cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ബെൽ ലാബ്സ്
ഫിൻലാൻറ് കമ്പനിയായ നോക്കിയയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു വ്യവസായ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമാണ് നോക്കിയ ബെൽ ലാബ്സ് (മുൻപ് AT & T Bell Laboratories, ബെൽ ടെലിഫോൺ ലാബോറട്ടറികൾ). ന്യൂജേഴ്സിയിലെ മുറെ ഹില്ലിലാണ് ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനം. മറ്റ് ലാബോറട്ടറികൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ (യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ഉള്ള ചിലയിടങ്ങളിൽ) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ബെൽ സിസ്റ്റത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണമായ ഭൂതകാലത്തിൽ ബെൽ ലാബ്സിന്റെ ഉത്ഭവം ഉണ്ട്.
പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ വെസ്റ്റേൺ ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിങ് ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റ് എന്ന നിലയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ ലബോറട്ടറി, ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ 463 വെസ്റ്റ് സ്ട്രീറ്റിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 1925 ൽ വെസ്റ്റേൺ ഇലക്ട്രിസിനു കീഴിലുള്ള ഗവേഷണവും വികസനവും നടത്തിയതിനു ശേഷം, ഇൻഫോർമേഷൻ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ബെൽ ടെലിഫോൺ ലാബറട്ടറികളിലും അമേരിക്കൻ ടെലഫോൺ & ടെലഗ്രാഫ് കമ്പനി, വെസ്റ്റേൺ ഇലക്ട്രിസിറ്റി എന്നിവയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നു.
റേഡിയോ അസ്ട്രോണമി, ട്രാൻസിസ്റ്റർ, ലേസർ, ഫോട്ടോവോൾട്ടേയിക് സെൽ, ചാർജ് കോപ്പഡ് ഡിവൈസ് (സിസിഡി), ഇൻഫർമേഷൻ തിയറി, യുനിക്സ് ഓപറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം, പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷകളായ സി, സി ++, എസ് എന്നിവയിൽ ഗവേഷകർ ഗവേഷണം നടത്തി. ബെൽ ലബോറട്ടറികളിൽ ജോലി പൂർത്തിയായതിന് 9 നോബൽ സമ്മാനങ്ങൾ ലഭിച്ചു.
ടെലിഫോണിനുശേഷമുള്ള ബെല്ലിന്റെ വ്യക്തിഗത ഗവേഷണം
1880-ൽ ഫ്രെഞ്ച് സർക്കാർ അലക്സാണ്ടർ ഗ്രഹാം ബെല്ലിന് 50,000 ഫ്രാങ്ക് വോൾട്ടാ അവാർഡ് സമ്മാനിച്ചു (അന്ന് ഏകദേശം 10,000 അമേരിക്കൻ ഡോളർ, ഇപ്പോഴത്തെ ഡോളർ നിലവാരം വച്ച് 270,000 ഡോളർ), വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സിയിലുള്ള വോൾട്ടാ ലബോറട്ടറിക്ക് ഫണ്ട് നൽകാൻ വേണ്ടി അദ്ദേഹം ഈ പുരസ്കാരം സ്വീകരിച്ചു (അലക്സാണ്ടർ ഗ്രഹാം ബെൽ ലബോറട്ടറി) സിൽനർ ടൈനർട്ടർ ബെല്ലിന്റെ കസിൻ ചിഷേസ്റ്റർ ബെൽ എന്നിവരുടെ സഹകരണത്തോടെയാണിതു നിർവ്വഹിക്കപ്പെട്ടത്. വോൾട്ടാ ബ്യൂറോ, ബെൽ കറേജ് ഹൌസ്, ബെൽ ലബോറട്ടറി, വോൾട്ട ലബോറട്ടറി എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിലറിയപ്പെട്ടു.
ഇത് വിശകലനം, റെക്കോർഡിംഗ്, ശബ്ദമുണ്ടാക്കൽ എന്നിവയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. "ബധിരരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അറിവുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ" കൂടുതൽ ഗവേഷണത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമായി ബെൽ തന്റെ പ്രബലമായ ലാബുകൾ ഉപയോഗിച്ചു. ബെൽസിന്റെ പിതാവിന്റെ വസതിയായ വോൾട്ടാ ബ്യൂറോ 1527 ആം 35 ആം സ്ട്രീറ്റ് എൻ.ഡബ്ല്യൂ. വാഷിംഗ്ടണിൽ ഡി.സി. എന്ന വിലാസത്തിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കറേജ് ഭവനം 1889 ൽ അവരുടെ ആസ്ഥാനമായി മാറി.
ടെലിഫോൺ കണ്ടുപിടിച്ചതിനുശേഷം, ബെൽ സിസ്റ്റവുമായി മൊത്തത്തിൽ ബെൽ താരതമ്യേന വിദൂര പങ്ക് നിലനിർത്തി, പക്ഷേ സ്വന്തം വ്യക്തിഗത ഗവേഷണ താൽപ്പര്യങ്ങൾ തുടർന്നു.
ആദ്യകാല മുൻഗാമികൾ
1876 ൽ ടെലിഫോണിനായി ആദ്യത്തെ പേറ്റന്റുകൾ സമർപ്പിക്കുമ്പോൾ അലക്സാണ്ടർ ഗ്രഹാം ബെൽ, തോമസ് സാണ്ടേഴ്‌സ്, ഗാർഡിനർ ഹബാർഡ് എന്നിവരാണ് ബെൽ പേറ്റന്റ് അസോസിയേഷൻ രൂപീകരിച്ചത്.
ആദ്യത്തെ ടെലിഫോൺ കമ്പനിയായ ബെൽ ടെലിഫോൺ കമ്പനി ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം രൂപീകരിച്ചു. ഇത് പിന്നീട് അമേരിക്കൻ ബെൽ ടെലിഫോൺ കമ്പനിയുടെ ഭാഗമായി.
അമേരിക്കൻ ടെലിഫോൺ & ടെലിഗ്രാഫ് കമ്പനിയും (എടി ആൻഡ് ടി) സ്വന്തം അനുബന്ധ കമ്പനിയും 1889 ഓടെ അമേരിക്കൻ ബെല്ലിന്റെയും ബെൽ സിസ്റ്റത്തിന്റെയും നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു.
അമേരിക്കൻ ബെൽ വെസ്റ്റേൺ ഇലക്ട്രിക്കിൽ (അത് ബിസിനസിന്റെ നിർമ്മാണ വിഭാഗമായിരുന്നു) ഒരു നിയന്ത്രണ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു, അതേസമയം എടി ആൻഡ് ടി സേവന ദാതാക്കളെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്തി.
1884 ൽ അമേരിക്കൻ ബെൽ ടെലിഫോൺ കമ്പനി ഒരു വർഷം മുമ്പ് രൂപീകരിച്ച ഇലക്ട്രിക്കൽ, പേറ്റന്റ് വകുപ്പിൽ നിന്ന് മെക്കാനിക്കൽ വകുപ്പ് സൃഷ്ടിച്ചു.
ഫോർമൽ ഓർഗനൈസേഷനും ലൊക്കേഷൻ മാറ്റങ്ങളും
1896-ൽ വെസ്റ്റേൺ ഇലക്ട്രിക് 463 വെസ്റ്റ് സ്ട്രീറ്റിൽ പ്രോപ്പർട്ടി വാങ്ങി, അവരുടെ നിർമ്മാതാക്കളെയും എഞ്ചിനീയർമാരെയും അവരുടെ ഉൽ‌പ്പന്നത്തിനൊപ്പം എടി ആൻഡ് ടി(AT&T) വിതരണം ചെയ്യുന്നു. ടെലിഫോൺ, ടെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച് സ്വിച്ചുകൾ, ട്രാൻസ്മിഷൻ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
1925 ജനുവരി 1-ന് ബെൽ ടെലിഫോൺ ലബോറട്ടറീസ്, ഇൻ‌കോർപ്പറേഷൻ, ബെൽ സിസ്റ്റത്തിനായുള്ള ആശയവിനിമയ മേഖലയിലെയും അനുബന്ധ ശാസ്ത്രങ്ങളിലെയും വികസന, ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകീകരിക്കുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിച്ചു. വെസ്റ്റേൺ ഇലക്ട്രിക്കും എടി ആൻഡ് ടി യും തമ്മിൽ ഉടമസ്ഥാവകാശം തുല്യമായി പങ്കിട്ടു. പുതിയ കമ്പനിയിൽ നിലവിലുള്ള 3600 എഞ്ചിനീയർമാർ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ, സപ്പോർട്ട് സ്റ്റാഫ് എന്നിവരുമുണ്ടായിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:നോക്കിയ
2001-ലെ ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ് ആക്രമണം
ആക്രമണ സ്വഭാവം
2001 ഡിസംബർ 13ന് രാജ്യസഭയിലെയും ലോക്‌സഭയിലെയും നടപടിക്രമങ്ങൾ നിർത്തിവച്ച വേളയിൽ സായുധരായ അഞ്ചു തീവ്രവാദികൾ ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയത്തിന്റെ സ്റ്റിക്കർ പതിച്ച കാറിൽ പാർലമെന്റ് മന്ദിരത്തിലേയ്ക്ക് കയറി. ഏറ്റുമുട്ടലിൽ അഞ്ച് തീവ്രവാദികളും അഞ്ചു പോലീസുകാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. 18 പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
ആക്രമണം നടക്കുമ്പോൾ അന്ന് ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയായിരുന്നു എൽ .കെ.അദ്വാനിയടക്കമുള്ള മന്ത്രിമാർ പാർലമെന്റിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിക്രമിച്ചു കയറിയ തീവ്രവാദികൾ വെടിയുതിർത്തെങ്കിലും ഉപരാഷ്ട്രപതിയുടെ സുരക്ഷാഭടന്മാരും പാർലമെന്റിലെ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും അവരെ ചെറുക്കുകയായിരുന്നു.
കേസന്വേഷണം
2001 ഡിസംബർ 13 ന് ആക്രമണത്തിന്റെ മുഖ്യസൂത്രധാരൻ  അഫ്സൽ ഗുരുവിനെ ദൽഹി പൊലീസ് ജമ്മു-കശ്മീരിൽ നിന്നും അറസ്റ്റു ചെയ്തു. ഡൽഹി സർവകലാശാലയിലെ സാക്കീർ ഹുസൈൻ കോളേജിലെ അദ്ധ്യാപകനായ എസ്.എ.ആർ ഗീലാനിയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അഫ്‌സാൻ ഗുരു, ഭർത്താവ് ഷൗക്കത്ത് ഹുസൈൻ ഗുരു എന്നിവരേയും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. എസ്.എ.ആർ ഗീലാനി, അഫ്‌സാൻ ഗുരു എന്നിവരെ കോടതി കുറ്റവിമുക്തരാക്കി.
വിചാരണ
ഒരു വർഷവും മൂന്നു ദിവസവും വിചാരണ നടത്തിയ കോടതിയിൽ ജഡ്ജി എസ്.എൻ.ദിംഗ്ര നടത്തിയ വിധിപ്രസ്താവനയിൽ മുഹമ്മദ്, ഹൈദർ, ഹംസ, രാജ, റാണ എന്നീ കൊല്ലപ്പെട്ട അഞ്ച് തീവ്രവാദികളോടൊപ്പം ഘാസി ബാബ, താരിഖ് അഹമ്മദ്, മുഹമ്മദ് മസൂദ് അസർ എന്നിവർ ഇന്ത്യക്കെതിരെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ആയുധങ്ങളും ആളുകളേയും ശേഖരിച്ച് പ്രസ്തുത ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിയ്ക്കായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. .
കുറ്റം തെളിഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന് 2002 ഡിസംബർ 18-ന് ദൽഹി കോടതി അഫ്സൽ ഗുരുവിന്റെ വധശിക്ഷ വിധിച്ചു. പിന്നീട് 2003 ഒക്ടോബർ 29-ന് ദൽഹി ഹൈക്കോടതി ഈ വധശിക്ഷ ശരിവെച്ചു. ഇതിനെതിരെ അഫ്സൽ ഗുരു സുപ്രീംകോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകി. 2005 ആഗസ്റ്റ് 4-ന് അഫ്സൽ ഗുരുവിന്റെ അപ്പീൽ തള്ളിയ സുപ്രീംകോടതി വധശിക്ഷ ശരിവെച്ചു. അഫ്സൽ ഗുരുവിനെതിരെ സാഹചര്യത്തെളിവുകൾ മാത്രമാണുള്ളതെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. 2006 ഒക്ടോബർ 20-ന് തിഹാർ ജയിൽ വെച്ച് ശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. അന്ന് തന്നെ അഫ്സൽ ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യ നൽകിയ ദയാഹരജി പരിഗണിച്ച് വധശിക്ഷാ തീരുമാനം റദ്ദ് ചെയ്തു. 2011 ഓഗസ്റ്റ്‌ 4-ന് ദയാഹരജി ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം രാഷ്ട്രപതിയുടെ പരിഗണനയ്ക്കു വിട്ടു. തുടർന്ന് 2013 ജനുവരി 21-ന് ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കണമെന്ന ശിപാർശ രാഷ്ട്രപതിക്കയച്ചു. 2013 ജനുവരി 26-ന് രാഷ്ട്രപതി പ്രണബ് മുഖർജി ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയത്തിന്റെ ശിപാർശ സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ട് ഫെബ്രുവരി 3-ന് ദയാഹരജി തള്ളി. 2013 ഫെബ്രുവരി 4-ന് ആഭ്യന്തരമന്ത്രി സുശീൽ കുമാർ ഷിൻഡെ വധശിക്ഷ ഉത്തരവിൽ ഒപ്പുവെച്ചു. 2013 ഫെബ്രുവരി 9-ന് അഫ്സൽ ഗുരുവിനെ തിഹാർ ജയിലിൽ വെച്ച് തൂക്കിലേററി.
