cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം
ചരിത്രപശ്ചാത്തലം
ഇന്നറിയപ്പെടുന്ന തരത്തിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന് ഏകദേശം 400 വർഷത്തെ പഴക്കംവരും. ജെറമി ബന്താം (1748-1832) എന്ന ബ്രിട്ടിഷ് നിയമജ്ഞനാണ് 'ഇന്റർനാഷണൽ' (International) എന്ന പദം ആദ്യമായി പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തിയതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഡച്ചുരാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞനായ ഹ്യൂഗോഗ്രോഷിയസ് (1583-1645) ആണ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമസംബന്ധമായ ആദ്യകാലഗ്രന്ഥകാരൻമാരിൽ പ്രമുഖനായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്. 1625-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട യുദ്ധത്തെയും സമാധാനത്തെയും സംബന്ധിക്കുന്ന നിയമം ( De jure belli ac pacis) എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയാണ് ഇതെപ്പറ്റിയുള്ള ആദ്യത്തെ സുപ്രധാനഗ്രന്ഥം. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ പിതാവെന്നു പരിഗണിക്കപ്പെട്ടു വരുന്ന ഗ്രോഷിയസ്, ഡച്ചുനിയമജ്ഞനും ദാർശനികനും നയതന്ത്രജ്ഞനും ആയിരുന്നു. ഇതിനുമുൻപ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ വിവിധവശങ്ങളെപ്പറ്റി പലരും പരാമർശിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഗ്രോഷിയസിന്റെ മുൻചൊന്ന ഗ്രന്ഥമാണ് പ്രസ്തുതനിയമസംഹിതയെ ആധികാരികമായി വ്യവസ്ഥാപിച്ചത്.
1648-ലെ വെസ്റ്റ്ഫേലിയ ഉടമ്പടി യൂറോപ്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു പ്രധാന നാഴികക്കല്ലായിരുന്നു. അത് 30 വർഷം നീണ്ടുനിന്ന യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുകയും യൂറോപ്പിൽ ഒരു നവീന രാഷ്ട്രസംവിധാനത്തിനു വഴിതെളിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടുകൂടി പുതിയ വഴക്കങ്ങളും ആചാരമുറകളും നടപ്പിൽവന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ പലനിയമപണ്ഡിതൻമാരും അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ വിവിധവശങ്ങളെ വിശകലനം ചെയ്തുകൊണ്ടുള്ള ഗ്രന്ഥാവലികൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചുതുടങ്ങി. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ എടുത്തുപറയേണ്ട ഒരു പേരാണ് സ്വിസ് നിയമപണ്ഡിതനും നയതന്ത്രജ്ഞനും ആയ എമേർ ഡേ വാറ്റലിന്റേത് (1714-67).
19-ാം ശ.-ത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന് ഗണനീയമായ വികാസം ഉണ്ടായി. ലോകരാഷ്ട്രസമുച്ചയത്തിൽ അന്യോന്യബന്ധങ്ങൾക്കുണ്ടായ പുരോഗതിയും മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള യൂറോപ്യൻ സംസ്കാരവ്യാപനവും ഗതാഗതസൌകര്യങ്ങളുടെ വികാസവും യുദ്ധമുറകളുടെ വിനാശകത്വവും നൂതന കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളുടെ വർധമാനമായ സ്വാധീനതയും അന്താരാഷ്ട്രബന്ധങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു വേണ്ട പുതിയ ആചാരമുറകൾ ആവശ്യമാക്കിത്തീർത്തു. യുദ്ധത്തെയും നിഷ്പക്ഷതാനയത്തെയും സംബന്ധിച്ചുള്ള നിയമങ്ങൾ ഗണ്യമായി പുരോഗമിച്ചു. 1872-ലെ 'അലബാമാ ക്ളെയിംസ് അവാർഡ്' അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിൽ ഒരു പുതിയ പന്ഥാവ് വെട്ടിത്തുറന്നു. അന്താരാഷ്ട്രമധ്യസ്ഥത മുഖേന തർക്കങ്ങൾ തീർക്കുന്നതിന് ട്രൈബ്യൂണലുകളും അവയുടെ വിധിന്യായങ്ങളിൽനിന്ന് പുതിയ ചട്ടങ്ങളും സിദ്ധാന്തങ്ങളും രൂപംകൊണ്ടു. അന്യോന്യചർച്ചകൾ മുഖാന്തരം തർക്കങ്ങൾ തീർക്കുന്നതിനു സ്വീകാര്യമായ ഒരു നീക്കം സാർവത്രികമായി കണ്ടുതുടങ്ങി. ജെയിംസ് കെന്റ് (1763-1847- യു.എസ്.), വിറ്റൺ (യു.എസ്.), ഫില്ലിമോർ (ഇംഗ്ളണ്ട്), കാൽവോ (ആർജന്റീന), ഹാൾ (ഇംഗ്ളണ്ട്) തുടങ്ങി പല സുപ്രസിദ്ധ നിയമജ്ഞൻമാരും 19-ാം ശ.-ത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കു സഹായകരമായ പല ഗ്രന്ഥങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രായോഗിക ചട്ടങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നല്കുകയും സ്വാഭാവികനിയമത്തിന് മുമ്പുണ്ടായിരുന്നത്ര പ്രാധാന്യം അനുവദിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രവണത ഗ്രന്ഥകാരൻമാർ ആവിഷ്കരിക്കുന്നതായിക്കാണാം. കീഴ്നടപ്പുകളുടെയും കരാറുകളുടെയും അഭാവത്തിൽ സാർവലൌകികനിയമവും രാഷ്ട്രാന്തരീയ ബന്ധങ്ങളും എന്തടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണമെന്നും മേല്പറഞ്ഞ ഗ്രന്ഥകാരൻമാർ തന്നെ നിർദ്ദേശിക്കാനും തുടങ്ങി. ഇപ്രകാരം നിയമജ്ഞൻമാർ നല്കിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രാമാണികസ്വഭാവത്തോടുകൂടിയ ചട്ടങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെട്ടു.
19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ മറ്റൊരു സംഭാവനയാണ് അന്താരാഷ്ട്രസമ്മേളനങ്ങൾ. അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ തുടക്കം കുറിച്ചതുതന്നെ 'വിയന്നാ കോൺഗ്രസ്' (1850) ആണ്. രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളെയും അന്താരാഷ്ട്രനദികളിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതത്തെയും സംബന്ധിച്ച് പല ചട്ടങ്ങളും പ്രസ്തുത കോൺഗ്രസ് ക്രോഡീകരിച്ചു. 1856-ലെ 'പാരീസ് സമ്മേളനം' സമുദ്രത്തിൽ വച്ചുള്ള യുദ്ധമുറകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള ചട്ടങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തി. 1864-ലെ 'ജനീവാ കൺവെൻഷൻ' കരയിൽവച്ചുള്ള യുദ്ധത്തിൽ മുറിവേല്ക്കുന്നവരെയും രോഗികളാകുന്നവരെയും ശുശ്രൂഷിക്കുന്നതിനുവേണ്ട നിബന്ധനകൾ നിർദ്ദേശിച്ചു. കൂടാതെ, സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവും ആയ പല പൊതുപ്രശ്നങ്ങളും ഇത്തരത്തിലുള്ള അന്താരാഷ്ട്രസമ്മേളനങ്ങളും കൺവെൻഷനുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുകയുണ്ടായി. 1899-ലെ 'ഹേഗ് സമ്മേളനം' രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ആയുധ സംഭരണത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധചെലുത്തി.
20-ാം ശ.-ത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമസങ്കല്പത്തിന് വളരെ പ്രധാനമായ പുതിയ മൂല്യകല്പനകൾ പലതും കൈവന്നു. 1907-ലെ ഹേഗ്സമ്മേളനം യുദ്ധത്തിന്റെ നിഷ്ഠുരതയെ കുറയ്ക്കാനാണ് പ്രധാനമായി ശ്രമിച്ചതെങ്കിലും സ്ഥിരമായി 'ലോക ആർബിട്രേഷൻ കോടതി' ഹേഗിൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് അതിന്റെ മുഖ്യമായ നേട്ടം. ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷം 'വാഴ്സയിൽ ഉടമ്പടി' (1919), സർവരാജ്യസഖ്യം (League of Nations) എന്ന ലോകസംഘടനയുടെ സൃഷ്ടിക്കു വഴിതെളിച്ചു. ലോകസമാധാനം കൈവരുത്തുകയും ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിൽ കൂടുതൽ സഹകരണമനോഭാവം സഞ്ജാതമാക്കുകയും ആയിരുന്നു പ്രസ്തുതസംഘടനയുടെ ലക്ഷ്യം. (permanent Court of International Justice) എന്ന പേരിൽ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രനീതിന്യായക്കോടതി 1921-ൽ സ്ഥാപിതമായി. ഇത് 1946-ൽ നിലവിൽവന്ന ലോകകോടതി(International Court of Justice)യുടെ മുന്നോടിയായിരുന്നു. ലീഗ് ഓഫ് നേഷൻസ് പരാജയപ്പെട്ടു. എന്നാൽ രണ്ടാം ലോകയുദ്ധത്തിനുശേഷം സ്ഥാപിതമായ ഐക്യരാഷ്ട്രസംഘടന മറ്റൊരു ലോകയുദ്ധത്തിൽ നിന്നും ലോകത്തെ രക്ഷിക്കാനുള്ള അന്താരാഷ്ട്രയത്നങ്ങളുടെ അടിത്തറ പാകി.
ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ ഉപപാദിതമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളെക്കാൾ രാഷ്ട്രാന്തരീയ ആചാരക്രമങ്ങളും കരാറുകളും ലോകകോടതിയുടെയും മറ്റും വിധിന്യായങ്ങളുമാണ് കൂടുതൽ പ്രസക്തമായി കണ്ടുവരുന്നത്. പ്രാചീനവും പുറംതള്ളപ്പെട്ടവയുമായ സിദ്ധാന്തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിനനുയോജ്യമായ നൂതന പ്രവണതകളും സിദ്ധാന്തങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിതിവിശേഷങ്ങളും പിടിച്ചുപറ്റിക്കഴിഞ്ഞു. സർവോപരി അണുശക്തിയുടെ ഉപയോഗവും ബഹിരാകാശസഞ്ചാരവും പുതിയ പരിതഃസ്ഥിതികളും വിരുദ്ധ താത്പര്യങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുകയും അവ അന്താരാഷ്ട്രനിയമസംഹിതയുടെ ഒരു പുനരാവിഷ്കരണം നിർബന്ധമാക്കിത്തീർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആധുനിക പ്രാധാന്യം
അന്താരാഷ്ട്രനിയമം രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളും ഇടപാടുകളും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമായ ചട്ടങ്ങളുടെ സംഹിതയാണ്. ക്രമീകൃതവും വ്യവസ്ഥാപിതവുമായ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രനിയമസംഹിതയില്ലെങ്കിൽ ലോകരാഷ്ട്രസമുച്ചയത്തിൽ ജനതയ്ക്ക് വ്യാപാരം, വിജ്ഞാനവിനിമയം തുടങ്ങിയവയെ സംബന്ധിച്ച പ്രയോജനങ്ങൾ കൈവരുത്തുക അസാധ്യമായിത്തീരും. ലോകചരിത്രത്തിൽ മറ്റേതൊരു കാലഘട്ടത്തെയും അപേക്ഷിച്ച് കഴിഞ്ഞ അര ശ.-ത്തിലാണ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന് വികാസവും ക്രമവത്കരണവും വന്നിട്ടുള്ളത്. രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അനുപേക്ഷണീയമായ പരസ്പരാശ്രയത്വവും സമയം, ദൂരം, ആശയവിനിമയം എന്നിവയിലുള്ള വൈഷമ്യങ്ങളെ അതിജീവിച്ചുകൊണ്ടുണ്ടായിട്ടുള്ള പുതിയ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കു കാരണമായി. 1947-ൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമക്കമ്മിഷന്റെ (Interna-tional Law Commission) നിയമനം ഇക്കാര്യത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു കാല്വയ്പാണ്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തെ ക്രോഡീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമത്തിന്റെ ഫലമായിട്ടാണ് പ്രസ്തുത കമ്മിഷൻ ആവിർഭവിച്ചത്. 1949 മുതൽ ഈ കമ്മിഷൻ അതിന്റെ പ്രവൃത്തി ആരംഭിച്ചു. 'സ്റ്റേറ്റുകളുടെ മൌലികമായ ബാദ്ധ്യതകളും അവകാശങ്ങളും', 'മനുഷ്യസമൂഹത്തിന്റെ സമാധാനത്തിനും സുരക്ഷിതത്ത്വത്തിനും എതിരായുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ', 'അന്താരാഷ്ട്രക്കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടുത്താവുന്ന നിബന്ധനകൾ', 'പുറംകടലുകളിലുള്ള അവകാശങ്ങൾ', 'ആർബിട്രേഷൻ നടപടിക്രമങ്ങൾ', 'അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ നടപടികൾ സംബന്ധിച്ച അധികാര പരിധികൾ', 'നയതന്ത്രബന്ധങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങൾ', 'സ്റ്റേറ്റുകളും അന്താരാഷ്ട്രസംഘടനകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം' തുടങ്ങിയവ കമ്മിഷന്റെ പരിഗണനയ്ക്കു വിധേയമായി. നിയമത്തിന്റെ നിഷ്കൃഷ്ടമായ അർഥത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തെ അതിൽപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കുമോ എന്ന കാര്യത്തിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന് നിലനില്പുതന്നെയുണ്ടോ എന്ന് ഒരു ചോദ്യവും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഇതിനു പ്രധാന കാരണം അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ മുഖ്യോദ്ദേശ്യം സമാധാനസംരക്ഷണമാണെന്നതും അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ നൂതനവശങ്ങൾക്ക് ശരിയായ പ്രസിദ്ധീകരണം സിദ്ധിച്ചിട്ടില്ലെന്നതും ആണ്. എന്നാൽ യുദ്ധവും സമാധാനവും സംബന്ധിച്ച പ്രശ്നങ്ങളോടൊപ്പം അന്താരാഷ്ട്രപ്രാധാന്യമുള്ള പല കാര്യങ്ങളും ആധുനിക അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പുറംനാടുകളിലുള്ള പൌരൻമാർക്കു ലഭിക്കേണ്ട ആനുകൂല്യങ്ങളും നാടുകടത്തൽ, പൌരത്വം, ദേശീയത തുടങ്ങിയവ സംബന്ധിച്ച പ്രശ്നങ്ങളും കുറ്റവാളികളുടെ കൈമാറ്റവും, അന്താരാഷ്ട്രക്കരാറുകളുടെ വ്യാഖ്യാനവും, വ്യാപാരം, വാണിജ്യം, ഗതാഗതം തുടങ്ങിയവ സംബന്ധിച്ച ഏർപ്പാടുകളും അന്താരാഷ്ട്രനിയമം ഇന്നു കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ നിഷേധം യുദ്ധത്തിലേക്കു രാജ്യങ്ങളെ നയിക്കുകയും അത് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ പരാജയമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.
