cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Олон Улсын Хөлбөмбөгийн болон Найрамдлын Өдөр
2017 онд Хөлбөмбөг ба Найрамдлын Өдрийг 64 улсад тэмдэглэн өнгөрүүлсэн. Сербийн хамгаалагч Бранислав Иванович болон Данийн довтлогч Дирк Куйт гэх мэт алдартай хөлбөмбөгчид дэлхийн өнцөг булан бүрт арга хэмжээнд оролцсон. Грект болсон уг үйл ажиллагаанд 2004 онд өөрийн үндэсний багийн хамт Европын Хөлбөмбөгийн Аварга болсон Теодора Загоракис оролцсон. Орост Зенит хөлбөмбөгийн клуб 2017 оны Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн залуу элчин төлөөлөгч Захар Бадюкт тусгай сургалтыг зохион байгуулсан. Сургалтын үеэр Зенит хөлбөмбөгийн клубийн хаалгач Юрий Лодыгин нь Захарын чадварыг өндрөөр үнэлээд түүнтэй хаалгачийнхаа нууцуудаас хуваалцсан байна.
Есөн утга «Найрамдал хөлбөмбөг»
Анхны Найрамдлын Хөлбөмбөг олон улсын хүүхдийн форум 2013 оны тавдугаар сарын 25-нд, Их Британи, Герман, Словени, Унгар Улс, Серби, Болгар, Грек болгон Орос  залуу элч нар хөтөлбөрийн анхны найман үнэт зүйл- нөхөрлөл, тэгш байдал, шударга ёс, эрүүл мэнд, энх тайван, онцгой байдал, ялалт, уламжлалыг илтгэн харуулав. Олон улсын хөлбөмбөгийн холбоо (FIFA), Европын хөлбөмбөгийн холбоод (UEFA) Форумын үр дүнд хүүхдүүд хөтөлбөрийн найман үнэт зүйлсийг тодорхойлсон нээлттэй бичиг баримттай боллоо : нөхөрлөл, тэгш байдал, шударга ёс, эрүүл мэнд, энх тайван, үнэнч байдал, ялалт ба уламжлал. Дараа нь уг захиаг UEFA, FIFA болон ОУОХ-ы тэргүүлэгчид рүү илгээсэн. 2013 оны есдүгээр сард Владимир Путин болон Виталий Мутко нартай уулзаж байх үедээ Сепп Блаттер захиаг авсан гэдгээ баталгаажуулаад Найрамдлын Хөлбөмбөгийг дэмжихэд бэлэн гэдгээ илэрхийлсэн.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Хайж эрэвч
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Есөн утга «Найрамдал хөлбөмбөг»
2015 онд Япон, Хятад болон Казахийн хүүхдийн хөлбөмбөгийн багууд хөтөлбөрт оролцсон «Найрамдал хөлбөмбөй» хөлбөмбөгт оролцож, ес дэх шагналыг хүртэхийг санал болгов.
Есөн Бэлгэдлийн Цом
Есөн Бэлгэдлийн Цом нь Найрамдлын Хөлбөмбөг Олон Улсын Хүүхдийн Нийгмийн Хөтөлбөрийн шагнал юм. Жил бүр уг Цомыг төслийн үнэт зүйлсэд чухал хувь нэмэр оруулсан тохиолдолд олгодог: нөхөрлөл, тэгш байдал, шударга ёс, эрүүл мэнд, энх тайван, үнэнч байдал, ялалт, уламжлал болон хүндэтгэл. Дэлхий даяны хөгжөөн дэмжигчид ялагчийг тодорхойлоход оролцдог боловч Найрамдлын Хөлбөмбөг төслийн оролцогчдын эцсийн шийдвэрийг санал хураалтаар шийдвэрлэдэг. Есөн Бэлгэдлийн Цомын эзэмшдэг хөлбөмбөгийн клубууд: Барселона (2015), Байерн Мюнхен (2016), Al Wahda (Тусгай Шагнал), Реал Мадрид (2017).
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Хаалга зам нь олдохгүй.
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдлын Бугуйвч
Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн бүх үйл ажиллагааны эхэнд эрх тэгш байдал болон эрүүл амьдралын хэв маягийн бэлэг тэмдэг болсон Найрамдлын Бугуйвчийг солилцдог. Уг бугуйвч нь цэнхэр болон ногоон хоёр утаснаас тогтох ба уг хөтөлбөрийн үнэт зүйлсийг хуваалцдаг хэн ч зүүж болно.
Франц Бекенбауэрийн хэлснээр
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Гурван гурви давуулав
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Найрамдлын Бугуйвч
"Уг хөдөлгөөний бэлэг тэмдэг нь хоёр-өнгөтэй бугуйвч ба энэ нь Найрамдлын Хөлбөмбөгийн хөтөлбөрийн салшгүй үнэт зүйлийн адил энгийн бөгөөд ойлгомжтой байдаг.
Хөтөлбөрийн залуу оролцогчид Найрамдлын Бугуйвчийг дараах алдартай тамирчин болон олон нийтийн хүмүүсийн бугуйнд зүүсэн: Дик Адвокат, Анатолий Тимощук ба Луис Нету, Франц Беккенбауэр, Луис Фернандев, Дидье Дрогба, Макс Мейер, Фатма Самура, Леон Горецка, Доменико Кришито, Мишель Сальгадо, Александр Кержаков, Димас Пиррос, Миодраг Божович, Аделина Сотникова, Юрий Каменец.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Хайвал мөргүй
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Оролцогчдын улирал хоорондын үйл ажиллагаа
Найрамдлын Хөлбөмбөгийн залуу хөлбөмбөгчид албан ёсны улирлаас гадна олон тооны үйл ажиллагаанд оролцдог. 2013 оны тавдугаар сард залуу хөлбөмбөгчдийн Марибор клубийн (Словени) тоглогчид Камбожийн хүүхдүүдтэй хүмүүнлэгийн, нөхөрсөг тоглолт хийсэн. 2014 оны есдүгээр сард Сочид хөтөлбөрийн нэг Орос оролцогч Оросын Холбооны Улсын Ерөнхийлөгч FIFA-гийн Ерөнхийлөгч Сепп Блаттертэй уулзах үед Владимир Путинтэй ярилцсан. 2014 оны зургаадугаар сард Францын Ерөнхийлөгч Франсуа Олланд Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн гишүүн Таверни багийг Елисейн Ордонд ирж 2014 оны FIFA-гийн Дэлхийн Цомын тэмцээний Франц, Нигерийн хооронд болсон тоглолтыг үзэхийг урьсан. 2016 оны дөрөвдүгээр сард 2015 оны Найрамдлын Хөлбөмбөг хөтөлбөрийн элч төлөөлөгч Юрий Ващук Беларусийн хамгийн хүчтэй хүн Кирилл Шимкотой болон BATE хөлбөмбөгийн клубын залуу хөлбөмбөгчидтой уулзаж өөрийн төсөлд оролцсон туршлагаасаа хуваалцлаа. Юрий Ващук Кирилл Шимкод бэлэг тэмдэг болсон Найрамдлын Бугуйвчийг өгснөөр түүнд төслийн үнэт зүйлс болох найрамдал, шударга ёс, эрүүл амьдралын хэв маягийг дэмжих ажлыг шилжүүлэн өгсөн.
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Харвал бараагүй
Найрамдлын Хөлбөмбөг
Эх сурвалж
Ангилал:Газпром Ангилал:Хөлбөмбөгийн тэмцээн
Өэлүн
Есүхэйн гэргий
Дуугүй бай гэж ятгав. Өэлүн үжинийг Есүхэй баатар тэгээд гэртээ авчирч гэргий болгов. Өэлүн үжинийг Есүхэй баатрын авчирсан ёс ийм бүлгээ."
Тэрээр Есүхэйн хатан болоод Тэмүжин, Хасар, Хачиун, Тэмүгэ дөрвөн хүү, Тэмүлүн охиныг төрүүлжээ.
Бэлэвсэн хатан
Есүхэй баатар 9 настай Тэмүжингийн хамт Бөртэ үжинд сүй тавиад буцах замдаа татаруудад хорлуулж нас барснаар Өэлүн бэлэвсэн хоцорсон бөгөөд тэднийг харьяат улс нь орхин нүүсэн байна. Өэлүн, нас барсан нөхрийнхөө бага хатан Сочихэлийн хамт хүүхдүүдээ өсгөжээ. Энэ тухай Монголын нууц товчоонд ийн өгүүлжээ.
"70. Тэр хавар Амбагай хааны хатан Орбай Сохатай хоёр ихсийн газар (өвгөдийн хүүр оршуулах газар) тайлгын идээ өргөхөд Өэлүн үжин хождож очсон тул тайлгын идээний хуваариас хоцрогдов. Орбай Сохатай хоёрт Өэлүн үжин өгүүлрүүн: "Есүхэй баатрыг үхэв гэж, хөвүүнийг минь балчир гэж, ихсийн тайлгын хишгийн архи сархдаас яахин хождуулав, та? Нүд үзсээр үл өгөх, нүүхдээ үл хэлэх болов, та" гэжээ.
