cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2016 റിയോ ഒളിംപിക്സിലെ ഗുസ്തി മത്സരങ്ങൾ
2016 റിയോ ഒളിംപിക്സിലെ ഗുസ്തി മത്സരങ്ങൾ  റിയോ ഡി ജനീറോയിലെ  ഒളിംമ്പിക് ട്രെയിനിംങ്ങ് സെന്ററിൽ ആഗസ്റ്റ് 14 മുതൽ 21 വരെ നടത്തപ്പെട്ടു. ഗുസ്തി മത്സരങ്ങൾ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളിലായി വിഭജിച്ച് ഫ്രീസ്റ്റൈൽ ഗ്രക്കൊ - റോമൻ എന്നീ വിഭാഗങ്ങളാക്കി.ഇത് പിന്നീട് ഭാരത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വീണ്ടും വിഭജിച്ചു. ഇതിൽ പുരുഷന്മാർ എല്ലാ വിഭാഗത്തിലും മത്സരിച്ചപ്പോൾ വനിതകൾ ഫ്രീസ്റ്റൈൽ വിഭാഗത്തിൽ മാത്രം പങ്കെടുത്തു. എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളിലുമായി ആകെ 18 സ്വർണ്ണമെഡലുകൾ വിതരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 1900 ലെ പാരിസ് ഒളിംമ്പിക്സ് ഒഴികെ മറ്റ് എല്ലാ ഒളിംമ്പിക്സുകളിലും ഗുസ്തി ഒരു മത്സര ഇനമായിരുന്നു.
റിയോ ഒളിംപിക്സിൽ 18 വിഭാഗങ്ങളിലായി ഏകദേശം 344 ഗുസ്തിക്കാരാണ് പങ്കെടുത്തത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഗുസ്തി
സാഗർ ശിവ മന്ദിർ
മൗറീഷ്യസ് ദ്വീപിലെ ഗോയവേ ഡി ചൈൻ, പോസ്റ്റ് ഡി ഫ്ളാക്ക് എന്നിവിടത്തെ ശിവക്ഷേത്രമാണ് സാഗർ ശിവ മന്ദിർ. സാഗർ ശിവ മന്ദിർ മൗറീഷ്യസിന്റെ കിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് ആണ്. മൗറീഷ്യസിൽ എത്തിയ ഹിന്ദുക്കളുടെ ഒരു ആരാധനാലയമാണിത്. ഇവിടുത്തെ വിനോദസഞ്ചാരികൾ ഇവിടം സന്ദർശിക്കുന്നു. 2007- ൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ 108 അടി ഉയരമുള്ള വെങ്കലനിറമുള്ള ശിവ പ്രതിമയുണ്ട്. ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോയിലെ റ്റെംപ്ൾ ഇൻ ദ സീ ക്ഷേത്രത്തിന് സമാനമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം.
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:മൗറീഷ്യസ് വർഗ്ഗം:ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഹൊമിനിഡ് ഫോസിൽ പ്രദേശങ്ങൾ
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ജൊഹനാസ്ബർഗ്ഗിൽനിന്നും 50കി.മീ അകലെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പാലിയോആന്ത്രപോളജിക്കൽ ചരിത്ര പ്രദേശമാണ് മനുഷ്യരാശിയുടെ കളിതൊട്ടിൽ (ഇംഗ്ലീഷ്: Cradle of Humankind) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഹൊമിനിഡ് ഫോസിൽ പ്രദേശങ്ങൾ (ഇംഗ്ലീഷ്: Fossil Hominid Sites of South Africa). ഗൗത്തെങ് പ്രവിശ്യയിലാണ് ഈ ചരിത്രഭൂമിക സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 1999-ൽ ഈ പ്രദേശത്തെ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃകകേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. 47000 ha ആണ് ഈ പ്രദേശങ്ങളുടെ ആകെ വിസ്തൃതി. ചുണ്ണാമ്പ്കൽ ഗുഹകളുടെ ഒരു ശൃംഖലതന്നെ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പ്രദേശങ്ങൾ
35ലധികം ഫോസിൽ കണ്ടെത്തിയ പ്രദേശങ്ങൾ ഇതിന്റെ ഭാഗമായുണ്ട്. അവയിൽ ചിലത്:
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ലോകപൈതൃകകേന്ദ്രങ്ങൾ
സ്വേറ്റ്ലാന ഖോഡ്ചെങ്കോവ
റഷ്യൻ അഭിനയത്രി ആണ് സ്വേറ്റ്ലാന വിക്റ്ററോവന ഖോഡ്ചെങ്കോവ (Russian: Светла́на Ви́кторовна Хо́дченкова, ജനനം 21 ജനുവരി 1983). ഇവർ സിനിമ, നാടകം , ടെലിവിഷൻ രംഗത്ത് സവജീവമാണ്.
ജീവിത രേഖ
ഡിസംബർ 13, 2005 ന് തന്റെ സഹപാഠി യായ വ്ലാഡിമിർ യാഗല്യച്ചയുമായി കല്യാണം കഴിച്ചു. 2010 ൽ ഇവർ വേർപിരിഞ്ഞു.
നാളികേര മതം
1963ൽ തെക്കൻ വിയറ്റ്‌നാമിൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു പരമ്പരാഗത മതമാണ് നാളികേര മതം. ഈ മതത്തന്റെ സ്ഥാപകനായ ഗുയെൻ താൻഹ് നാമിന്റെ അധ്യാപനങ്ങളും ബുദ്ധ, ക്രൈസ്തവ മതങ്ങളിലെ ചില വിശ്വാസങ്ങളാണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. 1975ൽ ഈ മതത്തെ വിയറ്റനാമീസ് അധികൃതർ നിരോധിച്ചു. നാളികേര മതം ഏറ്റവും സജീവമായിരുന്ന കാലത്ത് 4000 അനുയായികളാണ് ഇതിന് ഉണ്ടായിരുന്നത്.
ആചാരം
നാളികേരം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുകയും നാളികേരത്തിന്റെ പാൽ മാത്രം കുടിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നാണ് നാളികേര മതത്തിൻ ശാസന. നാളികേര മതത്തിലെ സന്യാസിമാർക്ക് ഒമ്പത് സ്ത്രീകളെ വരെ ഭാര്യമാരായി വിവാഹം ചെയ്യാൻ അനുമതിയുണ്ടായിരുന്നു.
ജനസംഖ്യ
നാളികേര മതത്തിന്റെ ഏറ്റവും സുവർണ്ണ കാലത്ത് ലോകവ്യാപകമായി ഇതിന് 4000 അനുയായികളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഈ മതത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധനായ അനുയായി പ്രമുഖ അമേരിക്കൻ നോവലിസ്റ്റ് ജോൺ സ്‌റ്റെയിൻബെക്കിന്റെ മകനായിരുന്നു.
നിരോധനം
നാളികേര മതം ഒരു കപടമതമാണെന്ന് കണക്കാക്കി 1975ൽ വിയറ്റ്‌നാം അധികൃതർ മതത്തെ നിരോധിച്ചു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മതം വർഗ്ഗം:തേങ്ങ
ജിംനാസ്റ്റിക്സ്
ശക്തിയും ശരീരവടിവും ചലനനിയന്ത്രണവും വേഗത യും ആവോളം വേണ്ടുന്ന ഒരു കായിക ഇനമാണു ജിംനാസ്റ്റിക്സ്. കുതിരപ്പുറത്ത് കയറുന്നതും ഇറങ്ങുന്നതും സുഗമമാക്കാൻ പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ജനത പരിശീലിച്ചിരുന്ന ഒരു തരം വ്യായമ ത്തിൽ നിന്നാണു ജിംനാസ്റ്റിക്സ് എന്ന കായിക ഇനം രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ആർട്ടിസ്റ്റിക് ജിംനാസ്റ്റിക്സ്, എയ്റോബിക് ജിംനാസ്റ്റിക്സ്, റിതമിക് ജിംനാസ്റ്റിക്സ് തുടങ്ങി വിവിധ വ്യത്യസ്ത ഇനങ്ങളുണ്ട്. ജിംനാസ്റ്റിക്സിനു വേണ്ടിയുള്ള ആഗോള സംഘടനയാണു ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ജിംനാസ്റ്റിക്സ്.(FIG) ജിംനാസ്റ്റിക്സ് ഇനങ്ങളുടെ അംഗീകാരം അവയുടെ നിയന്ത്രണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നത് ഈ സംഘടനയാണു. ആഗോള തലത്തിലുള്ള ഈ സംഘടനയ്ക്ക് പുറമെ ഓരോ രാജ്യങ്ങൾക്കും അവരവരുടെ ദേശീയ നിയന്ത്രണ കമ്മിറ്റികൾ ഉണ്ട്.