വിമർശനങ്ങൾ
പോലീസിന്റെ ചാർജ് ഷീറ്റിൽ പോലും അഫ്സൽ ഗുരുവിനെതിരെ ആരോപണമുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും കോടതിക്ക് മുന്നിൽ സാഹചര്യത്തെളിവുകൾ മാത്രമാണ് നിരത്തിയിരിക്കുന്നതെന്നും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയായ അരുന്ധതി റോയ് ആരോപണമുന്നയിച്ചു. . അഫ്‌സൽ ഗുരുവിനെ തൂക്കിലേറ്റിയതിനെതിരെയും കുടുംബത്തിന് മൃതദേഹം വിട്ടുകൊടുക്കാത്തതിനെതിരെയും മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും ജമ്മുകശ്മീരിലെ ഭരണപക്ഷവും സി.പി.എം. അടക്കമുള്ള രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും രംഗത്തെത്തി. അഫ്സൽ ഗുരുവിനെ തൂക്കിലേറ്റുന്ന കാര്യം സർക്കാർ കുടുംബത്തെ മുൻകൂട്ടി അറിയിച്ചില്ലെന്ന്‌ ആരോപണം ഉണ്ടായി. അതിരഹസ്യമായി ഗുരുവിനെ തൂക്കിലേറ്റി രണ്ടുദിവസം കഴിഞ്ഞാണ് വിവരമറിയിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കത്ത് കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ചത്.
പരിണതഫലങ്ങൾ
ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റാക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ഇന്ത്യ പാകിസ്താനിൽ നിന്നും തങ്ങളുടെ അംബാസഡറെ തിരിച്ചുവിളിച്ചു. അവധിയിലായിരുന്ന മുഴുവൻ സൈനികരേയും ഇന്ത്യൻസൈന്യം തിരികെവിളിച്ചു. ഇന്ത്യാ-പാകിസ്താൻ അതിർത്തിയിൽ വളരെ ഗൗരവമേറിയ പടനീക്കങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ആണവയുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചുപോലും സംസാരമുണ്ടായി.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ നടന്ന ഭീകരാക്രമണങ്ങൾ വർഗ്ഗം:2001-ലെ ഭീകരാക്രമണങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യാ-പാക് ബന്ധങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഡെൽഹിയിൽ നടന്ന കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ
നോട്ട
ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ ആരോടും താൽപര്യമില്ലാത്ത വോട്ടർമാർക്ക് അവരുടെ വിയോജിപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാനായി വോട്ടിംഗ് യന്ത്രത്തിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള ബട്ടൺ ആണ് നോട്ട. None Of The Above എന്നതിന്റെ ചുരുക്കരൂപമാണ് NOTA. ഇന്ത്യ, ഗ്രീസ്, അമേരിക്ക, ഉക്രൈയിൻ, സ്പെയിൻ തുടങ്ങിയ 13 രാജ്യങ്ങളിൽ ഈ സംവിധാനം നിലവിലുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിൽ 2014 ലോകസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലെ വോട്ടിങ് യന്ത്രത്തിലെ  സുപ്രധാന പരിഷ്കാരം ആണ് നോട്ട ബട്ടൺ. വോട്ടിങ് മെഷീനിൽ "ഇവരിൽ ആരും അല്ല' എന്നായിരിക്കും നോട്ട ബട്ടണിൽ രേഖപ്പെടുത്തുക. സ്ഥാനാർഥികളുടെ പേരുകൾക്ക് ശേഷം അവസാനത്തെ ബട്ടണായിട്ടാണ് നോട്ട ബട്ടൺ ചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ചിലപ്പോൾ നോട്ടയിൽ ലഭിച്ച വോട്ടുകൾക്ക് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചേക്കാം. അങ്ങനെയുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ നേരത്തേ നിശ്ചയിച്ച ചില തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കപ്പെടും. ഓരോ രാജ്യങ്ങളിൽ ഇത് വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ഇന്ത്യയിൽ  ഇത് സാധുവായ വോട്ടായി കണക്കാക്കില്ല. നോട്ടയിൽ വോട്ട് ചെയ്തവരെ ഒഴിവാക്കിയാണ് ആകെ സാധുവായ വോട്ടിൻറെ കണക്കെടുക്കുക. ആകെ സാധുവായ വോട്ടിൻറെ ആറിലൊന്നു ലഭിക്കാത്ത സ്ഥാനാർഥികൾക്കു കെട്ടിവച്ച കാശ് നഷ്ടമാകും.
ഇന്ത്യ
ഇന്ത്യയിൽ നടക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ നോട്ട സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തണമെന്ന് കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷൻ 2009ൽ സുപ്രീം കോടതിയോട് ആവശ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി, എന്നാൽ കേന്ദ്ര സർക്കാർ ഈ നിർദ്ദേശത്തെ എതിർക്കുകയായിരുന്നു. പ്യൂപ്പിൾസ് യൂണിയൻ ഫോർ സിവിൽ ലിബർട്ടീസ് എന്ന സർക്കാരേതിര സംഘടന കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷന്റെ ഈ നിർദ്ദേശത്തെ പിന്താങ്ങിക്കൊണ്ട് സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഒരു പൊതു താൽപര്യ ഹർജി സമർപ്പിച്ചിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വർഗ്ഗം:ജനാധിപത്യം
യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് ട്രസ്റ്റീഷിപ്പ് കൗൺസിൽ
ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ പ്രധാനഘടകങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭാ ട്രസ്റ്റീഷിപ്പ് കൗൺസിൽ. ഐക്യരാഷ്ട സഭയാൽ ട്രസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളുടെയും അവിടങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെയും താല്പര്യ സംരക്ഷണം, അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനവും സുരക്ഷിതത്വവും ഉറപ്പാക്കൽ തുടങ്ങിയവയിൽ സഹായിക്കുന്നതിനായിട്ടാണ് ട്രസ്റ്റീഷിപ്പ് കൗൺസിൽ രൂപീകൃതമായത്.
ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭാ ചാർട്ടർ പ്രകാരം 1945 ൽ ആരംഭിച്ച ഈ ഘടകം അതിന്റെ ദൗത്യം പൂർത്തീകരണത്തെ തുടർന്ന് 1994 നവംബർ 1 മുതൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവസാനിപ്പിച്ചു. ലീഗ് ഓഫ് നേഷൻസിന് കീഴിലുണ്ടായിരുന്നതും രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നതുമായ പ്രദേശങ്ങളാണ് ട്രസ്റ്റ് പ്രദേശങ്ങളായി ഈ ഘടകത്തിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. ട്രസ്റ്റ് പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെ ഉന്നമനത്തിനും സ്വയംഭരണത്തിനും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമായി പ്രവർത്തിച്ച ട്രസ്റ്റീഷിപ്പ് കൗൺസിൽ, അവയിൽ ചിലത് സ്വതന്ത്രമാവുകയും മറ്റുള്ളവ സമീപത്തെ സ്വതന്ത്രപ്രദേശങ്ങളിൽ ലയിക്കുകയും ചെയ്തതിനെ തുർന്നാണ് പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിച്ചത്. ഇപ്രകാരം കൗൺസിലിന് കീഴിൽ അവസാനമായി ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ അംഗരാജ്യമായി തീർന്ന പസഫിക് ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ പലാവു ആണ്. ഔപചാരികമായി പ്രവർത്തനം അവസാനിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും ഐക്യരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടി വ്യവസ്ഥകൾക്കനുസരിച്ച് ഒരു കടലാസ് സംഘടനയായി ട്രസ്റ്റീഷിപ്പ് കൗൺസിൽ ഇന്നും തുടരുന്നുണ്ട്.
അന്ന മരിയ വാക്കർ
അന്ന മരിയവാക്കർ (1778-1852), ഭർത്താവ് കേണൽ ജോർജ് വാറൺ വാക്കർ (1778-1843) എന്നിവർ 1830 നും 1838 നും ഇടയിൽ സസ്യങ്ങളുടെ വിപുലമായ ശേഖരങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ സിലോണിലെ സ്കോട്ടിംഗ് ബൊട്ടാണിസ്റ്റുകളായിരുന്നു. ഒട്ടേറെ പന്നച്ചെടികളും ഓർക്കിഡുകളുമാണ് ഇവർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. സർ വില്യം ജാക്ക്സൺ ഹുക്കറുടെ പേരിനോടൊപ്പമാണ് ഇവർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. റോബർട്ട് വൈറ്റ് പോലുള്ള പ്രദേശത്തെ മറ്റു സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞരുമായി അവർ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിച്ചു. അന്ന മരിയ ഒരു മികച്ച സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞയായിരുന്നു. അവർ പലതരം ഓർക്കിഡുകളെക്കുറിച്ചും വിവരിച്ചു. വാനില വാക്കേറിയെ, ലിപരിസ് വാക്കേറിയെ, ട്രൈക്സ്സ്പർമം വൊക്കേരി എന്നിവ ഇവർ പേർ നല്കിയ സസ്യസ്പീഷീസുകളാണ്.
ജീവചരിത്രങ്ങൾ
അന്ന മരിയ പാറ്റൺ 1778-ൽ സ്കോട്ട്ലൻഡിലെ ഫൈഫ്നിലെ കിനാൽഡിയിൽ ജനിച്ചിരിയ്ക്കാം എന്നു കരുതുന്നു. കേണൽ റോബർട്ട് പറ്റോണിന്റെയും കോൺസ്റ്റന്റിയ അഡ്രിന സാലി മാപിൾടോഫ്റ്റിന്റെയും പത്ത് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകളായിരുന്നു അന്ന. മൂന്നു ഗവർണർ ജനറൽമാരുടെയും വാറൻ ഹസ്റ്റിംഗിന്റെ അവസാനത്തെ സൈനിക സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു പാറ്റൺ. കുടുംബത്തിന്റെ വേരുകൾ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ വേണ്ടത്ര പണം കിനാൽഡിയിൽ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. പിതാവ് ഫിലിപ്പ് പാറ്റൺ ആഡം സ്മിത്തിന്റെ സുഹൃത്ത് ആയിരുന്നു. 1797-ൽ പാറ്റൺസ് എഡിൻബർഗിലെ കാസ്റ്റിൽ സ്ട്രീറ്റിലേക്ക് മാറി, അവിടെ അവർ സാഹിത്യ സമൂഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അന്ന റവ. സിഡ്നി സ്മിത്തിന്റെ പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി കുറയുകയും കിനാൾഡിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. 1801-ൽ കേണൽ പാറ്റനെ തെക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് ദ്വീപായ സെന്റ് ഹെലീനയുടെ ഗവർണറായി നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്ന മരിയയും സഹോദരിമാരായ സാറയും ജെസ്സിയും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നതിനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ സഹോദരിമാർ വാലന്റിയ പ്രഭുവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കലാകാരൻ ഹെൻറി സാൾട്ടും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിശിഷ്ടാതിഥികളെ കണ്ടുമുട്ടി. അവരുടെ പിതാവ് വില്യം ജോൺ ബർചെലിനെ ദ്വീപിന്റെ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായി നിയമിച്ചു. അതിനാൽ അന്ന മരിയയ്ക്ക് സെന്റ് ഹെലീനയിൽ ആദ്യകാല ബൊട്ടാണിക്കൽ, കലാപരമായ പരിശീലനം ലഭിച്ചിരിക്കാം. അവരുടെ സഹോദരി സാറാ ഒരു സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം സർ ഹെൻറി ടോറൻസായി. മറ്റൊരു സഹോദരി ജെസ്സി ജോർജ്ജ് പാറ്റേഴ്സന്റെ മകൻ ഡണ്ടിക്കടുത്തുള്ള കാസ്റ്റിൽ ഹണ്ട്ലിയുടെ ഉടമയായ ഒരു മദ്രാസ് നബോബ് ജോൺ പാറ്റേഴ്സണെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവരുടെ മാതൃക പിന്തുടരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച് അന്ന മരിയ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ക്യാപ്റ്റൻ വാക്കറിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. 1819-ൽ അവർ സിലോണിലേക്ക് മാറി. 1820-ൽ അന്ന മരിയ ആദംസ് കൊടുമുടിയിൽ കയറി. ആദംസ് കൊടുമുടി കയറിയ ആദ്യത്തെ വെളുത്ത സ്ത്രീയായിരുന്നു അന്ന.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1778-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ബൊട്ടാണിക്കൽ ചിത്രകാർ വർഗ്ഗം:സ്കോട്ടിഷ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ വർഗ്ഗം:1852-ൽ മരിച്ചവർ
റോബർട്ട് എഫ് ഇംഗർ
അമേരിക്കക്കാരനായ ഒരു തവളശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് റോബർട്ട് എഫ് ഇംഗർ (Robert Frederick Inger). ജനനം (സെപ്തംബർ 10, 1920 മിസ്സൗറിയിലെ, സെന്റ് ലൂയിസിൽ
റസ്റ്റ് (പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ)
ഡേവ് ഹെർമൻ, ബ്രണ്ടൻ ഐക്ക്, എന്നിവരിൽ നിന്നുള്ള സംഭാവനകളോടെയാണ് മോസില്ല റിസർച്ചിലെ ഗ്രേഡൺ ഹോറെ ആണ് റസ്റ്റ് ആദ്യം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. സെർവോ ലേഔട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ബ്രൗസർ എഞ്ചിൻ, റസ്റ്റ് കംപൈലർ എന്നിവ എഴുതുമ്പോൾ ഡിസൈനർമാർ ഭാഷ പരിഷ്‌ക്കരിച്ചു. എംഐടി ലൈസൻസിനും അപ്പാച്ചെ ലൈസൻസ് 2.0 നും കീഴിൽ കംപൈലർ സൗജന്യവും ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറും ഇരട്ട-ലൈസൻസുള്ളതാണ്.
2016 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും സ്റ്റാക്ക് ഓവർഫ്ലോ ഡവലപ്പർ സർവേയിലെ "ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ട പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ" ആണ് റസ്റ്റ്.
ഡിസൈൻ
വളരെ ഒരേസമയത്തും വളരെ സുരക്ഷിതവുമായ സിസ്റ്റങ്ങൾക്കായുള്ള ഒരു ഭാഷയാണ് റസ്റ്റ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്, വലിയ പ്രോഗ്രാമിംഗ്, അതായത് വലിയ സിസ്റ്റം സമഗ്രത കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന അതിരുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്യുക. സുരക്ഷ, മെമ്മറി ലേഔട്ടിന്റെ നിയന്ത്രണം, കൺകറൻസി എന്നിവയ്‌ക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകുന്ന ഒരു സവിശേഷത സെറ്റിലേക്ക് ഇത് നയിച്ചു.
ഇഡ്യൂമാറ്റിക് റസ്റ്റിന്റെ പ്രകടനം
ഇഡ്യൂമാറ്റിക് റസ്റ്റിന്റെ പ്രകടനം ഇഡ്യൂമാറ്റിക് സി++ ന്റെ പ്രകടനവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്.
മെമ്മറി സുരക്ഷ
റസ്റ്റ് മെമ്മറി സുരക്ഷിതമായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു, മാത്രമല്ല ഇത് സുരക്ഷിത കോഡിലെ അസാധുവായ പോയിന്ററുകൾ, ഡാങ്ളിംഗ് പോയിന്ററുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഡാറ്റ റേസുകൾ എന്നിവ അനുവദിക്കുന്നില്ല. ഒരു നിശ്ചിത ഫോം വഴി മാത്രമേ ഡാറ്റ മൂല്യങ്ങൾ സമാരംഭിക്കാൻ കഴിയൂ, ഇവയ്‌ക്കെല്ലാം അവയുടെ ഇൻപുട്ടുകൾ ഇതിനകം സമാരംഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ലിങ്കുചെയ്‌ത ലിസ്റ്റ് അല്ലെങ്കിൽ ബൈനറി ട്രീ ഡാറ്റാ സ്ട്രക്ചറുകൾ പോലുള്ള സാധുവായതാണോ അല്ലെങ്കിൽ  എന്ന് മറ്റ് ഭാഷകളിലെ ഫംഗ്ഷൻ ആവർത്തിക്കുന്നതിന്, റസ്റ്റ് കോർ ലൈബ്രറി ഒരു ഓപ്ഷൻ ടൈപ്പ് നൽകുന്നു, ഒരു പോയിന്ററിന്  മൂല്യമുണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ  ആണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ ഇത് ഉപയോഗിക്കാം. ലൈഫ്ടൈം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി റസ്റ്റ് കൂട്ടിച്ചേർത്ത വാക്യഘടനയും അതിന്റെ ബോറോ പരിശോധനയിലൂടെ കംപൈലർ റീസൺസ് അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ ചിലത് സബ്വെർട്ട് സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത കോഡ് ഭാഷയിൽ ഉള്ള കീവേഡ് ഉപയോഗിച്ച് എഴുതാം
മെമ്മറി മാനേജുമെന്റ്
റസ്റ്റ് ഒരു ഓട്ടോമേറ്റഡ് ഗാർബേജ് ശേഖരണ സംവിധാനം ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. പകരം, മെമ്മറിയും മറ്റ് റിസോഴ്സുകളും മാനേജുചെയ്യുന്നത് റിസോഴ്സ് അക്വിസിഷൻ ഓപ്ഷണൽ റഫറൻസ് കൗണ്ടിംഗ് വഴിയുള്ള ഓർഗനൈസേഷൻ (RAII) കൺവെൻഷനാണ്.
വില്ല് വായൻ ഗിത്താർമത്സ്യം
ശരീര ഘടന
വളരെ വലിയ മൽസ്യമായ ഇവ 9 അടി വരെ നീളവും 135 കിലോ വരെ ഭാരവും വെക്കുന്നു. മുതുകിൽ ഇവയ്ക്ക് സ്രാവിനെ പോലെ ഉള്ള ചിറക്ക് ഉണ്ട്. ശരീരത്തിലെ നിറയെ വെള്ള പുള്ളികളും കാണാം. മങ്ങിയ നീല കലർന്ന തവിട്ടു നിറമാണ് ഇവയ്ക്ക്.
ആവാസ വ്യവസ്ഥ
300 അടി വരെ താഴ്ചയിൽ ഇവയെ കാണുന്നു. മണ്ണും മണലും നിറഞ്ഞ അടിത്തട്ട് ഇഷ്ടപെടുന്ന ഇവയെ തീര കടലിലും കാണാം.
ഇതും കാണുക
കേരളത്തിലെ മൽസ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക
കോംപാക്റ്റ് ഡിസ്ക് ഡ്രൈവ്
ഒരു പേർസണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ്‌വെയർ ഭാഗമെന്ന നിലയിൽ, ഒപ്ടിക്കൽ കോമ്പാക്റ്റ് ഡിസ്കുകൾ വായിക്കാനും അവയിൽ എഴുതുവാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണമാണ് സീഡി ഡ്രൈവ്. ഒരു ലേസർ റീഡ്/റൈറ്റ് ഹെഡ്, സർവോ മെക്കാനിസം, അനുബന്ധ ഇലക്ട്രോണിക് പരിപഥം എന്നിവയാണ് സീഡി ഡ്രൈവിൻറെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ.
വർഗ്ഗം:കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ്‌വെയർ
ദി എൽജിൻ ഹോട്ടൽ
പശ്ചിമ ബംഗാളിൻറെ വടക്കേ അതിർത്തിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ് ഡാർജിലിംഗ്. ഡാർജിലിംഗ് ജില്ലയുടെ തലസ്ഥാ‍നമായ ഈ നഗരം ഹിമാലയത്തിലെ ശിവാലിക് മലനിരകളിൽ സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2134 മീറ്റർ (6,982 അടി) ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഡാർജിലിംഗ് എന്ന വാക്കിൻറെ ഉൽഭവം രണ്ട് ടിബറ്റൻ വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് - ഇടിവെട്ട് എന്ന അർത്ഥമുള്ള ഡോർജെ, സ്ഥലം എന്നർത്ഥമുള്ള ലിങ്ങ് എന്നിവ കൂടിച്ചേർന്ന ഇടിവെട്ടിൻറെ നാടാണ് ഡാർജിലിംഗ്. ബ്രിട്ടിഷ് ഭരണകാലത്ത് ഡാർജിലിംഗിൻറെ ശീതകാലാവസ്ഥ കാരണം വേനൽക്കാലത്ത് അവിടം ഒരു സുഖവാസ കേന്ദ്രമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഡാർജിലിംഗ് ചായ, ഡാർജിലിംഗ് ഹിമാലയൻ തീവണ്ടിപ്പാത, യുനെസ്കോ-യുടെ ഒരു വിശ്വ പാരമ്പര്യ സ്മാരകം എന്നിവ കൊണ്ട് ഡാർജിലിംഗ് ലോകപ്രശസ്തമാണ്. ആയിരത്തി എണ്ണൂറുകളുടെ മധ്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഡാർജിലിംഗ് വികസിപ്പിച്ച് തുടങ്ങിയ കാലം മുതലേ ഉള്ളവയാണ് ചായത്തോട്ടങ്ങൾ. അവിടുത്തെ ചായത്തോട്ടക്കാർ പലതരം ‘കറുത്ത ചായ’ വിഭാഗങ്ങളും ഫെർമന്റേഷൻ വഴി ലോകത്തിലേ തന്നെ മേൽത്തരം പല ചായക്കൂട്ടുകളും ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. ഡാർജിലിംഗ് നഗരത്തെ ഇന്ത്യയുടെ സമതലങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിയ്ക്കുന്ന ഡാർജിലിംഗ് ഹിമാലയൻ തീവണ്ടിപ്പാത 1999-ൽ ഒരു വിശ്വ പാരമ്പര്യ സ്മാരകമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയിൽ ആവി എഞ്ചിനുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ചുരുക്കം ചില പാതകളിലൊന്നാണിത്.
ഇന്ത്യയുടെയും ലോകത്തിൻറെ തന്നെയും പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള കുട്ടികൾ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തുന്ന അനവധി ബ്രിട്ടീഷ് രീതിയിലുള്ള പബ്ലിക് സ്കൂളുകൾ ഡാർജിലിംഗിലുണ്ട്. 1980-കളിൽ ഈ നഗരവും ഇതിനോടു ചേർന്നു കിടക്കുന്ന കലിംപോങ്ങ് എന്ന പ്രദേശവും ചേർത്ത് ഗോർഖ്‌ലാൻഡ് എന്നൊരു രാജ്യമാക്കണമെന്ന ഒരു വിഭജന വാദം ഉടലെടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ സ്വയംഭരണാവകാശമുള്ള ഒരു തദ്ധേശ വികസന സമിതിയുടെ രൂപവത്കരണത്തോടെ കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശാബ്ദമായി ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മന്ദീഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ തള്ളിക്കയറ്റവും ആസൂത്രിതമല്ലാത്ത നഗരവൽക്കരണവും മൂലം പരിസ്ഥിതി വിവഭങ്ങളുടെ ഉപയോഗം വർദ്ധിച്ചതു കാരണം കഴിഞ്ഞ കുറെ വർഷങ്ങളായി ഇവിടുത്തെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ താളം തെറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ചരിത്രം
1887-ൽ ഒരു ഉദ്യാനത്തിനു ചുറ്റും നിർമിതമായ ഈ കെട്ടിടം പഴമയെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് തന്നെയാണ് പുനർനിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. റോയൽ മാനർ ഹൗസ് വാസ്തുവിദ്യയിൽ നിർമിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ഹോട്ടലിൽ പഴയ കാര്യങ്ങൾ അതുപോലെ നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു.
സ്ഥാനം
ദി എല്ജിന് ഹോട്ടൽ ഡാർജീലിംഗ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് ഡാർജീലിംഗ് നഗരത്തിൻറെ ഹൃദയഭാഗത്തായി എച്. ഡി ലാമ റോഡിലാണ്. ബംഗാൾ നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം (50 മീറ്റർ), പദ്മജ നായിഡു ഹിമാലയൻ സുവോളജിക്കൽ പാർക്ക്‌ (4.5 കിലോമീറ്റർ), ചിത്രരഞ്ജൻ ദാസ്‌ മെമോറിയൽ (2.6 കിലോമീറ്റർ), ടെൻസിംഗ് റോക്ക് (3 കിലോമീറ്റർ), മോഡേൺ ആർട്ട്‌ മ്യൂസിയം (1.5 കിലോമീറ്റർ), ടൈഗർ ഹിൽ (12.3 കിലോമീറ്റർ) എന്നീ ടൂറിസ്റ്റ് സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് ദി എല്ജിന് ഹോട്ടലിൽനിന്നും വേഗത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കും.
