cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Заяатай
Тэрээр Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсаас Монгол улсад сууж байсан анхны элчин сайд (1950-1953) юм. Заяатай Өвөр Монголын Хөх хотын Түмэд зүүн хошууны харьяат бөгөөд ЗХУ-ын Москвад Дорно Дахины Хөдөлмөрчдийн Коммунист Их Сургуульд боловсрол эзэмшжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Хятадын дипломат Ангилал:Монголчууд Ангилал:Хятадын хүн Ангилал:1901 онд төрсөн Ангилал:1968 онд өнгөрсөн
Эрдэнэбаярын Түмэн-Өлзий
Эрдэнэбаярын Түмэн-Өлзий нь Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Дарханы хүн
Манжийн Шулуун цагаан хошуу
Манжийн Шулуун цагаан хошуу (манжаар:, галиг:gulu šanggiyan gūsa ) бол Чин гүрний үеийн найман хошууны нэг хошуу юм. Найман хошууг Нурхач хаан 1615 онд дөрвөн тугийн хошууг шинэчлэн зохион байгуулснаар үүссэн. Тус хошуу нь 1650 он хүртэл Доргон чин ванд захирагдаж байгаад, 1651 оноос хойш манжийн эзэн хаанд шууд захирагдаж байсан дээд зэргийн гурван хошууны нэг бөгөөд манжийн хааны аян дайн, ан гөрөө, аялан явах зам зэрэгт зүүн гарт багтаж байсан юм. Бадаргуулт төр ийн үед Шулуун цагаан хошуу нь манж, монгол, хятад угсаатны бүрдсэн 86 сум, 26,000 цэрэг, 130,000 гаруй хүн амтай болсон байв.
Холбоотой хуудас
Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Чин улс
Сейм
Бүгд Найрамдах Польш Улсын Сейм (Sejm Rzeczypospolitej Polskiej []) - Польш Улсын хууль тогтоох Үндэсний Ассамблейн Доод танхим. Польшийн өнөөгийн Сейм 1989 онд коммунист дэглэм унасны дараа дахин сэргээн бий болсон.
Сейм бол Польшийн парламентын доод танхим юм; дээд танхим нь Сенат юм. Бүх нийтийн, тэгш, шууд, хувь тэнцүүлсэн сонгуулиар нууц санал хураалтаар дөрвөн жилийн хугацаатай сонгогдсон 460 депутатаас бүрдэнэ. Социализмын 1947-1989 онуудад тус улсын нэг танхимтай парламентыг Сейм гэж нэрлэж байжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Польшийн парламент Ангилал:Варшавын байгууллага
Ашдод
Ашдод (еврей. ‏אַשְׁדּוֹד‏‎) нь Израилд хэмжээгээрээ 6-д ордог Өмнөд тойрогт оршдог хот юм. Энэ хот нь газар дундын тэнгисийн эрэг дээр Тел-Авив хотоос өмнө зүг 30 км зайд байрладаг. Ашдод нь бүс нутгийн чухал аж үйлдвэрийн төв юм. Ашдодын боомт нь Израил улсын хамгийн том боомт бөгөөд улсын импортын 60% нь дамжин өнгөрдөг. Мөн Ашдод хотод Израилын тэнгисийн цэргийн гурван базын нэг нь байрладаг.
Орчин үеийн Ашдодын газар дээрхи анхны суурин нь 17-р зууны үед үүссэн. Энэ нь дэлхийн хамгийн эртний хотуудын нэг юм. Ашдодын тухай Библид арван гурван удаа дурдсан байдаг. Өөр өөр цаг үед энэ хотод филистинчүүд, еврейчүүд, византчууд, загалмайтнууд, арабууд амьдардаг байв.
Орчин үеийн Ашдод нь 1956 онд эртний хотын ойролцоо элсэрхэг толгод дээр байгуулагдсан. Хотын статусыг 1968 онд олгожээ.
Дүгэрийн Нянтайсүрэн
Дүгэрийн Нянтайсүрэн - БНМАУ-ын Улсын баатар, хурандаа.
Намтар
1931 оноос сумын ХЗЭ-ийн үүрийн дарга, 1934 оноос ардын армид алба хаах хугацаандаа ЗХУ-ын Тамбов хотод морин цэргийн сургууль төгсөж ирээд салаа, салбар, анги, нэгтгэлийн захирагч, Батлан хамгаалах яамны хэлтсийн дарга, Жанжин штабын орлогч дарга, 1952 оноос Улсын хэвлэх үйлдвэр, кино үйлдвэрийн дарга, орлогч дарга, Улсын хэвлэлийн хэрэг эрхлэх хорооны орлогч дарга, МУИС-д багш зэрэг алба ажлыг 50 шахам жил хашжээ.
Дурсамж
Сумангийн дарга байсан хэдэн сарыг эс тооцвол цэрэг командлаж үзээгүй над дивиз командлах гэдэг санаанд багтамгүй байсан юм. Гэвч эх орны тушаал! Хэмээн өөртөө өндөр шаардлага тавьж Халхын голын байлдаанд орсон. Байлдааны үед баруун гар шархадсаныг юм чинээ бодохгүй тулалдаж явсан. Харин нам, эх орон миний өчүүхэн зүтгэлийг өндөр үнэлсэн юм гэж Д.Нянтайсүрэн дурсан ярьдаг. Элсэн цөл, аагим халуун, зүсрэн орох усан бороо, хаалганы бэхлэлт, цус урсгасан олон өдрийн аймшигт тулалдаан, монгол, зөвлөлтийн баатар хөвгүүдийн бишрэм сайхан ялалт бүхнийг БНМАУ-ын баатар хурандаа Д.Нянтайсүрэн нэхэн санах бүр мөр зэргэцэн тулалдаж явсан монгол, зөвлөлтийн эрэлхэг дайчдын дүр сэтгэлд нь ургадаг юм.
Гэгээн дурсгал
Ангилал:Монголын хурандаа Ангилал:Алтан гадас одон шагналтан Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Монгол улсын баатар Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:Монголын Цэргийн гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Октябрийн хувьсгалын одон шагналтан Ангилал:Монголчууд Ангилал:1915 онд төрсөн Ангилал:1983 онд өнгөрсөн
Уудам
Кино
Ангилал:1999 онд төрсөн Ангилал:Барга ястан Ангилал:Дуучин хүүхэд Ангилал:Монголын дуучин Ангилал:Хятадын дуучин Ангилал:Хөлөнбуйрын хүн Ангилал:Хятадын хүн Ангилал:Монголчууд
Монгол угсаатны хөгжмийн товчоо
Монголын Хөгжмийн Товчоо нь доорх 3-н чиглэлээр үйл ажиллагаа явуулж байна. Үүнд:
Танилцуулга
Монгол Угсаатны Хөгжмийн Товчооноос язгуур өв соёлын үнэт зүйлсийг уламжлал, шинэчлэлийн ухаалаг зөв харьцаанд хадгалан хамгаалах, сэргээн нутагшуулах, бататган хөгжүүлэх улмаар дэлхийн соёлд эзлэх эртний нүүдэлчдийн язгуур их өв соёлын байр суурьт өөрсдийн хувь нэмэрийг оруулах зорилгоор 2010 онд байгуулагдсан.
Үйл ажиллагааны хүрээнд Алтай их ятга, Алтай ятга, Аху их ятга, Аху ятга, Тойром бүжиг, Хүннүгийн гунигийн дуу, цуур, хөөмий, икел, аман хуур, бий биелгээ зэрэг эртний нүүдэлчдийн дуу хуур, хөгжмийн зэмсгийг удаан хугацааны хөтөлбөрийн хэмжээнд хөгжүүлэх, урын сангаар баяжуулж олон мянган жилийн өмнөх эртний болон баларлаг эртний соёлын биет бус өвийг эдийн засгийн эргэлтэнд оруулах, бүтээгдэхүүн гаргах, дотоод болон гадаадад таниулан сурталчлах, хэлэх, харах, сонсох үүх түүхийн бодит тайлбартай аялал жуулчлалд зориулсан бүтээгдэхүүнүүдийг хөгжүүлэхээр ажиллаж байна.
