cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ടി.കെ. മാധവൻ
അവസാനം
1927ൽ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗം സെക്രട്ടറിയാ‍യി സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിൽ മുഴുകി. പുതുതായി ഒരു ലക്ഷം അംഗങ്ങളെ ചേർക്കാൻ മാധവന് കഴിഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് മഹാകവി കുമാരനാശാൻ ഇപ്രകാരം പാടി: ചെഞ്ചോരതുള്ളും ചെറുപ്രായക്കാർ തന്ദ്രിക്കെഴും ചെറുകൊഞ്ചലാല മയങ്ങി സ്വകർത്തവ്യം മറക്കവേ സഹസ്രാധികയുവബാഹുക്കൾ സാധിക്കാത്ത മഹത്താം കർമം കാസരോഗിതൻ കരം ചെയ്തു കാസരോഗം പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയത്തും ടി.കെ. മാധവൻ സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിൽ മുഴുകുകയായിരുന്നു. സെക്രട്ടറിയായതിനുശേഷം അദ്ദേഹം ഒരു കൊല്ലം കൊണ്ട് അൻപതിനായിത്തിൽ പരാ അംഗങ്ങളെ പുതുതായി എസ്.എൻ.ഡി.പി. യിലേക്ക് ചേർത്തു. 255 ശാഖായൊഗങ്ങളും 10 യൂണിയനും അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. ഈഴവമെമ്മോറിയൽ എന്ന പേരിൽ ഇർവിൻ പ്രഭുവിന് സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ ഒപ്പ് ശേഖരണവും ഇക്കാലാത്ത് അദ്ദേഹം ചെയ്തു പോന്നു. മന്നത്തു പത്മനാഭനുമായി സഹകരിച്ച് ക്ഷേത്രപ്രവേശന്ന സം‍രംഭത്തിലും അദ്ദേഹം പങ്ക് ചേർന്നു.
ഇതിനിടെ അദ്ദേഹത്തിന്‌ ഹൃദ്രോഗവും ബാധിച്ചിരുന്നൂ. പിന്നീട് പനിയും അതിസാരവും ബാധിച്ചു. എന്നാൽ രോഗത്തെയും അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും മറ്റും മുഴുകി.
1930 ഏപ്രിൽ 27 ന്‌ വെളുപ്പിന് 4:55 ന്‌ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.മരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് 44 വയസ്സേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. നിരാവധി നേതാക്ന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. അനുശോചനമറിയിച്ച പ്രമുഖരിൽ പണ്ഡിറ്റ് മോത്തിലാൽ നെഹ്റു, മദൻ മോഹൻ മാളവ്യ, എം. കൃഷ്ണൻ നായർ എന്നിവരൂം ഉൾപ്പെടുന്നു.
സർദാർ കെ.എം. പണിക്കർ: മാധവന്റെ മരണം മൂലം മലബാറിന് അസാമാന്യമായ ധൈര്യവും സംഘടനാവൈദഗ്ദ്ധ്യവും ഉദ്ദേശശുദ്ധിയുമുള്ള ഒരു സമുദായ പരിഷ്ക്കർത്താവിനെ നഷ്ടമായി
സ്മാരകങ്ങൾ
ആലപ്പുഴയിലെ നങ്യാർകുളങ്ങര അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്മാരകമായി ടി.കെ. മാധവൻ സ്മാരക കലാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
കുറിപ്പുകൾ
വർഗ്ഗം:1885-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1930-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 27-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക നായകൻ‌മാർ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹ്യ നവോത്ഥാന നായകർ വർഗ്ഗം:എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ
സൗരവ് ഗാംഗുലി
സൗരവ് ചന്ദീദാസ് ഗാംഗുലി  (ജനനം: ജൂലൈ 8, 1972, കൊൽക്കത്ത) ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള മുൻ ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിന്റെ താരവും നായകനുമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം ദാദാ എന്നാണ് സ്നേഹപൂർവം അറിയപെടുന്നത് .നിലവിൽ ഇദേഹം ബിസിസിഐ പ്രസിഡണ്ടാണ്. വിദേശത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങൾ ജയിച്ച ഇന്ത്യൻ നായകനെന്ന റെക്കോർഡ് പേരിൽ ഉള്ള ഇദ്ദേഹം എക്കാലെത്തയും മികച്ച ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റന്മാരിൽ ഒരാളാണ്.നിലവിൽ ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിൽ റൺവേട്ടയിൽ എട്ടാമനായ ഇദ്ദേഹം 10000 റൺസ് എന്ന നാഴികക്കല്ല് മറികടന്ന മൂന്നാമത്തെ വ്യക്തി' ആണ് ( സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ ഇൻസമാം-ഉൽ-ഹഖ്  എന്നിവർക്കു ശേഷം).2002 ൽ ക്രിക്കറ്റിന്റെ ബൈബിൾ എന്നറിയപെടുന്ന വിസ്ഡൻ ഗാംഗുലിയെ വിവിയൻ റിച്ചാർഡ്‌സ്, സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കർ ,ബ്രയാൻ ലാറ , ഡീൻ ജോൺസ് , മൈക്കൽ ബെവൻ എന്നിവർക്ക് ശേഷം  ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിലെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ആറാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.2004 ൽ രാജ്യം ഇദ്ദേഹത്തെ രാജ്യത്തെ വലിയ സിവിൽ ബഹുമതികളിലൊന്നായ പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2014 മുതൽ ഇദ്ദേഹം ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ് ക്ലബ്ബുകളിൽ ഒന്നായ അത്‌ലറ്റിക്കോ ഡി കൊൽക്കത്ത യുടെ ഉടമസ്ഥകരിൽ ഒരാളാണ്.
1972-1989: ആദ്യകാല ജീവിതവും ക്രിക്കറ്റും
കൊൽക്കത്തയിലെ ഒരു രാജകുടുംബത്തിൽ 1972-ൽ ജൂലൈ 8 നു ചന്ദീദാസിന്റെയും നിരുപമ ഗാംഗുലിയുടെയും ഇളയ മകനായിട്ടാണ് സൗരവ് ഗാംഗുലിയുടെ ജനനം. പ്രിന്റ് ബിസിനസ്സ് നടത്തിയിരുന്ന ചന്ദീദാസ് നഗരത്തിലെ സമ്പന്നരിൽ ഒരാളായിരുന്നു.വളരെ ആർഭാടപൂർവമായ ഒരു ജീവിതം നയിച്ചിരുന്ന ഗാംഗുലി മഹാരാജ എന്നാണറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഗാംഗുലിയുടെ പിതാവ് ചന്ദീദാസ് ഗാംഗുലി നീണ്ട അസുഖത്തെത്തുടർന്ന് 21 ഫെബ്രുവരി 2013 നു 73 വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു.
1990-96:കരിയറിന്റെ ആരംഭവും വിജയകരമായ അരങ്ങേറ്റവും
1992 ഇന്ത്യാ-വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ് ഏകദിന പരമ്പരയ്ക്കിടെ ബ്രിസ്ബെയ്നിൽ വച്ചായിരുന്നു സൗരവിന്റെ രാജ്യാന്തര അരങ്ങേറ്റം. ആദ്യ മത്സരത്തിൽ 3 റൺസുമാത്രമായിരുന്നു സംഭാവന. താമസിയാതെ ടീമിൽനിന്നു പുറത്തായി. ടീമിൽ നിന്നു പുറത്തായ ഗാംഗുലി ബംഗാളിനുവേണ്ടി രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ സ്ഥിരതയാർന്ന പ്രകടനം നടത്തി. ഇതേത്തുടർന്ന് മാധ്യമങ്ങളുടെ രൂക്ഷ വിമർശനത്തെ തുടർന്ന് നാലു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇംഗ്ലണ്ട് പര്യടനത്തിനുള്ള ഇന്ത്യൻ ടെസ്റ്റ് ടീമിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ഈ പരമ്പരയാണു ഗാംഗുലിയുടെ ക്രിക്കറ്റ് ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായത്.ആദ്യ ടെസ്റ്റിൽ ടീമിലിടം നേടാത്ത ഗാംഗുലി സഹതാരം നവജ്യോത് സിങ് സിദ്ദു ക്യാപ്റ്റൻ മൊഹമ്മദ് അസ്‌ഹറുദ്ദീൻ തന്നോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്ന കാരണം പറഞ്ഞ് ഇംഗ്ലണ്ട് പര്യടനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയതോടെ രണ്ടാം ടെസ്റ്റിനുള്ള ടീമിലിടം നേടി .ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരേ ലോർഡ്സിൽ നടന്ന രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ സെഞ്ച്വറി നേടിയാണ് ഗാംഗുലി തന്റെ അരങ്ങേറ്റം ആഘോഷിച്ചത്. ആദ്യ ടെസ്റ്റിൽ തോറ്റ ഇന്ത്യ രണ്ടാം ടെസ്റ്റിൽ ഗാംഗുലിയുടെ പ്രകടനത്തിന്റെ പിൻബലത്തിൽ സമനില നേടി. പിന്നീട് ഗാംഗുലിയുടെ കീഴിൽ ഉപനായകനായ രാഹുൽ ദ്രാവിഡിന്റെയും അരങ്ങേറ്റ ടെസ്റ്റായിരുന്നു ഇത്. ലോർഡ്സിൽ അരങ്ങേറ്റ മത്സരത്തിൽതന്നെ സെഞ്ച്വറി നേടുന്ന മൂന്നാമത്തെ കളിക്കാരനായി സൗരവ്. ഹാരി ഗ്രഹാം, ജോൺ ഹാംഷെയർ എന്നിവരാണ് മറ്റു രണ്ടുപേർ. മൂന്നാം ടെസ്റ്റിലും സെഞ്ച്വറി നേടിയ ഗാംഗുലി തന്റെ ആദ്യ രണ്ടു ടെസ്റ്റുകളിലും സെഞ്ചുറി നേടുന്ന മൂന്നമത്തെ കളിക്കാരനായി മാറി. ഈ കളിയിൽ സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കറുമായി 255 റൺസിന്റെ കൂട്ടുകെട്ടുണ്ടാക്കി.ഇത് ആ സമയത്ത് ഇന്ത്യയ്ക്കു വേണ്ടി ഇന്ത്യയ്ക്കു പുറത്തു ഉണ്ടാക്കുന്ന എറ്റവും ഉയർന്ന കൂട്ടുകെട്ടായിരുന്നു.
1997-99ൽ വിവാഹം,ഏകദിനത്തിലെ ഓപ്പണിംങ്ങ്, 99 ലെ ലോകകപ്പ്
വിജയകരമായ ഇംഗ്ലണ്ട് പര്യടനത്തിനു ശേഷം ആഴ്ചകൾക്കുശേഷം ഗാംഗുലി തന്റെ ബാല്യകാല പ്രണയിനിയായ ഡോണ റോയുമായി രഹസ്യമായി വിവാഹം കഴിച്ചു.ഈ സമയത്ത് തർക്കത്തിലായിരുന്ന വധൂവരന്മാരുടെ കുടുംബങ്ങളിൽ ഈ വാർത്ത വലിയ കോലാഹലമുണ്ടാക്കി. പിന്നീട് ഈ രണ്ടും കുടുംബങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുകയും രണ്ടു കുടുംബങ്ങൾ ചേർന്ന് ഔപചാരിക കല്യാണം 1997 ഫെബ്രുവരിയിൽ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഇതേ വർഷം തന്നെയാണ് ഗാംഗുലി തന്റെ കന്നി സെഞ്ച്വറി 113 നേടിയത്. ശ്രീലങ്കയ്ക്കെതിരെയായിരുന്നു ഇത്.പിന്നീട് ആ വർഷത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്താനുമായി നടന്ന സഹാറ കപ്പിൽ തുടർച്ചയായി നാലു തവണ മാൻ ഒഫ് ദ മാച്ച് പുരസ്കാരം നേടുകയുണ്ടായി. ആദ്യമായാണ് ഒരു താരം ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കുന്നത്. ഇതിലെ രണ്ടാമത്തെ മത്സരത്തിൽ 10 ഓവർ എറിഞ്ഞ ഇദ്ദേഹം തന്റെ മികച്ച ബൗളിംങ്ങ് നേട്ടമായ അഞ്ച് വിക്കറ്റ് നേട്ടം 16 റൺസ് നൽകി കൈവരിച്ചു. ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റിൽ ആ വർഷം അധികം റൺസ് നേടിയിട്ടില്ലായിരുന്ന ഗാംഗുലി ആ വർഷാവസാനം  നടന്ന ശ്രീലങ്കയ്ക്കെതിരെ നടന്ന നാലു ടെസ്റ്റുകളിൽ മൂന്നു സെഞ്ചുറികൾ നേടി.ഇതിൽ രണ്ടെണ്ണത്തിൽ സച്ചിൻ ടെണ്ടുൽക്കറുമായി 250 റൺസിലേറെ കൂട്ടുകെട്ടുണ്ടാക്കാനും ഗാംഗുലിക്കു സാധിച്ചു.