എന്നാൽ ഇത് എത്രമാത്രം ശരിയാണെന്ന് തീർത്തുപറഞ്ഞുകൂടാ. യുദ്ധകാലത്ത് അന്താരാഷ്ട്രനിയമം തകർന്നു പോകുന്നു എന്നുപറയുന്നത് ഒട്ടും ശരിയല്ല. യുദ്ധകാല പരിതഃസ്ഥിതിയിലും രാജ്യങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കേണ്ട പല അന്താരാഷ്ട്രനിയമതത്ത്വങ്ങളും ഇന്ന് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ചേരിചേരാനയം സംബന്ധിച്ചും ഇത് പ്രസക്തമാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിലെ സാധാരണനിയമത്തിന്റെ കാര്യമെടുത്താലും നിയമം ലംഘിക്കപ്പെടുന്നു എന്നുള്ളതുകൊണ്ട് നിയമത്തിന്റെ അസ്തിത്വം നിഷേധിക്കാവുന്നതല്ല. ഒരു രാജ്യത്തിലെ സാധാരണനിയമംകൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്ന ശാശ്വതമായ ആഭ്യന്തരസമാധാനവും സുഗമവും സുലഭവും ചെലവുകുറഞ്ഞതുമായ നീതിനിർവഹണവും ഫലപ്രദമായില്ലെങ്കിൽ അവിടെ നിയമമില്ലെന്ന് കരുതാൻ സാധിക്കില്ല. അന്താരാഷ്ട്രസമാധാനം നിലനിർത്തി യുദ്ധവും കിടമത്സരങ്ങളും തുടച്ചുനീക്കണമെന്നുള്ളതാണ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ പരമോന്നതമായ ഉദ്ദേശ്യമെങ്കിലും അത് സാധിതപ്രായമായിട്ടുണ്ടെന്ന് പ്രസ്തുത നിയമവിഭാഗം തന്നെ അവകാശപ്പെടുന്നില്ല. ബ്രിട്ടിഷ് നിയമ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന ജോൺ ആസ്റ്റിൻ (1830-1920) അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്, അന്താരാഷ്ട്രനിയമം ശരിയായ അർഥത്തിൽ ഒരു നിയമമല്ല, ചില ക്ളബ്ബുകളെയും സൊസൈറ്റികളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന നിർദ്ദേശകതത്ത്വങ്ങൾപോലെയുള്ള ചില വ്യവസ്ഥകൾ മാത്രമാണെന്നാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ, അതിനു പരമാവധി നല്കാവുന്ന പേര് 'അനിഷേധ്യമായ അന്താരാഷ്ട്രസദാചാരം' (Positive International morality) എന്നാണ്. നിയമം നിയമമാകുന്നതിന് ഒരു പരമാധികാരനിയമനിർമ്മാണ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ആവശ്യകത നിലനിന്നിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആസ്റ്റിന്റെ പ്രമാണങ്ങൾക്ക് പ്രസക്തിയുണ്ടായിരുന്നത്. അതിനാൽ ആസ്റ്റിൻ തന്നെ പറഞ്ഞത് അന്താരാഷ്ട്രനിയമം രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ചില അഭിപ്രായഗതികളും ധാരണകളും മാത്രമാണെന്നാണ്. അന്താരാഷ്ട്രനിയമനിർമ്മാണത്തിന് പരമാധികാരസമിതിയോ സഭയോ ഇല്ലെന്നതും ഉള്ള നിയമങ്ങൾ തന്നെ പരമാധികാരയുക്തമല്ലെന്നതും അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന് നിയമപ്രാബല്യം ഇല്ലെന്നതിന് ഉപോദ്ബലകമായ തെളിവുകളാണ്.
നിയമപ്രാബല്യം
മിക്കരാഷ്ട്രങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികളുടെ തീരുമാനങ്ങൾ ആദരിക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്രസമിതികൾ, രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്രനിയമം അടിസ്ഥാനമാക്കിത്തന്നെയാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. പല രാജ്യങ്ങളിലും കോടതികൾ അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തെ അംഗീകരിച്ചുകഴിഞ്ഞിരിക്കുകയാണ്. ഉദാ. യു.എസ്. സുപ്രീംകോടതി പലപ്പോഴും അന്താരാഷ്ട്രനിയമങ്ങളെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തെ ലംഘിക്കുംവിധം അമേരിക്കൻ നിയമത്തെ വ്യാഖ്യാനിക്കുവാൻ പാടില്ല' എന്ന് യു.എസ്. ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ജോൺ മാർഷൽ (1755-1835) അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. യു.എസ്. ഭരണഘടനയിലെ ആറാം ഖണ്ഡികയിൽ അന്താരാഷ്ട്രക്കരാറുകൾക്ക് മാന്യസ്ഥാനമാണ് കല്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിൽ നിർദ്ദേശകതത്ത്വങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ പ്രസക്തി പ്രത്യേകം ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിരിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രാന്തരങ്ങളിൽ സമാധാനവും സുരക്ഷിതത്ത്വവും അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുത്തുന്നതിനും രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിൽ ന്യായവും മാന്യവുമായ ബന്ധങ്ങൾ നിലനിർത്തുന്നതിനും അന്താരാഷ്ട്രതർക്കങ്ങളെ മധ്യസ്ഥതീരുമാനംവഴി പരിഹരിക്കുന്നതിനും ഭരണഘടന വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരിക്കുന്നു (51-ാം വകുപ്പ്). ഇതിലെ 'സി' ഉപവകുപ്പ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തെ മാനിക്കുവാനും അന്താരാഷ്ട്രബന്ധങ്ങളിൽ കരാർബാദ്ധ്യതകൾ പാലിക്കുവാനും സ്റ്റേറ്റിനോടു നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
1945-ലെ 'സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ സമ്മേളനം' അംഗീകരിച്ച ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ചാർട്ടർ അനുസരിച്ചുളള അന്താരാഷ്ട്രനിയമം സാർവലൌകികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും പ്രസ്തുത ചാർട്ടറിനാൽ തന്നെ രൂപവത്കരിക്കപ്പെട്ട ലോകകോടതി മുഖാന്തരം നടപ്പിലാക്കേണ്ട നിയമമായി സ്റ്റാറ്റ്യൂട്ടുകളിൽ സ്ഥാനം പിടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇങ്ങനെയൊക്കെയാണെങ്കിലും അന്താരാഷ്ട്രനിയമം വിശദാംശങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും അസന്നിഗ്ധമോ നിർണീതമോ അല്ലാതെയാണിരിക്കുന്നത്. പല അന്താരാഷ്ട്രസമ്മേളനങ്ങളും പരാജയപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിന് ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളുണ്ട്.
രണ്ടു സിദ്ധാന്തങ്ങൾ
അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തെപ്പറ്റി രണ്ടു സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സ്വാഭാവികനിയമം
സ്റ്റേറ്റുകൾ സ്വാഭാവികനിയമാധിഷ്ഠിതങ്ങളാകയാൽ അവ അന്താരാഷ്ട്രനിയമം അനുസരിക്കുന്നത് ഒരുതരത്തിൽ ഓരോ പ്രത്യേകസാഹചര്യത്തിലും സ്വാഭാവികനിയമം അനുസരിച്ചും മാത്രമാണ്. ഈ സിദ്ധാന്തപ്രകാരം അന്താരാഷ്ട്രനിയമം അതിലും ഉപരിയായ സ്വാഭാവികനിയമത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മാത്രമാണ്. 'രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ നിയമം' അതായത്, 'അന്താരാഷ്ട്രനിയമം' എന്നത് രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ പ്രയോഗിക്കുന്ന സ്വാഭാവികനിയമം മാത്രമാണ് എന്ന് വാറ്റൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വ്യക്തികളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് സ്റ്റേറ്റുകൾ. വ്യക്തികൾ എപ്രകാരം സ്വാഭാവികനിയമം അനുസരിക്കണമോ അതുപോലെ വിവിധ വ്യക്തികളടങ്ങിയ സ്റ്റേറ്റുകളും പ്രസ്തുത നിയമം അനുസരിക്കണം. പല നിയമപണ്ഡിതൻമാരും രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കുള്ള സ്വാഭാവികനിയമമായിട്ടാണ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തെ വിവക്ഷിച്ചിട്ടുള്ളത്. സ്വാഭാവികനിയമത്തിന് വിവിധ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ആകാമെന്നുള്ളതുകൊണ്ട് ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന് ഇന്നു പ്രാബല്യം കുറഞ്ഞുവരുന്നു. 1949-ൽ അന്താരാഷ്ട്രനിയമക്കമ്മിഷൻ തയ്യാറാക്കിയ രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളെയും ബാദ്ധ്യതകളെയും സംബന്ധിച്ച പ്രഖ്യാപനത്തിൽ സ്വാഭാവികനിയമതത്ത്വങ്ങളുടെ സ്വാധീനശക്തി കാണാം.
അടിസ്ഥാന ഘടകങ്ങൾ
അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന് ആധാരമായി താഴെപ്പറയുന്ന വസ്തുതകൾ ലോകകോടതി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആചാരമര്യാദകൾ
രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ആചാരമര്യാദകൾക്ക് കാലക്രമേണ നിയമപ്രാബല്യം സിദ്ധിക്കുന്നു. രാഷ്ട്രങ്ങൾ സാധാരണഗതിയിൽ പിൻതുടരുന്ന ആചാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും നയതന്ത്രപ്രതിനിധികളുടെ കാര്യത്തിലും അന്താരാഷ്ട്രസ്ഥാപനങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും ധാരാളം പ്രതിഫലിച്ചുകണ്ടിട്ടുണ്ട്. ആധുനിക അന്താരാഷ്ട്രനിയമജ്ഞനായ സ്റ്റാർകെയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഒരു ആചാരത്തിന് നിയമപ്രാബല്യം സിദ്ധിക്കണമെങ്കിൽ അതു രണ്ടു നിബന്ധനകൾക്കു വിധേയമായിരിക്കണം. ഒന്നാമതായി പ്രസ്തുത ആചാരം പല തവണയും ആവർത്തിക്കപ്പെട്ടിരിക്കണം. മറ്റൊന്ന് പ്രസ്തുത ആചാരം അനുസരിക്കുമ്പോൾ ഒരു ബാധ്യസ്ഥതാമനോഭാവം (opinio juris sive necessitatis) ഉണ്ടായിരിക്കണം. വിവിധ പരിതഃസ്ഥിതികൾക്കനുസൃതമായി ആചാരങ്ങൾക്ക് നിയമപ്രാബല്യം കിട്ടുന്നതിന് പഴക്കം ആവശ്യമാണ്. 1927-ൽ അന്താരാഷ്ട്രകോടതി 'ലോട്ടസ്കേസി'ൽ മേല്പറഞ്ഞ ബാധ്യസ്ഥതാമനോഭാവത്തിന്റെ ആവശ്യകത ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുകയുണ്ടായി. 1947-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയ്ക്ക് അന്താരാഷ്ട്രനിയമക്കമ്മിഷൻ നല്കിയ നിർദ്ദേശമനുസരിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര ആചാരമര്യാദകൾ നിഷ്പ്രയാസം മനസ്സിലാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി ഉപാധികൾ സൃഷ്ടിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
സാധാരണ നിയമതത്ത്വങ്ങൾ
ലോകകോടതിയുടെ ഭരണഘടനയിൽ (38-ാം ഖണ്ഡിക) അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായി പരിഷ്കൃത രാജ്യങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള പൊതു നിയമതത്ത്വങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലോകകോടതിയുടെ പല തീരുമാനങ്ങളിലും മേല്പറഞ്ഞ സാധാരണ നിയമതത്ത്വങ്ങൾ പരാമർശിച്ചുകാണും.
