cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ടെസ്സാ വെർച്യു
ടെസ്സ ജെയ്ൻ മക്കോർമിക് വെർച്യു (ജനനം: മെയ് 17, 1989) കനേഡിയൻ ഐസ് ഡാൻസർ ആണ്. ടെസ്സ സ്കേറ്റിംഗ് പങ്കാളി സ്കോട്ട് മോറിനൊപ്പം 2010 ലെയും 2018 ലെയും ഒളിമ്പിക് ചാമ്പ്യൻ ആയിരുന്നു. 2014-ലെ ഒളിമ്പിക്സ് സിൽവർ മെഡലുകാരിയും, മൂന്നുതവണ ലോക ചാമ്പ്യൻ (2010, 2012, 2017) മൂന്ന് തവണ ഫോർ കോൺടിനെന്റ് ചാമ്പ്യൻ (2008, 2012, 2017) 2016-17 ഗ്രാൻഡ് പ്രിക്സ് ഫൈനൽ ചാമ്പ്യൻ, എട്ടു തവണ കനേഡിയൻ ദേശീയ ചാമ്പ്യൻ (2008-2010, 2012-2014, 2017-2018), 2006-ൽ ലോക ജൂനിയർ ചാമ്പ്യൻ.എന്നിവയായിരുന്നു. വെർച്യു മോറിനൊപ്പം 2014 ലെ ഒളിമ്പിക് വെള്ളി മെഡലുകളും 2018 ഒളിമ്പിക് സ്വർണ മെഡലുകളും ടൂർണമെൻറിൽ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
വെർച്യുവും മോറും 1997- ലാണ് ജോഡിയായത്. 2004-ൽ അവർ കനേഡിയൻ ജൂനിയർ കിരീടം സ്വന്തമാക്കി. 2007- ലെ കാനഡയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഐസ് ഡാൻസർ ആണ്. 2008-ൽ ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ വെള്ളി മെഡൽ നേടി. 2000- ൽ അവർ ലോക ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ഒരു വെങ്കല മെഡൽ നേടി പുതിയ ഐ യു യു ജഡ്ജിംഗ് സമ്പ്രദായത്തിൽ ഒരു സ്കോർ ഘടക പ്രോഗ്രാമിനായി 10.0 ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ ഐസ് ഡാൻസർ ടീമാകുകയും ചെയ്തു.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1989-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രമുഖർ വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ വനിതാ ഐസ് ഡാൻസർമാർ
എൽ.ഇ.ഡി. ബാക്ക്‌ലിറ്റ് എൽ.സി.ഡി. ഡിസ്പ്ലേ
എൽ.ഇ.ഡി ബാക്ക് ലൈററ് എൽ.സി.ഡി എന്നത് എൽ.ഇ.ഡി. ഉപയോഗിച്ച് പിന്നിൽ നിന്നും വെളിച്ചം പകരുന്ന എൽ.സി.ഡി. പ്രദർശിനികൾ ആണ്. ഇവ തികച്ചും പരന്ന ദൃശ്യ പ്രതല മാണ്. സാധാരണ എൽ.സി.ഡി. പ്രദർശിനികളിൽ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് വെളിച്ചം പകരുവാൻ കോൾഡ്‌ കാതോട് ഫ്ലുരസന്റ്റ്‌(Cold Cathode Fluorescent) അഥവാ സി.സി.എഫ്‌.എൽ സ്രോതസ്സ് ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇന്ന് ലഭ്യമായ എല്ലാ എൽ.ഇ.ഡി. ദൃശ്യ പ്രതലങ്ങളും യഥാർത്ഥത്തിൽ എൽ.ഇ.ഡി ബാക്ക് ലൈററ് എൽ.സി.ഡി ആണ്. ഇവയെല്ലാം തന്നെ റ്റി.എഫ്‌.റ്റി. (Thin Film Transistor) എൽ.സി.ഡി സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പ്രസ്തുത സാങ്കേതികവിദ്യ ഒരു ടെലിവിഷൻ സെറ്റിലാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെങ്കിൽ അത്തരം ടെലിവിഷൻസെറ്റാണ് എൽ.ഇ.ഡി. ടെലിവിഷൻ എന്ന് നാം പറയുന്നത്.
വർഗ്ഗം:ഇലക്ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ
പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്
കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്, ടൂറിസം മന്ത്രിയാണ് '''പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്'''. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ) യുടെ മുൻ അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റുമാണ്.
ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും
പിതാവ് പി. എം. അബ്ദുൽ ഖാദർ ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി, മദ്രാസ് അസംബ്ലി അംഗവുമായ മുൻ കേരളപ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി അധ്യക്ഷൻ പി.കെ. മൊയ്‌ദീൻ കുട്ടി സാഹിബ് റിയാസിന്റെ അമ്മാവൻ ആണ്.
കോഴിക്കോട് സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ റിയാസ്, പ്രീ-ഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കോഴിക്കോട് ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ ചേർന്നു. ബാച്ചിലർ ഓഫ് കൊമേഴ്‌സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം അതേ കോളേജിൽ തുടർന്നു. പിന്നീട് കോഴിക്കോട് സർക്കാർ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി.
രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് റിയാസ് സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ (എസ്എഫ്ഐ) സജീവമായിരുന്നു. എട്ടാം ക്ലാസ്സിൽ എസ്‌എഫ്‌ഐ യൂണിറ്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത വർഷം സ്‌കൂൾ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി. കോഴിക്കോട് ഫാറൂക്ക് കോളേജിലെ പ്രീ-ഡിഗ്രി കാലത്ത് കോളേജിന്റെ ഒന്നാം വർഷ പ്രീ-ഡിഗ്രി പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1994 ൽ റിയാസ് ഫാറൂഖ് കോളേജിലെ എസ്‌എഫ്‌ഐ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത സമ്മേളനത്തിൽ അദ്ദേഹം യൂണിറ്റിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി. ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് 1996-97 കാലഘട്ടത്തിൽ കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിലെ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ പദവി നേടി. പിന്നീട് 1998 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ ഭാരവാഹിയായി. റിയാസ് ക്രമേണ എസ്‌എഫ്‌ഐയുടെ ഒരു പ്രധാന നേതൃത്വമായി.
റിയാസ് 1993 ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ (മാർക്സിസ്റ്റ്) ചേർന്നു, പിന്നീട്  അദ്ദേഹം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗവും സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗവുമായി.
2009 ലെ ഇന്ത്യൻ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് എൽഡിഎഫ് സ്ഥാഥാനാർഥി ആയിരുന്നു റിയാസ്. റിയാസിനെക്കാൾ 838 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് എം. കെ. രാഘവൻ മണ്ഡലത്തിൽ വിജയിച്ചത്. തനിക്ക് എതിരെ അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളിൽ രാഘവൻ ദുഷ്‌പ്രചരണം നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് റിയാസ് കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചുവെങ്കിലും കോടതി വിധി റിയാസിന് അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു.
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ ബേപ്പൂർ മണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച റിയാസ്, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലെ പി.എം. നിയാസിനെ 28,747 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
വ്യക്തി ജീവിതം
2002 ൽ ഡോ. സമീത സൈതലവിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹം 2015 ൽ വിവാഹമോചനം നേടി, അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്. പിന്നീട് 2020 ജൂൺ 15 ന് അദ്ദേഹം അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയന്റെ മകളായ ടി. വീണയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ
എൻസെഫലൈറ്റിസ്
മനുഷ്യരിൽ കണ്ടുവരുന്ന തലച്ചോറിന്റെ അകത്ത് ഉണ്ടാകുന്ന വീക്കത്തെയാണ് എൻസെഫലൈറ്റിസ് (മസ്തിഷ്കജ്വരം) എന്നു പറയുന്നത്. തലവേദന, പനി, കൺഫ്യൂഷൻ, കഠിനമായ കഴുത്ത് വേദന, ഛർദ്ദി എന്നീ ലക്ഷണങ്ങൾ രോഗത്തിന്റെ തീവ്രതയനുസരിച്ച് രോഗിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സംസാരിക്കുന്നതിൽ ബുദ്ധിമുട്ട്, അമ്നീഷ്യ, കേൾവിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവ രോഗം സങ്കീർണമായാൽ സംഭവിച്ചേക്കാം.
ഹെർപ്പസ് സിംപ്ലക്സ് വൈറസ്, റാബിസ് വൈറസ്, ബാക്ടീരിയ, ഫംഗസ് അല്ലെങ്കിൽ പരാദങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ മൂലം തലച്ചോറിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അണുബാധയാണ് എൻസെഫലൈറ്റിസിന് കാരണമാകുന്നത്. രോഗി നിരന്തരം കഴിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും മരുന്നുകളുടെയോ അല്ലെങ്കിൽ രോഗപ്രതിരോധശേഷിക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ചില മരുന്നുകളും ഈ രോഗാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണങ്ങളാണ്. ചില കേസുകളുടെ കാരണം അജ്ഞാതമായി തന്നെ തുടരുന്നു. ദുർബലമായ രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി അപകടസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു. രോഗനിർണയം സാധാരണയായി രോഗലക്ഷണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. രക്തപരിശോധന, മെഡിക്കൽ ഇമേജിംഗ്, സെറിബ്രോസ്പൈനൽ ദ്രാവകത്തിന്റെ പരിശോധന എന്നിവയിലൂടെയാണ് രോഗനിർണയം നടത്തുന്നത്.
വാക്സിനുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഈ രോഗത്തെ തടയാൻ കഴിയും. ചികിത്സയിൽ ആൻറിവൈറൽ മരുന്നുകൾ ( അസൈക്ലോവിർ പോലുള്ളവ), ആന്റികൺ‌വൾസന്റുകൾ, കോർട്ടികോസ്റ്റീറോയിഡുകൾ എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായി ഉൾപ്പെടാുത്തുന്നത്. 2015 ൽ, എൻസെഫലൈറ്റിസ് 4.3 ദശലക്ഷം ആളുകളെ ബാധിച്ചതായി കണക്കാക്കുകയും, കൂടാതെ ലോകമെമ്പാടുമായി 150,000 മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:സാംക്രമികരോഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:വൈറസ് രോഗങ്ങൾ
മവിപുല
മലയാള ഭാഷയിലെ ഒരു വൃത്തമാണ് മവിപുല. അനുഷ്ടുപ്പ് ഛന്ദസ്സിലെ വിലക്ഷണ വൃത്തങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. മറ്റുള്ള വൃത്തങ്ങൾ വക്ത്രം, പത്ഥ്യാവക്ത്രം, വിപരീതപത്ഥ്യാവക്ത്രം, ചപലാവക്ത്രം, ഭവിപുല, നവിപുല, രവിപുല, തവിപുല എന്നിവയാണ്.
ലക്ഷണം
രമതത്തിൽ മട്ടിതേ താൻ നാലാമക്ഷരം കഴിഞ്ഞ് മഗണമായാൽ മവിപുലാ
മൊയ്തു പടിയത്ത്
മലയാളത്തിലെ ജനപ്രിയ നോവലിസ്റ്റുകളിൽ ഒരാളാണ് മൊയ്തു പടിയത്ത് (28 മേയ് 1931 - 1989 ജനുവരി 11). തിരക്കഥാകൃത്തും മലയാള സംവിധായകനുമായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. മുസ്ലിം ജീവിതത്തെ ഇതിവൃത്തമാക്കിയവയാണ് മൊയ്തു പടിയത്തിന്റെ രചനകളിലേറെയും. നോവൽ, ചെറുകഥ എന്നീ സാഹിത്യ വിഭാഗങ്ങളിലായി എഴുപതോളം പുസ്തകങ്ങൾ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജീവിതരേഖ
കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ പട്ടണത്തിനടുത്തുള്ള എറിയാട്ടാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്.