1998 ജനുവരിയിൽ ധാക്കയിൽ നടന്ന ഇൻഡിപെൻഡന്റ് കപ്പ് ഫൈനലിൽ ഇന്ത്യ വിജയകരമായി 315 റൺസ് 48 ഓവറിൽ മറികടന്നു, സെഞ്ചുറി നേടിയ ഗാംഗുലിയായിരുന്നു മാൻ ഓഫ് ദ മാച്ച്. .1998 മാർച്ചിൽ കൊൽക്കത്തയിൽ ഓസ്ട്രേലിയയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഗാംഗുലിയായിരുന്നു തന്റെ മീഡിയം പേസ് ബോളിംങ്ങുമായി ഇന്ത്യൻ ബോളിംങ്ങ് ഓപ്പൺ ചെയ്തത്. അന്ന് മൂന്നു വിക്കറ്റാണ് ഗാംഗുലി നേടിയത്. .
ഇംഗ്ലണ്ടിൽ 1999-ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നടന്ന ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പിൽ പങ്കെടുത്ത ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന ഗാംഗുലി ഗ്രീലങ്കയക്കെതിരെയുള്ള ഒരു മത്സരത്തിൽ 158 പന്തിൽ നിന്ന് 17 ഫോറും 7 സിക്സും അടക്കം 183 റൺസ് എടുത്തു. ലോകകപ്പിലെ ഏറ്റവും ളയർന്ന രണ്ടാമത്തെ വ്യക്തിഗത സ്കോറും ഒരു ഇന്ത്യക്കാരന്റെ ഉയർന്ന സ്കോറുമാണിത്.ആ മാച്ചിൽ രാഹുൽ ദ്രാവിഡ് മായി ചേർന്നുണ്ടാക്കിയ 318 റൺസിന്റെ കൂട്ടുകെട്ട് ഒരു ലോകകപ്പിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്നതും ഒരു എകദിന മത്സരത്തിലെ ഉയർന്ന രണ്ടാമത്തെ കൂട്ടുകെട്ടുമാണ്‌.1999–00 കാലഘട്ടത്തിൽ ഓസ്ട്രേലിയ ,സൗത്താഫ്രിക്ക തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായി നടന്ന ടെസ്റ്റ് പരമ്പരകൾ ഇന്ത്യ തോറ്റു.രണ്ടു പരമ്പരകളിലുമായി അഞ്ച് ടെസ്റ്റുകളാണ് ഇന്ത്യ പരാജയമടഞ്ഞത്. . ഈ പരമ്പരകളിൽ ഗാംഗുലിയുടെ സംഭാവന മോശമായിരുന്നു.22.40 റൺസ് ശരാശരിയിൽ 224 റൺസ് നേടാനെ ഇദ്ദേഹത്തിനായുള്ളു. എന്നാൽ എകദിന മത്സരങ്ങളിൽ മികച്ച ഫോം കണ്ടെത്തിയ ഗാംഗുലി അഞ്ച് സെഞ്ചുറികൾ ആ വർഷം നേടി.ഇത് ഗാംഗുലിയ പിഡബ്ലൂസി ഏകദിന റാങ്കിംങ്ങിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിച്ചു.ഇതേ സമയത്താണ് തെന്നിന്ത്യൻ അഭിനേത്രി നഗ്മയുമായി ഗാംഗുലി പ്രണയത്തിലാണെന്ന് വാർത്ത പരന്നത്. എന്നാൽ ഇത് ഗാംഗുലി നിഷേധിച്ചു.
2000-05: നായകനായിട്ടുള്ള സ്ഥാനാരാഹോണവും വിജയവും
2000 ലെ കോഴ വിവാദത്തിൽ ടീമിലെ ചില കളിക്കാർ ഒത്തുകളിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഗാംഗുലി ക്യാപ്റ്റനായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.സച്ചിന്റെ മോശം ആരോഗ്യവും മറ്റു ചില കാരണങ്ങളും ഇതിനു കാരണമായി .ക്യാപ്റ്റൻ എന്ന നിലയിൽ നന്നായി തുടങ്ങിയ ഗാംഗുലി ദക്ഷിണാഫ്രിക്കക്കെതിരായുള്ള അഞ്ച് മത്സരങ്ങളുടെ ഏകദിന പരമ്പര നേടി പിന്നീട്  2000 - ലെ ഐ.സി.സി. നോക്കൗട്ട് ട്രോഫി ഫൈനലിലേക്കീ ഇന്ത്യൻ ടീമിനെ നയിച്ചു .ഫൈനലിലടക്കം രണ്ടു സെഞ്ചുറി നേടിയെങ്കിലും നാലു വിക്കറ്റിനു ന്യൂസിലാന്റ് ജേതാക്കളായി .അതേ വർഷം, ഗാംഗുലി ഇംഗ്ലണ്ടിൽ കൗണ്ടി ക്രിക്കറ്റിൽ ഒരു കൈ നോക്കിയെങ്കിലും അത് അത്ര വിജയകരമായിരുന്നില്ല.ലങ്കാഷെയർ സഹ താരം ആൻഡ്രൂ ഫ്ലിന്റോഫ് ഗാംഗുലിയെ ചാൾസ് രാജകുമാരനോടാണ് ഉപമിച്ചത്.2001-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഓസ്ട്രേലിയയുടെ ഇന്ത്യ പര്യടനത്തിൽ മൂന്ന് ടെസ്റ്റ് അഞ്ച് ഏകദിന മത്സരങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത് .ഇതിൽ നാലു മത്സരങ്ങളുടെ ടോസ് സമയത്ത് ഗാംഗുലി വൈകി എത്തി വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചു. ഇത് ഓസ്ട്രേലിയൻ നായകൻ സ്റ്റീവ് വോയെ കുപിതനാക്കി. പിന്നീട് നാലാം ഏകദിനത്തിന്റെ ടോസ് സമയത്ത് ഗാംഗുലി പരിശീലന സമയത്ത് ധരിക്കുന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചെത്തിയത് കൂടുതൽ വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചു. ക്രിക്കറ്റിൽ ടോസിംങ് സമയത്ത് ഈ വേഷം അസാധാരണമാണ്.എന്നിരുന്നാലും ഈ പരമ്പര 2-1 ന് ഇന്ത്യ നേടി.രണ്ടാം ടെസ്റ്റിലെ ഇന്ത്യയുടെ വിജയം ഓസ്ട്രേലിയയുടെ 16 ടെസ്റ്റുകളുടെ റെക്കോഡ് വിജയത്തിനാണ് തടയിട്ടത്.ഈ മത്സരത്തിൽ ഒന്നാമിന്നിംങ്ങ്സിൽ 274 റൺസ് ലീഡ് വഴങ്ങിയ ഇന്ത്യ പരാജയം ഉറ്റുനോക്കുകയായിരുന്നതിനെ തുടർന്ന് ഫോളോ ഓൺ ചെയ്യേണ്ടി വന്ന ഇന്ത്യ വി.വി.എസ്. ലക്ഷ്മൺ (281), രാഹുൽ ദ്രാവിഡ് (180) എന്നിവരുടെ സെഞ്ചറിയുടെ ബലത്തിൽ നാലാം ദിനം മുഴുവൻ ബാറ്റ് ചെയ്ത ഇന്ത്യ ഓസ്ട്രേലിയക്കു മുന്നിൽ 384 റൺസിന്റെ വിജയലക്ഷ്യം വെക്കുന്നു. ഈ ലക്ഷ്യം നേടാൻ സാധിക്കാതിരുന്ന ഓസ്ട്രേലിയ പരാജയപ്പെട്ടു.ഇതോടെ ഫോളോ ഓണിനു നിർബന്ധിച്ച ശേഷം തോൽവി വഴക്കുന്ന മൂന്നാമത്തെടീമായി ഓസ്ട്രേലിയ മാറി. .2001 നവംബറിൽ ഗാംഗുലിയുടെ ഭാര്യ ഡോണ അവരുടെ മകൾ സന ഗാംഗുലിയ്ക്ക് ജന്മം നൽകി. 2002 ലോർഡ് വെച്ചു നടന്ന നാറ്റ് വെസ്റ്റ് സീരീസിലെ അവസാന മത്സരത്തിൽ ടീം അംഗങ്ങളായ യുവരാജ് സിംഗ്, മുഹമ്മദ് കൈഫ് തുടങ്ങിയവരുടെ ഗംഭീരമായ പ്രകടനം ഇന്ത്യയെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. പവലിയനിൽ വെച്ച് തന്റെ കുപ്പായം ഊരി വീശിയാണ് ഇന്ത്യയുടെ വിജയം ഗാംഗുലി ആഘോഷിച്ചത്. പിന്നീട് ക്രിക്കറ്റിന്റെ "മാന്യൻമാരുടെ കളി" എന്ന ചിത്രം തകർത്തിനും ലോർഡ്സിലെ പ്രോട്ടോക്കോൾ ലഘിച്ചതിനും ഗാംഗുലി ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ ഒരു പര്യടനത്തിനിടയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് താരം ആൻഡ്രൂ ഫ്ലിൻറോഫ് നടത്തിയത് താൻ അനുകരിക്കുക മാത്രമാണ് താൻ ചെയ്തതെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു..2003 ലെ ക്രിക്കറ്റ്‌ വേൾഡ് കപ്പിൽ ഇന്ത്യ ഫൈനലിലെത്തി .1983 ശേഷം ആദ്യമായാണ് ഇന്ത്യ ലോകകപ്പ് ഫൈനൽ എത്തിയത് .ഫൈനലിൽ ഇന്ത്യ ഓസ്ട്രേലിയയോട് പരാജയപ്പെട്ടു. വ്യക്തിപരമായി ഗാംഗുലിയ്ക്ക് വളരെ നല്ല ഒരു ടൂർണമെന്റായിരുന്നു ഇത്. മൂന്ന് സെഞ്ചുറികൾ ഉൾപ്പെടെ 58,12 ശരാശരിയിൽ 465 റൺസാണ് ഈ വേൾഡ് കപ്പിൽ ഗാംഗുലി നേടിയത്.
2004 ആയപ്പോഴേക്കും, ക്യാപ്റ്റനെന്ന നിലയിൽ ഗംഭീര വിജയം കൈവരിച്ചിട്ടുള്ള ഗാംഗുലിയെ. മാധ്യമങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച ക്രിക്കറ്റ് ടീം ക്യാപ്റ്റനായി വിലയിരുത്താൻ തുടങ്ങി.എന്നിരുന്നാലും ക്യാപ്റ്റനായിരുന്ന ശേഷമുള്ള ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനം മോശമായിട്ടാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.പ്രത്യേകിച്ചും 2003-ലെ ലോകകപ്പിനു ശേഷം. .2004 ൽ, 1969 നു ശേഷം ഓസ്ട്രേലിയ ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി ഒരു ടെസ്റ്റ് പരമ്പര സ്വന്തമാക്കി.നാഗ്പൂരിൽ നടക്കുന്ന മൂന്നാം ക്രിക്കറ്റ് ടെസ്റ്റിനിടെ പിച്ചിനെ ചൊല്ലി ഗാംഗുലി ബിസിസിഐ യുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യസം ഉണ്ടായി.ഗ്രൗണ്ട്സ്മെൻ ഗാംഗുലിയുടെ അഭിപ്രാത്തിനെതിരായി പുല്ലു നിറഞ്ഞ പിച്ചാണ് ഒരുക്കിയത്. ഇത് ഇന്ത്യൻ നായകനെതിരെയുള്ള ഒരു തരം പ്രതികാര നടപടിയായി വിദ്ഗ്ത്തർ വിലയിരുത്തി.താൽകാലിക നായകനായിരുന്ന ആദം ഗിൽക്രിസ്റ്റ് ടോസ്സിനായി വന്നപ്പോൾ രാഹുൽ ദ്രാവിഡിനെയാണ് കണ്ടത്.ഗാംഗുലി എവിടെയെന്ന ഗിൽക്രിസ്റ്റിന്റെ ചോദ്യത്തിനു വ്യക്തമായ മറുപടി നൽകാതിരുന്ന ദ്രാവിഡ് "ഓ ആർക്കറിയാം" എന്നാണുത്തരം നൽകിയത്.
2004 ൽ ഗാംഗുലിക്ക് പത്മശ്രീ ബഹുമതി ലഭിച്ചു. കായികരംഗത്തെ മികവുറ്റ സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് 2004 ജൂൺ 30 ന് അന്നത്തെ രാഷ്ട്രപതി ഡോ. എ. പി. ജെ. അബ്ദുൾ കലാം ആണ് പുരസ്കാരദാനം ചെയ്തത്.