Душан Тадич
Душан Тадич (Душан Тадић; 1988 оны арваннэгдүгээр сарын 20-нд ХБНСЮУ-ын Бачка-Топола хотод төрсөн) — серби хөлбөмбөгчин бөгөөд английн «Саутхемптон» болон Сербийн шигшээд хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
2010 онд Душан Тадич сербийнхээ Войводина багаас нидерландын «Гронинген» багт 1,55 сая доллараар ирсэн.
2012 оны дөрөвдүгээр сард Тадич нидерландын өөр нэгэн баг «Твентегийн» тоглогч болохоор гурван жил гэрээлэв. Солилцоо 7 сая еврогоор үнэлэгдсэн байна.
Герман-Японы харилцаа
Герман-Японы харилцаа- 1861 онд Прусс (1866/1870 онд байгуулагдсан Германы эзэнт гүрний өмнө байсан улс) Элчин сайд Фридрих Ойленбург Японд анх айлчилж албан ёсоор харилцаа тогтоосон юм. 1861 онд Герман нь нэг бүхэл салшгүй улс байсангүй. Пруссийн Хант Улс нь Германы Гаалийн Нийгэмлэгийн хамгийн нөлөө бүхий гишүүн байсан бөгөөд Саксон, Ханновер, Бавари, түүнчлэн Хамбург, Бремен болон Ханзагийн бусад хотууд болон холбооны бусад гишүүдийн нэрийн өмнөөс хэлэлцээр хийх эрхтэй байв. Гэсэн хэдий ч Эдогийн засгийн газар Холбоотой харилцаа тогтоохоос татгалзаж, зөвхөн Прусстэй "Найрамдал, худалдааны" гэрээ байгуулж байжээ. Ийнхүү 1871 онд Германы эзэнт гүрэн байгуулагдаж 150 жилийн тэртээ Япон, Герман хоёр улс дипломат харилцаа тогтжээ.
Душан Тадич
Замнал
2014 оны долоодугаар сард английн «Саутхемптон» багт 10.9 сая фунтээр ирсэн. «Гронингенд» зузаарсан дасгалжуулагч Рональд Куман түүнийг «Саутхемптонд» дөрвөн жилээр уяжээ.
Герман-Японы харилцаа
1861-1914
Япон улс 1867 онд Мэйжийн сэргээн босголтын дараа Германтай оюуны болон соёл, хүмүүнлэг технодогийн эрчимтэй солилцоо хийсний хүчинд Япон эрчимтэй хөгжил дэвшилд хүрэхэд ихээхэн нөлөөлсөн байна. Японд 1860 оноос герман хэл сурч эхэлсэн гэдэг мэдээ байна. Японы сэхээтнүүд Германы боловсрол, батлан ​​хамгаалах, анагаах ухааныг сонирхож, хүмүүнлэгийн харилцаа хөгжүүлж байв. 1862 онд Японы Эдогийн Засгийн газар европын зургаан оронд айлчлах анхны томилолт зохион байгуулсны дотор Герман улс байсан.
Душан Тадич
Шигшээ
2007 оноос хойш Сербийн залуучуудын шигшээд Тадичийн оролцсон тоглолт 23 байв. 2008 онд олимпийн шигшээд Мирослав Жукичаар удирдуулан Бээжингийн олимпт оролцсон. Үндсэн шигшээд 2008 онд багтсан.
Герман-Японы харилцаа
1861-1914
Мэйжийн Засгийн газар дээрээс доош чиглэсэн схемийн дагуу шинэчлэлийг хэрэгжүүлсэн бөгөөд Герман улс техникийн болон цэргийн түвшний хувьд Японд Их Британи, Францын түвшнээс илүү ойр дөт хүрэх боломжтой гэж үзсэн байна. Засгийн газрын урилгаар Германы олон мэргэжилтэн Японд ирж, авьяаслаг япон залуусыг Германд сургаж эхэлсэн. Шинагава Яжиро (1843-1900), Аоки Шузо (1844-1914) нар Германд сургах хүмүүсийг сонгон шалгаруулах ажилд оролцож байжээ. Дараа нь Аоки Герман эмэгтэйтэй гэрлэж, Германд харилцааны өргөн сүлжээг бий болгосон. 1882 онд Японы Ерөнхий сайд Итоo Хиробуми ( Itō Hirobumi : 1841–1909) Төрийн байгуулалтын судалгаа хийхээр Берлин, Вена хотудад айлчилж байжээ.
Душан Тадич
Цахим холбоос
Ангилал:Сербийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Сербийн олимпын оролцогч Ангилал:Аякс багийн тоглогч Ангилал:Войводина багийн тоглогч Ангилал:Гронинген багийн тоглогч Ангилал:Твенте багийн тоглогч Ангилал:Саутхемптон багийн тоглогч Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Югославын хүн Ангилал:Сербичүүд Ангилал:1988 онд төрсөн
Герман-Японы харилцаа
1861-1914
Тэр үед Японд ажиллаж байсан Германы нэрт мэргэжилтнүүдийн дунд геологич Эдмунд Науманн Япон даяар хэд хэдэн геологийн экспедицийн дараа Хонсю арлын төвд Фосса Магнагийн төв хагарал байгааг анх олж зарласан, Эрвин Белц (Erwin Bälz, 1849–1913) Токиогийн Анагаах Ухааны Сургуулийн багш, эзэн хааны гэр бүлийн эмч, оюутнуудад хичээл заахаас гадна нүүрний тос гаргаж, Кусацу дахь рашааны усны шинжилгээг хийсэн эмч, мөн хуульч Рудольф Гнейст, Карл Херман Розлер, Лоренц фон Штейн (K. F. Hermann Roesler, 1834–1894)  нар Мэйжи үеийн  1889 оны анхны Үндсэн хуулийн төслийг боловсруулахад оролцож, 1885 онд Японы явган цэргийн сургуульд ажиллахаар ирсэн генерал Якоб Меккел (K. W. Jacob Meckel, 1842–1906) Франц маягийн Японы армийг Германы загвар болгон шинэчлэхэд туслаж байсан байна. Хууль зүй, улс төрийн чиглэлээр сайн мэдлэгтэй, Японы их дээд сургуулиудад семинарын системийг анх нэвтрүүлсэн эдийн засагч Карл Ратгений тухай дурдах хэрэгтэй. Түүхч Людвиг Рисс Японы их дээд сургуулиудад орчин үеийн түүх судлалыг хөгжүүлэхэд хувь нэмэр оруулсан. Сурган хүмүүжүүлэгч Эмиль Хаускнехт 1887 онд Токиогийн их сургуульд Германы уран зохиолын хичээл зааж байсан бөгөөд түүний залгамжлагч Японы уран зохиолын мэргэжилтэн Карл Флоренц Германы уран зохиолын олон мэргэжилтэн бэлтгээд зогсохгүй Японы уран зохиолыг судалж байжээ.Курт Нетто Акита мужид уул уурхайн арга техник зааж, Эрвин Книппинг Япон даяар цаг уурын тоног төхөөрөмж суурилуулж, 1883 онд Японы анхны цаг агаарын урьдчилсан мэдээний үндэс суурийг тавьсан. Дэд бүтэц, тээврийн салбарт Херманн Рамшоттел Кюүшюгийн төмөр замын сүлжээг барихад тусалсан бол Франц Балтцер Токиогийн Шимбаши болон Уэно өртөө хоорондын төмөр замын гүүрэн гарцын зураг төслийг хийжээ.
