cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
സദാശിവൻ
ഐക്കണോഗ്രഫി
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|202x202ബിന്ദു| ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ സദാശിവ മൂർത്തിയുടെ ചിത്രം സദാശിവയുടെ സങ്കല്പവും രൂപവും തുടക്കത്തിൽ ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നിന്നാണ് ഉയർന്നുവന്നതെങ്കിലും സദാശിവയുടെ പല പുരാതന ശില്പങ്ങളും ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും തെക്ക് കിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ നിന്നും ലഭിച്ചു. ഇത് സദസിവ അര്ത്ഥം മേഖലയിൽ വ്യാപകമായ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു ബംഗാൾ കാലത്ത് സേനാ സാമ്രാജ്യത്തിനു ഉദ്ഭവിക്കുന്നത് അഗ്രഗണ്യനായ ആർ സൗത്ത് ഇന്ത്യ. ഒന്ന് മുതൽ അഞ്ച് വരെ വ്യത്യാസമുള്ള മുഖങ്ങളുടെ എണ്ണം മുഖലിംഗത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് സദാശിവയെ സാധാരണയായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. അഞ്ച് മുഖങ്ങളുള്ള ഒരു ലിംഗമായി സദാശിവയുടെ ആദ്യത്തെ ശില്പം അലഹബാദിനടുത്തുള്ള ഭിത്തിയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തി, പൊ.യു. 2-ആം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഞ്ച് മുഖങ്ങളായ ഇഷാന, തത്പുരുഷ, വാമദേവ, അഗോറ, സത്യോജത എന്നിവ പഞ്ചബ്രഹ്മസ് (അഞ്ച് സ്രഷ്ടാക്കൾ) എന്നറിയപ്പെടുന്നു, നാല് ദിശകളിലേക്കും മുകളിലേക്ക് നിഷ്കല (രൂപരഹിതമായ) പരാശിവത്തിൽ നിന്നും പുറപ്പെടുന്നു. കമിഗ അഗമമ്, 28 ആദ്യ അഗമമ് സിവഗമസ് അഞ്ചു മുഖങ്ങളും പത്തു ആയുധങ്ങൾ പോലുള്ള സദസിവ ചിത്രീകരിക്കുന്ന. അവന്റെ അഞ്ച് ശരിയായ കൈകോർക്കുമ്പോൾ ത്രിശുല, മഴു, കത്വന്ഗ, വജ്ര ആൻഡ് അഭയ തന്റെ അഞ്ച് ഇടത് കൈ കൈവശം പാമ്പ്, മതുലുന്ഗ ഫലം, നിലൊത്പല, ദമരു, രുദ്രക്ശ കൊന്ത ആൻഡ് വരദമ്. സദസിവ എന്ന വിശേഷണവും ദേവതയായ ആണ് ഗായത്രി, ഒരു ഫോം പാർവതി പലപ്പോഴും അഗമിച് പാഠങ്ങളിൽ മനൊന്മനി അറിയപ്പെടുന്ന. ചിലപ്പോൾ രണ്ട് കൈകളുള്ളതും സദാശിവയുടെ മടിയിൽ താമസിക്കുന്നതുമാണ് അവളെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.
പഞ്ചബ്രഹ്മ
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു| [[ബ്രഹ്മാവ്|ബ്രഹ്മാവിന്റെയും വിഷ്ണുവിന്റെയും ഇടയിൽ നിൽക്കുന്ന സദാശിവ. പത്താം സി. ലാവോസിലെ വാറ്റ് ഫ ou വിൽ സി.ഇ. ]] ശൈവഗ്രന്ഥങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, പരാശിവം പരമോന്നതനായത് മറ്റ് ഹിന്ദു വിഭാഗങ്ങളായ ബ്രഹ്മ, വിഷ്ണു, ശിവൻ എന്നിവരിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ത്രിത്വത്തിന് പുറമെ പെന്റാഡുകളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. "പന്ഛകൃത്യസ്" (വിശുദ്ധ അഞ്ച് പ്രവൃത്തികൾ) പേരുകേട്ട തന്റെ അഞ്ച് കർമ്മങ്ങൾ പന്ഛമുര്തി നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട് തന്റെ അഞ്ച് വശങ്ങൾ, എസ്., ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, രുദ്ര, മഹെശ്വര ആൻഡ് സദാശിവ. സൃഷ്ടി, സംരക്ഷണം, നാശം, വഞ്ചന, വിമോചനം എന്നിവ യഥാക്രമം ഈ അഞ്ച് പ്രകടനങ്ങളാണ് ചെയ്യുന്നത്. നമുക്ക് തന്നിൽ നിന്ന് ഒരു വ്യത്യാസവും കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്ത ഈ അഞ്ച് വശങ്ങളെ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന പരാശിവന്റെ അഞ്ച് മുഖങ്ങളെ "പഞ്ചബ്രഹ്മങ്ങൾ", അഞ്ച് സ്രഷ്ടാക്കൾ അല്ലെങ്കിൽ അഞ്ച് യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ എന്ന് പ്രശംസിക്കുന്നു. ഷൈവിസത്തിന്റെ പഞ്ചമുർതികൾ ശക്തിയിൽ ആഗിരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും "പഞ്ചപ്രേത" (അഞ്ച് ശരീരങ്ങൾ) എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ലളിതദേവിയെ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതായി പ്രശംസിക്കുന്നു, കാലുകൾ ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, രുദ്ര, മഹേശ്വരൻ, സിംഹാസനത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടം സദാശിവയുടെ മടി.
വിശദീകരണങ്ങൾ
ലഘുചിത്രം| സദാശിവ വിഗ്രഹം, ബാങ്കോക്ക് നാഷണൽ മ്യൂസിയം സദാശിവന്റെ അഞ്ച് മുഖങ്ങൾ ചിലപ്പോൾ മഹാദേവ, പാർവതി, നന്ദി, ഭൈരവ, സദാശിവ എന്നിവരുമായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു. സദാശിവയുടെ പത്ത് ഭുജങ്ങൾ പത്ത് ദിശകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. സദാശിവയുടെ മറ്റൊരു വ്യതിയാനം പിന്നീട് മഹാസദാശിവ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു ശിവനായി പരിണമിച്ചു, അതിൽ എഴുപത്തിയേഴ് തലകളും എഴുപത്തിയേഴ് കണ്ണുകളും അമ്പത് കൈകളുമുള്ള ശിവനെ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. സദാശിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരണങ്ങൾ കാമിക അഗമാം, വിഷ്ണുധർമ്മോട്ട പുരാണം എന്നിവയിൽ നിന്ന് ശേഖരിക്കുന്നു.
പരാമർശങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:പരമശിവന്റെ രൂപങ്ങൾ
ചോളരുദ്രാക്ഷം
പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഒരു വൃക്ഷമാണ് ചോളരുദ്രാക്ഷം. . ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശം മൂലം വംശനാശഭീഷണിയുള്ള വൃക്ഷമാണ്. 12 മീറ്ററോളം ഉയരം വയ്ക്കുന്ന ഈ മരം ആനമല, പളനി, നീലഗിരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ. രുദ്രാക്ഷത്തിനേക്കാൾ ചെറിയ മരമാണ്. ഇലയുടെ രണ്ട് അരികുകളും മധ്യസിരയിലേക്ക് മടങ്ങി ഇലയ്ക്ക് വഞ്ചിയുടെ ആകൃതി നൽകുന്നു. ഇലയുടെ രണ്ടുവശങ്ങളും രോമിലമാണ്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ വർഗ്ഗം:വംശനാശം നേരിടുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ സസ്യങ്ങൾ
ഗായത്രി ചക്രവർത്തി സ്പിവക്
ജീവിതം
1942 ഫെബ്രുവരി 24 ന്‌ കൽക്കട്ടയിലാണ്‌ ഗായത്രി ചക്രവർത്തിയുടെ ജനനം. കൽകട്ട സർ‌വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിൽ ഒന്നാം ക്ലാസ്സോടെ ബിരുദം(1959) നേടി. പിന്നീട് കോർനെൽ സർ‌വകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി. ഐയോവ സർ‌വകലാശാലയിൽ അദ്ധ്യാപികയായിരിക്കുമ്പോൾ പി.എച്ച്.ഡിയും നേടി. ഡബ്ക്റ്റ്യ്. ബി. യീറ്റ്സിനെ കുറിച്ചുള്ളതായിരുന്നു അവരുടെ തീസിസ്. 1960 ൽ ടാൽബൊട്ട് സ്പിവകുമായി വിവാഹിതയായെങ്കിലും പിന്നീട് വേർപിരിഞ്ഞു. സ്പിവക്കിന്റെ 1999 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "എ ക്രിറ്റിക് ഓഫ് പോസ്റ്റ്കൊളോണിയൽ റീസൺ" എന്ന കൃതി, പ്രധാന യൂറോപ്പ്യൻ ചിന്തകരുടെ കൃതികളിൽ (ഉദാഹരണം:ഇമ്മാനുവേൽ കാന്റ്, ഹേഗൽ) എങ്ങനെയാണ്‌ കീഴാളരെ കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പ്രവണത പ്രകടമാവുന്നതെന്നും യൂറോപ്പ്യന്മാരല്ലാത്ത ആളുകൾ‍ മുഴു മാനവിക വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനെ സജീവമായി തടയപ്പെടുന്നത് എങ്ങനെയെന്നും അന്വേഷിക്കുന്ന ഒന്നാണ്‌.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Gayatri_Chakravorty_Spivak
ടെറി ഈഗിൾടൺ in the London Review of Books, May 1999
വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ
ചന്ദ്രഗ്രഹണം
thumb|200px|ചന്ദ്രഗ്രഹണം സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ നിന്നുമുള്ള ഭൂമിയുടെ നിഴൽ ചന്ദ്രനിൽ പതിക്കുന്നതിനാണ് ചന്ദ്രഗ്രഹണം എന്നു പറയുന്നത്. സൂര്യനും ഭൂമിയും ചന്ദ്രനും ഒരേ നേർരേഖയിൽ വരുമ്പോഴാണ് ചന്ദ്രഗ്രഹണം സംഭവിക്കുക. ഇത്തരം സന്ദർഭത്തിൽ ഭൂമി ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഇടയിലായിരിക്കും. മറ്റൊരു തരത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഭൂമിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ചന്ദ്രൻ ഭൂമിയുമായുള്ള ദിശയിൽ സൂര്യനു നേരെ എതിർദിശയിൽ വരുമ്പോഴാണ് ചന്ദ്രഗ്രഹണം ഉണ്ടാവുന്നത്. വെളുത്തവാവ് ദിവസമായിരിക്കും ചന്ദ്രഗ്രഹണം നടക്കുക. ഭാഗിക സൂര്യഗ്രഹണമെന്നപോലെ ഭാഗിക ചന്ദ്രഗ്രഹണവും നടക്കാറുണ്ട്.
ചുവന്ന ചന്ദ്രബിംബം
പ്രധാന ലേഖനം - രക്തചന്ദ്രൻ പൂർണ്ണചന്ദ്രഗ്രഹണസമയത്തു യഥാർത്ഥത്തിൽ ചന്ദ്രൻ തീർത്തും അദൃശ്യമാകേണ്ടതാണു്. പക്ഷേ, ആ സമയത്തു ചന്ദ്രനെ മങ്ങിയ ചുവന്ന നിറത്തിൽ കാണാം. (ഭാഗികഗ്രഹണസമയത്തുപോലും ചന്ദ്രന്റെ ഗ്രഹണബാധിതഭാഗം ഇതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ഇരുണ്ടിരുന്നെന്നു വരാം). ഇതിനു കാരണം ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷമാണ്. ഭൗമാന്തരീക്ഷം ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ആ പൂർണ്ണചന്ദ്രഗ്രഹണവേളയിൽ ചന്ദ്രബിംബം പൂർണ്ണമായും അദൃശ്യമായിരുന്നേനെ. എന്നാൽ, ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സൂര്യരശ്മികൾ അപഭ്രംശത്തിലൂടെ വളഞ്ഞ് ചന്ദ്രനിൽ പതിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പതിച്ചുതിരിച്ചുവരുന്ന പ്രകാശത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും വിസരണം മൂലം ചിതറിപ്പോകുന്നു. (ഇത്തരം വിസരണത്തിനെ പ്രകീർണ്ണനത്തിനെ റെയ്ലീ പ്രകീർണ്ണനം എന്നു വിളിക്കുന്നു.). ചന്ദ്രനിൽ പ്രതിഫലിച്ചുതിരിച്ചുവരുന്ന ഈ പ്രകാശത്തിൽ ബാക്കിയാവുക താരതമ്യേന തരംഗദൈർഘ്യം കൂടുതലുള്ള ചുവപ്പ് നിറവും മഞ്ഞ നിറവും മാത്രമായിരിക്കും. ഇതു നമ്മുടെ കണ്ണിൽപതിക്കുമ്പോൾ നമ്മൾ ചന്ദ്രനെ കാണുന്നത് മങ്ങിയ ചുവപ്പ് നിറത്തിലായിരിക്കും. എന്നാൽ പൂർണചന്ദ്രഗ്രഹണസമയത്തേ അതുകാണാനാകൂ. കാരണം മറ്റുസമയത്ത് ചന്ദ്രപ്രഭയാൽ ഇതുകാണില്ല.
