cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дашдорж Бойжоо
МУ-ын ҮДБЭЧуулгын үндэсний хөгжмийн найралын болон хамтлаг цөөхүүлүүдийн бүтээлүүдийг бичлэг хийлгэж Youtube-д болон Монголын телевизүүдийн урын санд  байршуулжээ
УЛААНБААТАР ЧУУЛГА:                                                                              2009- 2019 он.
“ХАНГАРЬД” Үндэсний хөгжмийн найрлыг анхлан байгуулан ажиллаж, ангийн даргын үүрэгт ажлыг гүйцэтгэж,  туc найралын “АЙCУЙ ХҮЛГИЙН ТӨВӨРГӨӨН” №1,2,3 бие дааcан тоглолт, цомог зэрэг ажлуудыг хийж гүйцэтгэcэн байна.
Телевизүүдийн урын санд Улаанбаатар чуулгын “ХҮРЭЭ ХОРВОО” дуулалт жүжиг, “АЙ НАНАА” дуулалт жүжиг,  Цагаан сарын бэлэг тоглолт, “ХАНГАРЬД” үндэсний хөгжмийн найралын болон хамтлаг цөөхүүлүүдийн бүтээлүүдийг урын санд багтааж, Youtube-д байршуулсан байна.
МОНГОЛ УЛСЫН КОНСЕРВАТОРИ:                                  2009 оноос ажиллаж байна.
Монгол улсын консерваториор овоглосон анхны Их хуур хөгжмийн “ЭХ ХӨГ” чуулга байгуулагдаж, ангийн тайлан тоглолтонд МАД. Найруулгыг Ч.Жаргалсайхан “ЦЭНХЭРЛЭН ХАРАГДАХ УУЛ” зохиол, Ц.Сүхбаатар Найруулгыг Д.Ариунболд “ҮҮЛЭН БОР” хэмээх зохиолуудыг анхлан үзэгч түмэндээ толилууллаа.
Их хуур хөгжмийн сурагч Х.Нарангаравын “СЭТГЭЛИЙН ЭГШИГЛЭН” тайлан тоглолт зохион байгууллаа.
2020 онд  12-р ангийн Их хуур хөгжмийн сурагч Б.Тэмүүлэнгийн “ИРМҮҮН” тайлан тоглолтыг зохион байгуулав.
2019 он Их хуур хөгжимчдийн улсын анхдугаар нээлттэй уралдаан зохион байгуулалцаж, шавь нараа оролцуулав.
Үүнд:
С ангилалд: шавь Х.Нарангарав 1-р байр, А.Эрдэнэхүү 2-р байр, Г.Гантогох 3-р байр
В ангилалд: шавь Б.Тэмүүлэн 2-р байр
А ангилалд: шавь А.Ууганбаяр 1-р байр эзэллээ.
Монгол улсын Консерватори байгууллагдсаны 80 жилийн ойд зориулсан үндэсний урлагийн "ЭХ УНДАРГА" тоглолтын найруулагч, зохион байгуулах ажилд оролцож, цомог, DVD гаргах ажилд оролцлоо.
Монгол улсын Консерваторийн 2017-2018 оны хичээлийн жилийн тайлан тоглолтын найруулагчаар ажилласан байна.оролцож, цомог, DVD гаргах ажилд оролцлоо
Монгол улсын Консерваторийн 2018-2019 оны хичээлийн жилийн тайлан тоглолт болох “УРЛАГИЙН ЭХ УНДАРГА” талархалын тоглолтын хөтлөх найруулагчаар ажилласан байна.
ХӨТЛӨХ НАЙРУУЛАГЧ, НАЙРУУЛАГЧААР АЖИЛЛАЖ БАЙСАН АЖЛУУД:
2012 оноос  “МОНГОЛ”  “МОНГОЛ МӨХӨШГҮЙ”  “МОНГОЛ МОХОШГҮЙ”, ”ТЭНГЭР ТАМГАТАЙ МОНГОЛ” хэмээх 5,7,9 хамтлагийн тоглолт зохион байгуулах ажилд оролцон ажиллаж байгаа ба  Монгол улсын үндэсний баяр наадамын хүндэтгэлийн тоглолт, нээлт хаалт,  олон улсын хурлын хүндэтгэлийн тоглолтуудын үйл ажиллагааг зохион байгуулах ажилд оролцон туслах найруулагчийн ажлыг гүйцэтгэж, “НАЙРСАГ УЛААНБААТАР” хөтөлбөрийн хүрээнд зохион байгуулагдаж буй ажлуудад оролцож  ирсэн байна.
1.     2014 онд “МОНГОЛ МӨХӨШГҮЙ”             9 хамтлагийн  тоглолт-МҮЭСТОрдон
\энэхүү тоглолтонд Герман улсаас Монголын үндэсний урлагийн “ЭГШИГЛЭН“ хамтлаг урилгаар ирж тоглосон байна.\
2015 онд “МОНГОЛ МОХОШГҮЙ”            7 хамтлагийн тоглолт - Төрийн ордонд
\энэхүү тоглолтонд Герман улсаас Монголын үндэсний урлагийн “СЭДАА“ хамтлаг урилгаар ирж тоглосон байна.\
2017, 2018, 2019  онд “ЭХ УНДАРГА” Монголын үндэсний урлагийн тоглолт
2.     АОХН-ийн Сайд нарын 7-р бага хурлын хүндэтгэлийн тоглолт
3.     Монгол улсын Үндэсний их баяр наадам, Тулгар төр байгуулагдсаны 2222 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 807 жилийн ойн нээлт, хаалтын ажиллагаанд МУ-ын ТШ,УГЖ. Д.Сосорбарам найруулагчийн туслах найруулагчаар ажилласан ба энэхүү наадамд 999 урт дуучин анхлан дуулсан байна..
4.     Хөгжмийн зохиолч Р.Бат-эрдэнэ “ХҮРЭЭ ХОРВОО” дуулалт жүжгийг СУИС-ийн урын санд багтаасан байна..
5.      2020 онд “МОНГОЛЫН САЙХАН ОРОН” № 1,2  үндэсний хөгжмийн гоцлол, хамтлаг, цөөхүүлд зориулсан, Монгол үндэстэн, ястаны дууны найруулгыг эмхэтгэсэн эмхэтгэл номоо гаргалаа.
6.     Монгол улсын Үндэсний их баяр наадам, Тулгар төр байгуулагдсаны 2223 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 808 жилийн ойн хүндэтгэлийн тоглолт, нээлт, хаалтын ажиллагаанд МУ-ын ТШ,УГЖ. Д.Сосорбарам найруулагчийн туслах найруулагчаар ажилласан байна.
Энэхүү тоглолтонд:
·        Монгол Төрийн Үндэсний хөгжмийн Их Найрал 121 хөгжимчин хөгжимдөж, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлигыг ёсчлон биелүүлсэн.
·        Монгол Үндэсний Үлээвэр хөгжмийн их найрал анхлан байгуулагдаж, энэхүү  тоглолт онд хөгжмийн зохиолч Ш.Өлзийбаярын “СКЕРЦО” зохиолыг  эгшиглүүлсэнээр Монгол урлагийн түүхэнд нэгэн түүх бичигдсэн байна.
·        ОХУ-ын Уралын Филармоний удирдаач  Монгол улсын иргэн Б.Энхбаатар, АНУ-ын Бостон хотын Бостон балетын бүжигчин МУГЖ Д.Алтанхуяг нар урилгаар ирж оролцсон байна..
7.     “Найрсаг Улаанбаатар” хөтөлбөрийн хүрээнд
·        “МОРИН ХУУР” 2014,2015 онуудад наадмын үйл ажиллагаанд найруулагчаар ажилласан байна. Энэ наадам нь МУ-ын АЖ, ТШ, алдарт морин хуурч Г.Жамьяны нэрэмжит олон улсын морин хуурчдын наадмын хаалт болсон ба БНХАУ-ын Өвөр Монголын өөртөө засах орон, АНУ, Япон, Франц зэрэг улсуудын морин хуурчид оролцжээ.. Мөн үндэсний хөгжмийн  “ХӨСӨГТӨН” “АРГА БИЛЭГ” “ДОМОГ” “ИХ МОНГОЛ” зэрэг олон хамтлаг, МУ-ын ҮДБЭЧ-ын ҮХИН, морин хуурч хүүхдүүд, АЖ.Ч.Батсайхан, Б.Тогтохжаргал, Монгол улсын Төрийн шагналт, Ардын жүжигчин,  алдарт морин хуурч Г.Жамьяны нэрэмжит олон улсын морин хуурчдын наадмын шагналтанууд оролцон тогложээ.
·        “ДАНШИГ НААДАМ” 2015 оноос хойш өөрийн мэргэжил болох их хуур хөгжимчинөөр амжилттай оролцож ирсэн байна.