2006-07: ഗ്രെഗ് ചാപ്പലുമായിട്ടുള്ള തർക്കം, തിരിച്ചുവരവ്
2005 സെപ്റ്റംബറിൽ ഗ്രെഗ് ചാപ്പൽ സിംബാവെ പര്യടനത്തിനിടയിൽ ഇന്ത്യയുടെ കോച്ചായി ചുമതലയേറ്റു.ഇദ്ദേഹവും ഗാംഗുലിയുമായുള്ള തർക്കം പലപ്പോഴും തലക്കെട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. തുടർന്ന് ഗാംഗുലി ഇന്ത്യയെ നയിക്കാൻ "ശാരീരികവും മാനസികവുമായ" ഫിറ്റല്ല എന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ "വിഭജിച്ച് ഭരിക്കൽ" പെരുമാറ്റം ടീമിനെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെന്നും ചാപ്പൽ ബിസിസിഐയ്ക്ക് ഇമെയിൽ അയച്ചു.ഈ ഇമെയിൽ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് ചോർന്നതും ഗാംഗുലിയുടെ ആരാധകരിൽ നിന്നും വലിയ പ്രതിഷേധമാണുണ്ടായത്.ഗാംഗുലി ഇന്ത്യൻ മീഡിയയിൽ നിന്നും പിന്തുണയാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ ലഭിച്ചിരുന്നത്. ഒടുവിൽ ബോർഡ് ഇക്കാര്യത്തിൽ ഇടപെടുകയും രണ്ടു പേർക്കുമിടയിൽ തർക്കപരിഹാരത്തിന് നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഗാംഗുലി, ചാപ്പൽ, സിംബാവെ പര്യടനത്തിനുള്ള ഇന്ത്യൻ ടീം മാനേജർ അമിതാഭ് ചൗധരി എന്നിവർ ബിസിസിഐ കമ്മിറ്റി മുമ്പാകെ ഹാജരാകുകയും പ്രശ്നങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാമെന്നുറപ്പു നൽകുകയും ചെയ്തു. തന്റെ മോശം പ്രകടനവും കോച്ച് ചാപ്പലുമായിട്ടുള്ള അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളും മൂലം ക്യാപ്റ്റൻ സ്ഥാനത്തു നിന്ന് ഗാംഗുലിയെ ഒഴിവാക്കി ദ്രാവിഡിനെ നിയമിച്ചു .പത്ത് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ പര്യടനത്തിൽ സുരേഷ് റെയ്നയുടെയും മുഹമ്മദ് കൈഫ് -ന്റെയും മോശം ഫോമിനെ തുടർന്ന് ഗാംഗുലി ടീമിൽ തിരിച്ചുവിളിക്കപ്പെട്ടു.
2006 ഐസിസി ചാമ്പ്യൻസ് ട്രോഫിയിലും തുടർന്നു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഏകദിന പരമ്പരയിലും ഇന്ത്യയുടെ പ്രകടനം മോശമായിരുന്നു 4-0 ആയിരുന്നു ഇന്ത്യ ആ പരമ്പര തോറ്റത്. ടെസ്റ്റ് ടീമിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ഗാംഗുലി ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയ്ക്കെതിരെ 37/4 ഇന്ത്യ പരുങ്ങി നിൽക്കുന്ന സമയത്ത് ബാറ്റ് ചെയ്യാനെത്തുകയും 83 റൺസ് നേടുകയും അതുപോലെ അടുത്ത ഇന്നിംഗ്സിൽ 51 റൺസ് നേടുകയും ഇന്ത്യയെ പരമ്പരയിലെ ആദ്യ വിജയത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തുതു. ഈ മത്സരത്തിൽ തന്റെ പരമ്പരാഗത ബാറ്റിംഗ് ശൈലിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി മിഡിൽ സ്റ്റംപ് ഗാർഡ് എടുത്താണ് ഗാംഗുലി കളിച്ചത്. ഈ പരമ്പര ഇന്ത്യ തോറ്റെങ്കിലും ഗാംഗുലിയാണ് ഈ പരമ്പരയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കു വേണ്ടി കൂടുതൽ റൺസുകൾ നേടിയത്. ടെസ്റ്റിലെ മികച്ച പ്രകടനത്തോടെ ഏകദിന ടീമിലേക്കും തിരിച്ചു വിളിക്കപ്പെട്ട ഗാംഗുലി വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസ്, ശ്രീലങ്ക എന്നിവർക്കെതിരായ ഏകദിന ടൂർണമെന്റുകളിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചു. രണ്ടു വർഷത്തിനിടയിൽ നടന്ന തന്റെ ആദ്യ ഏകദിന ഇന്നിംഗ്സിൽ, വെസ്റ്റ് ഇൻഡീസിനെതിരെ നേടിയ 98 റൺസ് ഇന്ത്യയെ വിജയത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. രണ്ടു പരമ്പരകളിലും മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ച ഗാംഗുലിയുടെ ശരാശരി 70 റൺസായിരുന്നു.അതു പോലെ ശ്രീലങ്കയ്ക്കെതിരായ പരമ്പരയിലെ മാൻ ഓഫ് ദ സീരീസ് പുരസ്കാരവും ഗാംഗുലിയ്ക്കായിരുന്നു.
2007 ലോകകപ്പിനുള്ള ഔദ്യോഗിക ടീമിൽ ഇടം പിടിച്ച ഗാംഗുലി ബംഗ്ലാദേശിനെതിരായ ആദ്യ റൗണ്ട് പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ പുറത്തായ ഇന്ത്യക്ക് വേണ്ടി ഏറ്റവും റൺസ് നേടിയ താരമായിരുന്നു. ലോകകപ്പിലെ ഗ്രൂപ് സ്റ്റേജിലെ പുറത്താക്കിയതിനു ശേഷം ഇന്ത്യൻ ടീമിലെ ചില അംഗങ്ങളും ചാപ്പലും തമ്മിലുള്ള വിള്ളലിനെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തു വന്നു. വേഗത്തിൽ സ്കോർ ചെയ്യാനുള്ള ടീം മാനേജ്മെൻറിൻറെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഗാംഗുലി ശ്രദ്ധിച്ചില്ല എന്ന് ആരോപണമുയർന്നു.കോച്ച് ഞങ്ങളുടെ മനോഭാവത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തതാണ് ടീമിനെ ഏറ്റവും അധികം വേദനിപ്പിക്കുന്നതെന്ന സച്ചിന്റെ പരാമർശത്തെ തുടർന്ന്. ചാപ്പൽ തന്റെ കരാർ പുതുക്കാതെ വ്യക്തിപരമായ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച് ഇന്ത്യൻ ടീമിന്റെ പരിശീലക സ്ഥാനം ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.2007 ഡിസംബർ 12 ന് ഗാംഗുലി പാകിസ്താനെതിരെ കളിക്കുമ്പോൾ തന്റെ കരിയറിലെ ആദ്യ ഇരട്ട സെഞ്ച്വറി ആയി പരമ്പരയിലെ മൂന്നാം ടെസ്റ്റിന്റെ ആദ്യ ഇന്നിംഗ്സിൽ അദ്ദേഹം 239 റൺസ് നേടി.ഈ മത്സരത്തിൽ അഞ്ചാം വിക്കറ്റിൽ യുവരാജ് സിംഗിനൊപ്പം ചേർന്ന് 300 റൺസാണ് ഇവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തത്. 2007 ൽ ടെസ്റ്റ്, ഏകദിന മത്സരങ്ങളിൽ ഗാംഗുലി മികച്ച പ്രകടനമാണ് കാഴ്ചവച്ചത്. 2007 ൽ ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളിൽ ജാക്ക് കാലീസിനു പിറകിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന വ്യക്തിഗത സ്കോററായ ഗാംഗുലി 61.44 ശരാശരിയിൽ (മൂന്ന് സെഞ്ചറിയും നാല് അർദ്ധ സെഞ്ചറിയും അടക്കം) 1106 റൺസ് നേടി. 2007 ൽ ഏകദിനത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയ അഞ്ചാമത്തെ കളിക്കാരനുമായിരുന്ന ഗാംഗുലി 44.28 ശരാശരിയോടെ 1240 റൺസാണ് ആ വർഷം നേടിയത്.
2008-2012: അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്നുള്ള വിരമിക്കൽ, ഐപിഎൽ
2008 ഫെബ്രുവരിയിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രീമിയർ ലീഗിന്റെ (ഐപിഎൽ) ഭാഗമായി ബോളിവുഡ് നടൻ ഷാരൂഖ് ഖാന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള കൊൽക്കത്ത നൈറ്റ് റൈഡേഴ്സിന്റെ ടീമിന്റെ ക്യാപ്റ്റനായി ഗാംഗുലി ചേർന്നു. 2008 ഏപ്രിൽ 18 ന് ഗാംഗുലി ഐപിഎൽ ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ് ടൂർണമെന്റിന്റെ ആദ്യ മത്സരത്തിൽ കെകെആറിനെ നയിച്ചു. വിജയ് മല്യയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതും രാഹുൽ ദ്രാവിഡ് ക്യാപ്റ്റനുമായിട്ടുള്ള ബാംഗ്ലൂർ റോയൽ ചലഞ്ചേഴ്സ് നെ 140 റൺസിനാണ് അന്ന് കൊൽക്കത്ത തോൽപ്പിച്ചത്. ബ്രണ്ടൻ മക്കല്ലവുമായി ഇന്നിംങ്ങ്സ് തുറന്ന ഗാംഗുലി 10 റൺസ് നേടിയപ്പോൾ 73 പന്തുകളിൽ 158 റൺസെടുത്ത മക്കല്ലം പുറത്താകാതെ നിന്നു..മെയ് 1 ന് നൈറ്റ് റൈഡേഴ്സും രാജസ്ഥാൻ റോയൽസും തമ്മിലുള്ള മത്സരത്തിൽ ഗാംഗുലി തന്റെ രണ്ടാം ടി- ട്വാന്റി അർദ്ധ സെഞ്ച്വറി നേടി. 39 പന്തുകളിൽ 130.76 പ്രഹര ശേഷിയിൽ 51 റൺസ് നേടിയ ഗാംഗുലിയുടെ ഇന്നിംങ്ങ്സ് നാല് ഫോറും രണ്ട് സിക്സറുകളും അടക്കുന്നതായിരുന്നു.
2008 ജൂലൈ 7 ന്, ഗാംഗുലി ബംഗാൾ ക്രിക്കറ്റ് അസോസിയേഷൻ പ്രസിഡന്റിന് സ്ഥാനത്തേക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻ ഉപദേശകൻ ജഗ്മോഹൻ ഡാൽമിയയ്ക്കെതിരെ മത്സരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു .അതു പോലെ 2014ൽ ഈസ്റ്റ് സോണിന്റെ പ്രതിനിധിയായി ബി.സി.സി.ഐ പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനത്ത് എത്താനും സാധ്യത ഉണ്ടെന്ന് മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഗാംഗുലിയും ഈ റിപ്പോർട്ടുകൾ നിഷേധിക്കുന്നില്ല .2008 ഒക്ടോബറിൽ ഓസ്ട്രേലിയയ്ക്കെതിരായ ടെസ്റ്റ് പരമ്പരയോടെ താൻ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്നും വിരമിക്കുന്നതായി ഗാംഗുലി പ്രഖ്യാപിച്ചു. നാല് ടെസ്റ്റ്കളുള്ള പരമ്പരയിലെ എല്ലാ മത്സരങ്ങളിലും കളിച്ച ഗാംഗുലി 54.00 റൺസ് ശരാശരിയിൽ 324 റൺസ് നേടി. മൊഹാലിയിൽ നടന്ന പരമ്പരയിലെ രണ്ടാം ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിൽ ഗാംഗുലി തന്റെ അവസാന ടെസ്റ്റ് സെഞ്ച്വറി നേടി. അവസാന ടെസ്റ്റ് മത്സരത്തിൽ ഓസ്ട്രേലിയക്കെതിരെ നാഗ്പൂരിൽ വെച്ച് ആദ്യ ഇന്നിംങ്ങ്സിൽ 85 റൺസും രണ്ടാം ഇന്നിംഗ്സിൽ 0 ഉം റൺസെടുത്തു. നാലാമത്തേതും അവസാനത്തേതുമായ ടെസ്റ്റിൽ ഇന്ത്യ ഒരു വിക്കറ്റ് വിജയമകലെ നിൽക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ ക്യാപ്റ്റൻ മഹേന്ദ്ര സിംഗ് ധോണി ഗാംഗുലിയെ ക്യാപ്റ്റനായി ഫീൽഡിംങ്ങ് നിയന്ത്രിക്കാൻ ക്ഷണിച്ചു. ഈ പരമ്പര 2-0 ന് നേടിയ ഇന്ത്യ ബോർഡർ-ഗവാസ്കർ ട്രോഫി കരസ്ഥമാക്കി.
