cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Боржигин уртын дуу
Боржигин дууны тухай
Монгол ардын уртын дууг дуучин Ж.Дорждагва, ардын билэгзүйч Ж.Бадраа нар судалж Боржигин барил, Баянбараат барил, Төв халхын барил гэж хуваагаад түүнд доорх нутгуудыг оруулжээ. Боржигин барилд Сэцэн хан аймгийн Боржигин Сэцэн вангийн хошуу, Баянбараат барилд богдын шавь, Төв халхын барилд Түшээт хан аймгийн Говь мэргэн вангийн хошуу, Сэцэн хан аймгийн үйзэн бээлийн хошууг хамааруулжээ. Үүний дотроос Боржигин дуу яагаад ийм сэргэлэн гоё байдаг юм бэ гэж Ж.Дорждагва гуай Б.Ринчен доктороос нэгэн удаа асуухад "Тэр чинь ордных шүү дээ Чингис хаан өөрөө боржигин хүн бололцооны бас түүний хаялага байгаа юм байлгүй" гэжээ Ж.Дорждагва гуай түүнийг хүлээн зөвшөөрөөд боржигин аялгуу ийм тийм аймаг ч гэлтгүй Дорноговийн хойд Дундговийн зүүн талаар байна гэжээ. [Б.Ринчен доктор Боржигин аялгууны нууц түлхүүрийг ингэж Ж.Дорждагва гуайд атгуулсан байдаг. Боржигин дуу нь дээдсийн ордны ёслол найраас үүсэлтэй гэхийн нотолгоо дээрх боржигин найрын дэг ёсонд илэрч байна.
Боржигин уртын дууны талаар урлаг судлаач Ж.Бадраа хэлэхдээ "Уртын дуу бол олон нугалаа шуранхайтай юм. Ялангуяа боржигин ая бол маш олон шуранхайтай тун олон давхар дагнаас өнгө аялгатай өвөрмөц аялгуу юм. Би энэ аялгыг сонсож байхдаа эртний Чингисийн нутаг Боржигин нутагт хүрээд ирсэн юм шиг боллоо" гэсэн бол Ардын жүжигчин Н.Норовбанзад хэлэхдээ "Жинхэнэ боржигин аялгуу бол нугалаа шуранхай онцгой тун өвөрмөц аялгуу юм. Би боржигин аялгуугаар дуулдаг гэж боддог нь бас л дутуу байна төв халхыг голлодог юм байна". Дуучин Цэнджав хэлэхдээ "Манай Дундговьчууд сайхан дуулж байна. Харин жинхэнэ боржигин аялгуу тун дутмаг байна. Ер нь жинхэнэ боржигин ая бараг гарахгүй байна" гэж хэлж байжээ. Эдний хэлснээс үзвэл боржигин уртын дуу гэгч үнэхээр уран гоё өвөрмөц аялгуу гэдэг нь батлагдаж байна.
Анжело Обинце Огбонна
Анжело Обинце Огбонна (Angelo Obinze Ogbonna; 1988 оны тавдугаар сарын 23-нд Кассино хотод төрсөн) — Нигери гаралтай Италийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Ювентус» болон Италийн шигшээд хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Нуруу өндөртэй Огбонна арван найман настайдаа Торино багтай мэргэжлийн гэрээ байгуулан долоон жил тоглохдоо нэг гоол оруулж байсан ч хамгаалалтын байрлалд хүчний тоглолтоороо ялгардаг байв.
2013 оны долоодугаар сарын 11-нд 13 сая еврогоор «Ювентуст» элссэн.
Амжилт
Ювентус:
Цахим холбоос
Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Кротоне багийн тоглогч Ангилал:Торино багийн тоглогч Ангилал:Ювентус багийн тоглогч Ангилал:Вест Хэм Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Италийн хүн Ангилал:Нигеричүүд Ангилал:1988 онд төрсөн
Бүдээбазарын Адъяахүү
Бүдээбазарын Адъяахүү нь Завхан аймгийн Нөмрөг сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын начин
Хөлбөмбөгийн ДАШТ-2010 B хэсэг
2010 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний B хэсгийн тоглолтууд 2010 оны 6 сарын 12-нд эхэлж, 22-нд дууссан. Уг хэсэгт Аргентин, Нигер, Өмнөд Солонгос болон Грекийн шигшээ багууд багтан өрсөлджээ.
Эшлэл
B хэсэг
Ведран Чорлука
Ведран Чорлука (Vedran Ćorluka, 1986 оны хоёрдугаар сарын 5-нд Югославын БНУ-ын Дервента хотод төрсөн) — Хорватын хөлбөмбөгчин бөгөөд Локомотив Москва болон Хорватын шигшээн хамгаалагч юм.
Холбоос
Ангилал:Хорватын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Локомотив Москва багийн тоглогч Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч Ангилал:Тоттенхэм Хотспур багийн тоглогч Ангилал:Интер Запрешич багийн тоглогч Ангилал:Динамо Загреб багийн тоглогч Ангилал:Германы Бундеслигийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:2008 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2012 оны хөлбөмбөгийн ЕАШТ-д оролцогч Ангилал:2014 оны хөлбөмбөгийн ДАШТ-д оролцогч Ангилал:Оросын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Хорватын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Хорватчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
3 сарын 13
3 сарын 13 нь Григорийн тооллын жилийн 72 дахь (өндөр жил бол 73 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 293 өдөр үлдэж байна.
Дэлхийн Инновацын Илтгэцүүр (Бостоны зөвлөх групп)
Дэлхийн Инновацын Илтгэцүүрийг Бостоны зөвлөх групп ба Америкийн үйлдвэрлэгчидийн холбооноос хамтарч гаргадаг. Энэ илтгэцүүр нь улсуудын бизнесийнхний инновац гаргах чадамж болон засгийн газраас нь төрийн бодлогоор инновацийг дэмжих байдалыг нь харгалзаж тооцогддог.
Гадаад холбоос
Ангилал:Макро эдийн засгийн үзүүлэлт
Дорж
Хүмүүс
Ангилал:Монгол хүний нэр
Төмөрийн Дүүрэнсаран
Төмөрийн Дүүрэнсаран нь Баянхонгор аймгийн Жинст сумын уугуул, Үндэсний бөх ийн аймгийн заан цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн заан Ангилал:Жинстийн хүн
Элит алуурчин
Элит алуурчин (Killer Elite) бол Жэйсон Стэтхэм, Клайв Оуэн, Ивонн Страховски, Доминик Пёрселл, Роберт Де Ниро нарын тоглосон 2011 оны экшен кино юм. Тус киног Сэр Ранульф Файнсын 1991 онд бичсэн The Feather Men романаас сэдэвлэн бүтээсэн бөгөөд найруулагчаар нь Гэри МакКендри ажиллажээ.
Үйл явдал
Хуучны элит алуурчин түүний хамгийн сайн найз аюулд орох үед нам гүм амьдралаа мартахаас өөр аргагүй болдог.
Дүрүүдэд
Ангилал:2011 оны кино
Төгрөг
Төгрөг нь Монгол Улсын мөнгөн тэмдэгт юм.
Түүх
Монгол Ардын засгийн газраас 1925 оны 2 дугаар сарын 22-ны өдөр мөнгөний шинэчлэл хийх тухай түүхэн тогтоол гаргаж, 1925 оны 12 дугаар сарын 9-нд анх 200 100 төгрөгийг гүйлгээнд гаргаснаар төгрөг Монгол улсын газар нутагт гүйлгээнд оров.
Монголын үндэсний шинэ мөнгөн тэмдэгтээр 900 сорьцын 18 граммын жин бүхий цагаан мөнгөн зоосыг батлан гаргаж "төгрөг" гэж нэрлэн цагаан мөнгөн зоос болон цаасан тэмдэгтийг гүйлгээнд гаргаж байжээ. Дан ганц цагаан мөнгийг гүйлгээнд гаргах нь энэ хүнд металлыг хадгалах, зөөх, тээвэрлэх явдалтай холбогдсон тохиромжгүй байдлыг өөрчлөх шаардлагатай уялдсан ажээ.
Төгрөгийг эхлээд гүйлгээнд гаргахдаа цалингаар дамжуулан гаргаж дараа нь улсын хэмжээний бүх албан газруудын төсөвт зардлуудыг төгрөгөөр тооцох болгожээ.
Төгрөг гүйлгээнд гарангуут гадаадын мөнгөн тэмдэгтүүдийн ширүүн эсэргүүцэлтэй тулгарсан юм. Гадаадын мөнгөн тэмдэгтүүдийн дотроос зах зээлд эзлэх жин багатай мөнгүүдийг гүйлгээнээс татаж авах ажил түргэн хугацаанд амжилттай хийгдсэн байна. Харин хятадын янчаан нь тоогоор олон, зах зээлийн гүйлгээнд зонхилох үүрэгтэй байснаас хууль ёсны төлбөрийн хэрэгслийн үүргийг гүйцэтгэж, улсын төсвийн орлого, зарлага, үйлдвэр, аж ахуйн газар, банкны бүртгэл тооцоог түүгээр хөтөлж байснаас эхэн үедээ төгрөгтэй зэрэгцэн гүйлгээнд хэрэглэгдэж байв.
