cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Засаглал судлалын хүрээлэн
Үйл ажиллагааны чиглэл
Засаглалын чиглэлээр судалгаа шинжилгээний ажил хийх, эрдэмтэн судлаачдад дэмжлэг үзүүлж судалгааны ажлын үр дүнг нэвтрүүлэх, олон нийтийн хүртээл болгох чиглэлд ажилладаг. Судалгааны ажлын үр дүн, олон улсын туршлагад түшиглэн төрийн үйлчилгээг сайжруулах зорилгоор аргазүйн зөвлөгөө, сургалт, судалгаа, хамтран мэдлэг бүтээх ажлуудыг зохион явуулдаг байна. Тухайлбал, Засаглал судлалын хүрээлэн 2021 онд Майкл Жонстоны "Авилгын синдром" номыг монгол хэлнээ орчуулж нийтийн хүртээл болгосон.
Жон Леженд
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын дуучин Ангилал:АНУ-ын жүжигчин Ангилал:Дуу зохиогч Ангилал:Орчин үеийн ритм энд блюз дуучин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Тони шагналтан Ангилал:АНУ-ын Урлаг ба Шинжлэх Ухааны Академийн гишүүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1978 онд төрсөн
Засаглал судлалын хүрээлэн
Эх сурвалж
1. Засаглал судлалын хүрээлэн
2. Засаглал судлалын хүрээлэнгийн фэйсбүүк хуудас
3. Номера инститүт Ангилал:Монголын ашгийн бус байгууллага
Моторт спорт
Моторт спорт нь хөдөлгүүрт тээврийн хэрэгсэл оролцсон бүх спортын төрлийг нэрлэх ба жолооч тээврийн хэрэгслийг аль болох богино хугацаанд барианд оруулах нь тус спортын зорилго юм. Чухал уралдааны тоонд авто спорт, карт спорт, мотоциклийн спорт, моторт завины уралдаанууд орно. Үүнээс гадна тусгай тээврийн хэрэгслийн уралдаанууд болох трактор (тракторын уралдаан), ачааны автомашин (трак расинг), нисэх онгоц (агаарын уралдаан) ч моторт спортод ордог.
Хууль бус гудамжны уралдааныг моторт спортод тооцдоггүй. Учир нь орчин үеийн моторт спортын наад захын стандартыг хангахгүйн дээрээс тогтсон дүрэм байхгүй, уралдаанд оролцоогүй гуравдагч этгээд буюу хөндлөнгийн замын хөдөлгөөнд оролцогчдод аюул учруулах магадлал өндөртэй юм.
"Автомашинаар Бээжингээс Парис руу" хэмээх нэрийн дор 1907 онд зохион явагдсан уралдаан нь (албан ёсоор зохион байгуулагдсан) анхны моторт спортын уралдаан байв. Энэхүү уралдаан нь нэг талаас техникийн хөгжил дэвшлийг спорттой холбосон, нөгөө талаас анхны моторт спортын тамирчдын адал явдалд дуудлагаар бий болжээ.
1900 оны үе
Моторт спорт нь 19-р зууны сүүлээс анхны тээврийн хэрэгсэл эзэмшигчдийн дунд зохион явуулж байсан бооцоот уралдаанаас үүсэлтэй. Автомашины техник, технологи тийм сайн хөгжөөгүй, муу замтай зэргээс шалтгаалан түүнийг тэсэх чадвартай, найдвартай тээврийн хэрэгсэл гэдгийг нь баталгаажуулдаг байлаа. Морь, унадаг дугуй, галт тэргийг бодвол уралдаж буй тээврийн хэрэгслийн дээд хурд харьцангуй өндөр байсан ч, тэр хурдаа удаан хугацаагаар үргэлжлүүлэх нь байнга гарах жижиг эвдрэлээс шалтгаалан хангалтгүй байжээ. Түүнчлэн шатахуун түгээх сүлжээ дутагдалтай байсан тул эмийн сангаас бага бага хэмжээгээр шатахуунаа авдаг байв.
Тур де Франстай адил автомашин, мотоциклийн уралдаанууд ихэвчлэн томоохон өдрийн сонинуудаас зохион явуулж байсан. Ийм уралдаанууд нь нэг бол тойрог замын уралдаан эс бөгөөс нэг том хотоос нөгөө том хот руу уралдсан уралдаан болдог байв. Анхны автомашины уралдаан нь 1894 оны долоодугаар сарын 22-нд Парисаас Руан хүртэл явагдсан бол анхны уулын уралдаан нь 1897 оны нэгдүгээр сарын 31-нд Ниццагаас 17 километрийн өгсүүр зайд байх уулын тосгон Ла-Тюрби хүртэл зайд зохиогдсон аж.
Цахим холбоос
Ангилал:Спортын төрөл зүйл Ангилал:Моторжуулсан тээврийн хэрэгсэл
Варшавын бослого
Варшавын бослого (powstanie warszawskie) - 1944 оны 8-р сарын 1-ээс 10-р сарын 2-ны хооронд Варшав хотыг эзлээд байсан нацист Германы эсрэг Польшийн Эх орны армийн (Armia Krajowa) командлал болон цөллөгт байсан Польшийн Засгийн газрын төлөөлөгчийн газрын хамтран зохион байгуулсан зэвсэгт бослого юм.
Энэ бослогод тухайн үед түрэмгийлэгч Германы эсрэг үйл ажиллагаа явуулж байсан польшийн нууц, далд байгууллагууд бүгд оролцсон байна. Уг бослого Варшав хотын зүүн дүүргүүдийн хэсэг, баруун дүүргийн жижиг хэсэг, түүнчлэн Кампинос ой, Легионово, Марки орчмыг хамарсан юм. Энэ зэвсэгт бослого бол дэлхийн 2-р дайны үед булаан эзлэгч фашист хүчний эсрэг нууц далд байгууллагын хийсэн хамгийн том тулаан байсан ажээ.
Варшавын бослого нь Германы эзлэн түрэмгийлэгчдийн эсрэг бөгөөд улс төрийн хувьд ЗХУ болон түүний гар хөл болсон Польшийн коммунистуудын эсрэг чиглэгдсэн байв. Эх орны армийн командлал Улаан арми орж ирэхээс өмнө нийслэлийг дангаараа чөлөөлөхөөр төлөвлөж байсан бөгөөд ингэснээр цөллөгт байгаа Польшийн Засгийн газрын олон улсын байр суурийг бэхжүүлж, Иосиф Сталины Польшийг захирч улмаар цаашид Зөвлөлт дэглэмтэй болгох үйл явцыг зогсоох боломжтой гэж найдаж байжээ.
Бослого эхэлсэний дараа Зөвлөлтийн Улаан Арми бослогод дэмжлэг тусламж үзүүлэхээс татгалзаж Варшавын чиглэлд довтолгоогоо зогсоосон байна. Нөгөөтэйгүүр, АНУ, Их Британийн босогчдод үзүүлсэн дэмжлэг нь хязгаарлагдмал байсан бөгөөд Варшавын бослогын нөхцөл байдалд төдийлөн нөлөө үзүүлж чадаагүй ажээ. Үүний үр дүнд зэвсэг муутай босогчдын ангиуд 63 хоногийн турш Германы хүчирхэг цэргүүдтэй ганцаардсан тулалдаанд ороод 1944 оны 10-р сарын 3-нд бууж өгчээ.
Хоёр сар үргэлжилсэн тулалдааны үеэр Польшийн 16 мянга орчим цэргүүд амь үрэгдэж, сураггүй алга болсон, 20 мянга шархадаж, 15 мянга олзлогдсон байна. Германы зохион байгуулсан агаарын дайралт, их бууны буудлага, амьдралын хүнд нөхцөл улмаас 150-200 мянган нийслэлийн энгийн оршин суугчид амь үрэгдсэн байна.
Бослого гарсаны улмаас Германчууд хотыг системтэйгээр нураасны үр дүнд Варшав хотын төв болон Висла мөрний зүүн эрэг дээрх ихэнх барилгууд, тэр дундаа олон зуун үнэлж баршгүй дурсгалт газрууд, соёл, оюун санааны асар их үнэ цэнэтэй зүйлс сүйрчээ.
Варшавын бослого нь Польшийн орчин үеийн түүхэн дэх хамгийн чухал үйл явдлуудын нэг гэж үздэг. Түүний эмгэнэлт үр дагавар, ялангуяа хүний ​​болон эд материалын асар их хохирол учирсан тул бослого гаргасан шийдвэр зөв байсан эсэх асуудал польшийн нийгэмд ширүүн маргаан дагуулсан сэдэв хэвээр байна.
Ангилал:Герман-Зөвлөлтийн дайны зэвсэгт хүчний операци Ангилал:Дэлхийн хоёрдугаар дайны үеийн эсэргүүцлийн ажиллагаа Ангилал:Польшийн бослого Ангилал:ҮС-ын дайны гэмт хэрэг Ангилал:1944 оны зөрчилдөөн
Таганрог
1698 онд Оросын хаан I Петр байгуулсан хот юм. Таганрог Оросын анхны усан цэргийн түшиц далайн боомт хот болсон байна.