ഈ പ്രതിഭാസം നാം സാധാരണ സൂര്യോദയസമയത്തും സൂര്യാസ്തമയസമയത്തും കാണുന്ന ചുവന്ന ചക്രവാളദൃശ്യത്തിനു സമാനമാണു്. ഒരു വിധത്തിൽ പരിഗണിച്ചാൽ, ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന സമയത്തു് ചന്ദ്രനിൽ നിന്നും നോക്കുകയായിരുന്നുവെങ്കിൽ, സൂര്യൻ ഭൂമിയ്ക്കപ്പുറത്തുനിന്നും ഉദിക്കുകയോ അസ്തമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന പ്രതീതിയാണുണ്ടാവുക. ചന്ദ്രനിൽ നിന്നു നോക്കുന്ന ആളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ സമയത്ത് സൂര്യഗ്രഹണമാണു നടക്കുന്നതെന്നു പറയാം.
ചാന്ദ്രികപ്രതിഫലനത്തിനുശേഷം തിരിച്ചുവരുന്ന ചുവന്ന വെളിച്ചത്തിന്റെ തീവ്രതയും നിറവും ഒരു വലിയ നിരക്കിൽ തന്നെ, നമ്മുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ പൊടിയുടേയും മേഘങ്ങളുടേയും അളവിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. കൂടുതൽ കലങ്ങിയിരിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷത്തിൽ മറ്റു ആവൃത്തികളിലുള്ള പ്രകാശം കൂടുതൽ ചിതറിപ്പോവുകയും, അതുമൂലം ചുവപ്പുരാശി കൂടുതലായി കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യും. ഉയർന്ന അന്തരീക്ഷത്തിലെ പൊടിപടലങ്ങളിൽ പ്രധാനപങ്കുവഹിക്കുന്നതു് അഗ്നിപർവ്വതവിസ്ഫോടനങ്ങളാണു്. അതിനാൽ, ഒരു ചന്ദ്രഗ്രഹണത്തിനു തൊട്ടുമുമ്പുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയോ ധൂളി വമിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ആ ഗ്രഹണത്തിൽ ചന്ദ്രബിംബത്തിന്റെ നിറം കൂടുതൽ ചുവപ്പായി കാണാം.
തിരശ്ചീനഗ്രഹണം
വാസ്തവത്തിൽ എല്ലാ ചന്ദ്രഗ്രഹണങ്ങളിലും തിരശ്ചീനഗ്രഹണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നുണ്ടു്. ഗ്രഹണം നടക്കുന്ന സമയത്ത് സൂര്യാസ്തമനമോ സൂര്യോദയമോ (അതോടൊപ്പം ചന്ദ്രോദയമോ ചന്ദ്രാസ്തമനമോ) അനുഭവിക്കപ്പെടുന്ന ഭൂതലത്തിലെ പ്രദേശങ്ങളിലെല്ലാം ഇത്തരം തിരശ്ചീനഗ്രഹണത്തിനു സാദ്ധ്യതയുണ്ടു്.
ചന്ദ്രഗ്രഹണം ഭാരതീയസങ്കൽ‌പ്പങ്ങളിൽ
ഭാരതത്തിലെ ഹിന്ദുമതവിശ്വാസികളായ സാധാരണ ജനത പണ്ട് ഗ്രഹണത്തിന്റെ കാരണം ആയി കരുതിയത് രാഹുകേതുക്കൾ എന്ന സങ്കൽ‌പ്പഗ്രഹങ്ങളെയായിരുന്നു. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, പാലാഴിമഥനത്തിനുശേഷം ദേവന്മാർ രഹസ്യമായി അമൃത് ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ വേഷം മാറി വന്ന അസുരനെ സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ കണ്ടെത്തി. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ സുദർശന ചക്രം അസുരന്റെ തലയറുത്തുവെങ്കിലും അതിനകം അല്പം അമൃത് ഭക്ഷിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നതിനാൽ അസുരൻ മരിച്ചില്ല. പിന്നീട് അവസരം ലഭിക്കുമ്പോളെല്ലാം അസുരന്റെ വേറിട്ട തലയും ഉടലും സൂര്യചന്ദ്രന്മാരെ വിഴുങ്ങാൻ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ മുറിഞ്ഞ കഴുത്തിലൂടെ അവർ രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ തലയും ഉടലും രാഹുവും കേതുവും എന്നറിയപ്പെട്ടു.
ഈ മനോഹരമായ സങ്കൽ‌പ്പത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന രാഹുവും കേതുവും യഥാർഥത്തിൽ ജ്യോതിശാസ്ത്രസങ്കൽ‌പ്പമനുസരിച്ച് ആകാശത്തിലെ രണ്ടു പ്രത്യേക സ്ഥാനങ്ങളാണു്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും നോക്കുമ്പോൾ സൂര്യന്റെയും ചന്ദ്രന്റേയും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള (ഭൂകേന്ദ്ര)പ്രദക്ഷിണപഥങ്ങൾ തമ്മിൽ സന്ധിക്കുന്ന രണ്ടു ബിന്ദുക്കളാണു് ഇവ. കൃത്യം ഈ ബിന്ദു ഉൾപ്പെടുന്ന മേഖലയിൽ ചന്ദ്രനോ സൂര്യനോ എത്തിപ്പെടുമ്പോളാണു് അതതു ഗ്രഹണങ്ങൾ സംഭവിക്കുന്നതു്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ചന്ദ്രൻ വർഗ്ഗം:ചന്ദ്രഗ്രഹണം
പോർച്ചുഗലിലെ വിശുദ്ധ എലിസബത്ത്
റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ ഒരു വിശുദ്ധയാണ് പോർച്ചുഗലിലെ വിശുദ്ധ എലിസബത്ത് അഥവാ ആരാഗണിലെ വിശുദ്ധ എലിസബത്ത്.
ജീവിതരേഖ
ആരാഗണിലെ രാജാവായ പേട്രോ മൂന്നാമന്റെ മകളായി 1271 - ൽ എലിസബത്ത് ജനിച്ചു. 1235-ൽ അവർ വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട എലിസബത്തിന്റെ തന്നെ ബന്ധുവായിരുന്ന ഹംഗറിയിലെ വിശുദ്ധ എലിസബത്തിന്റെ പേരാണ് എലിസബത്ത് സ്വീകരിച്ചത്‌. ചെറുപ്പത്തിലെ വിവാഹിതയായ എലിസബത്ത് രാജകീയ സൗകര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയുള്ള ജീവിതമാണ് നയിച്ചത്. പോർച്ചുഗലിലെ ഡിനിസ്‌ രാജാവാണ് എലിസബത്തിനെ വിവാഹം കഴിച്ചത്. അധാർമ്മിക ജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന ഒരു വ്യക്തിയായിരുന്നു രാജാവ്. എലിസബത്തിൽ രാജാവിന് രണ്ടുകുട്ടികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ രാജാവിന് പല സ്തീകളിലായി ഏഴ്‌ കുട്ടികൾ വേറെയുമുണ്ടായിരുന്നു.
രാജാവിന്റെ മരണ ശേഷം എലിസബത്ത് വിശുദ്ധ ഫ്രാൻസിസ്‌ അസ്സീസി സ്ഥാപിച്ച മൂന്നാം ഓർഡറിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. പിന്നീട് മഠത്തിൽ താമസമാക്കുകയും ആദ്ധ്യാത്മിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുഴുകുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് സ്വന്തമായി ഒരു ഒരു മഠവും സ്ഥാപിച്ചു. പാവപ്പെട്ടവരെ സേവിച്ച എലിസബത്ത് പതിമൂന്നും പതിനാലും നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ യുദ്ധങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിന്‌ സഹായിച്ചിരുന്നു. 1336-ൽ അന്തരിച്ച എലിസബത്തിനെ 1625-ൽ ഉർബൻ എട്ടാമൻ മാർപാപ്പ വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1271-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1336-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 4-ന് മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:കത്തോലിക്കാസഭയിലെ വിശുദ്ധർ
ജന്തുദേശാടനം
അതിജീവനത്തിനായി ജീവികൾ നടത്തുന്ന സഞ്ചാരമാണ് ദേശാടനം. ചില ജീവികൾ ഒരു വാസസ്ഥലത്തുനിന്നു സഞ്ചരിച്ച് മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചേരുകയും അവിടെ കുറച്ചുകാലം ചെലവഴിച്ചശേഷം വീണ്ടും പഴയ സ്ഥലത്തേക്കു തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾക്ക് എടുക്കുന്ന ദീർഘമായ സമയം, സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരം, പങ്കെടുക്കുന്ന അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം തുടങ്ങിയവയെല്ലാം അത്ഭുതാവഹങ്ങളാണ്. നിശ്ചിത കാലയളവിൽമാത്രം നടക്കുന്ന നീക്കങ്ങളാണിവ. ജന്തുക്കളുടെ തെറ്റാത്ത ലക്ഷ്യബോധം
ദീർഘയാത്രയ്ക്കുള്ള ഊർജസംഭരണം, പോയവഴിതന്നെയല്ലെങ്കിലും ലക്ഷ്യം (മാർഗം) മാറാതെയുള്ള തിരിച്ചെത്തൽ എന്നിവയെല്ലാംതന്നെ ദേശാടനത്തെ ദൈനംദിനം നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങളിൽനിന്നു വിഭിന്നമാക്കുന്നു. ജീവിതസാഹചര്യത്തിന് അനുകൂലമായ സ്ഥലം കണ്ടെത്താനും അവിടെ ജീവിച്ചുകൊണ്ട് പ്രതികൂലമായ സാഹചര്യം കടന്നുപോയശേഷം സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തേക്കു മടങ്ങിയെത്താനുമുള്ള യാത്രയാണ് ദേശാടനം. ഷഡ്പദങ്ങൾ (ഉദാ. ചിത്രശലഭങ്ങൾ, തുമ്പികൾ, വെട്ടുകിളികൾ), മത്സ്യങ്ങൾ (ഉദാ. സാൽമൺ, ഈൽ), സസ്തനികൾ (ഉദാ. കാട്ടുപോത്ത്, വവ്വാൽ), പക്ഷികൾ, ആമകൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്കാണ് പ്രധാനമായും ദേശാടനസ്വഭാവമുള്ളത്. ദേശാടനം തുടങ്ങാനുള്ള കാരണം കാലാവസ്ഥയിലെ മാറ്റമോ, ഭക്ഷണത്തിന്റെ ലഭ്യതയിലെ മാറ്റമോ, ഋതുഭേദമോ, ഇണചേരാനുള്ള കാലമാകുന്നതോ ആകാം.
എല്ലാ ജന്തുക്കൾക്കും ഒരു നിശ്ചിത വിഹാരസീമ(territory)യുണ്ട്; അതായത്, വാസസ്ഥലവും ചുറ്റുപാടും ഉണ്ട്. ഇതിനകത്ത് ഇവ സ്വൈരവിഹാരം നടത്തുന്നു. പാർപ്പിടം ഒരുക്കൽ, ആഹാരം അന്വേഷിച്ചുകണ്ടെത്തൽ, ഇണതേടൽ, ഇണചേരൽ,സന്താനങ്ങളെ പരിപാലിക്കൽ, വാസസ്ഥലസംരക്ഷണം, ശത്രുക്കളിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെടൽ തുടങ്ങിയ ദിനചര്യകൾ സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തിനകത്ത് ഒതുങ്ങിനില്ക്കുന്നു. പ്രതിദിന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ജന്തുക്കൾ നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങൾ ദൈനംദിനജീവിതത്തിന്റെ അവശ്യഘടകങ്ങളാണ്. എന്നാൽ നിശ്ചിത കാലയളവിൽമാത്രം നടക്കുന്ന ദേശാടനം ദൈനംദിനം നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങളിൽനിന്നു തികച്ചും ഭിന്നമാണ്. ഇത് ദേശാടനത്തെ ജന്തുലോകത്തെ അത്ഭുതങ്ങളിലൊന്നായി കരുതാൻ മനുഷ്യനെ പ്രേരിപ്പിക്കുംവിധം വിചിത്രമാണ്. കര, കടൽ, ആകാശം എന്നിവയിലൂടെ യാത്രാമാർഗങ്ങൾ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞ മനുഷ്യന് ജന്തുക്കൾ നടത്തുന്ന ദേശാടനങ്ങൾ ഇന്നും ഒരു സമസ്യയായി നിലനില്ക്കുന്നു.
