cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ISO/IEC 27001
Хяналтууд
Стандартын 6.1.3-т байгууллага эрсдэлийг бууруулах төлөвлөгөөгөөр эрсдэлд хэрхэн хариу үйлдэл үзүүлэхийг тодорхойлсон ба эрсдэл бүрт зохих хяналтыг сонгох нь чухал байдаг. ISO/IEC 27001:2013 стандартад гарсан нэг чухал өөрчлөлт бол мэдээллийн аюулгүй байдлын эрсдлийг удирдахад Хавсралт А-ын хяналтыг заавал ашиглах шаардлагагүй болсон юм. Стандартын өмнөх хувилбарт эрсдэлийг удирдахын тулд эрсдэлийн үнэлгээнд тодорхойлсон хяналтуудыг Хавсралт А-аас сонгосон байх ёстой гэж ("заавал") шаардсан. Тиймээс ISO/IEC 27001 стандартын хуучин хувилбарын дагуу хийгдсэн бараг бүх эрсдлийн үнэлгээнд Хавсралт А-ын хяналтыг ашигласан бол шинэчилсэн стандартын хувьд эрсдэлийн үнэлгээнд заавал Хавсралт А-ын хяналтуудыг ашигладаггүй. Энэ нь эрсдэлийн үнэлгээг байгууллагад илүү энгийн бөгөөд илүү ач холбогдолтой болгох боломжийг олгож, эрсдэл болон хяналтыг хоёуланг нь эзэмших зөв ойлголтыг бий болгоход ихээхэн туслаж байна.
ISO/IEC 27001:2013 стандартын Хавсралт А нь 14 бүлэг, 35 ангилал бүхий 114 хяналттай байдаг.
Хяналтууд нь олон төрлийн байгууллага дах технологийн өөрчлөлтүүдийг тусгах боломжтой байдаг. Жишээлбэл үүлэн тооцоолол гэх мэт ойлголт дээрх хяналтуудад байхгүй, ашиглаагүй ч зохих бусад хяналтуудыг зөв хэрэглэх замаар ISO/IEC 27001:2013 стандартын дагуу гэрчилгээжих боломжтой.
ISO/IEC 27001 стандартын давуу тал
ISO/IEC 27001 нь хамгийн эрэлттэй стандартын нэг бөгөөд нэвтрүүлсэн байгууллагын тоо 2020 онд өмнөх оноос 22.38% өсч, дэлхий даяар 44,499 байгууллага нэвтрүүлээд байна.
Эх сурвалжууд
27001 Iso 27001 Iso Iec 27001 27001
Дахай
Дахай (манж хэл:, хятад хэл: 达海, пиньинь галиг: Dahai) (1595－1632) бол Гагай заргач, Эрдэнэ багш нарын зохиосон дусал бинтгүй манж бичгийг шинэчлэн сайжруулж, дусал бинттэй манж бичгийг зохиосон эрдэмтэн. Тэрбээр манжийн шулуун хөх хошууны гиорча овгийн хүн. Монгол, хятад хэлний гүн мэдлэгтэй байсан.
Намтар
Дахайн өвөг дээдэс нь Гиорча газрын хүмүүс байсан тул уг газрын нэрээр овгоо нэрлэжээ. Түүний өвөө Болуо нь Нурхач хаанд зүтгэж гавьяа байгуулсан тул манжийн шулуун шар хошуунд багтан оржээ. Эцэг Аймичан нь сул сайд байсан. Тэрбээр эцгээс ах дүү гурвуул бөгөөд айлын дунд хүү юм. Том ах Даньтань (丹谭) нь бүгдийн дарга, дүү Даньбу (丹布) нь цэргийн хэрэглэлийн хүрээлэнгийн сайд байсан бөгөөд Далинхэгийн тулалдаанд амь үрэгдсэн.
Дахай нь бага наснаас ухаан саруул, манж хятад хэл бичиг сурсан. 20 насандаа Нурхач хааны бичгийн түшмэл болж, Мин улс, Чосонь улс, Монгол зэрэг газар руу элчилж байсан. Нурхач хаанд тоогдож, хятад хэлээрх "Минхуй дянь", "Сушу", "Сан люэ" зэрэг ном зохиолуудыг манж хэл рүү орчуулах ажлыг хариуцаж байсан. Ийнхүү гэнэтийн нэр алдартай болж байхдаа хааны ордны шивэгчин Жана хэмээх охинтой амрагийн холбоотой хэрэгт орж, цаазын ял авсан хэдий ч, хятад хэлтэй цөөн түшмэдийн нэг байсан тул ялыг нь хөнгөлж, зөвхөн шоронд хорих болгожээ. Хунтайж хааны үед бичгийн түшмэдийг төрийн түшмэл, орчуулагч түшмэл гэж хоёр хэсэгт хуваахад Дахайг орчуулагч түшмэл болгожээ.
1632 оны гурван сард хааны зарлигаар Эрдэнэ багш, Гагай нарын зохиосон, монгол бичигт суурилсан манж бичгийг шинэчлэн сайжруулах ажлыг Дахайд хариуцуулжээ. Уг ажлыг авсны дараа эгшиг, гийгүүлэгчийг ялгахын тулд дусал, бинт нэмсэн нь хятад, монгол хэлний дуудлага, аялгыг бичиж тэмдэглэх, хятадаар бичсэн оноосон нэрийг манж хэл рүү орчуулах, манж хэл сурахад хялбар болгожээ. Дахай мөн оны 7 сард өвчнөөр нас барсан. 1636 онд түүнд Вэньчэн (文成) хэмээх цол нэхэн өргөмжлөв. 1669 онд Энх амгалан хааны зарлигаар Дахайн манж бичиг зохиосон гавьяаг онцгойлон дурдсан гэрэлт хөшөө босгов.
Гэр бүл
Дахай нь дөрвөн хөвгүүнтэй.
Түүний манжийн хэл бичгийн соёлд оруулсан гавьяаг үнэлэн түүний удмын эрчүүд нь ягаан бүс зүүх эрхтэй болсон нь манжийн хааны угсааныхны дараа хэрэглэх эрх ямба байсан бол эмэгтэйчүүд нь найман хошууны хатан, татвар эм сонгох шалгаруулалтаас чөлөөлөх зэргийн онцгой соёрхол хүртээсэн байдаг.
Мөн үзэх
Ангилал:1595 онд төрсөн Ангилал:1632 онд өнгөрсөн Ангилал:Манж үндэстэн Ангилал:Чин улсын улс төрч
Энхбаярын Цолмон
Энхбаярын Цолмон нь Ховд аймгийн Дарви сумын харъяат, Үндэсний бөх ийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Цэдэнгийн Зандраа
Цэдэнгийн Зандраа — Монгол Улсын СГЗ 1994, кино механикч.
Төв, орон нутгийн соёлын байгууллагад олон жил ажиллаж кино урлагийг олон түмэнд хүргэж сурталчлах үйлсэд амжилт гаргасан учир энэ хүндэт алдар цолыг хүртсэн байна.
Ангилал:Монгол улсын соёлын гавьяат зүтгэлтэн Ангилал:Баян-Уулын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1935 онд төрсөн
Монголын Электрон Спортын Холбоо
Монголын Электрон спортын холбоо нь 2003 онд байгуулагдсан. Олон улсын Электрон спортын холбоо, Азийн Электрон спортын холбооны гишүүн байгууллага юм. MESA нь Монголын анхны бөгөөд хамгийн том электрон спортын холбоо.
Арга хэмжээ
Монголын электрон спортын холбоо 2019 оноос бүтцийн хувьд шинэчлэлт хийснээс хойш тогтмол электрон спортын арга хэмжээг зохион байгуулах болсон. Үүний дагуу Монголд анхны гэсэн тодотголтой хэд хэдэн арга хэмжээг зохион байгуулаад байгаа.
MESA PRO SERIES FINAL
2019 онд MESA-ийн санаачилсан MESA PRO SERIES төслийн хүрээнд явагдсан "MESA PRO SERIES FINAL" арга хэмжээ нь 2019 оны 8-р сарын 24-ний өдөр Төв цэнгэлдэх хүрээлэн д зохион байгуулсан. Уг арга хэмжээнд урлаг, спортын холимог оддын тоглолт болон MESA PRO SERIES-ийн шигшээ тоглолтууд болж өндөрлөсөн юм.
ELECTRONIC SPORT FESTIVAL 2020
2020 он дөнгөж гармагц MESA-ийн зүгээс нэгэн маш том арга хэмжээг зохион байгуулсан нь ELECTRONIC SPORT FESTIVAL 2020 байв.Уг арга хэмжээ 2020 оны 1-р сарын 18-ны өдөр Монголын хамгийн том Event Hall-уудын нэг Zaisan Hill: Event Hall-д зохиогдсон. Энэ арга хэмжээний хүрээнд Counter Strike: Global Offensive төрлийн Major тэмцээнд оролцсон Монголын анхны тоглогч erkaSt-ийн "Замнал" ярилцлага, "BRB" ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал Ж.Энхжаргалан, SPS TV-ийн ерөнхий захирал Ц.Пүрэвжаргал, MCS Group-ийн дэд ерөнхийлөгч Д.Энхтүвшин, Youtuber контент бүтээгч Gremix буюу н.Ганбаяр нарын оролцсон Панел хэлэлцүүлэг, холимог оддын тоглолт, MESA LEAGUE-ийн шигшээ тоглолт гэх мэт зүйлс зохиогсдон нүсэр арга хэмжээ болсон юм.