Энэ хотод Орсын алдарт зохиолч Антон Павлович Чехов 1860 онд төржээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Европын суурин Ангилал:Ростов мужийн суурин  Ангилал:Оросын их сургуулийн хот
Анхдугаар Хаант Улс
Анхдугаар Хаант Улс (Premier Empire) гэдэг нэр томьёогоор түүхчид Францын түүхийн 1804 оноос 1815 оныг хүртэлх үеийг нэрлэдэг нэршил юм. Улсын албан ёсны нэр нь Францын Хаант Улс (Empire français). Энэ үед Франц Улс нь эрх зүйн хувьд төвлөрсөн үндсэн хуульт хаант засаглалтай байсан хэдий ч бодит байдал дээр I Наполеон хэмжээгүй эрх мэдэлтэйгээр захирч байв.
Эшлэл
Ангилал:Наполеон Бонапарт Ангилал:Наполеоны дагуул улс Ангилал:Францын хаант засаг Ангилал:19-р зууны Францын түүх Франц Ангилал:1804 онд үүсгэн байгуулагдсан Ангилал:1814 онд татан буугдсан Ангилал:1815 онд үүсгэн байгуулагдсан Ангилал:1815 онд татан буугдсан
Эмир Кустурица
Намтар
Эмир Кустурица 1954 оны 11 дүгээр сарын 24-нд тухайн үеийн Югослав улсын бүрэлдэхүүнд байсан Босни Герцеговина Бүгд Найрамдах Улсын нийслэл Сараево хотод (одоо Сараево бол Босни Герцеговина тусгаар тогтносон улсын нийслэл) төрсөн. Түүний эцэг эх нь Босничууд, лалын шашинт бус хүмүүс боловч Кустурицагийн өөрийнх нь хэлснээр түүний алс холын өвөг дээдэс нь Ортодокс Сербүүд байсан ажээ. Түүхэн эх сурвалжаас үзвэл Кустурицагийн эцгийн өвөг дээдсүүд Билеча хотын ойролцоох Плане тосгоноос гаралтай байжээ. Эцэг Мурат Кустурица Югославын Коммунист намын гишүүн байсан бөгөөд Босни Герцеговины Мэдээллийн яаманд ажиллаж байсан байна.
18 настайдаа Кустурица боловсрол эзэмшихээр Сараевог орхиж Прага (Чехословак) дахь нэр хүндтэй Урлагийн академийн (FAMU) Кино, телевизийн факультет байсан бөгөөд Милош Форман, Иржи Мензел, Горан Паскалевич нар төгсөгчид байжээ.
Сургуулиа дүүргээд тэрээр иргэж Сараевод ирж ТВ-д ажиллах үеэр хэд хэдэн кино хийж анхаарлын төвд орсон.
Милош Форман залуу Эмир Кустурица-г Колумбийн Их сургуульд лекц уншуулахаар урьсан байна.
Эмир Кустурица - Майя Кустурица-тай гэрэлсэн. Тэд хүү Стрибор болон охин Дуня нарыг төрүүлжээ.
Лутын Батзориг
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын начин
Маттео Дармиан
Маттео Дармиан (Matteo Darmian; 1989 оны арванхоёрдугаар сарын 2, Леньяно) — Италийн хөлбөмбөгчин, Английн «Манчестер Юнайтед» болон Италийн шигшээн хамгаалагч.
Замнал
«Манчестер Юнайтед» 2015 оны долдугаар сарын 11-нд 12.7 сая фунтээр Дармианийг элсүүлсэнээ мэдэгдсэн ба дөрвөн жилээр гэрээлжээ.
Шигшээ
Тэр шигшээн дебют тоглолтоо ДАШТ-д Английн эсрэг (2:1) хийж байлаа.
Гадны холбоос
Ангилал:Италийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Милан багийн тоглогч Ангилал:Падова багийн тоглогч Ангилал:Палермо багийн тоглогч Ангилал:Торино багийн тоглогч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Италичууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Кан 11
2017 оны 6-р сарын 4-нөөс 8-р сарын 3-ны хооронд Израилын Боловсролын Сувгийн зарим нэвтрүүлгийг цацаж байсан.
Ажиллаж эхэлснээсээ хойш HD форматаар нэвтрүүлгээ цацаж байна. 2017 оны 11-р сараас өөр хоёрдогч суваг дээр өөрийн нэвтрүүлгүүдээ 4K (Ultra HD) нарийвчлалтай сайжруулж эхэлсэн.
Технологи
2017 онд ажиллаж эхэлснээс хойш суваг HD форматаар цацаж, DDT хөрвүүлэгч хайрцаг ашиглан үнэгүй үзэх боломжтой байв. 2017 онд Кан 11 нь Израилын анхны 4K нарийвчлалтай цацагдаж буй анхны суваг болсон юм. Кан 11 нь 2018 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнийг 4K чанартай дамжуулж буй ганцхан суваг байсан юм.
Эшлэл
Ангилал:Израилын телевизийн суваг Ангилал:2017 онд байгуулагдсан
Атомын жингийн нэгж
Атомын жингийн нэгж буюу дальтон (unified atomic mass unit, dalton, атомная единица массы, углеродная единица) — молекул, атом, цөм ба бөөмүүдийн жинг тодорхойлоход хэрэглэгддэг, жинг хэмжих системийн бус нэгж. А.ж.н. эсвэл Da гэж тэмдэглэдэг. Атомын жингийн нэгж (а.ж.н.) нь нүүрстөрөгчийн нуклидын жингээр илэрхийлэгддэг ба нуклидын жингийн 1⁄12-тэй тэнцүү.
1960 онд ИЮПАП ба 1961 онд ИЮПАК албан ёсоор, англи хэлээр atomic mass unit (a.m.u.) эсвэл илүү тодорхой, unified atomic mass unit (u.a.m.u.) гэсэн томъёололыг нэвтрүүлсэн.
1997 онд ИЮПАК нэр томъёоны тайлбар толийн 2-р хэвлэлд а.ж.н.-ийн тоон утгыг дараах байдлаар тогтоосон:
1 а.ж.н. = 1,660 540 2(10) кг = 1,660 540 2(10) г
Бөөмсийн жин нь электрон-вольтоор хэмжигддэг ба электрон-вольт ба а.ж.н. хёорыг хооронд нь шилжүүлэх коэффициентыг дор үзүүлэв:
Үүнд, c — гэрлийн хурд.
Эх сурвалж
Ангилал:СИ-системтэй ашиглахыг зөвшөөрсөн нэгж Ангилал:Цөмийн хими Ангилал:Химийн нэгж Ангилал:Хүндийн хэмжүүр Ангилал:Атомын физик
Яков Фак
Холбоос
Ангилал:Биатлоны дэлхийн аварга Ангилал:Словенийн биатлонч Ангилал:Хорватын биатлонч Ангилал:Словенийн олимпын хүрэл медальтан Ангилал:Словенийн олимпын оролцогч Ангилал:2010 оны өвлийн олимпод оролцогч Ангилал:Словенийн хүн Ангилал:Хорватчууд Ангилал:1987 онд төрсөн
Израилын батлан хамгаалах хүчин
Израилын Батлан Хамгаалах хүчин (еврей. צְבָא הַהֲגָנָה לְיִשְׂרָאֵל) эсвэл товчоор ЦАХАЛ (еврей. ‏צה"ל‏‎ — Ца́халь / Ца́аль) нь Израил улсын цэргийн хүчин юм. ЦАХАЛ нь хуурай замын цэрэг, нисэх хүчин, тэнгисийн цэргийн хүчинээс бүрдэнэ. ЦАХАЛ-ыг Израилийн Батлан хамгаалахын сайдын харьяа Жанжин штабын дарга Раматкал удирддаг; Дэслэгч генерал Авив Кочави 2019 оны 1-р сарын 15-наас хойш Тамгын газрын даргаар ажиллаж байна.
Батлан хамгаалахын сайд Давид Бен-Гурионы 1948 оны 5-р сарын 26-ны өдрийн тушаалаар Израилийн Батлан хамгаалах хүчнийг цэрэгжсэн Хагана болон Иргун, Лехи гэсэн зэвсэгт бүлэглэлүүдийг нэгтгэн хугацаат цэргийн алба болгон албан ёсоор байгуулсан.
Израилийн Батлан хамгаалах арми нь эмэгтэйчүүдийг цэргийн албад татдаг гэдгээрээ онцлог юм. ЦАХАЛ нь Израилийн нийгэмд улс орны эдийн засаг, соёл урлаг, улс төрийн үйл ажиллагаанд нөлөөлж буй хамгийн нэр хүндтэй байгууллагуудын нэг юм. 1965 онд Израилийн Батлан хамгаалах хүчнийг боловсролын салбарт оруулсан хувь нэмрийнх нь төлөө шагнажээ.