Ард түмэн металл мөнгийг хэрэглэж заншсан, орос хятадын цаасан тэмдэгтийн ханш буурч итгэл алдсан нөхцөлд үндэсний шинэ цаасан тэмдэгтийг гүйлгээнд нэвтрүүлнэ гэдэг хүнд байлаа.
1925 оны байдлаар тус улсын гүйлгээний эргэлтэнд Монголын эд хэрэглэгчдийн хоршоо болон гадаадын худалдаачдын нийт 20 гаруй сая гадаадын мөнгөн тэмдэгт гүйлгээнд явж байжээ.
Төгрөгийг гүйлгээнд гаргасан үеэс үндэсний валют төгрөг, хятадын янчаан хоёрын хооронд ширүүн тэмцэл өрнөж байлаа.
Мөнгөний шинэчлэлт явуулах нь ард түмний ашиг сонирхолд нийцсэн хувьсгалт арга хэмжээ байсан учраас Монголын нийт ард түмний ухамсартай дэмжлэгийг хүлээсэн байна.
Засгийн газар Төв банкнаас үндэсний мөнгөн тэмдэгтийг гүйлгээнд гаргах бэлтгэл ажлыг далайцтай зохиож, мөнгөн тэмдэгтийн ач холбогдлыг өргөн сурталчилж, мөнгөний шинэчлэлт хийхэд онцгой анхаарал тавьж байсан бөгөөд, үүнийг хэр амжилттай хэрэгжүүлснээс эдийн засгийн бусад арга хэмжээний үр дүн шалтгаалах ёстой байв.
Зах зээл дээр явагдсан төгрөг, янчааны хороондын тэмцлийн явцад янчааны ханш буурч төгрөгийн худалдан авах чадвар дээшилж байв. Төгрөгийн нэр хүнд, эзлэх жин нь түргэн өсч анх гаргахдаа хятадын 0.88 янчаантай тэнцүү байсан нэг төгрөг, жилийн дараа тодруулбал 1926 оны сүүлчээр нэг янчаантай тэнцэх болсон нь шинэ мөнгөн тэмдэгт зах зээлд амжилттай нэвтэрснийг харуулж байна. Ингэж шинэ мөнгөн тэмдэгт "төгрөг" зах зээл дээр ноёлох чанартай үндсэн валют болон хувирчээ.
Шинэ мөнгөн тэмдэгт гүйлгээнд орсноор 6.8 сая янчаантай тэнцэх гадаадын мөнгийг хурааж гадаадын мөнгөн тэмдэгтийн гүйлгээнд том цохилт өгчээ.
1927 оноос тус орны бүх албан газар, үйлдвэр, аж ахуйн байгууллагын бүртгэл, тайлан баланс, хоорондын тооцоо, үнэ, татвар хураамжийг төгрөгөөр тооцоолон бодох болж улсын зах зээлээс хятадын янчаан бүрэн шахагдан төгрөг дангаараа үйлчлэх болов.
Мөнгөний шинэчлэлт хийх хугацаанд (1926-1927) Монголбанкны эрдэнэ металлын нөөц 4.2 дахин нэмэгджээ.
1925-1927 оны хооронд олон улсын байдалд зарим өөрчлөлт гарч дэлхийн зах зээлд цагаан мөнгөний үнэ буурч алтны эрэлт хэрэгцээ өсч ирсэнтэй уялдуулан төгрөгийн бат тогтвортой байдлыг хангах зорилгоор 1927 онд хуралдсан Улсын бага хурлын шийдвэрийн дагуу тэр үед Монголбанкинд хуримтлагдсан Улсын алт болон валютын фондод түшиглэн 1928 оны 4 дүгээр сарын 15-наас төгрөгийг алтан баталгаанд оруулжээ.
Ингэснээр Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын үндэсний валют "Төгрөг" бат найдвартай валют болох үндэс тавигдаж 1928 оны 8 дугаар сарын 1 гэхэд төгрөг нь албан ёсны алтан баталгаанд орж 51.8 америк центтэй тэнцэх болжээ.
Үүгээр мөнгөний шинэчлэлтийн ажил үндсэндээ төгсч шинэ валют төгрөг нь БНМАУ-ын мөнгөний хууль ёсны бат бэх нэгж болж чаджээ.
Засгийн газраас мөнгөний шинэчлэлттэй холбогдуулан 1924-1928 онд авч явуулсан шат дараалсан арга хэмжээний дүнд Англи, Америк болон бусад орны худалдаачид, хятадын томхон пүүсүүд Монголын зах зээлээс шахагдан гарсан байна.
Мөнгөний шинэчлэлтийг амжилттай явуулж, үндэсний мөнгөн тэмдэгттэй болсон нь эдийн засаг, улс төрийн ихээхэн ач холбогдолтой юм.
Ингэж үндэсний мөнгөн тэмдэгт "төгрөг" улс ардын аж ахуйн хөгжлийн бүхий л үе шатанд амжилттай үйлчилж, мөнгөн гүйлгээ, төлбөрийн хэрэгсэл, өртгийн хэмжүүр, хадгаламжийн үндсэн нэгж, олон улсын мөнгөний үүргийг бүрэн чанартай гүйцэтгэж ирлээ.
Улсын банкны мөнгөний фондыг өргөтгөж сэлбэх зорилгоор 1939, 1941, 1955, 1996 онуудад төгрөгийг шинээр хэвлүүлэн гүйлгээнд гаргажээ.
Анх 1925 онд гүйлгээнд гаргасан цаасан тэмдэгт дээрх бүх бичиг тоог монгол үсгээр бичиж, 1, 2, 5, 10, 25, 50, 100-тын дэвсгэрттэйгээр бүтээсэн байна.
1925 оны цаасан дэвсгэртүүдийн 100, 50, 25 төгрөгийн дэвсгэртүүд дээр Монголын худалдаа аж үйлдвэрийн банк (Монголбанк)-ны дарга Микилман, гишүүн Амар, Шигунов, Бат-Очир, Дугар, нярав Большаков нар, бусад жижиг дэвсгэртүүд дээр дарга Микилман, гишүүн Амар, Шигунов, нярав Большаков нар гарын үсгээ зурсан байдаг.
1939 онд төгрөгийн дэвсгэртүүдийн хэмжээг өөрчлөхгүйгээр бүх дэвсгэртэд Д.Сүхбаатарын хөрөгтэйгээр монгол үсгээр хэвлүүлж, 2-тын дэвсгэртийг 3-тын дэвсгэртээр сольж гаргасан бөгөөд 1941 онд төгрөгийн хэмжээ, өнгө, хээг өөрчлөхгүйгээр зөвхөн бичиг тооны зарим хэсгийг крилл (шинэ) үсгээр хэвлэж, 1955 онд дэвсгэртүүдийн хэмжээг томсгож зураг хээг өөрчлөн бүх бичиг тоог крилл үсгээр хэвлэж, 1966 онд төгрөгийн ханшийг өөрчлөхгүйгээр дэвсгэрт бүрийн хэмжээг гүйлгээнд хэрэглэхэд тохиромжтой болгон жижигрүүлж, өнгө, зураг урлалыг цоо шинээр өөрчлөн бүтээж, хэвлэн гаргасныг одоо гүйлгээнд хэрэглэж байна. 1966 оны шинэ тэмдэгтийг гүйлгээнд оруулахдаа урьд нь гүйлгээнд явж байсан бүх цаасан тэмдэгтүүдийг богино хугацаанд сольж олгох замаар гүйлгээнээс татсан байна. Тэгэхдээ ханшийн өөрчлөлт хийгээгүй ажээ. 1966 оны мөнгөн тэмдэгтийн нөөцийг хуучин зураг загвараар нь 1981, 1983 онд сэлбэн хэвлүүлж, 1981 онд 20-тын дэвсгэртийг шинээр бүтээн гүйлгээнд нэмж хэрэглэсэн байна.
1925, 1939, 1941, 1955 онуудын мөнгөн тэмдэгтэд хуурамчаар үйлдэхээс хамгаалсан тусгай хийц байгаагүй, зөвхөн цаас, зураг хээ нь мөнгөн тэмдэгтэд зориулагдсан онцлог хийцээр бүтсэн байжээ. 1966 оны мөнгөн тэмдэгтийн цаасыг үйлдвэрлэхдээ хуурамчаар үйлдэхээс хамгаалсан усан хээний аргаар өлзий хээг бүтээн оруулсан бөгөөд цаасны найрлагын 3/5-ийг хөвөн, 2/5-ийг нийлэг эд, маалинга, бусад хольц эзэлдэг. Иймээс төгрөгийг томруулж нарийвчлан харвал улаан, цэнхэр болон бусад өнгийн зураасыг ажиглан харж болно.