Тэмцээн
Монголын электрон спортын холбоо маш олон үйл ажиллагаа явуулах зорилготой байгууллага бөгөөд үүний нэг нь Монголын болон олон улсын электрон спортын тэмцээн уралдаан, арга хэмжээ зохиох явдал юм. Үүний хүрээнд MESA-ийн зохион байгуулдаг тэмцээнүүдийг хэд хэдэн ангилалд хуваан авч үздэг.
MESA PRO SERIES 1-Р УЛИРАЛ
MESA PRO SERIES тэмцээн нь Монголын электрон спортын холбооны албан ёсны лиг болох "MESA PRO LEAGUE"-д оролцох эрхийн төлөөх сонгон шалгаруулалтын тэмцээн юм. Уг тэмцээн анх 2019 онд Counter-Strike: Global Offensive төрлөөр гурван цуврал зохиогдож байсан. “MESA PRO SERIES” тэмцээний шигшээ тоглолтыг 2019 оны 8-р сарын 24-ний өдөр төв цэнгэлдэх хүрээлэнд явуулсан нь Монголд анх удаа цахим спортын тэмцээнийг үндэсний цэнгэлдэх хүрээлэнд зохион байгуулсан явдал болсон.
MESA PRO LEAGUE 1-Р УЛИРАЛ
MESA PRO LEAGUE бол Монголын хамгийн анхны электрон спортын мэргэжлийн лиг юм. Уг лиг 2019-2020 оны улирлаас эхлэн жил бүр зохиогдож байхаар болсон. Анхны лиг зөвхөн Counter-Strike: Global Offensive төрлөөр ₮25,000,000-ийн шагналын сантай зохиогдсон. Mazaalai, D13, 29/90, Eye Finger, Hooliganz, Aim4R Gaming, Go On, Born in Mongolia, Bet Gaming, Mars 3, XOP, H4XORZ гэсэн багууд оролцож D13 баг тэргүүн байр Mazaalai баг дэд байр эзлэсэн юм.
V-Premier Series
2020 онд Монголын электрон спортын холбоо болон Монголын Хөлбөмбөгийн Холбоо нар хамтын ажиллагааны гэрээг үзэглэсэн. Үүний хүрээнд Монголын хөлөмбөгийн холбооны мэргэжлийн тоглогчид, фэн клубууд болон нээлттэй бүртгэлээс оролцож буй тоглогчдын дунд Fifa 20 төрлийн гурван цуврал тэмцээн хийх болсон юм.
Эхний цуврал тэмцээнд FC Ulaanbaatar багийн тоглогч Р.Содномрагчаа тэргүүн байр эзлэсэн бол хоёр дахь цуврал тэмцээнд нээлттэй шалгаруулалтаас оролцсон Ч.Мөнхтулга аваргаар тодорсон юм.
MESA PRO SERIES 2-Р УЛИРАЛ
MESA PRO SERIES тэмцээн нь Монголын электрон спортын холбооны албан ёсны лиг болох "MESA PRO LEAGUE"-д оролцох эрхийн төлөөх сонгон шалгаруулалтын тэмцээн юм. Уг тэмцээний хоёр дугаар улирал анх 2020 онд Counter-Strike: Global Offensive болон Dota2 төрлөөр гурван цуврал зохиогдсон. MESA PRO SERIES тэмцээн 1-р улиралдаа зөвхөн Counter-Strike: Global Offensive төрлөөр зохиогдож байсан бол хоёр дугаар улирлаас эхлэн Dota2 төрөл нэмэгдсэнээр Монголын олон олон Дота сонирхогчдын талархлыг хүртсэн. Уг тэмцээнд амжилттай оролцсон Team Lilgun хожим нь азийн шилдэг 8 багийн нэг болсон юм.
Ангилал:2003 онд байгуулагдсан Ангилал:Монголын спортын клуб
Цагаан өргөөт
Цагаан өргөөт — монголын нэгэн овог. Бөгөөд байрлах газар нь Сэлэнгэ хэрлэн мөрний сав дагуу байгал нуураас урагш Дорнод сүхбаатар, Далай нуур, хэнтийн нуруу хүртэл тархан амьдарч ирсан Монголын нэгэн Овог юм. өнөөдрийн байдлаар Улсын бүртгэлийн ерөнхий газарт бүртгэлтэй Цагаан өргөөт......э
Ангилал:Монгол овог аймаг
Жаргалтулгын Эрдэнэбат
Жаргалтулгын Эрдэнэбат нь Монгол Улсын 29 дахь Ерөнхий сайдаар сонгогдон ажиллаж байсан бөгөөд 2017 оны 9-р сарын 8нд Ерөнхийн сайдын албан тушаалаас огцрон дараагийн Ерөнхий сайд сонгогдох хүртэл түр орлон гүйцэтгэж байна. Жаргалтулгын Эрдэнэбат 1973 онд Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд төрсөн.
Боловсрол
Ж. Эрдэнэбат 1981-1991 онд Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын 10 жилийн дунд сургууль,
1992-1995 онд Худалдаа Үйлдвэрлэлийн Дээд Сургууль
1997-1998 онд Монголын мэргэшсэн нягтлан бодогчдын институт,
2002-2004 онд Монгол Улсын Удирдлагын Академи
2003-2005 онд Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургууль тус тус төгссөн.
Эдийн засагч мэргэжилтэй. Эдийн засгийн ухааны магистр.
Ажил эрхлэлт
1996-1997 онд Сэлэнгэ аймгийн Мандал сумын “Сүүтэй” ХХКомпанид нягтлан бодогч,
1997-2000 онд Сэлэнгэ аймгийн Хянан шалгах хороонд байцаагч,
2000-2004 онд Сэлэнгэ аймгийн Засаг даргын Тамгын газрын Санхүү, эдийн засгийн бодлого зохицуулалтын хэлтсийн дарга,
2004-2005 онд Сэлэнгэ аймгийн Засаг даргын орлогч,
2008-2012 онд Сэлэнгэ аймгийн Засаг даргаар томилогдон ажилласан.
2012 2016 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2014-2015 онд Сангийн сайд
2016 оны 7 дугаар сараас Монгол Улсын Ерөнхий сайдаар ажиллаж байна.
Ангилал:Монгол Улсын Ерөнхий Сайд Ангилал:Монголын сангийн сайд Ангилал:Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн Ангилал:Удирдлагын Академийн төгсөгч Ангилал:Хөдөө Аж Ахуйн Их Сургуулийн төгсөгч Ангилал:Мандалын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1973 онд төрсөн
Good Neighbors (NGO)
Good Neighbors International ОУТББ нь 1991 онд БНСУ-д байгуулагдсан ашгийн бус, шашны бус, хүмүүнлэгийн, нийгмийн болон хүний хөгжлийг дэмжих Олон Улсын Төрийн Бус Байгууллага юм.
Үндсэн үйл ажиллагаа
Ангилал:Хүмүүнлэг тусламжийн байгууллага Ангилал:Тусламжийн байгууллага
Би Би Си
Би-би-си (BBC, British Broadcasting Corporation «Британийн мэдээллийн корпорац») ― Их Британийн үндэсний нийгэм, олон нийтийн радио-телевизийн мэдээллийн байгууллага.
Байгуулагдсан түүх
1922 оны 10 дугаар сарын 18-нд Marconi’s Wireless Telegraph Company, Metropolitan Vickers Electrical Company, Radio Communication Company, The British Thomson-Houston Company, The General Electric Company, Western Electric Company зэрэг хувийн мэдээллийн компаниуд нийлж British Broadcasting Company (Британийн мэдээллийн компани) байгуулсан. 1922-1924 онуудад BBC дунд долгионоор  Лондон, Баруун Мидленд, Баруун-Умард Англи, Зүүн-Умард Англи, Уэльс, Шотланд, Йокшир, Баруун-Өмнөд Англи, Умард Ирланд болон Зүүн Англид бүс нутгийн радио станцууд шат дараалан ашиглалтад оруулсан байна.
1927 оны 1 дүгээр сарын 1-нд ВВС үндэсний болж нэрээ British Broadcasting Corporation гэж өөрчилсөн байна. 1930 оны 3 дугаар сарын 30-наас ВВС радио станц BBC National Programme цацаж, бүс нутгийн радио станцуудыг нэгтгэж BBC Regional Programme болсон байна.