1914-1945
1900 оноос хойш Япон улс Британийн эзэнт гүрний холбоотон гүрэн болсон. Дэлхийн нэгдүгээр дайны үеэр (1914-1918) Япон 1914 онд Германы эзэнт гүрэн рүү дайрч, Хятад болон Номхон далай дахь Германы гол эзэмшил газруудыг булаан авчээ.
1930-аад онд Япон, Герман улсууд өөр өөрийн бүс нутагтаа түрэмгий милитарист бодлого баримталж байв. Улмаар энэ бодлого нь хоёр улсыг ойртуулж, эцэст нь Итали улсыг багтаасан улс төр, цэргийн эвсэлд хүргэсэн юм.
1932 онд Берлинд европ дахь нийт япончуудын 20 орчим хувь нь оршин суудаг байсан бөгөөд Герман нь Японы боловсролын яамнаас Европт суралцахаар илгээсэн япончуудын төв болжээ. 1936 онд нацистууд Японы ард түмнийг Хүндэт Арьянчууд хэмээн зарлав. 1941 оны Сувдан арал (Pearl Harbor) руу дайрах үеэр Берлинд 300 орчим япон хүн амьдарч байжээ. Тухайн үед өмнө нь Германд байсан 200 хүрэхгүй япон эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд усан онгоцоор Япон руу буцаж иржээ.
Дайны үед Берлинд Японы Элчин сайдаар дэслэгч генерал Оошима Хироши ажиллаж байжээ.
1945-1990
Дэлхийн хоёрдугаар дайн дууссаны дараа хоёр орны эдийн засаг хурдацтай сэргэж, хоёр орны харилцаа эдийн засгийн асуудалд төвлөрсөн байна. Өнөөдөр Япон, Герман нь дэлхийн гурав, дөрөв дэх том эдийн засагтай улс бөгөөд улс төр, соёл, шинжлэх ухаан, эдийн засгийн олон төрлийн хамтын ажиллагаанаас ихээхэн ашиг хүртдэг байна.
2012 оны сүүлээр "Бертелсманн сан"-гийн явуулсан санал асуулгаар Германчууд ерөнхийдөө Япон улсыг эерэгээр харж, тус улсыг өрсөлдөгч биш харин түнш гэж үзсэн байна. Япончуудын Германы талаарх үзэл бодол ч мөн эерэг: 97% нь Германы бодлогыг эерэгээр үнэлж, ердөө 3% нь сөрөг хандлагатай байсан байна.
2017 оны байдлаар Японоос Германы импорт 18 тэрбум доллар, Японд хийсэн Германы экспорт 23 тэрбум ам.доллар хүрсэн байна.
Герман-Японы худалдааны харилцаа хөгжиж европын хамгийн том Япон хот байрладаг Дюссельдорф дахь Японы нийгэмлэг 1980, 1990-ээд онд буурсны дараа дахин өсч байна. 2008 онд Япон сургууль, хоёр цэцэрлэг, гурван номын сан, олон тооны япон клубтэй Дюссельдорф дүүрэгт 8000 гаруй япон хүн амьдарч байжээ. Түүнчлэн тус бүс нутагт Японы 200 гаруй компани идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж, 20 мянга гаруй ажлын байр бий болгож байна. Японы нийгэмлэгийг Дюссельдорф хотын хувьд маш том хөрөнгө гэж үздэг.
1963 онд Хамбургт 800 япон хүн байсны 50 нь хүүхэд байжээ.
2016 оны Дорноговь аймгийн наадам
Барилдааны дүйз
Наймын даваа
#
Нямбалын Баттулга
Нямбалын Баттулга нь Хөвсгөл аймгийн Их-Уул сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын начин Ангилал:Их-Уулын (Хөвсгөл) хүн
Манжийн Шулуун улаан хошуу
Шулуун улаан хошуу (манж хэл: ; галиг:gulu fulgiyan gūsa) бол Манж Дайчин гүрний төр, цэргийн үндсэн хүч болох найман хошууны нэг юм. Манж Найман хошууг 1615 онд Нурхач хааны зарлигаар шинэчлэн зохион байгуулж байсан. Манжийн найман хошуу нь дээд доод зэрэгт хуваагддаг байсан. Дээд зэрэглэлд зөвхөн эзэн хааны шууд удирдлаганд байсан Шулуун шар, Хөвөөт шар, Шулуун цагаан багтаж, Доод зэрэглэлд бусад таван хошууд нь ордог байсан. Энэ хошууг Нурхач хааны дэд хөвгүүн хошой ли чин ван Дайшан, түүний үр хойчис үе улиран захирч байсан.
Шулуун улаан хошуу нь Чин гүрний сүүл үед манж, монгол, хятад гурван угсаатнаас бүрдсэн 74 сумтай байснаас, нийт 115000 хүн ардтай байсны 23000 гаруй нь цэргийн эрчүүд байв.
Холбоотой хуудас
Ангилал:Чин улс
Даш-Очирын Батсүмбэр
Даш-Очирын Батсүмбэр нь Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Баянбулагийн хүн
Вэй Вэй (дуучин)
Вэй Вэй (хялбаршуулсан: 韦唯, уламжлалт: 韋唯; пиньинь: Вии Вии, 1963 оны 9 сарын 28-нд төрсөн) — Хятадын жуан дуучин. Хятад, англиар дуулдаг. Тэрээр Өвөр Монголын Хөх хотод төрсөн бөгөөд Гуаньси мужийн Луйжоу хотод өссөн.
Ангилал:Хятадын дуучин Ангилал:Жуан Ангилал:Хөх хотын хүн Ангилал:Хятадууд Ангилал:1963 онд төрсөн
Иоррит Бергсма
Иоррит Бергсма (Jorrit Bergsma1986 оны хоёрдугаар сарын 1-нд Алдебоарн хотод төрсөн) нь Нидерландын холын зайн тэшүүрийн тамирчин юм.
Бергсма 2014 оны Өвлийн олимпод 10000 метрийн зайг 12:44.45 минутанд туулж олимпын дээд амжилтыг тогтоон түрүүлсэн юм. Түүнчлэн 5000 метрийн зайд хүрэл медаль хүртжээ.
Холбоос
Ангилал:Нидерландын тэшүүрчин Ангилал:Нидерландын олимпын аварга Ангилал:Нидерландын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Нидерландын олимпын оролцогч Ангилал:2014 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:2018 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Тэшүүрийн олимпын аварга Ангилал:Тэшүүрийн дэлхийн аварга Ангилал:Нидерландчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Чойнхорын Найдандорж
Чойнхорын Найдандорж нь Монголын драмын урлагийн найруулагч юм. Улсын Драмын Эрдмийн Театрын найруулагчаар ажилладаг тэрбээр 2011 онд Монгол улсын Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цол хүртжээ. 1982 онд УБИС-ийн кино драмын ангийг Д.Маамхүү, Б.Мөнхдорж нарын удирдлагад суралцаж жүжигчний мэргэжлээр төгссөн.
1987-1992 онд Беларусийн урлагийн академийг В.А.Раевскийн удирдлагад найруулагч мэргэжлээр суралцаж төгссөн.
Гавьяа шагнал
Ангилал:Монголын найруулагч Ангилал:Монгол улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монголчууд
Лодонгийн Дандар
Дандар баатар заримдаа Алаг морьт баатар гэж алдаршсан Лодонгийн Дандар нь 1914 онд Булган аймгийн Бүрэгхангай сумын Рашаант гэдэг газар төрсөн, Монголын Ардын армийн захирагч бөгөөд монголын тусгаар тогтнол бүрэн эрхт байдлын төлөө тэмцэгч, монголын ард түмний дунд Алаг морьт Дандар баатар гэх нэрээрээ алдаршсан монголын цэргийн зүтгэлтэн байсан юм.
