cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
മെഡ്‌ജുഗോർജെ
കത്തോലിക്കാസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനം
2017 ഫെബ്രുവരി 11 ന് ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് ഹെൻറിക് ഹോസറിനെ, പ്രാഗയിലെ (വാർസോ) ബിഷപ്പ് എസ്.എൻ.സിയെ, ഹോളി സീയുടെ പ്രത്യേക ദൂതനായി മെഡ്‌ജുഗോർജെയിൽ നിയമിച്ചു. 2017 അവസാനത്തോടെ, തീർത്ഥാടനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിന് വത്തിക്കാന്റെ നിലപാട് അനുകൂലമാണെന്ന് ഹോസർ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇന്ന് രൂപതകൾക്കും മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഔദ്യോഗിക തീർത്ഥാടനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കാൻ കഴിയും. ഇത് മേലിൽ ഒരു പ്രശ്‌നമല്ല, ”ആർച്ച് ബിഷപ്പ് ഹോസർ വിശദീകരിച്ചു. മെഡ്‌ജുഗോർജിലെ വിശ്വസ്തർക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകാൻ ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ അടുത്തിടെ ഒരു അൽബേനിയൻ കർദിനാളിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. “ഫ്രാൻസിസ്കൻ അവിടെ ചെയ്യുന്ന ജോലികളോട് എനിക്ക് വലിയ മതിപ്പുണ്ട്,” പോളിഷ് ആർച്ച് ബിഷപ്പ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. “ഒരു ഡസൻ മാത്രമുള്ള താരതമ്യേന ചെറിയ ടീമിനൊപ്പം അവർ തീർത്ഥാടകരെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നതിൽ വലിയൊരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. എല്ലാ വേനൽക്കാലത്തും അവർ ഒരു യുവജനോത്സവം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഈ വർഷം, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള 50,000 ചെറുപ്പക്കാർ അതിൽ പങ്കെടുത്തതിൽ 700 ലധികം പുരോഹിതന്മാർ ആയിരുന്നു. ധാരാളം കുറ്റസമ്മതങ്ങളും അദ്ദേഹം ഉദ്ധരിച്ചു. “ഏറ്റുപറച്ചിലുകളിൽ ധാരാളം പേർ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഇതൊരു പ്രതിഭാസമാണ്. ഈ സ്ഥലത്തിന്റെ ആധികാരികത സ്ഥിരീകരിക്കുന്നതിനായി സങ്കേതത്തിന് ചുറ്റും ധാരാളം ചാരിറ്റബിൾ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്. ക്രിസ്തീയ രൂപീകരണത്തിന്റെ തലത്തിൽ വലിയ ശ്രമം നടത്തുകയും ഓരോ വർഷവും അവർ വിവിധ തലങ്ങളിൽ, വിവിധ പ്രേക്ഷകർക്കായി സമ്മേളനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ”പുരോഹിതന്മാർ, ഡോക്ടർമാർ, മാതാപിതാക്കൾ, ചെറുപ്പക്കാർ, ദമ്പതികൾ എന്നിവരെ അവർ മാതൃകയാക്കുന്നു. യുഗോസ്ലാവിയ നടപ്പിലാക്കിയ മുൻ എപ്പിസ്കോപ്പൽ സമ്മേളനത്തിന്റെ ഉത്തരവ്, ബാൽക്കൻ യുദ്ധത്തിന് മുമ്പ്, ബിഷപ്പുമാർ സംഘടിപ്പിച്ച മെഡ്‌ജുഗോർജിലെ തീർത്ഥാടനത്തിനെതിരെ ഉപദേശിക്കുന്നത് മേലിൽ പ്രസക്തമല്ലയെന്ന് ”അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രത്തിന്റെ വികസനം
1981 ജൂൺ 24 ന്, ബിജാകോവിസി കുഗ്രാമത്തിലെ ക്രീനിക്ക കുന്നിൽ മരിയൻ പ്രത്യക്ഷവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി റിപ്പോർട്ടുകൾ ആരംഭിച്ചു. താമസിയാതെ യുഗോസ്ലാവ് സംസ്ഥാന അധികാരികളുമായി ഏറ്റുമുട്ടൽ ആരംഭിച്ചു. തീർത്ഥാടകർ വരുന്നത് വിലക്കേർപ്പെടുത്തി. തീർത്ഥാടകരുടെ സംഭാവനകൾ പോലീസ് പിടിച്ചെടുത്തു. അപ്പാരിഷൻ ഹിൽ എന്ന് വിളിക്കുന്നയിടത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനം വലിയ തോതിൽ തടഞ്ഞു.
1981 ഒക്ടോബറിൽ, അന്നത്തെ പട്ടണത്തിലെ ഇടവക വികാരി ഫാദർ ജോസോ സോവ്‌കോയ്ക്ക് നിർബന്ധിത തൊഴിലാളികളുമായി ഒരു ദേശീയ തന്ത്രത്തിൽ പങ്കാളിയാണെന്ന് ആരോപിച്ച് മൂന്നര വർഷം തടവ് ശിക്ഷ ലഭിച്ചിരുന്നു. ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ അദ്ദേഹത്തെ മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് ജുഡീഷ്യൽ അപ്പീൽ നൽകുകയും ചെയ്ത ശേഷം, ബെൽഗ്രേഡിലെ യുഗോസ്ലാവ് ഫെഡറൽ കോടതിയിൽ ശിക്ഷ ഒന്നര വർഷമായി ചുരുക്കി. 1983-ൽ പുരോഹിതനെ ജയിലിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു.
യുഗോസ്ലാവിയ പിരിയുന്നതിനു മുമ്പുള്ള അവസാന വർഷങ്ങളിൽ തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്രയ്ക്ക് ഭരണകൂടം തടസ്സമായില്ല.
ബോസ്നിയൻ യുദ്ധകാലത്ത് മെഡ്‌ജുഗോർജെ
ബോസ്നിയൻ യുദ്ധകാലത്ത് മെഡ്‌ജുഗോർജെ ക്രൊയേഷ്യൻ പ്രതിരോധ സമിതിയുടെ കൈകളിൽ തുടരുകയും 1993-ൽ ക്രൊയേഷ്യൻ റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് ഹെർസെഗ്-ബോസ്നിയയുടെ ഭാഗമാകുകയും ചെയ്തു.1995-ലെ ഡേട്ടൻ കരാറിലൂടെ, ബോസ്നിയക്കാരും ക്രൊയേഷ്യക്കാരും കൂടുതലുള്ള ബോസ്നിയ, ഹെർസഗോവിന ഫെഡറേഷനിൽ മെഡ്‌ജുഗോർജെയെ ഉൾപ്പെടുത്തി. ഒരു വംശീയ വിഭാഗത്തിനും ഫെഡറേഷനിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാനാവാത്തവിധം സ്ഥാപിതമായ പത്ത് സ്വയംഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നായ ഹെർസഗോവിന-നെറെത്വ കാന്റണിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
1995 ഏപ്രിൽ 2-ന്, പ്രാദേശിക രൂപതയിലെ ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഘട്ടത്തിൽ, ബിഷപ്പ് റാറ്റ്കോ പെരിയെ ക്രൊയേഷ്യൻ പട്ടാളക്കാർ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി തല്ലുകയും മെഡ്‌ജുഗോർജെയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫ്രാൻസിസ്കൻമാരിൽ ഒരാൾ നടത്തുന്ന ചാപ്പലിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്തു. അവിടെ അദ്ദേഹത്തെ പത്തു മണിക്കൂർ ബന്ദിയാക്കി. മോസ്റ്റാർ മേയറുടെ മുൻകൈയിൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര സംരക്ഷണ സേനയുടെ സഹായത്തോടെ രക്തച്ചൊരിച്ചിൽ കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തെ മോചിതനാക്കി.
1991 ലും 1992 ലും ബോസ്നിയൻ യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ വംശജർ തമ്മിലുള്ള ബന്ധുഹത്യാപ്രതികാരമുണ്ടായതിനെത്തുടർന്ന് കൂട്ട കൊലപാതകങ്ങൾ നടന്നതായി ആംസ്റ്റർഡാമിലെ വ്രിജെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ നരവംശശാസ്ത്ര പ്രൊഫസർ മാർട്ട് ബാക്സ് നിരവധി പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ എഴുതി. നിരവധി പത്രങ്ങളിലെ മാധ്യമപ്രവർത്തകരുടെ അന്വേഷണാത്മക ഗവേഷണത്തിനും മറ്റ് പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും ശേഷം ഈ കൂട്ടക്കൊലകൾ എപ്പോഴെങ്കിലും സംഭവിച്ചിരിക്കാൻ സാധ്യതയില്ലയെന്ന് കണ്ടെത്തി.
യുദ്ധാനന്തര വികസനം
ബോസ്നിയൻ യുദ്ധം അവസാനിച്ചതിനുശേഷം പ്രദേശത്ത് സമാധാനം വന്നു. യുഎൻ സമാധാന സേന പടിഞ്ഞാറൻ ഹെർസഗോവിനയിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു. ക്രൊയേഷ്യൻ അസ്‌തിത്വം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആന്റി ജെലാവിക് എന്ന രാഷ്ട്രീയക്കാരന്റെ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു. മെഡ്‌ജുഗോർജെ ബോസ്നിയ, ഹെർസഗോവിന ഫെഡറേഷന്റെ ഭാഗമായി തുടർന്നു.
പട്ടണവും അതിന്റെ ചുറ്റുപാടുകളും യുദ്ധാനന്തരം സാമ്പത്തികമായി കുതിച്ചുയർന്നു. പട്ടണത്തിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടകർക്ക് ആയിരത്തിലധികം ഹോട്ടലുകളും ഹോസ്റ്റൽ ബെഡുകളും ലഭ്യമായി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 10 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരുള്ള മെഡ്‌ജുഗോർജെ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായ ബോസ്നിയ-ഹെർസഗോവിനയിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ തീർത്ഥാടകർ രാത്രി താമസിക്കുന്നത്.
വടക്കുകിഴക്കായി ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ (12 മൈൽ) അകലെയുള്ള മോസ്റ്റാർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം 1991-ൽ അടച്ചിരുന്നു. 1998-ൽ സിവിൽ ഏവിയേഷനായി വീണ്ടും തുറക്കുകയും അതിനുശേഷം പ്രദേശത്തേക്കുള്ള വിമാന യാത്ര എളുപ്പമാക്കുകയും ചെയ്തു. ബോസ്നിയൻ യുദ്ധത്തിനുശേഷം റോഡ് ശൃംഖല വിപുലീകരിച്ചു. കൂടാതെ താഴത്തെ നെരെത്വ താഴ്‌വരയിലെ ഉർമാഞ്ചിയുടെ കുഗ്രാമത്തിന് പ്ലോയിയിൽ നിന്ന് സരജേവോയിലേക്കുള്ള റൂട്ടിൽ ഒരു ട്രെയിൻ സ്റ്റേഷനും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
2001 ഏപ്രിൽ 6-ന് ചില അക്രമങ്ങളുമായി ഈ പ്രദേശത്ത് പ്രകടനങ്ങൾ നടന്നു. നാറ്റോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സ്റ്റബിലൈസേഷൻ ഫോഴ്‌സ് ഹെർസഗോവാസ്ക ബാങ്കയുടെ ("ഹെർസഗോവിന ബാങ്ക്") പ്രാദേശിക ശാഖകൾ അടച്ച് തിരച്ചിൽ നടത്തിയ ശേഷം  അതിലൂടെ കറൻസി ഇടപാടുകളുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഹെർസഗോവിന നടത്തിയ മെസുഗോർജെയെ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സംഭാവനകളടക്കം വൈറ്റ് കോളർ കുറ്റകൃത്യമായി സംശയിച്ചു. ഇടവകയുടെ ഭാഗമായി ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഫ്രാൻസിസ്കൻ പ്രവർത്തനമേഖല ബാങ്കിന്റെ ഒരു ഓഹരിയുടമയായിരുന്നു..
