cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Өгөгдлийн сангийн загвар
Data model topics – Өгөгдлийн загварын сэдэвүүд
Үүнд: Data architecture – Өгөгдлийн архитектур Өгөгдлийн архитектур зорилго, зорилтот төлөвт хэрэгтэй дараагийн төлөвлөлтийг тодорхойлоход ашиглах өгөгдлийн загвар юм. Энэ нь ихэвчлэн энтерпрайс архитектур болон хэд хэдэн архитектур салбартын нэг юм.Өгөгдлийн архитектур бизнес ба / түүний програмуудад ашиглагддаг өгөгдлийн бүтцийг тодорхойлно. Өгөгдлийн архитектурыг боловсруулсан хэрхэн хадгалах, зэрэгээ тухайн системд ашиглаж тайлбарлана. Энэ нь аль болох өгөгдлийн урсгалыг боловсруулах, мөн системд өгөгдөл болон мэдээллийн урсгалыг хянахын тулд хийж мэдээлэл боловсруулах үйл ажиллагааны шалгуур үзүүлэлтийг хангах шаардлагатай.
Data properties – Өгөгдлийн шинж чанар
Шаардлагыг хангасан байх шаардлагатай бөгөөд өгөгдлийн зарим чухал шинж чанар нь:
Data organization – Өгөгдлийн байгууллага
Өгөгдлийн загвар өөр нэг зүйл нь өгөгдлийн сангийн удирдлагын систем, мэдээллийн менежментийн бусад технологийг ашиглан өгөгдлийг зохион байгуулах талаар тайлбарлах болно. Өөр өөр хандлагатай бие даасан мэдээллийн далд загварыг бий болгох сүлжээ зэрэг дасан зохицох системийг ашиглах явдал юм.
Data structure – Өгөгдлийн бүтэц
Өгөгдлийн бүтэцийг үр ашигтай ашиглах нь компьютерт өгөгдөл хадгалах нэг арга юм. Энэ нь өгөгдлийн математик, логик үзэл баримтлал дээр байгуулагдсан юм. Өгөгдлийн бүтэцийн сонголт нь ихэвчлэн хийсвэр өгөгдлийн төрлийн сонголтоос эхэлдэг. Өгөгдлийн бүтцийн төрөлд нь : Массив, Хэш хүснэгт, Холбоост жагсаалт, Stack
Related models – Холбоотой загварууд
Үүнд:
Object model – Объект загвар Компьютерийн шинжлэх ухаан дахь объект загварууд эсвэл түүний зарим тодорхой хэсгийг өөрчилж болно. Өөрөөр хэлбэл зарим үйлчилгээ буюу системийн обьект хандалтат интерфэйс юм. Ийм интерфэйс үйлчилгээ нь системийн обьект загвар байх ёстой гэж үздэг.
Unified Modeling Language models - Нэгдсэн Загварчлалын хэлний загварууд Нэгдсэн Загварчлалын хэл нь програм хангамжийн инженерчлэлийн салбарт стандартын дагуу ерөнхий зориулалтын загварчлалын хэл юм. UML дотор: •	Бизнесийн үйл ажиллагаа, системийн үйл ажиллагаа гэх мэт ойлголтын зүйл •	Прогрмчлалын хэл, тайлан, өгөгдлийн сангийн схем, •	Дахин ашиглах програм хангамжийн бүрэлдэхүүн хэсэг. UML үйл ажиллагааны загвар нь өгөгдлийн загвар болон өгөгдлийн сангийн загварын холимог юм.
Ашигласан материал
Ангилал:Өгөгдлийн сангийн онол Ангилал:Өгөгдлийн загварчлал
Богд хаант Монгол Улсын хүн амын тооллого
Богд хаант Монгол Улсын хүн амын тооллого нь 1918 онд явуулсан хүн амын тооллогыг хэлдэг. Энэ хүн амын тооллого нь Их Монгол Улсын үеэс хойш монголчуудын тоог тогтоон бүртгэлжүүлэх анхны тооллого юм. Учир нь Монгол Улсын хүн амын тоо хэмжээ удаан хугацаанд тодорхойгүй байсан билээ. XX зууны эхээр Ар Монголыг судалж байсан Беннигсен, Котвич, Болобан, Кушелев нар болон бусад шинжээчид үүнийг олж мэдэх гэж нэг бус удаа оролдож байсан ч найдвартай тоо бүртгэл, мэдээ баримт байхгүйн улмаас тус орны оршин суугчдын тоо 400 мянгаас 1 сая 400 мянга орчим гэсэн тоог дур зоргоороо, таамаглах байдлаар дэвшүүлэхээс хэтрээгүй байдаг. Ийм их хэлбэлзэлтэй байгаа нь урьд өмнө хийгдэж байсан бүх таамаглалууд үнэн байх магадлал тун бага болохыг харуулж байгаа болно. Богд хааны Засгийн газраас 1918 онд,   хүн ам, мал сүргийн тооллого явуулсан. Энэ тооллого хэд хэдэн томоохон алдаатай байжээ. Тухайлбал, 1918 оны байдлаар Монголд ихээхэн олноороо сууж байсан хятад, оросуудыг тэд огт үл хөндөн зөвхөн монголчуудыг тоолсон байна. Улмаар, энэ тооллого монголчуудыг ч цөмийг нь бүрэн хамруулж чадаагүй. Ховдын тойргийн оршин суугчид, Хөвсгөл нуурын орчимд байдаг Богд гэгээний мэдлийн газар нутгийн хүн ам ч тооллогын гадна үлдсэн байв. Эцэст нь, тооллогын аппаратын бүдүүн бараг байдал, албан татвараас айхын эрхэнд гэр бүлийнхээ гишүүд, мал хөрөнгийнхөө тоог албаар буруу зөрүү мэдүүлсний улмаас тооллогын дүн мэдээнд нэлээд алдаа мадаг гарсан байх боломжтой. Тооллогыг хоёр аргаар хийгдсэн. Эхний хувилбараар орон нутгуудаас монгол түшмэл ноёд, лам хуврагуудын явуулсан тоо бүртгэлийн дүн мэдээг нэгтгэн гаргасан байна. Энэ нь маш олон зүйлийг орхигдуулж, илт худал тоо тавьсан (ялангуяа, Шавийн яамны тухайд) байжээ. Иймд арай нарийн зөв мэдээ баримт гаргуулж авахад чиглэсэн тусгай арга хэмжээнүүдийг авсаны үндсэн дээр хоёр дах хувилбараар тооллогыг хийсэн байна. Эхний тооллогод 87 хошуу гэсэн тоо гарсан бол хоёр дахад 104 хошуу байгаа нь үүний илэрхийлэл юм.
Богд хаант Монгол Улсын хэмжээнд 1918 онд явуулсан хүн амын тооллогын үр дүнд дараах тоог гаргасан байна. Үүнд:
Бүгд нийлээд 647.504
Монголчуудын тооллогын дээр дурдсан дутагдал, гажуудал болон Ховдын тойрог, Хөвсгөл дэх Богд гэгээний мэдлийн газар оронд хамаарах, мөн хятад, орос оршин суугчидтай холбоотой мэдээ баримтын барагцаалсан байдлыг бодолцвол дээрх нийлбэр дүнгүүд багцаа төдий юм. Гэхдээ ташаарлын хэмжээ хэдэн арваас нэг их хэтрэхгүй, сайндаа л гэхэд зуун мянган хүнээс үл хэтэрнэ.
Гадаад холбоос
амын тооллого Ангилал:Монголын хүн ам зүй
Дейл Эллис
1987 онд 24.9 оноо, 5.5 самбар, 2.9 дамжуулалт дунджилсан Эллис «улирлын ахисан тоглогчоор» шалгарч байв. Түүнчлэн 1989 онд «гурван онооны шидэлтийн тэмцээнд», тухайн оны арваннэгдүгээр сарын 9-нд «Сиэтл Суперсоникс», «Милуоки Бакс» 69 минут гараалж, түүхэнд тэмдэглэгдсэн.
Цахим холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн төвийн тоглогч Ангилал:Даллас Маверикс багийн тоглогч Ангилал:Сиэтл Суперсоникс багийн тоглогч Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч Ангилал:Сан-Антонио Спёрс багийн тоглогч Ангилал:Денвер Наггетс багийн тоглогч Ангилал:Нью-Орлеан Хорнетс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1960 онд төрсөн
Детликон
right|90px thumb|right|250px|Детликон
Детликон (Dättlikon) нь Швейцар улсын Цюрих муж. Кура голын эрэг дээр орших бөгөөд газар нутаг нь 2,87 км², хүн ам нь 745.
