cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шанхайн Хамтын Ажиллагааны Байгууллага
Байгууллагын бүтэц
ШХАБ-ын Хэрэг эрхлэх газар нь тус байгууллагын үндсэн гүйцэтгэх бүтэц бөгөөд байгууллагын шийдвэр, тогтоолыг хэрэгжүүлэх, өргөн барих баримт бичгийг боловсруулах, баримт бичгийг архивлах, ШХАБ-ын хүрээний үйл ажиллагааг зохион байгуулах, ШХАБ-ын талаарх мэдээллийг түгээж, үйл ажиллагааг сурталчлах үүрэг хүлээдэг. ШХАБ-ын Хэрэг эрхлэх газар Бээжин хотоос үйл ажиллагаа явуулдаг бөгөөд Ерөнхий нарийн бичгийн даргаар Тажикистан Улсын Рашид Алимовыг 2016 оны 1 дүгээр сард томилсон.
Узбекистаны нийслэл Ташкент хотод төвтэй ШХАБ-ын Бүс нутгийн терроризмын эсрэг тэмцэх байгууллага нь терроризм, салан тусгаарлах үзэл, хэт туйлшрах үзлийн эсрэг гишүүн орнуудын хамтын ажиллагааг дэмжих үүрэгтэй байнгын бүтэц юм. Тус байгууллагын даргыг гурван жил тутам сонгодог бөгөөд гишүүн орон бүрээс байнгын төлөөлөгч суудаг.
ШХАБ-ын үйл ажиллагаанд албан ёсоор хятад, орос хэлийг ашигладаг.
Ажиглагч орнууд
Беларус Улс ШХАБ-ын түншийн статустай болох хүсэлтийг тавьж, Казахстанаас уг зорилгодоо хүрэхэд дэмжлэг үзүүлэх амлалтыг авсан юм. Гэсэн хэдий ч ОХУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Сергей Иванов тус улсыг “Европын орон” хэмээн үзэж боломжит гишүүнчлэлд нь эргэлзэж буйгаа илэрхийлсэн. Үүнээс үл хамааран Екатеринбург хотод 2009 онд болсон ШХАБ-ын уулзалтын үеэр Беларусийг “яриа хэлэлцээний түнш”-ээр хүлээн зөвшөөрч, 2012 онд тавьсан хүсэлтийнх нь дагуу 2015 онд ажиглагчийн статусыг олгосон.
Иран Улс одоогоор ажиглагчийн статустай бөгөөд 2008 оны 3 дугаар сарын 24-нд гишүүнээр элсэх хүсэлтээ тавьсан. Тухайн үед НҮБ-аас тус улсад авсан байсан хориг арга хэмжээнээс улбаалан Иран Улс ШХАБ-ын гишүүнээр элсэж чадаагүй. НҮБ-ын хориг арга хэмжээ цуцлагдсаны дараа Ираны ШХАБ дахь гишүүнчлэлийг дэмжихээ БНХАУ-ын Ерөнхийлөгч Ши Жиньпин 2016 оны 1 дүгээр сард тус улсад төрийн айлчлал хийх үеэрээ мэдэгдсэн.
Монгол Улс ШХАБ-ын ажиглагчийн статусыг 2004 онд Ташкент хотод болсон уулзалтын үеэр авсан бөгөөд тус байгууллагын анхны ажиглагч орон юм. 2005 оны 7 дугаар сард Астана хотод болсон ШХАБ-ын уулзалтын үеэр БНЭУ, Пакистан, Иран улс ажиглагчийн статустай болсон билээ.
Яриа хэлэлцээний түншүүд
ШХАБ-ын дүрмийн 14 дүгээр зүйлийн дагуу 2008 онд “яриа хэлэлцээний түнш”-ийн байр суурийг бий болгосон. Энэхүү зүйлд “яриа хэлэлцээний түнш” гэдэг нь ШХАБ-тай нэг зорилго, зарчмаар ажиллаж, ШХАБ-тай харилцан ашигтай түншлэлийн харилцааг хөгжүүлэх хүсэлтэй улс болон байгууллага байна гэж заажээ. Албан тушаал, Яриа Түнш бий болсон 2008 оны дугаар Зүйлд заасны дагуу 14 ШХА Дүрэмд зургадугаар сарын 7-2002. Энэ хуулийн талаар Хэлэлцүүлэг Түнш улсын эсвэл байгууллага хэн хувьцааг зорилго, зарчим, ШХА, хүсэл харилцаа тогтоож, тэгш харилцан ашигтай хамтран Байгууллага.
Гишүүнчлэлийн боломжууд
Армени, Азербайжан, Бангладеш, Балба, Шри-Ланк Улс 2012 онд ШХАБ-ын ажиглагч болох хүсэлтээ тавьсан. Египет, Сири Улс мөн ажиглагчийн статус авах хүсэлтээ хүргүүлсэн бол Израиль, Мальдив, Украин Улс яриа хэлэлцээний түнш болохоор хүсэлт тавиад байна. Иракийн Элчин сайд Ахмед Тахцэн Бэрвари 2017 онд Бээжин хот дахь ШХАБ-ын төв байранд зочлох үеэрээ тус улсын ШХАБ-ын яриа хэлэлцээний түнш болох сонирхлыг уламжилсан. Бахрейн, Катар Улс мөн ШХАБ-д элсэх сонирхолтой байгаагаа илэрхийлж байв.
ОХУ-ын Ерөнхийлөгчийн ШХАБ дахь тусгай төлөөлөгч Кирилл Барский 2011 онд Ханой хотод айлчлах үеэр Вьетнам Улс ШХАБ-ын яриа хэлэлцээний түнш болох сонирхлоо илэрхийлсэн. Шинжээчдийн үзэж буйгаар Вьетнам Улс ШХАБ-ын гишүүнээр элсэхэд зарим давуу болон сул талууд байгаа нь тус улсын БНХАУ, ОХУ, АНУ-тай харилцах харилцааны тэнцвэрийг хадгалах, газар нутгийн бүрэн эрхт байдлыг батлан хамгаалах болон эдийн засгийн үр өгөөж зэрэг болно.
Аюулгүй байдлын хамтын ажиллагаа
ШХАБ нь гишүүн улсуудынхаа буюу Төв Азийн аюулгүй байдалтай холбоотой асуудлуудад гол ач холбогдол өгч ажиллах бөгөөд энэ бүсэд голлох аюул занал нь терроризм, салан тусгаарлах болон хэт үзэл. Гэхдээ сүүлийн үед тус байгууллагын гишүүн орнуудынхаа нийгмийн асуудалд чиглэсэн үйл ажиллагаа хурдацтайгаар идэвхжиж байгаа юм.
2004 оны зургаадугаар сарын 16,17-нд болсон ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтаар Терроризмийн эсрэг бүс нутгийн бүтэц буюу RATS байгуулагджээ. Тухайн баримт бичгийн хүрээнд 2006 оны дөрөвдүгээр сарын 21-ний өдөр ШХАБ хил дамнасан хар тамхины наймааны гэмт хэрэгтэй тэмцэх төлөвлөгөөгөө зарлан тунхагласан.
Григорий Логнинов 2006 оны дөрөвдүгээр сард ШХАБ цэргийн эвсэл болох төлөвлөгөөгүй болохыг мэдэгдсэн юм. Гэсэн хэдий ч тэрбээр “терроризм, хэт ба салан тусгаарлах үзлийн” аюул занал их байгаа учраас зэвсэгт хүчний бүрэн дүүрэн оролцоо зайлшгүй шаардлагатай хэмээн хэлсэн байдаг.
ШХАБ 2007 ны 10-р сард Тажикистаны нийслэл Душанбе хотод хамтын аюулгүй байдлын гэрээний байгууллагатай аюулгүй байдал, гэмт хэрэг, хар тамхины хил дамнасан наймааны асуудлаар хамтран ажиллах гэрээ байгуулжээ.
Түүнчлэн тус байгууллагаас “хүний оюун ухаан, ёс суртахуун, соёлын ба бусад хэм хэмжээнд” хортой мэдээлэл тараах нь “аюулгүй байдалд заналхийлсэн” алхам болно хэмээн кибер дайныг дахин тодорхойлсон юм. “Мэдээллийн дайн”-ыг мөн нэг улс нөгөөгийнхөө “улс төр, эдийн засаг, нийгмийн тогтолцоо”-г сулруулах гэсэн оролдлогын нэг хэлбэр хэмээн 2009 онд баталсан баримт бичигт тодорхойлжээ. The Diplomat сэтгүүлийн 2017 оны нэгэн нийтлэлд дурдсанаар RATS-тай байгуулсан хамтын ажиллагааны гэрээнийхээ хүрээнд ШХАБ нийт 600 хорлон сүйтгэх ажиллагааг урьдчилан сэргийлж, террорист бүлэглэлийн 500 гишүүнийг барьж өгсөн байна.
