cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
മദീന
മറ്റു പ്രധാന പള്ളികൾ
മദീനയിലെ സിത്തീൻ റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള പള്ളിയാണ് മസ്ജിദുൽ ഇജാബ. പ്രാർഥനക്ക് വളരെ ഉത്തരം കിട്ടുന്ന മസ്ജിദ് ആണ് ഇത് എന്ന് ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മദീന നഗരത്തിൽ അവാലിയിൽ ആണ് മസ്ജിദുൽ ഫളീഹ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഹമ്മദ്‌ നബി ഈ പള്ളിയിൽ ആറ് രാത്രികളോളം താമസിച്ചു നിസ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മദ്യം നിരോധിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഖുർആൻ വചനം ഇറങ്ങിയത്‌ മുഹമ്മദ്‌ നബി ഇവിടെ താമസിക്കുമ്പോൾ ആണ്. ഫളീഹ് എന്നത് മുന്തിരി കൊണ്ടുടാക്കുന്ന ഒരു തരം കള്ളിന്റെ അറബി നാമമാണ്.
ഹദീഖതുൽ ബൈഅ
right|thumb|150px|ഹദീഖത്തു ബൈഅയുടെ ചുറ്റുമതിൽ മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ പടിഞ്ഞാറു വശത്ത് പൂക്കളും മരങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന തോട്ടമാണ് സത്യപ്രതിജ്ഞ നടന്ന തോട്ടം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ഹദീഖതുൽ ബൈഅ. ഹദീഖതു സഖീഫതു ബനീ സാഇദ എന്ന പേരിലും ഇതറിയപ്പെടുന്നു. മുഹമ്മദ്‌ നബി മരണപ്പെട്ടപ്പോൾ ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഒന്നാമത്തെ അധിപതിയായി അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖിനെ തെരഞ്ഞെടുക്കാൻ അൻസ്വാറുകളും മുഹാജിറുകളും ഒത്തുചേർന്ന തോട്ടമാണിത്. ഇസ്ലാമിനു ഏക നേതൃത്വമുണ്ടാകേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം സന്ദർശകർക്ക് പകർന്നു നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ഥലം ഇപ്പോഴും മറ്റ് ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാതെ അതേപടി നിലനിർത്തിയിരിക്കുകയാണ്. മലിക് അബ്ദുൽ അസീസ് ഗ്രന്ഥാലയത്തിനു സമീപമാണ് ഈ തോട്ടം. അടുത്ത കാലത്ത് ഈ ഭാഗത്ത് ഈത്തപ്പനത്തടികളിൽ റാന്തൽവിളക്ക് സ്ഥാപിച്ചു കൊണ്ട് തീർത്ത മതിലിൽ സൂഖു മദീനതിൽ ഖദീം (മദീനയിലെ പുരാതന കച്ചവട കേന്ദ്രം) എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ കാലത്ത് ഇവിടെയായിരുന്നു ഇസ്ലാമിക കച്ചവട സംസ്കാരം നില നിന്നിരുന്നത്.
റായ പർവതം
മദീനയിലെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു പർവതമാണ് റായ പർവതം. ഇവിടെ വച്ചാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മദീനയിലെ ഇസ്ലാമിക സൈന്യം പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നത്. യുദ്ധവിളംബരമോ മറ്റു പ്രധാനവാർത്തകളോ രാജ്യവാസികളെ അറിയിക്കാൻ കൊടി നാട്ടാറുണ്ടായിരുന്നത് ഇവിടെയായിരുന്നു.
ഹിജാസ് റെയിൽവേ
left|thumb|സിറിയയിലെ ദമാസ്കസിൽ ഇന്നും നില നിൽക്കുന്ന ഹിജാസ് റെയിൽവേ നിലയം മക്ക, മദീന പുണ്യനഗരങ്ങളെ തുർക്കിയിലെ ഇസ്തംബൂളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പുരാതന റെയിൽ പാതയാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ഹിജാസ് റെയിൽവേ. 2241 കി.മീറ്റർ നീളമുള്ള ഹിജാസ് റെയിൽവേ പുരാതന കാലത്ത് ഇസ്‌ലാമിക ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഖ്ഫ് സ്വത്തായിരുന്നു. 1908-ൽ ഉസ്മാനിയാ ഭരണകാലത്ത് ആണ് ഈ പാതയിലൂടെ ട്രെയിൻ ഓട്ടം തുടങ്ങിയത്. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്താണ് തകർക്കപ്പെട്ടത്. തുർക്കിയിലെ മൂന്ന് നഗരങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന റെയിൽവേ സിറിയയിൽ ഹലബ്, ഹമാ, ദർഅ എന്നീ പ്രമുഖ നഗരങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് ജോർദാനിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും. ജോർദാനിൽ നിന്നും വടക്കൻ അതിർത്തിയിലൂടെ സൌദി അറേബ്യയിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന റെയിൽവേ മദായിൻ സാലിഹിലൂടെയാണ് മദീനയിലെത്തുന്നത്. മദീനയിലെ പൗരാണിക റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ ചരിത്ര സൂക്ഷിപ്പുകളുടെ ഭാഗമായി ഹിജാസ് റെയിൽവേ ഇപ്പോഴും നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റു രാജ്യങ്ങളുമായി സഹകരിച്ച് ഈ റെയിൽവേ പുനർനിർമ്മിക്കാൻ തുർക്കി പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഖൈബർ
മദീനയുടെ വടക്ക് 80 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശമാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ഖൈബർ പട്ടണം. ഈന്തപ്പന തോട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞ ഖൈബർ പഴയ കോട്ടകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശമാണ്. ഖൈബരിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന യഹൂദ ഗോത്രങ്ങൾ കൃഷിയും കച്ചവടവും ചെയ്തു സമ്പന്നരായ വിഭാഗമായിരുന്നു. ഗോതമ്പു വൈക്കോലും കളിമണ്ണും കൂട്ടി കുഴച്ചു മൂന്നു നിലകളിൽ നിർമിച്ച നിർമിച്ച മുറഹിബ് കോട്ട, കാലപ്പഴക്കത്താൽ ഇടിഞ്ഞു വീഴാറായ ഖമൂസ് കോട്ട തുടങ്ങി നിരവധി കോട്ടകൾ ഇവിടെയുണ്ട്. ഖൈബർ യുദ്ധത്തിൽ മുസ്ലിംകൾ കുറെ കോട്ടകൾ കീഴടക്കിയെങ്കിലും പിടിച്ചടക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന കോട്ടയാണ് യഹൂദരുടെ ആയുധക്കൂമ്പാരങ്ങളും, ധാന്യങ്ങളും സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഖമൂസ് കോട്ട.
ഉഹ്ദ് മല
left|thumb|ഉഹ്ദ് മല മസ്ജിദുന്നബവിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം നാല് കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മലകളിലൊന്നായ ഉഹ്ദ് മല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ചെറുതും വലുതുമായ കുന്നുകളും താഴ്‌വരകളുമാണ് ഉഹ്ദ്മല. മദീനയിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയതും രൂപാകൃതിയുടെ കാര്യങ്ങളിൽ ഒറ്റയാനുമായ ഉഹ്ദിന് ഏകദേശം 8 കി.മീ നീളവും ചിലയിടങ്ങളിൽ രണ്ട് കി.മീ വീതിയുമുണ്ട്. മറ്റു മലകളിൽനിന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നതിനാലാണ് ഈ മലയ്ക്ക് ഉഹ്ദ് (ഒറ്റപ്പെട്ടത്) എന്ന പേരു വന്നത്. മദീനാ തീർത്ഥാടകരുടെ പ്രധാന സന്ദർശന കേന്ദ്രമാണ് ഉഹ്ദ് മല. മശ്ഹദ് ഹംസ എന്ന പേരിലാണ് മദീനക്കാർ ഉഹദ് മലയെ വിളിക്കുന്നത്‌. ചരിത്രപ്രധാമായ പോരാട്ടം നടന്നത് ഉഹ്ദ് മലയുടെ താഴ്വരയിൽ വെച്ചാണ്. ഉഹ്ദിൽ മരണമടഞ്ഞ രക്തസാക്ഷിളെ ഇവിടെ ഖബറടക്കിയിട്ടുണ്ട്. കെട്ടി ഉയർത്തിയ മതിലിനുള്ളിലാണ് രക്തസാക്ഷികളുടെ മഖ്ബറകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ..
കിണറുകൾ
മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വരവിനു മുമ്പ് കാടുകൾ നിറഞ്ഞ ശുചിത്വമില്ലാത്ത പ്രദേശമായിരുന്നു മദീന. ഇത് കാരണം മക്കയിൽ നിന്ന് അഭയാർഥികളായി എത്തിയവർ രോഗബാധിതരായി. അതിനാൽ മുഹമ്മദ്‌ നബി മദീനയെ വൃത്തിയുള്ള നഗരമാക്കി മാറ്റാൻ തദ്ദേശവാസികളോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് മദീനയിലെ വെള്ളക്ഷാമം പരിഹരിക്കാൻ മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ സ്വന്തം മേൽ നോട്ടത്തിൽ 50 ൽ പരം കിണറുകൾ കുഴിച്ചു. കൂടാതെ കിണറുകൾ കുഴിച്ച് ദാനം ചെയ്യാൻ അനുയായികളെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. മദീനയിൽ കുടിവെള്ളവും കൃഷിജലവും ലഭ്യമാക്കാനുള്ള പോരാട്ട വേദികളിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബി ഉണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ ഭരണ കാലത്ത് ജൂത ജലനയത്തിന് നേർവിപരീതമായി മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് ഒരു ജലനയമുണ്ടായിരുന്നു. ജലസ്രോതസ്സുകളെല്ലാം ജനങ്ങൾക്ക് പൊതുവായി അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന പ്രവാചക നയം പ്രഖ്യാപിച്ചു ജൂതന്മാരുടെ സ്വകാര്യ കിണറുകളെ വിലകൊടുത്ത് വാങ്ങി നബി ദേശസാൽക്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മുഹമ്മദ്‌ നബി ഉപയോഗിച്ച ചരിത്ര പ്രധാനമുള്ള നിരവധി കിണറുകൾ മദീനയിൽ ഇപ്പോഴും അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. ചരിത്ര പ്രധാനമായ പല കിണറുകളും അടുത്ത കാലത്ത് മൂടപ്പെട്ട് പോയിട്ടുണ്ട്. ജലചൂഷണത്തിനും കുത്തകവത്കരണത്തിനുമെതിരെയുള്ള ഇടപെടലിന്റെ നേർസാക്ഷ്യമാണ് ഖലീഫ ഉസ്മാൻ വിലക്കു വാങ്ങി വഖഫ് ചെയ്ത മദീനയിലെ ബിഅർ റൂഹ. മസ്ജിദ് ഖിബ്‌ലതൈനിയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഈ കിണർ ഇന്ന് കാർഷികാവശ്യങ്ങൾക്കും മറ്റുമായി വിപുലമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. മസ്ജിദു ഖുബായുടെ വടക്കുകിഴക്ക് ഒരു കിലോമീറ്റർ ദൂരത്ത്‌ ദാറുൽഹിജ്റ വിദ്യാലയത്തിന്റെ അടുത്തായി അൽഗുർസ് എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കിണറാണ് ബിഅറു ഗൂർസ്. മുഹമ്മദ്‌ നബി വെള്ളം കുടിക്കാറുണ്ടായിരുന്ന ഈ കിണറിലെ തന്നെ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചാണ് നബിയുടെ മയ്യിത്ത് കുളിപ്പിച്ചത്. ഇവ കൂടാതെ ബിഅറു അനസുബ്ൻ മാലിക്, ബിഅറു സുഖ്യാ, ബിഅറു ഖറാസ്വ, ബിഅറു ഹൽവ, ബിഅറു യസീറ മുതലായ നിരവധി കിണറുകൾ മുഹമ്മദ്‌ നബി ഉപയോഗിച്ചതും ബന്ധപ്പെട്ടതുമായി മദീനയിലുണ്ട്.
മദീന ഈന്തപ്പഴം
left|thumb|150px|മദീനയിലെ പ്രശസ്തമായ അജ്വ ഈന്തപ്പഴം മദീനയിൽ ഇസ്ലാമിക സംസ്ക്കാരം ഉടലെടുക്കുമ്പോൾ അതിൽ പ്രതീകാത്മകമായി നില കൊണ്ട വൃക്ഷമാണ് ഈന്തപ്പന. അതിനാൽ തന്നെ ഈന്തപ്പനയും അതിന്റെ സ്വാദിഷ്ഠമായ പഴവും ഇസ്ലാം സംസ്ക്കാരത്തിലാകെ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു. 270ൽപരം ഇനം ഈന്തപ്പഴം ഉൽപാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണ് മദീന. ഫലത്തിലും വിലയിലും മുന്നിൽ അജ്വയാണ് മദീനയിൽ ഉല്പാതിപ്പിക്കുന്ന ഈന്തപ്പഴങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധം. ഫല സിദ്ധിയിൽ ഏറെ മുന്നിലാണ് മദീനയിൽ മാത്രം ഉല്പാതിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന അജ്വ, മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് ഈന്തപ്പഴങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഇഷ്ടം അജ്വയോടായിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രം. വിഷം തീണ്ടിയാൽ പോലും അജ്വയിൽ ഔഷധമുണ്ടെന്നാണ് ഇസ്ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നത്. ഒട്ടുമിക്ക അസുഖങ്ങൾക്കും അജ്വ സിദ്ധൗഷധമാണെന്ന് മദീനാ നിവാസികൾ വിശ്വസിക്കുന്നണ്ട്. തലകറക്കം, നെഞ്ചുവേദന പോലുള്ള രോഗങ്ങൾക്ക് അജ്വ പാലിൽ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ ഉടൻ ശമനമുണ്ടാവുമെന്ന് വിദഗ്ദ്ധരും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ അൻബറ, സ്വഫാവി, ശലഭി, മജ്ഭൂൽ, റോതാന, ഹൽവ, സുക്കരി, ഹൽവ എന്നിവയും മദീനയിൽ പ്രശസ്തമായ ഇനങ്ങളാണ്.