Газар зүй
Детликон нь Винтертур дүүргийн хамгийн баруун захад оршдог. Уур амьсгал зөөлөн учраас нартай өдрүүд ихтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Цюрих кантоны суурин Ангилал:Швейцарын коммун
2007 оны аймгуудын наадам
Аймаг, цэргийн цол хүртсэн бөхчүүдээс цолоо ахиулан Улсын цол хүртсэн амжилтыг нь хүснэгтлэвэл:
#
1221 он
Гадаад холбоос
#
Умардын оготны сүүл
5-25 см өндөр нэг наст ургамал. Хотойж зүү мэт нарийссан ноорслог иш, зөөлөн навчтай, 1-4 см урт хөтөвтөр саарал өнгийн гонзгой түрүү баг цэцэгтэй. Түрүүхэйнд хоёр цэцэг байдгийн нэг нь гүйцэд хөгжөөгүй, хайрс нь 5 судалтай. Өвөл сайн хагдарч хадгалагдана. Гантай үед тун намхан (4-6см) ургах боловч толгойлж үрлэдэг.
Цөлийн бүсийн районы чулуурхаг цөл, цөлөрхөг хээрийн уулын хажуу голын сав, элс хайрга бүхий газар ургана.
Ашигласан материал
Ангилал:Ургамал Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд
Тамбов
Тамбов (Тамбов ) — Оросын Холбооны Улсын Тамбов мужийн засаг захиргааны төв.
Газар зүй
Тамбов нь Ока-Донын тэгш талд, Москвагаас зүүн урд зүгт 420 километрийн зайд оршдог. Энэ хот нь нийт хүн амтай (мэдээ ).
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Оросын их сургуулийн хот Ангилал:Оросын холбооны мужийн нийслэл Ангилал:Оросын хот Ангилал:Тамбов мужийн суурин Ангилал:1636 онд байгуулагдсан
Даян дээрхийн агуй
Цагаан Үүр сумын төвөөс зүүн тийш Уяалган багийн нутаг Дээрхийн гол, Үүрийн голын бэлчир, Дээрхийн ам хэмээх газар, Үүрийн голын хойд дэнж 38 км газарт байна.Зүүн талд Гозгор Цахир уул, Буянт уул, хойд талд Дээрхийн голын эх Соёо уул байна. Зүүн талд Дашлин овоо бий. Эрдэнэбулган сумын төв тууриас зүүн тийш 70км-т байна./Өндөр уулын бүсэд/
Газар зүйн байрлал
Газар зүйн байрлалын хувьд Хөвсгөлийн өндөр уулын бүсэд хойт талд нь Дээрхийн голын эх болох Соёо уул, зүүн талд нь Гозгор, Цахир, Буянтын өндөр сүрлэг уулс байх ба энд эртний тахилгат Дашлин хэмээх овоо буй. Даяндээрхийн хүрээ нь 16-р зууны үеийг хүртэл монголын бөө мөргөлийн томоохон төв байсан ба энэ нь нутгийн ард олны дунд одоог болтол ам дамжин яригддаг тус хүрээний тухай домог түүхийн зарим эх сурвалжаас тодорхой байна.
Даяндээрхийн хүрээ нь Цогчин, Чойр, Дарь-эх, Жүд, Мамба, Гүнрэг, Диваажин хурал, Диваажин шүтээн, Дүйнхор, Ядам, Даяндээрхийн ордон зэрэг сүм дуган шүтээнтэй байснаас гадна жасаа тамгын газар Хатгал, Хөхөө, Дархинт, Уялга, Архан, Эрэн зэрэг 6 харуулын захиргаа жасын гал зуух суварга хүрднүүд басхүү Амгалангийн пүүс, Сүхийн пүүс зэрэг худалдааны газрууд төвлөрсөн Хөвсгөлийн хязгаарын 6 харуулын шашин соёл, худалдаа эдийн засгийн томоохон төв байжээ.
13-14-р зууны үед Монголын бөө мөргөлийн томоохон төв болж байсан Даян дээрх нь хожим Бурханы шашин дэлгэрэхэд түүнд орж Гэнэнчэнбу сахиустай болжээ. Тухайн үедээ Уялган харуулын нутаг дэвсгэрт харъяалагддаг байсан ба одоогийн байдлаар Хөвсгөл аймгийн Цагаан Үүр, Эрдэнэбулган сумын зааг хилийн дээс дээр байдаг. Уг хоёр сумын хилийн зааг болох Дээрхийн голын зүүн эрэгт хийдийн туурь байх ба зүүн эргээс Эрдэнэбулган сумын газар нутаг эхэлдэг бол уг голын баруун эргээс Цагаан Үүр сумын газар нутаг эхэлдэг нь уг хийдийн байршлыг Эрдэнэбулган сумын нутагт гэж үзвэл зохино. Хийдийн туурь дээр шинээр байгуулагдсан цогчин дуганы баруун талд 20-д метр газарт 2004 оны 07 сард сүсэгтэн олы хандиваар босгосон Даян дээрхийн хүрээний туурийн хүндэтгэлийн суварга, суварганаас өмнө зүгт Даян дээрхийн дүр төрх бүхий чулуу, Удган мод хэмээх тахилгат мод бий. Даян дээрхийн хүрээнээс салбарлан хүрээнээс одоогоор 30-50 км тойрог дотор Дархинтын хүрээ, Цагааны хүрээ, Уялганы дугана, Арханы дугана гэсэн дөрвөн салбар хүрээ, түр цагийн хурал бүхий дугана салбарлан гарчээ. 2004 оны намар АНУ-ын иргэн Белиц гэгч эмэгтэй энэ газар орон хүрээ хийдийн туурийг судалж улмаар өөрөөсөө хөрөнгө гарган гол цогчин дуганыг барихаар болж 2005 оны 4-5 сард 60,000 америк долларын хөрөнгө оруулалт хийж 20:20 метрийн харьцаатай шинэ гоёмсог дугана барьснаар үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Хуучин Даян дээрхийн хүрээний сүм дугана дацанг өндөр уулын энгэр бэл Үүрийн голын дэнж дээр эгнүүлэн барьсан бөгөөд хүрээнд
1201 он
Гадаад холбоос
#
1222 он
Гадаад холбоос
#
Эгэл нишингэ
Эгэл нишингэ  - (Phragmites communis), (Тростник обыкновенный)
Хүчирхэг хөгжсөн үндэслэг иш бүхий 2-3 метр өндөр ургадаг олон наст үет ургамал. Зарим үед үндэслэг иш хөрснөөс ил дээгүүр мөлхөж ургасан байх бөгөөд тэр нь цагаан цайвар өнгөтэй, зарим хэсгээр бүрэн бор бөгж нахиануудтай. Шугаман зэв хэлбэрийн өргөн, цэгээн ногоон навчнуудтай. Навчны илтэс харьцангуй богино байна. Том, өтгөн залаа баг цэцэгтэй, тэр нь эхлээд гарч байхдаа гялалзсан хүрэн улаан, сүүлдээ мөнгөлөг саарал өнгөтэй болон хувирна.
Ашигласан материал
Ангилал:Ургамал Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд
1202 он
Гадаад холбоос
#
Агаарын шүүлтүүр
Агаарын шүүгч нь нарийн хиймэл хялгасан бүтэцтэй эсгий хэлбэрийн хийцтэй, тоос, хог, бактер, харшил үүсгэгчдийг шүүн цэвэрлэж, агаарыг хүний эрүүл мэндэд зориулж цэвэрлэх зориулалтын шүүдэг хэрэгсэл юм. Химийн агаарын шүүгч нь химийн урвалаар буюу каталистаар хордсон агаарыг урвалжуулж цэвэрлэдэг тусгай шүүлтүүрийн технологи болно. Эдгээр шүүгч нь хүн ажиллаж амьдардаг бүх төрлийн байшингуудад ба нарийн техникийн хөдөлгүүрийн агаарын урсгалын голд нь байрлаж агаарыг шүүдэг. Мөн тусгай төмөр ялтсуудийг тогтмол гүйдэлд оруулж нарийн тоосыг соронздож шүүдэг агаарын шүүлтүүрүүд гэр ахуйд нэвтэрч байна. Дотоод шаталтат хөдөлгүүрүүдэд цаасан шүүлтүүр, порлон, даавуун шүүлтүүрүүд ашигладаг.
Шүүлтүүрийн ангилал
Европын Нормчиллын стандартаар дараах шүүлтийн зэрэглэлийг баримталдаг:
Гадаад холбоос
Ангилал:Тоосноос ангижруулах хийн цэвэрлэгээний технологи Ангилал:Шүүлтүүр (гидравликийн шингэн) Ангилал:Байгаль орчныг хамгаалах техник Ангилал:Шүүлтүүр
Фишт
Фишт цэнгэлдэх хүрээлэн (Олимпийский стадион «Фишт») нь Сочийн олимпын наадмын цогцолбор дахь бүтээн байгуулалт юм.