Намтар
Лодонгийн Дандар нь 1914 онд одоогийн Булган аймгийн Бүрэгхангай сумын нутаг "Рашаант" гэдэг газар ядуу эмэгтэй Чойдогийн Аюушийн ууган хүү болон мэндэлжээ. Найман нас хүртлээ төрсөн эхийнхээ гар дээр хүмүүжиж байгаад Лодонгийн Лувсан гэгчид үрчлэгджээ. Лувсан бол эхнэр хүүхэдтэй байхыг эгнэгт цээрлэн үздэг, угийн гэлэн санваартан тул Дандарыг өөрийнхөө эцэг Лодонгоороо овоглуулсан байна.
1935 онд цэрэгт татагдсан ба улмаар ЗХУ-ын Тамбов хотын морин цэргийн дунд сургуульд суралцахаар томилогджээ. 1935-1938 онд энэхүү сургуульд суралцан төгсгөөд эх орондоо ирэхэд нь дэслэгч цол олгон Монголын Ардын армийн 6 дугаар морь дивизийн 17 дугаар морьт хорооны захирагчаар томилсон. Дандар баатар нь энэ хорооны захирагч байхад 1939 оны 5 сараас Япончуудын өдөөсөн Халхын голын байлдаан эхэлжээ. Дандар нь 5 сард болсон тулалдаануудад өөрийн хороог онцгой сайн командлан олон удаагийн тулалдаанд ялалт байгуулж байсан. 1939 оны 5 сарын нэгэн тулалдаанд 6 дугаар дивизийн захирагч Шаарийбуу баатарлагаар амь үрэгдсэний дараа энэ дивизийн захирагчаар Дандарыг томилсон байна. Халхын голын тулалдаануудад Дандар олон удаагийн морин дайралтыг биечлэн удирдаж байсан бөгөөд сэлмээр гарамгай цавчдаг байсан нь монгол-зөвлөлтийн цэргүүдийн дунд төдийгүй япончуудын дунд ихэд алдаршуулсан ба түүнийг унасан мориор нь Алаг морьт баатар гэж нэрлэдэг байжээ.
Олон удаагийн тулалдаанд баатарлаг гавьяа байгуулсныг нь үнэлэн 1939 оны 5 дугаар сарын 29 -нд Улсын бага хурлын Тэргүүлэгчдийн зарлигаар Сүхбаатарын одон, Байлдааны гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагнасны дээр 1939 оны 9 дүгээр сарын 27-ны өдөр БНМАУ-ын Бага хурлын Тэргүүлэгчид, Ардын сайд нарын зөвлөлийн гишүүдийн хамтарсан 60 дугаар тогтоолоор БНМАУ-ын Гарамгай баатар цолыг олгосон байна. Гарамгай гэсэн чимгийг Маршал Х.Чойбалсангийн биечлэн оролцсоноор тусгайлан тодотгон олгожээ.
1941 онд ЗХУ-д цэргийн академид суралцахаар очсон боловч фашистын герман довтолж Аугаа их Эх орны дайн эхэлсэнтэй холбогдуулан буцаан татаж ирүүлсэн. 1945 оны Чөлөөлөх дайнд дэд хурандаа цолтойгоор морьт хороо командлан оролцож хятадын цагаан хэрэм тултал тулалдсан. Дайны сүүлээр ЗХУ-ын цэргийн даргатай цэргийн бэлтгэлийн мал булаалдсан хэрэг үүсгэсэн байна.
Эх сурвалж
Ангилал:Халхын голын дайны хүн Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:БНМАУ-ын баатар Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Сүхбаатарын одон шагналтан Ангилал:Монголын ардын армийн фронтын удирдагч Ангилал:Монголчууд Ангилал:1914 онд төрсөн Ангилал:1986 онд өнгөрсөн
2020 оны аймгуудын наадмын цолтнууд
Аймаг, цэргийн цол хүртсэн бөхчүүдээс цолоо ахиулан Улсын цол хүртсэн амжилтыг нь хүснэгтлэвэл:
#
Цэвэлмаагийн Наваан
Намтар
1937 онд Дундговь аймгийн Дэлгэрцогт сумын Ар Цагаан нуур хэмээх газар төрсөн.
1957-1962 онд МУИС-ийн Хэл бичиг утга зохиолын ангид сурч төгссөн.
Ц.Навааны найруулсан уран бүтээлийн жагсаалт:
1. Хоёр жарны гурван зул
2. Түмний эх  – 1968 он /Москва хотноо болсон ОУ-н кино наадамд спортын киноны тусгай шагнал хүртсэн/
3. Ленин бидэнтэй хамт – 1977 он /Ташкентын кино наадмаас тусгай шагнал хүртсэн/
5. Сэтгэлийн өнгө – 1979 он
6. Тэмээчин –
7. Ээжийн алдар – 1981 он
9. Аваргын дэвжээ – 1974 он
10. Хэзээд бэлхэн – 1975 он
11. Тайгын эзэд – 1983 он
12. 40 дахь намрын дурьдтгал – 1985 он гэх мэт 77 нэрийн баримтат киног найруулсан. Ц.Навааны уран бүтээл, зүтгэлийг төр засгаас үнэлж Соёлын яамны жуух, Засгийн газрын хүндэт жуух, Халх голын ялалтын медаль, Хөдөлмөрийн хүндэт медаль, Алтан гадас одон, 5,6,7,8 -р 5н жилийн гавшгайч, Соёлын тэргүүний ажилтан, 1995 онд Монгол Улсын Урлагийн гавъяат зүтгэлтэн цолоор тус тус шагнажээ.
Пагвасүрэнгийн Моломжамц
Пагвасүрэнгийн Моломжамц нь Архангай аймгийн Чулуут сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Янвэй Линхуа
Янвэй Линхуа (1980 онд төрсөн) — Хятадын монгол дуучин. эхэндээ тэр монгол ардын дууг дуулсан. эдүгээ Хятад поп алдартай дуучин ("Гаруда домог" хамтлаг).
Цахим холбоос
Ангилал:Хятадын дуучин Ангилал:Ордосын хүн Ангилал:Хятадын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1980 онд төрсөн
Чинзоригийн Хасчулуу
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Хархорины хүн
Шагдарын Гонгор
Шагдарын Гонгор - БНМАУ-ын анхны Улсын баатар, хурандаа.
Намтар
1936 оны I сарын 28-ны шөнө 6-р дивизийн харьяа Буландэрсний харуулаас зүүн хойшоо 7км-т орших Цагаан-Ухаа дээр гарч байсан манаанд салааны туслах дарга Ш.Гонгор хоёр цэргийн хамт үүрэг гүцэтгэж байв. 21 цаг 40 минутын үед дайсны зэвсэгт арван морьтой хүн явгалан манаа руу давшин буудахад Гонгор нэг цэргийг холбоо, нөгөөгөөр нь морьдоо бариулж ганцаараа 2 цаг тулалдаж дайсны цэргийн заримыг устгаж, буу зэвсгийг нь олзлон авч, бусдыг нь хөөж гаргажээ.
Гэгээн дурсгал
Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:Халхын голын дайны хүн Ангилал:БНМАУ-ын баатар Ангилал:Цэргийн гавьяаны 1-р зэргийн одон шагналтан Ангилал:Фрунзегийн нэрэмжит цэргийн академийн төгсөгч Ангилал:Баянхутагийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1912 онд төрсөн Ангилал:1992 онд өнгөрсөн
Оросын Нисэх Хүчний Төв Музей
Оросын Нисэх Хүчний Төв Музей (Орос: Центральный музей Военно-воздушных сил РФ) нь ОХУ-ын Москва мужийн Монино хотод Гагарины нэрэмжит нисэх хүчний академид байрладаг нисэх хүчний музей юм. Тус музей нь Оросын Зэвсэгт Хүчний Төв Музейн салбар бөгөөд, дэлхийн томоохон нисэх хүчний музейнүүдийн нэг төдийгүй ЗХУ-ын үед бүтээгдсэн 194 онгоц, 127 онгоцны хөдөлгүүрийн цуглуулгатай.
