махаар мэргэшсэн Америкийн түргэн хоолны рестораны сүлжээ юм. Энэ нь дэлхийн 150 оронд 22,621 байршилтай, McDonald's-ийн дараа орох хоёр дахь том рестораны сүлжээ (борлуулалтаар хэмжигддэг) юм. Yum! Brands, Pizza Hut болон Taco Bell сүлжээг эзэмшдэг рестораны компани.
Жалбуугийн Чойнхор
1964-1965 онд МУИС-ийн Англи хэлний ангийг,
1965-1970 онд Москвагийн Олон улсын харилцааны дээд сургууль - МГИМО,
1987 онд ЗХУ-ын Гадаад явдлын яамны дэргэдэх Дипломат Академийг тус тус төгссөн. Тус Академийг төгсөхдөө Монгол улсын гадаад бодлогын сэдвээр нэгэн сэдэвт зохиол бичиж түүхийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан.
Англи, орос, франц хэлтэй.
Ажилласан байдал
1968 -1969 онд НҮБ-ын дэргэд суугаа Монгол улсын Байнгын Төлөөлөгчийн Газарт жижүүр-орчуулагч;
1970 -1972 онд Гадаад явдлын яамны Олон улсын байгууллагын хэлтэст референт, атташе;
1972 -1975 онд Женев дэх НҮБ-ын салбар байгууллагын дэргэд суугаа Монгол улсын Байнгын Төлөөлөгчийн Газарт атташе, хоёрдугаар нарийн бичгийн дарга;
1975 - 1985 онд ГЯЯ-ны Олон улсын байгууллага, Хэвлэл мэдээлэл, Төлөвлөлт боловсруулалтын хэлтэст хоёр, нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга, мөн хугацаанд Монголын Парламентын Бүлгэмийн нарийн бичгийн даргын ажлыг хавсран гүйцэтгэсэн;
KFC
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын аж ахуйн нэгж Ангилал:1930 онд байгуулагдсан Ангилал:Кентакки
Жалбуугийн Чойнхор
1987-1990 онд ГЯЯ-ны Азийн хэлтсийн дарга, яамны Коллегийн гишүүн;
1990-1992 онд МАХН-ын Төв хорооны гишүүн;
1990-1995 онд ГЯЯ-ны нэгдүгээр орлогч сайд, Гадаад харилцааны дэд сайд, тэргүүн дэд сайд; Мөн хугацаанд ЮНЕСКО-гийн Монголын Үндэсний Комиссийн даргаар ажилласан.
1995-2003 онд Монгол Улсаас АНУ-д суугаа Элчин сайд.
2014-2016 онд Гадаад Хэргийн Яамны Тусгай үүрэг гүйцэтгэгч Элчин сайд зэрэг албан ажил үүрэг гүйцэтгэж байжээ.
Төрийн шагнал, одон медаль, цол
Батын Дорж
Дурсгал
Хөшөөг нь төрсөн нутаг Завхан аймгийн Алдархаан сум, Завхан аймгийн Улиастай хот, Ховд аймгийн Үенч суманд тус тус босгосон.
Ангилал:БНМАУ-ын баатар Ангилал:БНМАУ-ын батлан хамгаалахын сайд Ангилал:БНМАУ-ын нийгмийг аюулаас хамгаалах яамны сайд Ангилал:БНМАУ-ын зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:Халхын голын дайны хүн Ангилал:Зүүн Герман дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Умард Солонгос дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Югослав дахь Монголын элчин сайд Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Монголын армийн генерал Ангилал:Монголын генерал Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:Монголын тагнуулч Ангилал:ЗХУ-ын жанжин штабын цэргийн академийн төгсөгч Ангилал:Фрунзегийн нэрэмжит цэргийн академийн төгсөгч Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:БНМАУ-ын хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:Хүндэт хилчин шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын Эх орны дайны 2-р зэргийн одон шагналтан Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Югославын хөдөлмөрийн гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Чехословакийн улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:Алдархааны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1914 онд төрсөн Ангилал:1982 онд өнгөрсөн
Округ
Округ (монг. тойрог) гэдэг нь Оросын Холбооны Улс, Серби Улсад одоо хэрэглэж байгаа, харин Болгар Улсад урьд нь хэрэглэж байсан захиргааны нэгжийн нэр юм. Округ гэх үгийг үгчлэн орчуулбал бүсчлэх гэсэн утгатай юм.
Серби Улс
Серби улс нийт 29 округ буюу тойрогт хуваагддаг. Орон нутгийн бүрдлийг ихэнх хэлэнд захиргааны дүүрэг эсвэл тойрог хэмээн орчуулан хэрэглэдэг.
Оросын Холбооны Улс
ОХУ-ын засаг захиргааны хуваарьт округ гэсэн үгийг агуулсан нийт таван төрлийн нэршил байдаг.
ЗСБН Украин Улс
ЗСБН Украин Улсад 1923 онд Бүх Украины Гүйцэтгэх Төв Хорооны шийдвэрээр округ нэгжийг засаг захиргааны гуравдугаар түвшинд, хошууны (губернія) удаах нэгжээр хэрэглэж байв. 1925 онд хошуу гэх нэгжийг байхгүй болгосноор округ нь хоёрдугаар түвшин болжээ. 1930 онд округ нэгжийг халан, оронд нь түүнээс нэлээд том мужийг (область) бий болгов.
Болгар Улс
Өнөөгийн Болгарын область нь 1959 оноос 1999 оны хооронд округ гэх нэртэй байв. 1999 онд округ нэрийг область нэрээр сольжээ.
Жам ёсны эрх
Жам ёсны эрх нь хүмүүсийн бий болгосон(позитив) эрхээс давуу гэсэн үзлийг МЭӨ V зууны Грекийн түүхээс бид олж мэдэх болно. Чухам энэ л үеэс бурхан тэнгэр хүн бүрийг тэгш байхаар бүтээсэн бөгөөд хэнийг ч боол болгоогүи гэсэн үзэл санаа улбаатай. Эртний сэтгэгч Аристотель “Аливаа хууль нь нэгэн төрлийн эрхэд үндэслэж байдаг” гэж бичсэн байна. “Хэрэв тиймгүй бол хууль нь хэмжээгүй эрхт ноёрхлын хэрэгсэл болж хувирна” гэж тэрээр бичжээ. Түүний үзлийг цааш хөгжүүлсэн ромын хуульч Марк Туллий Цицерон “Жинхэнэ хууль гэдэг нь байгалийн хууль зүй тогтолд нийцсэн, хүн бүрт хамаатай, мөнхийн ухамсар юм” гэж тэмдэглэсэн нь бий. Ангилал:Хэрэглээний ёс зүй Ангилал:Эрх зүй
Хүрээ цам-Даншиг наадам
Хүрээ цам- Даншиг наадам
Монголын анхдугаар Богд Өндөр гэгээн Занабазарын мэндэлсний 380 жилийн ойг тохиолдуулан Монголын Бурханы шашны сүм хийдүүд, Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газартай хамтран зохион байгуулж Хүрээ цам-Даншиг наадмыг анх 2015 онд зохион байгуулсан билээ.