8.     Бусад үйл ажиллагаа
·        2014 онд “АНИР” студийн 10 жилийн ойн тоглолтууд, /хөтлөх найруулагчаар/
·        2014 онд “УВЕРТЮРА” хамтлаг “ТӨГСГӨЛГҮЙ ЭХЛЭЛ” тоглолт /хөтлөх найруулагчаар/
·        2015 онд “НАДАД ҮЛДСЭН НАЙЗ” музикл  /хөтлөх найруулагчаар/
·        2014 онд МУСТА. Л.Баяр-эрдэнэ “АЯСЫН САЛХИНД АРДЫН ДУУ ХӨГЛӨГДӨНӨ”  /хөтлөх найруулагчаар/
·        2014 онд МУСТА. А.Түмэн-Өлзийгийн “БАЯСГАЛАНТАЙ САЙХАН”  /хөтлөх найруулагчаар/
·        2014 онд МУГЖ. Г.Эрдэнэбат “ОРЧЛОНГИЙН САЙХАН ХҮҮХНҮҮД” 10 жил  тоглолт /хөтлөх найруулагчаар/
·        2016 он хөгжмийн зохиолч Г. Бирваагийн 100 жилийн ойн хүндэтгэлийн тоглолт /найруулагчаар/
·        2016 он Ёочин хөгжмийн алдарт багш МУГБ. Г.Дашдаваагийн мэндэлсэний 80 насны ой, МУК-ийн 80 жилийн ойд зориулсан үе үеийн ёочин хөгжимчдийн хүндэтгэлийн тоглолт / найруулагчаар/
·        2015, 2017 онд Японы алдарт дуучин Яширо Аки Монгол улсад айлчлан тоглосон “ЖАМААС” тоглолтын хөтлөх найруулагч. МУДБЭТеатр, ҮЭСТОрдон, Дорноговь аймгийн Энергийн төв, Хамарын хийд Дорноговь аймгийн Энергийн төв, Хамарын хийд, ХIII-р зуун жуулчны баазад  зохион байгуулсан. /хөтлөх найруулагчаар/
·        2015,2017 онд Дорноговь аймгийн Энергийн төв, Хамарын хийдэд зохион байгуулагдсан “ МОНГОЛЫН СОНГОДОГ ӨВ” Үндэсний урлагийн тоглолт хөтлөх найруулагч.
·        2018, 2019 онд БНХАУ-аас Монгол улсад суугаа элчин сайдын яам, Улаанбаатар хотын соёлын төвийн зохион байгуулсан “НЭГ БҮС – НЭГ ЗАМ” Дипломат 70 жилийн ойн “ЦАГААН САР” тоглолтуудад найруулагчаар.
·        2019 он 11-23 Дуучин Лувсангомбын Чулуунбаатар “LIVE CONCERT” –д хөтлөх найруулагчаар.
НОМ ЭМХЭТГЭЛ
"Айсуй хүлгийн төвөргөөн" № 1,2 хөгжмийн зохиолч Р.Бат-Эрдэнийн бүтээлийн эмхэтгэл
"Монголын сайхан орон" № 1,2 Монгол үндэстэн, ястаны дуу хөгжмийн зохиолч Р.Бат-Эрдэнийн найруулга, Үндэсний хөгжимд зориулсан бүтээлийн эмхэтгэл
ЦОМОГ
"Монголын сайхан орон" цомог, DVD
"Тайгад дуурсах хэнгэрэгийн дуун" цомог DVD
"Айсуй хүлгийн төвөргөөн" цомог
Диего Марадона
Диего Армандо Марадона (Diego Armando Maradona, 1960 оны аравдугаар сарын 30-нд Буэнос-Айрес хотод төрж, 2020 оны арваннэгдүгээр сарын 25-нд Буэнос-Айрес хотод өнгөрсөн) Аргентины довтлогч, хагас хамгаалагч зэргийн байрлалд тоглодог байсан хөлбөмбөгчин. «Архентинос Хуниорс», «Бока Хуниорс», «Барселона», «Наполи», «Севилья» и «Ньюэллс Олд Бойз» зэрэг багуудад тоглож байсан. Тэрээр Аргентины шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд 91 удаа тоглож 34 бөмбөг хийсэн байна.
1986 оны Дэлхийн аврага, 1990 оны Дэлхийн дэд аврага. Дэлхийн аврага шалгаруулах тэмцээнд 4 удаа оролцсон. 1986 оны дэлхийн аврагын шилдэг тоглогч. 1979, 1980 онуудын Өмнөд Америкийн шилдэг тоглогч. «Бока Хуниорс» багт Аргентины нэг удаагийн аврага. «Наполи» багт тоглож Италийн хоёр удаагийн аврага болж байжээ.
2008-2010 онуудад Аргентины хөл бөмбөгийн шигшээ багын дасгалжуулагчаар ажилласан.
Холбоос
Ангилал:Аргентины шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Архентинос Хуниорс багийн тоглогч Ангилал:Бока Хуниорс багийн тоглогч Ангилал:Барселона багийн тоглогч Ангилал:Наполи багийн тоглогч Ангилал:Ньюэллс Олд Бойз багийн тоглогч Ангилал:Севилья багийн тоглогч Ангилал:Аргентины хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга Ангилал:Аргентины хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Өмнөд Америкийн оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:Аргентины оны шилдэг хөлбөмбөгчин Ангилал:Аргентины оны шилдэг тамирчин Ангилал:Аргентины хөлбөмбөгийн шигшээ багийн дасгалжуулагч Ангилал:Сэргээшийн тохиолдол хөлбөмбөгт Ангилал:Сэргээш Аргентинд Ангилал:Яллагдсан хүн Ангилал:Аргентинчууд Ангилал:1960 онд төрсөн Ангилал:2020 онд өнгөрсөн
Аз ойрхон
«Аз ойрхон» — 2010 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
2018 оны Баянхонгор аймгийн наадам
Тулгар төрийн 2227 жилийн ой, Их Монгол улс байгуулагдсаны 812 жилийн ой, Ардын хувьсгалын 97 жилийн ой, Баянхонгор аймаг үүсэн байгуулагдсаны 77 жилийн ойн үндэсний их баяр наадмын (2018 оны 07 сарын 10,11) хүчит бөхийн барилдаанд улс, аймаг, сумын цолтой хүчит 256 бөх барилдлаа.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын начин Б.Баянжаргал, аймгийн хурц арслан Л.Жанцандорж, аймгийн арслан М.Отгонням, Б.Баянмөнх, Ч.Баасанбат, Д.Энхбат, Давж.Батбаяр нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
Зургаагийн даваа
Долоогийн даваа
Наймын даваа
#
Николай Викторович Павлов
Николай Викторович Павлов (1948 оны 6 дугаар сарын 8-нд төрсөн) - Зөвлөлтийн, Оросын дипломат. Монгол хэлтэй.
Дунд сургуулиа төгсөөд Зөвлөлтийн анхны хэсэг оюутны хамт Монгол Улсын Их Сургуульд суралцсан.
1973 онд М.Ломоносовын нэрэмжит Москвагийн Их сургуулийн дэргэдэх Ази, Африкийн дээд сургууль төгссөн.
1979 оноос дипломат албанд ажилласан.
Монгол улсад сууж байсан анхны монгол хэлтэй мэргэжлийн дипломатч Элчин сайд. 2004 онд Онц өгөөд Бүрэн Эрхт Элчин сайд цол хүртсэн.
Эхнэр, охин, хүүтэй.
Ангилал:Оросын дипломатч Ангилал:Монгол дахь Оросын элчин сайд Ангилал:1948 онд төрсөн
Модон могой
« Модон могой » — 1991 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Зүрх зогсохгүй
«Зүрх зогсохгүй» — 2014 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн адал явдалт уран сайхны кино.
Харжол
Харжол буюу Минхуй эрхэм татвар (1609-1641)  нь Чин гүрний Дээд эрдэмт хааны татвар эм. Хорчины Зайсанбөх бэйлийн охин. Бумбутай хатны эгч. Дээд эрдэмт хааны 8-р агийг төрүүлсэн. 1634 оны 12 сарын 6-ны өдөр хааны бага хатан болсон.
Намтар
Харжол хэмээх нэр нь манж хэлээр хаш гэсэн утгатай. Бас заримдаа нэрийг нь Хайланьжу гэдэг байв. 1634 онд 25 насандаа манжийн хааны татвар эм болсон. 1636 оны 8 сард Гуаньжю ордны Чэн татварт өргөмжлөгдөж, авга эгч Шяодуаньвэнь хатнаас нэг зэрэг доогуурт эрэмблэгдэв. 1637 оны 8 сарын 27 нд Дээд эрдэмт хааны 8-р агийг төрүүлсэн. Гэвч хөвгүүн нь 1638 оны 3 сарын 13 нд өвчнөөр нас барсан. 1641 оны 10 сарын 22 нд Гуаньжю ордонд өвчнөөр нас барсан. Түүнийг өөд болсныг сонссон эзэн хаан Мин улстай хийж байсан дайнаа зогсоож, нийслэл хот руу яаран очтол өөд болсонд харамссан тухай Чин ши гао-д тэмдэглэжээ. Хааны зарлигаар Минхуй юаньфэй хэмээн өргөмжлөв.