Тойм
Уг музейг 1958 онд Ту-4, Ла-15, Ла-11, По-2, Як-18, нэг онгоцны их бие, 20 пулемёт, их буу зэрэг үзвэртэйгээр байгуулсан. Хоёр жилийн дараа 14 онгоцтой болж, 1970-аад онд үзвэрт тавигдах онгоцны тоо эрс нэмэгдсээр 40 гаруйд хүрсэн. 2005 онд үзвэрийн гол танхимд гал гарч ихэнх онгоц галд шатсан. 2013 онд Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн онгоцнуудад зориулж шинэ ангаар баригдаж, шатсан онгоцнуудыг сэргээсэн. Өнөөдөр музейд цэрэг, иргэний болон тусгай зориулалтын зэрэг дотоодын болон гадаадын олон төрлийн нисэх онгоцууд, тус музейд онгоцны нисгэгчийн дүрэмт хувцас, баримт бичиг, загвар, тоног төхөөрөмж зэрэг зүйлсийг олон нийтэд дэлгэн харуулдаг.
Одоогийн байдлаар 54 мянга гаруй үзмэр байгаагаас нисэх онгоц 194, нисэх онгоцны загвар 409, онгоцны хөдөлгүүр 118, тоног төхөөрөмж 5152 (сэнс, нисэх онгоцны тоног төхөөрөмж, зэвсэг) зэрэг тоотой байна.
Цагийн хуваарь
Өвлийн улиралд (10-р сарын 05-аас 3-р сарын 31 хүртэл)
Даваа, Мягмар гарагт - Музей амарна.
Доторх үзвэр: Лхагва, Пүрэв, Баасан, Бямба, Ням - 9:00-17:45 хүртэл
Гадна талбай: Лхагва, Пүрэв, Баасан, Бямба, Ням - 09:00-17:45 хүртэл
Зуны улиралд (4-р сарын 1-ээс 10 сар хүртэл)
Даваа, Мягмар гарагт амарна.
Доторх үзвэр: Лхагва, Пүрэв, Баасан, Бямба, Ням гарагт 09:00-17:45 хүртэл ажиллана.
Касс музей хаахаас 45 минутын өмнө хаагдана.
Эшлэл
Ангилал:Музей Ангилал:Оросын музей
Говийн хялгана
Говийн хялгана  - (Stipa gobica roschev), (Ковыль гобийский буюу ковылёк)
10-25 см намхан, жижиг дэгнүүл бүхий үет ургамал. Түүний дэгнүүл хатуу бөгөөд ишний угийн навчны үхсэн угларгаас бүрдэнэ. Урт нарийн утас мэт навчнуудтай шивээний сор нь нэг тахирч тэр тахираа хүртэл нэгэн тийш бага зэрэг налсан гялгар цагаан урт үсэнцэртэй түүнээс цааш, үр хүртэлх сорын хэсэг үсэнцэргүй нүцгэн бөгөөд мушгирсан байна.
Говийн хялганын ургах нь урд жилийн хур тунадаснаас шалтгаалах бөгөөд ердийн нөхцөлд дөрөвдүгээр сараас эхлэн ургаж зургаа долдугаар сард цэцэглээд найм, есдүгээр сард үрээ тараадаг. Хатсаны дараа өвлийн тэргүүн хагаст сайн хагдран хадгалагдаж байснаа хоёрдугаар хагасаас навч иш нь унаж эхэлнэ.
Ашигласан материал
Ангилал:Ургамал Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд
Түмэд зүүн хошуу
Түмэд зүүн хошуу (монгол бичгээр  ; ) нь Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны нэгэн хошуу. Засаг захиргааны хувьд Хөх хотод харьяалагдана. Хошууны нутагт Хангай гэж гацаа бий.
Эшлэл
Ангилал:Өвөр Монголын хошуу Ангилал:Хөх хот
Дагвын Содном
Дагвын Содном (1945 онд Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай суманд төрсөн- 2002 онд нас барсан)-
1963-1965 онд "Монгол кино" үйлдвэр т Равжаагийн Доржпалам найруулагчийн туслахаар ажил хөдөлмөрийн гараагаа эхэлсэн ажээ.
1965-1971 онд ЗХУ-ын Москва хотын БХКУДС-д суралцан "Иоган, Борька хоёр" гэдэг богино хэмжээний киногоор дипломоо хамгаалаад телевизийн найруулагч мэргэжлийг эзэмшсэн байна.
1971-2002 онуудад "Теле кино үйлдвэрт найруулагч, уран сайхны удирдагч, Үндэсний ТВ-д найруулагч, ерөнхий найруулагч, хариуцлагатай редактороор ажиллаж байжээ.
1977 онд "Дэгдээхэй нас" киноны Батын аав Бадрахын дүрд тоглосон.
1992 он "Сүүдэрт жилийн зурвас", 1997 он "Цагаан дуганы гэгээ" зэрэг бүрэн хэмжээний уран сайхны кинонуудыг найруулжээ.
Д.Содном гуай олон арван баримтат киног найруулсан бөгөөд "Өвлийн ойд", "Энхээ", "За-гийн гай" гэдэг богино хэмжээний уран сайхны кинонуудыг найруулсан юм.
2002 онд Д.Содном найруулагч бурхан болсон байна.
BZP Digital&Inbound
BZP Digital&Inbound нь 2014 онд үүсгэн байгуулагдсан Монголын дижитал маркетингийн агентлаг. Маркетинг, борлуулалт, үйлчилгээний програм хангамжийн HubSpot компанийн Gold партнер, ManyChat партнер, Databox компанийн Premier партнер. Үүсгэн байгуулагч Бэгзсүрэнгийн Батзориг.
Бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ
BZP Digital&Inbound агентлаг нь инбаунд маркетинг, вэб дизайн, чатбот, CRM нэвтрүүлэх үйлчилгээ, сургалтуудыг санал болгодог.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын аж ахуйн нэгж Ангилал:2014 онд байгуулагдсан
COVID-19
Коронавируст халдвар (COVID-19) нь SARS-CoV-2 вирусээр үүсгэгдсэн халдварт өвчин юм.
COVID-19-өөр өвчилсөн ихэнх хүмүүст хөнгөн болон дунд зэргийн шинэ тэмдэг илэрч, тусгай эмчилгээгүйгээр эдгэрнэ. Гэхдээ зарим нь хүнд өвдөж, эмнэлгийн тусламж авах шаардлагатай байдаг.
ДЭМБ-аас 2023 он хүртэл тахлын төгсгөлийг зарласан.
Шинж тэмдэг
COVID-19 нь өөр хүмүүст харилцан адилгүй нөлөөлнө. Ихэнх халдвар авсан хүмүүс хөнгөн болон дунд зэргийн өвчлөл авч, эмнэлэгт хэвтэхгүйгээр эмчлэгдэнэ.
Тархалт
Вирус нь халдвартай хүмүүсийг ханиах, найтаах, ярих, дуулах, амьсгалах үед ам, хамраас гарсан жижиг шингэн дуслуудаар халдварладаг. Эдгээр жижиг дусал нь амьсгалын замын том дуслаас өчүүхэн жижиг ширхэг ч байж болно.
COVID-19-өөр халдварласан хэн нэгэнтэй ойр байж вирусээр амьсгалах эсвэл бохирдсон гадаргуу дээр хүрсний дараа нүд, хамар, амандаа хүргэснээр халдвар авах боломжтой. Вирус нь тасалгаа болон хүн цугларсан газруудад илүү хялбар тардаг.