Даншиг наадмын үндэсний бөхийн барилдаан нь бөхчүүдийг төрийн наадмын цол харгалзахгүйгээр сугалаагаар барилдуулдаг билээ. Монголын Бурхан шашинтны төв Гандантэгчэнлин хийдийн тэр­гүүн Хамбын шийд­вэ­рээр, түрүүлсэн бөхөд Даншгийн Арслан, үзүүрлэсэн бөхөд Даншгийн Заан, зургаа давсан бөхөд чимэгтэй Даншгийн Начин, тав давсан бөхөд Даншгийн Начин цолыг тус тус олгож, үнэмлэх, тэмдгийг гардуулах шийдвэр гарсан. Гэхдээ энэхүү цол нь зөвхөн “Даншиг-Хүрээ цам” наадамд л хүчин төгөлдөр үйлчлэхээр тогтоосон билээ.
Түрүү үзүүр хүртсэн аймгууд
Ангилал:Үндэсний бөх
2015 оны Талх чихэр ХК-ний нэрэмжит барилдаан
Барилдааны тухай
Талх чихэр ХК-ний нэрэмжит Хэвийн боовны баярт зориулсан аймаг цэргийн цолтой бөхчүүдийн барилдаан Монгол бөхийн өргөөнд өнөөдөр /2015-01-11/ болж өндөрлөлөө. Шинэ оны анхны аймаг цэргийн цолтнуудын барилдаанд аймгийн хурц арслан Ё.Эрдэнэжаргал, Ш.Мөнгөнбаатар, Д.Цэвэлсодном, С.Ариунбилэг, Н.Жаргалбаяр, О.Гантулга, Ба.Батжаргал, аймгийн арслан А.Сүмбээ, О.Баярхүү, Б.Хашбат, Г.Баасандорж, Д.Болдбаатар, М.Бадарч, Д.Амаржаргал, Б.Баатарцол нараар магнайлуулсан аймаг цэргийн цолтой 256 бөх зодоглосноос Ховд аймгийн Зэрэг сумын харьяат Ховд дэвжээний бөх аймгийн арслан Б.Бат-Өлзий найм даван түрүүлж, Увс аймгийн Малчин сумын харьяат Увснуур дэвжээний бөх аймгийн хурц арслан О.Гантулга үзүүрлэлээ. Их шөвгийн дөрөвт Булган аймгийн Гурванбулаг сумын харьяат Булганхангайн хүчтэн дэвжээний бөх аймгийн арслан Д.Амаржаргал, Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр сумын харьяат аймгийн арслан Б.Гончигтавхай нар үлдэв. Өнөөдрийн барилдааныг уран хурц барилдаанаараа үзэгчдийг шуугиулж байсан Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр сумын харьяат аймгийн арслан Б.Гончигтавхайд "Уран барилдаан"-ы тусгай шагнал  гардуулав.
Барилдааны дүйз
Гурвын даваа
1. Ё.Эрдэнэжаргал а.х.а - Б.Гантөмөр а.з
2. Ш.Мөнгөнбаатар а.х.а -Э.Ариунбуян с.з
3. Д.Цэвэлсодном а.х.а – Б.Буянмөнх с.з
4. С.Ариунбилэг а.х.а – Я.Бумбаяр с.з
5. Н.Жаргалбаяр а.х.а – Д.Дарханбаатар а.з
6. О.Гантулга а.х.а - М.Батцэнгэл а.з
7. Ба.Батжаргал а.х.а - Б.Батдорж а.а
8. О.Баярхүү а.а -Л.Жамбал с.з
9. М.Бадарч а.а – Д.Ганцоож а.н
10. Д.Амаржаргал а.а - Ц.Даваа-Очир а.н
11. Б.Баатарцол а.а - Д.Аззаяа а.н
13. Ч.Ганзориг а.а - Х.Алтансүх а.з
14. С.Ерөөлт а.а - Д.Тамир а.а
16. П.Мөнхбат а.а - Ц.Цогт-Эрдэнэ а.х
17. Д.Цэрэндаваа а.а - Э.Дарханбат а.н
19. Г.Ганжад а.а – Н.Хүрэлсүх а.х
20. Х.Оргилболд а.а -Т.Ядамсүрэн а.н
21. Н.Золбоо а.а - Т.Бэгзсүрэн а.х
22. Б.Гончигтавхай а.а - Ц.Мөнхбаяр а.х
23. Б.Мөнх-Эрдэнэ а.а – Ч.Эрдэнэсайхан а.н
24. Б.Эрдэнэхүү а.а - Э.Даш а.а
25. Н.Батсайхан а.а- Б.Ганбаатар а.а
26. М.Еркебулан а.а - Б.Хаш-Эрдэнэ а.а
27. У.Батгэрэл а.а -Б.Уртбаяр а.а
28. Б.Ганболд а.а - Ө.Сүхбат а.а
29. А.Давааням а.а - Ж.Наранбаатар а.а
30. Ч.Хөхчирэнгэр а.а - М.Баасанбат а.з
31. Б.Ганхуяг а.а - Т.Сүрэнжав а.а
32. Д.Амарсайхан а.а - Б.Чимэдвандан а.а
Дөрвийн даваа
1. Ш.Мөнгөнбаатар а.х.а - Л.Жамбал с.з
2. Д.Цэвэлсодном а.х.а - Э.Дарханбат а.н
3. С.Ариунбилэг а.х.а - Ч.Эрдэнэсайхан а.н
4. Н.Жаргалбаяр а.х.а - Т.Ядамсүрэн а.н
5. О.Гантулга а.х.а – Т.Дүүрэнсаран а.х
6. М.Бадарч а.а - М.Баасанбат а.з
7. Д.Амаржаргал а.а – Б.Гантөмөр а.з
8. Б.Баатарцол а.а - Д.Тамир а.а
9. Ч.Ганзориг а.а - Б.Уртбаяр а.а
10. Б.Бат-Өлзий а.а - Д.Амарсайхан а.а
11. П.Мөнхбат а.а - Б.Ганхуяг а.а
12. Б.Батдорж а.а - А.Давааням а.а
13. Ш.Дарханбат а.а - Б.Ганболд а.а
14. Г.Ганжад а.а - М.Еркебулан а.а
15. Н.Золбоо а.а - Н.Батсайхан а.а
16. Б.Гончигтавхай а.а-Б.Эрдэнэхүү а.а
1. Д.Цэвэлсодном а.х.а - Б.Ганболд а.а
2. Н.Жаргалбаяр а.х.а - Ч.Эрдэнэсайхан а.н
3. О.Гантулга а.х.а - Г.Ганжад а.а
4. Д.Амаржаргал а.а - М.Баасанбат а.а
5. Б.Баатарцол а.а - Б.Гончигтавхай а.а
6. Ч.Ганзориг а.а - Г.Жамбал с.з
7. Б.Бат-Өлзий а.а - Н.Золбоо а.а
8. А.Давааням а.а - Б.Ганхуяг а.а
Зургаагийн даваа
1. О.Гантулга а.х.а - Ч.Эрдэнэсайхан а.н
2. Д.Амаржаргал а.а - Б.Ганболд а.а
3. Ч.Ганзориг а.а - Б.Гончигтавхай а.а
4. Б.Бат-Өлзий а.а - Б.Ганхуяг а.а
Долоогийн даваа
1. О.Гантулга а.х.а - Д.Амаржаргал а.а
2. Б.Бат-Өлзий а.а - Б.Гончигтавхай а.а
Наймын даваа
1. О.Гантулга а.х.а - Б.Бат-Өлзий а.а
/үзүүрлэв/             /түрүүлэв/
#
Шибан
Шибан бол Чингис хааны ач бөгөөд Зүчийн хүү юм. Шибан 1237 онд баруун зүгт хийсэн Бат хааны аян дайнд оролцсон.