71. Тэр үгэнд Орбай Сохатай хоёр хатан хариу өгүүлрүүн:
"Урьж чамд өгөх ёсгүй
Учирвал чи идэх ёстой!
Хүргэж, чамд өгөх ёсгүй
Хүртвэл чи идэх ёстой!
72. Аргацаан эдний эх, хөвүүдийг нутагт орхиж нүүе. Бүү авч явъя" гэв. Түүний маргааш тайчуудын Таргудай-Хирилтуг, Тодойн-Гиртэ нар Онон мөрөн уруу хөдлөв. Өэлүн үжин, хөвүүдийн хамт орхигдоход хонхотаны Чирха өвгөн нүүж одогсдыг очиж ятгавал Тодойн Гиртэ,
"Цээлийн ус ширгэв
Цэгээн чулуу хагарав"
гээд Чирха өвгөний үгийг хайхрахгүй, цааш нүүж "Чи ингэж ятгах буюу" гэж тэр өвгөний зоо нурууг жадлан хөөв.
73. Чирха өвгөн шархтай болж гэртээ ирээд зовуурилан хэвтэхэд Тэмүжин үзэхээр одов. Хонхотаны Чирха өвгөн, Тэмүжинд өгүүлрүүн: "Сайн эцгийн чинь хураасан улс тарж нүүхэд ятгахаар яваад ийнхүү жадлагдав" гэвэл Тэмүжин уйлж гарав. Өэлүн үжин өөрийн биеэр туг барьж мордоод, орхиж нүүсэн иргэдийн заримыг буцааж авчрав. Гэвч, буцаж ирсэн иргэд бас тогтсонгүй, тайчуудын хойноос нүүжээ.
74. Ийнхүү тайчууд ах дүү нар бэлбэсэн Өэлүн үжинийг бяцхан хөвүүдийн хамт нутагт гээж нүүсэн ажээ.
Оюунтай төрсөн Өэлүн эх
Оготор хормойг шуун бүсэлж
Онон мөрнийг өгсөж уруудаж
Өчүүхэн хөвүүдээ хайрлан тэжээж
Өдөр шөнийг аргацаан өнгөрүүлэв.
Чадалтай төрсөн үжин эх
Царсан шорыг барин явж
Цавчим газрыг өгсөж уруудаж
Сөдөн хичгэний үндсийг малтаж
Шөнө өдрийг хатамжин өнгөрүүлж
Суут хөвүүдээ тэжээн өсгөв.
[Хатан төрсөн үжин эх
Халдун уулыг өгсөн уруудаж
Хавийн мангирыг малтан түүж
Хаад хөвүүдээ хайрлан тэжээж
Ханатал цадтал идүүлж өсгөв. А.то.]
75. Гоо төрсөн Өэлүн эх
Гох дэгээ барин явж
Гол завыг өгсөж уруудаж
Гогод мангирыг түүн явж
Хутагтан хөвүүдээ тэжээж өсгөв.
Зарчимтай төрсөн үжин эхийн
Затгас төмсөөр тэжээсэн хөвүүд
Засагтан сайд болж өсөв.
Гоо төрсөн үжин эхийн
Гогод мангираар тэжээсэн хөвүүд
Хутагтан сайд болж өсөв
Эх үжиний тэжээсэн хөвүүд
Эрс сайд болон өсөж
Эрх омог төгөлдөр болж
Эх Ононы эрэгт сууж
Өлгүүр гох усанд хаяж
Эрэмдэг загасыг шүүн барьж
Зарчимт үжиний тэжээсэн хөвүүд
Засагт эрс болон өсөж
Замагтай усыг шүүрдэн байж
Заяат эхээ тэжээх болов."
Хатан эх
Ахмад хүү Тэмүжин нь хотол монголчуудыг нэгтгэж, Чингис хаан цолд өргөмжлөгдөхөд тэрээр хатан эхийн хувиар хүүгийнхээ итгэлт зөвлөх нь болж, мөн дайн байлдаанд өнчирч хоцорсон хүүхдүүдийг өсгөн хүмүүжүүлэх үүргийг хүлээж байжээ. Мөн 1206 онд Их Монгол Улс байгуулахад Чингис хаан эхдээ түмэн өрх захируулахаар өгсөн байдгийг Монголын нууц товчоонд ингэж дурьдсан.
Цахим холбоос
Ангилал:Их Монгол Улсын хатан Ангилал:Монгол хатан Ангилал:Чингис хааны гэр бүлийнхэн Ангилал:Эмэгтэйчүүд ба зэвсэгт хүчин Ангилал:12-р зуунд төрсөн Ангилал:13-р зуунд өнгөрсөн
Денвер Наггетс
Денвер Наггетс (Denver Nuggets) нь Америкийн Колорадо муж улс, Денвер хотын мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн баг юм. Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Өрнө бүсийн Баруун хойд харьяалагддаг. 1967 онд Денвер Рокетс нэртэйгээр АБА-д байгуулагдсан. 1976 онд НБА, АБА хоёр нэгдэхэд НБА-гийн гишүүн болсон. Өөрсдийн талбайн Пепси Центер. Багийн нэрийн утга Шижир алт.
Тоглогчид
Бүх цаг үеийн тоглогчид
Гадаад холбоос
Албан ёсны сайт
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгийн клуб Ангилал:Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо Ангилал:Денверийн спортын клуб Ангилал:1967 онд байгуулагдсан
Алтанбулаг сум (Төв)
Алтанбулаг сум — Монгол улсын Төв аймгийн сум. Төв аймгийн өрнө-өмнө биед Нийслэлийн Хан-Уул дүүрэг болон Төв аймгийн Сэргэлэн, Баянцагаан, Баян-Өнжүүл, Өндөрширээт, Лүн, Баянхангай, Аргалант гэсэн найман сумаар хүрээлэгдэн 5,668 хавтгай дөрвөлжин километр газрыг эзлэн оршдог.
1936 онд Шархайн хөндийн хойд энгэр Бор өндөр уулын өвөрт Данжаалангийн жасын суурин дээр төвлөн Бор-Өндөр нэртэйгээр үүсгэн байгуулагджээ. 1956 оны өөрчлөн байгуулалтаар Сэргэлэн суманд нийлүүлэгдсэн ч удалгүй 1959 онд Алтанбулагийн амны Туулын дэнж дээр нүүн төвлөж Алтанбулаг нэрээр сэргээн байгуулагдав. Түүнээс хойш ахиж өөрчлөгдөөгүй.
Эшлэл
Ангилал:Монголын сум Ангилал:Төв аймгийн сум
Том нохой
thumb|Их Канис орд thumb|Их Канис орд
Том нохой  орд нь өмнөд огторгуйн бүсэд байрладаг. Птолмейн бүртгэсэн 48 ордын нэг ба орчин үеийн 88 ордын нэг юм. Нэр нь латинаар "аврага нохой" гэсэн утгатай. Тэнгэрийн заадас энэ ордын хажуугаар дайрдаг, мөн М41 зэрэг хэд хэдэн оддын бүлэглэл энд байдаг.
Их Канист Сириус хамгийн тод байрлана. Бидэнд тод ажиглагддагийн учир нь манай нарны аймагт ойр оршдог. Эсрэгээр ордын бусад од нь хол оршдог ба илүү тодоор гэрэлтдэг. 1,5-ийн гэрэлтэлттэй Их Эпсилон Канис (Адхара) нь ордын хоёр дахь тод од ба хэт ягаан туяаг бидэнд ойр цацруулагч гол эх үүсвэр юм. Дараагийнх нь цайвар шаргал хэт аврага од Дельта (Вэзэн) 1,8-ийн гэрэлтэлттэй, цайвар хөх аврага Бета 2-ийн гэрэлтэлттэй, цайвар хөх Эта (Алудра) 2,4-ийн гэрэлтэлттэй, Омикрони 3-ийн гэрэлтэлттэй, цайвар хос од Зета (Фуруд) 3-ийн гэрэлтэлттэй. Аврага улаан VY Канис нь шинжлэх ухаанд бүртгэгдсэн хамгийн аврага одны нэг бол мөн нейтрон од RX J0720.4-3125 нь дөнгөж 5км радиустай.
Ханнибал
Ханнибал Баркас (* МЭӨ 247 оны орчим Карфагенд; † МЭӨ 183 онд Вифини) нь эртний карфагений цэргийн стратегич, цэргийн жанжин байжээ. Түүний эцгийг Гамилкар гэдэг байсан бөгөөд “Аянга” хочоороо түүхэнд мөнхөрчээ. Ханнибалын аав Гамилкар Карфагены цэргийг удирдаж Ромчуудын эсрэг Сицилийн арал дээр тулалдаж явжээ.