മുസ്ലീം കുടുംബങ്ങളിലെ അമ്മായിയമ്മ-മരുമകൾ പ്രശ്നം, സഹോദരിയുടെ വിവാഹമോചനം, ഒന്നിലധികം പങ്കാളികൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കുടുംബചരിത്രത്തിൽ നിന്നുള്ള കഥകൾ പ്രമേയമാക്കി നോവലുകൾ രചിച്ചു. കുഞ്ചാക്കോയുടെ ഉദയാ സ്റ്റുഡിയോയുടെ ബാനറിൽ തന്റെ വിവാദ നോവൽ ഉമ്മ ചലച്ചിത്രമാക്കി. കുട്ടിക്കുപ്പായം, കുപ്പിവള, യത്തീം, മൈലാഞ്ചി, മണിയറ, മണിത്താലി തുടങ്ങി നിരവധി ചിത്രങ്ങളുടെ കഥയെഴുതി. ഭൂരിഭാഗം ചിത്രങ്ങളും വാണിജ്യ വിജയം നേടി. അല്ലാഹു അക്ബർ എന്ന പേരിൽ ഒരു സിനിമ അദ്ദേഹം സംവിധാനം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ സിദ്ദിഖ് ഷമീർ അതേ രംഗത്ത് പിന്തുടർന്നു. മുതിർന്ന ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ കമലും നടൻ ബഹദൂറും പടിയത്തിന്റെ ബന്ധുക്കളാണ്.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രം വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രമുഖർ വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ
ലളിതശരീരം
ലളിതശരീരം  മലയാള ഭാഷയിലെ ഒരു വൃത്തമാണ്.
ലക്ഷണം
ന ജ ന സഗം കില ലളിതശരീരം
ത്‌ലാലോക്ക്
ആസ്ടെക്കുകളുടെ മഴദൈവമാണ് ത്‌ലാലോക്ക്. ഉർവരതയുടെയും ദൈവവും അദ്ദേഹം തന്നെ. വെള്ളപ്പൊക്കങ്ങൾക്കും വരൾച്ചകൾക്കും കാരണക്കാരനായ ത്‌ലാലോക്കിനെ ആസ്ടെക്കുകൾ വല്ലാതെ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു. ദംഷ്ട്രകളും ഉണ്ടക്കണ്ണുമുള്ള കായാമ്പൂവർണനായാണ് ആസ്ടെക്കുകൾ അവരുടെ മഴപ്പെരുമാളിനെ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. അദ്ദേഹത്തെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ അവർ കുട്ടികളെ ബലികൊടുത്തിരുന്നു. ബലിക്കുമുമ്പ് ഇരകളുടെ കണ്ണീർ ഒരു പാത്രത്തിൽ ശേഖരിച്ച് ദേവനു നിവേദിക്കുന്ന പതിവുമുണ്ടായിരുന്നു. പൂക്കളുടെ ദേവിയായ സോചികെറ്റ്സലിനെയാണ് ത്‌ലാലോക്ക് കല്യാണം കഴിച്ചത്. എന്നാൽ ദേവിയെ തെസ്കാറ്റ്‌ലിപോക്ക തട്ടിക്കൊണ്ടു പോയി. പിന്നീട്, ചാൽചിയു ത്‌ലികുയിയെ ത്‌ലാലോക്ക് ജീവിതസഖിയാക്കി. ഭൂമിക്കുമുകളിലുള്ള ലോകങ്ങളിൽ നാലാമത്തേതായ ത്‌ലാലോകം ഭരിക്കുന്നത് ത്‌ലാലോക്കാണ്. നിത്യമായ വസന്തകാലവും പച്ചമരങ്ങളുടെ സ്വർഗ്ഗഭൂമിയുമാണ് ത്‌ലാലോകം. വെള്ളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു മരിച്ചവർ ഈ ലോകത്തെത്തും. മുങ്ങി മരിച്ചവർ, മിന്നലേറ്റു മരിച്ചവർ, ജലജന്യരോഗങ്ങൾ പിടിച്ചുമരിച്ചവർ തുടങ്ങിയവർ. മായന്മാരുടെ ചാക്കും സപ്പോടെക്കുകളുടെ കൊക്ജിയോയും മഴദൈവങ്ങൾ തന്നെ.
വർഗ്ഗം:മഴ ദൈവങ്ങൾ
ലഗൂണ ബ്ലാങ്ക ദേശീയോദ്യാനം
ലഗൂണ ബ്ലാങ്ക ദേശീയോദ്യാനം (Spanish: Parque Nacional Laguna Blanca) അർജന്റീനയിലെ ന്യൂക്വെൻ പ്രവിശ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറ് സപാല പട്ടണത്തിനു സമീപസ്ഥമായ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്.
കായലനു ചുറ്റുമുള്ള ദേശീയോദ്യാനം 1940 ലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. കായലിനെയും ചുറ്റുമുള്ള ആവസ വ്യവസ്ഥയിലെ ബ്ലാക്ക് നെക്ക്ഡ് അരയന്നങ്ങളെയും  (Cygnus melancoryphus) സംരക്ഷിക്കുകയെന്ന ഉദ്ദേശം മുൻനിറുത്തുയാണ് ഇതു രൂപീകരിച്ചത്. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ ആകെ ചുറ്റളവ് 112.5 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്. പാറ്റഗോണിയൻ സ്റ്റെപ്പിയിൽ, കുന്നുകളും ഗിരികന്ദരങ്ങളാലും വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടാണ് ഈ കായൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നിരവധിയിനം ജലപ്പക്ഷികളുടെ ഒരു പ്രധാന ആവാസമേഖലയാണിത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:അർജന്റീനയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് കോട്ടൺഹിൽ
തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ വഴുതക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പെൺകുട്ടികൾക്കായുള്ള ഒരു വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് കോട്ടൺഹിൽ.
ചരിത്രം
1859 - ൽ ഉത്രം തിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ കാലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ കാലഘട്ടം വരെ നിലവിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാളയത്തെ കെട്ടിടത്തിലാണ് കോട്ടൺഹിൽ സ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നത്.
വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ
കാറ്റില്യ ട്രൈയാനി
ഓർക്കിഡേസീ കുടുംബത്തിലെ ഒരു സപുഷ്പി സസ്യമായ കാറ്റില്യ ട്രൈയാനി (Cattleya trianae) ഫ്ലോർ ഡി മായോ ("May flower") അല്ലെങ്കിൽ "ക്രിസ്മസ് ഓർക്കിഡ്" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. കൊളംബിയ സ്വദേശിയായ ഒരു എപിഫൈറ്റിക് ഓർക്കിഡ് ആയി വളരുന്ന ഈ സസ്യം 1936 നവംബറിൽ അവിടത്തെ ദേശീയ പുഷ്പമായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തിരുന്നു. ആ വർഷം, നാഷണൽ അക്കാഡമി ഓഫ് ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് അർജൻറീന ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളെ ഓരോ രാജ്യത്തെയും പ്രതിനിധികരിക്കുന്ന പൂക്കളുമായി ഒരു പ്രദർശനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. കൊളംബിയൻ ഗവൺമെന്റ് രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു പുഷ്പത്തെ നിർദ്ദേശിക്കാൻ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞനായ എമിലിയോ റോബ്ലെഡോയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. രണ്ട് പ്രധാന കാരണങ്ങളാൽ കാറ്റില്യ ട്രൈയാനി തിരഞ്ഞെടുത്തു.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഓർക്കിഡേസീ വർഗ്ഗം:വംശനാശം നേരിടുന്ന സസ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:അധിസസ്യ-ഓർക്കിഡുകൾ
മിഷ്ന
യഹൂദമതത്തിലെ വാചികനിയമങ്ങളുടെ (Oral Torah) ആദ്യത്തെ ക്രോഡീകരണമാണ് മിഷ്ന. റബൈനിക സാഹിത്യത്തിലെ ആദ്യത്തെ കൃതിയുമാണിത്. റാബിനികയഹൂദതയുടെ ആദ്യത്തെ സമഗ്രസംഹിത എന്നു വിളിക്കാവുന്ന മിശ്നാ എബ്രായ ഭാഷയിലാണ് എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ആറു ശ്രേണികളായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന 63 നിബന്ധങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണത്. എല്ലാ നിബന്ധങ്ങളിലുമായി 531 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഉണ്ട്.
ഉള്ളടക്കം
മിശ്നായുടെ ശ്രേണികൾ താഴെപ്പറയുന്ന ആറു വിഷയങ്ങളെ സ്പർശിക്കുന്നവയാണ്:- കൃഷി: ബൈബിളിലെ വിശുദ്ധിനിയമങ്ങളുമായി ചേർന്നു പോകുംവിധം കർഷകർ തങ്ങളുടെ തൊഴിലിനെ എങ്ങനെ ക്രമപ്പെടുത്തണമെന്നതിനെ സംബന്ധിച്ച നിർദ്ദേശങ്ങളാണ് ഇതിന്റെ ഉള്ളടക്കം. തിരുനാളുകൾ: ദേവാലയത്തിലും ആവാസസ്ഥാനങ്ങളിലും വിശുദ്ധദിനങ്ങൾ എവ്വിധം ആചരിക്കണമെന്ന് ഈ ഭാഗം വിശദീകരിക്കുന്നു. സ്ത്രീകൾ: ഭാര്യാഭർതൃബന്ധത്തിലും കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ പൊതുവേയും പാലിക്കേണ്ട വിശുദ്ധിനിയമങ്ങളാണ് ഇവിടെ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. നഷ്ടപരിഹാരങ്ങൾ: രാജനീതിയും നീതിപാലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ ഈ ഖണ്ഡത്തിൽ വിശകലനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ശാസനവ്യവസ്ഥ, തർക്കപരിഹാരം എന്നിവ ഇതിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു. വിശുദ്ധവസ്തുക്കൾ: തിരുനാളുകൾ ഒഴിച്ചുള്ള കാലത്തെ ബലികളേയും ആരാധനാവിധികളേയും സംബന്ധിച്ച നിഷ്ഠകളാണ് ഇതിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ശുദ്ധാശുദ്ധികൾ: ദേവാലയചര്യയിലും ദൈവോപാസനയിലും ജീവിതത്തിൽ പൊതുവേയും പാലിക്കേണ്ട വിശുദ്ധിനിയമങ്ങളാണ് ഇതിന്റെ വിഷയം. അശുദ്ധിയുടെ ഉല്പത്തിയും സ്രോതസ്സുകളും വിവരിക്കുന്ന ഇത്, അവക്കു പരിഹാരമായ വിശുദ്ധിനിഷ്ഠകളും വിവരിക്കുന്നു.
ശൈലി
വായനക്കാരന് വിഷയത്തേയും അതു പ്രസക്തമാകുന്ന സാമൂഹ്യസ്ഥിതിയേയും കുറിച്ച് സാമാന്യധാരണ ഉണ്ടെന്ന സങ്കല്പത്തിലുറച്ചതാണ് മിശ്നയിലെ വിഷയപരിഗണന. അതിനാൽ വിശദീകരണങ്ങളും പാശ്ചാത്തല വിവരണവും മറ്റും ഒഴിവാക്കുന്ന അതിസംക്ഷിപ്ത ശൈലിയാണിതിൽ കാണുന്നത്. പലപ്പോഴും ഏതെങ്കിലും വിഷയത്തെ സംബന്ധിച്ച ഒന്നിലധികം നിലപാടുകൾ അവതരിപ്പിച്ച ശേഷം അവയെ പിന്തുണക്കുന്ന ന്യായങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുകയോ അവക്കിടയിൽ തീർപ്പു കല്പിക്കുകയോ ചെയ്യാതെ നിർത്തുന്നു. മിശ്ന കൂടുതൽ അന്വേഷണങ്ങളുടേയും പഠനവിശകലനങ്ങളുടേയും തുടക്കമാകാൻ ഇതു കാരണമായി.