2009 മെയ് മാസത്തിൽ ഐപിഎല്ലിന്റെ 2009 സീസണിൽ കെ.കെ.ആർ തങ്ങളുടെ ക്യാപ്റ്റനായി മക്കല്ലത്തെ നിയമിച്ചു. ടീമിലെ മറ്റ് കളിക്കാരും മാധ്യമങ്ങളും ഈ തീരുമാനം ചോദ്യം ചെയ്തു.. ആ വർഷം കെ.കെ.ആർ. മൂന്ന് ജയവും പത്ത് തോൽവിയുമായി ലീഗിലെ ഏറ്റവും അവസാന സ്ഥാനക്കാരായാണ് ഫിനിഷ് ചെയ്തത് .അതിനു ശേഷം ബംഗാളി ടെലിവിഷൻ ചാനൻ സീ ബംഗ്ല ദാദാഗിരി അൺലിമിറ്റഡ് എന്ന റിയാലിറ്റി ക്വിസ് ഷോയുടെ അവതാരകനായി ഗാംഗുലിയെ നിയമിച്ചു. 2009 ഒക്ടോബറിൽ ബംഗാൾ ടീമിനായി രഞ്ജി കപ്പിൽ കളിച്ച ഇദ്ദേഹം ദൽഹിക്കെതിരായ മത്സരത്തിൽ ഗാംഗുലി 110 സുമായി വൃദ്ധിമാൻ സാഹയുമായെത്ത് 222 റൺസ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഐപിഎൽ രണ്ടാം സീസണിലെ മോശം പ്രകടനത്തെ തുടർന്ന് ഗാംഗുലിയെ മൂന്നാം സീസണിൽ കെ.കെ.ആറിന്റെ നായകനാക്കി. കോച്ച് ജോൺ ബുക്കാനനെ പകരം ഡേവ് വാട്ട്മോറെ നിയമിച്ചു. ആ സീസണിൽ 493 റൺസ് കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാംഗുലി ഏറ്റവും കൂടുതൽ റൺസ് നേടിയവരിൽ നാലാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു.കൊൽക്കത്തയ്ക്കായി 40 കളി കളിച്ച ഗാംഗുലി 38 ഇന്നിംങ്ങ്സിൽ നിന്നായി 1031 റൺസും രണ്ടു വിക്കറ്റുകളും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഐപിഎൽ നാലാം സീസണിൽ ആദ്യ ലേലത്തിൽ ആരും എടുക്കാതിരുന്ന ഗാംഗുലിയെ പിന്നീട് പൂനെ വാരിയേഴ്സ് ഇന്ത്യ ടീമിലെടുത്തു. ഗാംഗുലിയെ ലേലത്തിലെടുക്കാത്തത്തിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് നൊ ദാദ നൊ കെ കെ ആർ എന്ന പേരിൽ വ്യാപക പ്രതിഷേമാണ് അരങ്ങേറിയത്. പൂനക്കായ് നാല് മാച്ചുകൾ കളിച്ച ഗാംഗുലി മൂന്ന് ഇന്നിംഗ്സുകളിൽ നിന്നായി 50 റൺസ് നേടി. 2012 സീസണിൽ പുണെ വാരിയേഴ്സ് ഇന്ത്യയുടെ ക്യാപ്റ്റൻ കം മെന്ററായി പ്രവർത്തിച്ച ഇദ്ദേഹം. 2012 ഒക്ടോബർ 29 ന് അടുത്ത വർഷം താൻ ഐപിഎല്ലിൽ കളിക്കുന്നില്ല എന്നും കളിയിൽ നിന്നും വിരമിക്കുന്നതായും പ്രഖ്യാപിച്ചു.
2018 ൽ ഗാംഗുലി തന്റെ ആത്മകഥാപരമായ പുസ്തകം എ സെഞ്ച്വറി ഇസ് നോട്ട് ഇനഫ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
കളി രീതിയും സ്വാധീനങ്ങളും
തന്നെ ക്രിക്കറ്റിലേക്ക് ആകർഷിച്ച ആദ്യത്തെ താരം ഡേവിഡ് ഗ്രൌറാണ് ഗാംഗുലി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഗൗവറിന്റെ കേളി ശൈലിയെ വളരെയധികം ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന ഗാംഗുലി അദ്ദേഹം കളിക്കുന്നതിന്റെ പഴയ വീഡിയോകൾ കാണുമായിരുന്നു.ഡേവിഡ് ബൂൺ, മൊഹീന്ദർ അമർനാഥ്, കപിൽ ദേവ്, അലൻ ബോർഡർ എന്നിവരാണ് ഗാംഗുലിയെ സ്വാധീനിച്ച മറ്റു കളിക്കാർ.ഇടത് കൈയ്യൻ ബാറ്റ്സ്മാനായ ഗാംഗുലി പ്രധാനമായും ഓഫ് സൈഡിൽ നിന്നാണ് റൺസ് എടുത്തിരുന്നത്. സൗരവ് ഗാംഗുലി ദ മഹാരാജാ ഓഫ് ക്രിക്കറ്റ് രചയിതാവ് ദേബാഷിഷ് ദത്ത "പൂർണ്ണമായ കമാൻഡ് ഉപയോഗിച്ച് സ്ക്വയർ കട്ട്, സ്ക്വയർ ഡ്രൈവ്, കവർ ഡ്രൈവ് എന്നിവ പോലുള്ള ഓഫ്-സൈഡ് ഷോട്ടുകൾ ഗാംഗുലി കളിച്ചിരുന്നതായി തന്റെ കരിയറിൽ ഉടനീളം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. രാഹുൽ ദ്രാവിഡ് ഗാംഗുലിയെ "...next to God on the off-side." എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു മുന്നിലും പിന്നിലും കാലുകളുപയോഗിച്ച് തുല്യമായി അനായാസം ശക്തമായ ഷോട്ടുകൾ അദ്ദേഹം അടിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, തന്റെ കരിയറിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഹുക്ക് ആൻഡ് പുൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം സുരക്ഷിതനായിരുന്നില്ല. അത്തരം ഷോട്ടുകൾ തെറ്റായി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ട് പലപ്പോഴും വിക്കറ്റ് നഷ്ടപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഷോർട്ട് ബൗൺസറുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ട് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാരും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കക്കാരും അദ്ദേഹത്തെ മുതലെടുക്കാറുണ്ടെന്ന കുപ്രസിദ്ധിയിൽ അദ്ദേഹം വിമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2007-ൽ അദ്ദേഹം തിരിച്ചുവന്നതിനുശേഷം, ഈ ബലഹീനതകളിലും ഒരു പരിധി വരെ കളിച്ചിരുന്നു.
സൗരവ് ഗാംഗുലിയുടെ രചയിതാവ് അമൃത ദൈതാരി ഏകദിന മത്സരത്തിൽ ഗാംഗുലിയുടെ ഉള്ളിലെ തീയെക്കുറിച്ച് ശ്രദ്ധിച്ചത് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഗംഗുലി സാധാരണയായി ഇന്നിംഗ്സ് ആരംഭിക്കുന്നയിടത്ത് പിച്ച് ഇറക്കി പേസ് ബൗളർമാരെ അധിക കവറിനും മിഡ് ഓഫിനും മുകളിലൂടെ അടിച്ചുകൊണ്ട് ഫീൽഡിംഗ് നിയന്ത്രണങ്ങൾ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ അദ്ദേഹം ശ്രമിക്കാറുണ്ടായിരുന്നതായി അമൃത ദൈതാരി തന്റെ പുസ്തകമായ സൗരവ് ഗാംഗുലിയിൽ കുറിച്ചിരുന്നു. ഇടത് കൈ സ്പിൻ ബൗളർമാരെ ആക്രമിക്കുന്നതിൽ ഗാംഗുലി കുപ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. മികച്ച കണ്ണ്-കൈ ഏകോപനം കാരണം, പന്ത് തെറിക്കുന്നതിന്റെ നീളം നേരത്തേ കണക്കാക്കുന്നതിനും പിച്ചിന് തഴേക്ക് വരുന്നതും മിഡ്-ഓണിലോ മിഡ് വിക്കറ്റിലോ പന്ത് വായുവിലൂടെ തട്ടുന്നതിലും പലപ്പോഴും സിക്സറടിക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും, വിക്കറ്റുകൾക്കിടയിൽ ഓടുന്നതിലും പെട്ടെന്നുവരുന്ന സിംഗിൾസ് എടുക്കുന്നതിലും അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ബലഹീനത ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീം നായകന്മാർ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയ്ക്ക് വേണ്ടി ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് കളിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് ഭരണകർത്താക്കൾ വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ബംഗാളികൾ
ഹിലരി മാന്റൽ
ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് നോവലിസ്റ്റും, ചെറുകഥാകൃത്തും നിരൂപകയുമായിരുന്നു ഹിലരി മാന്റൽ (ജനനം: ജൂലൈ 2, 1952 -). 2009-ലെ മാൻ ബുക്കർ സമ്മാനത്തിന്‌ മാന്റൽ എഴുതിയ വോൾഫ് ഹാൾ എന്ന കൃതി അർഹമായി ഇവർ എഴുതിയ ബ്രിങ്ങ് അപ് ദ ബോഡീസ് എന്ന നോവലിനു 2012-ലെ മാൻ ബുക്കർ സമ്മാനം ലഭിച്ചു. ഇതോടെ രണ്ടാമത്തെ തവണയും മാൻ ബുക്കർ സമ്മാനം നേടുന്ന ആദ്യ വനിതയും, ബ്രീട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരിയുമായി ഇവർ .ഇംഗ്ളണ്ടിലെ ഡർബിഷയറിൽ ഗ്ളോസോപിലാണ് ഹിലരി ജനിച്ചത്.1974ൽ ഫ്രഞ്ച് വിപ്ലവത്തെകുറിച്ച് എഴുതി തുടങ്ങിയ നോവലാണ് എ സ്പേസ് ഓഫ് ഗ്രേറ്റർ സേഫ്റ്റി.ആദ്യനോവൽ 1985ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ എവരിഡേ ഈസ് മദേഴ്സ് ഡേ ആണ്.1986ൽ വേക്കന്റ് പൊസഷൻ,1992ൽ എ സ്പേസ് ഓഫ് ഗ്രേറ്റർ സേഫ്റ്റി,1994ൽ എ ചേഞ്ച് ഓഫ് ക്ളൈമറ്റ് എന്നിവ ഹിലരിയുടെ പ്രധാനരചനകളാണ്.2002ൽ ഹിലരിയുടെ ഓർമ്മകുറിപ്പുകൾ ഗിവിങ് അപ്പ് ദ് ഗോസ്റ്റ് പുറത്തിറങ്ങി.ഹിലരി എഴുതിയ കഥാസമാഹാരമാണ് 2003ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ലേണിംഗ് ടു ചോക്ക് എന്നിവയാണ് ഹിലരിയുടെ മറ്റു പ്രധാന കൃതികൾ. =അവലംബം=
വർഗ്ഗം:1952-ൽ ജനിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 2-ന് ജനിച്ചവർ
മുഖ്യമന്ത്രി (ചലച്ചിത്രം)
ആലപ്പി അഷ്റഫ് കഥ,തിരക്കഥ സംഭാഷണം എന്നിവ രചിച്ച് സ്വയം സംവിധാനം ചെയ്തതും ഷബീർ നിർമ്മിച്ചതുമായ 1985 ലെ മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ്മുഖ്യമന്ത്രി. പ്രേം നസീർ, ശ്രീവിദ്യ, മേനക, ശങ്കർ തുടങ്ങിയവർ ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി വേഷമിട്ടു. ഓ.എൻ.വി കുറുപ്പ്, മധു ആലപ്പുഴ എന്നിവരുടെ ഗാനങ്ങൾക്ക് കുമരകം രാജപ്പൻ ഈണമിട്ടു.
അഭിനേതാക്കൾ
==ഗാനങ്ങൾ == ഗാനങ്ങൾ :ഓ.എൻ വി മധു ആലപ്പുഴ ഈണം :കുമരകം രാജപ്പൻ
,
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ആലപ്പി ഷെരീഫ് തിരക്കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഓ.എൻ വിയുടെ ഗാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എൽ. ഭൂമിനാഥൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ആലപ്പി അഷറഫ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ധ്വന്യാലോകം
സംസ്കൃതത്തിൽ രചിച്ച കാവ്യമീമാംസാ ഗ്രന്ഥമാണ് ധ്വന്യാലോകം. കാവ്യാലോകം എന്നും സഹൃദയാലോകം ഈ ഗ്രന്ഥത്തിനു പേരു നല്കിക്കാണുന്നു. ഒൻപതാം ശതകത്തിൽ കാശ്മീരിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ആനന്ദവർധനനാണ് രചയിതാവ്. കാവ്യത്തിന്റെ ആത്മാവായി ധ്വനി എന്ന തത്ത്വത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നതോടൊപ്പം ധ്വനിയും മറ്റു കാവ്യതത്ത്വങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധവും ഈ കൃതിയിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നു. നാല് ഭാഗമായാണ് ധ്വന്യാലോകത്തിലെ പ്രതിപാദനം. ഓരോ ഭാഗത്തിനും ഉദ്യോതം എന്ന് പേരു നല്കിയിരിക്കുന്നു
ഒന്നാം ഉദ്യോതം
പദ്യരൂപത്തിൽ കാരികയും ഉദാഹരണപദ്യ-ഗദ്യഭാഗങ്ങളോടൊപ്പം ഗദ്യരൂപത്തിൽ വൃത്തിയും ഇടകലർന്നാണ് രചനാശൈലി. ഇതിലെ നിർവചനപരമായ കാരികാപദ്യങ്ങൾ അജ്ഞാത നാമാവായ ഒരു പണ്ഡിതൻ രചിച്ചതാണെന്നും വൃത്തിയുടെ രചയിതാവാണ് ആനന്ദവർധനൻ എന്നും കരുതുന്ന പണ്ഡിതന്മാരുണ്ട്. എന്നാൽ കൂടുതൽ ഗവേഷകരും കാരികയും വൃത്തിയും ആനന്ദവർധനന്റെതന്നെ കൃതിയാണെന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. ഗ്രന്ഥാരംഭത്തിലെ പദ്യത്തിൽ 'സഹൃദയമനഃപ്രീതിക്കായിട്ട് ധ്വനിയുടെ സ്വരൂപം വിശദീകരിക്കുന്നു' എന്നു പ്രസ്താവിച്ചതിൽനിന്ന് കാരികാകാരന്റെ നാമം സഹൃദയൻ എന്നാകാം എന്ന് പ്രസ്താവം കാണുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഈ മതം സാമാന്യമായി സ്വീകാര്യമായിട്ടില്ല. കാവ്യാത്മാവ് ധ്വനിയാണ് എന്ന് തന്റെ പൂർവസൂരികളായ കവികൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ അസ്തിത്വത്തെ ചില പണ്ഡിതന്മാർ നിഷേധിക്കുകയും ചിലർ ധ്വനി എന്നത് അനുമാനം എന്ന തത്ത്വത്തിൽ അന്തർഭൂതമാണെന്ന് കരുതുകയും മറ്റു ചിലർ ധ്വനിതത്ത്വം ഉണ്ടെങ്കിലും അത് അനിർവചനീയമാണെന്നു വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ ധ്വനിയെ വ്യക്തമാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി താൻ ഈ കൃതി രചിക്കുന്നു' എന്ന് ഗ്രന്ഥകാരൻ ആമുഖമായി പറയുന്നു.