Ангилал:Хүний вирусийн гаралтай халдварт өвчин Ангилал:Мэдэгдэх шаардлагатай өвчин
1968 оны улсын наадмын бөх барилдаан
Есийн даваа
Ангилал:Улсын наадмын барилдаан
Адъяахүүгийн Санчир
Санлиг-гэлэнгийнхэн овогт Адъяахүүгийн Санчир (* 1991 онд Өвөрхангай аймгийн Арвайхээр сум) нь соёлын биет бус өв тээгч монголын морин хуурч юм. 2001 оноос аав Ц.Адъяахүүгээс удмын хуураа өвлөн авч 4 дэх үеийн соёлын биет бус өв тээгч болсон. 2007 онд ЕБС-иа төгсөж Соёлын дээд сургуульд элсэн суралцаж байгаад 2010 онд СУИС-д шилжин суралцсан. 2011 оноос Алтай хамтлагийн ахлагчаар ажиллаж байсан, тус хамтлагийн морин хуурч.
1-р үе: Өвөг эцэг Д. Жанчивсэнгээ нь сайн ноён хан аймгийн сайн ноёны хошууны Сайн ноён хан Намнансүрэнгийн хуурч байсан.
2-р үе: 1920 оны эхээр өөрийн төрсөн дүү Чойвийгийн хүү Өвөрхангай аймгийн Улаан гэрийн урилга дуучин, жүжигчин Лодойсамбын Шаравт (1914-1954) удам дамжсан морин хуураа өвлүүлэн заасан. Лодойсамбын бага хүү Л. Цэдэв (1930-2002) нь 5 настайгаасаа хуур татаж сурсан тул удмын хуурыг өвлөснөөр сайн ноён хошууны хуурчын удмыг албан ёсоор өвлөгч болсон билээ.
3-р үе: Алдарт хуурч Лодойсамын Цэдэв нь өөрийн 2-р хүү Ц. Адъяахүүд (1961 онд төрсөн)  удам дамжсан хуураа өвлүүлсэн.
4-р үе: Удам дамжсан морин хуурч, хөгжмийн багш Ц. Адъяахүү өөрийн бага охин А. Санчирд удмын хуураа өвлүүлснээр 4 дэх үеийн соёлын биет бус өв тээгч юм.
Ангилал:Морин хуурч Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Арвайхээрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Дуламсүрэнгийн Намдаг
Дуламсүрэнгийн Намдаг нь Төв аймгийн Заамар сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Цэргийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Хошоон
Хошоон (Melilotus) нь буурцагтны овгийн нэгэн төрөл. Энэ төрөлд 20 орчим зүйл ургамал багтдаг. Хошоон нь тал хээр газар болон тариан талбайд хог ургамал байдлаар таардаг, Ази ба Европоос гаралтай.
Монгол оронд ургадаг зүйлүүд
Жич: Энэ жагсаалт бүрэн бус байхыг үгүйсгэхгүй.
Зүйлүүд
Хошооны төрлийн мэдэгдэж буй арван есөн зүйл:
Эх сурвалж
Ангилал:Ургамал Ангилал:Буурцагтан Ангилал:Ургамлын төрөл
Ойдовын Уртнасан
Ойдовын Уртнасан (Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай сумын нутагт 1929 онд төрсөн- 2014 онд нас барсан)- Монгол Улсын Төрийн шагналт,
Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, баритат киноны найруулагч, зураглаач.
Намтар
Тэрээр Дундговь аймгийн Дэлгэрхангай суманд малчин ард Ойдовын гутгаар хүү болон төржээ.
1937 онд сумынхаа бага сургуульд орж 1941 онд төгсөөд нийслэл Улаанбаатар Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит арван жилийн нэгдүгээр дунд сургуульд шилжин суралцаж 1947 онд 10-р ангиа төгсжээ.
Дарма ахыг нь Уран Сайхны Хүрээлэнгийн дарга байхад нь орлогчоор нь ажиллаж байсан хожмоо цэргийн сурвалжлагч болсон найз Дэчингунгаа нь  О.Уртнасан хүүгийн сонирхлыг гадарлаж Улсын Кино зургийн Хороонд оруулахаар зураглаач Д.Жигжидтэй уулзуулж өгсөн нь О.Уртнасанг алс хэтийн өлзийтэй замд нь оруулсан эхлэл болжээ.
Тэрээр 1952 онд ЗХУ-ын Москвад Бүх Холбоотын Кино Урлагийн Дээд Сургуульд зураглаачийн мэргэжлээр суралцаад 1957 онд онц сайн дүнтэй төгсөж, Монголкино үйлдвэрийн дээд мэргэжил эзэмшсэн хоёрдахь зураглаач болсон юм. Төгсөх ангийн оюутан О.Уртнасан 1956 оны Улсын баярын тухай “Наадам” гэдэг баримтат киногоор дипломын ажлаа хийсэн нь мэргэжлийн ур чадварын дээд үнэлгээ авсны дээр 1957 онд Москвад болсон Олон улсын оюутан залуучуудын киноны үзлэгт нэгдүгээр байр эзэлж хамгийн хүндтэй шагналыг гардан авсны гадна тэр бүтээл нь олон жилийн турш хойч үеийн оюутнуудын сургалтанд үлгэрлэн үзүүлэх шилдэг бүтээлийн жагсаалтанд орж чадсан юм.
Ойдовын Уртнасан бол манай бурхан үеийнхний төө зайгүй залгамж, хойч үеэ өлгийдөн авсан өнөд дурсагдах бууршгүй ачтан, түүхэнд мөнхрөх гавьяатан юм. 1959 онд ”Ардын элч”, 1961 онд “Алтан өргөө”, 1962 онд Хөхөө гэрлэх дөхлөө”, 1964 онд “Тус биш ус”, 1968 онд ”Өглөө”, 1971 онд ”Тэмцэл”, 1985 онд “Их замын тоос”, 1993 онд  Өв,  1993 онд “Морьтой ч болоосой” 2-р ангийн зураглаачаар тус тус ажилласан. О.Уртнасан 1965 оноос байгаль, ан амьтны төрөлжсөн сэдэвтэй цуврал кинонуудыг хийж эхэлсэн нь нэн сонирхолтой бөгөөд манай баримтат кино урлагийн шинэтгэл болсон юм. О.Уртнасангийн хөдөлмөр зүтгэлийг үнэлж 1965 онд Алтан гадас одон, 1971 онд Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн цол, 1985 онд Төрийн шагнал, хүндэт тэмдгийн хамт хүртээснээс гадна Ардын хувьсгалын 40.50.60 жилийн ойн хүндэт медалиар шагнасан. 1974 онд Байгаль орчныг хамгаалах холбооны хүндэт гишүүн, 1997 онд Гоо марал шагналтан болжээ. Зураглаач О.Уртнасан Москва хотноо болдог Олон  улсын  кино  наадмын шалгаруулах комиссын гишүүнээр хэдэн удаа уригдан ажиллаж Монгол кино үйлдвэрийн алдрыг дэлхийд хамт өргөсөн баримтат киноны түмэнд алдартай нэрт найруулагч, зураглаач билээ.