Холбоос
Ангилал:Оросын хөлбөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэн Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн цэнгэлдэх хүрээлэн Ангилал:Сочийн спорт Ангилал:2014 оны өвлийн олимп Ангилал:2018 оны хөлбөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн Ангилал:Краснодарын хязгаарын барилга байгууламж‎ Ангилал:Олимпын цэнгэлдэх хүрээлэн‎
Өрмийн машин
thumb|right|Баттерейгаар ажиллах өрмийн машин thumb|right|Хуучны шулуун хөтлүүртэй, босоо өрмийн машин thumb|right|Өрөмдлөг хийж буй байдал thumb|right|Радиаль өрмийн суурь машин thumb|right|Гар эргүүлэгтэй өрөм thumb|right|Гар эргүүлэгтэй өрмийн өөр хувилбар Өрмийн машин гэдэг нь нэгэн төрлийн ажлын зориулалт бүхий машин бөгөөд түүнд нэмж угсрагдах өрмийн тусламжтайгаар өрөмдлөг хийж болно. Өрөм нь эргэлтийн момент үүсгэгчийн (цахилгаан моторт олон янз бий) тусламжтайгаар шаардлагатай эргэх хөдөлгөөнд орно. Нэг хөтлүүртэй цахилгаан машиныг хэрэглэж эхлэхээс өмнө аж үйлдвэр болон гар хийцэд хэрэглэдэг өрмийн машин нь шулуун дамжуулга бүхий машинууд байдаг байв.
Гар өрмийн машин
1895 онд Вильхелм Эмиль Файны хийсэн цахилгаанаар ажилладаг гар өрмийн машин нь хамгийн анхны цахилгаан багаж хэрэгсэл болсон юм.
Ангилал:Өрмийн машин Ангилал:Цахилгаан багаж хэрэгсэл Ангилал:Гараар чиглүүлэх багаж хэрэгсэл
Тверь
Тверь (Тверь ) — Оросын Холбооны Улсын Тверь мужийн засаг захиргааны төв.
Францын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
thumb|[[Зинедин Зидан 2006 оны ДАШТ-д]] thumb|Аварга том хөлбөмбөгийн цамц Франц улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг дэлхийд нэг удаа түрүүлсэн.
Тверь
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Дотоодын боомттой суурин Ангилал:Ижил мөрний суурин Ангилал:Оросын хот Ангилал:Оросын их сургуулийн хот Ангилал:Оросын холбооны мужийн нийслэл  Ангилал:Тверь мужийн суурин Ангилал:1135 онд байгуулагдсан
Францын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг
Цахим холбоос
Ангилал:Европын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг  Хөлбөмбөг
Томск
Томск (Томск ) — Оросын Холбооны Улсын Томск мужийн засаг захиргааны төв.
Зүүлтийн тайлбар
Ангилал:Томск мужийн суурин  Ангилал:Оросын их сургуулийн хот Ангилал:Оросын холбооны мужийн нийслэл Ангилал:Оросын хот Ангилал:Эдийн засгийн онцгой бүс Ангилал:1604 онд байгуулагдсан
Хорезм
Хорезм нь Дундад Азийн Амударья, Сырдарья мөрний бүс нутагт төвлөрөн оршиж байсан исламын сунни урсгалыг шүтсэн улс юм. Энэхүү улс нь нийтийн он тоололын 1077-1225/1231 онуудын хооронд оршин тогтнож байсан.Их Монгол Улсын Чингис хааны байлдан дагуулалтаар Хорезм улс газар нутгийнхаа ихэнхи хэсгийг алдаж, доройтоод 1231 онд сүүлчийн султан Жалал ад дин алагдснаар тус улсыг мөхсөн тооцох болсон.
Мөн үзэх
Ангилал:Азийн түүхэн нутаг дэвсгэр Ангилал:Азийн бүсчлэл Ангилал:Узбекистаны газар зүй Ангилал:Туркменистаны газар зүй
Дай Вьет
Их Вьет улс нь одоогийн Вьетнамын нутгийн хойд хэсгийг 1054-1400, 1428-1805 онуудын хооронд эзлэн оршиж байсан. Түүхийн туршид хойд зүгт оршиж байсан Монголын Их Монгол Улс, Юань улс, Хятадын Сүн, Мин, Манжийн Чин улстай дипломат болон дайн байлдааны аргаар тусгаар тогтнолоо хамгаалж байсан улс юм.
=Мөн үзэх=
Ангилал:Вьетнамын түүх
Лайхансүрэнгийн Лхасүрэн
Лайхансүрэнгийн Лхасүрэн (1946 онд Завхан аймгийн Алдархаан суманд төрсөн) нь Монгол Улсын жүжигчин, найруулагч хүн. СУИС-ийн багш байхдаа, МУ-ын Ерөнхийлөгчийн 2002 оны 7 сарын 5-ны 94 тоот зарлигаар Гавьяат жүжигчин цол хүртсэн.
Намтар
Тэрбээр нийслэлийн II сургуулийн VII ангийг 1962 онд төгсөөд Улсын Хүүхдийн Төв театрт жүжигчнээр ажиллаж байв. 1974-1978 онуудад Москва хотын А. В. Луначарскийн нэрэмжит ТУДС-д (ГИТИС) найруулагчийн мэргэжлээр суралцсан. Улмаар Улсын Хүүхэд Залуучуудын Театрт 1978-1984 онуудад ерөнхий найруулагч, уран сайхны удирдагч, 1984 оноос УБИС, СУИС-д багшаар ажиллаж иржээ.
Бүтээл
Ч. Чимидийн “Тус биш ус” киноны Осор, Б. Ширэндэвийн “Төгсгөл”-ийн Мөнхөө, “Ацаг шүдний зөрөө”-гийн сорвит, Ч. Лодойдамбын “Гарын таван хуруу”-ны Шагдар гэхчлэн дэлгэцийн, В. Шекспирийн “Ромео Жульетта”-гийн Ромео, Н.Островскийн “Болд хэрхэн хатаагдсан нь”-ын Корчагин зэрэг тайзны 100-гаад дүрийг бүтээжээ.
“Гурван найз”, “Болд хэрхэн хатаагдсан нь”, “Дээвэрт суудаг Карлсон”, Ж. Б. Мольер “Аргагүйн эрхэнд оточ”, “Бэрд” зэрэг жүжгийг найруулан тоглуулсан байна. СУИС-д олон жил багшилж залуу авьяастнуудыг урлагийн замд хөтлөсөн сурган хүмүүжүүлэгч тэрбээр “Хүн хөрөө” кино зохиол бичиж, өөрөө найруулан дэлгэцнээ гаргасан байна.
Ангилал:Монголын кино зохиолч Ангилал:Монголын найруулагч Ангилал:Монголын жүжигчин Ангилал:Улсын Багшийн Их Сургуулийн багш Ангилал:Соёл урлагийн их сургуулийн багш Ангилал:Гавьяат Жүжигчин (Монгол) Ангилал:ЗХУ-ын их сургуулийн төгсөгч Ангилал:Алдархааны хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1946 онд төрсөн
Тан Гаозун
=Гэр бүл=
Хүүхэд
Ангилал:Тан улсын хаан Ангилал:7-р зууны ноёрхогч Ангилал:628 онд төрсөн Ангилал:683 онд өнгөрсөн
Тан Жунзун
Жунзун хаан Ли Шиань нь Тан улсын 4 дэх хаан бөгөөд 684 оны 1 сараас 2 сарын хооронд засаглаж байгаад огцорсон юм. 690 онд түүний төрсөн эх У Зэ Тянь нь хаан болсны дараа, 698 онд Жоу улсын хунтайж болжээ. 705 онд У Зэтянь огцорсон тул дахин хаан болсон. Тэрээр 6 жил хаан байгаад нас барсан.
Ангилал:Тан улсын хаан Ангилал:7-р зууны ноёрхогч Ангилал:8-р зууны ноёрхогч Ангилал:656 онд төрсөн Ангилал:710 онд өнгөрсөн
Тан Рүйзун
Рүйзун хаан Ли Дань бол Гаозун хаан Ли Жи, У Зэтянь нараас төрсөн отгон хүү юм. 684-690, 710-712 онд хаан сууж байсан.
Ангилал:Тан улсын хаан Ангилал:7-р зууны ноёрхогч Ангилал:8-р зууны ноёрхогч Ангилал:662 онд төрсөн Ангилал:716 онд өнгөрсөн
Ягаан цээнэ
Ягаан цээнэ  - (Paeonia anomala), (Марьин кореньй)
60-80см өндөр иштэй, гуравласан цуулбар навч, том ягаан цэцэгтэй олон наст өвслөг ургамал.
Монгол орны хангай, хэнтийн уулархаг нутгийн шинс, хусан холимог ойн зах, цоорхойгоор ургадаг.
Мал иддэггүй. Цээнийн навч үндсийг хүнсэнд хэрэглэдэг байна.
