cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Монгол-Кубын харилцаа
Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Куба Улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоох тухай хэлэлцээрт 1960 оны 12 дугаар сарын 7-ны өдөр ГЯЯ-ны сайд П.Шагдарсүрэн, Кубын ГЯЯ-ны орлогч сайд Р.Льомпард нар Улаанбаатар хотноо гарын үсэг зуржээ. Ийнхүү Куба нь Монгол улстай дипломат харилцаа тогтоосон Америк тивийн анхны орон болсон юм.
Улмаар 1962 онд хоёр тал Улаанбаатар болон Хавана хотуудад Элчин сайдын яамдаа харилцан нээсэн. Монгол Улсаас Кубад суух анхны Элчин сайд Г.Багаа 1963 оны 10 дугаар сард Кубын Ерөнхийлөгч Освальдо Дортикос Торрадод Итгэмжлэх жуух бичгээ өргөн барьсан бол Кубаас манай улсад суух анхны Элчин сайд Густаво Масорра Эрнандес БНМАУ-ын Ардын Их хурлын Тэргүүлэгчдийн дарга Ж.Самбууд 1969 оны 11 дүгээр сард ИЖБ-ээ барьжээ.
МАХН-ын Төв хорооны 1 дүгээр нарийн бичгийн дарга, Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ю.Цэдэнбал 1972 оны 11 дүгээр сард Кубад албан ёсны айлчлал хийсэн.
1970-1980-аад онд хоёр орны улс төрийн харилцаа идэвхэжсэнтэй зэрэгцэн худалдаа, соёл, боловсрол, шинжлэх ухаан, техникийн салбарт байгуулсан протокол, хэлэлцээрийн үндсэн дээр хоёр талын хамтын ажиллагаа эрчимтэй хөгжиж байсан. 1984 онд МАХН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга, Сайд нарын Зөвлөлийн дарга Ж.Батмөнх тэргүүтэй төлөөлөгчдийн Кубад хийсэн айлчлал нь хоёр талын харилцаа бэхжин хөгжиж байсны илрэл бөгөөд энэ айлчлалын үеэр Монгол, Кубын хооронд Найрамдалт хамтын ажиллагааны тухай гэрээ байгуулагдсан.
1990-ээд оны эхээр манай улс ардчилал, зах зээлийн тогтолцоог сонгосон шилжилтийн үед хоёр талын харилцаа, хамтын ажиллагааны цар хүрээ харьцангуй буурч, зогсонги байдалд орсон хэдий ч талууд харилцан итгэлцэл, нөхөрлөл дээр хөгжиж ирсэн найрсаг харилцаагаа хадгалан үлдэж чадсан юм. 1995 онд Гадаад харилцааны сайд Ц.Гомбосүрэнгийн Кубад хийсэн айлчлал нь манай улсын зүгээс Кубатай явуулж ирсэн харилцаагаа бэхжүүлэн хөгжүүлэх эрмэлзэлтэйгээ нотолж, хамтын ажиллагааг сэргээхэд чухал ач холбогдолтой байв. 2000 оноос хойш хоёр талын харилцаа тогтмолжиж, харилцан айлчлалын давтамж нэмэгдэв. Тухайлбал, 2000 онд Кубын Төрийн Зөвлөл, Сайд нарын зөвлөлийн дарга Фидель Кастрогий н бие төлөөлөгч А.Веласко, 2001 онд Кубын Гадаад хэргийн дэд сайд Г.Менчеро нар Монголд, 2006 онд Гадаад хэргийн дэд сайд Ц.Цолмон, 2015 онд Гадаад хэргийн сайд Л.Пүрэвсүрэн нар Кубад тус тус айлчлал хэрэгжүүлэв.
2016 оны 9 дүгээр сарын 15-18-ны өдрүүдэд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Бүгд Найрамдах Куба Улсын Төрийн зөвлөл, Сайд нарын зөвлөлийн дарга Раул Кастрогийн урилгаар Куба улсад албан ёсны айлчлал хийв. Энэхүү айлчлал нь Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн түвшинд Бүгд Найрамдах Куба Улсад хийсэн анхны айлчлал байснаараа онцлог төдийгүй манай улс Кубатай явуулж буй харилцаа, хамтын ажиллагаагаа шинэ түвшинд гаргах, цаашид улам бэхжүүлэн хөгжүүлэхийн төлөө байдгийн илэрхийлэл байв.
Засгийн газар хоорондын хамтарсан комисс
Хоёр талын харилцааны гол механизм болсон Монгол Улс, Бүгд Найрамдах Куба Улсын Засгийн газар хоорондын комисс 1998 онд байгуулагдаж, анхдугаар хуралдаанаа Улаанбаатар хотноо хийв. 2001 онд Хавана хотноо болсон Хамтарсан комиссын хоёрдугаар хуралдаанд Эрүүл мэндийн дэд сайд Н.Удвал тэргүүтэй төлөөлөгчид оролцож, Хөрөнгө оруулалтыг хөхиүлэн дэмжих, харилцан хамгаалах тухай хэлэлцээр; Эдийн засаг, шинжлэх ухаан-техникийн хамтын ажиллагааны тухай хэлэлцээрт тус тус гарын үсэг зурав. Хамтарсан комиссын гуравдугаар хуралдаан 2004 онд Улаанбаатарт болж, Кубын Гадаадын хөрөнгө оруулалт, эдийн засгийн хамтын ажиллагааны дэд сайд Лоретта Бланко тэргүүтэй төлөөлөгчид ирж оролцсон бөгөөд хуралдааны протоколд 2004-2007 оны хооронд хөдөө аж ахуй, биотехнологи, эрүүл мэнд, боловсрол, соёл, байгаль орчин, биеийн тамир спортын чиглэлээр хамтран ажиллахаар тусгагдсан. 2007 онд Хавана хотноо болсон Засгийн газар хоорондын хамтарсан комиссын дөрөвдүгээр хуралдаанд Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны дэд сайд С.Төмөр-Очир тэргүүтэй төлөөлөгчид оролцов.
2010 оноос хоёр талын харилцааны түвшин, зардал, санхүүгийн байдлаас үүдэн Засгийн газар хоорондын хамтарсан комиссыг Гадаад хэргийн яамд хооронд зохион байгуулахаар шийдвэрлэснээр хоёр улсын ГХЯ-д хоорондын улс төрийн зөвлөлдөх уулзалт 2010, 2014 онд Улаанбаатар хотноо, 2019 онд Хавана хотноо болов.
Парламент хоорондын харилцаа
Хоёр талын харилцаанд хууль тогтоох дээд байгууллагуудын хамтын ажиллагаа чухал байр суурь эзэлдэг бөгөөд Парламентын найрамдлын бүлгүүд аль аль талдаа байгуулагдан үйл ажиллагаагаа явуулж байна. 2001 онд Монгол Улсын Их Хурлын дарга Л.Энэбиш, 2007 онд УИХ-ын дэд дарга Д.Лүндээжанцан тэргүүтэй төлөөлөгчид БНКУ-ын Үндэсний Ассамблейн урилгаар Кубад ажлын айлчлал хэрэгжүүлж, мөн үеэр хоёр орны Парламент хоорондын хамтын ажиллагааны баримт бичиг байгуулагдсан байдаг. Өнөөгийн байдлаар Монгол, Кубын парламентын найрамдлын бүлгийн даргаар УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ ажиллаж байв.
Боловсрол
Кубын Засгийн газар манай оюутнуудад 1963 оноос тэтгэлэг олгож эхэлсэн бөгөөд өдгөө нийт 120 гаруй монгол оюутан Кубад суралцаж төгсчээ. Эдгээр оюутны дийлэнх нь анагаах ухааны чиглэлээр дээд боловсрол эзэмшиж, салбартаа манлайлагч эмч мэргэжилтнүүд болсон.
"Монгол-Кубын харилцаа өнгөрсөн, өнөө, ирээдүй" ном 2015 онд хэвлэгдэн гарчээ.
Виликтон Баранников
Виликтон Баранников (Виликтон Иннокентьевич Баранников) — 1964 оны зуны олимпын боксын тэмцээний 60 кг жингийн мөнгөн медальт, 1965 оны ЕАШТ-ий алтан медальт Зөвлөлтийн буриад боксчин.
Ангилал:Боксын европын аварга Ангилал:ЗХУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:1960 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1964 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:ЗХУ-ын боксчин Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Улаан-Үдийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1938 онд төрсөн Ангилал:2007 онд өнгөрсөн
Казахстан-Хятадын харилцаа
Казахстан-Хятадын харилцаа - БНКазУлс, БНХАУ-ын улс төр, эдийн засгийн харилцаа юм. Хоёр улс анх 1992 оны 1 дүгээр сарын 3-нд дипломат харилцаа тогтоосон байна.