ഗെമാറകൾ
താമസിയാതെ യഹൂദസമൂഹങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ച മിശ്ന അഗാധമായ പഠനത്തിനും വിശകലനത്തിനും വിധേയമായി. റാബിനികയഹൂദതയിൽ പരക്കെ ലഭിച്ച അംഗീകാരം പലസ്തീനയിലേയും ബാബിലോണിലേയും യഹൂദവിജ്ഞാനികളെ അതിന്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങളെഴുതാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. മിശ്നായിലെ വാക്യങ്ങൾ ഓരോന്നായെടുത്ത് വിശകലനം ചെയത ഈ പഠനങ്ങൾ ഗെമാറകൾ എന്നറിയപ്പെട്ടു. 'ഗെമാറ' എന്ന പദം 'പഠിക്കുക' എന്നർത്ഥമുള്ള മൂലപദത്തിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചതാണ്. ഇവ മിക്കവാറും അരമായ ഭാഷയിലാണ് എഴുതപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഈ പഠനങ്ങൾ മിശ്നായിലെ നിയമവ്യാഖ്യാനങ്ങളെ വെറുതെ ആവർത്തിക്കുന്നതിനു പകരം വാക്കുകകളും വാക്യങ്ങളുമായി ഇഴപിരിച്ച് സമഗ്രമായ വിശകലനത്തിനു വിധേയമാക്കുകയും പുതിയകാലത്തിന്റെ വെല്ലുവിളികൾക്കു മുൻപിൽ അവയെ പ്രസക്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. 'അമോറ'-മാർ (amoraim) എന്നറിയപ്പെട്ട വേദജ്ഞാനികളായിരുന്നു ഈ വ്യാഖ്യനങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാക്കൾ.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:യഹൂദമതം
മഖർ
പഞ്ചാബി ഗുരുദ്വാരകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള നാനക്ഷി കലണ്ടറിലെ ഒമ്പതാമത്തെ മാസമാണ് മഖർ. ഗ്രിഗോറിയൻ ജൂലിയൻ കലണ്ടറുകളിലെ നവംബർ ഡിസംബർ മാസങ്ങളാണ് ഈ മാസത്തിൽ വരുന്നത്. ഈ മാസത്തിന് 30 ദിവസമുണ്ട്.
ഡിസംബർ
വർഗ്ഗം:നാനക്ഷി കലണ്ടർ
പാലക്കാട് ആർ രാമപ്രസാദ്
കർണ്ണാടകസംഗീതരംഗത്തുള്ള ഒരു ഗായകനാണ് പാലക്കാട് ആർ രാമപ്രസാദ് (Palghat R Ramprasad). ജനനം 1980 ഒക്ടോബർ. മൃദംഗവിദ്വാനായിരുന്ന പാലക്കാട് മണി അയ്യരുടെ കൊച്ചുമകനാണ്. പിതാവ് വയലിൻ വിദ്വാനായ പാലക്കാട് ടി ആർ രാജാറാം.
ജോർജിയ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ ഗവേഷണബിരുദവും ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ഗവേഷണാനന്തരബിരുദവും നേടി ഫോർച്യൂൺ 10 കമ്പനികളിൽ ജോലിചെയ്തിട്ടുള്ള രാമപ്രസാദ് സംഗീതത്തിനായി ജോലികളിൽ നിന്നും വിട്ടുനിൽക്കുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകസംഗീതജ്ഞർ
രത്നാവലി
മലയാള ഭാഷയിലെ ഒരു വൃത്തമാണ് രത്നാവലി. രണ്ടു ഗണങ്ങൾ മാത്രം വരുന്ന വൃത്തമാണിത്. രഗണമാണ് ഈ വൃത്തത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗായത്രി ഛന്ദസിൽ വരുന്ന വൃത്തമാണിത്.
ലക്ഷണം
രം ര രത്നാവലീ
ഉദാഹരണം
ശാരികേ, ശാരികേ വന്നിരുന്നീടുമോ പാടു നീ മോഹനം രാഗമീ മട്ടിലായ്
ഭവനഭേദനം
വി.ആർ. സുധീഷ് രചിച്ച ചെറുകഥാ സമാഹാരമാണ് ഭവനഭേദനം. 2014 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ഈ കഥാ സമാഹാരത്തിനു ലഭിച്ചു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ
കെ. സഹദേവൻ
1969ൽ പയ്യന്നൂരിലെ കാറമേലിൽ ജനനം. പരിസ്ഥിതി-ആണവ വിരുദ്ധ പ്രവർത്തകൻ. ആണവ നിലയങ്ങൾ ഉയർത്തുന്ന ആരോഗ്യപ്രശ്‌നങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പഠനങ്ങളിൽ സജീവം. ഇന്ത്യയിലെ ജനകീയ സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ട് കാലമായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. പരിസ്ഥിതി, വികസനം, ഊർജ്ജം, പരിസ്ഥിതി സമ്പദ്ശാസ്ത്രം, വർഗ്ഗീയത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആനുകാലികങ്ങളിൽ എഴുതുന്നു.
പുസ്തകങ്ങൾ
നഗരമാലിന്യം : പ്രശ്‌നങ്ങളും പരിഹാരങ്ങളും, ഇന്ത്യൻ പരിസ്ഥിതി വർത്തമാനം, എന്റെ ജീവിതം തന്നെ എന്റെ സന്ദേശം (നാല് വാല്യം, വിവർത്തനം) (കറന്റ് ബുക്‌സ്, തൃശൂർ), എണ്ണ മണ്ണ് മനുഷ്യൻ: പരിസ്ഥിതി സമ്പദ്ശാസ്ത്രത്തിന് ഒരാമുഖം (ട്രാൻസിഷൻ സ്റ്റഡീസ് പബ്ലിക്കേഷൻസ്) , ഇന്ത്യയിലെ ആദിവാസി കോറിഡോറിൽ സംഭവിക്കുന്നത്:വിദ്യാർത്ഥി പബ്ളിക്കേഷൻസ്, കോഴിക്കോട്.
ഇൻറലിജൻസ് റിപ്പോർട്ട്
2014 ൽ ഇന്ത്യയുടെ ജി.ഡി.പി നിരക്ക് കുറക്കുന്നതിലുള്ള സർക്കാരേതര സംഘടനകളുടെ പങ്ക് സംബന്ധിച്ച് രഹസ്യഅന്വേഷ ഏജൻസികൾ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ ജനകീയ സമര പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വിവിധ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകരും ഉള്ളതായ വാർത്തകൾ പുറത്തു വന്നിരുന്നു. ഇതിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടായിരുന്നത് ആണവവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സജീവമായിരുന്ന കെ.സഹദേവൻ ആയിരുന്നു.
അവലംബം
http://www.ipsnews.net/2013/01/villagers-wail-against-nuclear-power/
http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/malayalam-news/kozhikode-1.2632884
http://www.mathrubhumi.com/environment/feature/sardarsarovardamnarmadanarendramodi-1.2244390
http://www.samakalikamalayalam.com/keralam/2017/may/18/%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF-%E0%B4%86%E0%B4%A3%E0%B4%B5-%E0%B4%B5%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%B5%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%86-%E0%B4%9A%E0%B5%86%E0%B4%B1%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3-%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B5%86%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%95%E0%B5%86-%E0%B4%B8%E0%B4%B9%E0%B4%A6%E0%B5%87%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B5%8Dzwj-3953.html വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രവർത്തകർ
ദി ഇൻഫന്റ ഇസബെൽ ക്ലാര യൂജീനിയ ഇൻ ദ മേരിമോണ്ട് പാർക്ക്
ഫ്ലെമിഷ് കലാകാരന്മാരായ ജാൻ ബ്രൂഗൽ ദി എൽഡർ, ജൂസ് ഡി മോമ്പർ എന്നിവർ വരച്ച വലിയ ക്യാൻവാസ് പെയിന്റിംഗാണ് ദി ഇൻഫന്റ ഇസബെൽ ക്ലാര യൂജീനിയ ഇൻ ദ മേരിമോണ്ട് പാർക്ക് (Spanish: La infanta Isabel Clara Eugenia en el parque de Mariemont). മാഡ്രിഡിലെ പ്രാഡോ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചിത്രം പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപാദത്തിലാണ് വരച്ചത്.
പെയിന്റിംഗ്
പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മാഡ്രിഡിൽ എത്തിയ 26 ചിത്രങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ഈ ചിത്രം. അൽകാസർ ഡി മാഡ്രിഡിലെ ടോറെ ഡി ലാ റെയ്‌നയിൽ തൂക്കിയിട്ടിരിക്കുന്ന ചില പെയിന്റിംഗുകൾ ഫ്ലാൻഡേഴ്‌സിലെ ജനങ്ങളുടെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. മറ്റുള്ളവ അവരുടെ ഭൂസ്വത്തുക്കളിലെ പ്രധാന പ്രഭുക്കന്മാരെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. പിന്നീടുള്ള ഗ്രൂപ്പിൽ നാല് പെയിന്റിംഗുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇടത് വശത്ത് പ്രഭുക്കന്മാർ നിൽക്കുന്നു ചുറ്റും കോർട്ട് ലേഡീസും കുട്ടികളും ചെറിയ നായ്ക്കളും. വലതുവശത്ത് ഒരു കൂട്ടം മാനുകളെ ചെറിയ നായ്ക്കൾ ഓടിക്കുന്നു. പെയിന്റിംഗ് വേട്ടയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി തോന്നുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, അത് ശാന്തവും യാഥാർത്ഥ്യബോധമില്ലാത്തതുമായ രീതിയിലാണ് വരച്ചിരിക്കുന്നത്: ചില മാനുകൾ വിശ്രമിക്കുന്നു, ചെറിയ വലിപ്പമുള്ള നായ്ക്കൾ സാധാരണയായി വേട്ടയാടാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇനത്തിൽ പെട്ടവയല്ല.
ബ്രൂഗലും ഡി മോമ്പറും കൂടി വരച്ച എക്സ്കർഷൻ ഇൻ ദ കണ്ട്രിസൈഡ് ഓഫ് ഇൻഫാന്റാ ഇസബെൽ ക്ലാര യൂജീനിയയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഒരേ കാലഘട്ടത്തിലെ ഇതേ ചിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാരിമോണ്ടിലെ ആർച്ച്ഡ്യൂക്കുകളുടെ വസതിയിലെ അതേ പൂന്തോട്ടങ്ങൾ തന്നെ ഇതിലും ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ പെയിന്റിംഗിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കൊട്ടാരം ദൃശ്യമല്ല. ഇസബെൽ ക്ലാര യൂജീനിയയും ലെർമയിലെ പ്രഭുവും തമ്മിലുള്ള കത്തുകളുടെ ഒരു ശേഖരം ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ ജീവിതത്തോടുള്ള കടന്നുപോയ കാലത്തെ അഭിനിവേശം കാണിക്കുന്നു. അത്തരം സ്ഥലങ്ങളോടുള്ള അവരുടെ ആവേശം കൊണ്ടാണ് ആർച്ച്ഡ്യൂക്ക് ഈ ചിത്രം വരയ്ക്കാനേർപ്പെടുത്തിയത്.
പുറംകണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ലാൻഡ്സ്കേപ്പ് പെയിന്റിംഗുകൾ
ലോലിത (നോവൽ)
റഷ്യൻ-അമേരിക്കൻ നോവലിസ്റ്റായ നബക്കോവ് രചിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് നോവലാണ് ലോലിത (Lolita). 1955ൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഈ നോവൽ നബാക്കോവ് തന്നെ റഷ്യൻ ഭാഷയിലേക്ക് പരിഭാഷപ്പെടുത്തി 1967 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും മികച്ച രചനകളുടെ പട്ടികകളിൽ മിക്കപ്പോഴും ഇടം കണ്ടെത്തുന്ന കൃതിയാണ് ലോലിത. ആഗോള പ്രശസ്തി നേടിയ ലോലിത ഒരു വിവാദ കൃതിയായും അറിയപ്പെടുന്നു. പ്രണയം, ലൈംഗികത, ഗൂഢാലോചന, കൊലപാതകം, ബാലപീഡനം, തുടങ്ങിയ നിരവധി വിഷയങ്ങൾ ഈ നോവലിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് കാരണം പലയിടങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരണ നിരോധനം നേരിട്ടിരുന്നു ലോലിതയ്ക്ക്. 1962ലും പിന്നീട് 1997ലും ലോലിത ഹോളിവുഡ് സിനിമയാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. നിരവധി തവണ നാടകമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ലോലിത, ഒപ്പറ opera, ബാലേ ballet എന്നിവയായും ആവിഷ്ക്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
പാശ്ചാത്ത്യ ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യ പഠിതാക്കൾക്ക് മിക്ക സർവ്വകലാശാലകളിലും ലോലിത ടെക്സ്റ്റ് ബുക്കായോ, പഠന വിഷയമായോ കൽപ്പിക്കപ്പെട്ട് പോരുന്നു. മോഡേൺ ലൈബ്രറിയുടെ 1998ലെ പട്ടികപ്രകാരം 20ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കൃതികളുടെ പട്ടികയിൽ നാലാം സ്ഥാനം ലോലിതയ്ക്കാണ്. ബുക്ക്ലബൻ വേൾഡ് ലൈബ്രറി (Booklubben world Library)യുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കൃതികളുടെ 2002ലെ പട്ടികയിലും ലോലിത സ്ഥാനം പിടിച്ചിരുന്നു.
കഥാതന്തു.
ഒരു കൊലപാതകത്തിനു ജയിലിൽ വിചാരണ കാത്തുകഴിയുന്നതിനിടയിൽ മരണപ്പെട്ട ഹംബർട്ട് ഹംബർട്ട്Humbert Humbert) എന്ന ഒരു മുൻ അധ്യാപകന്റെ  ഓർമ്മക്കുറിപ്പായാണ് നോവൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ഹംബർട്ടിന്റെ മരണശേഷം വക്കീൽ മുഖാന്തരം ഒരു സുഹൃത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതാണ് ഹംബർട്ടിന്റെ ജീവിതകഥ.
ഫ്രാൻസിൽ ജനിച്ച് വളർന്ന ഹംബർട്ട് ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ പ്രണയ ബദ്ധിതനാവുന്നു. പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ, തന്നെക്കാൾ ഒരു വയസ്സു മാത്രം ഇളപ്പുമുള്ള അന്നബെലിനെ അവൻ പ്രേമിക്കുന്നു. എന്നാൽ നാലു മാസത്തിനുള്ളിൽ അവൾ ടൈഫോയിഡ് പിടിപ്പെട്ട് മരിക്കുന്നു. ഹംബർട്ട് പിന്നീട് ഇംഗ്ലീഷ് അധ്യാപകൻ ആവുന്നു. ഇടയ്ക്ക് ചിത്തഭ്രമത്തിനു ചികിൽസാലയത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വരുന്നു. അല്ലറ ജോലികൾ പലതും ചെയ്തു ജീവിക്കുന്നതിനിടയിൽ ഒരു സ്ത്രീയെ വിവാഹം ചെയ്യുന്നെങ്കിലും ആ ദാമ്പത്യം പരാജയമായി തീരുന്നു. ഹംബർട്ടിനു പക്ഷേ അപ്പോഴേക്കും കൊച്ചുപെൺകുട്ടികളിൽ കാമാഭിനിവേഷം ഉടലെടുത്ത് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. മരിച്ചു പോയ തന്റെ ആദ്യ പ്രണയ്വി അന്നബെലിനെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നവരാണത്രേ അയാളുടെ കാമത്തിനു ഹേതുവാകുന്നത്.
ഹംബർട്ട് അമേരിക്കയിലെത്തുന്നു. ശാർലറ്റ് ഹേസ് (Charlotte Haze)എന്ന ഒരു വിധവയുടെ വീട്ടിൽ അയാൾ വാടകകാരനാവുന്നു. ശാർലറ്റിന്റെ പന്ത്രണ്ട് വയസ്സുള്ള മകളിൽ അയാൾ ആദ്യ കാഴ്ചയിൽ തന്നെ അനുരക്തനാവുന്നു. ഡൊളോറസ് എന്ന ആ കുട്ടിയുടെ വിളിപേരാണ് ലോലിത. കിട്ടുന്ന  അവസരങ്ങളിലെല്ലാം അയാൾ ലോലിതയെ പിന്തുടരുകയും ശൃംഗരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതെല്ലാം ഡയറിയിൽ കുറിക്കുകയും ചെയ്യും. ലോലിതയുടെ അമ്മ ശാർലെറ്റിനെ അയാൾ വെറുക്കുന്നു.
എന്നാൽ ശാർലറ്റാകട്ടെ ഹംബർട്ടിനെ പ്രണയിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ ലോലിതയെ അവളുടെ അമ്മ വേനലവധിക്യാമ്പിലേക്ക് പറഞ്ഞയ്ക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഹംബർട്ട് ശാർലറ്റിനെ വിവാഹം ചെയ്യുന്നു. തന്റെ കാമപാത്രം ലോലിതയുടെ അടുക്കൽ തന്നെ നിൽക്കാനാണ് അയൾ ഇഷ്ടമില്ലാത്ത ശാർലറ്റിനെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത്. ലോലിതയെ തനിച്ച് കിട്ടാൻ അമ്മെയെ കൊന്നു കളയാൻ പോലും ഹംബർട്ട് ആലോചിക്കുന്നെങ്കിലും ധൈര്യക്കുറവ് മൂലം അത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
ഇതിനിടെ ശാർലറ്റ് ഹംബർട്ടിന്റെ ഡയറി വായിച്ച് കാര്യങ്ങൾ ഗ്രഹിക്കുന്നു. തന്നെ വെറുക്കുകയും തന്റെ  മകളെ കാമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് ഭർത്താവെന്ന് അവൾ തിരിച്ചറിയുന്നു. തെളിവ് സഹിതം ഹംബർട്ടിനെ നേരിട്ടപ്പോൾ  ഹംബർട്ട് എല്ലാം നിഷേധിക്കുന്നു. ക്ഷുഭിതയായി വീട് വിട്ടിറങ്ങുന്ന ശാർലറ്റ് ഉടൻ തന്നെ ഒരു കാറപകടത്തിൽ മരിക്കുന്നു.
വേനലവധിക്യാമ്പിൽ നിന്നും ഹംബർട്ട് ലോലിതയെകൂട്ടി കൊണ്ട് വന്ന് ഒരു ഹോട്ടലിൽ വച്ച് മാത്രമാണ് അമ്മ മരിച്ച വിവരം അറിയിക്കുന്നത്.പിന്നീട് ഒരു വർഷം അവർ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിലായി ചുറ്റിതിരിയുന്നു.ഹംബർട്ടിനു അവളോടുള്ള അനുരാഗം മൂർച്ഛിക്കുന്നു. അവളാകട്ടെ അയാളെ  അവളുടെ അഭീഷ്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ചൊല്പടിക്ക് നിർത്താനും പഠിക്കുന്നു. അവൾക്ക് കലികയറുന്ന അവസരങ്ങളിൽ അവളെ അനാഥാലയത്തിലാക്കും എന്ന് അയാൾ ഇടയ്ക്കിടെ ഭീഷണി മുഴക്കാറുമുണ്ട്.
ലോലിതയെ ആശുപത്രി ചികിൽസയ്ക്കിടെ കാണാതാവുന്നു. അവൾ ഒളിച്ചോടി വിവാഹം കഴിച്ച് ജീവിക്കുന്നു. അവളെക്കുറിച്ച് ഒരു വിവരവും ഇല്ലാതെ ഹംബർട്ട് ഹതാശയനാവുന്നു.
രണ്ട് കൊല്ലത്തെ അന്വേഷണങ്ങൾക്കൊടുവിൽ ലോലിതയുടെ ഒരുകത്ത് ലഭിക്കുന്നു. അവൾ വിവാഹിതയും ഗർഭിണിയും ദാരിദ്ര്യത്തിലുമാണെന്നറിയുന്നു. അവളുടെ ഭർത്താവ് ബാലലൈംഗിക വേഴ്ചാ സംഘത്തിന്റെ പ്രവർത്തകനായിരുന്നെന്നും  അവൾ അതിനു കൂട്ട് നിൽക്കാത്തതിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയുമായിരുന്നു. ലോലിതയെ തിരികെ സ്വീകരിക്കാൻ ഹംബർട്ട്  തയ്യാറാണെങ്കിലും അവൾ സ്നേഹപൂർവ്വം നിരസിക്കുന്നു. അവൾക്ക്  കുറെ പണം കൊടുത്ത് ഹംബർട്ട് പോകുന്നു. അവളെ ഉപയോഗിച്ച് ഉപേക്ഷിച്ച  അവളുടെ ഭർത്താവിനെ അയാൾ തേടിപിടിച്ച് വെടിവെച്ച് കൊല്ലുന്നു. ഹംബർട്ട് ജയിലിൽ ആവുന്നു. അവിടെ വച്ച് അയാൾ എഴുതുന്ന  ആത്മകഥയാണ് ഈ നോവൽ. പ്രസവത്തിൽ ലോലിത മരിക്കുന്നു. അതെതുടർന്ന് ഹൃദയഘാതം മൂലം ജയിലിൽ ഹംബർട്ടും മരിക്കുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് നോവലുകൾ
മാഗ്നറ്റൈറ്റ്
പ്രകൃതിയിൽ അയേൺ ഓക്‌സൈഡ് (രാസസൂത്രം Fe3O4) കാണുന്ന മൂന്നുധാതുകളിലൊന്നാണ് മാഗ്നറ്റൈറ്റ്. ഭൗമധാതുക്കളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാന്തികസ്വാഭാവമുള്ളതാണിത്.
അവലംബങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ധാതുക്കൾ
മാര മാതർ
യു‌എസ്‌സി ഡേവിസ് സ്കൂൾ ഓഫ് ജെറന്റോളജിയിലെ ജെറന്റോളജി ആൻഡ് സൈക്കോളജി പ്രൊഫസറാണ് മാര മാതർ. അവരുടെ ഗവേഷണം വാർദ്ധക്യം സ്വാധീനിക്കുന്ന ന്യൂറോ സയൻസ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. അത് വികാരവും സമ്മർദ്ദവും മെമ്മറിയെയും തീരുമാനങ്ങളെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.
കരിയർ
വികാരത്തെയും ഓർമ്മയെയും കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് മാത്തർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ലോറ കാർസ്റ്റെൻസൻ, സൂസൻ ചാൾസ് എന്നിവരുമായുള്ള അവളുടെ ജോലി പ്രായമായവരുടെ ശ്രദ്ധയിലും ഓർമ്മയിലും പോസിറ്റീവ് ഇഫക്റ്റ് വെളിപ്പെടുത്തി. ഒരുപക്ഷേ ഈ ഫലത്തിന്റെ ഏറ്റവും അവബോധജന്യമായ വിശദീകരണം, നെഗറ്റീവ് വിവരങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും എൻകോഡ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന ന്യൂറൽ പ്രക്രിയകളിലെ പ്രായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള തകർച്ചയുമായി ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്നതാണ്. എന്നിരുന്നാലും, ഇത് അങ്ങനെയല്ലെന്ന് അവളുടെ ഗവേഷണം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അവളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പ്രായമായവരുടെ പോസിറ്റിവിറ്റി പ്രഭാവം ക്ഷേമം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന തന്ത്രപരമായ പ്രക്രിയകളുടെ ഫലമാണ്.