Том нохой
Ангилал:Хүлээн зөвшөөрөгдсөн одны орд
Ханнибал
Бага нас
Ханнибал хүү Грек багш нарын ачаар олон талын боловсрол эзэмшсэн бөгөөд хүүхэд байхдаа ах нарынхаа хамтаар аавынхаа удирдан явуулж буй байлдааны ажиллагаанд оролцдог нэгэн байжээ. НТӨ 264-241 оны хооронд Ром-Карфагены хооронд Пунийн нэгдүгээр дайн гэж дэгдсэн ба байлдааны үйл ажиллагаа Сицилийн арал болон Испанийн нутагт өрнөж байв. Пунийн дайн нь ерөнхийдөө Ром-Карфагены хооронд газар дундын тэнгист хэн нь ноёрхолоо тогтоохоо үзсэн дайн байсан юм. Ганнибал хүүхэд байхдаа аавдаа Ромчуудын эсрэг насаараа тулалдах болно, хэзээ ч бууж өгөхгүй гэсэн тангараг тавьж, тэр тангарагдаа насаараа үнэнч явсан байна. Сүүлд нь тангарагтаа үнэнч хүнийг “Карфагены тангараг өргөсөн хүн” хэмээн нэрлэдэг нь ийм учиртай ажээ. Ганнибалын аав Гамилкар Иберийн хойг буюу одоогийн Испаний нутагт дайтаж яваад амь эрсэдсэн байна.
Ромын эсрэг дайн
Энэ үед залуу хүү Ганнибал өөрийн жанжны авьяасаа гаргаж, Ромчуудад асар их хүндрэл учруулах болов. 22 настайдаа Карфагены морин цэргийг удирдаж Ромчуудыг Испаний нутагт бут ниргэжээ. Энэ л үед Ромчууд тун ч яггүй дайсантай тулгарсанаа мэдэж авсан юм. Сүүлд Наполеон хэлсэн байдаг: “Карфаген биш харин Ганнибал л Ромчуудын зүрхэнд шар ус хуруулж байсан юм” гэж.
Түүнийг жанжин болж байх үед буюу 218-201 Пунийн 2-р дайн дэгдсэн бөгөөд Ганнибалын цэрэг Испанийг бүрэн эзэлж, мөнгө болон төмрийн хүдэр бүхий нутгийг нь хяналтандаа авсанаар Ромчуудыг хүнд байдалд оруулжээ. Пунийн 1-р дайны үр дүнд Ромчууд Сицилийн арлын чөлөөлж, Испанийн эрхшээлдээ оруулан Газар дундын тэнгист хяналтаа тогтоож, худалдааг хянах болсонтой Карфагенчууд эвлэрч чадахгүй байсан учраас Пунийн 2-р дайныг дэгдээв.
Пунийн 2-р дайны давших төлөвлөгөөг Ганнибал зохион байгуулсан бөгөөд үндсэндээ Газар дундын тэнгист ноёрхолоо тогтоох, Ромчуудыг стратегийн чухал нутгуудаас нь шахан гаргах байсан юм. Байлдааны ажиллагаа тэнгист ч тэр эх газарт ч тэр өрнөж байв. Ганнибал Испани руу дайрахаасаа өмнө тагнуулыг ашиглаж, тэнд буй Ромтой дайсагналцдаг аймгуудтай холбоо тогтоон давшилтаа эхэлжээ.
Карфагенчуудын Ромын нутагт давшаад ороод ирэх чадалтай гэж Ромчууд бодохгүй байв. Ганнибалын гэнэтийн довтолгоо Ромчуудыг сандаргажээ. Ганнибалын тагнуулууд Ромд, Балканд, Германд хүртэл ажиллаж, Ромтой дайсагналцсан овог аймгуудыг турхиран босгож байв.
Ганнибал жанжин НТӨ 218 онд 92000 цэргийн хүчээр Испаниас Ромын зүг давшиж Галлчуудыг нэгтгэн, улмаар Умард Италид довтолжээ. НТӨ 218 оны 9-р сард Ганнибалын 60000 цэрэг болон 40 заан бүхий хүчээр Альпийн нурууг даван Ромын эсэргүүцлийг дарж Ром хотод тулж иржээ. Энэ үед Галлчууд Ромын эсрэг бослого гаргав. Италид байлдаж байсан Ромчууд үндсэндээ бүрэн бутцохиулсан ба Ромын цэргийг удирдаж явсан Ланг жанжны цэргүүдээс нэг ч хүн үлдээгүй гэдэг. Үүний үр дүнд Ганнибалын арми умард Италийг бүхэлд нь хянах болов. НТӨ 217 онд Ганнибал 40000 цэргийн хүчээр давшиж, Тразимен нуурын дэргэд Ромын жанжин Фламинигийн цэргийг бүсэлж устгасан байна. Ромчууд 15000 цэргээ алдсан юм. Ганнибал цааш өмнө зүг Аппенины хойг руу давшин Ромчуудыг цохисоор л байсан юм. Ганнибал өөрийн армиа ромын цэргийн байлдааны тактикаар байлдуулж байсан нь Ромчуудад хүнд байв. Дээрээс нь байлдааны заануудыг хэрхэн устгах талаар Ромчууд учрыг нь олж чадахгүй байжээ.
НТӨ 216 онд Каннаны дэргэд түүхэнд мөнхөрсөн алдарт тулалдаан болсон юм. Ромын армийг Терецци Варрон удирджээ. Ганнибал өөрийн армийг Ромын тактикаар байлдуулж, шийдэмгий давшин Ромчуудыг ухрааж байв. Карфагенчууд хөнгөн морть цэргийнхээ ачаар Ромчуудын гол хүчийг бүслэн устгаж, Ромын 56000 цэргийн устгажээ. Харин Карфагены хохирол 7000 цэрэг болсон юм. Гэхдээ энэхүү тулалдаан өрнөж байх ид үед Ром хотынхон хамгаалалтаа бэхжүүлж чадсан юм. Тиймээс Ганнибал энэхүү хотыг эзлэн авч чадаагүй юм. Хэд хэдэн тулалдаанд ялагдсан ч гэсэн дайны чадавхиа алдаагүй Ромчууд Ганнибалтай шууд тулалдаж байхын оронд өөрийнх нь төрөлх хотод цэрэг буулгахаар болжээ. Энэ нь араасаа таслагдсан Ганнибалын хувьд муу мэдээ байсан юм. Нөгөө талаар Каннан дахь ялагдлынхаа дараа Ромчууд эв нэгдэлгүй болж, бууж өгнө гэж байсан Ганнибалын тооцоо нь талаар болсон юм. Энэ үйл явдлын дараа Ромчууд харин ч улам бүр нэгдэх болжээ. Ромын цэргүүд НТӨ 207 онд Испанид байрлаж байсан Карфагены 11000 орчим цэргийг бут цохисон байна. Ингэснээр Ганнибалыг ар талаас нь бүрмөсөн тасалсан юм. Испани дахь Карфагены армийг Ганнибалын ах удирдаж байсан бөгөөд Ромчууд тэднийг бут ниргэснийхээ дараа Ганнибалд ахынх нь толгойг илгээсэн байдаг. НТӨ 204 онд Ромын жанжин Сципион Карфагенд цөмрөлт хийсэн талаархи мэдээг Ганнибал олж мэдээд төрөлх хотоо хамгаалахаар Италиас яаран хөдөлсөн байна. Энэ маягаараа Ромчууд дайны санаачлагыг гартаа авах болсон юм. Ромчууд 17 наснаас дээш эрчүүдийг цэрэгт татсанаар Ромын армийн цэргийн тоо нэмэгдсэн байна. Мөн 8000 орчим боолуудад эрх чөлөөг амлан Ромын армид алба хааж Карфагены эсрэг тулалдахыг уриалжээ. Ромын арми тооны хувьд давуу болсон учраас Испани, Итали, Сицилийн арлуудад дараалсан хэд хэдэн ялалт байгуулав. Карфагены флотууд Газар дундын тэнгист Ромчуудыг дийлэхгүй байсан бөгөөд Ромчууд Сицилийн арлыг чөлөөлөх тэрхүү тулалдаанд эртний алдарт эрдэмтдийн нэг Архимед амь эрсджээ. Ганнибал бүхэл бүтэн 16 жил Ромын нутгийг түйвээсэн бөгөөд Карфагенд ирсэнийхээ дараа армиа дахин зохион байгуулж НТӨ 202 оны 3-р сард Зама хотын дэргэд Ромчуудтай тулалджээ. Энэхүү тулалдаанд Ромчууд хамаагүй илүү шуурхай, зохион байгуулалттай байсан учраас Карфагены армийг ялжээ. Зама хотын тулалдаанд Карфагенчууд нийтдээ 10000 цэргээ алдсан бол Ромчууд ердөө л 1500 хүнээ алуулжээ.
Пунийн 2-р дайн НТӨ 201 онд Карфагены бүрэн ялагдлаар дуусаж, Ромчууд Газар дундын тэнгист бүрэн хяналтаа тогтоож, Карфагены усан боомтуудыг 50 жилийн хугацаатай үнэгүй ашиглахар болжээ. Мөн жил бүр Ромд 10000 талант бүхий мөнгөөр Ромчуудад алба барих болов. Ганнибал хэдийгээр дайныг үргэлжлүүлэх сонирхолтой байсан гэсэн цэргийн потенциал байгаагүй юм.
