cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цэрэндоржийн Санчир
"Монголын төлөөх зүрх бүхэнд" Бүтээлийн дээжис 4 боть
"Монголын төлөөх зүрх бүхэнд"
Эшлэл
Ангилал:Соёл судлаач Ангилал:Монголын аялагч Ангилал:Монгол Улсын Төрийн шагналтан Ангилал:Соёл Урлагийн Их Сургуулийн хүндэт профессор Ангилал:Улаанбаатарын хүн Ангилал:Монголчууд Ангилал:1977 онд төрсөн
Серхио Каналес
Серхио Каналес Мадрасо (Sergio Canales Madrazo, 1991 оны хоёрдугаар сарын 16-нд Сантандер хотод төрсөн) — Испанийн хөлбөмбөгчин бөгөөд Реал Сосьедадад довтолгооны хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Товчхон
Тэр Расингаас 2010 оны хоёрдугаар сарын 12-нд Реал Мадридад 4.5 сая еврогоор элссэн.
2011 оны наймдугаар сарын 4-нд Валенсиад зээлэгдээд удалгүй бүрэн элссэн.
Валенсиа 2014 оны нэгдүгээр сард Каналесийг Реал Сосьедадад 3.5 сая еврогоор худалдсан бөгөөд 4.5 жилээр гэрээлжээ.
Холбоос
Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Реал Сосьедад багийн тоглогч Ангилал:Валенсиа багийн тоглогч Ангилал:Реал Мадрид багийн тоглогч Ангилал:Расинг Сантандер багийн тоглогч Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Испаничууд Ангилал:1991 онд төрсөн
Баянцагаан сум (Баянхонгор)
Баянцагаан нь Баянхонгор аймгийн сум юм.
Баянцагаан сум нь 1923 оноос өмнө Засагт хан аймгийн Жонон вангийн хошуу, 1923 оноос Баян-Өндөр уулын хошуунд харъяалагдаж иржээ.
Улсын бага хурлын 1931 оны 2-р сарын 7 өдрийн тогтоолоор Хантайшир уулын аймгийн Жавхлант уулын хошуунаас Говь–Алтай аймгийн Баянцагаан сумыг байгуулсан байна. Баянцагаан сум 1934 онд Завхан аймагт, 1940 онд дахин Говь-Алтай аймагт, 1942 онд Баянхонгор аймгийн Баянцагаан сум болон шилжсэн түүхтэй.
Тус сум нь анх Харын шанд, Хүрэн дэл, Далан түрүү гэдэг газруудад төвлөрч байгаад 1957 оны газар хөдлөлтийн дараагаар 1958 онд Баянбулагийн дэнжид төвлөрсөн байна. Монгол-Алтай нурууны төгсгөл Гичгэнэ уул, Говь-Алтай уулсын эхлэл Баянцагаан уул, түүний салбар уулс, тал хөндийд 539513,0 мянган га дэвсгэр нутагтай, хилийн нийт урт нь 400 км  орчим бөгөөд өөрийн аймгийн Бууцагаан, Баацагаан, Жинст, Баянговь, Шинэжинст, Баян-Өндөр Говь-Алтай аймгийн Чандмана сумуудтай хил залгаа оршдог.
Бахар уул, Холбоогийн гол, Аргалант уулын өвөр, Баянцагаан уулын ар, өвөр, Гичгэнэ уулын урд үзүүрт алтны хайгуулын ажил хийж, нутаг дэвсгэрт илэрц байгааг олж тогтоосон.
Баянцагаан сумын нутагт нэн ховор амьтан болох аргаль, янгир, угалз, ирвэс, хар сүүлт мөн ан агнуурын зориулалтаар ашиглаж болох чоно, үнэг, хярс, мануул, тарвага, туулай элбэг тохиолдоно. Таван салаа, царван, зээргэнэ, зэрлэг цахилдаг, алтан гагнуур, гоёо, соорол зэрэг ургамал аль ч уул тал, хөндийд элбэг.
Баянцагаан уулан дахь  Явуутын рашааныг ходоод, элэг, цөсний өвчинд олон жил ууж хэрэглэж иржээ. Явуутын рашааныг түшиглэн Бэлийн нарангийн суварга, Баянцагаан уулан дахь Хатан ноёны  бунхан, Хүнгэнэхийн амны том хэрэгсүүр, Адгийн хөшөөгийн цэрэг хөшөө, Алаг бунхан, Бага амны сүмийн туурь зэрэг түүхийн дурсгалт газар, Цагаан бургас, Дөрөө шуудаг, Шар мухрын хүрхрээ зэрэг байгалийн үзэсгэлэнт газарт амралт, аялал жуулчлалын салбарыг хөгжүүлэх бүрэн боломжтой.
Анхны дарга нь Махбариад гэдэг хүн байсан ба Баянцагаан уулын хойд үзүүрт, өвөр Харын шанд орчмоор нутаглан гэрээрээ сумын захиргааны үйл ажиллагааг явуулж эхэлжээ. Махбариад нь тангад, монгол бичиг мэддэг түүхийн сэдэвтэй судар, ном их уншдаг тэр үеийн нэлээд боловсролтой төрийн ажилтан байсан байна.
Сум байгуулагдсан эхэн үеийн хүн ам, мал тооллогын баримтаас үзэхэд 1933 онд баг 4, өрх 329, хүн ам 1200, таван хошуу малын толгойн дүнгээр 43 мянга 1941 онд өрх 344 хүн ам 1231 мал бүгд  66,9 мянган толгой байжээ.
Тус сумын даргаар 1931 онд Махбариадаас одоогийн Засаг дарга А.Баянжав хүртэл 26 хүн ажиллажээ.
Нутгийн өөрөө удирдах ёсны байгууллага сумын Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал .1989 оноос тухайн үед эрх барьж байсан МАХН-ын дарга нь тэргүүлэгдийн дарга байхаар шийдвэр гарч В.Лундаа орон тооны бус даргаар, Г.Ундрах орон тооны зааварлагчаар ажиллаж эхэлсэн. 1990-1992 онд Л.Дашдондог, 1992-1996 онд Х.Сүрэнжав нар орон тооны бус даргаар, 1996 оноос ИТХ-ын тэргүүлэгчдийн дарга орон тооны болж Л.Дашдондог 2000 оноос 2004 он хүртэл М.Жадамбаа  ажиллаж байжээ. Одоо Н.Шагдарсүрэн ажиллаж байна.
Тус сум нь 1974 онд 125998 толгой мал тоолуулж 100000 талын баяр хийж 5 хошуу малын баримал бүхий хүндэтгэлийн баганааар шагнуулж байсан бол түүхэндээ хамгийн олон малыг 1998 онд 202574 толгой мал тоолуулж байсан байна. Харин 2002 онд байгалийн гэнэтийн аюулд өртөн мал сүргийн тоо толгой 36000 болтол буурсан юм.
Баянцагаан сумаас Дамдины Жанар Хөдөлмөрийн баатар, Ёндонгийн Сүрэндулам Гавьяат нэгдэлчин, Жанцангийн Ишгэнхүү барилгачин Хөдөлмөрийн баатар, Гомбын Манхан хоньчин Хөдөлмөрийн баатар, Жигмэдийн Халтмаа Монгол улсын үндэсний бөхийн хүндэт засуул Халтмаагийн Баттулга Монгол улсын гавьяат тамирчин, Өвгөний  Жүгдэр анагаах ухааны дэд доктор, дэд профессор нар төрөн гарчээ.
Ажлын амжилтаараа Улсын аврага цолыг хоньчин Д.Жанар,  Ё.Сүрэндулам, Г.Манхан, Л.Төмөрсүх, Б.Лхагва,  Д.Халзан, С.Дорж,  Ц.Цэен-Ойдов,           тэмээчин Ж.Молом, ямаачин Ш.Отгоншар /хошой/, Л.Ганбаатар,  Ж.Хасаг,Ж.Дамдинсүрэн, зоотехникч  Г.Саарал нар хүртэжээ.
1960 оноос нутгийн хонийг ноосны чиглэлээр сайжруулан үржүүлэх аймгийн бодлогыг хэрэгжүүлж Хивсний үйлдвэрийн чухал түүхийн эд болох уртлаг үстэй Байдраг үйлдрийн хонины аж ахуйг эрхлэн 3-р багийн нутагт төвлөрүүлэн, хэсэг фермийн даргаар Б.Дагвадорж, Лүхдэгсүрэн нарын дээд боловсролтой зоотехникч нар удирдан зохион байгуулж байсан. Энэ үед ХБА-аар дамжуулан 50 гаруй тн ноосыг хивсний үйлдвэрт нийлүүлж байлаа.
