cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ബാരിമോർ മഡോണ
ചരിത്രം
1930-ൽ കൊറാഡോ റിച്ചി കോറെജ്ജിയോ ചിത്രത്തിനെതിരെ ആരോപണവുമായി എത്തി. 1958-ൽ റോബർട്ടോ ലോംഗിയും 1970-ൽ അർതുറോ കാർലോ ക്വിന്റാവല്ലും ആരോപണം സ്വീകരിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 1976-ൽ സെസിൽ ഗൗൾഡ് വിയോജിക്കുകയും 1959-ലെ ക്രെസ് ശേഖരത്തിന്റെ ഉദ്ധരണികൾ ഉദ്ധരിച്ച്, അത് മാന്റെഗ്നയുടേതായിരിക്കാം എന്നഭിപ്രായപ്പെട്ടെങ്കിലും 1968-ൽ ചിത്രം "മാന്റെഗ്നയുടെയോ ഒരുപക്ഷേ കോറെജ്ജിയോയുടെയോ" ആയിരിക്കാം എന്ന ആരോപണത്തിലെത്തി.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മഡോണയുടെയും കുട്ടിയുടെയും ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കോറെഗിയോ മഡോണാസ് വർഗ്ഗം:നാഷണൽ ഗാലറി ഓഫ് ആർട്ടിന്റെ ശേഖരങ്ങൾ
ബൃഹത്‍ശൂന്യത
വിശ്വകദ്രു നക്ഷത്രരാശിയിൽ താരാപഥങ്ങളുടെ എണ്ണം മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ തോതിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു ഭാഗമുണ്ട്. ഈ ഭാഗത്തെയാണ് ബൃഹത്‍‍ശൂന്യത എന്നു പറയുന്നത്. 130 കോടി പ്രകാശവർഷം വ്യാസമുള്ള ഇത് ഇതു വരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ രണ്ടാമത്തെ മഹാശൂന്യതയാണ്. ഭൂമിയിൽ നിന്നും 150 കോടി പ്രകാശവർഷം അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ മഹാശൂന്യത കണ്ടുപിടിച്ചത് 1988ലാണ്. ഇത് ഉത്തരാർദ്ധ ഖഗോളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ശൂന്യതയാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:വിശ്വകദ്രു (നക്ഷത്രരാശി)
ഡേവിഡ് ലിവിങ്സ്റ്റൺ
1841-ൽ ആഫ്രിക്കയിലെത്തിയ ലിവിങ്സ്റ്റണെക്കുറിച്ച് വളരെക്കാലം വിവരങ്ങളൊന്നും ലഭിക്കാതിരുന്നതിനാൽ ന്യൂയോർക്ക് ഹെറാൾഡ് പത്രം 1869-ൽ ലേഖകനായ ഹെൻട്രി മോർട്ടൺ സ്റ്റാൻലിയെ അന്വേഷണത്തിനായി നിയമിച്ചു. ഏതാണ്ട് രണ്ടുവർഷത്തെ അന്വേഷണത്തിനൊടുവിൽ 1871 നവംബർ 10-ന് ടാൻസാനിയയിലെ ടാങ്കനിക്ക തടാകക്കരയിൽ നിന്നും രോഗിയായ ലിവിങ്സ്റ്റനെ കണ്ടെത്തി. ''താങ്കൾ തന്നെയാണ് ഡോ. ലിവിങ്സ്റ്റൺ എന്നു കരുതട്ടെ?'' ("Dr. Livingstone, I presume?") എന്ന സ്റ്റാൻലിയുടെ ചോദ്യം ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
1872 മാർച്ച് വരെ സ്റ്റാൻലി ലിവിങ്സ്റ്റണൊപ്പം കഴിഞ്ഞു. 1873 മേയ് 1-ന് സാംബിയയിൽ വച്ച് മലേറിയ ബാധിച്ച് ലിവിങ്സ്റ്റൺ മരണമടഞ്ഞു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1813-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1873-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 19-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മേയ് 1-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:പര്യവേഷകർ
ആനക്കളരി
എ.ബി. രാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത് നിർമ്മിച്ച 1978 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാളം ചിത്രമാണ് ആനക്കളരി. ചിത്രത്തിൽ ജോസ് പ്രകാശ്, സത്താർ, ഉണ്ണിമേരി, ജി കെ പിള്ള എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ചിത്രത്തിൽ ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി രചിച്ച ഗാനങ്ങൾക്ക് എം കെ അർജുനന്റെ സംഗീതം നൽകി.
==അഭിനേതാക്കൾ ==
പുറംകണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ശ്രീകുമാരൻ തമ്പിയുടെ ഗാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:തമ്പി-അർജുനൻ മാസ്റ്റർ ഗാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എ. ബി രാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പാപ്പനംകോട് ലക്ഷ്മണൻ തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കെ. ശങ്കുണ്ണി ചിത്രസംയോജനം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:വിൻസെന്റ് അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:സത്താർ അഭിനയിച്ച മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ഫെബ്രുവരി 26
ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരം ഫെബ്രുവരി 26 വർഷത്തിലെ 57-ആം ദിനമാണ്.
ജനനം
1802 Victor Hugo ഫ്രഞ്ച് കവിയും നോവലിസ്റ്റും
1829 Levi Strauss; Levis jeans സ്ഥാപകൻ
1852 John Harvey Kellogg; kellogg corn flakes കണ്ടുപിടിച്ചു
മരണം
1966 വിനായക് ദാമോദർ സാവർക്കർ; രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, അഭിഭാഷകനും, കവിയും, എഴുത്തുകാരനുo
മറ്റു പ്രത്യേകതകൾ
വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 26
നോ കൺട്രി ഫോർ ഓൾഡ് മെൻ (ചലച്ചിത്രം)
ജോയ്ൽ ആന്റ് ഇതാൻ കോയൽ സം‌വിധാനം ചെയ്ത ഒരു ആംഗലേയ ചലച്ചിത്രമാണ്‌ നോ കൺ‌ട്രി ഫോർ ഓൾഡ് മെൻ(No Country For Old Men). കോർമാക് മക്കാർത്തിയുടെ 2005-ലെ അതേ പേരിലുള്ള നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 2007-ലെ മികച്ച ചിത്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള നാല്‌ ഓസ്കാർ പുരസ്കാരങ്ങൾ ആണ്‌ ഈ ചിത്രം നേടിയത്.
നീലത്തിമിംഗിലം
ഭൂമുഖത്തെ ഏറ്റവും വലിയജീവിയാണ് കടലിൽ ജീവിക്കുന്ന സസ്തനിയായ നീലത്തിമിംഗിലം (ഇംഗ്ലീഷ്: Blue whale; ശാസ്ത്രീയനാമം: Balaenoptera musculus). ബലീൻ തിമിംഗിലങ്ങളുടെ ഒരു ഉപജാതിയാണിവ. ലോകത്ത് ഇന്നുവരെയുണ്ടായിട്ടുള്ളതിൽ ഏറ്റവും വലിയ ജീവിയായി കരുതപ്പെടുന്ന നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾക്ക് 35 മീറ്റർ ( 115 അടി) നീളവും 181 മെട്രിക് ടണിലധികം ഭാരവും ഉണ്ടാകാം. നീണ്ട ശരീരപ്രകൃതിയുള്ള നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ ശരീരം നീലകലർന്ന ചാരനിറത്തോടെയാണുണ്ടാവുക. ശരീരത്തിനടിഭാഗത്തേക്ക് നിറം കുറവായിരിക്കും. ഇവയ്ക്കു വീണ്ടും കുറഞ്ഞത് മൂന്നുപജാതികളെങ്കിലും ഉണ്ടെന്നു കരുതുന്നു. വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിലും വടക്കൻ പസഫിക് മഹാസമുദ്രത്തിലും കാണുന്ന ബി.എം. മസ്കുലസ് (B. m. musculus), ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിൽ കാണുന്ന ബി.എം. ഇന്റർമീഡിയ (B. m. intermedia), ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലം (Pygmy Blue Whale - B. m. brevicauda) എന്നിവയാണവ. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ ബി.എം. ഇൻഡിക(B. m. indica) ഒരു ഉപജാതിയാവാനാണിട. മറ്റ് ബലീൻ തിമിംഗിലങ്ങളെ പോലെ നീലത്തിമിംഗലങ്ങൾക്കും ചെമ്മീൻ പോലുള്ള പുറംതോടുള്ള ചെറു ജീവികളായ ക്രില്ലുകളെ മാത്രമാണ് പഥ്യം.
തിമിംഗലവേട്ട ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പ്, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം വരെ ഏതാണ്ട് എല്ലാ മഹാസമുദ്രങ്ങളിലും നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ ധാരാളമായുണ്ടായിരുന്നു. അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശത്തായിരുന്നു ഇവയെ ഏറ്റവും കൂടിയ എണ്ണത്തിൽ കണ്ടു വന്നിരുന്നത്. ഏകദേശം 2,39,000 എണ്ണം വരെ. പിന്നീടുണ്ടായ നാൽപ്പതു കൊല്ലങ്ങളിൽ തിമിംഗിലവേട്ടക്കാർ ഇവയെ വൻ‌തോതിൽ വേട്ടയാടുകയും വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിൽ എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. 1966-ൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ഇതിനെതിരെ രംഗത്തു വരികയും നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളെ വേട്ടയാടുന്നത് നിരോധിക്കുകയും ചെയ്തു. 2002-ലെ ഒരു കണക്ക് പ്രകാരം 5,000 മുതൽ 12,000 വരെ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ ഇന്ന് ലോകത്ത് അഞ്ച് സംഘങ്ങളായി ശേഷിക്കുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് നടന്ന ചില പഠനങ്ങൾ ഈ കണക്ക് വളരെ കുറവാണെന്ന് സമർത്ഥിക്കുന്നുണ്ട്. അന്റാർട്ടിക് കടലിലും ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലുമായി ഇന്നവിടെ ഏകദേശം 2,000 എണ്ണം മാത്രമുള്ള സംഘമാണുള്ളത്. അറ്റ്ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രത്തിൽ രണ്ടു സംഘം തിമിംഗിലങ്ങൾ ഉണ്ട്. ദക്ഷിണാർദ്ധഗോളത്തിലും ഇതുപോലെ മറ്റ് രണ്ട് സംഘങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.
ജീവ വർഗ്ഗീകരണം
നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ റോർക്വലുകൾ ആണ്(കുടുംബം Balaenopteridae). ഇതേ കുടുംബത്തിൽ തന്നെയാണ് കൂനൻ തിമിംഗിലം ബ്രൈഡേയുടെ തിമിംഗിലം ഫിൻ തിമിംഗിലം സെയ് തിമിംഗിലം മിങ്ക് തിമിംഗിലം മുതലായവ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ബലേനോപ്റ്ററാ കുടുംബത്തിലെ ഏഴു ജാതികളിലൊന്നായാണ് നീലത്തിമിംഗിലത്തെ കണക്കാക്കുന്നത്. സിബാൾഡസ് എന്നൊരു മറ്റൊരു ജെനസിലാണ് നീലത്തിമിംഗിലം ഉള്ളതെന്നാണ് ചിലർ വാദിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇത് മറ്റെവിടേയും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ജനിതക പഠനങ്ങൾ ഇവ കൂനൻ തിമിംഗിലങ്ങളുടെയും ചാരത്തിമിംഗിലങ്ങളുടേയും അടുത്ത ബന്ധുക്കളാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടേയും ഫിൻ തിമിംഗിലങ്ങളുടേയും സങ്കരജാതികളെ കണ്ടതായി കുറഞ്ഞത് 11 പ്രാവശ്യമെങ്കിലും തെളിവുണ്ട്. ഇവ തമ്മിൽ മനുഷ്യനും ഗോറില്ലയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധമേയുള്ളു. നീലത്തിമിംഗില-കൂനൻ തിമിംഗില സങ്കരങ്ങളേയും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലും ദക്ഷിണ ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിലും മാത്രമാണ് കണ്ടു വരുന്നത്. ഇന്ത്യൻ സമുദ്രത്തിൽ തന്നെ കണ്ടുവരുന്ന ഗ്രേറ്റ് ഇന്ത്യൻ റോർക്വൽ (B. m. indica) എന്ന തിമിംഗിലത്തെ മുമ്പ് ഒരു ഉപജാതിയായിട്ടായിരുന്നു കണക്കാക്കിയിരുന്നത്.