2017 ഫെബ്രുവരി 11 ന് ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ പോളണ്ടിൽ നിന്നുള്ള ആർച്ച് ബിഷപ്പ് ഹോസറിനെ മെഡ്‌ജുഗോർജെയുടെ ഇടയ ആവശ്യങ്ങൾ വിലയിരുത്താൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ പ്രത്യേക ദൂതനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. കുറച്ച് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം mgr. ഹോസർ ജോലി പൂർത്തിയാക്കി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
31 മെയ് 2018 ന് ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ ആർച്ച് ബിഷപ്പ് ഹോസറിനെ "നിശ്ചയിച്ചുറപ്പിട്ടില്ലാത്ത ഒരു സമയ പരിധിവരെയും നാറ്റം സാങ്ക്ടേ സെഡിസിനും വേണ്ടി മെഗുഗോർജെയുടെ പ്രത്യേക അപ്പോസ്തോലിക സന്ദർശകനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. "മെഡ്‌ജുഗോർജിയിലെ ഇടവക സമൂഹത്തിനും തീർത്ഥാടകരായി അവിടേക്ക് പോകുന്ന വിശ്വസ്തരോടൊപ്പം അവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകുകയെന്നതുമായിരുന്നു ഈ ഹോസർദൗത്യത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
വത്തിക്കാൻ അധികാരപ്പെടുത്തിയ മെഡ്‌ജുഗോർജിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടനം
2019 മെയ് 12 ന് വത്തിക്കാൻ മെഡ്‌ജുഗോർജിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടനത്തിന് അംഗീകാരം നൽകി. ആദ്യത്തെ വത്തിക്കാൻ അനുവദിച്ച തീർത്ഥാടനം 2019 ഓഗസ്റ്റ് 2 മുതൽ 6 വരെ അഞ്ച് ദിവസത്തേക്ക് നടന്നു. തീർത്ഥാടന വേളയിൽ 97 വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 60,000 യുവ കത്തോലിക്കർ യുവജന ഉത്സവത്തിന്റെ ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. പതിനാല് ആർച്ച് ബിഷപ്പുമാരും 700 ഓളം കത്തോലിക്കാ പുരോഹിതന്മാരും ഉത്സവത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.
External links
വർഗ്ഗം:കത്തോലിക്കാ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങൾ
പ്രിൻസ് പാട്രിക് ദ്വീപ്
പ്രിൻസ് പാട്രിക് ദ്വീപ്, കാനഡയുടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളിലുള്ള ക്വീൻ എലിസബത്ത് ദ്വീപുകളുടെ ഏറ്റവും പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ദ്വീപും കാനേഡിയൻ ആർട്ടിക് ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ ഒരു അംഗവുമാണ്. ഏകദേശം15,848 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (6,119 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ ദ്വീപ് വലിപ്പത്തിൽ ലോകത്തെ 55-ആം സ്ഥാനത്തുള്ള ദ്വീപും കാനഡയുടെ പതിനാലാമത്തെ വലിയ ദ്വീപുമാണ്. ചരിത്രപരമായി വർഷം മുഴുവൻ മഞ്ഞുറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഈ ദ്വീപ് കാനഡയിലെ എത്തിച്ചേരാൻ ഏറ്റവും പ്രയാസമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ്.
മ്ക്ലൂർ കടലിടുക്കിന്റെ പ്രവേശനകവാടത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രിൻസ് പാട്രിക് ദ്വീപ് മനുഷ്യവാസമില്ലാത്തതാണ്. കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണകേന്ദ്ര ശൃംഖലയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു കാനഡ-അമേരിക്ക സൈനിക സംരംഭത്തിന്റെ ഭാഗമായി 1948 ൽ ഒരു ഹൈ ആർക്കിക് വെതർ സ്റ്റേഷനും ("HAWS") അനുബന്ധമായി മാൾഡ് ബേ എന്ന പേരിൽ ഒരു താൽ‌ക്കാലിക എയർസ്ട്രിപ്പും ഇവിടെ തുറന്നിരുന്നു. 1948 മെയ് 14 ന് പതിവായുള്ള കാലാവസ്ഥ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഇവിടെ തുടങ്ങി. 10 മുതൽ 40 പേരടങ്ങിയ ഒരു താൽക്കാലിക ജീവനക്കാരും ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. വേനൽക്കാലങ്ങളിൽ അവശ്യ സാധനങ്ങൾ എത്തുന്നമുറയ്ക്ക് സാധാരണയായി ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണം കൂട്ടാറുണ്ട്.
യു.എസ്. ദേശീയ കാലാവസ്ഥാ സേവന പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ കാലത്ത് ഈ സ്ഥലം ജോയിന്റ് ആർട്ടിക് വെതർ സ്റ്റേഷൻ ("JAWS") എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഭരണനിർവ്വഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാർ കാനഡ, യു.എസ്. എന്നിവിടങ്ങളിൽനിന്നു മാറിമാറി നിയമിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതില അമേരിക്കൻ പങ്കാളിത്തം 1972 ൽ അവസാനിച്ചു. ബജറ്റ് വെട്ടിക്കുറച്ചതിന്റെ ഫലമായി 1997 ൽ ഈ സ്റ്റേഷൻ അടച്ചുപൂട്ടി. കേന്ദ്ര കെട്ടിടങ്ങളിൽ നിന്നും നിരീക്ഷണാലയത്തിൽനിന്നും താഴെയായി എയർസ്ട്രിപ്പിലെ ഒരു പുതിയ സ്ഥലത്ത് ഇതൊരു യാന്ത്രിക കാലാവസ്ഥാ കേന്ദ്രമായി മാറ്റിയെടുത്തു സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കനേഡിയൻ ആർട്ടിക് ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ ദ്വീപുകൾ
ഗുലാം
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1998-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ആബെൽ യാൻസൂൺ ടാസ്മൻ
ടാസ്മേനിയ, ടോങ്ഗ, ന്യൂസിലൻഡ്, ഫിജി എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ നാവിക പര്യടനത്തിലൂടെ കണ്ടെത്തിയ ഡച്ച് നാവികൻ. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലും പസിഫിക് സമുദ്രത്തിലും ഇദ്ദേഹം വാണിജ്യ പര്യവേക്ഷണ യാത്ര നടത്തിയിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം 1603-ൽ ലറ്റ്ജെഗസ്റ്റ് എന്ന ഡച്ചു ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. ഡച്ച് ഈസ്റ്റിന്ത്യാ കമ്പനിയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായി ജാവയിലെ ബത്തേവിയയിൽ (ഇപ്പോഴത്തെ ജക്കാർത്ത) ഇദ്ദേഹം 1633-ൽ എത്തി. നാവിക പര്യവേക്ഷണങ്ങൾക്ക് നിയുക്തനായ ടാസ്മൻ 1639 മുതൽ 42 വരെ ജപ്പാൻ, ഫോർമോസ, കംബോഡിയ എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു.
ദക്ഷിണാർധഗോളത്തിൽ ഡച്ചുകാർ 1642-43-ലും 1644-ലും നടത്തിയ നാവിക പര്യവേക്ഷണങ്ങളുടെ നേതൃത്വം ഇദ്ദേഹത്തിനായിരുന്നു. 1642 ആഗ. 14-ന് രണ്ടു കപ്പലുകളുമായി ടാസ്മൻ ബത്തേവിയയിൽ നിന്ന് യാത്ര ആരംഭിച്ചു. മൗറീഷ്യസിൽ എത്തിയശേഷം ഇദ്ദേഹം ആസ്റ്റ്രേലിയയുടെ തെക്കുഭാഗത്തേക്കു പോയി. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിനും ടാസ്മൻ കടലിനും (പസിഫിക് സമുദ്രത്തിൽ ആസ്റ്റ്രേലിയക്കും ടാസ്മേനിയക്കും കിഴക്കും ന്യൂസിലൻഡിനു പടിഞ്ഞാറുമായുള്ള, ടാസ്മന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സമുദ്രഭാഗം) ഇടയ്ക്ക് ആസ്റ്റ്രേലിയയുടെ തെക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഭൂവിഭാഗം ഇദ്ദേഹം ന. 24-ന് കണ്ടെത്തി. അന്നത്തെ ഡച്ച് ഈസ്റ്റിൻഡീസ് ഗവർണർ ജനറലിന്റെ പേരിനെ (ആന്റോണിയോ വാൻ ഡീമെൻ) ആസ്പദമാക്കി ടാസ്മൻ ഈ ദ്വീപിന് വാൻ ഡീമെൻസ് ലാൻഡ് എന്ന് പേരു നൽകി. 1856-ൽ നിലവിൽ വന്ന ഭരണകൂടം ഈ ദ്വീപിന് ടാസ്മേനിയ എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. (നോ: ടാസ്മേനിയ.) കടലിലൂടെ കിഴക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് യാത്രചെയ്ത് ടാസ്മൻ 1642 ഡി. 13-ന് ന്യൂസിലൻഡിന്റെ തെക്കൻ ദ്വീപിൽ എത്തി. വടക്കുഭാഗത്തേക്കു യാത്ര തുടർന്ന് 1643 ജനു. 21-ന് ടോങ്ഗയിലെയും ഫെ. 6-ന് ഫിജിയിലെയും ദ്വീപുകളിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. വീണ്ടും വടക്കുപടിഞ്ഞാറേ ദിശയിലേക്കു യാത്രചെയ്ത് ഏ. 1-ന് ന്യൂഗിനിയിലെത്തി. അവിടെനിന്ന് ജൂൺ 15-ന് ബത്തേവിയയിൽ മടങ്ങിയെത്തി. ആസ്റ്റ്രേലിയൻ വൻകരയെ ചുറ്റിയുള്ള ടാസ്മന്റെ നാവികയാത്രയുടെ ഫലമായി ഈ വൻകര തെക്കൻ ധ്രുവഭൂഖണ്ഡ(അന്റാർട്ടിക്ക)വുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതല്ലെന്നു തെളിഞ്ഞു.
1644 ഫെ. 29-ന് ബത്തേവിയയിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച രണ്ടാമത്തെ പര്യവേക്ഷണത്തിൽ, ആസ്റ്റ്രേലിയയുടെ വടക്കൻ തീരത്തേക്ക് യാത്രചെയ്ത ഇദ്ദേഹം കാർപ്പന്റേറിയ ഉൾക്കടലിലും ടോറസ് കടലിടുക്കിലും എത്തിച്ചേർന്നു. ടാസ്മൻ 1647-ൽ തായ്ലൻഡിലേക്ക് വാണിജ്യപര്യടനം നടത്തി. ഫിലിപ്പീൻസിൽ ഇദ്ദേഹം സ്പെയിനിന് എതിരായി നാവികപ്പട നയിക്കുകയും (1648) ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 1653-ഓടെ ടാസ്മൻ ഡച്ച് ഈസ്റ്റിന്ത്യാ കമ്പനിയിലെ സേവനത്തിൽ നിന്നു വിരമിച്ചു. 1659-ൽ ഇദ്ദേഹം ബത്തേവിയയിൽ മരണമടഞ്ഞു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:നാവികർ
പന്ന ദേശീയോദ്യാനം
ഭൂപ്രകൃതി
പന്ന സന്ദർശിക്കാൻ വരുന്നവരെയും കാത്ത് ഇതിനോട് ചേർന്ന് പതഞ്ഞൊഴുകുന്ന റെനേ, പാണ്ഡവ് എന്നീ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുമുണ്ട്. മഹാഭാരതത്തിലെ പാണ്ഡവർ വനവാസം കാലത്തു ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നതായി ഐതിഹ്യം. അതിനാലാണ് ഈ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു പാണ്ഡവ് വെള്ളച്ചാട്ടം എന്ന പേര് വന്നത്. ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളാണ് ഇവിടുത്തേത്. ഉത്തർപ്രദേശ് ഗവൺമെന്റ് കെൻ നദിയെയും (406 കിലോമീറ്റർ) ബേട്വാ നദിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. ഒക്ടോബർ, നവംബർ, ഫെബ്രുവരി, മാർച്ച്, ഏപ്രിൽ, മേയ് ഇനി മാസങ്ങളാണ് പന്ന സന്ദർശിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ സമയം.
ജന്തുജാലങ്ങൾ
പന്നയിൽ എത്തുന്ന സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന പ്രത്യേകത ഇവിടുത്തെ ടൈഗർ റിസേർവ് വനമാണ്. കടുവ, പുലി, സാംബർ, പുള്ളിമാൻ, നീൽഗായ്, മുതല തുടങ്ങിയ ജന്തുക്കളെ ഇവിടെ കാണാം.
അവലംബം
വിഭാഗം:മധ്യപ്രദേശിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ
സൊറോസ്റ്റർ
അവെസ്തയുടെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ഭാഗമായ ഗാഥാകളിൽ (Gathas) പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പുരോഹിതനാണ്‌ 'സറാത്തുസ്ട്ര അഥവാ സൊറോസ്റ്റർ'. ദൈവങ്ങൾ തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ആദ്യത്തെ മനുഷ്യപുരോഹിതനാണ് സറാത്തുസ്ത്ര എന്നാണ് വിശ്വാസം.സറാത്തുസ്ത്രയുടെ ജീവിതകാലത്തെക്കുറിച്ചും ജന്മദേശത്തെക്കുറിച്ചും വാസ്തവത്തിൽ അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നോ എന്നു പോലും തർക്കങ്ങളുണ്ട്. ബി.സി.ഇ. രണ്ടാം സഹസ്രാബ്ദമാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകാലം എന്നാണ്‌ ഒരു മതം. എന്നാൽ ഏതാണ്ട് ബി.സി.ഇ. 600-നടുത്താണെന്നാണ്‌ എന്നാണ്‌ മറ്റൊരു വാദം.ഗാഥാകളിലെ ഭാഷയും, ബി.സി.ഇ. രണ്ടാം സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഋഗ്വേദത്തിലെ ഭാഷയും തമ്മിലുള്ള സാരമായ സാദൃശ്യം, ആദ്യത്തെ വാദത്തിന്‌ ആക്കം കൂട്ടുന്ന ഒന്നാണ്‌.