Ян III Собиески
Ян III Собиески (польш. Jan III Sobieski; 1629 оны 8-р сарын 17-нд Олесский шилтгээнд төрсөн — 1696 оны 6-р сарын 17-нд Варшав хотын Вилянувын ордонд нас барсан)- 1674 оноос Польшийн хаан, цэргийн жанжин, Литвын Ван. Түүний хаанчлалын үед Османы эзэнт улс тай удаан хугацааны дайн яюуулсан байдаг.
Шибан
Ангилал:Боржигин
Ян III Собиески
Түүний хорин хоёр жилийн хаанчлал нь Запарожийн казак Богдан Хмельникий н бослого, Польш-Оросын болон Польш-Шведийн дайны дараа Бүгд Найрамдах Польш Улс тогтворжсон үе байсан. Тэрээр цэргийн гарамгай командлагч гэж тооцогддог байсан бөгөөд албатуудынхаа дунд нэр алдартай байжээ. Османы эзэнт гүрэн тэй хийсэн дайнд ялалт байгуулсан нь түүний улс төрийн байр суурийг улам бүр бэхжүүлсэн юм. Хамгийн чухал ялалт нь 1683 онд Венийн тулалдаанд байсан бөгөөд үүний дараа туркууд түүнийг "Лехистаны арслан" гэж нэрлэж, 1684 онд Пап лам XI Иннокент түүнд Фидей дифенсор (итгэл үнэмшлийг хамгаалагч) цолоор өргөмжилжээ. Түүнийг Польшийн хамгийн шилдэг хаан, удирдагчдын нэг гэж польшууд үздэг.
Намтар
Ян Собиески нь өвөө Собиешинаас гаралтай Собиески гэр бүлээс гаралтай. Нагац ах Марек Собиески-гаар дамжин магнат гэр бүлийн бүлэгт нэгдсэн. Түүний эцэг Якуб Собиески амьдралынхаа төгсгөлд Краковын кастеллан /хотын дарга/ байв. Түүний эх охины Данилович- Собиеска. Рутенийн мужид байсан Ян нь хүчирхэг Золькевскийн гэр бүлтэй холбоотой байв. Тэрээр титмийн агуу Гетман Станислав Жолкевскийн ач хүү байв. Марек, Якуб Собиески хоёр төрийн өндөр албан тушаал хашихаас гадна тулалдааны талбарт ч ялгарч байв. Ирээдүйн хааны хамаатан садан Собиески, Данилович, Жолькевскийн гэр бүлүүд ялангуяа Исламын шашинтнууд - Түрэг, Татаруудтай тулалдаанд оролцож, харгис хэрцгий нөхцөлд нас бардаг байсан нь түүнд нөлөөлсөн.
Тэрээр эцгийнхээ шийдвэрийн дагуу нэг насаар ах Маркын нэгэн адил бүрэн боловсрол эзэмшсэн байна. Эцэг Якуб Собиески хөвгүүддээ олон хэлний мэдлэгтэй байхыг зөвөлдөг байжээ. Эцэг нь үгийн сан, хэлний дүрэм сурахаас гадна гадаад хэлээр ярьдаг болохыг захиж, "Хэн ч дуу чимээгүй хэл сураагүй" гэж тайлбарладаг байжээ. Энэхүү заавар нь хөвгүүдэд суралцах бусад чиглэлээр суралцах, сүсэг бишрэлийн дасгал хийхээс гадна чөлөөт цагаараа заавал амрах, хувийн ариун цэврийг сахих зэргийг багтаасан байдаг байжээ. Мөн 1640 онд Краков хотод ирсний дараа Ян болон түүний дүү сургуульд шууд элсээгүй боловч хэдэн сарын турш тэд латин хэлний мэдлэгээ хувийн байдлаар гүнзгийрүүлсэн гэдэг.
1643-1646 онд Краковын Академийн философийн ангид суралцсан байна.
Сургуулиа төгсөөд ах Маркын хамт хоёр жил хагасыг гадаадад өнгөрөөж, Баруун Европын орнуудаар аялжээ. Тэрээр Герман (Берлин, Лайпциг), Нидерланд (Антверпен, Брюссель, Лейден, Гаага), Франц (Парис, Шартр, Орлеан, Блуа, Анжер, Ла Рошель, Пуатье, Лион, Марсель) болон Англид (Антверпен, Брюссель, Лондон, Гааг) зэрэгт айлчилсан. Аяллын үеэр тэрээр сонгодог зохиолууд (Тацит, Саллюст, Ливиус, Суетониус), Францын түүхийг (Жан де Серес) судалжээ. Тэрээр энэ үеэрээ олон нэр хүндтэй командлагч, улс төрийн удирдагчидтай уулзаж байжээ.
Ах дүү хоёр 1648 онд Богдан Хмельницкийн бослогын үеэр нутагтаа буцаж ирэв. Хоёулаа цэрэгт явж жилийн дараа Марк Татаруудад олзлогдож алга болжээ. Ян Туркт явсан Элчин сайдын яаманд оролцов. Османы эзэнт гүрний бүтцийг судалж, татар хэлийг эзэмшсэн. Нутагтаа буцаж ирээд Оросын эсрэг дайнд оролцсон. 1655 оны Шведийн довтолгооны үеэр тэрээр эхлээд Литвийн агуу гетман Януш Радзивиллийн Шведийг дэмжигч талд элсэж, Карл Густавын талд тулалдаж, дараа нь түрэмгийлэлийн эсрэг польшийн хууль ёсны хаан Ян II Казимир ын талд тулалдаж байжээ.
Хошууч генерал
БНМАУ­-ын Ардын сайд нарын зөвлөлийн 1944 оны 4 дүгээр сарын 28­ ны өдрийн 52 дугаар тогтоолоор С.Балдан, Д.Дамдинхүү, С.Равдан, Б.Дорж, Г.Дагдан, Б.Шагдаржав, Г.Рэндоо, М.Зайсанов, Р.Осор нарын есөн офицерт хошууч генерал цол олгожээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Генерал цолны зэрэг Ангилал:Монголын цэргийн цолны зэрэг Ангилал:БНМАУ-ын цэргийн цолны зэрэг
Дотор Ази
Дотор (Дотоод, Өвөр) Ази гэх нэр томьёог монгол хэлнээ европ зүгийн хэлнээс (Inner Asia) буулгаж болох юм. Энэ нь Төв Ази гэдэгтэй ер нь давхцана. Гэхдээ хэрэглэх хүрээ, муж тогтворгүй. Зарим судлаач үүнийг хятад үндэстэнтэй хаяа залгаа, далайгаас хол ард түмний газар орон гээд монгол, түрэг, манж нутгийг ялгахад ашигласан бол зарим нь түүн дээр Шинжаан, Төвөдийг нэмж байсан.
Эш холбоос
Ангилал:Азийн бүсчлэл
Зүүн Хойд Ази
Зүүн Хойд Ази нь Умард Ази ба Дорнод Азийг хамрах бөгөөд үүнийг өргөн хүрээгээр нь авч үзвэл Оросын Ази дахь бүх нутаг дэвсгэр (Алс Дорнод, Сибирь), Япон, Солонгосын хойг, Монгол, Хятад зэрэг улсын нутаг дэвсгэрийг хамарна.
Нарийвчлан авч үзвэл зөвхөн зүүн умард азийг хэлэх ба үүнд Япон, Солонгос, Хятад (заримдаа зөвхөн цагаан хэрэмний хойд хэсгийг), мөн түүнчлэн Оросын Алс Дорнодын хэсэг (хааяа Якутыг хасдаг) зэрэг бүс нутгийг багтаан нэрлэдэг.
1991 онд Far Eastern Economic Review (Хонконгийн «Алс Дорнодын эдийн засгийн тойм» гэх сэтгүүл) сэтгүүл дээр Зүүн Хойд Азид Хятад, Хонконг, Макао, Монгол, Умард Солонгос, Өмнөд Солонгос, Оросын ази дахь бүх нутаг дэвсгэр, Тайванийг Зүүн Хойд Азид оруулан нэрлэсэн байдаг.
Эшлэл
Ангилал:Азийн газар зүй
Дүгэрийн Гонгор
1924 онд Ховд аймгийн Мөст сумын нутаг, Бооржийн гол хэмээх газар ард Дүгэрийн ууган хүү болон мэндэлжээ. 1936 онд Ховд аймгийн Дарви сумын бага сургуульд элсэн суралцаж байгаад, 1938 онд аймгийн төвийн дунд сургуульд шилжин суралцжээ. 1941 онд дунд Сургуулиа төгсөөд Улаанбаатар хотноо багш нарыг бэлтгэх техникумын дэргэдэх нэг жилийн курст элсэн суралцаж төгссөн байна. 1942-1953 онд Хөвсгөл аймгийн Идэр ,Ховд аймгийн Цэцэг, Алтай сумдад бага сургуулийн багш, дунд сургуулийн хичээлийн эрхлэгч, Ховд аймгийн гэгээрлийн хэлтсийн сургуулийн зааварлагч, Театрын дарга зэрэг ажил хийж байгаад 1953 онд монгол улсын түүхийн ангид элсэж суралцах болов. Д.Гонгор 1957 онд манай улсын эрдмийн их уурхай МУИС-ийг Түүхч, Түүхийн багш мэргэжлээр суралцаж дүүргээд шууд төрөлх сургуульдаа багшилж эхэлснээр түүхийн шинжлэх ухаанд бие сэтгэл, эрдэм ухаанаа зориулах болсон нэгэн билээ. 1960-аад оноос ШУА-ийн түүхийн хүрээлэнд эрдэм шинжилгээний ажилтан, тасгийн эрхлэгч, эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, зэрэг ажлуудыг хийж явжээ. Д.Гонгор 1967 онд “Халх монголчуудын Өвөг дээдэс ба Халхын хаант улс /8-17-р зуун/ сэдвээр түүхийн ухааны дэд эрдэмтний, 1974 онд “Монгол орон овгийн байгууллаас феодалын байгуулалд шилжсэн нь “ сэдвээр Түүхийн ухааны докторын зэрэг хамгаалсан, Д.Гонгорын эрдэм судлалын үндсэн чиглэл нь Халх ястны угсаа түүх, угсаа соёлын судалгаа байсан юм. Тэрээр халх түмний түүхийг товчоолон судалсан “Халх товчоон” 1-р бүтээлээ 1970 онд нийтлүүлэв. Ховд аймгийн Мөст сумын Сургуулийг түүний нэрэмжит болгосон билээ.
БҮТЭЭЛ
1. Ховдын хураангуй түүх УБ 1964 он
2. Халх товчоон боть 1-р УБ 1970 он
3. Халх товчоон 2-р боть УБ он  1978 он
Тосон таслуур
Тосон таслуур (Oil immersed switch) нь ачаалалтай байгаа өндөр хүчдэлийн сүлжээг таслаж залгах зориулалттай бөгөөд хэлхээг таслахад гарах үүсэх нумыг тосоор унтраах зарчим дээр ажиллана. Таслуурын контактууд тос дүүргэсэн саванд байрлах бөгөөд контактууд тасрах үед үүссэн цахилгаан нумыг дулааны үйлчлэлээр тос задарч усны уур бүхий өндөр даралтын хийг үүсгэхэд цахилгаан нум 0.68-1 секунданд унтарна.