വൈകാരിക ഉത്തേജനം മെമ്മറിയെ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നുവെന്നും അവൾ അന്വേഷിക്കുന്നു. മാത്തറും അവളുടെ ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥിയായ മാത്യു സതർലാൻഡും ഒരു ഉത്തേജന-പക്ഷപാതപരമായ മത്സര (എബിസി) മാതൃകയുടെ രൂപരേഖ നൽകി, അവർ വാദിക്കുന്നത് വൈകാരിക മെമ്മറി ഇഫക്റ്റുകളുടെ ഒരു വ്യത്യസ്ത ശ്രേണിക്ക് കാരണമാകുമെന്ന് അവർ വാദിക്കുന്നു, തുടക്കത്തിൽ വൈരുദ്ധ്യമായി തോന്നുന്ന ചില ഇഫക്റ്റുകൾ ഉൾപ്പെടെ (ഉദാ, വികാരം-ഇൻഡ്യൂസ്ഡ് റിട്രോഗ്രേഡ് ഓർമ്മക്കുറവ് വേഴ്സസ് വികാരം- induced retrograde enhancement). ഉയർന്ന മുൻഗണനാ വിവരങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനും കുറഞ്ഞ മുൻഗണനയുള്ള വിവരങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തുന്നതിനുമുള്ള മത്സരം പക്ഷപാതപരമാക്കുന്നതിലൂടെ മെമ്മറിയിൽ ഉത്തേജനം "വിന്നർ-ടേക്ക്-മോർ", "ലോസർ-ടേക്ക്-ലെസ്സ്" എന്നീ രണ്ട് ഇഫക്റ്റുകൾക്ക് കാരണമാകുമെന്ന് എബിസി മോഡൽ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. മുൻ‌ഗണന നിർണ്ണയിക്കുന്നത് താഴെ നിന്ന് മുകളിലേക്കും മുകളിലേക്കും താഴേക്കുള്ള ലക്ഷ്യത്തിന്റെ പ്രസക്തിയുമാണ്. സാഹിത്യത്തിലെ സെലക്ടീവ് ഇമോഷണൽ മെമ്മറി ഇഫക്റ്റുകളുടെ വിശാലമായ ശ്രേണിയെ മുൻ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ കണക്കിലെടുക്കുന്നില്ല, അതിനാൽ എബിസി മോഡൽ വൈകാരിക മെമ്മറി മേഖലയിൽ ഒരു പ്രധാന സൈദ്ധാന്തിക ദ്വാരം നിറയ്ക്കുന്നു.
മാതറിന്റെ ഗവേഷണ പ്രോജക്ടുകളിൽ പ്രായമായവർ എങ്ങനെ നല്ല ഉത്തേജനങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു അതുപോലെ സമ്മർദ്ദം മുതിർന്നവരുടെ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന പ്രക്രിയകളെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു  സമ്മർദ്ദത്തിൻകീഴിൽ പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന പ്രക്രിയകൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രമുഖർ വർഗ്ഗം:സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ
ലിന്റോ ജോസഫ്
കേരളത്തിലെ ഒരു സിപിഐഎം പ്രവർത്തകനും പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ തിരുവമ്പാടി മണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് ലിന്റോ ജോസഫ്. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുസ്‌ലീംലീഗിലെ സി.പി. ചെറിയ മുഹമ്മദിനെ 4,643 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് ലിന്റോ ജോസഫ് നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ
പോഹ്
പഞ്ചാബി ഗുരുദ്വാരകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള നാനക്ഷി കലണ്ടറിലെ പത്താമത്തെ മാസമാണ് പോഹ്. ഗ്രിഗോറിയൻ ജൂലിയൻ കലണ്ടറുകളിലെ ഡിസംബർ ജനുവരി മാസങ്ങളാണ് ഈ മാസത്തിൽ വരുന്നത്. ഈ മാസത്തിന് 30 ദിവസമുണ്ട്.
യു.എ. ലത്തീഫ്
കേരളത്തിലെ ഒരു മുസ്‌ലീംലീഗ് പ്രവർത്തകനും പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ മഞ്ചേരി മണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് '''യു.എ. ലത്തീഫ്'''. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിപിഐ യിലെ പി അബ്ദുൽ നാസറിനെ 14,573 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് യു.എ. ലത്തീഫ് നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
കാതറിൻ എ. ഹൈ
പെൻസിൽവാനിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ പെരെൽമാൻ സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ എമെരിറ്റസ് പ്രൊഫസറായ ഒരു അമേരിക്കൻ ഡോക്ടർ -സയന്റിസ്റ്റാണ് '''കാതറിൻ എ. ഹൈ'''. ഇംഗ്ലീഷ്:Katherine A. High. സ്പാർക്ക് തെറാപ്പ്യൂട്ടിക്‌സിന്റെ സഹസ്ഥാപകയും പ്രസിഡന്റും ചീഫ് സയന്റിഫിക് ഓഫീസറും ആയിരുന്ന അവർ നിലവിൽ AskBio-യിൽ തെറാപ്പിറ്റിക്‌സിന്റെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. ജീൻ തെറാപ്പിയിലെ അടിസ്ഥാനപരവും വിവർത്തനപരവും ക്ലിനിക്കൽ അന്വേഷണവുമായ നിരവധി നേട്ടങ്ങളോടെ ജീൻ തെറാപ്പി മേഖലയിലെ പയനിയറിംഗ് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ അവളുടെ കരിയർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
ജീവിതരേഖ
1972-ൽ ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ നിന്ന് രസതന്ത്രത്തിൽ ഹൈക്ക് അസ്സൊസിയേറ്റ് ബാച്ചിലർ ബിരുദം ലഭിച്ചു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് നോർത്ത് കരോലിന (UNC) സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ അവൾ തന്റെ മെഡിക്കൽ പരിശീലനം ആരംഭിച്ചു, അതിനിടയിൽ യുഎൻസിയിലെ ഒരു കെമിസ്ട്രി റിസർച്ച് ലാബിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നതിനായി അവൾ അവധിയെടുത്തു. മടങ്ങിയെത്തി 1978-ൽ മെഡിക്കൽ ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, കാതറിൻ ഇന്റേണൽ മെഡിസിനിൽ റെസിഡൻസി തുടർന്നു. പിന്നീട് എഡ്വേർഡ് ജെ ബെൻസ് ജൂനിയറിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ യേൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ഹെമറ്റോളജി ഫെലോ ആയിത്തീർന്നു, ഈ സമയത്ത് അവൾ ഗ്ലോബിൻ ജീനുകളുടെയും ഓങ്കോജീനുകളുടെയും തന്മാത്രാ ജനിതകശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
എല്ലിൻറെ പേശികളിലേക്ക് കുത്തിവച്ച അഡിനോ-അസോസിയേറ്റഡ് വൈറൽ വെക്‌ടറിന്റെ (AAV) ജീൻ തെറാപ്പിയുടെ (1999 ആദ്യത്തെ ക്ലിനിക്കൽ ട്രയൽ രൂപകൽപന ചെയ്യുകയും സ്പോൺസർ ചെയ്യുകയും നടത്തുകയും ചെയ്‌ത ജീൻ തെറാപ്പി മേഖലയിലെ വിശിഷ്ട സംഭാവനകൾക്കായി കാതറിൻ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. കരളിൽ അവതരിപ്പിച്ച AAV ജീൻ തെറാപ്പിയുടെ ആദ്യ പരീക്ഷണം (2001), സബ്‌റെറ്റിനൽ സ്‌പെയ്‌സിലേക്ക് കുത്തിവച്ച AAV ജീൻ തെറാപ്പിയുടെ യുഎസിലെ ആദ്യ പരീക്ഷണം (2007). എന്നിവ നടത്തി.
മാഖ്
പഞ്ചാബി ഗുരുദ്വാരകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള നാനക്ഷി കലണ്ടറിലെ പതിനൊന്നാമത്തെ മാസമാണ് മാഖ്. ഗ്രിഗോറിയൻ ജൂലിയൻ കലണ്ടറുകളിലെ ജനുവരി ഫെബ്രുവരി മാസങ്ങളാണ് ഈ മാസത്തിൽ വരുന്നത്. ഈ മാസത്തിന് 30 ദിവസമുണ്ട്.
ഫെബ്രുവരി
വർഗ്ഗം:നാനക്ഷി കലണ്ടർ
ബൂദ്ജമുല്ല ദേശീയോദ്യാനം
ഓസ്ട്രേലിയയിലെ വടക്കു-പടിഞ്ഞാറൻ ക്യൂൻസ്ലാന്റിലെ ഗൾഫ് കണ്ട്രി മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്  ബൂദ്ജമുല്ല ദേശീയോദ്യാനം  (ലൗൺ ഹിൽ ദേശീയോദ്യാനം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.). ഈ ദേശീയോദ്യാനം മൗണ്ട് ഇസയ്ക്കു വടക്കു-പടിഞ്ഞാറായി 340 കിലോമീറ്ററും ബ്രിസ്ബേനു വടക്കു-പടിഞ്ഞാറായി 1,837 കിലോമീറ്റർ അകലെയുമാണിത്.
ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ മുഖ്യ ആകർഷണങ്ങൾ അഗാധമായ മലയിടുക്കുകളേടുകൂടിയ സാന്റ്സ്റ്റോൺ മലനിരകളൂം പ്രാധാന്യമേറിയ ഫോസിൽ ശേഖരങ്ങളുള്ള ചുണ്ണാമ്പുകല്ലുകൊണ്ടുള്ള പീഠഭൂമിയുമാണ്. സ്ഫടികസമാനമായ ശുദ്ധജലവും സമൃദ്ധമായ സസ്യജാലങ്ങളും കനോയിങ്ങുമാണ് മറ്റ് ആകർഷണങ്ങൾ. ഇതിനു ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ അനേകം പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളുടെ കലവറയാണുള്ളത്. അവിടെ ധാതുപര്യവേക്ഷണങ്ങളും ഖനനങ്ങളും നടക്കുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ക്വീൻസ്‌ലാന്റിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ
കേരളത്തിലെ ഒരു മുസ്‌ലീംലീഗ് പ്രവർത്തകനും പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ തിരൂർ മണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിപിഐ(എം) ലെ ഗഫൂർ പി. ലില്ലീസിനെ 7,214 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് കുറുക്കോളി മൊയ്തീൻ നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ
കമല നെഹ്രു
കമല കൗൾ നെഹ്രു (कमला कौल नेहरू ; ഓഗസ്റ്റ് 1 1899 – ഫെബ്രുവരി 28 1936) സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിന്റെ പത്നിയുമായിരുന്നു. ഏക മകൾ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയും ചെറുമകൻ രാജീവ്‌ ഗാന്ധിയും പിന്നീട്‌ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിസ്ഥാനം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.
1899 ഓഗസ്റ്റ് 1-ന് ദില്ലിയിലെ കാശ്മീരി ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ ജവഹർലാൽമൽ -രാജ്പതി കൗൾ ദമ്പതികളുടെ മൂത്തമകളായി ജനിച്ചു. ചാന്ദ് ബഹാദൂർ കൗൾ, കൈലാസ് നാഥ് കൗൾ( കേന്ദ്ര വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പുമന്ത്രിയായിരുന്ന ഷീലാ കൗളിന്റെ ഭർത്താവ്) എന്നിവർ സഹോദരരും സ്വരൂപ് കട്ജു സഹോദരിയും ആയിരുന്നു. പതിനേഴാമത്തെ വയസിൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്രുവിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർ 1917 നവംബർ 17-ന് ഇന്ദിരാ പ്രിയദർശിനിക്ക് ജന്മം നൽകി. 1924 നവംബറിൽ ഒരു ആൺകുഞ്ഞും ജനിച്ചുവെങ്കിലും ആ കുഞ്ഞു് ഒരാഴ്ചയേ ജീവിച്ചിരുന്നുള്ളൂ
സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം
1921-ൽ നിസ്സഹകരണപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഒരു സംഘം സ്ത്രീകളുമൊത്ത് അലഹബാദിലെ വിദേശ തുണിത്തരങ്ങളും വിദേശമദ്യവും വിൽക്കുന്ന കടകൾ ഉപരോധിച്ചു. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിന് രണ്ട് പ്രാവശ്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്യപെട്ടിട്ടുണ്ട്.