Деспотисм
Деспотисм
Деспотисм бол хэсэг бүлэг хүмүүс эсвэл нэг хүнээр удирдуулж байдаг засгийн газрын нэг хэлбэр. Төрийг удирддаг хүнийг деспот гэнэ. Дарангуйлагч нь төрийг бүхлээр нь хянадаг. Түүхэнд Египтийн фараонууд дарангуйлагч байсан гэгддэг. "Деспот" үг нь эртний Грекийн "despotes" буюу "эзэн" гэдэг үгээс гаралтай.
Философич Монтескью "Үнэмлэхүй хаант засаг болон Деспотисмийн ялгаа нь дараах байдалтай. Хаант засаглалын хувьд нэг хүн бичигдсэн хуулиар төр барьдаг бол дарангуйлагч өөрийн хүсэл,зоргоороо удирддаг" гэж үзсэн.
Деспотисмийн үзэл санааны ач холбогдлоор өнөөдөр энэ нь дарангуйлал эсвэл шууд засаглалын түгээмэл хэлбэр юм
ОХУ-н ерөнхийлөгчийн нэр дэвшигчдийн суудлын сонгуульд сөрөг хүчнийхэн сул талтай тул амжилт үзүүлэх нь ховор.
Деспотисм нь барууны орнуудаас илүү зүүний орнуудтай холбогдож ирсэн.
Хуучин ЗХУ-н хувьд зөвхөн баруун зүгийн шинэ муж улсууд(Молдав,Украин) л жинхэнэ ардчиллыг бий болгох гэж оролдсон.
Европын Сэргээн Босголт ба Хөгжлийн Банк
Европын сэргээн босголт, хөгжлийн банк (ЕСБХБ, European Bank for Reconstruction and Development, EBRD) нь 1990 оны гэрээний үндсэн дээр байгуулагдсан. Түүнийг зохион байгуулахад Европын 40 орноос гадна АНУ, Канад, Марокко, Египет, Израйль, Япон, Шинэ Зеланд, ЗХУ, Чехсловак, ХБНЮУ зэрэг улсууд оролцсон бөгөөд ЗХУ, Чехословак, Югослав задарсны дүнд тэдгээрийн хувьцааг шинээр бий болсон улсуудад хуваарилсан. Түүний гишүүнээр Европын орнуудаас гадна ОУВСангийн гишүүн орнууд байх боломжтой. ЕСБХБанкны гол зорилго бол зах зээлийн эдийн засагт шилжиж байгаа орнуудад болон бизнес эрхлэх санаачилга, хувийн секторыг хөгжүүлэхэд дэмжлэг үзүүлэх явдал юм.
Захирлуудын зөвлөл 23 гишүүнээс бүрдэх ба үүний 11 захирлыг Европын холбоо, Европын хөрөнгө оруулалтын банкаас сонгоно, 4 захирлыг ЕСБХБанкнаас тусламж авах эрхтэй Төв болон Зүүн Европын орнуудаас, 4 захирлыг Европын бус орнуудаас 3 жилийн хугацаатай сонгоно. ЕСБХБанк нь дараах үүргийг гүйцэтгэнэ.
ЕСБХБанкны удирдах дээд байгууллага нь удирдах зөвлөл ба түүнд оролцогч банк бүрээс хоёр орлогч дарга орно. ЕСБХБанкны бүх эрх хэмжээ зарчмын хувьд удирдах зөвлөлийн онцгой эрх бөгөөд үйл ажиллагааны зарчмын асуудлыг шийдвэрлэнэ. Удирдах зөвлөл нь дараах асуудлыг шийдвэрлэнэ. Үүнд:
Цахим холбоос
Ангилал:Хөгжлийн банк Ангилал:Ситигийн (Лондон) аж ахуйн нэгж Ангилал:1991 онд байгуулагдсан
Монголчуудын Русь руу хийсэн довтолгоо
Монголчуудын Русь руу хийсэн довтолгоо (Монгольское нашествие на Русь, мөн Наше́ствие Баты́я „Бат хааны байлдан дагуулал“) гэдэг нь Бат хааны 1237 оноос 1240 оны хооронд оросын их, бага вант улсуудыг (Русь) байлдан дагуулсан аян дайнуудыг нэрлэдэг. Чингис хааны ач хүү нь Монголчуудын Европ дахь байлдан дагуулал хэмээн бас нэрлэгдэх энэхүү аян дайнаа эхний хоёр жил нь зүүн хойд Русьт довтолсноор эхэлсэн бөгөөд чингэхдээ тухайн үедээ чухал хотуудад тооцогдож байсан Суздаль, Владимир, Рязань зэргийг байлдан эзэлсэн аж. Хоёрдугаар шатанд нь тэрбээр баруун урд зүгийн Русьт довтолсон ба энэ довтолгооны үр дүнд Чернигов, Переяслав, Киевийг сүйрүүлснээр дуусдаг.
Русийн олон ван, гүнгүүд өөр хоорондоо тэмцэлдэж, нэгэн тугийн дор нэгдэж чадахгүй байсан нь тэднийг байлдан эзлэхэд ихээхэн нэмэр болсон ажгуу. Түүнээс гадна Русийн ба тус бүс нутгийн эдийн засаг, нийгмийн хөгжлийг ухралтад оруулж, хүн амын тоог ч бас тодорхой хэмжээгээр буурахад нөлөөлж байснаас үүдэн Русьчууд удаан хугацаанд тусгаар тогтнохын төлөө талын эзэнт гүрэн болох Алтан Ордтой тэмцэлдэх эхлэлийг тавьсан юм.
Өмнөх түүх
1223 онд монголын жанжид Зэв ноён, Сүбээдэйгээр удирдуулсан цэргүүд Гүржийн нутгаас Кипчакийн талаар дамжин Русийн нутагт цөмрөн орж ирэв. Тэд үүний өмнө Чингис хааны Хорезмын Эзэнт Гүрнийг дайлаар мордоход хамт явж Хорезмыг эзэлсний дараа хаанаас хорезмын шах хоёрдугаар Мухаммедыг баривчлан авчрах даалгавар авч түүнийг Хорасанаас эхлэн Хорезмын Эзэнт Гүрний нутгаар хөндлөн гулд хөөсөөр Каспийн тэнгисийн өмнөд биед хүргэсэн ба 1220 оны сүүлээр Мухаммед тэнд үхсэн ажээ. Дараа нь тэд Азербайжан, Арраны ихэнх хэсгийг сүйтгэн, Гүржийг хөндлөн гарч, 1221 онд IV Георгий Лашагийн армитай тулгаран бут ниргэв. Зэв, Сүбээдэй нар цааш Кипчакуудыг элдэн, Дербентээр дамжин умард зүгт Кавказын нурууг даван, тэнд хүлээж байсан Кипчак ба Аланчуудын нэгдсэн цэргийг бут цохив. Кипчакуудын үлдэгдэл цэргүүд Көтан ханаар удирдуулан Русийн нутагт зугатан очиж тэндээс Монголчуудын эсрэг байлдах цэрэг, зэвсгийн тусламж гуйв. Киевийн ван Мстислав, Черниговын ван II Мстислав, Галицийн ван Мстислав Мстиславич нар Көтан хантай нэгдэн цэргээ дайчлан хөдлөв. Зэв, Сүбээдэй нар Кипчакуудыг элдсээр 1223 оны тавдугаар сард өнөөгийн Украины нутагт ирэн, алдарт Калка голын тулалдаанаа хийжээ. Мстислав, II Мстислав, Мстислав Мстиславич нар цэргүүдээ нэгдсэн журмаар удирдаагүй, тус тусдаа тулалдсан нь цэргийн хүч эрс дутмаг Монголчуудад хүндрэлгүйгээр тулалдааныг өөрийн талд шийдэж чадахад хүргэсэн гэж европын түүхчид үздэг аж. Русийн нэгдсэн цэргийн хүчийг бараг ихэнхийг нь хядсан ба Мстислав, II Мстислав хоёр тулалдааны явцад амь үрэгдэн, Мстислав Мстиславич, Көтан хан хоёр дутан одсон аж. Зугтагсдыг Монголчууд хөөсөнгүй орхив. Монголчууд эндээс дорно зүгт хүлгийн жолоог эргүүлэн, Ижилийн Булгарын нутгаар дайран, эх нутагтаа буцсан ба буцах замд Зэв ноён насан эцэслэжээ. Чингис хааны зарлиг нь Каспийн тэнгисийн баруун талын нутгийг судлаад ир гэснээс байлдан дагуул гэсэн биш болохоор европын нутагт нэвтрэн, европчуудтай тулалдсан анхны туршлагынхаа дараа, гэнэт гарч ирсэн шигээ, гэнэт эргэн алга болжээ.