"കാവ്യസ്യാത്മാ ധ്വനിരിതി ബുധൈർ
യഃ സമാമ്നാതപൂർവഃ
തസ്യാഭാവം ജഗദുരപരേ
ഭാക്തമാഹുസ്തദനേ
കേചിദ്വാചാംസ്ഥിതമവിഷയേ
തത്ത്വമൂചുസ്തദീയം
തേനബ്രൂമഃ സഹൃദയമനഃ/പ്രീതയേ തത്സ്വരൂപം''
ധ്വന്യഭാവവാദികളുടെയും മറ്റും വാദമുഖങ്ങളെ ഓരോന്നായി വിശകലനംചെയ്ത് അവയുടെ നിരാസനത്തിനുശേഷം ധ്വനിയുടെ സ്വരൂപം വ്യക്തമാക്കുകയാണ് ആദ്യത്തെ ഉദ്യോതത്തിൽ. രസാഭിവ്യക്തിക്ക് വ്യഞ്ജനാവ്യാപാരം അനുപേക്ഷണീയമാണെന്നും കാളിദാസനെപ്പോലെ പ്രഗല്ഭരായ മഹാകവികൾ ഈ വസ്തുത തങ്ങളുടെ കൃതികളിലൂടെ സ്പഷ്ടമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും ആനന്ദവർധനൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
രണ്ടാം ഉദ്യോതം
ധ്വനിഭേദത്തിന്റെ വിശദീകരണത്തോടെയാണ് രണ്ടാം ഉദ്യോതം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഇതോടൊപ്പം ആനുഷംഗികമായി അലങ്കാരം, ഗുണം എന്നിവയും ധ്വനിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെപ്പറ്റി കൂലങ്കഷമായി ചർച്ചചെയ്യുന്നുണ്ട്. രസവദലങ്കാരവും രസധ്വനിയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം, ഗുണങ്ങളെങ്ങനെ രസധർമങ്ങളാകുന്നു എന്നീ വിഷയങ്ങളുടെ പഠനമാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം.
മൂന്നാം ഉദ്യോതം
ധ്വനിഭേദങ്ങളുടെ പദ-വാക്യപ്രകാശകത വിശദമാക്കിക്കൊണ്ടാണ് മൂന്നാം ഉദ്യോതം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഒരു ഒറ്റ പദം ധ്വന്യാത്മകമായി മാറുന്നതും ഒരു വാചകത്തിന് ഈ ശക്തി ലഭിക്കുന്നതും ഈ സന്ദർഭത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. ഇതോടൊപ്പം വാക്കുകളുടെയും വാചകങ്ങളുടെയും ചേർച്ചയാൽ ലഭിക്കുന്ന സംഘടന, പ്രബന്ധം എന്നിവയും രസാദിധ്വനിക്കു വ്യഞ്ജകമാകുന്നതും ഈ ഉദ്യോതത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്. ഗുണീഭൂതവ്യംഗ്യവും ചിത്രകാവ്യവും ഈ സന്ദർഭത്തിൽ പ്രതിപാദിതമായിരിക്കുന്നു. രസ്വാദിധ്വനിയുടെ ആവിഷ്കാരരീതികളാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയം. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ ഔചിത്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം മറ്റെന്തിനെക്കാളുമധികമാണെന്നു നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ഈ തത്ത്വനിരൂപണമാണ് പില്ക്കാലത്ത് ക്ഷേമേന്ദ്രന് ഔചിത്യവിചാരചർച്ച എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ രചനയ്ക്കുതന്നെ പ്രേരകമായതെന്ന് നിരൂപകർ കരുതുന്നുണ്ട്. ഒരു കൃതിയിൽത്തന്നെ വിരുദ്ധരസങ്ങളെ ആവിഷ്കരിക്കേണ്ടിവരുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടകാര്യങ്ങളും ശാസ്ത്രീയമായിചർച്ചചെയ്യുന്നു.
നാലാം ഉദ്യോതം
പൂർവസൂരികളായ കവികൾ അവതരിപ്പിച്ച ആശയങ്ങൾതന്നെ ധ്വനിയുടെ സമ്മേളനത്താൽ കൂടുതൽ ചമത്കാരകമായിത്തീരുന്നതെങ്ങനെയെന്ന വിശദീകരണത്തോടെയാണ് നാലാം ഉദ്യോതം ആരംഭിക്കുന്നത്. രാമായണത്തിലെയും മഹാഭാരതത്തിലെയും അംഗിയായ രസം ഏതെന്ന നിരൂപണമാണ് ഈ ഉദ്യോതത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രസിദ്ധമായ വിഷയം. രാമായണത്തിലെ അംഗിയായ രസം കരുണവും മഹാഭാരതത്തിലേത് ശാന്തവുമാണെന്ന് ആന്ദവർധനൻ സമർഥിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ധ്വനിയുടെ അവതരണത്തിലാരംഭിച്ച് കാവ്യതത്ത്വങ്ങളെ ഒട്ടുമിക്കതിനെയും സമഗ്രമായി വിലയിരുത്തിക്കൊണ്ട് രചിച്ച ധ്വന്യാലോകത്തിന് ഭാരതീയകാവ്യശാസ്ത്രരംഗത്ത് അദ്വിതീയ സ്ഥാനമാണുള്ളത്.
വ്യാഖ്യാനഗ്രന്ഥങ്ങൾ
ധ്വന്യാലോകം ആദ്യവായനയിൽ വളരെ സരളമായ പ്രതിപാദനശൈലി പ്രകടമാക്കുന്നുവെങ്കിലും അതിലെ ധ്വനിതത്ത്വം പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കുക അത്രതന്നെ അനായാസമല്ല. ധ്വന്യാലോകത്തിന് അഭിനവഗുപ്തൻ രചിച്ച ലോചനം എന്ന വ്യാഖ്യാനഗ്രന്ഥമാണ് ധ്വനിയുടെ സത്ത സഹൃദയർക്ക് സുഗ്രഹമാക്കിത്തീർത്തത്. ലോചനത്തിന് ഉത്തുംഗോദയൻ എന്ന പണ്ഡിതൻ വ്യാഖ്യാനം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചന്ദ്രാദിത്യന്റെ പുത്രനായ കയ്യടൻ ധ്വന്യാലോകത്തിന് പ്രൗഢമായ മറ്റൊരു വ്യാഖ്യാനം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഭിനവഗുപ്തന്റെ ലോചനത്തിലെ പല നിരീക്ഷണങ്ങളെയും ഖണ്ഡിച്ചുകൊണ്ട് കേരളീയനായ നീലകണ്ഠശാസ്ത്രി ധ്വന്യാലോകത്തിനു രചിച്ച വ്യാഖ്യാനം ആ നിലയിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ലോചനത്തിന് കേരളീയനായ ദാശരഥി നമ്പൂതിരി അഞ്ജനം എന്ന പേരിൽ ഒരു വ്യാഖ്യാനം രചിച്ചു. കേരളീയരായ ഉദയൻ, രാമപിഷാരടി എന്നിവർ യഥാക്രമം കൗമുദി, ബാലപ്രിയ എന്നീ പേരുകളിൽ സംസ്കൃതത്തിൽ രചിച്ച വ്യാഖ്യാനങ്ങളും ഉപലബ്ധമാണ്.
ധ്വനിതത്ത്വം
ധ്വനിതത്ത്വം എന്നത് ഒരു തത്ത്വമായി അവതരിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല, മുമ്പുതന്നെ പ്രസിദ്ധമായ അനുമാനം എന്ന തത്ത്വത്തിന്റെ വിശദീകരണം മാത്രമാണ് എന്ന് വിശദീകരിച്ചുകൊണ്ട് ധ്വന്യാലോകത്തിലെ ആശയങ്ങളെ നിശ്ശേഷം ഖണ്ഡിച്ച് മഹിമഭട്ടൻ രചിച്ച ഗ്രന്ഥമാണ് വ്യക്തിവിവേകം. എന്നാൽ പില്ക്കാലത്തും ധ്വനിയും ധ്വന്യാലോകവും സർവാംഗീണമായി മാറുകയാണുണ്ടായത്. തത്ത്വശാസ്ത്രമേഖലയിൽ അദ്വൈതമതസ്ഥാപകനായ ശങ്കരാചാര്യരുടെ സ്ഥാനമാണ് സാഹിത്യമീമാംസാരംഗത്ത് ധ്വന്യാലോകരചയിതാവായ ആനന്ദവർധനന് പണ്ഡിതന്മാർ കല്പിക്കുന്നത്.
വിവർത്തനങ്ങൾ
എല്ലാ ഭാരതീയഭാഷകളിലും പല വിദേശഭാഷകളിലും ധ്വന്യാലോകത്തിന് വിവർത്തനവും വ്യാഖ്യാനവും പഠനവും ഉപലബ്ധമാണ്. ഡോ. കെ. കൃഷ്ണമൂർത്തി ഇംഗ്ലീഷിൽ രചിച്ച പ്രഗല്ഭമായ പഠനഗ്രന്ഥവും ധ്വന്യാലോകത്തിന് തയ്യാറാക്കിയ സംശോധിതസംസ്കരണവും പ്രസിദ്ധമാണ്. മലയാളത്തിൽ വിവർത്തനവും പഠനവുമായി അനേകം ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ധ്വന്യാലോകത്തിനുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഇ.വി. ദാമോദരൻ ധ്വന്യാലോകത്തെയും ലോചനത്തെയും മലയാളത്തിൽ പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ഗ്രന്ഥം പ്രധാനമാണ്. മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ ധ്വനിപ്രധാനമായ സന്ദർഭങ്ങൾ ഉദാഹരണമായി പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് ഡോ.പി.കെ. നാരായണപിള്ള രചിച്ച കൈരളീധ്വനിയെ 'കേരളീയരുടെ ധ്വന്യാലോകം' എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാം. പില്ക്കാലത്ത് മലയാളത്തിൽ ധ്വനിയെയും ധ്വന്യാലോകത്തെയും വിശദമാക്കാൻ രചിച്ച പല പഠനങ്ങളിലും മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ കാവ്യാത്മകമായ ഭാഗങ്ങൾ ഉദാഹരണമായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന ഈ രീതി സ്വീകരിച്ചുവന്നു
വെള്ളൂർ (കണ്ണൂർ)
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പയ്യന്നൂരിലെ നഗരസഭയീലെ ഒരു ഗ്രാമപ്രദേശമാണ്‌ വെള്ളൂർ. ദേശീയപാത 17 ഇതു വഴി കടന്നു പോകുന്നു. ഇവിടത്തെ പാൽ ഉൽപാദകരുടെ സഹകരണ സംഘം പ്രസിദ്ധമാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പയ്യന്നൂരിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം
അലുനൈറ്റ്
'ആലംസ്റ്റോൺ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ജലയോജിത-അല്പസിലികധാതു. രാസസംഘടനം: KAI3(SO4)2(OH)6; അലുമിനിയം പൊട്ടാസിയം സൾഫേറ്റ്; കാചദ്യുതിയുള്ള റോംബോഹീഡ്രൽ പരലുകൾ. വെളുപ്പ്, തവിട്ട് എന്നീ നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. പരൽരൂപം നിർബന്ധമില്ല. വികീർണനിക്ഷേപങ്ങളായാണ് അധികവും കണ്ടുവരുന്നത്. അമ്ലസ്വഭാവമുള്ള അഗ്നിപർവതശിലകളിൽ ഗന്ധകബാഷ്പത്തിന്റെ പ്രവർത്തനമാണ് അലുനൈറ്റ് ഉത്പത്തിക്കു ഹേതു. ഗന്ധകം കലർന്ന ഉൽക്കാജലം അലുമിനിയശിലകളുമായി സമ്പർക്കത്തിലേർപ്പെട്ടും അലുനൈറ്റ് അവസ്ഥിതമാവാം. സാധാരണയായി ക്വാർട്ട്സ്, കയോലിനൈറ്റ്, റയോലൈറ്റ്, ട്രക്കൈറ്റ്, ആൻഡെസൈറ്റ് എന്നീ ധാതുക്കളുമായി ഇടകലർന്നു കാണുന്നു. കാഠിന്യം 3.5-4 ആ.ഘ. 2.6-2.9. എളുപ്പം ഉരുകുന്നില്ല; ജലത്തിൽ അലേയം; സൾഫ്യൂറിക് ആസിഡ് ഒഴികെയുള്ള ഗാഢ-അമ്ലങ്ങളിൽ ലയിക്കുന്നില്ല. നേർപ്പിച്ച നൈട്രിക് ആസിഡിൽ അല്പാല്പമായി ലയിച്ചുചേരുന്നു.