Таслуур сонгох нөхцөл
Удаан хугацааны ажлын хүчдэл ба суйрлагдсан   хүчдэлээр сонгоно. Uуст ≤ UHOM Нормчлогдсон болон удаан хугацааны ажлын гүйдлээр сонгоно. Iраб.мах≤Iном                   Iраб.мах=P_H/(√3 U_H cos_φ K_cпр ) Сонгосон таслуураа таслах чадвараар нь шалгана. Үүний тулд таслуурын таслах чадврыг богино галгааны гүйдлийн байгуулагчаар шалгаж болно. i_пτ≤ i_(откл.номQ) Таслуурыг үечилсэн биш байгуулагчаар нь шалгана. i_aτ≤i_(a.ном.Q) , 3, 4 –р шалгуурын аль нэг нь биелээгүй бол 5-р нөхцөлөөр шалгана. 5-р нөхцөл биелэхгүй бол таслуураа хүчин чадал дахин нэмэгдүүлж сонгоно. √2 i_п0+i_aτ≤√2 i_(отк.ном.Q) (1+B_H/100) 6. Залгах чадвараар нь шалгана. Iп0≤Iвкл 7. Динамик хүчний үйлчлэлээр i_y≤i_дин Богино залгааны гүйдлийн дулааны үйлчлэлийн шалгана. В_(к.расч)≤В_(к.завод)
Таслуур ерөнхий ойлголт
Төрл бүрийн горимд (удаан хугацааны ачаалалын хэт хүчдэл, богино, залгаа, автомат дахин залгалт, бэлтгэл залгалт гэх мэт) ашиглаж байгаа цахилгаан хэлхээг таслаж залгахад зориулагдсан тоноглолыг таслуур гэнэ. Таслуурын хийцийн үндсэн элемент нь хөдөлгөөнтэй ба хөдөлгөөнгүй контактын дамжлагын систем ба дамжлагын нум унтраах хэрэгсэл юм. Гүйдлийг таслах үед их хэмжээний нум үүсдэг учир нум унтраах хэрэгсэлээр тоноглогдоно. Таслуурыг нум унтраах аргаар нь
Ямарч төрлийн таслуурт дараах төрлийн шаардлага тавигдана.
Тосон таслуурын удирдах хэлхээ
Ямар ч таслуур байсан заавал удирдах хэлхээтэй байна. Залгах, салгах үйлдлийг яаж гүйцэтгэж байна гэдгийг үзүүлсэн хэсгийг үзүүлнэ. Мөн үүн дээр дохиололын хэлхээ нэмэгддэг. Энэ дохиололын хэлхээ нь тухайн таслуур ямар байрлалд оршиж байна вэ гэдгийг үзүүлнэ. Манай ЭХС-д телемеханик нэвтэрсэн байх шаардлагатай. Дохиололын хэлхээний хамгийн гол элемент бол удирдах түлхүүр юм. Энэ удирдах түлхүүр шит-д байрлана. Таслуур залга, тасла гэдэг командыг өгөх үйлдэл. КУ- удирдлагын түлхүүр. Байрлалаа хадгалдаг түлхүүр О1 О2 В1 В2 гэсэн шайбуудтай. Нар зөв цагийн зүүний дагуу эргүүлбэл залгах команд өгөгдөнө. Эсрэг эргүүлбэл таслах команд. Залгах команд өгөхөд выключить, выключино (залгах, залгаатай), отключить, отключино (таслах, тасархай) ийм 4 байрлалд байна. Дөрвөн босоо шугаман дээр цэг байвал түлхүүрийн тухайн шайб энэ үйлдлийг хийж байх үед залгаатай, салгаатай гэдгийг заана.
Техник хяналт, ашиглалтын зохион байгуулалтад хийх шалгалт
Эрчим хүчний үйлдвэр байгууллага бүрт тоног төхөөрөмж барилга байгууламжийн техникийн төлөв байдлыг байнгын ба ээлжит магадлан шалгалтын ажлын тогтолцоог бий болгон зохион байгуулсан байвал зохих ба тоног төхөөрөмж барилга байгууламжийн бүрэн бүтэн ашиглалтын аюулгүй байдлыг хариуцагчид техник технологийн хяналт хариуцагчдийг томилон үүрэг хариуцлагыг нь албан тушаал /ажлын байрны тодорхойлолт/-ын зааварт нь тусган баталж өгсөн байвал зохино. Эрчим хүчний үйлдвэрлэл хувиргалт дамжуулалт, түгээлт-, хангалтын тоног төхөөрөмж барилга байгууламжууд нь чадал ба параметрийн ангиллаар ялгагдан үйлдвэрийн ба мэргэжлийн хяналтын байгууллагын бүртгэл хяналтанд байна. Мэргэжлийн бүртгэл хяналтад хамрагдсан эрчим хүчний технологийн системүүд тоног төхөөрөмж барилга байгууламжуудад ээлжит техникийн магадлагаа хийгдэж байх ѐстой. Техникийн магадлалын зорилго нь тухайн объектын техникийн төлөв байдалд үнэлэлт өгөх, цаашдын ашиглалтын нөхцөлд хугацааг тогтоох ба тухайн нөхцлийг хангахад зайлшгүй шаардлагатай арга хэмжээнүүдийг тогтооход оршино. Техникийн магадлагааг үйлдвэр байгууллагын техникийн удирдлагаар толгойлуулан, үйлдвэрлэлийн нэгж хэсгийн удирдах хүмүүс, мэргэжилтэнүүд болон техникийн хяналтын байгууллагын төлөөлөгчийг оролцуулан байгуулсан комисс гүйцэтгэнэ. Ээлжит техникийн магадлагааг явуулахдаа мөрдөгдөж буй норматив, баримтуудыг үндэслэн дараах үзлэг шалгалтуудыг хийнэ. Дотор ба гадна талын үзлэг, Техникийн баримт бичгийн шалгалт Тоног төхөөрөмж байгууламжийн аюулгүй ажиллагааг хангахад чиглэгдсэн туршилтууд /гидравлик туршилт, хамгаалах клапангын тохируулга, аюулгүйн автоматикын туршилт, ачаа өргөх механизмын туршилт, газардуулгын байгууламжийн туршилт г.м/ Мэргэжлийн хяналтын байгууллагаас өгөгдсөн шаардлага, өмнөх магадлалын үр дүнгээр болон технологийн зөрчлийн актаар хэрэгжүүлэхээр тогтоосон арга хэмжээнүүдийн биелэлт Техникийн магадлал нь мөрдөж байгаа дүрэмд заасан хугацаанд тэгэхдээ 5 жилд 1-с доошгүй удаа хийгдэх ѐстой. Техникийн магадлалын дүнг тухайн тоног төхөөрөмж байгууламжийн техникийн паспортад тэмдэглэсэн байвал зохино. Техникийн магадлал шалгалтын явцад аваарийн, аюултай байдалд хүргэж болох гэмтэл доголдол илэрсэн болон ээлжит техникийн магадлал хугацаандаа хийгээгүй бол тухайн тоног төхөөрөмж байгууламжийг ашиглахын хориглоно.