കര, ജലം, ആകാശം എന്നീ മൂന്ന് മേഖലകളിലൂടെയും ദേശാടനം നടന്നുവരുന്നു. ഭൂതലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ജീവികൾ കരമാർഗവും, ജലജീവികൾ ശുദ്ധജലവും സമുദ്രജലവും വഴിയും, പറവകൾ ആകാശത്തിലൂടെയും ദേശാടനം നടത്തുന്നു. ശീതകാലത്ത് ജന്തുക്കളൊന്നുംതന്നെ കാണപ്പെടാത്ത ഹിമാലയസാനുക്കളിൽ ഉഷ്ണകാലം തുടങ്ങുമ്പോൾ ചിലയിനം കലമാനുകൾ, കുറുക്കന്മാർ, നരികൾ, മുയലുകൾ എന്നിവ എത്തുന്നതായി കാണാം. ഹിമാലയത്തിനു തെക്കുള്ള ഏഷ്യൻ ഭൂപ്രദേശം 'ഒറിയന്റൽ റീജിയൺ' അഥവാ 'ഇന്ത്യൻ റീജിയൺ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കിഴക്കു പടിഞ്ഞാറായി നീണ്ട് ഉയർന്നുകിടക്കുന്ന ഹിമാലയ പർവതനിരകൾ ദേശാടനം നടത്തുന്ന ജന്തുക്കൾക്ക് ഒരു മാർഗതടസ്സമാണ്. പവിഴക്കാലൻ കുരുവി, സാൻഡ് പൈപേഴ്സ്, ഡാൻഡർലിങ്, പേഡേഴ്സ് എന്നിവ കടും ഹിമാലയപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ദേശാടനം നടത്തുന്നവയാണ്. ഇവയൊക്കെ കൂട്ടമായിട്ടാണെത്തുന്നതെങ്കിലും അപൂർവമായി കൂട്ടംതെറ്റി ഒറ്റയ്ക്കും വന്നുചേരാറുണ്ട്. തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ കലമാനുകൾ ഉഷ്ണകാലം ചെലവഴിക്കാനായി ഉത്തരധ്രുവത്തിലെ കുറ്റിച്ചെടികൾ വളരുന്ന പ്രദേശത്തേക്ക് ദേശാടനം നടത്തുക സാധാരണമാണ്. ഭൂമധ്യരേഖയെ മറികടന്നുകൊണ്ട് ഇരുദിശകളിലേക്കും ദേശാടനം നടത്തുന്നതിൽ പക്ഷിഗണങ്ങൾ മുൻപന്തിയിലാണ്. പ്രാപ്പിടിയൻ, പരുന്ത്, ആർട്ടിക് ടേൺ, റട്ട് (Rutt) എന്നീ പറവകൾ ദേശാടനം നടത്തുന്നവയാണ്. ഒറ്റ ദേശാടനയാത്രയിൽ മുപ്പത്തയ്യായിരം കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം പറക്കുന്ന പക്ഷികളുമുണ്ട്. ആർട്ടിക് ടേൺ എന്ന പക്ഷി ഓരോ വർഷവും 35,000 കി.മീ. ദൂരം സഞ്ചരിക്കും.കടൽക്കാക്ക(Albatross)യുടെ ദേശാടനം സവിശേഷമാണ്. പ്രജനനസ്ഥലത്തേക്ക് മുതിർന്ന പക്ഷികൾ യാത്ര തുടങ്ങി ഏറെക്കഴിഞ്ഞാണ് പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പക്ഷികൾ യാത്ര തുടങ്ങുന്നത്. യാതൊരു തടസ്സവും ഇല്ലാതെ ഇവ 9,900 കിലോമീറ്ററോളം അകലെയുള്ള തങ്ങളുടെ ശീതകാലവസതിയിൽ എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്ഥലം മുതിർന്ന പക്ഷികളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇണയെ കണ്ടെത്താനും ഇണചേരാനും ഉള്ള സ്ഥലമാണ്. ഒരു ദിശയിലേക്ക് യാത്ര പൂർത്തിയാക്കാൻ പതിനാറ് ദിവസങ്ങൾ വേണ്ടിവരുന്നു എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സമശീതോഷ്ണമേഖലയിലെ കുയിലുകളിൽ ചിലത് ശീതകാലങ്ങളിൽ ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്കു കുറുകെ മൂവായിരം കിലോമീറ്ററിലധികം ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കുയിലുകളുടെ കാര്യത്തിലും പ്രായപൂർത്തിയായവരും മുട്ടയിൽനിന്നു വിരിഞ്ഞ് വളർന്ന് പറക്കമുറ്റിയവരും വെവ്വേറെയാണ് പ്രധാന സ്ഥലത്തുനിന്ന് സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്തേക്കു മടങ്ങുന്നത്. യാത്ര തുടങ്ങാനുള്ള സമയവും മാർഗവും ലക്ഷ്യവും കുഞ്ഞുങ്ങൾ സ്വയം തീരുമാനിക്കുന്നു. പൂർണ വിശദീകരണം ലഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ഇത്തരം യാത്രകൾ ജന്തുലോകത്തെ സവിശേഷതകളായി ഇന്നും നിലനില്ക്കുന്നു.
ആഫ്രിക്കൻ പുൽപ്രദേശങ്ങളിലും തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ നെൽപ്പാടങ്ങളിലും ദേശാടനത്തിലൂടെ എത്തിച്ചേരുന്ന വിദേശപ്പക്ഷികൾ ആ പ്രദേശങ്ങളിലെ നിവാസികൾക്ക് സാധാരണ കാഴ്ചയാണ്. ഉത്തരധ്രുവത്തിനടുത്തു കിടക്കുന്ന ശാന്തസമുദ്രത്തിലെ ചാരത്തിമിംഗിലങ്ങൾ (Grey whales) ഉഷ്ണകാലം കഴിയുമ്പോൾ ഉത്തര അമേരിക്കൻ കടൽത്തീരത്തേക്കു പോവുക പതിവാണ്. കാലിഫോർണിയയിലെയും മെക്സിക്കോയിലെയും സമുദ്രങ്ങളിലുള്ള ലഗൂണുകളിലെത്തിച്ചേരുന്ന ഈ തിമിംഗിലങ്ങൾ അവിടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ജന്മം നല്കുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങൾ വളർച്ച പ്രാപിക്കുകയും അവയുടെ തൊലിക്കടിയിൽ കൊഴുപ്പ് അടിഞ്ഞുകൂടുകയും ചെയ്യുന്നതുവരെ അവ കളിച്ചു തിമിർത്ത് ജീവിക്കുന്നു. ഉത്തരധ്രുവത്തിലെ സമുദ്രത്തിൽനിന്നു യാത്ര തിരിക്കുന്ന കൂനൻ തിമിംഗിലങ്ങൾ (Hump back whales) പതിനായിരത്തിലധികം കിലോമീറ്ററുകൾ സഞ്ചരിച്ച് ആസ്റ്റ്രേലിയയിലെ ഗ്രേറ്റ് ബാരിയർ റീഫിനടുത്ത സമുദ്രത്തിൽ എത്തുന്നു. ഈ ദേശാടനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യവും കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ജന്മം നല്കലാണ്. ഇണചേരലിനും ഈ അവസരം ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട് എന്നു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
മത്സ്യങ്ങൾ
ദേശാടനക്കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയിട്ടുള്ള മറ്റൊരു വർഗമാണ് മത്സ്യങ്ങൾ. മത്സ്യം എവിടെ  ജനിക്കുന്നു, എങ്ങോട്ടു യാത്രചെയ്യുന്നു, എവിടെ പ്രജനനം നടത്തുന്നു, പൂർണവളർച്ചയെത്താൻ എത്ര സമയമെടുക്കുന്നു എന്നെല്ലാം നിരീക്ഷിക്കാൻ മനുഷ്യൻ ശ്രമിക്കുന്നു. മത്സ്യദേശാടനങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകാൻ ഈ താത്പര്യം സഹായകമായിട്ടുണ്ട്. മത്സ്യങ്ങളുടെ നീക്കങ്ങൾ കൃത്യമായി അറിയാമെങ്കിൽ അവയെ ബന്ധനത്തിലാക്കാനുള്ള ഉപായങ്ങൾ ഒരുക്കാൻ സാധിക്കും. ഇങ്ങനെ നടന്ന പഠനങ്ങളുടെ വെളിച്ചത്തിൽ മത്സ്യനീക്കങ്ങളെ, സമുദ്രജലത്തിൽനിന്ന് ശുദ്ധജലത്തിലേക്കും ശുദ്ധജലത്തിൽനിന്ന് തിരിച്ച് സമുദ്ര ജലത്തിലേക്കും സഞ്ചാരം പതിവാക്കിയവയെ ഡയാഡ്രാമസ് (diadramous) എന്നും സമുദ്രജലത്തിൽ ഏറിയകാലം ചെലവഴിക്കുകയും പ്രജനനത്തിനുമാത്രം ശുദ്ധജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവയെ അനാഡ്രാമസ് (anadramous) എന്നും ശുദ്ധജലത്തിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഏറിയ പങ്കും ചെലവഴിക്കുകയും പ്രജനനത്തിനുമാത്രം സമുദ്രജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവയെ കാറ്റാഡ്രാമസ് (catadramous) എന്നും ജീവിതകാലത്തിനിടയിൽ സമുദ്രജലത്തിലും ശുദ്ധജലത്തിലും പ്രജനനത്തിനല്ലാതെ കുറച്ചുകാലം ചെലവഴിക്കുന്ന മത്സ്യങ്ങളെ ആംഫിഡ്രാമസ് (amphidramous) എന്നും ശുദ്ധജലത്തിൽ മാത്രം കഴിയുന്നവയെ പൊട്ടാമോഡ്രാമസ് (potamodramous) എന്നും സമുദ്രജലത്തിൽ മാത്രം നീക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നവയെ ഓഷ്യനോഡ്രാമസ് (oceanodramous) എന്നും തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ദേശാടനക്കാര്യത്തിൽ പ്രമുഖസ്ഥാനത്ത് എത്തിനില്ക്കുന്ന രണ്ട് മത്സ്യങ്ങളാണ് ഈൽ (Eel) വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ആൻക്വില (Anquilla), സാൽമൺ (Salmon) എന്നിവ. ഇവ അനാഡ്രാമസ് വിഭാഗത്തിലുൾ പ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറേ അത് ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിൽനിന്ന് ഈൽ മത്സ്യക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ യൂറോപ്പിലെ ശുദ്ധജല തടാകത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര തുടങ്ങും. സമുദ്രജലത്തിലെ ഒഴുക്കുകൾ ഈ യാത്രയ്ക്കു സഹായകമാണ്. മൂന്നുവർഷക്കാലം നീണ്ടുനില്ക്കുന്ന യാത്രയുടെ അവസാനം അവ യൂറോപ്പിലെ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിലെത്തുന്നു. മൂന്നിലധികം വർഷങ്ങൾകൊണ്ട് ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിൽ വളർച്ച പൂർത്തിയാക്കുന്ന ഈ മത്സ്യങ്ങൾ തിരിച്ച് അത് ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കായി നദീമുഖത്തേക്കു നീങ്ങിത്തുടങ്ങും. അത് ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലെത്തി പ്രജനന പ്രക്രിയയിലേർ പ്പെടുന്നു. അമേരിക്കൻ ഈലുകളുടെ ജീവിതചര്യയും ഇതിനു സമാനമാണ്. എന്നാൽ തെക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ഈലുകൾ പ്രജനനം നടത്താൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് മഡഗാസ്ക്കറിനു (Madagaskar) കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറുള്ള ഇന്ത്യൻ സമുദ്രമാണ്. കേപ് (Cape), സിസേക്കി (Cisekei), ട്രാൻസ്കെൽ (Transkel) എന്നീ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിലാണ് ആഫ്രിക്കൻ ഈലുകളുടെ ലാർവകൾ വളർന്ന് പൂർണവളർച്ച എത്തുന്നതുവരെയുള്ള കാലഘട്ടം കഴിച്ചുകൂട്ടുന്നത്. വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ സാൽമൺ മത്സ്യങ്ങൾ അത് ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിൽ ചെലവഴിക്കുന്ന അഞ്ചോ ആറോ വർഷക്കാലം കൊണ്ട് പൂർണവളർച്ചയെത്തിയ മത്സ്യങ്ങളായിത്തീരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇവ, ജനിച്ച് ആദ്യകാലങ്ങൾ പിന്നിട്ട ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ  അന്വേഷിച്ചുള്ള യാത്ര ആരംഭിക്കുന്നു.
ഷഡ്പദങ്ങൾ
thumb|250px|മൊണാർക്ക് ചിത്രശലഭം തെക്കൻ കാനാഡയിൽനിന്നും മദ്ധ്യ മെക്സിക്കോവിലേക്ക് ദേശാടനം ചെയ്യുന്ന ഒരു ചിത്രശലഭമാണ്, ഇവയുടെ ഒരു ദേശാടനചക്രത്തിൽ പല തലമുറകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു ദേശാടനം ഷഡ്പദങ്ങളിലും കണ്ടുവരുന്നു. പറവകളും മത്സ്യങ്ങളുമാണ് ദേശാടനരംഗത്ത് പ്രഗല്ഭരെന്ന ധാരണയിൽ ശാസ്ത്രം ഏറെ നാളുകൾ പിന്നിട്ടു. പെരുമാറ്റരീതികളെപ്പറ്റിയും ആഹാരം തേടുന്നതിന്റെ നിയമങ്ങളെപ്പറ്റിയും ഷഡ്പദങ്ങളിൽ നടത്തിയ പഠനങ്ങളാണ് ചില ഷഡ്പദങ്ങളുടെ സഞ്ചാര നീക്കങ്ങൾക്ക് ദേശാടനസാമ്യം ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്താനിടയാക്കിയത്. ഷഡ്പദങ്ങൾ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഏറ്റവും കൂടിയ ദൂരം (അവയുടെ സ്വന്തം വാസസ്ഥലവും താത്കാലിക വാസസ്ഥലവും തമ്മിലുള്ളത്) 7.5 കിലോമീറ്ററാണെന്നു കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പ്രേരക ഘടകങ്ങൾ
ഷഡ്പദങ്ങൾ, ആമകൾ, പറവകൾ, മത്സ്യങ്ങൾ, സസ്തനികൾ എന്നിവയുടെ കാലാകാലങ്ങളിലുള്ള ദീർഘയാത്രകളുടെ പഠനത്തിലൂടെയും നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും ചർച്ചകളിലൂടെയും മറ്റുമാണ് ദേശാടനം എന്ന വാക്കു തന്നെ നിലവിൽ വന്നത്. എന്തുകൊണ്ട് ജന്തുക്കൾ ഇത്തരം യാത്രകൾ നടത്തുന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഇന്നും വ്യക്തമായ ഉത്തരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല.
സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്ത് ശൈത്യകാലം വന്നുചേരുമ്പോഴാണ് പ്രജനനകാലവും എത്തുക എന്നത് ചില ജന്തുക്കൾക്കെങ്കിലും അനുഭവപ്പെടുന്ന ജീവിതയാഥാർഥ്യമാണ്. സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്ത് ശൈത്യകാലത്ത് ആഹാരസമ്പാദനം എളുപ്പമായ കാര്യമല്ല. ജനിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ തോതിൽ ആഹാരം സമ്പാദിക്കുക മാത്രമല്ല, അവയ്ക്ക് ശൈത്യത്തിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണം നല്കുക എന്നതുകൂടി ആവശ്യമായിവരുന്നു. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്തിനകലെയാണെങ്കിലും ശൈത്യമില്ലാത്ത ഒരു സ്ഥലം, ആവശ്യമായ ആഹാരസാധനങ്ങളോടെ ഒത്തുകിട്ടുന്നതാണ് ദേശാടനയാത്രകൾക്ക് അനുകൂലമായി കണ്ടുവരുന്നത്. ജീവിതസാഹചര്യത്തിന് അനുകൂലമായ സ്ഥലം കണ്ടെത്താനും അവിടെ ജീവിച്ചുകൊണ്ട് പ്രതികൂലമായ സാഹചര്യം കടന്നുപോയശേഷം സ്വന്ത വാസസ്ഥാനത്തേക്കു മടങ്ങിവരാനുമുള്ള യാത്രയാണ് ദേശാടനം. ചുരുക്കിപ്പറഞ്ഞാൽ അനുകൂല കാലാവസ്ഥ, ആഹാരലഭ്യത, ശത്രുക്കളുടെ കുറവ്, സ്വവർഗത്തിന്റെ സംഖ്യാബലം, പകലിന്റെ ദൈർഘ്യം, ഇണയുടെ ലഭ്യത, പ്രജനനം നടത്താനും കൂടുകെട്ടി കുഞ്ഞുങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള സൗകര്യം എന്നീ ഘടകങ്ങൾ ദേശാടനത്തിനു പ്രേരകമായ കാരണങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവയെല്ലാംതന്നെ ഏതൊരു ജീവിക്കും സ്വന്തം വാസസ്ഥലത്തും അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടിവരുന്ന കാര്യങ്ങൾ തന്നെയാണ്. പ്രതികൂലമായ കാലവസ്ഥ നേരിടാനായി സഞ്ചരിച്ച് മറ്റൊരു വാസസ്ഥലം തേടാതെ ജന്തുക്കൾ മുൻഒരുക്കത്തോടെ ജീവിതം നയിക്കുന്നതിനും തെളിവുകൾ ഉണ്ട്. ഉഷ്ണകാലം കഴിച്ചുകൂട്ടാൻ ഈർപ്പമുള്ള അറകളും ശൈത്യകാലത്തു പാർക്കാനായി ചൂടുനല്കുന്ന ഗുഹകളും ഉറപ്പാക്കുക, സുലഭകാലത്ത് ലഭ്യമാകുന്ന ആഹാരം ശേഖരിച്ചുവയ്ക്കുക എന്നിവയൊക്കെ ഇത്തരം ഒരുക്കങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്. ശൈത്യകാലം നീണ്ട വിശ്രമത്തിലും ഉറക്കത്തിലും കഴിച്ചുകൂട്ടുന്ന ജീവികളും അപൂർവമല്ല. പ്രതികൂലസാഹചര്യത്തെ നേരിടാൻവേണ്ട അനുകൂലനം (adaptation) കാലക്രമേണ രൂപംകൊണ്ടതാകാം എന്ന് അനുമാനിക്കാം.
സാധാരണ നീക്കങ്ങളുമായി ജീവിതം പുലർത്തിവരുന്ന ജന്തുക്കൾക്കുതന്നെ പെട്ടെന്നുള്ളതും നിയന്ത്രണാതീതവും ആയ ചുഴലിക്കാറ്റ്, മണൽക്കാറ്റ്, പേമാരി, വെള്ളപ്പൊക്കം, നീരൊഴുക്കും മലയിടിച്ചിലും, അഗ്നിബാധ, സുനാമി എന്നീ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾകാരണം നീക്കങ്ങൾ നടത്തേണ്ടതായി വരാറുണ്ട്. തങ്ങളുടേതല്ലാത്ത കാരണങ്ങളാലുള്ള ഇത്തരം ക്ഷോഭങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ ജന്തുക്കൾ സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്ത് തിരിച്ചെത്താറുണ്ട്. ഇത്തരം നീക്കങ്ങളും ദേശാടനത്തിന്റെ ഒരു വകഭേദമായി കരുതാം.
ഒരു വൻവൃക്ഷത്തിൽ വസിക്കുന്ന മുഞ്ഞ എന്ന ഷഡ്പദം പകൽവെളിച്ചത്തിന്റെ ശക്തിക്കും താപനിലയ്ക്കും അനുസരിച്ച് വൃക്ഷത്തിന്റെ മുകളിലെ ചില്ലകളിൽനിന്ന് താഴോട്ടും വീണ്ടും മുകളിലോട്ടും നീക്കങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. ഇത്തരം ലംബമായ (vertical) നീക്കങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഒട്ടേറെ ജീവികൾ ജലാശയങ്ങളിലുമുണ്ട്. ഇത്തരം നീക്കങ്ങളും ദേശാടനം എന്ന നിർവചനത്തിൽപ്പെടും.
ജന്തുക്കളുടെ നീക്കങ്ങളെല്ലാംതന്നെ സാധാരണയായി നടക്കുന്നത് ദിനരാത്രങ്ങളുൾപ്പെടുന്ന 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിലാണ്. ഇത്തരം നീക്കങ്ങളെയും ദിനചര്യയെയും പഠനവിധേയമാക്കുമ്പോൾ ഈ ദൈനംദിന സംഭവങ്ങൾ കൂടാതെ പ്രതിമാസം, ത്രൈമാസികം, അർധവാർഷികം, വാർഷികം എന്നീ തോതുകളിലും നീക്കങ്ങൾ നടക്കാറുണ്ടെന്നു കാണാൻ കഴിയും.
പകിട്ടേറിയ ദേശാടനങ്ങൾ
അത് ലാന്റിക്കിൽ നിന്നുള്ള ഈലുകളുടെ യാത്രാലക്ഷ്യം യൂറോപ്പിലെ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളാണെന്ന് മുട്ടയിൽനിന്ന് വിരിയുന്ന ഈൽക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നത് എങ്ങനെയാണെന്നതും വളരെ കൃത്യതയോടെ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിച്ചേരുന്ന ഈ യാത്രയ്ക്ക് മാർഗനിർദ്ദേശകമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്താണെന്നതും ചർച്ചാവിഷയങ്ങളാണ്. സമുദ്രത്തിലെ കാന്തിക മണ്ഡലത്തിന്റെ വ്യതിയാനങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും കണക്കുകൂട്ടി യാത്രാദിശ കണ്ടുപിടിക്കാനും സാധിക്കുന്നതുവഴിയാണ് ദേശാടനം നടക്കുന്നത് എന്നാണ് ഇന്ന് നിലവിലിരിക്കുന്ന ഒരു വിശദീകരണം. ശുദ്ധജലത്തിലേക്കും തിരിച്ച് സമുദ്രത്തിലേക്കും ഉള്ള ഈലുകളുടെ യാത്രയ്ക്ക് ഇന്ന് ഒട്ടേറെ തടസ്സങ്ങൾ ഉണ്ട്. ശുദ്ധജല ജലാശയങ്ങളിൽ അവിടവിടെ ആയി ഉയർന്നുവന്നിട്ടുള്ള സ്പിൽവേകൾ, വലകൾ, അണക്കെട്ടുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ദേശാടനത്തിന് തടസ്സങ്ങളാണ്. ഈ മനുഷ്യനിർമിത തടസ്സങ്ങളെ നൈസർഗികമായ കഴിവുകളുപയോഗിച്ച് ഈലുകൾ തരണം ചെയ്യുകയും ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ദേശാടന കാലങ്ങളിൽ മാർഗതടസ്സങ്ങൾ മാറ്റാനും, വേണ്ടിവന്നാൽ അനുയോജ്യമായ 'മത്സ്യ വാതിലുകൾക്ക്' രൂപംനല്കാനും നിഷ്കർഷിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഉണ്ട്.
ജീവിതത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലുള്ള അമേരിക്കൻ ഈലുകൾ ഗ്രീൻലൻഡിന്റെയും ലാബ്രഡോറിന്റെയും തെക്കുള്ള സമുദ്രത്തിലും നദീമുഖങ്ങളിലും ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിലും എല്ലാക്കാലത്തും കണ്ടുവരുന്നു. വടക്കേ അമേരിക്കയിലെയും ഗൾഫ് മേഖലയിലെയും സമുദ്രങ്ങളിലും ഇവയുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ട്. അമേരിക്കൻ ഈലുകൾ ഭക്ഷണത്തിനായി ശേഖരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയെ മറ്റു വൻമത്സ്യങ്ങളെ കുടുക്കാനുള്ള ചൂണ്ടയിലെ ഇരകളായും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഈൽക്കുഞ്ഞുങ്ങളെ ശേഖരിച്ച് ജപ്പാനിലെ മത്സ്യവളർത്തൽ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ദേശാടനക്കാരായ ഈ മത്സ്യങ്ങളും സമുദ്രജലത്തിൽ പ്രജനനം നടത്തുന്നു. മുട്ട വിരിഞ്ഞുണ്ടാകുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾ തുടർന്നുള്ള വളർച്ചയുടെ കാലഘട്ടം കഴിച്ചുകൂട്ടാനായി യൂറോപ്പിലെ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിലേക്കു നീങ്ങുന്നു. അമേരിക്കൻ ഈലുകളുടെ യാത്ര ഒരു വർഷത്തിലധികം നീണ്ടുപോകാറില്ല.
മത്സ്യങ്ങളിലെ മറ്റൊരു പ്രമുഖ ദേശാടനക്കാരൻ സാൽമൺ ആണ്. ഈലുകളെപ്പോലെതന്നെ മനുഷ്യനിൽനിന്നു പ്രതികൂലമായ സാഹചര്യങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവരുന്ന സാൽമണുകൾ ഇന്ന് വംശനാശം സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ജന്തുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിലാണ്. വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ അത് ലാന്റിക് സാൽമണുകൾ യൂറോപ്പിലെ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിലെ ചരൽക്കൂട്ടങ്ങളിലാണ് മുട്ടയിടുക. മുട്ട വിരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന സാൽമൺ കുഞ്ഞുങ്ങൾ രണ്ടുമുതൽ നാലുവരെ വർഷം ശുദ്ധജല തടാകങ്ങളിൽ വളരുന്നു. ഷഡ്പദങ്ങൾ, ക്രസ്റ്റേഷ്യനുകൾ (crustaceans), മൊളസ്കുകൾ (mollusc), മറ്റു ചെറു മത്സ്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവയുടെ ആഹാരം. ഏകദേശം നാലുവർഷത്തെ ശുദ്ധജലജീവിതത്തിനുശേഷം ജന്മനാടു വിട്ട് നദീമുഖങ്ങളിലൂടെ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്ന സാൽമൺ കുഞ്ഞുങ്ങൾ തെക്കൻ അത് ലാന്റിക് സമുദ്രം ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങുന്നു. ഗ്രീൻലൻഡ് (Greenland) സമുദ്രങ്ങളിലും ഇവയെ കണ്ടുവരുന്നു. കൊഞ്ചും കണവയും ഇവയുടെ പ്രധാന ഭക്ഷണമാണ്. സമുദ്രത്തിൽ ചെലവഴിക്കുന്ന അടുത്ത നാലഞ്ചു വർഷംകൊണ്ട് ഇവ വളർച്ച പൂർത്തിയാക്കുകയും പ്രായപൂർത്തിയെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയെത്തിയ ഒരു അത് ലാന്റിക് സാൽമണിന് ആറ് കി.ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ തൂക്കം ഉണ്ടായിരിക്കും ഇവ ജന്മസ്ഥലമായ ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ തേടിയുള്ള മടക്കയാത്ര ആരംഭിക്കുന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 90 % സാൽമണുകളും തങ്ങൾ ജനിച്ചുവളർന്ന ശുദ്ധജല തടാകത്തിൽത്തന്നെ പ്രജനനത്തിനായി എത്തുന്നു എന്നാണ് പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്. അത് ലാന്റിക് സാൽമണുകൾ ആദ്യപ്രജനനത്തിനുശേഷം മരണമടയാറില്ല. ഭൂരിഭാഗവും തിരിച്ച് സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ശരീരം പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുകയും പ്രജനന കാലമാകുമ്പോൾ തിരിച്ച് ശുദ്ധജല തടാകത്തിൽ എത്തുകയും ആണ് പതിവ്.