Ганнибал НТӨ 196 он хүртэл Карфагеныг удирдсан бөгөөд Ромчуудыг үзэн ядсан хэвээрээл байв. Ромчууд түүнийг дайнд бэлдэж буйг олж мэдээд нууцаар хороолгохоор хүн явуулжээ. Үүнийг мэдсэн Ганнибал Карфагены нутгаас зугатаж нэг хэсэг Сирийн хаан Антиохийн дэргэд зөвлөгчөөр ажиллаж, Ромчуудтай тэмцлээ үргэлжлүүлэв. НТӨ 192-188 онд Ромын цэрэг Сирийг бүрэн эзэлжээ. Энэ үед Ганнибал Сириэс зугатаж Армений хааны ордонд нуугдах болов. Армений хааны ордонд нуугдаж байхад нь Ромчууд бүсэлсэн бөгөөд энэ үед Ганнибал хор ууж нас баржээ. Ромчуудад бүслэгдэхдээ Ганнибал 70 настай байсан бөгөөд нас барахынхаа өмнө “Энэ Ромчуудын гарт амьдаараа орохгүй, нэг муу хөгшин хүнээс Ромчууд юундаа ингэтэл их айдаг юм. Тэд нарын айдсыг үгүй болгоё” гэсэн гэдэг.
Ганнибал дэлхийн цэрэг дайны түүхэнд эртний үеийн хамгийн аугаа их жанждын тоонд зүй ёсоор ордог. Түүний байлдааны тактикууд болон дипломат бодлогууд Ромчуудыг нэг хэсэгтээ л сандаргаж байжээ. тэрээр ар талаасаа таслагдсан байсан ч гэсэн 15 жилийн турш ромын нутаг дэвсгэрийг түйвээж гайхалтай ялалтуудыг байгуулсан юм.
Карфагены Ганнибалын талаар Ромчууд бичихдээ: “Тэр цэргүүдийнхээ хамтаар үргэлж л аюулыг сөрж байсан юм” гэжээ. Каннаны тулалдаан нь дэлхийн дайны түүхэнд гайхамшигт ялалтуудын тоонд ордог. Хөнгөн морин цэргийнхээ ачаар Ганнибал Ромын армийн 2 жигүүрээс нь хаман цохиж бүслэн устгасан ба тухайн үедээ гайхагдаж байв. Альпийн нурууг заануудтайгаа давж ирсэн Ганнибалын цөмрөлтийг дэлхийн түүхчид Зэв жанжны Ферганы хөндийд хийсэн цөмрөлттэй жишин авч үздэг.
Цахим холбоос
Ангилал:Пунийн хоёрдугаар дайны хүн Ангилал:Kарфагений зэвсэгт хүчний хүн Ангилал:МЭӨ 3-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 183 онд өнгөрсөн
Матьё Фламини
Матьё Фламини (Mathieu Flamini, 1984 оны гуравдугаар сарын 7-нд төрсөн) нь Францын хөлбөмбөгчин бөгөөд Арсенал багийн хагас хамгаалагч юм.
Холбоос
Ангилал:1984 онд төрсөн Ангилал:Францын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Олимпик Марсель багийн тоглогч Ангилал:Арсенал багийн тоглогч Ангилал:Милан багийн тоглогч Ангилал:Францын хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч Ангилал:Премьер лигийн тоглогч Ангилал:Италийн хөлбөмбөгийн лигийн тоглогч Ангилал:Францчууд
Алтайн хязгаар
Алтайн хязгаар (Алтайский край) нь Оросын Холбооны Улсын өмнөд хэсэгт орших хязгаар юм. Засаг захиргааны төв нь Барнаул. Сибирийн Холбооны тойрогт харьяалагдана.
Цагийн бүс
Алтайн хязгаар нь Омскийн цагийн бүст багтана. Өөрөөр хэлбэл, UTC+6 бүст багтах бөгөөд зуны цагийн үедээ UTC+7 болно.
Газар зүй
Сибирийн өмнөд хэсэг, Обь мөрний ай савд оршино. Өмнө талаараа Казахстан улстай хиллэдэг. ОХУ дотроо зүүн өмнөд талаараа Алтайн Бүгд Найрамдах Улс, баруун талаараа Кемерово муж, хойд талаараа Новосибирск мужтай хиллэнэ.
Түүх
17-р зууны сүүлийн хагасаас оросууд суурьшиж эхэлсэн бөгөөд өдгөө хүн амын ихэнхийг нь оросууд эзэлдэг байна.
Ашигт малтмал, аж үйлдвэр
Хар тугалга, төмрийн хүдэр, манганы ордуудтай. Аж үйлдвэрийн гол салбарууд нь металл боловсруулах, химийн үйлдвэрүүд, хүнсний үйлдвэрүүд болно.
Цахим холбоос
Ангилал:Оросын холбооны муж Ангилал:Оросын хязгаар
Уран
Уран нь цайвар саарал өнгөтэй, хялбар боловсруулагддаг, харьцангуй зөөлөн, агаарт ислээр бүрхэгдэн харалдаг металл.
1789 онд өнөөгийн Чех улсын нутагт орших Йоахимс хэмээх мөнгөний уурхайд германы химич Мартин Хайнриx Клапрот (М.Г.Клапротом) нь ураныг анх нээсэн байна. 1896 онд Францын хими-физикч Склодовска-Сурае (А.Беккерель 1896 он) нь ураны цацраг идэвхт шинж чанартай болохыг илрүүлсэн ажээ.
Шинж чанар
Ураны чулуулаг царцдас дахь кларк агуулга  нь 2.5*10-4 %, атомын дугаар нь 92, атомын масс 238.029,  хувийн жин нь 18.7-19.5 кг/м3. Сул соронзон чанартай (хувийн соронзон мэдрэмж 1.72*10-6), хайлах температур нь цельсийн 1135°. Нунтаг байхдаа өөрөө асах, исэлдэх чанартай, нунтаг болон уусмалд цацраг идэвхит чанартай, уусмал нь хортой.
Плутони, уран зэрэг том цөмүүдтэй атомууд тодорхой нөхцөлд нейтроноор бөмбөгдөх үед задардаг. Энэ үйл явцыг цөмийн хуваагдал гэж нэрлэдэг ба эрчим хүчний болон шинэ изотопуудын эх булаг нь болдог. Эгэл хэсгүүд болон эрчим хүчнээс тогтдог радио идэвхит a, b, g цацрагжилт цөмийн хуваагдлын үед үйлдвэрлэгдэн гардаг.
Альфа (a) цацрагжил гелийн цөмүүд доторх хоёр протон, хоёр нейтроны цуглуулгаас тогтдог. Тэрээр хүний эрүүл мэндэд онц хортой, гэхдээ түүнийг хуудас цаасаар ч зогсоож болдог. Бета (b) цацрагжил гэдэг нь өндөр хурдтай нисэгч электрон, позитронуудын урсгал. Хамгийн их давтамжтай нь гамма (g) – цацрагжил, тэрээр цахилгаан соронзон долгионуудаас хамгийн эрчимтэй нь юм. Гамма цацрагжлаас хамгаалахын тулд маш зузаан бетон болон хар тугалган хана шаардлагатай.
Цөмийн хуваагдлын үед гамма цацрагжлын хортой хэмжээ ялгардаг. Түүний зэрэгцээ цөмийн хуваагдлын бүтээгдүүн нь радио идэвхит изотопууд. Эдгээр изотопуудын зарим нь үргэлжлэн задарч, анхны цөмийн хуваагдлаас хойш хэдэн зууны туршид ч цацрагжил үүсгэдэг. Уран-235 болон плутоний-239–ийн изотопуудыг атомын реакторуудад эрчим хүч үүсгэх хуваагдах материал болгож,  мөн цөмийн зэвсгийн үйлдвэрлэлд ашигладаг. Байгальд ураны атомын хэд хэдэн изотопууд оршин тогтох төдийгүй гол төлөв уран-238, уран-235, болон маш бага хэмжээгээр уран-234 изотоп байна. (изотопууд нь элементийн цөм дахь протоны тоон нь ижил боловч нейтроны тоогоор ялгаатай). Байгалийн ураны ердийн чулуулагт, хамгийн их хувийг (ураны нийт массын 99.27%) бүрдүүлэн тогтох изотоп нь уран-238 юм. Уран-235 изотоп нь нийт массын ойролцоогоор 0.72%-ийг бүрдүүлдэг ба маш бага хувийг (нийт массын 0.0055%) уран-234 изотоп эзэлдэг.