Ашигласан материал
Ангилал:Ургамал Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд Ангилал: Монгол улсын ургамлын аймаг
Тогоон (Хубилай хааны хүү)
Тогоон нь Хубилай хааны Баяд овгийн Баяужин хатнаас мэндэлжээ. Сэцэн хаан түүнийг Вьетнамыг дайлах цэргийн ерөнхий захирагчаар томилоод, Өмнөдийг тохинуулах Жэнь Нань ван цол шагнан, алтан тамга хүртээж өмнө зүгт илгээсэн. Гэвч тэрээр уг дайнд ялагдаж, их хэмжээний гарз хохирол амссанд нилээн гэм хүртээд Янжоу хотын захирагчаар томилогджээ. 1301 онд таалал төгссөн.
Гэр бүл
Эцэг: Хубилай хаан
Эх: Баядын Борагчингийн охин Бавужин хатан
Хөвүүд:
Ангилал:Алтан ургийнхан Ангилал:Боржигин Ангилал:Жагсаалт (Юань улсын ван) Ангилал:Юань улсын хүн Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:1301 онд өнгөрсөн
Гилберт Аринас
Бага Гилберт Жей Аринас (Эринас; Gilbert Jay Arenas, Jr.; 1982 оны нэгдүгээр сарын 6, Флорида, Тампа) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин.
2003 онд 18.3 оноо, 6.3 дамжуулалт, 4.7 самбар дунджилсанаар Аринас «ахисан тоглогчоор» алдаршиж байв. 2006 оны арванхоёрдугаар сарын 17-ны «Вашингтон Уизардс», «Лос-Анжелес Лейкерсийн» тоглолтонд нэмэлт цагт 16 оноо авсанаар түүхэнд бичигдсэнээс гадна хувийн дээд 60 оноо авчээ. Түүнчлэн 30 минутанд 46 оноогоор мөн түүхэнд бичигдсэн.
Гадны холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Вашингтон Уизардс багийн тоглогч Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч Ангилал:Мемфис Гриззлис багийн тоглогч Ангилал:Орландо Мэжик багийн тоглогч Ангилал:Шанхай Шаркс багийн тоглогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1982 онд төрсөн
Порше (салаа утга)
Порше нь дараах утгыг агуулна:
Порше нь дараах хүмүүсийн овгийн нэр:
Мөн үзэх:
Туркийн спорт
Туркийн спорт
Хөлбөмбөг бол Түрк улсад хамгийн их дэлгэрсэн тамир, спорт юм. Хөлбөмбөгийн лиг дээд, дунд, доод гэсэн гурван ангитай. «Фенербахче», «Галатасарай», «Бешикташ», «Трабзонспор» зэрэг багууд олон улсад танигдаж чаджээ. Түрк улсын хөлбөмбөгийн шигшээ баг 2002 оны ДАШТ-ээс хүрэл медаль хүртсэн. Нэг спорт нийгэмлэгийн харъяат болохоор хөл бөмбөг, сагсан бөмбөг, гар бөмбөгийн сайн багууд адилхан нэртэй байх нь таарна. Сагсан бөмбөгийн «Анадолу Эфес», эмэгтэй гар бөмбөгийн «Фенербахче» баг тив, дэлхийд сайн амжилт үзүүлдэг.
НБА-д тоглодог Хидайет Туркоглу гэдэг сагсан бөмбөгч бий. Мөн Түркийнхэн хүч чадлын спортод сайн. Түрк үндэстний «Ягли гүреш» (Тосон барилдаан)-ийн бөхчүүд биеэ тосолж, зүлгэн дээр өрсөлдөгчийн далыг дээш харуулан дарахын төлөө барилддаг.
Чөлөөт, сонгомол барилдаанаар Яшир Догу мэтийн алдартадтай.
Дэвид Томпсон
Дэвид О'Нил Томпсон (David O'Neil Thompson; 1954 оны долоодугаар сарын 13, Хойд Каролина, Шелби) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд Америкийн болон Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны «Денвер Наггетс» (АБА, НБА) болон «Сиэтл Суперсоникс» (НБА) багт шидэгч-хамгаалагч, жижиг довтлогчоор тоглож байв.
Зайсангийн заг
Зайсангийн заг  - (Haloxylon ammodendron) нь 2-3 метр өндөр ургадаг модлог ургамал (Зарим хэвлэлд сөөг гэж нэрлэх явдал буй). Саарал өнгийн нимгэн цагаан холтостой хатуу тахир иштэй. Залуу намхан заг дотроос эхлэн мөчирлөсөн иштэй байхад хөгшин нь дээд хэсгээрээ салаалсан байдаг. Загны навч хоёр жижиг сөртөн болтлоо дүрс хувирсан байх учраас нэг наст мөчир нь навчны үүргийг гүйцэтгэгч эрхтэн болсон бөгөөд нойтондоо хурц ногоон өнгөтэй шүүсэрхэг байна.
Дэвид Томпсон
Дэвид Томпсон 1978 оны дөрөвдүгээр сарын 9-нд «Денвер Наггетс», «Детройт Пинстонс» тоглоход нэг үед 13 амжилттай довтолж түүхэнд бичигдсэнээс гадна тухайн тоглолтонд авсан 73 оноогоороо 70 ба түүнээс дээш оноо авсан таван тоглогчийн нэгд багтсан түүхтэй.
Гадны холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн жижиг довтлогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Денвер Наггетс багийн тоглогч Ангилал:Сиэтл Суперсоникс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:1954 онд төрсөн
Зайсангийн заг
Зургаадугаар сарын эхээр ургаж эхлэн, 7-р сард цэцэглэж, 9-р сард үрээ тараана. Элстэй тэгш газар, тойрмын зах, толгодын үйрмэг чулуутай хажуу, сайрын өргөн адаг, уулсын элс хайргатай бэл зэрэг газраар ургана. Элстэй газраар заг өтгөн ургах бөгөөд 1 га-аас 3-5 центнерийн ногоон массын гарцтай байхад, тойром газрынх арай шингэн, сайр чулуутай хөрсөнд бүр ч шингэн 1 га-д 0,8-1,5 центнер ногоон массын ургацтай байдаг.
Ашигласан материал
Ангилал:Ургамал Ангилал:Монгол оронд ургадаг ургамлууд
Эсийн дохиолол
Эсийн дохиолол нь эсийн үндсэн үүргүүдийг удирдаж эсийн үйл ажиллагааг зохицуулдаг сүлжээний комплекс системийн нэг хэсэг. Эс нь өөрийн микро орчиныг хэрхэн хүлээн авч зөв хариу үйлдэл үзүүлэх нь эдийн хөгжил, эдийн нөхөн сэргэлт, дархлаа зэргийн үндэс ба өөрөөр хэлбэл эдийн хэвийн гомеостаз хадгалагдана. Эсийн мэдээлэл боловсруулалтын алдаа нь хорт хавдар, аутодархлааны өвчнүүд, чихрийн шижин зэргийн шалтгаан болдог. Эсийн дохиоллыг ойлгосноор өвчнүүдийг идэвхтэй эмчилж болох ба онолын хувьд хиймэл эдүүдийг хийж болох юм. Ангилал:Эсийн биологи
Порше 991
Хөгжүүлэлт болон хийцийн онцлог
Өмнөх үеийн загвараа бодвол гадна дизайны хувьд бага зэргийн өөрчлөлтүүд хийгдсэн. Тэнхлэг хоорондын зай 100 миллиметрээр сунгагдсан боловч ерөнхий урт нь 56 миллиметрээр л уртассан байна.
Шинэ хийцтэй арын LED-гэрэл нь 997-г бодвол хийцийн хэлбэрийн хувьд нарийн болсон. Мөн урд хормойвчийг бага зэрэг өөрчлөн агаар оруулгын талбайг нэмэгдүүлж өгчээ. Гадна талын хоёр толь нь 993-н хийцтэй адил хаалган дээрээ бэхлэгдсэн байна.
Эшлэл
#:::991 Ангилал:Суудлын автомашины загвар Ангилал:Спорт загварын автомашин Ангилал:Купье Ангилал:Кабриолет Ангилал:Родстер
2017 оны Дундговь аймгийн наадам
Их Монгол Улс байгуулсны 811 жил, Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 106 жил, Ардын хувьсгалын 96 жил, Дундговь аймаг байгуулагдсаны 76 жилийн ой, Үндэсний Их Баяр Наадмын цол олгох бөхийн барилдаан /2017.07. 09-10/-д улс, аймаг, сумын цолтой болон залуу бөхчүүд оролцсон хүчит 256 бөх уран мэх, ухаан бодол, бяр хүч, авхаалж самбааг сорин өрсөлдлөө.
Хүчит бөхийн барилдааныг улсын харцага Л.Пүрэвжав, улсын өсөх идэр начин Б.Чинзориг, улсын начин Э.Даш нар магнайлан барилдлаа.