Хоёр улс Элчин сайдын Яамдаа нийслэл Бээжин болон Нур-Султан хотуудад харилцан нээж ажиллуулж байна. Казахстан улсад Хятадын ЭСЯ-наас гадна Ерөнхий Консулын газар Алматы хотод үйл ажиллагаа явуулж байна. БНХАУ-д Казахстаны Ерөнхий Консулын газар Хонконг болон Шанхай хотод ажилладаг бөгөөд Өрөмч хотод паспорт визний алба ажиллуулдаг байна.
Казахстан-Хятадын харилцаа, хамтын ажиллагаа сүүлийн 30 гаруй жилд өндөр, дээд хэмжээнд тогтмол явагдаж байгаа бөгөөд арвин харилцааны эрх зүйн баримт бичгүүд байгуулжээ. Мөн талуудын парламент болон улс төрийн нам хоорондын харилцаа нягт явж иржээ.
Хятад, Казахстан улсыг нийтлэг хил, уул ус, гол мөрөн холбодог. Казахстан улс тусгаар тогтнолоо олж авсны дараа 1994 оны 4-р сарын 26-ны өдөр Казахстан, Хятадын Улсын хилийн тухай Хэлэлцээрт гарын үсэг зуржээ. Хоёр улсын хоорондын улсын хилийн урт нь 1782,75 км, Үүнээс: хуурай газраар— 1215,86 км, усаар — 566,89 км. Хоёр улсын хил дээр үндсэн хоёр боомт байна. Үүнд:  төмөр замын "Достык", "Алтынколь-Хоргос" юм.
Хоёр ард түмэн зэрэгцэн оршиж ирсэн олон жилийн түүхтэй. "Их торгоны зам" бол олон зууны тэртээгээс үүсэн казах-хятадын хамтын ажиллагааны эхлэл байсан гэж хэлж болно.
Улс төрийн харилцаа
Хятад, Казахстан 1992 оны 1 дүгээр сард дипломат харилцаа анх тогтоож 2005 оны 7 дугаар сараас Стратегийн түншлэлийн харилцаа, 2011 оны 6 дугаар сараас Иж бүрэн стратегийн түншлэлийн харилцаа, 2013 оны 9 дүгээр сард болон 2015 оны 8 дугаар сард Иж бүрэн стратегийн түншлэлээ гүнзгийрүүлэх шинэ үеийн тухай "Хамтарсан мэдэгдэл" тус тус гаргаж, 2019 оны 9 дүгээр сараас "Мөнхийн Иж бүрэн Стратегийн түншлэл"-ийн харилцаа хөгжүүлж ирсэн байна.
2019 оны 4 дүгээр сард Казахстаны анхны Ерөнхийлөгч Н.Назарбаев БНХАУ-д айлчилж "Нэг бүс, нэг зам" олон улсын дээд түвшний Хоёрдугаар хуралд оролцсон. Энэ үеэд Хятадын дарга Ши Жиньпин тус улсын "Найрамдал" одонгоор Н.Назарбаевыг шагнасан байна.
2019 оны 9 дүгээр сард Казахстаы Ерөнхийлөгч Касым-Жомарт Токаев БНХАУ-д Төрийн айлчлал хийсэн.
Хоёр улсын удирдагч нар мөн жил бүрийн ШХАБ-ын дээд хэмжээний үеэр уулзаж хоёр талын асуудлуудаа хэлэлцдэг уламжлал тогтоод байгаа юм.
Хоёр улс бүс нутгийн аюулгүй байдлыг хамгаалах, бэхжүүлэхийн төлөө хамтран ажиллаж байна. Энэ чиглэлээр тус хоёр улсын хамтын ажиллагаа тууштай хөгжиж, тодорхой үр дүнд хүрч байна. Хоёр талын холбогдох байгууллагууд харилцан үйлчлэлийн байнгын механизмыг бий болгож, хоёр орны хамтын ажиллагаа "муугийн гурван хүч", үндэстэн дамнасан зохион байгуулалттай гэмт хэрэг, хар тамхины хууль бус наймаатай хамтран тэмцэх чиглэлээр аажмаар гүнзгийрч, бэхжиж байна. Мөн аюулгүй байдлыг хангах боловсон хүчнийг сургах зэрэгт хамтран ажиллаж байна.
Худалдаа, эдийн засгийн харилцаа
2019 онд хоёр улсын худалдааны эргэлт 21,99 тэрбум ам.долларт хүрсэн бөгөөд өмнөх оныхоос 10,6% илүү болжээ. Үүнээс Хятадын экспорт 12,73 тэрбум ам.доллар, Казахстаны экспорт 9,26 тэрбум ам.доллар байжээ.
Хүмүүнлэгийн харилцаа
Казахстанд Күнзийн олон ангитай 4 сургууль үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд Казахстаны 13 мянган оюутан Хятадад сурч, Хятадын 1300 оюутан Казахстанд сурч байгаа ажээ.
Чихэр
Чихрийн нишингийн ишийг жижиглэн хувааж, шүүсийг нь шахаад, хэрэггүй бодисуудыг нь ялгасны дараа ууршуулах замаар чихэр буюу элсэн чихрийн талст гаргаж авна. Чихрийн нишингэ нь анх өмнөд Номхон далайн арлуудад ургадаг байсан бөгөөд Зүүн Өмнөд Азиар дамжин Энэтхэгт орж иржээ. МЭӨ 2000 оны орчимд Энэтхэгт элсэн чихэр хэрэглэгддэг байсан байна. Анхнаасаа энерги үүсгэгч гэж мэддэг байсан элсэн чихрийн тухай МЭӨ 800-аад оны үед Хятадын нэгэн зохиолч ховорхон байдаг энэ зүйлийг Энэтхэгт үйлдвэрлэдэг тухай бичиж тэмдэглэсэн байдаг. Тухайн үед элсэн чихэр гаргаж авдаг анхны түүхий эд нь чихрийн нишингэ байв. МЭӨ 327 онд Македоны Александр Энэтхэгийг эзлэх үедээ энэхүү чихэрлэг бодисыг Грект аваачжээ. Эртний Грек, Ромд "Энэтхэгийн давс","Азийн бал" гэж нэрлэдэг байсан чихрийг орон бүрт сахар гэх болсон нь эртний санскрит хэлний "чаркара, сакара" гэдэг байснаас уламжилжээ. Энэ үгийг Арабд sukkar, Латинд saccharum, Грект sakharon, Францад sucre, Италид zucchero, Англид sugar, Германд zucker, Испанид azukar гэх болжээ. 1747　онд Германы химич Андреас Маркграф чихрийн манжингаас элсэн чихэр гарган авч чаджээ. Өнөө үед элсэн чихэр гэж цай, кофендоо хольдог амтлаг бодис "сахароз"-г хэлдэг болсон.
Цахим холбоос
Ангилал:Чихэрлэг бүтээгдэхүүн
Новосибирскийн метро
Новосибирскийн метро (Новосибирский метрополитен) нь 2011 оны байдлаар 2 шугам, 13 өртөөтэй. 1986 оны 1 сарын 7-нд нээгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Метроны систем Ангилал:Оросын метро Ангилал:Царигийн өргөн 1524 мм
Умм-аль-Фахм
Умм-аль-Фахм (араб. أم الفحم‎, еврей. ‏אֻם אל-פַחְם‏‎) нь Израилын Хайфа дүүрэгт оршдог араб хот юм. 2019 онд 56,109 хүн амтай байсан ба олонхи нь Израилын араб иргэд юм. Умм аль-Фахм нь Вади Ара ба Гурвалжин бүс нутгийн оршин суугчдын нийгэм, соёл, эдийн засгийн төв юм.
Нэрний гарал үүсэл
Умм аль-Фахм нь араб хэлээр "Нүүрсний эх" гэсэн утгатай. Энд оршдог байсан тосгоны эргэн тойронд нүүрс үйлдвэрлэдэг ойгоор хүрээлэгддэг байсан.
Эдийн засаг
Израил улс байгуулагдсанаас хойш Умм аль-Фахм нь тосгоноос эргэн тойрны тосгодын зангилаа болж, хотын болж хувирсан. Ихэнх оршин суугчид нь барилгын ажлаас амьдралаа залгуулдаг. Үлдсэн хэсэг нь ихэвчлэн бичиг хэргийн ажил эрхэлдэг эсвэл хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг боловч цөөн хэдэн жижиг үйлдвэрүүд сүүлийн хэдэн жилийн турш баригдсан. CBS-ийн мэдээлснээр 2000 онд хотын хүн амын 5843 нь цалинтай ажилчин, 1089 нь хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчид байсан. Цалинтай ажилтны 2000 оны сарын дундаж цалин 2855 NIS байсан. Цалинтай эрэгтэйчүүдийн сарын дундаж цалин 3119 NIS байсан бол эмэгтэйчүүдийн 1466 NIS байв. Хувиараа хөдөлмөр эрхлэгчдийн дундаж орлого нь 4885 NIS байв. 488 оршин суугчид ажилгүйдлийн тэтгэмж, 4949 нь орлогын баталгаа авсан.