─o Balaenopteridae & Eschrichtiidae'' ├─o │ ├─o │ │ ├─o Balaenoptera musculus │ │ ├─o Megaptera novaeangliae │ │ └─o Eschrichtius robustus │ └─o │  ├─o B. physalus │  └─o │    ├─o B. edeni │    └─o │      ├─o B. borealis │      └─o B. brydei └─o ├─o B. bonaerensis └─o B. acutorostrata
പ്രത്യേകതകൾ
ലഘുചിത്രം|250px|പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തിയ നീലത്തിമിംഗിലം ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|മുതുകിലെ ചിറക് ലഘുചിത്രം|250px|നീലത്തിമിംഗിലത്തിന്റെ രണ്ട് വശച്ചിറകുകളും കാണാവുന്ന ആകാശക്കാഴ്ച വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250px|ശ്വാസോച്ഛ്വാസം
മറ്റ് തിമിംഗിലങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് നീണ്ടതും കൂർത്തതുമായ ശരീരപ്രകൃതിയാണ് നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾക്കുള്ളത്. മറ്റു തിമിംഗിലങ്ങളുമായി താരാതമ്യപ്പെടുത്തി നോക്കിയാൽ ഇവയുടെ ശരീരം വലിച്ചു നീട്ടിയതു പോലെ തോന്നും. പരന്ന് കുതിരലാടത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള തലയിൽ ശ്വസനദ്വാരത്തിനടുത്ത് മേൽച്ചുണ്ടിനു മുകളിലായി ഒരു ശിഖരം കാണാവുന്നതാണ്. വായയുടെ മുൻഭാഗം കട്ടിയുള്ളതാണ്. മേൽത്താടിയിൽ നിന്ന് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നനിലയിലുള്ള ചീപ്പ് ഫലകങ്ങൾ ഉള്ളതിനാലാണിത്. ഒരു മീറ്ററോളം നീളവും മുന്നൂറോളം എണ്ണവുമുള്ള പാളികളാണിവ.
വശങ്ങളിലെ പങ്കായച്ചിറകുകൾക്ക് 3-4 മീറ്ററ് നീളമുണ്ടാകും. ഇവയുടെ മുകൾഭാഗം വെളുത്ത അരികോടുകൂടിയ ചാരനിറത്തിലാണ്‌. കീഴ്ഭാഗം വെളുത്ത നിറമായിരിക്കും. നീലത്തിമിംഗിലത്തിന്റെ തലയും വാലും ഒരുപോലെ ചാരനിറം തന്നെ. പുറംഭാഗങ്ങളും ചിലപ്പോൾ വശച്ചിറകുകളും നിറം പടർന്ന് കാണാറുണ്ട്. ഇത് ഒരോന്നിനും വ്യത്യസ്ത അളവുകളിലുമാണ്‌.
നീന്തുമ്പോൾ ചെറീയദൂരത്തിൽ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾക്ക് 50 കി.മീ/മ വേഗത വരെ ആർജ്ജിക്കാൻ കഴിയും, പ്രത്യേകിച്ചും മറ്റു തിമിംഗിലങ്ങളുമായി നീന്തുമ്പോൾ. സാധാരണ വേഗത 20 കി.മീ/മ ആണ്. ഭക്ഷണസമ്പാദനത്തിനായി മണിക്കൂറിൽ 5 കി.മീ വേഗതയിലാണ് സഞ്ചരിക്കാറാണ് പതിവ്.
നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ സാധാരണയായി ഒറ്റക്കോ മറ്റൊരു തിമിംഗിലവുമായോ ആണ് കഴിയുന്നത്. എന്നാൽ ഈ സഹയാത്രികർ വളരെക്കാലം ഒരുമിച്ചുണ്ടാവുമെന്നോ മറ്റേതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ബന്ധങ്ങൾ വച്ചുപുലർത്തുമെന്നോ അറിവില്ല. ഭക്ഷണം നന്നായി ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ചെറിയ സ്ഥലത്തുതന്നെ 50 നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തെ വരെ കാണാൻ സാധിക്കും. എങ്കിലും ഇവ മറ്റു ബലീൻ വർഗ്ഗങ്ങളെപ്പോലെ വലിയതും ഇഴപിരിയാത്തതുമായ സംഘങ്ങളായി കാണപ്പെടാറില്ല.
വലിപ്പം
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|250px|വലിപ്പത്തിന്റെ താരതമ്യം ഭീമാകാരം മൂലം, നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ അളവുകൾ എടുക്കുക എന്നത് ശ്രമകരമായ ഒരു ഏർപ്പാടാണ്‌. തിമിംഗിലവേട്ടക്കാർ കൊല്ലുന്നവയെ മുറിച്ചാണ് അളവെടുക്കുന്നത്; ഇതിനിടയിൽ രക്തവും മറ്റ് ശരീരദ്രവങ്ങളും ചോർന്നു പോകുന്നതിനാൽ ശരീരഭാരം കണക്കാക്കുന്നതിൽ പിഴവുണ്ടാകുന്നു. എന്നിരുന്നാലും 27 മീറ്റർ വരെ നീളമുള്ളവയ്ക്ക് 150 മുതൽ 170 വരെ ടൺ ഭാരം അളന്നിട്ടുണ്ട്. 30 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു നീലത്തിമിംഗിലത്തിനു 180 ടൺ ഭാരമുണ്ടാവുമെന്ന് അമേരിക്കയിലെ ദേശീയ സമുദ്ര സസ്തനി പരീക്ഷണശാല പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഈ പരീക്ഷണശാല ഇന്നുവരെ കൃത്യമായി അളന്ന ഏറ്റവും വലിയ നീലത്തിമിംഗിലത്തിനു 177 ടൺ ഭാരമുണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്നുവരെ ഭൂമിയിൽ ജീവിച്ച ജീവികളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് നീലത്തിമിംഗിലം എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത് ഏറ്റവും വലിയ ഡൈനസോർ ആണെന്ന് കരുതുന്ന അർജന്റീനോസോറസ് പോലും 90 ടൺ മാത്രമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ വിവാദമുണ്ടാക്കിയ ആംഫീകാലിയാസ് ഫ്രജില്ലിമസ് എന്ന ജീവിയുടെ നട്ടെല്ല് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അത് 122 ടൺ ഭാരവും 60 മീറ്റർ നീളവും ഉള്ള ജീവിയായിരുന്നു എന്നും പറയുന്നുണ്ട്.
അധികം വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടില്ലാത്ത ബൃഹത്കയോസറസ് എന്ന ദിനോസറിൻ 140 മുതൽ 220 ടണ്‌ വരെ ഭാരമുണ്ടായിരിക്കാം എന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ കരുതുന്നു. എങ്കിലും മുഴുവൻ ഫോസ്സിൽ തെളിവുകൾ ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ നീലത്തിമിംഗിലം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയത് എന്ന നിഗമനത്തിൽ കൊണ്ടെത്തിക്കുന്നു. ഏറ്റവും വലിയ നീലത്തിമിംഗിലം ഏതായിരുന്നു എന്ന കാര്യത്തിലും അത്ര കൃത്യതയില്ല. 20 നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപാദത്തിൽ അന്റാർട്ടിക്കിലെ സമുദ്രത്തിൽ വച്ച് പിടികൂടിയ തിമിംഗിലങ്ങളുടെ അളവുകളാണ് കൂടുതലും. എന്നാൽ അക്കാലത്തെ തിമിംഗിലവേട്ടക്കാർക്ക് ശാസ്ത്രീയമായരീതിയിൽ ഇവയുടെ ഭാരമളക്കാനറിവില്ലായിരുന്നതാണ് പ്രധാന കാരണം. എന്തായാലും 33.6 ഉം 33.3 ഉം മീറ്റർ നീളമുണ്ടായിരുന്ന രണ്ട് പെൺ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളാൺ ഏറ്റവും വലിയവ എന്നു കരുതുന്നു. എന്നാൽ ഈ അളവുകൾ അത്രകൃത്യമല്ല എന്നും ചിലർ കരുതുന്നു. ദേശീയ സമുദ്ര സസ്തനി പരീക്ഷണശാല കൃത്യമായി അളന്ന ഏറ്റവും വലിയ നീലത്തിമിംഗിലം 29.9 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഒന്നാണ്.
ഒരു നീലത്തിമിംഗിലത്തിന്റെ നാവ് 2.7 ടൺ ഭാരമുള്ളതായിരിക്കും. പൂർണ്ണമായും തുറന്ന വായിൽ 90 ടൺ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും കൊള്ളുന്നതായിരിക്കും. എന്നിരുന്നാലും ഒരു വോളീബോൾ - പന്തിനേക്കാളും വലിയ ഒന്നും വിഴുങ്ങാൻ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ കഴുത്തിന്റെ അടവ് അനുവദിക്കില്ല. ഹൃദയം മാത്രം 600 കി.ഗ്രാം. ഭാരമുള്ളതായിരിക്കും, ഇത് ഏതൊരു ജീവിയുടേയും ആന്തരാവയവങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ; നീലത്തിമിംഗിലത്തിന്റെ മഹാരക്തധമനിക്ക് 23 സെ.മീ. (9") വ്യാസം ഉണ്ടാകും. . ആദ്യ ഏഴു മാസങ്ങളിൽ നീലത്തിമിംഗിലത്തിന്റെ കുഞ്ഞ് ദിനവും 400 ലി. പാൽ വീതം കുടിക്കുന്നു. ഓരോ 24 മണിക്കൂറിലും ഈ കുഞ്ഞിന്റെ ഭാരം 90 കിലോ വച്ചാകും കൂടുക. പ്രസവ സമയത്തു തന്നെ കുട്ടിക്ക് 2700 കിലോ ഭാരമുണ്ടാകും, ഇത് പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തിയ ഒരു ഹിപ്പപ്പോട്ടാമസിനു തുല്യമാണ്.
ആഹാരം
ലഘുചിത്രം|250px| ക്രില്ലുകൾ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ ചെമ്മീൻ പോലുള്ള പുറംതോടുള്ള ജീവികളെയാൺ ആഹാരമാക്കുക. . ഈ ഭക്ഷണത്തിൽ തന്നെ സമുദ്രഭേദമനുസരിച്ച് വ്യത്യാസവും ഉണ്ട്. വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് പ്രദേശത്ത് മെഗാനിക്റ്റിഫേനസ് നോർവീജിക്ക, തൈസനേസ്സ റാഷീ, തൈസനേസ്സ ഇന്റെർമിസ് തൈസനേസ്സ ലോംഗിക്കോഡേറ്റ തുടങ്ങിയ ജീവികളേയും തിമിംഗിലങ്ങൾ ഭക്ഷണമാക്കുന്നു.
ജീവന പ്രത്യേകതകൾ
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300px|അമ്മയും കുഞ്ഞും
ശരദ്കാലത്തിന്റെ അവസാനം മുതൽ ശീതകാലത്തിന്റെ അവസാനം വരെയാണ്‌ ഇവയുടെ ഇണചേരൽ കാലം. ഇണചേരലിനെപ്പറ്റി വളരെ കുറച്ച് അറിവു മാത്രമേ നമുക്കുള്ളൂ. രണ്ടോ മൂന്നോ വർഷം കൂടുമ്പോൾ പെൺതിമിംഗിലങ്ങൾ പത്തോ പന്ത്രണ്ടോ മാസത്തെ ഗർഭകാലത്തിനുശേഷം ഒരു കുഞ്ഞിനെ പ്രസവിക്കുന്നു. . രണ്ടര ടൺ ഭാരമെങ്കിലുമുണ്ടാവുന്ന കുഞ്ഞിൻ ഏഴുമീററോളം നീളമുണ്ടാകും. ദിവസവും 380-570 ലിറ്റർ പാൽ കഴിക്കും കട്ടിയാഹാരങ്ങൾ കഴിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നത് ആറുമാസമാവുമ്പോഴാൺ, അപ്പോഴേക്കും കുഞ്ഞിൻ ജനിച്ച സമയത്തേക്കാൾ ഇരട്ടി നീളം വച്ചിരിക്കും. പെൺതിമിംഗിലങ്ങൾക്ക് അഞ്ചുവയസ്സാകുമ്പോഴേ പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നു. അപ്പോൾ തന്നെ ഇവക്ക് 21 മീ. നീളമുണ്ടാകും. ആൺതിമിംഗിലങ്ങൾ എട്ടു മുതൽ പത്ത് വയസ്സുവരെ ആകുമ്പോഴേക്കും പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നു. അപ്പോൾ ഇവക്ക് 20 മീ. നീളമുണ്ടാകും (ദക്ഷിണ അർദ്ധഗോളത്തിൽ കൂടുതലുമാവാം).
നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ 80 കൊല്ലമെങ്കിലും ജീവിച്ചിരിക്കാറുണ്ടെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കുകൂട്ടുന്നു ; എന്നിരുന്നാലും വ്യക്തിഗതമായ രേഖകൾ തിമിംഗിലവേട്ടക്കാലത്തിനു മുൻപ് മുതൽ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഇനിയും കുറേ കാലം കൂടി കഴിയാതെ തിമിംഗിലത്തിന്റെ ആയുസ്സിനെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പറയാനാകൂ. വടക്കു കിഴക്കൻ പസഫിക് സമുദ്രത്തില് 34 വർഷമാണ്‌ നേരിട്ട് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ജീവിതകാലം. നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾക്ക് മനുഷ്യനൊഴിച്ച് ഭൂമുഖത്തുള്ള ഭീഷണീ കൊലയാളിത്തിമിംഗിലം മാത്രമാണ്‌. പഠനങ്ങൾ കാട്ടിത്തരുന്നത് 25% പ്രായപൂർത്തിയായ തിമിംഗിലങ്ങൾക്കും കൊലയാളീത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് പരിക്കേറ്റിട്ടുണ്ട് എന്നാണ്‌. എന്നാൽ കൊലയാളിത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ ആക്രമണങ്ങളാലുള്ള മരണ നിരക്കിനെ കുറിച്ച് അറിവൊന്നുമില്ല. നീലത്തിമീംഗലങ്ങൾ ഗതിതെറ്റി കരക്കടിയുക വളരെ അപൂർവമാണ്. ഇവയുടെ പ്രത്യേക സാമൂഹിക സ്വഭാവം മൂലം കൂട്ടമായി കരക്കടിയാറുമില്ല. .
നീലത്തിമിംഗിലത്തിന്റെ പാട്ട്
കണ്ണിങ്സ്, തോംസൺ എന്നിവർ നടത്തിയ പഠന(1971) പ്രകാരം നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ ശബ്ദം മീറ്ററിൽ ഒരു മൈക്രോപാസ്കൽ മർദ്ദത്തിൽ 155 മുതൽ 188 ഡെസിബെൽ വരെ  ശക്തമായിരിക്കും.
എല്ലാ നീലത്തിമിംഗിലക്കൂട്ടങ്ങൾക്കും 10-നും 40-നും ഹെർട്സ് ആവർത്തിക്കിടയിലുള്ള ഒരു സ്വന്തം ആവൃത്തി ഉണ്ടാകും. ഈ ഒച്ചയുണ്ടാക്കൽ പത്തുമുതൽ മുപ്പതു സെക്കന്റ് നീണ്ടിരിക്കും. എന്നാൽ ശ്രീലങ്കക്കു സമീപത്തു വച്ച് ഒരു കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലം നാലു നോട്ടുകളുള്ള രണ്ട് മിനിട്ടോളം നീളുന്ന ഗാനം ആവർത്തിച്ചാലപിക്കുന്നത് റിക്കോഡ് ചെയ്യുകയുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സാധാരണ കൂനൻ തിമിംഗിലങ്ങളാണ്‌ ഇത്തരത്തിൽ ഒച്ച വെക്കുന്നത്. അത് ആ പ്രത്യേക ജാതിയിൽ(B. m. brevicauda) മാത്രമുള്ള പ്രത്യേകത ആയിരിക്കാം എന്നാണ്‌ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നത്.
വേട്ടയാടൽ കാലഘട്ടം
ചരിത്രാതീതകാലം മുതൽക്കേ മനുഷ്യൻ തിമിംഗിലത്തെ വേട്ടയാടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. എന്നാൽ നീലത്തിമിംഗിലത്തെ വേട്ടയാടാൻ തുടങ്ങിയത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിനോടടുപ്പിച്ച് മാത്രമാൺ കാരണം ഇവയുടെ വേഗതയേയും ശക്തിയേയും മെരുക്കാൻ അന്നുവരെ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല എന്നതാണ്‌. നിരവധി കൊച്ചു വള്ളങ്ങളിൽ തിമിംഗിലങ്ങളെ തുരത്തി കരക്കടുപ്പിക്കുകയായിരുന്നു ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ചെയ്തിരുന്നത്. എന്നാൽ പിന്നീട് ഇതിനായി വിവിധതരം ആയുധങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുവാൻ തുടങ്ങി. ഇവയെ വൻതോതിൽ വേട്ടയാടിയതോടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറയുകയുണ്ടായി. മുൻകാലത്ത് വേട്ടക്കാർ അധികവും സ്പേം തിമിംഗിലങ്ങളേയോ റൈറ്റ് തിമിംഗിലങ്ങളേയോ ആയിരുന്നു വേട്ടയാടിയിരുന്നത്. 1864-ൽ സ്വെൻഡ് ഫോൻ (Svend Foyn) എന്ന നോർവേക്കാരൻ തന്റെ ആവി ബോട്ടിൽ വലിയ തിമിംഗിലങ്ങളെ പിടിക്കാൻ പ്രാപ്തമായ ചാട്ടുളികൾ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. ആദ്യമാദ്യം വിജയശതമാനം കുറവായിരുന്നെങ്കിലും ഫോൻ തന്റെ ചാട്ടുളി കുറ്റമറ്റതാക്കി തീര്ത്തെടുക്കുകയും അതേ തുടര്ന്ന് വടക്കൻ നോർവേയിലെ ഫിന്മാര്ക്കിൽ അനേകം തിമിംഗിലപിടുത്ത കേന്ദ്രങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രാദേശിക മുക്കുവരുടെ എതിര്പ്പിനെ തുടര്ന്ന് ഈ പ്രദേശത്തെ അവസാന തിമിംഗിലപിടുത്തകേന്ദ്രവും 1904-ല് അടച്ചു പൂട്ടി.
ഐസ്‌ലൻഡ്(1963) ഫറോ ദ്വീപുകൾ (1894), ഐസ്‌ലൻഡിലെ തന്നെ ന്യൂഫൌൻഡ്‌ലാൻഡ് (1898)തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ വളരെ പെട്ടെന്നു തന്നെ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളേയും വേട്ടയാടൽ ആരംഭിച്ചു. 1904 -1905 കാലത്ത് ദക്ഷിണ ജോർജിയയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളെ വേട്ടയാടുകയുണ്ടായി. 1925 ആയതോടെ ആവിക്കപ്പലുകളുടെ സഹായത്തോടെ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളേയും മറ്റു ബലീൻ തിമിംഗിലങ്ങളേയും അന്റാർട്ടിക്ക, അന്റാർട്ടിക്കക്കു സമീപമുള്ള മറ്റുപ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടെ നിന്നുമുള്ള വേട്ടയാടൽ വളരെ അധികമായി. 1930നും 31നും ഇടയിൽ ഈ കപ്പലുകൾ 29,400 നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളെ മാത്രം അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശത്തുനിന്നുമാത്രം പിടിച്ചെന്നു കരുതുന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം അവസാനിച്ചപ്പോഴേക്കും നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞിരുന്നു. 1946-ഓടു കൂടി അന്താരാഷ്ട്ര നീലത്തിമിംഗില കച്ചവടം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള പ്രാരംഭനടപടികൾക്കു തുടക്കമായി. പക്ഷേ തിമിംഗിലജാതികളെ ഫലപ്രദമായി തരംതിരിക്കൽ നടത്തിട്ടില്ലായിരുന്നതിനാൽ അന്ന് അതത്ര ഫലപ്രദമായിരുന്നില്ല. നീലത്തിമിംഗില വേട്ട 1960കളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വെയിലിങ് കമീഷൻ പൂർണ്ണമായി നിരോധിച്ചു, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ നടത്തിയിരുന്ന വേട്ടയും 1970 കളിൽ അവസാനിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ ഈ സമയം കൊണ്ടു തന്നെ 3,30,000 നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളെ അന്റാർട്ടിക് പ്രദേശത്തും 33,000 എണ്ണം ദക്ഷിണ അർദ്ധഗോളത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും, 8,200 എണ്ണം ദക്ഷിണ ശാന്തസമുദ്രത്തിൽ നിന്നും, 7,000 എണ്ണത്തെ വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് പ്രദേശത്തുനിന്നും കൊന്നൊടുക്കിയിരുന്നു. അപ്പോഴേക്കും അന്റാർട്ടിക്കയിലെ ആകെ എണ്ണം ആദ്യമുണ്ടായിരുന്നതിന്റെ 0.15% ആയിത്തീർന്നിരുന്നു.
പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ
മലയാള ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലെ ഒരു അഭിനേതാവാണ് പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ. മേജർ രവി സംവിധാനം ചെയ്ത മിഷൻ 90 ഡേയ്സ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് പ്രദീപ് സിനിമാരംഗത്തേക്ക് കടന്നു വന്നത്. പിന്നീട് നിരവധി ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമായി. മോഹൻലാലിനോടൊപ്പമാണ് പ്രദീപ് കൂടുതലും അഭിനയിച്ചത്. ഏഷ്യാനെറ്റിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത കറുത്ത മുത്ത് എന്ന പരമ്പരയിലെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥാപാത്രം കുടുംബ പ്രേക്ഷകർക്കിടയിൽ വളരെയധികം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. 2020 ജനുവരിയിൽ ഏഷ്യാനെറ്റിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ബിഗ് ബോസ് മലയാളം: സീസൺ 2 എന്ന റിയാലിറ്റി ടിവി ഷോയിലെ മഝരാർത്ഥികളിലൊരാളായിരുന്നു പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ.
നീലത്തിമിംഗിലം
വേട്ടയാടൽ കാലഘട്ടം
തിമിംഗിലവേട്ടക്കാർ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളെ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കുവരെയെത്തിച്ചിരുന്നു. ചെറിയ ഇടവേളകൾ എടുത്താണെങ്കിൽ പോലും വേട്ടക്കാർ ഇവയെ കൊന്നൊടുക്കുന്നത് തുടരുന്നുണ്ട്. സമുദ്രശാസ്ത്രജ്ഞരും മറ്റും ഇക്കാര്യം നിശിതമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുമുണ്ട്. വലിയ ജീവിതകാലമുള്ള ജീവികളുടെ വംശനാശഭീഷണി അത്യന്തം ഭീതിജനകമാണ്‌ എന്നതാണ്‌ അതിനു കാരണം. മറ്റു ചെറിയ മത്സ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് നീലത്തിമിമിഗലങ്ങള്ക്കുള്ള നീണ്ട ഗര്ഭകാലവും ഒരു പ്രസവത്തില് ഒന്നോ രണ്ടോ കുട്ടികളേ ഉണ്ടാവൂ എന്നതും വംശനാശഭീഷണി കൂട്ടുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഒരു വര്ഷത്തില് തന്നെ അനേകം തവണ പ്രത്യുത്പാദനം നടത്തുന്ന ചെറു ജീവികളെ അപേക്ഷിച്ച് നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ സുരക്ഷിതമാകാൻ കൂടുതൽ കാലമെടുക്കും
പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ
ജീവിതരേഖ
1981 നവംബർ 17-ന് ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ,വത്സല സി.നായർ ദമ്പതികളുടെ മകനായി തിരുവനന്തപുരത്താണ് പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ ജനിച്ചത്.ഇദ്ദേഹത്തിൻറെ ജേഷ്ഠൻ പേര് പ്രമോദ് ചന്ദ്രൻ എന്നാണ്. എസ്സ്.എം.വി ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിനാണ് പ്രദീപ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കോയമ്പത്തൂരിലുള്ള വിഎൽബി ജാനകിയമ്മാൾ കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ആൻഡ് ടെക്നോളജിയിൽ നിന്നും പ്രദീപ് എംബിഎ ബിരുദം നേടിയിട്ടുണ്ട്. എം‌ബി‌എ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ബാംഗ്ലൂരിലെ ഒരു ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്തു. പിന്നീട് 2007-ൽ പ്രദീപ് ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
നീലത്തിമിംഗിലം
എണ്ണവും വിതരണവും
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300px|[[അസോറസ് ദ്വീപുകൾക്കു സമീപം കാണപ്പെട്ട ഒരു നീലത്തിമിംഗിലം]] വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|300px|നീലത്തിമിംഗിലത്തിന്റെ വാലിന്റെ ചിത്രം, പശ്ചാത്തലത്തിൽ [[സാന്താ ബാർബറാ ചാനൽ ദ്വീപുകൾ ഓഗസ്റ്റ് 2007.]]