Уран байгаль дээр ус, агаар, хөрсөнд хаа саагүй маш өргөн тархсан литоôиль элемент.Уран нь химийн хувьд маш идэвхитэй. Агаарт хурдан исэлдэж UO2, U3O8, UO3 зэрэг хэд хэдэн исэл үүсгэнэ. Уран цельсийн 102 хэмд усанд задарч, бүх металл бус элементүүдтэй амархан урвалд ордог ба хэд хэдэн металлтай хатуу нэгдлүүд үүсгэнэ. Торигоос гадна, үндсэндээ ураны дараахи элементүүд болох ба хиймэл аргаар гаргаж авсан актиноидын бүлэг элементүүд  (плутони, амерци, кюри)-тэй хамт Менделеевийн үелэх системын III бүлэгт хамаарна. Гэвч уран нь химийн шинж чанараараа IV бүлгийн элементүүд (Mo, W, Cr)-тэй нилээд нийтлэг төрхтэй.
Уран нь олон валенттэй, дөрвөн валенттай уран амфотер шинжтэй Ca, Ti, Th болон газрын ховор элементүүдтэй изоморфизм үүсгэх хандлагатай. Дөрвөн валенттай ураны ихэнх нэгдлүүд усанд уусдаггүй. Тэгвэл зургаан валенттай уран нь саармаг болон хүчиллэг уусмалд нийлмэл уранил ион  (UO2)+2 үүсгэдэг ба уранилын ихэнх давсууд болох сульфатууд, нитратууд, карбонатууд усанд сайн уусна. Дөрөв болон зургаан валенттай ураны усанд харилцан адилгүй уусах чанар нь түүний хөдөлгөөнт байдлыг тодорхойлж, байгаль дахь хуримтлалын гол хүчин зүйл болдог. Зургаан валенттай ураны фторт нэгдлүүд (гексафторид) цельсийн 56 хэмд нэрэгдэх ба түүнийг байгалийн ураныг 235U изотопоор баяжуулахад хэрэглэдэг байна.
Байгалийн уран нь түүний гурван изотопын холимогоос бүрэлдэнэ: 238U (99.2739 %), 235U (0.7024 %), 234U (0.0057 %). Эдгээр изотопын хагас задралын үе нь тус бүр  4.51∙109, 7.13∙108 ба 2.48∙105 жил байна.
Ураны 238U болон 235U изотопуудын цацраг идэвхит задралын үр дүнд уран-радийн ба актини-ураны гэсэн цацраг идэвхит 2 эгнээ үүсдэг. Задралын эцсийн бүтээгдэхүүн нь 206Рb, 207Рb болон гелийн тогтвортой изотопууд. Задралын завсарын бүтээгдэхүүнүүдээс практик ач холбогдолтой нь  ради (226Ra) болон радон (222Rn) юм.
Хагас задралын арван үетэй тэнцэх хугацаа өнгөрсний дараа ураны цацраг идэвхижлийн эгнээнд нэгж хугацаанд задарч буй элементүүдийн атомын тоо  ижил болдог цацраг идэвхижлийн тэнцвэрийн тогтвортой байдал бий болно.
Ураны геохими. Дэлхийн царцдас дахь ураны дэвсгэр агуулга 0.0004 % байгаа нь мөнгөн ус, сурьма, висмут, мөнгө, алт, гянт болдынхоос  хавьгүй их юм. Оросын судлаач А.А.Смысловын тооцоолсноор ураны агуулга (nx10ˉ4%):  чулуун мандлын тунамал чулуулагт дунджаар 2.8, боржин-метаморô (ногоон занар, эпидот-амôиболитын ôаци) чулуулагт 4.2, диорит-трахиандезитын чулуулагт 2.0, хүрмэн чулуулагт 2.1, дээд мантид 0.014 байдаг байна. Тунамал чулуулагт уран хаа саагүй тархдаг ба  харьцангуй өндөр агуулгатайгаар хамгийн их талбайн тархалттайд ôосôорит, хар занарын сав газрууд ордог байна. Маагмын чулуулагт уран хэдэн хувь хүртэл хэмжээгээр агуулагдаж байдаг онцогтой. Тэдгээрээс хамгийн их уран агуулж байдаг нь хүчиллэг маагмын чулуулаг юм.
Биомандал дахь ураны агуулга маш бага буюу 10 ˉ5-10 ˉ9  хувь байдаг ажээ. Биомасс үй олноор мөхөж ялзран исэлдэх нь ангижрах нөхцлийг бүрдүүлдэг учраас уран нь органик нүүрстөрөгчөөр баяжсан энэхүү биомасст сорбцлогдон хуримтлагдах нь  элбэг байдаг байна.
Ураны минералоги. Байгаль дээр уран агуулагч 249 орчим эрдэс байдгаас цөөн тооны эрдэс (хавсралт 1) үйлдвэрлэлийн ач холбогдол бүхий хуримтлал үүсгэдэг ба зарим ордод тохиолдох ураны гол эрдсүүдийг хүснэгт 4, туслах эрдсүүдийг хүснэгт 5-д -т үзүүлэв. Зарим ураны ордод ураныг агуулагч гол эрдэс нь кальцийг уран изоморфоор түрсэн урантай фторапатит байдаг.
Хүснэгт 4. Ураны гол эрдсүүд Ураны геологийн судлагаанд АНУ, ХБНГУ, ОХУ-ын эрдэмтэд, судлаачид чухал хувь нэмэр оруулсан байна.
Ураны ордуудын анхны ангилалыг ЗХУ-ын эрдэмтэд: Д.ß.Суражский 1956), И.Г.Магакъян (1956), В.Г.Мельников, Л.Ч.Пухальский (1957), А.Г.Бетехтин (1959), В.С.Домарев (1956),   В.Н.Котляр (1960), АНУ-ын судлаачид: Эверхард (1958), Э.Хейнрих (1962), Ж.Жеффруй, Ж.Сарсиа (1954) М.Рубо (1958) нар  гаргажээ. Тэдгээрийн ангилалыг удаа дараа шинэчлэн сайжруулж ирсэн ба одоо Олон улсын атомын эрчим хүчний агентлагаас (ОУАЭХА) ураны ордуудын ангилалыг олон улсын эрдэмтэд судлаачдын саналын үндсэн дээр нэгтгэн  жил бүр шинэчлэн гаргаж байна.  ОУАЭХА-аас жил бүр хэвлүүлэн гаргадаг “Улаан ном”-д дэлхийн улсууудын ураны ордуудын талаархи болон уран олборлолтын мэдээлэлийг нэгтгэн эмхэтгэн өгдөг.
Дэлхий дээрхи ураны ордууд нь янз бүрийн  найрлагатай агуулагч чулуулаг бүхий геологи структурын нөхцөлд тохиолддог. Эндоген, экзоген болон метаморф процесст дэх ураны геохимийн маш идэвхитэй шинж чанар нь түүний ордуудын төрлүүдийг тодорхойлж байдаг. Ураны ордуудыг эндоген, экзоген, метаморф гэж үндсэн 3 бүлэгт  хувааж үзэхийг дэлхий даяар үндсэндээ хүлээн зөвшөөрч байна.
Олон улсын Цөмийн эрчим хүчний агентлагийн 2013 оны “Ураны ордууд, нөөцийн ангилал”-ын дагуу ураны ордуудыг 15 ангилалд хуваан авч үзэж байна.
Эшлэл
1О.Г.Жамсрандорж, Г.Дэжидмаа, Г.Ухнаа. Уран. Геологи, дэлхийн улсуудын ураны нөөц, олборлолтын тойм. Улаанбаатар хот, 2015 он
Ангилал:Цөмийн түлш  Ангилал:7-р үеийн элемент
II Иоханн Штраус
II Иоханн Штраус (Johann Baptist Strauß; 1825 оны 11 сарын 25 – 1899 оны 6 сарын 3) нь Австрийн хөгжмийн зохиолч байв.
Намтар
19-р зууны Вальсанд умбасан Венад 2 хүн онцгой байв. Нэг нь И. Ланнер, нөгөө нь И. Штраус бөгөөд хоёулаа вальс зохиогчид, хоёулаа хувийн найрал хөгжимтэй, хоорондоо өрсөлдөгчид байв. Гэтэл нэг лут өрсөлдөгч гарч ирээд төдөлгүй тэднийг ялсан нь Иоханн Штраусын төрсөн хүү байлаа. 6 настайдаа анхныхаа вальсыг бичсэн И. Штраусын нэр 19-р зууны 50-аад онд Европт цууд гарчээ. Тэр 1872 онд Америкт очиж Бостон хотноо 100 мянган хүнд зориулж тусгайлан зассан байранд 14 удаа концерт тоглож, дуучин, хөгжимчин 20 мянган хүн оролцсон концертыг өөрийн туслах 100 удирдаачийн хамт тоглуулжээ. Энэ нүргээнтэй аяллынхаа дараа И. Штраус концертоо цөөлж, хошин дуурь бичиж эхэлжээ. 1870 оноос нас бартлаа 16 хошин дуурь бичсэнээс "Сарьсан багваахай", "Цыганы барон", "Хөгжөөнтэй дайн", "Венецийн шөнө" зэрэг нь ихэд алдартай юм.