പരമ്പരാഗതമായി സറാത്തുസ്ട്ര, ബാക്‌ട്രിയയിലാണ്‌ ജീവിച്ചിരുന്നത് എന്നാണ്‌ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. അഫ്ഘാനിസ്താന്റെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളുടെ പുരാതനനാമമാണ്‌ ബാക്ട്രിയ. കിഴക്കൻ ഇറാനിലും ഇന്നത്തെ അഫ്ഘാനിസ്താനിലുമുള്ള നിരവധി പ്രദേശങ്ങൾ അവെസ്തയിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നെങ്കിലും അവെസ്തയുടെ പ്രസ്തുതഭാഗങ്ങളെല്ലാം പിൽക്കാലത്ത് രചിക്കപ്പെട്ടതിനാൽ സറാത്തുസ്ത്ര ഈ പ്രദേശത്തല്ല ജീവിച്ചിരുന്നതെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു. വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇറാനിലുള്ള അസർബയ്ജാനുമായും സറാത്തുസ്ട്രയുടെ പേര്‌ ബന്ധപ്പെടുത്തിക്കാണുന്നുണ്ട്. ഇറാന്റെ കിഴക്കോ വടക്കുകിഴക്കോ ഉള്ള ഏതോ ഒരു പ്രദേശത്ത്, ബാഹ്യലോകവുമായി വലിയ ബന്ധമൊന്നുമില്ലാത്ത, മൃഗപരിപാലനം തൊഴിലാക്കിയവരുടെ കൂട്ടത്തിലാണ്‌ ഇദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നതെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
വർഗ്ഗം:സൊറോസ്ട്രിയൻ മതം
സവന്നെ ജില്ല
മൗറീഷ്യസ്സിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്തുള്ള ജില്ലയാണ് സാവന്നെ (Savanne). ജില്ലയുടെ വിസ്തീർണ്ണം 244.8 ച. കി.മീ ആണ്. 2015 ഡിസംബറിലെ 68,585 ആയിരുന്നു. സവന്നെ ജില്ലയിൽ വിവിധ മേഖലകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചില മേഖലകളെ പിന്നേയും വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്ട്രീമിംഗ് മീഡിയ
തുടർച്ചയായി പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയും ഒരു സേവനദാതാവ് അന്തിമ ഉപയോക്താവിന് (എൻഡ് യൂസർ) നൽകിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തരം മൾട്ടിമീഡിയ ഉള്ളടക്കത്തെയാണ് സ്ട്രീമിംഗ് മീഡിയ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇത് ഉള്ളടക്കം ഉപയോക്താവിലെത്തിക്കുന്ന രീതിയെ വിളിക്കുന്ന പേരാണ്. ഉള്ളടക്കത്തെയല്ല ഈ പേരുകൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കുന്നത്.
ഉപയോക്താവിന്റെ അറ്റത്തുള്ള ക്ലയന്റ് മീഡിയ പ്ലേയറിന് ഡേറ്റ (ഉദാഹരണത്തിന് ചലച്ചിത്രം) മുഴുവൻ ലഭ്യമാകുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ ഇത് പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും. 1990-കളിൽ ഐ.പി. നെറ്റ്‌വർക്കുകളിൽ ആവശ്യാനുസര‌ണം ലഭിക്കുന്ന വീഡിയോയ്ക്ക് കൂടുതൽ നല്ല വിവരണം എന്ന രീതിയിലാണ് സ്ട്രീമിംഗ് എന്ന പദം ഈ അർത്ഥത്തിൽ ആദ്യമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയത്. ഇതിനു മുൻപ് "സ്റ്റോർ ആൻഡ് ഫോർവേഡ് വീഡിയോ", എന്നായിരുന്നു ഇത് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
ഹിന്ദുസ്ഥാൻ കൺസ്ട്രക്ഷൻ കമ്പനി
വൻകിട നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു നടത്തുന്ന, മുംബൈ ആസ്ഥാനമായ ഒരു സ്വകാര്യ  ലിമിറ്റഡ് കമ്പനിയാണ്  ഹിന്ദുസ്ഥാൻ കൺസ്ട്രക്ഷൻ കമ്പനി. ജല വൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്കായുള്ള അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിലൂടെ ഇൻഡ്യയിൽ മുൻ നിരയിലെത്തിയ ഈ കമ്പനി, ശബരിഗിരി (കക്കി), ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, ഇടമലയാർ,എന്നീ അണക്കെട്ടുകളും, ലോവർ പെരിയാറിലെ 13.5 കി.മീ. നീളമുള്ള തുരങ്കവും നിർമിച്ച് മലയാളികൾക്കും സുപരിചിതമാണ്. ഇൻഡ്യയിൽ ആദ്യമായി ഐ.എസ്.ഒ 9001, ഐ.എസ്.ഒ 14001, OHSAS 18001 എന്നീ സാക്ഷ്യപത്രങ്ങൾ നേടിയത് ഹിന്ദുസ്ഥാൻ കൺസ്ട്രക്ഷൻ കമ്പനിയാണ്. സേത്ത് വാൽചന്ദ് ഹിരാചന്ദ്  ആണ്  സ്ഥാപകൻ.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ കമ്പനികൾ
ക്നോപ്പിക്സ്
സി.ഡിയിൽ നിന്നോ ഡി.വി.ഡിയിൽ നിന്നോ നേരിട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാവുന്ന ഒരു ഡെബിയൻ അടിസ്ഥാനമായി നിർമിച്ച ലിനക്സ് വിതരണമാണ് ക്നോപ്പിക്സ്. ക്ലോസ് ക്നോപ്പർ ആണ് ക്നോപ്പിക്സ് നിർമിച്ചത്. ഒരു പ്രോഗ്രാം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ കമ്പ്രെസ്ഡ് ഫയൽ സിഡി/ഡിവിഡിയിൽ നിന്ന് എടുത്ത്, റാമിലേക്ക് കോപ്പി ചെയ്താണ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നത്. ലൈവ് സിഡി ആയുള്ള ഉപയോഗത്തിനായാണ് നിർമിച്ചതെങ്കിലും, ഇത് ഹാർഡ് ഡിസ്ക്കിലേക്ക് സാധാരണ ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റം പോലെ ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. യു.എസ്.ബിയിൽ നിന്നോ മെമ്മറികാർഡിൽ നിന്നോ ബൂട്ട് ചെയ്യുവാനും സാധിക്കും.
ക്നോപ്പിക്സിന് പ്രധാനമായും രണ്ട് എഡിഷനുകളാണുള്ളത്: സി.ഡി. (700 മെഗാബൈറ്റ്) എഡിഷനും, ഡിവിഡി (4.7 ജിഗാബൈറ്റ്) "മാക്സി" എഡിഷനും.ഇവയിൽ ഓരോന്നും തന്നെ,രണ്ട് ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാണ്:ജെർമൻ ഭാഷയിലും, ഇംഗ്ലിഷ് ഭാഷയിലും.
ഉപയോഗം
ക്നോപ്പിക്സ് ഉപയോഗിച്ച് ഫയലുകൾ എളുപ്പത്തിൽ ബാക്കപ്പ് ചെയ്യുവാൻ സാധിക്കും. മാത്രമല്ല, ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാതെ തന്നെ, ലിനക്സ് ഉപയോഗിക്കുവാനും പരിചയപ്പെടുവാനും സാധിക്കും.
ഉള്ളടക്കം
ലൈവ് സി.ഡി എഡിഷനിൽ 1000-ത്തോളം സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും, ഡിവിഡി വേർഷനിൽ 2600-ഓളം സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും ഉണ്ട്.
വേർഷൻ ചരിത്രം
4 മുതൽ 5.1.1 വരെ സിഡി/ഡിവിഡി വേർഷനുകൾ ഒന്നിച്ചാണ് ഇറക്കിയിരുന്നത് .എന്നാൽ 5.1.1 മുതൽ, ഡിവിഡി വേർഷൻ മാത്രമേ ഇറക്കുന്നുള്ളു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഡെബിയൻ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വിതരണങ്ങൾ * വർഗ്ഗം:ലൈവ് സിഡി
ഗുണനം
thumb|right|3 × 4 = 12, ഇവിടെ 12 കുത്തുകൾ 4എണ്ണമുള്ള 3വരികളിലായോ മൂന്നെണ്ണമുള്ള 4നിരകളിലായോ വിന്യസിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചിഹ്നം,പദവ്യുല്പ്പത്തി
thumb|right|ഒരു ഗുണനപ്രതീകം പദങ്ങൾക്കിടയിൽ \timesഎന്ന ചിഹ്നമുപയോഗിച്ചാണ് ഗുണനസംക്രിയയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.ഉത്തരത്തെ സമചിഹ്നമുപയോഗിച്ച് യോജിപ്പിക്കുന്നു.
പാശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങളിൽ ഗുണനത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഈ ചിഹ്നമാണുപയോഗിക്കുന്നത്.
ഏതുസംഖ്യകളേയാണോ ഗുണിക്കേണ്ടത് അവയെ ഘടകങ്ങളെന്ന് പറയാം.ബീജഗണിതത്തിൽ ചരത്തിന്റെ ഗുണിതമായി ഏതുസംഖ്യയാണോ വരുന്നത് അതിനെ ഗുണോത്തരം എന്ന് പറയുന്നു.സംഖ്യകൾ തമ്മിൽ ഗുണിച്ച് കിട്ടുന്ന ഉത്തരത്തെ ഉല്പന്നം എന്ന് പറയുന്നു.
വർഗ്ഗം:ഗണിതം വർഗ്ഗം:ഗുണനം
നഗരാസൂത്രണം
മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതസൗകര്യം പ്രദാനം ചെയ്യത്തക്ക രീതിയിൽ നഗരഘടകങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ച് നടപ്പിലാക്കുന്ന പ്രക്രിയയെ നഗരാസൂത്രണം എന്നു പറയുന്നു. നഗരത്തിലെ ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ, സേവനകേന്ദ്രങ്ങൾ, വിദ്യാലയങ്ങൾ‍, ആരോഗ്യസംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, വ്യാപാര-വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങൾ, വിനോദകേന്ദ്രങ്ങൾ, കെട്ടിടങ്ങൾ, ഗതാഗതസൗകര്യങ്ങൾ, കൃഷിസ്ഥലങ്ങൾ, ചുറ്റുപാടുകൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ ഘടകങ്ങളെ ശരിയായ വിധത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തി, മനോഹരവും സൗകര്യപ്രദവുമായി, ചുരുങ്ങിയ ചെലവിൽ മികവുറ്റതാക്കിയെടുക്കുന്ന ആസൂത്രണ പ്രക്രിയയാണ് നഗരാസൂത്രണം.
ഭാവിയിലേക്കുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ് എന്നാണ് ആസൂത്രണം എന്ന പദംകൊണ്ട് അർഥമാക്കുന്നത്. ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഉപയോഗവും സൗകര്യപ്പെടുത്തലുംകൂടി ലക്ഷ്യമിട്ടുകൊണ്ട് നഗരത്തെ സംവിധാനം ചെയ്യുന്നതാണ് നഗരാസൂത്രണം. നഗരത്തിന്റെ വലിപ്പം, പ്രത്യേകത, പ്രാധാന്യം, പ്രശ്നങ്ങൾ, പരിമിതികൾ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്തുകൊണ്ടാണ് ആസൂത്രണം നടപ്പിലാക്കുന്നത്. പുതിയ നഗരം രൂപകല്പന ചെയ്യുമ്പോഴും നിലവിലുള്ള നഗരങ്ങൾക്ക് ആസൂത്രണപ്രക്രിയ നടപ്പാക്കുമ്പോഴും ഈവക കാര്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. പഴക്കംകൊണ്ട് ജീർണതയുണ്ടാകുമ്പോൾ നഗരപ്രദേശങ്ങൾക്ക് പുനരുജ്ജീവനം അനിവാര്യമായും വരുന്നു.