1993 оны шинэ мөнгөн тэмдэгтийн дэвсгэрт дүрс нь өөр өөр өнгө, хэмжээтэй, 500, 1000, 5000, 10000-тын дэвсгэртэд их эзэн Чингис хааны хөрөг, 10-аас 100-тын дэвсгэртэд Д.Сүхбаатарын хөрөгтэй, түүхэн болон байгалийн зураг, төрийн туг, соёмбо, үндэсний хээ угалзаар чимэглэж бүтээсэн.
Шинэ мөнгөн тэмдэгтийг 100 хувийн хөвөн цаасаар бүтээж, хуурамчаар үйлдэхээс хамгаалах зорилгоор усан хээ, металл утас, байнга давхцах дүрс, микро үсгэн шугам, ультра гэрэлд тодрох дүрс, гарт тэмтрэгдэх товгор хээ, скайнер болон бүх төрлийн хувилагчаар олшруулбал тодрох юмуу хувилагдахгүй байх дүрс, гэрлийн ойлтоор тодорч харагдах дүрс зэрэг нууц тусгай хийцийг оруулан бүтээсэн болно. 2002 онд дахин хэвлүүлсэн 10000-ын дэвсгэртэд хамгийн сүүлийн үеийн нууц хийц болох өнгөө сольж гялалздаг "колограмм" хийцийг оруулсан. Шинэ мөнгөн тэмдэгтийн дэвсгэртүүд дээр Монголбанкны Ерөнхийлөгч Д. Моломжамц гарын үсэг зурсан. 1998 онд гүйлгээнд гарсан 1000-тын дэвсгэрт дээр Монголбанкны ерөнхийлөгч Ж.Үнэнбат гарын үсэг зурж 2000 оноос хойш гадаадад хэвлүүлж буй дэвсгэртүүдэд Монголбанкны ерөнхийлөгч О. Чулуунбат гарын үсгээ зуржээ.
Зоосон мөнгийг 1925, 1937, 1945 онд Зөвлөлт Холбоот Улсад, 1959 онд Хятад улсад хэвлүүлж гүйлгээнд гаргасан бөгөөд 1970 оноос хойш жилийн хэрэгцээгээр жил бүр өөрсдөө үйлдвэрлэн гүйлгээнд гаргаж байжээ.
1925 онд гаргасан зоосон мөнгөний 10, 15, 20, 50-тын зоос, 1937 онд 10, 15, 20-тын зоосыг цэвэр цагаан мөнгөөр цутгаж гүйлгээнд гаргасан. 1959 онд хөнгөн цагаанаар 1, 2, 5-тыг голдоо нүхтэй зоос гаргажээ.
Одоо 1970 онд гаргасан зоосон мөнгө юм уу энэ хэлбэр хэмжээгээр түүнээс хойш үйлдвэрлэсэн зоосон мөнгөнүүд гүйлгээнд хэрэглэгдэж, 1970 оноос өмнө үйлдвэрлэж гаргасан зоосуудыг гүйлгээнээс хасагджээ.
Гүйлгээнд яваа төгрөг зоосон мөнгөний гүйлгээнд тэнцэх эсэхийг төв орон нутгийн банкны бүх байгууллагууд шалган тогтоож ялган, муудсан мөнгөн тэмдэгтийг Төв банкинд татан авч, Тусгай комиссын хяналттайгаар шалгаж зориулалтын машинаар хигэж үртэс болгон устгадаг.
1970 оноос хойш нэг төгрөгний зоосон мөнгийг Карл Маркс, Д. Сүхбаатарын хөрөг, соёмбо, сансрын билэг тэмдэг зэрэг 8 төрлийн зураг дүрстэйгээр хэвлэж гаргажээ.
БНМАУ-ыг тунхагласны 50 жилийн ойгоор нэг төгрөгний цагаан өнгөтэй зоосон мөнгө, Улсын банк байгуулагдсын 50 жилийн ойгоор 10 төгрөгний зоосон мөнгө цөөн тоогоор үйлдвэрлэн гаргаж байжээ.
Монголбанк дэлхийн улс орнуудын жишгийг харгалзан зоосон мөнгөнөөс гадна 20, 50, 100, 200 төгрөгийн зоосон төгрөг үйлдвэрлүүлэн 1996 онд гүйлгээнд гаргасан. 200 төгрөгний зоос нь Засгийн газрын ордны зурагтай, 100 төгрөгний зоос нь Жанрайсэг сүмийн, 20, 50 төгрөгний зоос нь дэвсгэртийн үнийн дүнгээр чимэглэсэн зурагтай. Өнгөрсөн 2001 онд Ардын хувьсгалын 81 жилийн ойд зориулан 500 төгрөг болон Сүхбаатарын хөрөгтэй зоосыг гүйлгээнд нэмж гаргав.
Он оны мөнгөн тэмдэгт
thumb|60px|1925 1924 онд батлагдсан манай улсын анхны үндсэн хуулийн дагуу "соёмбо" сүлдтэй монгол үсгээр бичигдэн хэвлэгдсэн байна. Энэ оны мөнгөн тэмдэгтийг ЗХУ-д үйлдвэрлэжээ. Эдгээр мөнгөн тэмдэгтийг 1966 онд гүйлгээнээс албан ёсоор хассан боловч үнэн хэрэгтээ 1940-өөд оноос гүйлгээнээс бараг хасагдсан байна.
thumb|60px|1939 Энэ оны мөнгөн тэмдэгт нь "соёмбо" сүлдтэй мөн нүүрэн талдаа 1921 оны Ардын хувьсгалын удирдагч, жанжин Дамдины Сүхбаатарын хөрөг зурагтай хэвлэгдсэн байна.Эдгээр мөнгөн тэмдэгтийг ЗХУ-д үйлдвэрлэжээ. Энэ оны мөнгөн тэмдэгтийг 1966 онд албан ёсоор гүйлгээнээс хассан боловч үнэн хэрэгтээ 1955 оноос гүйлгээнээс гарчээ.
thumb|60px|1966 1966 онд 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100 төгрөг, 1981 онд 3, 5, 10, 50, 100 төгрөг, 1983 онд 1, 3 төгрөгийн дэвсгэртүүд тус тус гарсан байна. Эдгээр оны мөнгөн тэмдэгтүүдийг зураач Ц.Минжүүр, Д,Цэрэнпил нарын зургаар 1966 онд батлагдсан шинэ сүлдтэйгээр хийжээ. Эдгээр мөнгөн тэмдэгтийг ЗХУ-д үйлдвэрлэжээ. 1981 онд 20 төгрөгийн мөнгөн тэмдэгтийг анх удаа зураач Р.Алтанхуягийн зургаар ЗХУ-д үйлдвэрлэн гаргасан байна. 20 төгрөгийн дэвсгэрт гарсантай холбогдон 1966 онд үйлдвэрлэгдсэн 25 төгрөг нь албан ёсоор гүйлгээнээс хасагдаагүй боловч 1981 оноос гүйлгээнээс татагдаж эхэлсэн байна.
ӨМБ-ын төгрөг (1947-1948)
Өвөр Монголын Бангхи (Өвөр Монголын Банк), 1947.6.1
ЗМБ-ын төгрөг (1946-1947)
Зүүн Монголын Бангхи (Зүүн Монголын Банк), 1946.3.1
ӨМАБ-ын төгрөг (1948-1951)
Өвөр Монголын Ардын Бангхи (Өвөр Монголын Ардын Банк), 1948.6.1
Эx сурвалж
Ангилал:Монголын эдийн засаг Ангилал:Азийн мөнгөн тэмдэгтийн нэгж Ангилал:Монголын зоосон мөнгө Ангилал:Монголбанк
Габрово аймаг
Габрово аймаг (дуудах нь [га́бров], болгараар Област Габрово) 2023 км² талбай газар, 122,702 хүнтэй (2011 он) Болгарын газар зүйн хувьд төвдөө орох аймаг юм.
Эшлэл
Ангилал:Болгарын аймаг
Пүрэвдоржийн Ганхүү
Пүрэвдоржийн Ганхүү нь Өвөрхангай аймгийн Бүрд сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн улсын начин цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Улсын начин
Variable Geo
Variable Geo (ヴァリアブル・ジオ; Хувьсагч Гео) нь Японы анимэ юм. 1996 оны 11 сарын 29-ноос 1997 оны 6 сарын 27 хүртэл OVA (оригинал видео анимаци) хувилбараар гарчээ. KSS-ын бүтээл.