മദീന പട്ടണത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി കാരക്ക തോട്ടങ്ങൾ ഉണ്ട്. സൗദി കൃഷി വകുപ്പിന്റെ കണക്കു പ്രകാരം വർഷത്തിൽ 45000 ടൺ ഈന്തപ്പഴം മദീനയിൽ ഉല്പാതിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഈന്തപ്പന കൃഷി വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണുന്നവരും ഇവിടെ ഉണ്ട്. ഈന്തപ്പന കൃഷിക്ക് സർക്കാർ ഭാഗത്ത് നിന്നും നല്ല പ്രോത്സാഹനവും ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. മദീനയിലെത്തുന്ന തീര്താടകർ ഇവടെ നിന്നും വാങ്ങുന്നതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് മദീന ഈന്തപ്പഴം. മദീനയിലെ മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ ചുറ്റുമുള്ള പാതകളുടെ ഇരു വശവും ഉള്ള താൽകാലിക കാരക്ക കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളിലും മദീനയിലെ പ്രസിദ്ധ വാണിജ്യ കേന്ദ്രമായ മദീന കാരക്ക മാർക്കറ്റിലും ഇവിടുത്തെ വിവിധയിനം കാരക്കകൾ ലഭ്യമാണ്. ശാസ്ത്രീയ രീതിയിൽ ഈന്തപ്പഴം സംസ്ക്കരിച്ചു വിപണനം നടത്തുന്ന നിരവധി കമ്പനികൾ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഈത്തപ്പഴത്തിന്റെ ജാം, കാരക്കയോടൊപ്പം മറ്റു ചേരുവകൾ കൂടി ചേർത്ത വിവിധയിനം വിഭവങ്ങൾ, അത്തിപ്പഴം തുടങ്ങിയവയും മദീനയിലെ ഈത്തപ്പഴ വിപണിയിൽ ലഭിക്കും.
ഗതാഗതം
left|thumb|300px|ജിദ്ദയിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള അതിവേഗ പാത 1908 മുതൽ 1916 വരെ മദീനയെ ഇസ്താംബുളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു തീവണ്ടി ഗതാഗതം നടത്തിയിരുന്ന ഹിജാസ് റെയിൽവേയാണ് ആദ്യ ഗതാഗത സംവിധാനം. പിന്നീട് ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികളായ സൗദ് രാജവംശം അധികാരത്തിൽ വന്നതിനു ശേഷമാണ് മദീനയെ ബന്ധിപ്പിച്ചു റോഡുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും വാഹന സൗകര്യം ഒരുക്കുകയും ചെയ്തത്. ഇപ്പോൾ സൗദിയിലെ മുഴുവൻ നഗരങ്ങളുമായി മദീനയെ അതിവേഗ പാതകൾ വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മസ്ജിദുന്നബവിയിൽ നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മദീന വിമാനത്താവളം രാജ്യത്തെ തിരക്കേറിയ നാലാമത്തെ വിമാനത്താവളമാണ്. ജല ഗതാഗതത്തിന് പ്രധാനമായി ആശ്രയിക്കുന്നത് അടുത്ത പട്ടണമായ ജിദ്ദയിലെ ഇസ്ലാമിക് തുറമുഖം ആണ്
റോഡ് ഗതാഗതം
മദീനയിലെ പൊതു ഗതാഗത മാർഗങ്ങൾ ബസ്, ടാക്സി കാറുകൾ എന്നിവയാണ്‌. കൂടുതൽ ആളുകളും ഇവിടെ സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾ ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. തീർത്ഥാടക നഗരമായ ഇവിടെ റോഡുകളിൽ മക്കയെ അപേക്ഷിച്ച് തിരക്ക് കുറവാണ്. മദീന നഗരത്തിലെ ചെറിയ കുന്നുകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള റോഡുകൾ വളരെ മനോഹരമായി നില നിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. റോഡുകൾക്കിരു വശവും നിറയെ പൂക്കളും ചെടികളും ചെറിയ പാർക്കുകളും മദീനാ നഗരത്തിലൂടെയുള്ള യാത്ര ആനന്ദകരമാക്കുന്നു. സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രധാന നഗരങ്ങളിൽ നിന്നെല്ലാം മദീനയിലേക്ക് എക്സ്പ്രസ് ഹൈവേകളുണ്ട്. തീർത്ഥാടക കാലയളവിൽ കര, വ്യോമ മാർഗേണ നിരവധി അഭ്യന്തര, വിദേശ തീർത്ഥാടക സംഘങ്ങളാണ് ദിനേന മദീനയിൽ എത്തുന്നത്. രാജ്യത്തെ സ്കൂളുകൾ വേനലവധിക്ക് അടക്കുന്നതോടെ റോഡ്‌ മാർഗ്ഗം വരുന്ന ആഭ്യന്തര തീർഥാടകരുടെ എണ്ണവുംവർധിക്കുന്നു. വേനലവധിയിൽ ഇരു ഹറമുകളിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടാനും ഉംറ നിർവഹിക്കാനും നൂറുക്കണക്കിന് സ്വദേശികളാണ് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് കുടുംബ സമേതവും അല്ലാതെയും മക്കയിലും മദീനയിലും എത്താറുള്ളത്. തിരക്ക് സമയത്ത് ഇവിടെ എത്തുന്നവരുടെ തിരക്ക് കണക്കിലെടുത്ത് ഹൈവേകളിൽ സുരക്ഷ, ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനായി കൂടുതൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്. എക്സ്പ്രസ് റോഡ് കടന്നു പോകുന്ന ഭാഗങ്ങളിലെ മെഡിക്കൽ സെൻററുകളിൽ ആരോഗ്യവകുപ്പ് കൂടുതൽ ഡോക്ടർമാരെയും നഴ്സുമാരെയും നിയോഗിക്കുകയും മരുന്നുകൾ ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
റെയിൽ‌ ഗതാഗതം
മക്ക, മദീന നഗരങ്ങളെ സൗദി വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമായ ജിദ്ദയുമായും റാബിഗിലെ കിങ് അബ്ദുല്ല എകണോമിക് സിറ്റിയുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റെയിൽവെ പദ്ധതിയാണ് അൽ ഹറമൈൻ റെയിൽവേ. ഇതിന്റെ മുഖ്യ സ്റ്റേഷന് മക്കയിലാണ്. മദീനയിൽ ഹറമൈൻ റെയിൽവേ ഒന്നാംഘട്ട പദ്ധതികളും റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ നിർമ്മാണവും പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. മദീനയിലെ പ്രധാന സ്റ്റേഷന് പുറമേ മദീനയുടെ തെക്ക് മീഖാത്ത് അബിയാർ അലിയിൽ മറ്റൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ കൂടി നിര്മിക്കുന്നതാണ്. തുടക്കത്തിൽ മക്ക മുതൽ മദീന വരെ അഞ്ച് സ്റ്റേഷനുകൾക്കാണ് പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുള്ളത്. അതിനു ശേഷം മദീനയിലേക്കുള്ള മീഖാത്ത് ആയ അബിയാർ അലിയിൽ പുതിയൊരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ നിർമ്മിക്കും. യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണം കൂടുന്നത് പ്രശ്നമാകാത്ത വിധത്തിലാണ് ട്രെയിനുകൾ ഒരുക്കുന്നത്. മൊത്തം 370 ബോഗികളോട് കൂടിയ 35 ട്രെയിനുകൾ സർവീസ് നടത്തും. 450 കി.മീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഹരമൈൻ റെയിൽവെ 20 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാർക്ക് ഉപകരിക്കും. ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകർക്കും മറ്റു സന്ദർശകർക്കുമാണ് റെയിൽവേ ഏറെ ഗുണം ചെയ്യുക. അതോടൊപ്പം ജിദ്ദ, മക്ക, മദീന, റാബിഗ് നഗരങ്ങൾക്കിടയിലെ സാധാരണ യാത്രക്കാരും പദ്ധതിയുടെ ഗുണഭോക്താക്കളായിരിക്കും.
right|thumb|ഇസ്രായേലിലെ റെയിൽവെ മ്യൂസിയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന പഴയ ഹിജാസ് തീവണ്ടി ഒരു നൂറ്റാണ്ട് മുമ്പ് മക്ക, മദീന നഗരങ്ങളെ തുർക്കിയിലെ ഇസ്തംബൂളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് നിർമിച്ച ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ഹിജാസ് റെയിൽവെ പുനർ നിമിക്കാൻ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. തുർക്കി നേതൃത്വം നൽകുന്ന 2241 കിലോമീറ്റർ റെയിൽവെ പദ്ധതിയിൽ ജോർദാൻ, സിറിയ, സൗദി അറേബ്യ എന്നീ രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ പങ്ക് നിർവഹിക്കും. ഇത് പുനർ നിർമ്മിക്കുന്നതോടെ 20 ലക്ഷത്തിലധികം ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർത്ഥാടകർക്ക് ഉപകരിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. പദ്ധതി യാഥാർഥ്യമാവുമ്പോൾ 24 മണിക്കൂറിനകം തീർത്ഥാടകർക്ക് കര മാർഗ്ഗം ഇസ്തംബൂളിൽ നിന്ന് മദീനയിലെത്തിച്ചേരാനാവും. ഉസ്മാനിയ ഭരണകാലത്ത് നിർമിച്ച പൗരാണിക ഹിജാസ് റെയിൽവെ ഒന്നാം ലോക മഹായുദ്ധകാലത്താണ് തകർക്കപ്പെട്ടത്. തുർക്കിയിലെ മൂന്ന് നഗരങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് പോകുന്ന റെയിൽവെ സിറിയയിൽ ഹലബ്, ഹമാ, ദർഅ എന്നീ പ്രമുഖ്യ നഗരങ്ങളിലൂടെ കടന്ന് ജോർദാനിലേക്ക് പ്രവേശിക്കും. സൗദിയുടെ വടക്കൻ അതിർത്തിയിലൂടെ രാജ്യത്ത് പ്രവേശിക്കുന്ന റെയിൽവെ ചരിത്രപ്രധാനവും യുനെസ്കോ അംഗീകാരം നേടിയതുമായ മദായിൻ സാലിഹിലൂടെയാണ് മദീനയിലെത്തുക. മദീനയിലെ പൗരാണിക റെയിൽവെ സ്‌റ്റേഷൻ ചരിത്ര സൂക്ഷിപ്പുകളുടെ ഭാഗമായി ഇപ്പോഴും നില കൊള്ളുന്നുണ്ട്.
വ്യോമ ഗതാഗതം
left|thumb|മദീന വിമാനത്താവളത്തിൽ തീർഥാടകരെയും കൊണ്ട് വന്ന വിമാനം 1974 ൽ സ്ഥാപിതമായ അമീർ മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ആണ് നിലവിൽ മദീനയിലെ വ്യോമ ഗതാഗത മാർഗം. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ വിമാനത്താവളം അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണു. 2015 മാർച്ച് മാസം മുതൽ, പഴയ വിമാനത്തവളത്തോട് കുറച്ച് മാറി പുതിയത് പ്രവർത്തനമാരഭിച്ചു. ഒരേ സമയത്ത് മൂന്ന് വിമാനങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാനുള്ള സംവിധാനം പുതിയ മദീന എയർപോർട്ടിലുണ്ട്. മനോഹരമായ ന്യൂതന വാസ്തുവിദ്യയിലാണു പുതിയ വിമാനത്താവളത്തിന്റെ കെട്ടിറ്റം പണിതിട്ടുള്ളത്. പൂർണ്ണമായും ഉരുക്കിൽ തീർത്ത ബഹുകൂറ്റൻ തൂണുകളാൽ മനോഹരമാക്കിയ രൂപകൽപ്പനയാണിത്. അതിന്റെ പ്രവേശന കവാടം കിലോമീറ്ററുകൾ മുന്നെ തെന്നെ ദർശിക്കാവുന്ന രീതിയിൽ ആധുനിക ആർക്കിട്ടെക്ചറൽ രീതിയാണു. യാത്രക്കാരുടെയും കാർഗോ സർവീസിന്റെയും എണ്ണത്തിൽ രാജ്യത്തെ നാലാം സ്ഥാനത്താണ് മദീന എയർപോർട്ട്. ഹജ്ജ് സമയത്തും റമദാൻ മാസത്തിലും ഉംറ തീർത്ഥാടകരുടെ വർധിച്ച പ്രവാഹം കണക്കിലെടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പുകളുമായി സഹകരിച്ച് മദീന വിമാനത്താവളത്തിൽ ആവശ്യമായ കൂടുതൽ ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്‌. മദീനയിലെത്തുന്ന തീർഥാടകർക്കും മറ്റു യാത്രക്കാർക്കും ഏറെ പ്രയോജനമാകുന്ന രീതിയിൽ നിലവിലെ വിമാനത്താവളം വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിൽ മദീന വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് 30 അന്താരാഷ്ട്ര സർവീസുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. വികസന പദ്ധതികൾ പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ പ്രതിവർഷം മൂന്നുകോടി യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാനാകും. ഇതോടെ ജിദ്ദയിലെ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിലെ അത്ര തന്നെ ഉംറ, ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാനും കഴിയും. നിലവിൽ പ്രതിവർഷം 30 ലക്ഷം യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള ശേഷിയാണ് വിമാനത്താവളത്തിന് ഉള്ളത്.