Батлан хамгаалах үйл ажиллагаа
Сүүлийн хэдэн жилийн хугацаанд тус байгууллагын үйл ажиллагаанд цэрэг, батлан хамгаалахын хамтын ажиллагаа нэлээн өргөжиж, хоорондоо тагнуулын мэдээлэл солилцох, терроризмтэй тэмцэх зэргээр хамтран ажиллаж байна.
ШХАБ-ын гишүүн орнууд хамтран хэд хэдэн цэргийн сургууль хийсэн байна. Эхнийх нь 2003 онд болсон ба энэхүү цэргийн сургуулийн эхний хэсгийг Казахстанд хоёрдугаар хэсгийг Хятадад зохион байгуулсан байна. Тэр цагаас хойш Хятад Орос хоёр ШХАБ-ын ивээл дор 2005, 2007, 2009 онуудад томоохон хэмжээний цэргийн наадам “Peace Mission”-ийг зохион байгуулсан. ОХУ-ын Челябинскт Уралын нурууны ойролцоо болсон Peace Mission 2007-д 4,000 гаруй цэрэг оролцсон байна. Энэхүү хээрийн сургуулийн хугацаа байршлыг 2006 оны ШХАБ-ын Батлан хамгаалахын сайд нарын уулзалтаар тохиролцсон байжээ. ОХУ-ын Батлан хамгаалах яамны сайд Сергей Иванов хээрийн сургуулиуд олон нийт, хэвлэл мэдээлэлд нээлттэй байна гэжээ. Цэргийн наадмыг амжилттай зохион байгуулсныхаа дараа, ОХУ-ын албаныхан Энэтхэгийг оролцуулах, ШХАБ-ын батлан хамгаалах хамтын ажиллагааний үүргийн талаар дуугарч эхэлсэн байна. Ингээд 2010 оны есдүгээр сарын 9-25-ны хооронд Казахстаны Матыбулакын сургуулилтын талбайд болсон Peace Mission-д Хятад, Орос, Казахстан, Киргизстан, Тажикистаны нийт 5,000 гаран цэргийн албан хаагч нар сургууль хийсэн юм.
ШХАБ нь гишүүн улсуудынхаа хувьд цэрэг, батлан хамгаалахын томоохон алхам хийх талбар нь байсаар ирсэн. 2007 онд ОХУ-д болсон цэргийн наадмын үеэр ШХАБ-ын гишүүн орнуудын удирдлага, БНХАУ-ын дарга Ши Жинпин нарыг байгаа завшааныг ашиглаад ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин Оросын стратегийн бөмбөгдөгч онгоцууд Хүйтэн дайнаас хойш анх удаа тогтмол холын зайны эргүүл хийхээр болсон гэдгийг зарласан юм. Тэрбээр “Өнөөдрөөс эхлэн ийм эргүүлийг стратегийн хүрээнд тогтмол хийж байх болно. Манай нисгэгч нар удаан хугацааны туршид хөл хорионд байлаа. Тэд маань шинэ амьдралаа эхлүүлэхдээ таатай байна” гэжээ.
2014 оны зургаадугаар сарын 4-нд Тажикистаны нийслэл Душанбед ШХАБ-ыг ХАБГБ-тай нэгтгэх санаа анх гарсан бөгөөд одоо ч энэ асуудлаар мэтгэлцсээр байна.
Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа
Орос, Казахстан, Киргизстан гурван улс нь ШХАБ-аас гадна Евразийн эдийн засгийн холбооны гишүүд. ШХАБ-ын гишүүн орнууд эдийн засгийн хамтын ажиллагааг идэвхжүүлэх гэрээнд 2003 оны есдүгээр сарын 23-ны өдөр гарын үсэг зурсан юм. Тэр уулзалт дээр БНХАУ-ын Ерөнхий сайд Вэн Жиабао ШХАБ-ын хүрээнд чөлөөт худалдааны бүс байгуулах урт хугацааны зорилт дэвшүүлэх, үүнийг хэрэгжүүлэхийн өмнө бүс нутгийн барааны эргэлтийг сайжруулах богино хугацааны арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэх талаар санал тавьсан байдаг. Үүнээс нэг жилийн дараа буюу 2004 оны есдүгээр сарын 23-ны өдөр тус саналыг хэрэгжүүлэх 100 нарийвчилсан үйл ажиллагааг тоочсон төлөвлөгөөг үзэглэжээ.
2005 оны аравдугаар сарын 26-нд Москва хотноо болсон ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтын үеэр ШХАБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга ШХАБ нь эрчим хүчний хамтарсан төслүүдийн эн тэргүүнд тавьж хэрэгжүүлнэ гэж мэдэгдсэн ба үүнд нь газрын тос, байгалийн хий, шинэ гидрокарбоны нөөцөд хайгуул хийх, хамтарсан усны ашиглалт зэрэг зүйлс багтаж байна. Тус дээд хэмжээний уулзалт дээр мөн ШХАБ-ын Банк хоорондын зөвлөлийг байгуулж ирээдүйн хамтарсан төслүүдийг санхүүжүүлэхээр тохиролцсон. Ш8ХАБ-ын Банк хоорондын холбооны анхны уулзалт 2006 оны хоёрдугаар сарын 21-22-нд Бээжин хотод болсон. Алмата хотод 2006 оны арваннэгдүгээр сарын 30-нд болсон “ШХАБ: Үр дүн ба Хэтийн төлөв” олон улсын бага хурал дээр ОХУ-ын ГХЯ-ны төлөөлөгч Оросын тал ШХАБ-ын “Эрчим хүчний бүлгэм”-ийг байгуулахаар төлөвлөж байгааг мэдэгдсэн юм. Ийм бүлгэмийг үүсгэх нөхцөл шаардлагын тухай 2007 оны арваннэгдүгээр сард Москвад болсон ШХАБ-ын дээд хэмжээний уулзалтын үеэр бас дахин сөхсөн байдаг. Харамсалтай нь бусад гишүүн орнуудын зүгээс дэмжлэг авч чадаагүй юм. Гэсэн хэдий ч 2008 оны дээд хэмжээний уулзалтын үеэр буюу наймдугаар сарын 28-нд “Дэлхийн эдийн засгийн өсөлт буурсан дүр зурагтай энэ үед хариуцлагатай мөнгө, санхүүгийн бодлого, хөрөнгийн урсгалын хяналт, хүнсний болоод эрчим хүчний аюулгүй байдлыг хангаж ажиллах нь улам бүр ач холбогдолтой болж байна” хэмээн мэдэгдэж байсан билээ.
ШХАБ-ын 2007 оны дээд хэмжээний уулзалтын үеэр Ираны дэд ерөнхийлөгч Парвиз Давуди “ШХАБ бол олон улсын банкны тогтолцооноос хараат бус шинэ банкны систем үүсгэхэд тохиромжтой орчин” хэмээн хэлснээрээ нэлээн их сонирхол татаж эхлээд байсан санаачилгыг гаргаж тавьсан юм.
Путины хэлсэн үгнээс ч дараах зүйлсийг онцолж болно. Үүнд: Дэлхийн санхүүгийн монополь ямар гажигтай, эдийн засгийн хувьд ямар хувиа хичээсэн байдалтай байгааг бид харж байна. Одоо үүсээд байгаа асуудлыг шийдэхийн тулд Орос улс дэлхийд санхүүгийн тогтвортой байдал, хөгжил цэцэглэлтийг хангах, ахиц дэвшил авчрахуйц өөрчлөлтийг дэлхийн санхүүгийн бүтцэд хийхээр ханцуй шамлан орох болно.
Өнөөгийн ертөнцөд эдийн засгийн өсөлт, улс төрийн хүчний шинэ төвүүд бий болохтой зэрэг чанарын хувьд өмнөө геополитикийн нөхцөл байдал үүсэж байна.
Тогтвортой байдал ба хөгжил рүү тэмүүлж буй 21 дүгээр зууны бодит байдалд нийцсэн дэлхийн ба бүс нутгийн аюулгүй байдал, бүтээн байгуулалтын архитектурыг бий болгох, шинэчлэн өөрчлөхөд бид гар бие оролцоно. 2009 оны зургадугаар сард болсон Екатеринбургийн дээд хэмжээний уулзалт дээр Хятад санхүүгийн хямралд өртөөд байгаа ШХАБ-ын гишүүн орнуудын эдийн засгийг сэргээхэд зориулан 10 тэрбум ам.долларын зээл олгох төлөвлөгөөгөө зарлажээ. Тус дээд хэмжээний уулзалтаар мөн BRIC –ийн анхны дээд хэмжээний уулзалт болсон бөгөөд энэ үеэр Орос-Хятад хамтарсан мэдэгдэлдээ ОУВС-д эзлэх квотоо ихэсгэх хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлсэн.