മധ്യസ്ഥ തീരുമാനങ്ങൾ
അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഭാഗമായി സാധാരണ ലഭിക്കുന്നത് കോടതികളുടെ വിധിന്യായങ്ങളും നിയമപരമായ വിശദീകരണങ്ങളുമാണ്. ലോകകോടതി തീരുമാനങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷികൾക്കല്ലാതെ മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് ബാധകമല്ലെന്ന് വാദിക്കാമെങ്കിലും, പ്രസ്തുത തീരുമാനങ്ങളും പ്രസ്താവങ്ങളും മറ്റു കേസുകളിലും അംഗീകരിച്ചുവരുന്നതുകൊണ്ട് അവ വിലപ്പെട്ട പ്രമാണങ്ങളായിത്തന്നെ കരുതപ്പെടുന്നു. തർക്കങ്ങൾ മധ്യസ്ഥ തീരുമാനത്തിനു വിടുമ്പോഴും അതിൽവരുന്ന പ്രയോജനപ്രദമായ വാദഗതികളും ചർച്ചകളും പരാമർശങ്ങളും അവയുടെ ആകെക്കൂടിയുള്ള സ്വാധീനശക്തിയും അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തെ വളരാനേ സഹായിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഉദാ. അലബാമാ ക്ളെയിം അർബിട്രേഷൻ, നോർത്ത് അത്ലാന്തിക് ഫിഷറീസ് കേസ് തുടങ്ങിയവ. ചില സ്റ്റേറ്റ് കോടതികളുടെ വിധികളും അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ വളർച്ചയെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. സുപ്രസിദ്ധ ബ്രിട്ടിഷ് പ്രൈസ്കോർട്ട് (prize court-പുറംകടലിൽനിന്ന് കപ്പലുകളും മറ്റും പിടിച്ചെടുത്തതിന്റെ നിയമസാധുതയെ സംബന്ധിച്ച് തീരുമാനിക്കാനുള്ള കോടതി.) തീരുമാനങ്ങൾ ഇതിന് ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാണ്.
നിയമപണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ
അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കും അതു കൈവരിച്ചിട്ടുള്ള പദവിക്കും ഏറ്റവും കൂടുതൽ സഹായിച്ചിട്ടുള്ളത് നിയമശാസ്ത്രപണ്ഡിതൻമാരുടെ കൃതികളും വിദഗ്ദ്ധാഭിപ്രായവും ആണ്. ഇക്കാര്യത്തിൽ വിവിധരാജ്യങ്ങൾ അവയുടേതായ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്രപ്രമാണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കോടതികളും മറ്റും സ്ഥാപിതമാകുന്നതുവരെ പണ്ഡിതാഭിപ്രായം തന്നെയായിരുന്നു അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിനുള്ള മുഖ്യാധാരം. അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായക്കോടതി സ്ഥാപിതമായതിനുശേഷവും നിയമശാസ്ത്രവിശാരദൻമാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളെ മാനിക്കണമെന്ന് വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.
ബാദ്ധ്യതകളും അവകാശങ്ങളും
രാഷ്ട്രങ്ങൾ ആണ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിലെ മുഖ്യഘടകങ്ങളെങ്കിലും പരോക്ഷമായി വ്യക്തികൾക്കും അതിൽ സ്ഥാനമില്ലാതില്ല. അടിമകളുടേയും കപ്പൽകൊള്ളക്കാരുടേയും കാര്യം എക്കാലവും അന്താരാഷ്ട്രപ്രാധാന്യം കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാധാരണയായി ഒരു രാഷ്ട്രം എന്ന നില കൈവരുന്നതിന് ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗവും അവിടെ വസിക്കുന്ന ജനതയും ആ ജനതയ്ക്ക് ഒരു വ്യവസ്ഥാപിതഭരണരീതിയും വിദേശകാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കഴിവും ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടതാണ്. രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കുതമ്മിൽ സമത്വം ഉണ്ടെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നതെങ്കിലും പ്രായോഗിക തലത്തിൽ ഇത് പൂർണമായും ശരിയല്ല. വൻശക്തികളെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രങ്ങളോടൊപ്പംതന്നെ, അടുത്തകാലത്ത് സ്വാതന്ത്യ്രം നേടിയിട്ടുള്ള ചെറിയ രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കും ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗമാകുന്നതിന് അർഹതയുണ്ടെങ്കിലും ചില രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഘടന അനുസരിച്ചുതന്നെ 'നിഷേധാധികാരം' (Veto) പ്രയോഗിക്കാൻ പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ നല്കിയിരിക്കുന്നതായി കാണാം. പുതിയ രാഷ്ട്രങ്ങൾ നിലവിൽ വരുന്നതോടുകൂടി അവയ്ക്ക് മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങൾ അംഗീകാരം നല്കേണ്ടതുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിൽ 'അംഗീകാരം' (Recognition) എന്നത് വളരെ പ്രാധാന്യം അർഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയഘടനയോടുകൂടിയ ഭൂവിഭാഗത്തേയും അതിലെ ജനങ്ങളേയും ഒന്നോ അതിൽ കൂടുതലോ രാഷ്ട്രങ്ങൾ മറ്റെല്ലാ രാഷ്ട്രങ്ങളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായി സ്വീകരിക്കുകയും അതിനോട് സ്വതന്ത്രമായ ബന്ധങ്ങൾ പുലർത്തുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് പ്രസ്തുത രാഷ്ട്രം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ചരിത്രപരമായ വ്യതിയാനങ്ങൾക്കനുസൃതമായി ചില രാജ്യങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയും ചിലത് പുതുതായി ഉണ്ടാകുകയും നിലവിലുള്ളത് പലതായി വിഭജിക്കപ്പെടുകയും ഒന്നിലധികം എണ്ണം കൂടിച്ചേർന്ന് പുതിയ രാജ്യം നിലവിൽവരികയും ചെയ്തേക്കാം. അംഗീകാരം സിദ്ധിച്ചിട്ടുള്ള രാഷ്ട്രങ്ങൾക്കുമാത്രമേ അന്താരാഷ്ട്രനിയമപരമായ അവകാശങ്ങളും ആനുകൂല്യങ്ങളും പ്രത്യേക പരിരക്ഷകളും സിദ്ധിക്കുകയുള്ളു. അംഗീകാരം സിദ്ധിച്ച ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളുമായി കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനും മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ നയതന്ത്രപ്രതിനിധികളെ നിയമിക്കുന്നതിനും സാധിക്കും. പ്രസ്തുത അവകാശങ്ങൾ സിദ്ധിക്കുന്നതോടുകൂടിതന്നെ അന്താരാഷ്ട്ര ബാദ്ധ്യതകൾക്കും അവ വിധേയമാകുന്നു.
സിവിൽ-ക്രിമിനൽ അധികാരങ്ങൾ
അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഒരു രാജ്യത്തിലെ സിവിൽ കോടതികൾക്കും ക്രിമിനൽ കോടതികൾക്കും എത്രമാത്രം പരിഗണിക്കാമെന്നതിനെക്കുറിച്ചും പ്രത്യേകം വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഒരു സുപ്രധാന ഇംഗ്ളീഷ് വിധിയിൽ (Franconia Case) ഇംഗ്ളീഷ് കടൽതീരത്തിനു സമീപംവച്ച് ഒരു വിദേശീയ കപ്പൽ നടത്തിയ കുറ്റകൃത്യം വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിന് ഇംഗ്ളീഷ് കോടതിക്കധികാരമില്ലെന്ന് വിധിച്ചത് ഒരു പുതിയനിയമം പാസ്സാക്കുന്നതിന് പാർലമെന്റിന് അവസരം നല്കി (Territorial water Jurisdiction Act, 1878). എന്നാൽ 1958-ലെ 'ജനീവാ കൺവെൻഷൻ' രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ തീരസമുദ്ര ഗതാഗതത്തിൽ എത്രയും ചുരുങ്ങിയ ഇടപെടൽ മാത്രമേ അനുവദിക്കുന്നുള്ളൂ. ഏറ്റവും അടുത്തകാലത്ത് ചന്ദ്രമണ്ഡലത്തിലേക്ക് വിവിധ രാഷ്ട്രങ്ങളിൽനിന്നുള്ള യാത്ര പല നിയമപ്രശ്നങ്ങളും ഉന്നയിക്കുന്നതിന് കാരണമായി. 1967 ജനു. 27-നു ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ഒപ്പിട്ട ബാഹ്യാകാശ ഗവേഷണ ഉടമ്പടിയിൽ ചന്ദ്രനെയോ മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളെയോ ഏതെങ്കിലും രാഷ്ട്രം സ്വന്തമാക്കുന്നത് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പിന്തുടർച്ചാവകാശം
അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന് കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടിവരുന്ന മറ്റൊരു പ്രശ്നം ഒരു രാജ്യത്തിനുണ്ടായിരുന്ന അവകാശങ്ങൾ മറ്റൊരു രാജ്യത്തിനു പിന്തുടർച്ചയായി ലഭിക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ചുള്ളതാണ്. പുതിയ രാജ്യം അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ എത്രമാത്രം അവകാശങ്ങൾക്ക് അർഹവും ബാദ്ധ്യതകൾക്കു വിധേയവും ആകുന്നുവെന്നുള്ളതാണ് മുഖ്യപ്രശ്നം. അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിലെ മുഖ്യഘടകം എന്ന നിലയിൽ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന് പല ചുമതലകളും നിർവഹിക്കേണ്ടതായുണ്ട്. മുഖ്യമായും ഉടമ്പടികളെയും മറ്റു കരാറുകളേയും വസ്തുവിന്റെ ഉപയോഗത്തേയും അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റങ്ങളേയും സംബന്ധിച്ചവ ആയിരിക്കും പ്രസ്തുത ചുമതലകൾ. സുപ്രസിദ്ധമായ 'ആംഗ്ളോ-ഇറാനിയൻ ഓയിൽ കമ്പനി കേസി'ൽ ഇവ വിശദമായി വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കോടതികളുടെ അധികാരപരിധി, രാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് വസ്തുവിൻമേലും വ്യക്തികളിൻമേലും നടപടികളിലും സംഭവങ്ങളിലും ഉള്ള അധികാരപരിധി എന്നിവയാണ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിന്റെ മറ്റൊരു സുപ്രധാനവശം. അന്താരാഷ്ട്രനിയമമനുസരിച്ച്, ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സ്വത്തുക്കളും രാഷ്ട്രത്തലവനും തന്ത്രപ്രതിനിധികളും മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നടപടികൾക്കു വിധേയമല്ല; സ്വമനസാലേ വിധേയമാകുന്നതിന് ഈ തത്ത്വം എതിരല്ല. ഒരു രാഷ്ട്രം മറ്റൊരു രാഷ്ട്രത്തിലേക്ക് നയതന്ത്രപ്രതിനിധികളെ അയയ്ക്കുകയെന്നത് രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഇടപാടുകൾക്ക് സുഗമമായ സൌകര്യം നല്കുന്നതിന് സഹായകരമാണ്. 1961-ലെ 'വിയന്നാ കൺവെൻഷൻ' നയതന്ത്രപ്രതിനിധികളുടെ തരംതിരിക്കലും അധികാരാവകാശങ്ങളുടെ ക്രമവത്കരണവും നടത്തുകയുണ്ടായി. അംബാസഡർമാർക്കും മറ്റു നയതന്ത്രപ്രതിനിധികൾക്കും അത് പ്രത്യേക പരിഗണനകളും സുരക്ഷിതത്വവും നല്കിയിരിക്കുന്നു.