1936 онд BBC метрийн долгионоор BBC Television Service телевизийн суваг цацаж эхэлсэн түүхтэй. Дайн эхлэхээс өмнө энэ суваг 25-40 мянган гэрт хүрдэг байжээ. (1955 оноос ITV телевизийн шугамаар цацдаг болсон).
Хоёрдугаар дайны үе
BBC National Programme 1939 онд хаагдаж BBC Forces Programme радио станц ажиллуулж эхэлсэн. (1944 онд BBC General Forces Programme гэж нэрээ сольсон), BBC Regional Programme нэрээ сольж BBC Home Service болсон. 1945 оны 7 дугаар сарын 29-нөөс BBC General Forces Programme -ын оронд BBC Light Programme гэж радио нэрээ сольж ажиллах болжээ. 1946 онд "Александра-палас" -аас BBC TV телевиз мэдээллээ сэргээн цацаж эхэлсэн. Мөн тэр жилдээ BBC урт долгион дээр гурав дахь BBC Third Programme ажиллуулж эхэлжээ.
FM-радио, өнгөт телевизийн үе
1962 оны мэдээллийн хорооны тайланд BBC болон ITV хоёрыг харьцуулж ВВС илүү сайн нэвтрүүлэг явуулдаг гэсэн дүгнэлт гарчээ. Үүний дүнд BBC-д дахин нэг суваг нээхийг зөвшөөрч BBC TV нэрийг сольж BBC1 болжээ харин 1964 онд PAL стандартаар BBC2 суваг нэвтрүүлгээ цацаж эхэлсэн байна.
1970 онд BBC орон нутгийн BBC Radio Manchester, BBC Radio Oxford, BBC Radio Solent, BBC Radio Kent, BBC Radio Bristol, BBC Tees, BBC WM, BBC Radio London, 1971 онд BBC Radio Derby, BBC Radio Humberside, BBC Radio Lancashire, BBC Radio Newcastle, 1973 онд BBC Radio Carlisle (одоогийн BBC Radio Cumbria) зэрэг радио станцууд ашиглалтад оруулжээ.
1987 оны 6 дугаар сарын 4-нд BBC сансрын хиймэл дагуулаар дамжуулан олон улсын BBC TV Europe телевизийн суваг дамжуулж эхэлсэн бөгөөд 1991 онд нэрээ сольж BBC World Service Television болсон байна.
1997-1998 онуудад BBC хиймэл дагуулын телевизээр BBC News, BBC Choice, BBC Knowledge, CBBC зэрэг сувгууд дамжуулж эхэлжээ.
Захиргаа, санхүүжилт
BBC нь Их Британийн олон нийтийн хоёр мэдээллийн хэрэгслийн (Channel 4) нэг юм. Би-би-си үйл ажиллагаагаа Дүрмийн /Харти/ дагуу явуулдаг. Анх 1927 онд хүчин төгөлдөр үйлчилж эхэлсэн Би Би Си-гийн Дүрэм нь тус корпорацын зорилго, үүрэг, бүтэц зэргийг тодорхойлж өгсөн. Дүрэм 10 жил тутам шинэчлэгдэж ирсэн бөгөөд BBC бол хувьцаа эзэмшигчгүй статуттай корпорац (Statutory corporation) юм.
ВВС-ийг "Захирлуудын Зөвлөл" удирддаг (BBC Trust; 2007 оноос өмнө -Board of Governors), түүнд 12 ивээн тэтгэгч ордог (Trustee), тэднийг Британийн Засгийн газрын санал болгосноор Английн хатан хаан томилдог байна. Гүйцэтгэх байгууллагыг Захирлуудын Зөвлөл томилдог. Гүйцэтгэх Зөвлөл (Executive Board),, BBC-ийн Ерөнхий захирал (Director-General of the BBC)-мөн Захирлуудын Зөвлөл томилдог байна. Ерөнхий захирал бол албан тушаалаараа -ерөнхий редактор (BBC Editor-in-Chief) юм. BBC нь өнөөгийн байдлаар 20 гаруй мянган ажилтантай гэсэн үзүүлэлтээр дэлхийд хоёрт ордог байна.
Их Британийн телевизортой буюу видео дохио бодит цагт шууд хүлээн авах төхөөрөмжтэй /гар утас ороод/ иргэд бүр Компанийн тогтвортой орлогыг бүрдүүлдэг байна. Энэ нь жил бүр 2,8 тэрбум орчим паунд стерлинг юм ( 2005 онд 7,205 тэрбум ам.доллар). 2015 оны байдлаар ВВС-гийн жилийн төсөв 3,7 тэрбум паунд стерлинг байжээ.
Ерөнхий бүтэц
2022 оны байдлаар ВВС-ийн нийт сонсогч, үзэгчдийн тоо 150 саяыг даваад байна.
BBC нь Их Британийн эфирийн хоёр, тоон кабелийн гурав /сансрын/ телевизийн сувагтай, аналогийн 5, тооны 5 радио станцтай, хэд хэдэн интернэт сайттай бөгөөд 40 сэтгүүл гаргадаг байна.
Ангилал:Радио, телевиз
1-р сургууль (Өмнөговь аймаг)
Монгол улсын олон жилийн түүхтэй сургуулийн нэг нь Өмнөговь нэгдүгээр бүрэн дунд сургууль юм
Өмнөговь /МОНЦАМЭ/ Өмнөговь аймгийн ууган сургууль түүхт 90 жилийнхээ ойг тэмдэглэн өнгөрүүллээ.
Уг сургууль нь манай улсын ууган сургуулиудын нэг юм. 1931 онд Өмнөговь аймгийн төв Даланзадгад суманд нүүн ирж бага сургууль болж, 1942 онд бүрэн бус дунд сургууль, 1951 онд 10 жилийн бүрэн дунд сургууль болон өргөжиж, 1954 онд анхны 10-р ангиа төгсгөсөн байна.
10 жилийн дунд сургууль болж ажилласнаас хойш тус сургуулийн сурагчдын тоо жилээс жилд өсөн нэмэгдэж багш, ажилтны  хүний нөөцийн хангамж сайжирсаар байна. Түүнчлэн амжилт бүтээлээр манлайлж 2016 онд улсын тэргүүний сургууль болсон бол 2017 онд төрийн дээд Алтан гадас одонгоор шагнуулж түүхт 90 жилтэйгээ золгож байгаа юм.
Төрийн дээд шагнал Алтан гадас одонт Нэгдүгээр сургууль 90 жилийн түүхэн босгон дээрээ 9000 гаруй төгсөгчдийг ажил амьдралын алтан босгоор хөтлөн оруулжээ. Одоогоор аймагтаа хамгийн олон хүүхэдтэй буюу 1700 гаруй сурагч, 100 гаруй багш ажилчидтай үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Тус сургуулиас төр нийгмийн зүтгэлтэн, төрийн түшээд, үе үеийн алдар гавьяатнууд олноор төрөн гарсан байна. Тухайлбал УИХ-ын гишүүн асан Ц.Баярсайхан, уулын спортоор монголчуудаа дагуулан манлайлж буй уулчин Г.Өсөхбаяр нар уг сургуульд сурч байжээ. Ангилал:Өмнөговь аймгийн дунд сургууль
Баясгалангийн Батжаргал
Баясгалангийн Батжаргал нь Өвөрхангай аймгийн Баян-Өндөр сумын харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн харцага цолтой бөх.
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Баян-Өндөрийн хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:20-р зуунд төрсөн
Фемистокл
Фемисто́кл (Θεμιστοκλῆς; МЭӨ524 — МЭӨ-459) — Афины төрийн зүтгэлтэн, Афины ардчиллын нэг эцэг, Грек-Персийн дайны үеийн жанжин.
Намтар
Афины авьяаслаг жанжин Фемистокл хуурай газрын тулалдаанд Персийн үлэмж давуу хүчний эсрэг амжилт олоход бэрх гэдгийг ойлгож байлаа. Тиймээс тэрээр тэнгисийн тулалдаанд персүүдийг өдөж оруулахаар шийдэв. Тэрээр афинчуудыг зэргэлдээх Саламин арал руу нүүлгэн шилжүүллээ. Грекчүүд төрөлх хотыг нь персүүд хэрхэн шатааж, явдлын ая даалгүй үлдсэн хөгшид, өвчтөнүүд, тэднийг асрахаар үлдсэн хүмүүсийг яргалан алж байгааг зэргэлдээ арал дээрээс хилэн нь бадран харж байсан юм. Грекийн цөөн тоотой ч чадварлаг усан цэргүүдтэй, хөдөлгөөн сайтай усан онгоцтой флот Саламины хоолойд байршиж, тулааныг хүлээж байлаа. Харин Персийн арми-флот Афины жанжны тооцоолж байснаар Саламины зүг эргэжээ. Тэд нүсэр хүчиндээ хэтэрхий эрдэж байсан юм. Афины зарим холбоотнууд айн сандарч, зугтаахыг завдсан ч Фемистокл мэргэн ухаан, уран илтгэлээрээ зогсоож чадав. Грекийн дайчид эгнээндээ үлдлээ. Энэ үед Фемистокл хамгийн овжин, шийдсэн мэхээ хэрэглэсэн юм. Тэрбээр грекүүдээс урвасан дүр эсгэж, өөрийн элчээ нууцаар заран Ксеркс хаанд “Шалавхан довтол. Айж сандарсан Грекийн флот эмх замбараагаа алдаад байна” гэсэн нууц зурвас илгээжээ. Заншлаач нараасаа Грекийн зарим жижиг хот-улсын флот тулааны талбарыг орхиход бэлэн байгааг өмнө нь дуулсан Персийн хаан түүнд эргэлзсэнгүй. Тэрээр усан флотоо Саламины хоолой руу орж тулалдахыг тушаалаа. Персийн флот довтлон орж ирэхүйд нөгөөх “айн зугтаах гэж буй” Грекийн флотын онгоцууд сэлүүрээ өргөн эрс шийдэмгий довтлон тулаанд орсон юм. Грекийн суут яруу найрагч, жүжгийн зохиолч Эсхилийн өөрийн биеэр оролцсон энэ тулалдааны тухай тэмдэглэл тодорхой үлдэж, яруу найраг, дуунд мөнхөрсөн байдаг.