Цахим холбоос
Ангилал:Умм-аль-Фахм Ангилал:Израилын хот Ангилал:1984 онд байгуулагдсан Ангилал:Хайфа дүүрэг Ангилал:Хайфа дүүргийн хот
“Хааны эрэлд” энхийг дэмжих хамтарсан цэргийн сургууль
Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин 2002 оноос хойш "Хааны эрэлд" энхийг дэмжих хамтарсан цэргийн сургалт (англи. Khaan Quest) дадлагыг зохион байгуулж байна. Анх эхлэхдээ Номхон далай дахь АНУ-ын Зэвсэгт хүчинтэй хамтран “Хааны эрэлд” энхийг дэмжих ажиллагааны олон улсын сургуулийг хоёр талын сургууль хэлбэрээр зохион байгуулж байсан. Харин 2006 оноос олон улсын энхийг дэмжих ажиллагааны сургалт, дадлага болгон өргөжүүлэн зохион байгуулж ирсэн. Өнгөрсөн хугацаанд “Хааны эрэлд” энхийг дэмжих ажиллагааны олон улсын сургуульд дэлхийн 5 тивийн, 51 улсын 11,000 гаруй цэргийн алба хаагч оролцсон байна. 2023 онд “Хааны эрэлд” энхийг дэмжих ажиллагааны  сургуулийг зохион байгуулж эхэлсний 20 жил, мөн Монгол Улсын Зэвсэгт хүчин энхийг дэмжих ажиллагаанд цэргийн баг илгээж Ирак болон Афганистаны дайны дараах сэргээн босголт, аюулгүй байдлын төлөө хувь нэмрээ оруулсны 20 жилийн ой давхцаж байгаагаараа онцлогтой.
Энэхүү "Хааны эрэлд-2023" олон улсын сургуулийн нээлтийн ёслолын ажиллагаанд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч Ухнаагийн Хүрэлсүх, Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Батлан хамгаалахын сайд дэслэгч генерал Г.Сайханбаяр, Зэвсэгт хүчний Жанжин штабын дарга бригадын генерал С.Ганбямба, БХЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга бригадын генерал Д.Ганхуяг, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Аюулгүй байдал, батлан хамгаалах бодлогын зөвлөх бэлтгэл дэслэгч генерал Ц.Тогоо, гадаад улсаас Монгол Улсад суугаа зарим Элчин сайдууд, Батлан хамгаалахын атташе нар, Номхон далай дахь АНУ-ын Хуурай замын цэргийн командлагчийн орлогч хошууч генерал Крис Смит болон сургуульд оролцогч зарим улсын хүндэт зочид, цэргийн төлөөлөгч нар оролцов. Энэ 2023 оны сургуульд 26 орны 1100 цэргийн алба хаагч оролцож байна. Лаос Ард Улс анх удаа 2 ажиглагч явуулж байгаа. Түрк Улс бүрэлдэхүүнээ нэмэгдүүлж салаа хүртэлх бүрэлдэхүүнээ оролцуулж байна. Мөн Япон улс бүрэлдэхүүнээ нэмэгдүүлж 2 салаа оролцуулж байгаа. Сургууль маань 14 хоногийн хугацаанд үргэлжилж 2023 оны 7-р сарын 2-ны өдөр хаалтаа хийсэн байна.
Им Чан-жон
150px|left| Им Чан-жон (임창정; 1973 онд төрсөн) — Өмнө Солонгосын жүжигчин, дуучин.
Намтар
Им Чан-жон 1990 оноос кинонд тоглох болсон. 1997 оны «Цохилт» кинонд бүтээсэн туслах дүрээрээ Алтан хонх, KBS, Пэгсан зэрэг гол шагналуудаас шилдэг гэсэн тодотгол хүртсэн. 1998-2001 онуудад түүний дуучны амжилт сайн байж шилдэг 10-ын тоонд багтаж байв.
2003 оны «Секс бол юу ч биш» киноны дүр олонд таалагдсан. 2007 оны «Скаут» кино мөн амжилттай байжээ. 2006 онд гольфчинтой гэрлэж 2013 онд салсан. 3 хүүхэдтэй.
Гадаад холбоос
Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1973 онд төрсөн
Гантөмөрийн Уянга
Гадны холбоосууд
Ангилал:1975 онд төрсөн Ангилал:Монголын улс төрч Ангилал:Монголчууд Ангилал:2012 онд УИХ-д сонгогдсон гишүүд
Евгений Примаков
Евге́ний Макси́мович Примако́в (1929 оны 10 дугаар сарын 29-нд ЗХУ-ын БНУкраин Улсын Киев хотод төрсөн, - 2015 оны 6 дугаар сарын 26-нд ОХУ-ын Москва хотод нас барсан) - Зөвлөлт Холбоот Улс болон Оросын Холбооны Улсын улс төрийн зүтгэлтэн, эдийн засагч, араб, дорно дахины судлаач. ОХУ-ын Засгийн газрын тэргүүн (1998-1999), ОХУ-ын Гадаад хэргийн сайд (1996-1998), ЗХУ-ын Тагнуулын төв газрын дарга (1991), Оросын Гадаад тагнуулын албаны захирал (1991-1996), ЗХУ-ын Дээд Зөвлөлийн Холбооны Зөвлөлийн дарга (1989-1990). Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд цол (1996). Эдийн засгийн ухааны доктор (1969), профессор (1972). ЗХУ -ын ШУА -ийн академич (1979); ШУА-ийн сурвалжлагч гишүүн (1974). ЗХУ -ын Төрийн шагнал (1980), Оросын Төрийн шагналтан (2014).
Хүүхэд нас
Евгений Максимович Примаков 1929 оны 10 дугаар сарын 29 -нд Киевт төрсөн (баримт бичгийн дагуу), сүүлд охиных нь мэдэгдсэнээр Москвад төрсөн гэдэг. Евгений Примаковын сүүлчийн дурсамжинд дурдсанаар эцэгийнх нь овог Немченко гэдэг байсан бөгөөд тэрээр эрт гэр бүлээ орхиж явсан байна. Эцэг нь 1937 онд хэлмэгдсэн (ГУЛАГ-т алга болсон). Эх - Анна Яковлевна Примакова (1896-1972) - хүүгээ төрснөөс хойш хэд хоногийн дараа Гүржийн Тифлис рүү хамаатан садандаа очсон байна. Тэрээр Төмөр замын эмнэлэгт эх барих эмэгтэйчүүдийн эмчээр, дараа нь Тифлисийн ээрэх, сүлжмэлийн үйлдвэрийн дэргэдэх эмэгтэйчүүдийн клиникт ажиллаж байжээ.
Примаков бага, өсвөр насаа Тифлис хотод өнгөрөөсөн бөгөөд ээжтэйгээ Ленинградская гудамжны 10 -р өрөөнд амьдардаг байсан (одоо тэр гудамжийг Санкт -Петербург гэж нэрлэдэг). 14 дүгээр дунд сургуульд (Ниношвили гудамж) сурч байсан. Е.М.Примаковын дурсамжийн дагуу эхийн эмээ тээрмийн эзэн байсан аавынхаа хүслийн эсрэг Примаков нэртэй энгийн ажилчинтай гэрлэжээ. Хожим нь тэд Тифлис хотод амьдардаг байсан бөгөөд түүний нөхөр Турк улсад зам барилгын ажил гүйцэтгэгч болжээ - курд дээрэмчидтэй тулалдаж нас барсан байна. Е.М.Примаковын ээжийн дүү Александр Яковлевич Примаковын (1898-1938) мөрдөн байцаалтын баримт бичгийн материалд түүнийг еврей хүн байсан, дунд давхаргаас гаралтай, Тифлисийн уугуул хүн байжээ.
1944 онд долдугаар ангиа төгсөөд Евгений Баку дахь тэнгисийн цэргийн бэлтгэл сургуульд курсантаар орж, "Правда" сургалтын усан онгоцонд дадлага хийжээ. 1946 онд тэрээр сүрьеэгийн эхний үе шаттай гэж
Залуу нас
Москвагийн Дорно дахин судлалын дээд сургуул ийн Араб судлалын тэнхимийг (1953) Арабын орнуудын судлалын чиглэлээр төгссөн, дараа нь Москвагийн Улсын Их Сургуул ийн Эдийн засгийн факультетийг төгссөн (1956). Дээд сургуульд араб хэлний улсын шалгалтанд Примаков "С" авсан бөгөөд хожим нь хэлний мэдлэгээ төгс биш гэж өөрөө үнэлжээ.
1956 онд Примаков ЗХУ -ын ШУА -ийн Дэлхийн эдийн засаг, олон улсын харилцааны хүрээлэнгийн ахлах судлаач болжээ. Тэрээр гадаад улс орнуудад цацдаг радио нэвтрүүлгийн ерөнхий газрын араб хэлний ерөнхий эрхлэгч Сергей Кавериний урилгаар тус редакцид ажиллав.