Иоханн Штраус 74 насныхаа 55 жилийг уран бүтээлд зориулсан их хөдөлмөрч, хөгжөөн зугаатай хүн байв. Тэрээр ямар ч нөхцөлд, сүйх тэргэн дотор ч зохиолоо бичдэг байжээ. И. Штраус зөвхөн бүжгийн хөгжим 500 орчмийг бичсэний бараг тэн хагас нь вальс, түүнээс дэлхий дахинаа алдаршсан нь "Цэнхэр Дунай", "Венийн шугуйн үлгэр", "Жүжигчний амьдрал", "Хаврын дуун" зэрэг бүтээл юм. И. Штраус бол Венийн гэж алдаршсан сонгодог вальсийн урлагийг үндэслэсэн билээ. Алдарт "Цэнхэр Дунай" вальс нь Вена хотын сүлд дуу болж хувирсан юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Австрийн хөгжмийн зохиолч Ангилал:Романтизм хөгжмийн зохиолч Ангилал:Оперетта хөгжмийн зохиолч Ангилал:Венийн хөгжимчин Ангилал:Франц Иосифын одон шагналтан (зэрэг тодорхой бус) Ангилал:Италийн Титэм одон шагналтан (офицер) Ангилал:Гэгээн Маврикий ба Лазарын одон шагналтан (рыцарь) Ангилал:Пруссийн Ханы Титэм одон шагналтан (4-р зэрэг) Ангилал:Улаан Бүргэд одон шагналтан (4-р зэрэг) Ангилал:Межидие одон шагналтан Ангилал:III Карлосын одон шагналтан Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (рыцарь) Ангилал:Цислейтанийн хүн Ангилал:Австрийн Хаант Улсын хүн Ангилал:1825 онд төрсөн Ангилал:1899 онд өнгөрсөн
Оросын Хаант Улс
Оросын Хаант Улс (Российская Империя) мөн Оросын Эзэнт Гүрэн гэж түүхийн шинжлэх ухаанд 1721-1917 оны хооронд хэрэглэгдэж байсан Оросын Эзэнт Улсын нэр юм. Оросын Царьт Улсын I Пётр хаан 1721 онд улсаа хаант улс (эзэнт гүрэн) болсныг тунхагласан бөгөөд 1905 онд хэмжээт эрхт хаант засагтай болж, 1917 онд хаант засаг бүр мөсөн халагдаж Бүгд Найрамдах Орос Улс байгуулагджээ.
Оросын Хаант Улс 1916 оны мэдээгээр 181 сая хүнтэй, газар нутгийн хэмжээгээр түүхэн дэх 3-р том улс (Дэлхийн Эзэнт Гүрнүүд болох Монголын Эзэнт Гүрэн ба Британийн Эзэнт Гүрний дараа) байв.
Түүх
Пётрээс хойш хэд хэдэн хаан ойрхон солигдож төрийн эргэлтээр 1741 онд Елизавета (1741-1761) хатан хаан болов.
15-18-р зууны үед Турк-Османы Эзэнт Гүрний түрэмгийллээс зайлсхийхийн тулд Армени, Гүржүүд дагаар орсон ба 18-р зуунд Халимаг, Казахууд Оросын бүрэлдэхүүнд оржээ. 18-р зууны сүүлч 19-р зууны эхээр I Александр хаан цэрэг зэвсгийн хүчээр колони эзэмшин эзэнт гүрнээ тэлж Англи, Францын (Наполеон) хаадтай тохиролцон Европ тивийг хуваан авч байлаа. Оросын Эзэнт Гүрний хүрээгээ тэлэх санаархалд шинээр хүчирхэгжиж байсан Прусс (германы эзэнт улс), Япон улсууд саад болж байв. Ийнхүү Орос улс хүчээр болон хүчинд автагдан нэгтгэсэн христ, лал, еврей, будда, бөө мөргөлийн шашинтай олон үндэстэн ястнаас бүрдсэн Их эзэнт гүрэн боллоо. 1914 онд Орос улс үндэсний нийт бүтээгдэхүүнээрээ дэлхийд 5-р байранд орж байв. 1861-1913 онуудад үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүн 12 дахин өссөн байна. Гэвч 1917 оны хувьсгал, иргэний дайн, гадаадын интервенцийн нөлөөгөөр газар нутгаасаа 90 мянган ам км нутаг, 49 сая хүн амаа алджээ. Дайн, өлсгөлөн, тахлаас болон олон сая хүнээ (185,2 саяас 136,9 сая) алдав. 1917 оны Хоёрдугаар сарын хөрөнгөтний хувьсгалын дараа II Николай Эзэн хааны суудлаа өгсөн, 1917 оны Октябрийн хувьсгалын дараа Оросын Эзэн хаан хоёрдугаар Николайг гэр бүлийн хамт хороож эзэнт гүрний түүх төгссөн ч түүнийг залгамжлан Зөвлөлт Социалист Бүгд Найрамдах Холбоот Улс (ЗСБНХУ) 1924 онд үүсэн тогтсон юм.
Эшлэл
Ангилал:Азийн түүхэн улс Ангилал:Европын түүхэн улс Ангилал:Шинэ эриний түүхэн улс
3 сарын 29
3 сарын 29 нь Григорийн тооллын жилийн 88 дахь (өндөр жил бол 89 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 277 өдөр үлдэж байна.
Тэмдэглэлт өдөр
0329 #29
Үзэсгэлэнт 12 сар
Үзэсгэлэнт 12 сар  - 2017 оны 12-р сарын 12-нд нээлтээ хийсэн Монголын романтик, инээдмийн уран сайхны кино.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:2017 оны кино
Хамгийн хөөрхөн охин (Монгол кино)
Хамгийн хөөрхөн охин  - 2017 оны 12-р сарын 2-нд нээлтээ хийсэн Монголын уран сайхны кино. Найруулагчаар Л.Таванбаяр ажиллаж, гол дүрүүдэд Б.Ану-Үжин, Э.Отгончимэг, Б.Энхсайхан, М.Бат-Эрдэнэ, Д.Бямбадорж нар тоглосон.
Ангилал:21-р зууны монгол кино Ангилал:Монгол кинонууд Ангилал:Уран сайхны кино Ангилал:2017 оны кино
Ямбол аймаг
Я́мбол аймаг (Област Ямбол) — Болгарын хорин найман аймгийн нэг. 128,650 хүнтэй.
Лавлах бичиг
Ангилал:Болгарын аймаг
Мутац
Удамшлын материаллаг үндэс болох ген, хромосомын түвшинд гарах хувьслыг мутаци буюу удамших хувьсал гэнэ.
Мутаген
Мутацийг үүсгэж байгаа хүчин зүйлүүдийг мутаген гэх бөгөөд дараах байдлаар ангилна.
Бусад
Ангилал:Эволюци Ангилал:Генетик
Динго
Динго (Canis lupus dingo) нь хэдэн мянган жилийн өмнөөс зэрлэгшсэн гэрийн нохой бөгөөд өдгөө ихэнх нь хүнээс хамааралгүйгээр амьдардаг.
Динго нь Австрали тивийн хамгийн том махан идэштэн болохынхоо хувьд тус тивийн экосистемд том үүрэг гүйцэтгэдэг. Хонь барьж иддэг тул Автралийн фермерүүд ихээр агнадгаас гадна гэрийн нохойтой эрлийзжиж байгаа эмзэг зүйл болно.
Alors on danse
"Alors on danse" (Бид бүжиглэцгээнэ, So We Dance) нь Бельгийн дуучин Stromae-гийн Cheese цомогт багтсан дуу юм. Stromae уг дуугаа 2009 онд зохиожээ.
Эшлэл
Ангилал:2010 оны дуу Ангилал:Хит жагсаалтыг тэргүүлэгч Ангилал:Stromae
Биеийн орчны сүлжээ
Биеийн орчны сүлжээ
Биеийн орчны сүлжээ(BAN) нь албан ёсоор IEEE 802.15 тодорхойлогддог. "Харилцаа холбооны стандарт нь бага эрчим хүч төхөөрөмжүүд оновчтой ажиллуулдаг хүний биеийн эргэн тойронд эмнэлэг, хэрэглээний цахилгаан болон бусад төрөл бүрийн салбарт өргөн хэрэглэгдэж байна. Хүн төрөлхтөн болон мал, амьтны эргэн тойронд хяналт физик-логик болон хүрээлэн буй орчны нөхцөл байдалд чиглэсэн мэдрэгч утасгүй сүлжээний технологийн талаар сүүлийн жилүүдэд хөгжиж байна. Компьютерийн шинжлэх ухааны талбар нь томоохон мэдээллийн үйл ажиллагаа болон холболт өндөр түвшинд байлгахын тулд байнга хувьсан өөрчлөгдөж байна. Үүний зэрэгцээ BAN технологи сүүлийн үед маш их хурдацтай хөгжиж байна.