രാസവളങ്ങളുടെയും, പൊട്ടാഷ്, ആലം എന്നിവയുടെയും നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ധാതുവിന്റെ സമ്പന്നനിക്ഷേപങ്ങൾ ഹംഗറി, സ്പെയിൻ, ആസ്ട്രേലിയ, യു.എസ്., ഇറ്റലി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ സുലഭമാണ്. ഇറ്റലിയിലെ തോൾഫാപ്രദേശത്ത് 15-ാം ശ.-ത്തിന്റെ മധ്യം മുതൽ ഇത് ആലം ഉണ്ടാക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചുവന്നതായി രേഖകളുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ധാതുക്കൾ വർഗ്ഗം:ഉപലോഹങ്ങൾ
കുറ പാറ
കുറ പാറ Kura Rock or Kura Stone (Куринский Камень, Kurinskiy Kamen; Kür daşı), അസർബൈജാന്റെ തീരത്തിനടുത്തുള്ള വളരെച്ചെറിയ ദ്വീപുസമാനമായ സ്ഥലമാണ്.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
കുറ പാറകൂടിയ നീളം 0.18 km. മാത്രമായ ദ്വീപാണ്. ഇത് കുറ ദ്വീപിന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ അറ്റത്തുനിന്നും 13 km അകലെയാണ്. 15 km കരയിൽനിന്നും കിഴക്കായി കിടക്കുന്നു. ഈ ശകലദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറായി ബോറിസോവ്ന തീരം കിടക്കുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ബാക്കുവിൽനിന്നും വളരെ അകലെയാണെങ്കിലും ബാക്കു ആർക്കിപെലാഗൊയുടെ ഭാഗമായിത്തന്നെയാണിതിനെ കണക്കാക്കിവരുന്നത്. അറാൻ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഭരണപരമായി ഇ ദ്വീപിനെ കനക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
പാർസ് പ്ലിക്കാറ്റ
കണ്ണിലെ മൂന്ന് പ്രധാന പാളികളിലൊന്നായ യൂവിയയുടെ ഒരു ഭാഗമാണ് സിലിയറി ബോഡി. സീലിയറി ബോഡിയുടെ മടക്കുകളുള്ള മുൻ‌ഭാഗമാണ് പാർ‌സ് പ്ലിക്കാറ്റ (ലാറ്റിൻ: മടക്കിവെച്ച ഭാഗം). ഇത് കൊറോണ സീലിയാറിസ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. സിലിയറി ബോഡിയുടെ പാർസ് പ്ലാന ഭാഗത്തിന് മുൻവശത്തും ഐറിസിന് പിന്നിലുമാണ് പാർസ് പ്ലിക്കാറ്റ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
അക്വസ് ഹ്യൂമർ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന സീലിയറി ബോഡിയിലെ ഭാഗമാണ് പാർസ് പ്ലിക്കാറ്റ.
പരാമർശങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മനുഷ്യ ശരീരം വർഗ്ഗം:ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ വർഗ്ഗം:നേത്ര ഘടന
ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ
മലയാളത്തിലെ സാഹിത്യനിരൂപകനും വിമർശകനും നാടകകൃത്തുമാണ്‌ '''ഇ.പി. രാജഗോപാലൻ'''. മലയാളനിരൂപണത്തിൽ ആധുനികതയുടെ കാലത്തിനു ശേഷം കടന്നുവന്ന ചരിത്രോന്മുഖമായ വിമർശനരീതിയുടെ ഊർജ്ജസ്വലനായ പ്രയോക്താവാണ് ഇദ്ദേഹം. നവ-മാർക്സിസ്റ്റ് ചിന്തയുടെ യാന്ത്രികമല്ലാത്ത സ്വാധീനം  സാമാന്യമായി പ്രകടമാക്കുന്ന നിരൂപണപഠനങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധേയനാക്കുന്നു. നിരൂപണത്തെ പുതിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ട് വ്യത്യസ്തവും സർഗാത്മകവുമാകുന്ന എഴുത്തുരീതിയാണ് രാജഗോപാലൻ തുടക്കകാലം മുതൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്‌. എഴുതുന്ന വ്യക്തിയെ കാര്യമായി കണക്കാക്കാതെ എഴുത്തിൽ വായിക്കാനാവുന്ന ചരിത്രത്തെയും ജീവിതത്തെയുമാണ് രാജഗോപാലൻ ശ്രദ്ധിക്കാറുള്ളത്.
നാടകവിമർശനത്തിലും നാടകരചനയിലും സംഭാവനകളുണ്ട്. രണ്ടു നാടകങ്ങളിൽ എൻ ശശിധരനൊപ്പം രചയിതാവായി. 'ഉദിനൂർ ഗ്രാമചരിത്ര'ത്തിൻറെ ചീഫ് എഡിറ്ററായി പ്രവർത്തിച്ചു. സാംസ്കാരികസംഘാടകൻ കൂടിയാണ്. വെള്ളൂർ സ്കൂളിലെ ത്രിദിന ഷെയ്ക്സ്പിയർ ഉത്സവം, / കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ കടലെഴുത്തുകൾ : സാംസ്കാരിക മേള (നീലേശ്വരം അഴിത്തല കടപ്പുറം ). / പി.സ്മൃതി സമ്മേളനം (കാഞ്ഞങ്ങാട് ), / ഷെഹ്റാസാദ് : ചെറു കഥാ ക്യാമ്പ് (നീ ശശരം )  ഗളിവിoഡു : ബഹുഭാഷാസമ്മേളനം  (മഞ്ചേശ്വരം ) തുടങ്ങിയ സംരംഭങ്ങളിൽ  മുൻനിന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു.
സാഹിത്യപ്രവർത്തകസഹകരണസംഘത്തിെന്റെ 'കഥയുടെ നൂറ്റാണ്ട്'' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ( രണ്ടുവാല്യം ) എഡിറ്റൊറിയൽ കമ്മിറ്റി അംഗം, സഹിത മാസികയുടെ എഡിറ്റർ, എതിർദിശ മാസികയുടെ കൺസൽട്ടൻററ് എഡിറ്റർ, കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ഇംഗ്ലിഷ് ആനുകാലികമായ "Malayalam  Literary Survey "യുടെ കൺവീനർ എന്നീ മേഖലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു.
ജീവിതരേഖ
പുരോഗമന കലാ-സാഹിത്യസംഘം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡണ്ടുമാണ്.
സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം (എസ്.പി. സി. എസ്. / എൻ.ബി.എസ് ) ഡയരക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കൃതികൾ
* അടുപ്പങ്ങളുടെ സൂചിക (ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ)
നാടകത്തിൻ്റെ ബഹുസ്വരത (തിയേറ്റർ പഠനങ്ങൾ )
വായനക്കാരൻ എം.ടി.
ഭാഷ, ഭാവന, വിനിമയം. / forthcoming
പുരസ്കാരങ്ങൾ
കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ എന്ന കൃതിക്ക് 2006-ൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം
തായാട്ട് അവാർഡ് -- സ്വപ്നവും ചരിത്രവും
എസ് ഗുപ്തൻനായർ അവാർഡ് -- നിശ്ശബ്ദതയും നിർമ്മാണവും
സിപി ശിവദാസൻ അവാർഡ് -- കാലക്രമേണ
എം എസ് മേനോൻ അവാർഡ് -- കവിതയുടെ ഗ്രാമങ്ങൾ
കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം -- കേളു
കേസരി നായനാർ പുരസ്കാരം
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകകൃത്തുക്കൾ വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യനിരൂപകർ വർഗ്ഗം:ചെറുകാട് അവാർഡ് ജേതാക്കൾ
വെള്ളക്കൊടുവേലി
തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ വംശജനായ ഒരു കുറ്റിച്ചെടിയാണ് വെള്ളക്കൊടുവേലി അഥവാ തുമ്പക്കൊടുവേലി. . കാലങ്ങളായി ഇന്ത്യയിൽ പലവിധ ഔഷധമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. വേരിന് നല്ല ഔഷധശക്തിയുണ്ട്. കമ്പുമുറിച്ചുനട്ടോ വിത്തുവഴിയോ പുനരുദ്ഭവം നടത്താം. മൽസ്യങ്ങൾക്ക് നാശം വരുത്താതെ ഈഡിസ് ഈജിപ്റ്റി കൊതുകിന്റെ ലാർവയെ നശിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവ് വെള്ളക്കൊടുവേലിയിനിന്നും വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന ഔഷധത്തിനുണ്ട്. അണുനാശകാരിയാണ്.
മറ്റു ഭാഷകളിലെ പേരുകൾ
Chitrak, Plumbago, White leadwort • Hindi: चित्रक Chitrak • Assamese: বগা আগেচিতা Boga agechita • Manipuri: Telhidak angouba • Tamil: சித்திர மூலம் chittiramoolam Karimai • Malayalam: Vellakoduveli • Kannada: Chitramulika • Bengali: Safaid-sitarak • Oriya: Ogni (ഇന്റർനെറ്റിലെ പലയിടത്തുനിന്നും ശേഖരിച്ച പേരുകളാണിവ, തെറ്റുകളുണ്ടായേക്കാം)
പാവട്ട ലാസിയോക്ലാഡ
റുബിയേസീ കുടുംബത്തിലെ ഒരു ജനുസ്സായ പാവട്ടയിലെ ഒരു സ്പീഷിസാണ് പാവട്ട ലാസിയോക്ലാഡ - Pavetta lasioclada. കാമറൂൺ, ഐവറി കോസ്റ്റ്, ഘാന, മാലി, സിയെറ ലിയോൺ, ടോങ്കോ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇവയെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഇവ ഗുരുതരമായ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:പാവട്ട
നാസ
ബഹിരാകാശ പഠന പര്യവേക്ഷണങ്ങൾക്കായി സ്ഥാപിച്ച യു.എസ്. ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാപനമാണ് നാസ (NASA). നാഷണൽ എയ്റോനോട്ടിക്സ് ആൻഡ് സ്പെയ്സ് അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ (National Aeronotics and Space Administration) എന്നതിന്റെ ചുരുക്കപ്പേരാണിത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ ഏജൻസിയായ നാസ, വിജയകരമായ അനേകം ബഹിരാകാശ യാത്രകൾക്കും പദ്ധതികൾക്കും രൂപംനല്കുകയും ഏകദേശം 150 പ്രാവശ്യം മനുഷ്യനെ ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1958-ൽ സ്ഥാപിതമായ നാസയുടെ ആസ്ഥാനം വാഷിങ്ടൺ ആണ്.
ചരിത്രം
1958-ൽ ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ട നാസയുടെ ചരിത്രം നാഷണൽ അഡ്വൈസറി കമ്മറ്റി ഫോർ എയ്റോനോട്ടിക്സിന്റെ (NACA) രൂപീകരണത്തോടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. വ്യോമയാനരംഗത്ത് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ പിറകിലായിരുന്ന അമേരിക്കയെ മുന്നിലെത്തിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ സ്മിത്ത്സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ചാൾസ് ഡി. വാൽക്കോട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് 1915-ൽ എൻ.എ.സി.എ. രൂപംകൊള്ളുന്നത്. 'വ്യോമയാനരംഗത്തെ പുരോഗതിക്കായി ഒരു സൈനികേതര ഏജൻസി' എന്ന ചാൾസ് ഡി. വാൽക്കോട്ടിന്റെ ആശയമായിരുന്നു എൻ.എ.സി.എ.യുടെ രൂപീകരണത്തിന് വഴിതെളിച്ച പ്രധാന ആശയം.NACA എന്ന 46 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഗവേഷണസ്ഥാപനം 'നാസ'യായി മാറുമ്പോൾ 4 പരിക്ഷണ ശാലകളും 80 തൊഴിലാളികളുമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്.
1958 ജനുവരി 31ന്‌ എക്സ്‌പ്ലോറർ 1(officially Satellite 1958 Alpha) അമേരിക്ക ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിച്ചു.നാസയുടെ തുടക്കം മുതൽക്കെ ലക്ഷ്യമിട്ടത്‌ മനുഷ്യനെ എങ്ങനെ വിജയകരമായി ബഹിരാകാശത്ത് എത്തിക്കാമെന്നായിരുന്നു.അങ്ങനെ അമേരിക്കയും സോവിയറ്റ് യൂനിയനും ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ രംഗത്ത് മത്സരയോട്ടം ആരംഭിക്കുക യായിരുന്നു.ഈ ബഹിരാകശയോട്ടത്തിൽ വേർണൽ വോൺ ബ്രൌൺൻറെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ജർമൻ റോക്കറ്റ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ പ്രവേശനം നിർണ്ണായകമായിരുന്നു.രണ്ടാം ലോക മഹാ യുദ്ധത്തിനു ശേഷം അമേരിക്കൻ പൌരൻ ആയ വെർണൽ ഇന്ന് 'അമേരിക്കൻ ബഹിരാകാശ പരിപാടിയുടെ പിതാവാ'യി അറിയപ്പെടുന്നു.