Цол
Ангилал:1609 онд төрсөн Ангилал:1641 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Манжийн үеийн Монгол
Модон могой
Агуулга
Энэ кино нь охид, хөвгүүдийн үерхэл нөхөрлөлийг харуулсан ёс суртахууны сэдэвт кино. Зусланд амарч байсан Тулгаа хийгээгүй хэргийнхээ төлөө, үерхдэг охиныхоо өмнөөс шийтгэл хүлээж буруутгагдан зуслангаас хөөгдөнө. Үүнд найз охин нь ихэд шаналж явсны эцэст олны өмнө бүх хэргээ хүлээхээр шийдэн бүх үнэнээ дэлгэж Тулгаагийн буруугүйг нотолж байгаа тухай өгүүлнэ. .
Эх сурвалж
Ангилал:1991 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Жилун
Жилун (基隆市, Keelung) — Тайвань орны Тайвань мужийн харьяа хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Далайн боомттой суурин Ангилал:Тайвань арлын суурин Ангилал:Тайванийн тойроггүй хот Ангилал:Тайвань аймгийн суурин
Хишилиг
Хишилиг дархан бол Их Монгол Улсын мянгатын ноён, Чингис хааны зарлигаар Бадайн хамт дархлагдсан ноён юм. Тэрбээр Уряут-Килингут овогтон. Өмнө нь Хэрэйдийн Их Чэрэн ноёны адуучин байсан. 1203 онд Тэмүүжин ханыг Тоорил хан, нялх Сэнгүм нар багалзуур ид гэж урих замд нь түүний эсрэг хуйвалдаан зохиогдож байгааг адуучин Бадайн хамт хэл хүргэж, тус хүргэсэн нэгэн юм.
ЗХУ-ын Улсыг Аюулаас хамгаалах хорооны Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын тэргүүн нар
ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалах хорооны албан ёсоор БНМАУ-д сууж байсан төлөөлөгчийн газрын тэргүүн нар.
1. АНДРЕЕВ Петр Ефимович (1954 оны 3 сар – 1955 оны 5 сар), ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалахын хурандаа;
2. ХАРИТОНОВ Михаил Петрович (1956 оны 1 сар–1959 оны 4 сар), ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалахын хурандаа;
Хишилиг
Товч
гээд Чингис хаан бас зарлиг болруун: "Бадай, Хишилиг хоёр миний амийг аварч тус хүргэсний тул Мөнх Тэнгэрт ивээгдэж, Хэрэйд улсыг доройтуулж, өндөр сууринд хүрэв, би. Одоо ба ирээдүйд ургийн ураг хүртэл миний суурийг залгамжлагчид, энэ хоёрын хүргэсэн тусыг үүрд санаж явтугай" гэж зарлиг болов..." хэмээн Монголын нууц товчоонд өгүүлсэн байдаг.
ЗХУ-ын Улсыг Аюулаас хамгаалах хорооны Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын тэргүүн нар
3. ДОБРЫНИН Георгий Прокопьевич (1959 оны 4 сар–1962 оны 1 сар), ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалахын дэслэгч генерал;
Хишилиг
Товч
Мөн МНТ-ны 219-р зүйлд өгүүлсэн нь "... Бас "Сорхон шар, Бадай, Хишилиг та гурван дархан
ЗХУ-ын Улсыг Аюулаас хамгаалах хорооны Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын тэргүүн нар
4. НИКУЛКИН Яков Прокопьевич (1962 оны 1 сар –1968 оны 8 сар), ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалахын хошууч генерал;
Хишилиг
Товч
гэж зарлиг болов. Сорхан шар бол тайчуудын Түдэгэгийн гэрийн хүн. Бадай Хишилиг хоёр бол Чэрэнгийн адуучин хүн билээ. Одоо миний шадар хорчи (нум сум агсагч) болж, хуримд хундага дэвшүүлж, дархан эрхтэйгээр жаргаж явтугай!..." гэж зарлигдсан.
ЗХУ-ын Улсыг Аюулаас хамгаалах хорооны Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын тэргүүн нар
5. ПАСТУХОВ Федор Сергеевич (1971–1977), хурандаа, 1974 оны 5 сараас ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалахын хошууч генерал хүртсэн;
Хишилиг
Товч
Хишилиг нь дархан ноён болсноор алба татвараас чөлөөлөгдөх, ан ав, аян дайны олзоо шууд өөрөө авах, эзэн хааны өргөөнд орж гарч, хаантай хамт хурим найрт саатаж зоог хүртэх, нутаг дархлан эзэмших, эзэн хааны дэргэд шадарлан нүүр тулж ярилцан, үзэл бодлоо илэрхийлэх эрхтэй болжээ.
ЗХУ-ын Улсыг Аюулаас хамгаалах хорооны Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын тэргүүн нар
6. ЛИТВИНОВ Н. (1977–1983), ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалахын хошууч генерал;
Хишилиг
Үр удам
Түүний удмын дотроос хамгийн алдартай нь жич хүү нь Юань Улсын зүүн гарын чинсан Хархасун юм. Хархасун нь Өлзийт хааныг нас барсны дараа Хайсан ванг Монголын хаан болгосон хүчирхэг нэгэн байсан. Хархасун нь Тогоон гэх нэгэн хүүтэй байсан.
ЗХУ-ын Улсыг Аюулаас хамгаалах хорооны Монгол дахь төлөөлөгчийн газрын тэргүүн нар
7. РАДЧЕНКО Всеволод Кузьмич (1983–1987), ЗХУ-ын Аюулаас хамгаалахын хошууч генерал;
8. СОЦКОВ Лев Филиппович (1987 – 1991) ЗХУ-ын Гадаад тагнуулын байгууллагын хошууч генерал.
Литл Рок
Литл Рок (Little Rock) нь 200.000 оршин суугчтай (мэдээ: 2016 оны АНУ-ын хүн амын тооллогын товчооны дүн), Америкийн Нэгдсэн Улсын Арканзас Муж Улсын нийслэл бөгөөд Пьюласки тойргийн захиргааны төв хот юм. Литл Рокийн парламентын барилга нь Вашингтон хот дахь АНУ-ын Капитолын жижигрүүлсэн хуулбар болно.
Газар зүй
Литл Рок нь Арканзас голын өмнөд эрэг дээр оршдог. Тус голын цутгалууд болох Фурш Крик ба Рок Крик мөн хот дундуур урсан өнгөрдөг. Хотын баруун хэсэг нь Уошитогийн нурууны бэлд оршино. Хотын баруун хойд талд Пиннэкл уул ба Маумелл нуур орших ба уг нуураас хотын ундны усыг нийлүүлдэг. Арканзас голын хойд талд Норт Литл Рок хот бий.
Өмнөх түүх ба хотын үүсэл
Литл Рок хотын түүх 1722 онд Францын аялагч Бенар де ла Харпын барьсан худалдааны цэгээс эхэлдэг. Хотын нэр нь Арканзас голын өмнөд эрэг дээрх жижигхэн чулуун тогтцоос гаралтай ба энэ чулуун тогтцын ёроолд уг худалдааны цэгийг анх байгуулжээ. Де ла Харп энэхүү чулуун тогтцыг La Petite Roche (монголоор: жижигхэн чулуу, англиар: little rock) хэмээн нэрлэв. Энэ үед Куапо индианчууд бас энэ нутагт амьдарч байв. 1812 онд үслэг амьтан агнадаг анчин Уильям Льюс Литл Рокийн дэргэд өөрийн байшингаа барьсан нь суурин бий болох эхлэл болжээ. 1820 онд тус хотын газрын зургийг гаргав. 1821 онд Литл Рок Арканзас нутаг дэвсгэрийн нийслэл гэсэн статустай болсон ба энэхүү нутаг дэвсгэр нь түүнээс хоёр жилийн өмнө байгуулагдсан ажээ. Үүнээс хойш арван жилийн дараа Литл Рок хот гэж нэрлэгдэх эрхтэй болов.
19-р зууны түүх
1833 онд нутгийн капитолыг (Territorial Capitol) барьж эхлэн, 1842 онд барьж дуусгасан бөгөөд 1911 оныг хүртэл Улсын Капитолоор (State Capitol) ашиглав. 1836 онд Арканзасыг албан ёсоор 25 дахь Муж Улс болгон, Литл Рок нь түүний нийслэл болжээ. 1861 онд Арканзас Америкийн Холбооны Улсад (Confederate States of America, CSA) элсэн орсон ба үүний дараахан иргэний дайн гарч, 1863 онд Холбоотны Армид (ихэнх нь АНУ-ын умард талын муж улсууд) эзлэгдэж байв.
20-р зууны түүх
1911 онд өнөөгийн Улсын Капитолын барилгыг барьж дуусгасан аж. Хотын хаяа залган оршиж байсан Пьюласки Хайтс гэх нэртэй сууринтай 1916 онд нэгдсэнээр Литл Рок баруун зүгт тасралтгүй өргөжин тэлсээр байлаа. 1957 болон 1958 онуудад Литл Рокт арьс өнгөний үзэлтэй холбоотой томоохон үймээн гарав. Литл Рокийн Ес (Little Rock Nine) гэх нэрээр алдаршсан есөн афроамерик сурагч 1957 онд Литл Рокийн Төв Ахлах Сургуульд сурах үндсэн эрхээ эдлэх эрхтэй хэмээн шаардлага гаргажээ. Үндэсний Гвард эдгээр сурагчдыг тус ахлах сургуульд бүртгүүлэх гэсэн эхний оролдлогод нь саад болов. Үүнээс шалтгаалан хар ба цагаан арьстнуудын хооронд хүчтэй мөргөлдөөн гарсан тул Холбооны Засгийн Газар нөхцөл байдлыг намжаахаар армийг татан оролцуулав. Энэ үймээнээс шалтгаалан хотын амбан захирагч Литл Рокийн гурван ахлах сургуулийг гурвууланг нь нэг жилийн турш хаасан байдаг.
1978 онд Билл Клинтон 32 насандаа Арканзас Муж Улсын хамгийн залуу амбан захирагчаар сонгогдсон бөгөөд үүнээс хойш 14 жилийн дараа мөн муж улсаас хамгийн анх АНУ-ын ерөнхийлөгчөөр сонгогдсон улс төрч болжээ.
21-р зууны түүх
2004 онд Литл Рокт Жорж Буш, Жорж Х. У. Буш, Жимми Картер нар Уильям Ж. Клинтон Ерөнхийлөгчийн Төв энд Паркийн барилгын нээлтэд өөрсдийн биеэр хүрэлцэн ирж оролцов.
Хамтрагч хотууд
Литл Рок нь дараах хотуудтай ах дүүгийн барилдлагатай хамтран ажилладаг:
Эшлэл
Ангилал:АНУ-ын муж улсын нийслэл Ангилал:АНУ-ын хот Ангилал:Арканзасын тойргийн төв Ангилал:Арканзасын суурин Ангилал:Хойд Америкийн суурин Ангилал:АНУ-ын их сургуулийн хот Ангилал:Арканзас голын суурин Ангилал:1821 онд үүсгэн байгуулагдсан
Саратов муж
Саратов муж (Саратовская область) нь Оросын Холбооны Улсын Ижил Мөрний Холбооны тойрогт харьяалагддаг муж юм.
Эш холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж
Альтинг
Альтинг (исл. Alþingi; шууд утгаар 'бүх нийтийн хурал') — нь Исланд улсын үндэсний парламент юм. Энэ нь дэлхийн хамгийн анхны парламент гэгддэг. Альтинг нь 930 онд Þingvellir ("хурлын талбай") дээр байгуулагдсан бөгөөд дараа нь тус улсын нийслэл Рейкьявик хот зүүн тийш 45 км-ийн зайд байгуулагдсан. 1262 онд Исланд Норвеги улстай нэгдсэний дараа ч Альтинг 1800 он хүртэл Þingvellir-т үргэлжлүүлэн хуралдаж байсан. Энэ нь 1844 онд сэргээгдсэн бөгөөд тэр үеэс хойш Рейкьявикт хуралдаж байна. Одоогийн парламентын барилга болох Alþingishús нь 1881 онд баригдсан. Нэг танхимтай парламент нь 63 гишүүнтэй бөгөөд дөрвөн жил тутамд намын жагсаалтаар пропорционал системээр сонгогддог. Одоогийн даргаар Стейнгримюр Йоуханн Сигфуссон ажиллаж байна.
Тэнгэрийн сахил
« Тэнгэрийн сахил » — 1991 онд бүтсэн Монголын уран сайхны кино.
Ангилал:1991 оны кино Ангилал:20-р зууны монгол кино Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:Монгол кинонууд
Самаагийн Гомбожав
Самаагийн Гомбожав ( 1902 онд Сэцэн хан аймгийн Харцага чин вангийн хошууны нутаг буюу өнөөгийн Хэнтий аймгийн Баян-Овоо суманд төрсөн- 1982 онд Улаанбаатар хотод нас барсан)- Гандантэгчэнлин хийдийн анхны хамба лам, Монголын бурхан шашны их сургуулийг үндэслэн байгуулагч, Азийн буддистуудын Энх тайвны бага хурлын Ерөнхийлөгч, Номч мэргэн цолтон.
Намтар
Тэрээр 5 настайдаа нутгийн маарамба лам Ваанжилаар төвд ном заалгаж 1909 оноос хошууны хийдэд шавилан сууж, 1912-1937 он хүртэл Их хүрээний Өрлүүдийн аймагт аймаглан Идгаачойнзинлин дацанд сууж буддын гүн ухааны номонд суралцаж эхэлжээ. 1935 онд Идгаачойнзинлин дацанд “Чойрын таван боть” хэмээх гүн ухаанаар гавж мяндаг цол хамгаалжээ. 1935 онд гавж болсний дараагаар Эрдэнэпэл, Загд, Ренчэнхорлоо, Шадав, нарын зэрэг лам нартай хамтран "Лам нарын сэтгүүл"-ийг гаргах тухай Засгийн Газарт өргөдөл гаргаж байв. 1936 оны зургаа дугаар сард хэвлэгдэн гарсан "Лам нарын сэтгүүл"-ийн анхны  дугаарт "1936 оны дөрөв дүгээр сарын хорины өдөр Ардын Сайд Нарын Зөвлөлийн Ерөнхий Сайдаас гаргасан 51-р тушаалаар Улаанбаатар хотын Гандан хүрээний Загд, Эрдэнэпэл, Шадав нарын зэрэг 26 лам нар гарын үсэг зурж Засгийн Газарт оруулсан өргөдөлийг анхааран үзэж Лам нарын сэтгүүлийг гаргах болсон байна. Гомбожав хамба Лам нарын сэтгүүлийг анх гаргаж эхэлсэн 1936 оноос идвэхтэй оролцож зарим нэг дугааруудад өгүүлэл бичиж байв.
1939 – 1950 онд модны артель, авто нефтийн хэрэг эрхлэх газар хариуцлагатай алба хашиж байгаад 1951 – 1960 онд Шинжлэх ухааны хүрээлэн, Төв номын сангийн төвд номын фондын эрхлэгчээр ажиллангаа МУИС-д төвд хэл зааж, шашны тухай лекц уншдаг байв.
1960 онд Гандантэгчэнлин хийдийн тэргүүн хамба ламаар өргөмжлөгдөж, 1961 онд Гандантэгчэнлин хийдийн тэргүүлэгчдийн хурлаар “Номч мэргэн цол”-оор шагнагджээ. Монголын шашны түүхийн алдарт зохиол "Дармадалайн хор чойнжүн"-г орчуулсан юм. 1966 онд номын гэрийн лам нарын бүтээл "Дармабада"-г эрхлэн хэвлүүлжээ.
1970 онд Монголын шашны дээд сургуулийг үндэслэн байгуулж тус сургуулийн эхний гурван зиндааны оюутнуудад Бурханы шашны түүхийн хичээлийг заадаг байсан чингэхдээ "Хорчойнжүн" хэмээх номын дагуу хичээлээ заадаг байжээ.
Мөн 1970 онд Улаанбаатар төвтэй “Азийн буддистуудын Энх тайвны бага хурал” хэмээх Олон улсын байгууллага бий болж ерөнхийлөгчөөр нь С.Гомбожавыг сонгож байжээ. Тэрбээр 20 гаруй олон улсын хурал, НҮБ-ын чуулганд хүртэл оролцон илтгэл тавьж дэлхийн буддистуудын дунд нэр алдрыг олж, 1979 онд XIY Далай ламыг анх удаа Монголд урьж ирүүлжээ.
Мөн онд Унгар улсын ШУА-ийн “Норж До Чоне”-гийн хүндэт шагналыг хүртсэн бол 70 насны ойгоороо “Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон”-гоор шагнагдсан байна. Тэрбээр Гандантэгчэнлин хийдийн хамба ламаар 20 жил ажиллаж байгаад 80 насандаа таалал төгсчээ.