Дүрүүд
Дуу оруулсан: Мицүиши Котоно
Дуу оруулсан: Орикаса Ай
Холбоос
Ангилал:Анимэ
Нанотехнологи
thumb|350px|Нано материалуудын харьцуулалт thumb|250px|Фулерин буюу С60 нүүрстөрөгчийн нанобүтэц Аливаа материалыг атом молекулын түвшинд удирдан зохицуулах арга технологийг "Нанотехнологи" гэж нэрлэнэ. Ерөнхийдөө нанотехнологи нь урт, өргөн, өндөр гэсэн 3 хэмжээсийнх нь ядаж нэг нь 1-ээс 100 нанометр хэмжээ бүхий бүтцүүдтэй харьцаж, мөн тийм хэмжээтэй материал болон эд зүйлс бүтээх технологи юм. Тэгэхээр бидний мэддэг 1 километр=1,000 метр, 1 миллиметр=1/1,000 метр, 1 микрометр=1/1,000,000 метр гэдэг шиг 1 нанометр гэдэг нь 1 метрийг нэг тэрбум хуваасны нэг буюу 1 нанометр=1/1,000,000,000 метр хэмжээ юм. Нэг миллиметрийг 1 сая хувааж, эсвэл хүний үсийг 100,000 дахин хуваавал 1 нм болох ажээ. Нанотехнологийн ах болох микротехнологийн үр дүнд микро компьютерийг зохион бүтээн хэрэглэх болсноор хүн төрөлхтөн мэдээлэл, харилцаа холбооны өндөр хөгжилд хүрсэн билээ. Тэгвэл аливаа зүйлийг нанометр хэмжээтэй хийж чаддаг болсноор хүн төрөлхтөн анагаах ухаан, электроник, биотехнологи, эрчим хүч үйлдвэрлэл гэх мэт маш олон салбартаа дэвшил авчрах болно. Эрдэмтэд нанотехнологи хүн төрөлхтөний хөгжилд дэвшил авчрахын зэрэгцээ байгаль орчинд нөлөөлөх хор хөнөөл, эдийн засгийн огцом өөрчлөлт, цоо шинэ ёс зүйн зөрчлүүд гэх мэт сөрөг үзэгдлүүд дагуулна хэмээн үзэж байна. Хүмүүсийн мэдлэг нимгэнийг ашиглан "нано" нэртэй бүтээгдэхүүн сурталчлах нь сүүлийн үед ихсээд байгаа нь үүний нэг илрэл гэж үзэж болно. Иймд засгийн газраас энэхүү шинэ технологийн хэрэглээг зохицуулах хууль эрх зүйн орчныг бий болгох шаардлагатай юм.
Халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем
Халдлага гэж юу вэ?
Аливаа системд хөнөөлтэй үйл ажиллагаа явуулж байгаа болон, хөнөөлучруулах нөхцлийг бүрдүүлж буй үйлдлийг халдлага гэнэ. Халдлагыг ерөнхийд нь дараах хоёр төрөлд ангилж болно.
Автомат халдлага. (Viruses, Worms болон SQL Slammer)
Worm болон virus-үүд нь системд сөрөг нөлөөлөл үзүүлдэг идэвхитэйүйл ажиллагаа явуулдаг хөнөөлтэй програмууд бөгөөд халдага илрүүлэхсистемийг ашиглан тодорхой түвшинд хүртэл тэдгээр хөнөөлтэй програмуудыгилрүүлэх боломжтой.Virus нь аль нэг програмын кодонд хавсрагдаж зөөгдөж, ачаалагдахзамаар хөнөөлтэй үйл ажиллагаа явуулдаг бол worm нь өөрөө бие даансүлжээгээр тарж хөнөөлтэй үйл ажиллагаа явуулдаг. Нийтлэг шинж чанар ньөөрийгөө хувилж системд сөрөг нөлөөтэй үйлдлүүдийг хийдэг. Virus болонWorm-уудын дэвшилтэт хувилбар нь polymorphic буюу илрүүлэх програмаасзайлс хийхийн тулд шинж чанараа өөрчлөх чадвартай болсон.Worm-ийн жишээ гэвэл 2003 оны нэгдүгээр сарын 25-нд илэрсэн SQLSlammer worm юм. Уг worm нь Microsoft Structured Query Language (SQL)серверийн сул талыг ашиглан хөнөөлтэй үйл ажиллагаа явуулдаг. SQLсерверийн 1434 портоор 376 байтын User Datagram Protocol (UDP) портоколашиглан дамжуулсан пакет нь buffer overflow халдлага хийдэг.Worm нь ойролцоогоор 10 минутанд дэлхийгээр тархах боломжтой. Машолон серверүүд worm-ийн халдлагад унаж байсан. Тухайлбал дэлхийн 13 rootDomain Name Server-ийн 5 нь worm-ийн халдлагад унаж байсан.
Хүнээр удирдуулсан халдлага
Халдлагыг хүн шууд удирдаж хийж гүйцэтгэх нь тухайн нөхцөлд таарсаноновчтой халдлага болох магадлалтай байдаг. Ийм төрлийн халдлагын жишээбол Wingate POP3 buffer overflow халдлага юм. Уг халдлага нь POP3 daemon-нийWingate-ийн сул талыг ашиглан buffer overflow халдлага хийж хэрэглэгчийнкомандыг илгээж ажиллуулах оролдогыг хийдэг.5
Scanning vs Compromise
Маш олон дотоод сүлжээ болон хязгаарлалтгүй интернэт сүлжээнднээлттэй портуудыг шалгах эсвэл эмзэг байдлын тандалтыг хийх замаарболомжит халдлагыг тодорхойлж байдаг. Scanning процесс нь системд шуудхалдалт хийдэггүй. Гэхдээ халдлага хийх төрлөө сонгоход хэрэглэгддэг. Өөрөөрхэлбэл ихэвчлэн аль нэг систем рүү халдлага хийхээс өмнө тухайн халдлагахийх системийг шинжилж, судалж боломжит халдлагаа тодорхойлдог. Иймд угшалгах процесийг илрүүлснээр халдлага болохоос өмнө урьдчилан сэргийлэхболомж бүрдэнэ гэсэн үг.Ерөнхийдөө ийм төрлийн шалгах үйлдлийг хийдэг маш олон төрлийнхэрэгслүүд байдаг. Тухайлбал google хайх систем, порт шалгагч nmap, эмзэгбайдлыг тандагч nessus зэрэг маш олон төрлийн хэрэгслүүд байдаг. Тэдгээрийголж авахад хялбар, өргөн тархсан байдаг.Харин compromise бол аливаа системд шууд нөлөөлж үйл ажиллагаанд ньсаад болох, тухайн системийг унагаах үйл ажиллагаа юм. Ихэвчлэн scanning процессын үр дүнг ашиглан хийгддэг.
Халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем-Intrusion prevention system
Халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем- Компьютерийн болон сүлжээний аюулгүй байдлыг хангах програчилсан систем бөгөөд халдлагыг илрүүлж түүнээс автоматаар хамгаалдаг систем юм. Халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем(IPS) нь Халдлагыг илрүүлэх систем(IDS)-ын сайжруулсан систем гэж үзэж болно. Халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем нь системийн халдлагыг тухайн цаг үед нь идэвхтэй илрүүлэн халдлагаас хамгаалах үйл ажиллагааг маш хурдан авдаг.
Агуулга
1. Ангилал 2. Боловсруулагдсан түүх 3. Халдлагыг тодорхойлох аргууд
Ангилал
Сүлжээний халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем – Компьютерийн сүлжээнд байгаа өгөгдлийн урсгалыг байнга хянаж сэжигтэй өгөгдөлүүдийг хаадаг.
Боловсруулагдсан түүх
Орчин үеийн халдлагаас урьдчилан сэргийлэх системийн хөгжлийн түүх нь олон төрлийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх өөр өөр цаг үед зохиогдсон идэвхтэй хамгаалалтын аргуудаас бүрддэг.
Сүлжээны пакет шинжилгээ
Анхны халдлага 1988 оны 11 сард сүлжээнд холбогдсон UNIX-компьютерт халдсан Моррисын өт юм.Нөгөө талаар 1986-1989 оны үед Зөвлөлт холбоот улс ба Бүгд найрамдах Ардчилсан Герман Улсын тусгай албадын Маркус Хессийн удирдсан бусдын компьюерт нэвтэрч мэдээллийг олж аван өөрийн тусгай албадад дамжуулж байсан хакеруудын бүлгийн үйл ажиллагаа юм. Энэ бүхнийг Берикли дэх Э.Лоуренсийн нэрэмжит лабораторит хийгдсэн 75 центын үл мэдэгдэх төлбөрөөс эхэлсэн. Түүний гарал үүслийг судлах явцад Баруун Германы жижигхэн компанид програмчаар ажиллаж Ганбурге хотод төвтэй chaos computer club экстремистской бүлэглэлд харьяалагддаг Хесси гэдэг хүн дээр аваачжээ. Түүний дайралт нь Datex-P европын сүлжээнд гэрээсээ энгийн нэгэн модемоор холболгдсон дуудлагаар эхэлсэн бөгөөд цаашид тэр нь Бременскийн их сургуулийн номын сангаас шаардлагатай мэдээллийг олж аван Берокли дэх Э.Лоуренсийн нэрэмжит үндэсний лабораторит нэвтэрсэн. Анхны халдлага 1987 оны 2-р сарын 27 ны өдөр нэвтрэх боломжтой 400 компьютераас 30-аад орчимд нь нэвтэрч чадсан билээ.Дараа нь Milnet хаалттай сүлжээнд Strategic Defence Initiative Network Project нэртэй файлаар нэвтэрсэн. (Ерөнхийлөгч Рейгана-ын санаачилсан стратегийн батлан хамгаалах гэгчтэй холбоотой бүх л мэдээллийг сонирхсон байна.)
