cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Доржбал
Тэрбээр хятад хэлийг төгс эзэмшиж, күнзийн сургаалд нэвтэрсэн цөөхөн монгол ноёдын нэг байсан. Анх хишигтэн цэрэгт элсэж, Тугтөмөр хааны үед үйлдэх яамны жигүүрийн сайдын тушаалд томилогдсон. 1333 онд ордны хянан байцаагч түшмэлээр томилогдсон. Тухайн үед төрийн эрх барьж байсан Тэнгис ноёны өргөмөл хөвүүн Мамааш нь Шэньси мужид хууль зөрчсөн үйлдэл гаргасан тул Доржбал барьж шийтгэсэнд, Тэнгис ноён түүнийг олон удаа айлган сүрдүүлж байв. 1341 онд түүнийг бичгийн утгачийн хүрээлэнгийн эрхин сайд, жишянь асрын тэргүүн түшмэл, алтан ургийг хамаарах яамны их заргачийн тушаалд томилогдсон. 1345 онд Төвлөн засах яамны цанжэн жэнши түшмэл болсон. 1351 онд Төвлөн засах яамны пинжан жэнши түшмэл болсон. Улаан алчууртны бослого гарсны дараа дарангуйлах үйлсэд зүтгэж байхдаа 1354 онд 40 настайдаа салхин цэцэг өвчнөөр Хугуан синшэнгийн Хуанжоугийн Ланши өртөөнд нс барсан.
Доржбал нь Төгстөмөр, Дужянтөмөр гэх хоёр хөвүүнтэй.
Эшлэл
Ангилал:1315 онд төрсөн Ангилал:1354 онд өнгөрсөн Ангилал:Юань улсын түшмэл Ангилал:Жалайр аймаг
Цэргийн цол
Эшлэл
Ангилал:Цэргийн цол
Ми-15 (кино)
«Ми-2015» — 2010 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Жоу Шюнь
Жоу Шюнь (хятадаар 周迅, англи латинд Zhou Xun, орос кириллд Чжоу Сюнь; 1974-) — Хятад улсын эмэгтэй кино жүжигчин.
Гадаад холбоос
Ангилал:Хятадын кино жүжигчин Ангилал:Хонконгийн кино шагналтан Ангилал:Хятадууд Ангилал:1974 онд төрсөн
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Төрийн далбаа
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Төрийн далбаа нь 1924 оноос 1992 оныг хүртэл оршин тогтносон Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын төрийн бэлгэ тэмдэг юм.
Түүх
1945 оны 7 дугаар сарын 10-ны өдөр БНМАУ-ын Бага Хурлын Тэргүүлэгчдийн 43 дугаар хурлыг зохион байгуулж, түүн дээр Хорлоогийн Чойбалсан Москвад хийсэн айлчлалын талаар ярьж, Монголын тусгаар тогтнолыг Хятадаар хүлээн зөвшөөрүүлэх талаар ЗХУ-аас тавьж буй хүчин чармайлт бүтэмжтэй болох тийш хандаж байгааг тэмдэглээд “БНМАУ-ын төрийн далбааны маяг, найрууллын тухай” асуудлыг тусгайлан яаралтай хэлэлцүүлжээ. Тус хурлаар БНМАУ-ын далбааны маяг, найруулгыг батлан тогтоохдоо: “БНМАУ-ын далбаа нь 2:1 хэмжээтэй улаан ба хөх өнгийн эдээр үйлдэх бөгөөд үүнд уртын гуравны нэг хувийн хэмжээгээр дундаа агаарын адил хөх өнгөтэй байх ба гуравны хоёр хувь нь болох түүний хоёр тал нь улаан өнгөтэй байна. Ишинд уях талын улаан дэвсгэрийн дунд талд алтан шар өнгийн таван хошуу байх ба түүний доод талд мөн адил шар өнгөөр үйлдэгдсэн бөгөөд бадамлянхуан цэцэггүй соёмбо байна” хэмээн заажээ. Үүнээс өмнө Үндсэн хуульд гол төлөв БНМАУ-ын туг далбаа хэмээн бичиж ирсэн бөгөөд энэ үеэс хойш БНМАУ-ын төрийн далбаа хэмээх болов. Энэ далбааны эхийг БНМАУ-ын Маршал Чойбалсангийн нэрэмжит шагналт, УГЗ Д.Чойдог зохиосон байна. Энэ үйл явдлыг Монгол улс тусгаар тогтносон улс гэдгээ өндөр цохон тэмдэглэсэн явдал хэмээн Х.Чойбалсан тодорхойлжээ.
Улмаар 1949 онд Үндсэн хуульд нэмэлт орсноор улсын далбааны талаарх заалт дараах байдалтай болжээ:
1960 оны Үндсэн хуулийн ерэн нэгдүгээр зүйлд улсын далбааны талаар заахдаа: хэмээжээ.
Цахим холбоос
Далбаа Монгол #Бүгд Найрамдах Ард Улс Ангилал:Монголын төрийн далбаа
Тоёода Киичиро
Тоёода Киичиро (豊田 喜一郎; 1894 оны 6 дугаар сарын 11-нд Японы Шизүока аймгийн Косай хотод төрж, 1952 оны 3 дугаар сарын 27-нд Айчи аймгийн Тоёотад барсан) нь Японы алдартай Тоёота Мотор Корпорацын үүсгэн байгуулагч Тоёода Сакичигийн хүү.
Киичирог төрөөд 2 нас хүрээгүйд эцэг Сакичи эх Тами нар нь салжээ. Тиймээс Киичиро өвөө, эмээгийнхээ гар дээр Ёшицумүрад өссөн. Гурван настайдаа Киичиро Сакичигийн амьдардаг Нагоя, Айчи аймгийн Нагоя (одоогийн Айчи аймгийн Хигаши тойрог) руу нүүжээ. Боловсролын хувьд Киичиро Киодо Канжи энгийн бага сургуульд элсэн орж, дараа нь Такадакэ энгийн бага сургууль (одоогийн Нагоя хотын Хигашисакүра бага сургууль)-д сурчээ. Дараа нь тэрбээр Айчи энгийн сургуулийн бага сургууль (одоогийн Айчигийн Боловсролын их сургуулийн Нагоя бага сургууль), Мэйрин дунд сургууль (одоогийн Айчи мужийн Мэйва ахлах сургууль), хоёрдугаар ахлах сургуульд орсон. 1920 онд Токиогийн Эзэн хааны Их сургуулийн инженерийн факультетын механик инженерийн ангийг төгссөн. Сургуулиа төгсөөд Токиогийн эзэн хааны Их сургуулийн хуулийн факультетэд 1921 оны 3-р сар хүртэл долоон сар орчим ажилласан. Киичиро онц сурдаг байжээ.
Тэрбээр 1929 оны 9-р сараас 1930 оны 4-р сар хүртэл Европ, Америк руу аялж, тэр үед дөнгөж эхэлж байсан автомашины үйлдвэрлэл ирээдүйд маш их хөгжинө гэдгийг ойлгож авчээ. Тиймээс 1933 онд "Toyota Industries" корпорацад автомашины үйлдвэрлэлийн хэлтэс (дараа нь автомашины хэлтэс) шинээр байгуулав. 1936 онд Автомашины үйлдвэрлэлийн хуулийн дагуу тусгай зөвшөөрөлтэй компани гэж томилогдсон. 1937 онд "Тоёота Мотор Корпорац" нэртэйгээр тусгаар тогтносон. Киичиро тэр жил дэд ерөнхийлөгч болсон (ерөнхийлөгч нь Тоёода Ризабүро). 1941 онд Киичиро ерөнхийлөгчийн албан тушаалд очсон байна.
Дэлхийн 2-р дайны Номхон далайн дайны оргил үе Тоёодагийн гэр бүлийн бизнес болон тэдний гэр бүлд нөлөөлжээ. Түүний хүүхдүүдийн боловсрол нийгмийн үр дагавраас болж хойшлогдож, бизнес нь Японы эзэн хааны армид ачааны машин үйлдвэрлэхээс өөр аргагүй болов. Японы Засгийн газар бууж өгөхөөс хэдхэн хоногийн өмнө гэр бүлийн пүүсүүд сүйрлээс ангид үлдэж чадсан байна.
Тэрбээр ерөнхийлөгчийн ажлаасаа орхиж тэтгэвэрт гарсныхаа дараа Токиогийн Сетагая дүүргийн Окамото дахь гэртээ лаборатори байгуулж, жижиг нисдэг тэрэг зохион бүтээхээр ажиллажээ.
1952 оны 3 дугаар сарын 27-нд Тоёода Киичиро архаг тархины цус алдалтын улмаас унаж нас баржээ. Тэр 57 настай байжээ.
Ангилал:Автомашин үйлдвэрлэлийн бизнесмен Ангилал:Тоёота Ангилал:Японы бизнесмен Ангилал:Япончууд Ангилал:1894 онд төрсөн Ангилал:1952 онд өнгөрсөн
Хунгийн сүүлчийн дуу
«Хунгийн сүүлчийн дуу» — 2012 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Чимидийн Дашзэвэг
Чимидийн Дашзэвэг (1930-2009) - Монголын Дүрслэх Урлагийн монументаль чиглэлийн томоохон төлөөлөгч, Монгол Улсын Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн, нэрт уран барималч, зураач, сурган хүмүүжүүлэгч юм. Түүний бүтээн босгосон олон арван хөшөө дурсгалууд Монгол орны өнцөг буланд сүндэрлэж, ур хийц сайтай уран барималууд нь хот чимэглэлийн нэгэн хэсэг болохоос гадна орон нутгийн томоохон музейд тавигдсан юм. Чимидийн Дашзэвэг 2003 онд өөрийн уран бүтээлийн Гэр музейг өөрийн төрсөн нутагтаа байгуулсан нь Монголдоо анхных нь билээ.
thumb|               Бурхан багш [[Чимидийн Дашзэвэг|Ч.Дашзэвэг өөрийн эх загвараар 1994 онд бүтээж Балданбэрээвэн хийдэд сэтгэлийн хандив өргөсөн юм.
]]
Уран бүтээлийн онцлог
Чимидийн Дашзэвэг нь өөрийн уран бүтээлийн гол үзэл санаа, үндсэн зорилго, чиг хандлагаараа тусгаар тогтносон Монгол улсаа харийн түрэмгий дайснаас хамгаалан тэмцэж явсан эрэлхэг эх оронч, баатарлаг охид хөвгүүдийн гэгээн дүр төрхийг ур ухаан, гарын дүй, авьяас билгээрээ хойч үедээ үлдээн мөнхлөхөд зориулж чадсан уран барималч хэмээн урлаг судлаачид үздэг. Мөн монголын нүүдэлчин ахуй, аж амьдралын онцлогийг харуулсан үндэсний онцлогийг илэрхийлсэн олон арван том жижиг чимэглэлийн барималыг монголын хязгаар нутгийн аймаг, сум, нийслэл хотдоо шавь нарын хамт бүтээн босгосон байдаг. Тэр өөрөө Монголын нэртэй сайн анчин байж Ш.Гонгор, Л.Лувсан нартай нэг гал болж Хэнтий Хан, Минжийн хангайд олон жил улсын бэлтгэлийн ан гөрөөнд явж байсан учраас ойн зэрлэг ан амьтны төрхийг өөрийн уран бүтээлдээ маш нарийн, сайн ур хийцтэйгээр дүрслэн гаргаж чаддаг гярхай хүн байлаа. Мөн монгол морьны анатомыг түүн шиг нарийн хийцтэйгээр, бүхий л биеийн булчин шөрмөсийг нь хүртэл тод гаргаж урласан хүн одоогоор байхгүй гэж шавь нар нь 2008 онд тэмдэглэн үлдээсэн байдаг.
Уран бүтээл
Тэрээр 1958 онд Дэлхийн Ардчилсан Залуучуудын VI фестиваль, Москва хотноо нээгдсэн Ардчилсан орнуудын уран бүтээлчдийн үзэсгэлэн, Монголын Залуучууд Оюутны Анхдугаар Их наадамд зориулсан 1959 оны  үзэсгэлэн, Октябрын Социалист их хувьсгалын удирдагч В.И.Лениний мэндэлсний 100 жилийн ойд зориулсан үзэсгэлэн, Москва хотноо нээгдсэн Социалист орнуудын уран бүтээлчдийн хамтарсан үзэсгэлэнд тус тус амжилттай оролцож өндөр шагнал гардан авч Монголын дүрслэх урлагийг сурталчилж байжээ. Түүний босгосон том хөшөө дурсгалууд Түүний уран бүтээлийн бас нэгэн онцлог бол Улаанбаатар хотын тохижилт, барилга чимэглэлийн тал дээр ихээхэн зүйлийг бүтээлцсэн явдал юм. Мөн монголын нүүдэлчин ахуй, ан амьтан, таван эрдэнэ болсон мал сүргийнхээ холбогдолтой бүтээл олныг хөдөө орон нутагт нь захиалгаар очиж хийсэн уран бүтээлч билээ. Энэхүү бүтээлүүдээс заримыг нь дурдвал:
Баримт
Чимидийн Дашзэвэгтэй 54 жил ханилсан Гаадангийн Бадам нь олон жил сургууль, хүүхдийн байгууллагад ажилласан Монгол улсын гавьяат багш хүн билээ. Тэдний дундаас охин Энхтуяа, Жаргалсайхан, Батсайхан, Баярсайхан, Энхсайхан гэсэн 4 хөвгүүн төржээ. Том хүү нь Монголын софт-рок Чингис хаан хамтлагийн удирдагч, гоцлол дуучин Монгол улсын гавьяат жүжигчин Дашзэвэгийн Жаргалсайхан юм. Чимидийн Дашзэвэгийн гэр бүл 2008 оны Монголын Шилдэг тэргүүний гэр бүлээр шалгарч байснаас гадна 2007 онд түүнд Монголын Ачлал буянт Аав Хүндэтгэлийн өргөмжлөл хүртээж байжээ.
Японы парламент
Япон Улсын Парламент (国会, дуудлага коккай, National Diet) — японы төрийн удирдлагын дээд бөгөөд хууль тогтоох байгууллага. Төлөөллийн танхим-доод (the House of Representatives), Зөвлөхүүдийн танхим-дээд (the House of Councillors) гэсэн хоёр Танхимаас бүрддэг. Хоёр Танхим хоёулаа бүх нийтийн сонгуулиар пропорцональ болон мажоритар тогтолцоогоор явагддаг. Японы парламент хууль тогтоохоос гадна Ерөнхий сайдыг сонгон томилох гол үүрэгтэй байдаг байна. Японд Мэйжи үед Үндсэн хууль баталж анх удаа Парламент 1889 онд байгуулагдсан байна. Сүүлд Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа 1947 оны Японы шинэ Үндсэн хуулиар парламент төрийн дээд байгууллага болж 1947 оны 5-р сарын 20-нд цэглаж анхны чуулганаа хуралдуулсан байна.
Парламентын хоёр танхимыг параллель арга ар сонгодог байна. Японы 18 нас хүрсэн бүх иргэн сонгох эрхтэй бөгөөд сонгогч сонгуулийн тойргийн тодорхой нэр дэвшигчид саналаа өгөхөөс гадна улс төрийн аль нэг намын төлөө саналаа өгдөг байна.
Японы Үндсэн хуульд парламентад сонгогдохоор нэр дэвшигчийг арьс өнгө, шашин шүтлэг, хүйс, нийгэмд эзлэх байр суурь, гэр бүлийн гарал үүсэл, боловсрол, хөрөнгө орлогоор ялгварлан гадуурхахыг хориглодог бөгөөд бусад Сонгуультай холбоотой асуудлуудыг холбогдох хуулиудаар зохицуулдаг байна. Үндсэндээ парламентаас гарсан Дүрмийн дагуу парламентын гишүүдийг сонгох сонгуулийг зохицуулдаг байна. Дэлхийн хоёрдугаар дайнаас хойш Японы Либерал-ардчилсан нам Японыг удирдаж байгаа юм.
Үндсэн хуулийг 1889 оны 2 дугаар сарын 11-нд хүлээн авч 1890 оны 11 дүгээр сарын 29-нд Парламентын анхны чуулган хуралдаж байжээ. Зөвхөн эрэгтэйчүүд сонгох эрхтэй байжээ.
Дайны дараах 1947 онд баталсан шинэ Үндсэн хуулиар илүү ардчилсан системтэй болсон бөгөөд хууль тогтоох дээд байгууллагыг Үндэсний Парламент гэдэг болсон. Ангилал:Японы хууль тогтоох засаглал
2 шөнө 3 өдөр
«2 шөнө 3 өдөр» — 2007 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн хайр дурлалт, уянгын уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Ярославль муж
Ярославль муж (Ярославская о́бласть) нь Оросын Холбооны Улсыг бүрдүүлэгч нэг субъект юм.
Цагийн бүс
Тус муж нь Москвагийн цагийн бүст багтана. Ердийн үед UTC+3, зуны цагийн үед UTC+4 цагтай болно.
Ангилал:Оросын холбооны муж  !
Цагдаагийн ерөнхий газар
Гадны холбоос
Ангилал:Монголын төрийн байгууллага Ангилал:Монголын цагдаагийн алба
AOMG
Түүх
2013оны 9сарын сүүлээр AOMG үүсгэн байгуулагдаж, эхлээд хөгжмийн зохиолч Jun Goon, дуучин продюсер Gray болон Cha Cha Malone нартай гарын үсэг зуржээ. 2014оны 3сард агентлаг анхныхаа цомгыг гаргасан нь Gray-ийн Call Me Gray нэртэй мини цомог байсан юм.
Сальвадор
Сальвадор Улс (испаниар El Salvador - „аврагч“) улс нь Төв Америкт оршдог улс юм. Сальвадор нь номхон далайн эрэг дээр орших ба баруун хойд талаараа Гватемал, зүүн хойд талаараа Хондурастай хиллэнэ. Мөн түүнчлэн энэ улс нь бүс нутагтаа хамгийн жижиг нутаг дэвсгэртэй улс боловч хүн амын нягтшилтаараа хамгийн өндөрт тооцогддог. Тухайн улсын газар нутаг нь газар хөдлөлтийн идэвхтэй бүсэд байршдаг.
AOMG
Түүх
Simon Dominic өөрийн Amoeba Culture агентлагаасаа гарсанаас хэдэн сарын дараагаар AOMG-д гүйцэтгэх захиралаар орсон гэж мэдэгдсэн. Үүний дараагаар хоёр жилийн дотор Elo, Loco, Ugly Duck, DJ Wegun, DJ Pumkin, Hoody зэрэг уран бүтээлчид AOMG-д орсон байна. 2016оны 1сард Өмнөд Солонгосын хэвлэл мэдээллийн CJ E&M компани AOMG-тэй стратегийн түншлэлтэй гэж мэдэгдсэн байна.
Лавлах бичиг
Ангилал:Өмнөд Солонгосын хөгжмийн лэйбел
Сальвадор
Газар зүй
Сальвадорын газар нутгийн талбай нь 21.041 км² бөгөөд энэ багцаагаар Сэлэнгэ аймгаас хоёр дахин жижиг нутаг дэвсгэртэй гэсэн үг юм.
Эх сурвалж
Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Төв Америкийн орон
Торстен Хас
Торстен Хас (герм. Torsten Haß, * 1970 оны 11 дүгээр сарын 21), нууц нэр Ким Годал (герм. Kim Godal) нь Германы зохиолч, сэтгүүлч. Тэрээр Людвигсхафен-ам-Райн дахь их сургуулийн номын сангийн эрхлэгч юм.
Бусад номууд
гэх мэт зохиол бичсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:Зохиогч Ангилал:зохиолч Ангилал:21-р зууны утга зохиол Ангилал:1970 онд төрсөн
Жан Зыи
Жан Зыи (хятадаар 章子怡, англи латинд Zhang Ziyi, орос кириллд Чжан Цзыи) — Хятад улсын эмэгтэй кино жүжигчин.
Цахим холбоос
Ангилал:Хятадын кино жүжигчин Ангилал:Хятадын уран бүтээлч Ангилал:Хонконгийн кино шагналтан Ангилал:Бээжингийн хүн Ангилал:Хятадууд Ангилал:1979 онд төрсөн
2016 оны Чингэлтэй хайрханы хишиг барилдаан
Барилдааны дүйз
2016.06.12
Гурвын даваа
2.      Х.Мөнхбаатар у.а–Г.Шинэзориг а.з
3.      Н.Батсуурь у.а–Д.Буянт а.з
4.      Б.Соронзонболд у.з–Э.Баасандорж а.х
5.      Б.Пүрэвсайхан у.х–Б.Батбаяр а.н
6.      Ж.Амартүвшин у.х –Б.Энхсайхан а.х
8.      Р.Пүрэвдагва у.ө.и.н–Н.Энхжаргал а.н.н
10.  Ч.Батчулуун у.н–Ш.Мөнх-Од а.з
11.  А.Алтанхуяг у.н –Б.Зоригтбаатар а.х
12.  Э.Даш у.н –Ж.Бямбадонид с.з
13.  Д.Цэвэлсодном а.х.а–Л.Энхсаруул а.н
14.  Б.Эрдэнэхүү а.х.а–Д.Ганцоож а.н
15.  Ө.Сүхбат а.х.а–Б.Пүрэвдорж а.н
16.  М.Бадарч а.а –Т.Ядамсүрэн а.н.н
17.  Л.Батзориг ц.а –П.Өсөхбаатар а.х
18.  Го.Отгонбаатар а.а–Д.Батсүх а.х
20.  Б.Номиндалай а.а –Ч.Эрдэнэсайхан а.з
21.  Б.Бат-Өлзий а.а –Д.Цэрэнтогтох ц.а
22.  Т.Пүрэвсүрэн а.а–Б.Уугандаваа а.а
24.  Т.Мягмарсүрэн а.а –Ц.Мөнхбаяр а.а
25.  П.Мөнхбат а.а –А.Хосбаяр а.а
26.  Н.Золбоо а.а–Э.Ванданцэрэн а.а
27.  Т.Буянжаргал а.а –Ш.Пүрэвгарьд а.а
28.  Ц.Чимэддорж а.а–Д.Тангад а.а
Дөрвийн даваа
1.       Г.Эрхэмбаяр у.ав–Т.Ядамсүрэн а.н.н
4.      Б.Соронзонболд у.з–Ч.Эрдэнэсайхан а.з
5.      Б.Пүрэвсайхан у.х–Н.Баярбаатар а.а
7.      Р.Пүрэвдагва у.ө.и.н– А.Хосбаяр а.а
8.      Л.Гантулга у.н – Ш.Пүрэвгарьд а.а
9.      Ч.Батчулуун у.н– Ц.Чимэддорж а.а
10.  Э.Даш у.н –Н.Золбоо а.а
12.  Б.Эрдэнэхүү а.х.а –Б.Бат-Өлзий а.а
14.  Л.Батзориг ц.а–Го.Отгонбаатар а.а
Тавын даваа
1.      Г.Эрхэмбаяр у.ав–Д.Цэвэлсодном а.х.а
4.      Б.Соронзонболд у.з–Ө.Сүхбат а.х.а
6.      Р.Пүрэвдагва у.ө.и.н– Ч.Батчулуун у.н
7.      Н.Золбоо а.а–Ш.Пүрэвгарьд а.а
1.      Г.Эрхэмбаяр у.ав–гоц мөргөсөн
2.      Х.Мөнхбаатар у.а –Б.Бат-Өлзий а.а
3.      Б.Соронзонболд у.з –Н.Золбоо а.а
Долоогийн даваа
1.Г.Эрхэмбаяр у.ав –Б.Бат-Өлзий а.а
2.Р.Пүрэвдагва у.ө.и.н –Н.Золбоо а.а
1.Б.Бат-Өлзий а.а–Н.Золбоо а.а
/түрүүлсэн/             /үзүүрлэсэн/
Шинэ түүх
Дөрвөн уулын хишиг барилдаан зохиогдсон есөн жилийн хугацаанд аймгийн цолтой бөхчүүд үзүүр түрүү булаалдсан тохиолдол гарж байгаагүй бөгөөд энэ удаагийн Чингэлтэй хайрханы хишиг барилдаанд Ховд аймгийн Зэрэг сумын харъяат, Хилчин спорт хороо, Ховд дэвжээний бөх аймгийн арслан Баярхүүгийн Бат-өлзий түрүүлж, Баянхонгор аймгийн Баянбулаг сумын харъяат, Их богд дэвжээний бөх аймгийн арслан Нацагсүрэн Золбоо үзүүрлэсэнээр энэхүү дөрвөн уулын хишиг барилдааны нэгэн шинэ түүх бичигдлээ.
Ангилал:Үндэсний бөхийн цол олгодоггүй барилдаан
Сайн, муу, хэрцгий
«Сайн, муу, хэрцгий» — 2011 онд Монгол улсад монгол хэлээр бүтсэн инээдмийн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино
Николай Булганин
Никола́й Алекса́ндрович Булга́нин (1895 Нижний Новгород — 1975, Москва) — ЗХУ-ын төрийн болон цэргийн зүтгэлтэн, И. В. Сталины хамтран зүтгэгч, ЗХУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн даргаар (1955—1958) онуудад ажилласан, ЗХУ-ын маршал. (1947 онд болсон ба 1958 онд цуцалсан).
Мөн үзэх
Ангилал:ЗХУ-ын засгийн газрын тэргүүн Ангилал:ЗСБНХОУ-ын засгийн газрын тэргүүн Ангилал:ЗХУ-ын батлан хамгаалахын сайд Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын улс төрийн товчооны гишүүн Ангилал:ЗХУ-ын Коммунист намын гишүүн Ангилал:Зөвлөлтийн төрийн зүтгэлтэн Ангилал:ЗХУ-ын маршал Ангилал:БНМАУ-ын байлдааны гавьяаны улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Зөвлөлтийн социалист хөдөлмөрийн баатар Ангилал:ЗХУ-ын Улаан тугийн одон шагналтан Ангилал:Кутузовын одон шагналтан Ангилал:Лениний одон шагналтан Ангилал:Суворовын одон шагналтан Ангилал:Цэргийн Эр Зориг одон шагналтан (1943-1989 он) Ангилал:Mарксизм-Ленинизмийн төлөөлөгч Ангилал:Москвагийн хүн Ангилал:Зөвлөлтийн иргэн Ангилал:Оросууд Ангилал:1895 онд төрсөн Ангилал:1975 онд өнгөрсөн
Дорж (Жалайр аймаг)
Дөрвөн настайдаа эцгээс өнчирч, бага наснаас хишигтэн цэрэгт элсэж түшмэлийн гараагаа эхлүүлсэн. 1322 онд Гэгээн хааны зарлигаар жишянь асрын бичгийн утгач түшмэл болсон. 1323 оны намар Гэгээн хааныг Тэгш тэргүүтэй ноёд алсан. Энэ үед түүнийг барьж алах гэхэд хаяалд дүү Доржбал нь амийг нь өршөөхийг гуйж суллаж чадсан. 1329 онд Мухулайн угсааны тэргүүн болж, го вангийн цолыг хүртсэн. 1337 онд Мухулайн ач хөвүүн Алихишигийн отгон хөвүүн Наймандай ноён хуйвалдааны аргаар го вангийн суурийг Дорж ноёноос булаан авсан. 1338 онд Ляоян мужийн зүүн гарын чинсан болсон. 1340 онд Хэнань мужийн зүүн гарын чинсан болсон. 1344 онд Жяньжэ мужийн зүүн гарын чинсан болсон. 1347 онд зарга шийтгэх яамны сайд, төвлөн засах яамны зүүн гарын чинсан, баруун гарын чинсангийн тушаалд томилогдон ажилласан. 1349 онд го ван цолыг дахин хүртсэн. 1354 онд Тогтох чинсанг дагаж улаан алчууртны бослогын толгойлогчдын нэг Жан Шичэнтэй байлдаж, Янжоу хотыг эзлэн сахиж суусан. 1355 онд Янжоуд байхдаа өвчнөөр нас барсан.
Дорж ноён нь Домантөмөр, Амгашири гэх хоёр хөвүүнтэй байжээ. Домантөмөр хөвүүн нь бичгийн утгачийн хүрээлэнгийн түшмэл болсон. Удаах хөвүүн Амгашири нь го ван цолыг залгамжилсан.
Холбоотой хуудас
Ангилал:1304 онд төрсөн Ангилал:1355 онд өнгөрсөн Ангилал:Жалайр аймаг Ангилал:Юань улсын түшмэл Ангилал:Монголын төрийн зүтгэлтэн
Хүний цус ойртолт
Генетик Цэвэршүүлэлт
Хүний генетик ба удамшлын онол сургаалын үр дүнгээс үзэхэд хүний цус ойртолт нь удамшлын өвчин тусах магадлалыг ихэсгэдэг бөгөөд энэ нь аюултэй рецессив гений улмаас билээ. Гэхдээ энэ нь мөн ашигтай бөгөөд тодорхой рецессив генүүд нь локусд төвлөрснөөрөө тухайн рецессив ген нь аюултай бол устгагдаж харин аюулгүй тэгээд бүр ашигтай бол байрлал дээр нь тогтоодог. Энийг шинжлэх ухаанд генийн цэвэршилт гэж нэрлэдэг.
Мөн маш олон амьтангууд нь цус ойртож өөрсдийн генетик фитнессээ ихэсгэдэг билээ.
Түүхэн цус ойртолтууд
Эртний японд ч тэр эгч дүүсийн гэрлэлтийг 17 зуунь хүртэл дэмжиж ирсэн.
Алдарт Хабсбургын гэр бүл нь хүртэл цус ойртолтын ачаар генээ сайжруулж чадсан билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Хүний генетик
Inbreeding
Айсингиоро Пүрэнь
Айсингиоро Пүрэнь (17 наймдугаар 1918 – 10 сарын 2015) буюу Жинь Юйжи нь Чин гүрний сүүлчийн хаан Пүигийн эх ондоотой дүү нь юм. Тэрээр 1994 оноос 2015 он хүртэл Айсингиоро овгийн тэргүүний үүргийг хүлээж байсан. Түүний манж нэр нь Пүрэнь бөгөөд сүүлд овог нэрээ хятад хэлбэрт оруулахдаа Айсингиоро овгоо Жинь  буюу алт гэсэн үгээр сольж, нэрээ Юйжи хэмээн өөрчилсөн. Орчин цагын хятад улсад Сүүлчийн эзэн хааны дүү гэж олонд танигдсан.
Холбоотой мэдээлэл
Ангилал:1918 онд төрсөн Ангилал:2015 онд өнгөрсөн Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Айсингиоро
Монголын улс төр
Монгол Улсын улс төрийн өнөөгийн системийг парламентын засаглалтай ардчилал гэж тодорхойлох бөгөөд энэ нь 1992 оны сүүлийн Монгол Улсын Үндсэн хуулинд тодорхой тусгагдсан байдаг. Монгол Улсын Үндсэн хууль нь Монгол Улсын иргэдийн үзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрх, хүний үндсэн эрх, шашин шүтэх эрх зэргийг хуульчлан баталгаажуулдаг. Монголын мэдээллийн салбар нь хувийн болон нийтийн эзэмшлийн телевизийн сувгууд, цахим хуудас, сонин сэтгүүлүүдээс бүрддэг. Монголын олон улс төрийн намуудаас хоёр нь (МАН (хуучны МАХН) ба АН) улс төрийн хувьд хүчин чадал, нөлөө ихтэй. 1996 оны сонгууль хүртэл хуучин коммунист Монгол Ардын Хувьсгалт Нам зонхилох нам байжээ. МАХН төрийн эрхийг барьж ирсэн 2000-2008 онуудад гол сөрөг хүчин нь 1996 оноос 2000 он хүртэл төрийн эрхийг барьсан Ардчилсан Нам байв.
1992 онд шинэ Yндсэн хуулийг баталснаар, Улсын Их Хурлын сонгуулийг ардчилсан зарчмаар явуулж эхэлжээ.
Дамбын Төрбат
Намтар
Айлын отгон хүү тэрбээр 1963 онд 8 настай Дундговь аймгийн Эрдэнэдалай сумын дунд сургуульд нэгдүгээр ангид орж дараа нь Мандалговийн 10 жилийн дунд сургуульд шилжин орж сурсан ажээ. 1973 онд хугацаат цэргийн алба 3 жил хаасан.
Монголын улс төр
1992 оны сонгуульд МАХН ялалт байгуулж, УИХ-д 70 суудлыг авчээ. 1996 онд Монголын Ардчилсан Xолбоо, Ардчилсан Намуудын эвсэл тус улсын эдийн засаг ба улс төрд шинэчлэлт, өөрчлөлтийг гүйцэтгэх шинэ хөтөлбөр боловсруулж оролцсоны дүнд сонгуульд онцгой ялалт байгуулсан. Энэ санал хураалтаар Улсын Их Хурлын 76 суудлын 50-ийг нь Ардчилсан Холбоо эвсэл, 25 суудлыг МАХН авсан байна. 2000 оны сонгуулиар МАХН 72, бусад нам эвсэл (АН, МАШСН, МИЗН) 4 суудал авсан юм. Харин 2004 оны сонгуулиар МАХН 38, Эх Орон-Ардчилал эвсэл 34, МБНН 1, бие даагчид 3 суудал авсан байна. 2008 оны парламентийн сонгуульд МАХН ялалт байгуулсан ч ард түмэн сонгуулийг шударга бус явагдсан хэмээн үзэж, эсэргүүцлийн жагсаал хийсэн нь сүүлдээ үймээн самуун болж хувирсан. Улс оронд үүссэн нөхцөл байдлын уламаас МАХН ба АН эвсэхээр шийдвэрлэж хамтарсан Засгийн газар байгуулжээ. 2010 оны 10 сард МАХН нь нэрээ сольж МАН /Монгол Ардын Нам/ болсон бөгөөд МУ-ын 3 дахь ерөнхийлөгч асан Н.Энхбаяр шинээр нам байгуулж түүнийгээ МАХН хэмээн нэрлэжээ. 2012 оны Улсын Их Хурлын сонгууль анх удаа холимог тогтолцоогоор явагдаж, аль ч нам олонхи болж чадаагүй бөгөөд хамгийн олон суудал авсан Ардчилсан Нам Шударга ёс эвсэл, ИЗНН-тай хамтран эвслийн засгийн газар байгуулан ажиллаж байв. 2016, 2020 оны Улсын Их Хурлын сонгуулиуд мажоритар системээр явагдахад Монгол Ардын Нам 65, 62 суудал тус тус авч, үнэмлэхүй олонх болсноор өөрийн Засгийн газраа дангаараа байгуулан ажиллаж байна.
Дамбын Төрбат
Намтар
Улаанбаатар хотод Барилгын Техник мэргэжлийн сургууль (ТМС), сүүлд МУИС-д элсэн сурч 1986 онд сэтгүүлч мэргэжилтэй төгссөн.
Монголын улс төр
Ерөнхийлөгч
Үндсэн Хуульд зааснаар Ерөнхийлөгч нь Монгол Улсын төрийн тэргүүн бөгөөд ард түмний эв нэгдлийн илэрхийлэл болно. Ерөнхийлөгчийг 6 жил тутамд ард түмний шууд сонгуулиар сонгодог (2020 онд Үндсэн Хуульд өөрчлөлт оруулахаас өмнө 4 жил тутамд сонгодог байв).
Дамбын Төрбат
Бүтээлүүд
Ангилал:Монголын зохиолч Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Сайхан-Овоогийн хүн Ангилал:1955 онд төрсөн
Монголын улс төр
Ерөнхийлөгч
Ерөнхийлөгч нь Их хурлын шийдвэрүүдийн хэрэгжилтэд хориг тавьж чадна. Энэ шийдвэрийг Улсын Их Хурал 2/3-с дээш хувийн саналаар эсэргүүцвэл ерөнхийлөгчийн хориг мөн хүчингүй болдог. Монгол улсын Үндсэн Хуулиар Ерөнхийлөгчийн албыг хаших хүнд гурван үндсэн шаардлага тавигддаг. Үүнд:
Одоогийн Ерөнхийлөгч бол Ухнаагийн Хүрэлсүх юм.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч нар:
Улсын Их Хурал
Улсын Их Хурал нь 76 суудалтай ба УИХ-ын дарга хурлыг удирдана. Одоо мөрдөгдөж буй сонгуулийн хуулиар 21 аймаг ба нийслэлийн 9 дүүрэг нь нэг буюу олон мандаттай 26 тойрогт хуваагдаж 76 гишүүнийг сонгоно. УИХ-ын даргыг УИХ-ын гишүүд дундаасаа анхны чуулганаар сонгоно. Одоогийн УИХ-ын дарга бол Гомбожавын Занданшатар юм.
Монгол Улсын Ерөнхий Сайд
Ерөнхий сайд нь парламентад хамгийн олон суудал бүхий нам эвслээс Ерөнхийлөгчтэй зөвшилцөн санал болгосны дагуу Улсын Их Хурлаас томилогддог. Одоогийн Ерөнхий сайд бол Лувсаннамсрайн Оюун-Эрдэнэ юм.
Шүүх эрх мэдэл
Шүүх эрх мэдлийг гагцхүү шүүх хэрэгжүүлнэ. Монгол улсын шүүхийн дээд байгууллага нь Улсын Дээд Шүүх юм. Одоогийн Улсын Дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч нь Дамдины Ганзориг Э.Дөлгөөн Э.Сугарбаяр
Гадаад харилцаа
1991 оноос хойш Монгол Улс нь АНУ, ОХУ, БНХАУ, Хойд ба Өмнөд Солонгос, Япон зэрэг олон орнуудтай найрсаг гадаад харилцаатай бөгөөд Засгийн газар гадаад худалдаа, хөрөнгө оруулалтыг ихэд дэмжиж нээлттэй гадаад бодлого хэрэгжүүлж ирсэн.
2023 оны байдлаар Монгол Улс Абу-Даби, Астана, Анкара, Бангкок, Берлин, Бишкек, Брюссель, Будапешт, Бээжин, Варшав, Вашингтон, Вена, Вьентьян, Хавана, Дели, Каир, Канберра, Кувейт, Лондон, Москва, Минск, Ром, Оттава, Парис, Пхеньян, Прага, Софи, Сөүл, Сингапур, Стокхолм, Токио, Ханой зэрэг 32 улсад Элчин сайдын яамтай бөгөөд Алматы, Истанбул, Эрхүү, Улаан-Үд, Кызыл, Хөх хот, Эрээн хот, Хонконг, Осака, Сан-Франциско, Чикаго хотуудад албан ёсоор Ерөнхий Консулын болон Консулын газартай юм. Нью-Йорк ба Женев хотуудад НҮБ-ын дэргэдэх Байнгын төлөөлөгчийн 2 газар ажилладаг. Дэлхийн 193 оронтой дипломат харилцаа тогтоосон байна.
1961 онд НҮБ-ын гишүүнээр элссэн.
2005 оны 11 сарын 21-нд Жорж Буш Монголд айлчилсан нь АНУ-ын анхны ерөнхийлөгч болсон. 2004 онд Европын аюулгүй байдал, хамтын ажиллагааны байгууллагыг Болгар улс толгойлж байх үед Монгол тус байгууллагын Азийн нэгэн хамтран ажиллагч болсон.
2016 оны 7 дугаар сарын 15-16-ны өдрүүдэд АСЕМ-ийн ээлжит 11 дүгээр дээд хэмжээний хурлыг Улаанбаатар хотноо хүлээн авч зохион байгуулсан.
Дэлхийн Монголчуудын - MGLRADIO 88.3
Дэлхийн Монголчуудын - MGLRADIO 88.3 нь Монгол Улс ын нийслэл Улаанбаатар хот болон бүх аймгийн төвүүдэд FM-88.3 долгион ашиглаж нэвтрүүлгээ монгол хэлээр цацдаг радио юм.
Тус радио нь Монголын анхны онлайн радио, анхны “Talk radio”, анхны хардаг радио юм.
Дэлхий монголчуудын MGLRADIO-гийн шууд эфирийг дэлхийн хаанаас ч www.mglradio.com болон MGLRADIO - Дэлхийн Монголчуудын Радио албан ёсны фэйсбүүк хуудсаар дамжуулан 24 цаг тасралтгүй онлайнаар сонсох боломжтой байдаг.
Мөн бүх нэвтрүүлгийг радиогийн албан ёсны www.mglradio.com сайт, 'MGLRADIO FM-88.3' youtube суваг, Facebook-ийн MGLRADIO - Дэлхийн Монголчуудын Радио пэйж хуудас болон soundcloud-ийн Дэлхийн Монголчуудын MGLRADIO 88.3хаягаар дахин үзэж, сонсож болдог.
Монголын хамгийн олон сонсогчтой радио
Эфирийн бүтэц
Дэлхийн Монголчуудын MGLRADIO 88.3, 30-дээш насны сонсогчдод зориулсан, хувь хүний хөгжлийг дэмжих Монголын анхны “Talk Radio” юм.
Радио 7 хоногийн бүх өдөр 24 цагийн эфиртэй, эфирийн 70 хувийг шууд хүрдэг контентууд бүрдүүлнэ. Өглөө 07:30 минутаас эхлэн 22:00 цаг хүртэл, өдөрт 14 удаа хөтлөгчтэй шууд эфир цацагддаг. Үүний долоон нэвтрүүлгийг радиогийн албан ёсны пэйж хуудсаар LIVE хэлбэрээр давхар дамжуулдаг. Мөн радиогоор цацагдаж байгаа бүтээлүүд 100% өөрсдийн бүтээл байдаг.
Түүнчлэн ОБЕГ-ын Зарлан мэдээлэх, дамжуулах, радио өргөн нэвтрүүлгийн тоног төхөөрөмж радиогийн байранд суурилагдсан байдаг. Ингэснээр онцгой тохиолдолд улс оронд болж байгаа зарлан түгээх яаралтай мэдээллийн дохиог хамгийн түрүүнд  Дэлхийн Монголчуудын MGLRADIO 88.3 радио долгион хүлээн авах ба улмаар эх орон даяар цацагдаж байгаа Монголын Үндэсний Радио болон Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулж байгаа бусад 20 гаруй ФМ радиогийн шууд эфирийг зогсоож, уг дохиог дамжуулах хариуцлагатай чухал үүргийг гүйцэтгэдэг.
Орон нутаг
2019 оны 4-р сараас эхэлж Орхон аймаг, Дархан-Уул аймагт өргөн нэвтрүүлгийн эфирээ цацаж эхэлсэн. Харин 2019 оны 10-р сараас эхлэн 19 аймгийн төвд шууд эфирээ цацаж эхэлснээр Улаанбаатар хот болон 21 аймагт үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа Монголын анхны радио болсон юм.
Солонгос
MGLradio.com сайт Солонгос дахь монголчуудад зориулсан сайт юм. 2009 оны 9-р сараас эхэлж үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн. Сайтаас Солонгос улсад болж байгаа үйл явдал болон Солонгос дахь монголчуудтай холбоотой өдөр тутмын мэдээ мэдээллийг монгол хэлээр унших боломжтой.
Мөн 2020 оны 1 сарын 2-ноос эхлэн Монголын цагаар 19-20 цагийн хооронд “Солонгос дахь монголчуудын радио” шууд эфир хүрч байна.
Гадаадад ажиллах хүч гаргах хэлтсийн дарга Н.Алтансувд дэлхийн Монголчуудын “MGLRADIO 88,3 FM” радиотой хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулав
Гадаад холбоосууд
Шилдэг хөтөлбөртэй радиогоор “Дэлхийн Монголчууд MGLRADIO 88,3”
MGLRADIO
MGL Radio 88.3 FM Ангилал:Монголын радио
Сигурни Уивер
Сигурни Уивер (Sigourney Weaver; Сьюзен Александра Уивер (Susan Alexandra Weaver, 1949 оны аравдугаар сарын 8-нд Нью-Йорк мужийн Манхэттен хотод төрсөн) — Америкийн эмэгтэй жүжигчин бөгөөд «Харийнхан»-ы (1986) гол, «Манан дундах Гориллууд»-ын (1988) гол, «Хичээнгүй охин»-ы (1988) туслах дүрээр Оскарт дэвшиж, «Манан дундах Гориллууд», «Хичээнгүй охин»-оор Алтан бөмбөрцөг, «Мөсөн шуурга»-ын (1997) туслах дүрээр БАФТА, «Харийнхан», «Аватар»-ын (2009) туслах дүрээр Сатурн гардсан.
Шинжлэх ухааны зөгнөлт олон бүтээлд чадварлаг тоглосон тул «хатан хаан» хэмээн цоллодог.
Түүний тоглосон «Түгшүүрт он жил» (1982) ихээхэн алдартай.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын кино жүжигчин Ангилал:Алтан бөмбөрцөг шагналтан Ангилал:БАФТА шагналтан Ангилал:Америкчууд Ангилал:1949 онд төрсөн
Курск муж
Курск муж (Курская о́бласть) нь Оросын Холбооны Улсыг бүрдүүлэгч нэг субъект юм.
Цагийн бүс
Тус муж нь Москвагийн цагийн бүст багтана. Ердийн үед UTC+3, зуны цагийн үед UTC+4 цагтай болно.
Арвагар хээр
Эрт цагт нэгэн айлын гадаа хэсэг аянчид буужээ. Айлын эхнэр гэртээ ороод хар хvндээ хэлж байна. Энэ баруун голын цаад хөвөөн дэхь аянчдын гадаа алс нь чи бид хоёрыг баярлуулах нэг адуу байна. Наад талын цэнхэр майханд нэг буурал толгойтой өвгөн байна. Тэр л эзэн нь болов уу аягvй бол 4 гүүнээс доош өгөхгүй гэж үнэрхэх байх даа. Тэр гадаа нь уяатай буй хар даагыг өртөг хайрлахгүй худалдаж аваад ир гэжээ. Хархүү хүүхнийхээ ажигч шинжээч байдлыг мэдэх тул аргагүй үгэнд орж аянчны гадаа очоод үзвэл арчаагүй муу атигар хар даага байна гэнэ.
Ингээд хархүү зүүн зүгээс яваа аянчидтай уулзан наймаа хэлэцэв, “Хар даагыг арван унагатай гүүгээр өгнө” гэж vнэрхжээ. Ийм юм авна гэвэл эцэг эх минь уурлана, авахгvй гэвэл эхнэр маань ундууцна хэмээн эргэлзээд буцан ирэн эхнэртээ хэлвэл “4 гүүний мэдэлгvй амьтан уу чи” хэмээн уурлан өөрийн эцэг эхдээ “энэ хар даагыг vнэ хайрлахгүй авч өгөөч ” гэж гуйсанд малч хичээнгvй авхаалж сэргэлэн охиноо нэг учиртай хэлээ биз гэж санаад хэлсэн дор нь авч өгчээ.
Дараа жил нь нөгөө хар шүдлэнгээ наадамд уяж уралдуулсанд түрүүлэн ирж асрын үүдэнд айргаар мялаалган “аравгар хээр” хэмээн цоллуулж ард олонд нэрээ цуурайтуулжээ. Үүнээс хойш долоон хошуу даншиг наадамд тасралтгүй хорь шахам жил түрүүлээд эцэстээ арвагар хээр арга буюу хөгшрөн зөнөжээ.
Тэднийх уламжлалт ёсоор хурдан морьдоо уяж сойход нь арвагар хээр нь уяан дээрээ өөрөө ирж зогсоод явдаггvй байжээ. Гэтэл эзэн нь “зөнөг хээр яах нь вэ” гэж хичнээн хөөвч хангинатал янцгааж торомгор хар нvднээсээ нулимс бөмбөрүүлэн байсанд “заяа нь гомдоно хөтлөөд яв ” гэж эхнэр нь хэлжээ.
Аравгар хээрийг ногтлон хөтлөөд наадамд очиж их насны морьдын уралдаанд давхиулжээ. Морь уралдан давхихад өвгөн хээр хамгийн түрүүнд явж гэнэ. Гэтэл ноёны нэг морь хойноос нь гүйцэн зөв талд нь зуузай холбож явснаа яг барианд орохын даваанд гэнэт түрүүлэн гарахад түүний сүүлний угыг нь аравгар хээр хазаж аваад дороо үсрэн ойчсон гэдэг.
Наадамчдын цуглан ирэхийн сацуу эзэн хүүхэн нүднийхээ нулимсыг мэлмэрүүлэн толгойг нь түшэхэд аравгар хээр дахин нэг өндийн янцгаагаад амьсгаагаа хураажээ.
Наадамчин олны хүсэлтээр түрүүлсэн морины бай шагналыг аравгар хээр моринд эцсийн удаа олгон эзэн хүүхэнд нь гардуулжээ. Тэр хүүхэн нөхөртэйгээ хоёул аравгар хээр мориныхоо молор эрдэнийг анх удаа наадамд түрүүлсэн шар талын дундахь нэгэн толгойн энгэрт аваачин оршуулжээ.
Оюунбаатарын Мөнх-Эрдэнэ
Оюунбаатарын Мөнх-Эрдэнэ нь Архангай аймгийн Хайрхан сумын харьяат, Үндэсний бөх ийн улсын харцага цолтой бөх.
Цэргийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Монголчууд Ангилал:Улсын харцага
Калоокан
Калоокан (Caloocan [кал-оокана] ) — Филиппин улсын Нийслэлийн муж (Манилын бөөгнөрөл) дахь 1,489,040 хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Саятан хот Ангилал:Филиппиний хот
Бяньлянь чөлгөө
Эшлэл
Ангилал:Юань улс Ангилал:Монголын урьдын засаг захиргааны нэгж Ангилал:Хятадын урьдын засаг захиргааны нэгж
Болдбаатарын Алтанжаргал
Болдбаатарын Алтанжаргал (1983 онд Төв аймгийн Зуунмод хотод төрсөн) -Ардын дуучин, Соёлын тэргүүний ажилтан. Аялгуу тансаг ардын дуунуудаа цээл тунгалаг хоолойгоороо уянгалуулан дуулж, Монгол түмнийхээ хүндлэлийг нь хүлээж "Ардын дууны ханхүү" гэгдэж байгаа дуучин юм.