പേരിന്റെ ഉത്ഭവം
ജിംനാസ്റ്റിക്സ് എന്ന പേരിന്റെ ഉത്ഭവം നഗ്നമായത് എന്നർഥം വരുന്ന  γυμνός(ജിംനോസ്) എന്ന ഗ്രീക്ക് വാക്കിൽ നിന്നാണു. പ്രാചീന ഗ്രീക്കിൽ കായികതാരങ്ങൾ നഗ്നരായാണു ജിംനാസ്റ്റിക്സ് പരിശീലിച്ചിരുന്നതും മത്സരങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടതും എന്നതാണു ഇതിനു കാരണം.
ചരിത്രം
പ്രാചീന ഗ്രീക്കിൽ കുതിരപ്പുറത്ത് കയറാനുള്ള പരിശീലനമായും സൈനിക പരിശീലനമായും നടത്തിയിരുന്ന വ്യായാമരീതികളിൽ നിന്നാണു ജിംനാസ്റ്റിക്സ് എന്ന കായിക ഇനം രൂപം കൊള്ളുന്നത്.
പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിലും പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിലുമായി ജർമനി യിലെ രണ്ട് കായിക പരിശീലകരാണു ജിംനാസ്റ്റിക്സിന്റെ ആധുനിക രൂപം വികസിപ്പിക്കുന്നത്. ഫ്രാൻസിലാണു ആദ്യമായി ജിംനാസ്റ്റിക്സ്, സർവ്വകലാശാല പാഠ്യപദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത്.
ജിംനാസ്റ്റിക്സിന്റെ ആഗോള സംഘടനയായ ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ജിംനാസ്റ്റിക്സ് രൂപം കൊള്ളുന്നത് 1881 ൽ ജർമനി യിലെ ലീഗ് എന്ന പട്ടണത്തിൽ വെച്ചാണു. തുടക്കത്തിൽ പുരുഷന്മാർ മാത്രമാണു മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നത്. 1896 ലാണു ആദ്യമായി ജിംനാസ്റ്റിക്സ് ഒളിമ്പിക്സ് ഇനം ആവുന്നത്. 1920 മുതൽ സ്ത്രീകൾ ജിംനാസ്റ്റിക്സ് മത്സരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു തുടങ്ങി. 1928 ൽ ആംസ്റ്റർഡാമിൽ വെച്ച് നടന്ന ഒളിമ്പിക്സിലാണു നാമമാത്രമായെങ്കിലും സ്ത്രീകൾക്കുള്ള ജിംനാസ്റ്റിക്സ് മത്സരങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നത്.
ഇന്റർനാഷണൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ജിംനാസ്റ്റിക്സ് അംഗീകരിച്ച ഇനങ്ങൾ
1.ആർട്ടിസ്റ്റിക് ജിംനാസ്റ്റിക്സ്
2.റിഥമിക് ജിംനാസ്റ്റിക്സ്
3.എയ്റോബിക് ജിംനാസ്റ്റിക്സ്
4.അക്രോബാറ്റിക് ജിംനാസ്റ്റിക്സ്
അവലംബങ്ങൾ
http://www.bbc.com/sport/gymnastics
http://www.fig-gymnastics.com/site/
വർഗ്ഗം:സമ്മർ ഒളിമ്പിക്സ് കായികയിനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ജിംനാസ്റ്റിക്സ്
രാസ് തനൂറ
രാസ് തനൂറ (അറബിക്: رأس تنورة)സൌദി അറേബ്യയുടെ കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യയിലുള്ള ഒരു പട്ടണമാണ്.
ഇഗ്വാസു ദേശീയോദ്യാനം
അർജന്റീനയിലെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് ഇഗ്വാസു ദേശീയോദ്യാനം ( Iguazú National Park) (സ്പാനിഷ്‌ : Parque Nacional Iguazú വർഗ്ഗം:മലയാളേതര ഭാഷയിൽ എഴുത്തുകളുള്ള താളുകൾ ). 672 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് (259 sq mi) ഇതിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം.
ചരിത്രം
എഡൊലോഡൻസ് സംസ്കാരത്തിലുള്ള വേട്ടക്കാരാലും സഞ്ചയരാലും 10,000 വർഷം മുൻപ് തന്നെ ഈ പ്രദേശത്ത് ആൾപ്പാർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. അവർ ഏതാണ്ട് കോമൺ ഇറ 1,000 ൽ ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ തദ്ദേശീയ ജനതായ ഗ്വാറാനി ജനതയാൽ ആ പ്രദേശത്തു നിന്നും മാറ്റപ്പെട്ടു. ഗ്വാറാനി ജനത അവിടെ പുതിയ കാർഷിക വിദ്യകൾ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. അർജൻറീനയിലെ വനത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഇഗ്വാസു വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി 1934 ലാണ് ഈ പാർക്ക് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ഈ സംരക്ഷിതമേഖലയിൽ നിയമ നിർമ്മാണത്തിലൂടെ ഒരു അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളത്തിന്റെ നിർമ്മാണവും മൂന്ന് ടൂറിസ്റ്റ് ഹോട്ടലുകൾ നടത്തുന്നതിനും അനുവദിക്കുന്നുണ്ട്. 1939ൽ അന്നത്തെ ബ്രസീലിയൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ഷെത്തൂളിയോ വാർഗസാണ് ഒരു പ്രത്യേക നിയമ നിർമ്മാണത്തിലൂടെ ഇഗ്വാസു ദേശീയോദ്യാനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. 1986ൽ യുനെസ്‌കോ ഇഗ്വാസു വെള്ളച്ചാട്ടവും സമീപ പ്രദേശങ്ങളും ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
1970 ഒക്ടോബർ 7 ലെ 18.801 ലെ നിയമപ്രകാരം ഇഗ്വാസ് നാഷണൽ റിസർവ് ഇഗ്വാസ് നാഷണൽ പാർക്കിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ദേശീയ ഉദ്യാനം അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടി മനുഷ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് പ്രകൃതിയെ മാറ്റങ്ങളില്ലാതെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II വർഗ്ഗം:അർജന്റീനയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ബുയിക്വെ
ബുയിക്വെ ജില്ല ഉഗാണ്ടയുടെ മദ്ധ്യ മേഖലയിലെ ഒരു ജില്ലയാണ്. ജില്ല ആസ്ഥാനമായ ബുയിക്വെയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഈ പേര്.
സ്ഥാനം
ജില്ലയുടെ അതിരുകൾ വടക്ക് കയുങ ജില്ലയും കിഴക്ക് ജിങ ജില്ലയും തെക്കു കിഴക്ക് ബുവുമ ജില്ലയും തെക്ക് ടാൻസാനിയ റിപ്പബ്ലിക്കും മുകുണൊ ജില്ല പടിഞ്ഞാറുമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഉഗാണ്ടയുടെ തലസ്ഥാനമായ കമ്പാലയിൽ നിന്ന് 60 കി.മീ. കിഴക്കാണ് ഈ ജില്ല അടുത്ത പട്ടാണമായ ലുഗാസിയിൽ നിന്ന് ക്ക14 കി.മീ തെക്കു കിഴക്കുമാണ്. ജില്ലയുടെ നിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ 00 21N, 33 02E യുമാണ്. മുകുണൊ ജില്ലയുടെ ഭാഗമായിരുന്ന ഈ ജില്ല 2009 ജൂലായ് 1ന് പാർലിമെന്റ് പാസ്സാക്കിയ നിയമം വഴി നിലവിൽ വന്നതാണ്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ജില്ലകൾ
കംചറ്റ്കാ ബ്രൗൺ ബെയർ
ഫാർ ഈസ്റ്റേൺ ബ്രൗൺ ബെയർ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്ന റഷ്യയിലെ കരടിയാണ് കംചറ്റ്കാ ബ്രൗൺ ബെയർ. റഷ്യൻ തദ്ദേശീയ ഇനമാണ് ഇവ. അലസ്കയിലെയും നോർത്തുവെസ്റ് നോർത്ത് അമേരിക്കയിലെയും കൊഡിയാക് കരടികളോടാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധം ഉള്ളത് ഇവ കൊഡിയാക് കരടിയുടെ പിൻമുറയിൽ പെട്ടവയാണ് എന്ന് കരുതുന്നു.