അന്താരാഷ്ട്ര നിയമവും വ്യക്തികളും
അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഒന്നായതിനാൽ വ്യക്തികൾക്ക് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിനു മുന്നിൽ സ്ഥാനമില്ല എന്ന ചിന്താഗതിക്ക് ഏറെക്കാലം പ്രാമുഖ്യം ലഭിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തികളുടെ അധികാരങ്ങളും അവകാശങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന് കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടി വരുമെന്നുള്ള കാര്യം നിസ്തർക്കമാണ്. വ്യക്തികളുടെ ദേശീയത, നയതന്ത്രജ്ഞന്മാരുടെ പ്രത്യേക അവകാശങ്ങൾ, കുറ്റവാളികളുടെ കൈമാറ്റം, അഭയാർഥി പ്രശ്നം എന്നിവയിലൊക്കെ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം വ്യക്തികളുടെ അവകാശമാണ് പ്രധാനമായും പരിഗണിക്കുന്നത്. മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ കൂടുതൽ പ്രസക്തി ആർജിക്കുന്നതോടെ മനുഷ്യാവകാശ സംരക്ഷണത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ ഇടപെടൽ അനിവാര്യമായി തീരുന്നു. 1948-ലെ മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം, 1967-ലെ സിവിൽ-രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര കൺവെൻഷൻ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക സാംസ്കാരിക അവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര കൺവെൻഷൻ, എന്നീ സുപ്രധാന രേഖകൾ അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ നിയമത്തിന്റെ ആധാര ശിലകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സ്ത്രീകളുടെയും, കുട്ടികളുടെയും, മറ്റു ദുർബല വിഭാഗങ്ങളുടെയും അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര കൺവെൻഷനുകൾ ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ നിയമ സംഹിതകളെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്നു.
അന്താരാഷ്ട്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ
അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യ ലക്ഷ്യങ്ങൾ സാക്ഷാത്കരിക്കപ്പെടണമെങ്കിൽ രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുകയും പരസ്പര സഹകരണത്തിനും, സമാധാനപരമായ തർക്ക പരിഹാരത്തിനും വേണ്ട വേദികൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്യേണ്ടത് ആവശ്യമാണ്. രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പരമാധികാരവും, തുല്യതയും അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടു തന്നെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയുടെ കീഴിൽ അണിനിരക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത ആദ്യമായി പ്രകടമായത് 1919-ൽ ലീഗ് ഒഫ് നേഷൻസ് രൂപീകൃതമായപ്പോഴാണ്. ലീഗിന് അതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാനായില്ലെങ്കിലും രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മ എന്ന ആശയം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. പിൽക്കാലത്ത് ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ നിലവിൽ വരുന്നതിന് ഇത് പ്രചോദനമായി. 1945-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അടിസ്ഥാന പ്രമാണവും അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിയുടെ നിയമവും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത് അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ വളർച്ചയുടെ പാതയിലെ സുപ്രധാന നാഴികക്കല്ലായി കണക്കാക്കാം. എല്ലാ അംഗരാഷ്ട്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന ജനറൽ അസംബ്ളി, അഞ്ച് സ്ഥിര അംഗങ്ങളും 10 തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളും അടങ്ങുന്ന സെക്യൂരിറ്റി കൌൺസിൽ, സെക്രട്ടറി ജനറലിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സെക്രട്ടറിയേറ്റ്, സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക കൌൺസിൽ, ട്രസ്റ്റിഷിപ് കൌൺസിൽ എന്നിവയാണ് ഐക്യ രാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ. രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള വേദിയായ അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായകോടതി (ICJ) യാണ് ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ഘടകം. കൂടാതെ പ്രത്യേക മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര തൊഴിൽ സംഘടന (ILO), ലോകാരോഗ്യ സംഘടന (WHO), ഭക്ഷ്യകാർഷിക സംഘടന (FAO), സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക സംഘടന (UNESCO) തുടങ്ങിയവ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ജനങ്ങളുടെ ഉൽക്കർഷത്തിനും, പുരോഗതിക്കും, രക്ഷയ്ക്കും, സമാധാനത്തിനും വേണ്ടി പരിശ്രമിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത സംഘടനകളുടെ ഘടനയും, അധികാര പരിധിയും, അന്യോന്യ സമ്പർക്ക സ്ഥിതി വിശേഷങ്ങളും, വ്യക്തികളോടും രാഷ്ട്രങ്ങളോടും അവയ്ക്കുള്ള ബന്ധങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയിൽപെടും.
ആഗോളവത്ക്കരണത്തിന്റെയും, സാമ്പത്തിക ഉദാരവത്ക്കരണത്തിന്റെയും ഫലമായി ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾ വളരെയേറെ വർധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി (IMF), ലോകബാങ്ക് (IBRD) എന്നീ അന്താരാഷ്ട്ര ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തന മേഖലയും, സ്വാധീനവും വർധിച്ചു. 1947-ൽ രൂപം കൊണ്ട ലോകവ്യാപാര കരാറിന്റെ തുടർച്ചയായി, 1994-ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ലോക വ്യാപാര സംഘടന (WTO) ആഗോളതലത്തിൽ നിർണായക സ്വാധീനമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യ സേവന രംഗങ്ങളിൽ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിനുള്ള തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനുവേണ്ടി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ട നടപടികൾ എല്ലാ രാഷ്ട്രങ്ങളെയും നിയമ ഭേദഗതികൾക്ക് നിർബന്ധിതരാക്കി. ബൌദ്ധിക സ്വത്തവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിക്കുന്ന നിയമങ്ങൾക്ക് ഇപ്പോൾ ആഗോളതലത്തിൽ ഏകീകൃത സ്വഭാവം ഉണ്ടായത് ഇതിനുദാഹരണമാണ്. ഇത്തരം മാറ്റങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമവും, രാഷ്ട്രനിയമവും തമ്മിലുള്ള വേർതിരിവ് ക്രമേണ കുറഞ്ഞു വരുന്നതിന്റെ സൂചനകളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതി
അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കുറ്റവാളികളെ വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു സംവിധാനം ആവശ്യമാണെന്നുള്ള വാദം ദീർഘകാലമായി ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. യുദ്ധ കുറ്റവാളികളെ വിചാരണ ചെയ്യുന്നതിനുവേണ്ടി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ന്യൂറംബർഗ് ട്രൈബ്യൂണൽ, യൂഗോസ്ളേവിയയിലും റുവാൻഡയിലും നടന്ന ഗുരുതരമായ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളെ കുറിച്ചന്വേഷിക്കാൻ 1993-94-ൽ രൂപീകൃതമായ ട്രൈബ്യൂണലുകൾ എന്നീ താത്ക്കാലിക സംവിധാനങ്ങൾക്ക് തികച്ചും തൃപ്തികരമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ക്രിമിനൽ നീതിനിർവഹണത്തിനുള്ള ഒരു സ്ഥിരം സംവിധാനം ആവശ്യമാണെന്നുള്ള ഐക്യ രാഷ്ട്രസഭയുടെ തീരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമ കമ്മിഷൻ ഈ വിഷയം പരിഗണിക്കുകയും 1994-ൽ ഇതിനാവശ്യമായ നിയമത്തിന്റെ കരടു രൂപം തയ്യാറാക്കുകയും ചെയ്തു. 1998-ലെ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതി നിയമം (Rome Statue) 2002 ജൂല. 1-ന് പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു. ഗുരുതരമായ അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റങ്ങളാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതിയുടെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്നത്. എന്നാൽ വിമാന റാഞ്ചൽ, ഭീകര പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയെ അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ നിർവചനത്തിൽ പെടുത്തിയിട്ടില്ല. യു.എസ്. ഉൾപ്പെടെ പല പ്രധാന രാഷ്ട്രങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിമിനൽ കോടതിയെ അംഗീകരിക്കാൻ തയ്യാറാകാത്തത്, ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിജയകരമായ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുന്നു.
തർക്കപരിഹാരം
അന്താരാഷ്ട്രതർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നത് മധ്യസ്ഥതീരുമാനം മുഖേനയോ നീതിന്യായക്കോടതികൾ മുഖേനയോ ആണ്. ഹേഗിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായക്കോടതി പല സുപ്രധാന വിധികളും ഇതിനകം തന്നെ നല്കിയിട്ടുണ്ട്. സാധാരണയായി ഉടമ്പടികളുടെ വ്യാഖ്യാനവും അന്താരാഷ്ട്രനിയമപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം നല്കലും അന്താരാഷ്ട്രബാദ്ധ്യതകൾ ലംഘിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്ന പരിശോധനയും അപ്രകാരമുണ്ടെങ്കിൽ അതിനുള്ള പരിഹാരനിർദ്ദേശവുമാണ് അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായക്കോടതിയുടെ നടപടികൾ. മേല്പറഞ്ഞ തീരുമാനങ്ങളല്ലാതെ രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തർക്കവിഷയങ്ങൾക്ക് മറ്റു രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സഹകരണത്തോടുകൂടി ഒത്തുതീർപ്പിലെത്താം. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ നിലവിൽ വന്നതിനുശേഷം അന്താരാഷ്ട്രപ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യംചെയ്തു തീരുമാനിക്കുന്നതിനുള്ള അധികാരം പ്രസ്തുത സഭയ്ക്കു കൈവന്നിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാര്യത്തിൽ സുപ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നത് രക്ഷാസമിതി (Security Council) ആണ്.
ആധുനികകാലത്ത് അന്താരാഷ്ട്രനിയമത്തിൽ വന്നിട്ടുള്ള ഒരു മുഖ്യഘടകമാണ്, അന്താരാഷ്ട്ര സാമ്പത്തികോന്നമനത്തിൽ രാഷ്ട്രങ്ങൾ യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യം. അന്താരാഷ്ട്രപ്രാധാന്യമുള്ള പല സംഘടനകളും തദനുസരണം രൂപവത്കൃതമായിട്ടുണ്ട്. ഉദാ. അന്താരാഷ്ട്രനാണയനിധി (International Monetary Fund), യൂറോപ്യൻ എക്കണോമിക് കമ്യൂണിറ്റി, ലോക വ്യാപാര സംഘടന, (WTO) ഭക്ഷ്യകാർഷികസംഘടന (Food and Agricultural Organization) തുടങ്ങിയവ.
യുദ്ധപരിതഃസ്ഥിതികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുവേണ്ട ചട്ടങ്ങൾ കൂടി അടങ്ങിയതാണ് അന്താരാഷ്ട്രനിയമസംഹിത. ശരിയായി നിർവചിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഒരു യുദ്ധപ്രഖ്യാപനം, ആരെയെല്ലാം ശത്രുക്കളായി കണക്കാക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും ശത്രുരാജ്യങ്ങളുടെ സ്വത്തുക്കൾ കണ്ടുകെട്ടുന്നതും, ശത്രുരാജ്യങ്ങളിലെ ജനങ്ങളുടെമേൽ നിയന്ത്രണോപാധികൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്നതുമാണ്. യുദ്ധപ്രഖ്യാപനംകൊണ്ട് നിലവിലുള്ള ഉടമ്പടികൾ ദുർബലപ്പെടുന്നു. 1856-ലെ പാരിസ് പ്രഖ്യാപനം തുടങ്ങി 1928-ലെ പാരിസ് ഉടമ്പടി വരെ പല നിയന്ത്രണങ്ങളും നിബന്ധനകളും യുദ്ധവും യുദ്ധപ്രഖ്യാപനവും ആക്രമണ മനോഭാവവും സംബന്ധിച്ചുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധകാലഘട്ടത്തിൽ നിഷ്പക്ഷരാജ്യങ്ങൾക്കും ചില അധികാരങ്ങളും പ്രത്യേക ചുമതലകളും സിദ്ധിക്കുന്നു. യുദ്ധത്തടവുകാരേയും അവരോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തേയും സംബന്ധിച്ച് നിബന്ധനകൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള പുരോഗതിക്കനുസൃതമായി അന്താരാഷ്ട്രനിയമവും വികാസം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അന്താരാഷ്ട്രസംഘടനകളുടേയും സ്ഥാപനങ്ങളുടേയും വർധനവിനനുസരണമായി അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ഭരണാധികാരികളുടെ എണ്ണവും വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതുസംബന്ധമായ ഭരണകാര്യനിയമവും വികാസം പ്രാപിക്കുവാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്ക്
250px|thumb|The RBI headquarters in Mumbai റിസർവ് ബാങ്ക് ഒഫ് ഇന്ത്യ ആക്റ്റ് (1934) പ്രകാരം 1935 ഏപ്രിൽ ഒന്നിന് നിലവിൽ വന്ന ധനകാര്യ സ്ഥാപനമാണ് ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്ക്. നിലവിൽ ഭാരത സർക്കാറിന്റെ പൂർണ്ണ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള റിസർവ് ബാങ്ക്, 1949-ലെ ദേശസാൽകരണത്തിനു മുൻപ് ഒരു സ്വകാര്യ സ്ഥാപനമായിരുന്നു.