ശാസ്ത്രവും കലയും കോർത്തിണക്കിക്കൊണ്ടുള്ള ഒരു പ്രക്രിയയാണ് നഗരാസൂത്രണം. നഗരത്തെ സംബന്ധിച്ച വസ്തുവകകളുടെ സമാഹരണം, വിശകലനം, അവയെ പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുത്തൽ തുടങ്ങിയവ ശാസ്ത്രസംബന്ധിയായ കാര്യങ്ങളാണ്. ഈ വസ്തുതകളെ ശരിയായ രീതിയിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തി നഗരത്തെ മനോഹരമാക്കിയെടുക്കുക എന്നത് കലാപരമായ സംഗതിയും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു പുതിയ നഗരം രൂപകല്പന ചെയ്യുമ്പോഴോ നിലവിലുള്ളവയെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ശക്തിപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ കലയെയും ശാസ്ത്രത്തെയും വേർതിരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള പ്രവർത്തനം ആശാസ്യമല്ല. ഇവ രണ്ടും വേണ്ടത്ര അളവിൽ ഒത്തുചേർന്നാൽ മാത്രമേ നല്ലൊരു നഗരം സൃഷ്ടിക്കാനാകൂ. അതിനാൽ ആർക്കിടെക്ചർ‍, എൻജിനീയറിങ്, ഭൂമിശാസ്ത്രം, പരിസ്ഥിതിശാസ്ത്രം, സാമൂഹ്യശാസ്ത്രം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം എന്നിവയെല്ലാം സമന്വയിച്ച ഒരു മേഖലയാണ് നഗരാസൂത്രണം എന്ന് പൊതുവായി പറയാം.
ചരിത്രം
നഗരാസൂത്രണം ഒരു സംഘടിത പ്രവർത്തനം എന്ന രീതിയിൽ നിലവിൽവന്നിട്ട് ഒരു നൂറ്റാണ്ടിലേറെ ആയില്ലെങ്കിലും പ്രാചീനകാലം മുതൽതന്നെ മിക്കവാറും എല്ലാ അധിവാസപ്രദേശങ്ങളും അവയുടെ രൂപകല്പനയിലും വികസനത്തിലും ഉയർന്ന ദീർഘവീക്ഷണവും മികവുറ്റ മാതൃകകളും കാഴ്ചവച്ചിട്ടുണ്ട്. യൂഫ്രട്ടീസ്, ടൈഗ്രിസ് നദികളുടെ കരകളിൽ രൂപമെടുത്ത ഇറാഖിലെ പ്രാചീന നഗരങ്ങളും സിന്ധുനദീതടത്തിൽ രൂപമെടുത്ത ഇന്ത്യയിലെ പ്രാചീന നഗരങ്ങളും ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ നാടുകളിലെ നഗരാസൂത്രണത്തിന്റെ പിതാവായി കരുതപ്പെടുന്ന ഗ്രീക്കുകാരനായ ഹിപ്പോഡാമസ് (Hippodamus) രൂപകല്പനചെയ്ത (ബി.സി. സു. 407) അലക്സാൻഡ്രിയ നഗരം മെഡിറ്ററേനിയൻ സാമ്രാജ്യത്തിലെ മാതൃകാപരമായ നഗരാസൂത്രണത്തിന് ഉദാഹരണമാണ്. പുരാതന റോമാക്കാർ നഗരാസൂത്രണത്തിനായി ഒരു ഏകീകൃത പദ്ധതി നടപ്പാക്കിയിരുന്നു. സൈനികപ്രതിരോധത്തിനും പൊതുജനങ്ങളുടെ സൗകര്യങ്ങൾക്കും യോജിച്ച രീതിയിൽ അവർ ആസൂത്രണം നടത്തി. അവശ്യസേവനങ്ങൾ ലഭ്യമായ ഒരു കേന്ദ്രനഗരവും ചുറ്റും തെരുവുകളും ചെറുത്തുനില്പിനായി കോട്ടകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു അടിസ്ഥാന രൂപകല്പനയാണ് അവരുടെ നഗരങ്ങളുടേത്. വെള്ളത്തിന്റെ ലഭ്യത, ഗതാഗതസൗകര്യം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തി ഒരു നദിയുടെ ഇരുകരകളിലുമായാണ് നഗരങ്ങൾ രൂപകല്പന ചെയ്തത്. മിക്ക യൂറോപ്യൻ നഗരങ്ങളും ഈ പദ്ധതിയുടെ അന്തസ്സത്ത ഇന്നും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ രണ്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളായി അമേരിക്ക, ജപ്പാൻ‍, ആസ്ട്രേലിയ മുതലായ വികസിത രാജ്യങ്ങളിൽ ആസൂത്രണവും വാസ്തുവിദ്യയും പല ഘട്ടങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയിട്ടുണ്ട്. 19-ം ശതകത്തിലെ വ്യവസായനഗരങ്ങളിൽ നിർമ്മാണങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത് ജനതയിലെ ഒരു ആഢ്യവിഭാഗമായിരുന്നു. 20-ം ശതകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് വ്യവസായശാലകളിലെ തൊഴിലാളികൾക്ക് ആരോഗ്യകരമായ ചുറ്റുപാടുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. പൂന്തോട്ട നഗരം (Garden city) എന്ന സങ്കല്പത്തിന്റെ ഉണർവിൽ മാതൃകാ പട്ടണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഹെർട്ട്ഫോർഡ്ഷോറിൽ ലെച്ച്വർത്ത്, വെൽവിൻ തുടങ്ങിയ ആദ്യകാല പൂന്തോട്ടനഗരങ്ങൾ ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഏതാനും ആയിരം ആളുകളെ മാത്രം ഉദ്ദേശിച്ച് രൂപകല്പന ചെയ്ത താരതമ്യേന ചെറിയ നഗരങ്ങളായിരുന്നു അവ. 1920-കളിൽ ആസൂത്രണ പദ്ധതികൾ ആധുനികത കൈവരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ലെ കോർബസിയേയുടെ(Le Corbuiser) ആശയങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടും അംബരചുംബികളായ കെട്ടിടങ്ങളുടെ നിർമ്മാണവിദ്യകൾ സ്വായത്തമാക്കിയും ആധുനിക നഗരങ്ങൾ നിർമിച്ചുതുടങ്ങി. വിശാലമായ പാതകളും തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ടവർബ്ളോക്കുകളും ഉൾച്ചേർന്ന നഗരങ്ങൾ കൃത്യമായി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.
നഗരാസൂത്രണത്തിന്റെ ആവശ്യകത
പൊതുവേ, വികസനപ്രക്രിയയുടെ വിജയത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ് നഗരങ്ങളുടെ വളർച്ച. കൂടുതൽ തൊഴിൽസാധ്യതകളും സാമ്പത്തികനേട്ടവും മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതസൗകര്യങ്ങളും ജീവിതനിലവാരവും പ്രദാനം ചെയ്യാൻ അവസരമൊരുക്കും എന്നതിനാൽ നഗര ജനസംഖ്യയിൽ വേഗത്തിലുള്ള വർധന ഉണ്ടാകുന്നത് സ്വാഭാവികമാണ്. ഗ്രാമങ്ങളിൽത്തന്നെ തൊഴിലവസരങ്ങളുള്ളപ്പോൾപ്പോലും ജനങ്ങൾ നഗരങ്ങളിലേക്കു പ്രവഹിക്കുന്നത് നഗരങ്ങൾ മെച്ചപ്പെട്ട സാമ്പത്തികസാധ്യതകളും സാമൂഹ്യഉയർച്ചയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു എന്നതിനാലാണ്. നഗരവത്കരണം ഒരു ശാപമല്ല മറിച്ച് ഗുണമാണ്. അത് മനുഷ്യന് പുതിയ പ്രതീക്ഷകൾ നല്കുകവഴി സാമൂഹ്യഘടനയിൽ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇത് വ്യവസായവത്കരണത്തെ ത്വരിതപ്പെടുത്തുന്നു. ഗ്രാമീണമേഖലയിലെ ജനങ്ങൾക്കുപോലും വർധിച്ച സാമ്പത്തികഅവസരങ്ങളും മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളും ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് ഇത് അവസരമൊരുക്കുന്നു.
വികസ്വര രാഷ്ട്രങ്ങളിലെല്ലാംതന്നെ നഗരങ്ങൾ വികസനപ്രക്രിയയുടെ വിജയത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. വിജയപ്രദമായ നഗരങ്ങൾ ആസൂത്രണ തത്ത്വങ്ങളുടെയും തന്ത്രങ്ങളുടെയും വിജയമാണ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. മറിച്ച് നഗരങ്ങളുടെ പരാജയവും അതിന്റെ ഫലമായി ഉണ്ടാകുന്ന നിരാശയും നിയമരാഹിത്യവും പരിസ്ഥിതിനാശവും തൊഴിലില്ലായ്മയും ദാരിദ്ര്യവും സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയുമെല്ലാം ആസൂത്രണത്തിലുണ്ടായ ദൌർബല്യങ്ങളിലേക്കും വ്യവസ്ഥിതിയിലെ പരസ്പരവൈരുദ്ധ്യങ്ങളിലേക്കുമുള്ള ചൂണ്ടുപലകകളായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
നഗരങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക കെട്ടുറപ്പും സുസ്ഥിരമായ സാമ്പത്തികവളർച്ചയും നേടാൻ കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ നഗരവത്കരണത്തിന്റെ നല്ല വശങ്ങൾ സമൂർത്തമാവുകയുള്ളൂ. ഇവിടെയാണ് നഗരമേഖലാ ആസൂത്രണത്തിന്റെ (urban and regional planning) പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാകുന്നത്.
ശരിയാംവിധം ആസൂത്രണം ചെയ്ത നഗരം ജനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ സൗകര്യവും ആശ്വാസവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. നഗരം ആസൂത്രണം ചെയ്യാതിരുന്നാലുള്ള ദോഷങ്ങൾ പലതാണ്. കാര്യക്ഷമമല്ലാത്തതും ഇടുങ്ങിയതുമായ വഴികളും റോഡുകളും ഉണ്ടാക്കുന്ന അസൗകര്യം സമൂഹത്തിന് മൊത്തത്തിൽ ദോഷം ചെയ്യും. ചേരികളുടെ രൂപീകരണവും ചിതറിയ അധിവാസവും ഉണ്ടാകും. അപകടകരമായ സ്ഥലങ്ങളും സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത വ്യവസായശാലകളും ജനങ്ങൾക്ക് ഭീഷണിയാകും. അനാരോഗ്യകരമായ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടും. തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങൾ, പാർക്കുകൾ, കളിസ്ഥലങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ അഭാവം നഗരജീവിതത്തിലെ ആഹ്ലാവേളകൾക്ക് തടസ്സമാകും. വെള്ളം, വൈദ്യുതി, മാലിന്യനിർമാർജ്ജനം തുടങ്ങിയവയുടെ പോരായ്മ ആരോഗ്യരംഗത്ത് ഭീഷണിയാകും. ഇത്തരം അവസ്ഥകൾ മാറ്റി മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതിന് ആസൂത്രണം കൂടിയേ തീരൂ.
നഗരം
ഇന്ത്യയിൽ സെൻസസ് മാനദണ്ഡങ്ങളനുസരിച്ച് താഴെ പറയുന്ന പ്രത്യേകതകളുള്ള ഒരു പ്രദേശത്തെയാണ് നഗരം എന്നു നിർവചിക്കുന്നത്. മേല്പറഞ്ഞ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽപ്പോലും നിയമാനുസൃതമായി നഗരം എന്നു വിജ്ഞാപനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഏതൊരു പ്രദേശവും നഗരം എന്ന നിർവചനത്തിൽപ്പെടുന്നു.
നഗരവത്കരണം
ഒരു പ്രദേശത്തെ വികസനപ്രവർത്തനങ്ങൾമൂലം അതിന്റെ ഗ്രാമീണസ്വഭാവം മാറി നഗരസ്വഭാവം കൈവരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയെയാണ് നഗരവത്കരണം എന്നു പറയുന്നത്. ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രപരമായി നോക്കുമ്പോൾ ഗ്രാമീണമേഖലയിൽ നിന്ന് ജനങ്ങൾ നഗരങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുന്നതിനെയും ഈ പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നഗരവത്കരണം ആസൂത്രിതമോ സ്വാഭാവികമോ ആകാം. പുതിയ നഗരങ്ങൾ (New towns), പൂന്തോട്ട നഗരങ്ങൾ (Garden cities) എന്നിവ ആസൂത്രിത നഗരങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. പുരാതന നഗരങ്ങൾ മിക്കതും ആസൂത്രണം ചെയ്യാതെ നഗരവത്കരിക്കപ്പെട്ടവയാണ്.