ലിറ്റിൽ റോസ്
സ്കോട്ട്‌ലൻഡിലെ ഡംഫ്രൈസ്, ഗാൽവോയ് എന്നീ തെക്കൻ തീരപ്രദേശത്ത് ഒരു ലൈറ്റ് ഹൗസുള്ള 29 ഏക്കർ ദ്വീപ് ആണ് ലിറ്റിൽ റോസ് 1843-ൽ അലൻ സ്റ്റീവെൻസൻ നിർമ്മിച്ച ഇവിടുത്തെ വിളക്കുമാടം ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതിനോടു ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള വാച്ച്മാൻ കോട്ടേജിൽ 1960-ൽ കൊലപാതകം നടന്നിരുന്നു. ലൈറ്റ് ഹൗസിന്റെ കാവൽക്കാരനായിരുന്ന ഹഗ് ക്ളാർക്കിന്റെ തലയും കാലുകളും സഹായിയായിരുന്ന റോബർട് ഡിക്‌സൻ വെട്ടിയെടുത്തു.
ബുകെഡിയ
ഉഗാണ്ടയിലെ കിഴക്കൻ മേഖലയിലെ ഒരു ജില്ലയാണ്,ബുകെഡിയ ജില്ല (Bukedea District).
സ്ഥാനം
കുമി ജില്ല പടിഞ്ഞാറും വടക്കും ബുലംബുലി ജില്ല കിഴക്കും [[സൊറൊങ്കൊ ജില്ലയും മ്ബലെ ജില്ല തെക്കു കിഴക്കും പല്ലിസ ജില്ല തെക്കും അതിരുകളാണ്. ജില്ല ആസ്ഥാനമായ ബുകെഡിയ. ജില്ല ആസ്ഥാനംThe district headquarters at Bukedea are approximately 79 km, by road, south-east of Soroti, the largest city in the Teso sub-region.
2006ജൂലൈ 13 ൽ പാസ്സാക്കിയ പാർലമെന്റ് നിയമപ്രകാരം 2007 ജൂലൈ 1ൻ നിലവിൽ വന്നതാണ് ഈ ജില്ല അതിനുമുമ്പ് കുമി ജില്ല യുടെ ഭാഗമായിരുന്നുBefore that, the district was part of Kumi District.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ജില്ലകൾ
ബുസിടെമ സർവകലാശാല
ബുസിടെമ സർവകലാശാല (Busitema University) (BU)ഉഗാണ്ടയിലെ ഒരു സർവകലാശാലയാണ്.എട്ടു പൊതുസർവകലാശാലകളിലേയും ബിരുദം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളിലും ഒന്നാണ്. കൃഷിശാസ്ത്രത്തിലും കൃഷി എഞിനീയറിങ്ങിലും കാർഷിക വ്യാപാരത്തിലും ഊന്നൽ നൽകുന്ന സർവകലാശാലയാണ്.
സ്ഥാനം
ബുസിയ ജില്ലയിൽ ജിൻജ-ടൊറൊറൊ രാജവീഥിയിൽ ടൊടൊറൊയുടെ 30 കി.മീ. തെക്കു കിഴക്കായി പ്രാധാന കാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഉഗാണ്ടയുടെ തലസ്ഥാനമായ കമ്പാലയിൽ നിന്ന് 206 കി.മീ. കിഴക്കാണ് ഈ സ്ഥലം. സ്ഥലത്തിന്റെ നിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ 0°32'42.0"N, 34°01'30.0"E (Latitude:0.5450; Longitude:34.0250) ആണ്.
ധുർമ
ധുർമ്മ അഥവാ ദർമ്മ (Arabic: ضرما‎‎) റിയാദ് നഗരത്തിൽ നിന്ന് റോഡ് മാർഗ്ഗം 73.4 കിലോമീറ്റർ (45.6 മൈൽ) വടക്കു പടിഞ്ഞാറായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ചെറിയ പട്ടണമാണ്. റിയാദ് പ്രവിശ്യയിലെ ചെറിയ ധുർമ്മ ഗവർണറേറ്റിൻറെ കേന്ദ്രമാണിത്. 2004 ലെ സെൻസസ് അനുസരിച്ച് ഈ ചെറു പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ  10,267 ആണ്. വിശാലമായ അൽ-ബാത്തിൻ താഴ്വരയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇരട്ട പട്ടണങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ താഴ്വരയിലെ രണ്ടാമത്തെ പട്ടണം മുസാമിയ ആണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ
മോഹൻ കുമാർ രാജ
ഒരു ഇന്ത്യൻ ഹ്രസ്വദൂര ഓട്ടക്കാരനാണ് മോഹൻ കുമാർ രാജ (ജനനം 14 ഡിസംബർ 1996). 2016 റിയോ ഒളിമ്പിക്സിലെ 4 × 400 റിലേക്കുള്ള ആറംഗ ടീമിൽ അംഗമായിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പുരുഷ അത്ലറ്റുകൾ
പൈകോ ദ്വീപ് വൈൻയാർഡ് സംസ്കാരിക പ്രദേശം
വൈൻയാർഡ് വിവിധ പ്ലോട്ടുകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവ ചുവരുകളാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ബസാൾട്ട് കട്ടകൾകൊണ്ടാണ് ഈ ചുവരുകൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 15-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സാംസ്കാരിക പ്രദേശമാണ് ഇത്.