Намтар
Б.Алтанжаргал 1983 онд Төв аймгийн төв Зуунмод хотод төржээ. Б.Алтанжаргал эхээс зургуулаа айлын гурав дахь хүүхэд аж. Аав, ээж нь Төв аймгийн уугуул, хоёулаа аймгийнхаа урчуудын эвлэлд ажилладаг байж.
Зуунмод хотын Хүмүүн цогцолбор сургуульд 1991-2001 суралцаж төгссөн байна. Багаасаа хурдан морь унадаг, их сайхан гийнгоолдог хүүхэд байсныг эх нь анзаарч хүүгээ хөтлөөд л уралдаан тэмцээнд оролцуулаад явдаг байжээ. Өвөө нь Төв аймгийн Алтанбулаг сумаас төрсөн алдарт уяач юм байна. Уяач өвөө нь Б.Алтанжаргалыг зургаан наснаас нь л хурдны морь унуулах болж. Морин дэл дээр гийнгоо хадааж өссөн нь амьсгаа задлах маш том дасгал байсан болов уу гэж байна.
2001 онд СУИС-ийн Уртын дуу дуулачдын ангид элсэн, Монгол улсын гавьяат багш Ц.Дэлгэр т шавь орсон байна.
2006 онд дээд сургуулиа төгсөөд гадаадад морин циркийн жүжигчинээс өгсүүлээд олон янзын ажил хийж яваад 2012 онд уран бүтээлчийн замналаа үргэлжлүүлэхээр шийдсэн байна. Ардын "Дүүриймаа" дууг сэргээн дуулж олон түмний сэтгэлийг сэргээжээ. "Идэр жинчин", "Төгөлдөр 6 Маа", "Дөмөн" зэрэг ардын болон уртын дууны бие даасан цомог гаргаж, олон арван клип хийжээ.
Эдүүгээ уран бүтээл туурвихын сацуу "Багануур" ХХК-нд экскваторчин хийдэг байна.
2018 оны 10-р сард “Дөмөн хонгор аялгуу” хэмээх уран бүтээлийн анхны тоглолтоо хийсэн байна.
2022 оны 11-р сарын 12-нд "Үлэмж төгөлдөр" тоглолтоо "UB palace"-д хийсэн.
Шагнал
2022 оны 1-р сарын 28-нд усан бар жил гарахын өмнө Б.Алтанжаргалыг Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор шагнасан байна.
Гэр бүл
2012 онд гэргий Тунгалагтай анх танилцсан, тэрээр мөн л Багануурын уурхайд ажилладаг ажээ. Охин А.Сэрчмаа нь 2019 оны намар сургуульд орсон. Аавынхаа бүх дууг цээжээр мэддэг охин гэнэ.
Ангилал:Монголчууд
Electronic Arts
Electronic Arts (EA) Америкын Калифорни муж улсын Редвүүд хотод төвтэй видео тоглоомын компани.
Ангилал:Видео тоглоом хөгжүүлэлтийн компани Ангилал:АНУ-ын аж ахуйн нэгж
Окситани (муж)
Окситани (Occitanie, Occitània) нь Франц улсын муж бөгөөд 2016 оны нэгдүгээр сарын 1-нд хуучин байсан Лангедок-Руссильон ба Өмнөд-Пиреней мужууд нэгдсэнээр бий болсон юм.
Хотууд
Окситани мужийн хамгийн олон хүн амтай хотуудын тоонд:
Цахим холбоос
Ангилал:Францын муж Ангилал:2016 онд байгуулагдсан
Цэвээнжавын Ванчигцэрэн
Цэвээнжавын Ванчигцэрэн нь Архангай аймгийн Хотонт сумын харьяат, үндэсний бөхийн улсын начин цолтой бөх.
Гэр бүл
Түүний ах Юүвээ улсын харцага, дүү Дуламсүрэн мөн улсын начин цолтой бөх юм.
Ангилал:Улсын начин Ангилал:Хотонтын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
МИ5
MI5 (МИ5); (англиар. Military Intelligence), албан ёсоор Аюулгүй байдлын алба (англ. Security Service) - Их Британийн улсын сөрөх тагнуулын байгууллага. Их Британий 1989 оны "Аюулгүй байдлын албаны" тухай хуулийн (Security Service Act 1989 ) хүрээнд үйл ажиллагаагаа явуулдаг.
Энэ байгууллага нь Их Британий Дотоод яамны бүтцэд ордоггүй байна.
1995 оноос хойш МИ5-ын төв байр Лондон хотын Темз-Хауз-д байралаж байна. Британий Засгийн газрын дэргэдэх Тагнуулын нэгдсэн Хороо-нд (англиар. Joint Intelligence Committee, JIC) багтдаг.
МИ5-ын үйл ажиллагааны хүрээнд Нэгдсэн Вант Улсын үндэсний аюулгүй байдлыг далд заналхийлэлээс хамгаалах асуудлууд ордог байна. Үүний дотор: терроризм, нууц мэдээлэл хулгайлах, үй олноор устгах зэвсэг дэлгэрүүлэх зэрэг юм.
Түүх
Анх 20 дугаар зууны эхэнд Британийн эзэнт гүрний эрх баригч элитүүдийн дэмжлэгтэйгээр Германы эсрэг үзэл бодлыг өдөөж, Дэлхийн нэгдүгээр дайнд бэлдэх зорилгоор байгуулагдсан гэж үздэг. 1909 оны 10 дугаар сард Эзэнт гүрний Аюулгүй байдлын хорооноос Германы тагнуул Британийн боомтуудад хор хөнөөл учруулахыг завдаж буй тухай өгсөн зөвлөмжийн дагуу Өмнөд Стаффордширын ахмад Вернон Келл, Хааны тэнгисийн цэргийн ахмад Жорж Мэнсфилд Смит-Камминг нар Хамтран Нууц товчоог байгуулжээ.
Дэлхийн 1 дүгээр Дайны үеэр MI5-ийн чиг үүргийг өргөжүүлж холбоотнуудад чиглэсэн Засгийн газрын бодлогыг уялдуулах, аюулгүй байдлын асуудал болон бусад зүйлийг багтаасан байна. MI5 нь Европ даяар сөрөг тагнуул хийж эхэлсэн. 35 тагнуулчдыг баривчилсан дайны төгсгөлд MI5 нь ойролцоогоор 850 ажилтантай байжээ.
1917 оны Орос дахь Коммунист хувьсгалын дараа MI5-ийн ажилд арми дахь коммунист заналхийлэл, хорлон сүйтгэхээс урьдчилан сэргийлэх ажил багтаж байжээ.
1931 оны 10 дугаар сарын 15-нд Ирландын террористууд ба анархистуудтай тэмцэхэд Нэгдсэн Вант Улсын үндэсний аюулгүй байдалд заналхийллээс урьдчилан сэргийлэх албан ёсны үүргийг MI5-д даалгасан. Энэ өдрийг "Нууц алба" байгуулагдсан өдөр гэж үздэг буюу "MI5" -ийг байгуулсан өдөр гэдэг.
А.Гитлер 1933 онд Засгийн эрхэнд гарсны дараа шинэ үйл ажиллагаа нь фашизмын шинэ аюул заналхийлэлтэй тэмцэх ёстой байв. 1939 оны эхээр уг алба ердөө 30 албан хаагчтай байсан бөгөөд ажиглалтын алба нь ердөө зургаан хүнтэй байв.
1940 оны 9 дүгээр сард Германы бөмбөгдөлтийн үр дүнд Нууц албаны ихэнх архив галд шатсан байна. Дайны эхэн үед Алба нь аюул заналхийлэлд бэлэн биш байжээ.
1941 оны эхээр Дэвид Петрийг Нууц албаны анхны Ерөнхий захирлаар томилов. Шинэ дарга нь Нууц албаны бүхэл бүтэн байгууллагыг эрс өөрчлөн зохион байгуулсанаар ажлаа эхлүүлсэн ажээ.
Гэхдээ тус албаны сөрөг тагнуулын ажлуудыг амжилттай даван туулахад саад болж чадаагүй юм. 1945 онд Германы тагнуулын архивыг авсны дараа Их Британид дайны үеэр Германы 115 нууц төлөөлөгч байсан бөгөөд нэгээс бусад нь баривчлагджээ.