Ангилал:Цахилгаан эрчим хүчний техник Ангилал:Таслуур
Ард түмний эрхийг барих ёс
Төрийн үйл хэрэг дэх ард түмний оролцооны төвшин түүний хөгжлийн нэг гол шалгуур мөн. Аристотель “иргэн хүний гол шинжийг шүүх, төрийн эрх мэдэлд оролцож буй байдлаар тодорхойлно. Эрх чөлөө, тэгш ёс нь ардчиллын чухал пганж хэдий ч төрийн удирдлагад оролцох оролцоонд тэр нь тусгалаа олдог” гэж тэмдэглэсэн нь одоо ч арга зүйн чухал баримтлал болсоор байна. Тийм учраас төрийн эрх мэдлийг хэрэгжүүлэхэд ард түмнийг улам бүр татан оролцуулах нь төрийн хөгжлийн төвшинг харуулах төдийгүй, түүний хөгжлийн нэгэн түгээмэл хандлага, тэргүүлэх чиглэл хэвээр байна.
Үндсэн эрх
Цахим холбоос
Ангилал:Эрх зүйн философи Ангилал:Төрийн гүн ухаан Ангилал:Нийгмийн ёс зүй Ангилал:Үндсэн хуулийн түүх Ангилал:Үндсэн хуулийн эрх зүй
Шантүүзис
Шантүүзис (The Chantoozies) нь австралийн поп, рок хамтлаг юм.
Клопиралид
Клопиралид (3,6-дихлор-2-пиридинкарбон хүчил) нь өргөн навчит хог ургамлыг хянах зориулалтай, пиколиний хүчлийн бүлийн, сонгомол үйлчилгээтэй системийн гербицид юм. Клопиралид нь устгахад хүнд хог ургамал болох арзгар азаргана (Cirsium arvense), алтан товчын (Matricaria) зүйлүүд, шаралзганы (Sonchus) зүйлүүд, тарнын (Polygonum) зүйлүүдийг хянана.
Концентраци
Клопиралид нь олон янзын концентрацитай шингэн ба хуурай хэлбэртэй үйлдвэрлэгддэг. Энэ өгүүлэгт клопиралид 750 гр/кг агууламжтай, усанд дисперслэгддэг үрэл (WDG) хэлбэртэй хуурай гербицидын тухай авч үзсэн болно.
Бусад гербицидтэй хольж ашиглах нь
Клопиралидыг дараах үйлчлэгч бодис дээр суурилсан гербицидүүдтэй хольж ашиглаж болно:
Бусад инсектицидтэй хольж ашиглах нь
Зөвшөөрсөн зүйл үгүй.
Бусад Фунгицидтэй хольж ашиглах нь
Зөвшөөрсөн зүйл үгүй.
Бусад бордоотой хольж ашиглах нь
Зөвшөөрсөн зүйл үгүй.
Борооны интервал
Клетодимыг түгээснээс хойш 6 цагийн хугацааны дотор орсон бороо гербицидын идэвхийг бууруулна.
Хар суль
Хар суль  - (Psammochloa villosa (Trin) bor in Kew), (Песчаница волосистая буюу опушенная)
Хар суль Хангай, Дорнод монгол, Нууруудын хотгор, Орогнуур, Дорнод говь, Говийн алтай, Алашааны говиор товцог манхан элсэн дээгүүр ургадаг жинхэнэ элсний ургамал болно. Нимгэн элстэй газраар ч гэсэн элбэг бөгөөд заримдаа шар шаваг, бунгийн харгана, монгол шимэрс мэтийн ургамалтай хамтран ургасан байх нь ховор биш тохиодол болой.
Шим тэжээлт чанараар сайн ургамал бөгөөд ургаж эхэлж буй үедээ 14,93% протеин, 32,62% эслэгтэй. Өвөлжсөн хагданд 4,29% протеин, 3,59% уураг, 36,67% эслэгтэй байна.
Ашигласан материал
Ангилал:Ургамал Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд Ангилал: Монгол улсын ургамлын аймаг
2019 оны Евровижн дууны тэмцээн
Евровижн дууны тэмцээн 2019 (англ. Eurovision Song Contest 2019, фр. Concours Eurovision de la chanson 2019, еврей. ‏אירוויזיון 2019‏) — нь 2019 онд болсон 64 дүгээр Евровижн дууны тэмцээн юм. Тэмцээн нь Израилын Тел-Авив хотод явагдсан. 2018 оны Евровижн дууны тэмцээнд Израилаас оролцсон Нетта Барзилай "Toy" дуутай ялснаар Израил тэмцээнийг зохион байгуулах эрхийг авсан. Израил энэ тэмцээнийг 3 дахь удаагаа зохион байгуулж байгаа бөгөөд өмнө нь 1979, 1999 оны тэмцээнүүдийг зохион байгуулж байсан. Европын өргөн нэвтрүүлгийн холбоо (EBU), нэвтрүүлэгч Израилын Өргөн Нэвтрүүлгийн Корпорацитай (IPBC) зохион байгуулсан тус тэмцээн Экспо Тел-Авивд зохион байгуулагдсан бөгөөд 5 сарын 14, 16-ны хоёр хагас шигшээ тоглолт, 5 сарын 18-нд явагдсан шигшээ тоглолтоос бүрдсэн. Гурван шууд тоглолтыг Эрез Тал, Бар Рафаели, Аси Азар, Люси Аюб нар хөтөлсөн.
Тэмцээнд 41 улс оролцсон. Өмнө жил Болгар, Украин оролцсон ч 2019 оны тэмцээнд оролцоогүй. Болгарын төлөөлөгчдийн гишүүдийг бусад төслүүдэд шилжүүлсэн бол анх оролцохоор төлөвлөж байсан Украnн улс нь үндэсний шигшээ тоглолтыг тойрсон маргааны улмаас эцэст нь нэрээ татсан.
Дункан Лоуренсын дуулсан, Жоэл Шёо, Воутер Харди, Уилл Ноксын хамтран бичсэн "Arcade" дуугаар Нидерланд ялагч болсон. Энэ нь Нидерландын 5 дахь ялалт бөгөөд өмнө нь 1957, 1959, 1969 ба 1975 онуудад ялж байсан. EBU-ийн мэдээлснээр уг тэмцээн нь 182 сая үзэгчтэй байсан ба өмнөх тэмцээнээс үзэгчдийн тоо нь 4 саяар буурсан. Гэсэн хэдий ч 15-24 насны үзэгчдийн тоо хоёр хувиар өссөн гэж мэдээлсэн.
