പനമറ്റം
കോട്ടയം ജില്ലയിൽ പാമ്പാടി സംഘ താലൂക്കിൽ അകലക്കുന്നം (ഇപ്പോൾ ഇളങ്ങുളം) മണ്ഡലത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട സ്ഥലമായിരുന്നു പനമറ്റം ഗ്രാമം. വിശാലമായ ഭൂപ്രദേശം ഉൾപ്പെട്ട ഒരു കരയാണ് ഇത്. വടക്ക് എലിക്കുളം, കിഴക്ക് തമ്പലക്കാട്, തെക്ക് ചിറക്കടവ്, പടിഞ്ഞാറ് ഇളങ്ങുളം പ്രദേശങ്ങൾ ആണ് ഗ്രാമത്തിന്റെ അതിർത്തികൾ. പനമറ്റം കരയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് പനമറ്റം ഭഗവതീ ക്ഷേത്രം. 1962 ലാണ് പനമറ്റത്ത് സംഘപ്രവർത്തനം തുടങ്ങുന്നത്. ഇളങ്ങുളം ശാഖാ സ്വയം സേവക് ആയ വിഷ്ണിക്കാട്ട് ദാമോദരൻ ചേട്ടൻ (കുട്ടപ്പായി) ആയിരുന്നു ഇവിടെ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയത്. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പല്ലാട്ട് രാമചന്ദ്രനും പതിവായി ശാഖയെടുക്കാൻ വരുമായിരുന്നു. വഞ്ചിമലയിൽ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിത് അദ്ദേഹത്തന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ്. കുട്ടപ്പായിച്ചേട്ടൻ പിന്നീട് മീനച്ചിൽ താലൂക്ക് സംഘപ്രചാരക് ആയും. ജനസംഘം ആലപ്പുഴ ജില്ലാപ്രചാരക് ആയും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അന്ന് പാമ്പാടി താലൂക്ക് പ്രചാരക് സേതുവേട്ടനും കാര്യവാഹക് വാഴൂർ അയ്യപ്പൻചേട്ടനും ആയിരുന്നു. തകിടീൽ അമ്പലത്തിന്റെ (മുത്താരമ്മൻ കോവിൽ) മുൻപിൽ ആയിരുന്നു സംഘസ്ഥാൻ. പനയോല കെട്ടിയ ജീർണ്ണാവസ്ഥയിലുള്ള ഒരു ശ്രീകോവിൽ മാത്രമേ അന്ന് ക്ഷേത്രത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. ഏതാണ്ട് അഞ്ച് വർഷത്തോളം ഇവിടെ നല്ല രീതിയിൽ ശാഖ നടന്നു. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്താഗതിക്കാരായ സമുദായത്തിലെ ചിലരുടെ എതിർപ്പിനേത്തുടർന്ന് സംഘസ്ഥാൻ ഇവിടെ നിന്നും മാറ്റേണ്ട ഒരു അവസ്ഥ വന്നു. പിന്നീട് 1957 ൽ അതേ റോഡ് സൈഡിൽ തന്നെ വെളിയന്നൂർ പോവുന്ന വഴിയിൽ കല്ലായിൽ ശിവരാമൻ ചേട്ടന്റെ വീടിനു തെക്കു വശത്തായി റോഡ് സൈഡിൽ ആളൊഴിഞ്ഞ ഒരു വീടും ഒരു ചെറിയ മൈതാനവും ഉണ്ടായിരുന്നു സംഘസ്ഥാൻ അവടേയ്ക്കു മാറ്റി. ഈ സമയം ശാഖയിൽ ശരാശരി സംഖ്യ നാൽപത് വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പനമറ്റം വടക്കും ഭാഗം വെളിയന്നൂർ തുടങ്ങിയ ഭാഗത്തു നിന്നും ധാരാളം കുട്ടികൾ വന്നിരുന്നു. ഇലവുംതാനത്ത് കുട്ടൻ ആയിരുന്നു അന്ന് മുഖ്യശിക്ഷക്, ശിക്ഷക് ശിവരാമൻ, ബാലശിക്ഷക് ഭാസ്ക്കരൻ മാടത്താനിയിൽ. വെറുതെ കിടന്ന ഈ വീട് ഒരു കമ്യൂണിസ്റ്റ്കാരൻ വാടകയ്ക്ക് എടുത്തതോടെ വീണ്ടും പ്രശ്നങ്ങൾ ആയി.കുട്ടികളുടെ ഒച്ചയും ബഹളവും മഴയത്ത് വീടിന്റെ വരാന്തയിൽ കയറി നിൽക്കുന്നതുമൊന്നും വാടകക്കാരന് ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല. അക്കാലത്ത് ഇവിടെ ശാഖയിൽ സ്ഥിരമായി വന്നിരുന്ന സ്വയംസേവകർ. ഭാസ്ക്കരൻ മാടത്താനിയിൽ, വിജയൻ അമ്പാട്ട്, ഗോപി, രാമചന്ദ്രൻ, വാസു, കുഞ്ഞുകേശവൻ, വിശ്വൻ തകിടീൽ, ബാലൻ ചെല്ലിമറ്റത്ത്, ഭഗവാൻ, രാധാകൃഷ്ണൻ കുന്നേൽ, നാരായണൻ മാടത്താനിയിൽ, ശിവരാമൻ പുതുപ്പറമ്പിൽ, കുട്ടൻ, ശ്രീധരൻ ഇലവുംതാനത്ത്, ചന്ദ്രശേഖരൻ, സുകുമാരൻ മുണ്ടക്കൽ, പുരുഷൻ നെടുവങ്ങാട്ടുതാഴെ, പുരുഷൻ ആലയിൽ, വെട്ടിപുരുഷൻ പടന്നാക്കൽ, രാജൻ ചെട്ടിയാർ, ഗോപാലൻ ചെട്ടിയാർ പാലാത്താഴെ, പുരുഷൻ വെട്ടൂക്കുന്നേൽ, സുകുമാരൻ മുണ്ടക്കൽ, കുട്ടൻ നെടുമങ്ങാട്ട്, രാധാകൃഷ്ണൻ മാടത്താനിയിൽ, ഓമനക്കുട്ടൻ വെച്ചൂപ്പറമ്പിൽ, ശിവരാമൻ പുതുപ്പറമ്പിൽ, ചന്ദ്രൻ അയ്യനാക്കുഴി. മണ്ഡൽ കാര്യവഹക് ഭാസ്ക്കരൻ നന്ദിലാവിൽ. അക്കാലത്താണ് ഇളങ്ങുളത്ത് മഞ്ഞപ്പള്ളി സമരം നടക്കുന്നത്. മാർക്സിറ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ഭൂമി കൈയ്യേറ്റത്തിലും, കുടിയേറ്റത്തിലും, അക്രമത്തിലും, പകൽക്കൊള്ളയിലും പ്രതിഷേധിച്ച് ഇന്നാട്ടിലെ സമാധാന കാംക്ഷികളായ ജനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന പ്രകടനത്തിനു നേരെ സി.പി.എം ജില്ലാ കമ്മറ്റിയംഗം മുളയ്ക്കൽ കരുണാകരൻനായരുടെ ഗുണ്ടകൾ നാടൻ ബോംബ് എറിയുകയും, ജനസംഘം പ്രവർത്തകൻ ശ്രീധരൻനയരെ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുകയുണ്ടായി. പ്രകടനക്കാർ കരുതിക്കൂട്ടി അക്രമം നടത്തിയിയെന്നു പറഞ്ഞ് ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന്റെ പോലീസ് കേസ് എടുത്തതിനെതുടർന്ന് കുറെ നാളത്തയ്ക്ക് ശാഖ നടത്താൻ പറ്റാത്ത സാഹചര്യം ഉണ്ടായി. പിന്നീട് ശാഖ പുനരാരംഭിച്ചെങ്കിലും സംഖ്യ വളരെ കുറവായിരുന്നു. ശിവരാമൻ ആയിരുന്നു മുഖ്യശിക്ഷക്. മൈതാനിയിൽ കപ്പ നടുകയും കൂടി ചെയ്തതോടെ സംഘസ്ഥാൻ ഇല്ലാത്ത ഒരു അവസ്ഥ വന്നു. പിന്നീട് കുറെ നാളുകൾക്കു ശേഷം പനമറ്റം ദേവീക്ഷേത്രമൈതാനിയിൽ സംഘസ്ഥാന് സ്ഥലം അനുവദിച്ചുകിട്ടി. ഇപ്പോൾ സ്റ്റേജ് പണിതിരിക്കുന്ന മൈതാനിയിൽ ആയിരുന്നു അത്. മാർക്സിറ്റ് പാർട്ടിയോടുള്ള വിരോധം മൂലം ദേവസ്വം ഭരണസമിതിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങളുടെ ഭൂരിപക്ഷ തീരുമാനം മൂലമായിരുന്നു അത്. ഞായറാഴ്ച തോറുമായിരുന്നു ശാഖ. അമ്പല മൈതാനിയിലേയ്ക്ക് മാറ്റിയതോടെ ധാരാളം കുട്ടികൾ പുതിയതായി വരാൻ തുടങ്ങി. രക്ഷാബന്ധൻ തുടങ്ങിയ ഉത്സവങ്ങൾക്ക് മുന്നൂറും, നാനൂറും വരെ ആളുകൾ എത്തുമായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ നടന്നുവരവേ വീണ്ടും മാർക്സിറ്റ് പാർട്ടിക്കാർ മനപ്പൂർവ്വം പ്രശ്നമുണ്ടാക്കാൻ ഉണ്ടാക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ അമ്പലത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തെ ആൽത്തറയ്ക്കു സമീപം സ്വകാര്യ വ്യക്തിയുടെ പുരയിടത്തിലേയ്ക്കു മാറ്റി. പ്രശ്നങ്ങളുള്ള സ്ഥലത്തേയ്ക്ക് കൊച്ചു കുട്ടികളെ അയക്കാൻ രക്ഷിതാക്കൾ മടിക്കും എന്നുള്ളതുകൊണ്ടാണ്. ഇങ്ങനെ സ്ഥലം മാറ്റേണ്ടി വരുന്നത് അല്ലാതെ ഒരിക്കലും ഭയം മൂലമായിരുന്നില്ല. സംഘസ്ഥാന്റെ സമീപം അവർ പന്തുകളി തുടങ്ങി. സംഘസ്ഥാനിലേയ്ക്ക് പന്ത് അടിച്ചു വിട്ടുകൊണ്ട് സ്വയം സേവകരുമായി കൈയ്യാങ്കളി തുടങ്ങിയതോടെ കുട്ടികളെ വീടുകളിൽനിന്നും ശാഖയിൽ പറഞ്ഞയക്കാതായി. ശാഖയുടെ സുഗമമായ നടത്തിപ്പിനുവേണ്ടി ശാഖ പിന്നീട് വെളിയന്നൂർ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിനു സമീപത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി.