cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Интелийн Олон Улсын Шинжлэх Ухаан ба Инженерчлэлийн шалгаруулалт
Гадна холбоос
Ангилал:Шинжлэх ухааны олимпиад
Кока-Кола
Кока-Кола (Coca-Cola) нь Куба, Умард Солонгосоос бусад дэлхийн бараг бүх орнуудын дэлгүүр, рестoран болон үйлчилгээний бусад газруудад тархан зарагддаг («The Coca-Cola Company» -ний бүтээгдэхүүн) хийжүүлсэн алькагольгүй ундаа юм. Үүнийг АНУ-ын Жоржиа мужийн Атланта хотын Кока-Кола компанид анх үйлдвэрлэж эхэлсэн байна. 1886 оны 5 дугаар сарын 8-нд эм зүйч Жон Пембертoн үүнийг эмийн зорилготой шинээр бүтээсэн байна. Шинэ ундааны нэрийг Пембертоны нягтлан бодогч -Фрэнк Робинсон зохиосон байна. 1892 онд Coca-Cola-гийн эрхийг эзэмшдэг бизнесмэн Эйза Григгс Кандлер /Алтланта хотын дарга байсан/ The Coca-Cola компанийг үүсгэн байгуулж, өнөөг хүртэл уг ундааг үйлдвэрлэж байна. 1894 оноос хойш Coca-Cola-г лонхонд хийж зарж эхэлсэн байна.
Кока-Кола компани нь Coke брендийн дор өөрсдийн олон төрлийн бүтээгдэхүүнээ үйлдвэрлэсэн. Хамгийн алдартай нь “Diet Coke”(1982), ба өөр бусад Coca Cola Zero, лемoнтой болон кофетэй гээд олон төрлийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэсэн. 2011 онд Кока-Кола нь дэлхийн хамгийн үнэ цэнэтэй брэндээр шалгарсан.
Түүх
Хамгийн анхны Кока-Колагийн найрлага нь Колумбус дахь Eagle эмийн сан болон Химийн үйлдвэрт анх Жон Пембертoноор анх зохиогдсон. Уг нь энэ нь Пембертoны Франц дарс гэж нэрлэгдэж байсан. Түүнд Еврoпын Вин Марианы дарс нь маш их урам зориг өгсөн байж болох талтай.
1886 онд Атланта болон Фултон гүнгийн харъяат газарт хууль ёсны хорио цээр тавигдахад, Пембертoн хариу үйлдэл хийн Кока-Колаг гол нь Франц дарсны согтууруулах бодисгүй төрөл болгон худалдаанд гаргасан ба анхны худалдаа нь 1886 оны 5-р сарын 8-нд Атланта дахь Якобийн эмийн санд 5 центийн үнэтэй худалдаалагдаж байсан. Тэр үед Америкт хүмүүс хийжүүлсэн ундаа эрүүл мэндэд сайн гэсэн ойлголттой байсний улмаас ихээр худалдаалагдсан байжээ. Пембертон Кока-Колаг олон төрлийн өвчнийг эдгээх эмийн зорилгоор ашиглахийн тулд байдаг бүхнээ зориулсан. Найрлагандаа Морфий оруулснаар энэ нь толгойн өвчин болон бусад төрлийн өвчнийг эдгээн тэрээр зорилгодоо хүрч байсан. 1886 оны 5-р сарын 29-нд Пембертон анхны зар сурталчилгааг Атланта мужийн нийтлэлд тарааж байсан.
Анх бүтээсэн тухай
Жон Стит Пембертоны тухай – Кока-Кола ундааны жорыг анхлан бүтээгч, АНУ-н цэргийн офицер байсан бөгөөд эм зүйч хүн байсан юм.
Тэрээр 1831 онд 7 дугаар сарын 8-ны өдөр Жеймс Клиффорд Пембертон болон Марта Л.Воршам нарын хүү болон мэндэлжээ. Жеймс Марта нар нь 1828 оны 7 сарын 20-нд Жеоржиагийн Кравфорд нутагт гэрлэжээ. Пембертоныхон гэр бүлээрээ Жеоржиагийн Ром хотноо нүүсэн бөгөөд тэр үед Жон Маконы алдарт анагаах ухааны сургуульд элсэн орж, арван есхөн насандаа эрдмийн зэрэг цол хүртжээ. Үүний дараагаар Пембертон цэргийн анагаахад элсэн орсон бөгөөд тэрээр цус алдалтыг тогтоох арга зам олохыг хичээж байлаа. Нилээдгүй хугацаа өнгөрсний дараа Пембертон Самуел Томпсоны үндэсний сургуульд ургамлын эм зүйчээр суралцжээ. Тэрээр 1853 онд Вейслайн коллежийн оюутан Анн Елиза Клиффорд Ливайзтай гэрлэсэн бөгөөд Жеоржиагийн Колумбус хот руу нүүжээ. 1854 онд тэдний анхны хүү болох Чарли Пембертон мэндэлсэн байна.
Пембертон АНУ-н Үндэсний армид алба хааж байхдаа маш хүнд бэртэл авч шархаджээ. Тэрээр энэ үедээ морфины төрлийн өвчин анагаах онцгой эмийг гаргаж авсан гэдэг. Пембертон Колумбост эм зүйчээр ажиллаж байсан бөгөөд тэндээ лаборатори байгуулж эмийн худалдаа эрхэлж, химийн олон төрлийн фото зураг болон гоо сайхны бүтээгдэхүүн, Sweet Southern Bouquet нэртэй алдарт үнэртэн хүртэлх гаргаж авсан байна. Тэрээр 1870 онд өөрийн гэр бүлийн хамт Атланта руу нүүсэн бөгөөд энэ оныхоо 3-р сард түүний ургамлын найрлагыг ашиглан анагаах ухааныг сайжруулах нь хэмээх үйл ажиллагаанд Нэгдсэн Улсын 100439 хэмээх зохиогчийн эрх олгосон байна. Пембертон орчин үеийн жишигт нийцсэн химийн лабораторыг ашиглалтанд оруулж, тэндээ газар шороо болон ургацанд химийн туршилт хийх боломжтой багаж тоног төхөөрөмжийг нэврүүлж мужийнхаа анхны эмийн лицензийг авчээ. Тэрээр Жеоржио мужийн тариаланчдад их хэмжээний ургац хураахад нь туслах химийн хуурамч бодис борлуулж байсан /тэдний нэрлэж байснаар “Могойн тос борлуулагчид ”/ -г илрүүлж шүүхэд өгч гавьяа байгуулсан байна. Ингээд тэрээр Жеоржиагийн Морин цэргийн 3-р ротод ахлах дэслэгчийн цол хүртэж тушаал дэвшсэн байна. Пембертон Колумбуст химич болон эм зүйчээр ажиллаж байхдаа кока болон кола самарны ундаа гаргах ажлаа эхэлсэн гэдэг. Энэхүү ундаа нь тухайн үедээ толгойн өвчин болон сэтгэл санааны тавгүй байдлыг л зогсоодог үйлчилгээтэй байсан учраас Пембертон өөр бусад олон шарх, бэртлийг эмчлэх тийм л ундаа гаргаж авахын тулд хичээн ажиллаж байсан юм. Тэрээр энэ үйл ажиллагаагаа өөрийн Колумбын лабораторидаа эхэлсэн боловч удалгүй дайн гарч, Атланта рүү нүүсэн юм.
Алдарт домог болсон кола ундааны жорыг Пембертон 1886 оны 5 сарын 8 нд өөрийн арын хашаандаа гуулин данханд хамгийн анх гаргаж авсан гэдэг. Тэрээр эмийн сан руу доош уруудаж явж байхад жор хийгдэж амжилтанд хүрсэн байна. Тэрээр өөрийн туслах Venable-даа мөстэй ус болон халуун ногоог холих заавар өгчээ. Тэд үүнийгээ ууж үзэхэд маш их таалагджээ. Гэтэл Venable санамсаргүй түүнийгээ хийжүүлсэн устай хольж орхижээ. Ийнхүү тэд шар айрагнаас ялгаатай ундаагаа худалдаалахаар шийдэв.
Анхны борлуулалтаа Pemberton Atlanta хотын Georgia мужийн Jacob-н эмийн санд 1886 оны 5 дугаар сарын 8-нд хийжээ. Эхэн үедээ гуурстай хийжүүлсэн усыг 1 шилийг нь 5 центээр худалддаг байсан бөгөөд тухайн үед хийжүүлсэн ус нь хүний эрүүл мэндэд маш сайн гэдгийг итгүүлж чадсан учир АНУ-д маш их алдарт хүрч дэлгэрсэн юм. Pemberton dyspepsia, neurasthenia, headache, impotence зэрэг олон төрлийн өвчин эмгэгийг анагаах морфин агуулсан Коко-Колаг гаргаж авахыг хичээн зүтгэж байлаа. Pemberton ундааныхаа анхны сурталчилгааг тэр жилийнхээ 5 дугаар сарын 29-нд "Атланта" сэтгүүлд гаргажээ. Гэвч эхний 8 сард 1 өдөрт ердөө 9 ширхэг л ундаа борлуулагдсан гэдэг. Пембертон 1888 оны 8-р сарын 16-ны өдөр нас эцэс болжээ Кока-Кола ундааны жор болон брендийг Asa Candler хэмээх эр 1889 онд худалдан авсан бөгөөд 1892 онд Кока-Кола компанийг үүсгэн байгуулсан байна.
Түүхэн замнал

Найрлага
355мл-ийн нэг лааз саванд 39гр нүүрс ус, 50гр сод, 140гр калори найрлагатай байдаг. Байгалийн амтлагчийн жор : Кока колагийн амтлагчдийн жор нь үйлдвэрлэгчдийн нууц хэвээр байгаа. Анхны жорын хувилбар нь Suntrust банкинд 86 жилийн турш хадгалагдсан бөгөөд 2011 оны 12-р сарын 8-нд Атлантагийн дэлхийн Кока кола музейд олны хуртээл болсон.
Кока-Кола Монголд
2001 онд "М-Си-Эс" Групп Кока-Кола компанийн бүтээгдэхүүнийг Монголд үйлдвэрлэх, борлуулах албан ёсны онцгой эрхийг авав.
2002 оны 6 дугаар сарын 24-нд Кока-Кола, Спрайт, Фанта брэндийн ундаануудыг 250 мл-ийн хэмжээ бүхий шилэн лонхонд савлах, өндөр хүчин чадалтай үйлдвэрийг ашиглалтанд оруулж, дэлхийн 200 гаруй орныг эгнээндээ нэгтгэсэн Кока-Кола компанийн гэр бүлийн албан ёсны гишүүн нь болов.
2009 оны 7 дугаар сарны 1-нд М-Си-Эс Кока-Кола ХХК нь ундаа, ус, жүүс, цайг  үйлдвэрлэж, савлах шугам бүхий 11400 кв.м талбайтай шинэ үйлдвэрийн байрыг ашиглалтад оруулж, нээлтээ хийв.
Цахим холбоос
Ангилал:The Coca-Cola Company Ангилал:Кофеин агуулсан сэргээх ундаа Ангилал:Сэргээх ундааны марк Ангилал:Конекс шагналтан
Изинис Эйрвэйз
Изинис Эйрвэйз компани нь 2006 онд үндэсний хөрөнгө оруулалтын тэргүүлэгч компани болох Ньюком Группийн хөрөнгө оруулалттайгаар үүсгэн байгуулагдсан. Изинис Эйрвэйз компани нь орон нутгийн 14 чиглэлд хуваарьт болон захиалгат нислэг, олон улсад БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны Хайлаар хот болон ОХУ-ын Бүгд Найрамдах Буриад Улсын нийслэл Улаан-Үд хотын чиглэлд хуваарьт нислэгүүдийг нийслэл Улаанбаатар хотоос Сааб 340Б, Авро Ар-Жэй 85, Бомбардир Кю-400 загварын агаарын хөлгүүдээр үйлдэж байсан. Түүнчлэн тус компани нь БНХАУ, ОХУ болон Казахстан улс руу олон улсын захиалгат нислэгийн үйлчилгээ үзүүлж байлаа.
Изинис Эйрвэйз компани нь уналтад ороод байсан дотоодын агаарын тээврийн салбарт 4 төрлийн шинэ онгоцыг нэвтрүүлэн, нийт 9 ширхэг агаарын хөлгөөр дотоодын 14, олон улсын 2 чиглэлд, 30 мянган удаагийн нислэг үйлдэж Монголын төдийгүй гадаадын 772,000 зорчигчийг ямар ч аюул осолгүй зорьсон газарт нь тээвэрлэсэн байна. Энэ хугацаанд Изинис Эйрвэйз нь төрийн болон төрийн бус байгууллагууд, олон улсын байгууллагууд, уул уурхайн тэргүүлэгч компаниуд, аялал жуулчлалын компаниуд, билет борлуулагч агентлагууд болон олон нийтийн итгэлийг хүлээсэн, найдвартай агаарын тээврийн үйлчилгээ үзүүлэгч болж чадсан төдийгүй дэлхийн тэргүүлэгч агаарын тээвэрлэгчид, техникийн баг бүрэлдэхүүнтэй хамтран ажилласан нь Монголын иргэний агаарын тээврийн салбарт гадаадын өндөр технологи, стандартыг нутагшуулах суурь нөхцөлийг хангаж өгсөн юм. Тухайлбал Изинис Эйрвэйз компани нь Люфтханза Техник Швейцарь болон Олл Ниппон Эйрвэйз компаниудтай урт хугацааны түншлэлийн харилцаа тогтоон ажиллаж байлаа.
Ажил үйлсээ бүтээх, бусдаас суралцах, шинийг нээн урам зориг, ухаарлаар цэнэглэгдэх гээд аялал бидэнд их зүйлийг өгдөг. Эдийн засаг, цаг хугацаа, орон зайн саад бэрхшээлээс үл хамааран хүн бүрт аялах боломж нээлттэй байх нь бидний туйлын хүсэл. Тиймээс бид аяллыг илүү хүртээмжтэй болгож, аялагчдад зөвхөн өөрийнх нь хэрэгцээнд тулгуурласан уян хатан үнийн эрх чөлөөг олгох нислэгийн боломжийг бий болгох зорилгоор Монголдоо Баджет агаарын тээврийн моделийг нэвтрүүлэн ажиллаж байна.
Түүхэн товчоон
Изинис эйрвэйз компани нь анх 2 ширхэг Сааб-340В онгоцтойгоор 2006 оны 5 дугаар сард байгуулагдаж байсан бөгөөд анхны нислэгээ 2006 оны 12 дугаар сард Улаанбаатар-Чойбалсан-Улаанбаатарын чиглэлд хуваарьт нислэг үйлдэж үйл ажиллагаагаа эхлүүлсэн юм.2007,2010 онуудад тус тус 1 Сааб-340В онгоц худалдан авснаар нийт 4 ширхэг Сааб-340В онгоцтой болж өргөжиж дотооддоо хамгийн олон чиглэлд нислэг үйлддэг буюу нийт 10 чиглэлд нислэг үйлддэг авиа компани болсон байлаа.
2011 онд Изинис эйрвэйз нь компанийнхаа анхны дундын зайн хөлөг болох 4 хөдөлгүүрт 93 хүний суудалтай Авро Ар-Жей 85 онгоцноос нийт 2 ширхгийг худалдан авснаас, эхний онгоцыг нь 6 дугаар сард хүлээн авч Улаанбаатар-Увс-Ховд-Улаанбаатар чиглэлд анхны нислэгээ үйлдсэн бөгөөд 2 дахь онгоцоо 9 дүгээр сард хүлээн авсан юм. Ингэснээр Изинис эйрвэйз компани нийтдээ 6 ширхэг онгоцоор нислэг үйлддэг болсон. 2012 онд тус компани нь дуу чимээ багатай, түлш бага зарцуулдаг зэрэг давуу талуудтай Канад улсын Бомбардир Кю-400 онгоц болон АНУ үйлдвэрлэгдсэн анхны Боинг 737-700 онгоцыг худалдан авсан юм.
Ийнхүү өргөжин тэлсээр нийт 4 ширхэг Сааб-340В, 2 ширхэг Авро Ар-Жей 85, 1 ширхэг бомбардир Кю-400, 1 ширхэг Боинг 737-700 гэсэн нийт 8 онгоцоор Дорнод, Баянхонгор, Хөвсгөл, Өмнөговь, Ховд, Увс, Завхан, Баян-Өлгий, Говь-Алтай, Өвөрхангай гэсэн дотоодын 10 аймгийн 14 чиглэл, Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орны Хөлөнбуйр аймгийн Хайлаар хот, Оросын Холбооны Улсын Буриад Улсын нийслэл Улаан-Үд хот руу олон улсын 2 чиглэлд хуваарьт нислэг үйлдэж байсан.
Одоо
Изинис Эрвэйз ХХК нь 2018 оноос үйл ажиллагаагаа дахин нээж Монгол улсад анх удаа Баджет нислэгийн моделийг нэвтрүүлэн ажиллаж байна. Баджет нислэгийн гол онцлог нь аялагчид хэрэгцээгээ өөрөө тодорхойлж, сонгосон хэрэглээндээ тохирсон төлбөр төлөх эрх чөлөөг олгодог.
Бид үнэтэй зар сурталчилгаа, удирдлагын хүнд, нүсэр бүтэц зэрэг илүүц зардлуудыг хэмнэж, дэвшилтэт технологи, ухаалаг менежментийн ачаар бага зардлаар илүү үр дүнтэй ажиллаж, зорчигчдод үнийн уян хатан нөхцлийг санал болгох боломжтой болдог юм.
Бид зорчигчдынхоо аюулгүй байдал, тав тухыг бүрэн хангаж, сэтгэл хангалуун аялах боломжийг бүрдүүлэхийн тулд хичээнгүйлэн ажиллах байна.
Шинэ загварын Boeing 737-700 онгоц нь аюулгүй байдал, тав тухыг бүрэн хангасан бөгөөд Монгол Улстай адил нөхцөлтэй орнуудад богино болон дунд хугацаатай нислэг үйлдэхэд нэн тохиромжтой.
Шаан
Шаан (германаар Schaan) — Лихтенштайны Вант Улсын 5933 хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Лихтенштайны суурин Ангилал:Лихтенштайны коммун Ангилал:Альпийн Райн мөрний суурин
Өмнөд Андаман арал
Өмнөд Андаман арал (South Andaman Island) нь Энэтхэгийн далайд Андаманы арлуудын өмнөд хэсгийн арал юм. Андаманы арлууд дотроос хамгийн том талбайтай, хамгийн их оршин суугчтай арал бөгөөд гол хот нь арлын өмнөд хэсэгт байх Порт-Блэйр болно.
Арлын зарим хэсэг нь тусгай хамгаалалттай бүст багтдаг бөгөөд гадаад хүмүүс тийш нэвтрэхэд тусгай зөвшөөрөл хэрэгтэй байдаг. 2004 онд Энэтхэгийн далайд болсон газар хөдлөлт, түүний улмаас үүссэн цунамид ихээр нэрвэгдсэн.
Ангилал:Андаман-Никобар Ангилал:Энэтхэгийн далайн арал Ангилал:Энэтхэгийн арал
Ян-Ян-гүнь
thumb|Канвонь дахь Ян-Ян (цэгтэй) Ян-Ян хошуу (солонгосоор 양양군 - янг-янг-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Канвонь аймгийн хошуу (군 күнь). 628.71 км² газар нутагт нь 2011 онд 27,978 хүн оршин сууж байсан. Хошууны нутаг одоогоор 1 балгас (ып), 5 сум (мёнь) болон хуваагдаж байгаа.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Стоунхенж
Стоунхенж нь (Stonehenge, []) Английн Уилтширд оршдог бөгөөд тойрог хэлбэрээр байрлуулсан чулуу, шороон байгууламж юм. Уг байгууламжийг НТӨ 2640–2480 оны хооронд байгуулсан гэж таамагладаг ба 3500 жилийн турш ашиглагдсаар иржээ. Нар буцах өдрийн нар мандах үед чулуунуудын зарим нь нэг шугаманд харагддаг байна. Стоунхенжийг “сарсен” гэж нэрлэдэг чулуулгаар хийсэн байдаг. Египет болон Өмнөд Америкт үүнтэй ижил нэн эртний байгууламжууд олддог. Тэд бүгд нар буцах өдрийг тодорхой харуулдаг. Стоунхенж нь эртний үндэстнүүдийн цаг тооллыг хэмжих нэг хэмжүүр байсан гэж үздэг. Тухайн үед уг байгууламж нь одон орон судлалын чухал хэрэгсэл болохоос гадна шашны гүн сүсэг бишрэлийн төв байв. Нас барагсадыг тэнд нутаглуулдаг байсан ба оршуулгын газрын нэг хэлбэр ч гэж үзэх нь бий. Зарим хүмүүс Стоунхенж нь ид шидийн хүч чадал агуулсан газар хэмээн итгэдэг. Стоунхенж нь Английн хааны удмынхны эзэмшилд оршдог байсан бөгөөд түүний эргэн тойрны нутгийн хамтаар Английн соёлын үнэт өвд багтжээ.
Aнглийн нийслэл Лондон хотоос баруун өмнө зүгт 130 километр зайтай Девонширийн намаг, довууд бүхий Солсберийн тэгш тал дээр орших Стоунхенжийн балгасыг ертөнцийн 8 дахь гайхамшиг эртний ертөнцийн томоохон таавар гэж үздэг. Стоунхенж нь чулуун болон хүрэл зуунуудын зааг дээр Крит арал дээр минойсийн соёл иргэншил цэцэглэн хөгжсөн үетэй хугацааны хувьд давхацна. Стоунхенжийн барилга байгууламжийн ажил хоорондоо хэдэн мянган жилийн зайтай хэд хэдэн удаа явагджээ. Манай эриний өмнөх 3100 оны үед тойрог хэлбэрийн суваг, дотоод далан бий болж энэ тойргийн гадна өсгийний чулуу ("холдон гүйж буй ламын гутлын өсгий"), дотор талд нь өргөл барьц тавьдаг хонхорхойнуудыг хийсэн байна. Хожим нь далангийн дотор хоёр эгнээгээр байрлуулсан ногоон цэнхэр өнгийн бараг 8 метр өндөр, 50 тонн жинтэй чулуун хавтангууд босгожээ. Стоунхенжийн сүрлэг цогцолборыг хэн ямар зорилгоор хэзээ яаж барьсныг түүхч, угсаатны зүй судлаач, геологич, хуучныг судлаач, химич, хүн судлаач, барилгын инженер гэх зэрэг төрөл бүрийн мэргэжлийн хүмүүс өнөө үед судалж олон таамааглал дэвшүүлсээр байгаа ч нэгдсэн ойлголт дүгнэлтэд одоо хэр хүрээгүй байна.
Стоунхенж түүний эргэн тойрныг нарийвчлан судлах явцад энд илуv эрт үеийн барилга байгууламжууд мөн байгааг илрүүлжээ. Стоунхенжоос хойд хэсэгт Огборн дүүрэгт Авебури суурингийн ойролцоо илүү том барилга байгууламж байгаа нь олджээ. Энэ бол босоо цул чулуун хавтангуудаар үүсгэсэн тойрог байлаа. Зарим чулуун хавтан нь Стоунхенжийнхээс хэмжээгээрээ том тойргоор байрлах талбай нь бас харьцангуй илүү ажээ. Тэрчилэн дээрх хоёр барилга байгууламжаас холгүй хөндийд 45 метр өндөр шороон далан байна. Хүний гараар боссон Сильбури нэртэй энэхүү даланг Европ тив дэх хамгийн том хиймэл овоо гэж үздэг юм. Энэхүү далан нь шовгор хэлбэртэй хийгээд он цагийн уртад зургаан шат нь бараг арилсан байна.
Стоунхенж-Сильбури-Авебурийн тэгш хэмтэй гурвалжингийн тал километр юм. Энэ гурван аврага барилга байгууламж нь хоорондоо нийлсэн нэгэн цогц юм. Авебурийн барилга байгууламжийг Стоунхенжийнхээс хоёр мянган жилийн өмнө босгосон гэдгийг эрдэмтэд судалгааны явцад тогтоожээ. Стоунхенжийн тойрог, өргөн гудамжууд хоорондоо могой нарны дvгрэгийг хєндлєн гарч байгаа эртний билэг тэмдгээр холбогджээ. Тийм билэг тэмдэг Египет улсад байна. Чухамдаа Стоунхенжийн хоёр талаараа чулуун хашлагатай өргөн гудамж нь нарны дүгрэгийг билэгдсэн том тойргийг хөндлан гарсан байна.Дэлхий дахинаа алдартай эртний чулуун зэвсгийн үеийн чулуун байгууламж Стоунхэнж ойролцоогоор таван мянган жилийн өмнө байгуулагдсан гэдэг. Чухам ямар зорилгоор эл гайхамшигт цогцолборыг байгуулсан нь одоо ч ойлгомжгүй, эрдэмтдийн маргаантай асуудал хэвээр байна. Эл чулуун байгууламжийг харь гарагийнхны бүтээл гэж зарим эрдэмтэд үздэг бол зарим нь соёл иргэншлийн өндөрлөгт хүрсэн эртний омгийнхны бэлэг гэдэг. Гэтэл бүр эртний хүмүүсийн урлагийн тайз гэсэн онолыг дэвшүүлсэн нэгэн ч буй. Тэгвэл хамгийн сүүлд Британийн археологичид Стоунхэнжийн эргэн тойронд нарийвчилсан судалгаа хийсний дүнд бас нэгэн хувилбар дэвшүүлсэн байна. Тэд чулуун хөшөө анх хоёр том хашаагаар хүрээлэгдсэн байсныг илрүүлсэн аж. Уг хашаа ариун дагшин чулуунуудыг хамгаалсан байж болох талтай бөгөөд нөгөө талаас хүмүүсийг харь ертөнцийн далдын хүчнээс хамгаалах зорилготой ч байж болох гэнэ. Хамгаалагч хашаа НТӨ хоёр мянган жилийн тэртээ үгүй болсон гэж эрдэмтөд тооцоолжээ. Эрдэмтдийн илрүүлсэн эл олдвор. Чулуун байгууламжийг хамгаалах хэрэгсэл байсан гэдэг шинэ таамналд хөтөлж байгаа юм. Гэхдээ их үерийн уснаас уу, нөгөө ертөнцийнхний далдын хүчнээс үү гэдэг нь бас л эргэлзээтэй үлдлээ.
Стоунхенжийн гайхамшиг
Английн нийслэл Лондон хотоос баруун ємнєд зvгт 130 километр зайтай Девонширийн намаг, довууд бvхий Солсберийн тэгш тал дээр орших Стоунхенж хэмээх гайхамшигт чулуун багана оньсого таавар мэт байдлаар жуулчдын сонирхолыг татсаар байна. М.Э.Ө 3100 онд буюу одоогоос 5108 жилийн тэртээ Британын арал дээр амьдарч байсан овог аймгууд нар, сарыг ажиглах гэж босгосон хэмээн таамагладаг ч зөвхөн одон орны дуран хэлбэрээр ашигладаг байсан нь тун эргэлзээтэй юм.
"Английн өв" байгууллагын дарга асан Жефф Уэйнрайт чулуун байгууламж шүтээн мөргөлөөс гадна эртний хү­мүү­­сийн өвчнөө анагаах зан үйлийн төв гэж тайлбарласан байдаг. Түүний хэлснээр бол Стоун­хенж дахь оршуулгын үйл явц 2500 онд тасарч, эл цогцол­борыг өөр зорилгоор ашигладаг болсон юм байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Английн археологийн олдворт газар Ангилал:Чулуун тойрог Ангилал:Англи дахь дэлхийн соёлын өвийн сэдэв Ангилал:Түүхэн одон орон ажиглалтын газар Ангилал:Шашны байгууламж Ангилал:МЭӨ 3-р мянган Ангилал:Мөргөлийн газар Ангилал:Археоастрономи
Монгол улс 1980 оны Лэйк-Плэсидийн олимпод
Монгол улс 1980 онд Америкийн Нэгдсэн Улсын Лэйк-Плэсид хотноо зохиогдсон Өвлийн олимпийн XIII наадам буюу Лэйк-Плэсидийн олимпод гүйлтийн цана, тэшүүрийн төрлөөр нийт 3 тамирчин оролцуулсан.
Эшлэл
Ангилал:1980 оны өвлийн олимпод оролцогч улсуудын багийн бүрэлдэхүүн өвлийн олимп 1980 Ангилал:Монголын өвлийн спорт
Гүүглийн Өсвөрийн Шинжлэх Ухаанчдын шалгаруулалт
Гүүглийн Өсвөрийн Шинжлэх Ухаанчдын шалгаруулалт (Google Science Fair) нь 13-18 настай дэлхийн бүх орны өсвөрийнхний дунд шинжлэх ухааны бүтээл судалгаагаар нь шалгаруулж их сургуульд суралцах тэтгэлгээр шагнадаг тэмцээн юм. Оролцогчид бүгд интернэтэд холбогдсон байх, Гүүглийн үнэгүй имэйлтэй (gmail) байх үндсэн шаардлагтай, ганцаараа ба багаараа оролцож болно. 1-р байрт шалгарагч 50000 америк долларын их сургуулийн тэтгэлгэ ба аялах урилга, дараагийн бусад шалгарагчид 25000 америк долларын тэтгэлгээр шагнуулдаг.
Оролцогчдийг 8 үндсэн чиглэлээр шалгадаг үүнд танилцуулалт, асуулт, таамаглал, судалгаа, туршилт, мэдээ, ажиглалт, дүгнэлт орно. Бусад оролцох журмыг нь албан ёсны сайтнаас нь мэдэх боломжтой.
Гадна холбоос
Албан ёсны сайт.
Ангилал:Гүүгл Ангилал:Сурагчдын тэмцээн Ангилал:Шинжлэх ухаан нийгэмд
Виржини Дэдью
Виржини Дэдью (Virginie Dedieu, 1979 оны 2 сарын 25 - ) нь Францын уран сайхны сэлэлтийн тамирчин юм. Ганцаарчилсан төрлөөр 3 удаа дараалан дэлхийн аварга цолыг хүртсэн тэрээр Сиднейн олимпоос хос сэлэлтийн төрлөөр Мириам Линьотой хамт хүрэл медаль хүртжээ.
Валлетта
Валле́тта (Valletta) — Мальтагийн нийслэл, 6966 хүнтэй хот.
Лавлах бичиг
Ангилал:Мальта Ангилал:Европын нийслэл
Вьетнам
Түүх
МЭӨ I мянган оны үед өнөөгийн өмнөд Хятад, умард Вьетнамын нутагт эртний вьетуудын хэд хэдэн улс оршиж байжээ. МЭӨ 7-р зуунд Нго (хятад."У") болон Вьет (хятад."Юэ") гэж улс бий болж байжээ. Эдгээр улсууд нь МЭӨ 2-р зуунд Хятадын Хань эзэнт улсад эзлэдсэн түүхтэй.
Вьетнам нь 10-р зуунд тусгаар улс болохоос өмнө мянган жилийн турш Хятадын захиргаанд байжээ. Үүнээс хойш олон династи хөгжин цэцэглэж байсан.
13-р зууны хоёрдугаар хагаст Дай Вьет улс Зүүн өмнөд Азийн бусад мужуудын нэгэн адил монголчуудын довтолгооны дайралтанд өртөв. 1285 онд Хубилай хааны хүү Туганы арми Хятадаас хөдөлж Вьетнам улсын хилийг довтолж, мөн далайгаас довтолж - Монгол-Хятадын десантын цэрэг Улаан мөрний бэлчирт газарджээ. Гэсэн хэдий ч түрэмгийлэгчдийн хүч Као голын ойролцоо ялагдсан - түрэмгийлэгчдийн аравны нэг нь л Хятад руу буцаж ирэв. Вьетнамын эцсийн ялалт нь Батданг голын тулалдаанд оров. Вьетнам хогнуудад уруу татагдсан Монголын флот өмнө нь голын ёроол руу чихэж байсан шовх модны иштэй таарчээ. Монголын хөлөг онгоцнууд шатаж буй бамбар, сумаар шидэж устгажээ.
Сүүлд 19 дүгээр зууны эхэн үед Вьетнам нь Францын колони болсон байна. 1858 онд Вьетнамын эрх баригчид худалдааны эрх чөлөөний шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзсан нэрийдлээр Францчууд Вьетнам руу довтолж эхлэсэн байна. 1862 онд эзлэгдсэн зүүн гурван мужаас Францын "Кочин" Хятадын колони байгуулагдаж, 1867 онд баруун гурван аймгийг нэмж оруулснаар Вьетнамын өмнөд хэсэг бүхэлдээ Францын нөлөөнд автжээ. 1873 онд Хойд болон Төв Вьетнам руу дахин довтлох ажиллагаа зохион байгуулсан бөгөөд энэ нь 1874 онд Вьетнамчуудад таагүй байсан худалдааны хэлэлцээрээр дуусгавар болсон боловч 80-аад онд хүчин төгөлдөр болоогүй шинэ интервенц хийх шалтаг болгон ашигласан. 1882 онд Францчууд Ханойг эзлэн авч, 1883 онд Вьетнамыг протекторатын гэрээнд гарын үсэг зурахыг албадав. Колончлолын дэглэм Вьетнамд 1885 онд эцэслэн тогтжээ. Тус улс зохиомлоор гурван хэсэгт хуваагдсан - Кочин Хятадын колони (Өмнөд Вьетнам), Аннам (Төв Вьетнам) ба Тонкин (Хойд Вьетнам) байна. Вьетнам, Лаос, Камбожтой хамт Францын Энэтхэг-Хятадын нэг хэсэг болжээ.
Францчуудын эсрэг тэмцлийн үр дүнд 20-р зууны дунд үед тэдгээрийг улсаасаа хөөж чадсан боловч улс төрийн шалтгаанаар тус улс нь умард /Бүгд найрамдах Ардчилсан Вьетнам/, өмнөд /Бүгд Найрамдах Вьетнам/ гэж хоёр хэсэгт хуваагджээ. Хуваагдсан хоёр тал нь Вьетнамын дайны үеэр ширүүн дайтаж, 1975 онд Зөвлөлт, Хятадын дэмжлэгтэй коммунистууд буюу умардынхан дайнд ялалт байгуулж нэгдсэн нэг Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улс болсон байна.
Урт хугацаагаар үргэлжилсэн дайн дууссаны дараа Вьетнам нь нэгдэж чадсан ч улс төрийн хувьд тусгаарлагдсан байв. Засгийн газрынх нь төвлөрсөн төлөвлөгөөт эдийн засгийн шийдвэрүүд нь дайны дараах бүтээн байгуулалтыг саатуулж, ялагдсан талд хандах харьцаа нь эвлэрэх биш, дургүйцэлд хүргэж байв. 1986 онд эдийн засаг, улс төрийн шинэчлэл хийж олон улсын интеграцчилалд оролцох замд шилжжээ. 2000 он гэхэд олон улсын харилцаагаа өргөтгөж дэлхийн ихэнх орнуудтай дипломат харилцаа тогтоосон байна. Сүүлийн арван жилийн эдийн засгийн өсөлт нь дэлхийд хамгийн өндөрт тооцогдож байв. Энэхүү хүчин чармайлтынхаа хүрээнд 2007 онд Дэлхийн худалдааны байгууллага д элсэж, 2008 онд НҮБ-ын аюулгүйн зөвлөлийн байнгын бус гишүүн, АСЕАН-ны гишүүн орон болжээ.
Газар зүй
thumb|left|200px|Физик газар зүйн зураг Вьетнам 332,210 хавтгай дөрвөлжин километр газар нутагтай, Кот-д'Ивуараас арай том буюу дэлхийн 68-р том орон юм.
Байрлал
Хойд өргөргийн 8° — 24° (мэлхийн зам экватор хоёрын дунд), зүүн уртрагийн 102° — 110° дотор Зүүн Өмнөд Ази болон Энэтхэг-Хятадын хойгийн дорнод эргийг даган, умардаас өмнөд хүртлээ 1650 километр урт, хөндлөн 50-600 километр нарийн S маягийн хэлбэртэй оршдог. Баруун талаараа Камбож (1228 км хил), Лаос (2130 км), хойд талаараа Хятад (1281 км) улстай хиллэж зүүн талаараа Бакбогийн булан, Өмнөд Хятадын тэнгис, баруун урд талаараа Тайландын булан гээд Номхон далайн хөвөө хязгаарт тулдаг. Хилийн нийт урт — 4639 км, эргийн урт — 3444 км.
Газар ус
Нутгийн 40% нь өндөр уулс, 42% -г халуун орны ой шугуй эзэлнэ. Вьетнам нь халуун орны, сэрүүн бүсийн зэрэг олон янзын уур амьсгалтай ба ерөнхийд нь 2 улиралтай гэж тооцдог. 5-10 сар хүртэл борооны улирал үргэлжилж, 11-4 сар хүртэл хуурай улирал байдаг. Хойд нутагт дундажаар агаарын температур +27-34 хэм дулаан байдаг бол өмнөдөд жилийн турш +21-28 хэм байна.
Соёл урлаг
Нутгийн ард түмний амьдралаас урган гарсан соёл иргэншил, Хятад, Энэтхэг зэрэг хил залгаа орших орнуудын соёл холилдон ууссан зэрэг нь нийгэм соёлын нэгэн баялаг хэв шинжийг бий болгожээ. Орон нутгийн Чо дуурь, Чуан хо ардын дуу зэрэг нь уламжлалт урлагийн төрөл зүйлүүд бөгөөд Дү хү болон Торгон дээрх зураг, шавар вааран урлал нь алдартай. Вьетнамд жил бүр зохиогддог баяр наадам нь Тед баяр буюу Цагаан сар, Хуан луут бүжиг, Луут завины наадам, бух ноцолдуулах Дү Сүн наадам, Заанчдын уралдааны Тай Гин зэрэг 30 гаруй арга хэмжээ зохиогддог байна.
Аялал жуулчлал
Вьетнам орныг зорих жуулчдын тоо сүүлийн 10 жилд тогтвортой өсч байна. 2006 оны байдлаар олон орны 3.56 сая жуулчдыг хүлээн авсан бөгөөд энэ нь 2005 онтой харьцуулахад 3,7%-р өсжээ. Вьетнамын Засгийн газар эх орныхоо экологийн цэвэр унаган төрх, соёлын өвийг хадгалах зорилгоор 30 Үндэсний хүрээлэн, 4 байгалийн үзэсгэлэнт газрыг ЮНЕСКО-н дэлхийн өвийн бүртгэлд хамруулжээ.
Гадаад харилцаа
Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улс 1977 онд НҮБ-ын гишүүн болсон. Олон улсын Засгийн газар хоорондын 63 байгууллагын гишүүн, дэлхийн 175 оронтой дипломат харилцаатай, 200 улс, эдийн засагтай худалдаа, хөрөнгө оруулалтын харилцаатай.
1995 онд АСЕАН, 1998 онд АПЕК-т гишүүнээр элссэн. Гишүүн болсон бусад гол олон улсын байгууллага: Вьетнам 1989 оноос Камбожоос цэргээ татан гаргаж эхэлсэн бөгөөд гадаад бодлогоо илүү нээлттэй болгожээ. Вьетнам Улс ЗХУ болон Зүүн Европын орнуудтай баримталж байсан чиг шугамаа хадгалахын сацуу Өрнөд Европ болон Азийн хөгжиж буй орнуудтай өргөн харилцаатай байх зарчмыг баримтлах болсон. 1994 он гэхэд Вьетнамын худалдааны 5 том түнш нь бүгд Азийн орнууд болсон байв. Үүнд: Япон, Сингапур, Хонг Конг, Өмнөд Солонгос, Хятад орж байна.
Вьетнам улс дэлхийн бүх улстай улс төр, нийгмийн тогтолцооны хэлбэрийг үл харгалзан харилцаа, хамтын ажиллагаагаа тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдал, газар нутгийн бүрэн бүтэн байдлыг хүндэтгэх, дотоодын хэрэгт үл оролцох, харилцан адил, харилцан ашигтай байх зарчмуудын үндсэн дээр өргөжүүлэн хөгжүүлэх, социалист орнууд болон хөрш орнуудтай эв нэгдэл, найрсаг харилцаа, хамтын ажиллагааг бэхжүүлэхийг эрмэлзсэн, энхтайван, үндэсний тусгаар тогтнол, ардчилал, нийгмийн дэвшлийн төлөөх дэлхийн ард түмнүүдийн нийтлэг үйлс, хүчин чармайлтыг идэвхтэй дэмжиж, оролцох чиглэлээр энхтайван, найрамдалт харилцааг эрхэмлэсэн гадаад бодлого явуулна гэж БНСВУ улсын Үндсэн хуулийн 14 дүгээр зүйлд тодорхойлсон байна.
Вьетнам болон түүний хөршүүдийн хооронд гардаг газар нутгийн маргаантай асуудал бол Өмнөд Хятадын тэнгис дэх Спратли, Параселийн арлууд юм. Вьетнам, Хятад, Филиппин, Малайз, Тайвань, Индонез, Бруней улсууд тус арлыг бүхэлд нь эсвэл хэсэгчлэн өөрсдийн газар нутгийн хэсэг хэмээн үздэг.
1995 оны 7 дугаар сарын 11-нд АНУ-ын Ерөнхийлөгч Б.Клинтон Вьетнамтай дипломат харилцаа тогтоосноо зарласан. Мөн оны 8 дугаар сард тус хоёр орон ЭСЯ-аа харилцан нээсэн юм. АНУ-ын зүгээс олзлогдогсод, сураггүй бологсодын асуудлаар Вьетнамтай хамтран ажиллаж, энэ ажлын явц амжилтай байсан тул 1994 онд Вьетнамд тавьж байсан  худалдааны хоригоо цуцалсан. Өнөөдөр АНУ Вьетнамд оруулж буй хөрөнгө оруулалтынхаа хэмжээгээр эхний 8 орны тоонд орж байна.
2001 оны 9 дүгээр сарын 6-нд байгуулсан Вьетнам-Америкийн Худалдааны хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болсон.
2001 онд ОХУ-ын төрийн тэргүүн буюу ерөнхийлөгч В. Путины анх удаагаа Вьетнамд хийсэн айлчлал нь хоёр орны харилцааг шинэ мянганд хөгжүүлэхэд чиглэсэн, харилцааны шинэ суурь тавьж өгч байгаагаараа онцлог юм гэж БНСВУ-ын ерөнхийлөгч Чан Дык Лыонг Оросын Үндэсний радио, телевиз-д өгсөн ярилцлагадаа тэмдэглэсэн.Вьетнамын улсын нийт төсвийн 27-29%-ийг газрын тос, байгалийн хийн салбар үйлдвэрлэж гаргадаг бөгөөд Вьетнам, ОХУ-ын хамтарсан Вьетсовпетро газрын тосны хамтарсан үйлдвэр 80%-ийг нь үйлдвэрлэдэг байна. Тус үйлдвэр 1981/анх ашиглалтанд орсон/-2005 онд нийт 150 сая тонн газрын тос олзворложээ.
ОХУ Вьетнамд нийтдээ 1,7 тэр бум ам.долларын хөрөнгө оруулсан. Худалдаaны эргэлт 2005 онд 1,100 тэрбум ам.долларт хүрч, экспортын эргэлт 255 сая ам.долларт хүрчээ.
Монгол-Вьетнамын харилцаа
Монгол, Вьетнам улс 1954 оны арваннэгдүгээр сарын 17-нд албан ёсоор дипломат харилцаа тогтоосон.
Эшлэл
Ангилал:Азийн орон Ангилал:Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын гишүүн орон Ангилал:Энэтхэг-Хятадын хойг Ангилал:Зүүн блокийн улсууд Ангилал:Социалист улс
Дэлхийн агаар мандал
Дэлхийн агаар мандал (Дэлхийн атмосфер) гэж Дэлхийн татах хүчинд захирагдан, Дэлхийн гадна талаар хүрээлэн байгаа хийн давхрагыг хэлнэ. Агаар мандлын 78% нь азот, 20.95% хүчилтөрөгч, 0.93% аргон, 0.038% нүүрстөрөгчийн давхар исэл, 1% усны уур болон маш бага хэмжээтэй бусад хийнүүд байна. Эдгээр хийнүүдийг нийлүүлээд бид агаар гэж нэрлэдэг. Агаар мандал нь Нарнаас ирэх хэт ягаан туяаг шингээж, өдөр, шөнийн температурын ялгааг тогтворжуулан, Дэлхий дээр амьдрал байх нөхцөлийг бүрдүүлнэ.
Агаар мандалд бага хэмжээтэй байх хүлэмжийн хийнүүд (Greenhouse gas) газрын гадаргуугаас ойсон дулааны энергийг шингээж, дэлхийн дулааны тэнцвэрийг хангана. Хэрэв эдгээр хийнүүд агаар мандалд байхгүй бол гадаргуугийн дундаж температур -18 °C болох бөгөөд Дэлхий дээр амьдрал байх нөхцөлгүй болно. Нүүстөрөгчийн давхар исэл, метан, усны уур, озон нь агаар мандал дахь үндсэн хүлэмжийн хийнүүд юм.
Агаар мандлын температур нь өндрөөс хамаарах бөгөөд үүн дээр нь тулгуурлан үндсэн 6 давхаргад хуваана.
Дээр дурьдсан агаар мандлын давхрагуудын хооронд тропопауз, стратопауз, мезопауз, термопауз, экзобазе зэрэг завсрын бүсүүд байна. Гaзрын гадаргуу орчмын агаар мандлын дундаж температур 15 °C байдаг.
Гадаад холбоос
Ангилал:Агаар мандал Ангилал:Уур амьсгал судлал Ангилал:Нислэгийн цаг уур Ангилал:Дэлхийн мандал
Үнсгэлжин (1955 оны кино)
Үнсгэлжин нь 1955 онд бүтээгдсэн германы үлгэрийн кино юм. Энэ киног Гриммийн Үнсгэлжин үлгэрээс сэдэвлэн бүтээсэн ажээ.
Үйл явдал
Хан хүү өөртөө гүнжээ хайх боловч сэтгэлдээ таарсан гүнжээ олсонгүй. Күйрликуакс алиа салбадайн дүрд хувиран хан хүүд гүнжээ олох замыг зааж өгнө. Хан хүү ордондоо олон түмнийг цуглуулан баяр наадам хийв. Энэ баярт хойд эхийн хоёр охин оролцох гэтэл Күйрликуакс үсчний дүрд хувиран тэдний үсээр тоглон оролцох аргагүй болгоно. Үнсгэлжин ч бас энэ баярт орохыг туйлын ихээр хүснэ. Гэвч түүнд хойд эхийн линзийг үнсэн дотроос олж ирэх даалгавар оногдоно. Харин сайхан сэтгэлт дагина Урла нэгэн тагтааг Үнсгэлжин туслуулахаар илгээнэ. Дараа нь Урла алтан сүйх тэргийг илбэдэн бий болгоод, ферм дэх амьтдаас сүйх тэрэгч, тэрэгний морийг ч бас илбэдэн гаргаж өгснөөр Үнсгэлжин баярт оролцоно.
Хан хүү яг л Үнсгэлжин шиг харагдах нэгэн охиныг зүүдэлнэ. Баяр дээр тэр Үнсгэлжинг хараад түүний зүүдэнд харагдсан охин болохыг танина. Үнсгэлжингийн мөрөөдөл талаар болж, баяр дээр нэг хөлийнхөө алтан шаахайг гээн одно. Хан хүү тэр алтан шаахайг олж, улс даяар тэр шаахайг гээсэн бүсгүйтэй гэрлэхээр хайлгана. Энэ шаахай ганцхан Үнсгэлжинд л таарна.
Кино зураг авалт
Уг киноны зураг авах ажлыг 1955 оны долоодугаар сарын 11-нээс 1955 наймдугаар сарын 8-ны хооронд Берлиний Ваннзее дүүрэгт хийжээ. Хан хүүгийн ордон нь Пфауэн арал дээр байдаг. Киноны нээлтийг 1955 оны есдүгээр сарын 4-нд хийжээ.
КубСат
КубСат нь 10×10×10 см хэмжээтэй кубүүдээс бүтсэн, бага оврын судалгааны хиймэл дагуул юм. Бүрдэл хэсэг бүрийн жин 1.33 кг-аас ихгүй байдаг.
Монгол улсын 2017 онд хөөргөсөн анхны хиймэл дагуул нь КубСат юм.
Ангилал: Сансар судлал Ангилал: Хиймэл дагуул
Анонимус
Анонимус {{{lang-en|Anonymous}}) бүлэг нь дэлхийн дахинд болохгүй, бүтэхгүй байгаа асуудлуудын эсрэг дуу хоолойгоо нэгтгэж, зарим тохиолдолд өөрсдийн хэмжээнд хакердах зэргээр арга хэмжээ авдаг олон улсын хакеруудын бүлэг юм. Ангилал:Хакеруудын бүлэг Ангилал:Интернэтийн соёл Ангилал:Компьютер- ба интернетийн гэмт хэрэг
Ёнволь-гүнь
thumb|Канвонь дахь Ёнволь (цэгтэй) Ёнволь хошуу (영월군 - ёнг-вол-гүн) — Өмнөд Солонгос улсын Канвонь аймгийн хошуу (군 күнь). 1127.60 км² газар нутагт нь 2008 онд 40,201 хүн оршин сууж байсан. Хошууны нутаг одоогоор 2 ып, 7 мёнь болон хуваагдаж байгаа.
Ангилал:Канвонийн суурин Ангилал:Өмнөд Солонгосын орон нутгийн тойрог Ангилал:Канвонь аймаг
Айра Нельсон Дэвенпорт
Айра Нельсон Дэвенпорт (Ira Nelson Davenport, 1887 оны 10 сарын 13 – 1941 оны 7 сарын 17) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын хөнгөн атлетикч, бэйсболчин бөгөөд 1912 оны зуны олимпын хүрэл медальт тамирчин юм.
Шведийн Стокхольм хотод зохиогдсон тус олимпод Дэвенпорт 800 метрийн гүйлтэд хүрэл медаль хүртсэн бол 400 метрийн гүйлтэд хагас шигшээ шатнаас хасагджээ.
Түүнчлэн үзүүлэх тоглолтын хувиар олимпын хөтөлбөрт багтсан бэйсболын төрөлд АНУ-ын шигшээ багт багтаж тоглосон юм.
Тэрээр 1910 онд Чикагогийн Их Сургуулийг төгссөн бөгөөд мөн жилээ 440 ярдын гүйлтийн дэлхийн дээд амжилтыг тогтоосон (48.8 секунд).
Дэвенпорт оюутан байхдаа мөн америк хөлбөмбөгөөр хичээллэдэг байсан. Хожим Айова муж улсын Дубук хотод суурьшиж, тэндхийн Лорас Коллежийн америк хөлбөмбөгийн багийг дасгалжуулж байжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын 400 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын 800 метрийн гүйгч Ангилал:АНУ-ын олимпын хүрэл медальтан Ангилал:АНУ-ын олимпын оролцогч Ангилал:АНУ-ын бэйсболчин‎ Ангилал:Америк хөлбөмбөгийн дасгалжуулагч Ангилал:1912 оны зуны олимпод оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1887 онд төрсөн Ангилал:1941 онд өнгөрсөн‎
Virtual Router Redundancy Protocol
FIRST HOP REDUNDANCY PROTOCOLS
Энэ технологи нь төхөөрөмжийн гарцыг нөөцтэй болгох бөгөөд гарцаас шалтгаалж сүлжээ тасрахаас сэргийлдэг технологи.Хоёр болон түүнээс дээш тооны бодит рөүтерүүд нэгдэж виртуал рөүтерийг үүсгэж ажиллах бөгөөд виртуал рөүтерийн IP хаяг нь төхөөрөмжийн гарцын хаяг болон тохируулагддаг.Нэг виртуал рөүтер байгаа ч сонгосон протоколоос шалтгаалан нэг бодит рөүтер эсвэл ачааллыг тэнцвэржүүлэх олон рөүтер өгөгдлийг өөр дээгүүрээ дамжуулна.Хэрэв өгөгдлийг дамжуулж байсан рөүтер үүргээ гүйцэтгэх боломжгүй болвол дараагийн рөүтер нь автоматаар үүргийг нь өөр дээрээ шилжүүлэн ажиллах бөгөөд энэ ажиллагаа хэрэглэгчид мэдэгдэхгүй бөгөөд сүлжээний үйлчилгээ тасалдалгүй ажиллана.FHRP нь:
Virtual Router Redundancy Protocol (IEEE)
Gateway Load Balancing Protocol (Cisco) HSRP, GLBP рөүтерүүдийн үүрэг
VRRP рөүтерүүдийн үүрэг
VRRP ажиллагаа
LAN клиент нь замчлалыг тодорхойлохдоо рөүтер нь алсад байгаа хэрэглэгчийг first hop-оор нь дамжуулан тодорхойлдог.Тохируулахдаа динамик болон статик байдлаар тохируулж болно. Жишээ нь динамик рөүтерийн хувьд Динамик протоколын нэг сул тал нь LAN клиент дээр зарим нэг тохиргооны хүлээлт болон боловсруулалтын ачааллыг үүсдэг.Бас нэг рөүтерийн дутагдалтай тал нь гэвэл бусад рөүтер рүү шилжилтийн боловсруулалт удаан.Динамик протоколыг клиент дээр тохируулахдаа  дефаулт рөүтерийн тохиргоог өөрчилж болохгүй.Энэ арга нь клиентийн тохиргоо болон боловсруулалтыг хялбаршуулж байгаа ч гэсэн ганцхан л холболт тогтоодог дутагдалтай талтай.Хэрэв дефаулт гарц нь унавал LAN клиент зөвхөн ганцхан дотоод сүлжээтэй л холбогдоно харин бусад сүлжээтэй холбогдсон холболт тасарна. VRRP статик тохиргоо нь дээрх асуудлыг шийдвэрлэсэн.VRRP нь нэг виртаул рөүтер үүсгэж өгсөнөөр бусад рөүтер ч нь гэсэн боломжийг олгосон.Тохируулахдаа рөүтерүүдийн дефаулт гарцыг виртуал рөүтер дээрээ тохируулдаг.Виртаул рөүтер нь рөүтерийн төлөөлөл бөгөөдVRRP группууд нь мэдэж байдаг. VRRP нь Ethernet, Fast Ethernet, BVI, and Gigabit Ethernet interfaces, MPLS VPNs, VRF-aware MPLS VPNs, VLAN эдгээрийг бүгдийг дэмждэг. Зураг 1-т VRRP тохиргоо.Рөүтер A, B, C нь VRRP рөүтер бөгөөд виртуал рөүтерийг багтааж байгаа.Виртаул рөүтерийн IР хаягийг А рөүтерийн (10.0.0.1) этернет интерфейс дээр тохируулсан. Зураг-1 VRRP суурилсан топологи Учир нь виртаул рөүтер нь А рөүтерийн физик интерфейс дээрх IP хаяг  юм, А рөүтер нь виртаул мастер рөүтерийн үүргийг гүйцэтгэнэ. А рөүтер нь виртуал мастер рөүтер шиг виртуал рөүтерийн IP хаягийг удирдах болон энэ IP хаягаар нь пакетыг илгээж дамжуулна.Клиентүүд дээр дефаулт гарцыг хаягийг нь 10.0.0.1  гэж тохируулна.
Рөүтер B, C виртаул backup(нөөцийн) үүрэгтэй. Хэрэв виртуал рөүтер нь унавал дараагийн хамгийн их priority рөүтер нь мастер виртуал рөүтерийн  үүргийг авна.Рөүтерийн ажиллагаа нь сэргээгдэхэд дахин мастер рөүтер болно.Зураг-2 Рөүтер А, В дээр VRRP тохируулсан.Ачаалал тэнцвэржүүлэх болон нөөц VRRP топологи Зураг-2 Энэ топологид хоёр виртуал рөүтер тохируулсан.Виртуал рөүтер нэг, рөүтер А нь 10.0.0.1 гэсэн IP хаягтай виртуал мастер рөүтер харин рөүтер В нь backup рөүтер болж байна.Клиент 1, 2-ын дефаулт гарцын хаяг нь 10.0.0.1. Виртуал рөүтер хоёр, рөүтер В нь 10.0.0.2 гэсэн хаягтай виртуал мастер рөүтер харин рөүтер А нь backup рөүтер болж байна.Клиент 3, 4-ийн дефаулт гарцын хаяг нь 10.0.0.2.
VRRP-ийн давуу тал
Хүснэгт №1
VRRP пакет
Зураг-3 IP Header-ийн чухал талбаруудыг тайлбарлая. Одоо бусад талбаруудыг нь авч үзье 0-No authentication хийгээгүй
1-Simple Text Password
VRRP –ийн тохиргооны команд
Router (config) #interface [interface type] [interface number]
Router (config-if) #vrrp [group] description [text]
Router (config-if) #vrrp [group] priority [level]
Router (config-if) #vrrp [group] preempt [delay minimum second]
Router (config-if) #vrrp [group] timer advertise [msec] [interval]
Router (config-if) # vrrp [group] authentication md5 key-string [0|7] key string [timeout seconds]
VRRP-г HSRP GLBP харьцуулалт
VRRP
IP 112 порт ашиглан пакетаа дамжуулдаг.244.0.0.18 мультикаст хаягтай. IEEE стандартаар хөгжүүлэгдсэн. 0-255 хүртэлх групп үүсгэдэг. Дефаулт priority нь 100 харин 0-255 хооронд тохируулж өгөх боломжтой.Виртуал рөүтерийн МАС хаяг нь 0000.5e00.01XX байдаг.Хугацаанууд нь:
•	Skew timer=(256-Priority)/256
•	Mster_Down_Interval=(3*Advertisement_interval)+Skew_timer
Adverisement пакетыг зөвхөн мастер рөүтер илгээдэг. Хамгийн priority рөүтер нь мастер рөүтер болдог.