Соёлын хамтын ажиллагаа
ШХАБ нь соёлын хамтын ажиллагааг өөртөө агуулж байдаг. ШХАБ-ын гишүүн орнуудын соёлын сайд нар 2002 оны дөрөвдүгээр сарын 12-нд Бээжинд анх удаа чуулсан байдаг. Сайд нар хамтын ажиллагаагаа үргэлжлүүлэх хамтарсан мэдэгдэлд гарын үсэн зуржээ. Гурав дахь уулзалт Узбекистаны Ташкент хотод 2006 оны дөрөвдүгээр сарын 27,28-нд болсон байна.
Астанад болсон 2005 оны дээд хэмжээний үеэр ШХАБ-ын Урлагийн наадам, үзэсгэлэн анх удаагаа тавигджээ. Түүнчлэн Казахстан улс ШХАБ-д 2008 онд Астана хотод ШХАБ-ын орнуудын үндэсний бүжгийн наадам зохион байгуулах санал тавьсан байна.
Дээд хэмжээний уулзалт
Гишүүн орнуудын удирдагч нарын зөвлөлийн уулзалт жил бүр тухай жилийн товлосон газарт зохион байгуулагдана гэж ШХАБ-ын дүрэмд заасан байдаг. ШХАБ-ын уулзалт болох газрыг гишүүн орнуудын орос цагаан толгойн дарааллаар тогтооно. Түүнчлэн Засгийн газрын тэргүүнүүдийн зөвлөл (буюу Ерөнхий сайд нар) гишүүдийн тохиролцсон газарт жилд нэг удаа уулзаж байхаар дүрэмд заасан байна. Төрийн тэргүүнүүдийн уулзалтаас нэг сарын өмнө Гадаад харилцааны сайд нар дээд хэмжээний уулзалт зохион байгуулах ёстой. ШХАБ-ын хоёр ба түүнээс олон гишүүн орны санал болгосноор Гадаад харилцааны сайд нар ээлжит бус чуулган зохион байгуулж болно.
Ашигласан материал
Ангилал:Олон улсын эрх зүйн байгууллага Ангилал:Улс төрийн байгууллага Ангилал:Зэвсэгт хүчний эвсэл Ангилал:Олон улсын эрх зүйн гэрээ Ангилал:Азийн байгууллага Ангилал:Хятад-Энэтхэгийн харилцаа Ангилал:Орос-Хятадын харилцаа Ангилал:Казахстан-Узбекистаны харилцаа Ангилал:Пакистан-Энэтхэгийн харилцаа Ангилал:Орос-Энэтхэгийн харилцаа Ангилал:Казахстан-Оросын харилцаа Ангилал:Бээжингийн байгууллага Ангилал:2002 онд байгуулагдсан
Лам
thumb|150px|Улаанбаатарын Монгол лам Лам гэдэг нь сахил хүртсэн, Буддын шашны ном сургаалийг номлох багшийг хэлэх нэршил юм. Лам гэх үг нь төвөдөөр བླ་མ་ (Лама) гэсэн үгний хэлбэр бөгөөд Санскрит хэлний багшийг заадаг гүрү гэдэгтэй адилтгасан (гүрү гэдэг үгийн тайлбарт "эрдэм номын талаас хүнд буюу хүндтэй гэдэг талаас нь хувраг багш хүмүүсийг гүрү гэсэн байдаг) үг юм. Түүхэндээ энэ нь томоохон хийдийн тэргүүн, хувилгаадыг хэлдэг байсан бол одоо үед хувраг хүний хүндэтгэсэн алдар нэр мэт байдаг. Хүүхэд ламыг өхөөрдөн "Ламаахай" гэж мөн дууддаг. Лама гэдэг түвд үг нь шууд утгаараа Буяны садан, Дээдийн дээд гэсэн утгатай үг.
Ангилал:Буддын шашин
BGP
Хилийн гарцын протокол (BGP)
Border Gateway Protocol (BGP) бол AS-уудын хоорондох замчлалыг хангадаг замчлалын протокол юм. TCP холболтоор илгээгдсэн мэдээллүүдийг гадаад системд замчлаж өөрөөр хэлбэл сүлжээний аль замаар дамжихыг заана. BGP хувилбарууд BGP-1 (RFC1105), BGP-2 (RFC1163) болон BGP-3 (RFC1267) байсан. Одоо хэрэглэж байгаа хувилбар бол BGP-4 RFC4271 стандартаар тодорхойлогдоно. Сүлжээнүүдийг нэгтгэх болон CIDR,VLSM –г дэмжинэ.CIDR нь замчлалын хүснэгтийн хэмжээ ихсэхээс сэргийлнэ. Зөвхөн TCP-179 портыг ашигладаг. TCP холболт үүсгэнэ сайн замыг сонгохдоо метрик ашиглахгүй оронд нь path attribute ашигладаг.
BGP4 болон CIDR нь замчлалын хүснэгтийн хэмжээ ихсэхээс сэргийлнэ. BGP нь дотроо 2 төрөлтэй.
Autonomous System
AS гэдэг нь ижил замчлалын бодлогон дор ажиллаж байгаа рутеруудын цуглуулга юм.Хэрвээ AS гадаад гарцын протокол ашиглан (жишээлбэл BGP) нийтийн интернет сүлжээтэй холбогдож байгаа бол Internet Assigned Numbers Authority (IANA)-аас unique AS number-ыг авсан байх шаардлагатай.
AS-ын дамжууллын төрлөөс хамаарч 2 хуваагдана.
AS-ын дугаар:
AS-ын дугаар 1-65535 хооронд байна. 64512-65535 дугаарыг хувийн хэрэглээнд ашигладаг. (IP хаягийн private хаягтай ижил).Regional Internet Register (RIR) 1-64512 хоорондох дугаарыг удирддаг. IETF RFC4893 (16 битийн урттай), RFC5398 (32 битийн урттай) стандартуудыг шинэчлэн гаргасан.
BGP үндсэн ойлголт
BGP-н төрөл
Хэрвээ 2 BGP рутерууд өөр AS-д ажиллаж байгаа бол бие биетэйгээ шууд холбогдож EBGP peer үүсгэх боломжтой. 2 BGP рутер BGP peer холболт үүсгэх үед TCP 179-р портыг ашиглана.
BGP-Peers (хөрш)
BGP peer болон BGP хөрш гэсэн нь хөршийн харилцаа үүссэнийг илэрхийлнэ. TCP холболт үүсгэж BGP замчлалын мэдээллээ солилцоно. Үүнийг BGP Peer эсвэл BGP neighbor гэж нэрлэдэг. AS-уудын хооронд хөрш болоход заавал шууд холбоотой байх ёстой. BGP Peer нь заавал BGP neighbor коммандаар тохируулагдана.
EBGP Хөрш болох шаардлагууд
IBGP Хөрш болох шаардлагууд
BGP Patch Vector Characteristic
Дотоод гарцын протоколууд сүлжээнүүдийн жагсаалт, сүлжээ бүрт хүрэх метриктэй байдаг. BGP рутерууд шууд холбоотой байгаа сүлжээний мэдээллүүдийг солилцохдоо path attribute-ыг цуглуулдаг.
Path vector-ын мэдээлэл нь дотроо:
BGP Synchronization
AS дотор замчлалаа хийсний дараа өөр AS-тай холбогдож замчлалын мэдээллээ солилцоно. Default утга нь идэвхигүй байдаг. Cisco IOS 12.2-с дээш хувилбар дэмжинэ.
BGP холболтын төлвүүд
BGP мессежийн төрөл
Open мессеж
Update мессеж
Notification мессеж
Keepalive мессеж
Path Attribute
BGP Path attribute-уудаар сайн замаа тодорхойлдог. Зарим атрибутууд заавал эсвэл автоматаар update мессежэнд байдаг бол зарим нь гараар тохируулагддаг. BGP атрибутууд замчлалын бодлого хэрэгжүүлэх боломжтой.
3 талбартай  (2 байтын урттай)
Attribute-н 4 төрөлтэй
BGP Communities Explained
BGP Community бол нэгээс олон мэдээллийг BGP-н хөршүүдэд нэмж  зарлаж өгдөг нэмэлт мэдээллийн хэсэг юм. Энэ нь IP хаягийн багц болгосон IGP дах таг гэж үзэж болно. BGP замчлагч протоколын нэмэлт attribute юм. Community strings нь ихэвчлэн замчлалыг удирдахад BGP attribute-н IP хаягийн багцыг хэрэглэдэг. Community-c IP хаягийг prefix-list эсвэл access-list-ээр зарлаж өгнө. Community attribute зарласан бол энэ нь рөүтер дээр route-map функцээр өөрчлөж болно. Дефаултаараа community string нь аравтын тооллоор байдаг.