Програм ба файлуудыг шинжлэх
Шинэ төрлийн аюул гарч ирснээр зан үйлийн тухай эргэн санах болжээ. Энэ нь 90-ээд оны дунд үеээс гарч ирсэн.
Ажиллах зарчим:Аюултай үйлдлийг илрүүлмэгцээ хэрэглэгчид зөвшөөөрөх эсэх тухай асуулт тавьдаг. Онолын хувьд энэ нь илэрхий болон үл мэдэгдэх бүхий л вирусуудын тархалтаас сэргийлж чаддаг.
Үндсэн дутагдал нь:Хэрэглэгчид хэтэрхий олон асуулт тавьдаг байжээ. Шалтгаан нь аль нэг үйлдлийн аюултай эсэхийг тодорхойлох чадвар дутмаг байсан. VBA програмд ашигтай үйлдлийг хор хөнөөлтэй өгөгдлөөс мөш өндөр хувьтай ялган авч чаддаг. Зан үйлийн-ын 2-р үе нь бол зарим нэг үйлдэл бус харин үйлдлийн бүхий л хор уршигийг тодорхойлдог байсан бөгөөд энэ үндсэн дээр тухайн үйлдлийн хортэй эсэх тухай дүгнэлт гаргадаг.
Current analysis дүн шинжилгээ
2003 онд Майке Фратто-ын удирдлаган доор Current analysis компани доорх компаниудын бүтээгдэхүүнд шинжилгээ хийсэн. — компании Argus Systems Group, Armored Server, Computer Associates (CA), Entercept Security Technologies, Harris, Network-1, Okena, Tiny Software, Tivoli (в составе IBM) и WatchGuard. СираPitBull LX и PitBull Protector компании Argus, eTrust Access Control компании CA, Web Server Edition компании Entercept, STAT Neutralizer компании Harris, StormWatch и StormFront компании Okena, ServerLock и AppLock/Web компании WatchGuard. Сиракускогын их сургуулийн Real World лабораторит PitBull LX и PitBull Protector компани Argus, eTrust Access Control компани CA, Web Server Edition компани Entercept, STAT Neutralizer компани Harris, StormWatch и StormFront компани Okena, ServerLock и AppLock/Web компани WatchGuard компаниудын бүтээгдэхүүнийг шалгаруулсан.
Цаашдын хөгжил
2003 онд Gartner компаний тайлан гарч тэр үеийн халдлагыг илрүүлэх систем(IDS) үр ашиггүй болохыг баталснаар халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем(IPS)-ээр тоноглох зайлшгүй шаардлагатай болохыг тодорхойлсон. Үүний дараа халдлагыг илрүүлэх систем(IDS)-ийг бүтээгчид нь өөрийнхөө бүтээгдэхүүнийг халдлагаас урьдчилан сэргийлэх систем(IPS)-т нэгтгэн хэрэглэх болжээ.
Халдлага эхэлсний дараа
Мэдээллийн халдлагыг илрүүлсний дараа хэрэглэгддэг аргууд. Энэ нь хичнээн үр ашигтай хэрэглэгдэж байгаа ч системд ямар нэгэн хор уршиг учирч болно.
Холболтыг хаах
TCP холболтын ашиглан халдлага хийсэн бол түүнийг хаахад TCP пакетийг тус бүрт нь юмуу аль нэгэнд нь илгээх замаар хаана. Үүний үр дүнд халдлага үйлдэгч нь энэ холболтоо ашиглан халдлагаа үргэлжлүүлэх боломжтой болно. Энэ арга нь сүлжээний мэдрэгчийн тусламжтай хийгддэг.
Энэ арга нь үндсэн хоёр дутагдалтай.
1.	Энэ нь TCP-ээс бусад протоколын холболтыг урьдчилан тогтоохгүй бол дэмждэггүй. (Жишээ нь: UDP болон ICMP)
2.	Халдагчид нь аль хэдийн хууль бус холболтыг хэрэглэсний дараа ашиглаж болно.
Бүртгэлийг хаах
Халдлагын үед хэрэглэгчийн хэд хэдэн данс эвдэгдсэн буюу тэдний мэдээлэл болсон үед тэднийг хаах нь хостын мэдрэгч системээр хийгддэг. Үүнийг хаахын тулд данс эзэмшигчийн эрхтэй хүний нэрээр хийгддэг. Энэ халдлагаас хамгаалах системийн тохируулгаас өгөгдсөн хугацаанд гүйцэтгэнэ.
Компьютерийн сүлжээний хостыг хаах
Хэрвээ хостуудын нэг нь дайралтад өртсөн бол түүнийг хостын мэдрэгчээр хааж болно эсвэл сүлжээний интерфейсээр зөвхөн түүнийг хаана эсвэл тархах чиглэлд нь хаана эсвэл хостын сүлжээнд холбогдсон хуваарилагч дээр хаана. Хаалт тодорхой хугацааны дараа сэргээгдэнэ эсвэл аюулгүй байдлын админ идэвхжүүлж сэргээнэ. Мөн дайралтыг аюулгүй болгохын тулд компьютерийн сүлжээний хостыг хааж болно.
Гадаад холбоос
Ангилал:Мэдээллийн технологийн аюулгүй байдал
Бат-Очирын Сэр-Од
thumb|[[Лондонгийн марафонд 2012]] thumb|2015 онд Бива нуурын марафон Бат-Очирын Сэр-Од 1981 оны 10 сарын 7-нд Говь-Алтай аймагт төрсөн. Өндөр 170 см, жин 60 кг. 1997 оноос хойш хөнгөн атлетикаар хичээллэсэн. “Хүч” спорт хорооны тамирчин, цагдаагийн офицер. Анхны дасгалжуулагч нь Дамбын Гомбосүрэн. Одоо Дархан хотын уугуул, гэргий Одонсүрэнгийн Оюунтуяа түүнийг дасгалжуулдаг бөгөөд өөрөө дундын зайн гүйгч байсан. Нэг хүүтэй. Хөгжим сонсох хоббитой. 2010 оны Хофү (Япон), Брайтон (Их Британи)-ы марафонд түрүүлж, Берлинд 10-р байранд орсон. 2011 онд Хофү (Япон) марафонд түрүүлж, Лондоны марафонд 9-р байр эзэлжээ.
Гаргасан амжилт
Б.Сэр-Од нь Монголын хөнгөн атлетикийн тамирчдаас хамгийн анхы олимпод оролцох эрх авсан анхны тамирчин. Монголын тамирчдаас өмнө олимпод орж байсан тамирчид бүгдээрээ урилгаар буюу цагаан хуудсаар орж байсан. 2008 он 2 сард Хонконг хотод болсон марафон гүйлтийн Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Монгол улсаа төлөөлөн оролцож 2цаг 20 мин 23 сек амжилтаар мөнгөн медаль авсан. Энэ медаль мөн л Монголын хөнгөн атлетикийн түүхэн дэх Ази тивийн аваргаас авсан анхны мөнгөн медаль. Б.Сэр-Од нь Хөнгөн атлетикийн Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнүүдэд Монгол улсаа төлөөлөн 2003 он, 2005 он, 2007 он, 2009 он, 2011 онуудад оролцож байсан. үүнээс 2009 оны Герман улсын Берлин хотноо зохиогдсон Дэлхийн аварга шалгаруулах 12 дахь удаагийн тэмцээн 29-р байр эзэлсэн. 2011 оны Солонгос улсын Дэгү хотод зохиогдсон Дэлхийн аварга шалгаруулах 13 дахь удаагийн тэмцээн 20-р байр эзэлсэн. энэ амжилтууд нв мөн Монголын хөнгөн атлетикийн спортын түүхэн дэх анхны томоохон амжилтуудын нэг юм. 2013 оны 2 сарын 24 өдөр Хонконг хотод зохиогдсон марафон гүйлтийн Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Монгол улсаа төлөөлөн оролцож 2 цаг 17 мин 47 сек амжилтаар Алтан медаль авсан. энэ медаль мөн л Монголын хөнгөн атлетикийн түүхэн дэх Ази тивийн анхны алтан медаль юм,
Эшлэл
Ангилал:2004 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2008 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Монголын 10.000 метрийн гүйгч Ангилал:Монголын марафон гүйгч Ангилал:Монголын олимпын оролцогч Ангилал:Монголын азийн наадамд оролцогч Ангилал:Монгол улсын гавьяат тамирчин Ангилал:Алтайн (хот) хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1981 онд төрсөн
2001 оны өвлийн Универсиад
2001 оны өвлийн Универсиад (2001 Winter Universiade) буюу өвлийн XX Универсиад нь Польшийн Закопанед зохиогджээ.