Эх нутгаа харийн түрэмгийлэгчдэд гатчуулж, ураг садан, ахан дүүсээ хөнөөлгөсөн грекчүүд үхлээс үл шантарч, аймшиггүйгээр баатарлан тулалджээ. Ялангуяа төрөлх хотоо хэрхэн шатаагдан үнс болж буйг харсан Афины дайчид улангасан довтолж байв. Үүний дээр арван жилийн өмнө Марафонд байгуулсан ялгуусан ялалт нь тэднийг өмнө нь ялагдашгүй дайсан байгаа биш гэдгийг ойлгуулж, зоригжуулна. Персийн задгай далайн том онгоцуудаас усанд нам суудаг, хөнгөн, хөдөлгөөн сайтай, тулаанд зориулж хошууг нь төмрөөр тоноглосон Грекийн онгоцууд гүехэн, хязгаарлагдмал орон зайтай хоолойн усанд илүү амжилт үзүүлж байлаа. Грекүүдэд ухрах эрх байгаагүй юм. Хоолойн эрэг дээрээс Ксеркс хаан Персийн далайн хүчин хэрхэн тулалдахыг ихэмсгээр ажиглаж байсан бол арал дээр грек дайчдын эхнэр хүүхэд, азай буурал аав ээж эр нөхрийгөө, аавыгаа, хүүгээ яаж дайсантайгаа эрслэн тулахыг амьсгал даран харж байв. Усны мандал улаанаар бүрхэгдсэн ширүүн тулалдааны төгсгөл рүү Персийн онгоцууд булан руу шахагдаж, нэгдсэн удирдлагаа алдаж, хоорондоо мөргөлдөн живж эхэлжээ. Давуу хүчиндээ хэт эрдэж, басхүү Фемистоклын хуурамч урвалтад итгэсэн Ксеркс хаан аргагүйдэн армидаа ухрах тушаал өгснөөр афинчууд хоёр дахь удаагаа Азийн хамгийн том гүрэн Персийн хүчирхэг армийг ялав.
Саламины хоолойн алдарт тулаан нийтийн тооллын өмнөх 480 онд болсон юм. Энэ түүхэн үйл явдлаас яг жилийн дараа Персийн хуурай газрын хүчин Платеи хотын ойролцоо Спарт, Афины хүч голлосон Грекийн нэгдсэн армид бут цохигдсоноор Грек-Персийн дайн дуусчээ. Энэ дайнд шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн сод ухаант Афины цэргийн зүтгэлтэн Фемистоклын хувь тавилан харин эмгэнэлтэйгээр төгссөн юм. Эрх чөлөө, тусгаар тогтнолыг нь хамгаалсан Фемистоклыг Афины жирийн иргэд хүндлэн хайрладаг байжээ. Гэвч түүнд атаархсан улс төрийн дайснууд нь гар хумхин суусангүй. Фемистоклыг нэр хүндээ ашиглан улс төрийн өндөр байр суурь булаалдаж магадгүй хэмээн айсан Афины улс төрч Аристид тэргүүтэй бүлэг сенатууд түүнийг Перс хэмээх дайсныг умартан, холбоотон улс Спартын эсрэг үйл ажиллагаа явуулсан гэж дайран, хотын иргэдийн санал хураалтаар түүнийг Афинаас хөөв. Хожим малтлагаар Афины орхигдсон худгаас Фемистоклын нэрийг бичсэн асар олон чулуу олджээ. Энэ бол тухайн үеийн Афины иргэдийн саналаа өгдөг “саналын хуудас” байсан юм. Уг баримтаас үүдэн Аристид нар Афины бичиг үсэггүй жирийн иргэдэд мөнгө тараах замаар бэлэн “саналын хуудас” өгч Фемистоклыг хөөлгөсөн байж магадгүй гэх тун ч ортой таамаглал биежжээ.
Ийнхүү Афины суут жанжин, төрийн зүтгэлтэн, шинэчлэгч энэ эр Грек Персийн дайнаас ердөө долоохон жилийн дараа буюу МЭӨ 471 онд амь биеэ үл хайрлан зүтгэсэн хот-улсаасаа хөөгдөв. Афинаас зайлуулагдсан Фемистокл цэргийн дарангуйлалт Спартын аюулын талаар очсон газар бүртээ ухуулан ярьж байлаа. Гэвч түүний талаар Аристидын тараасан цуурхалд итгэсэн бусад хот улсын грекчүүд Фемистоклын үгийг сонссонгүй. Нөгөө талаар хамгийн баян, хүчирхэг хот улсын нөлөө бүхий улс төрчидтэй тэрсэлдэх зүрхтэй грек хүн байсангүй. Ийнхүү түүнийг аюултай эсэргүү этгээд хэмээн грек даяар үзэх болжээ. Өөрийнх нь бүхий л амьдралаа зориулсан тэр нутаг даяар нь.
Ингээд Фемистокл зэвсэг зөрүүлсэн-дайсан улс Перс рүүгээ зугтахаас өөр аргагүй болов. Аймшигтай, эмгэнэлтэй, мөн хачин тохуутай хувь тавилан. Үнэндээ Спартын талаарх түүний бодол зөв байсан юм. Харалган афинчууд түүний үгийг сонсоогүйнхээ шийтгэлд спартчуудад хотоо шатаалган, Грекийн хот-улсуудын дундах оройлох нэр хүндээ алдсан билээ. Фемистоклыг Перст очиход Ксеркс хаан хэдийн тэнгэрт хальж, хүү нь хаан ширээнд суугаад байв. Эртний атаат дайсан улсын хаан харин ч түүнийг хүндэтгэн угтаж, элбэг хангалуун амьдралаар хангажээ. Гэхдээ мэдээж алсын тооцоотой. 10 жилийн дараа буюу МЭӨ 460 онд Фемистоклыг Персийн усан флотыг удирдан Грекийн хот улс уруу дайлаар мордохыг хаан хүсэв. Өшөө авах сайхан боломж. Гэвч эх оронч Фемистокл өөр бодолтой байлаа. Тэрбээр төрөлх нутаг-грекийн эсрэг хөдлөхийг хүссэнгүй. Гэхдээ өөрийг нь хүндэтгэн хүлээн авч, хүнд хэцүү цагт тэтгэн тулсан Персийн хааны хүсэлтээс татгалзах боломж түүнд байсангүй. Гэвч эх орныхоо эсрэг, өлгийдөн өнөө хүргэсэн нийгмийн тогтолцооныхоо эсрэг тулалдана гэдэг Фемистоклд байж болшгүй хэрэг байлаа. Ингээд 70 насны сүүдэр зэрэгцсэн Грекийн суут жанжин Фемистокл Персийн нутагт хор уун амиа егүүтгэжээ.
Эшлэл
Ангилал:Эртний Грекчүүд Ангилал:Афины улс төрч Ангилал:Афины цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:МЭӨ 6-р зуунд төрсөн Ангилал:МЭӨ 5-р зуунд өнгөрсөн
Бяцхан хунтайж
Бяцхан хунтайж (франц. Le Petit Prince: англи. The Little Prince) Дэлхийн хүүхдийн зохиолын сор бүтээлүүдийн нэг болсон, Францын алдарт зохиолч, онгоцны нисэгч Антуан де Сент-Экзюперийн тууж.
Осолдож, төөрсөн нисгэгч, эгэлгүй бяцхан хүү хоёрын нөхөрлөлийн үнэ цэнийг өгүүлэх "Бяцхан Хунтайж" зохиол нь бүх насны уншигчдын сэтгэл зүрхэнд хүрч чадсан юм. Цэцэн мэргэн, ид шидийн гэмээр гайхамшигт энэ ном нь зүрх сэтгэлийн гүн дэх нууцыг өгүүлж, оршихуйн утга учир, хайр энэрлийн хүчийг ойлгуулах болно. Антуан де Сент-Экзюперийн уг ном франц хэлнээс дэлхийн бараг бүх хэлээр орчуулагдсан байна.