Дөрвөн төрлийн Well known BGP community байдаг. BGP Community No Advertise
Энэ нь 4 well known community-н нэг юм.No advertise community-аас prefix нэмэх үед хүлээн авах BGP рөүтерийг ашиглах мөн BGP хүснэгтэнд prefix-н утга хадгалагдах боловч бусад хөршүүдэд зарлаж чадахгүй. Утга нь 0xFFFFFF01.
BGP Community No Export
BGP хөршүүдийн prefix-ийг зөвхөн iBGP хөршид л зарлаж өгнө. Утга нь 0xFFFFFF01.
BGP Community Local AS
Local AS community бол well known BGP community мөн BGP-д хамаарахад ашиглаж болно. Энэ нь no export community-тай адил боловч 1 sub-AS дотор хамаарч ажиллана.Утга нь 0xFFFFFF03.
Full-mesh топологитой сүлжээнд  олон iBGP peer үүсэх бөгөөд энэ үед peer хооронд loop үүсэх боломжтой. Үүнээс сэргийлэхийн тулд peer –ийг багасгах шаардлага гардаг. 2 төрлийн техникийг ашиглаж iBGP peer багасгадаг. 1. BGP route reflector (RR)
Route reflector нэг AS дотор байгаа бүх iBGP холболтууд нь хоорондоо мэдээллээ солилцдог. Энэ мэдээнд loop үүсэх боломжтой сүлжээний талаарх мэдээлэл байна. Мөн тухайн сүлжээнд хэдэн peer үүсэх боломжтой тодорхойлж болно. Дараах томьёогоор олох боломжтой. N*(N-1)/2   N=> тухайн AS –д ажиллаж байгаа төхөөрөмжийн тоо.
Дээрх 3 дүрэм нь энгийн IBGP split horizon  шинж чанараас сэргийлэх ач холбогдолтой.
2. BGP Confederation
BGP confederation нь AS хувааж sub-AS-ууд үүсгэн iBGP peer –д шаардагдах холболтыг багасгана. Sub-AS нь full-mesh IBGP шаардагдах боловч sub-AS хооронд заримдаа EBGP ашиглаж болно. Гэхдээ IBGP ( confederation BGP ) шинж чанарыг агуулсан байна.
Доорх зурагт харуулснаар full-mesh үед 15 IBGP peer үүсэж байсан бол 2 sub-AS болгон хувааснаар 8 IBGP peer үүсгэж peer –ийг багасгасан.
BGP хүснэгт
Хэрхэн BGP хүснэгт унших талаар                                                                                                              show ip bgp командын гаралтыг харахад:
Origin codes: Замчлалын мэдээний үүсвэрийг  дараах 3 төрлөөр заана. Status code: Энд харж байгаа бусад зүйлсээс BGP хүснэгтийн хувилбар нь хамгийн сайн зам.
Төхөөрөмжүүдийн тохиргооны хэсэг
Төхөөрөмжүүдийн суурь тохиргоог оруулаагүй бөгөөд та хийж чадна.
R2 тохиргоо
R3 тохиргоо R4 тохиргоо R5 тохиргоо R6 тохиргоо R7 тохиргоо
Ашигласан материал
Ангилал:Интернэт хэрэглээний протокол Ангилал:Routing протокол
Цэлдэн хөгчүүхэй
Цэлдэн хөгчүүхэй, Tringa incana нь дундаж хэмжээний ус гатлагч шувуу юм. Гадаад төрхөөр ойр холбоотой Буурал хөгчүүхэйтэй төстэй.
Зуны улиралд Аляска болон Канадын баруун хойд зүгт таарна. Цэлдэн хөгчүүхэй усны элдэв шавьж, үет хөлтөн зэргээр хооллодог. Эмэгчин нь оливын ногоон өнгөтэй 4 өндөг гаргаж, ээлжлэн дарна.
Цахим холбоос
Ангилал:Хомноотынхон
Алексей Ягудин
Гадны холбоос
Ангилал:1980 онд төрсөн Ангилал:Оросын уран гулгагч Ангилал:Оросын олимпын аварга Ангилал:Оросууд
Араи Нобүо
Ангилал:Японы усанд сэлэгч Ангилал:Японы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:1909 онд төрсөн Ангилал:1990 онд өнгөрсөн
Наваан-Юндэнгийн Оюундарь
Наваан-Юндэнгийн Оюундарь 1989 онд Монгол Зөвлөлтийн хамтарсан 3 дугаар сургуулийг алтан медальтай төгсөж, 1995 онд “Сэрүүлэг” дээд сургуулийг Бизнесийн удирдлагын бакалавр зэрэгтэй дүүргэсэн. Нидерландын Вант Улсын Маастрихтын их сургуульд Бизнесийн удирдлагаар суралцаж магистрын зэргийг 1998 онд хамгаалсан.
Ажил хөдөлмөр
Ажлын гараагаа Монголын үндэсний бүтээмжийн төвөөс 1995 онд эхэлж олон улсын төсөл хөтөлбөрт ажиллаж байгаад 2000 онд Байгаль орчны яамны хамтын ажиллагааны хэлтсийн дарга болсон. 2004 онд НҮБ-ын “Биологийн төрөл зүйл”-ийн суурь конвенцийн дэд Ерөнхийлөгч, 2006 онд Швейцар улсын Женев хотноо НҮБ-ын Дундад Азийг хариуцсан зөвлөх зэрэг олон улсын байгууллагад ажилласан. 2008 – 2014 онд НИТХ-д МАН-аас нэр дэвшиж, сонгогдон Сүхбаатар дүүргийг төлөөлөн ажилласан. 2010 оноос “BlueMon” группын үүсгэн байгууллагчдын нэг бөгөөд, группын зөвлөхөөр ажилласан. 2014 оны 12 сараас 2015 оны 8 сарын хугацаанд Гадаад хэргийн дэд сайдаар ажиллаж байна.
Олон нийтийн ажил
1996 оноос Баатарван Наваан-Юндэн санг үүсгэн байгуулсан. Наваан-Юндэн сан нь Монголчууд эх түүхээ мэдэж, өвөг дээсээ хүндлэх зарчмыг гол болгон Баатарван Наваан-Юндэнгийн үйл хэрэг, бүтээлийг сурталчилах зорилгоор олон нийтэд чиглэсэн үйл ажиллагааг Түшээт хан аймгийн Хараагийн Баатарвангийн хошууны нутаг дэвсгэрт явуулж ирсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Монголын төрийн зүтгэлтэн Ангилал:Монголын сайд Ангилал:Монгол Ардын Намын гишүүн Ангилал:Монголын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Маастрихт Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Ван
Ван (хятадаар: 王, пиньинь: wáng) хэмээх нь европын King, оросын Король, монголын Хан, арабын Султан цолтой дүйцэх бөгөөд Эртний Хятадын улсуудад их хаадыг хуанди, бага хаадыг ван гэж нэрлэдэг байжээ. Монголын нууц товчоонд Хэрэйдийн Ван Ханд Алтан улсын хаан Ван цол олгосоноор Ван Хан гэж алдаршсан гэж өгүүлдэг билээ. Энэ цол бол Хятадын төрийн улс төрийн бодлогын нэг хэсэг байсан бөгөөд хуанди бол тэнгэрийн хүү, тэнгэрийн доорхи бүхэн түүний эзэмшил гэдэг үзлийг илэрхийлэн хөрш орнуудын хаадад ван цолыг олгосноор түшмэл нь болсон гэх утга илэрхийлж байсан байна.
Монголын эзэнт гүрний үе
Энэхүү цолыг монголын дундад зууны үед язгууртан ноёд хэрэглэхдээ тухайн үеийн харилцан адилгүй нөхцөл байдлын улмаас хэрэглэж байсан.
XII-XIII зууны үед монголын тал нутагт оршиж байсан Найман, Хэрэйд, Монгол, Татар зэргийн ханлиг аймагт энэхүү цол нь хөрш киданы Ляо улс, зүрчидийн Алтан улсаас тэдгээр аймгийг өөрийн харьяат албатаа болгосноо тулган зөвшөөрүүлэх улс төрийн шинжтэй түрэмгий бодлогын хариуд илрэл байв. Харин нүүдэлчин аймгийн хувьд энэ нь их улсад зөвшөөрүүлэхээс гадна хилийн бүсэд боомт нээж худалдаа арилжаа хийх боломж олгож байсан.