Байршил
2018 оны тэмцээнд Нетта Барзилай "Toy" дуутай түрүүлж, 2019 оны тэмцээн Израилын Тел-Авив хотод явагдсан. 1979, 1999 оны тэмцээнүүдийг Иерусалимд зохион байгуулсны дараа Израил 3 дахь удаагаа тэмцээнийг зохион байгуулсан. Тэмцээн явуулах газраар Экспо Тел-Авивын 2015 оны 1-р сард нээгдсэн 2-р павильонд байрладаг 7300 хүний суудалтай хурлын төв шалгарсан юм. Тел-Авивын хойд хэсэгт орших Рокахийн өргөн чөлөөнд байрладаг уг хурлын төв нь концерт, үзэсгэлэн, үзэсгэлэн худалдаа, хурал зэрэг олон арга хэмжээ зохион байгуулагддаг газар юм. Үзэсгэлэнгийн талбай нь арван танхим, асартай, том гадна талбайтай. 2-р павильонд өмнөхөн нь 2018 оны жүдогийн Европын аварга шалгаруулах тэмцээн 4 сарын 26-28-ны хооронд зохион байгуулагдсан.
Тендер шалгаруулалт
2018 оны тэмцээнд Португалийн Лиссабонд Израил ялсны дараа Нетта Барзилай, Израилын ерөнхий сайд Биньямин Нетаньяху нар 2019 оны тэмцээн Иерусалим хотод болно гэж мэдэгдсэн боловч уг мэдээллийг Израилын Өргөн Нэвтрүүлгийн Корпораци (IPBC/KAN) ба Европын өргөн нэвтрүүлгийн холбоо (EBU) батлаагүй юм. Израилын Сангийн сайд Моше Кахлон мөн ярилцлага өгөхдөө энэхүү арга хэмжээг зөвхөн Иерусалим хотод зохион байгуулна гэж мэдэгдсэн бөгөөд түүний зардлыг 120 сая израил шекель (ойролцоогоор 29 сая евро) болно гэж тооцоолсон байна. Иерусалим хотын дарга Нир Баркат энэ арга хэмжээг Иерусалим Арена, Тедди цэнгэлдэх хүрээлэнд зохион байгуулах боломжтой гэдгийг дурдсан. Иерусалим хотын захиргаа суудлын тоо бага тул 1979, 1999 оны Евровижн дууны тэмцээнийг зохион байгуулж байсан Олон Улсын Хурлын Төвд тэмцээн зохион байгуулахгүй гэдгийг баталсан.
Нетаньяху 2018 оны 6 сарын 18-нд Израил Евровижн нэвтрүүлгийг зохион байгуулахад нөлөөлөхгүйн тулд EBU-ийн гишүүн телевизүүдийн үндсэн хуулийн талаархи дүрмийг сахин биелүүлэхээ амлав. IPBC-ийн байгуулалтанд мэдээллийн хөтөлбөрийг дараа нь олон нийтийн өргөн нэвтрүүлгийн хоёрдахь байгууллагад шилжүүлэх нөхцөлийг оруулсан байдаг. Энэ нь EBU-ийн гишүүн нэвтрүүлэгчид өөрсдийн дотоод мэдээллийн албатай байхыг шаарддаг дүрмийг зөрчсөн.
Маргааш нь Израилыг албан ёсоор зохион байгуулагч орноор баталж, 2018 оны 6 сарын 24-ний өдөр KAN 2019 оны тэмцээнийг зохион байгуулах хүсэлтэй хотуудын тендерийн үйл ажиллагааг албан ёсоор нээсэн. Израилын сайд Михаэл Орен, 2018 оны 7 сарын 28-нд Иерусалимд тэмцээнийг зохион байгуулах бололцоо байхгүй, Тел-Авив тэмцээнийг зохион байгуулах хамгийн боломжтой хот гэж мэдэгдсэн.
Үүний дараахан засгийн газар KAN-д зочид буудлын зардал, аюулгүй байдлыг хангахад шаардсан урьдчилгаа төлбөрийг (12 сая евро) өгөөгүй талаар мэдээлэл гарсан. KAN ба засгийн газрын хооронд үүссэн нааштай байдал хурцадсаны дараа 2018 оны 7 сарын 29-ний өдөр хоёр тал харилцан тохиролцоонд хүрсэн. Тел-Авив хотын захирагч хотыг хүлээн авах хот болгон сонговол хот өөрөө хурлын танхимын зардлыг дааж өгөхөө мэдэгдсэн.
2018 оны 8 сарын 27-ны долоо хоногт гүйцэтгэх удирдагч Йон Ола Санд Иерусалим, Тел-Авив дахь боломжит газруудыг үзэж, Эйлатын саналыг сонсохоор Израилын эргэн тойронд EBU-ийн цөөн хэдэн төлөөлөгчдийг удирдан явсан. 2018 оны 8 сарын 30-нд Санд KAN-д өгсөн ярилцлагадаа Эйлат шалгаруулалтаас гарсан тул Иерусалим, Тел-Авивын хооронд тэмцэл үлдсэн гэж мэдэгдсэн. Тэрбээр EBU-ийн гишүүдийн дунд арга хэмжээг бойкотлох талаар нухацтай хэлэлцүүлэг болоогүй гэж нэмж хэлсэн.
2018 оны 9 сарын 13-нд EBU Тел-Авивыг зохион байгуулагч хотоор зарлаж, Экспо Тел-Авивыг 2019 оны уралдаан явагдах газраар сонгосон.
Түлхүүр үг: Явагдах газар  Сүүлд үлдсэн байршлын нэг
1-р хагас шигшээ
Эхний хагас шигшээ тоглолт нь 2019 оны 5 сарын 14-ний 21:00 цагт (CEST) болсон. Эхний хагас шигшээд 17 улс оролцсон. Эдгээр улсууд, мөн Франц, Израил, Испани улсууд 1-р хагас шигшээд саналаа өгсөн. Украин нь 1-р хагас шигшээ тоглолтын хоёрдугаар хагаст оролцох байсан боловч үндэсний шалгаруулалттай холбоотой маргаанаас болж тэмцээнд оролцохоос татгалзсан. Тодруулсан улсууд нь шигшээ тоглолтод шалгарсан:
2-р хагас шигшээ
Эхний хагас шигшээ тоглолт нь 2019 оны 5 сарын 16-ний 22:00 цагт (CEST) болсон. 2-р хагас шигшээд 18 улс оролцсон. Эдгээр улсууд, мөн Герман, Итали, Их Британи 2-р хагас шигшээд саналаа өгсөн. Тодруулсан улсууд нь шигшээ тоглолтод шалгарсан:
Эшлэл
Евровижн #
Петр Павел
Петр Павел (чех. Petr Pavel; 1961 оны 11-р сарын 1-нд Чехословакийн Прага хотод төрсөн) - чехийн төрийн, цэргийн болон нийгмийн зүтгэлтэн. 2023 оны 1-р сарын 28-нд Чех улсын Ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон бөгөөд 2023 оны 3-р сарын 9-нд Тангараг өргөж албан тушаалдаа орно. 2012-2015 онд Чех улсын Армийн Жанжин штабын дарга, 2015-2018 онд НАТО-гийн Цэргийн байнгын хорооны дарга        (англи. Chairman of the NATO Military Committee, франц. Président du comité militaire de l'OTAN).