തിമിംഗില വേട്ട നിരോധിച്ച കാലം മുതൽക്കേ ആഗോളതലത്തിൽ തിമിംഗിലങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടുകയാണോ സ്ഥിരമായി നില്ക്കുകയാണോ എന്നറിയാൻ ഉള്ള പഠനങ്ങൾ വേണ്ടത്ര വിജയിച്ചിരുന്നില്ല. സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ നടത്തിയിരുന്ന തിമിംഗിലവേട്ടയും കൂടി അവസാനിച്ചതോടെ അന്റാർട്ടിക്കിൽ വർഷം 7.3% വളർച്ചയുണ്ടെന്നാണ്‌ ഏറ്റവും നല്ല പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്. എങ്കിലും ജനസംഖ്യയാകട്ടെ ആദ്യമുണ്ടായിരുന്നതിന്റെ 1% മാത്രമേ അന്നുമുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. . കാലിഫോർണിയയിലേയും ഐസ്‌ലാന്റിലേയും എണ്ണവും ചെറിയ തോതിൽ കൂടുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇത് സംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായി പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നത്രയുമില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലോകമെമ്പാടുമായി 5000 മുതൽ 12000 വരെ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ ഉണ്ടാകാമെന്ന് കണക്കുകൂട്ടുന്നുണ്ടെങ്കിലും കണക്കുകളിലെ പല മേഖലകളിലും വേണ്ടത്ര പോരായ്മകൾ ഉണ്ട്. . ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടികയിലും നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ ഇന്നും വംശനാശഭീഷണി ഉള്ളവയായി ചേർത്തിരിക്കുന്നതിൽ ആദ്യം മുതൽ ഇന്നു വരെയും ഒരു മാറ്റവുമുണ്ടായിട്ടില്ല. വടക്കൻ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ (B. m. musculus) വടക്കു കിഴക്കൻ ശാന്തസമുദ്ര ഭാഗത്തു കണ്ടുവരുന്ന 2000 അംഗങ്ങളുള്ള സംഘത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സംഘമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ സ്ഥലം അലാസ്ക മുതൽ കോസ്റ്റാ റിക്ക വരെയുള്ള കടലാൺ. വേനലിൽ കാലിഫോറ്ണിയൻ ഭാഗത്ത് വരുന്ന ഇവ ചിലപ്പോൾ വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ ശാന്തസമുദ്രത്തിലും കാണപ്പെടാറുണ്ട്. വളരെ അപൂർവമായി കാംചത്ക പ്രദേശത്തും ജപ്പാന്റെ വടക്കൻ മുനമ്പിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട്. എങ്കിലും വേനൽ‌ക്കാലങ്ങളിൽ കാലിഫോർണിയയിലാവും ഉണ്ടാവുക.
വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക്കിൽ രണ്ട് സംഘം ബി. എം. മസ്കുലസ് വിഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. 500 എണ്ണത്തോളം ഉള്ള ആദ്യ സംഘം ഗ്രീൻലൻഡ്, ന്യൂഫൗണ്ട്ലാന്ഡ്, നോവാ സ്കോട്ടിയ സെയിന്റ് ലോറന്സ് ഉള്ക്കടൽ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലെ കടലുകളിലായി കാണപ്പെടുന്നു. രണ്ടാമത്തെ സംഘം വസന്തകാലത്ത് അകോര്സിലും (Açores) ജൂലൈ ഓഗസ്റ്റ്  കാലത്ത് ഐസ്‌ലാൻഡിലും കണ്ടുവരുന്നു. ഇവ അറ്റ്ലാന്റിക്കിന്റെ മധ്യഭാഗത്തെ രണ്ട് അഗ്നിപർവതജന്യമായ ദ്വീപുകൾക്കിടയിലുള്ള മദ്ധ്യ-അറ്റ്ലാന്റിക് വരമ്പ് ആധാരമാക്കിയാൺ സഞ്ചരിച്ചുവരുന്നതെന്നാൺ കണക്കാക്കുന്നത്. ഐസ്‌ലാൻഡിനപ്പുറത്തേക്ക് വടക്കോട്ട് സ്പിറ്റ്സ്ബെര്ഗെനും ജാൻ മേയനും വരെ ഇവയെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ശൈത്യകാലത്ത് ഇവ എവിടെയായിരിക്കും എന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞര്ക്ക് കണ്ടെത്താന് കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് പ്രദേശത്തെ ആകെ എണ്ണം 600 മുതൽ 1500 വരെ കാണുമെന്നു കരുതുന്നു.
പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ
ടെലിവിഷൻ
2010 ൽ കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാർ എന്ന പരമ്പരയിലൂടെ ടെലിവിഷനിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം മികച്ച പുതുമുഖം നടനുള്ള ഏഷ്യാനെറ്റ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് 2011-ൽ നേടി.2014-ൽ ഏഷ്യാനെറ്റിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത കറുത്ത മുത്ത് എന്ന പരമ്പരയിലെ പ്രദീപിന്റെ കഥാപാത്രത്തിന് നിരവധി പ്രേക്ഷക ശ്രദ്ധ നേടാൻ കഴിഞ്ഞു.
നീലത്തിമിംഗിലം
എണ്ണവും വിതരണവും
ദക്ഷിണ അര്ദ്ധഗോളത്തിൽ ഉള്ളവ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ഉപജാതികളായാൺ കാണപ്പെടുന്നത്. തെക്കൻ നീലത്തിമീംഗലം അഥവാ ബി.എം. ഇന്റെര്മീഡിയയും ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ കണ്ടുവരുന്ന അത്രയൊന്നും പഠനവിഷയമാക്കാത്ത ബി.എം. ബ്രെവിക്കൗഡ എന്ന കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളും. അന്റാര്ട്ടിക് പ്രദേശത്ത് അടുത്തിടെയുണ്ടായ വർദ്ധനവ് 1100 മുതൽ 1700 എണ്ണമെങ്കിലും ആയിരിക്കണമെന്ന് കരുതുന്നു. കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ നടക്കുന്നതേയുള്ളു. 1996 ൽ നടന്ന ഒരു കണക്കെടുപ്പു പ്രകാരം മഡഗാസ്കറിനു തെക്കുള്ള ഒരു ചെറിയ പ്രദേശത്തു മാത്രം 424 കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ ഉണ്ടത്രെ. മഡഗാസ്കറിൽ മാത്രം ഇത്രയെണ്ണമുണ്ടെങ്കിൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽ മൊത്തത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിനുണ്ടാകാനിടയുണ്ട്. ഈ അനുമാനം ശരിയാണെങ്കിൽ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ മൊത്തം ജനസംഖ്യ ഇന്നു കരുതുന്നതിലും വളരെ കൂടുതലാകാനിടയുണ്ട്.
നാലാമത്തെ ഉപജാതിയായ ''ബി.എം. ഇന്ഡികയെ'' ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കന് പ്രദേശത്തു നിന്നും എഡ്വേഡ് ബ്ലിത്ത് 1859-ല് തന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. എങ്കിലും സവിശേഷതകൾമൂലം ഇവയെ മറ്റൊരു ഉപജാതിയായ ''ബി.എം. ബ്രാവികുഡ'' യുടെ (കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലം) പര്യായമെന്നോണം ഉപയോഗിക്കാനിടയാക്കി. സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പിടിച്ചവയുടെ രേഖകളിൽ നിന്ന് ചില പെൺതിമിംഗിലങ്ങളുടെ വലിപ്പം "ബി.എം. മസ്കുലസിനേക്കാള്" കുള്ളൻ നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളോടാണടുത്ത് നിൽകുന്നത്. എന്നാലും ബി.എം. ഇന്ഡികയും ബി.എം. ബ്രെവികൗഡയുടേയും ജനസംഖ്യ വ്യത്യസ്തമാൺ. പ്രജനനകാലത്തിലും ആറുമാസത്തോളം വ്യത്യാസമുണ്ട്
പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ
വിവാഹം
പ്രദീപ് ചന്ദ്രന്റെ വിവാഹം 2020 ജൂലൈ 12-ന് നടന്നു.കൊല്ലം കരുനാഗപ്പള്ളി സ്വദേശിനി അനുപമ രാമചന്ദ്രനാണ് പ്രദീപിന്റെ ഭാര്യ.അനുപമ ഇൻഫോസിസ് ജീവനക്കാരിയാണ്.
നീലത്തിമിംഗിലം
എണ്ണവും വിതരണവും
നീലത്തിമിംഗിലങ്ങളുടെ എണ്ണം കൃത്യമായി കണക്കാക്കാൻ ഡ്യൂക് സർ‌വ്വകലാശാലയിലെ സമുദ്രാന്തർ സസ്തനികളെ കുറിച്ചുള്ള പഠനവിഭാഗം ഓബിസ്-സീമാപ് (OBIS-SEAMAP::Ocean Biogeographic Information System - Spatial Ecological Analysis of Megavertebrate Populations) എന്ന പേരിൽ ലോകത്തെ 130 വ്യത്യസ്ത കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ക്രോഡീകരിച്ച് സമുദ്രാന്തർ സസ്തനികളുടെ ആകെ എണ്ണം കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമം നടത്തുന്നുണ്ട്.
മറ്റു ഭീഷണികൾ
ഇവയുടെ ഭീമമായ വലിപ്പവും ശക്തിയും വേഗതയും കാരണം ഇവയെ പ്രകൃത്യാ ആഹാരമാക്കുന്ന ഒരു ജീവിപോലുമില്ലെന്ന് തന്നെ പറയാം. എങ്കിലും നാഷണൽ ജിയോഗ്രാഫിക് മാഗസിനിൽ ഒരിക്കൽ കൊലയാളിത്തിമിംഗിലം ഒരു നീലത്തിമിംഗിലത്തെ ആക്രമിക്കുകയും തല്ഫലമായി പിന്നീടാണെങ്കിലും നീലത്തിമിംഗിലം മരിക്കാനിടയായതെല്ലാം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ ജീവിയാൺ നീലത്തിമിംഗിലത്തിൻ ആകെയുള്ള ഒരു സ്വാഭാവിക എതിരാളി. സമുദ്രയാനങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിടിച്ചും‍ മത്സ്യബന്ധനോപകരണങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയും നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾക്ക് അപകടം സംഭവിക്കാറുണ്ട്. ഇത് ചിലപ്പോൾ മരണകാരണവുമാകാം. . സമുദ്രത്തിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഇതരശബ്ദങ്ങൾ (സോണാർ ശബ്ദങ്ങളടക്കം) തിമിംഗിലങ്ങൾക്ക് തങ്ങളുടെ ശബ്ദങ്ങളിലൂടെ ആശയവിനിമയം നടത്താനുള്ള സാധ്യതകളെ കുറക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തിമിംഗിലങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലെ പോളീക്ലോറിനേറ്റെഡ് ബൈഫിനൈലുകളുടെ (Polychlorinated biphenyl-PCB) സാന്നിദ്ധ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അവയുടെ തിരിച്ചുവരവിനു വിഘാതമാകാവുന്ന വിഷമയമായ ഈ പദാർത്ഥവും മനുഷ്യജന്യമായതു തന്നെയാൺ.
ആഗോളതാപനം ഹിമാനികൾ വളരെ വേഗം ഉരുകാനും അങ്ങനെ വളരെയധികം ശുദ്ധജലം കടലിലെത്താനും ഇടയുണ്ട്, ഇത് താപത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സമുദ്രപ്രവാഹങ്ങളുടെ ദിശയും സമുദ്രജല താപനിലയേയും മാറ്റാന് കാരണമാകും. നീലത്തിമിംഗിലങ്ങൾ സമുദ്രത്തിന്റെ താപനിലക്കനുസരിച്ച് ദേശാടനം ചെയ്യുന്കാര്യം കണക്കിലെടുത്താൽ ഇതും അവയുടെ ദേശാടനത്തെ ബാധിച്ചേക്കാം. തിമിംഗിലങ്ങൾ വേനല്ക്കാലങ്ങൾ ധ്രുവപ്രദേശങ്ങളോടടുത്ത് ജീവിക്കുന്നു. ഇവിടെ അവയ്ക്ക് കൂടുതൽ ക്രില്ലുകളെ ഭക്ഷണമാക്കാനാകുന്നു/ ശൈത്യകാലത്ത് ചൂടുള്ള മധ്യരേഖാപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്ന ഇവ അവിടെതന്നെ ഇണചേരുകയും പ്രസവിക്കുകയും ചെയ്യും.