പ്രധാനമായും രണ്ടുതരം സാൽമണുകളാണുള്ളത്. അത് ലാന്റിക് സാൽമണും പസിഫിക് സാൽമണും. മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ചത് അത് ലാന്റിക് സാൽമണിനെപ്പറ്റിയാണ്. ചിലയിനം പസിഫിക് സാൽമണുകളുടെയും മുട്ട വിരിഞ്ഞ് ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യഭാഗം (ഒന്നോ രണ്ടോ വർഷം) ശുദ്ധജലത്തിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടുന്നു. അതിനുശേഷം സമുദ്രത്തിലേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു. ഇവ വളർച്ച പ്രാപിച്ച് പ്രായപൂർത്തിയെത്താൻ ആറുമാസം മുതൽ ആറുവർഷം വരെ ആവശ്യമാണ്. 500 കിലോമീറ്റർ തുടങ്ങി 5000 കിലോമീറ്റർ വരെ ദൂരം ഇവ സഞ്ചരിക്കും. പസിഫിക് സാൽമണുകൾ പൂർണവളർച്ച എത്തിയശേഷം സമുദ്രത്തിൽനിന്ന് ശുദ്ധജലത്തിലേക്കുള്ള യാത്രതുടങ്ങിയാൽ പിന്നെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാറില്ല. ശുദ്ധജലത്തിലെത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ പ്രജനനത്തിലേർപ്പെടുന്ന പസിഫിക് പെൺ സാൽമണുകൾ ഒന്നിലേറെ തവണ, ഒന്നിലേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ മുട്ട നിക്ഷേപിക്കുമ്പോൾ, ആൺ സാൽമണുകൾ ഓരോ മുട്ടനിക്ഷേപത്തെയും ബീജങ്ങൾകൊണ്ട് മൂടുകയാണ് പതിവ്. ഇപ്രകാരം പ്രജനന പ്രക്രിയയുടെ അവസാനം സാൽമണുകൾ തളരുകയും ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ മരണം സ്വീകരിക്കുകയുമാണ് പതിവ്. പസിഫിക് സാൽമണുകൾ ഈവിധത്തിൽ അത് ലാന്റിക് സാൽമണുകളിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുന്നു.
പ്രവാസം
സ്വന്തം വാസസ്ഥലം വിട്ട് മറ്റൊരു ദിക്കിലേക്കു നീങ്ങുകയും ചെന്നെത്തുന്ന സ്ഥലം പിന്നീട് സ്വന്തവാസസ്ഥാനമായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ജന്തുക്കളെയും ഭൂമിയിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ എപ്പോഴാണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് പ്രവചിക്കാനാവില്ല. അപൂർവമായി മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾക്ക് ക്രമമോ സാമ്യതയോ ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല. ഇമിഗ്രേഷൻ നടക്കുന്നതിന്റെ പിന്നിൽ സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്ത് അനുഭവപ്പെടുന്ന കടുത്ത ഭക്ഷ്യക്ഷാമം, അംഗസംഖ്യയുടെ കവിഞ്ഞ വർധനവുകാരണം വാസസ്ഥാനത്തിനുണ്ടാകുന്ന ഞെരുക്കം, സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്തെയും ഇണയെയും കുഞ്ഞുങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കാനും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും അനുഭവിക്കേണ്ടിവരുന്ന ക്ലേശം തുടങ്ങിയ ഏതെങ്കിലും കാരണം കാണാൻ സാധിക്കും. ഒരു ദിക്കിലെ സസ്യജാലത്തിന് സ്ഥായിയായ നാശം സംഭവിക്കുമ്പോൾ അതിനെ ആശ്രയിക്കുന്ന ജന്തുക്കൾക്ക് മറ്റൊരു ദിക്കിലേക്ക് പോകേണ്ടിവരുന്നു. അംഗസംഖ്യയിൽ ക്രമാതീതമായ വർധനവ് ഉണ്ടാകുന്നതുമൂലം സ്ഥലം, ആഹാരം എന്നിവ ആവശ്യത്തിനു തികയാതെ വരുമ്പോഴാണ് വെട്ടുകിളികൾ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നത്. വൻ വൃക്ഷങ്ങൾ വാസസ്ഥാനമാക്കിയിട്ടുള്ള മുഞ്ഞകൾ (aphids) അവയ്ക്ക് കേട് സംഭവിക്കുന്നതായി മനസ്സിലാക്കിയാൽ ചിറക് മുളപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ള അനന്തരാവകാശികൾക്ക് ജന്മം നല്കുകയും അതുപയോഗിച്ച് പറന്ന് പാർക്കാൻ പറ്റിയ വൃക്ഷങ്ങളിൽ ചെന്നെത്തി താമസം ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള കുടിയേറ്റം (imigration) ഒരു ജന്തുസമൂഹത്തിന്റെ നിലനില്പിന് അനിവാര്യമാണ്. ഞെരുക്കം അനുഭവപ്പെടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങളിൽ കുറച്ചുപേർ മറ്റൊരു വാസസ്ഥലം തേടുകയും, പറ്റിയതാണെങ്കിൽ വാസം മാറ്റുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ സ്വസ്ഥത കൈവരുന്നു. ഒരിക്കലും അധികപ്പറ്റായവരല്ല ഇമിഗ്രേഷൻ നടത്തുന്നത്. സമൂഹത്തിലെ നായകന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരിക്കും ഇമിഗ്രേഷൻ നടത്തുന്നവർ നീങ്ങുന്നത്. ചില ജന്തുക്കളിൽ പ്രായപൂർത്തിയായവ മാത്രം നീങ്ങുന്നതായും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കുടിയേറുന്നവർ എപ്പോഴും സുരക്ഷിതരും നീക്കത്തിൽ വിജയികളും ആകണമെന്നില്ല. ഒരു ചെറിയ ശതമാനം സ്വവാസസ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുകയും ചെയ്തേക്കാം.
സാമൂഹികജീവിതം നയിക്കുന്ന ജന്തുക്കളുടെ പ്രത്യേകതരം നീക്കമാണ് വ്യാപനം അഥവാ ഡിസ്പേഴ്സൽ (dispersal). വളരെ ചെറിയ തോതിലുള്ളതും ശ്രദ്ധയാകർഷിക്കപ്പെടാത്ത തോതിൽ ഉള്ളതുമാണ് ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ. ഇണചേരലിനോ കൂടുകെട്ടുന്നതിനോ ഒക്കെ ആയി ഒരു ജന്തുസമൂഹമാകെ ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്ത് എത്തുമ്പോഴാണ് ഇത് കൂടുതലായി സംഭവിക്കുന്നത്. വംശവർധനവ് ലക്ഷ്യമാക്കി എത്തിച്ചേരുന്ന ജന്തുസമൂഹം എണ്ണത്തിന്റെ പാരമ്യത്തിൽ ഇണയെ കണ്ടെത്താനും പ്രജനനസ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുക്കാനും ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു. ആദ്യമാദ്യം എത്തുന്നവർ ഇണയെ കണ്ടെത്തി കൂടിനുള്ള സ്ഥലം കയ്യടക്കിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കും. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ സമീപത്ത് മറ്റെവിടെയെങ്കിലും യോജിച്ച സ്ഥലങ്ങളുണ്ടോ എന്ന അന്വേഷണം ആവശ്യമായിവരുന്നു. ഈ അന്വേഷണത്തിന്റെ ഫലമായി സംഭവിക്കുന്ന നീക്കങ്ങൾ ഡിസ്പേഴ്സൽ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പ്രജനനസ്ഥലത്ത് ആവശ്യത്തിനുള്ള ആഹാരവും അനുകൂലമായ കാലാവസ്ഥയും ഉണ്ടെന്നു മനസ്സിലാക്കുന്ന ജന്തുക്കൾ അടുത്ത പ്രജനനകാലത്ത് കൃത്യമായും ഇതേ സ്ഥലത്തെത്തി ഇണകളെയും വാസസ്ഥലത്തെയും സ്വന്തമാക്കുന്നതായും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇങ്ങനെ ബുദ്ധിപൂർവം പ്രവർത്തിക്കുന്നത് പല പ്രാവശ്യം പ്രജനനത്തിനെത്തിയിട്ടുള്ള ജന്തുക്കളാണ്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ താമസിച്ചെത്തുന്ന നവാഗതരാണ് മിക്കവാറും പുതിയ സ്ഥലങ്ങൾ തേടുന്നതും ഡിസ്പേഴ്സൽ നീക്കത്തിന് കാരണക്കാരാകുന്നതും.
ജന്തുക്കളുടെ നീക്കങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ മൈഗ്രേഷൻ, ഇമിഗ്രേഷൻ, ഡിസ്പേഴ്സൽ എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ഇവ മൂന്നും ജന്തുക്കൾ സ്വയം നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങളാണ്. എന്നാൽ സ്വയം നീങ്ങുന്നതോടൊപ്പം മറ്റു ജന്തുക്കളെയും പ്രകൃതിശക്തികളെയും അതിനായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതായും കാണാൻ സാധിക്കും. ഇത്തരം നീക്കങ്ങളെ ഡിസ്പേർസൺ (dispersion) എന്നു പറയുന്നു. കാറ്റിന്റെ ഗതിക്കും ശക്തിക്കും അനുയോജ്യമായ നീക്കങ്ങൾ വായുവിലൂടെയും, ഒഴുക്കിന്റെ ഗതിക്കും ശക്തിക്കും അനുയോജ്യമായ നീക്കങ്ങൾ ജലത്തിലൂടെയും നടക്കുന്നു. ജീവനുള്ളതും ഇല്ലാത്തതും ആയ വസ്തുക്കളിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചും ഒട്ടിച്ചേർന്നും ജന്തുക്കൾ ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നു. ചെറിയ ജന്തുക്കൾ തുടങ്ങി വലിയ ജന്തുക്കളുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെ ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്. ചില ജന്തുക്കളുടെ ജീവിതചക്രത്തിലെ പ്രാരംഭകണ്ണിയായ 'ലാർവകൾ' ഇത്തരം യാത്രകളിലൂടെ ആയിരവും രണ്ടായിരവും കിലോമീറ്റർ ദൂരം പിന്നിട്ടാണ് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തിച്ചേരുന്നത്. ചിറകുകൾ ഇല്ലാത്ത ഷഡ്പദങ്ങൾ, ചെള്ളുകൾ, ചിലന്തികൾ എന്നിവ വായുമാർഗ്ഗം നീക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നതിന് തെളിവുകളുണ്ട്. ന്യൂസിലൻഡിൽ കണ്ടുവരുന്ന എറിയോകോക്കസ് ഒറാറിയൻസിസ്  ( Eriococus orariensis) എന്ന ഷഡ്പദം ആസ്റ്റ്രേലിയയിൽനിന്ന് വായുവിലൂടെ ആയിരം കിലോമീറ്ററോളം തെന്നിത്തെന്നി വന്നതാണെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. പറക്കാൻവേണ്ട ചിറകും പേശീ ബലവും ഉള്ള വെട്ടുകിളികളും വായുവിന്റെ സഹായം ദീർഘമായ നീക്കങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നതായി ആധികാരികമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. യൂറോപ്യൻ ഈൽ മത്സ്യങ്ങളുടെ ലാർവകൾ ബെർമുഡ (Bermuda) കടലിൽനിന്ന് ഗൾഫ് (Gulf) നീരൊഴിക്കിലൂടെയാണ് യൂറോപ്പിലെയും തെക്കേ അമേരിക്കയിലെയും നദീമുഖങ്ങളിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നത്. ഈ സമയത്ത് അവയ്ക്ക് നീന്താനുള്ള കഴിവില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ദേശാടനത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകങ്ങൾ
ജന്തുക്കൾ നടത്തുന്ന നീക്കങ്ങൾക്ക് എപ്പോഴും കാരണം ഉണ്ടാകും; അത് ജന്തുക്കളെടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളുടെ ഫലമായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ജന്തുക്കളുടെ ദേശാടനത്തെ സംബന്ധിച്ച് ഉണ്ടായേക്കാവുന്ന പല ചോദ്യങ്ങൾക്കും പൂർണമായ ഉത്തരങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല. എന്നാൽ ഇത്തരം യാത്രകളുടെ അവിഭാജ്യഘടകങ്ങളായി വിവക്ഷിക്കുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ നിരീക്ഷണങ്ങളിലൂടെയും പഠനങ്ങളിലൂടെയും ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്നിട്ടുണ്ട്.