"Хүйтэн дайн" эхэлсний дараа уг алба Зөвлөлтийн аюул заналхийлэлтэй тэмцэх үүрэг чиглэлд голлон шилжсэн. Энэхүү алба нь 1940-өөд оны эхээр 55,000 гишүүнтэй байсан Британийн Коммунист намын үйл ажиллагаанд анхаарал төвлөрч байв. Гэсэн хэдий ч алдарт "Кембрижийн тав" оршин тогтнох нь Зөвлөлтийн тагнуулын агентлагуудыг үзэл суртлын үндсэн дээр элсүүлдэг зарчмын давуу талыг илт харуулсан болно.
Ерөнхий захиралууд:
Ангилал:Их Британийн тагнуулын алба Ангилал:1909 онд байгуулагдсан Ангилал:Лондоны барилга байгууламж
Адиабат процесс
Адиабат процесс буюу Адиабат төлөв байдлын өөрчлөлт (ἀδιάβατος монгол хэлээр «үл нэвтрэх») гэдэг бол гадаад орчинтой дулааны солилцоогүйгээр систем дэх нэг төлөв байдлаас нөгөө төлөв байдалд шилжих термодинамикийн процессыг нэрлэдэг. Энэ утгаараа адиабат ба «дулаан үл нэвтрэх» гэх үгнүүдийг ойролцоо утгаар хэрэглэнэ. Иймд гаднын хүч үйлчлэхэд түүний эсрэг хийсэн ажил дотоод энергийг өөрчилж байна гэсэн үг юм. Нөгөө талаар дотоод энергийн өөрчлөлт нь гаднын хүчний эсрэг ажил хийхэд зарцуулагдсан байна. Термодинамикийн тэгшитгэлээс харахад
ΔQ = ΔU + A
Δ Q = 0
учир
Δ U = A
болж байна. Дээрх гадаад орчинтой дулаан солилцоо байхгүй шинж чанар бүхий системийг адиабази гэнэ. Үүний эсрэг дулаан солилцоо бүхий процессыг диабат ба диатерм процесс гэнэ.
Эшлэл
Ангилал:Термодинамикийн процесс
Карнатака
Карнатака (лат-га. Karnataka) — Энэтхэг улсын харьяа, нутгийн өрнө өмнөд биед оршдог муж.
191 мянган км² газар нутаг, 61 сая хүн амтай. Албан ёсны бөгөөд нутгийн хэл нь каннада.
Газар зүй
thumb|left|160px|Физик газрын зураг Карнатака нутаг Энэтхэгийн хойгийн өрнөд өмнөд хэсэгт оршдог. Арабын тэнгисийн эрэгтэй.
Керала, Тамилнаду, Андра Прадеш, Телангана, Махараштра, Гоа мужтай хиллэнэ.
Газрын тогтоцоор нь гурван янз ангилна:
3. Баялусееме буюу Декканы тэгш өндөрлөгийн хэсэг. Хур багатай. Газар тариаланд хагас тохиромжтой.
Гол мөрөн, ургамал амьтнаар баялаг. Нутгийн 20% ой.
Хамгийн өндөр цэг нь д.т.д. 1929 м өндөр хүрдэг.
Хүн ам зүй
Хүн амын 66%-ийн төрөлх каннада хэл мужийн албан хэрэгт хэрэглэгдэнэ. Мөн урдү (10.5%), тэлүгү (7.0%), тамил (3.6%), марати (3.6%) зэрэг олон янз хэлтний өлгий юм.
2011 оны байдлаар хүн амын 75.36% бичиг үсэгт тайлагдсан. Үүнээс эрэгтэйд 82.47%, эмэгтэйд 68.08% байгаа.
Нутгийн хүн амын 84% хиндү, 13% лал, 2% христийн шашин шүтлэгтэй.
Хот суурин
Томоохон хот (2011 оны байдлаар):
Түүх
Карнатака мужийн үндэс нь Майсур нутаг юм. 1399-1950 онд Майсурийн вант улс оршин байв.
Энэтхэг тусгаар тогтносны дараа Майсурийн махаража ноён Энэтхэгт нэгдэхийг зөвшөөрч Майсур муж болов.
1956 оны Энэтхэгийн засаг захиргааны өөрчлөн байгуулалтаар Хайдарабад, Бомбей, Мадрас мужийн нэлээн хэсэг газар Майсур мужид нэгтгэгдэв.
1973 онд мужийн нэрийг Карнатака болгон өөрчилсөн.
Зураг
Ангилал:Энэтхэгийн муж улс Ангилал:Эдийн засгийн онцгой бүс
Липецк муж
Липецк муж (Липецкая о́бласть) нь Оросын Холбооны Улсыг бүрдүүлэгч нэг субъект юм.
Цагийн бүс
Тус муж нь Москвагийн цагийн бүст багтана. Ердийн үед UTC+3, зуны цагийн үед UTC+4 цагтай болно.
Ангилал:Оросын холбооны муж  !
Хашимото Рюүтаро
Хашимото Рюүтаро (япон. 橋本 龍太郎, 1937 оны 7-р сарын 29-нд төрж, 2006 оны 7-р сарын 1-нд нас барсан) - Японы төрийн зүтгэлтэн, 1996 оны 1-р сарын 11-нээс 1998 оны 7-р сарын 30-ны хооронд Японы 82 дахь Ерөнхий сайдаар ажилласан байна.
Намтар
Хашимото 1937 оны 7-р сарын 29-нд Японы Окаяма аймгийн Сожа хотод төрсөн. Түүний аав Хашимото Рёого Ерөнхий сайд Киши Нобүсүкэгийн (1957-1960) Засгийн газрын танхимд сайдаар ажиллаж байжээ.
Тэрбээр Кэйо их сургуулийг улс төр судлалын чиглэлээр 1960 онд төгссөн. 1963 онд Японы парламентын гишүүн болсон. 1989 онд Сангийн сайд, 1994 онд Гадаад худалдаа, аж үйлдвэрийн сайдын албыг тус тус хашжээ. 1995 оны есдүгээр сард Японы Либерал ардчилсан намын даргаар сонгогдсон юм.
Хашимото 1996-1998 онд Японы засгийн газрыг тэргүүлсэн. Тухайн үед гадаад бодлогын салбарт Оростой яриа хэлэлцээ эрчимжиж байсан. ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Борис Ельцинтэй хэлэлцээ хийхдээ Хашимото Орос, Японд энхийн гэрээ хэрэгтэй гэж мэдэгдсэн ч тэр үед хилийн асуудлыг шийдэхгүйгээр энхийн гэрээ байгуулах боломжгүй юм гэж байсан. Япон-Монголын харилцаа, хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхийн төлөө байсан Ерөнхий сайд.
1998 онд Японы Либерал Ардчилсан нам парламентын дээд танхимын сонгуульд амжилтгүй оролцож Хашимото огцорсон юм. Түүний оронд Обүчи Кэйзо Ерөнхий сайдаар томилогдов.
2000-2001 он хүртэл Хашимото Мори Ёшироогийн танхимд засаг захиргааны шинэчлэл хариуцсан Төрийн сайдаар ажиллаж байсан. 2001 онд Мориг огцорсны дараа тэрбээр Либерал Ардчилсан намын даргын албан тушаалд дахин өрсөлдсөн ч намын дотоод сонгуульд Коизүми Жүн-Ичироод ялагдсан байна.
2002 онд тэрбээр зүрхний хүнд хагалгаанд орж бүрэн эдгэрч чадалгүй байсаар 2006 оны долдугаар сарын 1-нд Токио хотын эмнэлэгт 69 насандаа нас баржээ.
Ангилал:Японы ерөнхий сайд Ангилал:Японы сангийн сайд Ангилал:Японы эдийн засгийн сайд Ангилал:Японы худалдааны сайд Ангилал:Японы нийгмийн сайд Ангилал:Японы Төлөөлөгчдийн Танхимын гишүүн Ангилал:Японы Либерал Ардчилсан Намын дарга Ангилал:Италийн Бүгд Найрамдах Улсын Гавьяаны одон шагналтан (их загалмай) Ангилал:Хризантем одон шагналтан Ангилал:Япончууд Ангилал:1937 онд төрсөн Ангилал:2006 онд өнгөрсөн
Вүүди Харрельсон
Вудроу Трэйси „Вүүди“ Харрельсон (Woodrow Tracy „Woody“ Harrelson, 1961 оны долоодугаар сарын 23-нд Техас мужийн Мидленд хотод төрсөн) нь Эммигийн шагналт (1989), Оскарт хоёр удаа (1997, 2010), Алтан бөмбөрцөгт гурван удаа (1997, 2010, 2013) нэр дэвшиж байсан Америкийн кино жүжигчин юм.