വിവിധസംസ്കാരങ്ങളിൽ
പസിഫിക് ലോങ് ബീച്ചിലെ ഒരു അക്വേറിയത്തിൽ അമ്മത്തിമിംഗിലത്തിന്റേയും കുട്ടിയുടേയും ചെറുമാതൃക സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:തിമിംഗിലങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ ജന്തുജാലം വർഗ്ഗം:അറ്റ്‌ലാന്റിക് മഹാസമുദ്രത്തിലെ ജന്തുജാലം വർഗ്ഗം:ശാന്തമഹാസമുദ്രത്തിലെ ജന്തുജാലം
വണ്ടാഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ആലത്തൂർ താലൂക്കിൽ ആലത്തൂർ ബ്ളോക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ വണ്ടാഴി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്. മംഗലംഡാം, വണ്ടാഴി, മുടപ്പല്ലൂർ എന്നീ വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന ഈ പഞ്ചായത്തിന് 56.70 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. വണ്ടാഴി പഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ വടക്ക് ആലത്തൂർ, വടക്കഞ്ചേരി പഞ്ചായത്തുകൾ, തെക്ക് വെള്ളാട്ടിരി മലമ്പ്രദേശം, നെല്ലിയാമ്പതി പഞ്ചായത്ത്, കിഴക്ക് അയിലൂർ, മേലാർകോട് പഞ്ചായത്തുകൾ, പടിഞ്ഞാറ് കിഴക്കഞ്ചേരി, വടക്കഞ്ചേരി പഞ്ചായത്തുകൾ എന്നിവയാണ്.
പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ
കാറ്റലോഗ് ഓഫ് ലൈഫ്
ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ടാക്‌സൊനമിക് ഇൻഫർമേഷൻ സിസ്റ്റവും Species 2000-ഉം ചേർന്ന് ഭൂമിയിലുള്ള എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും ഒരു സംക്ഷിപ്ത പട്ടിക ലഭ്യമാക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ 2001-ൽ തുടങ്ങിയതാണ് കാറ്റലോഗ് ഓഫ് ലൈഫ് , Catalogue of Life. ഈ പട്ടികയിൽ ഇപ്പോൾ വിദഗ്ദ്ധ സ്ഥാപനങ്ങൾ സൂക്ഷ്‌മപരിശോധന നടത്തിയ 156 ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്ര ഡാറ്റാബേസുകൾ ഉണ്ട്. ഈ പട്ടികയിൽ മാസംതോറും പുതുക്കുന്ന ഒരു ചലനാത്മകമായ പതിപ്പും ഒരു വാർഷികപ്പതിപ്പും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഈ പട്ടികയുടെ 17-ആം പതിപ്പിൽ നിലവിലുള്ളതും വംശംനാശം വന്നതുമായ 1.7 ദശലക്ഷം സ്പീഷീസുകളുടെ വിവരങ്ങളുണ്ട്. ഇത് ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ഇതുവരെ അറിവുള്ള 1.9 ദശലക്ഷം സ്പീഷീസുകളുടെ 3/4-ൽ ഉപരിയാണ്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ് വിജ്ഞാനകോശങ്ങൾ വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാനകോശങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണ വെബ്സൈറ്റുകൾ
കവളപ്പാറ നാരായണൻ നായർ
കഥകളിനടനായിരുന്ന പുത്തൻവീട്ടിൽ ശേഖരമേനോന്റെ മകനായി കവളപ്പാറ ചളമ്പറ്റ വീട്ടിൽ 1882 (1057 ധനു)-ൽ ജനിച്ചു. അച്ഛൻ തന്നെയായിരുന്നു മുഖ്യ ഗുരു. പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ മരിച്ച അച്ഛനിൽനിന്നാണ് ഇദ്ദേഹം പല ആദ്യവസാനവേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രാവീണ്യം നേടിയത്. വൈകാതെ കാവുങ്ങൽ അച്യുതപ്പണിക്കരുടെയും മഞ്ചേരിയിലെയും നെടുമ്പള്ളി നമ്പൂതിരിയുടെയും കുളത്തൂർ വാര്യത്തെയും മറ്റും കഥകളി യോഗങ്ങളിൽ മുഖ്യനടനായി അരങ്ങത്തെത്തി. കോട്ടയ്ക്കൽ പി.എസ്.വി. നാട്യസംഘം, കേരളകലാമണ്ഡലം എന്നിവിടങ്ങളിൽ കുറേക്കാലം അധ്യാപകനായി ജോലി നോക്കിയിട്ടുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം വലിയകൊട്ടാരം കഥകളിയോഗത്തിലും ഇദ്ദേഹം ദീർഘകാലം ചമയമണിഞ്ഞിരുന്നു. 1948-ൽ ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.
പ്രശസ്തമായ വേഷങ്ങൾ
വെള്ളത്താടിവേഷങ്ങളിൽ പ്രശംസനീയമായ വിജയംവരിച്ച നടനാണിദ്ദേഹം. അംബരീഷചരിതത്തിലെ യവനൻ, കംസവധത്തിലെ ആനക്കാരൻ, ലവണാസുര വധത്തിലെ മണ്ണാൻ, പ്രഹ്ളാദചരിതത്തിലെ നരസിംഹം എന്നിവയൊക്കെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മുദ്രപതിഞ്ഞ വെള്ളത്താടി വേഷങ്ങളാണ്. കത്തി, പച്ച വേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിലും ഇദ്ദേഹം നിപുണനായിരുന്നു. കത്തിവേഷങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം രാജസൂയത്തിലെ ശിശുപാലനാണ്. വളരെപ്രധാനപ്പെട്ട മറ്റൊരു വേഷം ലവണാസുരവധത്തിലെ ഹനുമാനായിരുന്നു. ആ കഥാപാത്രത്തെ ഇദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടാണത്രേ ഇടശ്ശേരി 'ലവണാസുരവധത്തിലെ ഹനുമാൻ' എന്ന കവിത എഴുതിയത്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഗൃഹീത ശിഷ്യന്മാരിൽ ചിലരാണ് കലാമണ്ഡലം രാമൻകുട്ടിനായർ, കുടമാളൂർ കരുണാകരൻ നായർ, ഗുരുഗോപിനാഥ് തുടങ്ങിയ പ്രഗല്ഭർ.
കഥകളി രംഗത്തുനിന്ന് അനവധി പുരസ്കാരങ്ങൾ ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ളാട്ടര രാജാവിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച പട്ടും വളയും, പുന്നത്തൂർ രാജാവിൽനിന്ന് ലഭിച്ച മോതിരം, കോങ്ങാട്ടുമല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരിയിൽ നിന്നു കിട്ടിയ വീരശൃംഖല, കവളപ്പാറ മൂപ്പിൽനായർ നല്കിയ രുദ്രാക്ഷം കെട്ടിച്ച അഞ്ചിഴ സ്വർണമാല എന്നിവ അക്കൂട്ടത്തിൽ ചിലതാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1882-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1948-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മരിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കഥകളി നടന്മാർ
ശ്രീ
ശ്രീ എന്ന വാക്കിനാൽ താഴെ പറയുന്ന എന്തിനെയും വിവക്ഷിക്കാം.
ആശ്രമം (ചലച്ചിത്രം‌)
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ചുനക്കര രാമൻ കുട്ടിയുടെ ഗാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ചുനക്കര- അർജ്ജുനൻ ഗാനങ്ങൾവർഗ്ഗം:
ഷാജഹാൻ
ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ കാലഘട്ടം മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ മകുടോദാഹരണങ്ങളായ താജ് മഹൽ, ആഗ്രയിലെ മോത്തി മസ്‌ജിദ്, ദില്ലിയിലെ ചെങ്കോട്ട, ജുമാ മസ്‌ജിദ് എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചത് അദ്ദേഹമാണ്. ഇപ്പോൾ പഴയ ദില്ലി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഷാജഹാനാബാദ് നഗരം സ്ഥാപിച്ചതും അദ്ദേഹമാണ്.വാസ്തുവിദ്യയിൽ തനിക്കുള്ള താല്പര്യം പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ ആഗ്രകോട്ടയിലെ കെട്ടിടങ്ങളുടെ പുനർനിർമ്മാണത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വേനൽക്കാല വിശ്രമസ്ഥലമായ കാശ്മീരിൽ 777 ഉദ്യാനങ്ങൾ ഷാജഹാൻ പണിയിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ ചിലതെല്ലാം ഇപ്പോഴും സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിച്ചുകൊണ്ട് നിലനിൽക്കുന്നു.
ജനനം, ബാല്യം
1592 ജനുവരി 5 ന് ജെഹാംഗീറിന്റേയും മനമഥി രാജകുമാരിയുടേയും മൂന്നാമത്തെ മകനായാണ് ഷാജഹാൻ ജനിച്ചത്. ഷാബുദ്ദീൻ മൊഹമ്മദ് ഖുറാം എന്നതായിരുന്നു ജനനസമയത്തിട്ട പേര്. മുത്തച്ഛനായിരുന്ന അക്ബർ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു ഖുറാം എന്ന പേരു കൂടി ചേർത്തത്. ഖുറാമിന് ആറു ദിവസം മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ പെറ്റമ്മയിൽ നിന്നും വേർപെടുത്തപ്പെട്ടു, കുഞ്ഞ് പിന്നീട് വളർ‍ന്നത് അക്ബറിന്റെ സന്തതിയില്ലാതിരുന്ന ഭാര്യ റുഖിയ സുൽത്താൻ ബീഗത്തിന്റെയൊപ്പമാണ്. റുഖിയ ഷാജഹാന്റെ വാത്സല്യത്തോടെ തന്നെ വളർത്തി.
ഒരു രാജകുമാരനു ലഭിക്കേണ്ടുന്ന തരത്തിലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം ഷാജഹാനു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ആയോധനകലകളിലും, കവിതയിലും, സംഗീതത്തിലും നല്ല രീതിയിലുള്ള ശിക്ഷണം മുത്തച്ഛന്റേയും റുഖിയയുടേയും മേൽനോട്ടത്തിൽ ഷാജഹാനു ലഭിച്ചു. തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ചെങ്കോൽ ഏൽപ്പിച്ചുകൊടുക്കാനുള്ള കഴിവുകളുള്ള മക്കൾ അക്ബറിനുണ്ടായിരുന്നില്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും മദ്യത്തിനടിമകളായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഷാജഹാന്റെ കാര്യത്തിൽ ചക്രവർത്തിക്ക് പ്രത്യേക താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഷാജഹാനു കേവലം പതിമൂന്നു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അക്ബർ ചക്രവർത്തി ശയ്യാവലംബിയായി മാറി. കൊച്ചു ഷാജഹാൻ മുത്തച്ഛന്റെ രോഗശയ്യക്കടുത്തു നിന്നും മാറാതെ നിന്നു. അക്ബറിന്റെ മരണത്തോടെ പിതാവായ ജഹാംഗീർ അടുത്ത കീരീടാവകാശിയായി. എന്നാൽ ഷാജഹാന് ഭരണത്തിൽ താൽപര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. രാജഭരണത്തിലോ, അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിലോ തെല്ലും താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാതെ സംഗീതത്തിലും, പരിശീലനത്തിലുമായി കഴിയുകയായിരുന്നു ഷാജഹാൻ.
വിവാഹം
1607 ൽ കേവലം പതിനഞ്ച് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഷാജഹാന്റെ വിവാഹനിശ്ചയം നടന്നു. അക്ബർ രാജകുടുംബവുമായി ഏറെ നാളത്തെ ബന്ധമുള്ള ഒരു പേർഷ്യൻ കുടുംബത്തിലെ പെൺകുട്ടിയായിരുന്നു വധു. വിവാഹ നിശ്ചയസമയത്ത് അർജുബാന്ദ് ബാനു ബീഗത്തിന് കേവലം പതിനാലു വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. അർജുബാന്ദിന്റെ അടുത്ത ബന്ധുക്കൾ അക്ബറിന്റെ രാജസദസ്സിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഉദ്യോഗങ്ങൾ വഹിച്ചിരുന്നവരായിരുന്നു. അനുകൂല സാഹചര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടുപോലും, ഈ വിവാഹം നടന്നില്ല. ഈ സമയത്ത് ഷാജഹാൻ ഹിന്ദു മതത്തിൽപ്പെട്ട മറ്റൊരു പെൺകുട്ടിയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയുണ്ടായി. ഇവർക്ക് ഒരു കുട്ടി ജനിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, ജനനത്തോടെ ആ കുട്ടി മരണമടയുകയായിരുന്നു.