1956-1962 онд ЗХУ-ын Улсын Телевиз, Радио нэвтрүүлэгт сурвалжлагч, гүйцэтгэх редактор, ерөнхий редакторын орлогч, Арабын орнуудад өргөн нэвтрүүлгийн ерөнхий редактороор ажилласан.
1957 онд тэрээр баруун зүгт анхны аяллаа хийсэн бөгөөд Газар дундын тэнгисээр аялсан байна.
1959 онд тэрээр эдийн засгийн шинжлэх ухааны эрдэмтэн болж "Арабын зарим орнуудад капиталын экспорт хийх нь монополийн өндөр ашиг олох хэрэгсэл" гэсэн докторын диссертаци хамгаалжээ.
1962 оны 9 дүгээр сараас 12 дугаар сар хүртэл тэрээр ЗХУ-ын ШУА-ийн дэргэдэх Дэлхийн Эдийн засаг судлалын хүрээлэнд ахлах судлаачаар ажилласан. 1962 онд ЗХУКН -ын Төв Хорооны суртал ухуулга, сурталчилгааны хэлтсийн кураторуудтай зөрчилдсөний улмаас тэрээр өөрийн хүсэлтээр ажлаас халах өргөдөл гаргаж байжээ.
Ойрхи Дорнод
1962 оноос тэрээр «Правда» сонин ы Ази, Африкийн орнуудын хэлтэст тоймч, 1965 оноос Египтын Каир хотод «Правда» сонины Ойрхи Дорнодын сурвалжлагчаар 4 жил ажилласан байна.
1970 оны хавар Дэлхийн эдийн засаг, олон улсын харилцааны хүрээлэнгийн орлогч захиралаар ажилласан байна.
1969 онд Багдад руу явахдаа Саддам Хуссейн тэй уулзаж, дараа нь түүний ойр дотны хүмүүсийн нэг Тарик Азиз тай уулзаж танилцсан байна.
1970 -аад онд Примаков ЗХУКН-ын Төв Хорооны нэрийн өмнөөс "Нууц: Ойрхи Дорнод тайзны ард ба 20 -р зууны хоёрдугаар хагас - 21 -р зууны эхэн" номондоо Ойрхи Дорнодын бүс нутгийн дипломат ажиллагаанд нууцаар оролцож байснаа бичжээ. 1970 онд тэрээр Бейрут хотод Палестиныг чөлөөлөх ардын фронтын удирдагч Жорж Хабаштай уулзаж, онгоц барьцаалах, зорчигчдыг барьцаалахаас зайлсхийх Зөвлөлтийн удирдлагын зөвлөмжийг түүнд дамжуулж байжээ.
1971 оны зун Примаков ТАСС -ын тусгай сурвалжлагчийн нэрийн дор шинжээчийн хувьд Египетийн улс төрийн нөхцөл байдлыг судалж үзээд Ерөнхийлөгч Анвар Садат АНУ-тай ойртох бодлоготой байгаа гэж Зөвлөлтийн Элчин сайдын саналаас ялгаатай дүгнэлт төвдөө хүргүүлж байжээ. 1971 оны 7 -р сард Примаков Ойрхи Дорнод дахь Зөвлөлтийн бодлогын хэтийн төлөвийн талаархи саналаа боловсруулж бичиж, зургаан өдрийн дайны дараа ЗСБНХУ дипломат харилцаагаа тасалсан "Израиль руу чиглэсэн зарим идэвхтэй алхамуудыг" болгоомжтой хийхийг зөвлөж байв. Эдгээр саналыг Зөвлөлтийн удирдагч Леонид Брежнев дэмжсэн нь эрх мэдлийн дээд шатныханы дунд Примаковын байр суурийг ихээхэн бэхжүүлсэн юм.
1971 оны 8 -р сарын 5 -ны өдөр ЗХУКН-ын Төв Хорооны Улс төрийн Товчооны шийдвэрээр Е.Примаковт ЗХУ-ын Израильтай харилцаа тогтоох нууц үүрэг даалгавар өгсөн бөгөөд үүнийг КГБ -ын дарга Ю.Андропов, ЗХУ -ын Гадаад хэргийн сайд А.Громыко нар дэмжжээ. Энэ талаар Египетийн удирдлага мөн мэдэж байсан байна.
1969 онд тэрээр "Египетийн нийгэм, эдийн засгийн хөгжил" сэдвээр диссертацийг хамгаалж, эдийн засгийн ухааны доктор болжээ.
1970 оны 4 -р сарын 30 -аас 1977 он хүртэл - ЗХУ -ын ШУА -ийн Дэлхийн эдийн засгийн судлалын хүрээлэнгийн дэд захирал.
1977-1985 онд ЗХУ-ын ШУА -ийн Дорно дахин судлалын хүрээлэнгийн захирал,
1979 оноос - ЗХУ -ын Гадаад хэргийн яамны дэргэдэх Дипломат академи йн профессор.
1985-1989 онд - ЗХУ -ын ШУА -ийн Дэлхийн эдийн засгийн академийн захирал. ЗХУ -ын ШУА -ийн Эдийн засгийн тэнхимийн академич -нарийн бичгийн дарга,
1988 оноос - ЗХУ -ын ШУА -ийн Дэлхийн эдийн засаг, олон улсын харилцааны асуудлын тэнхимийн ажилтан, ЗХУ-ын Шинжлэх ухааны академийн Тэргүүлэгчдийн гишүүн.
1991 оны 12 дугаар сарын 26 -наас 1996 оны 1 дүгээр сар хүртэл тэрээр ОХУ-ын Гадаад тагнуулын албаны даргаар ажиллаж байсан.
Гадаад хэргийн сайд
1996 оны 1 дүгээр сарын 9-нд Евгений Примаков ОХУ -ын Гадаад хэргийн сайдаар томилогдов. Түүний явуулж буй гадаад бодлогыг С.Лавров ын хэлснээр "Примаковын сургаал" гэж нэрлэжээ. Энэхүү томилгоог барууны орнууд сөрөг хүлээж авсан. Примаковын нэр нь Орос улс Атлантицизмаас олон вектортой гадаад бодлогын чиглэл рүү шилжсэнтэй холбоотой юм.
Тэрээр Орос улсын Хятад, Өмнөд Ази, Ойрхи Дорнодод бие даасан гадаад бодлого явуулах эрхийг хэвээр үлдээхийн зэрэгцээ Орос, Европ, Хойд Америкийн орнуудтай харилцаагаа үргэлжлүүлэн хөгжүүлэхийг дэмжиж байв. БРИКС -ийн үндэс болсон Орос, Энэтхэг, Хятад хоёр улсын хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийг санал болгосон хүн бол Примаков юм.
Тэр Гадаад хэргийн яамнаас залуу дипломат боловсон хүчнийг гадагшлуулахыг зогсоож чадсан бөгөөд дипломат ажилтнуудыг цэргийн албанаас чөлөөлж, улсын нууцыг хадгалсныхаа төлөө урамшуулал олгодог болгосон юм.
Примаковын удирдлаган дор Смоленская талбай дахь барилгыг Гадаад хэргийн яамны бүрэн мэдэлд шилжүүлсэн бөгөөд үүнээс өмнө бусад хэлтсүүд үргэлж байранд байрладаг байв. Дипломатч Алексей Федотов Примаков энэ албан тушаалд байхдаа "Оросын гадаад бодлого, дипломат албанд нэр төрийг буцааж сэргээж өгсөн" гэж тэмдэглэсэн байдаг.
Засгийн газрын тэргүүн
1998 оны 9 дүгээр сарын 10 -нд Ерөнхийлөгч Борис Ельцин Примаковыг ОХУ-ын Ерөнхий сайдад нэр дэвшүүлэв. 1998 оны 9 дүгээр сарын 11 -ний өдөр ОХУ-ын Төрийн Дум Евгений Примаковын нэрийг баталж, түүнд 450 депутатаас 315 нь саналаа өгсөн бөгөөд үүнд ОХУ-ын Коммунист намын сөрөг хүчин мөн багтжээ. Ерөнхий сайдаар томилогдохын өмнө тэрээр Виктор Черномырдинаас түүний анхны орлогч болох саналыг хүлээн авч, зөвшөөрлийг нь өгсөн боловч Төрийн Дум Черномырдиныг Ерөнхий сайдаар томилохыг хоёр ч удаа дэмжсэнгүй. Тэрээр анх удаа татгалзаж, Ельциний Засгийн газрыг тэргүүлэх саналыг хүлээн авч, Ерөнхий сайд Е.Примаковын нэгдүгээр орлогчоор ажиллахад бэлэн байна гэж маргаж, Юрий Маслюковт өгсөн саналаас татгалзжээ.