Нутгийн хонин сүрэгт амьдрах чадвараар бусдаасаа илүү, төлөрхөг, биеэр нилээд товир, зунгаг ихтэй ноостой хонь байгааг Хөдөлмөрийн баатар хоньчин Д.Жанар олж мэдэн, өөрийн хотонд байгааг зүсэлж бүртгэж, шинэжлэх ухааны үндэслэлтэй хандахыг, удирдлага болон мал үржлийнхээ албанд хандсанаар Баянцагаан нутагт дээр үеэс нэг нуруу, нэг хавирга илүү хонь байсныг илрүүлэн тогтоосон юм. Эдгээр хонийг тусгай суурилж, гарвалын түүхийг хөтөлж биологийн болон ашиг шимийг тодорхойлж, “Баянцагааны илүү нугаламт хонь” гэсэн хэвшлийг батлуулжээ. Энэ ажлыг тус суманд ерөнхий зоотехникчээр олон жил идэвх санаачлага, үр бүтээлтэй ажилласан Бууцагаан сумын харъяат Г.Саарал удирдан зохион байгуулсан юм. Г.Саарал 1991 онд Монгол улсын аварга, мал аж ахуйн мэргэжилтэн болсон байна.
Баянцагаан сум нь Улаанбаатар хотоос 960   км аймгаас 247 км-т оршдог, хүн амын тоогоор аймагтаа 3-р байранд ордог Баянхонгор аймгийн тал хээрийн бүсийн төв юм.
Бүсийн төв байх онцлого нь сум дундын эмнэлэг, 11 жилийн дунд сургууль, холбооны өргөтгөсөн зангилаа байрладаг өргөн уудам нутаг дэвсгэртэй сум юм. 11 жилийн сургуульд  тойргийн сумууд болон Говь-Алтай аймгийн Бигэр, Чанадмань сумаас хүүхдүүд ирж суралцдаг. Нийт 943 сурагчтай.
2002 оноос Хүний их эмчийн салбарыг сум  дундын эмнэлэг болгон өргөтгөв.
Баянбөндөр, Цэцэн-Ээж, Их буянт, Улаан булаг Далайбанди зэрэг 10 гаруй аж ахуйн нэгж талх нарийн боов, худалдаа үйлчилгээ, дархан мужаан, мал эмнэлгийн үйлчилгээг сумын иргэдэд хүргэж  байна. Ангилал:Баянхонгор аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
1 сарын 17
1 сарын 17 нь Григорийн тооллын жилийн 17 дахь өдөр. Энэ өдрөөс хойш он дуусахад 348 хоног үлдэнэ. Хэрэв өндөр жил таарвал 349 хоног үлдэх юм. Энэ өдөр Христийн шашны олон баяр тохиодгоос хамгийн алдартай нь Аугаа Антонигийн дүйчин өдөр. Харин Испанийн Минорка арал Үндэсний өдөр болгон тэмдэглэдэг.
Тэмдэглэлт баярууд
0117 #17
Павлодар
Павлодар (хасагаар Павлодар; Павлодар'') — Казахстан улсын Павлодар мужийн төв, 33 түмэн хүнтэй хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Павлодар мужийн суурин
Шарль Луй Альфонс Лаверан
Шарль Луй Альфонс Лаверан (Charles Louis Alphonse Laveran, 1845 оны 6 сарын 18 – 1922 оны 5 сарын 18) нь Францын эмч, патологич байв.
Түүний эцэг нь явган цэргийн эмч байсан бөгөөд Лаверан аавынхаа мэргэжлийг өвлөн авчээ. Парист дунд сургуулиа төгсөөд Страсбургийн Анагаах Ухааны Их Сургуульд эмчийн мэргэжил эзэмшиж, 1867 онд төгсчээ. Удалгүй Франц-Пруссийн дайн эхлэхэд тэр цэргийн эмч болж, 1896 он хүртэл ажиллажээ.
Тэрээр 1880 онд Алжирын Константин хот дахь цэргийн эмнэлэгт ажиллаж байхдаа хумхаа өвчнөөр нас барсан өвчтөний цусны дээжнээс паразит амьтан илрүүлж, хумхаа өвчнийг үүсгэгч нь бүдүүлэг биетэн болохыг нээсэн байна. Тэр үед хумхаа өвчин нь намаг балчиг бүхий нутгийн бохир агаараас үүсдэг гэж үздэг байв. Ийнхүү бүдүүлэг биетэн нь халдварт өвчин үүсгэдэг болохыг хүн төрөлхтөн мэдэж авсан билээ. Тэр хожим трипаносомууд, ялангуяа цеце ялаагаар дамжин халдварладаг унтаахай өвчин үүсгэгчийг судалсан байна. Түүний нээлтүүдийг үнэлж 1907 онд Анагаах ухаан, биологийн салбар дахь Нобелийн шагналыг хүртээсэн юм. Лаверан шагналынхаа мөнгөөр халуун орны өвчнүүдийн судалгааны хүрээлэн байгуулсан аж.
Лавераныг нас барахад Парист оршуулжээ.
Цахим холбоос
Ангилал:Францын эмч Ангилал:19-р зууны эмч Ангилал:20-р зууны эмч Ангилал:Физиологи эсвэл анагаах ухааны Нобелийн шагналтан Ангилал:Парисын их сургуулийн багш Ангилал:Зэвсэгт хүчний эмч Ангилал:Ханы Нийгэмлэгийн гадаадын гишүүн Ангилал:Хумхаа Ангилал:Францчууд Ангилал:1845 онд төрсөн Ангилал:1922 онд өнгөрсөн
Чойн Дугаржав
Чойн Дугаржав 1939 онд Халхын голын байлдаан, 1945 оны чөлөөлөх дайнд морьт хороо командлан оролцож, Халхын голд 20 гаруй удаагийн тулалдаанд хороогоо чадамгай удирдаж, байлдааны үүргийг гарамгай биелүүлж “Эх оронч Дугаржав” алдрыг олон түмнээс хүлээсэн байна. 1942-1943 онд баруун өмнөд хил хязгаар Байтаг богдын орчмоор улсын хил нэвтрэн орж ирсэн дайсныг хөөж гаргахад хороо командлан байлдаж үүргээ биелүүлжээ. 1969 оны наймдугаар сарын 18-нд Монгол Улсын баатар цолоор шагнасан.
Намтар
1931-1951 онд Монголын ардын армид байлдагч, тасаг, салааны дарга, суман, хорооны дарга, дивизийн жагсаал ангийн дарга, 1951-1972 онд Сүхбаатар аймгийн Онгон суманд ахлах ухуулагч, намын хэсгийн зохион байгуулагч, нэгдлийн бригад, сумын худалдаа бэлтгэлийн ангийн дарга, сургуулийн дотуур байрны хүмүүжүүлэгч зэрэг ажлыг хийгээд насны тэтгэвэрт гарчээ. 1939 онд Халхын голын байлдаан, 1945 оны чөлөөлөх дайнд морьт хороо командлан оролцожээ. 1942-1943 онд баруун өмнөд хил хязгаар Байтаг богдын орчмоор улсын хил нэвтрэн орж ирсэн дайсныг хөөж гаргахад хороо командлан байлдаж үүргээ сайн биелүүлжээ. МАХН-ын XVI их хуралд төлөөлөгчөөр оролцжээ.
Гавьяа Шагнал
Сүхбаатарын одон, Цэргийн гавьяаны улаан тугийн одонгоор хоёр удаа, “Алтан гадас” одон, медалиуд, ЗХУ-ын /хуучин нэрээр/ Октябрийн хувьсгалын одон, Улаан таван хошуу одонгоор шагнагджээ.
Даниэль Дидави
Даниэль Дидави (Daniel Didavi; 1990 оны хоёрдугаар сарын 21-нд Нюртинген хотод төрсөн) — Бенин гаралтай Германы хөлбөмбөгчин бөгөөд «Штутгарт» багт хагас хамгаалагчаар тоглодог.
Гадны холбоос
Ангилал:1990 онд төрсөн Ангилал:Германы хөлбөмбөгчин Ангилал:Хөлбөмбөгийн хагас хамгаалагч Ангилал:Штутгарт багийн тоглогч Ангилал:Нюрнберг багийн тоглогч Ангилал:Германчууд
Америк фламинго
Америк фламинго (Phoenicopterus ruber), бас Карибын фламинго гэгддэг энэ шувуу нь томхон биетэй нэг зүйл фламинго бөгөөд Ягаан нал, Чили фламинготой хамгийн ойр төстэй юм.
Америк фламинго нь Галапагосын арлууд, Колумб, Венесуэл, Мексик, Карибын тэнгисийн арлуудаар тархан нутагладаг.
Энэхүү шувуу нь гүехэн нуур цөөрөм, давст нуур, шаварлаг газраар амьдрах ба 5-8 сарын хооронд өндөглөдөг. Голдуу нэг цагаан өндөг гаргах ба 28-32 хоног дарж дэгдээхэй гарна. Эх, эцэг нь ээлжлэн идэш тэжээл зөөн хоолодог бөгөөд 6 нас хүрж нас бие гүйцдэг аж. Тэд 40 гаруй насалдаг. Америк фламинго нь 120-140 см өндөр, эрэгчин нь 2.8 кг, эмэгчин нь 2.2 кг жинтэй.
Цахим холбоос
Ангилал:Налынхан
9 сарын 5
9 сарын 5 нь Григорийн тооллын жилийн 248 дахь (өндөр жил бол 249 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 117 өдөр үлдэж байна.