Монголчуудын байлдан дагуулал (1237-1240 он)
1223 онд Бат хаан Монголчуудыг Русийн зүүн хэсэгт буцаан авч ирэв. Монгол цэргүүд Русьт довтлон, эсэргүүцсэн бүхнийг даран нухчсаар байлаа. Умард зүгт Монголчууд тэнд байсан томоохон хотууд болох Суздаль, Владимир, Рязанийг эзлэн, сүйдлэв. Монголчууд Рязанийг эзлээд цааш явахын өмнө оросын жанжин Евпатий Коловратын амь тэмцсэн эсэргүүцэлтэй тулгарсан байдаг. Оросын зүүн хойд хэсгийн гүн 1238 оны шийдвэрлэх тулалдаанд Сить гол дээр ялагдав. Түүхийн судар бичигт тэмдэглэгдсэн байсан тухайн үеийн нийт 72 хотуудаас 49-ийг нь Монголчууд дайлан сүйтгэсэн байна.
Маш олон түүхчид Монгол цэргийн тактикийг маш харгис байсан хэмээн бичдэг байна. Үүний жишээнд Монголчууд эзэлсэн хот, тосгоныхоо иргэдийг „амьд бамбай“ болгон дараагийн тулалдаандаа ашиглан өмнөө оруулан тулалддаг байв гэжээ. Хэдийгээр Монголчууд энэ мэтийн харгис аргыг дайн тулааны тактик болгон ашиглаж байсан ч тухайн үеийн Русийн хүн амын хагасаас илүүг хүйс тэмтэрсэн гэх нь хэтрүүлэг юм. Үүний эсрэг 1237 оноос 1240 оны хооронд Русийн нийт хүн амын 10 хүртэл хувь нь амь үрэгдсэн гэх өөр баримт байх ч энэ нь бас их өндөр тоо юм.
Монголчууд цаг агаарын улмаас давших зам нь муудсан учир Новгород руу довтолж байсан довтолгоогоо зогсоон өмнө зүгт эргэв. Энэ замд нь Козельск хэмээх жижиг хотынхон Монголчуудыг бараг хоёр сар саатуулан эсэргүүцэл үзүүлэн тулалдсан байдаг. Хотыг эзэлснийхээ дараа тус хотын иргэдийг бүгдийг хүйс тэмтэрсэн байна. Өмнө зүгт явах замдаа олон тооны хотуудыг эзэлсэн бөгөөд эдгээрээс хамгийн том нь 1240 онд Киевийг эзэлсэн явдал байв. Эндээс монголын цэрэг баруун зүгт Польш руу хүлгийн жолоо залжээ.
Үр дагавар
1242 онд Бат хаан өөрийн нийслэл Сарайг Ижил мөрний доод хэсэгт буюу өнөөгийн Волгоград хотын орчим босгон, ханлигаа байгуулсан нь Алтан Ордны Улс юм. Алтан Ордны орлогын багахан хэсгийг л дагаар орсон жижиг улсууд бүрдүүлж байв. 1257 оноос л Оросын нутаг дэвсгэрт хүн амын тооллого явуулж гувчуур хааны ордонд анх төлсөн тухай дурдагдсан байдаг ба Мөнх хааны нэрээр „гудамжаар морьтнууд давхилдан айлуудын хананд бичиг үлдээсэн“ тухай бичсэн байдаг байна. Алтан Орд нь Их Монгол Улсын бүрэлдэхүүн улс учраас татвараар олсон орлогын аравны нэгийг тухай тухайн их хаанд алба төлөх ёстой байв.
Нэг талаас Монголчуудын Русь дахь ноёрхол гурван зуу гаран жил европын бусад улсаас тусгаар байлгасан бол нөгөө талаас Их Монгол Улс нутаг дэвсгэрт Монголын энхтайван хэмээн нэрлэгдэх эзэнт гүрний бүх газар нутагт эрх чөлөөтэй явах боломжийг Русьчуудад олгон, Азийг хөндлөн гулд туулан, эдийн засаг, соёлын шинэ харилцааг тогтоох тааламжтай нөхцлүүдийг бий болгосон сайн талууд ч байв. Энэхүү шинэ нөхцөл нь өөр хоорондоо маш алслагдсан бүс нутгуудыг, жишээлбэл Балтын орнууд, Итали, Ойрх Дорнод, Энэтхэг, Хятадтай үр ашигтайгаар худалдааны харилцааг анх удаа бий болгожээ. Ялангуяа Крымын хойгоор дамжин Египеттэй худалдааны цоо шинэ харилцааг тогтоосон байна. Үүний нэг жишээ нь Женова Улс Алтан Ордны нутаг дэвсгэр дээрх 14 хотод худалдаа эрхэлж байв. Монголчууд дайны олзоо Женовачуудад худалдах ба энэнд нь орос боолууд ч ордог байжээ. Өөр нэгэн худалдааны зам нь газраар Киевийг дайран, гол дагасаар умард зүгийг чиглэнэ. Худалдаачид Вроцлав, Новгород, Ригагаас бараагаа Төв Европ руу зөөнө. Монголчууд нэг талаас худалдаанаас орлого олохын зэрэгцээ Женовачууд болон Венецчүүдийн худалдааны цэгүүдээс алба авах болон 5 %-ийн гаалийн татвар (Женова, Венецчүүдээс 4%) авдаг байв.
Монголчууд оросын ард түмний бие даасан улс төр, соёлын амьдралыг ор тас алга болгох сонирхол огт байсангүй. Харин ч оросын гүнгүүдэд өөрийн улсын захиргааны асуудлыг өөрсдөө бие даан шийдэх эрхтэй ч тэд Монголын ноёрхогчдод алба, гувчуур төлөх үүрэгтэй, эрх мэдлийн хувьд доогуур байв. Монголчууд оросын гүнгүүдийн өөр хоорондын дайсагналыг ухаалгаар ашиглахаас гадна хэн нэг гүн өөрсдийг үл тоомсорлох эсвэл хэт эрх мэдэлтэй болонгуут нь л тэднийг даран номхруулах үйл ажиллагааг явуулдаг байв. Үүндээ их ван Невийн Александрыг ашиглаж өөрийн бодлогыг хэрэгжүүлж байсан.
Хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүн
Хүнсний үйлдвэрлэлд хүчил, бөөгнөрлийг сааруулагч, хөөс намдаагч, үл исэлдүүлэгч, дүүргэгчид, өнгө хадгалагч, цийдмэгжүүлэгч бодисууд, цийдмэгжүүлэгч давсууд, нягтруулагчид, амт, үнэрийг сайжруулагч, хөөсрүүлэгч, цэлцгий үүсгэгч, чийг хадгалагч, нөөшлөгч, хий үүсгэгч, сийрэгжүүлэгч, тогтворжуулагч, өтгөрүүлэгч гэх мэт олон төрлийн хүнсний нэмэлтийг ашигладаг. Хэрэв хүнсний бүтээгдэхүүнд хүнсний нэмэлт ашигласан бол шошгонд “Е” тэмдэглэгээ хийж, үйлчлэх нөлөөллийг тэмдэглэх ёстой. Хүнсний нэмэлтүүдийн тун хэмжээг хэтрүүлэх, буруу хадгалах нь хүнс бохирдох, улмаар хүн хордоход хүргэж болно. Хүнсний нэмэлтийг биологийн идэвхит хүнсний нэмэлт бүтээгдэхүүнтэй андуурч ташаа ойлгох явдал хүн амын дунд түгээмэл байдаг. Хүнсний бүтээгдэхүүний хаяглалтад хэрэглэж байгаа “Е” индекс гэдэг нь хэрэглэгчдэд тухайн хүнсний бүтээгдэхүүний орцод агуулагдаж буй нэмэлт бодисын төрлийг заасан мэдээлэл юм. Үүнд:
Е-100- будагч бодис
Е-200- ердийн нөхцөлд хадгалалтыг уртасгах нөөшлөгч бодисууд
Е-300- исэлдэлтийг удаашруулагч антиоксидантууд
Е-400- зохих бие бүтцийг хадгалах үүрэгтэй тогтворжуулагч бодисууд
Е-500- бүтээгдэхүүний тодорхой бүтэц бүрэлдэхүүнийг бий болгогч эмульгаторууд
Е-600- амт, үнэрийг хүчтэй болгох бодисууд
Е-700- Е-800- нөөц индексүүд
Е-900- хөөсний хэмжээг багасгах үүрэгтэй бодисууд
Е-1000- чихэр, жимсний шүүсний чихэрлэг амтыг хүчтэй болгогч ба өнгөлөгч бодисууд
Хэрэв тэдгээрээс хүний биед сөрөг нөлөө бүхий үйлчлэлтэй нэмэлт бодис агуулсан хүнсний зүйлийг урт хугацаагаар хэрэглэвэл харшил өгөх гэх мэт сөрөг үр дагавар агуулж болохыг “Е” тэмдэглэгээгээр хэрэглэгчдэд мэдээлсэн байдаг. Хүнсний бүтээгдэхүүний шошгон дээр тэмдэглэгдсэн “Е” индексийг ашиглан та өөртөө тохирох, үл тохирох хүнснийг сонгож хэрэглэхийг анхаарах ёстой.