XIII-XIV зууны үеийн Их Монгол Улс, Их Юань Улсын цагт хятад орныг эзлэн авснаар тухайн газар орныг алтан ургийн ноёд, алтан ургийн бус ноёд жанждын байгуулсан гавьяа зүтгэлийг шагнаж урамшуулахдаа эзэмшил газрыг хишиг болгон соёрхож, захируулахаар илгээхдээ зарим үед ван цол соёрхож байсан. Хамгийн анх Чингис хаан Алтан улс руу довтолж, нийслэл хотыг нь эзэлсний дараа жалайрын Мухулайд гоо ван цол соёрхож, Тайхан уулнаас өмнө зүгийн газрын цэрэг иргэний хэргийг ерөнхийлөн захируулж, цааш Алтан улсыг байлдан дагуулахыг тушаасан. Харин Хубилай цэцэн хааны үед эзэлсэн нутгаа захирахын тулд улсын төвийг говийн өмнө шилжүүлснээр монголын төрийн бүтэцд хятадын нөлөө туссаны нэг нь ван цол юм. 1260-аад онд Хубилай цэцэн хаан өөрийн хөвгүүн Чингимд Янь ван, Мангалад Аньши ван цолыг соёрхов. 1260-1307 он хүртэл ван цолыг Мухулайн удмыг эс тооцвол зөвхөн алтан ургийн хан хөвүүдэд соёрхож, эзэмшил газрыг нь захируулахаар илгээж байсан. 1307 онд Хүлэг хааны үед өмнөх хаадын үед гавьяа байгуулсан олон ноёдыг ван цолоор нэхэн соёрхож эхэлсэн. Ингэж олон ноёд ван цолтой болсноор төрлийн ван эсвэл олон ван гэж нэрлэх болсон. Ингэхдээ 6 төрлийн тамгаар ангилж, эрх мэдэлд нь хяналт тавьж байлаа.
Манжийн үе
Манж Чин Улсын төрийн тэргүүн зэргийн хэргэм болон Манжийн төр улсыг байгуулахад гавъяа байгуулсан хүмүүст олгодог хэргэм болсон байна. Манж Чин улсын үе болон Олноо Өргөгдсөн Монгол Улсын үед хэрэглэж байсан төрийн ноёдын тэргүүн зэргийн цол юм. Манж Чин улсын үеийн вангийн хэргэм дээр чин ван, жүн ван тэргүүтэн зэргийг нэмж олгодог байжээ. Ван хүн гурван нүдтэй тогосын отго малгайдаа зүүдэг байсан байна.
Чин Улсын үед чин ван, жүн ван цолыг Халх дөрвөн аймгийн 86 хошуу дотор урьд хожид нийт 15 хошууны засаг ноёд угсаа залгамжилсан байдгаас Түшээт хан аймагт 5 хошуу, Сэцэн хан аймагт 3 хошуу, Сайн ноён аймагт 4 хошуу, Засагт хан аймагт 3 хошууны засаг ноёд тус бүр угсаа залгамжилж, зарим үед эдгээр хошууны засаг ноёдоос Манжийн хааны овгийн гүнжтэй гэрлэж байжээ. Дотоод Монголын 49 хошууны засаг ноёдоос 16 орчим хошууны засаг ноёд чин ван, жүн ван цолыг үе улиран хэрэглэж байжээ. Тэдгээрээс Жиримийн чуулганы Хорчины Түшээт чин ван, Дархан чин ван, Бодлогот чин ван, Бинт чин ван, Засагт жүн ван, Дүүрэн жүн ван гэсэн таван хошууны засаг ноёд манжийн хааны гэр бүлийн гүнж, гэг нартай хуримлаж байжээ.
Манж Чин улс мөхсөн боловч Ар Монголд Богд хаант Монгол Улсын (1911-1924) үед хэрэглэж байгаад Ардын хувьсгалын дараа ноёд язгууртнуудын хэргэм зэргийг устгаснаас хойш Ар Монголд энэ цол хэргэмийг хэрэглэхээ больсон. Харин Өвөр Монголд 1949 он хүртэл хэрэглэж байжээ.
Одоо үед
Мөн Орос хэлний Королевство, Англи хэлний Kingdom гэх өрнө дахины хаант засагт улсын үндсэн хэлбэрийг вант улс гэж нэрлэж байна. Улсыг жолоодогчийг нь ван гэнэ. Хэл бичгийн нэрт эрдэмтэн Бямбын Ринчен анх Их Британи, Умард Ирландын нэгдсэн Вант улс хэмээн монгол хэлэнд хөрвүүлснээр Европын хаант засаглалтай улсуудыг вант улс гэж ярьж, бичиж хэвшжээ. Зарим эрдэмтэн судлаачид улсыг нь вант хэмээн нэрлэх атлаа удирдагчийг нь хаан, хатан хэмээн нэрлэх нь утгын зөрүүтэй гэж маргалддаг байна.
Холбогдох утга
Ангилал:Сурвалжит язгууртны цол Ангилал:Төрийн тэргүүний цол Ангилал:Хаант засаг Ангилал:Эрх зүйн түүх Ангилал:Викингийн эрин Ангилал:Сэтгэлгээний улс төрийн түүх
Ирландын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Жэк Чарльтон болон түүний залгамжлагч Мик Маккартигийн үед Ирландын шигшээ баг тун амжилттай үеийг өнгөрүүлэн, 1988 онд Европын АШТ-д анх удаа шалгарч, улмаар 1990 оны Дэлхийн АШТ-д анх удаа шалгарч оролцон шөвгийн наймд үлдсэн, мөн 1994, 2002 оны Дэлхийн АШТ-д оролцож, хэсгээсээ шалгарч байв. Жованни Трапаттонигийн удирдлага дор Ирландчууд 2010 оны Дэлхийн АШТ-ийн эрхийн төлөө Францтай хийсэн шовх тоглолтод маргаантайгаар ялагдсан боловч 2012 оны Европын АШТ-д оролцох эрхээ аваад байна.
Цахим хуудас
Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг  Хөлбөмбөг
Тимишоара
Тимишоа́ра (Timişoara) — Румыны Тимиш тойргийн засаг захиргааны төв, 319,279 хүнтэй хот.
Хийд
Хийд — Буддын шашны лам хуврагын хурж, сууж, шашны үйл эрхлэх газар.
Тимишоара
Лавлах бичиг
Ангилал:Банат Ангилал:Румыны их сургуулийн хот Ангилал:Румыны хот  Ангилал:Тимиш тойргийн суурин
Хийд
Ерөнхий ойлголт
Аливаа нэгэн хийд нь гол цогчин дуган буюу хурлын танхим болон бусад мөргөлийн сүм дуганууд, лам нарын амьдрах байр гэрүүдээс бүрдэх бөгөөд хийд бүрт Бурхан багшийн тааллын шүтээн болсон суврага нэг буюу хэд хэдээр бүтээгдсэн байдаг. Хийдийн оршин байгаа газрын хил хязгаарыг горлом гэх бөгөөд хуучин цагт горломыг даган эргэл мөргөл хийх гороо зам байдаг байсан байна.
Түүнчлэн хийдийн сахиус бурхан гэж байх бөгөөд тухайн хийд бүрийн онцлогоос хамаарч янз бүрийн сахиустай байж болно. Шарын шашны хийдүүд ихэвчлэн Махагала, Сэндэм, Жигжид сахиустай байдаг бол Улааны ёсны хийдүүдийн сахиус нь Доржпүрэв, Дамдин гэх мэт байдаг байна. Ямарваа орон хийдийн газар байлаа гэхэд заавал нэг томоохон хутагт хувилгаан, эрдэмтэн мэргэдээр зохиолгосон тухайн хийдийн жаяг гэж байдаг. Энэ нь тэр хийдийн өдөр тутам болон ерийн нөхцөл байдалд явуулах хурал номын үйл ажиллагаа, лам хуврагуудын дэг журмын тухай бичсэн мөрийн хөтөлбөр бичиг юм.
Хийд бүр өөрийн гэсэн онцлог хурал номын үйл ажилгаа явуулах хуваарьтайгаас гадна шавь лам нарын үзэж судлах номын хувьд ч ялгаатай байдаг. Тухайн хийдийн гүн ухааны судалгааны үндсэн чиглэлийг нь игчаа гэх бөгөөд. Монголын сүм хийдүүд үндсэндээ Гүнчин игчаа, Сэрийн игчаа, Банчин игчаа гэсэн гурван гүн ухааны сургалтыг явуулдаг. Заяын хийдийг Сэрийн игчаатай гэдэг бөгөөд энэ нь уг хийдийг үүсгэн байгуулсан Зая Бандида Лувсанпэрэнлэй гүн ухааны сургуулиа байгуулахдаа Төвдийн Сэра хийдийн гүн ухааны сургалтыг авсан учраас Сэрийн игчаатай гэдэг. Гандангийн Дашчоймбол дацан Гүнчин игчаатай. Гүнчин игчаа гэдэг нь Төвдийн эрдэмтэн Гүнчин Жамьяншадвийдорж гэдэг хүний боловсруулсан гүн ухааны сургалтыг хэлдэг байна. Нөгөө Банчин игчаа гэдэг нь Монголд тийм ч түгээмэл дэлгэрээгүй бөгөөд 3-р Банчин Богд Содномдагвын боловсруулан гаргаж Төвөдийн Бэрээвэнгийн Лосалин хийдэд сургалтандаа хэрэглэдэг систем юм. Монголын ихэнх сүм хийдүүд Гүнчин игчааг баримтласан байдаг.