Үйл явдлууд
1534- Францын шинжлэн судлаач Жака Картье канад руу явуулсан далайн аялал дууссан. 2000- Протон Пуужин зєєгчийг амжилттай хєєргєсєн. 1905- Портсмушейн найрамдлаар Орос Японы дайн тєгссєн.(Орос Японд Порт-Артур ба Ємнєд Солонгосыг Японы нєлєєнд байхыг зєвшєєрсєн)
Энэ өдөр нас барагсад
0905 #05
Бөмбөгөр сум
Бөмбөгөр  гэж Баянхонгор аймгийн сум бий. Бөмбөгөр сум 1924 онд байгуулагдсан. Баянхонгор аймгийн баруун хэсэгт 100 км-ийн зайд оршдог. Монгол орны хамгийн анхны хуурай газрын дурсгалыг хадгалж үлдсэн сонин содон эх нутаг бол Бөмбөгөр нутгаа6 2500 сая жилийн настай боржин чулуу, бараг 2 тэрбум настай гантиг чулуу тус сумын Жугамын ам гэдэг газраас олджээ.
Ангилал:Баянхонгор аймгийн сум Ангилал:Монголын сум
Бозон
Бозон гэдэг нь эгэл бөөмийн физикийн ухагдахуун бөгөөд спин нь бүхэл буюу 0, 1, 2 гэх мэт утгатай бөөмийг хэлнэ. Бозон нь Бозе-Эйнштейны түгэлтээр түгэх төлөвтэй ба анхлан товъёологч Энэтхэгийн эрдэмтэн Шатьендранат Бозегийн нэрээр ийн нэрлэжээ.
Эшлэл
Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-86449-7.
Ангилал:Эгэл бөөмийн физик Ангилал:Квант механик
Хорлоогийн Дамба
Хорлоогийн Дамба цэргийн алба хааж хязгаарын цэргийн Баяннуурын заставт байхдаа 1943 оны 7 дугаар сарын 30-нд Шар говийн давааны амаар хил нэвтэрч ирсэн хасгийн 100 гаруй зэвсэгт дээрэмчидтэй гурвуулхнаа эрэлхэг баатарлаг тулалдаж амь үрэгджээ. 1961 оны 10 дугаар сарын 17-нд Монгол Улсын баатар цолоор нэхэн шагнасан.
Гэгээн дурсгал
Ангилал:1919 онд төрсөн Ангилал:1943 онд өнгөрсөн Ангилал:Монголын цэргийн зүтгэлтэн Ангилал:БНМАУ-ын баатар Ангилал:Монголчууд
Задрал (компьютерын ухаан)
Компьютерын ухаанд задрал буюу факторлол гэж комплекс асуудал эсвэл системийг төсөөлөн дүрслэх, ойлгох, програмчлах, арчлахад хялбар болгох зорилгоор олон хэсэг болгон хуваахыг хэлдэг. Ангилал:Програм хангамжийн зохиомж
Айяшири гүнж
Айяшири гүнж (хятадаар:爱牙失里) бол Юань улсын гүнж бөгөөд Төмөр Өлзийт хааны охин юм. Түүнийг Онгуд аймгийн Кургуз хүргэнтэй гэрлүүлжээ. Хожим нь Кургуз хүргэн Жао ван цол хүртэхэд Айяшири гүнжид Жао гуо гүнж цол, нөгөө эхнэр Худадамиши гүнжид Жао гуо их гүнж цол тус тус соёрхожээ.
Холбоотой өгүүлэл
Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:14-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Монголын гүнж
Илихайяа
Илихайяа гүнж бол (хятадаар:益里海雅; пиньинь:Yì lǐ hǎi yǎ)，Юань улсын Төмөр Өлзийт хааны охин. Ихирэсийн Буту хүргэний жич хүү Аши хүргэнтэй (1263-?) гэрлүүлжээ. Аши хүргэний эцэг нь Хулин хүргэн, өвөг нь Жахурчин хүргэн , элэнц өвөг нь Суорха хүргэн, хуланц өвөг нь Буту хүргэн юм. Аши хүргэн болбоос 15 наснаас эхлэн Хайду ханы бослогыг дарах үйлд жинь ван Гамала, Хайсан ван, Баян жанжин нарын удирдлагаар цэрэг удирдан оролцож олон удаа гавъяа байгуулж байсан. Иймээс Төмөр Өлзийт хааны зарлигаар Илихайяа гүнжтэй гэрлүүлсэн. Илихайяа гүнжийг 2 охин, 1 хөвгүүн төрүүлсэн хэмээн Юань улсын сударт тэмдэглэхдээ, том охин нь Гэгээн хааны  их хатан Сугабал хатан, бага охин нь Есөнтөмөр хааны Ринчинбал бага хатан, хөвгүүн Балашир нь эцгийн цолыг үе залгамжлан Чан ван болсон. Хүлэг хааны үед Аши хүргэнд Чан ван цол соёрхож алтан тамга өгсөн юм. Хожим нь Аши хүргэний төрлийн хүн Тэгш ноён, Гэгээн хааныг хороож, Есөнтөмөр жинь ванг хааны сууринд залсан түүхтэй.
Холбоотой өгүүлэл
Ангилал:13-р зуунд төрсөн Ангилал:14-р зуунд өнгөрсөн Ангилал:Боржигин Ангилал:Монголын гүнж
9 сарын 6
9 сарын 6 нь Григорийн тооллын жилийн 249 дахь (өндөр жил бол 250 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 116 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр нас барагсад
0906 #06
Зэрлэг амьтан судлах хамгаалах төв
Зэрлэг амьтан судлах, хамгаалах төв нь Монгол улсын болон бүс нутгийн амьтан ургамлын төрөл зүйл, тэдний амьдрах орчин, нөөц баялгийг судалж танин мэдэх, зохистой ашиглах, хамгаалах хамгийн үр өгөөжтэй боловсронгуй арга замыг эрэлхийлэх, байгаль орчны сургалт, танин мэдэхүйн сурталчилгааны олон талт үйл ажиллагааг явуулах зорилгоор 2004 оны 12 сарын 22-ны өдөр нийгэмд үйлчилдэг төрийн бус байгууллага хэлбэрээр байгуулагдаж Хууль зүйн яамны зөвшөөрөлтэйгээр үйл ажиллагаагаа эхэлсэн.
Үйл ажиллагааны хүрээ
Энэ төв нь зэрлэг амьтантай холбоотой олон төрлийн судалгааны ажлууд хийдэг. Үүнд асуудал орно. Мөн байгаль орчны суурь болон нарийвчилсан үнэлгээний ажлуудыг захиалгаар дангаараа болон түнш байгууллагуудын хамт хийж гүйцэтгэдэг.
Тус төв нь анх байгуулагдсан цагаасаа хойш Монголд болон дэлхийн хэмжээнд ховордсон ховор зүйл амьтдыг судлах, хамгаалах төсөл дээр гадаад дотоодын байгууллагуудтай тогтмол тогтвортой хамтран ажиллаж ирлээ. Үүний үр дүнд дотоод гадаадын мэргэжил нэгт байгууллагуудад нэгэнт танигдаад байгаа бөгөөд хамтран ажиллах санал, гэрээг тогтмол хүлээн авах болсон юм.
ЗАСХТ-ийн онцлог нь Монгол орны жигүүртэн амьтны судалгаа хамгааллын ажлыг дагнан хийх болсноор богино хугацаанд салбартаа тэргүүний байгууллага болж чадсан бөгөөд тус төвтэй эн зэрэгцэх шувуу судлалын байгууллага Монголд байхгүй гэхэд болно. Үүнийг тус төвийн хэрэгжүүлдэг Монгол орны төрөл бүрийн шувуудын зүйлтэй холбоотой төслийн тоо, ажиллаж буй судлаачдын тоо, чанар, материаллаг бааз, нэг төслийн хэрэгжих дундаж хугацаа, олон улсын нэр хүндтэй сэтгүүлд хэвлэгдсэн бүтээлийн тоо, судалгаа шинжилгээний ажлын чанарын түвшин зэрэг олон үзүүлэлт нь Монголд байдаг ижил төстэй байгууллагуудаас аль хэдийн илүү гарсан болно. Мөн тус төвөөс Монгол орны шувуу судлалын мэргэжлийн сэтгүүлийг тогтмол эрхлэн гаргаж байна.
Цахим холбоос
Ангилал:Байгаль хамгаалах байгууллага Ангилал:Улаанбаатарын байгууллага
Японы эзэн хаан
thumb|right|200px|Одоогийн эзэн хаан [[Нарүхито]] Япон улсын эзэн хаан (天皇, тэнно, хуучнаар Микадо гэгддэг байсан, япон ханзнаас орчуулбал "Тэнгэрийн эзэн" гэсэн утгатай) нь Японы ард түмний эв нэгдлийн бэлгэ тэмдэг, Эзэн хааны гэр бүлийн тэргүүн нь юм. Эзэн хааны сэнтий эрэгтэй удмаа дагадаг байна.
Түүх
Домог зүйн үүднээс авч үзвэл Японы анхны эзэн хаан болох Жиммү нь Аматэрасү хэмээх нарны бурхны удам бөгөөд МЭӨ 660 онд хаан сэнтийд заларсан гэж үздэг байна. Түүхийн үүднээс энэ домгийг боломжтой гэж үздэггүй ч, өнөөгийн Японы Эзэн Хааны гэр бүл нь 1500 жилийн турш хаан сэнтийд байсан нэг хааны удам угсааных гэдгийг нийтээрээ хүлээн зөвшөөрдөг байна.