Хүнсний будагч бодисыг үзүүлэх өнгөнөөс нь хамааруулж Е100, E101, E102, E103,..., E-119 хүртэл тоогоор тэмдэглэдэг.
Шинэ жил (2017 оны монгол кино)
« Шинэ жил » — 2017 онд Тэгт тойрог кино компани, Нүүдэлчин домог ХХК теле студи, We Film Media & Graphic хамтран бүтээсэн Монголын уран сайхны кино.
Ижил нэрт 1954 онд бүтсэн Монгол кино бий.
Тойм агуулга
Нэгэн залуу хүүхэд байхдаа шинэ жилийн илбэ шидэнд итгэдэг байсан бөгөөд том болохын хэрээр томчуудын адилаар хувь тавилангийн бэлгэнд улам бүр итгэхээ больсон тухай кино эхэлнэ. Тэр залуу байгууллагынхаа шинэ жил тэмдэглэсний дараагаар олон дахин дараалсан азгүйтэлтэй нүүр тулж байгаа мэт боловч үнэн хэрэгтээ хувь тавилангийн бэлэг "хайр"-тай учирдаг тухай өгүүлдэг. Үүгээрээ шинэ жилийн баяр гайхамшигтай сайхан гэдгийг харуулахыг зорьжээ.
Гадаад холбоос
Шинэ жил уран сайхны кино албан ёсны танилцуулга
Ангилал:2017 оны кино Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Конденсаци
Хийн төлөвт буй бодис орчны даралт, температур буурснаар шингэн болон талст төлөв рүү шилжихийг конденсаци гэнэ.
Орбитын хүүхдүүд
Орбитын хүүхдүүд (地球外少年少女) нь 2022 онд дэлгэцнээ гарсан, Японы анимэ кино бөгөөд Production +h бүтээж, Netflix кино компани 2022 оны 1 сарын 28-нд кино театруудад нээлтийг нь хийжээ.
Холбоос
Ангилал:2022 оны кино Ангилал:Япон кино Ангилал:Роботтой кино Ангилал:Анимэ-кино
Глогерийн дүрэм
Глогерийн дүрэм - Энэ дүрмийг 1833 онд Германы эрдэмтэн Глогер шувуун дээр үндэслэжээ. Мөн сүүн тэжээлтэн, мөлхөгчид энэ дүрэмд тохирно. Чийглэг халуун уур амьсгалтай нутгийн амьтдын өнгө, зүс сэрүүн хуурай уур амьсгалтай нутагт тархсан тухайн зүйлийн хэлбэрээс өнгө зүс нь хар, хурц тод байна. Сэрүүн бүсэд тархсан тухайн амьтны салбар зүйл бүдэг саарал зүстэй. Шувуудаас бараан бөгөөд хурц тод өнгөтэй салбар зүйл нь Энэтхэг ба Гималай, Өмнөд Хятад, арай цайвар нь Баруун Хойд Африк, Өмнөд Европ ба Сибир, Якутад бүр цайвар зүстэй нь тархжээ. Монгол орны умраас өмнө зүгт өргөн дэлгэр тархсан бамбай хоншоорт могой говьд хангайнхаас илүү хурц тод өнгөтэй байна.
Ангилал:Амьтны газар зүй Ангилал:Онолын экологи Ангилал:Эволюци
Клемент Эттли
Клемент Ричард Эттли, 1-р Эттли тайж, (англи. Clement Richard Attlee, 1st Earl Attlee, 1883 оны 1-р сарын 3-нд Англид төрсөн- 1967 оны 10-р сарын 8-нд Лондон хотод нас барсан) -Британий улс төрч, Лейборист намын удирдагч, 1945-1951 онуудад Их Британий Ерөнхий сайд байсан.
Намтар
К.Эттли Лондонд хуульч, өмгөөлөгчийн гэр бүлд төрсөн. 1904 онд тэрээр Оксфордын их сургуулийг төгсөж, орчин үеийн түүхийн чиглэлээр суралцсан байна. Эттли дараа нь хуулийн чиглэлээр суралцсан байна. Ажилчин ангийн хүүхдүүдтэй ажиллаж байгаад Эттли консерватив үзэл бодлоо социалист болгон өөрчилж, 1908 онд социалист чиг баримжаатай "Бие даасан хөдөлмөрчний нам"-д (англи. Independent Labour Party, ILP) элссэн байна.
1911 онд Их Британийн Засгийн газрын даалгавраар, Сангийн яамны сайд Дэвид Ллойд Жоржийн санаачилгаар боловсруулсан Үндэсний даатгалын тухай хуулийг тайлбарлаж орон даяар явсан байна. Тэрээр 1912 оноос Лондонгийн Эдийн засгийн сургуульд (англи. The London School of Economics and Political Science, LSE) багшилж эхэлсэн байна.
Дэлхийн 1-р дайнд оролцож хөлөндөө шархдаж байсан бөгөөд 1917 онд хошууч цол хүртсэн байна.
Дайны дараа тэрээр Лондонгийн Эдийн засгийн сургуульдаа багшилж, орон нутгийн улс төрд буцаж орсон байна. 1919 онд тэрээр Лондон хотын хамгийн ядуу дүүргийн нэг болох Степни дүүргийн захирагчаар сонгогдов. Энэ албан тушаалд Эттли шударга бус түрээслэгчидтэй тэмцэж тодорхой үр дүнд хүрч байжээ. Тэрээр мөн тус бүс нутгийн ариун цэврийн нөхцөлийг сайжруулсаны улмаас ялангуяа нялхсын эндэгдлийн түвшинг бууруулсан байна.
1935-1955 онуудад Эттли 20 жил Лейборист намын дарга байжээ.
К.Эттли залуу байхдаа Роберт Блатчфордын "Хуучны сайхан Англи" зохиол уншиж түүний нөлөөлд ихээхэн автсан гэдэг. Эттли хэт даруу зантай, мадаггүй энэхүү зангаараа алдартай байсан; Түүний даруу байдлыг У.Черчилль "Ноён Эттли даруу байх бүх шалтгаан түүнд бий" гэж хэлсэн байдаг.
Түүхчид Эттлиг 20-р зууны хамгийн нэр хүндтэй Их Британий ерөнхий сайдуудын нэг гэж үздэг; Маргарет Тэтчер шиг консерватив удирдагч хүртэл түүний шүтэн бишрэгч байсан юм.
Кунг-фу панда
Кунг-фу панда (Kung Fu Panda) нь 2008 онд дэлгэцнээ гарсан, Америкийн компьютер-анимаци инээдмийн кино бөгөөд DreamWorks Animation бүтээж, Paramount Pictures кино компани 2008 оны 5 сарын 15-нд кино театруудад нээлтийг нь хийжээ. Жэк Блэк, Дастин Хоффман, Анжелина Жоли, Иан МакШейн, Сет Роген, Люси Лю, Дэвид Кросс, Жеймс Хонг, Рэндалл Дук Ким, Дэн Фоглер, Майкл Кларк Дункан, Жэки Чан нарын уран бүтээлчид дуу оруулсан юм.
Тус киноны DVD, Blu-ray дээрх хувилбар нь 2008 оны 11 сарын 9-нд худалдаанд гарсан.
Шүүмж
Rotten Tomatoes цахим хуудсаас 87 хувийн 'Fresh' үнэлгээг авсан бол Metacritic цахим хуудсаас 74/100 буюу 'normalized' үнэлгээг авчээ.
Холбоос
Ангилал:2008 оны кино Ангилал:АНУ-ын кино Ангилал:Компьютероор амилуулсан кино
Дулаан ханз
Дулаан ханз буюу Ханз нь (Хятад: 炕; казах: кән; англи: Kang bed-stove) нь Хятадын хойд хэсэгт хүмүүсийн аж амьдралд нийтлэг ашигладаг, урт (2 метр ба түүнээс дээш) хавтгай хэлбэртэй, уламжлалт наар ор юм.
Дулаан ханз гэж нэрлэдэг нь өвлийн уур амьсгал хүйтэн байдаг газарт хэрэглэхдээ тоосго эсвэл бусад хэлбэрийн галд тэсвэртэй шавар, зарим байршилд бетоноор хийдэг. Монголчууд ханан пийшингээр байр сууцаа халаадаг шиг аргаар хална. Ихэвчлэн эвхэгддэг яндан ашиглана, ханзны доод хөндийгөөр а) түлээ/нүүрсний пийшингийн халуун утаа, ихэвчлэн гал тогооны өрөөний зэргэлдээ өрөөнөөс, б) заримдаа шалны түвшнээс доогуур зуухнаас гардаг галын сувгийг дамжуулдаг. Зуух пийшингээс гарах халуун утааг яндангаар (яндан хэлбэрт дамжлагаар) дамжуулан өрөөнд дулааныг удаан хугацаанд барих бөгөөд ингэснээр хийн сувгийн халаалтын тогтолцоотой ижил төстэй болгодог.
