മായാ_സീത
ഇതിഹാസം
കൂർമ്മപുരാണത്തിൽ അഗ്നി രക്ഷകനാണെങ്കിൽ, രാമ കേന്ദ്രീകൃതമായ അദ്ധ്യാത്മ രാമായണം അഗ്നിയെ മാറ്റി സർവ്വജ്ഞനായ രാമനെ സൂത്രധാരനായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നു. രാവണന്റെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് രാമൻ അറിയുകയും സീതയോട് അവളുടെ ഛായയെ  (നിഴൽ) രാവണന് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകാനായി കുടിലിന് പുറത്ത് സ്ഥാപിക്കാൻ പറയുകയും സീതയോട് കുടിലിനുള്ളിൽ പോയി ഒരു വർഷം തീയിൽ ഒളിച്ച് ജീവിക്കാൻ വേണ്ടി പറയുകയും  ചെയ്യുന്നു; രാവണന്റെ മരണശേഷം അവൾ വീണ്ടും അവനുമായി ഒന്നിക്കും എന്നും പറഞ്ഞു. സീത അത് അനുസരിക്കുകയും അവളുടെ മായ സീതയെ സൃഷ്ടിക്കുകയും പിന്നെ സീത അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മായ സീതയെ രാവണൻ  തട്ടിക്കൊണ്ട് പോയ  ശേഷം രാമൻ സീതയെ ഓർത്ത് ദുഃഖിക്കുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയത് മായാ സീതയാണെന്ന് രാമൻ മറക്കുകയാണോ അതോ ദുഃഖിക്കുന്നതായി നടിക്കുകയാണോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല. രാവണന്റെ മരണശേഷം, മായ സീത അഗ്നി പരീക്ഷയെ അഭിമുഖീകരിക്കുകയും അഗ്നിയിൽ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്യുന്നു. അഗ്നി സീതയെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും, രാവണന്റെ ഉന്മൂലനത്തിനു വേണ്ടി രാമൻ മിഥ്യാധാരണയായ മായ സീതയെ സൃഷ്ടിച്ചതായും,  ആ ലക്‌ഷ്യം വിജയിച്ചതോടെ യഥാർത്ഥ സീത രാമനിലേക്ക് മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്‌തു. അദ്ധ്യാത്മ രാമായണത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, രാമചരിതമാനസത്തിൽ സമാനമായ ആഖ്യാനമുണ്ട്; എന്നിരുന്നാലും, അഗ്നിപരീക്ഷ ആഖ്യാനം ദൈർഘ്യമേറിയതാണ്, മായാ സീത അഗ്നിയിൽ നശിച്ചതായി അതിൽ വ്യക്തമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭാനുഭക്ത ആചാര്യ (1814-1868) രചിച്ച നേപ്പാളി ഭാനുഭക്ത രാമായണം, വിശുദ്ധ കുശാ പുല്ലിൽ നിന്ന് മായയായ സീതയെ സൃഷ്ടിച്ച് സീതയെ അഗ്നിയെ ഏൽപ്പിക്കുന്ന രാമനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു; അഗ്നി പരീക്ഷയിൽ, കുശാ പുല്ലിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ച മായ സീത ചാരമായി മാറുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ സീത ലോകത്തിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. രാമാനന്ദ് സാഗറിന്റെ ജനപ്രിയ ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ <i id="mwwQ">രാമായണത്തിൽ</i>  (1987-88) അഗ്നി പരീക്ഷാ രംഗത്തിൽ മാത്രമാണ് സീതയ്ക്ക് പകരം മായ സീത വന്നതെന്നും അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും മാറുന്നത് വിവരിക്കാനായി ഫ്ലാഷ്ബാക്ക്  സങ്കേതം ഉപയോഗിച്ചു. ലഘുചിത്രം| അഗ്നിപരീക്ഷയ്ക്ക് വിധേയയായ സീതയെ (ഇടത്) അഗ്നി സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതായി ദുഃഖിതനായ രാമൻ (വലത്) കാണുന്നു . അഗ്നി പരീക്ഷ എപ്പിസോഡിൽ മായ സീതയ്ക്ക് പകരം സീത വരുന്നു. ബ്രഹ്മ വൈവർത്ത പുരാണവും ദേവീ ഭാഗവത പുരാണ വിവരണങ്ങളും പരസ്പരം സാമ്യമുള്ളതാണ്. അവയിൽ അഗ്നി പരീക്ഷയ്ക്കു ശേഷമുള്ള മായ സീതയുടെ ജീവിതത്തെ കുറിച്ച് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ദേവീഭാഗവത പുരാണത്തിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: അഗ്നി ബ്രാഹ്മണന്റെ വേഷം ധരിച്ച് രാമന്റെ അടുക്കൽ വരികയും, രാമൻ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം നിറവേറ്റുകയും രാവണനെ വധിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ഭാവിയെക്കുറിച്ച് രാമന് മുന്നറിയിപ്പ് തന്നെ നൽകാൻ ദേവന്മാർ അയച്ചതാണെന്ന് അറിയിക്കുന്നു; സീതയെ രാവണൻ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും അവന്റെ പതനത്തിലേക്ക് അത് അവനെ നയിക്കുകയും ചെയ്യും. അഗ്നി രാമനോട് സീതയെ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിക്കാൻ തന്നെ ഏൽപ്പിക്കാനും പകരം മായ സീതയെ പകരം വയ്‌ക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു; രാവണന്റെ നാശത്തിനുശേഷം, അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവളുടെ ശുദ്ധത തെളിയിക്കാൻ സീതയോട് ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ, മായ സീതയ്ക്ക് പകരം യഥാർത്ഥ സീത വീണ്ടും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടും എന്നും അഗ്നി പറഞ്ഞു. രാമൻ അത് സമ്മതിച്ചു. യഥാർത്ഥ സീതയെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്ന മായ സീതയെ അഗ്നി സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മായ സീതയും സീതയും സ്ഥലങ്ങൾ മാറുകയും അഗ്നി യഥാർത്ഥ സീതയോടൊപ്പം അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും, സീതയെ മാറ്റുന്നത് ലക്ഷ്മണൻ പോലും രഹസ്യമായി സൂക്ഷിക്കും എന്ന വാഗ്ദാനം  രാമനിൽ നിന്ന് വാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. മായ സീത ഭ്രമാത്മക മാനിനെ കൊതിക്കുന്നു, തൽഫലമായി തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു. ആസൂത്രണം ചെയ്തതുപോലെ, അഗ്നി പരീക്ഷയിലെ അഗ്നിയിൽ മായ സീത അപ്രത്യക്ഷമായി, യഥാർത്ഥ സീത പുറത്തുവരുന്നു.