Түүхийн ихэнх мөчлөгт Японы эзэн хааны эрх мэдэл хүч нь хэмжээт, мөн цэвэр бэлгэ тэмдгийн чанартай байсан боловч Фүживара, Хоожо, Минамото, Ашикага, Токүгава гэх мэт бүхий л захирагч, шогүнүүд эзэн хаанаа хүндэлж дээдэлдэг байсан байна.
1868 оны Мэйжийн шинэчлэлээр Токүгавагийн шогүнүүдын эрх мэдлийг авч хаяснаар Эзэн Хаан Мэйжи төрийн өндөрлөг, эрх мэдлийг гартаа авсан ба Мэйжийн үндсэн хуулиар абсолют, хэмжээгүй эрхт хаан болсон юм. Гэвч үнэн хэрэгтээ жинхэнэ хүчийг улс төрийн олигархууд, сүүлд генералууд болон адмиралууд гартаа авсан билээ.
Цахим холбоос
эзэн хаан эзэн хаан Ангилал:Шашны цол
Интегрин
Интегрин нь эсээс эсийн гадна матриц (ЭГМ) наалдацыг хөнгөвчилдөг трансмембран рецепторууд юм. Лиганд бэхлэгдсэний дараа интеграцууд нь эсийн циклийг зохицуулах, эсийн эсийн цитоскелетийн зохион байгуулалт, эсийн мембран руу шинэ рецепторуудыг шилжүүлэх зэрэг эсийн дохиоллыг дамжуулж буй дохионы дамжуулалтын замыг идэвхжүүлдэг. Интегрин байгаа эсэх нь эсийн гадаргуу дээрх үйл явдлуудад хурдан, уян хатан хариу үйлдэл үзүүлэх боломжийг олгодог (жишээ нь дохионы ялтасууд нь коагуляцийн хүчин зүйлүүдтэй харилцан үйлчлэлийг эхлүүлэх боломжийг олгодог).
Хэд хэдэн төрлийн интегринүүд байдаг бөгөөд нэг эс нь түүний гадаргуу дээр олон янзын хэлбэртэй байж болно. Интегрин нь бүх амьтанд байдаг, интегринтэй рецептор нь ургамлын эсэд байдаг.
Интегрин нь кадерин, иммуноглобулин хэт авианы эсийн наалдацын молекул, селинсин, синдикан зэрэг бусад рецепторуудтай зэрэгцэн эсийн эс, эсийн матрицын харилцан үйлчлэлийг гүйцэтгэдэг. Интеграцид зориулсан лигандууд нь фибронектин, витронектин, коллаген, ламининыг агуулдаг.
Бүтэц
Интегринүүд нь гетеродидеруудыг үүрэгжүүлдэг бөгөөд эдгээр нь α (альфа) ба β (бета) гэсэн хоёр дэд хэсэгтэй гэсэн үг юм. Хөхтөн амьтдын интеграци нь арван найман α ба найман β дэд хэсэгтэй, Дрософила таван α ба хоёр дэд хэсэгтэй, Каненхабдит нематодод хоёр α дэд ба нэг β дэд хэсэг байдаг. Α ба β дэд хэсгүүд тус бүр нь сийвэнгийн мембранд нэвтэрч, хэд хэдэн цитоплазмын домэйнтэй байдаг.
Зарим дэд хэсгүүдийн хувилбарууд нь ДНХ-ийн дифференциалаар үүсэх ба жишээлбэл бета-1 дэд хэсгийн 4 хувилбар байдаг. Α ба β дэд хэсгүүдийн янз бүрийн хослолуудаар ойролцоогоор 24 өвөрмөц интеграл үүсдэг.
Интегрин дэд хэсгүүд нь эсийн мембраныг хамардаг бөгөөд 40-70 амин хүчлийн богино цитоплазмын домайтай байдаг. Үл хамаарах зүйл нь цитоплазмын домайн бүхий 1,088 амин хүчлээр оршдог бета-4 дэд хэсэг бөгөөд мембран уургийн хамгийн том нь юм. Эсийн мембраны гадна талд α ба β гинжүүд 23 нм урттай ойролцоо байрладаг. Гинж тус бүрийн эцсийн 5 нм N-termini нь ЭГМ-ийн холбосон бүсийг бүрдүүлдэг.
Интегрин дэд хэсгүүдийн молекулын масс 90 кДа-аас 160 кДа хооронд хэлбэлзэж болно. Бета дэд хэсгүүд нь цистеинээр баялаг дөрвөн давталтын дараалалтай байдаг. Α ба β дэд хэсгүүд хоёулаа хэд хэдэн хуваагдмал катионуудыг холбодог. Α дэд хэсэгт хуваагдах катионуудын үүрэг тодорхойгүй боловч уургийн атираа тогтворжиж магадгүй юм. Дэд хэсгийн катионууд нь илүү сонирхолтой байдаг нь дор хаяж зарим холбодог индикаторуудыг хооронд нь зохицуулахад шууд оролцдог. Интегринүүдийг олон янзаар ангилж болно. Жишээлбэл, зарим α гинжүүд нь N-терминал руу чиглэсэн нэмэлт бүтцийн элемент (эсвэл "домайн"), альфа-А домэйныг агуулдаг (энэ нь уургийн фон Виллебрандын хүчин зүйлээс олдсон А-домэйнтэй төстэй бүтэцтэй тул үүнийг нэрлэдэг ба үүнийг мөн α-I домэйн гэж нэрлэдэг). Энэ домэйнийг нэгтгэсэн интегринүүд нь коллагенуудтай (жишээлбэл α1 β1, α2 β1 интегринүүд) эсвэл эсийн эсийн наалдацын молекулууд (β2 бүлгийн интегринүүд) болж холбогддог. Энэ α-I домэйн нь ийм интегриний лигандуудыг холбодог юм. Оруулсан домэйныг өөртөө агуулаагүй интегринүүд нь өөрсдийн багтах сайтдаа A-домэйнтэй байдаг боловч энэ A-домэйн нь un дэд хэсэгт байрладаг.
Энэ хоёр тохиолдолд A-домэйн нь гурван хуваагдмал катионыг хооронд нь холбодог. Нэг нь хуваагдмал катионуудын физиологийн концентрацид байнга ордог бөгөөд кальций эсвэл магнийн ионыг агуулдаг бөгөөд цусан дахь үндсэн хуваагдмал катионууд 1.4 мМ (кальци) ба 0.8 мм (магни) агууламжтай байдаг. Лигандууд хоорондоо наалдахад нөгөө хоёр сайтыг катионууд эзэлдэг. Энэ нь дор хаяж харилцан үйлчлэлцдэг газруудад хүчиллэг амин хүчил агуулсан лигандууд юм. Олон тооны ЭГМ уургийн интегрин-харилцан үйлчлэлийн талбайн хүчиллэг амин хүчлийн шинж чанарууд, жишээлбэл Аргини-Глицин-Аспратик хүчил (нэг үсэгтэй амин хүчлийн кодын "RGD") амин хүчлүүдийн дарааллын нэг хэсэг юм. Олон жилийн туршид интегриний өндөр нарийвчлалтай бүтцийг олж тогтоох гэж хичээсэн ч нэлээд төвөгтэй болсон тул мембраны уураг цэвэршүүлэх сонгосон бөгөөд интегрин нь том, нарийн төвөгтэй бөгөөд олон ("өндөр гликозилж") холбогдсон байдаг. Электрон микроскопийн тусламжтайгаар олж авсан GPIIbIIIa бүрэн бүтэн интегрины угаалгын хандыг бага нягтралтай зургуудыг, мөн хэт ягаан туяаны болон гэрлийн тараагуур ашиглан интегринүүдийн уусмал шинж чанарыг судлах шууд бус техникийн өгөгдлийг бага нягтралтай, өндөр нягтралтай кристаллограф эсвэл НМР өгөгдлийг нэг буюу дан интегрин гинжин хосолсон домайнууд, үлдсэн гинжийг байрлуулсан молекул загварууд. Нэг интегрин, αvβ3-ийн бүрэн гаднах гаднах бүсэд олж авсан рентген болор бүтэц нь молекулыг урвуу дараалсан V хэлбэрт оруулснаар эсийн мембрантай ойрхон байрлах лигандуудыг холбодог хэсгийг харуулж байна. Магадгүй илүү чухал зүйл бол болор бүтцийг РГД-дараалал бүхий эмийн силенгитид агуулсан жижиг лиганд холбосон ижил нэгтгэлд зориулагдсан болно. Дээр дурдсанчлан, эцэст нь хуваагдмал катионууд (А-домайнууд) РГД-лиганд интегринүүдийг нэгтгэхэд нэн чухал. Ийм дарааллын интегринтэй харилцан үйлчлэл нь ЭГМ эсийн төлөв байдалд нөлөөлдөг үндсэн шилжүүлэгч гэж үздэг.