നാസ പ്രൊജക്റ്റ്‌സ്‌
'''പ്രോജെക്റ്റ് മെർക്കുറി ''' മനുഷ്യനെ ബഹിരാകാശത്തെത്തിക്കുന്ന അമേരിക്കയുടെ ആദ്യ സംരംഭം 'പ്രോജെക്റ്റ് മെർകുറി'(1958)എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി 1961 മെയ്‌ 5നു 'ഫ്രീഡം 7'എന്ന ഉപപരിക്രമണ ബഹിരാകാശ പേടകം പറപ്പിച്ചു കൊണ്ട് 'അലൻ ഷെപാർഡ്' ആദ്യ അമേരിക്കൻ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരിയായി.തുടർന്ന് 1962-ൽ 'ഫ്രണ്ട്ഷിപ്പ്-7'എന്ന പേടകത്തിൽ ഭൂമിയെ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ച (അഞ്ചേകാൽ മണികൂർ) ആദ്യ അമേരിക്കൻ എന്ന ബഹുമതി ജോൺ ഗ്ലെൻ നേടിയെടുത്തു.
പ്രൊജക്റ്റ്‌ ജെമിനി
മെർക്കുറി പ്രൊജക്റ്റ്‌ വിജയകരമായതിനു ശേഷം നാസയുടെ കണ്ണുകൾ ചന്ദ്രനിൽ പതിഞ്ഞു.അതിനായി 'പ്രൊജക്റ്റ്‌ ജെമിനി' എന്ന പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു.അതിനായി 10 ഓളം ദീർഘ സമയ ബഹിരാകാശ യാത്രകൾ സംഘടിപ്പിച്ചു.ഇതിൽ ആദ്യത്തെത് 1965 മാർച്ച് 23 ന് ഗസ് ഗ്രിസോം, ജോൺ യങ്ങ് എന്നിവരെയും കൊണ്ട് പറന്ന 'ജെമിനി-3 ആയിരുന്നു.
സ്കൈലാബ് ഭൂപരിക്രമണപഥത്തിലേക്ക് അയച്ച ആദ്യ അമേരിക്കൻ സ്പേസ് സ്റ്റേഷൻ ആണ് സ്കൈലാബ്. 75-ടൺ ഭാരമുള്ള ഈ സ്പേസ് സ്റ്റേഷൻ 1973 മുതൽ 1979 വരെ പ്രവർത്തനസജ്ജമായിരുന്നു.1973-ലും 74-ലും ആയി ബഹിരാകാശസഞ്ചാരികൾ ഇതു സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. സൗരയൂഥത്തിലെ ഗുരുത്വകർഷണവ്യതിയാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുക എന്നതായിരുന്നു പ്രഥമോദേശ്യം.
സ്പേസ് ഷട്ടിൽ പ്രോഗ്രാം
1970-80 കളിലാണ് സ്പേസ് ഷട്ടിൽ എന്ന ആശയത്തിൽ നാസ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കുന്നത്. 1985-ഓടെ നാല് സ്പേസ് ഷട്ടിൽ നിർമ്മിക്കാനും നാസക്ക്‌ കഴിഞ്ഞു. തുടർച്ചയായി വീണ്ടും വീണ്ടും വിക്ഷേപിക്കാവുന്ന ബഹിരാകാശ വാഹനങ്ങളാന്നു സ്പേസ് ഷട്ടിലുകൾ. 1981 ഏപ്രിൽ 12 നു ആയിരന്നു ആദ്യ സ്പേസ് ഷട്ടിലായ 'കൊളംബിയ'യുടെ വിക്ഷേപണം.1986-ൽ 'ചലഞ്ചർ' വിക്ഷേപിച്ചുവെന്ക്കിലും ഒടുവിൽ ദുരന്തമായി മാറുകയായിരുന്നു.
ഇന്റർനാഷണൽ സ്പേസ് സ്റ്റേഷൻ
ഭൂമിക്ക് വളരെ അടുത്ത ഭ്രമണപഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണശാലയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയം (International space station or ISS). 1998-ൽ ആണ് ഈ നിലയത്തിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയത്. ബഹിരാകാശത്തിലെ ഭ്രമണപഥത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെത്തന്നെയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ സംയോജിപ്പിച്ചത്. ഭൂമിയിൽനിന്നും നഗ്നനേത്രങ്ങൾക്കോണ്ട് കാണാവുന്ന ഈ നിലയം 386.24 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുകയും 28000 കി.മി വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രധാനമായും മൈക്രോ ഗ്രാവിറ്റിയിൽ നടത്തുന്ന ശാസ്ത്രീയ പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയം നിർമിച്ചത്. 16 രാഷ്ട്രങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിനു വേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
നാസയുടെ നായകർ
നാസ സംഘത്തിൻറെ നേതൃത്വവും നിയന്ത്രണവും അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററിൽ നിക്ഷിപ്തമാണ്.നാസയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന റാങ്ക് ആയ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ തന്നെയാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ്ൻറെ സീനിയർ സ്പേസ് സയൻസ് ഉപദേശകനും.ചാൾസ് എഫ് ബോൾഡെൻനാണ് ഇപ്പോഴത്തെ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ. പ്രസിഡൻറ്ൻറെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസിന്റെയും ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് ഗവണ്മെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും നാസ പ്രതിനിധി കൂടിയാണ് ഡേപ്യുട്ടി അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ.ദൈനംദിന കാര്യങ്ങളുടെ ചുമതലും ഇദേഹത്തിനാണ്.
നാസയുടെ അവാർഡുകൾ
നാസയുടെ പ്രവർത്തകർക്കും,ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികൾക്കും മെഡലുകളും പദവികളും അവരുടെ പ്രവർത്തനത്തെ വിലയിരുത്തി നൽകി വരുന്നു. ഇതിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ അവാർഡാണ് 'കോൺഗ്രെഷണൽ സ്പേസ് മെഡൽ ഓഫ് ഓണർ'. ഇതുവരെ 28 പേർക്ക് ഏ പദവി ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.ഇതിൽ 17 പേർക്ക്‌ മരണാനന്തര ബഹുമതിയായാണ് ലഭിച്ചത്.രാഷ്ടത്തിൻറെയും മാനവരാശിയുടെയും നന്മക്കായി അതിവിശിഷ്ട സേവനം കാഴ്ചവെക്കുന്ന പ്രവർത്തകരെ ആദരിക്കാനാണ് ഈ പദവി നൽകുന്നത്. നാസയുടെ രണ്ടാമത്തെ ഉന്നത ബഹുമതിയാണ് 'നാസാ വിശിഷ്ടസേവ മെഡൽ'(NASA Distinguished Service Medal)ഫെഡറൽ ഗവണ്മെന്റ്ൻറെ അംഗമായ സൈനിക ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികൾക്കും തൊഴിലാളികൾക്കും ഇത് ലഭിക്കും.വർഷംതോറും നൽകി വരുന്ന മെഡലാണത്.
നാസയുടെ എയർക്രാഫ്റ്റ്സ്
നാസ തങ്ങളുടെ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി എയർ ക്രാഫ്റ്റ്‌കൾ പുതുതായി നിർമ്മിക്കുകയോ,സൈന്യത്തിൽ നിന്നും വാടകക്ക് എടുക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.ചില ശ്രദ്ധേയമായ എയർ ക്രാഫ്റ്റ്സ്
നാസ വേൾഡ് വിൻഡ്‌
നാസയുടെ സൗജന്യ ഓപ്പൺസോഴ്സ് വെർച്വൽ ഗ്ലോബാണ് 'നാസ വേൾഡ് വിൻഡ്‌ (http://worldwind.arc.nasa.gov/java/) നാസയുടെ ആംഡ്‌ റിസർച്ച് സെന്റെർ 2004-ൽ ആണ് ഇത് രൂപപെടുത്തിയത്.ഭൂമി,ചന്ദ്രൻ,ചൊവ്വ,വ്യാഴം,ബുധൻ എന്നിവയെപറ്റിയുള്ള 3D ചിത്രങ്ങളും, വിവരണങ്ങളും ഇതിൽ ലഭ്യമാണ്.
പുറത്തേക്കുള്ള താളുകൾ
വർഗ്ഗം:നാസ വർഗ്ഗം:ബഹിരാകാശഗവേഷണകേന്ദ്രങ്ങൾ
ശീതയുദ്ധം
thumb|right|300px|പരസ്പരം പോരടിച്ചിരുന്ന [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെയും സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെയും നേതാക്കളായ റൊണാൾഡ് റീഗണും മിഖായേൽ ഗോർബച്ചേവും തമ്മിൽ 1985ൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ച.]]
1940കളുടെ മദ്ധ്യം മുതൽ 1990കളുടെ തുടക്കം വരെ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾക്കും സോവിയറ്റ് യൂണിയനും ഇടയ്ക്ക് നിലനിന്നിരുന്ന വിദ്വേഷവും സംഘർഷവും മാത്സര്യവും മൂലം ഉടലെടുത്ത യുദ്ധസമാനമായ അവസ്ഥയാണ് ശീതയുദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ സൈനികസന്ധികൾ, കുപ്രചരണം, ചാരവൃത്തി, ആയുധകിടമത്സരം, വ്യവസായിക പുരോഗതി, ബഹിരാകാശപ്പന്തയം പോലുള്ള അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യാ വികസനമത്സരം എന്നിവ വഴി പരസ്പരമുള്ള ശത്രുത രണ്ടു വൻശക്തികളും പ്രകടമാക്കിപ്പോന്നിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഇരുകൂട്ടരും അണുവായുധങ്ങൾക്കും മറ്റ് ആയുധങ്ങൾക്കും പ്രോക്സി യുദ്ധങ്ങൾക്കുമൊക്കെയായി വൻതുകയും ചെലവാക്കിയിരുന്നു.
പേരിനു പിന്നിൽ
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം, ജോർജ്ജ് ഓർവെൽ ട്രിബ്യൂൺ മാസികയിൽ 1945- ഒക്ടോബർ 19-ന് എഴുതിയ ആറ്റം ബോ‌ബും നിങ്ങളും എന്ന പ്രബന്ധത്തിലാണ് ശീതയുദ്ധം എന്ന പ്രയോഗം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. സോവിയറ്റ് യൂണിയനും പാശ്ചാത്യ ശക്തികൾക്കും ഇടയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന സൈദ്ധാന്തികപോരാട്ടം എന്നാണ് ഓർവെൽ ഈ യുദ്ധസമാനമായ അവസ്ഥയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
അവലംബം
thumb|right|1989-ലെ ബർലിൻ മതിലിന്റെ പതനം
വർഗ്ഗം:ശീതയുദ്ധം വർഗ്ഗം:ആഗോള സംഘട്ടനങ്ങൾ
പാർസ് പ്ലാന
മനുഷ്യ നേത്രത്തിലെ മൂന്ന് പ്രധാന പാളികളിലെ മധ്യ പാളിയായ യൂവിയയിലെ (അല്ലെങ്കിൽ വാസ്കുലർ ട്യൂണിക്) സിലിയറി ബോഡിയുടെ ഭാഗമാണ് പാർസ് പ്ലാന (ലാറ്റിൻ: പരന്ന ഭാഗം). ഓർബികുലാരിസ് സീലിയാറിസ് എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു.
ഐറിസും സ്ക്ലീറയും കൂട്ടിമുട്ടുന്ന സ്ഥലത്തിന് അടുത്താണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇതിൻറെ നീളം ഏകദേശം 4മി.മീ ആണ്.
പരാമർശങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:നേത്ര ഘടന
ഫ്രെഡറിക്ക് മോസ്
ഒരു ജർമ്മൻ ഭൂവിജ്ഞനും ധാതുശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്നു കാൾ ഫ്രെഡറിക്ക് ക്രിസ്റ്റ്യൻ മോസ്സ് (29 ജനുവരി 1773 – 29 സെപ്റ്റംബർ 1839)
ഔദ്യോഗികജീവിതം
ജർമനിയിലെ ജേർൻറോഡിൽ ജനിച്ച മോസ് ഹാൾ സർവകലാശാലയിൽ ഭൗതികശാസ്ത്രവും രസതന്ത്രവും കണക്കും പഠിച്ചു. സാക്സണിയിലെ ഖനന അക്കാദമിയിലും അദ്ദേഹം പഠിച്ചു. പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ മോസ് 1801ൽ ഒരു ഖനിയിൽ ഫോർമാനായി ജോലി സ്വീകരിച്ചു. 1802ൽ അദ്ദേഹം താമസം ഓസ്ട്രിയയിലേക്ക് മാറ്റി. അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ബാങ്കറുടെ സ്വകാര്യഭൂമിയിൽ വിവിധതരം ധാതുക്കൾ കണ്ടെത്താനുള്ളാ ജോലിയാണ് ലഭിച്ചത്.