Энэ зохиолыг хэл бичгийн профессор, гавьяат багш Ц. Сүхбаатар монгол хэлнээ 1975 онд орчуулсан байна.
2000 онд ахмад дипломат Т.Төмөрхүлэг, Б.Наминчимэд нар өөр өөрсдийнхөөрөө уран яруу утгачилж орчуулсан байна.
Товч агуулга
#1 Тоо хэмжээнд хэт их анхаарах хэрэггүй
"Томчууд үргэлж л тоо хэмжээнд анхаардаг. Тэдэнд шинэ найзтай болсон тухайгаа дуулгахад "Ямар хоолойтой вэ?", "Дуртай тоглоом нь юу вэ?", "Эрвээхэй цуглуулдаг уу?" зэргийг барагтай л асуухгүй. Оронд нь "Хэдэн настай вэ?", "Аав нь хэр их мөнгө олдог вэ?" гэж л шалгаана. Томчууд үнэхээр хэн нэгнийг тоо хэмжээгээр тодорхойлж болно гэж боддог юм байх даа?"
#2 Хамгийн чухал зүйлсийг нүдээрээ биш зүрх сэтгэлээрээ хардаг Бяцхан хунтайж заан залгисан аварга могой зураад томчуудад үзүүлтэл бүгд түүнийг нь малгай хэмээн хардаг. Ихэнх зүйл харагддаг шигээ байдаггүй, бас хамгийн чухал зүйлсийг нүдээрээ биш зүрх сэтгэлээрээ хардаг билээ. '''#3 Бусдыг үгээр нь биш, үйлдлээр нь дүгнэ. Өөрийгөө ч...'''
"Миний сарнай надад гайхалтай үнэр бэлэглэж, амьдралд минь аз жаргал авчирдаг. Би түүнийг хэзээ ч орхих хэрэггүй байсан юм. Би түүнээр тоглохын оронд ямар эмзэг, сул дорой, үзэсгэлэнтэй болохыг нь таних хэрэгтэй байж дээ" хэмээн номд өгүүлдэг. "Хайртай" гэж хэлэх нь хэдий сайхан ч хайрынхаа төлөө сайн сайхныг үйлдэж, үгээ үйлдэл болгох нь жинхэнэ хайр аж.
#4 Үерхэл, нөхөрлөл бидний амьдралыг утга учиртай болгодог
"Хэрвээ чи дэргэд байвал миний бүхий л ертөнц илүү баяр хөөртэй болно. Би хөлийн чимээ сонсох ч чинийх л тэднээс ялгарч, чи миний хувьд онцгой нэгэн ертөнц болно. Тэгээд чи дөрвөн цагт ирнэ гэвэл, би гурван цагаас эхлэн аз жаргалтай болно"
#5 Өөрийн чадах хамгийн үнэ цэнтэй, нандин бүхнээ өгч чаддаг байгаарай
#6 Эх дэлхийгээ өөр шигээ хайрла
"Эх дэлхийгээ хайрлах нь хувийн сахилга бат юм. Өглөө босоод шүд, нүүр гараа угаадагтай л ижил. Үүнийхээ яг дараа нь эх дэлхийгээ хайрлахад л болно."
'''#7 Үргэлж, үргэлж! Тэнгэрт гялалзах одод өөд хардаг байгаарай'''
"Одод хүн бүрд өөр өөрөөр харагддаг. Аялагчдад зүг чигийг нь зааж өгөх бол, эгэл энгийн хүмүүст тэнгэр дэх жижигхэн гэрлүүд төдий. Бага залууст харь мэдэгдэхгүй гараг эрхсийг сануулж, бизнес эрхлэгчдэд алт олз шиг харагдана. Гэвч бүх одод чимээ аниргүй оршсоор л ... Харин чи оддыг хэрхэн хардаг вэ?"
Ангилал:Утга зохиолын бүтээл Ангилал:20-р зууны утга зохиол Ангилал:Франц хэлээрх утга зохиол Ангилал:Хүүхэд- ба өсвөр үеийнхний уран зохиол Ангилал:Антуан де Сент-Экзюперийн бүтээл Ангилал:Өгүүллэг
2018 оны Булган аймгийн наадам
Тулгар төр байгуулагдсаны 2227 жилийн ой, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 812 жилийн ой, Ардын хувьсгал ын 97 жилийн ой, Булган аймаг үүсэн байгуулагдсаны 80 жилийн ойн үндэсний их баяр наадмын (2018 оны 07 сарын 27-нд) аймгийн цол олгох хүчит бөхийн барилдаанд аймаг, сумын цолтой хүчит 256 бөх барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
Долоогийн даваа
#
БНМАУ-ын үеийн цэргийн цол
Генерал
“Эх орныхоо эрх чөлөө, тусгаар тогтнолыг батлан хамгаалах үйл хэрэгт онц гарамгай гавьяа байгуулсан цэргийн дээд дарга нарт олгоно” хэмээн журамласан Генерал хэмээх эрхэм хүндтэй цэргийн дээд цолыг БНМАУ­ын Ардын сайд нарын зөвлөлийн 1944 оны 4 дүгээр сарын 28­ ны өдрийн 52 дугаар тогтоолоор анх 11 хүнд анх олгожээ. Тэднээс Ю.Цэдэнбал, Ж.Лхагвасүрэн нарт дэслэгч генерал, С.Балдан, Д.Дамдинхүү, С.Равдан, Б.Дорж, Г.Дагдан, Б.Шагдаржав, Г.Рэндоо, М.Зайсанов, Р.Осор нарын есөн офицерт хошууч генерал цол олгожээ.
Байлдагч
Ангилал:Цэргийн цол
Суралцахуйн гурвалжин
Суралцахуйн гурвалжин буюу сурахуйн гурвалжин, суралцахуйн пирамид гэдэг нь суралцах олон хэлбэрээс хүн тогтоож, санаж хадгалж үлдэх хувиудыг үзүүлсэн нэлээд алдартай суралцах загваруудын бүлэг юм. "Суралцахуйн гурвалжин"-д салангид давхарга бүрт ерөнхий хувийг үзүүлж өгдөг загвар юм. Ерөнхийдөө 10, 20, 30, 50 ба 90 хувиар хувааж өгсөн байдаг.
Тодорхойлолт
Анхны иймэрхүү танилцуулга 1954 онд "Дуу-Дүрсэн Заах Аргууд" буюу "Audio-Visual Methods in Teaching" номонд гарсан гэж үздэг.
Мөн үзэх
Сургалт
Сургалтын хөтөлбөр
Сургалтын төлөвлөгөө
Дээд боловсролын газар
Мэргэжлийн боловсрол, сургалт
Боловсрол
Албан ёсны боловсрол
Албан бус боловсрол
Гадаад холбоос
Суралцах пирамид
“СУРАЛЦАХ ПИРАМИД” СЭДЭВТ ХЭЛЭЛЦҮҮЛЭГ БОЛЛОО. Ангилал:Боловсрол Ангилал:Сургалт
Дамжуулагч
thumb|right|[[Мерседес-Бенц 4matic хурдны хайрцаг]] Дамжуулагч нь машины эд хэсэг бөгөөд хөдөлгөөний хэмжээг түүний тусламжтайгаар өөрчилнө. Энэ хөдөлгөөний өөрчлөлтөнд хүч болон эргэлтийн момент чухал үүрэгтэй. Өөрчлөгдөж байгаа хөдөлгөөн нь ихэнхдээ эргэх хөдөлгөөн байна.
Автомашины механик хурдны хайрцаг болон цагны араат механизм нь ихэвчлэн шүдэт дугуйн дамжуулга байх ба энэ нь дамжуулагчийн зөвхөн нэг л төрөл нь юм.
Дамжуулагчийн төрөл
Хатуу эд ангиас (хатуу биет) бүрдэх дамжуулагчийг механик дамжуулагч гэж нэрлэнэ. Шингэний оролцоотой дамжуулагчийг урсгалын дамжуулагч эсвэл гидравлик дамжуулагч хэмээн нэрлэнэ. Мөн цахилгаан генератор болон цахилгаан моторын удирдлагад дамжуулагчийн үүрэг хэрэгтэй байх бөгөөд түүнийг цахилгаан төхөөрөмжийн дамжуулагч гэнэ.
Тодорхойлолт
Мөн өөрөөр тодорхойлбол: Дамжуулагч нь хөдөлгөөн, энерги болон хүчийг дамжуулах болон хувиргах (эргэлтийн харьцаа) үүргийг гүйцэтгэнэ.