വിമാന യാത്രക്കാരുടെ തിരക്ക് വർധിച്ചവരുന്നത് കണക്കിലെടുത്ത് സ്വകാര്യ, പൊതു പങ്കാളിത്തത്തോടെ മദീനയിൽ പുതിയ ഒരു വിമാനത്തവളം കൂടി നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. മേഖലയിലെ വ്യോമഗതാഗതം വികസിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി 8 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിൽ ആദ്യ ഘട്ടം മൂന്ന് വർഷത്തിനക പൂർത്തിയാക്കും. രണ്ടു കോടി യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാനാകും വിധം രണ്ടാം ഘട്ട വികസനം 2020 ൽ പൂർത്തിയാക്കും. സ്വകാര്യ, പൊതു പങ്കാളിത്തത്തോടെ സൗദി അറേബ്യയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ വിമാനത്താവളം ആണ് ഇത്. മദീനയിൽ ഇപ്പോൾ പ്രതിവർഷം മൂന്നു ദശലക്ഷം പേർ യാത്ര ചെയ്യുന്ന സ്ഥാനത്ത് പുതിയ വിമാനത്താവളം വരുന്നതോടെ ഇത് പ്രതിവർഷം എട്ടു ദശലക്ഷമായി വർധിക്കും.
വെള്ളം
കുടിവെള്ളത്തിനും ജലസേചനത്തിനും പുരാതന കാലം മുതൽ തന്നെ മദീനയിൽ കിണറുകൾ ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള നിരവധി കിണറുകൾ ചരിത്ര ശേഷിപ്പുകളായി ഇവിടെ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. കിണറുകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചു അതിലെ വെള്ളം ഒരു കനാൽ പോലെ ഒഴുക്കി ജലം ലഭ്യമാക്കിയ പദ്ധതിയായിരുന്നു ഐൻ സർഖ. ഖുബായിൽ നിന്നാരംഭിച്ച ഈ കനാലിൽ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും വെള്ളം എടുക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ലഭ്യമാക്കി. പിന്നീട് അബ്ദുൽ അസീസ്‌ രാജാവിന്റെ കാലത്ത് ഈ കനാലിൽ പൈപ്പ് ലൈനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു ജല വിതരണത്തിന് കൂടുതൽ സൗകര്യമേർപ്പെടുത്തി
സാമൂഹിക രംഗം
ഇസ്ലാമിലെ സാമൂഹ്യ നിയമങ്ങളിലധികവും അവതരിക്കപ്പെട്ടത് മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ മദീനാ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. നമസ്കാരത്തിലേക്കും വിജയത്തിലേക്കും വിളിച്ചാഹ്വാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് സംഘടിത നമസ്കാരത്തിനായി ഒരുമിച്ച് കൂടുവാൻ മുസ്ലിംകളോട് അഭ്യർഥിക്കുന്ന ബാങ്കുവിളിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പാവപ്പെട്ടവർക്ക് പണക്കാരന്റെ സ്വത്തിലുള്ള അവകാശമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട സകാത്ത് ശേഖരണവും വിതരണവും നടത്തുന്ന സംവിധാനങ്ങൾ വരെയുള്ള ആരാധനാകർമങ്ങളിൽ പലതും ഇവിടെ വെച്ച് നിഷ്കർഷിക്കപ്പെട്ടു. മദീനയിലെത്തിയ മുഹമ്മദ്‌ നബി തുടങ്ങിവെച്ച മാനുഷിക മൂല്യങ്ങൾ അവിടുത്തെ ഗോത്ര വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രചോദനമേകി. മദ്യം നിരോധിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഖുർആൻ വചനങ്ങൾ മദീനയിൽ അവതരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സൂക്ഷിച്ചു വെച്ചിരുന്ന മദ്യവീപ്പകൾ ഗോത്ര വിഭാഗങ്ങങ്ങൾ തകർത്തെറിഞ്ഞു. മക്കയിലെ ജീവിത കാലയളവിൽ നിരവധി സാമൂഹ്യ സേവനങ്ങൾ നിർവഹിച്ചിരുന്ന മുഹമ്മദ് നബി മദീനയിലെ ഭരണസാരഥിയായപ്പോൾ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പുതിയ മേഖലകൾ കണ്ടെത്തി. മക്കയിൽ നിന്ന് പലായനം ചെയ്ത് മദീനയിൽ എത്തിയ നിമിഷം മുതൽ മരണം വരെയും വിശ്രമമന്യേ അദ്ദേഹം കർമ്മ നിരതനായി. ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജ്ജനത്തിന് സക്കാത്ത് ഫണ്ടുകൾ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. യാചകന്മാർക്ക് സ്വയം തൊഴിലിനുള്ള വഴി കാണിച്ചുകൊടുത്തു. തരിശ് ഭൂമി കൃഷി ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഉടമാവകാശം കർഷകനാണെന്ന് മുഹമ്മദ്‌ നബി പ്രഖ്യാപിച്ചത് ഭൂപരിഷ്‌കരണ നിയമങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലെ അപൂർവ സംഭവമാണ്.
സംസ്കാരം
left|thumb|ഇഫ്താർ വിരുന്നുകൾ നടത്തുന്ന മസ്ജിദുന്നബയിയുടെ വിശാലമായ മുറ്റം ഇസ്‌ലാമികസംസ്കാരത്തിന് തുടക്കംകുറിച്ച പ്രദേശമാണ് മദീന. ഇസ്ലാമികലോകത്ത് വലിയ പ്രധാന്യമുള്ള മദീന നഗരം ഇസ്ലാമികസംസ്കാരത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്‌ .. ഇസ്ലാമികസംസ്കാരത്തിൽ മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ ചുവരുകളിലും മറ്റും ഇസ്ലാമിക കാലിഗ്രാഫിയിൽ ഖുർആൻ ആലേഖനങ്ങളും ചിത്രപ്പണികളും നടത്തിയ കലാകാരന്മാരെ മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ ചരിത്രകാരന്മാർ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ വാതിലുകളിലും ജനലുകളിലും ഇവരുടെ മനോഹരമായ കലാരൂപങ്ങൾ ദൃശ്യമാണ്. മദീനയിലെ മനുഷ്യസ്‌നേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചകൾ അവിടുത്തെ സംസ്കാരം വിളിച്ചോതുന്നു. മദീനയിലെ ജനബാഹുല്യത്തിലും അച്ചടക്കം, ഹൃദയവിശാലത, ഭയഭക്തി എല്ലാം അവിടുത്തെ സംസാകരത്തിന്റെ ഭാഗം കൂടിയാണ്. മദീനയിലെ റംസാനിലെ നോമ്പുതുറ മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ കാലത്ത് തുടങ്ങിവച്ച സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഇപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു. മദീനയുടെ ചരിത്രം കാണിക്കുന്ന പ്രദർശനം, പ്രമുഖർ പങ്കെടുക്കുന്ന പ്രഭാഷണങ്ങൾ, മദീനയുടെ ചരിത്രം വിവരിക്കുന്ന ചിത്രപ്രദർശന മത്സരം, കുട്ടികൾക്കായി കഥാരചനാമത്സരം എന്നിവയെല്ലാം ഇവിടെ നടത്താറുണ്ട്‌. right|thumb|മസ്ജിദുന്നബവിക്ക് അടുത്തുള്ള വഴി വാണിഭം
ആഘോഷങ്ങൾ
റംസാൻ മാസം മദീനാ പള്ളിയിൽ ഉൽസവ പ്രതീതിയാണ്. നോമ്പ് തുറ സമയമാകുമ്പോൾ പഴുത്ത ഉടനെ പറിച്ചെടുത്ത ഈന്തപ്പഴവും തൈരും റൊട്ടിയും നോമ്പുതുറ വിഭവങ്ങളായി മസ്ജിദിൽ നിറയുന്നു. ഏറ്റവും വലിയ സ്‌നേഹിതരായി എല്ലാവരും ഒരുമിച്ചിരുന്ന് നോമ്പുതുറക്കുന്നു. റമദാൻ മാസം മുഴുക്കെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ നോമ്പുതുറ വിരുന്നുകൾക്ക് പിഞ്ചു കുഞ്ഞുങ്ങൾ തൊട്ട് പ്രായമേറെ ചെന്ന സ്വദേശികൾ വരെ അതിഥികളെ സ്നേഹപൂർ‌വ്വം കൈപിടിച്ച് ഹറമിനകത്തെ അവരുടെ സുപ്രയിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. മദീനയിലെ മലയാളി സംഘടനകളും കൂട്ടായ്മകളും ഇതിൽ സജീവമായി രംഗത്തുണ്ടാകും. മദീനയിലെ പെരുന്നാൾ ആഘോഷത്തിനും പ്രത്യേക സംസ്കാരികത്തനിമയുണ്ട്. അനേകം സംസ്കാരങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന ഒരു നഗരമാണ്‌ മദീന. ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നെല്ലാമുള്ളവർ ഒരേ മനസ്സോടെ പെരുന്നാൾ ദിവസം സുബഹി നമസ്കാരത്തിനു തന്നെ മസ്ജിദുന്നബവിയിൽ ഒരുമിക്കുന്നു. നമസ്കാരശേഷം ഹസ്തദാനം നടത്തിയും ആശ്ളേഷിച്ചും പരസ്പരം ഈദാശംസകൾ കൈമാറുന്നു. പെരുന്നാൾ സമയങ്ങളിൽ പാർക്കുകളും കമാനങ്ങളും വൈദ്യുതദീപങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കുന്നു. കൂടാതെ രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയദിനം അത്യാഹ്ളാദത്തോടെ മറ്റു നഗരങ്ങളെ പോലെ മദീനയിലും ആഘോഷിക്കുന്നു. ജന്മനാടിനോടുള്ള സ്നേഹവും കൂറും ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചും മുൻ ഭരണാധികാരികളുടെ സ്മരണകൾ അയവിറക്കിയും ആണ് ദേശീയദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്.
ജനങ്ങൾ
സുന്നി ആശയക്കാരായ മുസ്ലിങ്ങൾ കൂടുതലുള്ള മദീനയിലെ ജനങ്ങൾ അറബി ഭാഷയാണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പല രാജ്യക്കാർ, പല സംസ്‌കാരങ്ങൾ, പല ഭാഷകൾ സംസാരിക്കുന്ന ജനങ്ങൾ എല്ലാം ലോക മുസ്ലിംകളുടെ സന്ദർശനകേന്ദ്രമായ ഇവിടെ നിത്യകാഴ്ചയാണ്. മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും തീർഥാടനത്തിനു വന്നു സ്ഥിരതാമസമാക്കിയവരും ഉണ്ട്. കൃഷിയും പാത്രനിർമ്മാണവും ആണ് മദീനക്കാരുടെ പാരമ്പര്യ തൊഴിൽ. ചിലയിറ്റങ്ങളിൽ ശിയ ആദിപത്യമുണ്ടങ്കിലും സ്വദേശികൾ അവർക്ക് അത്ര സഹകരണത്തിലല്ല. എന്നാൽ മസ്ജിദുന്നബയിൽ അവർക്ക് പ്രവേശിക്കാനോ ആരാധനക്കുള്ള സ്വാതന്ത്രമോ തടയപ്പെടുന്നില്ലാ. .
ആരോഗ്യ രംഗം
മദീനയിലെ പ്രധാന ആരോഗ്യ പരിപാലന കേന്ദ്രമാണ് സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കിങ് ഫഹദ് ആശുപത്രി .. മദീനയിൽ മസ്ജിദുന്നബവിക്കകത്തും പുറത്തും ആരോഗ്യ ശുചിത്വം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിന് വേണ്ടി നൂറുകണക്കിന് ശുചികരണ തൊഴിലാളികളാണ് ജോലിയിലെർപ്പെടുന്നത്. ഇവിടെ സംസം വിതരണം കുറ്റമറ്റതാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ഹൈടെക് സംസം കാനുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. സംസം വെള്ളം എളുപ്പത്തിൽ വിതരണം ചെയ്യാനും ഒരുസ്ഥലത്ത് നിന്ന് മറ്റൊരു സ്ഥലത്തേക്ക് മാറ്റാനും സംസം എളുപ്പത്തിൽ നിറക്കാനും ഇത്‌ കൊണ്ട് സാധിക്കും. ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയോട് കൂടിയ ബാക്ടീരിയയെ പ്രതിരോധിക്കാനും സംസമിന്റെ ഗുണമേന്മ നിലനിർത്താനും കഴിയും വിധമാണ് പാത്രങ്ങൾ നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. കമ്പ്യൂട്ടർ സംവിധാനത്തോടെയാണ് ഈ കാനുകളിലേക്ക് സംസം നിറക്കുന്നത്. റമദാൻ മാസത്തിൽ ശുചീകരണ ജോലികൾക്കായി കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളുണ്ടാവും. പ്രഥമശുശ്രൂഷ നൽകുന്നതിന് ഹറമിന്റ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി അടിയന്തര മെഡിക്കൽ സെന്ററുകൾ, ആംബുലൻസ് സെന്ററുകൾ എന്നിവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പള്ളിക്കകത്ത് മുഴുസമയം പ്രവർത്തിക്കുന്ന മെഡിക്കൽ സെന്ററുകൾ ഉണ്ട്. കൂടാതെ ഹറം മുറ്റം കഴുകുന്നതിനായി അത്യാധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. കടകളിലും ഭക്ഷ്യവിൽപന കേന്ദ്രങ്ങളിലും അറവുശാലകളിലും ആരോഗ്യ ശുചിത്വം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിന് കൂടുതൽ നിരീക്ഷകരെ നിയോഗിച്ച് കൂടുതൽ പരിശോധന നടത്തുന്നു.