രാജകുമാരന് ഇക്കാലയളവിൽ ഭരണരംഗത്ത് കൂടുതൽ അധികാരങ്ങൾ ലഭിച്ചു തുടങ്ങി. ഒന്നിലേറെ പ്രവിശ്യകളുടെ മേൽനോട്ടക്കാരനാവുകയും, സൈന്യത്തിൽ കൂടുതൽ ഉയർന്ന പദവിയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്തു. 1612 ൽ തന്റെ ഇരുപതാമത്തെ വയസ്സിലാണ് ഷാജഹാൻ നേരത്തേ വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞ് അർജുബാദ് ബീഗത്തെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നത്. വിവാഹശേഷം ഷാജഹാൻ ആണ് അർജുബാദിന് മുംതാസ് മഹൽ എന്ന പേരു നൽകുന്നത്. മുംതാസ് മഹൽ കാര്യപ്രാപ്തിയുള്ള ഒരു സ്ത്രീയായിരുന്നു. ഭർത്താവിനെ ഭരണപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ ഇവർ ഉപദേശിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ പ്രധാനപ്പെട്ട സന്ദർഭങ്ങളിൽ മാനസിക പിന്തുണയും നൽകിയിരുന്നു. ഈ ദാമ്പത്യത്തിൽ പതിനാലു കുട്ടികൾ ജനിച്ചുവെങ്കിലും, ഏഴു പേർ മാത്രമേ ജീവിച്ചിരുന്നുള്ളു. ബാക്കിയുള്ളവരെല്ലാം കുഞ്ഞിലേ തന്നെ മരണമടഞ്ഞു. പതിലാമാത്തെ കുട്ടിയുടെ ജനനത്തോടെ മുംതാസ് മഹൽ മരണമടഞ്ഞു. ഷാജഹാന്റെ മറ്റു ഭാര്യമാരിൽ കുട്ടികൾ പാടില്ല എന്ന് മുംതാസ് ഷാജഹാനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നതായും, ഷാജഹാൻ അതനുസരിച്ചതായും പറയപ്പെടുന്നു.
മുംതാസ് മഹലിന്റെ മരണം ഷാജഹാനെ ആകെ തളർത്തിയിരുന്നു. തപ്തി നദിക്കരയിലുള്ള ഒരു ഉദ്യാനത്തിലാണ് ആദ്യം മുംതാസിന്റെ മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തത്. പിന്നീട് താജ് മഹൽപണി പൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മൃതദേഹം ഇവിടെ വീണ്ടും ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകൾ നടത്തി അടക്കം ചെയ്തു. മുംതാസ് മഹലിന്റെ മരണശേഷം ഷാജഹാൻ വീണ്ടും വിവാഹം ചെയ്തുവെങ്കിലും, ഒരു രാജപത്നി എന്നതിലുപരി മറ്റൊരു അവകാശങ്ങളോ അധികാരങ്ങളോ ഇവർക്കാർക്കും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
സൈന്യാധിപൻ
ഷാജഹാന് ആറു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് ജഹാംഗീർ ഷാജഹാനെ തന്റെ കൂടെ യുദ്ധത്തിനായി അയക്കണമെന്ന് അക്ബറിനോട് ആവശ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ ഷാജഹാനെ ഒരു യോദ്ധാവെന്നതിലുപരി മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പിൻഗാമിയാക്കാനാണ് താൻ താൽപര്യപ്പെടുന്നതെന്നു പറഞ്ഞ് അക്ബർ ആ ആവശ്യം നിരാകരിക്കുകയായിരുന്നു. രാജ്പുത് സംസ്ഥാനത്തിനെതിരേ പടനയിച്ചാണ് ഷാജഹാൻ തന്റെ സൈനിക നേതൃത്വ കഴിവുകളുടെ മാറ്റുരച്ചത്. രണ്ടു ലക്ഷം സൈനികരടങ്ങുന്ന ഒരു സേനയാണ് ഷാജഹാന്റെ കീഴിൽ അണിനിരന്നത്. ഒരു കൊല്ലക്കാലം നീണ്ടു നിന്ന യുദ്ധത്തിനൊടുവിൽ മഹാറാണ അമർസിങ് രണ്ടാമൻ ഷാജഹാനു കീഴടങ്ങുകയായിരുന്നു. രാജ്പുത് സംസ്ഥാനം പിന്നീട് മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മേൽക്കോയ്മ അംഗീകരിച്ചു.
1617 ൽ ഡെക്കാനിലെ ലോധിയെ കീഴടക്കാൻ ജഹാംഗീർ ഖുറാമിനെ നിയോഗിച്ചു. ദക്ഷിണ അതിർത്തിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ തീർത്ത് അവിടം മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഉദ്ദേശം. ഈ വിജയത്തോടെ ജഹാംഗീർ ആണ് ഖുറാമിന് ഷാജഹാൻ ബഹാദൂർ എന്ന പേരു നൽകുന്നത്. തന്റെ ദർബാറിൽ ഒരു വിശേഷസ്ഥാനം നൽകി ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. സൈന്യത്തിൽ ഷാജഹാന്റെ പദവി ഉയർത്തുകയും കൂടി ചെയ്തു.
സൈനിക നീക്കം
സഹോദരന്മാരേയും, പിതാമഹരേയും ചതിച്ചും കൊലപ്പെടുത്തിയും ഒക്കെയാണ് മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിൽ അധികാരമേറ്റെടുക്കൽ നടന്നിട്ടുള്ളത്. ഷാജഹാന്റെ കാലത്തും ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളാണ് നിലവിലിരുന്നത്. സിംഹാസനത്തിനുവേണ്ടി എന്തും ചെയ്യാൻ മടിക്കാത്തവരായിരുന്നു മുഗൾ വംശജർ. 1611 ൽ ഷാജഹാന്റെ പിതാവ് ജഹാംഗീർ നൂർജഹാൻ എന്ന വിധവയെ വിവാഹം കഴിച്ചിരുന്നു. നൂർജഹാനും സഹോദരൻ അസഫ് ഖാനും ചേർന്ന് ജഹാംഗീറിന്റെ കൊട്ടാരത്തിലും, ഭരണരംഗത്തും ചെറുതല്ലാത്ത സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു. അസഫ് ഖാന്റെ മകളായിരുന്നു ഷാജഹാന്റെ ഭാര്യയായി തീർന്ന മുംതാസ് മഹൽ. നൂർജഹാന്റെ ആദ്യ വിവാഹത്തിലുള്ള മകളെ, ഷാജഹാന്റെ ഇളയ സഹോദരനെകൊണ്ട് വിവാഹം കഴിപ്പിക്കാൻ നൂർജഹാൻ ശ്രമിച്ചു. നൂർജഹാന്റെ തന്ത്രങ്ങൾ ഷാജഹാനെക്കൊണ്ട് തന്റെ പിതാവായ ജഹാംഗീറിനെതിരേ പടനയിക്കുന്നതിൽ വരെ കൊണ്ടെത്തിച്ചു.
1622 ൽ നടന്ന ഈ മുന്നേറ്റം ജഹാംഗീർ തടയുകയും, ഷാജഹാൻ നിരുപാധികം പിതാവിനു മുന്നിൽ കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്തു. 1627 ൽ ജഹാംഗീർ ചക്രവർത്തി മരണമടയുകയും, അടുത്ത കിരീടാവകാശിയായിരുന്ന ഷാജഹാൻ അധികാരമേറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ പേരിനെ അന്വർത്ഥമാക്കുന്ന നടപടികളായിരുന്നു അധികാരമേറ്റയുടൻ ഷാജഹാൻ നടപ്പിലാക്കിയത്. തന്റെ സ്ഥാനാരോഹണത്തിനു എതിരുനിന്നവരെയെല്ലാം ഷാജഹാൻ വകവരുത്തി. രണ്ടാനമ്മയായ നൂർജഹാനെ കാരാഗൃഹത്തിലടച്ചു. അതുചെയ്യാതെ തനിക്ക് സമാധാനമായി ഭരിക്കാനാവില്ല എന്ന് ഷാജഹാൻ കരുതിയിരിക്കണം.
മുഗൾ സാമ്രാജ്യ ഭരണം
ജഹാംഗീറിന്റെ ഭരണകാലത്ത് മുഗൾ സാമ്രാജ്യം താരതമ്യേന സമാധാനപരമായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഭരണത്തിന് വെല്ലുവിളികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. 1634 ൽ ഷാജഹാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുഗൾ സൈന്യം സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തെ ആക്രമിച്ചു. മുഗൾ സൈന്യത്തേക്കാൾ തീരെ ചെറുതായിരുന്നു സിഖ് സൈന്യമെങ്കിലും അവർ ധീരമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പാണ് നടത്തിയത്. സിഖ് സേനയെ നയിച്ചത് ഗുരു ഹർഗോബിന്ദ് ആയിരുന്നു, ഈ യുദ്ധത്തിൽ മുഗൾ സൈനിക തലവനായിരുന്ന മുഖ്ലിസ് ഖാൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഷാജഹാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം ക്രമേണ വളരുകയായിരുന്നു. കലയും, കലാകാരന്മാരേയും കൊണ്ട് സമ്പുഷ്ടമായിരുന്നു ഷാജഹാന്റെ കീഴിൽ മുഗൾ സാമ്രാജ്യം. ലോകത്തിലെ മികച്ച കലാകാരന്മാരും, ശിൽപികളും അന്ന് ഇന്ത്യയിലായിരുന്നു. ഷാജഹാൻ ഇവരെയെല്ലാം അകമഴിഞ്ഞ് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നു.
1638 മുഗൾ ഭരണസിരാകേന്ദ്രം ഷാജഹാൻ ആഗ്രയിൽ നിന്നും ഡൽഹിയിലേക്കു മാറ്റി. ഷാജഹാന്റെ ഭരണകാലത്ത് നീതിനിഷേധങ്ങൾ കുറവായിരുന്നു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. സ്വന്തം ജോലിക്കാരെപ്പോലും ബഹുമാനിച്ചിരുന്ന ഒരു ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു ഷാജഹാൻ.
സൈനിക വിജയങ്ങൾ
ഷാജഹാന്റെ കാലത്ത് ഡെക്കാനിലെ ആക്രമണങ്ങൾ തുടർന്നു. അഫ്ഘാൻ പ്രഭു ഖാൻ ജഹാൻ ലോധി അട്ടിമറിക്ക് ശ്രമിച്ചെങ്കിലും അതിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി. അഹ്മദ് നഗറിനെതിരെ ആക്രമണം നടത്തി. ബണ്ഡെല രജപുത്രരെ പരാജയപ്പെടുത്തി ഓർഛ പിടിച്ചടക്കി. 1632-ൽ അഹ്മദ്നഗർ പൂർണമായും സാമ്രാജ്യത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു. 1627-ൽ പിതാവ്, ജഹാംഗീറിന്റെ അവസാനകാലത്ത് മുഗളരിൽ നിന്നും സഫവികൾ കൈയടക്കിയ കന്ദഹാർ, ഷാജഹാന്റെ കാലത്ത് 1637-ൽ മുഗളർ തിരിച്ചുപിടിച്ചു. . 1629-ൽ ആരംഭിച്ച സൈനികനീക്കമാണ് 1637-ൽ വിജയത്തിൽ കലാശിച്ചത്. മുഗളരോട് തോറ്റ കന്ദഹാറിലെ സഫവി ഗവർണർ നഗരം മുഗളർക്ക് അടിയറവക്കുകയായിരുന്നു. മുഗളർ തുടർന്ന് ഹിൽമന്ദിന്റെ തീരത്തുള്ള ഗിരിഷ്കും സമീൻ ദവാർ പ്രവിശ്യയും കരസ്ഥമാക്കി.