ഗ്രീൻ ബെൽറ്റ്
ഒരു നഗരത്തിന്റെ വളർച്ച പരിധിക്കപ്പുറം പോകുന്നത് തടയാൻവേണ്ടി നഗരത്തിനു ചുറ്റും കൊടുക്കുന്ന സസ്യാവൃതമായ സ്ഥലങ്ങളാണ് ഗ്രീൻ ബെൽറ്റുകൾ. ഈ സ്ഥലങ്ങൾ സാധാരണയായി കാർഷികപ്രവൃത്തികൾക്കല്ലാതെ കെട്ടിട നിർമ്മാണങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല. അത്യാവശ്യം നേരിടുകയാണെങ്കിൽ ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പിൽനിന്ന് പ്രത്യേക അനുമതിയോടെ മാത്രമേ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താവൂ. മിക്കവാറും കൃഷിക്കുവേണ്ടി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ ഗ്രീൻ ബെൽറ്റിനെ ഫാം ബെൽറ്റ് (farm belt) എന്നും പറയാറുണ്ട്. പാർക്ക്, കളിസ്ഥലം, പൂന്തോട്ടം, വിനോദകേന്ദ്രം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഗ്രീൻ ബെൽറ്റ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.
സോണിങ്
(Zoning) സ്ഥലവിനിയോഗം, കെട്ടിടങ്ങളുടെ ഉയരം, സാന്ദ്രത മുതലായവ ചട്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് നിയന്ത്രിക്കുകയും സമൂഹത്തിന് സൌകര്യം, സുരക്ഷ, ആരോഗ്യം, പൊതുക്ഷേമം എന്നിവ പ്രദാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന വിധത്തിൽ പ്രദേശങ്ങളെ ക്രമീകരിക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് സോണിങ്. സോണിങ്ങുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില തത്ത്വങ്ങൾ ഇനി പറയുന്നു.
ചേരികൾ
ആസൂത്രിതമല്ലാത്ത നഗരവത്കരണത്തിന്റെ ശാപമാണ് ചേരികൾ. നഗരത്തിൽ വ്യവസായങ്ങളും തൊഴിൽസാധ്യതകളും വികസിക്കുമ്പോൾ ഗ്രാമീണമേഖലയിൽനിന്ന് ദരിദ്രരും തൊഴിൽരഹിതരും നഗരങ്ങളിലേക്കു കുടിയേറുകയും പുറമ്പോക്കുകളിലും മറ്റും ചെറ്റക്കുടിലുകൾ കെട്ടി തിങ്ങിപ്പാർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ ചേരികളുണ്ടാകുന്നു.
സ്ഥലപരഘടന
(Spatial structure)
ഗ്രാമങ്ങൾ മുതൽ വൻനഗരങ്ങൾ വരെയുള്ള ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രദേശത്തു നിലനില്ക്കുന്ന പരസ്പരബന്ധത്തിന്റെ ക്രമത്തെ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ സ്ഥലപരഘടന എന്നു പറയാം. വിവിധ രീതിയിലുള്ള ആവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ, അവയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഗതാഗത വാർത്താവിനിമയ ശൃംഖലകൾ, ഇവയെല്ലാമുൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാല പ്രദേശം എന്നിവ സ്ഥലപരഘടന നിർണയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്. ഇവ തമ്മിലുള്ള പരസ്പരബന്ധത്തിലൂന്നിയാണ് ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ഘടന രൂപംകൊള്ളുന്നത്.
വിഷയാസൂത്രണം
(Subject plan)
ഒരു പ്രത്യേക വിഷയത്തിൽ അഥവാ പ്രശ്നത്തിൽ നയങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും മുൻകൂട്ടി രൂപീകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സമഗ്ര ആസൂത്രണമാണ് വിഷയാസൂത്രണം.
നഗരാസൂത്രണ തത്ത്വങ്ങൾ
നഗരം ആസൂത്രണം ചെയ്യുമ്പോൾ ഭാവിതലമുറയുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റപ്പെടുന്നതോടൊപ്പം അതിന്റെ വളർച്ച അപകടകരമായ രീതിയിലേക്കു നീങ്ങുകയില്ല എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുകകൂടി വേണം. അതിന് സഹായകമായ തത്ത്വങ്ങളാണ് താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്.
ഗ്രീൻ ബെൽറ്റ്
നഗരത്തിന്റെ വലിപ്പം ക്രമാതീതമായി വർധിക്കാതിരിക്കാൻ പുറംവശങ്ങളിൽ ഗ്രീൻ ബെൽറ്റ് കൊടുക്കാവുന്നതാണ്.
പാർപ്പിടം
വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് പാർപ്പിട സൌകര്യങ്ങളൊരുക്കുമ്പോൾ വളരെയധികം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ചേരികൾ വളർന്നുവരാനുള്ള സാഹചര്യം ഉണ്ടാകരുത്. ചേരികൾ നിലനില്ക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അവ ഒഴിവാക്കി പകരം സംവിധാനം കണ്ടെത്തണം.
പൊതു സ്ഥാപനങ്ങൾ
നഗരത്തിൽ പൊതു സ്ഥാപനങ്ങൾ സന്തുലിതാവസ്ഥ നഷ്ടപ്പെടാതെ ഗ്രൂപ്പ് ചെയ്യുകയും വിന്യസിക്കുകയും വേണം.
വിനോദകേന്ദ്രങ്ങൾ
നഗരത്തിന്റെ വലിപ്പത്തിനനുസരിച്ച് പൊതുജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി വിനോദകേന്ദ്രങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് വേണ്ടത്ര സ്ഥലം നീക്കിവയ്ക്കണം. ഇവയും സന്തുലിതമായി നഗരപ്രദേശത്ത് വിന്യസിക്കേണ്ടവയാണ്.
ഗതാഗതം
ഒരു നഗരത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമത അളക്കുന്നത് അതിലെ ഗതാഗത ക്രമീകരണം നോക്കിയാണ്. നന്നായി രൂപകല്പന ചെയ്യാത്ത റോഡുകൾ അറ്റകുറ്റപ്പണി നടത്താൻ ചെലവു കൂടിയതും ഭാവിയിൽ പുനഃക്രമീകരണത്തിന് വിഷമമുണ്ടാക്കുന്നവയുമാണ്.
സോണിങ്
നഗരത്തെ വാണിജ്യമേഖല, വ്യവസായ മേഖല, നിവാസ മേഖല തുടങ്ങി വിവിധ സോണുകളായി തിരിക്കാം. ഓരോ സോണിന്റെയും വികസനത്തിനായി അനുയോജ്യമായ ചട്ടങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും ഏർപ്പെടുത്താം.
വ്യവസ്ഥാ സമീപനം
(Systems approach)
ഉപയോഗയുക്തമായ മുഴുവൻ നഗരപരിധിയെയും പല വിഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു വ്യവസ്ഥ (system) ആയി കണക്കാക്കുന്നു. ഇതിൽ ഓരോ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളെയും (ഗാർഹികം, വാണിജ്യപരം, വ്യവസായം മുതലായവ), അവയുടെ ഒരോ സേവനങ്ങളെയും (ജലവിതരണം, വൈദ്യുതി, ഗതാഗതം, വാർത്താവിനിമയം മുതലായവ) വ്യത്യസ്ത ഘടകങ്ങളായി പരിഗണിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ അവയോരോന്നും എപ്രകാരം പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടും ആശ്രയിച്ചും വർത്തിക്കുന്നു എന്നു തിരിച്ചറിയുകകൂടി ചെയ്യുക എന്നതാണ് ഈ സമീപനത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.
തന്ത്രപര ആസൂത്രണം
സമഗ്രമായ ആസൂത്രണത്തിനു പകരം പ്രസക്തമായ പ്രശ്നങ്ങളിലും മേഖലകളിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധപതിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് തന്ത്രം. ആസ്റ്റ്രേലിയ, ബ്രിട്ടൻ, അമേരിക്ക മുതലായ രാജ്യങ്ങളിലും മറ്റു ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും ഈ രീതി പരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗതാഗതമേഖലയിലെയും മറ്റും ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം കാണുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ് കൂടുതലായും ഇത് ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത്.
തന്ത്രപര ആസൂത്രണത്തിൽ മേഖലാ തലം, പ്രാദേശിക തലം, പ്രവർത്തന മേഖലാതലം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത തലങ്ങളിലായിട്ടാണ് തീരൂമാനമെടുക്കുന്നത്.
അഡ്വക്കസി പ്ലാനിങ്
നഗരാസൂത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ നൂതന ആശയം 1960-കളിൽ പോൾ ഡവിഡോഫ് (Paul Davidoff) ആണ് അവതരിപ്പിച്ചത്. ഈ അസൂത്രണ സമീപനത്തിൽ ഒരു പ്രത്യേക ശ്രേണിയോ നിശ്ചിത തലങ്ങളോ നിർണയിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും സാധാരണയായി രണ്ട് തലങ്ങളിലാണ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താറുള്ളത്. ഒന്നാമതായി ഒരു ചെറിയ പ്രദേശത്തിന്റെ താത്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കത്തക്ക നിലയിൽ പ്രാദേശിക തലത്തിലും രണ്ടാമതായി ഇത്തരം ചെറിയ പ്രദേശങ്ങളെ സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് വലിയ മേഖലയെന്ന നിലയിലും.
നഗരാസൂത്രണ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ
(Theories of urban structure)
നഗരങ്ങൾ അവയുടെ ഭൗതികഘടനയിലും ജനതയുടെ സ്വഭാവത്തിലും ഒക്കെ ഏറെ വൈവിധ്യങ്ങൾ പുലർത്തുന്നുവെങ്കിലും അവ സാമൂഹിക പെരുമാറ്റത്തിന്റെ (Social behaviour) ഒരു യൂണിറ്റായി വർത്തിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഒരു കേന്ദ്ര വ്യാപാര മേഖലയെ ആധാരമാക്കി വർത്തിക്കുന്ന ഏകമാന സ്വഭാവമുള്ള വിവിധ മേഖലകളുടെ ഒരു കൂട്ടമായും നഗരം വർത്തിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള നഗര ഘടനയെ വിശദമാക്കുന്ന ചില സിദ്ധാന്തങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു.
ഏകകേന്ദ്ര മേഖലാ സിദ്ധാന്തം
(Concentric Zone Theory).
മുൻകാലങ്ങളിൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞർ ബർഗസ് ഡയഗ്രം (Burgess diagram) ഉപയോഗിച്ചാണ് മിക്കപ്പോഴും സ്ഥല വിനിയോഗത്തിൽ വിപണനശക്തികളുടെ സ്വാധീനത്തെ വിലയിരുത്തിയിരുന്നത്. 1920-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ നഗരങ്ങളിലെ പരിസ്ഥിതിപ്രക്രിയകൾ വിശദീകരിക്കുന്നതിനായി ബർഗസ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഈ സിദ്ധാന്തത്തിൽ നഗരത്തെ അഞ്ച് മേഖലകളായി തിരിക്കുന്നു. കേന്ദ്രവ്യാപാര മേഖല, പരിവർത്തന മേഖല, കുറഞ്ഞ വരുമാനക്കാരുടെ അധിവാസ മേഖല, കൂടിയ വരുമാനക്കാരുടെ അധിവാസ മേഖല, കമ്യൂട്ടർ മേഖല എന്നിവയാണ് അവ.
സെക്ടർ സിദ്ധാന്തം
ഹോയ്ട് (Hoyt) അവതരിപ്പിച്ച സിദ്ധാന്തമാണ് ഇത്. ഇതനുസരിച്ച് താരതമ്യേന സമാന ഉപയോഗങ്ങളുള്ള മേഖലകൾ ഗതാഗതസൌകര്യങ്ങളുടെ വളർച്ചയ്ക്കൊപ്പം നഗരകേന്ദ്രത്തിനു പുറത്തേക്ക് വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. അനുയോജ്യമായ സ്ഥലവിനിയോഗമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ തൊട്ടുകിടക്കും; അല്ലാത്തവ അകറ്റപ്പെടും. വരുമാനത്തിന്റെയും സാമൂഹിക നിലവാരത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ അധിവാസമേഖലകൾ വേർതിരിക്കപ്പെടുന്ന പ്രവണത ഉണ്ടാവുകയും അവ വ്യത്യസ്ത ഭാഗങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത ദിശകളിലും വികസിച്ചുവരികയും ചെയ്യും. ഉയർന്ന വരുമാനക്കാർ നഗരത്തിന്റെ ഉൾഭാഗങ്ങളിലുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ വിട്ടുപോകുമ്പോൾ അവിടെ താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാർ കയറിപ്പറ്റുന്നു. കേന്ദ്ര വ്യാപാരമേഖല, ഉത്പാദനവും സംഭരണവും നടക്കുന്ന മേഖല, താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാരുടെ അധിവാസമേഖല, ഇടത്തരക്കാരുടെ അധിവാസമേഖല, ഉയർന്ന വരുമാനക്കാരുടെ അധിവാസമേഖല എന്നിവയാണ് വിവിധ മേഖലകൾ.