1999 оны 3 дугаар сарын 24 -нд Е.Примаков Вашингтон хотод албан ёсны айлчлал хийв. Атлантын далай дээгүүр Ньюфаундленд арлын ойролцоо НАТО Югославыг бөмбөгдөх шийдвэр гаргасныг АНУ -ын дэд ерөнхийлөгч Аль Гороос утсаар мэджээ. Е.Примаков тэр даруй айлчлалаа цуцлахаар шийдэж, онгоцыг далай дээгүүр шууд буцахыг тушааж ("Примаковын эргэлт"), Москва руу буцав. Ерөнхий сайдын энэ үйлдэл дэлхий дахинд шуугиан тарьж олон жил намжаагүй юм.
Зүргийлэг царгас
Зүргийлэг царгас (Medicago lupulina L.) нь буурцагтны овгийн, өвслөг, нэг эсвэл хоёр наст, царгасын төрлийн нэгэн зүйл ургамал. Сүүлийн жилүүдэд ногоон бордуур ба бүрхүүл ургамал байдлаар багагүй тариалагдаж байгаа. Англиар black medick, nonesuch, hop clover, оросод люцерна хмелевидная гэж тус тус нэрлэдэг.
Евгений Примаков
Засгийн газрын тэргүүн
1999 оны 5 дугаар сарын 12 -нд ОХУ-ын Засгийн газрын даргаар 8 сар ажилласан Е.Примаковыг Ерөнхийлөгч Ельцин огцруулав. Албан ёсоор огцрох болсон нь шинэчлэл удааширч, тэдэнд шинэ эрч хүч өгөх шаардлагатай болсонтой холбон тайлбарлав. Гэхдээ Примаковын нэр хүнд ард түмний дунд маш хурдан өссөнтэй судлаачид холбож үздэг.
Цаашдын үйл ажил
1999 оны 12 дугаар сарын 19-нд тэрээр гурав дахь удаагийн ОХУ -ын Төрийн Думд сонгогдсон. "Эх орон - Бүх Орос" фракцын дарга (2000-2001).
Анжелика Хьюстон
Анжелика Хьюстон (Anjelica Huston, 1951 оны долоодугаар сарын 8-нд Калифорни мужийн Санта Моника хотод төрсөн) — Америкийн жүжигчин эмэгтэй бөгөөд «Аддамсынхан» (1991) киногоороо алдартай.
Евгений Примаков
Нас барсан тухай
2014 онд Примаков Миланд мэс засал хийлгэж, дараа нь Оросын Блохины нэрэмжит эмнэлэгт /хавдрын төвд/ эмчилгээ хийлгэсэн.
Анжелика Хьюстон
Намтар
Анжелика «Оскар», «Алтан бөмбөрцөг» шагналт, нэрт найруулагч Жон Хьюстоны ууган хүүхэд бөгөө дүү Дэнни жүжигчин, Аллегра зохиолч. Өвөө Уолтер Хьюстон мөн «Оскар», «Алтан бөмбөрцөг» шагналт байв. Анжелика багаасаа эцгийн найруулсан кинонуудад тоглодог байжээ.
Хүрэлбаатарын Булгантуяа
Хүрэлбаатар овогтой Булгантуяа нь 1981 онд Архангай аймагт төрсөн, Монголын улс төрч.
Евгений Примаков
Нас барсан тухай
Евгений Максимович Примаков 2015 оны 6 дугаар сарын 26 -нд 86 насандаа Москвад элэгний хорт хавдрын улмаас таалал төгссөн байна.
Анжелика Хьюстон
Намтар
Анхны бүтээл, «Шууданч хонхыг хоёр дардаг» (1981) мелодрамд Жек Николсонтой хамт тогложээ. Эцгийн найруулсан «Приццийн гэр бүл» (1985) инээдэмд мөн Жек Николсонтой хамтран туслах дүр бүтээж «Алтан бөмбөрцөг» (1985) гардахын сацуу 'түүхэнд гурван үеэрээ «Оскар» (1986) анхны жүжигчин болов. Анжелика удаах жилүүдэд дараалан «Хайр дурлалын өстөнүүд»-ийн (1989) туслах, «Луйварчид»-ын (1990) гол дүрээр «Оскар», «Алтан бөмбөрцөг», «БАФТА»-д дэвшсэн.
Хүрэлбаатарын Булгантуяа
2020 оны УИХ-ын сонгууль
Ангилал:1981 онд төрсөн Ангилал:Монголын улс төрч
Анжелика Хьюстон
Хувийн амьдрал
Жек Николсонтой 1973—1989 онд уулздаг байсан Анжелика 1992 оны тавдугаар сарын 23-нд барималч Роберт Грэмтэй гэрлэн 2008 онд нас нөгчих хүртэл амьдарсан.
Нямтайширын Номтойбаяр
Нямтайширын Номтойбаяр нь Монголын улс төрч. АНУ-ын Индиана мужийн Валпарайсо Их Сургуулийг 2001 онд Улс төрийн шинжлэх ухаан мэргэжлээр бакалаврын зэрэгтэй, 2010 онд ХБНГУ-ын Берлин хотын Бизнесийн удирдлага, эдийн засгийн их сургуулийг Бизнесийн удирдлага, инженерингийн магистр зэрэгтэйгээр тус тус төгссөн. 2012-2016, 2016-2020 онуудад Монгол Улсын Их Хуралд 2 удаа сонгогдсон. Мөн 2012 онд Хөдөлмөр, Нийгмийн хамгааллын дэд сайд, 2016-2017 онд Хөдөлмөр, Нийгмийн хамгааллын сайдын албан тушаалыг тус тус хашсан.
Ажилласан байдал
2020 онд Монгол Ардын Нам дотоод улс төрийн зөрчлийн улмаас түүний гишүүнчлэлийг түдгэлзүүлсэн.
- Н.Номтойбаяр өөрийн хүсэлтээр Монгол Улсын Их Хурлын гишүүний бүрэн эрхээс татгалзав.
- Сонгуулийн Ерөнхий Хороо Н.Номтойбаярыг парламентын сонгуульд бие даан нэр дэвшигчээр бүртгэсний дараа түүнийг гэнэт баривчлав.
- Улсын дээд шүүхээс Н.Номтойбаярт "албан тушаалдаа хайнга хандсан" гэсэн үндэслэлээр нэг жил хорих ял оноосныг биеэр эдэлсэн.
- Монгол улсын хүний эрхийн комисс болон Amnesty International байгууллага Н.Номтойбаярыг "улс төрийн хоригдол" гэж тайландаа тусгасан бөгөөд өдгөө тэрээр гэм буруугүй гэдгээ батлах хууль, эрх зүйн арга хэмжээ авч, цагаатгалын үйл явцыг эхлүүлээд байна.
Лувсангийн Пүрэвдорж
Лувсангийн Пүрэвдорж ( 1938 оны бар жилд Говь-Алтай аймгийн Хасаг Жаргалан сум /одоогийн Шарга сум/-ын нутаг “Хөтөлийн бууц" гэдэг газар төрсөн)- Монголын улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн, МЗЭ-ийн шагналт зохиолч, генерал цолтой хүн.
Намтар
Монгол малчин айлын уламжлалт гэрийн хүмүүжил, боловсролтой. Хөдөө ахуйд мал сүрэг адгуулж, гэрийн сургалтаар эрдэм номд боловсорчээ.
1958 онд эр цэргийн албанд мордож, Улаанбаатар хотын Офицерын сургууль/1962/, ЗХУ-ын Москва хотын Цэрэг, улс төрийн академи /1967-1972/, ЗХУКН-ын Нийгмийн ухааны академи /1985/-ийг тус тус дүүргэжээ.
Бүтээл
МЗЭ-ийн шагналт зохиолч Л.Пүрэвдорж нь 1970-аад оноос уран бүтээлээ эхэлж үгүүллэг, туужийн “Туг зээрд" /1981/, “Нүхгүй цэнхэр сувд”, “Хүний сайхан сэтгэл”, “Сэтгэлийн гэрэл, сүүдэр”, хүүрнэл зохиолын томоохон хэмжээний төрлөөр “Егүүтгэл" /1998/, “Бэтэг” / 1999/, “Эрлэгийн бошго”/2000/, “Гилийн дадар” /2004/, “Чингис хаан буюу тэнгэрийн увдис” хоёр дэвтэр /2007/ тэргүүт есөн роман, баримтат уран сайхны “Үнэн гарахуйн орон буюу дүүрсэн хэрэг дүнхийсэн толгой" номууд хэвлүүлж уншигч түмний хүртээл болгожээ. “Бэтэг”, “Эрлэгийн бошго” роман бичсэний учир 2004 онд МЗЭ-ийн нэрэмжит шагнал хүртсэн бол Монгол улсын “Соёлын гавьяат зүтгэлтэн” хэмээх эрхэм дээд цолыг 2010 онд “Чингис хаан буюу мөнх тэнгэрийн увдис” хэмээх түүхэн уран сайхны хоёр дэвтэр бүтээлээрээ хүртсэн юм.
Ангилал:Монголчууд
Чан На-ра
Чан На-ра (Монголд анх Жан Нара гэж танигдсан, солонгосоор 장나라 - чанг-на-ра, англи латинд Jang Na-ra) — Өмнөд Солонгос улсын жүжигчин, дуучин.