Түүхэн тойм
Археологи чдын мэдээлснээр Хятад улсад Неолит ийн үеэс дулаан ханзыг ашигладаг байсан гэсэн судалгаа бий. Хятад улсын Ляонин мужийн Шэньян хотод 7200 жилийн тэртээ дулаан ханз хэрэглэж байсан олдвор бий.
Мөн үзэх
Ангилал:Дулаан солилцуур Ангилал:Халаалт Ангилал:Ор Ангилал:Хятадын соёл
Шекты
Шекты (казах хэл: Шекті) (бас чекты, чикли, чекли гэх мэтээр бичсэн нь бий) - Бага жузийн бүрэлдэхүүн дэх алимулы овгийн зургаан салбарын нэг болдог, том бөгөөд олон тоотой казах овог. !
Куман
Куман буюу Куманууд (бас Половцы (зөвхөн олон тоог илэрхийлдэг половцы хэмээх орос хэлний экзоним (ямар нэгэн ард түмэнд өөр үндэстнүүдээс өгсөн нэр)) буюу Половууд гэдэг) нь Куман-Кипчакийн холбооны баруун салбарыг бүрдүүлдэг түрэг нүүдэлчин ард түмэн байв. Монголчуудын довтолгооны (1237) дараа олон куманууд Унгар, улс орных нь хөгжилд чухал үүрэг гүйцэтгэсэн Болгарын хоёрдугаар эзэнт гүрэн, довтолгооны өмнө Анатолид суурьшсан байсан тул олонх нь Унгарын хаант улсад орогнол эржээ.
Печенегтэй төрөл садангийн холбоотой тэд Куман орон (Cumania) гэгддэг Ижил мөрний дагуу болон Хар тэнгисийн хойд бүс нутагт шилжин нутаглаж, эндээс куман-кипчакууд Кавказ ба Хорезмын эзэнт гүрний улс төрийн амьдралд хөндлөнгөөс оролцож байлаа. Куманууд нь дундад зууны үеийн Балканд тогтвортой нөлөө үзүүлсэн Евразийн тал нутгийн догшин агаад аймшигт нүүдэлчин дайчид байв. Тэд олон тоотой, соёлын хувьд боловсронгуй, цэргийн хувьд хүчирхэг байжээ.
Куман хэл нь дундад зууны үеийн зарим бичиг баримтад батлагдсан бөгөөд эртний түрэг хэлүүдээс хамгийн сайн мэдэгдсэн нь юм. Кодекс Куманикус бол католик номлогчдод куман хүмүүстэй харилцахад нь туслах зорилгоор бичсэн хэл шинжлэлийн гарын авлага байв. Ангилал:Түрэг хэлт угсаатан Ангилал:Унгарын Хант Улс Ангилал:Киевийн Русь Ангилал:Украины түүх Ангилал:Дундад зууны Молдавын түүх Ангилал:Румыны түүх Ангилал:Евразийн нүүдэлчид
Баярхүүгийн Бат-Өлзий
Баярхүүгийн Бат-Өлзий нь Ховд аймгийн Зэрэг сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын заан цолтой бөх. 1992 оны 6 сарын 8 -нд төрсөн.Үндэсний бөхийн өв тээгч мөнөөс мөн. 2022 он Улсын наадамд 7 давж Улсын заан цол хүртсэн
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын заан Ангилал:1993 онд төрсөн
Ысты
Ысты (казах хэл: Ысты) (бас усут, исут гэж бичсэн нь бий) - Орчин үеийн казахын ард түмний хэсэг болох Их жузийн овгуудын нэг. !
АНУ-ын Үндсэн хууль
АНУ-ын Үндсэн хууль (United States Constitution) бол Америкийн Нэгдсэн Улсын эрх зүйн дээд хүчин чадамжтай гол "эцэг" хууль юм. АНУ-ын Үндсэн хуулийг 1787 оны 9 дүгээр сарын 17-нд Филадельфи дахь Үндсэн хуулийн Конвент (анх Нэгдсэн улсад байгаа хуулиудыг цэгцлэхээр цугласан төлөөллийн байгууллага юм. Сүүлдээ ярьж тохиролцоод Үндсэн хуультай болохоор тогтсон юм) баталж, улмаар тэр үеийн Америкийн арван гурван муж улс бүгд соёрхон баталсан. Энэ нь орчин үеийн утгаараа дэлхийн анхны Үндсэн хууль гэж үздэг. Долоон зүйлээс бүрдсэн уг Үндсэн хуульд батлагдсанаас хойш хорин долоон нэмэлт, өөрчлөлт оруулсан бөгөөд энэ нь түүний салшгүй хэсэг юм.
Үндсэн хууль баталсан түүх
1783 онд Версалийн энхийн гэрээ байгуулагдаж, АНУ-ын тусгаар тогтнолын төлөөх дайн дуусгавар болсон. Үүнээс өмнө 1777 онд дайн ид өрнөж байх үед Тивийн хоёрдугаар Конгресс хуралдаж АНУ-ыг "Холбооны улс" гэж тодорхойлж, төвлөрсөн эрх мэдлийг нэгтгэсэн Үндсэн хуулийн анхны баримт бичиг болох "Холбооны зүйл ангиудын нэгтгэл" ( англиар. Articles of Confederation and Perpetual Union)-ийг батлаад байсан юм. Харин 1781 онд энэхүү "Холбооны зүйл ангиудын нэгтгэл"-ийг сүүлчийн, арван гурав дахь муж улс баталснаар албан ёсоор хүчин төгөлдөр болсон байна. Гэвч АНУ-ын анхны Ерөнхийлөгч Жорж Вашингтон (1789-1797) "Холбооны зүйл ангиудын нэгтгэл"-ийг "элсээр хийсэн олс" (англиар. ropes of sand) гэж нэрлэж байжээ. Тиймээс уг баримт бичигт төрөл бүрийн өөрчлөлт оруулах саналууд ихээр гарч эхэлсэн. Энэ холбооны сул талууд: Нэгдүгээрт, төвлөрсөн эрх баригчдад бага эрх мэдэл олгосон, Хоёрдугаарт, Холбооны Конгресст санал өгөхдөө (дээд эрх мэдэлтэн) аливаа асуудлаар бүх 13 муж улс шийдвэр гаргах шаардлагатай байв (нэг муж улс ямар ч санаачилгыг хаах боломжтой байсан).
1786 оны 9 дүгээр сард Аннаполис хотод Нью-Жерси, Нью-Йорк, Пеннсилвани, Делавар, Виржини зэрэг 5 муж улсын төлөөлөгчид цугларсан боловч зарим муж улсын төлөөлөл ирж амжаагүй, зарим нь эсэргүүцээд ирээгүй тул төлөөлөгчид дээд байгууллага болох Холбооны Конгресст хандаж, ирэх (1787) оны 5 дугаар сард Филадельфид бүрэн чадамжтай бүрэлдэхүүнээр хуралдаж "Холбооны зүйл ангиудын нэгтгэл"-ийг хэлэлцэх санал гаргасан байна.
Бергманы дүрэм
Энэ дүрмийг 1847 онд Германы эрдэмтэн Карл Бергман үндэслэжээ. Бүлээн цустан амьтан болох шувуу, хөхтний бие тогтмол өндөр температуртай байдаг. Тэдэнд халуун уур амьсгалтай газар илүү дулаанаа алдаж байх, харин хүйтэн газар дулааныг аль болох бага алдах нь ашигтай. Аливаа биетийн шугаман өсөлтийн гадаргуу нь квадратаар ихсэж байхад эзлэхүүн нь кубээр ихэсдэг. Үлгэрлэвэл- 2²=4  2³=8. Ийм учраас нэгж эзлэхүүнд ногдох гадаргуу том амьтанд бага, жижиг амьтанд их байна. тэгэхлээр сэрүүн бүсийн амьтан бие томтой байх нь дулаанаа бага алдах ач холбогдолтой. Гэхдээ энэ дүрэм бол заан хулгана хоёрыг харьцуулсан дүрэм биш. Харин ойролцоох зүйл, салбар зүйлийг харьцуулсан байдаг. Энэ дүрмийн ёсоор ойролцоох зүйл амьтны биеийн хэмжээ томрох нь хойд туйл руу ойртох тутам нэмэгддэг. Дээрх дүрэм шувуу, хөхтөн зэрэг Бүлээн цустай амьтдын 75% -д тохирдог болохыг эрдэмтэд тооцоолжээ.