പ്രശസ്തമായ ഡാർജീലിംഗ് മാളിലേക്കും ഗവർണരുടെ വസതിയായ രാജ് ഭവനിലേക്കും ദി എല്ജിന് ഹോട്ടലിൽനിന്നും നടക്കാനുള്ള ദൂരമേയുള്ളൂ. [6] ഒരുപാട് പുസ്തകങ്ങളുടെ ശേഖരമുള്ള ഒരു ലൈബ്രറിയും ഗെയിംസ് റൂം, കുട്ടികളുടെ കളിസ്ഥലം എന്നിവയും ഹോട്ടലിൽ ഉണ്ട്.
ഡാർജീലിംഗ് എയർപോർട്ടിൽനിന്നും ദി എല്ജിന് ഹോട്ടലിലേക്കുള്ള ദൂരം: ഏകദേശം 8.8 കിലോമീറ്റർ
ഡാർജീലിംഗ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും ദി എല്ജിന് ഹോട്ടലിലേക്കുള്ള ദൂരം: ഏകദേശം 1.6 കിലോമീറ്റർ
ശമോലി ബസ്‌ സ്റ്റാൻഡിൽനിന്നും ദി എല്ജിന് ഹോട്ടലിലേക്കുള്ള ദൂരം: ഏകദേശം 64.5 കിലോമീറ്റർ
സൗകര്യങ്ങൾ
ദി എല്ജിന് ഹോട്ടലിലുള്ള സൗകര്യങ്ങളിൽ ഇവയും ഉൾപ്പെടുന്നു
നേഹ ഗോയൽ
നേഹ ഗോയൽ (ജനനം:15 നവംബർ 1996) ഇന്ത്യൻ ഹോക്കി താരവും ദേശീയ ടീമിൽ അംഗവുമാണ്. ഹരിയാനക്കാരിയായ നേഹ മിഡ് ഫീൽഡറായാണ് കളിക്കുന്നത്.
മുൻകാല ജീവിതം
നേഹ ഗോയൽ ഹരിയാനയിലെ സോനിപത് സ്വദേശിയാണ്. വളരെ പാവപ്പെട്ട കുടുംബത്തിൽ നിന്നുവരുന്ന നേഹക്ക് രണ്ട് ജ്യേഷ്ഠത്തിമാരുണ്ട്. നേഹയുടെ അച്ഛൻ കൂലിവേലക്കാരനാണ്, അമ്മ വീട്ടുജോലിചെയ്യുന്നു. ഹോക്കി സ്റ്റിക്കുകൾ, ഷൂ, മറ്റ് കളി ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവവാങ്ങാനും ഡയറ്റ് പാലിക്കാനും നേഹയുടെ കുടുംബം വളരെയധികം കഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
നേഹയുടെ കൂട്ടുകാരിയാണ് നേഹയെ ഹോക്കി കളിയുമായി പരിചയപ്പെടുത്തിയത്. മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റൻ പ്രിതം റാണി സിവാച്ചിന്റെ അക്കാദമിയിൽ ഹോക്കി പരിശീലനം ആരംഭിച്ചു. തകറാം സീനിയർ സെക്കൻററി സ്കൂളിലെ വിദ്യാലയത്തിൽ ഗോയൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി.
ഔദ്യോഗികജീവിതം
2014 ലാണ് നേഹ ഇന്ത്യൻ സീനിയർ ടീമിൽ ഇടംപിടിച്ചത്. നേഹയുടെ ആദ്യ മാച്ച് ഗ്ലാസ്ഗോയിൽ വച്ച് എഫ്ഐഎച് ചാമ്പ്യൻസ് ചലഞ്ച് ആയിരുന്നു
ലണ്ടനിൽ വച്ച് നടന്ന 2018 ഹോക്കി ലോകകപ്പിലെ ഇന്ത്യൻ ടീമിൽ നേഹ അംഗമായിരുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യമാച്ചിൽ ഇന്ത്യ ആതിധേയരാജ്യമായ ഇംഗ്ലണ്ടിനെയാണ് എതിരിട്ടത്. ഗോയൽ കളിതീരുന്നതിന് 25 മിനുട്ട് മുൻപ് ഇന്ത്യക്ക് ലീഡ് നേടിക്കൊടുത്തു. പക്ഷെ ഇംഗ്ലണ്ട് മറുപടി ഗോളിൽ സമനില പിടിക്കുകയും മാച്ച് സമനിലയിൽ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവലംബങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:1990-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രമുഖർ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ വനിത ഹോക്കി കളിക്കാർ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഹോക്കി കളിക്കാർ വർഗ്ഗം:ഹരിയാനയിൽ നിന്നുള്ള ഫീൽഡ് ഹോക്കി താരങ്ങൾ
വാനില വാക്കേറിയെ
ഇന്ത്യയും ശ്രീലങ്കയും സ്വദേശമായ ഒരു വാനില ഓർക്കിഡേസീ കുടുംബത്തിലെ ഒരു ഓർക്കിഡ് ഇനമാണ് വാനില വാക്കേറിയെ. . വനമേഖലയിലും വനങ്ങളിലും വളരുന്ന ഇവയെ ഒരു അപൂർവ്വ ഇനമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഓർക്കിഡുകൾ വർഗ്ഗം:ഓർക്കിഡേസീ
ജെ. എൽ. എൻ സ്റ്റേഡിയം മെട്രോ നിലയം
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കൊച്ചി മെട്രോ നിലയങ്ങൾ
ജാനറ്റ് മോറിസൺ മില്ലർ
ജാനറ്റ് മോറിസൺ മില്ലർ (ജീവിതകാലം: നവംബർ 12, 1891 - ഏപ്രിൽ 5, 1946 ) യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ ഡൊമിനിയൻ ഓഫ് ന്യൂഫൗണ്ട്‌ലാന്റിലെ ന്യൂഫൗണ്ട്‌ലാൻഡ് ലോ സൊസൈറ്റിയിൽ പ്രവേശനം നേടിയ ആദ്യ വനിതയായിരുന്നു.
ആദ്യകാല ജീവിതം
ലൂയിസ് മില്ലറുടെയും മേരി മോറിസണിന്റെയും ഇളയ മകളായ മില്ലർ, 1891 നവംബർ 12-ന് ന്യൂഫൗണ്ട്‌ലാൻഡിലെ സെന്റ് ജോൺസിൽ ജനിച്ചു. സെന്റ് ജോൺസില ബിഷപ്പ് സ്പെൻസർ കോളേജിൽ പഠനം നടത്തിയ അവർ അവിടെ ലോർഡ് ബിഷപ്പ് സ്‌ക്രിപ്ച്ചർ പ്രൈസ് നേടുകയും ജൂബിലി സ്കോളർഷിപ്പിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരി ആകുകയും ചെയ്തു. ന്യൂഫൗണ്ട്‌ലാൻഡിന്റെ അറ്റോർണി ജനറലായിരുന്ന അമ്മാവൻ ഡൊണാൾഡ് മോറിസന്റെ ഓഫീസിലാണ് മില്ലർ നിയമം അഭ്യസിച്ചത്. 1910-ൽ, അവൾ ലോ സൊസൈറ്റിയിലെ അംഗത്വത്തിനായി അപേക്ഷിച്ചുവെങ്കിലും അംഗത്വം പുരുഷന്മാർക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നുവെന്ന കാരണത്താൽ ലോ സൊസൈറ്റി അപേക്ഷ നിരസിച്ചു.
ആംട്രാക്ക്
ദ നാഷണൽ റെയിൽറോഡ് പാസഞ്ചർ കോർപ്പറേഷൻ അഥവാ ആംട്രാക്ക്, ഭാഗികമായി ഗവണ്മെന്റ് മുതൽമുടക്കോടെ പ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന ഒരു അമേരിക്കൻ റെയിൽറോഡ് സംവിധാനമാണ്. അമേരിക്കയിൽ ഉടനീളം ഇവരുടെ സേവനം ലഭ്യമാണ്. 1971-ൽ അന്ന് നിലവിലുള്ള എല്ലാ പാസഞ്ചർ റെയിൽകമ്പനികളും ലയിപ്പിച്ചാണ് ആംട്രാക്കിന് രൂപംകൊടുത്തത്.
ദിവസേന മുന്നൂറിലേറെ തീവണ്ടികൾ ആംട്രാക്ക് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു. മുപ്പതിനാലായിരം കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള പാത നാല്പത്തിയാറു സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി അഞ്ഞൂറ് പ്രദേശങ്ങളെ കൂടാതെ, മൂന്ന് കാനേഡിയൻ പ്രവിശ്യകളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. 2015 സാമ്പത്തിക വർഷം, 30.8 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെ വഹിക്കുകയും 2.185 ബില്യൺ ഡോളർ വരുമാനമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. മൂന്നിൽ രണ്ടു യാത്രക്കാരും പത്തു വലിയ മെട്രോ നഗരങ്ങളിൽ പെടുന്നവരും, 83% പേരും 400 മൈലിൽ താഴെ മാത്രം യാത്ര ചെയ്യുന്നവരാണ്. വാഷിംഗ്‌ടൺ ഡി.സി. യിലേ യൂണിയൻ സ്റ്റേഷനാണ് ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനം. അമേരിക്ക, ട്രാക്ക് എന്നീ പദങ്ങൾ കൂട്ടിയോജിപ്പിച്ചാണ് ആംട്രാക്ക് എന്ന പേര് നൽകിയത്. ലഘുചിത്രം|Locomotive No. 66 at Los Angeles Union Station
വർഗ്ഗം:റെയിൽ ഗതാഗതം
ഛിന്നഗ്രഹവലയം
സൗരയൂഥത്തിൽ ഏതാണ്ട് ചൊവ്വയ്ക്കും വ്യാഴത്തിനുമിടയിലെ മേഖലയാണ് ഛിന്നഗ്രഹ വലയം. ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അനിയതരൂപത്തിലുള്ള വളരെയധികം വസ്തുക്കൾ കാണപ്പെടുന്ന മേഖലയാണ് ഇത്. ട്രോജൻ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ, ഭൂമിയോടടുത്ത ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ സൗരയൂഥത്തിന്റെ മറ്റ് മേഖലകളിലും ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഈ ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തെ പ്രധാന ഛിന്നഗ്രഹ വലയം എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്.
ആദി സൗരനെബുലയിൽ നിലനിന്നിരുന്നതും ഇന്നത്തെ ഗ്രഹങ്ങളുടെ മുൻഗാമികളായ ധൂമഗ്രഹപദാർത്ഥങ്ങൾ (planetesimals) വഴിയാണ് ഛിന്നഗ്രഹ വലയവും രൂപം കൊണ്ടിട്ടുള്ളത്. ചൊവ്വയ്ക്കും വ്യാഴത്തിനുമിടയിലെ ധൂമഗ്രഹപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്ന് ഗ്രഹം രൂപം കൊള്ളുന്നതിനെ ഭീമൻ ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഗുരുത്വബലങ്ങൾ അവയുടെ പരിക്രമണത്തിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തി തടയുകയായിരുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായ കൂട്ടിയിടികളും നടക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, ഒട്ടിച്ചേർന്ന് ഒരുമിച്ച് നിൽക്കുന്നതിനു പകരം അവ ചിതറിപ്പോകുകയും ചെയ്തു. ഇതൊക്കെ കാരണം സൗരയൂഥ രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം ഈ വലയത്തിന്റെ നല്ലൊരു ശതമാനം പിണ്ഡവും നഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്. ചില അംഗങ്ങൾ ആന്തരസൗരയൂഥത്തിലേക്ക് കടക്കുകയും ഉൽക്കാവർഷമായി ആന്തരഗ്രഹങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എപ്പോഴെല്ലാം ഈ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ പരിക്രമണം വ്യാഴത്തിന്റെ പരിക്രമണവുമായി അനുരണനത്തിലാകുന്നുവോ അപ്പോഴൊക്കെ അവ സംഭ്രാന്തമാകുന്നു (Perturbation). ഇത്തരത്തിലുള്ള അനുരണനം ഫലത്തിൽ വരുന്ന പരിക്രമണ അകലങ്ങളിലെ അംഗങ്ങൾ ആ സ്ഥാനത്തു നിന്നും നീക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ആ ഭാഗത്ത് കിർക്ക്‌വുഡ് വിടവ് (Kirkwood gap) ഉണ്ടാവുന്നു.
ഈ മേഖലയിലെ പോലെ സൗരയൂഥത്തിൽ ചെറിയ അംഗങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന മറ്റ് മേഖലകളാണ് സെന്റോറസ് (centaurs), കൈപ്പർ വലയം (Kuiper belt), ഓർട്ട് മേഘം (Oort cloud) എന്നിവ.