Бүтэц нь олон асуулт, ялангуяа шөрмөсний холболт ба дохионы дамжуулалт зэрэг олон асуултыг тавьдаг. Лиганд холбох газар нь эсийн мембранаас молекул үүсдэг бүсийн интегриний С-терминал руу чиглэнэ. Хэрэв энэ нь мембранаас орогональ ч ирвэл лиганд холбох газар нь саад болж магадгүй юм, ялангуяа интегрин лигандууд нь ихэвчлэн масстай, ЭГМ-ийн хоорондоо сайн уялдаа холбоотой байдаг. Үнэндээ мембраны уургууд нь мембраны хавтгайд наалддаг өнцгийн талаар бага мэддэг; энэ нь бэлэн байгаа технологиор шийдвэрлэхэд бэрхшээлтэй асуудал юм. Анхдагч таамаглал бол тэд жижигхэн шилбэ шиг гарч ирдэг боловч энэ чихэрлэг таамаглалын нотолгоо нь байхгүй байсан нь мэдэгдэхүйц юм. Интегрин бүтэц нь энэ асуудалд анхаарлаа хандуулсан бөгөөд энэ нь мембраны уургууд хэрхэн ажилладаг талаар ерөнхий үр дагавартай байж болно. Интеграци дамнасан трансмембран спиральууд нь доор харагдаж байна ("Идэвхжүүлэх" хэсгийг үзнэ үү) бөгөөд энэ нь эсийн гаднах гинж нь мембраны гадаргуугийн хувьд өнцөгт биш байж болно..
Кристентидтэй холбосны дараа болор бүтэц нь бага зэрэг өөрчлөгдсөн боловч одоогийн таамаглал нь интегрин функц нь лиганд холбох хэсгийг илүү хүртээмжтэй байрлалд шилжүүлж, эсийн гадаргуугаас хол байрлуулах бөгөөд хэлбэрийн өөрчлөлт нь эсийн доторхи дохиоллыг өдөөдөг гэсэн таамаглал одоо байгаа юм. Энэхүү үзэл бодлыг дэмждэг эсийн биологийн болон биохимийн зохиолын өргөн хүрээний биетэй. Магадгүй хамгийн үнэмшилтэй нотолгоо нь зөвхөн интеграцийг хүлээн зөвшөөрдөг эсрэгбиемийг лиганд нь холбосон эсвэл идэвхжсэн тохиолдолд ашиглах явдал юм. Эсрэгбиеийн заавал хийх зорилгоо биелүүлдэг "ул мөр" нь ойролцоогоор 3 нм диаметртэй тойрог тул энэ техникийн нарийвчлал бага байна. Гэсэн хэдий ч эдгээр LIBS (Ligand-Induced-Binding-Sites) гэж нэрлэгддэг эдгээр эсрэгбиемүүд нь интегрин хэлбэрт эрс өөрчлөлт гардаг болохыг тодорхой харуулж байна. Гэсэн хэдий ч эсрэгбиеийн тусламжтайгаар илэрсэн өөрчлөлтүүд бүтэц дээр хэрхэн харагддаг нь одоогоор тодорхойгүй байна.
Идэвхжүүлэлт
Эсийн мембран руу ялгарах үед шинээр синтезжсэн интегрин бүдэгрүүлэгчийг дээр дурьдсан бүтцийн судалгаануудаас илэрсэн ижил "нугалсан" бүтцэд олно. Нэгэн бодлын сургууль нь энэхүү нугалсан хэлбэр нь тэдний лигандтай харьцахаас сэргийлдэг гэж үздэг боловч нугаларсан хэлбэрүүд нь ЭГМ лиганд холбогдсон интегриний өндөр нарийвчлалтай ЭМ бүтцэд давамгайлж болно. Тиймээс ядаж биохимийн туршилтаар интегрин хэмжигч нь тэдгээрийг өдөөх, ЭГМ-тэй холбох боломжийг олгохын тулд "тэсвэртэй" биш байх ёстой. Эсэнд анхдагч уургийн талин-ийн тусламжтайгаар интегрин димерийн β сүүлтэй холбогддог ба түүний бүтцийг өөрчилдөг. Α ба β интегрин гинж нь I ангиллын трансмембран уураг юм: тэд плазмын мембраныг дан трансмембран альфа-хеликс хэлбэрээр дамжуулдаг. Харамсалтай нь, мушгиа нь хэтэрхий урт бөгөөд сүүлийн үеийн судалгаагаар gpIIbIIIa-ийг нэгтгэхийн тулд тэдгээрийг бие биендээ болон мембраны хавтгайд хүндэтгэдэг. Талиныг байлгах загвар систем дэх β3 гинжин трансмембраны спираль налуугийн өнцгийг өөрчилдөг бөгөөд энэ нь гаднах дохиоллын процессын үе шатыг тусгаж болно. Түүгээр ч барахгүй уургийн уургууд бүдгэрч чаддаг тул интегрин бүдүүн хэсгүүдийг бөөгнөрүүлэхэд нөлөөлдөг нь фокусын наалдац үүсэхэд хүргэдэг. Саяхан Киндлин-1 ба Киндлин-2 уургууд нь интегринтэй харилцан үйлчлэлцэж, түүнийг идэвхжүүлдэг болохыг тогтоожээ.
Функц
Интегрин нь үндсэн хоёр үүрэгтэй, эсийг ЭГМ-д бэхлэх ба ЭГМ ээс эсүүдэд дохио дамжуулдаг. Эдгээр нь экстраваци, эсийн эсийн наалдац, эсийн шилжилт зэрэг аденовирус, echovirus, hantavirus, шүлхий өвчний вирус зэрэг зарим вирусын хүлээн авагч зэрэг бусад биологийн олон янзын ажилд оролцдог.
Интегриний чухал үүрэг нь хөгжиж буй цусны өтгөрөгч дотор фибрин хавсаргах үүрэгтэй цусны ялтас (тромбоцит) гадаргуу дээр интегрин болох GpIIb / IIIa молекул дээр харагдаж байна. Энэ молекул нь шархны талбайн ил задгай коллаген бүхий тромбоцитууд хоорондоо нэгдэх замаар фибрин / фибриногенийн хоорондох холболтыг эрс нэмэгдүүлдэг. Тромбоцитуудыг коллагентай холбосноор GPIIb / IIIa хэлбэр өөрчлөгдөж фибрин болон бусад цусны бүрэлдэхүүн хэсгүүдэд даавууны матриц үүсэх, цус алдалтыг зогсоох боломжийг олгодог.
ЭГМ-д эсийн
Интегрин нь эсийн гаднах ЭГМ-ийг эсийн доторх цитоскелет (ялангуяа микрофиламент) -тай холбодог. Интегрины аль лиганд холбож болохыг интегрины аль α ба β дэд хэсгүүдээс тодорхойлдог. Интегриний лигандуудын дунд фибронектин, vitronectin, коллаген, ламинин байдаг. Эс ба ЭГМ-ийн хоорондох холболт нь эсийг татах хүчийг ЭГМ-ээс салгахгүйгээр тэсвэрлэхэд тусалдаг. Эсийн ийм төрлийн холболтыг бий болгох чадвар нь ontogeny-д чухал ач холбогдолтой юм.
ЭГМ-д эсийн хавсралт нь олон эсийн организмыг бий болгох үндсэн шаардлага юм. Интегрин нь зүгээр л дэгээ биш, эсийн эргэн тойрон дахь мөн чанарын талаархи чухал дохиог өгдөг. VEGF, EGF болон бусад олон төрлийн уусдаг өсөлтийн хүчин зүйлсийн хүлээн авагчдаас үүсэх дохиололуудтай хамт тэд биологийн ямар арга хэмжээ авах, хавсаргах, хөдөлгөөн хийх, үхэх эсвэл ялгах гэх мэт эсийн шийдвэрийг гаргадаг. Ийнхүү интеграци нь олон эсийн биологийн процессын цөмд оршдог. Эсийн хавсралт нь интегрин болон цитоплазмын уураг болох talin, vinculin, paxillin, alfa-actinin-ээс бүрддэг эсийн наалдацын цогцолбор үүсэх замаар явагддаг. Эдгээр нь F1 (фокусын наалдац киназ) ба Src киназын гэр бүлийн гишүүд p130CAS зэрэг фосфоратын субстратуудад зохицуулж улмаар CRK гэх мэт дохио хувиргагчдыг ажиллуулдаг. Эдгээр наалдацын цогцолборууд нь актин цитосклеронтой холбогддог. Интеграцууд нь сийвэнгийн мембраны хоёр сүлжээг холбодог: ЭГМ ба эсийн доторхи актин судалтай систем. Интегрин α6β4 нь үл хамаарах зүйл юм: энэ нь эпителийн эсүүд дэх кератины завсрын судалтай системд холбогддог.
Фокусын наалдац нь том молекулын цогцолбор бөгөөд эдгээр нь интеграцын харилцан үйлчлэлийн дараа ЭГМ, дараа нь тэдгээрийн бөөгнөрөл үүсдэг. Кластерууд нь эсийн мембраны цитоплазмын хажуу талд тогтвортой дохионы цогцолбор үүсэхийг зөвшөөрдөг эсийн дотор эсийн хангалттай бэхэлгээний газрыг өгдөг. Тиймээс фокусын наалдац нь интегрин лиганд, интегрин молекул, холбогч товрууны уураг агуулдаг. Чөлөөт энерги өөрчлөгдсөнөөр хүлээсийг өдөөдөг. Өмнө дурьдсанчлан эдгээр цогцолборууд нь эсийн гаднах матрицыг актин боодолтой холбодог. Крио-электрон томографи нь наалдац нь эсийн мембран дээр 25 +/- 5 нм диаметртэй, ойролцоогоор 45 нм зайтай хэсгүүдийг агуулдаг болохыг харуулж байна. Ро-киназын дарангуйлагч Y-27632-тай эмчилгээ нь бөөмийн хэмжээг багасгадаг тул маш механик мэдрэмжтэй байдаг.