Гадаад холбоос
Ангилал:Дуучин-дуу зохиогч Ангилал:Өмнөд Солонгосын кино жүжигчин Ангилал:Өмнөд Солонгосчууд Ангилал:1981 онд төрсөн
Цэнгэл хайрхан
Цэнгэл хайрхан нь Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл суманд орших -ийн өндөр уул юм. Энэхүү хайрхан нь Монгол Улсын баруун бүс нутагт Алтайн нурууны салбар уулс болох Монгол Алтайн нурууны нэгэн өндөр уул юм.
Газар зүй
Цэнгэл хайрхан нь засаг захиргааны хуваариар Баян-Өлгий аймагт харьяалагдана. Энэхүү хайрхан нь Таван Богд байгалийн цогцолборт газар болон Хурган нуур, Даян нууруудын зүүнтээ орших бөгөөд эдгээр нуурын ус нь тус хайрханы мөсөн голоос тэжээгддэг. Уулын баруун бэлд дээрх нууруудаас арай жижиг Хар нуур бас бий. Хайрханы зүүн суганаас Хуримт гол ба Хөлцөөтийн голууд эх аван урсдаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Азийн уул Ангилал:Монголын уул Ангилал:Баян-Өлгий аймгийн газар зүй
Титэм судасны бөглөрөл
Гэхдээ үүнд зориулсан шийдэл бий. Энэ нь зүрхний титэм судас юм. Титэм судас нь гол судаснаас эх авч зүрхний гадна талаар байрлах ба зүрхийг шим тэжээл, хүчилтөрөгчөөр хангах үүрэгтэй судас юм. Титэм судасны өвчин нь зүрхний титэм судсаар урсах цусны урсгалын хямралаар илэрнэ. Титэм судасны өвчин нь хэмнэл алдагдал, зүрхний булчингийн үхжил буюу зүрхний шигдээс, зүрхний дутагдал, гэнэт нас барах шалтгаан болдог. Гол шалтгаан нь судасны хатуурал- атеросклероз юм.
титэм судас бөглөрөх гол хүчин зүйлс нь буруу, хооллолт хөлөлгөөн дутагдах юм
Мөн артерийн судсанд холострын, өөх тос наалдан артерийн судас нарийсан зүрхэнд очих цусны урсгал саатан улмаар зүрхэнд очих шим бодис багасаж зүрхэний булчинд хүчил төрөгч дутагдан улмаар Титэм судас бөглөрөх нэг шалтгаан болдог байна
Зэврэлт
thumb|right|Металлын зэвэнд идэгдсэн байдал thumb|right|Зэвэрсэн [[шураг]] Зэврэлтийг техникийн талаас нь тодорхойлбол, ямарваа нэг бодис орчны нөлөөнөөс шалтгаалан идэвхижилд орон өөрчлөгдөх бөгөөд үүний үр дүнд тухайн эд анги эсвэл эд ангийн систем нь үндсэн үүрэгт сөргөөр нөлөөлөх явдал юм. Амьд бие махбодийн оролцоотой үүссэн зэврэлтийг биозэврэлт гэж нэрлэдэг.
Геологийн шинжлэx ухаанд усны нөлөөгөөр чулуу идэгдэн зэврэлтэнд орох үзэгдлийг задралт гэдэг. Иймэрхүү цаг агаараас шалтгаалах процесс нь барилга байгууламжид үзүүлэх нөлөөлөл их учир түүнийг тооцолгүй орхих аргагүй юм. Эмнэл зүйд зэврэлт нь эд эсийн ялзрал буюу задрал юм. Харин металлд бол химийн зэврэлт гэдэг. Металлын зэврэлтийн жишээ нь төмрийн зэвэнд идэгдэх процесс буюу төмрийн исэлдэлт юм.
Зэврэлтийн төрөл
Техникт бодисоос шалтгаалсан зэврэлтээс гадна түүний үүссэн шалтгаанаас хамааруулан ялгаж болно. Үүнд жишээлбэл шүргэлтээс үүссэн зэврэлт, нүхлэн идэгдэх зэврэлт, хавтгайн зэврэлт, дотоод хүчдэлээс шалтгаалан үүссэн цууралтын зэврэлт, хэлбэлзлийн цууралтын зэврэлт, завсрын зэврэлт, интеркристалл зэврэлт, элдэгдэлтийн зэврэлт гэх мэтчилэн нэрлэж болно.
Зэврэлтээс хамгаалах
Зэврэлтээс хамгаалах идэвхитэй болон идэвхигүй хамгаалах гэсэн хоёр төрлийн арга байдаг.
Ангилал:Зэврэлт
Тамил Наду
Тамил Наду (лат-га. Tamil Nadu) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн дорно өмнөд биед оршдог муж.
130 мянган км² газар нутаг, 77 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь тамил.
Газар зүй
thumb|left|160px|Физик газрын зураг Тамил нутаг Энэтхэгийн хойгийн дорно өмнөд үзүүрт оршдог.
Керала, Карнатака, Андра Прадеш муж, Пүдүчерри нутагтай хиллэдэг.
Дорнод талаараа Бенгалын буланд тулдаг. Эргийн урт 1076 км.
Полк, Маннарын хоолойгоор Шри Ланкааас тусгаарлагдана.
Энэтхэгийн хойгийн өмнөд үзүүр Канякумари хушуу Тамилнаду нутагт байна.
Нутгийн өмнө, өрнөд, умард хязгаар уулархаг. Өрнө Гат, Дорно Гат, Нилгирийн нуруу сунайна.
Нутгийн төв хэсэг харьцангуй хуурай, тэгш өндөрлөг. Дорно хэсэг нам доор, үржил шимтэй.
Нутгийн дундуур Кавери мөрөн урсдаг. Ургамал амьтнаар баян. Жилийн хур тунадас - 922 мм.
Хүн ам зүй
Тамил Наду газар нутаг харьцангуй том мужуудыг харьцуулахад хотжилтын хувь 50% байгаагаар 1-р байранд ордог.
2011 оны байдлаар хүн амын 80.3% бичиг үсэгт тайлагдсан.
Хүний хөгжлийн илтгэлцүүрээр улсдаа 6-р байрт буюу 0.736 нэгж байна.
Нутгийн хүн амын 88% нь мужийн албан ёсны хэл болох тамил хэлээр хэлэлцэнэ. Тэлүгү (8%), каннада (2%), урдү (2%) хэлтэн мөн бий.
Хүн амын 88% хиндү, 6% лал, 6% христ шашин шүтлэгтэй.
Хот суурин
Томоохон хот (2011 оны байдлаар):
Түүх
Тамилнаду нутагт Чера, Чола, Пандя зэрэг хаант засагт улсууд оршин байв.
18-р зуунаас Франц, Британийн колоничлол Тамилнадуд нэвтэрсэн.
1956 оны засаг захиргааны өөрчлөн байгуулалтаар зарим нутгийг зэргэлдээх мужид шилжүүлсэн.
1969 онд мужийн нэрийг Тамилнаду (нутгийн хэлээр «тамил орон» гэсэн утга) болгон өөрчлөв.
Зураг
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс
Лувсангийн Гаваа
Лувсангийн Гаваа - БНМАУ-ын Ардын Зураач, УГЗ, Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит шагналт Монголын театрын анхны мэргэжлийн зураач.
Намтар
Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын Шар тойром гэдэг газар төрсөн тэрээр ах Борынхоо гар дээр 8 нас хүртлээ бойжиж, эхээсээ ахтайгаа хоёул өнчирч сайн санаат хүмүүсийн дэмжлэгээр Улаанбаатар хотод иржээ. Хотод ирээд 1928 онд Цэргийн бага сургуульд орж нас бага учир 1929 онд Үлгэр жишээ дунд сургуульд шилжин сурчээ. Тэрээр Д.Сүхбаатарын хөшөөг бүтээхээр ирсэн Оросын мэргэжилтэн И.Померанцев багшаар зураг зурахыг заалгажээ. Тэрээр Гавааг Хэвлэх үйлдвэрт Марзан Шаравын туслахаар ажиллаж байхад нь өөрийн дагалдангаар 13 настайд нь авсан гэдэг. Л.Гаваа 1934 онд Багшийн сургуулийн үүдэнд төмөр утасны модон дээр наасан зарлалын дагуу Багшийн сургуулийн сурагчдын “Зургийн үзэсгэлэн”-г үзэх гэж гол хаалгаар сэм орж олон сонирхолтой зураг үзэж явтал танил Д.Чойдогийн хөргийг хүрэн ягаан бэхээр сүүдэрлүүлэн зурсныг харж маш гайхан улмаар өөрийнхөө зургуудыг хар, хөх бэхээр сүүдэрлүүлэн дуурайж зурдаг байжээ.