ഇന്ത്യയിലെ കേന്ദ്ര ബാങ്കാണ് റിസർവ് ബാങ്ക്. 1926-ലെ ഹിൽട്ടൺ-യങ് കമ്മീഷന്റെ ശുപാർശകളാണ് റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ രൂപീകരണത്തിന് കാരണമായത്. 1949 ജനുവരി ഒന്നിന് റിസർവ് ബാങ്കിനെ ദേശസാത്കരിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ പണവ്യാപാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രവും ദേശീയ കരുതൽ ധനത്തിന്റെ സൂക്ഷിപ്പുകാരനുമാണ് റിസർവ്വ് ബാങ്ക്. ബാങ്കേഴ്സ് ബാങ്ക് എന്നറിയപ്പെടുന്ന റിസർവ്വ് ബാങ്കിന്റെ സ്ഥാപിത മൂലധനം അഞ്ചുകോടി രൂപയായിരുന്നു. റിസർവ്വ് ബാങ്ക് ഗവർണ്ണറും 19 അംഗ ഡയറക്ടർ ബോർഡുമാണ് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.
തുടക്കത്തിൽ കൊൽക്കത്തയിൽ സ്ഥാപിച്ച മുഖ്യ കാര്യാലയം 1937-ൽ മുംബെയിലേക്ക് മാറ്റി. ഗവർണറുടെ കാര്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും നയരൂപവത്കരണം നടക്കുന്നതും ഇവിടെയാണ്. കേരളത്തിൽ തിരുവനന്തപുരത്തും കൊച്ചിയിലും ശാഖകളുണ്ട്.
ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്കിന്റെ അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങളെ താഴെ പറയുന്ന പ്രകാരം വിവരിക്കാം
ഇന്ത്യയിൽ കറൻസി നോട്ടുകൾ പുറത്തിറക്കുന്നത് റിസർവ്വ് ബാങ്കാണ്. കറൻസി നോട്ടുകളിലെ ഒപ്പ് റിസർവ്വ് ബാങ്ക് ഗവർണ്ണറുടേതാണ്. ജമ്മു-കശ്മീർ ഒഴികെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളുടെ മേൽനോട്ടം റിസർവ്വ് ബാങ്കിനാണ്. അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധിയിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതും കറൻസിയുടെ വിനിമയ മൂല്യം സൂക്ഷിക്കുന്നതും റിസർവ്വ് ബാങ്കാണ്. ആർബിഐക്ക് പ്രത്യേക എൻ‍ഫോഴ്സ്മെന്റ് വിഭാഗം 2017 ഏപ്രിൽ മുതൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിക്കും
സർ ഓസബൺ സ്മിത്ത് ആണ് റിസർവ്വ് ബാങ്കിന്റെ ആദ്യ ഗവർണ്ണർ. സർ സി.ഡി.ദേശ്‌മുഖ് ആണ് ഇന്ത്യക്കാരനായ ആദ്യ ഗവർണ്ണർ. ശക്തികാന്ത ദാസ് റിസർവ്വ് ബാങ്കിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ ഗവർണ്ണർ.
ലാഭവിഹിതം
സർക്കാർ സെക്യൂരിറ്റികൾ കൈവശം സൂക്ഷിക്കുതിന് ലഭിക്കുന്ന തുക, ബാങ്കുകൾക്ക് നൽകുന്ന വായ്പ(റിപ്പോ)യ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന പലിശ, യു.എസ് ട്രഷറി ബിൽ, മറ്റ് ബോണ്ടുകൾ തുടങ്ങിയവയിൽ നിന്നുള്ളവ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ പണമാണ് ലഭിക്കുന്നതാണ് റിസർവ്വ് ബാങ്കിന്റെ വരുമാനം. ഇതിൽ അവരുടെ ചെലവു കഴിച്ചുള്ള തുകയുടെ ബാക്കി ലാഭമായും ആ ലാഭത്തിന്റെ ഒരു വിഹിതം ഇന്ത്യയുടെ കേന്ദ്രസർക്കാരുമായി പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നു.
കൂടുതൽ അറിവിന്
വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ റിസർവ് ബാങ്ക്
പുന്നാരം ചൊല്ലി ചൊല്ലി
പ്രിയദർശൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് 1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളഹാസ്യ പ്രണയ ചലച്ചിത്രമാണ് പുന്നാരം ചൊല്ലി ചൊല്ലി. ശങ്കർ, റഹ്മാൻ എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന അഭിനേതാക്കൾ. ഈ ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വിജയമാണ്.
പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പ്രിയദർശൻ സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
അൽ മക്തൂം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം
ദുബൈയിലെ ജബൽ അലി പ്രദേശത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വിമാനത്താവളമാണ് അൽ മക്തൂം അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം. ദുബായ് വേൾഡ് സെൻട്രൽ എന്നും ഈ വിമാനത്താവളം അറിയപ്പെടുന്നു. ദുബായ് സർക്കാർ വിഭാവനം ചെയ്തിരിക്കുന്ന ദുബായ് സൗത്ത് എന്ന പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ് ഈ വിമാനത്താവളം.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകളിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ദുബായ്
റൊട്ടി
thumb|പല തരത്തിലുള്ള റൊട്ടികൾ [[ബൗഡിൻ ബേക്കറി|ബൗഡിൻ ബേക്കറിയിൽ നിന്ന്.]]
ധാന്യങ്ങൾ പൊടിച്ചുണ്ടാക്കിയ മാവും (പ്രധാനമായും ഗോതമ്പ്) വെള്ളവും ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ആഹാര പദാർത്ഥമാണ് റൊട്ടി. ഇവ പുളിപ്പിച്ചതോ പുളിപ്പിക്കാത്തവയോ ആവാം. ഉപ്പ്, കൊഴുപ്പ്, പുളിപ്പിക്കലിനുപയോഗിക്കുന്ന യീസ്റ്റ് പോലെയുള്ള വസ്തുക്കൾ എന്നിവയാണ് റൊട്ടിയിലെ സാധാരണ ഘടകങ്ങൾ. എന്നാൽ മറ്റ് പല ഘടകങ്ങളും റൊട്ടികളിൽ കാണാറുണ്ട്. പാൽ, മുട്ട, പഞ്ചസാര, സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾ, പഴങ്ങൾ (ഉണക്കമുന്തിരി തുടങ്ങിയവ), പച്ചക്കറികൾ (ഉള്ളി തുടങ്ങിയവ), പരിപ്പുകൾ (വാൽനട്ട് തുടങ്ങിയവ), വിത്തുകൾ (പോപ്പി വിത്ത് തുടങ്ങിയവ).
മനുഷ്യൻ ഏറ്റവും ആദ്യമായി പാചകം ചെയ്ത ആഹാരങ്ങളിലൊന്നാണ് റൊട്ടി. നിയോലിതിക്ക് കാലഘട്ടത്തിലാണ് റൊട്ടിയുടെ ഉദ്ഭവം. പുളിപ്പിച്ച റൊട്ടിയുടെയും ഉദ്ഭവം ചരിത്രാധീത കാലത്തുതന്നെയാണ്.
വർഗ്ഗം:ഭക്ഷണപദാർത്ഥങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ബ്രഡ് വിഭവങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മുഖ്യാഹാരങ്ങൾ
ജോൺ ഡാൽട്ടൺ
ആധുനിക ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനും രസതന്ത്രത്തിനും അടിത്തറയിട്ട പരമാണു സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായ ഇംഗ്ലീഷ് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനാണ് ജോൺ ഡാൽട്ടൻ (സെപ്റ്റംബർ 6, 1766 - ജൂലൈ 27, 1844).
ജനനം
ബ്രിട്ടനിലെ കംബർലൻഡിലുള്ള ഈഗിൾസ് ഫെൽഡിൽ 1766 സെപ്റ്റംബർ ആറിനാണ് ജോൺ ഡാൽട്ടൺ  (John Dalton) ജനിച്ചത്. ക്വേക്കർ (Quaker) എന്ന ക്രിസ്തീയ സുഹ്യദ് സംഘത്തിലംഗമായ ഒരു നെയ്തുകാരനായിരുന്നു പിതാവ്. ഇദ്ദേഹത്തിന് നിറങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത വർണാന്ധതയുണ്ടായിരുന്നു
ജീവിത രേഖ
ക്വേക്കർ സംഘത്തിന്റെ കംബർലൻഡിലെ വിദ്യാലയത്തിൽ പഠിച്ച ജോണിന് 12- വയസ്സിൽതന്നെ അവിടെ അദ്ധ്യാപക ചുമതല ലഭിച്ചു. അദ്ധ്യാപകനായിരിക്കെ ഡാൽട്ടൺ ഗവേഷണങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു. കാലാവസ്ഥാനിരീക്ഷണത്തിലായിരുന്നു തുടക്കം.1787 മുതൽ നാട്ടിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ച് ബുക്കിൽ രേഖപ്പെടുത്തിവെക്കുന്നതു ശീലമാക്കി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം സസ്യജാലങ്ങളേയും ജന്തുജീവജാലങ്ങളേയും ഇനംതിരിച്ചുള്ള ശേഖരണം തുടങ്ങി. അണു സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവെന്ന നിലയിൽ പ്രസിദ്ധനായ ജോൺ ഡാൾട്ടൻ 'ക്വേക്കർ ' എന്നാ ക്രിസ്തുമത വിഭാഗത്തിലെ അംഗമായിരുന്നു. ഡാൾട്ടൻ റോയൽ സൊസൈറ്റിയിലെ അംഗത്വം സ്വീകരിക്കാതിരുന്നതും സ്വീകരണങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാതിരുന്നതും പ്രസിദ്ധമാണ് അന്തരീക്ഷഘടനയും ജലബാഷ്പവും മഴയും കാറ്റും ധ്രുവദീപ്തി (Aurora) യുമെല്ലാം ഡാൽട്ടന്റെ ഗവേഷണങ്ങളായി. പിന്നീട് ഇവയേപ്പറ്റി ഒട്ടേറെ പ്രബന്ധങ്ങളും അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.
കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ sambavanakal
അന്തരീക്ഷവായു സംയുക്തമല്ലെന്നും പല വാതകങ്ങളുടെയും മിശ്രിതമാണെന്നും നീരാവിക്ക് വാതകങ്ങളുടെ സ്വഭാവമാണുള്ളതെന്നും അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. വിവിധ വാതകങ്ങളുടെ മിശ്രിതം ചെലുത്തുന്ന മർദ്ദം ഒരോ വാതകവും ചെലുത്തുന്ന മർദ്ദതിന്റെ അകത്തുകയാണെന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തൽ ഡാൽട്ടൺ സിദ്ധാന്തം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
1803-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഡാൽട്ടന്റെ അണുസിദ്ധാന്തം വളരെ വിലപ്പെട്ടതാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ എല്ലാ വസ്തുക്കളും പരമാണുക്കളെ (Atom) കൊണ്ടു നിർമ്മിച്ചതാണ്. പരമാണുക്കളെ നശിപ്പിക്കുവാനോ സ്യഷ്ടിക്കാനോ സാധ്യമല്ല.
പുറത്തുനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:1766-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1844-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 6-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 27-ന് മരിച്ചവർ
അഗ്നിപർവ്വതം
thumb|right|250px|അലാസ്ക്കയിലെ അല്യൂറ്റിയൻ ദ്വീപിലുള്ള ക്ലീവ്‌ലൻഡ് അഗ്നിപർവ്വതം, അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശനിലയത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത ചിത്രം.
തിളച്ചുരുകിയ മാഗ്മ ദ്രവരൂപത്തിലോ, ബാഷ്പമായോ, രണ്ടും ചേർന്നോ വൻതോതിൽ ഗ്രഹോപരിതലത്തിലേക്ക് ബഹിർഗമിക്കുന്ന ഭൂവല്കച്ഛിദ്രമാണ് അഗ്നിപർവ്വതം. മിക്കപ്പോഴും ഇവ ഉയർന്ന കുന്നുകളുടെയോ പർവ്വതങ്ങളുടെയോ രൂപത്തിലായിരിക്കും കാണുക.
ഫലകചലനം ഉള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളും അഗ്നിപർവ്വതവക്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ബഹിർഗമനവും ഉണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത കൂടുതലാണ്. ആഗ്നേയ പ്രക്രിയയിൽ ഒരിനമാണ് അഗ്നിപർവ്വതോദ്ഗാരം, മറ്റേ ഇനം അന്തർവേധനവും (Intrusion). ഭൂവല്കത്തിലെ ശിലകളുടെ അടിയിൽ വിദരങ്ങളും വിടവുകളും സൃഷ്ടിച്ചു തിളച്ചുരുകിയ ശിലാദ്രവം മുകളിലേക്കിരച്ചുകയറുന്ന പ്രക്രിയയാണ് അന്തർവേധനം. ഇതിൽ അഗ്നിപർവ്വതത്തിലെപ്പോലെ മാഗ്മ ബഹിർഗമിക്കുന്നില്ല.
വൊൾകാനോ എന്ന പേരിനുപിന്നിൽ
അഗ്നിയും ചാരവും പാറയും മറ്റും പുറംതള്ളുന്ന പർവ്വതങ്ങളെ ആംഗലേയത്തിൽ വോൾക്കാനോ പറയുന്നു. ഗ്രീക്ക് പുരാണത്തിലെ അഗ്നിദേവനായ വോൾകന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇറ്റലിയിലെ സിസിലിക്കടുത്തുളള വോൾകാനിക് ദീപിൽ നിന്നുമാണ് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾക്ക് വോൾക്കാനോ എന്നു പേരുവന്നത് എന്നു കരുതുന്നു.
ചരിത്രത്തിൽ
എ.ഡി. 79-ാം ശതകത്തിൽ പൊട്ടിത്തെറിച്ച്, ഹെർക്കുലേനിയം, പൊംപേയ് തുടങ്ങിയ നഗരങ്ങളെ ഒന്നാകെ നശിപ്പിച്ചുകളഞ്ഞ വെസൂവിയൻ സ്ഫോടനത്തെസംബന്ധിച്ച വിവരണം റോമൻചരിത്രരേഖകളിലുണ്ട്. പുകയും തീയും വമിപ്പിച്ച് എരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു പർവ്വതമായിട്ടാണ് അഗ്നിപർവ്വതത്തെ പൊതുവേ ധരിച്ചിരുന്നത്. ശാസ്ത്രത്തിന്റെ വളർച്ച ഈ ധാരണയെ തച്ചുടച്ചു. തടികളും മറ്റും കത്തുന്നതുപോലെ സാധാരണ ജ്വലനത്തിന് ഇവിടെ പ്രസക്തിയില്ല. ചിലപ്പോൾ വിലമുഖങ്ങളിൽ തീജ്വാലയുണ്ടാകാം. ആന്തരികമായ ചൂടുകൊണ്ടല്ല ഇതുസംഭവിക്കുന്നത്; ബാഷ്പങ്ങൾ വായുവുമായി ഇടകലരുമ്പോഴുണ്ടാകുന്ന ഉരസൽ മൂലം തീ കത്തുന്നതാണ്. അഗ്നിപർവ്വതപ്രക്രിയ പർവതാഗ്രങ്ങളിൽനിന്നാകണമെന്നില്ല. മിക്ക അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളും സ്ഫോടനത്തിനുശേഷം ഉയർന്നുവന്നിട്ടുള്ളവയാണ്. നേപ്പിൾസ് ഉൾക്കടലിന് അഭിമുഖമായി നില്ക്കുന്ന വെസൂവിയസ് ഇതിനുദാഹരണമാണ്. പണ്ട് ഒരു അഗ്നിപർവ്വത ദ്വീപായിരുന്ന ഇത് ഉദ്ഗാരഫലമായി കടൽ നികന്നു കരയുമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു.
ആവിർഭാവം
ഭൂവല്കത്തിനടിയിലെ ഉയർന്ന ചൂടുകാരണം (3,000oC) പാറകളെല്ലാം ഉരുകും. ഉരുകിത്തിളച്ച ഈ വസ്തുവാണ് മാഗ്മ. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിനു 80-160 കിലോമീറ്റർ താഴെയാണ് സാധാരണയായി മാഗ്മ ഉണ്ടാവുക. പാറ ഉരുകുമ്പോൾ ഒരുപാട് വാതകവും ഉണ്ടാകും. ഈ വാതകവും മാഗ്മയും കൂടിച്ചേരും. ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന വസ്തുവിന്‌ ചുറ്റുമുള്ളപാറകളേക്കാൾ ഭാരം കുറവായിരിക്കും. അതിനാൽ അത് മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നുപൊങ്ങും. ഉയരുന്നതിനനുസരിച്ച് വഴിയിലുള്ള പാറകളേയും ഉരുക്കി കൂടെച്ചേർക്കും. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിന് ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ താഴെയെത്തുമ്പോൾ ഈ മാഗ്മക്കൂട്ടം ഒരു അറപോലെ നിറഞ്ഞുകിടക്കും. ഇതാണ് മാഗ്മ അറ. മാഗ്മ അറയ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ള പാറകളിൽ നിന്നുള്ള മർദ്ദം കാരണം മാഗ്മ പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയോ ദുർബല പാറകളെ ഉരുക്കി വിടവുകളുണ്ടാക്കി ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലേക്കു കുതിക്കുകയോ ചെയ്യും. ഉപരിതലത്തിലെത്താറാവുമ്പോൾ മാഗ്മയിലെ വാതകം വേർപെടും. അവിടെ ഒരു വിടവുണ്ടാക്കി വാതകവും മാഗ്മയുമെല്ലാം വെളിയിലേക്ക് ചാടും. ഇവ വലിയ ശിലാഖണ്ഡങ്ങൾ മുതൽ ചെറുകണങ്ങളും തരികളും വരെയായി വിവിധ വലിപ്പത്തിൽ ചിതറിവീഴുന്നു; ധൂമപടലങ്ങളും ഇതിന്റെകൂടെയുണ്ടാകാം. സാന്ദ്രമായ നീരാവി ശിലാധൂളിയുമായി കലർന്നുണ്ടാകുന്ന ഇരുണ്ട വിഷമയപദാർഥങ്ങൾ ധൂമപടലമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഇവ മേഘപാളിപോലെ കാണപ്പെടും.
ടെക്റ്റോണിക് ഭൗമ ഫലകങ്ങൾ
thumb|right|250px|ടെക്റ്റോണിക് ഭൗമ ഫലകങ്ങളുടെ അതിർത്തിയും (OSR – Oceanic Spreading Ridges) അവയ്ക്ക് ചുറ്റും അടുത്തിടയുള്ള അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളും. ഫലകചലനസിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് ടെക്റ്റോണിക് ഭൗമ ഫലകങ്ങൾ പരസ്പരം അകലുകയോ കൂടിച്ചേരുകയോ ചെയ്യുന്നിടത്താണ്‌ സാധാരണയായി അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത്. മധ്യ-അറ്റ്ലാന്റിക് പർവ്വതനിരയിൽ ഫലകങ്ങൾ പരസ്പരം അകലുന്നതു കാരണമായുള്ള അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. പസഫിക്ക് സമുദ്രത്തിനു ചുറ്റുമുള്ള പസഫിക്ക് അഗ്നിവളയം എന്നറിയപ്പെടുന്ന മേഖലയിൽ ഫലകങ്ങൾ പരസ്പരം കൂട്ടിയിടിക്കുന്നത് മൂലമുണ്ടാകുന്ന അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. ഫലകങ്ങൾ അരികുകൾ വഴി നിരങ്ങിനീങ്ങുന്നതും കടന്നുപോകുന്നതുമായ മേഖലകളിൽ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നില്ല. ഭൂമിയുടെ പുറം പാളിയിൽ കനം കുറഞ്ഞ ഭാഗങ്ങളിലും വിടവുകൾ ഉള്ളതുമായ മേഖലകളിലും അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
അഗ്നിപർവ്വതവക്ത്രം
സ്ഫോടനഫലമായോ അതിനുമുമ്പോ നേരിയതോതിലുള്ള ഭൂകമ്പങ്ങളും അനുഭവപ്പെടാം. വിലമുഖത്തിലൂടെ നാലുപാടും പരന്നൊഴുകുന്ന ലാവയും ചുറ്റുപാടും ചിതറിവീഴുന്ന ശിലാഖണ്ഡങ്ങളും അടിഞ്ഞുകൂടി സ്തൂപികാകാരമായ കുന്നുകൾക്കു രൂപം നല്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ പ്രോത്ഥാനശക്തികളുടെ പിന്തുണയോടെ ഇവ വൻ മലകളായി വളരാനും ഇടയുണ്ട്. ഇവയുടെ മധ്യത്തിലുള്ള വിലമുഖം നാളീരൂപത്തിൽ അത്യഗാധമായിരിക്കും. ഇതിനെയാണ് അഗ്നിപർവ്വത വക്ത്രം എന്നു പറയുന്നത്. ഒരേ അഗ്നിപർവ്വതത്തിനു തന്നെ ഒന്നിലധികം വിലമുഖങ്ങളുണ്ടായി എന്നു വരാം.
ഉദ്ഗാരങ്ങൾ
അഗ്നിപർവ്വതനാളങ്ങളിൽ ഭയങ്കരമായ പൊട്ടിത്തെറി ഉണ്ടാകുകയും വാതകസമ്മിശ്രമായ ലാവ പതഞ്ഞുയർന്നു ബഹിർഗമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് രണ്ടാമത്തെ ഇനം. ഈ പത ഖരീഭവിച്ചു ചാരമായും പ്യൂമിസ്' (pumice) ആയും തെറിച്ചുവീഴുന്നു. മാഗ്മ ദ്രവരൂപത്തിൽ ഒഴുകുന്നതിനുപകരം ഖരാവസ്ഥയിലുള്ള പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങളായി ചുഴറ്റി എറിയപ്പെടുന്നു. ഇവ ചിതറിവീഴുന്നത് ധാരാളം നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കും. ഏറിയകൂറും അഗ്നിപർവ്വതസ്ഫോടനങ്ങൾ മേൽപ്പറഞ്ഞ രണ്ടിനങ്ങൾക്കും ഇടയ്ക്കായിരിക്കും. ഇടത്തരം സ്ഫോടനത്തോടെ ലാവയും പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങളും വാതകങ്ങളും ബഹിർഗമിക്കുന്നു.
തരങ്ങൾ
thumb|250px|സിൽഡെർ കോൺസ് - ഘടന കാണിക്കുന്ന രേഖാചിത്രം. പ്രധാനമായും മൂന്നുതരം അഗ്നിപർവതങ്ങളുണ്ട്. ഷീൽഡ് അഗ്നിപർവതങ്ങളാണ് ഒന്ന്, ലാവ പലവിള്ളലുകളിലൂടെ പുറത്ത് വന്ന് വലിയൊരു പ്രദേശത്ത് വ്യാപിക്കുമ്പോഴാണ് ഇവയുണ്ടാകുന്നത്. സിൽഡെർ കോൺസ് (Cinder cone) എന്നറിയപ്പെടുന്നവയാണ് രണ്ടാമത്തെ ഇനം. പാറക്കഷണങ്ങൾ ഒരു പ്രധാന വിടവിലൂടെ പുറത്തേക്കുവന്ന് അതിനുചുറ്റും അടിഞ്ഞുകൂടുമ്പോഴാണ് ഇവ ഉണ്ടാകുന്നത്. മൂന്നാമത്തേത് കോമ്പസിറ്റ് അഗ്നിപർവതങ്ങൾ. കൂടെക്കൂടെ പൊട്ടിത്തെറിയുണ്ടായി ലാവയും പാറക്കഷണങ്ങളും ഒക്കെ ഒരു വിടവിലൂടെ പുറത്തുവന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴാണ് ഇത്തരം അഗ്നിപർവതങ്ങളുണ്ടാകുന്നത്. പുറത്തുവരുന്ന വസ്തുക്കൾ പലതട്ടുകളിലായി അടിഞ്ഞുകൂടിയിരിക്കും. പിരമിഡിൻറെ ആകൃതി ആയിരിക്കും ഇത്തരം അഗ്നിപർവതങ്ങൾക്ക്.
സ്ഫോടനോത്പന്നങ്ങൾ
അഗ്നിപർവ്വതോത്പന്നങ്ങളെ വാതകങ്ങൾ, ദ്രവമാഗ്മ, പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കാം.