Эдүгээ С.Гомбожав агсаны хүй цөглөсөн газарт “Аялал жуулчлалын цогцолбор” байгуулж шашны аялал жуулчлал хөгжүүлэхээр зорьж байгаа аж. Тус газар 110 жилийн ойгоор нь дурсгалын хөшөө байгуулан овоо босгожээ.
Ангилал:Монголчууд
Өгүүллэг
Өгүүллэг нь хэмжээний хувьд роман туужаас бага дүрслэгдэхүүнээ үзээлэхдээ хүний амьдралын нэгэн сод үйл явдал, учрал, зурвасхан агшнаар хүмүүсийн хоорондын харилцаа хүн чанар, сэтгэлийг нээж үзүүлэх чадвартай үргэлжилсэн зохиолын нэгэн төрөл зүйл.
Ангилал:Түүхийн боловсрол
Монголын бурхан шашны их сургууль
Монголын Бурхан Шашны Их сургууль нь Монголын Бурхан Шашны Төвийн тэргүүн хамба лам, номч мэргэн гавж агсан Самаагийн Гомбожав (1900-1900), ЗХУ-ын Буриадын бандида хамба агсан Гомбоев Жамбалдорж (1900-1900) нарын санаачлагаар Монголын Бурханы Шашны Төв Гандантэгчэнлин хийдийн дэргэд Шашны дээд сургууль нэртэйгээр анх 1970 онд байгуулагджээ.
1924 оноос Монголд Коммунист дэглэм тогтож улмаар 1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн үед олон арван мянган эрдэмтэн лам хуврагууд амь насаа алдаж, зуун зуун жилийн туршид уламжлагдан хөгжсөн бурханы шашны агуу өв соёл устаж, нэр төдий болсон авч сайн ерөөл, буяны хүчээр Гандантэгчэнлин хийд 1944 онд Мөргөлийн дуган нэртэйгээр дахин нээгдэж, тухайн коммунист нийгмийн хатуу хараа хяналтын дор хурал номын үйл ажиллагаагаа явуулж байсан цорын ганц хийд байсан. Гандантэгчэнлин хийдэд газар, газрын олон эрдэмтэн мэргэд, нандин бурхан шүтээн, ховор ном судрууд цугларсны зэрэгцээ Өвөр Монголоос Дорнод аймагт Үзэмчин, Баргын хурал, Сүхбаатар аймагт Хуучидын хурал, Дорноговь аймгийн Хар айраг, Нүдэнд Балдан засгийн хошуу, Мэргэн вангийн хошуудын хурал, Ховдын Булган суманд Торгуудын хурал зэрэг нь нүүн ирээд тус хийдэд нэгдсэн.
Монголын Бурханы Шашинтны Төв Гандантэгчэнлин хийд нь Цогчэн хурал, Дашчойнпэл, Гунгаачойлин, Идгаачойнзинлин, Жанрайсиг дацан, Дүйнхор дацан, Жүд дацан, Манба дацан, Бадам Ёго дацан, Бурханы Шашны дээд Сургууль, шашны сургалттай дунд сургууль, Цогчэн сургууль, “Төгс баясгалангийн гэгээ” хүүхдийн цэцэрлэг зэрэг салбаруудаар уламжлалт бурханы шашны болон орчин цагийн мэдлэг, боловсрол, уншлага, зан үйл гэх мэт олон талт шавхагдашгүй өв соёлоо өвлүүлэн эзэмшүүлж байна.
Тус их сургууль нь 1970 онд байгуулагдсан цагаасаа хойш 20 гаруй удаагийн төгсөлт хийж Бурханы шашны дээд боловсролтой олон зуун лам нарыг төрүүлэн гаргасан байна. Буддын гүн ухаан судлаач, Эм зурхай судлаач, Шүтээн урлаач, Түвд хэл судлаач, Уншлага, зан үйл судлаач зэрэг мэргэжлээр бакалавр, магистрын сургалт явуулдаг бөгөөд Буриад, Тува, Халимаг зэрэг улсуудаас оюутнууд ирж суралцдаг.
Монгол Улсын Засгийн Газраас 1995 онд тус сургуулийг Монголын шашин соёлын нэрт зүтгэлтэн, соён гийгүүлэгч “ӨНДӨР ГЭГЭЭН ЗАНАБАЗАР”-ын нэрэмжит болгов.
Түүхэн товчоон
1970 оны 9-р сард. Элссэн орсон Буриад, Монголын 30 оюутан, Төвд хэлний цагаан толгой зааснаар гучин оюутантай дөрвөн багштай хичээлээ эхлэж байв.
1995 он Монгол улсын ерөнхийлөгчийн зарлигаар Өндөр Гэгээн Занабазарын нэрэмжит болгов.
1995 он 25 жилийн ойн ёслолын арга хэмжээнд морилон ирсэн Дээрхий гэгээн 14-р Далай лам Данзанжамцад тус сургуулийн хүндэт доктор цол олгов.
1996 он Тус сургууль нь кредит системд шилжиж, мэргэжилийн чиглэлээр элсэлт авч эхлэв.
2000 он Тус сургуулийн З0 жилийн ой тохиов.
2004 он Уламжлалт Эм-зурхай судлалын анхны анги төгсөлтөө хийв.
Америк мөрөөдөл
Америк мөрөөдөл (American Dream) гэдэг бол Америкийн Нэгдсэн Улсын үндэсний ижилслийн суурь ойлголтын нэг бөгөөд нийтлэг үнэт зүйлийн биелэл юм. Америк мөрөөдөл гэсэн ойлголтыг тодорхойлсон, нийтээр хүлээн зөвшөөрсөн тодорхойлолт байхгүй бөгөөд нарийн ойлголт нь цаг үеийг дагаад хувьссаар байгаа боловч ерөнхий ойлголт нь эрх тэгш боломж болон нийгмийн давхарга хооронд шилжин хөрвөх чадвар юм. Өөрөөр хэлбэл, гол санаа нь хүн болгон эрх тэгш байх боломжтой бөгөөд арьс өнгө, хүйс, үндэсний болон нийгмийн гарал, өмч хөрөнгө, төрсөн байдлаас үл хамааран өөрөө л хичээвэл юу ч хийж, ямар ч амжилтад хүрч, өөрийн болон үр хүүхдийн амьжиргааны түвшнийг дээшлүүлэх боломжтой гэсэн санаа юм.
Монголын бурхан шашны их сургууль
Түүхэн товчоон
2005 он Төвд-Санскрит хэл судлалын анги анхны төгсөлтөө хийлээ.
Америк мөрөөдөл
XIX зуун
“Америк мөрөөдөл” гэдэг нэр томьёо 1931 онд буюу дэлхийн Их хямралын дундуур анх дэлгэрч алдаршсан ч ерөнхий ойлголт нь АНУ-ын түүхийн турш үндэсний ялгарлын нэг онцлог хэвээр байсаар байна. Нарийн ойлголт нь түүхээр хувьссаар байна. XIX зуунд улсын нутаг дэвгэрийн барууншаа  өргөжүүлэлт, хил хязгаарын амьдрал амьжиргааг (жишээ нь 1849 оны Калифорнийн алтны халуурал) тодотгосон байна. XIX зууны сүүлээс XX зууны эх хүртэл буюу АНУ-ын “Алтан эрин үе”-д эдийн засгийн хурдацтай хөгжил, үйлдвэржүүлэлттэй зэрэгцэн нийгмийн тэгш бус байдал, төрийн авлига асар их нэмэгдэхэд, эрх баригчид, нөлөө бүхий том хөрөнгөтөн нар “туг ч барина, тугал ч хариулна”-ын үлгэр домог тарааж, олигархи болон хязгааргүй хэтэрсэн капиталист нийгэм эдийн засгийн тогтолцоог ард түмэндээ хүлээлгэн зөвшөөрүүлсэн байна.
Монголын бурхан шашны их сургууль
Түүхэн товчоон
2006 он Төвдийн сангийн тэтгэглэгээр Төвд хэл судлалын ангид арван найман эмэгтэй оюутан элсүүлж төгсгөв.
Монгол-Тайландын харилцаа
Монгол-Тайландын харилцаа олон зуун жилийн түүхтэй. Орчин үед 1974 оны 3-р сарын 5-нд хоёр улс анх дипломат харилцаа тогтоосон байна. Манай улс ЭСЯ-аа Бангкокт 2000 оны 2 дугаар сард нээсэн, Тайландын тал манай улсыг Бээжин дэх ЭСЯ-наасаа хавсардаг байна.