1940 оноос Улсын Төв Театрт Н.Н.Бельскийн дагалдан зураачаар орж, 1952 онд Ленинград хотын И.Е.Репиний нэрэмжит уран зургийн академийг театрын тайз заслын зураач мэргэжлээр төгссөн.
1938 оноос 1991 он хүртэл УТТ, ХДТ, ДБЭТ-т зураач, ерөнхий зураачаар ажиллаж олон бүтээл туурвисан.
Кино
Hitler, Putin, Xi Jinping, Mussolini, Hirohito, North Korea president, Khurelsukh nariin kino hiijee
Гавьяа Шагнал
Ангилал:Монголын уран зураач Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Монгол улсын ардын зураач Ангилал:Монголчууд Ангилал:1920 онд төрсөн Ангилал:1991 онд өнгөрсөн Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч
Австрали доллар
Австрали доллар нь дэлхийн хамгийн их арилжаалагддаг 6 дахь валют (ам.доллар, евро, иен, фунт стерлинг, швейцарь франкийн дараа) бөгөөд дэлхийн дээрх нийт валютын гүйлгээний 5%-ийг бүрдүүлдэг байна.
Австрали улсын баримталдаг өндөр хүү, Засгийн газрын хөндлөнгийн оролцоо багатай валютын зах зээл, Австралийн эдийн засаг, улс төрийн тогтвортой байдал зэргээс Валют арилжаачдын дунд Австрали доллар нэр хүндтэй байдаг ажээ.
Түүх
Австралийн мөнгөн тэмдэгтийн түүх нь 1788 оны 1-р сарын 26-нд Австралид Европчууд суурьшиж эхэлэлж төлбөр тооцоо хийснээс эхтэй. Тухайн үед Австралийн Шинэ Өмнөд Уэльс нь Британийн колони байсан тул англи мөнгөн тэмдэгт албан ёсны гүйлгээнд байсан. Австралийн үндэсний мөнгөн тэмдэгтийг 1910 онд Австралийн фунт гэж бий болсон байна.
1966 оны 2-р сарын 14-нд Австрали долларыг зах зээлд Австрали фунтын оронд нэвтрүүлсэн. Ингэхдээ 1 Австрали фунт = 2 Австрали долларын харьцаатай сольсон байдаг юм.
Үндэсний шинэ мөнгөн тэмдэгтийг гүйлгээнд оруулах ажлыг 1960 онд Австралийн Нөөцийн банк санаачилсан байдаг юм. Удаан хугацааны турш тус улсад шинэ мөнгөн дэвсгэртийн загварыг боловсруулах бэлтгэл ажил хийгдэж байсан. Энэ хугацаанд мөнгөн тэмдэгтийн нэрийн талаар олон арван санал гарч байжээ. 1965 онд Австралийн Ерөнхий сайд Роберт Мензис «the royal» буюу "хааны" гэдэг нэрийг санал болгосон ч хүн амын дунд дэмжлэг аваагүй тул валютыг энгийнээр "австрали доллар" гэж нэрлэсэн түүхтэй.
Худалдаачдын хэллэгээр австрали долларыг "oззи" (aussie) гэж нэрлэдэг байна.
Зоосон мөнгө
1966 онд 1, 2, 5, 10, 20, 50 центийн зоосон мөнгө худалдаанд гаргаж эргэлтэнд оруулсан байна. Нэг долларын зоосыг 1984 онд, хоёр долларын зоосыг 1988 онд гаргасан. Дараа нь 1 ба 2 центийн зоосыг 1991 онд, 1 долларын зоосыг 1984 онд, 2 долларын зоосон мөнгийг 1988 онд гаргаж байжээ.
Бүх зоосон австрали долларын ар талд II Елизабет хааны дүрсийг байрлуулдаг бөгөөд Австрали улсын Хааны зоосон мөнгөний үйлдвэр т (англ. Royal Australian Mint) хийдэг байна.
Австрали улс 50 центийн дурсгалын зоосыг тогтмол гаргадаг. Эхнийх нь 1970 онд Жеймс Күүк Австрали тивийн зүүн эрэгт хийсэн хайгуулын дурсгалд зориулан гаргасан. Үүний дараа 1977 онд II Елизаветагийн ойд зориулсан зоос, 1981 онд хунтайж Чарльз, Диана гүнж хоёрын хуриманд зориулсан зоос, 1982 онд Брисбэнд болсон Хамтын нөхөрлөлийн наадамд зориулсан зоос гэх мэтээр гаргаж байжээ.
Цаасан дэвсгэрт
Австрали долларын анхны цаасан дэвсгэртийг 1966 онд хэвлэн гаргаж байжээ. 1, 2, 10, 20 долларын дэвсгэртүүд нь хуучин Австралийн фунттай тэнцэх мөнгө байв. Таван долларын дэвсгэртийг 1967 онд гаргасан.
1 долларын цаасан дэвсгэртийг 1984 онд зоосон мөнгөөр сольсон бол 1988 онд 2 долларын дэвсгэртийг сольжээ. 50 долларын дэвсгэртийг 1973 онд, 100 долларын дэвсгэртийг 1984 онд эргэлтэнд оруулсан байна. Австралийн бүх мөнгөн дэвсгэртийн өргөн нь ижил байдаг боловч урт нь өөр өөр байдаг байна.
1988 оноос эхлэн мөнгөн дэвсгэрт үйлдвэрлэхэд цаас биш, удаан эдэлгээтэй тусгай нимгэн хуванцар ашиглаж байна.
2014 онд Австралийн Нөөцийн банк шинэ үеийн мөнгөн дэвсгэрт гаргах болсноо зарласан. Шинэ үеийн мөнгөн дэвсгэртүүд нь нэмэлт нууц хамгаалалттай байхаас гадна хараагүй болон харааны бэрхшээлтэй хүмүүст зориулсан мэдрэгдэхүйц товгор хээтэй байдаг ажээ.
Ангилал:Австрали ба Далайн орнуудын мөнгөн тэмдэгтийн нэгж Ангилал:Австралийн эдийн засаг
2017 оны Оросын гран-при
2017 оны Оросын гран-при (албан ёсоор: 2017 Formula 1 VTB Russian Grand Prix) нь дөрөвдүгээр сарын 30-нд Сочийн олон улсын авто тойруулга дээр зохиогдох 2017 оны Формула-1-ийн дэлхийн аваргын дөрөв дэх уралдаан юм.
Тойм
Бахрейны гран пригийн дарааx дүнгээр Себастиан Феттел Льюис Хамилтоноос долоон онооны илүүгээр, харин гуравдугаар байранд яваа Валттери Боттасаас 30 онооны илүүтэйгээр тэргүүлж эхлэв. Зохион бүтээгчийн үнэлгээг Феррари баг Мерседес багаас гурван онооны илүүгээр болон Ред Булл Расинг багаас 55 оноогоор илүүтэйгээр тэргүүлэв.
Оросын их шанд Пирелли нисгэгч нарт P Zero Soft (шар), P Zero Supersoft (улаан), P Zero Ultrasoft (нил ягаан), мөн түүнчлэн нойтон замд зориулсан Cinturato Intermediates (ногоон), Cinturato Full-Wets (хөх) дугуйнуудыг бэлтгэжээ.
Хоёрдугаар эргэлтээс гарах хэсгийн замын хүрээг гурван метр урттай Speed-Bumps гэж нэрлэдэг хашлагыг угсарчээ. Энэ нь 50 мм-ийн өндөртэй нэмэлт хашлаганы чулуу бөгөөд үүгээр жолоочийг замаас гарахаас хориглох зорилготой юм. Түүнээс гадна хоёрдугаар эргэлт, дөрөвдүгээр эргэлт, арвангуравдугаар эргэлтүүд дээр TecPro хашлагыг нэмсэн байна.
Тус уралдааны зам нь хоёр DRS бүстэй.
Байрлал тогтоох уралдааны дүн
<references group="#" />
Уралдааны дараах дэлхийн аваргын оноо
Уралдаан бүрийн эхний аравт орсон нисгэгчид 25, 18, 15, 12, 10, 8, 6, 4, 2, 1 гэсэн дарааллаар тус тус оноо авсан.
Эшлэл
#2017 Оросын гран при
Дэлгэрбуха
Дэлгэрбух нь (?-1323) хиад боржигин овгийн Хубилай хааны хөвгүүн Чингим хунтайжын ахмад хөвгүүн Гамала жинь вангийн отгон хөвгүүн, Есөнтөмөр хааны дүү нь юм. 1307 онд Хайсан хүлүг хаан Бэйнин ван цолоор өргөмжилж, алтан тамга хүртээсэн. 1309 онд Асуд цэргийн 500 хүнийг хамааруулан Хархорум хотноо суулгасан. 1311 онд өмнөх цолыг нь халж, Сян нин ван цол, алтан тамга хүртээж Сян сян жоугийн Нин сян шианий 65000 өрхийг идэх хот болгож өгсөн. 1323 онд нас барсан. Балшир гэдэг ганц хүүтэй байсан. 1323 онд түүний Сян нин ван цолыг залгамжилсан.