Барилдааны дүйз
Тавын даваа
1. У.х Л.Пүрэвжав - с.з М.Даваажаргал
2. У.ө.и.н Б.Чинзориг - с.з С.Очирсүх
3. У.н Э.Даш - а.н.н У.Мөнхчулуун
4. А.а Д.Дэлгэрбат - а.з Б.Баярмөнх
5. А.а Х.Батбаяр - с.з Ц.Хүрэлбаатар
6. А.а А.Саруулсайхан - с.з Н.Наранбаяр
7. А.з Б.Бат-Эрдэнэ - с.з Б.Одсүрэн
8. А.х Б.Доржсүрэн - а.н Д.Энхболд
Зургаагийн даваа
1. У.н Э.Даш - с.з Б.Одсүрэн
2. А.а Д.Дэлгэрбат - с.з М.Даваажаргал
4. А.х Б.Доржсүрэн - с.з С.Очирсүх
1. А.а Д.Дэлгэрбат - с.з Б.Одсүрэн
2. А.х Б.Доржсүрэн - с.з Н.Наранбаяр
Наймын даваа
1. А.а Д.Дэлгэрбат - с.з Н.Наранбаяр
\ Түрүүлсэн \          -      \ Үзүүрлэсэн \
#
Үйлдвэрлэх технологи
thumb|300px|right|[[CAD загвар болон CNC-Машинаар гүйцэтгэсэн эд анги]] Үйлдвэрлэх технологи гэдэг нь гар арга болон техникт хэрэглэгдэх бүх үйлдвэрлэлийн техникийн процессыг нэрлэх ба энэ үйлдвэрлэлийн техникийн процессийн эцсийн үр дүн нь тодорхой суурь материалаар шинэ бүтээгдхүүн бий болгох юм.
Жишээлбэл хайлуулсан хэлбэргүй түүхий хайлшыг элдэж нимгэн төмөр гаргах. Боловсруулах процессын бүтээгдхүүн нь өөрөө дараагийн боловсруулалтанд зориулсан түүхий эд байж болно. Үйлдвэрлэх технологийг ерөнхийд нь боловсруулах аргачлалд хамааруулан авч үзэхээс биш хими-, физик-, эсвэл биологийн технологийн процессоос ялгаатай.
Үйлдвэрлэх технологи
Үйлдвэрлэх техникийн тодорхойлолтоор, геометрийн тодорхой хэлбэр бүхий хатуу биетийг үйлдвэрлэх технологийн аргыг үйлдвэрлэх технологи гэнэ. Эдгээр биет нь хагас боловсруулсан бэлдэц, эсвэл техникийн дүрслэлийг бүрдүүлэх хэсэг байж болно. Ерөнхийдөө олон үйлдвэрлэх технологийг хооронд нь хослуулж байж хагас боловсруулсан бэлдэц, эцсийн бэлэн бүтээгдэхүүн болох машин, аппарат, багаж хэрэгсэл, автомашин гэх мэт нэгж хэсгээс болон олон эд хэсгээс бүтсэн зүйлүүдийг үйлдвэрhhhhлэдэг. Бүтээгдхүүн үйлдвэрлэх процессийн үндсэн суурь нь техникийн зураг зүй болон/эсвэл гурван тэнхлэг дээр зурсан CAD-загварууд орно.
Жишээ үйлдвэрлэх технологи
Энд жишээ болгон тиски үйлдвэрлэх технологийг авлаа.
Үндсэн бүлэг
Үйлдвэрлэх технологийг дараах үндсэн бүлэгт хуваадаг. Нэгдэл гэдэг нэр нь энд хатуу биетийг бүрдүүлэх массын нэгдэл буюу эсвэл эд хэсгүүдийг хооронд нь холбон угсарч нэгтгэх гэсэн утгаар орсон болно.
Грациано Пелле
Грациано Пелле (Graziano Pellè; 1985 оны долоодугаар сарын 15-нд Сан Чезарио ди Лечче хотод төрсөн) — Италийн хөлбөмбөгчин Английн «Саутхемптон» болон Италийн шигшээд довтлогчоор тоглодог.
Замнал
2013 оны нэгдүгээр сарын 5-нд «Фейеноордын» эгнээнд элссэн байдаг.
2014 оны долоодугаар сарын 12-нд Английн Премьер лигийн «Саутхемптонд» 8 сая фунтээр элссэн. 7 тоглолтонд 4 гоолдсон Пеллег Премьер лиг IX сарын онцлох тоглогчоороо алдаршуулав. Аравдугаар сарын 18-нд «Сандерлендийг» талбайдаа бут ниргэхэд (8:0) дубльдэв.
Шигшээ
Италийн шигшээ түүнийг 2014 оны аравдугаар сард 2016 оны ЕАШТ-ий сонгонд сэлгээнээс анхлан гараалуулжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Италийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн довтлогч Ангилал:Лечче багийн тоглогч Ангилал:Катани багийн тоглогч Ангилал:Кротоне багийн тоглогч Ангилал:Чезена багийн тоглогч Ангилал:АЗ багийн тоглогч Ангилал:Парма багийн тоглогч Ангилал:Сампдориа багийн тоглогч Ангилал:Фейеноорд багийн тоглогч Ангилал:Саутхемптон багийн тоглогч Ангилал:Нидерландын хөлбөмбөгийн улсын аварга Ангилал:Италичууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Каюсс
Каюсс (англ. Kyuss) нь Америк улсын стоунэр рок хамтлаг юм.
Цомгууд
Ангилал:1987 онд байгуулагдсан Ангилал:АНУ-ын хамтлаг
У Зэ Тянь
У Зэ Тянь нь Тан улсын Тайзун, Гаозун хаадын татвар эм, их хатан нь байсан.
Намтар
Түүний жинхэнэ нэр нь У Мэйнянь гэдэг бөгөөд Индин гүн У Шихуогийн охин юм. Түүнийг 638/639 оны орчимд хааны ордны шивэгчин болгосон. 649 онд Тайзун хаан нас барахад тэр дөнгөж ордны авхайн зэрэгтэй байсан бөгөөд дөнгөж шивэгчингээс дээгүүр зэрэгтэй байсан. 649 онд бусад хүүхэд гаргаагүй татвар эмсийн хамтаар Ган Е сүмд очиж лам болсон. Гэсэн хэдий ч ямар нэгэн аргаар Гаозун хааны сэтгэлийг татаж чадаад буцаж хааны ордонд орсон. Тэр үеэс эхлээд хааны татвар эм болж, 652 онд Ли Хун ханхүүг төрүүлж, 655 онд Андин гүнжийг төрүүлсэн. Андин гүнжийн гэнэтийн үхлийг Ван хатанд тохож түүнийг зайлуулснаар 655 онд Тан улсын их хатан болжээ. Их хатан байх үедээ эрх мэдлээ хадгалах үүднээс маш олон хүн хорлож алсан байдаг. Тэр дотор өөрийнх нь 2 хүү, 1 охин, эгч дүүс, сурвалжит сайд ноёд, өөрийн бэрүүд, Гаозун хааны бусад татвар, хан хөвгүүд, Тайзун хааны дүү нар гэх мэт олон хүн түүний нөлөөгөөр амиа алджээ. 684-690 онд засгийн эрхийг атгаж, өөрийн хөвгүүдийг хаан болгож, улс орныг далдаас захирсан. Энэ бүгдийн эцэст 690 онд өөрийгөө хаан ширээнд залж, Тан улсын нэрийг Жоу улс гэж солиод өөрийг Жоу улсын эзэн хаан болгожээ. 15 жил хаанчлахдаа Тан улсын Тайзун, Гаозун хаадын эзэлсэн Когурё, Баруун Түрэг, Зүүн Түрэг, Кидан, Уйгур, Басмал, Харлиг, Зүрчид газрыг алдаж, улс төрийн тогтворгүй байдалд хүрсэн. Энэ учраас 705 онд хаан ширээнээс огцорсон. 706 онд нас баржээ.
Эхнэрүүд
Шянли ахайтан. 1-р эхнэр. Эх: Ян ахайтан (579 - 670), У Шихуогийн 2-р эхнэр. Ян Дагийн охин (551 - 612) (У Зэ Тяний нагац өвөг), Рун ахайтан, Зуань ахайтан, Вэй ахайтан, Лу Жунлиэ ахайтан гэж нэхэн өргөмжлөгдсөн. Сүй улсын хааны ургийн хүн. Зээ дүү: Хэлань ахайтан (?-666), Вэй ахайтан цолоор нэхэн өргөгдсөн. Гаозун хааны татвар байсан. Авга эгчдээ хорлогдсон.