Дохио дамжуулалт
Тодорхой нэг эс дээр илэрхийлсэн интегринүүдийн репертуар нь интегринүүдийн ЭГМ лигандуудын дифференциал холболттой холбоотойгоор дохионы замыг зааж өгч болно. Эд эсийн хөшүүн байдал ба матрицын найрлага нь эсийн үйл ажиллагааг зохицуулах тодорхой дохионы замыг эхлүүлж чаддаг. Интегрин / актиний цогцолборыг бөөгнөрүүлэх, идэвхжүүлэх нь фокусын наалдацын харилцан үйлчлэлийг бэхжүүлж, наалдацыг угсрах замаар эсийн дохионы хүрээг эхлүүлдэг.
Интегрин ба рецептор тирозин киназын хоорондын хамаарлын талаархи мэдлэг нь хорт хавдрын эмчилгээнд шинэ хандлагыг бий болгосон. Тодруулбал, РTK-тай холбоотой интеграцийг чиглүүлэх нь ангиогенезийг дарангуйлах шинэ хандлага юм.
Интегрин ба мэдрэлийн засвар
Интегрин нь захын мэдрэлийн систем (PNS) гэмтсэний дараа мэдрэлийн эсийн нөхөн сэргээх ажилд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Интегрин нь гэмтсэн ПНС мэдрэлийн эсийн өсөлтийн конус дээр байдаг ба аксоны нөхөн төлжилтийг дэмжих зорилгоор ЭГМ-д байрлах лигандуудад наалддаг. Интегрин нь насанд хүрэгчдийн төв мэдрэлийн тогтолцоонд (ЦНС) аксон нөхөн төлжилтийг өдөөж чадах эсэх нь тодорхойгүй байна. ЦНС доторх интеграцийн зуучлалаар нөхөн сэргээхэд саад болох хоёр бэрхшээл байдаг: 1) интегрин нь ихэнх насанд хүрэгчдийн ЦНС нейронуудын axon-д нутагшдаггүй ба 2) интеграцууд гэмтлийн дараа сорви эдийн эдэд молекулаар идэвхждэг.
Ангилал:Уураг Ангилал:Уургийн бүлэг
1 сарын 18
1 сарын 18 нь Григорийн тооллын жилийн 18 дахь өдөр. Энэ өдрөөс хойш он дуусахад 347 хоног үлдэнэ. Хэрвээ өндөр жил таарвал энэ тоо 348 байна. Энэ өдрийг Английн Христийн сүмийнхэн Эми Кармайклын өдөр болгон тэмдэлэг бол Зүүн европын Ортодокс сүмийнхэн ариун өдөр хэмээн сүсэглэдэг. Африкийн Тунис улс энэ өдрийг Хувьсгалын болон Залуусын өдөр гэж тэмдэглэдэг ажээ.
Тэмдэглэлт өдөр
0118 #18
Газар дундын тэнгисийн цахлай
Газар дундын тэнгисийн цахлай (Ichthyaetus melanocephalus) нь бараг бүх Европоор тархсан бяцхан цахлай бөгөөд ихэвчлэн зүүн өмнөд хэсгээр, ялангуяа Хар тэнгисийн орчим, Туркийн төв хэсгээр дайралдана. Их Британи, ялангуяа Английн зүүн болон өмнөд хэсгээр 2000 онд дор хаяж 90 хос шувуу байв.
Өвөл цагт Газар дундын тэнгис, Атлантын далайн эрэг орчим уруу нүүдэллэдэг.
36-38 см урттай, жигүүрээ дэлгэвэл 98-105 см болно.
Загас, өт хорхой, хаягдал, шавьж, цөвдөл, сэг зэрэг юу тааралдсанаараа хооллоно.
thumb|left|Их Британи, Саутэнд усан зогсоол <br style="clear:both">
Антонио Адан
Серхио Каналес Мадрасо (Antonio Adán Garrido, 1987 оны тавдугаар сарын 13-нд Мадрид хотод төрсөн) нь Испанийн хөлбөмбөгчин Реал Мадрид багийн хаалгач юм.
Холбоос
Ангилал:1987 онд төрсөн Ангилал:Испанийн хөлбөмбөгчин Ангилал:Ла Лигийн тоглогч Ангилал:Испаничууд
Алшаа зүүн хошуу
Алшаа зүүн хошуу (мо.б. Зураг:Alaša jegün qosiɣu-12white.PNG alaša jegün qosiɣu; 阿拉善左旗 Ālāshàn Zuǒ Qí) — БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ы Алшаа аймагт харьяалагддаг хошуу.
Алшаа зүүн хошууны нутаг бүхэлдээ 80,412 км² талбайг эзлэн хойноос урд руу 495 км, баруунаас зүүнтээ хүртэл 214 км үргэлжилдэг. Тэнгэр, Улаанбух гэсэн нэртэй хоёр элсэн цөл байгаа (магадгүй Говийн урд үзүүр байх). Эх газрын, говь цөлийн хуурай уур амьсгалтай. Жилдээ 80-220 мм хур тунадас унаж, дунджаар цельсийн 7.2 градус дулаан байдаг. Алшаа баруун хийд байрладаг Алшаа уулын байгалийн дархан газар тус хошууны зүүн урд үзүүрт байрладаг. Алшаа уул, Хатан голын (Шар мөрөн) бартаат хэсгээр Цагаан хэрэм тасархай байдаг.
Алшаа зүүн хошуунд 2000 онд 148,672 хүн оршин суудаг хэмээн тоологджээ. Үүнээс 63,277 нь хошууны төв Баянхот балгасынх. Өдгөө хүн амын дийлэнх олонх нь Хятад үндэстэн. Эндхийн Монголчуудын цөм нь 17-р зууны үеэс суурьшсан Хошууд Ойрад билээ. Хожим бас Халхаас ирж сууцгаажээ.
Гадаад холбоос
Ангилал:Өвөр Монголын хошуу Ангилал:Алшаа
Өскемен
Өскемен (Өскемен; Усть-Каменогорск) — Казахстаны Дорнод Казахстан мужийн төв, 32 түмэн хүнтэй хот.
Цахим холбоос
Ангилал:Дорнод Казахстаны суурин
9 сарын 7
9 сарын 7 нь Григорийн тооллын жилийн 250 дахь (өндөр жил бол 251 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 115 өдөр үлдэж байна.
Энэ өдөр төрөгсөд
0907 #07
Кодыг дахин факторлох
Кодыг дахин факторлох (англ. Code refactoring) гэдэг бол оршин буй компьютерын кодын гадаад араншинг өөрчлөлгүйгээр факторуудыг нь өөрчлөх буюу дахин бүтэцлэх үйл явц юм.
Программ хангамжийн хөгжүүлэлтэд refactoring гэдэг нэршил нь хийгдчихсэн байгаа эх кодын бүтэцийг програмын гадаад шинж чанарт нөлөө үзүүлэлгүйгээр сайжруулан зохион байгуулахыг хэлдэг. Иймд энэ нь алдаа засах эсвэл шинэ үйлдлүүдийг кодод нэмэхээс арай өөр зүйл юм.
Цахиурын давхар исэл
Цахиурын исэл (SiO2) нь хамгийн тогтвортой элемент боловч HF-тай урвалд ордог.
Амин судлал
Биологи буюу Амин судлал (βίος „амьдрал“ ба λόγος энд: „судлал“, мөн үзэх -логи) нь амьд организм түүний амьтай материйг судалдаг шинжлэх ухаан юм. Судлах зүйл, амьд амьдралыг танин мэдэхийн тулд судалдаг боловч зарим амьгүй (амьтай ба амьгүй зүйлийн хоорондох) зүйлийг ч бас судалдаг (вирус, вироид, прион), ба ер нь биологийн судлах судлагдахууныг яг тухайлан тодорхойлон зааглах боломжгүй юм.
Кодыг дахин факторлох
Хэрвээ программ хангамжийн шинж чанарыг өөрчлөн сайжруулахаар зохиомжлоогүй бол түүнд шинэ боломжуудыг нэмж оруулахад хүндрэл үүсдэг. Үүнийг шийдэхийн тулд эсвэл программыг бүхэлд нь шинээр хийх эсвэл тухайн шинэ шинж чанарыг нэмэхэд саад учруулж байгаа хэсгийг өөрчлөх болдог. Ингэж кодыг дахин бүтэцчилснээр код ойлгомжтой, дараа өөрчлөлт болон нэмэлт шинж чанар оруулахад хялбар болдог.