Цахим холбоос
#2001 Өвлийн универсиад Өвлийн универсиад
Давид Шторль
Давид Шторль (David Storl, 1990 оны долоодугаар сарын 27-нд төрсөн) нь Германы бөөрөнцөг түлхэлтийн тамирчин юм.
Шторль 2011 болон 2013 оны ДАШТ-д 21.78 болон 21.73 метрийн амжилтаар түрүүлж байсан бол Лондоны олимпт 21.86 метр шидэж Польшийн нэрт тамирчин Томаш Маевскийн удаад орж мөнгөн медаль хүртэж байв.
Түүний хувийн дээд амжилт 21.88 метр билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Германы бөөрөнцөг түлхэгч Ангилал:Бөөрөнцөг түлхэлтийн дэлхийн аварга Ангилал:Бөөрөнцөг түлхэлтийн европын аварга Ангилал:Германы олимпын мөнгөн медальтан Ангилал:Германы олимпын оролцогч Ангилал:2012 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:2016 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Мөнгөн лаврын навч шагналтан Ангилал:Хемницийн тамирчин Ангилал:Рохлицын хүн Ангилал:Зүүн Германы иргэн Ангилал:Германчууд Ангилал:1990 онд төрсөн
3 сарын 14
3 сарын 14 нь Григорийн тооллын жилийн 73 дахь (өндөр жил бол 74 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 292 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0314 #14
Парагвай
Бүгд Найрамдах Парагвай Улс хэмээх Парагва́й (Paraguay, гуа. Paraguái) нь Өмнөд Америкийн төв хэсэгт оршдог бүрэн эрхт улс юм.
Дорнод талаараа Бразил, өрнөд талаараа Боливи, өмнөд талаараа Аргентинтай хиллэдэг далайд гарцгүй орон бөгөөд Атлантын далай руу нутгийн төвийн Парагвай мөрөн болон дорнод хэсгээр урсах Парана мөрний усаар аялан очих боломжтой. 406,796 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай, 2002 оны байдлаар 7.6 сая хүн амтай. Нийслэл бөгөөд хамгийн том хот нь 530 мянган хүнтэй Асунсьон хот юм. Албан ёсны хэл нь испани болон гуарани хоёр хэл юм.
Испанийн колоничлогчид 1524, 1537 онд ирэн Асунсьоныг үүсгэн байгуулжээ. 17-р зуунд Парагвайд еврей номлогчид ирж христийн шашин, Европ соёлыг нутгийн гуарани хүмүүст таниулжээ. 1767 онд еврейчүүд Испаниас хөөгдсөний дараа Парагвай цөөн хот сууринтай зах хязгаарын колони болжээ. 19-р зууны эхэнд Парагвай тусгаар тогтносны дараа үндсэрхэг, ертөнцөөс тусгаарлах, гадаадын худалдааг хаагч зэрэг бодлого бүхий авторитар хэд хэдэн дэглэмийг сольжээ. 1864-1870 онд болсон Парагвайн дайны дүнд Аргентин, Бразил, Уругвайн гурвалсан эвсэлд дийлдсэнээр дайны өмнөх нутгийнхаа 25-33%, хүн амын талыг тус тус алджээ. 20-р зуунд Боливитой Чакогийн дайн (1932-1935)-д байлдан дийлж нутгаа өргөтгөсөн ба дөчин жил Альфредо Стресснер гэх диктатортой байснаа 1989 онд түүнийг буулгажээ.
Штефан Райнарц
Штефан Райнарц (Stefan Reinartz, 1989 оны нэгдүгээр сарын 1, Энгельскирхен) — Германы хөлбөмбөгчин, «Айнтрахт Франкфурт» багийн хагас хамгаалагч.
Парагвай
Парагвай одоо ардчилсан дэглэмтэй, хөгжиж буй орон юм. НҮБ, Меркосур, АТОБ зэрэг олон улсын байгууллагыг анх байгуулагдахад элсчээ. Асунсьоны дэргэдэх Луке хотод Өмнөд Америкийн хөлбөмбөгийн холбооны төв байр байрладаг.
Штефан Райнарц
Райнарц «Хайлингенхаузен», «Берглиш-Гладбах» багуудад бэлтгэгдэж байгаад 1999 онд леверкузений «Байеранд» элсчээ. 2007 онд өсвөрийн цомд түрүүлэхдээ л ирээдүйн халаа болох нь баттай анзаарагджээ. Үндсэн бүрэлдэхүүнд «Аугсбургийн» эсрэг (2:0) Германы цомд 2008 оны есдүгээр сарын 23-нд анхны гараагаа хийсэн түүхтэй. Харин Бундеслигт 2009 оны наймдугаар сарн 8-нд «Майнцийн» эсрэг (2:2) гараалжээ. Райнарц 2015 оны зун Франкфуртын «Айнтрахтад» хоёр жилээр элсэв.
Парагвай
Индиан ба колони
Испаничуудыг ирэхээс өмнө Парагвайн дорно хагаст гуарани, өрнөд хагаст гуайкуру хүмүүс оршин байв. Нутгийн дундуур урсах Парагвай мөрөн дорнод хагасын тариачин гуарани, өрнөд хагасын нүүдэлчин аймгуудыг заагладаг байжээ. Нутгийн уугуул эдгээр хүмүүсийн хэл яриа нь таван өөр бүлэг байх ба мөн дотроо олон овог аймаг болно. Өдгөө эдгээр хүмүүс 17 янз яс үндэс болон тэмдэглэгддэг.
Европоос анх испаничууд 1516 онд энд ирсэн ба 1537 онд Асунсьоныг үүсгэн байгуулж эндэх колонийн төв болов. 18-р зуунд еврей номлогч нар ирж нутгийн индианчуудыг христийн шашинд оруулж байсан ба 150 жилийн турш дэлгэрээд 1767 онд Испанийн хаан еврейчүүдийг хөөснөөр төгсчээ. Эдгээр еврейн балгас нь өдгөө ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн. Нутгийн баруун хэсгийн нүүдэлчид христийн шашнаас удаан татгалзаж, нэлээн хожуу буюу 18-19-р зуунд местисод уусчээ.
Тусгаар тогтнол
thumb|left|150px|Анхны диктатор Хосе де Франсия 1811 оны 5-р сарын 14-нд Парагвайд Испанийн даргачийг буулгаж тусгаар тогтножээ. 1814-1840 он хүртэл Парагвайг Хосе де Франсия дарангуйлан удирдаж гадаад ертөнцөөс Парагвайг тусгаарласан ба тэрээр Францын Жан Жак Руссогийн Нийгмийн гэрээнд суурилсан утопи нийгмийг байгуулахыг оролджээ. Тэрээр католик сүмийн хүчийг ихээр бууруулж, цагаан арьстан нь зөвхөн хар арьстан, мулатто эсвэл нутгийн индиан гэрлэхийг зөвшөөрсөнөөр холимог арьстан буюу местисо нийгмийг бий болгов.
Штефан Райнарц
Гадны холбоос
Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Германы шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Байер 04 багийн тоглогч Ангилал:Нюрнберг багийн тоглогч Ангилал:Айнтрахт Франкфурт багийн тоглогч
Парагвай
Тусгаар тогтнол
1840 онд цэргийн дэглэм тогтосны дараа 1841 онд Франсиягийн хамаатан Карлос Лопес төрийн эрхэнд гарч Парагвайг орчин үед дэвшүүлж, гадаад худалдааг нээжээ. Аргентинтай үл довтлох гэрээ байгуулж 1842 онд Парагвайн тусгаар тогтнолыг албан ёсоор зарлан тунхаглав. 1862 онд түүний ахмад хүү Франциско Лопес угсаа залгажээ. Лопесын удмынхан Парагвайг нэгэн том хувийн эзэмшил шиг л бүх бараа таваар, бүх салбарыг хянаж, төвлөн захирч байв. Бүх экспортод төр оролцож байв. Мод, ургамлын худалдааг Парагвай хийж байсан. Парагвайн удирдагчид дотооддоо өөрсдийгөө хангахыг зорьж, гадны зээлээс татгалзаж, гадаадын импортын бараанд өндөр татвар тавьж байв. Энэхүү протекцонист арга нь нийгмийг өөрсдийгөө хангуулж Аргентин, Бразилын өрөнд орохоос хамгаалжээ. Парагвайд боол байсан боловч их биш байсан ба 1844 онд хуулиар боолын ёсыг хуулиар хоригложээ. Эцэг Карлос Лопесын үед Парагвайн зэвсэгт хүчнийг орчин үеийн болгож, Хумайта цайзыг бэхлэн сайжруулжээ. Гадаадын 200 техникчийг хөлслөн суурин утасны шугам суурилуулсан бол төмөр зам, оёмол эдлэл, цаас боовсруулах, усан онгоц, зэвсэг, дарь үйлдвэрлэлд гаднаас тусламж авчээ. 1850 онд Ибикуй гэх их буу үйлдвэрлэжээ. Мөрний усан дээр цэргийн зориулалттай бооомт Гран Чако дахь Апа голд бэхлэлт хийжээ. Хүү Франциско Лопесийн үед нийгэм-эдийн засгийн хөгжлийг үргэлжүүлжээ.