О.Уртнасангын  зураглаач, найлуулагчаар  ажилласан баримтат киноны жагсаалт:
1. Ардын хувьсгалын – 30н жилийн ой – 1951 он
2. ДЗО-3-р фестиваль  – 1951 он
5. Эрхэм хүндэт зочин Ворошилов –
6. Парис – 1957 он
7. МАХН- 13-р их хурал – 1958 он
8. БНУУ-н ЗГ-н төлөөлөгчид Улаанбаатрт хүрэлцэн ирсэн – 1958 он
9. Монголд газар хөдлөв – 1958 он
10. Гадаадад зориулж товчлол хийсэн нь – 1958 он
11. Ардчилсан орон кино мэдээнээс -1958 он
12. Өөрөө өөринйхөө хулгайч – 1959 он
14. Анд нөхдийндөө – 1960 он
15.  Цэнгэлийн дуу – 1962 он
16. Найрамдлын хэлэлцээр – 1963 он
17. Александрын Ансамблын концерт – 1965 он
18. Майлын хаан – 1965 он
20. Хангайд – 1967 он
22. Эртний нутгийн солонго – 1966 он
23. 19-р олимп – 1968 он
24. Ангийн зөрчил -1969 он
25. Таны төлөө- 1969 он
26. Мөнхйин дүр -1970 он
27. Намын 16-р их хурал – 1971 он
28. Дэлхийн ан агнуурын үзэсгэлэн – 1972 он
29. Хар ус нуур – 1973 он
30. Нэг өвлийн 3н тэмдэглэл- 1974 он
31. Аргал угалз – 1974 он
32. Мянган дурсгалт Орхоны хөндий – 1974 он
33. Хар хөрсний булаг – 1976 он
34. Дэлхийн 21-р олимп – 1976 он
35. Ю.Цэдэнбал дарга ЗХУ-д – 1976 он
36. Цэдэнбал тэргүүтэй манай нам засгийн төлөөлөгчид БНСЧСУ-д айлчилсан нь – 1978 он
38. Ю.Цэдэнбал тэргүүтэй нам засгийн төлөөлөгчид Болгар улсад айлчилсан нь – 1979 он
39. БНБАУ-д болсон Монголын соёлын өдрүүд -1979 он
40. Цагаан зээр – 1979 он
41. Миний янзага – 1980 он
42. Арын сайхан Хангай – 1983 он
43. Ардын дуу Бүжгийн чууулгын жүжигчид Итали орноор – 1984 он
44. БНМАУ-60 жил -1984 он
45. Хавтгай – 1984 он
46. Ээж хайрхан – 1985 он
47. БНПАУ-н нам төрийн төлөөлөгчид манай оронд – 1986 он
48. Бүү мартахтүн – 1986 он
49. Хан хэнтий нүцгэрхүү -1987 он
50. Камбуж орноор манай жүжигчид – 1987 он
52. Монгол бөхөм – 1988 он
53. БНМАУ-н соёлын өдрүүд БНСВУ-д
54. Богд хаан уул минь – 1989 он
55. Малаа хэн маллах вэ – 1989 он
56. Рашаан булаг минь ариун байг – 1989 он
57. Найрамдлын гэрээ – 1990 он
58. Аян замын тэмдэглэл – 1990 он
Батбаярын Сэнгэдорж
Батбаярын Сэнгэдорж нь Архангай аймгийн Батцэнгэл сумын харьяат. Үндэсний бөхийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Батцэнгэлийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Монгол-Лаосын харилцаа
Монгол Улс-Лаосын Вант Улстай (1975 онд Бүгд Найрамдах Ардчилсан Лаос Ард Улс болж нэрээ өөрчилсөн) 1962 оны 9 дүгээр сарын 12-нд дипломат харилцаа тогтоосон. Монгол Улс 1976 онд Вьентьянд, БНАЛАУ 1981 онд Улаанбаатар хотноо тус тус ЭСЯ-даа харилцан нээн ажлуулж байна. Хоёр улс далайд гарцгүй орнууд гэдгээрээ ижил төстэй.
Түүх
1962-1975 онд хоёр орны харилцаа үндэсний баяр, тэмдэглэлт ойг тохиолдуулан баяр хүргэсэн цахилгаан утас солилцох хэмжээнд, төдийлөн идэвхтэй бус байдалтай явж ирсэн.
1975 оны 12 дугаар сарын 2-нд БНАЛАУ-ыг тунхаглаж марксист-ленинист үзэл баримтлалтай, социалист чиг баримжаатай нэг намын засаглал тогтож тухайн үеийн ЭЗХТЗ-ийн хүрээлэлд орж ирснээр БНМАУ, БНАЛАУ-ын хоорондын харилцааг хөгжүүлэх шинэ боломж нээгджээ. БНАЛАУ-ын Ерөнхийлөгч Кейсон Фомвиханы Монгол Улсад 1976 oнд хийсэн айлчлал, хэлэлцээ ярианы дүнд Монгол Улсын ЭСЯ-ыг Вьентьян хотноо байгуулах шийдвэрт тухайн үеийн манай улсын нам, төрийн удирдлага хүрчээ. Чингээд МАХН-ын Төв Хорооны УТТ-ны 1976 оны 5 дугаар сарын 10-ны өдрийн 120 дугаар тогтоолоор ЭСЯ байгуулах шийдвэр батлагдсан байна.
1975-1990 онд дээд, өндөр хэмжээний айлчлал харилцан хийгдэж, Монгол-Лаосын Хамтарсан Тунхаглал /1976 онд/, Найрамдал, хамтын ажиллагааны тухай анхны Гэрээ /1979 онд/ байгуулагдсан.
БНАЛАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга 1976, 1988 онд, БНАЛАУ-ын Ерөнхийлөгч 1980 онд Монголд, БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн дарга 1979 онд Лаост айлчилсан.
1994 онд Монгол Улсын анхны Ерөнхийлөгч П.Очирбат Лаост төрийн айлчлал хийж, "Монгол Улс, БНАЛАУ-ын Найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааны тухай Гэрээ" байгуулсан нь шинээр бүрэлдсэн нөхцөлд хоёр улсын харилцааны эрх зүйн үндсийг суурийг тавьснаар чухал ач холбогдолтой болсон.
2016 оны 7 дугаар сард Улаанбаатар хотноо болсон АСЕМ-ын 11 дүгээр дээд хэмжээний уулзалтад БНАЛАУ-ын Ерөнхий сайд Тонглун Сисулит тэргүүтэй төлөөлөгчид оролцсон.
Хөдө аж ахуй, Боловсрол, эрүүл мэндийн салбарт идэвхитэй хамтран ажиллаж байгаа.
Монгол, БНАЛАУ-ын Засгийн газар хоорондын Комиссын 10 дугаар хуралдаан 2015 онд Вьентьян хотноо, 2018 онд Улаанбаатар хотод ээлжит 11 дүгээр хуралдаан болжээ. 2022 оны 9-р сарын 3-5-нд БНАЛАУ-ын Засгийн газрын орлогч дарга, Гадаад хэргийн сайд Салөмсай Гуммасит Монголын Гадаад хэргийн сайд Б.Батцэцэгийн урилгаар Монгол улсад албан ёсны айлчлал хийсэн.Гадаад харилцааны сайд Б.Батцэцэг Монгол, Лаосын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 60 жилийн ойн хүрээнд хэрэгжиж буй БНАЛАУ-ын Ерөнхий сайдын орлогч, Гадаад хэргийн сайд Салөмсай Гуммасит-ийн энэ удаагийн айлчлал нь БНАЛАУ-ын Гадаад хэргийн сайдын түвшинд 2002 оноос хойш 20 жилийн дараа хэрэгжиж буйгаараа онцлог гэдгийг дурдаад хоёр улсын цаашдын харилцаа, хамтын ажиллагаанд чухал ач холбогдолтой хэмээн онцлон тэмдэглэв. Талууд Монгол, Лаосын харилцааны өнгөрсөн нэгэн жарны хамтын ажиллагааг дүгнэж, цаашдын чиг хандлагын талаар ярилцав. Ялангуяа эдийн засаг, хөрөнгө оруулалтын хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хөгжүүлж, экспорт, импортын бараа бүтээгдэхүүний хэмжээ, нэр төрлийг нэмэгдүүлэх, хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл, хоол, хүнсний үйлдвэрлэлийн чиглэлээр хамтран ажиллах зэрэг асуудлаар үр бүтээлтэй санал солилцож, хоёр улсын Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхим хоорондын хамтын ажиллагааг бэхжүүлж, бизнесийн хэлхээ холбоог дэмжиж ажиллахаар тогтов.