Боловсрол
Петр Павел 1975-1979 онд Чехийн Опава дахь цэргийн дунд сургуульд сурч төгсөөд Вишков хотын Хуурай цэргийн дээд сургуульд (чех. Vysoká vojenská škola pozemního vojska) элсэж 1983 онд төгссөн байна. 1988-1991 онд Брно хот дахь Цэргийн академид сурсан. 1995 онд Их Британид ахлах офицеруудын курс, 2005 онд Лондон хотод Эзэн хааны батлан хамгаалах судалгааны коллежийн Жанжин штабын (англи. Royal College of Defence Studies) курс, 2005-2006 онд Лондон хотын Кингс коллежид олон улсын харилцааны хөтөлбөрт хамрагдсан байна.
Англи, франц, орос хэлтэй. Инженерийн шинжлэх ухааны эрдмийн зэрэгтэй.
Намтар
Петр Павел цэргийн албааа 1983 онд Чехословакийн армийн тусгай үүрэгт тагнуулын шүхэрчдийн взводын даргаар томилогдсоноор эхэлсэн байна. Хоёр жилийн дараа түүнийг 1988 он хүртэл ротын захирагчаар томилогдсон байна. 1991 онд Павел Чехийн цэргийн тагнуулын албанд шилжсэн, 1993-1994 онд Бельги дэх Чех улсын ЭСЯ-ны цэргийн болон агаарын цэргийн атташегийн орлогчоор ажиллаж байжээ.
1996 онд Павел Чехийн Цэргийн тагнуулын газрын даргын туслах болж, жилийн дараа Простежов дахь тусгай хүчний бригадын командлагчаар томилогдов. 1999-2002 онд Брунсум дахь Холбоотны умард бүсийн командлалын газрын даргын цэргийн туслахаар ажиллаж байсан.
Даваагийн Батбаатар
Даваагийн Батбаатар нь Говь-Алтай аймгийн Бугат сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Петр Павел
Намтар
2002 оны 12-р сард Петр Павел бригадын генерал цол хүртэж, БНЧУ-ын армийн тусгай хүчний командлагчаар томилогдсон.
2006-2007 онд тэрээр Чехийн БХЯ-ны шуурхай хэлтсийн дарга байсан.
Тэрээр 2007-2009 онд Европын Холбоо, НАТО дахь Чех улсын цэргийн төлөөлөгчийн орлогч, 2010 оны 1-р сараас Европ дахь НАТО-гийн Дээд удирдах газрын дэргэд Чехийн Бүгд Найрамдах Улсын цэргийн үндэсний төлөөлөгч.
2011 оны 7-р сарын 1-нд Павел Бүгд Найрамдах Чех Улсын Армийн Жанжин штабын орлогч дарга, 2012 оны зургадугаар сарын 29-нд Чехийн Ерөнхийлөгч Вацлав Клаус тэтгэвэртээ гарсан Пичекийн оронд Петр Павелыг Чехийн Армийн Жанжин штабын даргаар 2015 он хүртэл томилогдон ажиллажээ.
2015-2018 онд НАТО-гийн Цэргийн байнгын хорооны дарга (англи. Chairman of the NATO Military Committee, франц. Président du comité militaire de l'OTAN).
2018 онд Цэргээс халагдаж тэтгэвэрт гарсаны дараа Павел 2023 онд болох Ерөнхийлөгчийн сонгуульд оролцохоор төлөвлөж байгаа гэсэн мэдээлэл хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр гарч эхэлсэн. 2020 он хүртэл Павел энэ мэдээллийг батлаагүй бөгөөд үүний дараа тэрээр яах тухай шийдвэрээ сүүлд зарлана гэж мэдэгджээ. Харин 2022 оны 6-р сарын сүүлчээр Павел сонгуульд оролцохоор төлөвлөж байгаагаа албан ёсоор мэдэгдэж 8-р сард албан ёсоор кампанит ажлаа эхлүүлсэн байна.
Хоёр дахь шатанд тэрээр 58 гаруй хувийн санал авч, Бүгд Найрамдах Чех Улсын Ерөнхийлөгчөөр 2023 оны 1-р сарын 28-нд сонгогдсон байна.
Зулын Цагаанхичиг
БНМАУ-ын гавьяат багш З.Цагаанхичиг
Зулаагийн Цагаанхичиг 1914 онд Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэн суманд төрсөн. 1927 онд 13 настайдаа Чандмань уулын аймгийн бага сургуульд суралцан 1929 онд төгсжээ. Тэрээр багш нарыг бэлтгэх түр сургуульд орж суралцан 15 настайгаасаа эхлэн ардын үр хүүхэд, өсвөр үеийнхнийг сурган хүмүүжүүлэх нэр хүндтэй, хариуцлагатай албыг 45 жилийн турш хашихдаа багш, эрхлэгч, захирал, гэгээрлийн хэлтсийн даргаар ажиллаж байлаа. З.Цагаанхичиг нь Ховд аймгаас 1961 онд БНМАУ-ын гавьяат багш цолоор шагнагдсан анхны багш юм
Нийгмийн халамж
Нийгмийн халамж — Байгаль, нийгмийн бодит хүчин зүйлээс хамааран нийгмийн тодорхой хэсэг өөрийн оршихуйг хангаж чадахгүй болох тохиолдолд (өндөр наслах, хөдөлмөрийн чадвар алдах, олон хүүхэд төрүүлэх, эхчүүд, хүүхэд, залуучуудын нийгмийн асуудал, тахир дутуу болох гэх мэт) хүн болж төрснийхөө нь хувьд эрхэм чанараа алдах, цөхрөл, гутралд оруулахгүйн тулд тэдний амьдралын наад захын үндсэн хэрэгцээг хангах үүднээс төрийн тусламжийн баталгааг хуульчилж, нийгмийн хамгааллын бодлого, зарчим. Ангилал:Нийгмийн систем Ангилал:Төрийн эдийн засаг Ангилал:Нийгмийн даатгал
Есдүгээр сар
Есдүгээр сар (товчоор 9-р сар буюу 9 сар) нь Григорийн тооллын жилийн ес дэх сар юм.
Энэ сар нь 30 хоногтой. 9 сарын 22-нд юм уу эсвэл 23-нд өдөр шөнийн тэнцэл болдог ба энэ өдөр нар дэлхийн бөмбөрцгийн экваторын хавтгайд байршин, яг зүүн зүгээс мандан, эгц баруун зүгт жаргана. Энэ хоёр өдрийн нэг нь одон орны зүгээс авч үзвэл намрын улирлын эхний өдөр болно.
Цахим холбоос
09