വൃത്തിയുടെയും ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിന്റെയും സന്ദേശവാഹകനായിരുന്നു മുഹമ്മദ്‌ നബി. കൈകഴുകി ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, ചവച്ചരച്ച് ഭക്ഷണം കഴിക്കണം, വയറ് നിറയെ ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത് എന്ന് തന്റെ അനുയായികളെ പഠിപ്പിച്ചത് മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ആരോഗ്യ ബോധത്തിന്റെ കൂടി ഉദാഹരണമാണ്. കെട്ടിനിൽക്കുന്ന ജലാശയങ്ങൾ വൃത്തികേടാക്കാതിരിക്കാനും ഫലം കായ്ക്കുന്ന മരച്ചുവടുകൾ മാലിന്യ വിസർജനത്തിന്റെ ഇടമാക്കാതിരിക്കാനും ചെറുജീവികളുടെ വാസസ്ഥലമായ പൊത്തുകളും മാളങ്ങളും വിസർജനത്തിന് ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കാനും അദ്ദേഹം പഠിപ്പിച്ചു. മരങ്ങൾ വെച്ച് പിടിപ്പിക്കാനും നനച്ച് വളർത്താനും യുദ്ധവേളയിൽ പോലും മരം വെട്ടാതിരിക്കാനും പഠിപ്പിച്ച നബിയുടെ തീരുമാനം ആരോഗ്യ പരിസ്ഥിതി രംഗങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പ്രഖ്യാപനങ്ങളാണ്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ആരോഗ്യ രംഗത്ത് മദീന നഗരസഭ പുലർത്തുന്ന ശ്രദ്ധേയമായ കാൽവെപ്പാണ് രാജ്യത്താദ്യമായി മദീനയെ പുകവലി നിരോധന മേഖലയാക്കിയത്.
സാമ്പത്തിക രംഗം
right|thumb|ശാസാ അൽ-മദീന ഹോട്ടൽ മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ കാലം മുതൽ മദീനയിലെ ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന ജീവിതമാർഗ്ഗം ഒട്ടകങ്ങളെയും കന്നുകാലികളെയും വളർത്തലായിരുന്നു. മരുപ്പച്ചകളിൽ ഈന്തപ്പന, മുന്തിരി തുടങ്ങിയവയുടെ തോട്ടങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. കൃഷിക്കാരുടെ നഗരം എന്നാണ് മദീന അറിയപ്പെട്ടത്. നഗരങ്ങളിൽ മുഖ്യതൊഴിൽ കച്ചവടമായിരുന്നു. ശാസ്ത്രീയവും പ്രക്രതിയോടിണങ്ങുന്നതുമായ വികസനം ആണ് മുഹമ്മദ്‌ നബി നടപ്പാക്കിയത്. സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതാവസ്ഥകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് വികസനം കൊണ്ട് നബി ഉദ്ദേശിച്ചത്. രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തിയിൽ ചുങ്കം പിരിക്കാനുള്ള പഴയകാല ചൗക്കികൾ മുഹമ്മദ്‌ നബി എടുത്ത് കളഞ്ഞത് വ്യവസായ-വാണിജ്യ രംഗത്തെ സജീവമാക്കാൻ സഹായകമായി. പ്രകൃതിയുടെ മൗലിക ഘടനക്ക് മാറ്റം വരാത്ത തരത്തിലുള്ള വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ മാത്രമേ മുഹമ്മദ്‌ നബി അനുവദിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഏത് കുതന്ത്രങ്ങൾ പോലും അനുവദനീയമാവാറുള്ള യുദ്ധത്തിൽ പ്രകൃതിക്ക് പോറൽ ഏൽപ്പിക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കർശനമായി തടഞ്ഞു. left|thumb|മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ സമീപത്തെ കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങൾ 1953 ൽ മദീനയിൽ ഈന്തപ്പഴം, പച്ചക്കറി തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ സംസ്കരിച്ചു കയറ്റി അയക്കുന്നതിനു വേണ്ടി യന്ത്ര സംവിധാനത്തോടു കൂടിയുള്ള തൊഴിൽ ശാല ആദ്യമായി സ്ഥാപിച്ചു. ഇപ്പോൾ മദീനയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തൊഴിൽ മേഖലയും വ്യവസായവും ഹോട്ടലുകളും കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങളുമാണ്. ചെറുതും വലുതുമായ അനേകം ഹോട്ടലുകളാണ് തീർഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചു മദീനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മദീന ചേംബർ ഓഫ് കൊമേർസിലെ ഹജ്ജ് -ഉംറ സമിതിയുടെ കണക്കു പ്രകാരം ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടനത്തിലൂടെ സൗദി അറേബ്യ പ്രതിവർഷം 30 ബില്യൻ റിയാൽ സമ്പാദിക്കുന്നുണ്ട്. ജിദ്ദ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിന്റെ സാമീപ്യം ഉള്ളതിനാൽ നിലവിൽ മക്കയാണ് മദീനയെക്കാൾ ഈ മേഖലിയിൽ നിന്ന് വരുമാനം നേടുന്നത്. മദീന വിമാനത്താവളം വികസിപ്പിച്ച് അന്താരാഷ്‌ട്ര വിമാനങ്ങളുടെ പോക്കുവരവ് സുഗമമാക്കുന്നതോടെ മക്കയും മദീനയും വരുമാനം ഒരു പോലെയാവും. അന്താരാഷ്ട്ര ടൂറിസ്റ്റ്-ഉംറ കമ്പനികളാണ് രണ്ടു നഗരങ്ങളുടെയും സമ്പദ്ഘടനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. 40ഓളം പ്രാദേശിക ഉംറ കമ്പനികൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. റംസാൻ മാസത്തിലും ഹജ്ജിനോടനുബന്ധിച്ചും എത്തുന്ന തീർഥാടകർ മദീനയിൽ താമസ വാടകക്ക് ഇരട്ടി തുക നൽകണം. തീർഥാടന കേന്ദ്രമായ മദീനയിൽ നിരവധി വാണിജ്യ കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ട്. ബിലാൽ സെൻട്രൽ മാർകറ്റ്‌, മദീന മുനവ്വറ കമെയ്ഷ്യൽ സെന്റർ, അൽ-സലാം കമെയ്ഷ്യൽ സെന്റർ, അൽ-ബദർ കമെയ്ഷ്യൽ സെന്റർ, മദീന ഒബ്രോയ് സെന്റർ ബിൻ ദാവൂദ് മാർക്കറ്റ്, കാക്കി മാർക്കറ്റ് തുടങ്ങിയവ മദീനയലെ പ്രമുഖ വാണിജ്യ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്.
തീർത്ഥാടനം
തീർത്ഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലവിൽ മദീനയിലെ സാമ്പത്തിക രംഗം നില കൊള്ളുന്നത്‌. ഉംറ സീസൺ ആരംഭിക്കുന്നതോടെ മദീന നഗരി ജനനിബിഢമായിത്തുടങ്ങുന്നു. നഗരത്തിലെ ഹോട്ടൽ വാടകയിൽ സീസൺ സമയങ്ങളിൽ വൻ വർധന വരുത്താറുണ്ട്. ഇറാൻ, തുർക്കി, മൊറോക്കൊ, ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നാണ് കൂടുതൽ തീർത്ഥാടകർ എത്തുന്നത്. മസ്ജിദുന്നബവിക്ക് പുറമെ മദീനയിലെ മറ്റ് സന്ദർശന സ്ഥലങ്ങളായ മസ്ജിദ് ഖുബ, മസ്ജിദ് ഖിബ്‌ലത്തൈൻ, ഖൻദഖ്, ഉഹ്ദ് എന്നിവിടങ്ങളിലും സന്ദർശകരുടെ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഹജ്ജ്, ഉംറ സേവനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ സീസൺ മുന്നിൽക്കണ്ടു നിരക്കു വർധിപ്പിക്കാറുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള ബസ്, ടാക്സി വാഹനങ്ങൾ എന്നിവ അധിക നിരക്ക് ഈടാക്കാറുണ്ട്. ഏറ്റവുമധികം ആഭ്യന്തര, വിദേശ തീർത്ഥാടകർ ഉംറ നിർവഹിക്കാൻ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതു പുണ്യ മാസമായ റംസാനാണ്. ഇതേത്തുടർന്നാണു രാജ്യത്തിൻറെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉംറ സർവീസ് സ്ഥാപനങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത നിരക്കുകൾ തീർത്ഥാടകരിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുന്നത്. right|thumb|മദീന ഹിൽട്ടൻ ഹോട്ടൽ മക്കയിൽ നിന്നും ഉംറ തീർത്ഥാടനം കഴിഞ്ഞാണു മിക്ക രാഷ്ട്രങ്ങളിലേയും ഗ്രൂപ്പുകൾ മദീനയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്. ഇരു ഹറം കാര്യാലയ വിഭാഗം, പൊലീസ്‌, ഗതാഗത വിഭാഗം, സിവിൽ ഡിഫൻസ്‌, റോഡ്‌ സുരക്ഷ വിഭാഗം, മക്ക-മദീന ഗവർണറേറ്റ്‌, ഇസ്‌ലാമിക്‌ മന്ത്രാലയം, വാണിജ്യ മന്ത്രാലയം, റെഡ്‌ക്രസന്റ്‌ എന്നിവയുമായി സഹകരിച്ചാണ്‌ മദീനയിൽ തീർത്ഥാടകരെ സ്വീകരിക്കാനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നത്‌. റംസാൻ ആദ്യ പകുതി കഴിഞ്ഞാൽ നിരക്കു വീണ്ടും വർധിപ്പിക്കും. റംസാനിലെ തീർത്ഥാടക തിരക്കു പരിഗണിച്ചു മദീന പള്ളിയിലെ കൂടുതൽ കവാടങ്ങൾ തീർത്ഥാടകർക്കു തുറന്നു കൊടുക്കാറുണ്ട്. ലഗേജുകളും ഭക്ഷണ സാധനങ്ങളും പള്ളിയുടെ അകത്തേക്ക് കൊണ്ടു പോകാതിരിക്കാൻ പ്രത്യേകം ആളുകളെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്. പള്ളിയിലെത്തുന്നവർക്കു ഈന്തപ്പഴവും മറ്റും നൽകി നോമ്പ് തുറക്കാൻ സൗകര്യം ഒരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇന്ത്യൻ തീർത്ഥാടകർ
ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ഹാജിമാരെയും കൊണ്ടുള്ള വിമാനം മദീനയിലോ ജിദ്ദയിലോ ആണ് ഇറങ്ങുന്നത്. മദീന പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളം വഴി വന്നവർ ആദ്യം മദീന സന്ദർശനം നടത്തി മക്കയിലേക്ക് പോകും. ഇവർ പിന്നീട് ജിദ്ദ വിമാനത്താവളം വഴിയാണ് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുന്നത്. സൗദി എയർലൈൻസ്, നാസ് എയർലൈൻസ്, എയർ ഇന്ത്യ എന്നീ വിമാന കമ്പനികളാണ് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഉള്ള ഹാജിമാരുടെ സേവനത്തിനു ഉപയോഗിക്കുന്നത്. മദീനയിൽ ആദ്യ വിമാനത്തിൽ വന്നിറങ്ങുന്ന തീർത്ഥാടകരെ സ്വീകരിക്കാൻ ജിദ്ദ കോൺസുലേറ്റിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരും മദീന ഹജ്ജ് വെൽഫയർ ഫോറം പ്രവർത്തകരും വിമാനത്താവളത്തിലെത്താറുണ്ട്. മദീനയിലെ മറ്റു സാമുഹിക സംഘടനകളും തീർത്ഥാടകരെ സ്വീകരിക്കാനും മറ്റു സൗകര്യങ്ങളോരുക്കാനും മുൻപന്തിയിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. മദീനയിലെത്തുന്ന അതിഥികൾക്ക് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെട്ട സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഹജ്ജ് വെൽഫയർ ഫോറത്തിന്റെ പരിശീലനം സിദ്ധിച്ച വളണ്ടിയർമാരെ പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കാറുണ്ട്.