Парламент хоорондын харилцаа
УИХ-ын дарга 1998 онд, Лаосын Үндэсний Ассамблейн дарга 2000 онд, УИХ-ын дэд дарга 2002 онд тус тус айлчилж байсан. Мөн сүүлд Лаосын Үндэсний Ассамблейн дарга Тонгсинг Таммавонг 2008 онд, 2012 онд Лаосын Үндэсний Ассамблейн дарга хатагтай Пани Ятодү Монгол Улсад айлчилсан бөгөөд УИХ-ын дарга Д.Дэмбэрэл тэргүүтэй төлөөлөгчид 2008 оны оны 12 дугаар сард Лаост тус тус харилцан албан ёсоор айлчилсан.
2022 оны 9-р сарын 6-11-нд БНАЛАУ-ын Үндэсний Ассамблей дахь Лаос-Монголын парламентын бүлгийн дарга, Батлан хамгаалах, аюулгүй байдлын байнгын хорооны дарга Вонгсак Панталован тэргүүтэй төлөөлөгчид УИХ-ын Монгол-Лаосын палраментын бүлгийн дарга Ё.Баатарбилэгийн урилгаар Монгол улсад айлчлав. Айлчлалын хүрээнд Парламентын бүлгийн дарга нар хэлэлцээ хийж, Лаосын төлөөлөгчид УИХ-ын дарга Ш.Занданшатарт бараалхаж, Хөдөө аж ахуйн яаман дээр Монгол, Лаосын дипломат харилцаа тогтоосны 60 жилийн ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний бага хурал хийв. Мөн Лаосын Үндэсний Ассамблейн төлөөлөгчид Архангай аймагт зочлов.
Боловсролын хамтын ажиллгааа
Хоёр улсын Боловсролын яам хооронд байгуулсан оюутан солилцооны баримт бичгийн дагуу жилд 8 оюутан харилцан солилцож суралцаж байдаг байна. 2019 оны байдлаар Монгол улсын их дээд сургуулиудад 48 лаос оюутан, Лаост Монголын 19 оюутан суралцаж байна. 1978 оноос хойш өнөөг хүртэл Монгол Улсын их дээд сургуульд 120 орчим лаос иргэн хүний эмч, малын эмч, хөдөө аж ахуйн мэргэжилтэн, монгол хэл зэрэг мэргэжлээр дээд боловсрол эзэмшсэн байна.
Тусламж
1980-аад онд БНМАУ-ын Засгийн газар БНАЛАУ-ын Засгийн газарт тусламж үзүүлж Сиенгхуанг мужийн төвд 60 ортой эмнэлэг болон хонь ямааны станц зэргийг барьж өгсөн.
2003 онд Лаосын Үндэсний Ассамблейгаас Монгол Улсын Их Хуралд улаан модон тавилга бэлгэлэсэн нь өнөөдөр УИХ-ын танхимд байна.
Монгол Улсаас БНАЛАУ-д сууж байсан элчин сайд нар
Лаос-Монголын харилцаа Монгол
Чимэддоржийн Түвшин
Чимэддоржийн Түвшин нь Монголын драмын урлагийн найруулагч юм. Улсын Драмын Эрдмийн Театрын найруулагчаар ажилладаг тэрбээр 1968 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. 1992-1996 онд СУИС-д УГЖ, дэд профессор Л.Лхасүрэнгийн удирдлагад суралцаж найруулагчийн мэргэжлээр төгссөн. 2015 онд Алтан гадас одонгоор шагнагдсан.
Аггёль
Зүүлт
Ангилал:Азербайжаны нуур Ангилал:Азербайжан дахь Рамсарын ус, намгархаг газар Ангилал:Азербайжаны намгархаг газар
Квант
Физик дэх квантын орчин үеийн хэрэглээг 1901 онд Макс Планк анх санаачилсан бөгөөд тэрээр хар биетийн цацраг туяа болон биетүүд халсаны дараа өнгө хэрхэн өөрчлөгддөгийг тайлбарлахыг оролдож байв. Эрчим хүчийг тогтмол долгионоор ялгардаг гэж таамаглахын оронд тэрээр энергийг салангид пакетууд эсвэл багц хэлбэрээр ялгаруулдаг гэж үзжээ. Эдгээрийг энергийн квант гэж нэрлэдэг. Энэ нь түүнийг бүх нийтийн үндсэн үнэ цэнэ болох Планкийн тогтмолыг олж мэдэхэд хүргэсэн.
Планкийн тогтмолыг (h) гэж тэмдэглэсэн бөгөөд нэг фотон дахь энергийг фотоны давтамжтай холбодог. Цаашдын нэгжүүдийг Планкийн тогтмолоос гаргаж авсан: Планкийн зай ба Планкийн цаг нь зайны хамгийн богино утга бүхий нэгж ба цаг хугацааны хамгийн богино утгатай нэгжийг тодорхойлдог. Ямар ч жижиг зүйл бол Вернер Хайзенбергийн тодорхойгүй байдлын зарчим нь хэмжилтийг утгагүй болгодог.
Квант ба субатомын бөөмсийн квант шинж чанарыг нээсэн нь физикт хувьсгал хийхэд хүргэсэн. Энэ нь квант онол буюу квант механик болсон. Квантын онол нь микроскопийн бөөмсийн зан төлөвийг тодорхойлдог; Альберт Эйнштейний харьцангуйн онол нь макроскоп юмсын зан үйлийг тодорхойлдог. Эдгээр хоёр онол нь орчин үеийн физикийн үндэс суурь юм. Харамсалтай нь тэд өөр өөр домэйнуудтай харьцаж, физикчдийг бүх зүйлийн нэгдсэн онол гэж нэрлэхийг эрэлхийлдэг.
Субатомын тоосонцор нь санамсаргүй байдлаар ажилладаг. Нэг фотоны квант гэрлийн нэг хэсэг материалын хоёр ангархайг нэгэн зэрэг нэвтлэх боломжтойг давхар ангархай туршилтаас харж болно. Шредингерийн муур бол суперпозиция дахь квант бөөмс буюу магадлалын долгионы хэлбэр нураагүй төлөвийг дүрсэлсэн алдартай сэтгэхүйн туршилт юм. Мөн бөөмс нь квантаар орооцолдож, хол зайд шууд харилцан үйлчлэлцэхэд хүргэдэг.
Кантабри
Кантабри (Cantabria) нь умард Испанид Кантабрийн тэнгисийн (Бискайн булан) эрэг дээр орших өөртөө засах нийгэмлэг юм. Энэхүү муж нь Баск Улс, Кастили ба Леон, Астури мужуудтай хиллэнэ. Муж нь ижил нэртэй ганцхан аймагтай (урьд нь «Сантандер аймаг»). Кантабрийн нийслэл нь аж үйлдвэрийн ба боомт хот болох Сантандер юм.
Газар зүй ба уур амьсгал
Кантабри нь дов толгод бүхий газар нутгаас эхлээд уулархаг бүс нутагтай. Хамгийн өндөр оргил нь Кантабрийн нурууны Пикос де Эвропа хөвч бөгөөд энэ хөвчийн ноён оргил нь өндөртэй. Уур амьсгалын хувьд эрэг орчмын нутгаар тэнгисийн чийглэг, сэрүүн зун, өнтэй өвөлтэй. Эх газрын гүн рүүгээ уулын уур амьсгал давамгайлна.
Эшлэл
Ангилал:Испанийн өөртөө засах нийгэмлэг  Ангилал:Испанийн аймаг
Цулын Энхтамир
Цулын Энхтамир нь Архангай аймгийн Ихтамир сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Ихтамирын хүн