Ангилал:Жагсаалт (Юань улсын ван) ангилал:Боржигин
Цаас
Цаас нь Хятад улсаас үүсэлтэй гэж үздэг. НТӨ II зуунд Хятадын хааны зөвлөх Цай Лунь хаандаа цаас хийх аргыг үзүүлжээ. Цай Лунь модны холтос, хуучин даавуу, хуучин загасны тор зэрэг олон төрлийн түүхий эд ийг хольж усанд буцалгаад, холимог шингэнээ нарийн хулс ын чийрсэн дээр жигдхэн тарааж хатаах замаар нимгэн цаасыг гаргажээ. Ийм төрлийн цаас нь үсэг бичихэд тохиромжтой ба өртөг учир нийтийн хэрэгцээнд нийцжээ. Тиймээс
Хятадын Аньхуй мужийн Сюань Жоуд хийсэн торгон цаас нь дээд зэргийн чанартай. Цаас нь Цай Лун хаандаа үзүүлэхээс өмнөх үеийн цаас олдсон.
Дахин боловсруулалт
Цаас дахин боловсруулахын тулд холигч бутлагч, ижил хэмжээтэй хоёр жааз, цэвэрлэгээний бамбалзуур, хүндрүүлэгч хэрэглэнэ.
Н.Хулан, A Year to remember, 2019 оны хоёр дахь хэвлэл, 52 долоо хоногийн турш шинэ зүйлс суралцсан тэмдэглэл бүхий номны Тав дахь долоо хоногийн туршилт дээрээс "Цаас дахин боловсруулсан нь" хэсгээс цаас хэрхэн дахин боловсруулах тухай дэлгэрүүлж уншиж, гар зургийг харж болно.
Гадаад холбоос
Цаас, бар, ном бий болсон нь
Цаас хийх арга
Цаас дахин боловсруулсан нь
Модоор цаас хэрхэн хийх вэ?
Цахим холбоос
Ангилал:Цаасны үйлдвэрлэл Ангилал:Хэвлэлийн материал Ангилал:Номын хэвлэл Ангилал:Албаны өрөөний материал Ангилал:Муутуу
Фрэнк Бриж
Фрэнк Бриж (1879 оны 2 сарын 26 – 1941 оны 1 сарын 10) нь Английн хөгжмийн зохиолч, эрдүү хийлч ба удирдаач байсан.
Амьдрал
Ангилал:20-р зууны сонгодог хөгжмийн зохиолч Ангилал:Их Британийн хөгжмийн зохиолч Ангилал:Их Британийн удирдаач Ангилал:Сонгодог эрдүү хийлч Ангилал:Их Британичууд Ангилал:1941 онд өнгөрсөн Ангилал:1879 онд төрсөн
Хийл
thumb|250px|Хийл thumb|250px|Хийлийн бүтэц Хийл нь чавхдаст нумт хөгжмийн төрөлд багтах хөгжмийн зэмсэг юм. Хийл Баруун Европд XVI - XVIII зуунд нэвтэрч XIX зууны эхэн гэхэд хэдийнээ сонгодог хөгжмийн салшгүй хэсэг болсон байлаа. XX зууны эхэн үеэс мэргэжлийн сургуулиуд буй болж орчин цагийн хөгжимд баттай байр суурь эзэлжээ. Европт нэвтэрсэн анхны чавхдаст нумт хөгжим Арабын байлдан дагуулалтаар Ребаб, Византийн Лира хөгжмүүд Испанид анхлан нэвтэрчээ. Эдгээр хөгжимд үндэслэн XIII зуунд Европ Ребек, Виела (фидель), үүссэн талаар 1275 оны үед бичигдсэн Иеронима Моравскийн "Хөгжим судлал" номонд дурьдсан байдаг билээ. Энэ үед Европт нумт чавхдаст хөгжмийг хөл дээрээ бус мөрөн дээрээ тавьж тоглох шинэ арга нэвтэрчээ. Анхандаа хоёр арга хоюулаа мөрдөгдөж байгаад аажмаар мөр лүү шилжжээ. Италид энэ аргыг da braccio (мөр) хэмээн нэрлэжээ. Виола нь Дискант, Альт, Тенор, Басс гэсэн үндсэн дөрвөн төрөл зүйл байдаг. XVI—XVIII зуунд чуулга, гоцлол тоглоход Виола да Гамба хэмээх тенор Виола голлон хэрэглэгдэж байжээ. Виолад зориулж И.С.Бах, Г.Ф.Телеман, Ф.Куперен нар хөгжмийн зохиол бичиж байв. Хийл нь дээд зэрэглэлийн урлагийн бүтээл юм.
Их хуур
Доод өнгийн дуугаралтыг энэ хөгжмөөр гаргадаг бөгөөд нумт чавхдаст хөгжмийн зэмсэг дундаа хамгийн том нь юм. Энэ хөгжмөөр тоглож буй хөгжимчин нь өндөр сандал дээр суух буюу босоогоороо зогсож хөгжимддөг, виолончелийн адил суурьтай хөгжим юм. Контрабас нь бүдүүн, сөөнгө хөг гаргадаг. Найрал хөгжмийн суурь болдог шалтгаан нь хамгийн доод өнгийг гаргаж чаддагт оршино.
Морин хийл
Маш арвин доод өнгнүүдийг гаргадаг. Тухайн аялгууныхаа утга санааг гарган илэрхийлэхдээ маш сайн. Виолончель суурьтай, Cello-г тоглох үедээ суурины үзүүр хэсгийг шалруу зоон тогтооно. Ийм учираас Cello-г хөлийн нумт хөгжим гэдэг. Ялангуяа доод өнгийг тасралтгүй хүнгэнэн гаргана. Морин хийлийн бүтэц нь толгой хэсэг нь бусад төрөл хийлүүдийн толгойноос хоёр дахин том ба өөрийн чавхдасны давуу тал болох уртын хэмжээнийхээ тусламжтайгаар энгийн хийлнүүдийн хажууд илүү хүчтэй өнгө аясыг уянгалуулах чадалтай байдаг. Морин хийлийн үүсэл нь эртний виола да гамба буюу гамба хөгжимнөөс үүссэн ажээ. Чавхдасны тоо нь жирийн хийлийнхтэй адил дөрөв байдаг. Мөн гадаад дүрс нь хүний биеийн хэлбэртэй адил хийгдсэн бөгөөд эх биений дээд тал нь гацуур мод харин доод тал нь агч модоор хийгдсэн байдаг. Чавхдасны модыг жирийн хар модоор бүтээдэг.
XVIII-XIX зууны хооронд морин хийлийг ерөнхийд нь том ба жижиг гэсэн хоёр төрөлд хуваадаг байв. Хэдийгээр оврын хувьд том жижиг гэсэн ялгаатай мэт харагддаг байсан ч хөгжмийн зохиолыг тоглох үед гаргаж байгаа өнгө гэх мэтээрээ тус тусдаа тэс өөр өөр үүрэг гүйцэтгэдэг байв. Орчин үеийн том хийл нь эртний том хийлнээс6 см-ээр богино бөгөөд мөн бага зэрэг нарийн. Эртний том хийл нь тоглож буй хөгжимчдөдөө тоглоход тухгүй бөгөөд амархан цууцаадаг байжээ. Хөгжмийн гаргадаг аялгуу нь чанга биш нэлээн сөөнгө бүдүүн байсан учир зөвхөн ансамблыдуудыг тоглоход хэрэглэдэг байжээ.
Кротта хийл
Уэльсд анх зохион бүтээгдсэн Кротта хийл (Англиар: Crwth) нь нумт чавхдаст хөгжмийн зэмсэг. Энэхүү хийл нь анх VI зуунд Грекийн Лира хөгжмөөс санаа аван үүсэн бий болсон. Скрипка хийлийн өвөг нь Грекийн Лира, Кротта хийлүүд юм. Кротта хийл XVIII—XIX зууны үеээс эхлэн хэрэглээнээс гарсан бөгөөд ,Кротта хийлийн урт нь 55 см, өргөн нь 24см, зузаан нь 5 см орчим байжээ. Их бие болох Царыг нь цул модноос ухан сийлж нүүр хэсгийг нь дээд хэсгээс наана. Резонаторын нүүрэн хэсэгт 2 дугуй нүх гаргах бөгөөд Нийт зургаан чавхдасны хоёр нь сийлсэн нүхний зэрэгцээ байрлах бөгөөд скрипка хийл болон морин хийлийн аль алиных нь(хэвтээ, босоо)гэсэн байрлалаар тоглож болдог давуу талтай. Хамгийн анх тусгай цохиурыг ашиглан ятга шиг тоглодог байсан бол аажмаар нумаар хөрөөдөн тоглодог болсон. Кельтийн гэх өвөг аймгууд XVIII зуунаас өмнө энэхүү хөгжмөөр тоглож байжээ.