തീർത്ഥാടകർക്ക് മദീനയിൽ താമസസ്ഥലത്ത് സൗകര്യമൊരുക്കാൻ ഇന്ത്യൻ അധികൃതർ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കാറുണ്ട്. ഹാജിമാരുടെ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പു വരുത്താൻ ഇവർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരായിരിക്കും. ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ കീഴിലാണ് ഇവരെ നിയമിക്കുന്നത്. മക്കയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ഹജ്ജ് ഓഫീസറുടെ മേൽനോട്ടത്തിലായിരിക്കും സൂപ്പർവൈസർമാർ. മദീനയിലെ കാര്യങ്ങൾ അവിടെ നിയമിതനായ അസിസ്റ്റന്റ് ഹജജ് ഓഫീസർ ആണ് നിർവഹിക്കുന്നത്. ഇതു കൂടാതെ ഹാജിമാരെ സഹായിക്കാൻ ഓരോ സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റുകളും സ്വന്തമായി വാളണ്ടിയർമാരെ നിയമിക്കാറുണ്ട്. ഏത് രാജ്യക്കാരാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഉള്ള ഹാജിമാർ ധരിക്കുന്ന വസ്ത്രങ്ങളിൽ പ്രത്യേക അടയാളങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തണം. അതിനാൽ മൂന്ന് നിറത്തിലുള്ളതും ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇന്ത്യ എന്നും അറബിയിൽ അൽഹിന്ദ് എന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയതുമായ അഞ്ച് ലേബലുകൾ തീർഥാടകന് ഇന്ത്യൻ ഹജ്ജ് കമ്മിറ്റി നൽകും. പുരുഷ തീർഥാടകർ മൂന്നു ലേബലുകൾ അവർ ധരിക്കുന്ന ഷർട്ടിന്റെ പോക്കറ്റിന്മേലലും രണ്ട് ലേബലുകൾ വ്യക്തമായി കാണത്തക്ക വിധത്തിൽ ഇഹ്റാം വസ് ത്രത്തിലും തുന്നിച്ചേർക്കണം. വനിതാ തീർത്ഥാടകർ അവർ ധരിക്കുന്ന സ്കാർഫിന്മേൽ വ്യക്തമായി കാണത്തക്കവിധത്തിൽ തുന്നണം.
സുരക്ഷാ സംവിധാനം
ഓരോ വർഷവും മദീനയിലെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണത്തിൽ 20 ശതമാനത്തോളം വർധനയുണ്ടാവുന്നുണ്ട്. മദീനയിൽ എത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ എണ്ണം വർഷാവർഷം വര്ധിക്കുന്നതിനെ തുടർന്ന് സൗകര്യങ്ങളും സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും വർധിപ്പിക്കുന്നു. തീർത്ഥാടകരുടെ തിരക്ക് കൂടുന്ന സമയങ്ങളിൽ സൗദി സിവിൽ ഡിഫൻസ് സുരക്ഷ രംഗത്ത് വിവിധ മേഖലകളിലായി പ്രത്യേക പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കാറുണ്ട്. തീർത്ഥാടകരെ താമസിപ്പിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങളുടെ സുരക്ഷ പരിശോധനക്കായി പ്രത്യേക സംഘം രംഗത്തുണ്ടാകും. തീർത്ഥാടകരെ പരിശോധിക്കുന്നതിന് നിശ്ചയിച്ച നിബന്ധനകൾ കെട്ടിട ഉടമകൾ പൂർത്തിയാക്കിയിട്ടുണ്ടോയെന്ന് സംഘം പരിശോധിക്കും. കാലപ്പഴക്കമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് തീർത്ഥാടകരെ താമസിപ്പിക്കുന്നതിനു അനുമതി നൽകില്ല. കൂടാതെ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കാത്തതും ലൈസൻസില്ലാത്തതുമായ കെട്ടിടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയാൽ ഉടമകൾക്കെതിരെ കർശന നടപടി എടുക്കുന്നു. ഈ രംഗത്ത് ആൾമാറാട്ടം നടത്തുന്നവർക്കെതിരെ ശിക്ഷാനടപടിയുണ്ടായാകും. ആൾമാറാട്ടം പരിശോധിക്കുന്നതിന് ഹജ്ജ് മന്ത്രാലയം, പൊലീസ്, രഹസ്യാന്വേഷണം, പാസ്പോർട്ട്, വാണിജ്യമന്ത്രാലയം ഉദ്യോഗസ്ഥരുൾപ്പെട്ട ഏകോപന സമിതിയുണ്ട്. നിയമലംഘനം കണ്ടെത്തിയാൽ കരാർ തുകയുടെ 30 ശതമാനം പിഴ നൽകേണ്ടി വരും. പട്രോളിങ്, അഗ്നി സുരക്ഷ, രക്ഷാപ്രവർത്തനം, മെഡിക്കൽ, സുരക്ഷാപരിശോധന, അടിയന്തര സേവനം എന്നിവക്കായി പ്രത്യേക സംഘങ്ങളുണ്ടാകും.
ഇലക്ട്രാണിക് സ്ക്രീനുകളും ബോർഡുകളും ഉപയോഗിച്ച് സുരക്ഷ സംബന്ധിച്ച് തീർത്ഥാടകരെയും സന്ദർശകരെയും ബോധവത്കരിക്കും. ഹറമിലെ തിരക്കിന്റെ തോത് ടെലിവിഷനിലൂടെയും എസ്.എം.എസ്. വഴിയും തീർത്ഥാടകരെ അറിയിക്കാറുണ്ട്. ഇത് വഴി തീർഥാകരരുടെ വരവ് നിയന്ത്രണ വിധേയമാക്കാം. പോക്കറ്റടി, മോഷണം പോലുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങളിലേർപ്പെടുന്നവരെ പിടികൂടാൻ അത്യാധുനിക സംവിധാനങ്ങളുണ്ട്. വഴിതെറ്റുന്നവരെ ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്തെത്തിക്കുക, കാണാതായ ശേഷം കണ്ടുകിട്ടുന്ന കുട്ടികളെ ഇതിനായുള്ള കേന്ദ്രത്തിലെത്തിക്കുക, പ്രായമേറിയവരും അവശരുമായവർക്ക് വേണ്ട സേവനങ്ങൾ ചെയ്തു കൊടുക്കുക തുടങ്ങിയ മാനുഷിക സേവന പ്രവർത്തന രംഗങ്ങളിലും സുരക്ഷ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ സഹായമുണ്ടാകാറുണ്ട്. തീർത്ഥാടകരുടെ വിലപിടിപ്പുളള വസ്തുക്കൾ സൂക്ഷിക്കാൻ നൂറു കണക്കിനു ലോക്കറുകൾ ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആഹാര ക്രമം
left|thumb| മദീനയിലെ പ്രാദേശിക ഭക്ഷണമായ ദുക്ക മദീനയിൽ നിന്നാണ് ലോക മുസ്ലിങ്ങൾക്ക്‌ ഒരു ആഹാര ക്രമം തന്നെ രൂപപ്പെട്ടത് എന്ന് ഇസ്ലാമിക ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ കാണുന്നു .. മദീനയിൽ വെച്ച് മുഹമ്മദ് നബി ദാരിദ്ര നിർമാർജ്ജനത്തിന് പല ചിട്ടകളും രൂപപ്പെടുത്തി. അക്കാലത്തെ മദീനയിലെ പ്രധാന ഭക്ഷണം ഈന്തപഴം ആയിരുന്നു. മദീനയുടെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നമുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വീട്ടിൽ മിക്ക ദിവസങ്ങളിലും മുഴുപട്ടിണിയായിരുന്നു. അല്ലാത്ത ദിവസങ്ങളിലെ വിശിഷ്ടാഹാരം പച്ചവെള്ളവും ഏതാനും ഈത്തപ്പഴവും. രണ്ട് പേർക്കുള്ളത് കൊണ്ട് മൂന്ന് പേർക്കും മൂന്ന് പേർക്കുള്ളത് കൊണ്ട് നാലു പേർക്കും മതിയാകുന്നതാണ് എന്ന് നബി തന്റെ അനുയായികളെ പഠിപ്പിച്ചു. സകാത്ത്, ഫിത്വർ സകാത്ത്, കഫാറത്ത്, ഉദ്ഹിയ്യത്ത് എന്നീ ആരാധനാ കർമങ്ങളുടെയെല്ലാം ഭൌതിക ഫലമായി നബി നിശ്ചയിച്ചത് ദാരിദ്ര നിർമാർജ്ജനമാണ്. തന്റെ ഭരണ കാലത്ത് മദീനയിൽ വിശക്കുന്നവരില്ല എന്ന് മുഹമ്മദ്‌ നബി ഉറപ്പ് വരുത്തിയിരുന്നു. ആരെങ്കിലും വിശക്കുന്നവരായി ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടാൽ അവരുടെ വിശപ്പ് അകറ്റുന്ന ജോലി നബി ഏറ്റെടുത്തു. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ശേഷം വന്ന ഭരണാധികാരികളായ ഖലീഫമാരും ആ ജോലി തുടർന്നും നിർവഹിച്ചു. right|thumb|150px|മദീനയിലെ അൽ ബെയ്ക് ശാഖ നിലവിൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിലെ പോലെ മദീനയിലും മന്തി, കബ്സ, കബാബ് തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾക്ക് ആവശ്യക്കാർ കൂടുതലാണ്. ലോക രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നെല്ലാം ജനങ്ങൾ സംഗമിക്കുന്ന തീർത്ഥാടക നഗരമായതിനാൽ പ്രധാന അന്തർദേശീയ ഭക്ഷണങ്ങളെല്ലാം ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ, പാകിസ്താൻ, ബംഗ്ലാദേശ് ഭക്ഷണ ശാലകൾ ഇവിടെ ധാരാളം ഉണ്ട്. കൂടാതെ ചൈനീസ്, ഇന്തോനേഷ്യൻ, ഈജിപ്ഷ്യൻ, തുർക്കിഷ്, പ്രാദേശിക ഭക്ഷണ ശാലകളും ഉണ്ട്. മാക് ഡോണാൾഡ്, പിസ ഹട്ട്, ഡോൺ ജിയോവന്നിസ്, കെ.എഫ്.സി, അൽ ബൈക്ക്, കുഡു, ഹർദീസ് തുടങ്ങിയവ മദീനയിലെ ജനപ്രിയ ഭക്ഷണ ശാലകളാണ്. വില കുറഞ്ഞ പ്രാദേശിക ഭക്ഷണങ്ങളായ താമിയ, ഷവർമ്മ, ഫൂൽ, തമീസ്, സാൻഡ്‌വിച്ച് തുടങ്ങിയവ നഗരത്തിൽ എല്ലായിടങ്ങളിലും ലഭ്യമാണ്.
വിനോദ രംഗം
നിരവധി ചരിത്ര, പുരാവസ്തു കാഴ്ചകലും ഇസ്ലാമിക് ചരിത്ര യുദ്ധ പ്രദേശങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. വിപുലമായ ഈന്തപ്പന തോട്ടങ്ങളും പുരാതന പരമ്പരാഗത വിപണനങ്ങളും ആധുനിക ഷോപ്പിംഗ് മാളുകളും ആർകേഡുകളും ഇവിടെയുണ്ട്. വിവിധ പ്രധാനപ്പെട്ട ഇസ്ലാമിക സ്മാരകങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. . മദീന മഹത്തായ ഒരു ചരിത്രം മാത്രമല്ല, വാസ്തുശിൽപ്പകലയുടെ മനോഹാരിതയ്ക്ക് സമീപം അതിന്റെ പാരമ്പര്യ പ്രദേശങ്ങൾ കൂടിയാണ്
ഉദ്യാനങ്ങൾ
തീർത്ഥാടക നഗരമായ മദീനയിൽ വിനോദത്തിനും മാനസിക സംതൃപ്തിക്കും ഉതകുന്ന നിരവധി ഉദ്യാനങ്ങൾ നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. റിംഗ് റോഡിലുള്ള കിംഗ്‌ ഫഹദ് സെൻട്രൽ പാർക്ക്, അൽ-ഒയൂൻ റോഡിൽ അഹദ് പർവതത്തിനടുത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രിൻസ് മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ പാർക്ക്, മർതിസ് പാർക്ക്, അൽ- സോഹൂർ പാർക്ക്, പാംസ് പാർക്ക് തുടങ്ങി നിരവധി പാർക്കുകൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
അൽ ബൈദ കാന്തിക പർവ്വത നിരകൾ
മദീന നഗരത്തിൽ നിന്നും ഉഹ്ദ്‌ മലക്ക് സമാന്തരമായി വടക്ക് ഭാഗത്തേക്ക് പോകുന്ന റോഡിലൂടെ മുപ്പത് കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ എത്തുന്ന പ്രദേശമാണ് കാന്തിക പ്രതിഭാസമുള്ള അൽ ബൈദ. നിരവധി പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മനോഹരമായ പ്രദേശമാണ് അൽ ബൈദ. കാന്തിക പ്രതിഭാസമുള്ള പർവ്വത നിരകൾ ആയതിനാൽ വാഹനങ്ങൾ ഇവിടെ താഴേക്കു ഉരുളുന്നതിനു പകരം മുകളിലെക്കുരുളുന്നു. മദീന നഗരത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി മിതമായ കാലവാസ്ഥ അനുഭവപ്പെടുന്നതിനാൽ മദീന നിവാസികളുടെ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമാണ് അൽ ബൈദ. മദീനയിലുള്ള സ്വദേശികളും സഞ്ചാരികളും വാരാന്ത്യ അവധി ദിവസങ്ങളായ ബുധൻ, വ്യാഴം ദിവസങ്ങളിലും വേനലവധിക്കാലങ്ങളിലും കുടുംബസമേതം ഇവിടെ വന്നു ടെന്റുകൾ കെട്ടി താമസിക്കാറുണ്ട്. കൂടാതെ മദീന സന്ദർശകരുടെ പ്രധാന ആകർഷണ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് അൽ ബൈദ.