Монгол дахь хийдүүд
Орчин цагийн Монголын хамгийн том хийд нь Гандантэгчэнлин хийд бөгөөд Заяын гэгээний хийд, Ламын гэгээний хийд, Эрдэнэ-Зуу хийд гэх мэт бусад томоохон хийдүүд бий. 1938 оноос өмнө Монгол оронд 760 шахам сүм хийд байсан гэсэн мэдээ байдаг. Одоо албан бус мэдээгээр 200 гаруй сүм хийд байгаа мэдээ байна.
Жаяг
Жаяг гэдэг нь цаазын бичиг гэсэн утгатай Төвд үг. Бурханы шашины ямарваа сүм хийдийн лам нарын баримтлах хууль цааз, дэглэм журамын бичгийг жаяг гэдэг. Хийд бүр өөр өөрийн онцлог байдалдаа таарсан жаяг бичгийг боловсруулан дээдс хутагт хувилгаадаар батлуулан бичүүлдэг. Жаягийг цаасанд буулган тухайн хийдийн сүм дуганы хананд хадсан байдаг. Жаяг бичигт тухайн хийдийн лам нарын хурал ном хурах эрэмбэ дараалал, болон хуралын дэг журам, хэдийд ямар хурал ном хурах хуваарь, тухайн хийдийн лам нарын дотоод дэг журам, лам нарын хоорондын харицааг зохицуулсан байдалтайгаар бичигдсэн байдаг. Ямар нэг сүм хийдийн газарыг шинээр байгуулвал заавал нэг эрдэмтэй том хутагт хувилгаанаас шинээр байгуулагдаж байгаа хийдийн жаяг бичгийг бичүүлж авдаг. Монголын ихэнх хийдүүд Далай лам, Банчин богдоос жаягаа авсан байдаг байна. Ангилал:Төвөдийн буддын шашин
Олеины хүчил
Олеины хүчил (oleum - тос) нь тосны хүчил ба зарим төрлийн амьтны ба ургамлын тосонд агуулагддаг. ОХ нь цэвэр тохиолдолд өнгөгүй, үнэргүй, худалдааных нь шаргал өнгөтэй, зуурамтгай шингэн (тос). Химийн ойлголтоор, олеины хүчил нь 18:1 липидийн дугаартай цис-9 товчлолтой, моноханаагүй омега-9 тосны хүчил юм. Түүний томъёо нь CH3(CH2)7CH=CH(CH2)7COOH.
Гадаад холбоос
Ангилал:Липид Ангилал:Алкены хүчил Ангилал:Хүнсний бүтээгдэхүүний агуулгын бодис
Сенад Лулич
Сенад Лулич (Senad Lulić, 1986 оны нэгдүгээр сарын 18-нд Мостар хотод төрсөн) — Боснийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Лацио» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Боснийн дайнаас үүдэлтэй Швейцарт гэр бүлээрээ дүрвэсэн Лулич тэндхийн «Кур 97» багаас мэргэжлийн гараагаа эхэлсэн түүхтэй. Түүнээс хойш 2006—2011 онд «Беллинцона», «Грассхопперс» болон «Янг Бойз» багуудад тогложээ. Тэр 2011 оны зургаадугаар сарын 16-нд 3 сая орчим еврогоор Италийн «Лациод» элсэж, таван жилээр гэрээлжээ.
Шигшээд 2008 онд багтаад Бразилд зохиогдсон ДАШТ-д оролцсон. Тухайн ДАШТ улсын түүхэнд анхны тэмцээн байсан билээ. Лулич 2013 оны зургаадугаар сарын 7-нд Латвийн эсрэг ДАШТ-ий сонгонд шигшээн анхны бөмбөгөө оруулжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Босни ба Херцеговинын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Кур 97 багийн тоглогч Ангилал:Грассхоппер багийн тоглогч Ангилал:Беллинцона багийн тоглогч Ангилал:Янг Бойз багийн тоглогч Ангилал:Лацио багийн тоглогч Ангилал:Босничууд Ангилал:Швейцарын хүн Ангилал:1986 онд төрсөн
Хөлбөмбөгийн ДАШТ-2010 H хэсэг
Эшлэл
H хэсэг
Григорийн тоолол
Григорийн тоолол (англи. Gregorian calendar, орос. Григорианский календарь) Ромын пап XIII Григорий (Pope Gregory XIII) өмнө Юлий Цезарийн буй болгосон Юлийн тооллыг шинэчлэн сайжруулж, 1582 оноос нэвтрүүлсэн цаг тоолол юм. Одоогоор аргын тоолол буюу нарны тоолол гэдэг утгаараа дэлхийн ихэнх оронд хэрэглэгддэг. Мөн Шинэ тоолол (New Style, товчоор N.S., NS) гэж нэрлэгдэх нь бий.
Нэг жилийг 365 хоногт хуваах бөгөөд 4 жил тутамд өндөр жил хэмээн 366 хоногтой жилийг тоолно. Ерөнхийдөө 4-т хуваагддаг жилүүд өндөр жил байдаг боловч 400 жилд 3 удаа 4-т хуваагддаг жилийг өндөр жил биш, ердийн жилээр тооцдог байна.
Өөрөөр хэлбэл жилийн тоо 400-т хуваагдаг бол өндөр жил. 400 хуваагддаггүй боловч 100-д хуваагддаг бол өндөр жил биш. Харин дээрх 2-оос бусад тохиолдолд оны тоо 4-д хуваагдаж байвал өндөр жил хэмээн тооцно гэсэн үг.
Зохиох болсон шалтгаан
16-р зууны сүүлийн хагасаас эхлэн, тэр үед ашиглагдаж байсан Юлийн тоолол дахь улирлууд болон жинхэнэ улирлын зөрүү жил ирэх тусам илт мэдрэгдэж эхэлсэн. Иймээс энэхүү асуудлыг шийдэхээр Трентогийн зөвлөл (1545 - 1563) Папад он тооллыг шинэчлэх үүрэг өгчээ. Ийнхүү Григорий XIII 1579 онд хамба нар голлосон зөвлөлийг бий болгож, он тооллын тухай судалжээ. Тэдний бий болгосон шинэ тоолол 1582 оны 2 сарын 4-нд бэлэн болж, мөн оны 10 сарын 5-ний пүрэв гарагийн дараагийн өдрийг 10 сарын 15-ны баасан гараг гэж тогтоон, засвар оруулж өнөөг хүртэл мөрдөж байна.
Тайлбар
Хуучин хэрэглэгдэж байсан Юлийн тоолол нь ердийн жилийг 365 хоногоор тооцож, 4 жил тутамд 366 хоногтой өндөр жилийг бий болгодог байсан нь дунджаар 1 жилд 365.25 өдрийг агуулж байна гэсэн үг юм. Гэтэл дэлхий нарыг ойролцоогоор 365.2422 хоногт тойрдог тул 1000 жилийн хугацаанд 8 өдрийн алдаа гарч байсан юм. Иймээс ойр ойрхон засвар хийж байхгүй бол болохгүй болсон байв.
Мөн үзэх
! Ангилал:Одон орны цагалбар Ангилал:1582 он
5 сарын 4
5 сарын 4 нь Григорийн тооллын жилийн 124 дахь (өндөр жил бол 125 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 241 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0504 04
Мансууруулах бодист донтох өвчин
Мансууруулах бодист донтох өвчин (toxicus - токсикомани, хортой) Сэтгэц идэвхит бодис хэрэглэх сэтгэцийн ба төрх үйлийн эмгэг гэж албан ёсоор нэрлэнэ.
Утга адил үг: Мансууруулах бодис хэрэглэх эмгэг, донтох эмгэг.
Өвчний олон улсын 10 дугаар ангилалд (ӨОУА)F10-F19 хүртэлх кодоор ангилагдана.
Сэтгэц идэвхит бодисын үүсгэж байгаа сэтгэлийн таашаал бүхий сэтгэцийн өвөрмөц байдлыг мансуурал гэнэ. Сэтгэц идэвхит бодис бүр сэтгэлийн таашаал бүхий сэтгэцийн өвөрмөц байдлыг, тухайлбал, опиоидууд, архи, амфетаминууд, кокаин, каннабионоидууд болон тамхи зонхилж эйфори буюу сэтгэл баясгах шинжийг, галлюциногенүүд хийгээд ингалянтууд анхаарал татсан буюу шохоорол төрүүлсэн харааны хий үзэгдлүүдийг, гипнотикүүд нойр, транквилизаторууд булчингийн сулралт хийгээд бие сэтгэцийн тайвшралыг тус тус үүсгэнэ.