Парагвайн дайн
1864 оны 10 сарын 12-нд Бразил нь Аргентин болон Уругвайн улаантантай холбоолон Уругвайн цагаантан төрийг унагахаар довтлов. Франциско Лопес үүний дараа 1864 оны Бразилын Мато Гроссо руу довтолж, 1865 оны 3-р сарын 23-нд Аргентинд дайн зарлав. Уругвайд төр эргэж улаантан Венансио Флорес 1865 оны 2 сарын 22-нд төрийн эрхэнд гарав. 1865 оны 5 сарын 1-нд дээрх гурван хөрш орон Гурвын эвсэл үүсгэжээ.
Штефан Райнарц
Гадны холбоос
Ангилал:Германчууд Ангилал:1989 онд төрсөн
Парагвай
Парагвайн дайн
1870 онд Серро Корагийн тулалдаанд Парагвай ялагдаж маршал Франциско Лопес алагдав. Парагвай нутаг дэвсгэрийнхээ 25-33%-ийг Аргентин, Бразилд алдсаны дээр их хэмжээний дайны өрөнд орж хамгийн гол нь хүн амын тал хувь үрэгджээ. Дайны хохирлын талаар Уильям Рубинштейн бичихдээ "Парагвай 450-900 мянга гаруй хүнтэй байснаас 200 мянган хүн л үлдсэн. Үүнээс 28 мянган насанд хүрсэн эрэгтэй байв" гэжээ. 1869 онд Бразилын цэрэг Асунсьоныг эзлэн дээрэмдэж Парагвайн үндэсний архивын материалыг Рио-де-Жанейро руу зөөж аваачсан нь Парагвайн колонийн өмнөх үе болон тусгаар тогтнолын үеийн түүхийн бичиг сэлтийг бууруулжээ.
20-р зуун
1904 онд Парагвайн засгийн эрхэнд Либерал нам гарсан ба 1904-1954 оны хооронд удирдсан тус нам 33 удаа засгийн газраа сольжээ. 1922 онд намын доторх фракцийн зөрчлөөс иргэний дайн гарав. 1932-1935 онд Чакогийн дайнаар Парагвай ялалт Чако нутагт газар нутгаа тэлж авчээ. 1936 онд хувьсгалаар Рафаэль Франко хурандаа төрийн эрх авч байсан бол 1940-1948 онд Ихинио Мориниго генерал улсыг удирджээ. 1947 онд иргэний дайн дэгдэсний нэг талд Зөвлөлтийн талын Рафаэль Франко, нөгөө талд Америкийн талын Ихинио Мориниго байв. 1954 онд төрийн эргэлт хийн гарч ирсэн Колорадо намын Альфредо Стресснер 1989 оныг хүртэл улсыг удирдан чиглүүлжээ. Түүний үед зарим талаар орчин үеийн дэвшилт, зарим талаар хүний эрхийг дарангуйлсан гэж тэмдэглэгдсэн. Түүнийг буусны дараа ч түүний Колорадо нам 2008 оныг хүртэл улс төрд давамгайлсан.
thumb|2013 онд ерөнхийлөгч Хорацио Картесын тангараг өргөх ёслол
Орчин үе
Стресснерийг генерал Андрес Родригес цэргийн эргэлтээр түлхэн унагаж улс төр, хууль, эдийн засгийн шинэтгэлийг эхлүүлж Стресснерийн гэр бүлд олгогдсон байсан газрыг хураан авч ядуу 19 мянган өрхөд тараан олгожээ. 1990-ээд он улс төрийн хувьд тогтворгүй, төрийн эргэлтийн оролдлого, тэмцэл хөдөлгөөн их, засгийн газрын солигдол их байв. 2008 оны сонгуулийн дүнд Колорадо нам 60 жил төр барьсаны дараа Фернандо Луго сонгогджээ. Түүний засгийн газар авлигыг бууруулах, эдийн засгийн тэгш бус байдлыг арилгах хоёр гол зорилго тавьсан. 2012 онд хугацаанаасаа өмнө Луго огцров. 2013-2018 онд Хорацио Картес, 2018 оноос хойш Марио Бенитес нар ерөнхийлөгчөөр ажилласан нь хоёул консерватив Колорадо намын төлөөлөл байна.
Төр засаг
Парагвай нь төлөөллийн ардчилсан дэглэмтэй бүгд найрамдах улс. Эрх мэдлийн гурван салаа мөчиртэй, олон намын тогтолцоотой. Эрх мэдлийн гурван салбар:
Улс төр
2018 оны ерөнхий сонгуульд Колорадо намаас нэр дэвшсэн Марио Бенитес 48.96% санал авч сонгогдсон ба удаах өрсөлдөгч нь 45.08% санал авсан гол өрсөлдөгч нь Их шинэчлэлийн үндэсний эвсэлээс нэр дэвшсэн Эфрайн Альери байжээ. Сенатын танхимд 45 суудалтайгаас Колорадо нам 32% санал авч 17 суудал, 24% санал авч Үнэн радикал либерал нам 13 суудал бол бусад 15 суудлыг зургаан нам эвсэл хуваан эзэлсэн. Төлөөлөгчдийн танхимын 80 суудлаас Колорадо нам 39% санал авч 42 суудлыг буюу дийлэнх олонхийг эзэлсэн бол Үнэн радикал либерал нам 17 суудал, Их шинэчлэлийн үндэсний эвсэл 13 суудал, бусад 4 нам эвсэл 8 суудал авчээ. Мөн сонгуулиар орон нутгийн засаг дарга нарыг сонгосон ба Колорадо намын нэр дэвшигчид дийлэнхэд нь сонгогджээ.
Засаг захиргааны хуваарь
Парагвай улс улс төрийн байгууламжийн хувьд нэгдмэл улс бөгөөд нутгаа засаг захиргааны зорилгоор 17 аймаг (departamento → департмент), 1 нийслэлийн тойрог (distrito capital) болгон 18 хуваадаг. Үүнд:
Цэрэг зэвсэг
thumb|Байлдааны хөлөг онгоц Парагвайн зэвсэгт хүчин нь хуурай зам, усан зам, агаарын гэсэн 3 салбартай. Улсын ерөнхийлөгч нь зэвсэгт хүчний ерөнхий командлагч байна.
Парагвайн 18 нас хүрсэн, тухайн онд хүрэх бүх эрэгтэйчүүд нэг жилийн хугацаатай цэргийн алба хаадаг. 16-49 насны буюу цэргийн насны эрчүүдийн тоо 1.6 сая болно. Жил болгон 73 мянган хүн цэргийн алба хаах насанд хүрдэг. Үүнээс гадна үндсэн цэргийн албан хаагчийн тоо 15.6 мянга, цагдаа хууль сахиулах ажилтны тоо 14.8 мянга байгаа бол бэлтгэл хүчний тоо 168 мянган хүн байна. Улсын төсвийн 1%-ийг цэрэг зэвсэгт зарцуулдаг.
Парагвайд 2005 оноос хойш үргэлжилж байгаа бага хэмжээний бослого байгаа бөгөөд одоогоор 150 хүн, жилдээ 10 орчим хүн үүнээс болж нас бардаг.
Парагвай нь бүс нутгийн алан хядлага, хар тамхины эсрэг зэргэлдээх Аргентин, Бразил болон АНУ-тай хамтран ажиллах гэрээтэй. 2019 онд эдгээр улсын "гурван фронт" хэмээх уулзалтыг өөрийн оронд зохион байгуулсан. 2005 онд газар нутаг дээрээ АНУ-тай хамтран цэргийн сургуулилт хийсэн.
Гадаад харилцаа
Улс төрийн түвшинд, дипломат харилцаа, олон улсын харилцааг Хэрэгжүүлэх засгийн салбар болох Гадаад Харилцааны яам хариуцдаг. Монгол улс болон Парагвай улсын хооронд 2003 онд дипломат харилцаа тогтсон. 2019 онд Монгол-Парагвайн хооронд харилцан 90 хоног визгүй зорчих гэрээ байгуулагдсан. Парагвай бусад хөрш улсаас ялгаатай нь 1957 онд Тайваньтай дипломат харилцаа тогтоосон ба харин Хятад (БНХАУ)-тай дипломат харилцаагүй ажээ.