നിരീക്ഷണ ചരിത്രം
1766 ൽ ചാൾസ് ബോണെറ്റിന്റെ Contemplation de la Nature എന്ന കൃതിയുടെ വിവർത്തനത്തിൽ ജോഹൻ ഡാനിയേൽ ടൈറ്റസ് ഗ്രഹങ്ങളുടെ വിതരണത്തിലുള്ള ക്രമത്തിന്റെ പാറ്റേണിനെ കൂറിച്ച് കുറിച്ചിട്ടുണ്ട്. 0 ൽ തുടങ്ങി ശേഷം 3, 6, 12, 24, 48,... (ഓരോ സംഖ്യയും ഇരട്ടിപ്പിക്കുന്നു) എന്നിങ്ങനെ ഒരു അനുക്രമമെടുക്കുകയും അതിലെ ഒരോന്നിനോടും 4 കൂട്ടി 10 കൊണ്ട് ഹരിക്കുകയും ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന അനുക്രമത്തിന് അന്നറിയുന്ന ഗ്രഹങ്ങളുടെ സൗരദൂരത്തിലുള്ള അകലങ്ങളോട് താദാമ്യം ഉണ്ടെന്ന വസ്തുതയായിരുന്നു അത്. ടൈറ്റസ്-ബോഡെ നിയമം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പാറ്റേൺ അന്നറിയുന്ന ഗ്രഹങ്ങളായ ബുധൻ, ശുക്രൻ, ഭൂമി, ചൊവ്വ, വ്യാഴം, ശനി തുടങ്ങിയവയുടെ സെമി-മേജർ അക്ഷം പ്രവചിക്കുകയും ചൊവ്വ, വ്യാഴം എന്നിവയ്ക്കിടയിലെ വിടവിൽ വേറൊന്നിനുള്ള സാധ്യത കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. "എന്നാലും ഈ ഭാഗം കാലിയാക്കിയിടാൻ തന്നെയാണോ ദൈവം ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുക? അങ്ങനെയാവില്ലെന്ന് കരുതുന്നു" എന്നാണ് ടൈറ്റസ് തന്റെ കുറിപ്പിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നത്. 1768 ൽ ടൈറ്റസിന്റെ കുറിപ്പിലെ കാര്യം ജോഹൻ എലേർട്ട് ബോഡെ തന്റെ Anleitung zur Kenntniss des gestirnten Himmels എന്ന കൃതിയിൽ ടൈറ്റസിന് കടപ്പാട് നൽകാതെ പരമാശിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് പലരും "ബോഡെയുടെ നിയമം" എന്നുമാത്രം വിളിക്കുന്നതിന് കാരണമായിട്ടുമുണ്ട്. 1781 ൽ വില്യം ഹെർഷെൽ യുറാനെസിനെ കണ്ടെത്തുകയും ആ ഗ്രഹത്തിന്റെ സ്ഥാനവും ഈ നിയമം അനുസരിക്കുന്നെണ്ടെന്ന് കാണുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ചൊവ്വയ്ക്കും വ്യാഴത്തിനുമിടയിൽ വേറൊരു ഗ്രഹമുണ്ടായിരിക്കും എന്ന് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞർ അനുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
1800 ൽ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ബാരോൺ ഫ്രാൻസ് സേവെർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുചരന്മാരിൽ 23 പേരെ "Lilienthal Society" എന്ന അനൗപചാരിക സംഘത്തിൽ ചേർത്തു. സൗരയൂഥത്തിന് ക്രമം വിശദീകരിക്കാൻ വേണ്ടി രൂപീകരിച്ച ഈ സംഘം "Himmelspolizei" അഥവാ ഖഗോള പോലീസ് എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഹെർഷൽ, നേവിൽ മസ്കെലിൻ, ചാൾസ് മെസ്സിയർ, ഹെന്രിച്ച് ഓൽബെർസ് എന്നീ ശ്രദ്ധേയ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ സംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. വിട്ടുപോയ ഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്തുന്നതിയായുള്ള തിരച്ചിലിന് ഒരോ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനും ഖഗോളത്തിന്റെ 15° ഭാഗം നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഏതാനും മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ ഈ ഖഗോള പോലീസിന്റെ അനുമാനങ്ങൾ ഉറപ്പിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള കണ്ടുപിടിത്തം സംഘാംഗമല്ലാത്ത ഒരാൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി. സിസിലിയിലെ പാലെർമൊ സർവ്വകലാശാലയിലെ ജ്യോതിശാസ്ത്ര വിഭാഗ തലവനായ ഗിസെപ്പെ പിയസ്സി 1801 ജനുവരി 1 ന് ടൈറ്റസ്-ബോഡെ നിയമം പ്രവചിച്ച അതേ അകലത്തിൽ വളരെ ചെറിയ ഒരു വസ്തു നീങ്ങുന്നതായി കണ്ടെത്തി. അദ്ദേഹം അതിനെ റോമൻ ദേവതയായയുടെ നാമമായ സീറീസ് (Ceres) എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. അതൊരു വാൽനക്ഷത്രമാണെന്നായിരുന്നു ആദ്യം പിയസ്സി കണക്കാക്കിയത്, പക്ഷെ വാൽനക്ഷത്രങ്ങൾക്കുണ്ടാവേണ്ട വാലിന്റെ അഭാവം അതൊരു ഗ്രഹമാണെന്ന അനുമാനത്തിലേക്കെത്തിച്ചു. പതിനഞ്ച് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം അതേ മേഖലയിൽ മറ്റൊരു വസ്തുവിനെ ഓൽബെർസ് കണ്ടെത്തി, അതിന് പാളസ് (Pallas) എന്ന് പിന്നീട് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായി ദൂരദർശിനിയിൽ കൂടിയുള്ള വിപുലീകൃത വീക്ഷണത്തിൽ പോലും അവ പോട്ടുപോലെയേ കാണപ്പെടുന്നുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ, ദൂരദർശിനിയിൽ കൂടിയുള്ള വിപുലീകൃത വീക്ഷണത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങൾ ഡിസ്ക് രൂപത്തിൽ വലിപ്പത്തിൽ തെളിഞ്ഞുവരും. വേഗത്തിലുള്ള ചലനം കാരണം അവയെ നക്ഷത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കാനും കഴിയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇതൊക്കെ കാരണം 1802 ൽ വില്യം ഹെർഷൽ അവയെ പ്രത്യേക വിഭാഗമായി കണക്കാക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയും "നക്ഷത്ര സമാനമായ" എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഗ്രീക്ക് വാക്കായ ആസ്റ്റീറോയിഡുകൾ (ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ) എന്ന് വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. സീറീസ്, പാളസ് എന്നിവയെ തുടർച്ചയായ നിരീക്ഷണത്തിന് വിധേയമാക്കിയതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെയൊരു നിഗമനത്തിലെത്തി:
"ഗ്രഹങ്ങളെ പോലെയല്ല വാൽനക്ഷത്രങ്ങളുമല്ല, ഭാഷയിലെ ഏതെങ്കിലും വ്യവഹാരങ്ങളുപയോഗിച്ച് ഈ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കുമോ...അവ ചെറിയ നക്ഷത്രങ്ങളെ പോലെയാണ് തോന്നിക്കുന്നത്. ഈ നക്ഷത്രസമാന രൂപത്തിൽ നിന്ന് അവയ്ക്ക് നൽകാൻ ഒരു പേര് ഞാനെടുക്കുന്നെങ്കിൽ അവയെ ആസ്റ്റീറോയിഡുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു; അവയുടെ പ്രകൃതിയോട് യോജിക്കുന്ന മറ്റൊന്നു കണ്ടെത്തുന്നത് വരെ ഈ പേര് മാറ്റാനുള്ള അവകാശം എന്നിൽ തന്നെ സംക്ഷിപ്തമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു."
ഹെർഷൽ താൽക്കാലികമായി പേര് നൽകിയതെങ്കിലും ഏതാനും ദശകങ്ങളോളം ഈ രണ്ട് വസ്തുക്കളേയും ഗ്രഹങ്ങൾ എന്ന രീതിയിൽ തന്നെയായിരുന്നു പലരും സൂചിപ്പിച്ചത്. പിന്നീട് നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്കിടയിൽ 1807 ൽ ആ മേഖലയിൽ പുതിയ രണ്ട് വസ്തുക്കൾ കൂടി ശ്രദ്ധയിപ്പെട്ടു: 3 ജൂനൊ (3 Juno), 4 വെസ്റ്റ (4 Vesta) എന്നിവയായിരുന്നു അവ. തുടർന്നുണ്ടാവേണ്ടിയിരുന്ന കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളെ ആ സമയത്ത് നടന്ന നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങൾ താൽക്കാലികമായി ഇല്ലാതാക്കി. പിന്നീട് 1845 വരെ ഈ മേഖലയിൽ വസ്തുക്കളെ കണ്ടെത്തിയില്ലായിരുന്നു, 5 ആസ്ട്രെ (5 Astraea) ആണ് അന്ന് കണ്ടെത്തിയത്. ഇതിനെ തുടർന്ന് കണ്ടുപിടിക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഗണ്യമായ വർദ്ധനവുണ്ടായി, ഗ്രഹങ്ങളായി അവയെ എണ്ണുന്നത് തന്നെ ക്ലേശകരമായിത്തീർന്നു. പിന്നീട് 1850 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ അലക്സാണ്ടർ വോൺ ഹംബോൾട്ടിന്റെ നിർദ്ദേശ പ്രകാരം അവയെ ഗ്രഹങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ നിന്നും നീക്കുകയും പതുക്കെ ആസ്റ്റീറോയിഡുകൾ എന്ന വില്യം ഹെർഷലിന്റെ നാമകരണ രീതി പിന്തുടരാനും തുടങ്ങുകയുണ്ടായി.
കൃത്യമായി ആരാണ് "ഛിന്നഗ്രഹ വലയം" ("asteroid belt") എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയതെന്ന് വ്യക്താമായി അറിവില്ലെങ്കിലും 1850 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ഈ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1850 ലെ അലക്സാണ്ടർ വോൺ ഹംബോൾട്ടിന്റെ കോസ്മോസ് ന്റെ വിവർത്തനത്തിൽ ഇത് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി കാണാം. റോബർട്ട് ജെയിംസ് മാനിന്റെ (Robert James Mann) സ്വർഗ്ഗ വിജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള വഴികാട്ടി (A Guide to the Knowledge of the Heavens) എന്ന രചനയിലും സമാന സൂചനകൾ കാണാം. അമേരിക്കൻ ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ ബെഞ്ചമിൻ പെഴ്സ് (Benjamin Peirce) ഈ വാക്ക് കടമെടുക്കുകയും അതിന് നല്ല പ്രചാരം ലഭിക്കുന്നതിന് കാരണമാകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1868 ആയപ്പോഴേക്കും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ട ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ എണ്ണം നൂറിൽ എത്തി. 1891 ൽ മാക്സ് വോൾഫ് ജ്യോതിർഛായാഗ്രഹണത്തിന് (astrophotography‌) തുടക്കം കുറിച്ചതോടെ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടുന്നവയുടെ എണ്ണം പിന്നേയും പൊടുന്നനെ വർദ്ധിച്ചു. 1921 ഓടെ 1,000 എണ്ണവും 1981 ഓടെ 10,000 എണ്ണവും 2000 ഓടെ 100,000 എണ്ണവും കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടു. നിലവിൽ ഇവയെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന ആധുനിക വാനനിരീക്ഷണ സങ്കേതങ്ങൾ യാന്ത്രികമായി കണ്ടെത്തുന്ന രീതി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിനാൽ എണ്ണം പിന്നേയും വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രൂപീകരണം
ചൊവ്വയ്ക്കും വ്യാഴത്തിനുമിടയിലുണ്ടായിരുന്ന ഒരു ഗ്രഹത്തിന്റെ ഖണ്ഡങ്ങളായിരിക്കും സീറീസും പാളസും എന്നായിരുന്നു 1802 ൽ പാളസ് കണ്ടെത്തിയതിനു കുറച്ച് നാൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഹെന്രിച്ച് ഒൽബേർസ് വില്യം ഹെർഷലിനോട് അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ആന്തരിക പൊട്ടിത്തേറിയോ വാൽനക്ഷത്രവുമായുള്ള കൂട്ടിയിടിയോ ഗ്രഹത്തിനു സംഭവിച്ചിരിക്കാമെന്നുമായിരുന്നു നിഗമനം. പിന്നീട് ഈ സിദ്ധാന്തം പിന്തള്ളപ്പെട്ടു. എല്ലാം കൂട്ടിയാലും ഭൂമിയുടെ ചന്ദ്രന്റെ പിണ്ഡത്തിന്റെ മൊത്തം ഭാരത്തിന്റെ 4 ശതമാനം മാത്രം വരുന്നതും ഗ്രഹത്തിന്റെ തകർച്ചക്ക് വലിയ ഊർജ്ജം ആവശ്യമാനെന്നതിനാലുമായിരുന്നു ഈ സിദ്ധാന്തം പിന്തള്ളപ്പെട്ടത്. അവയുടെ രാസഘടനകൾ തമ്മിലുള്ള അന്തരവും അവ ഒരേ ഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുള്ള വാദത്തെ പിന്തുണക്കുന്നില്ലായിരുന്നു. ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ ഒരു ആദി ഗ്രഹത്തിൽ നിന്നും വേർപ്പെട്ട് വന്നതല്ലെന്നു അവ ഒരിക്കലും ഒരു ഗ്രഹത്തിന്റെയും ഭാഗമായിരുന്നില്ലെന്നും നിലവിൽ ഭൂരിഭാഗം ശാസ്ത്രജ്ഞരും അംഗീകരിക്കുന്ന കാര്യമാണ്.