Эдгээр бодисуудыг дотор нь (1)Наркотикүүд, (2)Сэтгэц идэвхит чадвартай cэтгэцэд нөлөөт бодисууд, (3)Олон улсын хяналтанд ороогүй сэтгэц идэвхит бодисууд гэж гурван бүлэгт ангилдаг.
Мансууруулах бодист донтох өвчнүүдийн ангилал ӨОУА - д шалтгаанаар нь сэтгэц идэвхит бодис хэрэглэх өвчнүүдийг дараах дэд бүлгүүдэд ангилсан.
Ангилал:Өвчин
Тольт хартотол
Тольт хартотол (Acridotheres cristatellus) нь Тодолынхон овгийн шувуу юм. Хятадын зүүн өмнөд хэсгээс гаралтай. Ангилал:Тодолынхон
Аян замын найруулал
Аян замын найруулал (Путевой очерк. Travel feature). Аян замын найруулал бол найрууллын төрөл зүйлийн хамгийн эртний хэлбэр мөн. Энэ бол бодит байдлыг тусгах ийм арга уран зохиолын төрөлд хамгийн түрүүнд нэвтэрсэн явдалтай холбоотой юм. Тиймээс сонин хэвлэлийн ажилтнууд уран зохиолоор дамжуулан энэ төрөл зүйлийг сайн эзэмшсэн бөгөөд энэ нь харьцангуй богино хугацаанд тогтмол хэвлэлд нэвтрэхэд нөлөөлжээ. Судлаачид аян замын найруулал бичих явдал тогтмол хэвлэл үүсэхээс өмнө бий болсон аян замын тэмдэглэлээс эхэлсэн гэж үздэг. Аян замын найрууллын бусад бичлэгийн төрөл зүйлүүдээс ялгагдах шинж нь урьдчилан төлөвлөн тогтсон гол санаа, явдал байдаггүйд оршино. Оросын судлаач А.А.Тертычныйгийн тэмдэглэснээр “аян замын найрууллын утга санаа нь тодорхой хэмжээгээр адал явдлын шинжийг хадагладаг” (196. 130) юм. Түүнд мөн л бусад төрөл зүйлийн нэгэн адил хөрөг болон үйл явдлын найруулалд байдаг шинж ажиглагддаг. Аян замын найруулалд зохиогчийн оролцоо онцгой үүрэгтэй төдийгүй ихэнх тохиолдолд үйл явдлын нэг баатар болон оролцдог байна. Зохиогчийн зам зуурын ажиглалт, уулзалт, тохиолдсон үйл явдал, шинэ улс орон, газар, хот, амьдралыг үзээд төрсөн сэтгэгдэл, тэдгээрийн нийгэм, эдийн засаг, шинжлэх ухааны асуудлууд аян замын найрууллын үндэс суурийг бүрдүүлдэг. Гэхдээ энэ бүх үзсэн, сонсоноо ямар ч учир бодлогогүй бичиж, уншигчдад ердөө л аялалынхаа протокол маягийн тэмдэглэлийг танилцуулах зорилготой бус сэтгүүлчийн аяллын (томилолтын) агуулгыг бүрдүүлж буй үйл явдал, сонирхолтой содон зүйл, уулзалт зэргийг тодорхой дэс дарааллын дагуу өгүүлэх замаар найрууллын өгүүлэмжийг гаргадаг онцлогтой юм. Зохиогч ямар баримт, үзэгдэл мэдээллийг сонгох вэ гэдэг нь аяллын явцад эсвэл түүнээс өмнө төрсөн утга санаа, яаж тусгах вэ гэсэн үндсэн зорилтоос урган гарсан байдаг. Тиймээс зохиогчийн хамгийн чухал, хамгийн сонирхолтой гэж үзэж сонгон авсан баримт мэдээлэл нь энэхүү утга санаанд захирагдаж найрууллын үндэс суурийг бүрдүүлдэг. Аян замын найруулал нь мэдээллийн багтаамж сайтай, танин мэдэхүйн өндөр ач холбогдолтой, уншигчийн сонирхлыг шууд татаж, хөтлөн явах чадвартай байдгаараа бичлэгийн бусад төрөл, зүйлүүдээс ихээхэн ялгардаг. Зохиогч уншигчдыг шинэ цаг үе рүү, үзэж мэдээгүй аян зам, далай тэнгис, агаарын уудам, алс холын тив рүү хөтөлж байдаг. Манай нэрт зохиолч, сэтгүүлч Л.Түдэвийн “Парис хол боловч ойр мэт”, “Нью-Йорк урт чацтай хот”, “Барын таван тамир” зэрэг бүтээлийг монголын тогтмол хэвлэлийн аян замын найрууллын шилдэг жишээ гэж хэлж болно. Энэ найрууллуудыг уншсан хэнд боловч өөрөө Франц, АНУ, эсвэл Солонгос орноор аялж, юм үзэж нүд тайлаад ирсэн мэт сэтгэгдэл төрдөг нь үнэхээр сайн бичсэн аян замын найрууллын ид шид юм. “Аян замын найрууллын нэг чухал шаардлага бол гадаадын улс орны нийгэм улс төрийн амьдрал, хүн ардын үзэл бодлыг нэвт харж нийтлэл-уран сайхны аргаар буурьтай үнэлж дүгнэх явдал байдаг” (56. 126). Энэ нь тухайн найрууллыг уншиж байгаа хүн тэр улс орны нийгэм, эдийн засаг, улс төрийн амьдрал, нийгмийн байгуулалт, хөгжил цэцэглэлт, ард түмнийх нь зан заншил, үзэл бодол, аж амьдрал, бусдаас ялгагдах онцлог шинжийн талаар үнэн бодитой, бүрэн төгс мэдээлэл олж авахад тусалдаг.
Хятад дахь Хэн нь Хэн бэ?
Хятад дахь Хэн нь Хэн бэ? (最新支那要人传, 最新支那要人伝) — Японы Засгийн газраас эрхлэн хэвлүүлэн гаргаж байсан намтрын лавлах. Энэхүү ном нь Хятадын Гоминдаан, Коммунист нам болон Вань Зинвейн тоглоомын засгийн газрын 325 улс төр, цэргийн болон урлаг, шинжлэх ухааны зүтгэлтэн хүний намтруудын эмхтгэл ном. Номыг 1941 оны 2 сард хэвлэсэн бөгөөд өнөөдөр тухайн үеийн төлөөллийг судлах үнэт эх сурвалж болдог.
1~50
{| width="100%"
51~100
{| width="100%"
101~150
{| width="100%"
151~200
{| width="100%"
201~250
{| width="100%"
251~300
{| width="100%"
301~343
{| width="100%"
326~343
Ангилал:19-р зууны Хятадын түүх Ангилал:20-р зууны Хятадын түүх Ангилал:Намтрын лавлах бүтээл Ангилал:Япон хэлээрх утга зохиол Ангилал:Лавлах Ангилал:Хятад-Японы харилцаа
Бугуйвч
Бугуйвч нь төмөрлөг, савхи, утас, хуванцар болон бусад материалаар хийгддэг бөгөөд заримдаа эрдэнийн чулуу, чулуу, мод, хясаа зэргээр чимэглэсэн байдаг. Бугуйвчийг мөн харшлын эсрэг бугуйвч гэх мэт эмнэлгийн болон таних тэмдгийн зориулалтаар ашигладаг.
Цахим холбоос
Ангилал:Биеийн гоёл Ангилал:Гар соёлд
Алаг хайргач
Алаг хайргач (Arenaria interpres) нь жижиг ус гатлагч шувуу юм. Тэд Еврази, Хойд Америкт нутаглах ба өвлийн улиралд өмнө зүгийн дулаан орнуудад нүүдэллэдэг.
Гадаад төрх
Энэ жижиг бахимдуу биетэй шувуу нь 22-24 см урт, далавчаа дэлгэхэд 50-57 см ба 85-150 гр жинтэй байна. Хошууны урт 2-2.5 см ба үл мэдэг дээш махийсан хэлбэртэй. Хөл нь богиновтор, 3.5 см ба тод улбар шар өнгөтэй.
Зан авир
Алаг хайргач нь хүйтэн сэрүүн болон дулаан уур амьсгалд зохицон амьдардаг. Харьцангуй урт настай ба дундажаар 9 наслана. Хамгийн урт насласан нь 19 жил байв. Алаг хайргач 2 наснаас үржилд орно. Гол идэш тэжээл нь өт хорхой, шавьж ба өндөг, улай сэг, ургамал зэргээр хооллодог. Мөн үет хөлтөн, нялцгай биетэн зэрэг иддэг.
Энэ шувуу голдуу олноор сүрэглэн амьдарна.
Үржил
Алаг хайргач 11 см голчтой, 3 см гүнзгий үүр засаж 2-5 өндөг гаргана. Өндөг нь 41х29 мм, 17.9 гр жинтэй байдаг. Голдуу цайвар бор ногоондуу өнгөтэй. 22-24 хоног дарж ангаахай гарна.