പ്രകാശത്തിന്റെ പങ്ക്
ജന്തുക്കളുടെ നീക്കങ്ങളുമായി പ്രകാശത്തിന് ബന്ധമുണ്ട്. പകൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവ, രാത്രി മാത്രം സഞ്ചരിക്കുന്നവ എന്നിങ്ങനെ നീക്കങ്ങളെ വേർതിരിക്കാനാകും. പ്രകാശത്തിന്റെ തോത് അനുസരിച്ച് നീക്കങ്ങളും നടക്കുന്നതായി കാണാം. സായാഹ്നമടുക്കുകയും സന്ധ്യയാവുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ജലാശയങ്ങളുടെ അടിത്തട്ടിൽ കഴിയുന്ന ജീവജാലങ്ങളിൽ പലതും ജലോപരിതലത്തിലേക്ക് ഉയർന്നുവരുന്നതായികാണാം. ഇപ്രകാരമുള്ള നീക്കങ്ങൾക്ക് (vertical) കാരണമാകുന്നത് പ്രകാശം തന്നെയാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പറവകളിൽ ദേശാടനത്തിന്റെ ആരംഭദിശയിൽ കണ്ടുവരുന്ന അസ്വാസ്ഥ്യം പല പഠനങ്ങളിലും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതാണ്. ശൈത്യകാലാരംഭത്തിനു മുന്നോടിയായിത്തന്നെ പകലിന്റെ ദൈർഘ്യത്തിൽ വരുന്ന വ്യതിയാനം ഈ അസ്വാസ്ഥ്യത്തിനു പ്രധാന കാരണമായി കരുതപ്പെടുന്നു. പകലിന്റെ ദൈർഘ്യം പറവകളുടെ തലച്ചോറിലെ പിറ്റ്യൂറ്ററി ഗ്രന്ഥികളെയും ബീജഗ്രന്ഥി(gonad)കളെയും ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി കൂടുതൽ ആഹാരം കഴിക്കുക, ശരീരം പുഷ്ടിപ്പെടുത്തുക, ജനനേന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് ഉണർവുണ്ടാക്കുക തുടങ്ങിയ മാറ്റങ്ങൾ ദൃശ്യമാകുന്നു. പ്രജനനത്തിനു മുന്നോടിയായുള്ള ദീർഘനീക്കങ്ങൾക്ക് ശാരീരികമായി ഒരുങ്ങാനും ഇതു സഹായമാകുന്നു. ജന്തുക്കളുടെ ശരീരധർമവുമായി (physiology) പ്രകാശത്തിനുള്ള ബന്ധം പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്. പകൽമാത്രം സഞ്ചരിക്കുന്നവയ്ക്ക് ദേശാടനസമയത്തും ദീർഘമായ പകലുകൾ ആവശ്യമാണ്. ദേശാടനത്തിന്റെ വിജയത്തിന് സുരക്ഷിതമായ യാത്രയും യോജിച്ച പരിസ്ഥിതിയും ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നു പറയുമ്പോൾ വെളിച്ചത്തിനുള്ള പ്രാധാന്യം ഏറെയാണെന്നു കാണാം. അമേരിക്കയിലെ ഒരിനം കുരുവി (Troglodytes aedon) മുട്ട വിരിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ആഹാരം കൊടുക്കുന്നത് ആയിരം തവണയാണ്. ഒരു പകൽ മാത്രം ആയിരം തവണ ഊട്ടണമെങ്കിൽ പകലിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടിയിരിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണല്ലോ.
24 മണിക്കൂറുള്ള ഒരു ദിനത്തിൽ (Circadian) ഒരു ജീവിയിൽ  ഊർജ്ജം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുകയും പ്രവർത്തനങ്ങളും പ്രതിപ്രവർത്തനങ്ങളും നടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഓരോ ദിവസത്തിനും ഒരു താളക്രമം (rhythm) ഉള്ളതുപോലെ ചാന്ദ്രപക്ഷം, ഋതു, വർഷം എന്നീ കാലയളവുകളോട് അനുബന്ധിച്ചും താളക്രമം ഉള്ളതായി കാണാം. തദനുസരണം ജന്തുക്കളുടെ ശാരീരിക മാനസിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും അവസ്ഥകളിലും ഉണ്ടാകുന്ന പ്രത്യേകതകളാണ് ഭൂമധ്യരേഖ മുറിച്ച് ദേശാടനം നടത്തുന്ന പക്ഷികളെ കൃത്യതയോടെ അതിന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത്തരം യാത്രകൾക്ക് ആന്തരികമായും ബാഹ്യമായും തയ്യാറെടുക്കാൻ ജന്തുക്കളെ ഒരുക്കുന്നതിൽ സമയം ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ബാഹ്യഘടകമാണ്. ഇതും ദിനദൈർഘ്യത്തിന്റെയും വെളിച്ചത്തിന്റെ അളവിന്റെയും വ്യതിയാനങ്ങളായാണ് അനുഭവപ്പെടുക. മാറ്റങ്ങൾക്കെല്ലാം അടിസ്ഥാനം ദൈനികവും (circadian) വാർഷികവും (circannual) ആയ താളമാണെന്നു പറയാം. 12 മണിക്കൂർ പകലും 12 മണിക്കൂർ രാത്രിയും എന്ന സ്ഥിതിക്ക് മാറ്റം വരികയും പകലിന്റെ യാമങ്ങൾക്ക് ദൈർഘ്യം കൂടുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ ദേശാടനജന്തുക്കളിൽ ഉടലെടുക്കുന്ന അസ്വാസ്ഥ്യത്തിനും അനുബന്ധ വ്യതിയാനങ്ങൾക്കും കാരണം ജീവികളുടെ ആന്തരിക ഘടികാരം (Internal clock) ആണ് എന്നതിന് തെളിവുകളുണ്ട്.
ജീനുകളുടെ പങ്ക്
ദേശാടനത്തെ മുൻനിർത്തിയുള്ള ശാസ്ത്രാന്വേഷണങ്ങളിൽ ജീനുകളുടെ പങ്ക് എന്താണെന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായ ഒരു പഠനവും നടന്നിട്ടില്ല എന്നുതന്നെ പറയാം. കൊറ്റി (Stork) വർഗത്തിലെ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട പക്ഷികളെ ഒരിടത്ത് പാർപ്പിച്ചു. ഒരു വിഭാഗം കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലും മറ്റൊന്ന് പടിഞ്ഞാറൻ യൂറോപ്പിലുമാണ് പറന്നെത്തേണ്ടത്. ഇവയെല്ലാംതന്നെ മുട്ടയിൽനിന്നു വിരിഞ്ഞ് പറക്കപറ്റിയാലുടൻ ദേശാടനത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുന്നവയുമായിരുന്നു. ഇവയെ സ്വതന്ത്രരാക്കിയപ്പോൾ ആകാശത്തിലേക്കു പറന്നുയർന്ന് രണ്ട് വിഭാഗമായി പിരിഞ്ഞ് കൂട്ടമായി അവരവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ പ്രജനനശേഷം മടങ്ങിപ്പോയ പാതയിലൂടെ അവരുടെ വാസസ്ഥലത്ത് കൃത്യമായി എത്തിച്ചേർന്നു. പടിഞ്ഞാറേക്ക് പോകേണ്ടവ ജിബ്രാൾട്ടർ വഴിയും കിഴക്കോട്ട് പോകേണ്ടവ മെഡിറ്ററേനിയൻ വഴിയും ആണ് തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ഈ മാർഗങ്ങൾ കാലാകാലങ്ങളിൽ കൊറ്റികൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന മാർഗങ്ങളാണ്. മുൻപരിചയമില്ലാത്ത ഈ പറവകൾ മാർഗ്ഗം തിരഞ്ഞെടുത്തത് രണ്ട് വിഭാഗത്തിലെ പറവകൾക്കും ജനിതക വേർതിരിവ് (Genetically distinct) ഉള്ളതിനാലാണ് എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. അതിനെ ജന്മവാസന (instinct) എന്നു വിളിക്കുന്നു.
ഊർജം
ദേശാടനത്തിന്റെ ഒരു സവിശേഷത സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൈർഘ്യത്തിന്റെ അപാരതയാണ്. ആർട്ടിക് ടേൺ ഋതുമാറ്റം അനുസരിച്ച് തെക്കേ ധ്രുവത്തിൽനിന്ന് വടക്കേ ധ്രുവത്തിലേക്കു നടത്തുന്ന യാത്രയിൽ അത് ലാന്റിക് സമുദ്രം കടന്നുപോകണം. മുപ്പത്തയ്യായിരത്തോളം കിലോമീറ്റർ പറക്കുന്ന ഈ പക്ഷിയുടെ ഭാരം 300 ഗ്രാമും ചിറകുവിടർത്തിയാൽ നീളം 38 സെന്റിമീറ്ററും മാത്രമാണ്. അവ പറന്നുകൊണ്ടു ജീവിക്കുകയാണെന്നു പറയാം. നീണ്ട പറക്കലിനിടയിൽ ചെറുമത്സ്യങ്ങളെയും കൊഞ്ച്, ഷഡ്പദങ്ങൾ എന്നിവയെയും പിടിച്ചുഭക്ഷിക്കുക സാധാരണമാണ്. ദേശാടനയാത്രയ്ക്കിടയിൽ ഇരതേടാത്ത ജന്തുക്കളും പറവകളും ഉണ്ടെന്നുള്ളത് എടുത്തുപറയേണ്ട കാര്യമാണ്. യാത്രയ്ക്കുമുമ്പായി അവയുടെ ശരീരത്തിൽ കൂടുതൽ ഊർജ്ജം ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു പ്രത്യേകതരം കൊഴുപ്പ് ശേഖരിക്കപ്പെടുന്നതായി പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദേശാടനത്തിനുമുമ്പ് പറവകളിൽ കാണുന്ന അധികഭക്ഷണശീലത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം ഇതാകണം. ഇത്തരം കൊഴുപ്പിന്റെ ഭാരംകാരണം പറവയുടെ ഭാരം സാധാരണ ഭാരത്തിന്റെ ഇരട്ടിയോളം ആവുക സാധാരണമാണ്. ഭക്ഷണം ശേഖരിക്കാനോ ഇരതേടാനോ സമയം കളയാതെ നിരന്തര യാത്ര തുടരാനും പൂർത്തിയാക്കാനും ഇത് വഴിയൊരുക്കുന്നു. ഒരു ഗ്രാം കൊഴുപ്പ് ഒരു ഗ്രാം കാർബോഹൈഡ്രേറ്റ് നല്കുന്നതിന്റെ ഇരട്ടി ഊർജ്ജം നല്കുമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ദേഹത്ത് സംഭരിക്കുന്ന കൊഴുപ്പിന്റെ ഭാരവും സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൂരവും തമ്മിൽ നേരിട്ടു ബന്ധം പറയാനാവില്ല എന്നതാണ് ശരി. സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവിയുടെ ഭാരം, ശേഖരിച്ചിട്ടുള്ള കൊഴുപ്പിന്റെ ഭാരം, ഭൂമി-കടൽ-ആകാശം എന്നിവയിൽ ഏതു മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു എന്നിവയെയെല്ലാം ആശ്രയിച്ചാണ് ഊർജ്ജത്തിന്റെ വിനിയോഗം. പാടക്കുരുവികൾ സഹാറാ മരുഭൂമി പറന്നുകടക്കുന്നതും ഒരിനം റൂബി ഹമ്മിങ് പക്ഷികൾ ഗൾഫ് ഒഫ് മെക്സിക്കോയ്ക്ക് മുകളിലൂടെ പറക്കുന്നതും ഇത്തരം ഊർജശേഖരം ഉപയോഗിച്ചാണ്. ഒരു മണിക്കൂർ പറക്കാൻ കരുതൽ ശേഖരമായ കൊഴുപ്പിന്റെ 0.5 ശതമാനമേ വേണ്ടിവരികയുള്ളൂ. ഒരു സാധാരണ ആൺ റൂബി ഹമ്മിങ് പറവയുടെ ഭാരം 2.5 ഗ്രാം ആണ്. ദേശാടനത്തിന് ഒരാഴ്ചയ്ക്കു മുമ്പ് അതിന്റെ ഭാരം 4.5 ഗ്രാം ആയി വർധിക്കുന്നു. ഈ പറവയുടെ ശരാശരി വേഗത ഒരു മണിക്കൂറിൽ 50 കി.മീ. ആണെങ്കിൽ അതിന് 1300 കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ, ഒറ്റയടിക്ക് പറക്കാനുള്ള ഊർജ്ജം ശേഖരത്തിൽനിന്നു ലഭ്യമാണ്. ഗൾഫ് ഒഫ് മെക്സിക്കോ കടക്കാൻ 1000 കി.മീ. ദൂരം സഞ്ചരിക്കേണ്ട ആവശ്യമേയുള്ളൂ. ഈ കണക്കുകൂട്ടൽ ഒരു ഉദാഹരണം മാത്രമേ ആകുന്നുള്ളൂ. കൃത്യമായ ഒരു കണക്കുകൂട്ടലിൽ പറവയുടെ പറക്കൽ പരിചയം, ഊർജലഭ്യതയ്ക്കാവശ്യമായ പ്രാണവായുവിന്റെ ലഭ്യത, പറവയുടെ രൂപവും വായുചലനവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം, കാലാവസ്ഥ എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടേറെ ഘടകങ്ങൾ ഉൾ ക്കൊള്ളിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
100 ഗ്രാം ഭാരമുള്ള പറവയ്ക്ക് 100 ഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഒരു ജീവി ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനെക്കാൾ 100 മടങ്ങ് ദൂരം സഞ്ചരിക്കാനാവും. ശരീരത്തിന്റെ ഭാരം, കൊഴുപ്പിന്റെ ഊർജമൂല്യം, സഞ്ചാര മാർഗ്ഗത്തിന്റെ രൂപം (കര, കടൽ, ആകാശം), കാലാവസ്ഥ എന്നിവയുമായി ഊർജമൂല്യം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
നാവിഗേഷൻ
ഒരു നൗകയോ ജന്തുവോ ലക്ഷ്യത്തിലണയാൻ മാർഗനിർദ്ദേശം ലഭിക്കാനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അറിവാണ് നാവിഗേഷൻ. ദേശാടനത്തിലേർപ്പെടുന്ന ജന്തുക്കൾ ലക്ഷ്യത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നതിനെപ്പറ്റിയും ദൈർഘ്യമേറിയ യാത്രകൾക്ക് മാർഗദർശിയായുള്ള കാര്യങ്ങളെപ്പറ്റിയും വ്യക്തമായ വിശദീകരണം ലഭിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. പറവകളുടെ കാര്യമെടുക്കാം. 15,000-ൽ ഏറെ കി.മീ. ദൂരം ഒരു ദിശയിൽ പറന്ന് മാർഗ്ഗം തെറ്റാതെ ലക്ഷ്യത്തിൽ എത്തിച്ചേരാനുള്ള വിദ്യ അഥവാ ശാസ്ത്രം ഇവ സ്വായത്തമാക്കയിട്ടുണ്ട്. ഒരു പ്രത്യേകദേശത്ത് ജനിച്ചുവളർന്ന പറവകളെ അല്പം അകലെ ഒരിടത്ത് വിടുകയാണെങ്കിൽ അവ പറന്നുയർന്ന് വട്ടം കറങ്ങിയശേഷം സ്വസ്ഥലത്ത് വന്നിറങ്ങുന്നു. സ്വന്തം സ്ഥലത്തിന്റെ പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങൾ തലച്ചോറിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവയെല്ലാം സാധ്യമാകുന്നത്. ദേശാടനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പ്രജനനം കഴിഞ്ഞ് സ്വയം ആഹാരം കഴിക്കാൻ പ്രാപ്തരായ കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രജനനസ്ഥലത്ത് വിട്ടിട്ട് മാതാപിതാക്കൾ സ്വന്തം വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് യാത്രതിരിക്കുകയാണ് പതിവ്. കുഞ്ഞുങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ചും കളിച്ചും വലുതായശേഷം തങ്ങളുടെ മാതാപിതാക്കളുടെ വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് പറന്നുപോകുന്നു. ഇങ്ങനെയുള്ള യാത്രയിൽ ചിലവ കടന്നുപോകുന്നത് പതിനയ്യായിരത്തിലധികം കിലോമീറ്ററുകളാണ്. ഇത്രയും ദൂരം പറന്ന് മാർഗഭ്രംശം വരാതെ അതുവരെ പരിചിതമല്ലാത്ത വാസസ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചേരാനുള്ള കഴിവ് എങ്ങനെ കൈവരുന്നു എന്നത് ഇന്നും ഉത്തരമില്ലാത്ത ചോദ്യമാണ്. സൂര്യന്റെ നില, പ്രകാശത്തിന്റെ ദിശയും ധ്രുവത്വവും (polarisation), ഭൂമിയുടെ കാന്തികവലയത്തിന്റെ ദിശ, ആന്തരികമായ പ്രചോദനം എന്നൊക്കെ പറയാമെങ്കിലും കൃത്യമായ ഒരു വിശദീകരണം ഇന്നുവരെയും ലഭ്യമായിട്ടില്ല. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സ്ഥാനം, ജലത്തിലെ ഒഴുക്കിന്റെ ശക്തിയും ശബ്ദതരംഗങ്ങളിലെ വ്യത്യാസവും, ഘ്രാണശക്തി, പരസ്പരമുള്ള ആശയവിനിമയം എന്നിവയെല്ലാം ലക്ഷ്യപ്രാപ്തിക്ക് സഹായിക്കുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. ലക്ഷ്യവും ഊർജവും ഇണക്കിവച്ച് ദേശാടനത്തിന്റെ മാർഗരേഖ ആലേഖനം ചെയ്ത ജീനുകൾ ഈ ജീവികളിൽ ഉണ്ടായിരിക്കാം എന്നു സംശയിക്കപ്പെടുന്നു.