വാതകങ്ങൾ
ഉദ്ഗാരങ്ങളുടെ ഭാഗമായി വാതകങ്ങളും ബാഷ്പങ്ങളും വൻതോതിൽ ബഹിർഗമിക്കുന്നു. ഉഗ്രമായ സ്ഫോടനത്തോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകുന്ന വാതകങ്ങൾ ധൂളീമാത്രങ്ങളായ പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങളുമായി കലർന്ന് ധൂമപടലം പോലെയോ, മേഘം പോലെയോ വ്യാപിക്കുന്നു, ഇവ മിക്കവാറും വിഷലിപ്തവുമായിരിക്കും. ഉയർന്ന ഊഷ്മാവിൽ വമിക്കുന്ന ഈ വാതകങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച പഠനം പല പ്രശ്നങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ചു, ഇന്നും ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ് അപൂർണമാണ്. അന്തരീക്ഷവായുവുമായുള്ള സമ്പർക്കത്തിൽ ചുവപ്പും നീലയും ജ്വാലകളിൽ കത്തുന്നതാണ് ദഹനസ്വഭാവമുള്ള വാതകങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം തെളിയിച്ചത്. വാതകങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഏതാണ്ട് 70ശ.മാ.വും നീരാവിയാണ്. ഇതിൽ മാഗ്മീയജലത്തിന്റെയും ഭൂഗർഭജലത്തിന്റെയും (Ground water) അളവുകൾ തിട്ടപ്പെടുത്താനാവില്ല. ഹൈഡ്രജൻ ക്ളോറൈഡ്, ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡ്, ഹൈഡ്രജൻ, കാർബൺഡൈഓക്സൈഡ്, കാർബൺമോണോക്സൈഡ്, സൾഫർട്രൈഓക്സൈഡ്, സൾഫർഡൈഓക്സൈഡ്, ഹൈഡ്രജൻ ഫ്ളൂറൈഡ് തുടങ്ങിയവയാണ് മറ്റു മുഖ്യവാതകങ്ങൾ. മീഥെയിൻ, അമോണിയ, ഹൈഡ്രജൻതയോസയനൈറ്റ്, നൈട്രജൻ, ആർഗൺ തുടങ്ങിയവയും സൾഫർ ബാഷ്പവും നേരിയ തോതിൽ കണ്ടുവരുന്നു. ആൽക്കലിലോഹങ്ങൾ, അയൺ എന്നിവയുടെ ക്ളോറൈഡുകളും ചിലപ്പോൾ കാണാറുണ്ട്. അഗ്നിപർവ്വതത്തിൽനിന്നും ഉദ്ഗമിക്കുന്ന മൂലവാതകങ്ങൾ അന്തരീക്ഷ ഓക്സിജനുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിച്ചാണ് കാർബൺ, സൾഫർ തുടങ്ങിയവയുടെ ഓക്സൈഡുകളും നീരാവിയുടെ ഒരംശവും ഉത്പാദിതമാകുന്നതെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. എല്ലാ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിൽനിന്നും ഒരേ വാതകങ്ങൾതന്നെ ബഹിർഗമിക്കണമെന്നില്ല.
ലാവാപ്രവാഹങ്ങൾ
thumb|right|250px|10 [[മീറ്റർ|മീ (33 അടി) ഉയരത്തിലുള്ള പ്രസ്രവണം, ലാവ, ഹവായി, യു.എസ്]] ഖരാങ്കത്തിൽനിന്നും അധികം ഉയർന്നതല്ലാത്ത ഊഷ്മാവിൽ ബഹിർഗമിക്കുന്ന ദ്രവമാഗ്മയാണ് ലാവ. രാസസംയോഗം, വിലീനവാതകങ്ങളുടെ അളവ് എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് ഇതിന്റെ താപനില 900oC-നും 1,200oC-നും ഇടയ്ക്കായിരിക്കും. 600oC-നും 900oC-നും ഇടയ്ക്കാണ് ലാവ ഖരീഭവിക്കുന്നത്. ഭൂവല്ക്കത്തെ ഭേദിച്ചുകൊണ്ടു ബഹിർഗമിക്കുമ്പോൾതന്നെ, മാഗ്മയിലെ ചില ഘടകങ്ങൾ താപ-മർദഭേദങ്ങളുടെ ഫലമായി ബാഷ്പീകരിക്കുന്നു. വാതകങ്ങൾ സ്വതന്ത്രമാകുന്നത് മാഗ്മയുടെ ശ്യാനതയെ (viscosity) ബാധിക്കുന്നു. ലാവാപ്രവാഹത്തിന്റെ രൂപഭാവങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്നത് പ്രധാനമായും അതിന്റെ ശ്യാനതയാണ്. തണുക്കുന്നതിന്റെ തോതും പ്രതലത്തിന്റെ ചരിവുമാണ് ഇതിനെ സ്വാധീനിക്കുന്ന മറ്റു ഘടകങ്ങൾ. ലാവാപാളികളിലെ ഊഷ്മാവ് അടിയിൽനിന്നും മുകളിലേക്കു കുറഞ്ഞുവരുന്നതുനിമിത്തം ഉപരിതലത്തിലെ ലാവ താരതമ്യേന ശ്യാനവും താഴത്തേത് കൂടുതൽ ഗതിശീലവുമാകാം. ലാവയുടെ ഉപരിതലം വികൃതപ്പെടുവാൻ ഇതു കാരണമാകുന്നു; പെട്ടെന്നു തണുത്തു മിനുസമേറിയ പ്രതലം ഉണ്ടാകാനും മതി. ഇത് അഗ്നിപർവ്വതസ്ഫടികത്തിന്റെ (volcanic glass) ഉത്പാദനത്തിനു ഹേതുവായിത്തീരുന്നു. ലാവയുടെ ചേരുവ ഒന്നുപോലാണെങ്കിലും ഘടകങ്ങളുടെ സംയോഗാനുപാതം വ്യത്യസ്തമാകാം. സിലിക്കയുടെ അംശം 25 ശ.മാ. മുതൽ 75 ശ.മാ. വരെ വ്യതിചലിച്ചുകാണുന്നു. സിലിക്ക അധികമാകുന്നത് ലാവയ്ക്കു കൂടുതൽ മുറുക്കം നല്കുന്നു. ഉയർന്ന ഊഷ്മാവിൽപോലും ഇവയുടെ ശ്യാനത കൂടിയിരിക്കും. ഇവ എളുപ്പം ഒലിച്ചുപോകുന്നില്ല. ചിലപ്പോൾ ഇത്തരം ലാവ അഗ്നിപർവ്വതനാളിയിൽതന്നെ കട്ടിപിടിച്ചു പ്രവാഹത്തിനു പ്രതിബന്ധമായിത്തീരുന്നു. ഇതിന്നടിയിലായി തിങ്ങിക്കൂടുന്ന വാതകങ്ങൾ ഊക്കോടെ പുറത്തേക്കുവരുമ്പോഴാണ് അത്യുഗ്രമായ സ്ഫോടനമുണ്ടാകുന്നത്. അഗ്നിപർവ്വതവക്ത്രത്തിന്റെ ശിലാഭിത്തികൾപോലും ഈ പൊട്ടിത്തെറിയിൽ പങ്കുചേരുന്നു. ശ്യാനതകൂടിയ ലാവ അധികദൂരം ഒഴുകുന്നില്ല. ഇങ്ങനെയുണ്ടാകുന്ന ലാവാതലത്തിന്റെ അറ്റത്തു ധാരാളം മുനമ്പുകൾ കാണുന്നു. ഇത്തരം ലാവ മങ്ങിയ നിറത്തോടു കൂടിയതായിരിക്കും.
thumb|250px|[[Pillow lava|തലയണലാവ (നോആ)]] സമുദ്രത്തിന്റെയോ ജലാശയങ്ങളുടെയോ അടിത്തട്ടിൽ ലാവാ ഉദ്ഗാരമുണ്ടാകുമ്പോൾ തലയണകൾ നിരത്തിയിട്ടതുപോലുള്ള ആകൃതിയിൽ പെട്ടെന്നു തണുത്ത് ഉറയുന്നു. ഇവയെ തലയണലാവ (Pillow Lava) എന്നു പറഞ്ഞുവരുന്നു. പസിഫിക് സമുദ്രത്തിലെ അഗ്നിപർവ്വതദ്വീപുകൾക്കടുത്ത് ഇത്തരം ഘടന ധാരാളമായി കാണാം. ഭൂഅഭിനതികളുമായി (Geosynclines) ബന്ധപ്പെട്ടും ഇവയെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അഗാധതലങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന ഉദ്ഗാരങ്ങളെപ്പറ്റി നേരിട്ടുള്ള അറിവുകൾ പരിമിതമാണ്. രാസസംയോഗത്തിൽ ഇവയ്ക്കു ബസാൾട്ടിനോടു സാദൃശ്യമുണ്ട്. എന്നാൽ ധാതു സംയോഗത്തിൽ വ്യത്യസ്തവുമാണ്. ഇവയെ സ്പിലൈറ്റ് (Spilite) എന്നു പറയുന്നു. നിശ്ചലമായി തളംകെട്ടിനിന്നു ഘനീഭവിക്കുന്ന ലാവാ ഘടനകളുടെ അടിഭാഗം സ്തംഭാകാരമായി കാണപ്പെടുന്നു (columnar structure). ഇവ തരിമയവും വിലീനവാതകങ്ങളുടെ അഭാവംകൊണ്ടു സവിശേഷവുമായ പ്ളേറ്റോ ബസാൾട്ടിന്റെ ഏകരൂപഘടനകളാണ്. ഡെക്കാൺ പീഠഭൂമിയിലെ 5,20,000 ച.കി.മീ. സ്ഥലത്ത് ഇത്തരം സ്തംഭാകാരലാവയാണുളളത്. ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിലും ഇത്തരം ലാവാപീഠഭൂമികൾ കാണാം. കഴിഞ്ഞ 18 കോടി വർഷങ്ങൾക്കിടയിൽ 42 ലക്ഷം ഘ.കി.മീ. ലാവാശിലകൾ രൂപം കൊണ്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അഗ്നിപർവ്വതനാളത്തിൽവച്ചുതന്നെ വാതകങ്ങളുമായി കലർന്നു പതഞ്ഞുയരുന്നതാണ് ലാവാനുര (Lava forth). ഏറ്റവും ശ്യാനവും ഊഷ്മളവുമായ ലാവ കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകളിൽ മണിക്കൂറിൽ 50 മുതൽ 65 കി.മീ. വരെ വേഗത്തിലൊഴുകുന്നു. എന്നാൽ സിലിക്ക അധികമുള്ള ലാവ വളരെ സാവധാനത്തിൽ മാത്രമേ ഇറങ്ങുന്നുള്ളു. ഇവയുടെ ഉപരിതലം ഉറയുകയും ഒപ്പംതന്നെ അടിവശം ഒഴുകുകയും ചെയ്യും. ഇതു വൈവിധ്യമുളള പ്രതലസംരചനയ്ക്കു കാരണമാകുന്നു. ഉറഞ്ഞുകൂടിയ ലാവാതലങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ തുരങ്കങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതും സാധാരണയാണ്. ചിലപ്പോൾ ഇവയുടെ മുകൾത്തട്ട് ഇടിഞ്ഞമർന്ന് അഗാധങ്ങളായ കിടങ്ങുകളായിത്തീരുന്നു.
പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങൾ
ഖരരൂപത്തിലുള്ള അഗ്നിപർവ്വതോത്പന്നങ്ങളാണ് പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങൾ (Pyroclastic rock). പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങൾ നന്നെ ചെറിയതരികൾ മുതൽ ടൺ കണക്കിനു ഭാരമുളള വലിയ ശിലാഖണ്ഡങ്ങൾ വരെ വിവിധവലിപ്പങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. സ്ഫോടനത്തിന്റെ ശക്തി, കാറ്റിന്റെ ഗതിവേഗം, വലിപ്പം തുടങ്ങിയവയെ ആശ്രയിച്ച് ഇവ അഗ്നിപർവ്വതവക്ത്രത്തിനുചുറ്റും അടുത്തോ ദൂരയോ ആയി വീഴുന്നു. ചിലപ്പോൾ വലിയ ഖണ്ഡങ്ങൾ അഗ്നിപർവ്വത വക്ത്ര(Crater)ങ്ങളിലേക്കുതന്നെ വീണെന്നും വരാം. ക്രേറ്ററിന്റെ വശങ്ങളിലായിവീണ് ഉരുണ്ടുനീങ്ങുന്നവയുമുണ്ട്. ഇവ പിന്നീട് ജ്വാലാശ്മസഞ്ചയമോ (agglomerate) അഗ്നിപർവത ബ്രക്ഷ്യയോ (Volcanic Breccia) ആയി രൂപം കൊള്ളുന്നു.