BAN түүх болон хөгжил
BAN технологи шинээр гарч ирж буй маш богино түүхтэй технологи. Профессор Guang-Zhong Ян албан ёсоор 2006 онд Биеийн мэдрэгч сүлжээ гэсэн өөрийн номондоо "Body Sensor Network" (BSN) хэллэгийг тодорхойлсон анхны хүн байсан юм. BSN технологи BAN ашиглах тохиолдолд хувилбарууд нь эрчим хүч, зурвасын доод хязгаараар илэрхийлэгдэж байна. Гэсэн хэдий ч, BAN технологи нь маш уян хатан бөгөөд BSNs гадна BAN технологийн олон боломжит хэрэглээ байдаг. BAN технологийг зарим нэг нийтлэг тохиолдолд ашиглах нь:
Доорх Зураг1 спектрийн өгөгдлийн хурдыг мөн эрчим хүчийг BAN хамгийн тохиромжтой байр суурийг тодорхойлож байгааг харуулж байна.
BAN-г дэмждэг технологиуд
Энэ хэсэг нь BAN платформ хурдацтай хөгжил, хөгжил дэвшлийг дэмжих хамгийн сүүлийн үеийн радио-холбооны технологийн ололт амжилтыг танилцуулж байна. Тодруулбал, Зигби / IEEE 802.15.4 стандарт мөн  Bluetooth Low Energy.
Зигби
Зигби нь персональ сүлжээний орчны IEEE 802 стандарт дээр суурилсан бага чадал шаарддаг дижитал радио дохио ашигладаг технологи бөгөөд дээд түвшний холболтын протокол хэрэглэдэг юм. Зигби төхөөрмжийг голцуу mesh network – д ашиглах ба хол зайд мэдээллийг дамжуулах, өгөгдлийг төхөөрөмжүүдэд шууд хүргэх зорилгоор ашигладаг. Энэ нь Зигби – г ad – hoc горимоор ажиллуулж болох ба дамжуулах болон хүлээж авах төхөөрөмжүүдэд өндөр чадал шаардагдахгүй. Зигби төхөөрөмжүүд нь ажиллаж байгаа сүлжээнд нэмэлтээр орж ажиллаж болдог. Зигби – н хэрэглээний гол зорилго нь өгөгдлийн алдагдлыг бага болгох, баттерейний ашиглалтыг уртасгах болон мэдээллийн аюулгүй байдал болно. Зигби – н тодорохойлогдсон хурд нь 250 kbit/s ба энэ нь мэдрүүр болон оролтын төхөөрөмжөөс дамжуулагдах дохионы урьтамж болон тасалдсан орсон дохиог дамжуулахад хамгийн тохиромжтой хурд юм. Хэрэглээнүүдэд нь утасгүй сүлжээний гэрлэн түлхүүр, гэрээсээ – удирдах электрон метер, замын хөдөлгөөний зохицуулалт бусад хэрэглээний үйлдвэрлэлийн багажууд байх ба бага хурдаар ойр зайд мэдээллийг найдвартай дамжуулахад ашиглагдана. Зигби хэмээн тодорхойлогдсон энэхүү технологи нь Bluetooth – тэй адил үнэтэй ба WPAN – аас харьцангуй бага үнэтэй.
Энэ технологи нь хямд үнэтэй, бага чадалтай, wireless mesh network стандарт дээр тулгуурласан. Хямд учраас энэ технологийг утасгүй сүлжээний хяналтын болон мониторингийн хэрэглээнд их хэрэглэдэг. Бага чадалтай болохоор батерейны цэнэгээ удаан барьдаг. Mesh networking нь найдвартай бөгөөд зайны хувьд өргөн байлгадаг. Зигби – н чип нь микроконтроллёр болон радио агуулсан бөгөөд 60 KB – аас 256 KB флаш меморитай. Зигби нь үйлдвэрлэл, шинжлэх ухаан болон эрүүл мэндийн салбарт ашиглагдах ба радио банд нь: Европт 868 MHz, АНУ болон Австралид 915 MHz, ба бусад оронд 2.4 GHz байна. Өгөгдөл дамжуулалтын хурд нь 20 – оос 900 Kb/s байна. Зигби нь сүлжээний түвшний од болон мод хэлбэрийн сүлжээг дэмждэг ба энэ нь ерөнхийдөө торон network юм. Сүлжээ болгон нь өөртөө 1 координат төхөөрөмжтэй байх ёстой ба ажиллахдаа түүний параметр болон бусад хэмжигдэхүүнүүдийг хянаж удирддаг. Од хэлбрийн сүлжээнд координатлагч нь гол зангилаан дээр байна. Торон болон мод хэлбрийн сүлжээнд Зигби – гийн router – үүдийг сүлжээний түвшинд хоболтуудыг өргөтгөхөд ашиглаж болно.
Bluetooth Low Energy
Bluetooth технологи нь мэдээлэл харилцаа холбооны дуу хоолой идэвхжүүлэх хувийн төхөөрөмжүүдийн төрөл бүрийн холболтонд өргөн хэрэглэгддэгээс богино зайн утасгүй холбооны стандарт боловсруулагдсан. Bluetooth төхөөрөмжүүд нь piconet гэгддэг од хэлбэрийн сүлжээний топологийг байгуулах замаар үсрэлттэй  механизмаар давтамжийг дамжуулан 79 сувгууд  хандах ба 2.4 GHz ISM зурваст үйл ажиллагаа явуулдаг. Bluetooth Low Energy технологи нь төхөөрөмжийн хувьд цөөн тооны сувгийг ашиглан 1 Mbps нь өгөгдлийн хурдыг дэмждэг. Ингэснээр төхөөрөмжийн холболт үйл явцыг хурдасгадаг.
Bluetooth
Bluetooth гэсэн үг нь Данийн “Blåtand” гэсэн үгийн англижсан хэлбэр бөгөөд Blåtand нь X зууны үеийн Данийн салангид овгуудыг нэг улс болгон нэгтгэсэн, Денмарк болон Норвегийн зарим хэсгийн захирагч Harald I хааны цол, чимэг байсан үг юм. Bluetooth нь үүнтэй адил мэдээлэл харилцаа холбооний протоколуудыг нэгтгэж, нэг үндсэн стандарттай болгох үйлдлийг хийдэг. Bluetooth технологи нь утасгүй холболтын технологи бөгөөд орчин үеийн хамгийн өргөн тархсан технологи юм. Бидний хамгийн өргөн хэрэглэдэг гар утас энэхүү технологиор зураг, дуу, дүрс гэх мэт дурын файлыг дамжуулах боломжтойгоос гадна гар утсыг хооронд нь холбож тоглоом тоглох боломжтой байдаг.
Bluetooth холболтыг дэмждэг олон төрлийн төхөөрөмж бий. Дан ганц гар утас биш, чихэвч, компьютерын гар, хулгана, зургийн аппарат, видео камер, ер нь орчин үеийн ихэнх төхөөрөмжүүд энэхүү технологийг ашиглан хоорондоо холбогдох боложтой байдаг. Мөн заавал гар утсыг гар утастай, зургийн аппаратыг зургийн аппараттай холбох албагүй, зургийн аппаратыг гар утастай, гар утсыг принтертэй, гар утсыг компьютертай, комьютерыг комьютертай, чихэвчийг гар утастай эсвэл комюьтер гээд төрөл бүрийн төхөөрөмжүүдийг хооронд нь холбох боломжтой. Нэг ёсондоо утасгүйгээр төхөөрөмж холбох хамгийн өргөн дэлгэрсэн технологи юм. Энэхүү технологийг ашиглахад маш хялбар бөгөөд холбох гэж буй хоёр төхөөрөмжийн Bluetooth-ийг идэвхжүүлэх буюу асаагаад төхөөрөмжөө сонгоод л холбогдоно.
Тухайлбал, хэрэглээний онцлог шаардлагууд хүний тодорхой архитектур дизайны үндсэн дээр зай хэрэглээ, хэлбэр, хүчин зүйлийг (жишээ нь, биеийн хэлбэр, сав баглаа боодол) боловсруулах чадварыг харуулж байна. Энэ хэсэгт бид хамгийн чухал шинж чанар болох BAN төхөөрөмжүүдийг ихэвчлэн харж мэдрэх, түүнчлэн сүлжээнд систем нь энэ төрлийн салшгүй хэрэгцээ шаардлагыг биелүүлэх нь тэдний өгөгдөл боловсруулах, харилцаа холбооны боломжуудыг тайлбарлах болно.
Температур мэдрэгч.
Энэ алдартай мэдрэгчээр биеийн температурыг хэмжихийн тулд хүний биеийн эргэн тойронд янз бүрийн газарт арьс дээр суулгаж байгаа бөгөөд өвчтөнүүдийн физиологийн үнэлгээний явцад тогтмол ажиллаж байх болно.Температур мэдрэгч нь тээврийн хэрэгслийн орчны температурыг хянахад зориулагдсан ба GPS хяналтын төхөөрөмжтэй хослон ажиллана. Тус мэдрэгч нь хөргөлттэй контейнерийн температурыг барих, температур мэдрэмтгий бараа бүтээгдэхүүнийг чанар алдах, муудах эрсдэлээс сэргийлэх, түүнийг зогсоох боломжийг олгоно. Температур мэдрэгч нь орчны температур урьдчилан тохируулсан зөвшөөрөгдсөн хэмжээнээс өөрчлөгдсөн тохиолдолд нөхцөл байдлын талаар жолооч болон оффисийн хяналтын төвд зэрэг дохиолол илгээнэ.