ജി. കണ്ണൻ
പെരിയാർ വന്യജീവി സേങ്കതത്തിലെ വനം സംരക്ഷകനായിരുന്നു '''ജി. കണ്ണൻ.( - 2017 ജൂൺ 21) താടിക്കണ്ണൻ''' എന്നും ഇദ്ദേഹത്തെ വിളിച്ചിരുന്നു.
കുമളി മന്നാക്കുടി ആദിവാസി കോളനിയിൽ താമസക്കാരനായിരുന്നു കണ്ണൻ. ദിവസ വേതന ജീവനക്കാരനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. 35 വർഷം പെരിയാർ കടുവ സേങ്കതത്തിലെ സംരക്ഷകനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 2015-ലാണ് സർക്കാർ ഇദ്ദേഹത്തെ ജോലിയിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയത്. കാട്ടിലെ മരങ്ങളുടെയും പക്ഷികളുടെയും ശലഭങ്ങളുടെയും മീനുകളുടേയുമെല്ലാം ശാ്‌സത്രീയനാമങ്ങൾ കണ്ണനു മനപാഠമായിരുന്നു. മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ച കാലത്തു തൊഴിലാളിയായി വന്ന ബംഗ്ലാദേശ് കുടുംബത്തിന്റെ മൂന്നാം തലമുറക്കാരനാണ് കണ്ണൻ. 2017 ജൂലൈ 21-ന് വനത്തിൽ വച്ചുണ്ടായ ഹൃദയാഘാതത്താൽ കണ്ണൻ മരണമടഞ്ഞു.
വനംവകുപ്പിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ മുതൽ മുഴുവൻ വി.ഐ.പികൾക്കും നാട്ടുകാർക്കും കാട്ടിനുള്ളിലെ വഴികാട്ടിയായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. തേക്കടി ബോട്ട് ദുരന്തമുണ്ടായ വേളയിൽ ഇദ്ദേഹം രക്ഷാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു.
പുരസ്കാരങ്ങൾ
ഇദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പൈതൽമലയിൽ നിന്നും കണ്ടെത്തിയ പുതിയ ഇനം കുറിഞ്ഞിയ്ക്ക് സ്ട്രൊബൈലാന്തസ് കണ്ണനീ എന്നു പേരു നൽകിയിരുന്നു.
1996 മുതൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ തേടിയെത്തിയ കണ്ണനെ വിവിധ എൻ.ജി.ഒകൾ, സന്നദ്ധ സംഘടനകൾ എന്നിവയെല്ലാം പുരസ്കാരങ്ങൾ നൽകി ആദരിച്ചു. 2011-ൽ ഗ്രീൻ ഇന്ത്യൻ ബെസ്റ്റ് വാച്ചർ പുരസ്കാരം, ഇതേ വർഷം തിരുവനന്തപുരത്ത് പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിനുള്ള മാധവൻപിള്ള ഫൗണ്ടേഷൻ പുരസ്കാരം, കടുവ സംരക്ഷണത്തിനായി നൽകുന്ന ഭാഘ്‌സേവക് അവാർഡ്, സാങ്ച്വറി ഏഷ്യ അവാർഡ്, തിരുവനന്തപുരം ഗ്രീൻ ഇൻഡ്യൻസ് അവാർഡ് എന്നിവ ലഭിച്ചിരുന്നു. പെരിയാർ കടുവ സങ്കേതത്തെ ഇന്നത്തെ രീതിയിലേക്ക് മാറ്റിയെടുക്കുന്നതിൽ നിർണായക സ്ഥാനം വഹിച്ച കണ്ണനെപ്പറ്റി 'ലൈഫ് ഫോർ ലൈവ്സ്' ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഡോക്യുമെന്ററികൾ, ഫീച്ചറുകൾ എന്നിവയും പുറത്തിറക്കിയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടാവകാശി ചാൾസ് രാജകുമാരൻ ഇന്ത്യയിലെത്തിയപ്പോൾ ഒപ്പം വിളിച്ചുനിർത്തി കണ്ണനെ ആദരിച്ചിരുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:വന്യജീവിസംരക്ഷണപ്രവർത്തകർ
ഖ്വബാല