Амин судлал
Энэ шинжлэх ухаан нь олон салбар ухааныг багтаадаг :
Кодыг дахин факторлох
Ангилал:Програмчлал Ангилал:Программын архитектур
Амин судлал
Биологид амьд организмыг төрөлжүүлэн үзэж аливаа амьд организм хэрхэн оршин тогтнодог болон хоорондоо буюу бусад организмтай мөн хүрээлэн буй орчинтой хэрхэн зохицон оршдог тухай гол анхаарлаа чиглүүлдэг байна.
Энэ шинжлэх ухаан нь олон салбар ухааныг багтаадаг ба тэдгээрийн салбар шинжлэх ухаануудын зарим болох ургамал судлал, амьтан судлал зэрэг нь эртний шинжлэх ухаан боловч аливаа амьтад, амьд организм нь үндсэндээ ижил бүтэцтэй болохоор бүхэлд нь судлах нь оновчтой гэж хэсэг эрдэмтэд үзсэнээс үүдэн 19-р зууны үеэс эхлэн биологийн шинжлэх ухаан нь бүрэн утгаараа цогцоор хөгжиж эхэлсэн түүхтэй. Одоо биологийн шинжлэх ухаан хамгийн түгээмэл томоохон шинжлэх ухаан гэж тооцогддог болсон. биологийн шинжлэх ухаанд эволюцийн онол нь үндсэн тулгуур онол юм.
Биологийн салбар шинжлэх ухаанууд
Агропедиа -- Анатоми -- Биоархеологи -- Биохими -- Молекул биологи -- Биогеохими -- Биомеханик -- Биофизик -- Биотехнологи -- Органик хими -- Ургамал судлал -- Эсийн биологи -- Хөгжлийн биологи -- Экологи -- Эволюци -- Ургамал ба амьтны аймаг -- Генетик -- Гистологи -- Иммунологи -- Анагаах ухаан -- Микробиологи -- Палентологи -- Патологи -- Философи -- Хэвлэл -- Таксономи -- Вирусологи -- Амьтан судлал
Ангилал:Байгалийн шинжлэх ухаан   Ангилал:Шинжлэх ухааны мэргэжлийн салбар
Дөргөнэ
Дөргөнэ хатан (1206 онд орчим төрсөн-1246 онд нас барсан) хатныг Монгол сурвалж бичгүүдэд Наймажин, Наймалжин гэж бичсэн байдаг. Энэ нь найман аймгийн гаралтай гэсэн үг. Өгэдэй хааны энэ хатан нөхрийгөө нас барсны дараа 1241-1246 он хүртэл Их Монгол Улсын төр барьсан бөгөөд монгол эмэгтэйчүүдийн дотроос анх төр барьсан хүн юм.
Амьдрал
Дөргөнэ хатан их царайлаг биш боловч их захирангуй, хатуу хүн байсан байна.
Дөргөнэ хатан: 'Ариун цагаан гэмгүй сэтгэлт, гоо үзэсгэлэнт нэгэн хатан байв. Хаан хүмүүний таалалд нийцэж, хатдаас нь ч дээгүүр заларчихав. Арвин хөвүүдийг ч төрүүлэв. Уян зөөлөн сэтгэл нь уярамгүй ган мэт хатуу болов. Уйлан мэгших нулимс ч үгүй болов. Самуурсан хаанаа ч одуулав. Шамшиггүй ноёдоос ч залхав. Өссөн ургийнхнаас ч өчиггүй цаазлав. Үнэн хаана оршино? Үнэн сэнтийд орших бус уу? Үнэн учгаас сэнтий залардаг бус уу? Тэмцэж босохоос минь өмнө.. Тэрхэн товондоо одлоо доо би..'
Дөргэнэ бол мэргид аймгийн ноён Тохтоа бэхийн ууган хүүгийн гэргий байжээ. Гэтэл Чингис хаан мэргидийг байлдан дагуулахдаа түүнийг олзолж хөвгүүндээ өгснөөр хаан ширээ залгамжлах болсон Өгэдэйн зургадугаар хатан болсон ажээ. Дөргэнэ Өгэдэй хааны хатан болоод Гүюг, Хүдэн, Хүчү, Харачар, Хаш хэмээх таван хөвүүн төрүүлжээ. Төрөлхийн зоримог, шударга зантай, чадварлаг Дөргэнэ бусад хатдаасаа илүү хааныхаа хайр сэтгэлийг булааж чаджээ. Өгэдэй хаанчлалын сүлийн үед бор дарсанд орж төрийн хэргийг цалгардуулах болсон тул Дөргэнэ хатан төрийн хэргийг орлон эрхлэх болжээ. Тэрээр лалын худалдаачдыг дотночлон тэдэнд зүйл бүрээр тусалж дэмжиж байсан аж. Ялангуяа лал худалдаачин Абдуррахман хатанд онцгой дотночлогдож, 1240 онд эзлэгдсэн орнуудын олон мужаас гааль татвар хураагч түшмэл болон дэвшсэн байдаг. 1241 оны 12 сарын 11-нд учир битүүлэг нас барсан Өгэдэй хааныг бусдад хорлогдсон ч байж магадгүй хэмээн үздэг. Өгэдэй хаан гэнэт нас барсан учир Чингис хааны адил ширээ залгамжлуулах хүнээ нэр заан албан ёсоор гэрээслээгүй ажээ. Дэргэдээсээ салгадаггүй хайрт хатан Мөгэ хатандаа «чи төрийн хэрэг хамаар. Ширэмүнийг дэмжиж хаан ширээ залгамжлуул» гэж нэг биш удаа захисан нь зарим ном дэвтэрт тэмдэглэгдсэн байдаг. Мөгэ хатан бол ухаалаг, зан ааш сайтай, Өгэдэйд ихэд үнэлэгддэг байсан байна. Гэвч харамсалтай нь Өгэдэйг таалал төгссөний дараа өвчнөөр удалгүй нас баржээ. Ширэмүн төрийн хэрэг жолоодоход балчир байлаа.
Хаан ширээний төлөөх тэмцэл
Өгэдэй хааныг 1241 оны эцсээр тэнгэрт халимагц Монгол гүрний хаан ширээ булаацалдах тэмцэл хямрал эхэлсэн ажээ. Дөргөнэ хатан нөлөө бүхий хэсэг ноёд язгууртнуудийг зарлан цуглуулж Далан даваа гэдэг газар хуралдаан хийж, шинэ хааныг өргөмжлөх асуудал хэлэцүүлжээ. Гэхдээ тэр чуулганаас хэнийг хаанаар өргөмжлөх тодорхой шийдвэр гаргалгүй Дөргөнэ хатанд төрийг түр хамааруулахаар тогтжээ. Ийм шийдвэр гаргахад Цагадай гол үүрэг гүйцэтгэжээ. Тэр үед Цагадай Чингис хааны хөвүүдээс амьд сэрүүн байсан ганц хүний хувьд эрх сүр их байв. Нөгөө талаар төрийн эрхийг гартаа авахын тулд Дөргөнэ хатан өөрөө ч зарим нэг арга мэхийг хэрэглэсэн байдаг. Энэ явдалд Өгэдэй хааны ах дүү, үр садан болон хуучин түшмэд, Чингисийн угсааны бусад ноёд сурвалжтан нарын олонх ихэд дургүйцжээ. Хаан суулгахаар Өгэдэй хааны гэрээсэлж үлдээсэн Ширэмүнийг амьд сэрүүн байхад эд нар дураар аашилж байна гэсэн яриа олны дунд ихэд дэлгэрч, нөгөө талаар нөлөө бүхий ноёд, түшмэдийн ихэнх нь шинэ хааныг өргөмжлөх эрмэлзэлтэй байсан учир Дөргөнэ арга буюу бусдын шахалтаар их хуралдайг хуралдуулах болов. Дөргөнэ хатан төрийн эрхийг барьж байсныхаа хувьд Ширэмүнийг балчир гэдэг нэрийдлээр өөрийн хүү Гүюгийг их хаанд өргөмжлүүлжээ. Чингис хааны ахмад хөвүүн Жүчийн том хөвүүн Бат ба отгон хөвүүн Толуйн угсааныхан Гүюгийг хаан суух явдлыг эсэргүүцэж харин Өгэдэй, Цагадайн угсааныхан Гүюгийг хүрээлэн дагасан байна. Ийнхүү Өгэдэй хааны залгамжлагчийг сонгох үед Чингис хааны алтан ургийхан хоёр хэсэг хагарчээ. Хэдий тийм боловч Гүюгийг хаан ширээ өргөмжлөх хуралдай Дөргөнэ хатны дэмжлэгээр хааны зуны ордонд 1246 оны зун эхлэв. Энэ их хуралдайгаар Гүюг их хаанаар өргөмжлөгдсөн нь Дөргөнэ хатны төрийн эрх барихыг эцэслэсэн боловч Дөргэнэ хатны нөлөө, эрх сүр нь бүрмөсөн буураагүй болой. Удалгүй тэр жилдээ Дөргөнэ хатан нас барсан ажээ. Нэгэн үед Монголын төрийг барьж нэр цуутай явсан Дөргөнэ хатны амьдрал бурангуй феодал ёсны улс төрийн тэмцлийн шуурганд ийн эцэслэсэн түүхтэй. Гэхдээ Дөргөнэ төр барих хугацаандаа хааны алтан ургийн дотоод зөрчил хямралыг дэглэн цэгцлэхийн төлөө хатуу ширүүнээс халшрахгүй тэмцсэн шантаршгүй зоригт хатан, хаант төрийн шадар зүтгэлтэн хэмээн тооцдог.