രൂപം
3 സെ.മീ മുതൽ അനേകം മീ. വരെ വ്യാസമുള്ള പൈറോക്ളാസ്റ്റിക് പിണ്ഡങ്ങളാണ് അഗ്നിപർവ്വത ബോംബുകൾ. ഇവ ഖരരൂപത്തിൽതന്നെ വിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്ന മാഗ്മാകഷണങ്ങളാകാം. ചിലപ്പോൾ വായുമണ്ഡലത്തിലേക്ക് ചുഴറ്റി എറിയപ്പെടുമ്പോൾ ഉരുണ്ടുകൂടുന്നതുമാകാം. മിക്കവാറും ഇവയ്ക്കു സരന്ധ്രഘടനയായിരിക്കും ഉണ്ടാവുക. ഭൌമോപരിതലത്തിലെത്തുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ ഇവ ബാഹ്യമായിട്ടെങ്കിലും ഖരീഭവിച്ചിരിക്കും; ചിലപ്പോൾ നീണ്ടുരുണ്ടവയായും കൂമ്പിയും കാണപ്പെടുന്നു; അപൂർവമായി ക്രമരൂപമില്ലാത്തവയും കാണാം. ആകാശത്തുവച്ചുതന്നെ ഘനീഭവിച്ചു സരന്ധ്രങ്ങളായി കാണപ്പെടുന്ന ലാവാക്കഷണങ്ങളെ 'സ്കോറിയ' (Scoria) എന്നു പറയുന്നു. 0.3 മി.മീ. മുതൽ 5 മി.മീ. വരെ വലിപ്പമുളളവ 'ചാര'മായും അതിലും സൂക്ഷ്മങ്ങളായവ 'ധൂളി' ആയും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. സുഷിരങ്ങളില്ലാതെ പയർമണികളെപ്പോലെയുള്ള ചെറിയ കഷണങ്ങളാണ് 'ലാപ്പിലി' (Lappili). പ്യൂമിസ് (Pumice) ആണ് മറ്റൊരിനം. ശ്യാനതകൂടി രന്ധ്രമയവും വാതകസാന്നിധ്യമുള്ളതുമായ മാഗ്മാക്കഷണങ്ങളാണ് പ്യൂമിസ്. അന്തരീക്ഷത്തിലൂടെയുള്ള യാത്രയ്ക്കിടയിൽ മാഗ്മ പെട്ടെന്നു തണുക്കുമ്പോഴാണ് പ്യൂമിസ് ഉണ്ടാകുന്നത്. പ്യൂമിസ് പൊടിയുമ്പോൾ സ്ഫടികതുല്യമായ ചാരമാകുന്നു. അധിസിലിക മാഗ്മയുടെ വിദരോദ്ഗാരത്തോടനുബന്ധിച്ച് അഗ്നിസ്ഫുലിംഗങ്ങളും വിഷ വാതകങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഭീമാകാരങ്ങളായ ധൂളീമേഘങ്ങളുണ്ടാകുന്നു. ഇവയെ 'നൂയെസ് ആർദെന്റെസ്' (Nuees Ardentes) എന്നു വിളിച്ചുവരുന്നു. മാഗ്മാ ഉദ്ഗാരത്തിനു തൊട്ടുമുൻപായി പരൽരൂപത്തിലുളള ആഗൈറ്റ്, ഫെൽസ്പാർ തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ വർഷിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിലെ സ്ഫോടനവർഗ്ഗീകരണം
ഏതെങ്കിലും രണ്ട് അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിലെ സ്ഫോടനം ഒരിക്കലും തന്നെ എല്ലാ രീതിയിലും തുല്യമായി എന്നു വരികയില്ല. മർദം, വാതകത്തിന്റെ അളവ്, ലാവയുടെ ശ്യാനത എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രത്യേക ഭാവങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചുകാണുന്നവയെ താഴെപ്പറയുന്നപ്രകാരം വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഹവായിയൻ
thumb|left|ഹവായിയൻ വിസ്‌ഫോടനം: 1: ചാര പടലം (Ash plume), 2: ലാവാ ഫൗണ്ടൻ (Lava fountain), 3: വക്ത്രം (Crater), 4: ലാവാ തടാകം (Lava lake), 5: ബാഷ്പമുഖങ്ങൾ (Fumaroles), 6: ഒഴുകുന്ന ലാവ (Lava flow), 7 ലാവയുടേയും ചാരത്തിന്റെയും പാളി (Layers of lava and ash) 8: പാറനിര (Stratum), 9: Sill, 10: Magma conduit, 11: മാഗ്മ അറ Magma chamber, 1 2: Dike ഹവായിയൻ (Hawalian) അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളുടെ ഉദ്ഗാരം ഏറിയ കൂറും ഗതിശീലലാവയായിട്ടായിരിക്കും. വാതകാംശം നന്നെ കുറവാണെന്നു മാത്രമല്ല വൻതോതിലുള്ള സ്ഫോടനം ഉണ്ടാകുന്നുമില്ല. വിലമുഖം തുളുമ്പിയൊഴുകുന്ന ലാവ നേരിയ സ്തരങ്ങളായി അനേകം കിലോമീറ്ററുകളോളം വ്യാപിക്കുന്നു. ഉയർത്തി എറിയപ്പെടുന്ന മാഗ്മാപിണ്ഡങ്ങൾ നിലത്തു വീഴുമ്പോൾ തല്ലിപ്പരത്തിയതുപോലെയാകുന്നു. ലാവാ തടാകങ്ങളും 'പിലേയുടെ മുടി' എന്നറിയപ്പെടുന്ന അഗ്നിപർവ്വതസ്ഫടികത്തിന്റെ നാരുകളുമാണ് ഹവായിയൻ തരത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ. ശ്യാനമായ ലാവ കൂടുതൽ മുറുകിയ ലാവയുടെ മുകളിൽ തളംകെട്ടി സംവഹനരീതിയിൽ പരിസഞ്ചരിക്കുന്നതാണ് ലാവാതടാകം. വാതകങ്ങളുടെ പെട്ടെന്നുള്ള നിഷ്ക്രമണംമൂലം ഉപരിതലത്തിൽനിന്നും പുറത്തുചാടുന്ന ലാവ ശക്തിയായി അടിക്കുന്ന കാറ്റിൽപ്പെട്ടു ഘനീഭവിക്കുമ്പോഴാണ് സ്ഫടികനാരുകളുണ്ടാകുന്നത്.
സ്ട്രോംബോലിയൻ
സിസിലിക്കു വടക്കുള്ള ലിപ്പാരിദ്വീപിലെ സ്ട്രോംബോലി അഗ്നിപർവ്വതത്തെ ആധാരമാക്കിയാണ് ഈ വിഭജനം, നൂറ്റാണ്ടുകളോളം നിർഗ്ഗമ്മിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സ്ട്രോംബോലി അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ പേരിലുള്ള ഈ തരം അറിയപ്പെടുന്നത്. ലാവ അധികം സുചലമല്ലാതിരിക്കുമ്പോഴാണ് സ്ട്രോംബോലിയൻ (Strombolian) രീതിയിലുള്ള സ്ഫോടനം ഉണ്ടാകന്നത്. വാതകങ്ങൾക്കു ശക്തിയായ സ്ഫോടനത്തോടുകൂടി മാത്രമേ ബഹിർഗമിക്കാൻ കഴിയൂ, മാഗ്മയിലുള്ള കുമിളകൾ കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന വലിയകുമിളകൾ ഉപരിതലത്തിലെത്തി വായുവിലെ മർദ്ദ വ്യത്യാസത്തിനാൽ ശക്താമയ ശബ്ദത്തോടെ പൊട്ടുന്നു. ഉദ്ഗാരവസ്തുക്കൾ അധികവും പൈറോക്ളാസ്റ്റികങ്ങളായിരിക്കും; ബോംബുകളും സ്കോറിയകളും ലാപ്പിലിയും ധാരാളമായി പതിക്കുന്നു; ജ്വലിക്കുന്ന ധൂളിമേഘങ്ങളും ഉണ്ടാകാം.
വൾക്കാനിയൻ
മുറുകി കുഴമ്പുപരുവത്തിലുള്ള മാഗ്മ ഉദ്ഗമിക്കുന്നവയാണ് വൾക്കാനിയൻ (Vulcanian) ഇനത്തിൽപെട്ട അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ. അതിശക്തമായ സ്ഫോടനത്തോടുകൂടി വലുതും ചെറുതുമായ ലാവാപിണ്ഡങ്ങൾ ധാരാളമായി ചുഴറ്റി എറിയപ്പെടുന്നു. ഉദ്ഗാരത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ഉയർന്നുപൊങ്ങുന്ന മാഗ്മ, മർദക്കുറവുമൂലം കട്ടിപിടിച്ചു വിലമുഖം അടയ്ക്കുന്നു. ഇതിനടിയിൽ സഞ്ചിതമാകുന്ന വാതകങ്ങൾ ശക്തിയോടെ പുറത്തേക്കു വമിക്കുന്നതാണ് സ്ഫോടനത്തിനു ഹേതു. കോളിഫ്ളവറിന്റെ രൂപത്തിലുളള പടർന്ന ധൂമപടലങ്ങളും ജ്വലിക്കുന്നതും വിഷമയവുമായ ധൂളീമേഘങ്ങളും ഈയിനം ഉദ്ഗാരങ്ങളിൽ സാധാരണയാണ്. ഇവ പൊട്ടുമ്പോൾ ദ്രവലാവ ഒട്ടുംതന്നെ പ്രവഹിക്കുന്നില്ല.
പിലിയൻ
thumb|right|Peléan eruption: 1 Ash plume, 2 Volcanic ash rain, 3 Lava dome, 4 Volcanic bomb, 5 Pyroclastic flow, 6 Layers of lava and ash, 7 Strata, 8 Magma conduit, 9 Magma chamber, 10 Dike പിലിയൻ(Pelean) അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിലെ മാഗ്മ ഏറ്റവും ശ്യാനവും തൻമൂലം സ്ഫോടനം ഏറ്റവും ശക്തിയുള്ളതുമായിരിക്കും. വിലമുഖത്തിന്റെ വക്കുകൾ ക്രമേണ ഉയർന്നു വൃത്തസ്തൂപികാകൃതിയിലുള്ള ഒരു കുന്നിനു രൂപംകൊടുക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ ഇതിന്റെ വശങ്ങൾ ഭ്രംശിച്ചുനീങ്ങുന്നതു വൻപിച്ച നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കിടയാക്കും. വശങ്ങളിലുളള ലാവാ അട്ടികളിലെ വിലീന വാതകങ്ങൾ പെട്ടെന്നു രക്ഷപെടുന്നത് ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള സ്ഫോടനങ്ങൾക്കു കാരണമാകാം. ചിലപ്പോൾ ഗോളാകൃതിയിൽ ഉരുണ്ടുകൂടുന്ന മാഗ്മാപിണ്ഡം വിലമുഖം അടച്ചുകളയുന്നതിനാൽ, അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ ചരിവുകളിൽ രണ്ടാമതൊരു വിലമുഖമുണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
വെസൂവിയൻ
വെസൂവിയൻ‍ (Vesuvian) അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വാതകപൂർണമായ മാഗ്മാ ഉദ്ഗാരം സാമാന്യം ശക്തമായ സ്ഫോടനത്തോടെയാകും. വിലമുഖത്തിന്റെ ഭിത്തികൾ ഈ സ്ഫോടനത്തിന്റെ ഫലമായി പൊട്ടിത്തെറിക്കുന്നു. ആദ്യം പതഞ്ഞു പൊങ്ങുന്ന മാഗ്മയും ധൂളീമേഘങ്ങളും ഉണ്ടാകുന്നു. പിന്നെ സുചലമായ മാഗ്മ വശങ്ങൾ കവിഞ്ഞൊഴുകുന്നു. അഗ്നിപർവ്വതച്ചാരം ഇതിൽനിന്നു ധാരാളമായി വർഷിക്കപ്പെടും. വെസൂവിയസ് അഗ്നിപർവ്വതത്തിൽനിന്നും നിഷ്പന്നമായതാണ് ഈ പേര്. right|thumb|1822 artist rendition of the eruption of Vesuvius, depicting what the AD 79 eruption may have looked like.
മറ്റിനങ്ങൾ
ചില ഉദ്ഗാരങ്ങളിൽ വിസർജിത പദാർഥങ്ങൾക്ക് അഗ്നിപർവ്വതപ്രക്രിയയുമായി ബന്ധമുണ്ടാകില്ല; അല്ലാത്തപക്ഷം ആഗ്നേയപദാർഥങ്ങൾ നന്നെ കുറഞ്ഞ അളവിലായിരിക്കും. ഉത്പന്നങ്ങളുടെ ഊഷ്മാവ് താരതമ്യേന താണിരിക്കുന്നു. ഇത്തരം ഉദ്ഗാരങ്ങളാണ് അൾട്രാ വൾക്കാനിയൻ (Ultra Vulcanian). ഭൂഗർഭജലം വിലമുഖത്തിലെ മാഗ്മയുമായുളള സമ്പർക്കത്തിൽ പെട്ടെന്നു ബാഷ്പീഭവിച്ചു ശക്തിയോടെ പുറത്തേക്കു വമിക്കുന്നു. ഉദ്ഗാരം ഈ രീതിയിലുളളതാകുമ്പോൾ അവയെ ഫ്രിയാറ്റിക്ക് (Friatic) തരമെന്നു പറയുന്നു.