Охид
Ангилал:Тан улсын хаан Ангилал:Хатан эх Ангилал:7-р зууны ноёрхогч Ангилал:8-р зууны ноёрхогч Ангилал:624 онд төрсөн Ангилал:705 онд өнгөрсөн
Уургийн бүтэц
Уургийн бүтэц гэдэг нь уургийн молекулын биомолекуляр бүтэц юм. Уургууд нь полимерууд буюу амин хүчлүүдийн хэлхээнээс тогтох полипепдидууд юм. 40-с доош тооны амин хүчлүүдээс тогтох хэлхээг (полимерийг) пептид, эсрэг бол (40-с дээш) уураг гэдэг. Өөрийн биологийн үүргийг гүйцэтгэх боломжыг хангахын тулд уургууд нь ковалент бус (устөрөгчийн холбоо, ионы холбоо, Ван дер Ваальсийн хүч ба гидрофоб хэлхээ) холбооны (харилцан үйлчлэл) тооноос хамаарч мушгиран нэг эсвэл хэд хэдэн өвөрмөц орон зайн хэлбэрт (конформац) ордог. Уургийн бүтцийн молекул түвшинд ойлгохын тулд түүний 3D бүтцийг тодорхойлох шаардлагатай. Энэ нь бүтцийн биологийн шинжлэх ухаанд хамаарах бөгөөд рентген кристаллограф, NMR спектроскоп болон давхар туйлшралын интерферометр зэрэг арга техникийг уургийн бүтцийг тодорхойлоход ашигладаг.
Уургууд нь бүтцийн хувьд хэдэн арваас, хэдэн мянган амин хүчлээс тогтсон байдаг. Физик хэмжээсийн хувьд уургууд нь нанохэмжээст хэсэгүүд бөгөөд тэдгээрийн хэмжээ 1–100 nm хооронд байдаг. Маш том агрегатууд нь уургийн дэд нэгжүүдээс тогтдог. Жишээ нь, мянга мянган актины молекулууд нэгдэн микрофиламинтийг үүсгэнэ.
Эх сурвалж
Б
Жорди Амат
Жорди Амат Маас (Jordi Amat Maas; 1992 оны гуравдугаар сарын 21-нд Барселона хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд «Суонси Сити» багт хамгаалагчаар тоглодог.
Замнал
Жорди Амат 2013 оны зургаадугаар сарын 27-нд Премьер лигийн «Суонси Сити» багт 2.5 сая фунтээр элсэж, дөрвөн жилээр гэрээлсэн. Наймдугаар сарын 1-нд Европын лигийн сонгонд «Мальмёг» ялахад (4:0) анх гараалжээ.
Гадны холбоос
Ангилал:Испанийн шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Эспаньол багийн тоглогч Ангилал:Шеффилд Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Суонси Сити багийн тоглогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1992 онд төрсөн
Бүх дугуй хөтлөгч
Бүх дугуй хөтлөгч (ярианы хэлэнд бүх дугуй мааждаг ч гэдэг) гэдэг нь тээврийн хэрэгслийн хөтлөх хувилбаруудын нэг бөгөөд энэ тохиолдолд зөвхөн урдаа эсвэл ардаа хөтлөгчтэй тээврийн хэрэгсэлтэй харьцуулбал газартай харьцаж байгаа бүх дугуйнд хөтлөгчийн хүчийг дамжуулна гэсэн үг. Бүх дугуйн хөтлөгчийг зарим улс оронд болон дэлхий даяар тэмдэглэглэх бусад нэршилд AWD (All Wheel Drive) мөн зөвхөн дөрвөн дугуйтай тэрэгт хамаатайгаар 4x4 (англ. Four by Four) болон 4WD (Four Wheel Drive) гэх зэргээр нэрлэдэг. 1909 оноос хойш америкт Four Wheel Drive Auto Company гэх компани байдаг ба компаний нэрийн товчлол нь "FWD" гэж явдаг учраас FWD гэсэн хөтлүүрийн товчлолыг харин Front Wheel Drive буюу монголоор урд дугуйн хөтлөгч гэж явдаг байна.
Ангилал:Тээврийн хэрэгслийн хөтлөгч хийцээр Ангилал:Автомашины явах анги Ангилал:Моторт спортын нэр томьёо
Мономер
Мономер (mono-, "one" + -mer, "part"), хоорондоо олноороо химийн холбоогоор холбогдож полимерийг үүсгэдэг молекул. Зарим тохиолдолд "мономер уураг" гэж уургийн комплексийн нэг уургийг нэрлэдэг. Байгалийн гаралтай мономерийн хамгийн энгийн төлөөлгч бол глюкоз бөгөөд хоорондоо глюкозидийн холбоогоор холбогдон целлюлоз, цардуул, гликоген зэрэг полимерүүдийг үүсгэнэ. Мономер гэдэг томъёлол нь ихэвчлэн синтетик полимерүүдийг үүсгэдэг органик молекулуудыг илэрхийлдэг, жишээ нь, винил хлорид - полимеризацд орж поливинил хлоридийг (PVC) үүсгэнэ. Полимеризац гэж мономерээс полимер үүсэх процессийг хэлнэ. Цөөхөн тооны мономерээс тогтох молекулыг олигомер гэж нэрлэдэг.
Эх сурвалж
Ангилал:Макромолекулын хими Ангилал:Биохими
Радикал (хими)
Хослоогүй валентийн электроныг агуулсан атом, молекул эсвэл ионыг химид радикал, тодотговол чөлөөт радикал гэж нэрлэдэг.
Эх сурвалж
Ангилал:Химийн холбоо Ангилал:Радикал (хими)
Нейт Арчибальд
Гадны холбоос
Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн холбон тоглогч Ангилал:Нью-Йорк Нетс багийн тоглогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Сакраменто Кингз багийн тоглогч Ангилал:Милуоки Бакс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:Америкчууд Ангилал:1948 онд төрсөн
1241 он
1239 | 1240 | 1241 | 1242 | 1243
Монголын шуурга
thumb|right|[[Легницийн тулалдаан]] thumb|right|[[Мохийн тулалдаан тулалдааны дараа монголчууд эзлэгдэгсдийг Унгарн луу авч яваа байдал]]
Uniq
Дэбютээс өмнө
Хамтлагийн дэбютээс өмнө Zhou Yixuan Австралийн Сидней руу аялж бүжгийн техник сурсан байна. Дараа нь тэрээр Хятад руу эргэн ирж Хятадын их хэмжээний гудамжны бүжгийн тэмцээн KOD-д орсон юм.
Li Wenhan сонгодог гитар болон усанд сэлэлтээр Хятадын усан сэлэлтийн Олимпийн медальт Sun Yang-тай хамт дадлагажиж байсан. Америкт ахлах сургуульд сурч байхдаа Yuehua Entertainment-ын сонгон шалгаруулалтанд орж батлагдсан байна. Wenhan өмнө нь 2013 оны 4сард JSTV дээр улсын хэмжээнд цацагдсан реалити шоу телевизээр гарч байсан юм.
Wang Yibo нь Yuehua Entertainment-ын сонгон шалгаруулалтанд орж бэлтгэгдэж эхэлсэн. Тэр 2011 онд Хятадын Лоян-д болсон IBD хэмээх үндэсний хоп бүжгийн уралдаанд оролцсон байна.
Sungjoo мөн дуучны мөрөөдлөө биелүүлэхээр Өмнөд Солонгосруу явахаасаа өмнө Хятадад амьдарч байсан байна. Тэнд тэр Anyang урлагийн сургуульд орсон. Тэр Yuehua Entertainment-тай гарын үсэг зурахаасаа өмнө олон жилийн турш YG Entertainment-ын дор бэлтгэгдэж байсан юм. Бүх таван гишүүд хамтлагийн дебютээс өмнө 1400 хоногийн турш хамтдаа бэлтгэгдсэн.
2014: Дэбюттэй Falling in Love
2014оны 10сарын 16нд тэд M Countdown-нд анхны телевизийн үйл ажиллагаа хийсэн байна. Тэдний дэбют дуу Falling In Love нь Хятад болон Өмнөд Солонгосын аль алинд нь аравдугаар сарын 20-нд гарсан юм.
UNIQ нь TMNT (Teenage Mutant Ninja Turtles) болон Penguins of Madagascar кинонуудын OST-д оролцохоор сонгогдсон. 10сарын 23нд тэд TNMT-ын Born to Fight дууг Хятадад гаргаж, 11сарын 10нд Penguins of Madagascar-ын Celebrate дууг мөн Хятадад гаргажээ.
UNIQ 11сарын 25нд Хятадад албан ёсны дэбютээ, анхны Хятадын фэн уулзалттайгаа хамт хийсэн. 11сарын 27нд Тайванд анхны промошноо эхэлсэн бөгөөд 12сарын 1нд хэвлэлийн бага хурал зохион байгууллаа. UNIQ-ын реалити шоу The Best Debut нь 12сарын 2ноос Хятадын онлайн видео сайт iQiyi дээр 3 анги нь цацагдаж эхэлсэн ба 2015оны 2р сард Хятадын гоо сайхны дэлгүүр Mix-Box-г дэмжиж эхэлсэн юм. Тэд анхны фэн уулзалтаа 3сарын 7нд Тайландын Бангкокт зохион байгууллаа.