ആദി സൗരനെബുലയിൽ നിന്നാണ് സൗരയൂഥത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടായതെന്ന സിദ്ധാന്തമാണ് പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്: നക്ഷത്രാന്തരീയ ധൂളികളും വാതകങ്ങളും ഗുരുത്വബലത്തിന്റെ പ്രേരകത്താൽ ഒരുമിച്ച് കൂടി കറങ്ങുന്ന ഡിക്സ് രൂപപ്പെടുകയും പിന്നേയും പദാർത്ഥങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് കൂടി സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും രൂപം കൊള്ളുകയായിരുന്നു. സൗരയൂഥ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഏതാനും ദശലക്ഷം വർഷങ്ങളിൽ ഈ ഒരുമിച്ച് കൂടൽ പ്രക്രിയ ഫലമായി പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ചെറുവലിപ്പത്തുലുള്ളവ രൂപം കൊള്ളുകയായിരുന്നു, പതിയെ അവയുടെ വലിപ്പം വർദ്ധിച്ചു വന്നു. ആവശ്യത്തിന് പിണ്ഡം കൈവരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവ ഗുരുത്വബലത്താൽ സമീപത്തുള്ള മറ്റ് പദാർത്ഥങ്ങളെ ആകർഷിക്കുകയും കൂടിച്ചേർന്ന് ധൂമഗ്രഹപദാർത്ഥങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് സംഭവിച്ച ഗുരുത്വ അടിയൽ പാറ ഗ്രഹങ്ങളും വാതക ഭീമന്മാരും രൂപം കൊള്ളുന്നതിലേക്കെത്തിച്ചു.
ചൊവ്വയ്ക്കും വ്യാഴത്തിനുമിടയിലുള്ള മേഖലയിലെ ധൂമഗ്രഹപദാർത്ഥങ്ങളെ വ്യാഴത്തിന്റെ ഗുരുത്വബലം ശക്തമായി സംഭ്രമിപ്പിച്ചുക്കൊണ്ടിരുന്നതിനാൽ അവ കൂടിച്ചേർന്ന ഗ്രഹമായി മാറുന്നത് സംഭവിക്കാതിരുന്നതാകാം. ചിലപ്പോഴൊക്കെ കൂട്ടിയിടികളിലേർപ്പെട്ടുകോണ്ട് അവ സൂര്യനെ വലംവയ്ക്കുന്നത് തുടർന്നു. ഈ മേഖലയിലെ ഉയർന്ന കൂട്ടിയിടി നിരക്ക് അക്രീഷന് ശേഷവും ഗ്രഹധൂമപദാർത്ഥങ്ങൾ കൂടുതലായി തുടരുന്നതിന് കാരണമാകുകയും ഗ്രഹം രൂപം കൊള്ളുന്നതിനെ തടയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മേഖലയിൽ വ്യാഴവുമായി പരിക്രമണം അനുരണനത്തിലാകുന്ന ഇടങ്ങളിൽ നിന്നൊക്കെ വസ്തുക്കൾ വ്യതിചലിച്ചു പോകുന്നു, ഈ രീതിയിൽ ആ മേഖലയിൽ നിരവധി പരിക്രമണ അനുരണന മേഖലകളുണ്ട്. രൂപീകരണത്തെ തുടർന്ന് വ്യാഴം സൗരയൂഥത്തിന്റെ അന്തർഭാഗത്തേക്ക് കുറച്ച് കൂടി നീങ്ങിയപ്പോൾ ഈ അനുരണന മേഖലകളും അതിനനുസരിച്ച് നീങ്ങുകയും വലയത്തിനകത്തെ അംഗസംഖ്യ വർദ്ധിക്കുകയും അവ തമ്മിലുള്ള ആപേക്ഷിക പ്രാവേഗങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്തു.
സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്ത് ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും നിശ്ചിതപരിമാണം ഉരുകിയ രൂപത്തിലായിരുന്നിരിക്കാം, ഇത് അവയിലെ മൂലകങ്ങൾ ഭാഗികമായോ പൂർണ്ണമായോ പിണ്ഡത്താൽ വേർതിരിക്കുന്നതിലേക്കെത്തിച്ചു. ചില മുൻഗാമികളിൽ അഗ്നിപർവ്വത പൊട്ടിത്തെറികൾക്ക് വിധേയമാകുകയും മാഗ്മാ സമുദ്രങ്ങൾ ഉണ്ടാകുകയും സംഭവിച്ചിരിക്കാം. എന്നാൽ വലിയ ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ചെറുവലിപ്പം മാത്രമായതിനാൽ പെട്ടെന്ന് തണുക്കലിന് വിധേയമാകുകയായിരുന്നു, ഏതാണ്ട് 450 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ അവ ഈ രീതിയിൽ തണുത്തു, അതായത് രൂപീകരികരണത്തിന് ഏതാനും ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തന്നെ അത് സംഭവിച്ചു. 4 വെസ്റ്റ എന്ന ഛിന്നഗ്രഹത്തിൽ നിന്നുള്ളതെന്ന കരുതപ്പെടുന്ന, അന്റാർട്ടിക്കയിലെ ഉൽക്കാവർഷത്തിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച സിർക്കോൺ (zircon) പരലുകൾ 2007 ഓഗസ്റ്റിൽ പരിശോധിച്ചതിൽ നിന്നും മനസ്സിലാകുന്നത് ആ ഛിന്നഗ്രഹവും അതുപോലെ മറ്റുള്ള ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും സൗരയൂഥരൂപീകരണത്തിന് പത്ത് ലക്ഷം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ രൂപപ്പെട്ടിരുന്നു എന്നാണ്.
പരിണാമം
ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെ ആദി സൗരയൂഥത്തിന്റെ മാതൃക വസ്തുക്കളായി കാണാൻ കഴിയില്ല. ആദ്യകാലത്ത് സംഭവിച്ച ആന്തരീക തപീകരണം, കൂട്ടിയിടികൾ വഴി ഉപരിതലം ഉരുകുക, ബഹിരാകാശ വികിരണങ്ങൾ വഴി സംഭവിക്കുന്ന മാറ്റങ്ങൾ, ചെറു ഉൽക്കകളുടെ വർഷം തുടങ്ങിയ നിരവധി പരിണാമങ്ങൾക്ക് അവയും വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. അതേ സമയം ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെ സൗരയൂഥത്തിൽ ശേഷിക്കുന്ന ധൂമഗ്രഹപദാർത്ഥങ്ങളായി കരുതുന്നു, ഇതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ അഭിപ്രായവും ഉള്ളവരുമുണ്ട്.
നിലവിലുള്ള ഛിന്നഗ്രഹ വലയം ആദിയിൽ നിലനിന്നിരുന്നതിന്റെ ചെറിഭാഗം മാത്രമാണെന്ന് കരുതുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്നവയുടെ മൊത്തം പിണ്ഡം ഭൂമിയുടെ പിണ്ഡത്തോളം വരുമെന്നാണ് കമ്പ്യൂട്ടർ അനുകരണങ്ങളിൽ നിന്നും മനസ്സിലാകുന്നത്. രൂപീകരണത്തിന് ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഗുരുത്വബലത്തിന്റെ സംഭ്രമങ്ങളാൽ മേഖലയിൽ പദാർത്ഥങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും നഷ്ടപ്പെടുകയും തുടക്കത്തിലുണ്ടായിരുന്നതിന്റെ 0.1% കുറഞ്ഞ അളവ് മാത്രം ശേഷിക്കുകയും ചെയ്തു. രൂപീകരണത്തിനു ശേഷം അവിടെ വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ വലിപ്പത്തിൽ കാര്യമായ മാറ്റമൊന്നു വന്നിട്ടില്ല, പ്രധാന വലയത്തിലെ സാധാരണ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ വലിപ്പം കാര്യമായി കൂടുകയോ കുറയുകയോ ചെയ്തിട്ടുമില്ല.
2.06 ആസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് അകലെയുള്ള വ്യാഴവുമായി 4:1 പരിക്രമണ അനുരണനം വരുന്ന മേഖലലെയെ പ്രധാന വലയത്തിന്റെ ആന്തര അതിർത്തിയായി കണക്കിലെടുക്കാം. അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വസ്തുക്കളെ വ്യാഴം വ്യതിചലിപ്പിച്ച് അസ്ഥിരമായ പരിക്രമണത്തിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നു. ഈ അതിർത്തിക്കുളിൽ രൂപപ്പെട്ട ഭൂരിഭാഗം എണ്ണത്തേയും സൗരയൂഥത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തുതന്നെ ചൊവ്വ തുടച്ചു നീക്കുകയോ അതിന്റെ ഗുരുത്വ സംഭ്രമങ്ങളാൽ തെറിപ്പിച്ച് കളയുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 4:1 അനുരണന മേഖലയേക്കാൾ അടുത്ത് കിടക്കുന്നവയാണ് ഹംഗേറിയ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെങ്കിലും അവയുടെ ഉയർ പരിക്രമണതല ചെരിവ് നിമിത്തം വലിയ രീതിയിലുള്ള വ്യതിചലനങ്ങൾക്ക് വിധേയമാകാറില്ല.
പ്രധാന വലയം രൂപപ്പെട്ട അവസരത്തിൽ 2.7 ആസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് അകലെ ഒരു "ഹിമരേഖ", അതായത് ഖനീഭവന നിലയ്ക്ക് (condensation point) താഴെ വരുന്ന മേഖല, രൂപപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ മേഖലയ്ക്കപ്പുറം രൂപപ്പെട്ട ധൂമഗ്രഹപദാർത്ഥങ്ങൾക്ക് ഹിമ ശേഖരണം സാധ്യമായിരുന്നു. ഭൂമിയിലെ ജലത്തിന് കാരണക്കാരാണെന്ന് കരുതുന്ന ഒരു കൂട്ടം വാൽനക്ഷത്രങ്ങളെ ഈ മേഖലയ്ക്കപ്പുറം ഉള്ളതായി കണ്ടെത്തിയെന്ന് 2006 ൽ പ്രഖ്യാപനം വന്നിരുന്നു. ഭൗമ രൂപീകരണ വേളയിൽ ഭൂമിയിൽ ഇന്നത്തെ സമുദ്രങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളാനാവശ്യമായ ജലബാഷ്പം ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നാണ് ചില മാതൃകകൾ കാണിക്കുന്നത്, അതനുസരിച്ച് വാൽനക്ഷത്ര കൂട്ടിയിടി പോലെ ഏതെങ്കിലും പുറം സ്രോതസ്സുകളായിരിക്കണം ജലം സംഭാവന ചെയ്തത്.
ഭൗതികഗുണങ്ങൾ
വർണ്ണിക്കപ്പെടുന്ന ഭാവനകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഛിന്നഗ്രഹ വലയ മേഖലയിൽ കൂടുതലും ഒഴിഞ്ഞ സ്ഥലമാണുള്ളത്. വളരെ വിശാലമായ മേഖലയിൽ അവ വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്, കൃത്യമായ ലക്ഷ്യവച്ച് നീങ്ങിയാലല്ലാതെ ഒരു ഛിന്നഗ്രഹത്തിനടുത്ത് എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കില്ല. അതേ സമയം വളരെയധികം ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുണ്ടെന്ന് അറിയുന്ന കാര്യമാണ്. കുറഞ്ഞ വലിപ്പത്തിനുള്ള പരിധിയനിസരിച്ച് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വരെ അവയുണ്ടാകും. 100 കിലോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ വ്യാസമുള്ള 200 ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, 1 കിലോമീറ്ററോ അതിലധികമോ വ്യാസമുള്ള 700,000 മുതൽ 17 ലക്ഷം വരെ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുണ്ടെന്ന് ഇൻഫ്രാറെഡ് വികിരണങ്ങൾ വഴിയുള്ള മാപനങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യക്തമായിട്ടുണ്ട്. ശരാശരി 16 ഓടെ 11 നും 19 നും ഇടയിലാണ് അറിയുന്ന ഭൂരിഭാഗം ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടേയും ദൃശ്യകാന്തിമാനം.
ഘടന
നിലവിൽ വലയത്തിൽ മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളാണുള്ളത്: സി-ടൈപ്പ് അഥവാ കാർബണീക്കമായ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ, എസ്-ടൈപ്പ് അഥവാ സിലിക്കേറ്റ് ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ, എം-ടൈപ്പ് അഥവാ ലോഹീയ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ.