ധാതുക്കളുടെ ഗുണവിശേഷങ്ങൾ
ഓസ്ട്രിയയിലെ തന്റെ ജോലിയുടെ ഭാഗമായി മോസ് ധാതുക്കൾ വർഗ്ഗീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. കാലങ്ങളായി പിന്തുടർന്നുപോന്ന രാസസ്വഭാവങ്ങൾക്ക് അനുസരിച്ചുള്ള വർഗ്ഗീകരണത്തിന് പകരം ഭൗതികമായി സ്വഭാവങ്ങളനുസരിച്ച് വർഗ്ഗീകരിക്കുകയാണ് മോസ് ചെയ്തത്. തിയോഫ്രാസ്റ്റസും പ്ലിനിയും വജ്രവും ക്വാർട്ട്സും തമ്മിൽ താരദമ്യം ചെയ്യാൻ ഈ രീതി ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്വാർട്സിൽ പോറലേൽപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതിനാൽ വജ്രം ക്വാർട്സിനേക്കാൾ കഠിനമാണെന്ന് അവർ കണ്ടെത്തി. ഇതാണ് മോസ് വികസിപിച്ചെടുത്ത ധാതുകാഠിന്യമാനകത്തിന് ആധാരമായത്. ധാതുക്കൾ ഇന്നും രാസസ്വ്ഭാവങ്ങളനുസരിച്ചാണ് വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നതെങ്കിലും മോസ് ധാതുകാഠിന്യമാനകവും ചില പരിശോധനകളിൽ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു.
പിന്നീടുള്ള ജീവിതം
1821ൽ മോസ് ഗ്രാസിൽ ഒരു പ്രഫസറായി. 1818ൽ സാക്സണിയിലെ ഫ്രേയിബേർഗിലേയും 1826ൽ വിയന്നയിലേയും പ്രഫസറായി മോസ് സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 66ആം വയസ്സിൽ ഇറ്റലിയിലെ അഗോർദോയിലേക്കുള്ള ഒരു യാത്രക്കിടെ മോസ് അന്തരിച്ചു.
ഇതും കാണുക
വർഗ്ഗം:ധാതുശാസ്ത്രജ്ഞർ
എന്റെറോ വൈറസ്‌ 71
കുട്ടികളിൽ മസ്തിഷ്ക്ക ജ്വരം (Cerebral encephalitis) ഉണ്ടാക്കുന്ന എന്റെറോ വൈറസ്‌ 71 ( Enterovirus 71 -EV71), എന്റെറോവൈറുടെ (Enterovirudae) കുടുംബത്തിലെ ഒരു വ്യത്യസ്ത സിറം ഇനം (Serotype) വൈറസ് ആണ്. ( പിള്ളവാതം ഉണ്ടാക്കുന്ന പോളിയോ വൈറസും ഈ കുടുംബത്തിൽപ്പെടുന്നു.) 1969ൽ കാലിഫോർണിയയിൽകുട്ടികളിൽ  മസ്തിഷ്ക്ക ജ്വരം ഉണ്ടാക്കുന്ന   ഈ വൈറസിനെ ആദ്യമായി കണ്ടെത്തി.
രോഗ ലക്ഷണങ്ങൾ
വൈറസ് ബാധ ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാവരിലും രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പ്രകടമാകണമെന്നില്ല. ചിലരിൽ വയറിളക്കം മാത്രമായിരിക്കും. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ കാണപ്പെട്ടത് വായറിളക്കത്തോടൊപ്പം വായിലും കൈവെള്ളയിലും കാൽപ്പാദത്തിലും കുമിളകൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന കൈ-കാൽ-വായ് രോഗം (Hand  foot  and  mouth  disease  :HFMD)  ആണ്   തന്മൂലം തലച്ചോറിന്റെ ആവരണത്തെ ബാധിച്ചു മസ്തിഷ്ക്ക ജ്വരം ഉണ്ടാക്കാം.
രോഗവ്യാപനം
രോഗബാധിതരുടെ ശരീരവിസർജ്യം കലർന്ന വെള്ളം, ഭക്ഷണം എന്നിവ ഉള്ളിൽ ചെന്നോ, രോഗിയുമായി അടുത്തിടപഴകുന്നതിലൂടെയോ വൈറസ് ബാധ ഉണ്ടാകാം. ചെറുകുടലിൽ ഇവ വംശവർദ്ധന നടത്തി രോഗമുണ്ടാക്കുന്നു. പത്തു വയസ്സിൽ താഴെ പ്രായമുള്ള കുട്ടികളിലാണ് രോഗം കൂടുതലായി ബാധിക്കുന്നത്.
ചികിത്സ
ഈ വൈറസിനെതിരെ ഫലപ്രദമായ ചികിത്സ ഇന്ന് ലഭ്യമല്ല. വാക്സിനും ഇല്ല. വാക്സിൻ-മരുന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ പുരോഗമിക്കുന്നു. റിബാവിറിൻ (ribavirin) എന്ന മരുന്ന് പരീക്ഷണത്തിൽ വിജയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
രോഗം കേരളത്തിൽ
2011ഡിസംബറിൽ കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ കൊണ്ടോട്ടി - കുഴിമണ്ണ എന്ന സ്ഥലത്ത്  11  മാസം പ്രായമുള്ള ഒരു കുഞ്ഞിനു എന്റെറോ വൈറസ്‌ 71 മൂലമുള്ള മസ്തിഷ്ക്ക ജ്വരം ബാധിച്ചതായി കണ്ടെത്തി. ചൈന, സിംഗപൂർ, ഇന്തോനേഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ മാത്രം കണ്ടുവന്നിരുന്ന എന്റെറോ വൈറസിന്റെ മറ്റു പല സീറോ ഇനങ്ങളേയും  എന്റെറോ വൈറസ്‌ 71നെത്തന്നെയും കേരളത്തിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പക്ഷെ ,എന്റെറോ വൈറസ്‌ 71 മൂലം മസ്തിഷ്ക്ക ജ്വരം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഇനം കണ്ടെത്തിയത്  ആദ്യമാണെന്നാണ്  മണിപ്പാൽ മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ സൂക്ഷ്മജീവശാസ്ത്ര പരീക്ഷണശാല  മേധാവി വെളിപ്പെടുത്തിയത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:വൈറസുകൾ
ഓളം ഡോട്ട് ഇൻ
ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾക്ക് മലയാളം അർത്ഥവും മലയാളം വാക്കുകൾക്ക് മലയാളം അർത്ഥവും ലഭ്യമാക്കുന്ന ഓൺലൈൻ  നിഘണ്ടുവാണ് ഓളം ഡോട്ട് ഇൻ (https://olam.in). ഇതിനകം 60,000 ൽ പരം പദങ്ങളും രണ്ടുലക്ഷത്തിൽപരം വിശദീകരണങ്ങളും ഈ നിഘണ്ടുവിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞു. നിഘണ്ടുവിൽ ലഭ്യമാകാത്ത പദങ്ങളും വിശദീകരണങ്ങളും ഉപയോക്താക്കൾക്ക് സമർപ്പിക്കാവുന്ന രീതിയിലാണ് ഓളം ആരംഭിച്ചത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:നിഘണ്ടു വർഗ്ഗം:മലയാളം വെബ്സൈറ്റുകൾ
അഷുരാദേഹ് ദ്വീപ്
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|19th-century Russian map of Ashūradeh Island|കണ്ണി=Special:FilePath/Ashuradeh_caspian_sea.jpg വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|Ashuradeh Island at the LandSat-5 satellite image (01-Apr-1995, Caspain Sea waters high level) ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|Iranian Muslim Turkmen from Ashuradeh അഷുരാദേഹ് ദ്വീപ് Ashūradeh, or Ashur Ada, കാസ്പിയൻ കടലിന്റെ ഇറാനിയൻ ഭാഗത്തുള്ള ഒരേയൊരു ദ്വീപാണിത്. അഷുരാദേഹ് ദ്വീപിന്റെ ഉപരിതലം 800 ha മാത്രമാണ്. ഇറാനിലെ മാസന്ദരാൻ പ്രവിശ്യയിലെ ബെഹ്ഷഹർ കൗണ്ടിയിലെ മിയാൻ കലെഹ് പെനിൻസുലയുടെ കിഴക്കനറ്റത്ത് ആണിതു കിടക്കുന്നത്. ബന്ദർ ടോർകമാൻ എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്ന്  3 km ഗോർഗാൻ എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നും 23 km അകലെയാണിതു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ചരിത്രം
300 കുടുംബങ്ങൾ ഇവിടെ താമസിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ ഗ്രാമം ആളൊഴിഞ്ഞതാണ്. പേർഷ്യയുടെ എതിർപ്പ് അവഗണിച്ച് 1837ൽ റഷ്യൻ സൈന്യം ഈ ദ്വീപു പിടിച്ചെടുത്തിരുന്നു. പിടിച്ചെടുത്തശേഷം റഷ്യൻ സൈന്യം അനേകം വർഷങ്ങളോളം ഇവിടെ സൈനിക പോസ്റ്റ് സ്ഥാപിച്ച് നിലനിർത്തിയിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇറാനിലെ ദ്വീപുകൾ
പാടൂർ, തൃശ്ശൂർ
തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ചാവക്കാട് താലൂക്കിൽ വെങ്കിടങ്ങ് പഞ്ചായത്തിൽ, കുണ്ടഴിയൂർ അംശത്തിലെ ഒരു പ്രദേശമാണ്‌ പാടൂർ. കാനോലി കനാലിന്റെ തീരത്താണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ
മർഫി (ടെക്സസ്‌)
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ടെക്സസ് സംസ്ഥാനത്ത് കോളിൻ കൗണ്ടിയിലുള്ള ഒരു നഗരമാണ് മർഫി. 2010ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം നഗരത്തിൽ 17,708 പേർ വസിക്കുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കുപ്രകാരം, നഗരത്തിന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം 5.25 sqmi ആണ്. ഇത് മൊത്തം കരപ്രദേശമാണ്.
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ പട്ടണങ്ങൾ
സി.എം. അയ്യപ്പൻപിള്ള
കുമാരനാശാന്റെ വീണപൂവ് എന്ന കൃതിക്കു പ്രചോദനം ആയതെന്നു കരുതുന്ന പ്രസൂന ചരമം എന്ന കവിതയുടെ കർത്താവാണു '''കുഴിന്തുറ സി.എം. അയ്യപ്പൻപിള്ള'''‎. പന്തളം കേരളവർമ്മയുടെ കവന കൗമുദിയിലാണ് (1080 കർക്കിടകം ലക്കം) ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസൂന ചരമം എന്ന കവിത അച്ചടിച്ചു വന്നത്.
ബോൽഷിയേ പെഷ്നിയേ ദ്വീപുകൾ
ബോൽഷിയേ പെഷ്നിയേ ദ്വീപുകൾ The Bolshiye Peshnye Islands (Ostrova Bol'shiye Peshnye) കാസ്പിയൻ കടലിലെ രണ്ടു ദ്വീപുകളുടെ ഒരു കൂട്ടമാണിത്. ഇത് കരയിൽനിന്നും 7 km അകലെയാണു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്, 15 km SSE of Peshnoy.
ബോൽഷിയേ പെഷ്നിയേ ദ്വീപുകൾ The Bolshiye Peshnye Islands പരസ്പരം 2.5 km അകലെയാണ്. വടക്കെ ദ്വീപിനു 2 km നീളവും 0.7 km. വീതിയുമുണ്ട്. ചന്ദ്രക്കലാ ആകൃതിയിലുള്ള തെക്കൻ ദ്വീപ് 3.2 km നീളമുണ്ടെങ്കിലും 400 m മാത്രമേ ശരാശരി വീതിയുള്ളു.
ഭരണപരമായി ബോൽഷിയേ പെഷ്നിയേ ദ്വീപുകൾ അതിറാവു പ്രദേശത്തിൽപ്പെടുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഖസാഖ്‌സ്ഥാന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ
ടിം പാറ്റേഴ്സൺ
ഒരു അമേരിക്കൻ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമറാണ് റ്റിം പാറ്റേഴ്സൺ. 1956ൽ ജനിച്ചു. 1980കളിൽ ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന എം.എസ്. ഡോസ്(MS-DOS) എന്ന ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്രഷ്ടാവായാണ് റ്റിം അറിയപ്പെടുന്നത്. സിയാറ്റിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഡക്റ്റ്സ്, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എന്നീ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ജോലിചെയത ഇദ്ദേഹം 1982 ഫാൽക്കൺ റ്റെക്നോളജി എന്ന പേരിൽ സ്വന്തമായി കമ്പനി ആരംഭിച്ചു. പിന്നീട് 1986ൽ ഈ കമ്പനി മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റേതായി. 1990-1998 കാലയളവിൽ മൈക്രോസോഫ്റ്റിൽ ജോലിചെയത ടിം പാറ്റേഴ്സൺ വിഷ്വൽ ബേസിക്കിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനത്തിലും പങ്കെടുത്തു.