Лавлах бичиг
Ангилал:Хөвгүүдийн хамтлаг Ангилал:Өмнөд Солонгосын хамтлаг
Антофагаста
Антофагаста (Antofagasta) нь Өмнөд Америкийн Андын нуруунд Чили Улсын умард хэсэгт орших хот юм.
Билл Шерман
Уильям Уолтон «Билл» Шерман (William Walton "Bill" Sharman; 1926 оны тавдугаар сарын 25, Техас, Абилин — 2013 оны аравдугаар сарын 25, Калифорни, Редондо-Бич) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин, дасгалжуулагч, менежер, НБА-гийн арав түрүүлсэн (тоглогч: 4, дасгалжуулагч: 1, менежер: 5) шидэгч-хамгаалагч түүнийг «Алдрын танхимд» мөнхөлжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Техасын хүн Ангилал:АНУ-ын сагсан бөмбөгчин Ангилал:НБА-гийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн шидэгч-хамгаалагч Ангилал:Вашингтон Кэпитолс багийн тоглогч Ангилал:Бостон Селтикс багийн тоглогч Ангилал:Голден Стэйт Уорриорз багийн тоглогч Ангилал:Лос-Анжелес Лейкерс багийн тоглогч Ангилал:Сагсан бөмбөгийн алдрын танхимын гишүүн Ангилал:Америкчууд Ангилал:бүх оддын тоглолтонд оролцогч Ангилал:1926 онд төрсөн Ангилал:2013 онд өнгөрсөн
Алгана
Алгана бол хавчиг биетэй, жижиг жижиг хайрстай, нуруундаа хоёр далбаатай, хөндлөн хар судал бүхий ногоовтор шар өнгөтэй, доод живэр нь улаавтар цэнгэг усны загас
Анатоми
Хавчиг биетэй, жижиг жижиг хайрстай, нуруундаа хоёр далбаатай, хөндлөн хар судал бүхий ногоовтор шар өнгөтэй, доод живэр нь улаавтар
Амьдрах орчин
Цэнгэг устай гол, нуур
Монгол орны тархалт
Сэлэнгэ мөрний цутгалууд, Өгий, Тэрхийн цагаан, Хөвсгөл нуурууд, Булган гол
Ховордолт
Анхааралд өртөхөөргүй (LC)
Аквариумд
Аквариумын орчинд тэжээх боломжтой
Холбоос
Ангилал:Жинхэнэ алгана ангилал:загаснууд Ангилал:Хүнсний загас
Мэргэн Самбуу
Мэргэн Самбуу гэж алдаршсан эрдэм номтой хүн байжээ. Бага наснаасаа хүрээ хийдэд шавилан сууж, номч мэргэн, унзад Шаравжамц гэдэг хүнд шавь орж, эрдэм номд нэвтэрхий болж, нас бие гүйцэж эрийн цээнд хүрэх үедээ юм үзэж нүд тайлах эрдэм ухаанаа бататгахаар Увс, Ховд, Тувагийн нутгаар хавчиг үүрэг үүрч даянчлан өвчин эмгэгтэй хүмүүст тус хүргэж, "Дэжээлэн", "Самналтай"-н хүрээний лам нартай ном хаялцах, мэргэ төлгөө шалгаж явсаар Тувагийн нэгэн ноёныд очиход ноёны гүнж удаан хугацаагаар өвчилж мэргэн түргэн эмч домч гэсэн олон хүнд үзүүлж эмчилгээ засал хийлгэсэн боловч, өдөр хоногоор дордож, үг дуу ч үгүй нүдээ нээж  чадахгүй болжээ. Сүүлдээ залж ирсэн лам үзээд найдваргүй гэсэнд ноён их л бухимдуу суутал ноёны хорио авдаггүй хоточ хоёр нохой өвөлжөөний хөл рүү хуцаад давхижээ. Ноён гарч хар гэхэд зарц нь гарч харснаа 2 мод тулсан, юм үүргэсэн өндөр хүн рүү нохой эрчээрээ  очоод эзнээ танисан шиг урд хойно нь ороод эрхэлж дагаад, хоргоож аарахгүй байна гэжээ. Ноён өглөө эрт нартай уралдаад хоёр шаазгай удаан шагатнаад байсан, нохой дайрахгүй байгааг бодоход учиртай хүн байна. Ямар хэрэг зоригоор яваа юм бол шууд надтай уулзуул нааш нь оруул гэжээ. Ноён тэр хүний хэрэг зориг амьдрал байдалтай нь танилцаж ярилцсаны дараа, охиныхоо өвчин эмгэгийн талаар дурсаж эдгэрүүлэх арга чарга юу байна гэж асуусанд, эрх татаж, зоос гүйлгэх зэргээр удаан мэргэлж амь насыг нь аварч эдгэрүүлж болно. Хоёр жилийн өмнө ноёндоо ад шоо үзэгдэж бэдэрч явсан хэл буруутан оргодол босуул эрийн сайн хүлэг морийн авч эрүү шүүлт болж хилс хэрэгт ял тулгаснаас охины чинь нас цөвтөх аюулд учирч болзошгүй байна. Тэр морь танай сүрэгт байна. Эзэнийг нь олж хүргүүлэх юмуу эсвэл хошууныхаа хамгийн ядуу эрд унаа болгож өг гээд хөтөлбөргүй үнэнийг хэлсэнд ноён ихээхэн цочирдожээ. Охиныг элгээхээр 7 хоног ном уншиж гүрэм хийж эм тан өгч, засал хийснээр хэвтэрийн охин хөл дээрээ босч, гарч ордог болжээ. Улмаар ноёны итгэлийг олж, алба амины ажилд зүтгэж, жилийн дараа эмчилсэн охинтойгоо гэр бүл болж, 2 хүү, 6 охинтой өнөр айл болжээ. Сүүлдээ Тува Монголын хилийг хариуцсан Хандгайтын харуулын захирагчаах олон жил ажиллаж, Увсын Давст Тэс сумын заагт амьдардаг, 170 гаруй үхэр, 3 азарга адуутай "Мэргэн" дээрээ "Баян" Самбуу гэсэн тодотголтой айл байгаад хүү охин нь Тэс, Зүүнговь сумын харьяат хүмүүстэй гэр бүл болсноор Тэс сумын айл болсон түүхтэй юм.
Ядамжавын Дашпунцаг
Ядамжавын Дашпунцаг (1932 оны 4 сарын 25-нд Завхан аймгийн Их-Уул сумын Ар тасархайд төрсөн) нь Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар цолтой хүн юм.
Мэргэн Самбуу
''Мэргэн Самбуугын 2 хүүгийн Хас, Сүрэн. 6 охинын Цагаанхүү /Цэенхүү/, Жавзан /Жинжээ/, Өлзийбаяр, Дадил, Хамжаа, Надмид гэдэг байна.''
Ядамжавын Дашпунцаг
Намтар
Дашпунцаг Зартын бага сургуулийг дүүргээд Намын дээд сургуулийг нягтлан бодогч, мэргэжлээр төгсөж, Их-Уул сум нэгдлийн тоо бүртгэгч, Их-Уул сум нэгдлийн гүйцэтгэх захиргааны орлогч, нарийн бичгийн дарга (1953-1958), Худалдаа нэгтгэлийн ангид нягтлан бодогч (1959-1962), Их-Уул сумын Монгол Ардын Хувьсгалт Намын үүрийн дарга (1963-1965), Их-Уул сум нэгдлийн дарга (1965-1966), Тосонцэнгэл хотын намын хорооны нарийн бичгийн дарга (1970-1972), Тэс сумын нэгдлийн дарга (1972-1974), Нөмрөг сум нэгдлийн дарга (1974-1981), Их-Уул сум нэгдлийн дарга (1981-1990)-аар тус тус ажиллаж байв.
Мэргэн Самбуу
Хүү Хас
Ядамжавын Дашпунцаг
Шагнал
Тэрээр Их-Уул сум нэгдлийн даргаар ажиллахдаа нэгдлийнхээ орлогын гол эх үүсвэр болсон үхэр сүргийн таваарлаг чанарыг сайжруулж, бүтээгдэхүүнийх нь хэмжээ, чанарыг нэмэгдүүлэхэд онцгой анхаарснаар үхэр сүргээсээ жилд саяас дээш төгрөгийн цэвэр ашиг олдог, олон бүтээгдэхүүнээрээ улсын чанарын алтан медальтай аж ахуй болгож, улмаар 1989 оны 11 сарын 11-нд төрийн дээд шагнал Монгол Улсын Хөдөлмөрийн Баатар, Сүхбаатарын одон, Алтан соёмбо медалиар шагнагджээ. Мөн хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор 2 удаа (1981, 1986), ардын хувьсгалын 40, 50, 60, 70, 80 жилийн ойн хүндэт медаль, Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын тэргүүний нэгдэлчин (1991) цолоор шагнагдаж байсан бөгөөд аймгийн депутатаар 5 удаа, аймгийн намын хорооны гишүүнээр 6 удаа, Ардын их хурлын депутатаар 1 удаа тус тус сонгогдон 37 жил тасралтгүй удирдах албан тушаал хашсан хүн юм.