മൈഗ്രേഷനും സംരക്ഷണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും
ദേശാടനം നടത്തുന്ന ജന്തുക്കളെ കെണിയിലാക്കി ഭക്ഷണത്തിന് ഉപയോഗിക്കാൻ എളുപ്പമാണ്. ഇവയെ വ്യാവസായിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ ചൂഷണം ചെയ്തുവരുന്നു. മൈഗ്രേഷൻ നടത്തുന്ന പറവകൾ, മത്സ്യങ്ങൾ, ആമകൾ, തിമിംഗിലങ്ങൾ, സാൽമൺ, ഈലുകൾ, ചാരത്തിമിംഗിലങ്ങൾ എന്നിവ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കുവരെ എത്തിനില്ക്കുന്നു. സൈബീരിയൻ കൊക്ക് പ്രജനനം നടത്തുന്നത് സൈബീരിയയിലാണ്. ശീതകാലം എത്തുംമുമ്പേ ഇവ സൈബീരിയയിൽനിന്നു പറന്ന് ഇന്ത്യയിലെ 'ഭരത്പൂർ' എന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തിച്ചേരുന്നു. സൈബീരിയയിൽനിന്ന് ഇന്ത്യയിലെത്തുംമുമ്പ് ഇവ പലയിടത്തും തങ്ങി വിശ്രമിക്കാറുണ്ട്. ഈ വിശ്രമസ്ഥലങ്ങളധികവും കണ്ടൽവനങ്ങളാണ്. ഇവയെ സ്റ്റേജിങ് സൈറ്റ്സ് (Staging sites) എന്നു പറയുന്നു. ഇവിടെ തങ്ങി ഭക്ഷണം കഴിച്ച് വീണ്ടും പറക്കാനുള്ള ഊർജ്ജം സംഭരിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. പാകിസ്താനിലും ഇന്ത്യയിലും ഉള്ള ഇത്തരം സ്റ്റേജിങ് സൈറ്റുകളിൽ പലതിലും ഇവ പിടിക്കപ്പെടുന്നു. കണ്ടൽക്കാടുകളെ മനുഷ്യൻ വിറകിനായി വെട്ടിവെളുപ്പിച്ചതും നികത്തിയെടുത്തതും ഇവയുടെ നാശത്തിനു മറ്റൊരു കാരണമാണ്. ഇന്നും സൈബീരിയൻ കൊക്കുകൾ ദേശാടനം ചെയ്ത് ഭാരതത്തിലെത്താറുണ്ടെങ്കിലും ഭരത്പൂരിലെ നാഷണൽ പാർക്കിന്റെ മോശമായ അവസ്ഥ ഇവയുടെ വരവു കുറയ്ക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. കാര്യങ്ങൾ ഈ രീതിയിൽ തുടർന്നുപോയാലുള്ള ഭവിഷ്യത്തുകൾ മുന്നിൽ കണ്ടുകൊണ്ട് പല സമ്മേളനങ്ങളും ജന്തുക്കളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി നടന്നിട്ടുണ്ട്. പല കരാറുകളും രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുമുണ്ട്. കണ്ടൽവനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യത്തെപ്പറ്റി നടന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മേളനം രാംസാർ കൺവെൻഷൻ (Ramsar Convention) എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്. ഇറാനിലെ രാംസാറിൽ 1971-ലാണ് ഈ സമ്മേളനം നടന്നത്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കണ്ടൽക്കാടുകളുടെ സംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കുകയും അതുവഴി ജലപ്പക്ഷികളുടെ വംശനാശം തടയുകയും ആയിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഈ ഉടമ്പടിപ്രകാരം കിലാഡിയോ നാഷണൽ പാർക്ക്, സാംബാർ തടാകം, പുലാർ തടാകം, ഹരികേശ് തടാകം, ലോക്തക് തടാകം, ചിൽകാ തടാകം എന്നിവ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ചുമതല ഭാരത സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തിരിക്കുകയാണ്. യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്നു നടത്തിയ പക്ഷി കൺവെൻഷൻ (Birds convention), ബോൺ കൺവെൻഷൻ (Born convention) എന്നിവയെല്ലാം സവിശേഷ ശ്രദ്ധയർഹിക്കുന്നവയാണ്. തിമിംഗിലങ്ങളെ സംബന്ധിച്ചുള്ള രാജ്യാന്തര സമ്മേളനം, ദേശാടനപ്പക്ഷികളുടെ സംരക്ഷണം മുൻനിർത്തിയുള്ള രാജ്യാന്തര ഉടമ്പടികൾ എന്നിവ ലോകം ഇവയുടെ സംരക്ഷണത്തിനു നല്കുന്ന പ്രാധാന്യത്തിനു തെളിവാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ജന്തുശാസ്ത്രം വർഗ്ഗം:ജന്തുദേശാടനം
മാദ്രി
മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡു മഹാരാജന്റെ രണ്ടാമത്തെ പത്നിയും പഞ്ചപാണ്ഡവരിലെ ഇളയ രണ്ടുപേരുടെ അമ്മയുമാണ് മാദ്രി. മാദ്ര രാജ്യത്തിലെ രാജകുമാരിയായിരുന്നു ഇവർ. കുന്തിയുമായുളള വിവാഹശേഷം പാണ്ഡു മാദ്രേശന്റെ ഇളയപുത്രയായിരുന്ന മാദ്രിയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. മാദ്രിയുടെ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരനാണ് ശല്യർ.
പാണ്ഡുമായുള്ള വിവാഹ ബന്ധം
മാദ്രിക്ക് പാണ്ഡുവുവിൽ കുട്ടികൾ ഉണ്ടായില്ല. അതിനെ തുടർന്ന് കുന്തിദേവി തനിക്ക് ദുർവ്വാസാവിൽ നിന്നും ലഭിച്ച ദിവ്യമന്ത്ര ശക്തിയാൽ രണ്ടു പുത്രന്മാർ മാദ്രിയ്ക്കു ജനിക്കുവാൻസഹായിക്കുകയുണ്ടായി. അവരാണ് പാണ്ഡവരിലെ ഇളയ പുത്രന്മാരായ സഹദേവനും നകുലനും.
പാണ്ഡുവിന്റെ വിയോഗവും മാദ്രിയുടെ സതിയും
ഭാര്യഭർത്രബന്ധം നിഷിദ്ധമായിരുന്ന പാണ്ഡു മാദ്രിയുടെ സമ്മർദത്തിനു വഴങ്ങി മാദ്രിയുമായി ബന്ധപ്പെടുകയും മരണം സംഭവിക്കുകയും ചെയ്തു. പാണ്ഡുവിൻറെ വിയോഗത്തിൽ ദുഖിതയായ മാദ്രി ദുഖഭാരത്താൽ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുന്നു
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ സ്ത്രീ കഥാപാത്രങ്ങൾ
കാവി വിപ്ലവം
കാവി വിപ്ലവം Saffron Revolution എന്നത് 2007 ആഗസ്ത്, സെപ്റ്റംബർ, ഒക്ടോബർ കാലത്ത് മ്യാന്മറിൽ സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പ്രതിഷേധസമരങ്ങളേയും പ്രകടനങ്ങളെയും പൊതുവിൽ വിളിക്കുന്ന പേരാണ്. എണ്ണയുടെ വിപണത്തിൽ മ്യാന്മറിൽ അന്നവിടെ ഭരിച്ചിരുന്ന പട്ടാളഭരണകൂടം സബ്സിഡി എടുത്തുകളയുവാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ആണ് ഈ പ്രതിഷേധസമരങ്ങൾ അരങ്ങേറിയത്. ദേശീയ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥസ്തയിലായിരുന്നു മ്യാന്മറിലെ എണ്ണവിപണനശൃംഖല. സബ്സിഡി സർക്കാർ എടുത്തുകളഞ്ഞതോടെ മ്യാന്മറിലെ എണ്ണവില 66% മതൽ 100% വരെ വർദ്ധിച്ചു. ഒരാഴ്ചകൊണ്ട് അവിടത്തെ ബസുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചുവന്ന മർദ്ദിതപ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെ വില 500% ആണു വർദ്ധിച്ചത്.
മ്യാന്മറിലെ വിദ്യാർത്ഥികളും സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെട്ട രാഷ്ട്രീയ ആക്റ്റിവിസ്റ്റുകളും ബുദ്ധമതസന്യാസികളും ഈ പ്രതിഷേധപ്രകടനങ്നഗ്ലിൽ പങ്കെടുത്തു. ഇത് ഒരു അഹിംസാപരമായ സമരമായാണു തുടങ്ങിയത്. ചിലസമയം ഈ സമരം സിവിൽ റെസിസ്റ്റൻസ് എന്നുമരിയപ്പെട്ടു.
പ്രതിഷേധപ്രകടനങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത ജനങ്ങളെ അറസ്റ്റു ചെയ്തു ജയിലിലടച്ചു. 2007 സെപ്റ്റംബറിൽ തുടങ്ങിയ പ്രതിഷേധങ്ങളിൽ ആയിരക്കണക്കിനു ബുദ്ധഭിക്ഷുക്കൾ പങ്കെടുത്തു. ആ മാസം തന്നെ സർക്കാർ മാറി. അതുവരെ പ്രകടനം തുടർന്നു. ചില വാർത്താറിപ്പോർട്ടുകളിൽ ഈ പ്രതിഷേധങ്ങളെ കാവി വിപ്ലവം Saffron Revolution, or ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေးMY ရွှေဝါရောင်တော်လှန်ရေး എന്നാണു വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
താഴെപ്പറയുന്ന ചില പ്രധാനപ്പെട്ട ആളുകൾ ഈ കാര്യത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നു പറയുന്നു:
ഈ പ്രക്ഷോഭവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ മരണത്തിന്റെ ഏകദേശകണക്കേയുള്ളു. പ്രക്ഷോഭത്തിനെതിരായി സർക്കാർ നടപടികളിൽ 13 മുതൽ 31 വരെ ആളുകൾ മരണമടഞ്ഞു എന്നു കണക്കാക്കുന്നു. അനേകായിരം പേർ അറസ്റ്റു ചെയ്യപ്പെടുകയും ശിക്ഷിക്കപ്പെടുകയുമുണ്ടായി. അവരിൽ മികവരും പുറത്തുവന്നു. ഏതാനും പേർ ഇപ്പോഴും ജയിലിലാണ്.
2011ൽ തന്റെ 78ആം വയസിൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ ജനറൽ താൻ ഷ്വേ അധികാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.