Америк мөрөөдөл
XX зуун
XX зууны иргэний хөдөлгөөн, нийгмийн тэмцэгч нар “Америк мөрөөдөл”-ийн бэлгэдлийг ашиглаж цөөнхийн эрх, тэгш боломжийн төлөө тэмцсэн юм. XX зууны эхэнд нийгмийн тэмцэгчид нь хэтэрсэн үйлдвэржүүлэлт, зохицуулалтгүй зах зээлийн эдийн засгийн бий болгосон тэгш бус байдлын эсрэг иргэний хөдөлгөөн зохион байгуулж байв. Дэлхийн их хямралын дунд АНУ-ын төр засаг Америк мөрөөдлийг хангах гэж эдийн засгийн урамшуулал, нийгмийн халамжийн хөтөлбөрүүдийг зөвтгөж байсан. Жараад оны арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах үзлийн эсрэг тэмцэгчид нь Америк мөрөөдлийг хүн бүрд хүргэх ёстой гэж уриалан хар арьстнуудын эрх тэгш боломжийн төлөө тэмцэж байсан байна.
Монголын бурхан шашны их сургууль
Түүхэн товчоон
2007 он Төвд-Англи хэл судлалын анги анхны төгсөлтөө хийв.
Америк мөрөөдөл
Олон нийтийн санаа бодол
Судалгаагаар сүүлийн жилүүдэд АНУ-ын олон нийтийн Америк мөрөөдөлд итгэх найдвар, итгэл итгэмшил багасаж байна.
Монгол-Тайландын харилцаа
Монгол Улсаас Тайландын Хаант Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд А.Төмөр 2020 оны 10 дугаар сарын 26-ны өдөр Тайландын Хаант Улсын Цог жавхлант хаан  Маха Вачиралонгкорн Пра Вачираклаочаоюхуа-д Итгэмжлэх жуух бичгээ өргөн барьсан.
Америк мөрөөдөл
Соёл, урлаг
Америк мөрөөдөл бодит амьдралд биелдэг эсэх нь АНУ-ын элит болон массын соёл, урлагийн мөнхийн сэдвийн нэг.
Монголын бурхан шашны их сургууль
Цогчэн сургууль:
Монголын Бурхан Шашны их Сургуулийн харъяа бөгөөд 1992 онд Гандантэгчэнлин хийдийн лам Б.Эрдэнэхүү Гандан хийд болон хөдөө орон нутгийн хийдүүдийн залгамж лам нарыг бэлтгэх зорилготой байгуулжээ. Тус сургууль нь дөрвөн жилийн хугацаанд суралцагчдад хурлын уншлага, ая дан, балин тахил, жаяг дүлба болон зарим ерөнхий боловсролын хичээлийн мэдлэгийг олгодог бөгөөд анх байгуулагдсан цагаас өнөөг хүртэл олон анги төгсгөөд байна.
Шашны сургалттай 112-р дунд сургууль:
1990 онд Бурхан шашныг хөгжүүлэхэд мэдлэг боловсролтой залгамж үе бэлдэх, Бурханы шашны уламжлалт ёс заншил, энэрэнгүй сургаалийг хойч үедээ уламжлуулан үлдээх зорилготойгоор тус их сургуулийн салбар болгон байгуулжээ. Энэ сургуулийн онцлог нь Бурхан шашны сургалтыг ерөнхий боловсролын сургалттай хослуулан заадагт оршдог бөгөөд тус дунд сургуульд Өндөр Гэгээн Занабазарын нэрэмжит Бурхан Шашны Их сургуулийн болон Улсын Боловсролын Их сургуулийг төгссөн багш нар хичээл ном зааж байна. Тус сургууль нь төгсөгчиддөө бүрэн дунд боловсролын гэрчилгээ олгодог. Эдгээр сургуулийн төгсөгчид нь хөдөө орон нутаг болон бүх хийдүүдэд ажиллаж байна.
Монгол-Тайландын харилцаа
Дээд, өндөр хэмжээний харилцан айлчлалууд
Монголын талаас:
Эдийн засгийн харилцаа, хамтын ажиллагаа
Монгол Улс Тайландад молибдений хүдэр /63 %/ жонш /6 %/, тээврийн хэрэгслийн зарим эд анги /4.6 %/, экспортолж, Тайландаас элсэн чихэр /47 %/, цагаан будаа, цаас болон картон /6.9 %/, хөнгөн тэрэг, ачааны тэрэг /7.0 %/ зэргийг импортолдог байна.
“Бумрунград” олон улсын эмнэлэг “Улаанбаатар Сонгдо” эмнэлэгтэй  хамтран ажиллах гэрээ байгуулан ажиллаж байна. 2014 онд 62,5 сая  ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийж, тус эмнэлгийн удирдлага, зохион   байгуулалтын менежментийг шинэчлэх,  үйлчилгээг олон улсын стандартад   хүргэх, эмнэлгийн орчин үеийн техник, технологи нийлүүлэх, эмч   мэргэжилтнийг давтан сургах үйл ажиллагааг эхлүүлээд байна. 2016 оны  байдлаар “Бумрунград” олон улсын эмнэлэг Монголд нийт 250 сая   ам.долларын хөрөнгө оруулалт хийсэн.
Монголын “Хүннү Эйр” компани 2013-2014 онд Улаанбаатар-Банкок-Улаанбаатар чиглэлд долоо хоногт 1-2 удаа шууд нислэг хийж байсан бөгөөд Тайландын дотоод байдал, зорчигчдын тоо хангалтгүй байсан зэргээс шалтгаалан 2014 оны 6 дугаар сараас шууд нислэгээ зогсоосон. Өвлийн улиралд МИАТ компани чартерийн шууд нислэг хийж байгаа.
2016 оны 12 дугаар сард ТАЙКА-тай хамтран хэрэгжүүлэх “Тайланд,  Монголын хөгжлийн хамтын ажиллагааны 2017-2018 оны хөтөлбөр”-ийг   тохиролцож, үүнд эдийн засгийн хөгжлийн чиглэлээр 7, эрүүл мэндийн   чиглэлээр 5, аялал жуулчлалын чиглэлээр 2, хүний нөөцийн хөгжлийн   чиглэлээр 4 сургалт тус тус зохион байгуулахаар тусгаад байна.
Парламент хоорондын харилцаа
Тайландын парламент-Үндэсний Ассамблейд Тайланд-Монголын Парламентын найрамдлын бүлэг 2019 оны 11 дүгээр сарын 29-ны  өдөр шинээр байгуулагдсан. Тус бүлгийн даргаар Сенатын гишүүн ноён Анусак Конгмалай сонгогдсон.
Монгол улсаас Тайландын Хаант улсад суусан Элчин сайд нар
1992-1996 онд Т.Төмөрхүлэг
1997-2001 онд Лувсандоржийн Баярт
2004-2008 онд Яйчилын Батсуурь
2009-2016 онд
2016-2020 онд Төмөрхүлэгийн Төгсбилгүүн
2020 оноос Амарсанаагийн Төмөр Ангилал:Монгол-Тайландын харилцаа
Валентин Гафт
Валентин Иосифович Гафт (1935 оны 9 дүгээр сарын 2-нд Москва хотод төрсөн- 2020 оны 12 дугаар сарын 12-нд Москва мужийн Жаворонки тосгонд нас барсан) -Зөвлөлтийн, оросын театр, киноны жүжигчин, театрын найруулагч, яруу найрагч, зохиолч, ЗХУ-ын Ардын жүжигчин (1984).
Намтар
Валентин Гафт нь Москва хотод 1935 оны 9 дүгээр сарын 2-нд Чернигов мужаас ирсэн еврей гэр бүлд төржээ. Түүний эцэг -Иосиф Рувимович Гафт (1906—1969), Полтав мужийн Семёновка тосгоноос гаралтай (Полтавской губернии), 3 дугаар зэргийн цэргийн хуульч (хууль зүйн ахмад), Эх орны дайнд оролцогч, дайны дараа Хуулийн зөвлөлгөө өгөх газар өмгөөлөгчөөр ажилдаг байсан. Эх нь- Гита Давыдовна Гафт (1908—1993), гэрийн эзэгтэй.
1957 онд МХАТ буюу Москвагийн Урлагийн Академик Театрын сургуулийг В.О.Топорковын удирдлага дор төгссөн байна.
Хэд хэдэн Театрт ажиллаж байгаад 1969 онд Москвагийн «Современник» театрын жүжигчин болжээ.
Валентин Гафт нийтдээ киноны 123 роль бүтээж, театрын 48 дүрд тоголсон байна.
2015 онд гарсан "Цөллөг дахь эрх чөлөө" Далай ламын намтарыг орос хэлээр дуу оруулсан.