Мэргэн Самбуу
Хас нь өндөр нуруулаг хүн байсан бөгөөд гэртээ хэд гурван бурхантай Үүнд Бурхан багш, Ногоон дарь эхийн суумал алтадсан бурхан түүний дотор хааш хаашаа 1м орчим гоёмсог модон хайрцагт суулгасан нүд ам нь орой дээрээ гарсан хүн аймаар сүртэй хүрэн зандан модоор сийлж хийсэн 5-6 сартай хүүхдийн дайтай бүх биеийг нь ар өвөргүй маш нарийн сийлж хийсэн суумал бурхан түүний урд талаар хоёр бодь гөрөөс бие бие рүүгээ харайж байгаа мөн зандан модоор сийлсэн баримал гөрөөс бүхий бурхан байсан. Сүүлд Хасын хүү Балдан намын гишүүн байсан учир бурхан шүтэж байна гэж намбын хурлаар олон удаа шүүмжилж байснаас болоод уул бурханыг гэрийн гадаа том араг саванд нууж байгаад 1950-иад оны өвөл Тэсийн голын усанд хийжээ. Хас нь лам шашны бүрэн хэрэглэл цан, хэнгэрэг, хонх, дамар, дун, бишгүүр мөн Төвд, Энэтхэг нэлээд олон ном судартай байв.Үүнд:Алтангэрэл, Банзрагч, Жадамба зэрэг том судраа сайн уншиж мэддэг байсан ба нэг сэтэртэй хар морьтой түүнийгээ унаад зарим лам нартай хамтарч айл амьтанаар очиж гүрэм дором хийдэг байсан. Ардын уламжлалт эм тан авахаар ирсэн хүмүүст тан бэлдэж өгдөг байв. Эмийн олон төрлийн жижиг арьсан ууттай, Төвд, Энэтхэг олон төрлийн эмийн цуглуулгатай. Судар бичиг харж төрөл бүрийн эмээ найруулна. Тэс сумын урд талд хужирхаг дэрстэй зөөлөн хөрстэй газраас цагаан гаа түүдэг, газар ухаж чихэр өвс зэрэг ургамалтай хольж Төвд судар ном харж эм найруулна. Тэр эмээс авараах ирсэн хүмүүст тусгай жижиг төмөр халбагаар хэмжиж тус бүрт нь цаасанд боож өгдөг байв. Өөрөөр хэлбэл сайн эмч домч хүн байсан юм 1937 оны зун 7 сард Тэс сумын наадам болдог өдөр өвчний улмаас нас барсан. Хас нь Мятав, Балдан, Сэрэнпэл, Түжээ, Баяр, Ооп гэсэн 6 хүүхдүүдтэй.
Ядамжавын Дашпунцаг
Шагнал
Ангилал:1932 онд төрсөн Ангилал:Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар Ангилал:Монголчууд
Мэргэн Самбуу
Ангилал:Монголын лам
Загас
Загас нь мөчөөрөө сэлүүрдэн явдаг, хайрслаг бүрхүүлтэй, сээр нугалмайтан, усны амьтны бүлгийн ямар нэг гишүүн юм.
Ангилал:Таксоны хувилбар (загас) Ангилал:Ихтиологи
Фил Бардсли
Филлип Энтони Бардсли (Phillip Anthony Bardsley; 1985 оны зургаадугаар сарын 28-нд Солфорд хотод төрсөн), Фил Бардсли — Англи гаралтай Шотландын хөлбөмбөгчин бөгөөд «Сток Сити» болон Шотландын шигшээн хамгаалагч юм. Тэрээр 2008 оны нэгдүгээр сард «Манчестер Юнайтедаас» «Сандерленд» багт шилжиж байв.
Замнал
Найман настайдаа «Манчестер Юнайтедын» академид бэлтгэгдээд тус багтайгаа 2003 онд мэргэжлийн гэрээ байгуулж байсан Фил зээлээр Бельгийн «Антверпен», Английн «Бернли», Шотландын «Рейнжерс», Английн «Астон Вилла», «Шеффилд Юнайтед» багуудад ихэнхидээ сэлгээнээс гараалсан байдаг. Харин 2008 оны нэгдүгээр сарын 22-нд «Сандерлендтай» 3.5 жилийн гэрээлсэнээр өөрийн бүрэн чадвараараа нээсэн гэхэд болох биз ээ. «Сток Сити» 2014 оны тавдугаар сарын 22-нд Бардслитай гурван жилийн гэрээ байгуулав.
Амжилт
Манчестер Юнайтед
Гадны холбоос
Ангилал:Шотландын шигшээ багийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хамгаалагч Ангилал:Манчестер Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Антверпен багийн тоглогч Ангилал:Бернли багийн тоглогч Ангилал:Рейнжерс багийн тоглогч Ангилал:Астон Вилла багийн тоглогч Ангилал:Шеффилд Юнайтед багийн тоглогч Ангилал:Сандерленд багийн тоглогч Ангилал:Сток Сити багийн тоглогч Ангилал:Шотландчууд Ангилал:1985 онд төрсөн
Уургийн нугаралт
Уургийн нугаралт гэж, уураг нь өөрийн үүргийг гүйцэтгэх болмжтой болох бүтцийн өөрчлөлтөд буюу конформацд орох процессийг хэлнэ. Уургийн нугаралт нь, полипептидүүд, санамсаргүй хэлхээ) (random coil) төлөвөөс, нугаран, өөрийн өвөрмөц ба үүрэг гүйцэтгэх 3-н хэмжээст хэлбэрт (3D) шилжих физик процесс юм. Уураг болгон, мРНХ дараалалын дагуу хуулбарлагдан (трансляцлагдан) үүсмэгц, амин хүчлүүдийн шугаман хэлхээнээс тогтох, нугалраагүй полипептид эсвэл санамсаргүй хэлхээ гэж нэрлэгддэг хэлбэрт оршдог. Полипептид нь ямар наг тогтвортой 3-н хэмжээст бүтэцгүй байдаг (зургийн зүүн талын дүрс). Уургуудийн хувьд, амин хүчлүүд нь хоорондоо харилцан үйлчлэлцэж тогтвортой 3-н хэмжээст бүтцийг (нугалрасан уураг) үүсгэдэг ба түүнийг натив төлөв гэж нэрлэдэг (зургийн баруун талын дүрс). Үүсэх 3-н хэмжээст бүтэц нь тухайн уургийн амин хүчлийн дарааллаар (Анфинсений догма) тодорхойлогддог. 1980-аад оны үеэс хийж эхлэгдсэн туршилтууд нь амин хүчлийн кодоныг илрүүлсэн ба тэр нь мөн уургийн бүтцэд нөлөөлдөг байх боломжтой.
Эх сурвалж
Ангилал:Биологийн процесс Ангилал:Биохимийн урвал Ангилал:Уургийн бүтэц Ангилал:Биофизик
Концептуаль урлаг
Концептуаль урлаг нь бүтээлд уламжлалт гоо зүйн болон материаллаг байдлаас илүүтэйгээр санаа, ойлголтыг дээгүүр тавьдаг урлаг юм.
Ангилал:Дүрслэх урлагийн төрөл Ангилал:Уран зургийн урсгал
Пептид
Пептид (Грек. πεπτός, "боловсрогдсон", πέσσειν, "боловсруулах") нь, пептидийн холбоогоор хоорондоо холбогдсон амин хүчлийн мономерээс тогтох, биологийн гаралтай богино хэлхээ.
Нэг амин хүчлийн карбоксил бүлэг өөр амин хүчлийн амин бүлэгтэй урвалд ороход (холбогдоход) ковалент химийн холбоо үүснэ. Хамгийн богино пептидүүд бол дипептидүүд бөгөөд цааш трипептидүүд, тетрапептидүүд, г.м. үргэлжлэнэ. Полипептидүүд нь үргэлжилсэн урт ба салбарлаагүй пептидийн хэлхээ юм. Иймд пептидүүд нь, нуклейний хүчил, олигосахарид, полисахарид г.м. олон биологийн олигомерүүд ба полимерүүдийн химийн ангилалд багтана.
Пептид Ангилал:Уургийн бүлэг
2015 оны Ховд аймгийн наадам
Шөвгийн бөхчүүд
#