കമലാ നെഹറുവിന്റെ സ്മരണാത്ഥം കേരളത്തിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ
കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിൽ വാടാനപ്പള്ളി പഞ്ചായത്തിൽ തൃത്തല്ലൂർ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കമലാ നെഹറു മെമ്മോറിയൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്ക്കൂൾ കമലാ നെഹറുവിന്റെ സ്മരണാർത്ഥം 1955 ൽ ആരംഭിച്ചിട്ടുള്ളതാണ് .ഈ വിദ്യാലയത്തിന് തറക്കകല്ലിട്ടത് ശ്രീ്മതി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയാണ് .ഈ വിദ്യായാലത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത് കേരളത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ഗവർണ്ണർ ആയ ബി രാമകൃഷ്ണ്ണ റാവു ആണ്
മരണം
ക്ഷയരോഗബാധിതയായിരുന്ന കമല 1936 ഫിബ്രുവരി 28-ന് സ്വിറ്റ്സർലാന്റിലെ ലൂസാനിൽ നിര്യാതയായി. .
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ വർഗ്ഗം:1899-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:1936-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:നെഹ്രു–ഗാന്ധി കുടുംബം വർഗ്ഗം:ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ച് മരണപ്പെട്ടവർ വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ തടവുകാരും തടങ്കലിൽ വയ്ക്കപ്പെട്ടവരും വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
വാസുദേവയനി
ത്യാഗരാജസ്വാമികൾ കല്യാണിരാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ ഒരു കൃതിയാണ് വാസുദേവയനി. ത്യാഗരാജസ്വാമികളുടെ പ്രഹ്ലാദഭക്തിവിജയം നൃത്തനാടകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ദൊവ്വാരുകുഡു എന്ന കഥാപാത്രം ശ്രീകൃഷ്ണനെ സന്ദർശിക്കാൻ പോകുന്നരീതി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ഇവിടെ. ഇതിനെ കൃതിയായല്ല ഒരു ദാരു ആയിട്ടാണ് കരുതുന്നത്.
പല്ലവി
വാസുദേവയനി വെഡലിനയീ ദൌവാരികുനി കനരേ
ചരണം
നീരുകാവി ദോവതുലനു കട്ടി നിടലമുനനു ശ്രീ ചൂർണമു പെട്ടി സാരി വെഡലിയീ സഭലോ ജുട്ടി സാരെകു ബംഗരു കോലനു പട്ടി
മാടിമാടികിനി മീസമു ദുവ്വി മന്മഥ രൂപുഡു താനനി ക്രൊവ്വി ദാടി ദാടി പഡുചുനുതാനിവ്വി ധംബുന പലുകുചു പകപക നവ്വി
ബാഗുമീര നടനമു സേയുചുനു പതിതപാവനുനി താ വേഡുചുനു രാഗതാളഗതുലനു പാഡുചുനു ത്യാഗരാജസന്നുതുനി പൊഗഡുചുനു
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ത്യാഗരാജസ്വാമികൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ കൃതികൾ വർഗ്ഗം:കല്യാണി രാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ കൃതികൾ
ജെയിംസ് എസ്. ഷെർമൻ
ജീവിതരേഖ
ന്യൂയോർക്കിലെ യുട്ടികയിൽ റിച്ചാർഡ് അപ്ഡിക് ഷെർമാൻറെയും മേരി ഫ്രാൻസെസ് ഷെർമാൻറെയും മകനായി ജനിച്ചു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമാർ
അൽബെന സ്റ്റാമ്പോലോവ
ജീവചരിത്രം
1957ൽ ബൾഗേറിയയിലെ സോഫിയയിൽ ജനിച്ചു. സോഫിയ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഫ്രഞ്ച് ഭാഷയിൽ ബിരുദം നേടി. 1990കളിൽ പാരിസിൽ താമസമാക്കി. പാരിസ് ഡിഡെറോട് സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്ന് മനശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി., ഡൗഫിൻ സർവ്വകലാശാല, പാരിസ് സർവ്വകലാശാലയായ ന്യൂ സർബോണെ സർവ്വകലാശാല എന്നിവകളിലും പഠനം നടത്തി. ഇപ്പോൾ ബൾഗേറിയയിൽ മനോരോഗചികിത്സകയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സാഹിത്യ ജീവിതം
അൽബെനയുടെ 2002ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ Това е както става ( Everything Happens as it Does) നോവൽ നിരൂപകരുടെ ഊഷ്മളമായ പ്രശംസയ്ക്ക്പാത്രമായി 2003ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിപ് ഹോപ് സ്റ്റാർസ്, 2007ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച An Adventure to Pass the Time എന്നിവയും ഏറെ ചർച്ചചെയ്യപ്പെട്ടു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:നോവലെഴുത്തുകാർ വർഗ്ഗം:ബൾഗേറിയ വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ
ഡൽഹി-മുംബൈ എക്സ്പ്രസ്സ് വേ
ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ തലസ്ഥാനമായ ന്യൂഡൽഹിയെ സാമ്പത്തിക തലസ്ഥാനമായ മുംബൈയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന 1,350 കിലോമീറ്റർ നീളവും 8 വരി വീതിയുമുള്ള (ഭാവിയിൽ 12 വരി വരെ വികസിപ്പിക്കാവുന്ന) നിയന്ത്രിത പ്രവേശനമുള്ള എക്സ്പ്രസ് വേയാണ് ഡൽഹി-മുംബൈ എക്സ്പ്രസ് വേ. (Delhi–Mumbai Expressway). നിർമാണത്തിലിരിക്കുന്ന വഡോദര–മുംബൈ എക്സ്പ്രസ്വേ ഇതിന്റെ ഭാഗമാക്കിയിരിക്കുന്നു. 2019 മാർച്ച് 8ന് അന്നത്തെ കേന്ദ്ര ഗതാഗതമന്ത്രിയായിരുന്ന നിതിൻ ഗഡ്കരിയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ശിലാസ്ഥാപനം നിർവഹിച്ചത് സ്ഥലമെടുപ്പ് ചിലവ് ഉൾപ്പെടെ ഈ പദ്ധതിയുടെ ആകെ ചിലവ് ₹90,000 കോടി യാണ്.
ഡൽഹി – മുംബൈ എക്സ്പ്രസ് വേ, ഡൽഹിയിലെ ഡിഎൻഡി ഫ്ലൈവേ യിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് കോട്ട, രത്ലം, വഡോദര, സൂററ്റ് വഴി മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു തുറമുഖത്തിനടുത്ത് അവസാനിക്കും. ഇത് ഡൽഹി (9 കി.മീ), ഹരിയാന (129 കി.മീ), രാജസ്ഥാൻ (373 കി.മീ), മധ്യപ്രദേശ് (244 കി.മീ), ഗുജറാത്ത് (426 കി.മീ), മഹാരാഷ്ട്ര (171 കി.മീ) എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. എക്സ്പ്രസ് വേയുടെ പ്രധാന നീളം സോഹ്ന മുതൽ വിരാർ വരെ യുള്ള 1,198 കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ്. കൂടാതെ, ഇതിന് രണ്ട് ശാഖകളുണ്ട്: DND -KMP (59 കി.മീ), വിരാർ - JNPT (92 കി.മീ). ഇവ ഉൾപ്പെടെ അതിവേഗപാതയുടെ ആകെ നീളം 1,350 കിലോമീറ്ററാണ്.
തുടക്കത്തിൽ, അതിവേഗ പാത 8-വരി വീതിയിൽ ഗ്രീൻഫീൽഡ്-അലൈൻമെന്റ് റൂട്ട് പ്രകാരമാണ് നിർമിക്കുന്നത്. ഇത് നിലവിലെ ഡൽഹി-മുംബൈ റോഡ് യാത്രാ സമയം 24 മണിക്കൂറിൽനിന്നും 12 മണിക്കൂറായി കുറയ്ക്കും. ഭാവിയിലെ വിപുലീകരണത്തിനായി റോഡിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് അധികമായി നാല് വരികൾക്കുള്ള ഭൂമി, ഇരുവശത്തുമുള്ള യൂട്ടിലിറ്റികൾ, പ്ലാന്റേഷൻ, പൊതുഗതാഗതം എന്നിവയ്ക്കുള്ള സ്ഥലവും നീക്കിവയ്ക്കും. വെസ്റ്റേൺ ഡെഡിക്കേറ്റഡ് ഫ്രൈറ്റ് കോറിഡോർ (വെസ്റ്റേൺ ഡിഎഫ്സി) നോടൊപ്പം ഈ എക്സ്പ്രസ് വേ ഡൽഹി -മുംബൈ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ കോറിഡോറിന്റെ സുപ്രധാന നട്ടെല്ലായിരിക്കും
റൂട്ട് വിന്യാസം
ഡൽഹിക്ക് സമീപം, ഡൽഹി-മുംബൈ എക്സ്പ്രസ്സ് വേക്ക് രണ്ട് പ്രധാന എൻട്രി / എക്സിറ്റ് പോയിന്റ് ഉണ്ട്. ഡൽഹി യിൽ ഡിഎൻഡി ഫ്ലൈ വ്വേയി ൽ ഒന്നും; ഹരിയാനയിലെ അലിപുര് ഗ്രാമത്തിൽ, രണ്ടും. ഹരിയാനയിലെ നുഹ് ജില്ലയിലെ കെഎംപി എക്സ്പ്രസ് വേയുമായി ക്ലോവർലീഫ് ഇന്റർചേഞ്ചിൽ രണ്ടറ്റത്തുനിന്നും വരുന്ന വഡോദര / മുംബൈയിലേക്കുള്ള ട്രാഫിക് ലയിക്കും. ഗ്രീൻഫീൽഡ് വിന്യാസം ഇപ്രകാരമാണ്:
നിർമ്മാണ ഘട്ടങ്ങൾ
മൊത്തം 1,350 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഡൽഹി – മുംബൈ എക്സ്പ്രസ് വേ 4 ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, മൊത്തം 52 നിർമ്മാണ പാക്കേജുകൾ/ ടെൻഡറുകൾ, ഓരോ പാക്കേജിന്റെയും ദൈർഘ്യം 8 കിലോമീറ്റർ മുതൽ 46 വരെ കി.മീ -ന് ഇടയിലാണ്.
വഴിയോര സൗകര്യ കേന്ദ്രങ്ങൾ
എക്സ്പ്രസ് വേയിൽ 93 സ്ഥലങ്ങളിൽ എടിഎം, ഹോട്ടലുകൾ, റീട്ടെയിൽ ഷോപ്പുകൾ, ഫുഡ് കോർട്ടുകൾ, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾക്കുള്ള ചാർജിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ, ഫ്യുവൽ സ്റ്റേഷനുകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള സൗകര്യങ്ങളുണ്ട്. അപകടത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കായി ഓരോ  100കിലോമീറ്ററിലുംഹെലിപാഡുകളും പൂർണ്ണ സജ്ജീകരണങ്ങളുള്ള ട്രോമ സെന്ററുകളും ഉള്ള ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ എക്സ്പ്രസ് വേയാണിത്.
ഇലക്ട്രിക് ഹൈവേ
ട്രക്കുകൾക്കും ബസുകൾക്കും 120 കിലോമീറ്റർ / മണിക്കൂർ വേഗതയിൽ ഓടാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ഇ-ഹൈവേ ( ഇലക്ട്രിക് ഹൈവേ ) ആയി ഈ എക്സ്പ്രസ് വേയുടെ ഒരു ഭാഗം വികസിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയുണ്ട് എന്ന്, കേന്ദ്ര മന്ത്രി നിതിൻ ഗഡ്കരി 2021 മാർച്ച് 25-ന് ലോക്സഭയിൽ പറഞ്ഞു. ഇത് ലോജിസ്റ്റിക് ചിലവ് 70% കുറയാങ്കാരണമാകും. നാഷണൽ ഹൈവേസ് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഇന്ത്യ (NHAI) ഈ പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇത് 2022 മാർച്ചിൽ പൂർത്തിയാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. മുഴുവൻ എക്സ്പ്രസ് വേയിലും ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾക്കായി 8 ലേണുകളിൽ 4 എണ്ണം പ്രത്യേഗം സമർപ്പിത പാതകളാണ്.
പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദം
2 ദശലക്ഷം മരങ്ങളുള്ള ഒരു പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ അതിവേഗ പാതയായി ഇത് വികസിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഈ മരങ്ങൾക്ക് ഡ്രിപ്പ് ഇറിഗേഷൻ വഴി ജലം ലഭ്യമാക്കുന്നതിനായി പാതയുടെ ഓരോ 500 മീറ്ററിലും മഴവെള്ളസംഭരണി കൾ വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. സംസ്ഥാന ഗ്രിഡുകളിൽ നിന്നും അതോടൊപ്പം സൗരോർജ്ജത്തിൽ നിന്നുമുള്ള വൈദ്യുതി വിതരണം ഉപയോഗിച്ച് എക്സ്പ്രസ് വേ പ്രകാശിപ്പിക്കും.
കണക്റ്റിവിറ്റി
ഡൽഹി -മുംബൈ എക്സ്പ്രസ് വേ, ഡൽഹിയിലെ ഡൽഹി -നോയിഡ ഡയറക്ട് ഫ്ലൈവേ (ഡിഎൻഡി ഫ്ലൈവേ), ഹരിയാനയിലെ കുണ്ഡലി -മനേസർ -പൽവൽ എക്സ്പ്രസ് വേ (കെഎംപി), ഗുജറാത്തിലെ അഹമ്മദാബാദ് -വഡോദര എക്സ്പ്രസ് വേ എന്നിവയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഇത് മുംബൈ – നാഗ്പൂർ എക്സ്പ്രസ് വേ, മുംബൈ – പൂനെ എക്സ്പ്രസ് വേ എന്നിവയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും.
കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ
കേരളത്തിലെ ഒരു മുസ്‌ലീംലീഗ് പ്രവർത്തകനും പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോട്ടക്കൽ മണ്ഡലത്തിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ച ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് '''കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ'''. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൻസിപിയിലെ എൻ.എ. മുഹമ്മദ് കുട്ടിയെ 16,588 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ
ഫാഗുൻ
പഞ്ചാബി ഗുരുദ്വാരകൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള നാനക്ഷി കലണ്ടറിലെ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ മാസമാണ് ഫാഗുൻ. ഗ്രിഗോറിയൻ ജൂലിയൻ കലണ്ടറുകളിലെ ഫെബ്രുവരി മാർച്ച് മാസങ്ങളാണ് ഈ മാസത്തിൽ വരുന്നത്. ഈ മാസത്തിന് 30 ദിവസമുണ്ട്. അധിവർഷത്തിനനുസരിച്ച് ഈ മാസത്തിൽ ഒരു ദിവസം കൂടുതലും വരാം അങ്ങനെ ചില വർഷങ്ങളിൽ 31 ദിവസവും വരും.
മാർച്ച്
വർഗ്ഗം:നാനക്ഷി കലണ്ടർ
ഹേമറ്റൈറ്റ്
പല ഇരുമ്പ് ഓക്സൈഡുകളിലൊന്നായ ഇരുമ്പ്(III) ഓക്സൈഡിന്റെ (Fe2O3) ധാതു രൂപമാണ് ഹേമറ്റൈറ്റ് (അമേരിക്കൻ ഇംഗ്ലീഷ്: Hematite; ബ്രിട്ടീഷ് ഇംഗ്ലീഷ്: Haematite)
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ധാതുക്കൾ
ചൈനയുടെ ചരിത്രം
ചൈനീസ് സംസ്കാരം മഞ്ഞനദിയോടും യാങ്സി നദിയോടും ചേർന്ന നദീതടങ്ങളിലെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നവീനശിലായുഗത്തോട് അനുബന്ധിച്ചാണ് വികസിച്ചത്. എങ്കിലും മഞ്ഞനദിയെയാണ് ചൈനീസ് സംസ്കാരത്തിന്റെ തൊട്ടിലായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ആയിരക്കണക്കിനു വർഷങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ ചരിത്രമുള്ള ചൈന ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായ സംസ്കാരങ്ങ‌ളിലൊന്നാണ്. ഷാങ് രാജവംശത്തിന്റെ കാലം മുതൽക്കുള്ള ലിഖിതചരിത്രം (ഉദ്ദേശം 1700–1046 ബി.സി.) ലഭ്യമാണ്, റെക്കോഡ്സ് ഓഫ് ദി ഗ്രാന്റ് ഹിസ്റ്റോറിയൻ (ഉദ്ദേശം 100 ബി.സി.) ബാംബൂ ആനൽസ് മുതലായ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഷാങ് രാജവംശത്തിനു മുൻപേ സിയ രാജവംശം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറയുന്നുണ്ട് എന്നിരുന്നാലും ചൈനയുടെ സംസ്കാരവും, സാഹിത്യവും തത്ത്വശാസ്ത്രവും കൂടുതൽ വികസിച്ചത് ഷൗ രാജവംശത്തിന്റെ (1045–256 ബി.സി.) കാലത്താണ്.
ഷൗ രാജവംശം ബി.സി. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബാഹ്യവും ആന്തരികവുമായ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ നേരിട്ട് തകർച്ച നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു. പിൽക്കാലത്ത് ഇത് ചെറിയ രാജ്യങ്ങളായി വിഘടിച്ചു. ഇതോടെ സ്പ്രിംഗ് ആൻഡ് ഓട്ടം കാലഘട്ടം ആരംഭിച്ചു. യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ കാലത്തിലാണ് ഇത് അവസാനിച്ചത്. ഭര‌ണം പരാജയപ്പെടുന്ന പല സാഹചര്യങ്ങൾ ചൈനീസ് ചരിത്രത്തിലുണ്ട്. ഇത് അത്തരമൊരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു. (ചൈനീസ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധമാണ് ഭരണപരാജയത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത ദൃഷ്ടാന്തം).
രാഷ്ട്രീയമായ ഐക്യവും അനൈക്യവും ഇടവിട്ടു വരുന്നതായാണ് പരമ്പരാഗതമായി ചൈനീസ് ചരിത്രത്തെപ്പറ്റിയുള്ള നിരീക്ഷണം. സ്റ്റെപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള ജനത ചൈനയെ ഇടയ്ക്കിടെ കീഴടക്കിവയ്ക്കുകയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരത്തിലുള്ള മിക്ക ജനവിഭാഗങ്ങളും പിൽക്കാലത്ത് ഹാൻ ചൈനീസ് ജനവിഭാഗത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുകയുണ്ടായി. ഏഷ്യയുടെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള സാംസ്കാരികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സ്വാധീനം കുടിയേറ്റത്തിന്റെയും വികാസത്തിന്റെയും സാംസ്കാരിക സ്വാംശീകരണത്തിന്റെയും ഭാഗമായി ആധുനിക ചൈനീസ് സംസ്കാരത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട് എന്നാണ് വാസ്തവം
പ്രാചീനശിലായുഗം
പത്തുലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്കും മുൻപുതന്നെ ചൈനയിൽ ഹോമോ ഇറക്റ്റസ് എത്തിപ്പെട്ടിരുന്നു. സമീപകാല പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് സിയാവോചാങ്‌ലിയാങ്ങിലെ ശിലായുധങ്ങൾ പതിമൂന്ന് ലക്ഷത്തി അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപുള്ളതാണെന്ന് മാഗ്നറ്റോസ്ട്രാറ്റിഗ്രാഫിക് തെളിവുണ്ടെന്നാണ്. ഷാൻസി പ്രവിശ്യയിലെ സിഹോഡു ഉദ്ഘനനമേഖലയിൽ ഹോമോ ഇറക്റ്റസ് അഗ്നി ഉപയോഗിച്ചതിന്റെ (പന്ത്രണ്ടുലക്ഷത്തി എഴുപതിനായിരം വർഷം മുൻപ്) ഏറ്റവും പഴയ തെളിവ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. യുവാന്മോവു, പിന്നീട് ലാന്റിയൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉദ്ഘനനം ആദ്യകാല ജനജീവിതത്തിന്റെ തെളിവുകൾ ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഹോമോ ഇറക്റ്റസ് എന്ന ജനുസ്സിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉദാഹരണം ചൈനയിൽ നിന്നു ലഭിച്ച പീക്കിംഗ് മനുഷ്യൻ എന്ന കണ്ടുപിടിത്തമാണ് (1923–27-ലാണ് ഇത് കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടത്).
നവീനശിലായുഗം
ചൈനയിലെ നവീനശിലായുഗം ബി.സി. 10,000-ലെങ്കിലും ആരംഭിച്ചതിനു തെളിവുകളുണ്ട്.
7000 ബി.സി.യിൽ മില്ലറ്റ് കൃഷി ചെയ്യുന്നതിന്റെ റേഡിയോ കാർബൺ തെളിവ് ലഭ്യമാണ്. 7000 ബി,സി.യ്ക്കും 5800 ബി.സി.യ്ക്കുമിടയിലുണ്ടായിരുന്ന ജിയാഹു സംസ്കാരത്തിന്റെ ഉദ്ഭവം കൃഷിയിൽ നിന്നാണ്. നിങ്സിയയിലെ ഡമൈഡിയിൽ 3,172 നവീനശിലായുഗ ശിലാ ശിൽപ്പങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് ബി.സി. 6000–5000 കാലഘട്ടത്തിലെയാണ്. ഈ ശില്പങ്ങളിൽ ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ദൈവങ്ങൾ, വേട്ടയാടുന്നതിന്റെയോ കാലിമേയ്ക്കുന്നതിന്റെയോ ദൃശ്യങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ 8,453 രൂപങ്ങൾ ദൃശ്യമാണ്. ചൈനീസ് ലിപിയുടെ ആദ്യ രൂപങ്ങൾക്ക് ഈ ശിൽപ്പങ്ങളുടെ രൂപങ്ങളോട് സാദൃശ്യങ്ങളുണ്ട്. ഹെനാനിലെ സിൻഷെങ് കൗണ്ടിയിലെ പെയ്‌ലിഗാങ് സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രദേശം ഉദ്ഘനനം ചെയ്തതിൽ ബി.സി. 5,500–4,900 കാലഘട്ടത്തിൽ ഉന്നതിയിലെത്തിയിരുന്നതും കൃഷി, ഭവനനിർമ്മാണം, മൺപാത്രനിർമ്മാണം, മൃതദേഹങ്ങൾ മറവുചെയ്യൽ എന്നീ മേഖലകളിൽ ആധുനികത പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നതുമായ സംസ്കാരത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൃഷിയുടെ ആരംഭത്തോടെ ജനസംഖ്യയിൽ വൻ വർദ്ധനയുണ്ടായി. വിളകൾ സൂക്ഷിക്കുവാനും വിതരണം ചെയ്യുവാനും ഭരണകർത്താക്കളുടെയും ശിൽപ്പികളുടെയും മറ്റും സമൂഹത്തെ തീറ്റിപ്പോറ്റാനുമുള്ള കഴിവ് ഇതോടുകൂടി സമൂഹത്തിന് കൈവന്നു.
നവീനശിലായുഗത്തിന്റെ അവസാനസമയത്ത് മഞ്ഞനദിയുടെ നദീതടം യാങ് ഷാവോ സംസ്കാരത്തിന്റെ (ബി.സി. 5000 മുതൽ ബി.സി. 3000 വരെ) കേന്ദ്രമായി മാറി. ആദ്യ ഗ്രാമങ്ങൾ ഇവിടെ രൂപപ്പെട്ടു. ബാൻപോ എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഇതിൽ ആർക്കിയോളജിയുടെ കാഴ്ച്ചപ്പാടിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉദ്ഘനനത്തിലൂടെ ലഭിച്ചത്. പിന്നീട്, യാങ്ഷാവോ സംസ്കാരത്തിനുമേൽ ലോങ്ഷാൻ സംസ്കാരം ഉയർന്നുവന്നു, ഈ സംസ്കാരംവും ബി.സി. 3000 മുതൽ ബി.സി. 2000 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ മഞ്ഞനദിയുടെ തീരത്ത് നിലനിന്നിരുന്നതാണ്.
ചൈനയുടെ ആദ്യകാല ചരിത്രം ഈ കാലത്തു നിന്നുള്ള എഴുതിയ രേഖകളുടെ അസ്സാനിദ്ധ്യം കാരണം അത്ര വ്യക്തമല്ല. പിൽക്കാലത്ത് പല നൂറ്റാണ്ടുകൾ മുൻപുനടന്ന സംഭവങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുവാൻ നടന്ന ശ്രമങ്ങളും ഇക്കാലത്തെ ചരിത്രത്തെ വളച്ചൊടിക്കുന്നതിന് കാരണമായിട്ടുണ്ടാകാം. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം ചൈനയിൽ ചരിത്രവും കെട്ടുകഥയും ഇഴപിരിഞ്ഞുകിടന്നിരുന്നത് ഇക്കാലത്തെ ചരിത്രരചന ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതാക്കുന്നുണ്ട്.
സിയ രാജവംശം (ഏകദേശം 2100 – ഏകദേശം 1600 ബി.സി.)
പ്രധാന പ്രദേശങ്ങൾ: എർലിറ്റോ സംസ്കാരമാകാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട് സിമ ക്വിയാന്റെ'sറെക്കോഡ്സ് ഓഫ് ദി ഗ്രാന്റ് ഹിസ്റ്റോറിയൻ (ഉദ്ദേശം 100 ബി.സി.) ബാംബൂ ആനൽസ് മുതലായ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന ആദ്യ രാജവംശമാണ് സിയ രാജവംശം.(ഉദ്ദേശം ബി.സി. 2100 മുതൽ 1600 വരെ).
ഈ രാജവംശം യഥാർത്ഥത്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നോ എന്നതുസംബന്ധിച്ച് അഭിപ്രായ ഐക്യമില്ലെങ്കിലും ചില ആർക്കിയോളജിക്കൽ തെളിവുകൾ ഇത്തരമൊരു രാജവംശം നിലനിന്നിരുന്നു എന്നുതന്നെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സിമ ക്വിയാൻ ബി.സി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ സിയ രാജവംശത്തിന്റെ സ്ഥാപനം ബി.സി. 2200-ൽ ആയിരുന്നു എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഈ തീയതി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മിക്ക ആർക്കിയോളജിസ്റ്റുകളും മദ്ധ്യ ഹെനാൻ പ്രവിശ്യയിലെ എർലിറ്റോ എന്ന സ്ഥലത്തെ ഉദ്ഘനനത്തിൽ നിന്നു ലഭിച്ച തെളിവുകൾ സിയ രാജവംശത്തിന്റേതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു., ഇവിടെ ബി.സി. 2000 കാലഘട്ടത്തുള്ള ഒരു ഓട്ടു സ്മെൽറ്റർ കുഴിച്ചെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. ഈ കാലത്തെ മൺപാത്രങ്ങളിലും കക്കകളിലും കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ള ഛിഹ്നങ്ങൾ ചൈനീസ് ലിപിയുടെ പൂർവ്വികസ്ഥാനത്തുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഷാങ് കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രവാചകർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന അസ്ഥികളോ ഷൗ കാലഘട്ടത്തിലെ ഓട്ടുപാത്രങ്ങളിലെ എഴുത്തുകളോ പോലെ വ്യക്തമായ രേഖകളൊന്നും ഇല്ലാത്തതിനാൽ സിയ കാലഘട്ടത്തിലെ ചരിത്രം അവ്യക്തമായി തുടരുകയാണ്.
വിശ്വാസമനുസരിച്ച് ബി.സി. 1600-നോടടുത്ത് മിങ്ടിയാവോ യുദ്ധത്തോടെ ഈ സാമ്രാജ്യം അവസാനിച്ചു.
ഷാങ് രാജവംശം (ഏകദേശം 1700–1046 ബി.സി.)
തലസ്ഥാനം: യിൻ (അന്യാങിനടുത്ത്) (ഷാങ് രാജവംശത്തിന്റെ കാലം)
ഉദ്ദേശം 1600–1046 ബി.സി. കാലഘട്ട‌ത്തിൽ ഭരണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഷാങ് രാജവംശത്തെപ്പെറ്റിയുള്ള ആർക്കിയോളജിക്കൽ തെളിവുകൾ പ്രധാനമായും രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളായി തിരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ വിഭാഗം ആദ്യകാല ഷാങ് കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. ഇത് എർലിഗാങ് സംസ്കാരം, ഷെങ്ഷോ, ഷാങ്ചെങ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. രണ്ടാമത്തെ വിഭാഗം – പിൽക്കാല ഷാങ് അല്ലെങ്കിൽ യിൻ (殷) കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ് – ഇത് ആധുനിക ഹെനാനിലെ അന്യാങ് പ്രവിശയ്യിലാണ്, ഇത് ഷാങ് രാജവംശത്തിന്റെ ഒൻപത് തലസ്ഥാനങ്ങളിൽ അവസാനത്തേതാണെന്ന് (ഉദ്ദേശം 1300–1046 ബി.സി.) ഉറപ്പായിട്ടുണ്ട്. അന്യാങിൽ ചൈനയുടെ ഭൂതകാലത്തെപ്പറ്റി എഴുതപ്പെട്ടരേഖകളിൽ ഏറ്റവും പഴയതും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. അസ്ഥികളിലോ കക്കകളിലോ എഴുതിയ പ്രവചന ലിഖിതങ്ങളായ ഇവ "ഓറക്കിൾ ബോണുകൾ" എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉദ്ദേശം ബി.സി. 1200-ൽ നിന്നുള്ളതാണ് ഇവ.
ഷാങ് രാജവംശത്തിൽ 31 രാജാക്കന്മാരാണുണ്ടായിരുന്നത് (ഷാങിലെ ടാങ് മുതൽ ഷാങിലെ ഷൗ രാജാവുവരെ). ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ചൈനക്കാർ പല ദൈവങ്ങളെ ആരാധിച്ചിരുന്നു. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ കാലാവസ്ഥയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ദൈവങ്ങളും ആകാശദൈവങ്ങ‌ളുമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും പരമോന്നതപദവിയിൽ ഷാങ്ഡി എന്നൊരു ദൈവമുണ്ടായിരുന്നു, ഈ ദൈവം മറ്റെല്ലാദൈവങ്ങളെയും ഭരിച്ചിരുന്നു എന്നായിരുന്നു വിശ്വാസം. ഷാങ് രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് ജീവി‌ച്ചിരുന്നവർ അവരുടെ പൂർവ്വികർ മരണാനന്തരം ദൈവങ്ങളെപ്പോലെയായി മാറും എന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. പൂർവ്വികർക്കും ദൈവങ്ങ‌ളെപ്പോലെ ആരാധിക്കപ്പെടാൻ ആഗ്രഹമുണ്ടെന്നും ഇവർക്ക് വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നു.
റെക്കോഡ്സ് ഓഫ് ദി ഗ്രാന്റ് ഹിസ്റ്റോറിയൻ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഷാങ് രാജവംശം ഇവരുടെ തലസ്ഥാനം ആറുപ്രാവശ്യം നീക്കിയിരുന്നു എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ അവസാനത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന (ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ഇതായിരുന്നു) യിനിലേയ്ക്ക് ബി.സി. 1350-ൽ നീങ്ങിയത് ഈ രാജവംശത്തിന്റെ സുവർണ്ണകാലത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചു. ഷാങ് രാജവംശം എന്നതിനു പകരം യിൻ രാജവംശം എന്നും ഇവരെ വിവക്ഷിക്കാറുണ്ട്. ഷാങ് രാജവംശത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയെപ്പറ്റി സൂചിപ്പിക്കാനാണ് അടുത്തകാലത്തായി യിൻ രാജവംശം എന്ന പേര് കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
പിൽക്കാല ചൈനയിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് ഒരു രാജവംശം മറ്റൊന്നിന്റെ പിന്നാലെ ഭരണത്തിലെത്തുന്നതുസംബന്ധിച്ച് ധാരണയുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും ആദ്യകാല ചൈനയിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം കൂടുതൽ കുഴഞ്ഞുമറിഞ്ഞതായിരുന്നു. അതിനാൽ ചില പണ്ഡിതർ സൂചിപ്പിക്കും പോലെ സിയ, ഷാങ് എന്നീ രാജവംശങ്ങൾ ഒരുപക്ഷേ ഒരേ കാലത്തുതന്നെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന രണ്ടു രാജവംശങ്ങളായിരുന്നിരിക്കാം. ആദ്യകാല ഷൗ രാജവംശം ഷാങ് രാജവംശം നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിനും തെളിവുകളുണ്ട്.
ഷൗ രാജവംശം (1046–256 ബി.സി.)
തലസ്ഥാനങ്ങൾ: സിയാൻ, ലുവോയാങ്
ചൈനയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ഭരണം നടത്തിയ രാജവംശമാണ് ഷൗ രാജവംശം. ബി.സി. 1066 മുതൽ ഉദ്ദേശം ബി.സി. 256 വരെ ഇവർ ഭരണം നടത്തിയിരുന്നു. ബി.സി. രണ്ടാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനകാലത്തോടെ ഷൗ രാജവംശം ഷാങ് രാജവംശത്തിന്റെ അധീനപ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചടക്കിക്കൊണ്ട് മഞ്ഞനദീതടത്തിൽ സ്ഥാനമുറപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഷൗ ഇവരുടെ ഭരണം ഒരു അർത്ഥ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥിതിയിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. ഷാങ് രാജ്യത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറായിരുന്നു ഷൗ രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥാനം. ഷാങ് രാജ്യത്തിന്റെ "പടിഞ്ഞാറൻ സംരക്ഷകൻ" എന്ന സ്ഥാനം ഷൗ രാജ്യത്തിന് ലഭിച്ചിരുന്നു. ഷൗ രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണകർത്താവായിരുന്ന വു രാജാവ് തന്റെ സഹോദരനായിരുന്ന ഷൗ രാജ്യത്തിന്റെ ഡ്യൂക്കിന്റെ (ഇദ്ദേഹം റീജന്റായിരുന്നു) സഹായത്തോടെ മുയേ യുദ്ധത്തിൽ ഷാങ് രാജവംശത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.
ഷൗ ആദ്യം ഇവരുടെ തലസ്ഥാനം ആധുനിക സിയാനടുത്തുള്ള വൈയ് നദിക്കരയിലെ പ്രദേശത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. ഇവർ യാങ്സി നദീതടത്തിലേയ്ക്ക് സാമ്രാജ്യം വ്യാപിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. തെക്കോട്ടേയ്ക്ക് ചൈനയുടെ ചരിത്രത്തിൽ പലതവണയുണ്ടായ കുടിയേറ്റങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായിരുന്നു ഇത്.
സ്‌പ്രിങ് ആൻഡ് ഓട്ടം കാലഘട്ടം (722–476 ബി.സി.)
തലസ്ഥാനങ്ങൾ: യാൻ രാജ്യത്തിന്റേത് - ബൈജിംഗ്; ക്വിൻ രാജ്യത്തിന്റേത്, സിയാൻ