അക്ബറിന്റെ കാലം മുതൽക്കേ, വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളും ഉസ്ബെക്കുകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. ഇക്കാലത്ത് പലപ്പോഴും ഇവർ ഹിന്ദുകുഷ് കടന്ന് തെക്കുവശത്തും ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. 1629-ൽ അവർ ബാമിയാൻ പിടിച്ചടക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കന്ദഹാർ പിടിച്ച് 2 വർഷത്തിനുശേഷം, ഷാജഹാൻ തന്റെ പുത്രൻ മുറാദിനെ അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലുള്ള ബദാഖ്ശാൻ പിടിക്കാനായി പറഞ്ഞയക്കുകയും ഇതിൽ വിജയം കാണുകയും ചെയ്തു. ഇതിനു പുറമേ 1646-ൽ മുഗൾ സേന, ഷിബർഘാനിൽ വച്ച് ഉസ്ബെക്കുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തി ബൽഖും തെർമെസും കീഴടക്കി വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താൻ പൂർണ്ണമായും നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി. ഷാജഹാന്റെ മറ്റൊരു പുത്രനും പിൽക്കാലചക്രവർത്തിയുമായിരുന്ന ഔറംഗസേബും ഇവിടത്തെ മുഗൾ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നു. എങ്കിലും 1647 വരെ ഈ പ്രദേശങ്ങൾ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിനു കീഴിലായിരുന്നുള്ളൂ. ഗറില്ല യുദ്ധമുറയിലൂടെ ഉസ്ബെക്കുകൾ തിരിച്ചടിക്കുകയും വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ നിന്നും പിന്മാറാൻ മുഗളരെ നിർബന്ധിതരാക്കുകയും ചെയ്തു. അങ്ങനെ മുഗൾ സൈന്യം ഓക്സസ് തടത്തിൽ നിന്നും 1648-ൽ കാബൂളിലേക്ക് പിൻ‌വാങ്ങി. . ഇതിനുപിന്നാലെ 1649 ഫെബ്രുവരിയിൽ സഫവി ഷാ അബ്ബാസ് രണ്ടാമൻ കന്ദഹാർ വീണ്ടും പിടിച്ചടക്കി. 1649-നും 1653-നും ഇടയിൽ ഔറംഗസേബിന്റേയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത ജ്യേഷ്ഠൻ ദാരാ ഷികൂഹിന്റേയും നേതൃത്വത്തിൽ കന്ദഹാർ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ മൂന്നുവട്ടം ശ്രമം നടത്തിയെങ്കിലും മുഗ്ഗളർക്ക് ഇതിൽ വിജയം വരിക്കാനായില്ല.
ശിൽപ-കലാ രംഗത്തുള്ള സംഭാവനകൾ
thumb|200px|ജഹാംഗീറിന്റെ ശവകുടീരം എല്ലാ മുഗൾരാജാക്കന്മാരും വാസ്തുവിദ്യയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചിരുന്നവർ തന്നെയാണ്. ബാബറിന്റെയും, അക്ബറിന്റേയും കാലഘട്ടങ്ങൾ പ്രശസ്തമാണ്, എന്നാൽ ഷാജഹാന്റെ ഭരണകാലത്താണ് മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ അതിന്റെ പാരമ്യതയിൽ എത്തുന്നത്. രാജകീയ പ്രൗഢിയുള്ള താജ്മഹലാണ് അതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച ഉദാഹരണം. കാലത്തിന്റെ കവിളിൽ വീണ ഒരു കണ്ണുനീർത്തുള്ളി എന്നാണ് രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ താജ്മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഷാജഹാന്റെ ദർബാറിൽ പല പ്രമുഖ സഞ്ചാരികളും അതിഥികളായിരുന്നു. ഷാജഹാന്റെ സദസ്സിൽ അദ്ദേഹമിരുന്നിരുന്ന മയൂരസിംഹാസനം അക്കാലത്ത് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് പണിതീർത്തതായിരുന്നു ഇത്. കൂടാതെ വിലപിടിപ്പുള്ള ധാരാളം പവിഴങ്ങളും, രത്നങ്ങളും ഈ സിംഹാസനത്തിനു മോടി കൂട്ടാൻ വേണ്ടി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. മുഗൾ കലാരംഗം അതിന്റെ പാരമ്യതയിലായിരുന്നു ഷാജഹാന്റെ കൊടിക്കീഴിൽ. ഇന്നും പ്രൌഢഗാംഭീര്യത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ചെങ്കോട്ട, ഡൽഹിയിലെ ജുമാ മസ്ജിദ്, ലാഹോറിലെ ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം, ജഹാംഗീറിന്റെ ശവകുടീരം എന്നിവയെല്ലാം മുഗൾ കാലഘട്ടം ശിൽപരംഗത്ത് നൽകിയ സംഭാവനകളുടെ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. ഫ്രഞ്ച് സഞ്ചാരി ഫ്രാൻങ്കോവെർനിയർ ഇക്കാലത്ത് ഇന്ത്യാ സന്ദർശിച്ചു..
അവസാനകാലം
1657-58 കാലത്ത് പിന്തുടർച്ചാവകാശത്തിനഅയി ഷാജഹാന്റെ മക്കൾക്കിടയിൽ തന്നെ കലഹം നടന്നു. ബംഗാൾ വൈസ്രോയ് ആയിരുന്ന ഷുജ, ഗുജറാത് വൈസ്രോയ് ആയിരുന്ന മുറാദ് ബക്ഷ് തുടങ്ങിയവർ ആഗ്രയിലേക്ക് സൈനിക നീക്കം നടത്തി. മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ സിംഹാസനമായിരുന്നു എല്ലാവരുടേയും ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ആഗ്രയിൽ സൈന്യത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന ഔറംഗസേബിന് ഇവരെ പരാജയപ്പെടുത്താൻ വളരെ ക്ലേശിക്കേണ്ടി വന്നില്ല. അങ്ങനെ ഈ കുടുംബകലഹത്തിൽ മേൽക്കൈ നേടിയ ഔറംഗസേബ് തന്റെ സഹോദരന്മാരെ മൂന്നു പേരേയും വകവരുത്തുകയും, ഷാ ജഹാനെ ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടവിലാക്കുകയും ചെയ്തു. തന്റെ പ്രണയിനിക്കു വേണ്ടി പണിത സ്മാരകമായ താജ്മഹലും നോക്കി ശിഷ്ടകാലം മുഴുവൻ ഷാജഹാന്‌ ഈ തടവറയിൽ കഴിയേണ്ടി വന്നു
ഷാജഹാന്റെ മൂത്ത മകളായ ജഹനാരാ ബീഗം ആയിരുന്നു ഈ രോഗശയ്യയിൽ പിതാവിനെ ശുശ്രൂഷിച്ചിരുന്നത്. മുംതാസ് മഹലിന്റെ സ്വത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഷാജഹാൻ നീക്കിവെച്ചത് ജഹനാരാ ബീഗത്തിന്റെ പേരിലായിരുന്നു. ബാക്കി സ്വത്തുക്കൾ മറ്റുള്ള മക്കൾക്കായി വീതിച്ചു നൽകി. 1666 ജനുവരിയിൽ ഉദരരോഗം കൊണ്ട് ഷാജഹാന്റെ നില തീരെ വഷളായി. 22 ജനുവരി 1666 ന് അദ്ദേഹം മരിച്ചു. താജ് മഹലിൽ, തന്റെ പ്രിയ പത്നി മുംതാസ് മഹലിന്റെ കബറിടത്തിൽ ഷാജഹാനേയും അടക്കി.
താജ് മഹൽ
തന്റെ പത്നിയായിരുന്ന മുംതാസ് മഹലിന്റെ ഓർമ്മക്കായി ഷാജഹാൻ പണി കഴിപ്പിച്ചതാണ്‌ താജ് മഹൽ. ഈ മനോഹര കുടീരം ലോകമഹാദ്ഭുതങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഷാ ജഹാന്റെ ശവകുടീരവും താജ് മഹലിൽ തന്നെയാണ്‌. പേർഷ്യൻ,ഒട്ടോമൻ,ഇന്ത്യൻ,ഇസ്ലാമിക് എന്നീ വാസ്തുവിദ്യാ മാതൃകകൾ കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടായ മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഉത്തമോദാഹരണമാണ് താജ് മഹൽ. പൂർണമായും വെണ്ണക്കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ സ്മാരകം പൂർത്തിയാകാൻ ഇരുപത്തി രണ്ട് വർഷം എടുത്തു എന്നാണ് കണക്ക്.
1983- ൽ ലോകത്തിലെ പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ യുനെസ്കോയുടെ പട്ടികയിൽ താജ് മഹലിനെ പെടുത്തി. വെണ്ണക്കല്ലിൽ പണിത സൗധമാണ്‌ ഏറ്റവും പ്രധാനമെങ്കിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു സമുച്ചയമാണ്‌ താജ് മഹൽ. ഇതിന്റെ പണി ഏകദേശം 1632 ൽ തുടങ്ങി 1653 ൽ തീർന്നു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പതിനായിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത്. . ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറിയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ശില്പി.
വിമർശനങ്ങൾ
വിഖ്യാതമായ പല ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളുടെ കർത്താവാണെങ്കിലും ഇവയുടെ നിർമ്മാണത്തിനായി ഖജനാവിലെ പണം ധൂർത്തടിച്ചതിന്റെ പേരിൽ മഹാത്മാഗാന്ധി അടക്കമുള്ള പ്രമുഖർ ഷാജഹാനെ വിമർശിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്‌ മയൂരസിംഹാസനത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ വില 1999-ൽ കണക്കാക്കിയതനുസരിച്ച് ഏകദേശം 80 കോടി അമേരിക്കൻ ഡോളറിലധികം വരുന്നുണ്ട്. താജ് മഹൽ നിർമ്മിക്കാനെടുത്ത ചെലവിന്റെ ഏകദേശം ഇരട്ടിയായിരിക്കും ഇത് എന്നു കരുതുന്നു. തൻ്റെ മകൾ ജഹനരയെ വിവാഹം കഴിക്കാൻ അനുവദിച്ചില്ല.Princes of prince എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ജഹനര പല കാര്യങ്ങളും പരാമർശിക്കുന്നു.kname=tribune>ട്രൈബ്യൂൺ ഇന്ത്യ (ശേഖരിച്ചത് 2009 ഫെബ്രുവരി 2).
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാർ
കണ്ണമ്പ്ര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ആലത്തൂർ താലൂക്കിൽ ആലത്തൂർ ബ്ളോക്കിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ കണ്ണമ്പ്ര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്. കണ്ണമ്പ്ര ഒന്ന്, കണ്ണമ്പ്ര രണ്ട് എന്നീ വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പഞ്ചായത്തിന് 29.72 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. കണ്ണമ്പ്ര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ, വടക്കുഭാഗത്ത് പുതുക്കോട്, കാവശ്ശേരി പഞ്ചായത്തുകളും, തെക്കുഭാഗത്ത് കിഴക്കഞ്ചേരി, പാണഞ്ചേരി പഞ്ചായത്തുകളും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് വടക്കഞ്ചേരി പഞ്ചായത്തും മംഗലം പുഴയും, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പഴയന്നൂർ, പുതുക്കോട് പഞ്ചായത്തുകളുമാണ്.
പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ
സുവർണഭൂമി
സുവർണ്ണഭൂമി അല്ലെങ്കിൽ സുവണ്ണഭൂമി എന്നാൽ Suvaṇṇabhumī means "Golden Land" or "Land of Gold" സ്വർണ്ണനാട്, സ്വർണ്ണത്തിന്റെ നാട് എന്നർത്ഥം. റ്റോളമി പറഞ്ഞപ്രകാരം ഇത് ഗംഗയ്ക്കപ്പുറമുള്ള ഇന്ത്യയത്രേ. Aurea Regio എന്നാണദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്.Golden Chersonese എന്നും ഇതു വിളിക്കപ്പെടുകയും പരാമർഷിക്കപ്പെറ്റുകയും ചെയ്തു. എറിത്രിയങ്കടലിനടുത്തു വസിച്ച പെരിപ്ലസ് ക്രൈസെ എന്നാണ് സ്വർണ്ണഭൂമിക്കിട്ടപേര്. അദ്ദേഹം ഈ പ്രദേശത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്: “സമുദ്രത്തിലെ ഒരു ദ്വീപ് എന്നും. സൂര്യനുകീഴിൽത്തന്നെ മനുഷ്യവാസമുള്ള ഏറ്റവും ദൂരെയുള്ള സ്ഥലമെന്നുമാണ്. Chryse എന്നിതറിയപ്പെട്ടു. ... ഈ രാജ്യത്തിനപ്പുറത്തായി... തിന എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന വളരെ മഹത്തായ ഒരു അന്തർപ്രദേശ പട്ടണം.”. ഡയോണീഷ്യസ് പെരീഗെറ്റസ് Dionysius Periegetes സൂചിപ്പിച്ചു: “ക്രിസെ (സ്വർണ്ണം) യുടെ ദ്വീപ് സൂര്യന്റെ ഉദയത്തിനടുത്താണ്”. ഏവിയേനസ്Avienus സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഇൻസുല ഐറിയ (സ്വർണ്ണദ്വീപ്) നിൽക്കുന്നത്   "സിന്ദിയൻ കടലിൽ പ്രഭാതം പൊട്ടിവിടരുമ്പോൾ" ആണത്രേ. Josephus ജോസെഫസ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ബൈബിൾ പ്രകാരം ഇസ്രായേലിൽ നിന്നും ജറുസലേമിലെ ദേവാലയത്തിൽനിന്നും സ്വർണ്ണം തിരികെ കപ്പലുകൾ കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ ആണ്.