ബഹുകേന്ദ്ര സിദ്ധാന്തം
(Multiple Nuclei Theory). ഒരു കേന്ദ്രബിന്ദുവിൽനിന്ന് നഗരം വളരുന്നു എന്ന ധാരണയിലധിഷ്ഠിതമായ നഗരവളർച്ചാ സിദ്ധാന്തത്തിൽനിന്നു വ്യത്യസ്തമാണ് യു.എസ്സിലെ ഹാരിസും (Harris) ഉൾമാനും (Ullman) ചേർന്ന് ആവിഷ്കരിച്ച ബഹുകേന്ദ്ര സിദ്ധാന്തം. വ്യത്യസ്ത കേന്ദ്രങ്ങളിൽനിന്നാണ് നഗരം വളരുന്നതെന്നാണ് ഈ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഒടുവിൽ പാർപ്പിടസമുച്ചയങ്ങളും ഗതാഗതസൗകര്യങ്ങളും എല്ലാം ചേർന്ന് ഒറ്റ നഗരമായിത്തീരുകയാണ്. കേന്ദ്ര വ്യാപാര മേഖലകൾ, ലഘു ഉത്പാദന മേഖലകൾ, താഴ്ന്ന നിലവാരത്തിലുള്ള പാർപ്പിടമേഖല, ഇടത്തരക്കാരുടെ പാർപ്പിടമേഖല, ഉയർന്ന വരുമാനക്കാരുടെ പാർപ്പിടമേഖല, ഭീമൻ ഉത്പാദനമേഖല, ചുറ്റുമുള്ള വ്യാപാരമേഖലകൾ, വാസയോഗ്യമായ പട്ടണപ്രാന്തം, വ്യാവസായിക പട്ടണപ്രാന്തം എന്നിവയാണ് വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങൾ. നഗരപ്രദേശവിനിയോഗത്തിന്റെ ക്രമീകരണം സംബന്ധിച്ച രീതിയിലുള്ള സൈദ്ധാന്തിക വിശദീകരണങ്ങൾ ഇത്തരം വ്യവസ്ഥകൾ രൂപപ്പെടുന്നതിൽ സാമ്പത്തിക ശക്തികളുടെ സ്വാധീനം മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നു.
ആസൂത്രണ മാതൃകകൾ
(Ideal of planning)
പൂന്തോട്ട നഗരം
(Garden city) പൂന്തോട്ട നഗരങ്ങളുടെ പിതാവായ എബനസ്സർ ഹോവാർഡിനെ (Ebenezer Howard) അനുകൂലിച്ചുകൊണ്ട് പൂന്തോട്ട നഗരസമിതി (Garden city Association) ഈ ആശയം നിർവചിച്ചത് 1919-ലാണ്. അതിൻ പ്രകാരം ആരോഗ്യകരമായ ജീവിതം, വ്യവസായം എന്നിവയ്ക്ക് ഉതകുന്ന വിധത്തിലും സമ്പൂർണമായ ഒരു സാമൂഹ്യജീവിതം സാധ്യമാകുന്ന വലിപ്പത്തിലും (അതിലൊട്ടും കൂടാതെ) ഗ്രാമങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടുള്ള ഒരു നഗരമാണ് പൂന്തോട്ട നഗരം.
കുറഞ്ഞ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. നഗരത്തിന്റെ ബാഹ്യവൃത്തത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന വ്യവസായശാലകളെ ചുറ്റി സ്ഥിരമായ ഒരു പച്ചപ്പിന്റെ വലയം (ഗ്രീൻ ബെൽറ്റ്) വേണം.
ഏകകേന്ദ്രനഗരം
(Concentric city)
ലെ കോർബസിയേ 1922-ൽ 3,00,000 ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്ന നാളത്തെ സിറ്റി എന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവച്ചു. ഈ ആശയപ്രകാരമുള്ള നഗരത്തിന് പ്രൗഢിയേറിയ അംബരചുംബികളായ നിർമിതികളും വിശാലവും വൃത്തിയേറിയതുമായ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളുമുണ്ടായിരിക്കും എന്നത് എടുത്തു പറയാവുന്ന സവിശേഷതയാണ്. ഒരു ഏക്കറിൽ 1200 ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്നതും എന്നാൽ ഭൂതലത്തിന്റെ 5% മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതുമായ 60 നില ഓഫീസ് കെട്ടിടങ്ങളായിരിക്കും നഗര ഹൃദയത്തിൽ. റോഡ്, റെയിൽ ഗതാഗതമാർഗങ്ങളും സജീവമായിരിക്കും. വാസകേന്ദ്രങ്ങളിൽ വിദ്യാലയങ്ങൾ, വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങൾ, വിനോദകേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടായിരിക്കും.
അയൽവക്ക സിദ്ധാന്തം
(Neighbourhood concept)
ഒരു കൂട്ടം സാമൂഹ്യബന്ധങ്ങളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയാണ് ഒരു അയൽവക്ക യൂണിറ്റ് നിർണയിക്കുന്നത്. കുട്ടികളുടെ സൗകര്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് ഈ സിദ്ധാന്തം ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുള്ളത്. കുട്ടികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലേറെയും കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നത് സ്കൂളിലും കളിസ്ഥലങ്ങളിലും ആയതിനാൽ അവിടെനിന്ന് ഏറ്റവും അകലെ വീടുള്ള കുട്ടിയുടെ കാൽനടയാത്രാദൂരം കണക്കാക്കിയാകും അയൽവക്ക യൂണിറ്റുകളുടെ വലിപ്പം നിർണയിക്കുന്നത്.
നഗരങ്ങളുടെ സ്ഥാനനിർണയം
സ്ഥലത്തിന്റെ ഭൗതികസ്വഭാവങ്ങൾ നിർദിഷ്ട നഗരത്തിന്റെ സ്ഥലം നിർണയിക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നു. സ്ഥാന നിർണയം നടത്തുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ് : നഗരത്തിന് കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുകയും വിവിധ സൗകര്യങ്ങൾക്കായുള്ള ചെലവുകൾ ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുകയും ചെയ്യും എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തിയിട്ടാണ് ഭൌതിക ഘടനകൾ പരിശോധിച്ചതിനുശേഷം സ്ഥലത്തിന്റെ അന്തിമ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തുന്നത്.
ആസൂത്രണരേഖ
(Development plan)
ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ഭാവിവികസനത്തിനുള്ള രൂപരേഖയാണ് ആസൂത്രണരേഖ. അത് തയ്യാറാക്കുന്നത് ഒരു പ്ലാനിങ് അതോറിറ്റിയാണ്. വികസനത്തെയും സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക ലക്ഷ്യങ്ങളെയും കൂട്ടിയിണക്കുന്ന കണ്ണിയാണ് ഇത്. മാസ്റ്റർ പ്ലാനുകൾ, ഡെവലപ്മെന്റ് പ്ലാനുകൾ, ജനറൽ പ്ളാനുകൾ, സെട്രക്ചർ പ്ലാനുകൾ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ആസൂത്രണ സമീപനത്തിനും രീതിക്കുമനുസരിച്ച് വിവിധ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ആസൂത്രണ രേഖകൾ മഹാനഗരം, പട്ടണം, ഗ്രാമം, ചെറിയ പ്രദേശങ്ങൾ, വലിയ മേഖലകൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തലങ്ങളിൽ തയ്യാറാക്കാറുണ്ട്. രണ്ട് തത്ത്വങ്ങളിലധിഷ്ഠിതമായാണ് ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നത്.
നഗരാസൂത്രണം ഇന്ത്യയിൽ
വൈദിക കാലഘട്ടത്തിൽ നഗരാസൂത്രണത്തെ സംബന്ധിച്ച നിരവധി ഗ്രന്ഥങ്ങൾ രചിക്കപ്പെട്ടു. മാനസാരം, മായാമതം, വിശ്വകർമ വാസ്തുശാസ്ത്രം എന്നിവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. കൗടില്യന്റെ അർഥശാസ്ത്രത്തിലും (ബി.സി. 3-ം ശതകം) നഗരാസൂത്രണം സംബന്ധിച്ച നിർദ്ദേശങ്ങൾ കാണാം. ഗ്രാമങ്ങളെ അവയുടെ ആകൃതി, തെരുവുസംവിധാനം, ക്ഷേത്രസംവിധാനം എന്നിവയ്ക്കനുസരിച്ച് പല രീതിയിൽ വർഗീകരിച്ചിരുന്നു എന്നാണ് ഇവയിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കുന്നത്. ദണ്ഡക, സർവതോഭദ്ര, നന്ദ്യാവർത്ത, പദ്മക, സ്വസ്തിക, പ്രസ്താര, കാർമുഖ, ചതുർമുഖ തുടങ്ങിയ വർഗീകരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് മാനസാരം ചർച്ചചെയ്യുന്നു. വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ ഇടക്കിടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുനിന്നുള്ള കടന്നുകയറ്റം ഉണ്ടായതിന്റെ ഫലമായി ഇന്തോ ആര്യൻ പാരമ്പര്യത്തിലെ ചില നഗരങ്ങൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചിലത് നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നഗരവികസനം മുഖ്യമായും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത് കോട്ടകെട്ടിയുറപ്പിച്ച തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിലായിരുന്നു. ആക്രമിച്ചു കീഴടക്കാൻ പ്രയാസമേറിയ കോട്ടകൾ ഭരണാധികാരികളുടെയും ജനങ്ങളുടെയും ജീവനും സ്വത്തിനും സംരക്ഷണം നല്കി. thumb|150px|left|[[ഷാജഹാൻ]] മുഗൾ ഭരണകാലത്ത് നഗരവികസനം തലസ്ഥാനങ്ങളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. അകലെയുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ, വ്യാപാരകേന്ദ്രങ്ങൾ, സൈനിക സുരക്ഷാ കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം വികസനം സാധ്യമായി. ഷാജഹാൻ പണികഴിപ്പിച്ച ഷാജഹാനാബാദ് (ഇപ്പോൾ ഡൽഹി), രാജാ സവായ് ജയ്സിങ് പണികഴിപ്പിച്ച ജയ്പൂർ എന്നിവ അക്കാലത്തെ നഗരങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ന്യൂഡൽഹി, ബോംബെ, മദ്രാസ്, അലഹബാദ്, ലാഹോർ‍, നാഗ്പൂർ തുടങ്ങിയ പ്രവിശ്യാ തലസ്ഥാനങ്ങൾ, തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുള്ള സൈനിക നഗരങ്ങൾ, സുഖവാസ നഗരങ്ങൾ (സിംല, നൈനിറ്റാൾ, ഊട്ടി), തുടങ്ങിയവ ബ്രിട്ടിഷ് ഭരണകാലത്തെ നഗരാസൂത്രണത്തിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ ആധുനിക നഗരാസൂത്രണം
ലോകയുദ്ധകാലഘട്ടത്തിനുശേഷം നഗരാസൂത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിശാലമായി. സ്ഥലം വിട്ടുപോന്നവരുടെ പുനരധിവാസത്തിന്റെ ആവശ്യകത, വ്യവസായവത്കരണം, വൻതോതിൽ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം തുടങ്ങിയവയെല്ലാം സ്വയംപര്യാപ്തമായ ഒട്ടേറെ നഗരങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായി. അഭയാർഥികളുടെ നഗരമായ നിലോഖേരി (Nilokheri), ഫരീദാബാദ്; വ്യവസായ നഗരങ്ങളായ ഭീലായ്, റൂർക്കേല, ദുർഗാപൂർ, സിന്ദ്രി; വൻനഗരങ്ങളായ ബോംബെ, കൽക്കട്ട തുടങ്ങിയവയെല്ലാം ഇങ്ങനെ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടവയാണ്. ഇതിനുപുറമേ പുതുതായി രൂപംകൊള്ളുന്ന സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി തലസ്ഥാന നഗരികളും വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ഭൂവനേശ്വർ, ചണ്ഡിഗഢ്, ഗാന്ധിനഗർ തുടങ്ങിയ തലസ്ഥാന നഗരങ്ങൾ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
നഗരാസൂത്രണത്തിന്റെ ഭരണസംവിധാനം
ഇന്ത്യയിൽ നഗരാസൂത്രണം ഒരു സംസ്ഥാന വിഷയമായതിനാൽ ഓരോ സംസ്ഥാനവും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശവും തനതായ നഗര-ഗ്രാമാസൂത്രണ വികസന നയങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നു. നഗര-ഗ്രാമാസൂത്രണ വികസനത്തിന്റെ കേന്ദ്ര സമിതി (apex body) ആയ ടൗൺ ആൻഡ് കൺട്രി പ്ലാനിങ് ഓർഗനൈസേഷൻ (TCPO) തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ള മാതൃകാ നിയമം സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ നയരൂപീകരണത്തിന് മാർഗരേഖയായി വർത്തിക്കുന്നു.