Ангилал:13-р зууны ноёрхогч Ангилал:Монголын хатан хаан Ангилал:Регэнт Ангилал:12-р зуунд төрсөн Ангилал:1247 онд өнгөрсөн
Фермион
фермион нь эгэл бөөмийн физикийн ухагдахуун бөгөөд Италийн эрдэмтэн Энрико Ферми болон Английн эрдэмтэн Поль Дирак нарын тодорхойлсоноор фермионы спины утга нь 1/2, 3/2, 5/2 гэх мэт хагас бүхэл утга авна. Фермион нь Ферми-Диракийн түгэлтээр түгнэ.
Эшлэл
Cambridge University Press, ISBN 978-0521864497.
Деметриус Викелас
Деметриус Викелас (Δημήτριος Βικέλας; 1835 оны 2 сарын 15 1908 оны 7 сарын 20) нь Грекийн бизнесмэн, зохиолч байсан бөгөөд 1894-өөс 1896 онд Олон Улсын Олимпын Хороо (ОУОХ)-ны анхны ерөнхийлөгчөөр ажилласан хүн юм.
Хүүхэд насаа Грек болон Константинополь (одоогийн Истанбул)-д өнгөрөөсөн Викелас Лондонд бизнес эрхэлж хөрөнгөжин, мөн гэрлэсэн аж. Дараа нь Парист нүүж очоод бизнес эрхлэхээ больж, утга зохиол, түүхийн салбарт хүч сорин хэд хэдэн тууж, өгүүллэг, нийтлэл хэвлүүлэн алдаршжээ. Парист харьцангуй нэр нь түгсэн байсан гэдэг утгаараа тэрээр 1894 оны 7 сард Пьер де Кубертены санаачилсан, олимпын наадмыг дахин сэргээх конгресст Грекийг төлөөлөн уригдаж, улмаар тус конгрессоос байгуулагдсан Олон Улсын Олимпын Хорооны ерөнхийлөгчөөр сонгогджээ. Уг конгрессоос орчин үеийн анхны олимпын наадмыг 1896 онд Афин хотноо зохион явуулахаар шийдвэрлэж, Викелас зохион байгуулах хорооны даргаар нь ажиллаж байсан түүхтэй. Олимпын дараа тэрээр ерөнхийлөгчийн албаа хүлээлгэн өгөөд, Афиндаа амьдарч байгаад 1908 онд нас нөгчсөн билээ.
Цахим холбоос
Ангилал:19-р зууны бизнесмен Ангилал:Грекийн бизнесмен Ангилал:Грекийн түүхч Ангилал:Грекийн олимпын наадам Ангилал:Олон улсын олимпын хорооны гишүүн Ангилал:Аврагч одон шагналтан (командлагч) Ангилал:Данеброг одон шагналтан Ангилал:Хүндэт легионы гишүүн (офицер) Ангилал:Грекчүүд Ангилал:1835 онд төрсөн Ангилал:1908 онд өнгөрсөн
БНМАУ-ын маршал
Хамтарсан хурлын тогтоолд  “ … анх 11-р (1921) онд ардын партизан цэргийг байгуулсан цагаас эхлэн удаа дараа байлдан тэмцэж туйлын их цусан гавъяаг байгуулснаар үл барам он удтал цэргийн удирдах тушаалыг хүлээж Ардын цэргийн зохион байгуулалтыг бэхжүүлэн өргөтгөж цэргийн байлдааны ба техникийн хийгээд улс төрийн сүр хүчийг удирдан зузаатгаж энэ 15 жилийн дотор ба одоо хүртэл тус улсыг гадаад, дотоодын дайсан самуунаас батлан хамгаалах цэргийн хэрэгт олон гавьяатайгаар зүтгэж буй нөхдөд зохих алдар цолыг сайшаан шагнаж олгох нь чухал” гэж энэ цолыг чухам ямар гавъяаг үнэлэн олгохыг заасан байдаг.
БНМАУ-ын Бага хурлын Тэргүүлэгчид ба Ардын Сайд нарын Зөвлөлийн 1936 оны хоёрдугаар сарын 21-нд хамтарсан ХIV хурлаас “БНМАУ-ын өрлөг жанжин”  буюу маршал цолыг Ерөнхий сайдын орлогч, Цэргийн яамны сайд, Бүх цэргийн жанжин Гэлэгдоржийн Дэмид, Ерөнхий сайдын орлогч Хорлоогийн Чойбалсан нарт шагнан олгожээ. Харин 1979 онд БНМАУын маршал цолыг АИХ-ын Тэргүүлэгчдийн дарга, МАХН-ын Төв Хорооны Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Юмжаагийн Цэдэнбалд олгосон байна.
Ю.Цэдэнбалд олгосон Маршалын од
“Маршалын од” нь шижир алт бөгөөд тал бүр тийшээ цацарсан таван хошуу хэлбэртэй юм. Таван хошууны төв дунд төрийн сүлдийг цагаан алтаар товойлгож дүрсэлсэн байна.
Алтан бэхэлгээгээр гурвалжин алтан сэнжтэй холбогдож, түүнээс төрийн далбааны өнгөтэй 3.5 см-ийн өргөн торгон туузаар сүвлэсэн байна.
Он: 1979
Жин: 80 гр, голч: 6 см
Маршал Маршал Ангилал:Маршал !
Симс Мобайл
Sims Mobile (Симс Мобайл) нь үндсэндээ Sims Үнэгүй тоглох болон Sims 4. Sim нь илүү дэлгэрэнгүй бүтээх, өөрчлөх, найз нөхөдтэйгөө хамт тоглох, гэр бүлээ өвлөн үлдээхэд илүү анхаарлаа хандуулах зэрэг олон шинэ зүйл бий. Sims Mobile' нь 'The Sims' франчайз дээр суурилсан шинэ гар утасны тоглоом юм.
Бууцагаан сум
Бууцагаан нь Баянхонгор аймгийн баруун захын сум юм. Хуучнаар Сайн ноён хан аймгийн Эрдэнэ Жүн Ван Жамьяндоржийн хошуу юм. Сумын төв Буянт нь Улаанбаатар хотоос 810 км, аймгийн төвөөс 180 км-ийн зайтай оршдог. Баруун чиглэлийн Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Алтай орох автозам сумын төвөөр дайран өнгөрдөг. Засаг захиргааны 6 баг, 1010 өрх, 3565  хүн амтай. 2013 онд тэмээ-1630, адуу-7182, үхэр-3818, хонь-47248, ямаа-148237, нийтдээ 208115 толгой мал тоолуулсан байна. 2008 онд төвийн эрчим хүчинд холбогджээ. Тус сумын хамгийн өндөр цэг Богд хайрхан уул далайн түвшнээс дээш 3012 м өргөгдсөн. Богд хайрхан нь хуучин хошууны тахилгатай уул байсныг 2006 онд Их Монгол улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойгоор тахилгыг нь сэргээн тахисан түүхтэй.
Тус сумаас 3 хөдөлмөрийн баатар, 10 гавьяат, 2 улсын начин, 1 Улсын алдарт уяач төрөн гарсан бөгөөд сум өөрөө Алтан гадас одонгоор шагнагдаж байв.
Ангилал:Баянхонгор аймгийн сум Ангилал:Монголын сум !
Ньюком
Ньюком групп (Албан ёсны нэр Ньюком ХХК) нь 1993 онд үүсгэн байгуулагдсан Монгол улсын анхны харилцаа холбооний салбарын хөрөнгө оруулагч юм. Ньюком нь хөрөнгө оруулалтын компани бөгөөд сүүлийн 10 гаруй жилийн хугацаанд харилцаа холбоо, мэдээллийн технологи, санхүүгийн үйлчилгээ, жижиглэн худалдаа, үл хөдлөх хөрөнгө, сэргээгдэх эрчим хүч, иргэний агаарын тээврийн зэрэг салбарт нэлээд өргөн цар хүрээтэй хөрөнгө оруулалт хийсээр ирлээ. Өдгөө Ньюком групп нийтдээ 1800 гаруй ажилтантай, Монгол улсын томоохон групп болж бэхжив. Бидний ажлын гол үндэс бол орчин үеийн технологийг Монгол улсын уламжлалт ёс заншил, нийгэм соёлын өвөрмөц онцлогтой хослуулан нэвтрүүлж, бизнесийн хамтрагч талуудтай, үйлчлүүлэгчтэйгээ харилцан ашигтай байх сайн түншлэлийг буй болгож чадсанд оршино. Ньюком групп бизнесийн үйл ажиллагаагаа орчин үеийн бизнесийн онол, сонгодог туршлагад тулгуурлан ёс суртахууны дээд түвшин, компаний засаглалын ил тод зарчмыг барьдаг бөгөөд бидний амжилт, компаний цаашдын тогтвортой өсөлтөд зөвхөн идэвх зүтгэлтэй, сэтгэл хангалуун ажилтанууд л бодитой хувь нэмэр оруулж чадна гэж үздэг юм.¬