ഇതിൽ പറയുന്ന എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും സിന്ധുനദിക്കപ്പുറം ഭരിച്ചിരുന്നവരത്രെ. അതിലെ സ്ഥാലവർണ്ണനകളും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതത്രെ. അശോകന്റെ ശാസനങ്ങളുമായി ഇതിനു ബന്ധമില്ല എന്നു ചിലർ പറയുന്നു. അശോകൻ തന്റെ മിഷണറിമാരെ സുവർണ്ണഭൂമിയിലേയ്ക്കയച്ചതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ചില തർക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. മഹാവംശത്തിലാണിതുസംബന്ധിച്ച സൂചനകൾ കാണുന്നത്. വർഗ്ഗം:അവലംബം ചേർക്കേണ്ട വാചകങ്ങളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ബുദ്ധമതത്തിന്റെ ചരിത്രം
സ്ഥാനം
സുവർണ്ണഭൂമിയുടെ സ്ഥാനത്തെപ്പറ്റി വലിയ തർക്കങ്ങളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പണ്ഡിതതലത്തിലും ദേശീയത തലത്തിലും ഇത്തരം തർക്കങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ഏഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ സ്ഥലനാമപഠനത്തിൽ മിത്തുവത്കരണം ഏറ്റവും കൂടുതൽ നടന്ന സ്ഥലനാമമാണിത്. പണ്ഡിതന്മാർ പ്രാചീനകാലത്തെ സുവർണ്ണഭൂമി എന്നു വിളിക്കപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള രണ്ടു സ്ഥലങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: ഒറ്റപ്പെട്ട ദ്വീപുസമാനമായ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയോ തെക്കേ ഇന്ത്യയോ ആണീ രണ്ടു സ്ഥലങ്ങൾ. സുവർണ്ണഭൂമിയുടെ യഥാർഥസ്ഥാനം കണ്ടെത്താനായി സൗ മ്രാ ഔങ് വിവിധ സാഹിത്യസ്രോതസ്സുകൾ പരിശോധിച്ചതിൽനിന്ന് അവർ പറയുന്നത്, ഇതിൽ നിന്നും തനിക്ക് കൃത്യമായ ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്താനായിട്ടില്ല എന്നാണ്. ഒരു ശാസ്ത്രീയമായ ഗവേഷണത്തിലൂടെ മാത്രമേ ഏതാണ് യഥാർത്ഥ സുവർണ്ണഭൂമി എന്നു കണ്ടെത്താനാവു എന്നവർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.
തെക്കനേഷ്യൻ ദ്വീപുകളെപ്പറ്റിയുള്ള വാദം
ലഘുചിത്രം|415x415ബിന്ദു|Ancient polities on Malay Peninsula and Sumatra. The island of Sumatra is often described as Suvarnadvipa ("Islands of Gold"). സുവർണ്ണഭൂമി (സ്വർണ്ണദേശം) എന്ന വാക്ക്, ബർമ്മയും മലയൻ ഉപദ്വീപും ഉൾപ്പെട്ട പ്രദേശത്തെ  ആണ് പൊതുവേ വിശേഷിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും സ്വർണ്ണത്തെ സംബന്ധിക്കുന്ന മറ്റൊരു സദൃശമായ നാമം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. അത് സുവർണ്ണദ്വീപ (സ്വർണ്ണദ്വീപ് അല്ലെങ്കിൽ സ്വർണ്ണൗപദ്വീപ്), ഇത് ഇന്തോനേഷ്യൻ ദ്വീപായ സുമാത്രയ്ക്കു സമമാണ്. ഈ രണ്ടു വിളിപ്പേരുകളും ഇന്നത്തെ മലേഷ്യയും ഇന്തോനേഷ്യയും ഉൾപ്പെട്ട മിക്കവാറും സുമാത്ര അല്ലെങ്കിൽ ജാവാ കേന്ദ്രമാക്കിയ ശക്തമായ ഒരു തീരദേശ രാജ്യത്തെ കുറിക്കുന്നതാകാം. സുമാത്രയിലേയും ബോർണിയോയുടെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിലേയും സ്വർണ്ണം കുഴിച്ചെടുക്കുന്ന ബാരിസാൻ പർവ്വതപ്രദേശത്തെ മിനാങ്‌കാബൗ പ്രദേശത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനുമാവാം. എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെ "Samaraiccakaha" എന്ന ഇന്ത്യൻ രേഖയിൽ സുവർണ്ണദ്വീപിലേയ്ക്കു നടത്തിയ യാത്രയെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. അവിടത്തെ സ്വർണ്ണം കലർന്ന സമുദ്രതീരത്തെ മണൽകൊണ്ട് ഇഷ്ടികയുണ്ടാക്കിയശേഷം അതിൽ ധാരണ എന്നെഴുതി ചുട്ടെടുക്കുന്നതിനെപ്പറ്റി എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഇവ തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ ദ്വീപുകളിലെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്തെപ്പറ്റി പ്രത്യെകിച്ച് സുമാത്ര, മലയ ഉപദ്വീപ്, ബോർണിയോ, ജാവ എന്നിവിടങ്ങൾ ആകാം.
മുമ്പ് പ്രസ്താവിച്ച രാജ്യം മലാക്കാ കടലിടുക്കിനോടു ചേർന്നാണു നിലനിന്നിരുന്നത് എന്നും അതിനാൽ ആ രാജ്യം മലാക്കാ കടലിടുക്കുവഴിയുള്ള വാണിജ്യം നിഅയന്ത്രിച്ചിരുന്നുവെന്നും അതുവഴി ആ രാജ്യത്തിനു ലഭ്യമായ കപ്പം മൂലം ആ രാജ്യം അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടുവെന്നും അങ്ങനെ ആ രാജ്യത്തെ സുവർണ്ണ ദ്വിപ് അല്ലെങ്കിൽ സുവർണ്ണ ഭൂമി എന്നു വിളിച്ചുവെന്നും കാണുന്നു. ഇന്ത്യയിലേയ്ക്കു പോയിരുന്ന ചൈനീസ് തിർത്ഥാടകരുടെ വിവരണങ്ങളിൽ നിന്നാണീ സൂചനകൾ ലഭ്യമായത്. ഇവിടെ പ്രതിപാദിക്കുന്ന ചൈനയും ഇന്ത്യയുമായുള്ള സമുദ്രവാണിജ്യത്തിനു ചുക്കാൻ പിടിച്ച രാജ്യം ശ്രീവിജയ സാമ്രാജ്യം ആയിരുന്നുവെന്ന് രേഖകളുണ്ട്. ഹെന്രിക് കേണിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഹിന്ദു പുരാണങ്ങളിൽ പറയുന്ന സുവർണ്ണദ്വീപ് സുമാത്രയാണത്രെ.
1286ലെ പഡാങ് റോക്കൊ എഴുത്തിൽ ബുദ്ധന്റെ ഒരു വിഗ്രഹമായ അമോഖപസ ലോകേശ്വര അപ്പർ ബഡാങ് ഹരിയിലെ ധർമ്മാശ്രയയിലേയ്ക്ക് (ജംബി നദിയിൽ)ഭൂമി ജാവയിൽ നിന്നും സുവർണ്ണഭൂമിയിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് ജാവൻ രാജാവായ കീർത്തനെഗര യുടെ ആജ്ഞയനുസരിച്ച് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചുവെന്ന് കാണുന്നു. ഈ എഴുത്തിൽ സുമാത്രയെ സുവർണ്ണഭൂമിയെന്നു വ്യക്തമായി പറയുന്നുണ്ട്.
തെക്കെ ഇന്ത്യൻ വാദം
മറ്റു വാദങ്ങൾ അശോകന്റെ മിഷനറിമാർ ശ്രീലങ്ക (താമ്രപർണ്ണി എന്നാണു മഹാവംശത്തിൽ ശ്രീലങ്കയെ വിളിക്കുന്നത്)കടന്ന് കൂടുതൽ കിഴക്കുഭാഗത്തേയ്ക്കു പോയതായി പറയുന്നില്ല.
ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യം
ലഘുചിത്രം|Bangladesh Army during Victory Day Parade 2011 ബംഗ്ലാദേശ് സൈന്യം The Bangladesh Armed Forces (বাংলাদেশ সশস্ত্র বাহিনী, Bangladesh Sôshôstrô Bahini) മൂന്നു സൈനികവിഭാഗം ചേർന്നതാണ്: ബംഗ്ലാദേശ് കരസേന, ബംഗ്ലാദേശ് നാവികസേന, ബംഗ്ലാദേശ് വ്യോമസേന. പാരാമിലിട്ടറി സംഘടനയായ ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണൽ കേഡറ്റ് കോർപ്സ് ഒരു റിസർവ്ഡ് സേനാവിഭാഗമാണ്. ബംഗ്ലാദേശ് കര-നാവിക-വ്യോമസേനകൾ ഈ പാരാ മിലിട്ടറി സംഘടനയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഇത് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പാരാമിലിട്ടറി സേനകളായ ബോർഡർ ഗാർഡ് ബംഗ്ലാദേശ് (മുമ്പ് ഇത് ബംഗ്ലാദേശ് റൈഫിൾസ് എന്നറിയപ്പെട്ടു), ബംഗ്ലാദേശ് കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് എന്നിവ സമാധാനസമയത്ത് ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയത്തിനു കീഴിലാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എന്നാൽ യുദ്ധസമയത്ത് ഇവ ബംഗ്ലാദേശ് കരസേനയുടെയും നാവികസേനയുടെയും കീഴിലേയ്ക്കു യഥാക്രമം മാറും.
സൈന്യത്തിന്റെ സർവ്വസൈന്യാധിപൻ ബംഗ്ലാദേശ് പ്രസിഡന്റ് ആണ്. സൈനികപരമായ നയങ്ങളും മറ്റും പ്രാവർത്തികമാക്കുന്നത്, ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സസ് ഡിവിഷൻ ആകുന്നു. പ്രതിരോധവകുപ്പിനു ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സസ് ഡിവിഷനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ അധികാരങ്ങളേ സൈന്യത്തിലുള്ളു. ഇപ്പോൾ, ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സസ് ഡിവിഷന്റെയും പ്രതിരോധവകുപ്പിന്റെയും തലവൻ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയാണ്. തന്ത്രപരമായ സൈനികനയങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ പ്രസിഡന്റിനേയും പ്രധാനമന്ത്രിയേയും ഉപദേശിക്കുവാനായി 6 അംഗ ഉപദേശകസമിതി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. ഇതിൽ, മൂന്നു സേനകളുടെയും ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് (സൈനികമേധാവികൾ) ആർമ്ഡ് ഫോഴ്സ്സ് ഡിവിഷന്റെ പ്രിൻസിപ്പൽ സ്റ്റാഫ് ഓഫീസർ പ്രസിഡന്റിന്റെയും പ്രധാനമന്ത്രിയുടെയും സൈനിക സെക്രട്ടറിമാരും ചേർന്നതാണ് ഈ ആറംഗ സമിതി. NSI, the DGFI and the BGB എന്നിവയുടെ ഡയറക്റ്റർ ജനറലുകളും ഉപദേശകപദവിയിലുള്ളവരാണ്.
നവംബർ 21നാണ് ആംഡ് ഫോഴ്സസ് ഡേ ആചരിക്കുന്നത്. ഔദ്യോഗികമായ സേനാദിനാചരണം ധാക്ക കന്റോണ്മെന്റിലുള്ള സൈനിക ഡിവിഷൻ ഹെഡ് ക്വാർടേഴ്സ് ആയ "ബംഗഭബൻ" നിൽ നടക്കും. ഇതുകൂടാതെ രാജ്യത്തുടനീളം എല്ലാ സൈനിക സ്ഥാനങ്ങളിലും നടക്കും.
ചരിത്രം
ലഘുചിത്രം|Bangladesh Navy's guided missile frigate cruising at sea ലഘുചിത്രം|MiG-29 and Chengdu F-7 during Bangladesh Air Force Victory Day Fly Past and Aerobatics Show 2016