കാർബണീകമായ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ പേര് സൂചിപ്പിക്കന്നത് പോലെ കാർബണിനാൽ സമ്പുഷ്ടമായവയാണ്, വലയത്തിന്റെ പുറം മേഖലകളിലാണ് ഇവ കൂടുതലുള്ളത്. ദൃശ്യമാകുന്ന 75 ശതമാനം ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും ഈ തരത്തിൽ പെട്ടവയാണ്. ചുവപ്പ് ചായയാണ് ഇവയ്ക്ക് കൂടാതെ കുറഞ്ഞ ആൽബിഡോയുമാണ് ഉണ്ടായിരിക്കുക. കാർബണീകമായ കോണ്ട്രൈറ്റ് ഉൽക്കാശിലകളെ പോലെയുള്ള ഉപരിതല രാസഘടനയാണ് ഇവയുടേതും. ലഘു മൂലകങ്ങൾ മാത്രം അടങ്ങിയതും ബാഷ്പീകരണ വസ്തുക്കൾ നഷ്ടപ്പെട്ടതുമായ ഇവയുടെ വർണ്ണരാജി രാസപരമായി ആദ്യകാല സൗരയൂഥത്തിലെ അവസ്ഥയോട് ചേർന്നു നിൽക്കുന്നു.
2.5 ആസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് അകലെ വലയത്തിന്റെ ആന്തര ഭാഗത്താണ് എസ്-ടൈപ്പ് അഥവാ സിലിക്കേറ്റ് ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത്. സിലിക്കേറ്റുകളുടേയും അല്പം ലോഹങ്ങളുടേയും സാന്നിദ്ധ്യമണ് ഇവയുടെ വർണ്ണരാജിയിൽ തെളിയുന്നത്, കാർബണീക സംയുക്തങ്ങൾ വലിയ അളവിലില്ല. ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാകുന്ന തരത്തിൽ അവയുടെ പദാർത്ഥങ്ങൾക്ക് മാറ്റം സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഉരുകൽ വഴിയും പുനഃക്രമീകരങ്ങൾ വഴിയുമായിരിക്കും അങ്ങനെ സംഭവിച്ചിരിക്കുക. താരതമ്യേന ഉയർന്ന ആൽബിഡോ ഇവയ്ക്കുണ്ട്, ഛിന്നഗ്രഹ സമൂഹത്തിന്റെ 17 ശതമാനത്തോളമാണ് ഇവയുള്ളത്.
ലോഹ സമ്പുഷ്ടമായ എം-ടൈപ്പ് ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ 8 ശതമാനത്തോളം വരും; ഇരുമ്പ്-നിക്കൽ വർണ്ണരാജിയാണ് ഇവയ്ക്കുള്ളത്. ലോഹ കാമ്പുള്ള ജനകവസ്തുക്കളുടെ കൂട്ടിയിടികൾ വഴിയാണ് ഇവയിലെ ചിലത് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുക. അതേ സമയം ഇതേ രൂപഭാവം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന സിലിക്കേറ്റ് സംയുക്തങ്ങളുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് 22 കാളിയോപ്പ് (22 Kalliope) എന്ന വലിയ എം-ടൈപ്പ് ഛിന്നഗ്രഹം പ്രധാനമായും ലോഹങ്ങൾ അടങ്ങിയതല്ലെന്നാണ് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. വലയത്തിനകത്ത് സെമി-മേജർ അക്ഷം 2.7 ആസ്ട്രോണമിക്കൽ യൂണിറ്റ് അകലം വരുന്ന ഇടങ്ങളിലാണ് ഇവയുടെ വിതരണം കൂടുതലായി കാണുന്നത്. എം-ടൈപ്പ് ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം ഘടനാ പരമായി സദൃശ്യങ്ങളാണോ അതല്ല സി-ടൈപ്പ്, എസ്-ടൈപ്പ് തരങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനാവാത്തവയെ അക്കൂട്ടത്തിൽ പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണോ എന്ന് വ്യക്തമല്ല.
വി-ടൈപ്പ് അഥവാ ബാസാൾട്ടികമായ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ വളരെ കുറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് അല്പം ആശ്ചര്യത്തിന് വക നൽകുന്ന കാര്യമാണ്. വെസ്റ്റ പോലെയുള്ള വലിയ വസ്തുക്കൾക്ക് പുറംതോടും മാന്റിലുമൊക്കെയുള്ള ഘടനയായിരിക്കും എന്നാണ് ഛിന്നഗ്രഹ രൂപീകരണം സിദ്ധാന്തങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുന്നത്, അവയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ബാസാൾട്ടികമായ ശിലകളായിരിക്കും, അങ്ങനെ വരുമ്പോൾ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിലെ പാതിയിൽ കൂടുതലും ബസാൾട്ടികമോ ഒലീവൈനികമോ ആയിരിക്കണം. അതേസമയം 99 ശതമാനം ബാസാൾട്ട് വസ്തുക്കളും അപ്രത്യക്ഷമാണെന്നാണ് നിരീക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാകുന്നത്. 2001 വരെ കണ്ടെത്തിയ ബസാൾട്ടിക ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം തന്നെ വെസ്റ്റയിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെട്ടവയാണ് (അതുകൊണ്ടാണ് വി-ടൈപ്പ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്). എന്നാൽ അതുവരെ കണ്ടെത്തിയ ബസാൾട്ടിക ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ ഘടനയോട് കൂടിയ 1459 മാഗ്ന്യ (1459 Magnya) ഛിന്നഗ്രഹത്തെ കണ്ടെത്തിയത് വ്യതസ്തമായ ഉല്പത്തിയെപ്പറ്റിയുള്ള സൂചന നൽകുന്നു. വെസ്റ്റയിൽ നിന്നല്ലാത്ത ബസാൾട്ടിക്ക് ഘടനയോടുകൂടിയ 7472 കുരമകിരി (7472 Kumakiri), (10537) 1991 RY16 എന്നീ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെ 2007 ൽ കണ്ടെത്തിയതോടു കൂടി വ്യത്യസ്ത ഉൽപ്പത്തിയെപ്പറ്റിയുള്ള സൂചനകൾക്ക് ആക്കം കൂടി. ഇവയാണ് ഇതുവരെ വലയത്തിന്റെ പുറംഭാഗത്ത് കണ്ടെത്തിയ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ.
ഛിന്നഗ്രഹത്തിനകത്തെ താപനില സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള ദൂരത്തിനനുസരിച്ച് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. ധൂളിപടലങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ താപനില 2.2 AU അകലത്തിൽ 200 കെൽവിൻ (−73 °C) മുതൽ 3.2 AU അകലെ 165 കെൽവിൻ (−108 °C) വരെയാണ്. ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ കറങ്ങുന്നതിനാൽ ഉപരിതലത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ സൂര്യനഭിമുഖമായി വരികയും പിന്നീട് മാറി എതിർവശത്തും എത്തുന്നതിനനുസരിച്ച് താപനിലയയിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ടാകുന്നു.
പ്രധാന വലയ ധൂമകേതുക്കൾ
വലയത്തിന്റെ പുറം വശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാത്ത പലവസ്തുക്കളും ധൂമകേതു സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നുണ്ട്. സാധാരണ ധൂമകേതുക്കളെ പോലെ ഇവയുടെ പരിക്രമണം പഥം വിശദീകരിക്കുക എളുപ്പമല്ല, പുറം വശത്തുള്ള പല ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളും ഹിമത്താലുള്ളതാണ്, ചെറിയ കൂട്ടിയിടികൾ വഴി ഇവ ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. സാധാരണ ധൂമകേതുക്കളിൽ ഡ്യൂട്ടീരിയം-ഹൈഡ്രജൻ അനുപാതം വളരെ കുറവായതിനാൽ ഒരു പക്ഷെ പ്രധാന വലയത്തിലെ ധൂമകേതുക്കളായിരിക്കാം ഭൂമിയിലെ സമുദ്രജലത്തിന്റെ സ്രോതസ്സ്.
പരിക്രമണങ്ങളും ഭ്രമണങ്ങളും
പ്രധാനവലയത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടേയും പരിക്രമണപഥത്തിന് 0.4 ൽ കുറഞ്ഞ ഉത്കേന്ദ്രതയും 30° യിൽ കുറഞ്ഞ ചെരിവുമാണുള്ളത്. 0.07 വരെ ഉത്കേന്ദ്രതയുള്ളതും 4° വരെ ചെരിവുള്ളതുമായ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുമുണ്ട്. സാധാരണ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾക്കൊക്കെ താരതമ്യേന വൃത്താകാരമായതും ക്രാന്തിവൃത്തത്തോട് ചേർന്നതുമായ പരിക്രമപഥങ്ങളുള്ളപ്പോൾ വളരെ ഉത്കേന്ദ്രതയുള്ളതും ക്രാന്തിവൃത്തതിന് വളരെ അകലെ എത്തുന്ന പരിക്രമണപഥത്തൊടു കൂടിയവയുമുണ്ട്.
ചിലപ്പോൾ പ്രധാന വലയം എന്നത് കൂടുതൽ അംഗസാന്ദ്രത കൂടുതാലായുള്ള "കേന്ദ്ര"ഭാഗത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇത് 2.06 AU നും 3.27 AU നും ഇടയിലായുള്ള 4:1, 2:1 കിർക്ക്‌വുഡ് വിടവുകൾക്കിടയിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും, 0.33 പരിക്രമണ ഉത്കേന്ദ്രതയുക്ക് താഴയുള്ളതും 20° താഴെ ചെരിഞ്ഞതുമായ പരിക്രമണ പഥത്തൊടു കൂടിയവയേയുമാണ് ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഈ "കേന്ദ്ര" ഭാഗത്താണ് സൗരയൂഥത്തിൽ പേര് നൽകപ്പെട്ടിട്ടുള്ള 93.4% ലഘു ഗ്രഹങ്ങളും (minor planets) കാണപ്പെടുന്നത്.
കിർക്ക്‌വുഡ് വിടവുകൾ
ഒരു ഛിന്നഗ്രഹത്തിന്റെ ശരാശരി പരിക്രമണ ദൈർഘ്യം വ്യാഴത്തിന്റെ പരിക്രമണ ദൈർഘ്യത്തിന്റെ പൂർണ്ണ ഘടകമാകുമ്പോൾ വാതക ഭീമനുമായി സമമായ-ചലന അനുരണനം സംഭവിക്കുകയും അത് ഛിന്നഗ്രഹത്തെ സംഭ്രമം ചെയ്യിക്കുന്ന രീതിയിൽ പരിക്രമണ ഘടകങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴം കാലക്രമേണ നീങ്ങുന്നതിനനുസരിച്ചോ അതുമല്ലാതെ ഈ വിടവുകളിലേക്ക് കാലാനുസൃതമായോ കൂട്ടിയിടി ഫലമായോ അതുപോലെ മറ്റ് കാരണങ്ങളാലോ എത്തിപ്പെടുന്ന ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ അപ്പോഴുള്ളതിനേക്കാൽ വലുതോ ചെറുതോ ആയ സെമി-മേജർ അക്ഷമുള്ള പരിക്രമണം പഥത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുന്നു.
ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ പരിക്രമണ പാതകൾ ദീർഘവൃത്താകാരങ്ങളായതിനാൽ ഈ വിടവുകൾ നേരിട്ട് തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കില്ല, കൂടാതെ വിടവിന്റെ വ്യാസാർദ്ധത്തിനു തുല്യമായ അകലത്തിലൂടെ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നതും വീക്ഷിക്കാൻ കഴിയും. ഈ വിടവുകളിലെ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ അംഗസാന്ദ്രതയ്ക്ക് ചുറ്റിലുമുള്ള മേഖലകളിലെ അംഗസാന്ദ്രതയോട് വലിയ വ്യത്യാസമൊന്നും കാണാനും സാധിക്കില്ല.
പ്രധാന വിടവുകൾ വരുന്നത് വ്യാഴവുമായി 3:1, 5:2, 7:3, 2:1 പരിക്രമണ അനുരണനങ്ങൾ വരുന്നയിടങ്ങളിലാണ്. വ്യാഴം ഒരു പരിക്രമണം പൂർത്തിയാകുമ്പോഴേക്കും 3:1 കിർക്ക്‌വുഡ് വിടവിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ഛിന്നഗ്രഹം മൂന്ന് തവണ പരിക്രമണം പൂർത്തിയാക്കും. മറ്റ് സെമി-മേജർ അക്ഷങ്ങളിലും ബലഹീനമായ അനുരണങ്ങൾ ഉണ്ടാകും, ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ ചുറ്റിലുള്ളതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ എണ്ണം ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളാണുണ്ടാകുക. ഉദാഹരണത്തിന് 2.71 AU അകലത്തിലത്തിലുള്ള ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ 8:3 എന്ന അനുരണനത്തിലായിരിക്കും.
പ്രധാന വലയത്തെ അകം, പുറം വലയങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി വിഭജിക്കാവുന്നതാണ്, 3:1 കിർക്ക്‌വുഡ് വിടവിനേക്കാൾ (2.5 AU) ചൊവ്വോയോട് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നവയാണ് അകം വലയത്തിലുള്ളത്, വ്യാഴത്തോട് അടുത്ത് കിടക്കുന്നവ പുറം വലയത്തിലും. (ചില നിരീക്ഷകർ 2:1 വിടവിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് വിഭജനം നടത്തുന്നത്, മറ്റു ചിലർ അകം, മധ്യം, പുറം എന്നിങ്ങനെ മൂന്നെണ്ണമായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.)