ഈ പേരിന്റെ ഉത്ഭവം
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|Protesting monks gathering at the Shwedagon Pagoda in [[യംഗോൺ|Yangon]] കാവി വിപ്ലവം എന്ന പേര് ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിനു വരാൻ കാരണമായത്, ബുദ്ധമതപുരോഹിതർ ഉപയോഗിക്കുന്ന കാവി വസ്ത്രത്തിന്റെ നിറവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ്. മ്യാന്മാറിന്റെ സൈനിക ഭരണകൂടത്തിനെതിരായ പ്രക്ഷോഭം നയിച്ചത് കാവിവസ്ത്രം ധരിച്ച ബുദ്ധമത സന്യാസിമാരായിരുന്നു. പക്ഷെ, ഈ നാമം ഈ കാരണം കൊണ്ട് ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിനു നൽകുന്നതിൽ ചെറിയ വൈരുദ്ധ്യം ഇല്ല്ലാതില്ല. ഇതു തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണ്, കാരണം, ഭൂരിപക്ഷം മ്യാന്മറീസ് ബുദ്ധപുരോഹിതരും മെറൂൺ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രമാണ് അണിഞ്ഞുവരുന്നത്. കാവി സ്വർണ്ണ മഞ്ഞനിറമാണല്ലൊ? എന്നാൽ, ഇതേരീതിയിൽ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലുണ്ടായ പ്രക്ഷോഭങ്ങളെ വിവിധ പേരിട്ടു വിളിച്ചുവന്നിട്ടുമുണ്ട്. ഉദാഹരണം: റോസ് വിപ്ലവം, മുല്ലപ്പൂ വിപ്ലവം എന്നിങ്ങനെ. നിരന്ത്രവും സമാധാനപരവുമായ രാഷ്ട്രീയമാറ്റമാണ് ഈ നിറങ്ങൾകൊണ്ട് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
ആമുഖം
2007ലെ പ്രക്ഷോഭത്തിനു മുമ്പ് മ്യാന്മറിലെ സമ്പദ് ‌വ്യവസ്ഥയുടെ തകർച്ച അവിടത്തെ ജനങ്ങളിൽ അസ്വസ്ഥതയുണ്ടാക്കി. സാമ്പത്തികവളർച്ച കൂപ്പുകുത്തി. ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ കണക്കുപ്രകാരം, മ്യാന്മാർ ലോകത്തെ ഏറ്റവും ദരിദ്രരായ 20 രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി. സൈനിക ജുണ്ടയുടെ ഭരണത്തിൻകീഴിൽ, സൈന്യത്തിനായി റവന്യൂ വരുമാനത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും സൈനികാവശ്യങ്ങൾക്കാണ് ചിലവഴിക്കപ്പെട്ടത്. 2006നു അവസാനമായപ്പോഴേയ്ക്കും ബർമ്മയിലെ അടിസ്ഥാനാവശ്യങ്ങക്കുള്ള ചെലവ് വളരെക്കൂടുതലായി. അരി, മുട്ട, പാചകവാതകം എന്നിവയുടെ വില 30 മുതൽ 40% വരെയാണു വർദ്ധിച്ചത്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ കണക്കുപ്രകാരം മ്യാന്മറിലെ ഓരോ മൂന്നു കുട്ടികളിലൊന്ന് പോഷണദൗർലഭ്യം അനുഭവിക്കുന്നു. സർക്കാർ അന്ന് ആരോഗ്യരംഗത്തും വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്തും ലോകത്തെ ഏതൊരു രാജ്യത്തെക്കാളും കുറഞ്ഞ മുതൽമുടക്കാണു നടത്തിയിരുന്നത്. മ്യാന്മാർ പൗരന്റെ ശരാശരി വരുമാനം ഒരു വർഷം 300 ഡോളർ മാത്രമായിരുന്നു. ഈ സമയം ബർമ്മയുടെ സൈനികഭരണകൂടവും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരും സമുഹത്തിൽ തങ്ങളുടേതായ ആർഭാടജീവിതം നയിച്ചു. അവർക്ക് പ്രത്യെക അവകാശങ്ങൾ നൽകപ്പെട്ടു. ഒരു രാജ്യത്തിനകത്തുള്ള മറ്റൊരു രാജ്യമായാണ് ആ സംവിധാനം നിലനിന്നത്. രാജ്യത്തെ ബാധിച്ച സാമ്പത്തിക അസമത്വം അവരെ ബാധിച്ചില്ല. ബർമ്മയുടെ സൈന്യത്തിന്റെ അധിപനായിരുന്ന ജെനറൽ നെവിനും കൂട്ടാളികളും അതിസമ്പന്നരായിത്തീർന്നു. ജനറൽ നെവിന്റെ മകളുടെ വിവാഹം തന്നെ ഈ സപന്നതയ്ക്ക് വലിയ ഒരു ഉദാഹരണമാാണ്. അവർ വിവാഹസമയത്ത് ഇട്ടിരുന്ന രത്നഖചിതമായ ആഭരണങ്ങൾക്ക് കോടിക്കണക്കിനു ഡോളർ വിലമതിക്കുന്നതായിരുന്നു.
2007 ഫെബ്രുവരി 22നു ആ രാജ്യത്തെ ഉപഭൊക്തൃസാധനങ്ങളുടെ ഉയർന്ന വിലനിരക്കിനെതിരായി ഒരു ചെറിയ കൂട്ടം ആളുകൾ പ്രതിഷേധിക്കുന്നതു ബിബിസിയുടെ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഈ പ്രതിഷെധം ചെറുതും ഭരിച്ചിരുന്ന സൈന്യത്തെ നേരിട്ടു എതിർക്കാത്തതുമായിരുന്നിട്റ്റുകൂടി ആ പ്രക്ഷോഭം നടത്തിയ 9 പേരെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അറസ്റ്റു ചെയ്തു ജയിലിലടച്ചു. കഴിഞ്ഞ ഒരു പത്തുവർഷത്തിനിടയ്ക്ക് റംഗൂണിലുണ്ടായ ഒരേയൊരു പ്രതിഷേധപ്രകടനമായിരുന്നു. ജെഫ് കിങ്സ്റ്റൺ തന്റെ "ബർമ്മയുടെ നൈരാശ്യം" എന്ന ലേഖനത്തിൽ എഴുതിയതനുസരിച്ച്: നൈരാശ്യവും ഭയവും ഒരു നല്ല ജീവിതം അഭിലഷിച്ച ഒരു ജനതയെ സ്തബ്ധരാക്കിയതിനാൽ നല്ല ഒരു ഭരണകൂടത്തിനായി ആവശ്യത്തിനു നിഷ്ഫലമായി കാംക്ഷിച്ചു." 2007ൽ ഇതുപോലുള്ള പ്രക്ഷോഭം തുടങ്ങാൻ എത്രമാത്രം ബർമ്മീസ് ജനത ഭയചകിതരായിരുന്നു എന്നാണ്. കിങ്സ്റ്റൺ ഇതുമാത്രമല്ല പറയുന്നത്. 1988ൽ പ്രക്ഷോഭം നടത്തിയ ജനങ്ങളെ ഭരണകൂടം അതിക്രൂരമായാണു നേരിട്ടത്. അവരുടെ പ്രക്ഷോഭത്തെ തകർത്ത് കുറഞ്ഞത് 3000 പ്രക്ഷോഭകാരികളെ കൊന്നുകളയുകയും ആയിരക്കണക്കിനുപേർ ജയിലഴികൾക്കകത്തയി പീഡനങ്ങളും പൊതു ഇടങ്ങളിൽ തീവച്ചുകൊല്ലുന്ന തരത്തിലുള്ള ശിക്ഷകളും നേരിട്ടു. ഇവയെല്ലാം ആ ജനതയുടെ പൊതുബോധത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
2007 എപ്രിൽ മാസം
2007 ഏപ്രിൽ 22 ഞായറാഴ്ച തലസ്ഥാനമായ യാങ്കൂൺ സബർബനിൽ നടന്ന ആദ്യവും വളരെ അപൂർവ്വവുമായ  പ്രക്ഷോഭത്തിലേർപ്പെട്ട ആളുകളെ സൈന്യം അറസ്റ്റു ചെയ്തു. യാങ്കോണിലെ ടൗൺഷിപ്പായ തിൻഗാൻഗ്യുണിൽ അന്ന് ഞായറാഴ്ച രാവിലെ ഏതാണ്ട് 10 പേർ അടങ്ങുന്ന പ്രക്ഷോഭകാരികൾ വിലനിലവാരം താഴ്ത്തണമെന്നും ആരോഗ്യ-വിദ്യാഭ്യാസ- സേവനമെഖലകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തണമെന്നുമായിരുന്നു അവരുടെ ആവശ്യം. 70 മിനുട്ടിനകം പ്രതിഷേധം അവസാനിച്ചു. എന്നാൽ, വേഷം മാറിനിന്ന പൊലീസ് അവരിൽ 8 പേരെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോയി. ഈ സമയം 100 പേർ കാഴ്ചക്കാരായുണ്ടായിരുന്നു. പ്രതിഷേധക്കാർ സാധനവില താഴട്ടെ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണു പ്ലക്കാഡിൽ എഴുതിയിരുന്നത്. അറസ്റ്റു ചെയ്ത പ്രക്ഷോഭകാരികളിൽ ചിലർ ഇതിനുമുമ്പ് 2007 ഫെബ്രുവരി 22നു യാങ്കോണിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ തന്നെയായിരുന്നു. ജുണ്ടയുടെ ഭരണത്തിനുള്ള നിയമപരമായ അവകാശത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാതെ അവരുടെ സാമ്പത്തിക ആസൂത്രണമില്ലായ്മയെ എതിർക്കുകയാണന്നവർ ചെയ്തത്. ഇനി ഇതുപോലെ പ്രതിഷേധം നടത്താനൊരുങ്ങുമ്പോൾ പൊലീസിന്റെ അനുമതി വാങ്ങിയിരിക്കണം എന്ന വ്യവസ്ഥയിലാണവരെ മോചിപ്പിക്കാൻ അനുവദിച്ചത്.
25 September 2007
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|Protesters at Shwedagon Pagoda in Yangon. വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|A Burmese protest march in Chicago
പ്രചരണങ്ങൾ
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു|Protesters march in London ലഘുചിത്രം|Protesters march in Kitchener, Ontario
എൻ. റാം
ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പത്രപ്രവർത്തകനാണ്‌ '''എൻ. റാം അഥവാ നരസിംഹൻ റാം''' (ജനനം: മേയ് 4, 1945). 2003 മുതൽ 2012 ജനുവരി 18 വരെ ദ ഹിന്ദു പത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ പത്രാധിപത്യ ചുമതല വഹിച്ചു. ഭാരത സർക്കാറിന്റെ പത്മഭൂഷൺ പുർസ്കാരത്തിന്‌ അർഹനായിട്ടുണ്ട്. സ്‌പോർട്‌സ് ലേഖകനും മികച്ച ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനുമാണ്. ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവണതകൾ, വിദേശകാര്യങ്ങൾ, അഴിമതി അന്വേഷണം മുതലായ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രത്യേക താത്പര്യം. അക്കാദമിക് പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ എഴുതാറണ്ട്. ഭാര്യ സൂസൻ റാമുമായി ചേർന്ന് ആർ.കെ. നാരായൺ: ദി ഏർലി ഇയേഴ്‌സ്: 1906-1945 എന്ന ഗ്രന്ഥം രചിച്ചു.
വിദ്യാഭ്യാസം
ചെന്നൈലെ ലയോള കോളേജിൽ നിന്ന് 1964 ൽ ബിരുദം കരസ്ഥമാക്കി .ബിരുദാനന്തര ബിരുദം ചെന്നൈ പ്രസിഡൻസി കോളേജിൽ നിന്ന് 1966 ലും നേടി.ശേഷം കൊളംബിയ യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാജേറ്റ് സ്കൂൾ ഓഫ് ജേർണലിസത്തിൽ നിന്ന് താരതമ്യ പത്രപ്രവർത്തനത്തിൽ എം.എസും പാസ്സായി. വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായി പങ്കുചേർന്നിരുന്നു എൻ. റാം. 1970 ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് വെച്ച് എസ്.എഫ്.ഐ രൂപം കൊണ്ടപ്പോൾ അതിന്റെ ഉപാധ്യക്ഷനായി എൻ. റാം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി.
പത്രപ്രവർത്തന ജീവിതം
1977 ൽ ഹിന്ദുവിൽ സഹ പത്രാധിപരായിട്ടാണ്‌ റാം തന്റെ പത്രപ്രവർത്തന ജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്.1980 ൽ ഹിന്ദുവിന്റെ വാഷിങ്ടൺ ലേഖകനായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ഹിന്ദുവിന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണമായ ഫ്രൻഡ്ലൈനിന്റെ ചുമതലയും അദ്ദേഹം വഹിച്ചു. രാജീവ് ഗാന്ധി പ്രധാനമന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോൾ ഉയർന്നു വന്ന ബോഫോഴ്സ് അഴിമതി തുറന്നു കാട്ടിക്കൊണ്ട് എഴുതിയ റിപ്പോർട്ടിലൂടെയാണ്‌‌ ഒരു പത്രപ്രവർത്തകൻ എന്ന നിലയിൽ  റാം പ്രസിദ്ധനാവുന്നത്.1991 മുതൽ 2003 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ ഫ്രൻഡ്ലൈനിന്റെയും സ്പോർട്ട്സ്സാറിന്റെയും പത്രാധിപരായിരുന്നു റാം.
അംഗീകാരങ്ങൾ
പത്രപ്രവർത്തനത്തിന്‌ നൽകിയ സംഭാവനകൾ കണക്കിലെടുത്ത് റാമിനെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ തേടിയെത്തി.അവയിൽ ചിലത് താഴെ :