HSRP
UDP 1985 гэсэн портыг ашигладаг.244.0.0.2 мултикаст хаягтай.Сискогоос стандартчлагдсан 0-255 групп үүсгэдэг.Дефаулт priority нь 100 харин 0-255 хооронд тохируулж өгөх боломжтой. Виртуал рөүтерийн MAC хаяг нь 0000.0C07.ACXX.Хугацаа нь
•	Hello-3 сехунд
•	Hold-10 сехунд
Хугацаа нь өөрчилж тохируулж болно.Hello мэдээ нь active, standby рөүтерүүд илгээдэг.Хамгийн priority рөүтер нь active болдог.
GLBP
UDP 3222 портыг ашигладаг.Мультикаст хаяг нь 244.0.0.102. Сискогоос стандартчлагдсан 0- 1023 групп үүсгэдэг. Дефаулт priority нь 100 харин 0-255 хооронд тохируулж өгөх боломжтой. Хугацаа нь
Группын бүх рөүтерүүд нь hello пакет илгээдэг.
II.Тохиргооны хэсэг
Топологи:GNS програм дээр топологио угсарч тохиргоогоо хийж гүйцэтгэнэ.
Хаягийн хүснэгт
Хүснэгт №2
Ашиглагдах төхөөрөмж
® Рөүтер-3ш
® Свич-1ш
® Хост-1ш
Төхөөрөмжүүдийн тохиргоо
1.Рөүтер R1
R1#conf t
R1 (config) #interface fa0/0
R1 (config-if) #ip address 10.0.254.20 255.255.255.0
R1 (config-if) # vrrp 1 ip 10.0.254.10
R1 (config-if) #vrrp 1 timers advertise 3
R1 (config-if) # vrrp 1 timers learn
R1 (config-if) #vrrp 1 authentication cisco
R1 (config-if) #no shut
R1 (config) # interface fa0/1
R1 (config-if) #ip address 192.168.1.5 255.255.255.252
R1 (config) #ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 192.168.1.6
R2#conf t
R2 (config) #interface fa0/0
R2 (config-if) #ip address 10.0.254.30 255.255.255.0
R2 (config-if) # vrrp 1 ip 10.0.254.10
R2 (config-if) #vrrp 1 timers advertise 3
R2 (config-if) # vrrp 1 timers learn
R2 (config-if) #vrrp 1 authentication cisco
R2 (config-if) #no shut
R2 (config-if) #ip address 192.168.1.2 255.255.255.252
R2 (config) #ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 192.168.1.6
3.Рөүтер R3
R3#conf t
R3 (config) #interface fa0/0
R3 (config-if) #ip address 192.168.1.6 255.255.255.252
R3 (config-if) #no shut
R3 (config) #interface fa0/1
R3 (config) #interface loopback0
R3 (config) #interface loopback1
R3 (config-if) #ip address 192.168.3.1 255.255.255.0
III. Гадаад холбоос
http://www.cisco.com/c/en/us/td/docs/ios-xml/ios/ipapp_fhrp/configuration/15-mt/fhp-15-mt-book/fhp-vrrp.html
http://www.pearsonitcertification.com/articles/article.aspx?p=2141274
http://www.cisco.com/c/en/us/td/docs/ios-xml/ios/ipapp_fhrp/configuration/15-mt/fhp-15-mt-book/fhp-vrrp.html#GUID-67BF4D9C-8522-4606-9B29-E5CDAC040E12 Ангилал:Routing протокол
Пуөнь-гүнь
thumb|Умар Чүнчон дахь Пуөнь (цэгтэй) Пуөнь хошуу (солонгосоор 보은군 - пу-ын-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Умар Чүнчон аймгийн хошуу (군 күнь). 584.3 км² газар нутагт нь 2012 онд 34,544 хүн оршин сууж байсан. Хошууны нутаг одоогоор 1 балгас (ып), 10 сум (мёнь) болон хуваагдаж байгаа.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Чонвонь-гүнь
thumb|Умар Чүнчон дахь Чонвонь Чонвонь хошуу (солонгосоор 청원군 - чонг-вон-гүн) — Өмнө Солонгос улсын Умар Чүнчон аймгийн хошуу (군 күнь). 779.06 км² газар нутагт нь 2012 онд 153,663 хүн оршин сууж байсан. Хошууны нутаг 2 балгас (ып), 13 сум (мёнь) болж хуваагддаг.
Ангилал:Өмнө Солонгос улсын орон нутаг
Празеодим
Празеодим нь дэс дугаар 59, Pr тэмдэглэгээтэй химийн элемент юм. Үелэх системийн лантаноидын бүлэгт байдаг учраас газрын ховор металлд тооцогдоно. Түүний нэгдлүүд нь ногооон өнгийг үзүүлдэг учраас(грекийн πράσινος празинос гэх үг нь „ногоон“, δίδυμος дидимос „давхар“ эсвэл „ихэр“) ийнхүү нэрийджээ.
Алаг хөмрөг
Алаг хөмрөг, Emberiza hortulana, нь Хөмрөгийнхөн овгийн шувуу юм. Тэд Европ болон Азид тархан нутаглах ба өвөл болоход Африкийн халуун дулаан газар өвөлждөг.
Гадаад төрх
Алаг хөмрөг 16 см урт, 20-25 гр жинтэй. Гадаад байдал нь Алтан хөмрөгтэй төстэй ч толгой нь тод шар биш ногоовтор саарал байна. Жиргэх дуу нь адил төстэй юм.
Куба
Бүгд Найрамдах Куба Улс (República de Cuba) -Латин америк дахь Карибын тэнгис умард хэсэгт байдаг арлын улс. Их Антилийн арлуудад хамаарах Куба, Хувентуд гэх хоёр гол арал болон бусад олтригууд дээр оршдог. Нийслэл- Хавана хот. Албан ёсны хэл- испани.
Алаг хөмрөг
Гадаад төрх
Тэд үүрээ газар, намхан бут сөөгөнд засдаг. Гол идэш тэжээл нь ургамлын үр бөгөөд ангаахайгаа тэжээх үед хорхой шавьж ангуучилна. Өдгөө нийт 400,000-600,000 хос бий гэсэн тооцоотой.
Цахим холбоос
Ангилал:Хөмрөгийнхөн
Куба
Куба улс НҮБ (1945), Эвсэлд үл нэгдэх хөдөлгөөн (1961), Карибын бүсийн орнуудын байгууллага (1994), Дэлхийн худалдааны байгууллага (1995) зэрэг олон улсын байгууллагуудын гишүүн орон юм.
Кубын газар зүй
Талбай – 110992 кв. км. Хамгийн өндөр цэг – Пик Туркино 1974 м. Хамгийн урт гол – Кауто 370 км. Арлын урт 1200 км., өргөн нь хамгийн нарийн хэсгээрээ  – 210км. Кубийн ольтриг 110992 км2 талбайтай ба 300 гаруй цасан цагаан элсээр хучигдсан ,болор тунгалаг усаар хурээлэгдсэн   байгалийн наран шарлагийн газартай. Кубын хамгийн алдартай наран шарлагын газар бол – Варадеро. Кубын ландшафт маш олон янз. Энд хөндий болон уулс, толгод байдаг. Улс орны баруун хэсэгт уулархаг нутаг - Кордильера-де-Гуанигуанико байдаг. Сьерра-Маэстрын ууланд улсынх нь хамгийн  өндөр цэг  Туркино оршино. (далайн тувшнээс 1974 м өндөр). Арлын бусад хэсгийг уржил шимтэй тал газар эзэлдэг. Арал дээр олон төрлийн агуй сонирхож болно. Кубын голууд том биш боловч маш хүчтэй урсгалаараа ялгардаг. Голууд нь уулнаас гоёмсог хүрхрээ үүсгэн урсдаг. Хамгийн сонирхолтой нь Агабама ба Сальто-дель-Карбунийн хүрхрээ. Кубын хамгийн урт гол Кауто (ойролцоогоор 370 км.) арлын зүүн хэсгээр урсдаг.Кубад олон тооны нуур цөөрөм байдаг. Энд шувуу сонирхон судлаачид ирж Куба дахь нүүдлийн шувуудын шилжилт хөдөлгөөнийг ажигладаг.