Онцлогууд: Машины контейнерийн температурыг зайнаас хянана, чанартай хүргэлт хийх боломжийг олгоно хэмжих температурын хүрээ -55 аас +125 мэдрэгчийн холболтын утас 15 метр хүртэл
Хэрэглээ: Хүнсний худалдааны компаниуд эм, эмнэлгийн бүтээгдэхүүн нийлүүлэгчид
Оптик мэдрэгч:
Хүний биеийн цусан дахь хүчилтөрөгчийн хангалт нь инвазив бус хэмжилтэнд ялгаруулж, харагдахуйц, хэт ягаан туяаны гэрэл аль алинд нь гэрлийг хүлээн авах төхөөрөмж нь түгээмэл ашиглаж байна. Үүний тулд, пульс оксигемометрээр өвчтөний цусны болон артерийн судсаар дамжин өнгөрөх гэрэл шингээлт зэргийг хэмждэг. . Оптик мэдрэгч янз бүрийн параметрүүдийг мэдэрч нь цахилгаан дохио болгон гэрэл хувиргах технологийг ашигладаг. Шилэн мэдрэгч хувиргах өмнө шилэн кабель дамжуулан гэрэл дамжуулах шилэн кабелийн технологийг ашиглах. Оптик мэдрэгч зэрэг урсгал зэрэг төрөл бүрийн програмууд ашиглаж болно, хөдөлгөөн, шилжилт, шингэн түвшин, эргүүлэх гэх мэт. Эдгээр параметрүүдийг хэмжих нь, нь гэрлийн эх үүсвэр нь гэрэл үүсгэдэг бөгөөд хүлээн авагч бий гэрэл хянадаг. Параметр хамааран хэмжих нь, Тэнд хэмжсэн гэрлийн өөрчлөлт нь байх болно, улмаар хувь тэнцүүлэн хэмжиж болох. Ойрхон байх мэдрэгч гэрлийн эх үүсвэр болон тусгасан объектын хоорондын зайг хэмжих замаар оптик тандан судлах аргаар технологийг ашиглах. Ойрхон байх мэдрэгч нь ихэвчлэн бичиг хэргийн объект мөн хөдөлж буй биетийн хоорондох хоёр обьектуудын хоорондын зай илрүүлэх хэрэглэж байна.
Электрохимийн мэдрэгч.
Эдгээр төрлийн мэдрэгчийн химийн бодис болон бие махбодийн бодисын хооронд жижиг химийн урвалын үүдэлтэй цахилгааны гаралтыг бий болгодог. Жишээ нь цусан дахь сахарыг мэдрэгч, цусны урсгалд глюкозын хэмжээг хэмждэг юм. Өөр нэг жишээ нь хүний амьсгалын нүүрстөрөгчийн давхар ислийн агууламжад хяналт-шинжилгээ хийх юм.
Био цахилгаан мэдрэгч.
Эдгээр мэдрэгч нь тодорхой бие эрхтэн өнөөгийн үйл ажиллагаа, эсвэл нөхцөл байдал нь шууд болон шууд бус хамааралтай болно хэрэглэгч / өвчтөний арьсанд дээр цахилгаан өөрчлөлтийг хэмжин ажиллаж байна. ЭКГ мэдрэгч нь ихэвчлэн стратегийн хүний их биенээсээ болон зүрхний үйл ажиллагаа хяналт тавих үе мөчний эргэн тойронд байрлуулсан дугуй талбайг бэлдэх хэлбэрээр авах нь эдгээр нийтлэг жишээ юм. Үүний нэгэн адил, electromyography (EMG) мэдрэгч нь араг ясны булчин мэдрэлийн үйл ажиллагаа болон булчингийн эмгэг оношлох зорилгоор арьсанд дээр байрлуулан хэмжиж байна.
Инерцийн хөдөлгөөн мэдрэгч.
Жишээ нь:
Өнөөгөөс хэдхэн жилийн өмнө зурагтаараа кино үзэхээр тухлахдаа унтлагын өрөөнийхөө хөшгийг гараар хаадаг байсан цаг байсныг олон хүмүүс санаж байгаа байхаа. Харин одоо бид технологийн хувьслын дунд байна. Нано жижиг хэсгүүд өвчин эмгэгийг дотроос нь оношилдог цаг удахгүй ирэх төлөвтэй байна. Машинууд машинаа бүтээх цаг ч ойртож байгаа бололтой. Мөн виртуал реалити дуулга, өмсгөлүүд зурагтыг халж, зарим кино студиуд виртуал реалити дуулганд тохирох 360 хэмийн кино бүтээхээр бэлтгэж эхлээд байгаа. Зөвхөн чинээлэг корпорациуд технологийн дэвшлийг агуулсан бүтээгдэхүүн хийхээр хязгаарлагдахгүй өөр олон компаниуд хэрэглэгчдийн өдөр тутмын хэрэглээнд тохирсон шинэлэг, дэвшилтэт төхөөрөмжүүдийг бүтээхээр ажиллаж байна.
Доорх 10 төрлийн төхөөрөмж нь хэрэглэгчдийн амьдралыг хялбар болгоод зогсохгүй илүү гайхалтай болгохоор бүтээгдээд байгаа юм.
1. Microsoft HoloLens Саяхныг хүртэл голограм нь Iron Man кино болон шинжлэх ухааны уран зөгнөлт ертөнцөд л хамаарч байсан. Харин өнгөрөгч 1-р сард танилцуулагдсан Microsoft HoloLens төхөөрөмжөөр өөрчлөлтийг авчирна хэмээн Microsoft итгэж байгаа юм. HoloLens нүдний шилийг зүүсэн хэрэглэгч өөрөө бүтээсэн эсвэл дижитал проекцын голограмуудтай харилцан үйлчлэх, бүтээх боломжтой. Хэрвээ хэрэглэгч өөрийн бүтээсэн тусгай голограмын обьекттой бол түүнийгээ HoloStudio’s 3D хэвлэл ашиглан дижитал ертөнцөөс бодит ертөнц рүү авчрах боломжтой. Түүнчлэн өөр бусад олон онцлогуудтай HoloLens-ийг зүүсэн хэрэглэгч өөр өөр байршилд өөрийгөө аваачих боломжтой юм байна. Чиг хандлагыг тогтоогч анхны хэрэглэгчдэд зориулсан
2. Ring Зүүж болдог техникийн хөдөлгөөн газар аваад байгаа энэ үеийн нэг шинэлэг төхөөрөмж болох энэ төхөөрөмж нь камер, хөгжим, сошиал медиа бүртгэлээ удирдах боломжийг олгох юм. Ердийн бөгжнөөс үл ялиг том энэ төхөөрөмж Bluetooth технологиор дамжуулан олон арван үүргийг гүйцэтгэнэ. Бөгжийг агаарт тэмдэг зурах, такси дуудах гэх мэт дохио зангаануудад хариулахаар урьдчилан программчлахын хамт iOS болон Android төхөөрөмжүүдтэй харилцах дохио зангаануудаа ч тохируулж болно. Зурагт асаах, хэн нэгэнтэй мэдээлэл солилцох эсвэл зураг илгээхдээ хэрэглэгч Ring-ийн мэдрэгчийг товшиход л болох аж.
3. Swarovski ба Misfit үйл хөдлөл мөрдөгч 2018 он гэхэд ойролцоогоор 60 сая эрүүл мэнд болон фитнесийн мөрдөгчид хэрэглээнд гарна гэнэ. Swarovski ба Misfit компаниуд Swarovski-ын тансаг зэрэглэлийн гоёл чимэглэлтэй мөрдөх технологийг хослуулахаар хамтарчээ. Swarovski-ын хэв маягийг хадгалсан эдгээр хүзүүний болон гарны зүүлт нь хэрэглэгчийн эрүүл мэндийг хянах ажээ.
4. Zcan+ Эхлээд гар утас бүтээгдэж, дараа нь камертай болж, одоо камер, хувийн туслахтай болсон. Төхөөрөмжүүд анхдагч хэрэглээнээс цаашхи үүрэг даалгавруудыг гүйцэтгэдэг болсон. Үүнтэй адилаар анх компьютерын хулгана байсан зүйл одоо Zcan+ болжээ. Текст эсвэл ширээн дээр гүйж, скан хийгээд түүнийгээ тэр даруйд документ эсвэл Excel формат руу хувиргана. Хэдийгээр одоогийн хувилбар нь компьютертэй утсаар холбогдож байгаа ч текстийг чангаар уншиж, скан хийх утасгүй хувилбарыг урьдчилан захиалах боломжтой ажээ
5. Mint Амьсгал шинжлэх хамгийн сүүлийн үеийн энэ төхөөрөмж хэрэглэсэн алкохолийг хэмжихийн оронд амьсгалын чанарыг хэмжих аж. Ухаалаг гар утастай холбогдон амьсгалын чанарыг хэмжсэнээр хэрэглэгчдэд амны хөндийн ариун цэврийн мэдээллийг өгөх юм байна.