കായിക രംഗം
സൗദി അറേബ്യയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിലെ പോലെ കാൽപന്ത്‌ കളി തന്നെയാണ് മദീനയിലെയും പ്രധാന കായികവിനോദം. ഇരുപതിനായിരം കാണികളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ ശേഷിയുള്ള അമീർ മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് സ്റ്റേഡിയത്തിലാണ് മദീനയിലെ കായിക രംഗത്തെ പ്രധാന മത്സരങ്ങൾ എല്ലാം നടക്കുന്നത്. അൽ അൻസാർ മൾട്ടി സ്പോർട്സ് ക്ലബ്‌ ആണ് മദീനയിലെ കായിക രംഗത്തെ പ്രധാന കൂട്ടായ്മ.
വിദ്യാഭ്യാസ രംഗം
മക്കയിലെ ജബലുന്നൂർ പർവതത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള ഹിറ ഗുഹയിൽ ഏകനായി ധ്യാനത്തിലിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് ജിബ്രീൽ എന്ന മലക്ക് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു വായിക്കുക എന്നതിന്റെ അറബി ഉച്ചാരണമായ ഇഖ്റഹ് എന്ന ദിവ്യ സന്ദേശം കൈമാറിയത്. ആ സന്ദേശമാണ് മദീനയിൽ എത്തിയ മുഹമ്മദ്‌ നബിയെ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. ആത്മീയവും ഭൗതികവുമായ തലത്തിൽ മനുഷ്യ സമൂഹത്തെ പുരോഗതിയുടെയും വികസനത്തിന്റെയും ക്ഷേമ ഐശ്വര്യത്തിന്റേയും പാതയിലേക്ക് നയിക്കാൻ പ്രവാചകത്വ പദവി ലഭിച്ചതിന് ശേഷം മുഹമ്മദ് നബി കിണഞ്ഞു പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ ഭാഗമായി മക്കയിലും മദീനയിലുമായി നീണ്ട 23 വർഷക്കാലം പ്രവർത്തനനിരതനായത് മനുഷ്യ സമൂഹത്തിന്റെ എല്ലാ തലത്തിലുമുള്ള വികസനം ലക്ഷ്യംവെച്ച് കൊണ്ടായിരുന്നു. അറബ് ലോകത്ത് ഇപ്പോൾ നടന്ന് കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക, വിദ്യാഭ്യാസ വിപ്ലവത്തിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വികസന മാതൃക വളരെയധികം സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മദീന എന്ന കൊച്ചു നഗരത്തിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബി വിജ്ഞാന പരിപോഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി അക്കാലത്ത് ഒമ്പത് പാഠശാലകൾ സ്ഥാപിച്ചു കൊണ്ട് വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് വിപ്ലവകരമായ മാറ്റത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു. ബദ്ർ യുദ്ധത്തിൽ ബന്ദികളാക്കപ്പെട്ട 70 തടവുകാരുടെ മോചനത്തിന് വേണ്ടി മുഹമ്മദ്‌ നബി ആവശ്യപ്പെട്ടത് ഓരോ തടവുകാരനും പത്ത് മുസ്‌ലിം കുട്ടികളെ വീതം എഴുത്തും വായനയും പഠിപ്പിച്ചാൽ അയാളെ സ്വതന്ത്രനാക്കാം എന്നായിരുന്നു. അധ്യാപകർ അമുസ്‌ലിംകളും വിദ്യാർത്ഥികൾ എല്ലാവരും മുസ്‌ലിംകളുമായ ആദ്യ പാഠശാലയും ഇതാണെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ലോക പ്രശസ്ത ഇസ്ലാമിക സർവകലാശാലയാണ് മദീന ഇസ്ലാമിക് സർവകലാശാല. കൂടാതെ മദീനയിലുള്ള മറ്റൊരു വൈജ്ഞാനിക കേന്ദ്രമായ തൈബ സർവകലാശാലയ്ക്ക് കീഴിൽ മദീനയിലും പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങളിലുമായി ഇരുപത്തി രണ്ട് കോളേജുകൾ ഉണ്ട്.
ഇസ്ലാമിക് യൂനിവേഴ്‌സിറ്റി
left|thumb|മദീന സർവകലാശാലയുടെ ലോഗോ മത-ഭൗതിക വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ നിരവധി സംഭാവനകൾ നൽകിയ സ്ഥാപനമാണ്‌ മദീന ഇസ്ലാമിക് സർവകലാശാല. 1961-ൽ (ഹിജ്റ 1381) നിലവിൽ വന്ന ഈ ഉന്നത സർവകലാശാലയിൽ നിലവിൽ 138 രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നായി ആറായിരത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠിക്കുന്നുണ്ട്. ഈജിപ്തിലെ പ്രശസ്തമായ അൽ അസ്ഹർ സർവകലാശാലക്ക് തത്തുല്യമായ പഠന പദ്ധതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വളരെ വിസ്തൃതമായ ഈ കാമ്പസ് മദീനയിലെ ഖിബ്‌ലത്തൈൻ മസ്ജിദിന്റെ അടുത്ത് അനുഗൃഹീത താഴ്വരയെന്ന് മുഹമ്മദ്‌ നബി വിശേഷിപ്പിച്ച വാദീ അഖീഖിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വിദ്യാർഥികളുടെ എല്ലാ ചെലവുകളും സൌജന്യമായി വഹിക്കുന്ന യൂനിവേഴ്സിറ്റി പഠനകാലത്ത് എല്ലാവർക്കും സ്റൈപ്പന്റും നൽകിവരുന്നു. ഖുർആൻ, ഹദീസ്, ശരീഅ, ദഅവ, അറബി ഭാഷ എന്നീ അഞ്ച് ഫാക്കൽറ്റികളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എല്ലാ വർഷവും അന്താരാഷ്ട്ര പുസ്തകമേള ഉൾപ്പെടെ പല പരിപാടികളും യൂനിവേഴ്സിറ്റി സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
മസ്ജിദുന്നബവി ഗ്രന്ഥാലയം
മദീനയിൽ പുരാതന കാലം മുതൽ ഉള്ള ഗ്രന്ഥാലയം ആണ് മസ്ജിദുന്നബവി ഗ്രന്ഥശാല. മസ്ജിദുന്നബവിയുടെ വടക്കു പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്താണ് ഗ്രന്ഥശാല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മദീനയിലെത്തുന്ന തീര്താടകർക്ക് നമസ്കാര സമരമൊഴികെ എപ്പോഴും ഇവിടെ വന്നു വായനശാല ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ അനുവാദമുണ്ട്. 500 വർഷം മുമ്പുണ്ടായ ഒരു അഗ്‌നിബാധയിൽ ഇവിടുത്തെ നിരവധി അപൂർവ ഗ്രന്ഥങ്ങളും കൈയെഴുത്ത് മുസ്ഹഫുകളും മറ്റും കത്തി നശിച്ചിരുന്നു. തുടർന്ന് സൗദി ഭരണകാലത്ത് ഗ്രന്ഥശാല പുനരുദ്ധാരണം നടത്തി. ഇപ്പോൾ ഗ്രന്ഥശാലയിൽ മൊത്തം 1,13,000 ത്തിലധികം ഗ്രന്ഥങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ 80 ശതമാനം പുസ്തകങ്ങളും ഇപ്പോൾ ഇലക്‌ട്രോണിക് ആർക്കൈവ് സംവിധാനത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പുതിയ പുസ്തകങ്ങൾക്ക് പുറമെ ഏകദേശം 5889 അപുർവ പുസ്തകളും ഫോട്ടോകളും ഗ്രന്ഥശാലയിലുണ്ട്. ഗവേഷകർക്കും പഠിതാക്കൾക്കുമെല്ലാം ഗ്രന്ഥശാലയിലെ പുസ്തകങ്ങൾ ഇലക്‌ട്രോണിക് സംവിധാനം വഴി പരിചയപ്പെടാനും മനസ്സിലാക്കാനും സാധിക്കുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ വർഗ്ഗം:വിശുദ്ധനഗരങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മദീന
അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി
അലഹാബാദിലെ അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതിയോ ജൂഡികേന്ദ്രത്തിന്റെ ഹൈക്കോടതിയാണ് ഉത്തർപ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തെ അധികാര പരിധിയിൽ അലഹാബാദ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ഹൈ കോടതി. 1869 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത് ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഹൈക്കോടതികളിൽ ഒന്നാണ്.
ചരിത്രം
അലഹബാദ് വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളുടെ ഭരണകേന്ദ്രമായി മാറി. 1834 ൽ ഒരു ഹൈക്കോടതി സ്ഥാപിതമായെങ്കിലും ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ആഗ്രയിലേക്ക് മാറ്റി. 1868 ൽ അത് അലഹബാദിലേക്ക് മാറി. അലഹാബാദ് കോംപ്ലക്സ് സർവ്വകലാശാലയിലെ അക്കൗണ്ടൻറ് ജനറൽ ഓഫീസിൽ മുൻ ഹൈക്കോടതി പ്രവർത്തിച്ചു.
1866 മാർച്ച് 17-ന് ഇന്ത്യൻ ഹൈക്കോടതി ആക്ട് 1861 ൽ ആഗ്രയിലെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകൾക്ക് വേണ്ടി ജൂഡികേതര ഹൈക്കോടതി സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് പഴയ സദ്ർ ദിവാനി അദാലത്ത് സ്ഥാപിച്ചു. വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളുടെ ഹൈക്കോടതിയുടെ ആദ്യത്തെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്, നിയമപ്രകാരമുള്ള ആദ്യത്തെ നിയമജ്ഞയായി നിയമിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സർ വാൽറ്റർ മോർഗൻ, ബാരിസ്റ്റർ അറ്റ് ലോ, മി. സിംപ്സൺ എന്നിവർ നിയമിക്കപ്പെട്ടു.
ഈ സ്ഥലം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളുടെ ഹൈക്കോടതി 1869 ൽ ആഗ്രയിൽ നിന്ന് അലഹാബാദിലേക്ക് മാറ്റുകയും, 1919 മാർച്ച് 11 ന് അലഹബാദിലെ ജുഡീഷ്യറിയായി ഹൈക്കോടതി മാറ്റുകയും ചെയ്തു.
ഉത്തരാഖണ്ഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഉത്തരാഞ്ചൽ സംസ്ഥാനത്തെ 2000 ൽ ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നും വേർപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ, ഉത്തരാഞ്ചൽ ജില്ലകളിലെ ജയിലുകളിൽ ഈ ഹൈക്കോടതി അധികാരത്തിൽ നിന്നും വിമുക്തമായി. അലഹബാദ് ഹൈക്കോടതി ഇന്ത്യയിലെ ആഗ്രയിലുള്ള ലോഹ മുണ്ടിയുടെ ഖാൻ സാഹബ് നിസാമുദ്ദീനാണ് നിർമ്മിച്ചത്. ഹൈക്കോടതിയിലേക്കുള്ള ജലധാരയും അദ്ദേഹം നൽകി
കോയക്കുഞ്ഞി നഹ
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പ്രസിദ്ധനായ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവുമായിരുന്നു കോയക്കുഞ്ഞി നഹ. മുഴുവൻ പേര് പരപ്പനങ്ങാടി മലയമ്പാട്ട് തറവാട്ടിലെ കിഴക്കിനിയകത്ത് കോയക്കുഞ്ഞി നഹ. കോയ ഉമ്മർകോയ എന്ന കോയക്കുട്ടി മരക്കാരുടെയും പാത്തുക്കുട്ടിയുടെയും മകനായി 1909ൽ ജനിച്ച നഹ 1930ലാണ് പൊതുരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നത്. നൂറ്റി രണ്ടാം വയസ്സിൽ 2011 ആഗസ്ത് 3 അന്തരിച്ചു.