Дамжуулагч нь ихэнхдээ механик төхөөрөмж байх ба шингэний зарим нэг тохиолдолд хийн болон цахилгаан соронзан зарчим дээр суурилсан ч байдаг. Бүрэлдхүүн хэсэгт хамгийн багадаа гурван гишүүн байх ба үүний хоёр нь оролт болон гаргах гишүүн болон эдгээрийг агуулах автомашины аралаас бүрдэнэ.
Дамжуулагч нь эргэх хөдөлгөөнийг өөрчлөхдөө:
Найруулагч
Найруулагч (францаар régisseur, régir ‚удирдах‘) нь уран бүтээл бүтээх явцыг бүхэлд нь удирдан зохион байгуулдаг учраас уламжлалт жүжиглэлтийн урлагийн уран бүтээлийг бүтээхэд жүжигчний хажуугаар чухал үүрэг гүйцэтгэдэг хүн юм.
Цахим холбоос
Ангилал:Театрын мэргэжил
Хүчний машин
Хүчний машин гэдэг нь дулааны болон цахилгаан энергийг механик энерги, механик ажил болгон хувиргадаг машин юм. Хүчний машиныг ихэвчлэн ажлын багаж хэрэгсэл, багаж төхөөрөмж эсвэл тээврийн хэрэгсэлд хөтлөгчөөр хэрэглэдэг. Ихэнх хүчний машиныг мотор буюу хөдөлгүүр гэж бас нэрлэдэг. Хүчний машиныг хооронд нь энергийн эх үүсвэрээр нь ялгана. Жишээ нь: дулааны хүчний машин, дотоод шаталтын хөдөлгүүр, усны хүчний машин, усан турбин, салхины хүчний машин, салхин тээрэм, цахилгаан машин, цахилгаан хөдөлгүүр гэх мэт.
Жамму-Кашмир
Жамму-Кашмир (анг. Jammu and Kashmir) — Энэтхэг улсын харьяа, умард захад оршдог formerмуж.
222 мянган км² газар нутаг, 12 сая хүн амтай.
Трап
Трап хөгжмийн урсгал нь 1990-ээд он болон 2000-аад оны эхээр үүсэлтэй, хип-хоп жанрын нэгэн урсгал юм. Ихэвчлэн электрон төхөөрөмж/программ ашиглан олон төрлийн synthesizer, хоёр эсвэл гурав дараалсан hi-hat, kick bass drum болон 808 зэргийг ашигладгаар бусад төрлөөсөө онцгой. "trap" гэх нэршил нь trap house буюу хар тамхи нийлүүлдэг, зардаг, авдаг газраас гаралтай ба trappin' гэх нэрийдлээс үүссэн болно.
Трап хөгжим нь ихэвчлэн амьдралын хар бараан болон хар тамхи зэргийн талаар дуулдаг бөгөөд ихэвчлэн дууны үгэнд нь хүчирхийлэл, ядуурал, гудамжны амьдралыг дүрслэн харуулдаг. Хар соёлын хамгийн том хэсгүүдийн нэг бөгөөд 21-р зууны сүүлчээс хүч түрэн орж ирсэн ба billboards-д трап урсгалаар бүтээлээ туурвидаг уран бүтээлчид дээгүүр байр эзлэх болсон. Одоо ч анх үүссэн хар бараан хэлбэрээ алдалгүй явсаар байгааг одоогийн уран бүтээлчдийн дуунуудаас харж болно.
Ангилал:Хөгжим Ангилал:Трап
Армийн генерал
Армийн генерал — Монгол улсын цэргийн цол, хамгийн дээд зэргийн генерал цол байв.
1971 онд үүссэн. 2006 оноос эхлэн Монгол улсын зэвсэгт хүчний цолноос хасагдсан.
Мөн үзэх
Ангилал:Генерал цолны зэрэг Ангилал:Цэргийн цол Ангилал:Оросын цэргийн цолны зэрэг Ангилал:Улаан Арми Ангилал:БНМАУ-ын зэвсэгт хүчин Ангилал:Варшавын гэрээ
Оксфордын англи хэлний толь бичиг
Оксфордын англи хэлний толь бичиг (англи. The Oxford English Dictionary, OED), Оксфордын толь, Оксфордын Их толь бичиг - Оксфордын Их сургуулийн хэвлэх үйлдвэрээс гаргадаг, англи хэлний үндсэн түүхэн толь бичиг. Уг толь бичиг англи хэлний түүхэн хөгжлийг харуулсан, эрдэмтэн судлаачдын гарын авлага болдог байна. Тус хэвлэх газрын хамгийн алдартай бөгөөд том англи хэлний академик толь бичиг юм. 2005 оны хэвлэлд 301,100 орчим өгүүлэл (350 сая тэмдэгт) багтсан. Энэхүү толь бичиг нь анхны ерөнхий редактор Жеймс Мюррей гийн нэрээр "Мюррейн толь бичиг" (Murray’s) гэсэн албан бус нэрээр мөн алдартай.
Товшуур
Товшуур нь Монгол үндэстний хөгжмийн зэмсэг юм. Товшуур нь хүн төрөлхтний чавхдаст хөгжмийн зэмсгийн өвөг нэн эртний хөгжим бөгөөд өнөөг хүртэл Ойрад Монголчуудад Алтайн урианхай, Тува, Баяд, Торгууд, Захчин, Дөрвөд, Өөлд ястнууд түлхүү хэрэглэдэг ба нэр, хэлбэр дүрс дууны өнгө, хөгжимдөх арга нь ч өөр өөрийн онцлогтой байдаг. Жишээлбэл Алтайн урианхайчууд Топшур гэж нэрлэдэг.
Оксфордын англи хэлний толь бичиг
Уг толь бичгийн анхны цахим хувилбар 1988 онд гарсан. Онлайн хувилбар нь 2000 онд гарсан бөгөөд 2014 оны дөрөвдүгээр сарын байдлаар сар бүр хоёр сая гаруй хүн цахим хувилбарт зочилсон байна.
Толь бичгийг 1857 онд Лондоны Филологийн /Хэл судлалын/ нийгэмлэг анх зохиосон. 1859 онд англи хэлний шинэ толь бичгийг хэвлэх нарийвчилсан санал хэвлэхэд боловсруулан бэлэн болгож байжээ. Жэймс Мюррей редактороор томилогдон ажилласан бөгөөд Хенри Брэдли, Уильям Крэйги нар мөн толь бичиг дээр хамтран ажилласан байна.
Товшуур
Товшуурын бүтэц
Товшуурын их биеийг харгай модоор хийж, царыг ямааны илгээр бүрнэ. Товшуурын чавхдасыг намрын ямааны өлөн гэдэс, эвэл хурдан морины сүүлний хялгасыг эрчилж хийдэг. Товшуурын утас бүдүүн, нарийн байхаас гадна зөв буруу эрчтэй байна. Дээд талын чавхдасыг 9 хялгасаар зөв эрчилдэг бол, доод талынхыг 7 хялгасаар буруу эрчилдэг. Товшуурын хөг нь нэлээд царгиа дуутай, туульчид товшуурын хоёр чавхдасыг гараараа чавхдан тоглодог.
Тууль
Баруун Монголчуудын Жангар туулийн аяыг ихэвчлэн товшуур хөгжмөөр хөгжимдөх ба туульч өөрийнхөө тоглодог дурын өнгө аясанд оруулан тоглодгоороо онцлогтой.
Бий
Биелгээний хувьд ямар ч биелгээн дээр өнгө аяс тааруулан тоглох боломжтой. Заавал товшуур дээр тоглодог биелгээнүүд байдаг. Жишээ нь савардан бий. Савардан бий нь товшуур дээр үндсэн 12 цохилттой бөгөөд цохилт болгон өөр өөрийн онцлог аястай биелгээтэй.
Ангилал:Монголын хөгжмийн зэмсэг Ангилал:Чавхдаст хөгжмийн зэмсэг
Оксфордын англи хэлний толь бичиг
1933 онд уг толь бичгийг дахин хэвлүүлж, нэг боть нэмэлттэй 12 боть болжээ. Тэр үеэс одоогийн "Оксфордын англи хэлний толь бичиг" гэгдэх болжээ. 1971 онд жижиг үсэг ашигласан, хоёр боть бүхий жижиг хэвэлсэн ном гарсан юм. 1989 онд энэхүү толь бичгийн хоёр дахь хэвлэлийг 20 боть болгон хэвлүүлсэн ажээ.
Бортөмөр (Вэй ван)
Бортөмөр (?-1353) бол Юань Улсын Вэй ван Амугагийн хоёрдугаар хөвгүүн юм. Вэй ван Амуга бол Хубилай хааны хөвгүүн Чингим хунтайжийн 2-р хөвгүүн Дармабал вангийн гуо овогт сул хатнаас төрсөн ууган хөвгүүн болно. 1353 онд Хэнань мужид гарсан Цагаан лянхуа бүлэглэлийн гаргасан улаан алчууртны бослогыг байлдаж байхад, нэгэн удаа архидан согтох үеээр нь бослогын цэргүүдэд баригдан алуулжээ. Бортөмөр ван нэгэн охинтой байсан нь Гуулин Улсын Конмин вангийн Нугүг хатан юм.