АНУ-ын Үндсэн хууль
Үндсэн хууль баталсан түүх
1787 оны 2 дугаар сарын 21-нд Холбооны Конгресс "Холбооны зүйл ангиудын нэгтгэл"-ийг хэлэлцэх зорилгоор Конвент хуралдуулах шийдвэр гаргасан байна. Род-Айленд муж улсаас бусад 12 муж энэхүү Конвентод оролцох нийт 70 төлөөлөгчийн нэрийг баталж хуралд илгээжээ. Төлөөлөгчид зөвхөн "Холбооны зүйл ангиудын нэгтгэл"-ийг хэлэлцэхээр цугласан боловч яваандаа Холбооны улсын газар нутаг, төв захиргааны эрх мэдлийн тогтолцоо зэргийг тодорхойлсон "Үндсэн хуультай" болох ёстой гэдэгт санал нэгдэж эхэлсэн байна. Улмаар Үндсэн хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг нууцаар явагдсан бөгөөд "Виржини" болон "Нью-Жерси" гэсэн Үндсэн хуулийн хоёр хувилбарт хуваагджээ. "Виржини" төлөвлөгөөний төлөөлөгч Жэймс Мэдисон нар Холбооны төвлөрсөн захиргаанд илүү эрх мэдэл өгөх, харин "Нью Жерси" төлөвлөгөөг баримтлагч Уильям Патерсон нар муж улсуудад түлхүү эрх мэдэл өгөх сонирхолтой байжээ.
Бергманы дүрэм
Энэ дүрмийн зарим жишээ баримтыг авч үзье. Еврод, Хойд Америкийн тундрт тархсан тундрийн чоно хамгийн том биетэй байдаг. Дараа нь Евразид тархсан саарал чоно дунд зэргийн биетэй, Хойд Кавказад тархсан Кавказын чоно биеэр бага, Дундад Азийн нам дор газар тархсан цөлийн чоно бүр жижиг байна. Хэрээнүүд Америкийн арктикт биеийн урт нь 410 мм, Гренландад 390 мм, Командорт 385 мм, Зүүн Сибирь ба Усурийн хязгаарт 360 мм, Дундад Европд 320 мм, Зүүн Иранд 290 мм, экваторын Африкт 250-260 мм, Хятадад 220 мм, Улаан тэнгисийн эрэгт 220-250 мм, Мексикт бүр 150 мм болтлоо жижгэрдэг байна. Дээр дурдсан жишээнүүд бол салбар зүйлийн хэмжээнд Бергманы дүрмийг авч үзсэн хэрэг юм.
АНУ-ын Үндсэн хууль
Үндсэн хууль баталсан түүх
9 дүгээр сарын 17-нд Үндсэн хуулийн төсөл бэлэн болж, муж улстус бүр Үндсэн хуулийг соёрхон батлах тухай асуудал үүссэн байна. Алдарт улс төрч Бенжамин Франклин хуралдааны үеэр хаалтын үг хэлэхдээ Үндсэн хуулийг арван гурван муж улс бүгд соёрхон баталсны дараа л хүчин төгөлдөр болгохыг шаардсаныг ёсоор болгохоор шийджээ. Үндсэн хуулийн төслийг Холбооны Конгресст илгээж Конгресс дэмжиж цааш нь 13 муж улс тус бүрд батлуулахаар илгээжээ.
Бергманы дүрэм
Ойролцоох зүйлүүдэд олонх тохиолдолд энэ дүрэм тохирно. Жишээ нь муфлон гэдэг зэрлэг хонь Бага Азид, аргаль Төв Азид тархсан бөгөөд хамгийн том биетэй байдаг.
АНУ-ын Үндсэн хууль
Үндсэн хууль баталсан түүх
Үндсэн хуулийг баталсан анхны муж улс бол Делавар (1787 оны 12 дугаар сарын 7-нд), ес дэх нь Нью-Хэмпшир (1788 оны 6 дугаар сарын 21-нд), Умард Каролина (1789 оны 11 дүгээр сарын 21-нд), Роуд Айлэнд ( 1790 оны 5 дугаар сарын 29-нд) бусад муж улсуудаас хамаагүй хожуу баталж байжээ.
Бергманы дүрэм
Монгол орны Алтайн аргаль угалз хамгийн том биетэй. Олон улсын ангийн үзэсгэлэнд хэд хэдэн удаа дэлхийн аварга болсон нь аргагүй. Хэдий газар нь ойрхон ч гэсэн говийн уулсаар тархсан аргаль угалз хойд Алтайнхаас жижиг байдаг. Харин Дундад Азид тархсан архар хэмээх зэрлэг хонь, аргаль, муфлон хоёрын завсрын байрыг эзэлнэ. Ангилал:Амьтны физиологи Ангилал:Био газар зүй
АНУ-ын Үндсэн хууль
Үндсэн хууль баталсан түүх
Үндсэн хууль Үндсэн хууль Ангилал:АНУ-ын холбооны хууль Ангилал:1789 он Ангилал:18-р зууны эрх зүйн эх сурвалж Ангилал:хууль Ангилал:Үндсэн Хууль улс орноор
Дорж (Хубилайн хүү)
Дорж нь (1233-1263) Хубилай хааны Тэгүлэн хатнаас төрсөн  хөвгүүн. Маш бие султай байсан гэж Юань улсын судар, Рашид аддины Судрын чуулган зэрэгт тэмдэглэсэн байдаг. Судрын чуулганд бичснээр "Абага хаанаас нэг насаар ах байсан." 1260 онд эцэг нь хаан сууринд суусны дараа түүнийг 1261 онд хунтайжаар өргөмжилж, алтан тамга соёрхож, Төвлөн засах яамны аливаа хэргийг мэдүүлсэн байна. Удалгүй 1263 онд ужиг өвчнөөр таалал төгссөн. Түүний дараа дүү Чингим нь 1273 онд хунтайж болсон. Үр хүүхэдгүй. Судрын чуулганд Ананд огул хэмээх хүүтэй хэмээжээ.
Эшлэл
Ангилал:Боржигин Ангилал:12-р эсвэл 13-р зуунд төрсөн Ангилал:1263 онд өнгөрсөн
Шанышкылы
Шанишкылы (казах хэл: Шанышқылы) - Их жузийн казахуудын бүрэлдэхүүн дэх эртний нүүдэлчин овог. Уран зохиолд "шанышклы", "шанышкылы", "шаншыклы", бага давтамжтайгаар "чанышкылы", "чанышклы", "санчкылы", "чаншклы" гэж дурдсан байдаг. !
Артур Бока
Замнал
Бока Кот-д'Ивуарын «АСЕК Мимозас» багт Яя Туре, Коло Туре, Эбуэ болон Диндан нарын алдартнуудтайгаа хамт тодорч байв. 2002 онд «Беверенд» элсээд хоёр улирал амжилттай тоглоод францын «Страсбур» багт элссэн юм.
«Страсбур» 2006 онд Францын тэргүүн лигээс улирахад Артур германы «Штутгартад» элссэн. 2009 оны нэгдүгээр сарын 14-нд Бока гэрээгээ 2012 он хүртэл сунгав. 2012 оны тавдугаар сар,, 2013 оны гуравдугаар саруудад гэрээгээ жил жилээр сунгасан.
Шигшээ
2004 оны гуравдугаар сарын 21-нд Бока Кот-д'Ивуарын шигшээд Тунисын эсрэг анх гараалсан. 2006 оны Африк үндэстний цомд мөнгөн медалийн болзол хангасан. Германд зохиогдсон ДАШТ-ий гурван тоглолтонд оролцов. Бока 2010 оны ДАШТ-ийн БНАСАУ-ын (3:0) ганц тоглолтонд оролцсон. 2012 онд Африк үндэстний цомд мөнгөн медаль дахин хүртэв. 2014 оны ДАШТ-ий гурван тоглолтонд Бока оролцсон.
Амжилт
«Штутгарт»
Цахим холбоос
Ангилал:Кот-д'Ивуарын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:АСЕК Мимозас багийн тоглогч Ангилал:Беверен багийн тоглогч Ангилал:Страсбур багийн тоглогч Ангилал:Штутгарт багийн тоглогч Ангилал:Малага багийн тоглогч Ангилал:Германы хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Ивуарчууд Ангилал:1983 онд төрсөн
Шинжлэх ухааны арга
Шинжлэх ухааны арга гэдэг нь баримтыг олж авах, алдаа, алдааг засах, онолыг шалгах аргуудыг хэлдэг.
Оксфордын англи хэлний толь бичигт шинжлэх ухааны аргыг " арга болон журам" гэж хэлдэг. 17 -р зуунаас хойших байгалийн шинжлэх ухааны онцлог шинж чанар нь системчилсэн ажиглалтаас бүрддэг, хэмжилт, туршилт, таамаглалыг томьёолох, шалгах, өөрчлөх гэх мэт.
Эрдэмтэн эмпирик нь хэмжигдэхүйц нотлох баримтуудыг цуглуулж, үндэслэлтэй үндэслэлийг ашигладаг. [2] Шинэ мэдлэг нь ихэвчлэн өмнөх мэдлэгийг тохируулах эсвэл тохируулах шаардлагатай байдаг.
Шалгуур
Шинжлэх ухааны судалгааны аргыг ялгах зүйл бол шалгуур гэж нэрлэгддэг асуулт юм. Энэ нь мэдлэг, итгэл үнэмшлээс ялгаатай нь үзэл баримтлал, онол нь шинжлэх ухаан мөн эсэхийг тодорхойлох арга бий юу гэсэн асуултын хариулт юм.