ജീവിതരേഖ
പരപ്പനങ്ങാടി ബി.ഇ.എം എൽ.പി സ്‌കുൾ, നെടുവ ഗവ. യു.പി സ്‌കുൾ, കോഴിക്കോട്‌ ഗണപത് ഹൈസ്‌കുൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു പഠനം.മദ്രാസ് കേംബ്രിഡ്ജിൽ തുടർപഠനം നടത്തി. മുഹമ്മദ് അബ്ദുർറഹ‌്മാൻ സാഹിബും കെ.സി.കെ. നഹയും സഹപാഠികളായിരുന്നു. 1930 ൽ ഇവരുടെ കൂടെ കോഴിക്കോട് കടപ്പുറത്തേക്ക് ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹസമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പോയതായിരുന്നു കോയക്കുഞ്ഞിനഹ. മുഹമ്മദ് അബ്ദുറഹിമാൻ സാഹിബിന്റെ പങ്കാളിത്തം വീക്ഷിക്കലായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ അബ്ദുറഹിമാൻ സാഹിബിനെ ബ്രിട്ടീഷ് പോലീസ് ക്രൂരമായി മർദിക്കുന്നതാണ് നഹ കണ്ടത്. ആ കാട്ടുനീതി സഹിക്കാനാകാതെ വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ നഹ സ്വാതന്ത്ര്യസമര തീച്ചൂളയിലേക്ക് എടുത്തുചാടാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ഹൈസ്‌കൂൾ പഠനകാലം മുതൽക്കേ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായിരുന്നു നഹ. മുഹമ്മദ് അബ്ദുറഹിമാൻ സാഹിബിന്റെയും മൊയ്തു മൗലവിയുടെയും ചങ്ങാത്തം പോരാട്ടവീര്യത്തിന് കൂടുതൽ കരുത്തേകി. നാല്പതുകളുടെ തുടക്കമാകുമ്പോഴേക്കും പ്രദേശത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളിലൊരാളായി നഹ.1952-ൽ മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയ്ക്കൽ ഫർക്ക (മണ്ഡലം) യിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ചിരുന്നു. 1965-ലും 1980-ലും തിരൂരങ്ങാടിയിൽ നിന്ന് കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ചു.പരമ്പര്യമായിക്കിട്ടിയ അസ്ഥിചികിത്സാ വൈദഗ്ദ്ധ്യവും കോയക്കുഞ്ഞിനഹയ്ക്കുണ്ടായിരുന്നു. പച്ചിലമരുന്നുകൾ അരച്ചുകെട്ടി നടത്തിയിരുന്ന ചികിത്സ തികച്ചും സൗജന്യമായിരുന്നു. തന്റെ പ്രവർത്തനംകൊണ്ട് സകലരുടെയും ആദരം നേടിയ വ്യക്തിയായിരുന്നു കോയക്കുഞ്ഞിനഹ. 2010ൽ കോയക്കുഞ്ഞിനഹയ്‍ക്ക് മാതൃഭൂമിയുടെ ആദരവും ലഭിച്ചിരുന്നു. നൂറ് വയസ്സ് തികഞ്ഞ കോയക്കുഞ്ഞി നഹയെ 2009 ഒക്‌ടോബർ 11ന് പരപ്പനങ്ങാടിയിൽ പൗരസമൂഹം ആദരിച്ചിരുന്നു.
രാഷ്ട്രീയരംഗം
1941ലാണ് നഹ കോൺഗ്രസ് വിട്ട് അവിഭക്ത കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ അംഗമാകുന്നത്. മദ്രാസ് അസംബ്ലിയിലേക്ക് ഉൾപ്പെടെ മൂന്നുതവണ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർഥിയായി മത്സരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏറനാട് കേന്ദ്രീകരിച്ച് കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ നേതൃപരമായ പങ്കുവഹിച്ച കോയക്കുഞ്ഞി നഹ പാർട്ടി പിളർന്നതോടെ സി.പി.ഐയിൽ ചേർന്നു.1942ൽ തോട്ടംതൊഴിലാളി സമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആദ്യം കണ്ണൂർ സെൻട്രൽ ജയിലിലും 1946ൽ വെല്ലൂർ സെൻട്രൽ ജയിലിലും തടവുശിക്ഷ അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒളിവുകാല ജീവിതവും ജയിൽവാസവും നഹയുടെ പോരാട്ട ജീവിതത്തിലെ ചരിത്രമുഹൂർത്തങ്ങളാണ്.കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നിരോധിച്ച 1948 മുതൽ 51 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ കോഴിക്കോട്, മാഹി തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒളിവിലുമായിരുന്നു.1964ൽ പാർട്ടി പിളർന്നപ്പോൾ സി.പി.എമ്മിൽ ചേരാൻ കടുത്ത സമ്മർദമുണ്ടായിരുന്നു. ഇ.എം.എസ്. അടക്കമുള്ളവർ നിർബന്ധിച്ചിട്ടും സി.പി.ഐയിൽത്തന്നെ ഉറച്ച് നിൽക്കുകയായിരുന്നു. 1950ൽ കോട്ടയ്ക്കൽ പറപ്പൂരിൽ നടന്ന 11-ാം പാർട്ടി സമ്മേളനത്തിന് സ്വാഗതസംഘം ചെയർമാനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. മുഹമ്മദ്‌ അബ്‌ദുറഹ്‌മാൻ സാഹിബ്‌, എ.കെ.ജി, ഇ.എം.എസ്‌, ഇ.കെ നായനാർ, മൊയ്‌തു മൗലവി, എൻ. കെ കേളു, എം.കുമാരൻ, കെ.സി ജോർജ്‌, കേരളീയൻ, കെ.പി ഗോപാലൻ, ചാത്തുണ്ണി, എം. കണാരൻ, എ.വി കുഞ്ഞമ്പു, കുഞ്ഞാലി തുടങ്ങിയവർ സഹപ്രവർത്തകരായിരുന്നു. ഇവരിൽ പലരും ഒളിവിൽ താമസിച്ചിരുന്നത്‌ നഹയുടെ വീട്ടിലായിരുന്നു. ഇ.എം.എസ്‌, എ.കെ. ജി. തുടങ്ങിയവർ നഹ ഒളിവിൽ താമസിച്ച സമയത്തു നമസ്‌കാരത്തിനുള്ള സൗകര്യം ചെയ്‌തു നൽകിയിരുന്നു. നേതാക്കൾക്കിടയിൽ മുല്ല സഖാവ്‌ എന്നറിയപ്പെട്ടു.കൽക്കട്ട, പാലക്കാട്‌ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നടന്ന പാർട്ടി കോൺഗ്രസിലും വിജയവാഡയിലും ആസാമിലെ നേത്രകോണ്ടയിൽ നടന്ന കിസാൻസഭ ദേശീയ സമ്മേളനത്തിലും കോയക്കുഞ്ഞി നഹ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്‌.
സമരരംഗം
മലബാറിലെ കർഷക സമരങ്ങളായ കരിവള്ളൂർ, കാവുമ്പായി, ഓഞ്ചിയം സമരങ്ങളിൽ മുന്നിൽനിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. കർഷകപ്രക്ഷോഭങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രത്യേക താത്പര്യം കാണിച്ചിരുന്ന നഹ കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കർഷകവിഭാഗമായ അഖിലേന്ത്യാ കിസാൻസഭയിലാണ് കൂടുതൽ കാലവും പ്രവർത്തിച്ചത്. 40കളിൽ തോട്ടം തൊഴിലാളിസമരവുമായി ഏറനാട്ടിൽനിന്ന് കോഴിക്കോട് കളക്ടറേറ്റിലേക്ക് ജാഥ നയിച്ച നഹയെയും സഹപ്രവർത്തകരെയും കല്ലായിയിൽ പോലീസ് തടഞ്ഞിട്ടും അത് മറികടന്ന് മറ്റൊരു വഴിയിലൂടെ കളക്ടറേറ്റിൽ കയറിയ പോരാട്ടവീര്യവും നഹയ്ക്ക് സ്വന്തം.പരപ്പനങ്ങാടിയിലെ മുസ്‌ലിം ജന്മി കുടുംബത്തിലെ കാരണവരായ കോയക്കുഞ്ഞി നഹ ഭൂപരിഷ്‌കരണ നിയമംവഴി അഞ്ച് ഏക്കറോളം ഭൂമി നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടും കൃഷിഭൂമി കർഷകനെന്ന നയം പ്രാവർത്തികമാക്കാൻ മുൻനിരയിലുണ്ടായിരുന്നു. ദലിതുകളിൽ രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണമേകാനും നടത്തിയ ജനകീയ സമരങ്ങളും ഇടപെടലുകളും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
സ്ഥാനങ്ങൾ
സി.പി.ഐ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റിയംഗം, മലപ്പുറം ജില്ലാസെക്രട്ടേറിയറ്റംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ലാൻഡ്‌ബോർഡ് മെമ്പർ, പരപ്പനങ്ങാടി സഹകരണ ബാങ്ക് ഡയറക്ടർ, ഫ്രീഡം ഫൈറ്റേഴ്‌സ് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗം, മലബാർ കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സെൻട്രൽ ബാങ്ക് എക്‌സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ, കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസിന്റെ ഡയറക്ടർ തുടങ്ങിയ ഒട്ടേറെ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നു.നഹ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയുടെ രക്ഷാധികാരിയുമായിരുന്നു കോയക്കുഞ്ഞി നഹ.
മതരംഗം
രാഷ്ട്രീയത്തോടൊപ്പം മതകാര്യങ്ങളിലും നഹ താത്പര്യം കാണിച്ചിരുന്നു.ഉറച്ച കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരനായിരിക്കെത്തന്നെ തന്റെ മതവിശ്വാസവും അവസാന നിമിഷംവരെ നഹ കാത്തുസൂക്ഷിച്ചു. പരപ്പനങ്ങാടി മഹല്ല് ജുമാമസ്ജിദിന്റെ ആജീവനാന്ത അധ്യക്ഷൻ, ഹൈദ്രൂസ് പള്ളിയുടെ കാര്യദർശി, നഹ അനുബന്ധ കുടുംബകൂട്ടായ്മയുടെ മുഖ്യരക്ഷാധികാരി, മഞ്ചേരി ദാറുസ്സുന്ന അറബിക് കോളജ് ഭരണസമിതിയംഗം, വണ്ടൂർ ജാമിഅ വഹബിയ്യ കോളജ് ഭരണസമിതി അംഗം, സംസ്ഥാന ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ സംസ്ഥാന എക്‌സിക്യുട്ടീവ് അംഗം തുടങ്ങിയ സ്ഥാനങ്ങളും വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കുടുബം
ഭാര്യ: പരേതയായ പാത്തുട്ടി എന്ന കുഞ്ഞീവി. മക്കൾ: പ്രഫ. ഇ.പി. മുഹമ്മദലി (സി.പി.ഐ മലപ്പുറം ജില്ലാ എക്‌സിക്യുട്ടീവംഗം) ഡോ. സൈനുൽ ആബിദീൻ (ഡയറക്ടർ, ഫാറൂഖ് കോളജ്) ഉമ്മർ (നഹാസ് ആശുപത്രി, പരപ്പനങ്ങാടി) മുഹമ്മദ്കുട്ടി (ലണ്ടൻ) കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി, ഉസാമത്ത് (ഇരുവരും റിയാദ്), പാത്തക്കുട്ടി, ഖദീജ, സുഹറ, ആയിശ, നൂറുന്നിസ.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ
തക്കോലം
thumb|300|തച്ചോലം ഒരു നിത്യഹരിത ഫലവൃക്ഷമാണ് തക്കോലം. പ്രധാനമായും സുഗന്ധമസാലയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇതിന്റെ ഫലത്തിനും തക്കോലം എന്നാണ് പേര്. ശാസ്ത്രീയ നാമം: (Illicium verum). തക്കോലപുട്ടിൽ, തക്കോലപ്പൊട്ടിൽ എന്നീ പേരുകളിലും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. ആഫ്രിക്ക, ജപ്പാൻ‍, ചൈന, നേപ്പാൾ‍, ഭൂട്ടാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കൃഷി ചെയ്യുന്നത് അരുണാചൽ പ്രദേശിലാണ്.