2020 оны 12-р сарын 12-нд өөрийн Москва орчмын Жаворонки тосгон дахь гэртээ жилийн өмнөх цус харвалтын улмаас нас барсан. Түүнтэй салах ёслолыг 2020 оны 12-р сарын 15-нд «Современник» театрт болжээ. Ангилал:Зөвлөлтийн зохиолч Ангилал:Зөвлөлтийн яруу найрагч Ангилал:Оросын кино жүжигчин Ангилал:Ардын Жүжигчин (ЗХУ) Ангилал:Оросын аугаа эх орны гавьяаны одон шагналтан Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1935 онд төрсөн Ангилал:2020 онд өнгөрсөн
Андрей Симуков
Намтар
Тэрбээр 1902 оны 4-р сарын 29-нд Санкт-Петербург хотноо Дмитрий Андреевич Симуковын ууган хүү болон мэндэлжээ. Андрей Симуковын эцэг Санкт-Петербургийн Их сургуулийн түүх, хэл бичгийн сургууль төгсөөд Сангийн яаманд ажиллаж байсан бол эх Наталья Яковлена Симукова эмчийн гэр бүлээс гаралтай бөгөөд Эмэгтэйчүүдийн дээд курсэд багшаар ажилдаг байжээ.
Орос оронд гарсан 1917 оны хувьсгал, иргэний дайны үр дүнд өлсгөлөн, үгүйрэл хоосрол зэрэг элдэв учир шалтгаанаар ажил амьдралын зам нь өөрчлөгдөж эцэг нь ажилгүй болж, эхийнхээ хуримтлуулсан багахан мөнгөөр амь зогоож байв. 1918 оны өлөн зөлмөн хаврын тарчиг цагаар Германы цэрэг Петроград руу довтлоход Симуковынхон Сангийн яамныхныг дагаж Доод Новгород руу нүүжээ. Тэндээс Дмитрий Андреевич албаа хаахаар Москва орж, эхнэр Наталья Яковлевна нь хүүхдүүдийн хамтаар хадмын нутаг болох одоогийн Брянск мужийн Сигеевка тосгонд нүүн очиж эцэг Дмитрий Андреевичийн ах дүү нар нь өмч хуваахад тэднийд 10 десятин газар, хуучин шавар тагзны тал ногдсон байжээ.
1920 оны намар Андрей Москвад сурахаар одов. Москвагийн Их сургуулийн физик-математикийн салбарын байгаль шинжлэлийн ангид элсэхээр бүртгүүлсэн хэдий ч эцэст нь Цэргийн хуягт техникийн дээд сургуулийн автотехникийн дамжаанд суралцахаар болсон байна.
Андрей 1921 оны намар Ломоносовын нэрэмжит Москвагийн Их сургуулийн Механик-Цахилгаан техникийн дээд сургуульд орж шөнийн манаачаар ажиллаж гэрээр хичээл заах болжээ. Зун болгон тэрбээр тосгондоо газар тариалангийн ажилд зүтгэдэг байсан гэж охин нь эхээсээ сонсоноо дурссан байдаг.
Андрей Дмитриевич Симуков бага наснаасаа Төв Азийн үл мэдэгдэх өргөн уудам нутгаар аялахыг мөрөөддөг байсан бөгөөд тэруээр Н.М.Пржевальский, П.К.Козлов, С.Гедин нарын бүтээлүүдийг урам зоригтой амтархан уншдаг байжээ. 1923 оны хаврын нэг өдөр тэрбээр П.К.Козловын Монгол-Төвөдийн хээрийн хайгуулын ангид хүмүүс элсүүлж байгааг олж мэдээд өргөдөл өгчээ. Аяллын багт орох сонирхолтой хүн олон байсан боловч Андрей Төв Азид очсон Оросын газар зүйн нийгэмлэгийн хайгуулын ангид багтсан дөрвөн хүний ​​нэг болж чаджээ. 1913-1916 онд Монголд Оросын Ерөнхий консулоор ажиллаж байсан, Симуковын авга нь болох Александр Яковлевич Миллертэй дотно танил байсан нь нөлөөлсөн байж ч болох юм.
1923 оны 9-р сарын 26-ны өдөр ЗХУ-ын Ардын Комиссариатын санхүүжилтээр П.К.Козловын удирдсан Оросын газарзүйн нийгэмлэгийн хээрийн судалгааны анги Монгол улсын хилийн дээс алхаж, Симуков анх удаа Монгол нутагт хөл тавьсан ажээ.
1926 оны намар В.П.Козловын экспедиц эх орондоо буцахын өмнө Судар бичгийн хүрээлэн гийн эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга Жамсрангийн Цэвээн түүнийг Монголд үлдэж, тус байгууллагад ажиллах санал тавьсныг хүлээн авчээ.
А.Симуковыг монголчууд "Шар Дамдинсүрэн" гэдэг байсан.
1927 онд 24 настай А.Симуков Монгол улсын Судар бичгийн хүрээлэнгийн музей, зураг зүйн тасгийн даргаар томилогдон ажиллаж, хамгийн түрүүнд Богд хааны ордныг музей болгох ажлын анхны даалгавраа биелүүлж байжээ.
1927 оны тавдугаар сард эхнэр Мелания Алексеевна араас нь Оросоос ирж хээрийн шинжилгээний ангид ургамал цуглуулагч, гэрэл зурагчнаар ажиллах болж, тэр хоёр Монгол нутгаар хөндлөн гулд урт аяныг хамтдаа туулсан билээ.
1927 оны долоон сарын дундуур хоёр ажилтан буюу музейн туслах Жаргал, ажилтан Жамба, эхнэр М.А.Симукова нарын хамтаар анхныхаа говийн таван сарын аялалд гарчээ.
1927-1939 оны хооронд А.Симуков хээрийн судалгаа шинжилгээний 15 ангийг удирдан ажиллахдаа Монголын нутгаар 70 мянган км замыг туулжээ. Хангай, говийн физик газар зүйн судалгааг хийж анх удаа газрын зураг дээр хэд хэдэн уул нурууг тэмдэглэж, байгалийн үндсэн бүсүүд, хэвтээ босоо шугамын хуваарилалтыг тодорхойлон, бүсийн үндсэн ургамал амьтныг цогц байдлаар илрүүлэн ургамал болоод хөхтөн амьтны тархцын газрын зургийг гаргасан байна. А.Д.Симуков анх Монголын физик-газар зүйн бүсчлэлийг санал болгожээ. Тэрбээр газар зүйн ландшафтыг улс орны эдийн засагт ашиглах арга замыг хайх ёстой гэж үзсэн бөгөөд Монгол нутгийн бэлчээрийг анх удаа эрдэм шинжилгээний үүднээс тодорхойлж, бүтэц, шим тэжээлт байдлыг газар зүйн байрлалтай уялдуулан авч үзжээ. Тэрбээр монгол хэлийг сайн сурснаас гадна тайван амгалан зантай, нийцтэй, алиа хошин зантай байсан нь нутгийн ард түмний дэмжлэгийг төвөггүй олж, улмаар найз нөхөд болцгоодог байв. Улаанбаатарт байх гэрээр нь хөдөөний найз нар нь байнга зочилж “шар Дамдинсүрэн, өндөр Дамдинсүрэн” гэх мэтээр нэрлэдэг байжээ.
БНМАУ-ын анхны газрын зургийг Оросын судлаач В.И.Лисовский зохиосон. Дараагийнх нь А.Д.Симуковын алдарт "ногоон карт" байв. Үүний ач холбогдлыг үнэлж барашгүй юм. Энэ нь анхны нарийвчилсан, хуулбарласан газар зүйн зураг байсан бөгөөд үүний ачаар монголчууд эх орныхоо бүтцийг тодорхой нарийвчлалтай болгож чадсан юм.
Монголын хувьд чухал ач холбогдолтой өөр нэг зураг зүйн бүтээл болон түүний "БНМАУ-ын газар зүйн атлас" нь монголчуудад ханын "ногоон газрын зураг"-тай адил үзүүлэнгийн хэрэглүүр байсан юм. Тус атласт байгалийн шинж, засаг захиргааны байгуулал, угсаатны зүй, хүн амын нягтрал, таван хошуу малын байдал гэх мэт олон агуулгыг багтаасан нь Монгол судлалын түүхэнд энэ төрлийн анхны бүтээл болсон ажээ. Мөн “БНМАУ-ын газар зүйн найруулал” эмхэтгэн гаргаж түүнийгээ сурах бичиг болгон монголоор орчуулан гаргажээ. Энэхүү атласын монгол хувилбар 4000 хувь хэвлэгдэн гарсан даруйдаа зарагдаж дууссан. Энэ ажлын нь төлөө Андрей Дмитриевич Симуковыг 1935 онд Ардын хувьсгалын 15 жилийн ойгоор БНМАУ-ын Засгийн газраас “Алтан гадас” одонгоор шагнасан юм.