Оксфордын англи хэлний толь бичиг
Бүрэн шинэчилсэн хувилбар 2017 онд цахим хэлбэрээр гарсан. Одоо гурван сар тутамд толь бичгийн шинэчлэлтүүд гарч, тэдгээрт байгаа оруулгуудыг засаж, шинээр гарсан үгс нэмдэг болжээ.
Бортөмөр (Вэй ван)
Ангилал:1353 онд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Юань улсын хүн
Тэрбишийн Ганбаатар
Аймгийн наадмын дэвжээнд
Ангилал:Аймгийн харцага Ангилал:Дарханы (Хэнтий) хүн
Оксфордын англи хэлний толь бичиг
Оксфордын толь бичгийн үгийн санд 1150 оноос хойш англи хэлний утга зохиолын болон ярианы хэлэнд байгаа бүх үгсийг багтаасан болно. Энэ нь тэдний этимологи, семантик, зөв ​​бичих, үг хэллэг, дүрмийн дэлгэрэнгүй тайлбарыг өгдгөөрөө онцлог юм.
Ангилал:Их Британийн соёл Ангилал:Толь бичиг Ангилал:Их Британийн утга зохиол Ангилал:1884 оны утга зохиолын бүтээл Ангилал:Оксфордын Их Сургууль
БНМАУ-ын баатар цол
Өнөөдөр Монгол улсад одон медалийг зүүж хэрэглэх явдлыг БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1990 оны 148 дугаар зарлигаар баталсан "БНМАУ-ын цол, одон, медалийн тухай дүрэм"-ээр зохицуулж байна.
Энэхүү шинэчилсэн дүрмээр БНМАУ-ын баатар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар, БНМАУ-ын ардын зүтгэлтэн, БНМАУ-ын гавъяат зүтгэлтэн цол, одон, медаль нь БНМАУ-ын төрийн дээд шагнал мөн” гэж заагаад цол, одон, медаль тус бүрийн шагнах журмыг тодорхойлжээ. Энэ журамд БНМАУ-ын баатар, БНМАУ-ын хөдөлмөрийн баатар цол нь “БНМАУ-ын эрхэм дээд цол мөн” гэж тэмдэглээд: “БНМАУ-ын баатар цол”-ыг эх орноо батлах хамгаалах үйл хэрэгт амь бие хайргүй зүтгэж, төр, нийгмийнхээ өмнө баатарлаг гавъяа байгуулсан хүнд олгоно. БНМАУ-ын баатарт Сүхбаатарын одон, БНМАУ-ын баатрын “Алтан таван хошуу” тэмдэг, БНМАУ-ын баатрын үнэмлэх олгоно.гэж заасан байна.
БНМАУ-ын баатрууд
1936 оны 4-р сарын 7 — Чоймболын Шагдарсүрэн, АА-ийн нисэгч, Япончуудын Адагдулааны чиглэлээр хийсэн довтолгооныг бут цохих байлдааны ажиллагааны үед агаарын тулалдаанд оролцож дайсны онгоцуудыг устган гавъяа байгуулсаны   төлөө
баатар цол Ангилал:1922 онд анх гардуулсан шагнал
Markdown
Markdown бол энгийн текст засварлагч ашиглан форматлагдсан текст үүсгэхэд зориулагдсан хөнгөн тэмдэглэгээний хэл юм. Жон Грубер, Аарон Сварц нар 2004 онд Markdown-ыг эх кодын хэлбэрээр уншигчдын сонирхлыг татдаг тэмдэглэгээний хэл болгон бүтээжээ. Markdown нь блог хөтлөх, шуурхай мессеж бичих, онлайн форум, хамтран ажиллах программ хангамж, баримт бичгийн хуудас, унших файл зэрэгт өргөн хэрэглэгддэг.
Markdown -ийн анхны хувилбар нь хоёрдмол утгатай байсан бөгөөд хариултгүй асуултуудыг үүсгэсэн нь хэрэгжилтийг санаатай болон санамсаргүй байдлаар эх хувилбараас нь салгахад хүргэсэн. 2014 онд Markdown-ын олон жилийн хувь нэмэр оруулагчид CommonMark -ийг гаргасан бөгөөд энэ нь Markdown-д зориулсан хоёрдмол утгагүй тодорхойлолт, туршилтын багц юм.
Түүх
Markdown нь өмнөх тэмдэглэгээний хэл болох setext (1992 он), Textile (2002 он) болон reStructuredText ( 2002 он) зэрэг цахим шуудан болон usenet нийтлэл дэх энгийн текстийг тэмдэглэхэд зориулагдсан урьд өмнө байсан конвенцуудаас санаа авсан.
2002 онд Аарон Сварц atx -ийг бүтээж, үүнийг "жинхэнэ бүтэцтэй текст формат" гэж нэрлэсэн. Дараа нь Сварц, Грубер нар 2004 онд хүмүүст "уншихад хялбар, бичихэд хялбар энгийн текст форматыг ашиглан бичих, сонголтоор  XHTML (эсвэл HTML )." формат руу хөрвүүлэх боломжтой Markdown хэлийг бүтээхээр хамтран ажилласан.
Дизайны гол зорилго нь унших боломжтой байх, хэл нь шошго, форматлах заавраар тэмдэглэгдсэн мэт харагдахгүйгээр, [9] Rich Text Format (RTF) гэх мэт "хүнд" тэмдэглэгээний хэлээр форматлагдсан текстээс ялгаатай нь унших боломжтой байх явдал байв. ), HTML, эсвэл бүр викитекст (тус бүр нь тодорхой мөр доторх шошго, форматлах заавартай байдаг нь текстийг уншихад хэцүү болгодог).
Өсөлт ба зөрүү
Markdown нь зөвхөн албан бус тодорхойлолт болон HTML рүү хөрвүүлэхэд зориулсан Perl хэрэгжүүлэлтээр тодорхойлогддог байсан тул тэдгээрийн заримынх нь зан байдал лавлагаа хэрэгжүүлэлтээс ялгаатай байв.
Үүний зэрэгцээ албан бус тодорхойлолтод хэд хэдэн ойлгомжгүй байдал анхаарал татсан. Эдгээр асуудлууд нь Babelmark зэрэг янз бүрийн хэрэгжүүлэлтийн үр дүнг харьцуулах зэрэг хэрэгслүүдийг бий болгоход түлхэц өгч, зарим Markdown задлагчийг стандартчилах оролдлого хийсэн. Гэсэн хэдий ч Грубер бүрэн стандартчилал нь алдаа болно гэж маргаж байна: "Өөр өөр сайтууд (мөн хүмүүс) өөр өөр хэрэгцээтэй байдаг. Хэн ч синтакс бүгдийг аз жаргалтай болгохгүй."
Грубер Markdown-д нуман хаалт ашиглахаас зайлсхийж, тэдгээрийг хэрэгжүүлэхэд зориулагдсан өргөтгөлүүдэд албан бусаар нөөцөлсөн.
Франц хэлний толь бичиг (Литтре)
Франц хэлний толь бичиг (франц. Dictionnaire de la langue française, товчоор Литтре (франц. Littré) - Францын гүн ухаантан, хэлний толь бичиг судлаач Эмиль Литтрегийн ( Émile Maximilien Paul Littré) зохион бүтээж, 1863-1872 онуудад Ашетт (Hachette) хэвлэлийн газар хэвлэсэн франц хэлний толь бичиг юм.
Лизин
Лизин (тэмдэглэгээ Lys эсвэл K) нь суурь шинж чанар бүхий алифатын амин хүчил юм. Бусад алифат амин хүчлүүдийн нэгэн адил лизин нь хүний ​​биед нийлэгждэггүй чухал амин хүчил юм. Бусад бараг бүх амин хүчлүүдийн нэгэн адил α-нүүрстөрөгч нь хирал бөгөөд лизин нь энантиомер юмуу racemic mixture эсвэл хоёуланд нь үүсдэг.
Франц хэлний толь бичиг (Литтре)
Францын толь бичиг зүйч, гүн ухаантан Эмиль Литтре 1841 оноос эхлэн энэхүү толь бичгээ эмхэтгэж эхэлсэн бөгөөд сүүлд 1846 онд Литтрегийн төлөвлөгөө өргөжиж, франц хэлний этимологи, түүх, дүрмийн толь бичиг бүтээхээр зорьжээ.
Markdown
Стандартчилал
2016 оны 3-р сард холбогдох мэдээллийн хоёр Интернэт RFC нийтлэгдсэн:
Лизин
Лизинийг анх 1889 онд Германы биологийн химич Фердинанд Хайнрих Эдмунд Дрехсель сүүнд агуулагдах уургийн казеинээс тусгаарласан. Тэрээр үүнийг " лизин " гэж нэрлэсэн. 1902 онд Германы химич Эмил Фишер, Фриц Вейгерт лизиний химийн бүтцийг синтез хийж тодорхойлжээ.