കേന്ദ്രത്തിൽ നഗരകാര്യ-തൊഴിൽ മന്ത്രാലയവും ദേശീയ ആസൂത്രണ കമ്മീഷന്റെ നഗര വികസന വിഭാഗവുമാണ് പ്രധാനമായും നഗരാസൂത്രണ വികസന വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ടൌൺ ആൻഡ് കൺട്രി പ്ലാനിങ് ഓർഗനൈസേഷൻ, ഹൌസിങ് ആൻഡ് അർബൻ ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ (HUDCO) തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ കേന്ദ്രസർക്കാരിന് ആവശ്യമായ സാങ്കേതിക സഹായങ്ങൾ നല്കുന്നു. ദേശീയതലത്തിൽ ആവശ്യമായ നയരൂപീകരണം, പദ്ധതിവിഹിതം അനുവദിക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ച തീരുമാനങ്ങൾ, കേന്ദ്രാവിഷ്കൃത പദ്ധതികളുടെ അവലോകനം, അന്തർസംസ്ഥാന പദ്ധതികളുടെ രൂപീകരണം, നൂതനാശയങ്ങളും സങ്കേതങ്ങളും വ്യാപിപ്പിക്കുകവഴി കൂടുതൽ ഫലവത്തായ ആസൂത്രണസമീപനങ്ങളും രീതികളും പ്രയോഗത്തിൽ വരുത്തൽ എന്നിവയാണ് കേന്ദ്രതലത്തിലെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ. സംസ്ഥാനതലത്തിൽ നഗര-ഗ്രാമാസൂത്രണ നിയമങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ആസൂത്രണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുന്നത്. പ്രാദേശിക-ജില്ലാ-സംസ്ഥാന വികസന രൂപരേഖകൾ തയ്യാറാക്കുക, ആക്ഷൻ ഏരിയാ പ്ളാൻ ആവിഷ്കരിക്കുക, കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുക, സംസ്ഥാനതലത്തിൽ നയങ്ങളും തന്ത്രങ്ങളും രൂപീകരിക്കുക എന്നിവയാണ് സംസ്ഥാന നഗര-ഗ്രാമാസൂത്രണ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയിൽപ്പെടുന്ന പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ.
പ്രാദേശിക തലത്തിൽ അതത് പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങൾക്കോ വികസന അതോറിറ്റികൾക്കോ ആണ് പ്രദേശത്തിന്റെ ആസൂത്രിത വികസനത്തിന്റെ ചുമതല.
ബഹുതല ആസൂത്രണം ഇന്ത്യയിൽ
ആസൂത്രണത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ശരിയായ തീരുമാനങ്ങളെടുക്കണമെങ്കിൽ അതിന് തൊട്ടുതാഴെയും മുകളിലുമുള്ള ഘട്ടത്തിലെ ആവശ്യങ്ങൾ, പരിമിതികൾ, പ്രവർത്തന രീതികൾ എന്നിവ പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത്തരം ഒരു സമീപനമാണ് ബഹുതല ആസൂത്രണത്തിൽ സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. രണ്ട് തലങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പിന്നീട് കോർത്തിണക്കുന്നു. ഇന്ത്യയെപ്പോലെ നാനാത്വമുള്ള രാജ്യത്ത് വളരെ ശക്തമായ ഒരു ബഹുതല ആസൂത്രണം ആവശ്യമാണ്.
1996 ആഗസ്റ്റിൽ ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റിന്റെ നഗരകാര്യ-തൊഴിൽ മന്ത്രാലയം പുറപ്പെടുവിച്ച UDPFI (Urban Development Plans) എന്ന മാർഗനിർദ്ദേശ രേഖ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇതുപ്രകാരമുള്ള ആസൂത്രണത്തിൽ ദീർഘകാല പദ്ധതികളും ചെറിയ പ്രൊജക്റ്റുകളോ സ്കീമുകളോ ആക്കി തിരിച്ച ഹ്രസ്വകാല പദ്ധതികളും ഉണ്ട്. പദ്ധതികളുടെ നിയന്ത്രണം, പുനരവലോകനം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച നിർദ്ദേശങ്ങളും മാർഗരേഖയുടെ ഭാഗമാണ്.
പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന നാല് ആസൂത്രണ പദ്ധതികളാണ് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പെഴ്സ്പെക്റ്റീവ് പ്ലാൻ
ഇത് ദീർഘകാലത്തേക്കുള്ള (20-25 വർഷം) ലിഖിതരേഖയാണ്. ഇതിൽ ആവശ്യമായ മാപ്പുകൾ, ഡയഗ്രങ്ങൾ, ഗവണ്മെന്റിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, തന്ത്രങ്ങൾ, സ്ഥലസാമ്പത്തിക വികസനം എന്നിവയെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഡെവലപ്മെന്റ് പ്ലാൻ
പെഴ്സ്പെക്റ്റീവ് പ്ലാനിന്റെ ചട്ടക്കൂടിനകത്തു വരുന്ന ഒരു ഹ്രസ്വകാല പദ്ധതിയാണിത്. തദ്ദേശസ്ഥാപനത്തിനും ഇതര വകുപ്പുകൾക്കും പ്രദേശത്തിന്റെ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക വികസനവും സ്ഥലപരമായ വികസനവും സാധ്യമാക്കുന്ന രീതിയിൽ ഭൂവിനിയോഗവും വികസനവും നടപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഇതിൽ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
വാർഷിക പദ്ധതി
തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങൾ അതത് സാമ്പത്തിക വർഷം നടപ്പാക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന പുതിയതും നടന്നുവരുന്നതുമായ പദ്ധതികളുടെ വിശദവിവരങ്ങൾ, അവയ്ക്കാവശ്യമായ വിഭവ സമാഹരണം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടും.
വികസനരേഖയുടെ ഉള്ളടക്കം
(Development Plan)
നിലവിലെ അവസ്ഥയും വികസന പ്രശ്നങ്ങളും
ഇതിൽ ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൌതികസ്വഭാവം, പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾ, ഭൂമിശാസ്ത്രം, സാമ്പത്തിക അടിത്തറ, തൊഴിൽ, പാർപ്പിടം, ഗതാഗതം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങി എല്ലാ മേഖലയിലും നിലനില്ക്കുന്ന അവസ്ഥയും വികസനപ്രശ്നങ്ങളും വികസനത്തിനാവശ്യമായ ക്രമീകരണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കണം.
ഭാവിയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ
പാർപ്പിടം, വാണിജ്യം, വ്യവസായം, ഗതാഗതം, വാർത്താവിനിമയം തുടങ്ങി എല്ലാ മേഖലകളിലെയും ആവശ്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കണം.
വികസന നിർദ്ദേശങ്ങൾ
സ്ഥലപരമായ വികസനം, ഗതാഗത ശൃംഖല, വാണിജ്യ വ്യവസായ കേന്ദ്രങ്ങൾ, സേവനകേന്ദ്രങ്ങൾ, പൊതു സ്ഥാപനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ വികസനം; ഭൂവിനിയോഗം; പുനർവികസനം തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന നിർദ്ദേശങ്ങൾ എല്ലാം ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം.
വിഭവ സമാഹരണം
സാമ്പത്തിമായും സ്ഥലപരമായും മനുഷ്യാധ്വാനസംബന്ധമായും ഉള്ള വിഭവ സമാഹരണനിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കണം.
നടത്തിപ്പ്
ഇതിൽ ഓരോ പദ്ധതിയുടെയും മുൻഗണനാക്രമവും നടത്തിപ്പിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളും നിശ്ചയിക്കുന്നു. അത്യാവശ്യമുള്ളവ, ആവശ്യമായവ, സ്വീകാര്യമായവ, മാറ്റിവയ്ക്കാവുന്നവ എന്നിങ്ങനെയാണ് മുൻഗണനാ ക്രമം നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ഇതൊടൊപ്പം വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കാൻ ചുമതലപ്പെട്ട ഏജൻസികൾ ഏവയെന്നും നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. കൂടാതെ വികസനരൂപരേഖയിലെ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കനുസൃതമായി വികസനത്തെ നയിക്കുന്നതിനുതകുന്ന വികസന നിയന്ത്രണങ്ങളും രൂപരേഖകളുടെ ഭാഗമാണ്.
നിരീക്ഷണവും പുനരവലോകനവും
പദ്ധതി ആരംഭിച്ച് മൂന്ന് വർഷം കഴിയുമ്പോൾ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്യണം. വികസന രേഖയുടെ പരിശോധന, വിജയകരമായ നടത്തിപ്പ്, പരാജയങ്ങളും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളും തിരിച്ചറിഞ്ഞുള്ള പരിഷ്കരണം, ലക്ഷ്യങ്ങൾ, മുൻഗണന എന്നിവയെല്ലാം പുനരവലോകനം ചെയ്യണം. ഇതെല്ലാം അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്കുള്ള പദ്ധതിരേഖയുടെ രൂപീകരണത്തിന് സഹായകമാവും.
ജയ്പൂർ
1753-ലാണ് പിങ്ക് സിറ്റിയായ ജയ്പൂർ നിർമിച്ചത്. വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ ആസൂത്രണം ചെയ്തു നിർമിച്ച ഒരു നഗരമാണിത്. വിശാലമായ സൌകര്യങ്ങൾ, വളരെ മികച്ച പൊതുറോഡുകൾ, മികവാർന്ന പൊതുകെട്ടിടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ നഗരത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണ്.
ന്യൂഡൽഹി
ഇന്ത്യയുടെ തലസ്ഥാനമായ ഈ നഗരം 1911-ൽ സർ എഡ്വിൻ ലട്ട്യെൻസ് (Sir Edward Lutyens), സർ ഹെർബർട്ട് ബേക്കർ (Sir Herbert Baker) എന്നീ ബ്രിട്ടിഷ് വാസ്തുശില്പികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തതാണ്. ശ്രദ്ധാപൂർവമായ നഗരാസൂത്രണത്തിന് ഉത്തമമാതൃകയാണ് ന്യൂഡൽഹി നഗരം.
ചണ്ഡിഗഢ്
പ്രശസ്ത ആസൂത്രണ വിദഗ്ദ്ധനായ ഫ്രഞ്ച് ആർക്കിടെക്റ്റ് ലെ കൊർബസിയേ, ഇംഗ്ളീഷുകാരായ ജെയിൻ ഡ്രൂ(Jane Drew), മാക്സ്വെൽ ഫ്രൈ (Maxwell Fry), സംസ്ഥാന ചീഫ് എഞ്ചിനീയർ പി.എൽ. വർമ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഈ നഗരം ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. 5,00,000 ജനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാനാവുംവിധം മനുഷ്യശരീരംപോലെ സുബന്ധിതമായാണ് ഈ നഗരം രൂപകല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. സെക്രട്ടറിയറ്റ്, നിയമസഭ എന്നിവ തലയും തലച്ചോറും പോലെ വടക്കേ അറ്റത്തും വ്യവസായശാലകൾ കാലുകളെന്നപോലെ തെക്കേ അറ്റത്തും സിറ്റി സെന്റർ ഹൃദയമെന്ന കണക്കെ നഗരമധ്യത്തിലുമാണ് നിർമിച്ചിരിക്കുന്നത്. നഗരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ വിനിമയ വ്യവസ്ഥകൾ (ഗതാഗതം, വാർത്താവിനിമയം തുടങ്ങിയവ) ധമനികളുംസിരകളുമെന്നപോലെ ഒരോ ഭാഗത്തെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കടന്നുപോകുന്നു.
ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെയുള്ള സ്ഥലപരാസൂത്രണം. ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ 1992-ൽ നടപ്പിൽ വരുത്തിയ 73, 74 ഭേദഗതികൾ ജനാധിപത്യ വികേന്ദ്രീകരണത്തിലേക്കുള്ള ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട കാൽവയ്പായിരുന്നു. വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, പൊതുവിതരണം തുടങ്ങിയ പല മേഖലകളിലും മുൻപന്തിയിൽ നില്ക്കുന്ന കേരളം വികേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണത്തിലും ഇന്ത്യയ്ക്കാകെ മാതൃകയായി നില്ക്കുന്നു. 1996-ൽ ജനകീയാസൂത്രണം എന്ന പേരിൽ പ്രയോഗത്തിൽ കൊണ്ടുവന്ന വികേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണ പദ്ധതി ജനപങ്കാളിത്തംകൊണ്ടും അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിലെയും ധനവിനിയോഗ വികേന്ദ്രീകരണത്തിലെയും വിജയംകൊണ്ടും ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രാദേശിക വികസനം കൈവരിക്കുകയാണ് വികേന്ദ്രീകൃത ആസൂത്രണത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. സ്ഥലപര ആസൂത്രണ സമീപനത്തോടെ തയ്യാറാക്കിയ ഒരു സമഗ്രവികസന കാഴ്ചപ്പാട് ഇതിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ് എന്നു കാണാം. ഇത്തരത്തിൽ നിലവിലുള്ള വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണ പ്രക്രിയയെ ശാസ്ത്രീയമായ ആസൂത്രണരീതികളും ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ ഉപയോഗവും വഴി ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു രീതിശാസ്ത്രമാണ് സംയോജിത ജില്ലാവികസന രൂപരേഖയും പ്രാദേശിക വികസന രൂപരേഖകളും തയ്യാറാക്കൽപദ്ധതി. ഈ പദ്ധതിയിൽ രണ്ടുതലത്തിലുള്ള പ്ളാനുകൾ ഒരേസമയം സംയോജിതമായി തയ്യാറാക്കുന്നു-ജില്ലാതലത്തിൽ സംയോജിത ജില്ലാവികസന രൂപരേഖയും ജില്ലയിലെ എല്ലാ പഞ്ചായത്തുകൾക്കും മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾക്കും പ്രാദേശിക വികസന രൂപരേഖകളും. പങ്കാളിത്തപരമായ സ്ഥലപരാസൂത്രണ സമീപനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന ഈ വികസന രൂപരേഖകൾ മുകളിൽനിന്നു താഴേക്കും താഴെനിന്നു മുകളിലേക്കും എന്നീ സമീപനങ്ങളെ സംയോജിപ്പിക്കുകവഴി ബഹുതല ആസൂത്രണത്തിന് മാതൃകയായി വർത്തിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ വിവിധ ജില്ലകളിൽ ജില്ലാആസൂത്രണ സമിതികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈ ആസൂത്രണരീതി നടപ്പിലാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
പഴങ്ങൾ
സസ്യങ്ങൾ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന ഫലങ്ങളാണ് പഴങ്ങൾ (Fruits). ഇവ വ്യത്യസ്തങ്ങളായ വർണ്ണങ്ങളിലും സ്വാദുകളിലും കാണപ്പെടുന്നു. മനുഷ്യൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജീവജാലങ്ങൾ ഇവ ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. പല സസ്യങ്ങളും പഴങ്ങൾക്കുള്ളിൽ ശേഖരിച്ചിരിക്കുന്ന വിത്തുകൾ വഴിയാണ് വംശവർദ്ധനവ് സാധ്യമാക്കുന്നത്. വേനൽക്കാലത്ത് പഴങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത് ആരോഗ്യത്തിന് നല്ലതാണു എന്ന് വിവിധ പഠനങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്
നഗരാസൂത്രണം
സുസ്ഥിര വികസന സമീപനം
(Sustainable Development approach).
പഴങ്ങൾ
സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ, പൂച്ചെടികളിൽ, പൂവിടുന്ന സമയത്തു, അണ്ഡാശയത്തിൽ നിന്ന് രൂപം കൊള്ളുന്ന (ആൻജിയോസ്‌പേർമ്സ്‌ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന) വിത്ത് വഹിക്കുന്ന ഘടനയാണ് പഴം.
നഗരാസൂത്രണം
സ്മാർട്ട് ഗ്രോത്തും ന്യൂ അർബനിസവും
ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രത, മിശ്രിത ഭൂവിനിയോഗം, നടന്നുപോകാവുന്ന ദൂരത്തിൽ സൌകര്യങ്ങളുടെ ലഭ്യത എന്നീ സവിശേഷതകളാണ് സ്മാർട്ട് ഗ്രോത്ത് തത്ത്വത്തിൽ നഗരങ്ങൾക്ക് വിവക്ഷിക്കുന്നത്. സ്മാർട്ട് ഗ്രോത്ത് കൈവരിക്കാൻ അനുവർത്തിക്കുന്ന ഫലപ്രദമായ ആശയമാണ് ന്യൂ അർബനിസം. ഇതാകാട്ടെ നഗരാസൂത്രണത്തിലും നഗരഭൂമിയുടെ വിതരണത്തിലും കൂടുതൽ മനുഷ്യമുഖം കൈവരിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന നഗരസംവിധാന പ്രസ്ഥാനമാണ് (Urban Design Movement).
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:സാമൂഹികം
പഴങ്ങൾ
ഭക്ഷണത്തിലെ (പഴങ്ങളുടെ )ഉപയോഗങ്ങൾ
നൂറുകണക്കിന് പഴങ്ങൾ, മാംസളമായവ ഉൾപ്പെടെ ( ആപ്പിൾ, കിവിഫ്രൂട്ട്, മാമ്പഴം, പീച്ച്, പേര്, തണ്ണിമത്തൻ പോലെയുള്ള) വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ മനുഷ്യ ഭക്ഷണം ( പച്ചയായും, ജാം,മാമലേഡ്, എന്നീ രീതിയിലും കഴിക്കുന്ന) എന്ന നിലയിൽ  വിലപ്പെട്ടതാണ്. നിർമ്മിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളിലും (ഉദാ, കേക്കുകൾ, കുക്കികൾ, ഐസ്ക്രീം, മഫിനുകൾ, തൈര്) പാനീയങ്ങൾ, പഴച്ചാറുകൾ (ഉദാ: ആപ്പിൾ ജ്യൂസ്, മുന്തിരി ജ്യൂസ്, ഓറഞ്ച് ജ്യൂസ്), മദ്യം(ഉദാ : ബ്രാണ്ടി, ഫ്രൂട്ട് ബിയർ, വൈൻ ) എന്നിവയിലെല്ലാം പഴങ്ങളുടെ ഉപയോഗമുണ്ട്. സമ്മാനമായി കൊടുക്കാനും പഴങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു ( പഴകുട്ടകൾ, പഴ ബൊക്കെ എന്നിവ ).
സാധാരണഗതിയിൽ, പല ബൊട്ടാണിക്കൽ പഴങ്ങളും - പാചക ഭാഷയിൽ "പച്ചക്കറികൾ" (തക്കാളി, പച്ച പയർ, ഇല പച്ചിലകൾ, മണി കുരുമുളക്, വെള്ളരി, വഴുതന, വെണ്ട, മത്തങ്ങ, സ്ക്വാഷ്, മറോച്ചെടി ഉൾപ്പെടെ) ശുദ്ധ ഉൽപ്പന്ന വിപണികളിലും  പച്ചക്കറി ചന്തകളിലും   ദിവസേന വിൽക്കപ്പെടുകയും, ഭക്ഷണമുണ്ടാക്കാൻ വേണ്ടി, വീടുകളിലെയോ, ഹോട്ടലുകളിലെയോ അടുക്കളകളിലേക്കു എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്യുന്നു
ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ
ഭക്ഷ്യസുരക്ഷയ്ക്കായി, ഭക്ഷ്യ മലിനീകരണവും ഭക്ഷ്യജന്യ രോഗങ്ങളും കുറയ്ക്കുന്നതിന് പഴങ്ങൾ ശരിയായ  രീതിയിൽ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും തയ്യാറാക്കാനും സി. ഡി. സി ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ശുദ്ധമായ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം തിരഞ്ഞെടുക്കണം. സ്റ്റോറിൽ, അവ കേടുവരുത്തുകയോ മുറിവേൽപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്. കൂടാതെ നേരത്തെ മുറിച്ച കഷണങ്ങൾ ഫ്രിഡ്ജിൽ  വെക്കുകയോ, ഐസ് കൊണ്ട് മൂടുകയോ വേണം. എല്ലാ പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഭക്ഷിക്കുന്നതിനുമുമ്പു നന്നായി കഴുകണം.സാധാരണഗതിയിൽ  തൊലി  കഴിക്കാത്ത  പച്ചക്കറികൾക്കും പഴങ്ങൾക്കും കൂടി ഇത് ബാധകമാണ്. വേഗത്തിൽ കേടാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ, തയ്യാറാക്കുന്നതിനോ കഴിക്കുന്നതിനോ  മുമ്പ് ഇത്  ചെയ്തിരിക്കണം.
കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ സ്മാരക ക്ലാസിക്കൽ കലാ മ്യൂസിയം
കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ ജന്മം കൊണ്ട കൊട്ടാരം ഏറ്റെടുത്ത് കേരള പുരാവസ്തു ഗവേഷണ വകുപ്പും ദേവസ്വവും ചേർന്ന് നടത്തുന്ന ക്ലാസിക്കൽ കലാ മ്യൂസിയമാണ്  കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ സ്മാരക ക്ലാസിക്കൽ കലാ മ്യൂസിയം. കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ (1653-1694) കൊട്ടാരക്കര തലസ്ഥാനമായുള്ള ഇളയിടത്ത് സ്വരൂപത്തിന്റെ ഭരണാധികാരി ആയിരുന്നു. വീരകേരളവർമ എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേർ. രാമായണത്തെ എട്ട്‌ ദിവസത്തെ കഥയാക്കി വിഭജിച്ച്‌ ഇദ്ദേഹം നിർമിച്ച രാമനാട്ടമാണ്‌ പിൽക്കാലത്തു കഥകളിയായി പരിണമിച്ചത്.
കൊട്ടാരക്കര ഗണപതി ക്ഷേത്രത്തിനു സമീപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ മ്യൂസിയത്തിൽ കഥകളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ ഉപകരണങ്ങളും സംഗീത ഉപകരണങ്ങളും ശിൽപ്പങ്ങളുമുണ്ട്. മഹാശിലാ യുഗ കാലത്തെ അവശിഷ്ടങ്ങളും പഴയ കാല നാണയങ്ങളും കേണൽ മൺട്രോ ഉപയോഗിച്ച തോക്കും പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചരിത്രം
1983 ലാണ് കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാന്റെ നാമധേയത്തിൽ ക്ലാസ്സിക്കൽ കലാ മ്യൂസിയം ആരംഭിക്കുന്നത് 2010 ഏപ്രിൽ 15 ന് മ്യൂസിയം ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കൊട്ടാരത്തിലേക്ക് മാറ്റി. അഞ്ച് ഗ്യാലറികളാണ് മ്യൂസിയത്തിലുള്ളത്. ക്ലാസ്സിക്കൽ കലകൾക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് കഥകളിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകിയാണ് പ്രദർശന ക്രമീകരണം. പഞ്ചമുഖ മിഴാവ് ഉൾപ്പെടെ അപൂർവ്വ ഇനത്തിൽപ്പെട്ട പ്രദർശന വസ്തുക്കൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മ്യൂസിയങ്ങൾ
അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ (കേരളം, ഇന്ത്യ) അമ്പലപ്പുഴയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചരിത്രവും ഐതിഹ്യവും ലയിച്ച അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം. പാർത്ഥസാരഥി സങ്കല്പത്തിൽ വലതുകൈയ്യിൽ ചമ്മട്ടിയും ഇടതുകൈയ്യിൽ പാഞ്ചജന്യവുമായി നിൽക്കുന്ന പരബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ ശ്രീ കൃഷ്ണഭഗവാന്റെ പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടുത്തേത്. ലോകപ്രസിദ്ധമായ അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസവും, അമ്പലപ്പുഴ വേലകളിയും ഈ ക്ഷേത്രത്തോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ളവയാണ്. പഴയ നാട്ടുരാജ്യമായിരുന്ന ചെമ്പകശ്ശേരിയിലെ ഭരണാധികാരി പൂരാടം തിരുനാൾ ദേവനാരായണൻ ക്രി.വർഷം 1545-ലാണ് (കൊ.വർഷം 720) അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. അമ്പലപ്പുഴ ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് മൂലം നാളിൽ ചമ്പക്കുളം പമ്പാനദിയിൽ രാജപ്രമുഖൻ വള്ളംകളി 1545-മുതൽ അരങ്ങേറുന്നത്. ഉപദേവതകളായി ശിവൻ, ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. മീനമാസത്തിൽ തിരുവോണം ആറാട്ടായി പത്തുദിവസം ഉത്സവം ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്. ഇവയിൽ ഒമ്പതാം ദിവസമാണ് ഏറ്റവും വിശേഷം. കൂടാതെ അഷ്ടമിരോഹിണി, വിഷു എന്നിവയും വിശേഷമാണ്. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ് ഈ മഹാക്ഷേത്രം.