Газар зүй
thumb|Нутгийн дорнод хэсэг. Накундай байгалийн цогцолбор газар Парагвай нь Өмнөд Америкийн төв хэсэгт өмнөд өргөргийн 19-28 градус, өрнөд уртрагийн 54-63 градус хооронд байрладаг. Нутгийн голоор Парагвай мөрөн урсана. Парагвай мөрөн урссаар нутгийн дорнод хилээр урсах Парана мөрөн руу цутгана. Нутгийн өмнөд хилээр Пилькомайо мөрөн урсаж Парагвайд цутгана. Парагвай мужийн өрнөд газар нь Их Чакогийн хэсэг юм. Нутгийн дорнод өмнөд хэсэг гүний ус ихтэй буюу Гуаранын гүний усанд хамаарна. Хэдий далайд гарцгүй боловч нуурын эргүүд нь алдартай.
Уур амьсгал
Ерөнхийдөө тропикийн болон субтропикийн уур амьсгалтай. Парагвай борооны болон хуурай гэсэн хоёр улиралтай. Салхи гол үүрэгтэй. 10-р сараас 3-р сарын хоорондо умардаас Амазоны сав газрын зөөлөн салхи үлээх бол 5-р сараас 8-р сард Андын нурууны хүйтэн салхины чиглэлтэй.
Томоохон уул нуруугүй болохоор салхины хурд 161 км/цаг хүртэл хурдтай үе бий. 1-р сард хамгийн дулаан бөгөөд хоногийн дундаж температур нь цельсийн 28.9 градус байна. Хур тунадас нутгийн дорнод хагаст их байна. Дорнод үзүүрийн ойд дунджаар жилд 170 см хур тунадас ордог бол нутгийн өрнөд хэсгийн Чако нутагт жилдээ 50 см орно.
Ан амьтан
Парагвайд буга, сармагчин, [армадилло]], антеатер, халиу, зэрлэг гахай, тапир, ягуар, оцелот, сарьсан багваахай зэрэг амьтад бий.
Гадаад холбоос
Ангилал:Далайд гарцгүй орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Өмнөд Америкийн орон
Буянтогтохын Ганзориг
Буянтогтохын Ганзориг нь Увс аймгийн Түргэн сумын харьяат. Үндэсний бөх ийн аймгийн арслан цолтой бөх.
Лэди Гага
Леди Гага
Леди Гага (Lady Gaga), 1986 оны 3 сарын 28-нд төрсөн) хэмээх тайзны нэрээрээ алдаршсан Стефани Жоанн Анжелина Жерманотта (Stefani Joanne Angelina Germanotta) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын дуучин, жүжигчин, ая зохиогч, бүжигчин, продюсер, бизнесмен эмэгтэй юм. Тэр өсвөр наснаасаа эхлэн урлагт хөл тавьсан бөгөөд ер бусын байдлаараа танигдсан билээ.
Түүний анхны цомог болох (The Fame)нь 2008 оны 8-р сарын 19-нд гарсан ба энэхүү цомгийн "Just Dance", "Poker Face" дуунууд нь амжилттай болсон. Мөн 2009 онд гарсан анхны студи цомог болох (The Fame Monster)-ын "Bad Romance", "Telephone", "Alejandro" дуунууд нь олон чартуудад тэргүүлж, гайхалтай амжилт авчирсан юм.
Lady Gaga-гын 2 дахь бүрэн хэмжээний цомог болох (Born This Way) нь Америкийн Billboard чартын top 200-г тэргүүлж, эхний долоо хоногт тус улсад нэг сая гаруй хувь борлуулагджээ. Мөн цомгийн title дуу нь долоо хоног хүрэхгүй хугацаанд iTunes Store-т нэг сая гаруй татагдсан нь хамгийн их борлуулалттай дуу болсон. Түүний 3 дахь цомог болох (ARTPOP) нь 2013 онд гарсан ба "Applause" дуу нь амжилт дагуулжээ. Мөн түүний 2014 онд гарсан анхны жазз цомог болох (Cheek To Cheek)-д Tony Bennett хамтран ажиллажээ. Gaga-гын 5 дахь цомог болох 'Joanne' нь 2016 онд цацагдсан ба Америкийн чартуудад тэргүүлсэн юм.
Энэ хугацаанд тэр жүжиглэж эхэлсэн бөгөөд (American Horror Story: Hotel)буюу Америкийн аймшигт түүхийн 5-р бүлгийн ангид гол дүр бүтээсэн бөгөөд уг дүрээрээ Алтан Бөмбөрцөг шагнал гардуулах ёслолын "Шилдэг эмэгтэй жүжигчин" төрөлд ялалт байгуулсан билээ. Үүний дараагаар уянгын драма болох (A Star Is Born)-д гол дүрд тоглож, soundtrack-уудыг продьюсер Bradley Cooper-тэй хамтран дуулсан ба энэ нь 2018 оны 10-р сарын 5-ны өдөр нээлтээ хийсэн. Тэр (A Star Is Born) киноны 18 дуунуудаас 15-ыг нь бичиж, продьюсерлэсэн ба (Shallow) дуугаараа Академийн шагнал болон Алтан Бөмбөрцөгийн 'Шилдэг оригнал дуу' гэх шагналуудыг авсан билээ.
2016 оны 1-р сарын байдлаар 27 сая цомог, 146 сая синглэ борлуулсан нь түүнийг дэлхийн хамгийн сайн борлуулалттай уран бүтээлчдийн нэг болгосон юм. Түүний амжилтад Гиннесийн дэлхийн дээд амжилт, Грэммийн есөн шагнал, Дуу зохиогчдын танхимаас хүртсэн шагналууд мөн Америкийн загвар зохион бүтээгчдийн зөвлөлийн шагналууд багтжээ. Түүнийг Billboard-ын 'Оны шилдэг уран бүтээлч' болон 'Оны шилдэг эмэгтэй'-гээр тодруулсан бөгөөд Америкийн бизнесийн сэтгүүл болох Forbes-ийн хүч чадал, орлогын зэрэглэлд багтаасан байна. Мөн 2012 онд VH1-ийн "Хөгжмийн ертөнцийн шилдэг эмэгтэй" жагсаалтын 4-рт бичигдэж, 2011 онд Time сэтгүүлийн сүүлийн арван жилийн хамгийн нөлөө бүхий хүмүүсийн тухай уншигчдын санал асуулгад 2-р байр эзэлсэн байдаг. Тэрээр хүмүүнлэгийн ажил, нийгмийн идэвхи, тэр дундаа LGBT-ийн эрхэд хамаарах ажлууд, залуучуудыг чадавхжуулах, дээрэлхэхээс урьдчилан сэргийлэх чиглэлээр үйл ажиллагаагаа явуулдаг "Born This Way" ашгийн бус байгууллагаараа олонд танигдсан юм.
Цомгууд
*The Fame (2008)
*The Fame Monster (2009) *Born This Way (2011) *ARTPOP (2013) *Cheek To Cheek (2014) *Joanne (2016) *A Star Is Born Soundtrack (2018) *Chromatica (2020)
Холбоос
Ангилал:АНУ-ын поп дуучин Ангилал:Дуу зохиогч Ангилал:АНУ-ын хөгжимчин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:Грэммийн шагналтан Ангилал:Оскарын шагналтан Ангилал:Эxо-Поп шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1986 онд төрсөн
Терри Винэйблс
"Эл Тел" гэж алдаршсан Теренс Фредерик "Терри" Винэйблс (Terence Frederick "Terry" Venables, 1943 оны 1 сарын 6-нд Дагенхэмд төрсөн) нь Английн хөлбөмбөгийн тамирчин, дасгалжуулагч юм. 1960, 70-д онд тэрээр Челси, Тоттенхэм Хотспур, Күйнз Парк Рэйнжерс зэрэг хэд хэдэн багт тоглож байснаас гадна Английн шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд багтаж 2 тоглолтод оролцжээ. Түүнчлэн тэрээр 1994 - 1996 онд Английн шигшээ багийг дасгалжуулж, багаа 1996 оны Европын АШТ-ий хагас шигшээд хүргэж байсан. Мөн 1997 - 1998 онд Австралийн шигшээ багийг дасгалжуулж байв. Клубүүдийн хувьд Английн Кристал Палэс, Күйнз Парк Рэйнжерс, Тоттенхэм Хотспур, Лидс Юнайтед, Испанийн Барселона зэрэг алдартай багуудыг удирдаж байв.
Ангилал:1943 онд төрсөн Ангилал:Английн хөлбөмбөгчин
Райан Уитинг
Райн Кейт Уитинг (Ryan Keith Whiting, 1986 оны арваннэгдүгээр сарын 24-нд төрсөн) нь Америкийн хөнгөн атлетикч бөгөөд бөөрөнцөг түлхэлтийн төрөлд хувийн дээд амжилтаа 22.28 метр түлхэн тогтоож байсан юм. Тэр 2011 болон 2013 оны ДАШТ, мөн Лондоны олимпт оролцож байсан.