Markdown
Хувилбарууд
GitHub, Bitbucket, Reddit, Diaspora, Stack Exchange, OpenStreetMap болон SourceForge зэрэг вэб сайтууд нь Markdown-ын хувилбаруудыг ашиглан хэрэглэгчдийн хоорондын хэлэлцүүлгийг хөнгөвчилдөг. Markdown нь Microsoft Teams чат болон Discord мессеж зэрэг олон төрлийн програм, үйлчилгээнд дэмжигддэг.
Франц хэлний толь бичиг (Литтре)
Ангилал:Толь бичиг Ангилал:1877 оны утга зохиолын бүтээл Ангилал:Францын утга зохиол
Лизин
Химийн томъёо: C6H14N2O2
Markdown
Хувилбарууд
Хэрэгжилтээс хамааран үндсэн доторлогоотой HTML хаягуудыг дэмжиж болно. Налуу текстийг  ба/эсвэл   хийж болно.
Лизин
ДНХ нь AAA ба AAG гэсэн дарааллаар кодлогддог.
Markdown
GitHub Flavored Markdown
GitHub нь Markdown-ын өөрийн хувилбарыг 2009 оноос хойш ашиглаж ирсэн бөгөөд жагсаалтын элементүүдийн доторх хүснэгт, блокийн агуулгыг үүрлэх, түүнчлэн GitHub-д хамаарах функцууд, тухайлбал амлалтуудыг автоматаар холбох, асуудал, хэрэглэгчийн нэр гэх мэт. 2017 онд GitHub нь CommonMark дээр суурилсан GitHub Flavored Markdown (GFM)-ийн албан ёсны тодорхойлолтыг гаргасан. Энэ нь GFM-ийн өргөтгөл болгон нэмдэг хүснэгт, зураас, автомат холбоос, даалгаврын жагсаалтаас бусад тохиолдолд CommonMark-ын хатуу дээд багц юм. GitHub мөн сайтууддаа ашигласан задлан шинжлэгчийг өөрчилсөн тул зарим баримт бичгийг өөрчлөх шаардлагатай болсон. Жишээлбэл, GFM одоо гарчгийг үүсгэдэг хэш тэмдгийг гарчгийн текстээс зай тэмдэгтээр тусгаарлахыг шаарддаг.
Лизин
Энэ нь уургийн нэг хэсэг юм.
Markdown
Markdown Extra
Markdown Extra нь PHP (анх), Python болон Ruby дээр хэрэгжсэн Markdown дээр суурилсан хөнгөн хэлбэрийн тэмдэглэгээний хэл юм. Энэ нь энгийн Markdown синтакс дээр байхгүй функцуудыг нэмдэг. Markdown Extra нь Drupal болон TYPO3 зэрэг контентын удирдлагын зарим системд дэмжигддэг.
Лизин
Биосинтез
Бусад чухал амин хүчлүүдийн нэгэн адил амьтны организм дахь лизин нь нийлэгждэггүй бөгөөд хоол хүнсээрээ авах ёстой байдаг.
Ургамал ба бактерийн нөлөөгөөр лизин нь аспартатаас нийлэгждэг.
Үйлдвэрийн синтез
1960-аад оноос лизинийг исгэх замаар элсэн чихэр, шар буурцагнаас гаргаж авсан бөгөөд 2010 онд дэлхийн үйлдвэрлэл 700 мянган тонн байсан байна.
Markdown
Хөгжүүлэлт
Markdown-ийн хөгжүүлэлтэд арав гаруй програмчлалын хэлийг ашиглах боломжтой; Үүнээс гадна олон платформууд болон фреймворкууд Markdown-ыг дэмждэг. Жишээлбэл, Markdown блог хөтлөх томоохон платформ бүрт байдаг.
Лизин
Үйлдвэрийн синтез
Хожим нь метанол дээр суурилсан процессыг боловсруулсан. Синтетик лизин нь малын тэжээлийг баяжуулахад ашигладаг.
Markdown
Хөгжүүлэлт
Markdown нь хамгийн бага тэмдэглэгээний хэл бөгөөд ердийн текст засварлагчаар уншиж, засварладаг боловч бүх томоохон платформд ашиглах боломжтой загвар бүхий файлуудыг урьдчилан харах тусгайлан боловсруулсан редакторууд байдаг. Олон ерөнхий зориулалтын текст болон код засварлагчид Markdown-д зориулсан синтакс тодотгох плагинтай эсвэл нэмэлтээр татаж авах боломжтой байдаг. Засварлагч нар хажуугийн урьдчилан харах цонхыг харуулах эсвэл кодыг WYSIWYG маягаар шууд гаргаж болно.
Лизин
Хүний биед
Лизин нь хүний ​​биед хэд хэдэн үүрэг гүйцэтгэдэг бөгөөд хамгийн чухал нь протеиногенез төдийгүй коллаген полипептидүүдийг хооронд нь холбох, чухал эрдэс тэжээлийг авах, өөх тосны хүчлийн солилцооны гол үүрэг гүйцэтгэдэг карнитин үйлдвэрлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Хэд хэдэн биологийн процесст чухал ач холбогдолтой тул лизиний дутагдал нь холбогч эд, гажигтай өөх тосны солилцоо, цус багадалт, уураг-энергийн системийн дутагдал зэрэг хэд хэдэн өвчний мужуудад хүргэдэг. Үүний эсрэгээр, үр ашиггүй катаболизмын улмаас үүссэн лизиний хэт их хэмжээ нь мэдрэлийн хүнд асуудал үүсгэдэг. Хүний биед булчингийн уургийн биосинтезд ашигладаг тул хоол хүнсний нэмэлт тэжээл, спорт, биеийн тамирын дасгал хийх зэрэгт үр дүнтэй байдаг.
Markdown
Гадаад холбоосууд
https://daringfireball.net/projects/markdown/ for original John Gruber markup
Лизин
Метаболизм
Хөхтөн амьтдын хувьд лизин нь Ацетил-КоА-д α-кетоглютарийн хүчилийг дамжуулагдах замаар метаболизмд ордог.
Бактери нь лизинийг декарбоксилизацигаар кадаверин болгон задалдаг
Лизиний дериватив болох аллисин нь эсийн эластин ба коллаген нийлэгжүүлэхэд лизил оксидазын ферментийг ашигладаг.
Хоол тэжээлийн талаархи зөвлөмж
Хүний биеийн жингийн кг тутамд лизин, мг лизиний өдөр тутмын хэрэгцээ :
Хоол тэжээлийн нэмэлт тэжээлд лизиний гидрохлоридыг хэрэглэдэг бөгөөд үүн дэх лизиний массын эзлэх хувь 80.03% байдаг.
Эмчилгээний үнэ цэнэ
1978 оны нэгэн нийтлэлд энэхүү амин хүчил нь вирусын эсрэг үйлчилгээтэй байдаг гэж мэдэгджээ. Хожим нь хүн, амьтдын талаар зөв боловсруулсан судалгаагаар лизин нь герпес эмчлэхэд үр дүнгүй болохыг харуулжээ. Гэсэн хэдий ч түүний ​​судалгаа нь зөв хийгдсэн боловч 21 өвчтөн л оролцсон бөгөөд авсан лизиний тун нь хэрэглээний зохих түвшний 29% -иас бага байжээ.
Амьтан дээр хийсэн судалгаагаар лизиний дутагдал нь дархлал хомсдол үүсгэдэг болохыг харуулж байна.
Лизин нь өсөлтийн гормоныг нэмэгдүүлдэг гэж үздэг боловч үүнийг батлах шинжлэх ухааны нотолгоо байхгүй.
Лизины их тун нь кальцийн шингээлтийг сайжруулдаг.
Хүнсний эх үүсвэр
Лизиний сайн эх үүсвэр нь өндөг, мах (ялангуяа улаан мах, хурга, гахайн мах, шувууны мах), шар буурцаг, шош, вандуй, бяслаг (ялангуяа пармезан), зарим төрлийн загас (сагамхай, сардин гэх мэт), нялцгай биетэн юм. Ихэнх үр тариа нь лизин бага агуулдаг боловч лизиний агууламж буурцагт маш их байдаг.
Хесус Навас
Хесус Навас Гонсалес (Jesús Navas González; 1985 оны арваннэгдүгээр сарын 21-нд Лос Паласиос хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Манчестер Сити» болон Испанийн шигшээн жигүүрт тоглодог.
Замнал
2013 оны долоодугаар сарын 1-нд Навас «Манчестер Ситид» 20 орчим сая еврогоор элссэн. Анхны тоглолтоо Ньюкаслыг 4:0 харьцаагаар илүүрхэхэд, анхны гоолоо Английн цомд Уиганыг илүүрхэхэд хийсэн. Лигт Тоттенхэмын хаалганд 2 гоолдож, 1 ашигтай дамжуулалт өгч байлаа.