ഘടന
20 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന വൃക്ഷമാണ് തക്കോലം. ഇലകൾക്ക് 10-15 സെ.മീ. നീളവും 2.5 സെ.മീ. വീതിയുമുണ്ട്. പുഷ്പങ്ങൾ ഒറ്റയായോ പുഷ്പമഞ്ജരിയായിട്ടോ ഉണ്ടാകുന്നു. പുഷ്പങ്ങൾക്ക് മഞ്ഞയോ ചുവപ്പോ നീലലോഹിതമോ നിറമായിരിക്കും. പുഷ്പങ്ങൾ ദ്വിലിംഗിയാണ്; 3-6 ബാഹ്യദളങ്ങളും ഒമ്പത് ദളങ്ങളുമുണ്ട്. അനേകം കേസരങ്ങളുണ്ടായിരിക്കും. കേസരതന്തുക്കൾ കട്ടിയുള്ളതാണ്. നക്ഷത്രാകൃതിയിലുള്ള ഫലം എട്ട് പുടകങ്ങൾ (follicle) ചേർന്നതാണ്. ഓരോ പുടകത്തിലും തിളങ്ങുന്ന തവിട്ടുനിറമുള്ളതും പരന്ന് അണ്ഡാകൃതിയിലുള്ളതുമായ ഒരു വിത്തു മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു. സുഗന്ധമുള്ള ഫലം മധുരമുള്ളതും ദഹനശേഷിയും വിശപ്പും വർധിപ്പിക്കുന്നതും കഫത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്. തക്കോലത്തിന്റെ ഫലത്തിൽ എ-പൈനിൻ (a-pinene), ലിമോനിൻ (limonine), അനിഥോൾ (anithole), ഡി-പൈനിൻ (d-pinene), ഫിലാൻഡ്രിൻ (phillandrine), ഹൈഡ്രോക്വിനൈൻ (hydroquinine), സാഫ്രോൾ (safrol), ബാഷ്പശീല തൈലം തുടങ്ങിയവ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
ആയുർവേദ ഔഷധങ്ങൾക്കും കറികൾക്കും സുഗന്ധവും ഗുണവും വർധിപ്പിക്കാനുപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ മിഠായി, ചുയിംഗം, കാലിത്തീറ്റ, മദ്യം, സോപ്പുകൾ, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ എന്നിവയിൽ സ്വാദിനും സുഗന്ധത്തിനുമായും കുമിൾ നാശിനിയായും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു വിളയാണിത്. ഫലവും തൈലവും ഔഷധയോഗ്യമാണ്. തൈലം ശ്വാസകോശ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള ഔഷധങ്ങളുടേയും ചുമനിവാരിണികളുടേയും പ്രധാന ചേരുവയാണ്. ആമവാതം, സന്ധിവാതം തുടങ്ങിയ രോഗങ്ങൾക്ക് ലേപനമായുപയോഗിക്കുന്നു. മിക്ക ലേപനങ്ങളുടേയും ഒരു ഘടകമാണ് ഈ തൈലം. ഫലം കോഷ്ഠവായുവിനെ ശമിപ്പിക്കും; വായ്നാറ്റത്തെ അകറ്റും. ഫലം വാതഹരവുമാണ്. ഗുണപാഠത്തിൽ തക്കോലത്തിനെ ഇപ്രകാരം വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു:
ചവർത്തെരിച്ചിരിപ്പോന്നു തക്കോലപ്പുട്ടൽ ശീതളം മൂത്രകൃച്ഛ്രാരുവികളും ശ്വാസോദര വിഷയങ്ങളും ത്രിദോഷം ശോഫമർശസ്സും നേത്രശ്രോത്രാമയങ്ങളും വന്നെന്നാലൊക്കെയും തീർപ്പാൻ ശക്തിയുണ്ടതിനേറ്റവും
രസാദി ഗുണങ്ങൾ
രസം			:കടു
ഗുണം		:തീക്ഷ്ണം
വീര്യം			:ഉഷ്ണം
വിപാകം		:കടു
ഔഷധയോഗ്യ ഭാഗം
ഫലം, തൈലം. ചികുൻ ഗുനിയക്ക് ഫലപ്രദമാണെന്ന് വിശദീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്>
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഏഷ്യയിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ചൈനയിലെ മരങ്ങൾ വർഗ്ഗം:വിയറ്റ്നാമിലെ വൃക്ഷങ്ങൾ
Ilicio Badiane chinoise ბადიანი Бадьян दगडफूल Бадьян Batgak
ട്വിറ്റർ
ട്വിറ്റർ (Twitter) എന്നത് അതിന്റെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് സൗജന്യമായി ട്വീറ്റ്‌സ് എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന മൊബൈൽ ഹ്രസ്വസന്ദേശങ്ങളുടെയത്ര ചെറിയ വാക്കുകളിലൂടെയുള്ള വിവരം പങ്കുവെയ്ക്കാനുള്ളതും മറ്റു ഉപയോക്താക്കൾ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്ത സന്ദേശങ്ങൾ വായിക്കുന്നതിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സോഷ്യൽ നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ് മൈക്രോ ബ്ലോഗിംഗ് വെബ്‌സൈറ്റ് ആണ്‌. 2006-ൽ ജാക്ക് ഡോസേ ആണ്‌ അമേരിക്കയിലെ സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോ ആസ്ഥാനമായി ട്വിറ്റർ എന്ന സംരംഭത്തിന്‌ തുടക്കം കുറിച്ചത്. നിങ്ങളിപ്പോൾ ചെയ്യുന്നതെന്താണെന്ന് സുഹൃത്തുക്കളെ അറിയിക്കുക എന്ന ശൈലിയാണ്‌ ട്വിറ്റർ. ഇതിൽ നാം ഉപയോഗിക്കുന്ന 280 അക്ഷരങ്ങൾ ഉള്ള ആശയത്തെ ട്വീറ്റ്‌സ് (tweets) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.280 അക്ഷരങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഉപയോഗിക്കാൻ പറ്റില്ല എന്നതാണ് ട്വിറ്ററിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത. എസ്.എം.എസ്. ഉപയോഗിച്ചും ട്വിറ്റർ വെബ്‌സൈറ്റിലേക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുന്നതിനു സാധിക്കും.
നമ്മൾ വായിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നവരെ followers എന്നും നമ്മുടെ അപ്ഡേറ്റ് വായിക്കുന്നവരെ following എന്നും പറയുന്നു. നമ്മൾ എന്തെങ്കിലും അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്താൽ അത് നമ്മെ follow ചെയ്യുന്ന എല്ലാവരുടെ പ്രൊഫൈലിലും ഒരേ സമയം വരുന്നു.ഇന്ന് ട്വിറ്റർ ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വേഗം വളരുന്ന വെബ് സൈറ്റുകളിൽ ഒന്നാണ്. 2015 മെയിലെ കണക്കു പ്രകാരം 50 കോടി ഉപയോഗക്താക്കൾ ഉള്ള ട്വിറ്ററിനു 33.2 കോടി സ്ഥിരം ഉപയോക്താക്കളാണുള്ളത്.
അമേരിക്കൻ ഗായികയായ കാറ്റി പെറിയ്ക്കാണ് ട്വിറ്ററിൽ ഏറ്റവും അധികം ഫോളോവേഴ്സ് ഉള്ളത്. 10 കോടിയിലധികം ഫോളോവേഴ്സാണ് കാറ്റി പെറിയ്ക്കുള്ളത്. ജസ്റ്റിൻ ബീബറും ബാരാക് ഒബാമയും രണ്ടും മൂന്നും സ്ഥാനങ്ങളിൽ. പല സ്ഥാപനങ്ങളും ഇപ്പോൾ ട്വിറ്റെർ സേവനങ്ങൾ ധാരാളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
സവിശേഷതകൾ
(http://twitter.com) രൂപകല്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്,മറ്റുള്ള സമാന സോഷ്യൽനെറ്റ്വർക്കിങ്ങ് സൈറ്റുകൾ പോലെ ട്വിറ്റർ പേജും മറ്റുള്ളവരുടെ പേജുമായി കൂട്ടിയിണക്കാം.ഓരോ ചങ്ങാതിമാർക്കുമായി പ്രത്യേകമായി സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കേണ്ടതില്ല എന്നതാണ്‌ മെച്ചം.സുഹ്രുത്തുക്കളുടെ സന്ദേശങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പുതിയത് നമ്മുടെ പേജിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.ഒബാമ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ട്വിറ്റർ സമർഥമായി ഉപയോഗിച്ച് വോട്ടർമാരുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തിയിരുന്നു.ട്വിറ്റർ അറിയപ്പെടുന്നത് SMS of Internet എന്നാണ്‌. വ്യകതികൾ മാത്രമല്ല പത്രമാസികകളും സന്നദ്ധസംഘടനകളും വ്യവസായ വാണിജ്യസ്ഥാപങ്ങളും ട്വിറ്റർ സേവനം ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.ട്വിറ്ററിൽ ഒരു വ്യക്തിയെയോ സ്ഥാപനത്തെയോ പരാമർശിക്കണമെങ്കിൽ @#തുടങ്ങിയ ചിഹ്നങ്ങൾ ഉചിതമായി ഉപയോഗിക്കാം.
ഇന്ത്യയിൽ
2008 നവംബർ 26 ലെ മുംബൈ തീവ്രവാദി ആക്രമണ സമയത്ത് ട്വിറ്റെർ പല പ്രധാന വാർത്തകളും ജനങ്ങളിൽ എത്തിക്കാൻ സഹായിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ പിന്തുടരുന്ന വ്യക്തി പ്രധാന മന്ത്രിനരേന്ദ്ര മോഡി  ആണ്. ബോളിവുഡ് നടൻ അമിതാബ് ബച്ചൻ രണ്ടാമതും ബോളിവുഡ് നടൻ ഷാരൂഖ് ഖാൻ മൂന്നാം സ്ഥാനത്തുമാണ്.
എക്സ്
സമൂഹമാധ്യമമായ ട്വിറ്ററിൻ്റെ പേരും ലോഗോയും മാറ്റി ഉടമ ഇലോൺ മസ്ക്. എക്സ് എന്നാണ് കമ്പനിയുടെ പുതിയ പേര്. എക്സ് എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമാണ് ലോഗോ. ഇതോടെ ട്വിറ്ററിൻ്റെ ജനപ്രിയമായ അടയാളമുദ്രയായിരുന്ന നീലക്കിളി ഔദ്യോഗികമായി വിടവാങ്ങി. എല്ലാ കിളികളോടും വിട പറയുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് 2023 ജൂലൈ 23നാണ് പുതിയ ലോഗോ പുറത്തിറക്കുമെന്ന് മസ്ക് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. എക്സ് എന്ന അക്ഷരം ഉപയോഗിച്ച് ലോഗോ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ മസ്ക് ഫോളോവർമാരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു. തുടർന്ന് അമേരിക്കയിലെ വസ്ത്രനിർമ്മാണ കമ്പനിയായ ട്വിൻ ബിർച്ച് സഹസ്ഥാപകൻ സേയർ മെറിറ്റ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ലോഗോ ട്വിറ്ററിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക ലോഗോ ആയി സ്വീകരിച്ചു.
ഇലോൺ മസ്ക് തൻ്റെ ട്വിറ്റർ പ്രൊഫൈൽ ചിത്രം എക്സാക്കി മാറ്റിയതിനെ തുടർന്ന് എക്സ് ലോഗോ കമ്പനിയുടെ ഔദ്യോഗിക ലോഗോയായി പ്രഖ്യാപിച്ചത് ട്വിറ്റർ സി.ഇ.ഒ ലിൻഡ യാകരിനോ. പിന്നീട് പുതിയ ട്വിറ്ററിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക അക്കൗണ്ടുകളിലെല്ലാം നീലക്കിളിയെ മാറ്റി പകരം പുതിയ ലോഗോ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്തു. ഗൂഗിൾ പ്ലേ സ്റ്റോറിലും ആപ്പിളിൻ്റെ ആപ്പ് സ്റ്റോറിലും ഇതിനകം ലോഗോ മാറിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ കമ്പനിയുടെ പേര് എക്സ്.കോർപ്പ് എന്നാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. മസ്കിൻ്റെ കമ്പനിയായ എക്സ്.കോം ഇപ്പോൾ ട്വിറ്ററാണ് പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത്. ട്വീറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ട്വിറ്റർ അനുബന്ധ പദങ്ങളും എക്സ്വത്കരിക്കപ്പെടുമെന്ന് മസ്ക് വെളിപ്പെടുത്തി.
1999-ൽ മസ്കിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച ഓൺലൈൻ ബാങ്കാണ് എക്സ്.കോം പിന്നീട് കൈവിട്ട് പോയ വെബ്സൈറ്റ് അടുത്ത കാലത്താണ് അദ്ദേഹം തിരിച്ചെടുത്തത്. സ്പേയിസ് എക്സ്, എക്സ്.എ.ഐ തുടങ്ങിയ മസ്കിൻ്റെ മറ്റ് സംരഭങ്ങളിലും എക്സിന് മുഖ്യസ്ഥാനമാണ് ഉള്ളത്. സ്പേയിസ് എക്സ്, സ്റ്റാർലിങ്ക്, എക്സ്.എ.ഐ എന്നീ കമ്പനികളുടെ ലോഗോയും എക്സിൻ്റെ വിവിധ രൂപങ്ങളാണ്.
2006-ൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ ട്വിറ്ററിൻ്റെ അഞ്ചാമത്തെ ലോഗോയാണ് എക്സ്. തുടക്കത്തിൽ പച്ച ലോഗോയായിരുന്നത് 2006-2010 കാലഘട്ടത്തിൽ ട്വിറ്റർ എന്ന നീല അക്ഷരങ്ങൾ മാത്രമായിരുന്നു. ലാറി എന്ന നീലപക്ഷി ലോഗോയിൽ വന്നത് 2010ൽ. 2012-ൽ ട്വിറ്റർ എന്ന എഴുത്ത് മാറ്റി ലാറി എന്ന നീലക്കിളിയെ പരിഷ്കരിച്ച് പുതിയ ലോഗോ സൃഷ്ടിച്ചു. 2012 മുതൽ 2023 വരെയുള്ള ട്വിറ്ററിൻ്റെ സുവർണകാലത്തെ അടയാളപ്പെടുന്ന പക്ഷിയാണ് ലാറി എന്ന നീലക്കിളി.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:വെബ്സൈറ്റുകൾ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കമ്പനികൾ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ബ്രാൻഡുകൾ‎ വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ന്യൂ യോർക്ക് സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കമ്പനികൾ
മുട്ടത്തുവർക്കി
മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ ഒരു ജനപ്രിയ എഴുത്തുകാരനായിരുന്നു മുട്ടത്തുവർക്കി. മദ്ധ്യകേരളത്തിലെ സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം അവലംബിച്ച് സാഹിത്യരചന നടത്തിയിരുന്ന മുട്ടത്തു വർക്കിയാണ് മലയാളസാഹിത്യത്തെ ജനകീയവൽക്കരിച്ചത്. സാഹിത്യ ലോകത്തിലേക്ക് മലയാളികളെ നയിച്ച ആദ്യപടി മുട്ടത്തുവർക്കിയാണെന്നും മുട്ടത്തു വർക്കിയെ വായിച്ചതിന് ശേഷമാണ് മലയാളി തകഴിയിലേക്കെത്തിയതെന്നും എൻ.വി. കൃഷ്ണവാര്യർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 'മലയാളിക്ക് വായനയുടെ വാതായനങ്ങൾ തുറന്നിട്ട അനശ്വരപ്രതിഭയാണ് മുട്ടത്തു വർക്കി' എന്ന് കേസരി ബാലകൃഷ്ണപിള്ള അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.