А.Д.Симуков монгол нутгийн бэлчээрийг анх удаа эрдэм шинжилгээний үүднээс тодорхойлж бүтэц, шим тэжээлийг нь газар зүйн байрлалтай нь уялдуулан авч үзсэн байна. А.Д.Симуков Монголын хангай, говь нутгийн нүүдлийн хэв маягийг анх удаа илрүүлэн ангилж, мал аж ахуй эрхпэх арга барилыг задлан шинжилсэн билээ.
Симуков монгол орны засаг захиргааны анхны шинжлэх ухааны үндэстэй бүсчлэлийг боловсруулах, хэрэгжүүлэх ажилд идэвхийлэн оролцож, эдийн засгийн анхны бүсчлэлийг санал болгож, тухайлбал Өмнөговь аймгийн төв Даланзадгад хотын байрлалыг зааж өгчээ.
Монголыг зүрх сэтгэлээрээ ойлгоход нь түүнд Ц.Жамсарано, Б.Ринчен нар нөлөөлсөн нь дамжиггүй бөгөөд арай хожуу Д.Нацагдорж, Ц.Бадамжавынхантай, бурхны шашин судлаач М.И.Тубянский, газар зүйч И.П.Рачковский нартай дотносон нөхөрлөж явсан юм. Симуковынхан С.А.Кондратьев, доктор П.Н.Шастиныхантай гэр бүлийн анд нөхөд, олон жил хамтран ажиллаж ирсэн өөрийн туслахууд Фучин, А.А.Турутанов, П.Ф.Чухломин, анчин Г.М.Корчановын гэр бүлийхэнтэй дотно харилцаатай байжээ.
1939 онд А.Д.Симуков эх орондоо буцаж цаг болж БНМАУ-д арван хоёр жил ажилласан тайлан, газар зүйн хэлтсийн 15 жилийн ажлын үр дүнгийн тухай тайлан бичиж эхэлжээ. Голдуу орос хэлээр бичсэн гол бүтээлүүдээ эх орондоо хэвлүүлэх санаатай байсан ажээ. Гэвч гэнэт асуудал үүсэж 1939 оны 9-р сарын 19-нд түүнийг Зөвлөлтийн Дотоод хэргийн Ардын коммисаруудын газрын /НКВД/ тусгай хэлтсийн ажилтнууд баривчилж, "гадаад улсын тагнуул хийсэн" хэргээр буруутгаж, "ард түмний дайсан" гэж зарлав. Дараа нь түүнийг тусгай хамгаалалт дор Зөвлөлт рүү авч явж Улаан-Үд хотын шоронд хийжээ. Дараа нь 1941 онд цааш Новосибирск, Архангельскээр дамжин Коми АССР-ийн Абезийн "Печора лагерь"-т шилжүүлж, 1942 оны 4-р сарын 15-нд "зүрхний дутагдлын улмаас" тэндээ нас баржээ.
1956 оны 12-р сард түүний “хэргийг бүрэлдэхүүнгүй” хэмээн үзэж А.Д.Симуковыг бүрэн цагаатгасан байна.
Гэр бүл
А.Симуков хоёр дүүтэй.
1926 оны 2-р сард Москвагийн Их сургуулийн оюутан Мелания Алексеевна Алексеенкотой Москвад гэр бүл болжээ.
1928 оны хавар хүү Алтай төрж 1931 онд өвчнөөр нас баржээ.
193.. онд охин Наталья Симукова төржээ.
1937 онд А.Д.Симуковын охин, "Сэрэлт" киногоор сайн мэдэх "орос доктор" Доржпалам төржээ.
А.Д.Симуковын зээ хүүхдүүд Санжаасүрэнгийн Баяр, Монгол улсад Ардчилсан хөдөлгөөн үсгэн байгуулсан удирдагчдын нэг Санжаасүрэнгийн Зориг, УИХ-ын гишүүн асан Санжаасүрэнгийн Оюун нар юм.
Ангилал:1902 онд төрсөн Ангилал:1942 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголч эрдэмтэн Ангилал:Оросын газар зүйч
Хельсинки
Хельсинки (Helsinki) - Финланд улсын хамгийн том хот бөгөөд нийслэл юм.
Тус хот нь Вантаа, Эспоо, Кауниаинен зэрэг дагуул хотуудтай хамт нэг сая гаруй хүн амтай нийслэлийг бүрдүүлдэг. 12 коммуныг багтаасан том Хельсинкийн хүн ам 1.3 сая гаруй хүн амтай. Хельсинки бол Финландын бизнес, боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны төв юм. Том Хельсинки хотод 8 их сургууль, 6 технологийн парк байдаг. Финландад үйл ажиллагаа явуулж буй гадаадын компаниудын 70 хувь нь нийслэл хотод төвлөрдөг байна.
2014 онд "The Economist" сэтгүүлийн иргэдийн амьдралын түвшин, чанар зэргээр дэлхийн 25 хамгийн сайхан хотуудын жагсаалтад тогтоосноор Хельсинки хот 5 дугаар орсон байна.
2012 оны Финландын олон нийтийн санал асуулгаар Хельсинки хот нь амьдрах сонирхол татахуйц байдлаараа дөрөвдүгээрт жагссан байна.
Жил бүрийн 6 дугаар сарын 12-нд Хельсинки хотын өдрийг тэмдэглэдэг байна.
2012 онд хотын хүн 603 700 хүн байжээ (Хельсинки хотын хүн ам жилийн дотор 8300 хүнээр өссөн байна).
Түүх
1748 онд Хельсинкийн ойролцоох арлууд дээр шведүүд хотыг далайгаас хамгаалах зориулалттай "Свеаборг" цайзыг барьж эхулсэн байна. Үүнийг дагаад хот өргөжин хөгжиж анхны чулуун байшингууд гарч иржээ. Гэсэн хэдий ч Шведийн Финландын нийслэл нь Або байсан юм.
Энэ хотыг Оросын цэргүүд дөрвөн удаа эзэлж байсан түүхтэй. Умард дайны үеэр хоёр удаа, 1713 оны 5, 7-р сард; 1742 оны 8-р сарын 24, 1741-1743 оны Орос-Шведийн дайны үеэр; 1808 оны 2-р сарын 18, 1808-1809 оны Орос-Шведийн дайны үед. 1809 онд Фридрихсгамын энх тайвны Гэрээний дагуу Финланд Оросын мэдэлд шилжив. 1870 онд Финланд улс Оросын эзэнт гүрний нэг хэсэг болох үед хотын албан ёсны хэлнүүд нь: швед хэл - 57%, Финлянд - 25.9%, орос - 12.1%; герман (1.8%) болон бусад (3.2%) байжээ.
Гурван жилийн дараа, 1812 оны 4-р сарын 12-нд Оросын хаан I Александр тус улсын нийслэлийг зүүн Хельсингфорс руу шилжүүлэв. Үүний дараа цэргийн инженер Йохан Альбрехт Эренстрем тэргүүтэй сэргээн босголтын хороо байгуулжээ. Өмнө Реваль /Таллин/ хотыг барихад ихээхэн үүрэг гүйцэтгэсэн, 1809 онд Орост уригдан ирсэн Германы архитектор Карл Людвиг Энгель 1816 ондИх Гүнт улсын нийслэлийн архитектороор томилогдов. Тэр цагаас хойш хотод зохион байгуулалттай барилга байгууламж хурдан баригдаж эхэлсэн.
1860-аад онд Финландын анхны төмөр зам тус хотыг Рихимаки, Тампере хотуудтай холбосон. Улмаар аж үйлдвэр хурдацтай хөгжиж 1870 онд Хельсинкийг Санкт-Петербургтэй төмөр замаар холбосон байна.
Финлянд дахь иргэний дайны үеэр тусгаар тогтнолоо зарласны дараа хот Финландын Улаан армийн ангиудад хэсэг хугацаанд эзлэгдсэн байв. Гэсэн хэдий ч Германы цэргүүд Улаан Финүүдийн ар талд газардсаны улмаас хот Финландын парламентын мэдэлд орж, богино хугацаанд "Финландын хаант улс"-ын нийслэл болжээ. Дэлхийн нэгдүгээр дайн дууссаны дараа тусгаар тогтносон Финландын нийслэл болсон.
1918 онд Финландын иргэний дайн дууссаны дараа хот эрчимтэй хөгжиж байв. Хот ихээхэн өргөжиж, шинэ орон сууцны хорооллууд нэмэгдсэн байна.
1939 оны 11-р сарын 30-нд ЗХУ Хельсинкийг FAB-500, FAB-250, мөн RRAB-2 кассет бөмбөгөөр бөмбөгдөж эхлэв. Гурван удаагийн агаарын дайралтаар 2 мянган барилга эвдэрч, 900 гаруй хүн амь үрэгдэж, 500 гаруй иргэн хүнд шархадсан байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайны үед нийслэл Хельсинкийг нийт 39 удаа агаараас бөмбөгдсөн.