Цахим холбоос
Ангилал:Хомноотынхон
Иудаизм
Иудейн шашин буюу иудаизм бол ХристИтгэлд байх зөвхөн ганц Тэнгэрийг хүлээн зөвшөөрдөг шашны сургаал юм. Еврей Торагийн ариун бичээс нь дэлхий даяарх еврейчүүдийн амьдралыг удирдан чиглүүлсэн суурь үндэс юм. 3000 жилийн түүхтэй уг шашин нь Ганц тэнгэрт үзэлтэй хамгийн эртний шашин юм.
Иудейн шашны түүх нь дөрвөн үед хуваагддаг ба эдгээр нь:
Мөн үзэх
Ангилал:Дэлхийн шашин
Альцхаймерын өвчин
Эмгэг анатомид Альцхаймерын өвчин буюу Альцхаймерын өвчний үеийн тэнэгрэл гэж их тархины бор гадрын шанаа, зулай, дагзны хэсгийг хамарсан анхдагч хатингаршилтыг хэлнэ. Өтлөлтийн тэнэгрэлийн (зөнөглөх өвчний) нэгэн хувилбар гэж үздэг. Өвчний олон улсын 10 дугаар ангилал (ӨОУА)-д F00/G30 гэж кодолно. 1906 онд Германы сэтгэцийн эмч Альцхаймер анх тодорхойлов.
Шинж тэмдэг
Альцхаймерын евчний үед ой тогтоолтын гүнзгий алдагдал (амнези), үг ярианы хомсдол (олигофази), этгээд хэллэг (парафази), юмсыг нэрлэн хэлж чадахгүйтэх (ассоциатив агнози), нэрлэх хэллэггүйдэл (амнестик афази), нэг буюу хоёр оронтой тооны арифметикийн үйлдэл хийж чадахгүйтэх, тоо бодлогогүйдэл (акалкули), энгийн хийгээд нийлмэл үйлдлүүдийг гүйцэтгэж чадахгүйтэх, үйлдэлгүйдэл (апракси), үсэг үг өгүүлбэр уншаад утгыг нь таньж чадахгүйтэх, уншлагагүйдэл (алекси) хэмээх танин мэдэхгүйдлийн шинжүүд (агнози) илэрнэ. Тархи нугасны шингэнд биохимийн шинжилгээ хийхэд амилойд их хэмжээгээр илэрнэ.
Ангилал
ӨОУА-д Альцхаймерын өвчний үеийн тэнэгрэлийг эмнэл зүйн хэлбэрүүдээр нь дараах 3 хэлбэрт хуваажээ:
Ангилал:Деменцийн хэлбэр Ангилал:Уургийн буруу эвхрээнээс үүдэлтэй өвчин
Хөвсгөл нуур
Хөвсгөл нуур нь Монгол улсын хойд хэсэгт Хөвсгөл аймагт далайн түвшнээс 1645 метр өндөрт оршдог цэнгэг устай нуур. Энэ нуур нь Монголын хамгийн их эзлэхүүнтэй, хамгийн гүн нуур юм. Хөвсгөл нуур нь дэлхийн арван долоон эртний нуурын нэг юм. 2 сая гаруй жилийн настай хэмээн тооцоолсон байдаг. Нийт усны эзлэхүүн 381 км³ байдаг нь дэлхийн цэнгэг усны 0.4 хувьтай тэнцэнэ.
Хөвсгөл нуурт 46 гол горхи цутгах бөгөөд ганцхан Эгийн гол эх авч урсан Сэлэнгэ мөрөнд цутгана. Явсаар нийт 1000 км зайг туулан Байгал нуурт цутгадаг. Энэ хоёр нуурын хоорондын шууд зай нь ердөө 200 км.
Хөвсгөл нуурын хамгийн гүн хэсэгтээ 262 метр, урт нь 136 км, хамгийн өргөн хэсэг нь 36,5 км ажээ.
Хөвсгөл нуурын байгалийн цогцолбор газар Сибирийн тайга, Төв Азийн хээр талын бүсийн шилжилтийн хэсэгт хамаарна. Хөвсгөл нуурын өмнөд, хойд эрэгт орших Хатгал, Турт гэсэн хоёр боомтын хооронд зун цагт усан тээвэр хийгддэг. Хөвсгөл нуурын эргэн тойрон фосфоритоор баялаг. Уг нуур нь Монгол улсын аялал жуулчлалын томоохон чиглэл юм.Эрт дээр үед хөвсгөл нуурыг Оюу-эрдэнэ хэмээн нэрлэдэг байжээ.
Нэрний тухай
Хөвсгөл гэдэг үг нь түрэг хэлээр Көп Су Кул буюу "Их Устай Нуур" гэсэн үг юм. Монголчууд уг нуурыг эрт дээр үеэс Ариг ус хэмээн нэрлэж байжээ. Хөвсгөл гэдэг үгийн язгуур нь түрэг гаралтай хэлнүүдийн олон, их гэсэн утгатай Көп, ус гэсэн утгатай Су, түрэг гаралтай хэлнүүдийн нуур гэсэн утгатай Кул гэсэн үг гэж зарим эрдэмтэд үздэг. Ингээд Көп-их, су-ус кул-нуур буюу их уст нуур гэсэн таамаг байдаг.
Газарзүйн онцлог
Хөвсгөл нуур нь Монголын ОХУ-тай хилийн ойролцоо байрлах бөгөөд Саяны нурууны зүүн хэсэгт байрлана. Азийн цэнгэг уст нууруудаас усны эзлэхүүнээрээ хоёрт жагсах бөгөөд Монгол улсын нийт цэнгэг усны 70%, дэлхийн цэнгэг усны 0.48%-г өөртөө агуулна.
Тус нуурын ус цуглуулах талбай нь харьцангуй жижиг бөгөөд нуур руу цутгах голууд нь жижиг. Өмнөд хэсэгт Эгийн гол эх авах бөгөөд Сэлэнгэ мөрөн, цаашлаад Байгал нууртай холбогдоно. Ус нь Байгал нуур хүртэл 1000 км гаруй, өндрөөрөө 1169 метрийн ялгаатай уртыг туулдаг. Өвлийн улиралд 12-р сараас 5 сар хүртэл хөлддөг учир нуурын мөсөн дээгүүр машин тээвэр явах боломжтой ч ингэх явцад нуурыг ихэд бохирдуулжээ. 30-40 машин нууранд живсэн хэмээх судалгаа байдаг.
Ишлэл
Ангилал:Википедиа:Онцлох өгүүлэл Ангилал:Азийн нуур Ангилал:Монголын нуур Ангилал:Хөвсгөл аймгийн нуур Ангилал:Сэлэнгэ мөрний голын систем
Брэд Жонс
Холбоос
Ангилал:Австралийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хаалгач Ангилал:Дерби Каунти багийн тоглогч Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Ирландын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч Ангилал:Мидлсбро багийн тоглогч Ангилал:Стокпорт Каунти багийн тоглогч Ангилал:Ротерхэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Блэкпүүл багийн тоглогч Ангилал:Шеффилд Уэнсдей багийн тоглогч Ангилал:Ливерпүүл багийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Австраличууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Кесарево хагалгаа
Кесарево хагалгаа (Caesarean section, Cesarean section) нь эхийн савыг хагалж, ургийг гарган авах мэс заслын арга юм. Монголчууд үгийн дуудагдах төстэй байдлаар нь хийсвэр хагалгаа гэж нэрлэдэг.
200px|thumb|right|Кесарево хагалгааны байдал
Эртний Ромд төрөлтийн үед нас барсан эхийн биеэс хүүхдийг гаргаж авахад хэрэглэдэг байсан аж.
Мөн Африкийн Уганда орчмын жижиг үндэстнүүд эртнээс нааш кесарево хагалгаа хийдэг байсан ул мөр олдсон.
Европт 19-р зууны үеэс хийгдэх болсон хэдий ч эхэндээ эхчүүдийн 80 гаруй хувь нь хагалгааны үед халдвар авч нас бардаг байлаа.
20-р зуунд ариутгалын тал дээр ахиц гарч, өдгөө эх барих анагаах ухааны гол цөм болон хувирчээ. Гэхдээ эхийн эндэгдэл ердийн төрөлтөөс 4-10 дахин их байдаг. Өмнө нь кесарево хагалгаа хийлгэж байсан эх дахин төрөх үед ихэвчлэн мөн л кесарево хагалгаагаар төрдөг. Ердийн аргаар төрөх боломжтой байдаг хэдий ч савны урагдалт ихэсдэг тул зайлшгүй тохиолдолд кесарево хагалгаа хийх бэлтгэлтэйгээр ердийн аргаар төрүүлдэг байна.