Үүнийг хэрхэн илэрхийлэх талаар олон санаа гарч ирсэн. Логик позитивистууд онолыг баталж чадвал шинжлэх ухаан гэж үздэг (үнэн нь батлагдсан). [4][5](6] Карл Поппер үүнийг алдаа гэж бодсон. Тэр онолыг няцаах ямар нэг арга байхгүй бол шинжлэх ухаан биш гэж бодсон (Буруу гэдгийг харуулсан). [7][8][9][10] Нөгөөтэйгүүр, Пол Фейерабенд ямар ч шалгуур байхгүй гэж бодсон. Түүний хувьд "юу ч болно" эсвэл ямар ч ажил хэрэг болно.
Феликс Савон
Феликс Савон (испаниар Félix Savón Fabre, дуудлага нь [фээликс савоон], оросоор Фе́ликс Саво́н Фа́бре) — боксын 91 кг жингийн олимпийн гурав (1992, 1996, 2000), дэлхийн зургаан (1986, 1989, 1991, 1993, 1995, 1997) удаагийн аварга, нэг удаагийн ДАШТ-ий мөнгөн медальт (1999), боксын түүхэнд домог болж үлдсэн Куба улсын хүнд жингийн эрэгтэй боксчин.
Зураг
Ангилал:Кубын боксчин Ангилал:Боксын олимпын аварга Ангилал:Боксын дэлхийн аварга Ангилал:Боксын панамерикийн наадмын аварга Ангилал:1992 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:1996 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2000 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Кубын олимпын оролцогч Ангилал:Кубын олимпын аварга Ангилал:Кубын боксын улсын аварга Ангилал:Кубачууд Ангилал:1967 онд төрсөн
Жаппас
Жаппас (казах хэл: Жаппас) - Бага жузийн бүрэлдэхүүн дэх Байулы овгийн арван хоёр салбарын нэг болдог казах овог. !
Лобез
Лобез (Łobez, Labes) — Польш улсын зүүн хэсгийн нэгэн хот бөгөөд 2015 оны тоо баримтаар 10,409 хүнтэй. Энэ хот нь бүсэд оршдог Өрнөд Померан.
Гадаад холбоос
Ангилал:Польшийн хот
2005 оны Формула-1
2005 оны Формула-1-дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн нь Формула 1-ийн дэлхийн аваргын 56 дахь улирлын тэмцээн ба нийт 19 гран при уралдаан болжээ. Улирлын тэмцээн гуравдугаар сарын 6-аас аравдугаар сарын 16-ны хооронд явагдсан.
Энэ улиралд Фернандо Алонсо анх удаагаа түрүүлэн дэлхийн аварга цол хүртэв. Мөн тэрбээр испаниас анх удаагаа Формула 1-н дэлхийн аварга цолыг хүртсэн тамирчин болсноос гадна тухайн үед тэр 24 настай байсан нь тэр үеийг хүртэл Формула Нэгийн түүхэн дэх хамгийн залуу дэлхийн аварга цолтон болон рекорд тогтоож байв. Түүний тэрхүү рекордыг Льюис Хамилтон 2008 онд эвдсэн бол түүний дараа Себастиан Феттел 2010 онд хамгийн залуу аварга болсноор эвдэгдсэн байна.
Цахим холбоос
#2005
Долоон Уул
Долоон Уул- Хөвсгөл айм гийн Ханх сум ын төвөөс 25 км зайтай Бүрэн хаан (Мөнх сарьдаг) уулын хормой, Хөвсгөл нуур ын эрэг дээрхи үзэсгэлэнт байгальд оршдог гэр бааз юм. Хөвсгөл нуур нь Монголын хамгийн цэнгэг устай нуур. Хөвсгөл нуур нь гадаад, дотоодын жуулчдын сонирхлыг ихээр татдаг Монголын үзэсгэлэнт газруудын нэг бөгөөд 9 төрлийн загастай, ховор эмийн ургамал ихтэй. Хөвсгөл нууранд оршдог "Долоон Уул" хагас арлын нэрээр гэр баазыг нэрлэж 2014 онд анх байгуулсан. "Долоон Уул" гэр баазаас Бүрэн хаан(Мөнх-сарьдаг)(3491м далайн түвшнээс дээш) уул өөд авирах 12 км тул 1 өдрийн хугацаанд оргилд гарч болох бөгөөд зам жим нь өгсөхөд хялбар болно. Мөн гэр баазаас холгүй орших Ногоон нуур, Шар нуур, Баян Уул, Хунт нуур, Их Хороо гол, 13-н овоо, Шувуун зах гэсэн нүд хужирлах газруудаар аялаж зугаалах боломжтой.
Монгол нүүдэлчний ахуй соёлтой танилцах, Монгол үндэсний хоол зооглох, бэлэг дурсгал, гэр музей, Монгол үндэсний тоглоом наадгай тоглох, сур харваа, үндэсний дээл хувцас өмсөж зураг авах, урлагийн арга хэмжээг зохион байгуулдаг.
Бүрэн хаан ууланд авирах, загасчлах, морин аялал, явган аялал, шувуу ажиглах аялал, бөө мөргөл ийн аялалаар аялах боломжтой.
= Гадаад холбоос =
Ангилал:Хөвсгөлийн амралтын газар Ангилал:Монголын аялал жуулчлал Ангилал:Хөвсгөл аймгийн нуур Ангилал:Хөвсгөл нуур Ангилал:Аялал жуулчлал Ангилал:Аялал жуулчлалын үзвэр
Дмитрий Покотилов
Дмитрий Дмитриевич Покотилов (1865—1908) нь Оросын дипломат. Хятад дахь Элчин сайд.
1865 оны 8 дугаар сарын 1 (13) -нд Хаант Оросын Санкт-Петербург хотод цэргийн барилгын инженер, хожим Санкт-Петербургийн Думын гишүүн, хошууч генерал болсон Дмитрий Викторович Покотиловын гэр бүлд төрсөн.
Тэрээр 1878-1883 онд Санкт-Петербургийн филологийн хүрээлэнгийн “Филологийн гимнази”-д суралцаж мөнгөн медальтай төгссөн.
1887 онд Санкт-Петербургийн Их сургуулийн Дорно дахины факультетэд суралцаж төгсөөд Хаант Оросын Гадаад харилцааны яаманд алба хашиж байгаад Хятадад ажиллахаар томилогдож байжээ.
1893 онд тэрээр Сангийн яамны албанд шилжиж, Япон, Солонгосыг хариуцсан хэлтсийн дарга болсон байна.
1894 оны зун Төмөр замын барилгын туршлагыг судлуулахаар түүнийг Канад руу илгээжээ.
1895 онд "Орос-Хятадын банк" байгуулагдахад Д.Покотилов энэ банкны Бээжин дэх салбарын захирал болж, шинэ байгууллагыг газар дээр нь зохион байгуулахаар дахин Хятад руу томилогдсон байна. 1897 оны 1 дүгээр сараас Хятад дахь Сангийн яамны албан ёсны төлөөлөгч, Ерөнхий сайд С.Ю.Виттегийн хамгийн ойрын хамтрагч, түүний Алс Дорнод дахь "нүд чих" болж байсан гэдэг. 1897 оны 6 дугаар сард тэрээр Хятадын хүдрийн нөөцийг хөгжүүлэх синдикатын удирдах зөвлөлд орж, мөн оны 10 дугаар сард Сөүл дэх "Орос-Солонгосын банк- болон "КВЖД" нийгэмлэгийн удирдах зөвлөлийн гишүүн болов. Тэрээр Хятадын Зүүн төмөр зам ба Порт Артурын статусын талаар Ли Хун Жантай хийсэн хэлэлцээнд идэвхтэй оролцсон.
1900 онд Бээжинд амьдардаг европчуудын нэгэн адил тэрээр Элчин сайдын яамдыг бүсэлсэн "боксчдын бослого"-ын дайралтаас амьд үлдэж чадсан.
1905 онд Хятадад суугаа ОХУ-ын элчин сайд П.М.Лессарыг нас барсны дараа тэрбээр Элчин сайдаар томилогдсон байна. Портсмутын энхтайвны бага хуралд "Манжуур дахь Оросын төмөр зам болон бусад аж ахуйн нэгжүүдийн төлөө" төлөөлөгчөөр оролцсон ажээ.
1908 оны 2-р сарын 23-нд Бээжинд нас барсан. Түүний Хятад дахь Элчин сайдын ажлыг И.Коростовец хүлээн авсан байна.
Хятад хэлтэй Д.Покотилов Алс Дорнодын талаарх түүх, улс төр, эдийн засгийн "Минь гүрний үеийн Зүүн Монголчуудын түүх. 1368-1634 онууд. Хятад эх сурвалжаас" зэрэг бүтээлүүд гаргасан байна.