കൂട്ടിയിടികൾ
പ്രധാനവലയത്തിൽ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെ കൂടാതെ മൈക്രോമീറ്റർ തലത്തിലുള്ള പൊടി കണങ്ങളും ഉണ്ട്. ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള കൂട്ടിയിടികൾ ഫലമായും, ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ മേൽ സംഭവിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മ ഉൽക്കാവർഷങ്ങൾ കാരണമായും ആവാം ഇത്തരത്തിലുള്ള നേർത്ത ധൂളികൾ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളത്. പോയിന്റിങ്-റോബേർട്ട്സൺ ഇഴക്കൽ (Poynting-Robertson drag) ഫലമായി ഈ ധൂളികൾ വർത്തുളപാതയിലൂടെ പതുക്കെ സൂര്യനിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ട്.
ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ ഈ നേർത്ത പൊടിയും വാൽനക്ഷത്രങ്ങൾ വഴി പുറത്തുവരുന്ന നേർത്തപൊടിയും ചേർന്നാണ് രാശി പ്രഭ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഈ മങ്ങിയ ദീപ്തി രാത്രിയിൽ സൂര്യന്റെ ഭാഗം മുതൽ കാന്തിവൃത്തതിലൂടെ വ്യാപിച്ച് കാണാം. 40 മൈക്രോമീറ്റർ മുതൽ വാസാർദ്ധമുള്ള കണികളാണ് ദൃശ്യമാകുന്ന രാശിപ്രഭയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നത്. 700,000 വർഷങ്ങളാണ് ഇത്തരം കണങ്ങളുടെ സാധാരണ കാലദൈർഘ്യം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ പൊടിപടലങ്ങൾ സ്ഥിരമായി കാണപ്പെടണമെങ്കിൽ അവയുടെ തുടർച്ചയായ ഉല്പാദനം സംഭവിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഉൽക്കാവർഷങ്ങൾ
കൂട്ടിയിടികൾ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ഖണ്ഡങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന ഉൽക്കകളായി പരിണമിക്കാം. ഭൂമിയിൽ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയ 30,000 ഉൽക്കാവർഷങ്ങളുടെ 99.8 ശതമാനവും ഛിന്നഗ്രഹവലയത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഭൂതകാലത്തെ കൂട്ടിയിടി വഴി 298 ബാപ്റ്റിസ്റ്റിന (298 Baptistina) ഛിന്നഗ്രഹത്തിന്റെ ഖണ്ഡങ്ങൾ ആന്തര സൗരയൂഥത്തിൽ പ്രവേശിച്ചതായി 2007 സെപ്റ്റംബറിൽ യു.എസ്., ചെക്ക് സംയുക്തസംഘം നടത്തിയ പഠനത്തിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചന്ദ്രനിലെ ടൈക്കൊ (Tycho) ഗർത്തവും മെക്സിക്കൊയിലെ ചിക്സുല്യുബ് (Chicxulub) ഗർത്തവും രൂപപ്പെടാൻ കാരണവും 6.5 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ദിനോസറുകളുടെ കുറ്റിയറ്റുപോകാൻ കാരണവും ആ ഖണ്ഡങ്ങളാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
വലിയ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ
ഛിന്നഗ്രഹ വലയത്തിലായതിനാൽ സീറീസ്, വെസ്റ്റ, പാളസ്, ഹൈഗിയ എന്നിവയ്ക്ക് ഗ്രഹപദവി കിട്ടുന്നില്ലെങ്കിലും ക്ഷുദ്ര ഗ്രഹങ്ങളെയും ചെറു സൗരയൂഥ വസ്തുക്കളേയും വേർതിരിക്കുന്ന സ്വഭാവിശേഷതയുടെ വക്കിലാണ് അവയുടെ സ്ഥാനം. ഗ്രഹങ്ങൾ കാണിക്കുന്ന പല സ്വഭാവവിശേഷതകളും അവ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പാറ പോലെയുള്ള ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുടെ സ്വഭാവവിശേഷതകളും അവ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.
കൂട്ടത്തിൽ ഗുരുത്വബലത്താൽ ഏതാണ്ട് ഗോള രൂപം പ്രാപിക്കാൻ തക്ക വലിപ്പം സീറിസിന് മാത്രമേ ഉള്ളൂ, അതുകൊണ്ട് തന്നെ 2006 ലെ ഐ.എ.യു. ടെ നിർവ്വചന പ്രകാരം ഇതിനെ കുള്ളൻ ഗ്രഹമായാണ് പരിഗണിച്ചിരിക്കുന്നത്. മറ്റ് മൂന്നിനേയും ഇതേ രീതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. സീറീസിന് മറ്റ് ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളേക്കാൾ വളരെ കൂടുതൽ കേവല കാന്തിമാനമുണ്ട്, ഏതാണ്ട് 3.32 ആണ് അതിന്റെ കേവല കാന്തിമാനം, അതിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ ഹിമത്തിന്റെ പാളി ഉണ്ടായിരിക്കാം. ഗ്രഹങ്ങളെ പോലെ സീറീസിനും കാമ്പ്, മാന്റിൽ, പുറംതോട് എന്നിങ്ങനെയായുള്ള വ്യക്തമായ ഘടനയുണ്ട്. വെസ്റ്റയ്ക്കും ഇതുപോലെയുള്ള ഘടനയുണ്ട്, എന്നാൽ സൗരയൂഥത്തിലെ ഹിമരേഖയ്ക്കുള്ളിൽ രൂപപ്പെട്ടതിനാൽ അതിന് ജലത്തിന്റെ അഭാവമുണ്ട്, ഒലീവൈൻ പോലെയുള്ള ബസാൾട്ടിക്ക് പാറകളാണ് ഭൂരിഭാഗവും. യുറാനസിനെ പോലെ വശങ്ങളിൽ കറങ്ങുന്നതാണ് പാളസ്, ഇതിന്റെ ഒരു ധ്രുവം സ്ഥിരമായി സൂര്യനഭിമുഖമായും മറ്റേത് സ്ഥിരമയി സൂര്യന്റെ എതിർവശത്തുമായി നിൽക്കുന്നരീതിയിലാണ് ചലനം. സീറീസിന്റെ രാസഘടനയോട് സാമ്യതയുള്ള രീതിയിൽ കാർബൺ,സിലിക്കൺ സമ്പുഷ്ടമാണ് ഇത്. കാർബണികമായ ഛിന്നഗ്രഹമാണ് ഹൈഗിയ, മറ്റ് ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായി ക്രാന്തി വൃത്തത്തോട് അടുത്താണ് ഇതിന്റെ സഞ്ചാരം.
കുടുംബങ്ങളും കൂട്ടങ്ങളും
ചില ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ ഒരേ പോലെയുള്ള സ്വഭാവവിശേഷതകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയിൽ കുടുംബങ്ങളും കൂട്ടങ്ങളുമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് 1918 ൽ ജപ്പാനീസ് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞനായ കിയോത്സുഗു ഹിരായമയുടെ (Kiyotsugu Hirayama) ശ്രദ്ധയിൽ പെടുകയുണ്ടായി.
ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിലെ മൂന്നിലൊന്നും ഏതെങ്കിലും ഛിന്നഗ്രഹ കുടുംബങ്ങളിൽ അംഗങ്ങളാണ്. ഒരേ കുടുംബത്തിൽ പെട്ടവ സെമി-മേജർ അക്ഷം, ഉത്കേന്ദ്രത, പരിക്രമണതലത്തിന്റെ ചെരിവ് തുടങ്ങിയ പരിക്രമണ ഘടകങ്ങളിൽ സമാനത കാണിക്കുന്നു അതുപോലെ വർണ്ണരാജിയിലും അവ സമാനമായി കാണപ്പെടും, വലിയ ഒരു വസ്തു ഖണ്ഡങ്ങളായി രൂപപ്പെട്ടതാണ് അവയെന്നാണ് ഇതൊക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രധാന വലയത്തിലെ ഇത്തരം അംഗങ്ങളുടെ ദൃശ്യമാതൃകകളിൽ കൂട്ടം കൂടിയിരിക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നവയോരോന്നും ഒരോ കുടുംബങ്ങളെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഏതാണ്ട് 20 മുതൽ 30 വരെ കുടുംബങ്ങളുണ്ട്. ഇതിലും ചെറിയ തലത്തിലുള്ള വർഗ്ഗീകരണങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും അവ അപൂർവ്വമായേ കാണുന്നുള്ളൂ. ഒരേ വർണ്ണരാജി വിശേഷതകൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഛിന്നഗ്രഹ കുടുംബത്തെ മനസ്സിലാക്കാം.
പ്രധാന വലയത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങൾ ഇവയാണ്: (സെമി-മേജർ അക്ഷം വർദ്ധിക്കുന്ന ക്രമത്തിൽ) ഫ്ലോറ (Flora), യൂനോമ (Eunoma), കൊറോണിസ് (Koronis), ഇയോസ് (Eos), തേമിസ് (Themis). ഏറ്റവും വലിയ കുടുംബങ്ങളിലൊന്നായ ഫ്ലോറയിൽ അറിയുന്നതായി 800 ൽ കൂടുതൽ അംഗങ്ങളുണ്ട്, 100 കോടിയിൽ കുറഞ്ഞ വർഷത്തിനുള്ളിൽ നടന്ന കൂട്ടിയിടിലൂടെയാണ് ഇത് രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കരുതുന്നു. വെസ്റ്റ കുടുമബത്തിൽ പെട്ടതാണ് വലിയ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിലൊന്നായ 4 വെസ്റ്റ. വെസ്റ്റയിൽ ഗർത്തരൂപീകരണത്തിൽ കാരണമാകുന്ന തരത്തിൽ നടന്ന കൂട്ടിയിടിലൂടെ രൂപപ്പെട്ടതാണീ കുടുംബം. ഈ കൂട്ടിയിടി വഴി രൂപപ്പെട്ടതാണ് HED ഉൽക്കകൾ എന്ന് കരുതുന്നു.
പ്രധാന വലയത്തിൽ മൂന്ന് പ്രധാന ധൂളി പാടകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇയോസ്, കൊറോണിസ്, തേമിസ് എന്നി കുടുംബങ്ങൾക്ക് സമാനമായ പരിക്രമണ ചെരിവാണിവയ്ക്ക്, അതുകൊണ്ട് ആ ധൂളി പാടകൾ ഈ കുടുബങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാകുന്നതിന് സാധ്യതയുണ്ട്.
ആന്തര മേഖല
1.78 AU മുതൽ  2.0 AU വരെയുള്ള വലയത്തിന്റെ ആന്തരഭാഗം, അതായത് 1.9 AU ശരാശരി സെമി-മേജർ അക്ഷം വരുന്ന ഇടത്താണ് ഹംഗേറിയ കുടുംബം നിലനിൽക്കുന്നത്. അതിലെ പ്രമുഖ അംഗമായ 434 ഹംഗേറിയ (434 Hungaria) പ്രകാരം പേര് നൽകപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കുടുംബത്തിൽ കുറഞ്ഞത് 52 പേര് നൽകപ്പെട്ട ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. 4:1 കിർക്ക്‌വുഡ് വിടവിനാൽ പ്രധാന വലയത്തിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഇവയ്ക്ക് ഉയർന്ന പരിക്രമണ ചെരിവാണുള്ളത്. ഇതിലെ ചില അംഗങ്ങൾ ചൊവ്വയുടെ പഥം കടന്ന് സഞ്ചരിക്കുന്നുണ്ട്, ചൊവ്വയുടെ ഗുരുത്വാകർഷണം വഴിയുള്ള സംഭ്രമങ്ങൾ ഇവയുടെ അംഗസംഖ്യ കുറയുന്നതിന് കാരണമായിട്ടുണ്ടാകാം..
പ്രധാന വലയത്തിന്റെ പുറം ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതാണ് സൈബെലീ (Cybele) കൂട്ടം, 3.3 AU നും 3.5 AU നും ഇടയിലാണ് ഇവയുടെ പരിക്രമണം. വ്യാഴവുമായി 7:4 പരിക്രമണ അനുരണനം ഇവയ്ക്കുണ്ട്. 3.5 AU നും 4.2 AU നും ഇടയിലാണ് ഹിൽഡ (Hilda) കുടുംബം, ഏതാണ്ട് വൃത്താകാരവും വ്യാഴത്തോട് 3:2 അനുരണവുമുള്ളതാണ് ഇവയുടെ പരിക്രമണം. 4.2 AU നു ശേഷം വ്യാഴത്തിന്റെ പരിക്രമണ പഥം വരെ ചില ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുണ്ട്. ഇവിടെയാണ് ട്രോജൻ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളുള്ളത്, പ്രധാന വലയത്തിലേത് പോലെ കുറേ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങൾ ഈ മേഖലയിലുണ്ട്.