ഖ്വബാല (Qəbələ, Гәбәлә, قبه‌له; Кьвепеле, Q̇wepele, قوه‌په‌له‌), അസർബൈജാനിലെ ഒരു പട്ടണവും ഖ്വബാല റയോണിൻറ തലസ്ഥാനവുമാണ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ ഖബാല പട്ടണവും കുസ്‍നാത്ത് വില്ലേജുംഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു 1991 നു മുമ്പ് ഈ പട്ടണം കുട്‍കാഷെൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അസർബൈജാൻ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നു സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതിനു ശേഷം ഈ പട്ടണത്തിൻറെ പേര് ഖ്വബാല എന്നു പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. കൊക്കേഷ്യൻ അൽബേനിയയുടെ തലസ്ഥാനമായിരുന്ന പുരാതന പട്ടണമായിരുന്ന ഗബാലയെ അനുസ്മരിക്കുന്നതിനായിണ് പട്ടണത്തിന് ഈ പേരു നൽകിയത്. ഈ പുരാതന പട്ടണം നിലനിന്നിരുന്ന പുരാവസ്തു ഖനനപ്രദേശം 20 കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:അസർബെയ്ജാനിലെ നഗരങ്ങൾ
അൽ റാസ്
റാസ് അഥവാ അൽ റാസ് (الرس) അൽ-ഖസീം പ്രോവിൻസിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സൌദി അറേബ്യയിലെ ഒരു പട്ടണമാണ്. ബുറൈദാ പട്ടണത്തിന് തെക്കുപടിഞ്ഞാറായിട്ടാണ് പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. രാജ്യ തലസ്ഥാനമായ റിയാദ് പട്ടണത്തിന് വടക്കു ദിക്കിലായിട്ടാണിതിൻറ സ്ഥാനം. ജനസംഖ്യയനുസരിച്ച് ഖസീം പ്രോവിൻസിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയപട്ടണമാണിത്. 2010 ലെ സെൻസസ് കണക്കുകളനുസരിച്ച് ഈ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ 133,000 ആണ്.
ഈ പട്ടണത്തിൻറെ വ്യാപ്തി ഏകദേശം 60 km² ആണ്. റാസ് എന്ന പദത്തിനർത്ഥം അറബി ഭാക്ഷയിൽ "ഒരു പഴയ കിണർ" എന്നാണ്. പ്രവാചകൻറെ അനുചരനായ ഹസൻ ബിൻ താബിത് തൻറെ കാവ്യത്തിൽ ഈ പട്ടണത്തെ സ്മരിക്കുന്നുണ്ട്. അൽ അസാഫ് കുടുംബമാണ് ഈ പട്ടണത്തിലെ ഭരണം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്. ഈ പട്ടണത്തിന് 19 ഔദ്യോഗിക സബ്-ഗവർണറേറ്റുകളുമുണ്ട്. ഏകദേശം നൂറോളം വില്ളേജുകൾ പട്ടണത്തിനു ചുറ്റുഭാഗത്തുമുണ്ട്. പട്ടണത്തിൻറെ തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറു ഭാഗങ്ങളിൽ ബദൂയിൻ വംശക്കാർ താമസിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥ
വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ
മകപൻ താഴ്വര
ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ഒരു പുരാവസ്തു പ്രദേശമാണ് മകപൻ താഴ്വര അഥവാ മകപൻസ്സ്കാത്. വളരെയേറെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു പാലിയെന്റോളജിക്കൽ പ്രദേശംകൂടിയാണ് ഇവിടം. ഇവിടെ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ള ആദിമമനുഷ്യന്റെ ഫോസിലുകൾ ഈ പ്രദേശത്തെ ലോകപ്രശസ്തമാക്കി.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ ലോകപൈതൃകകേന്ദ്രങ്ങൾ
2016 റിയോ ഒളിംമ്പിക്സിലെ മെഡൽ പട്ടിക
ലഘുചിത്രം|2016 ഒളിംമ്പിക്സിൽ മെഡൽ നേടിയ രാജ്യങ്ങൾ ലോക ഭൂപടത്തിൽ. Legend:  ഒരു സ്വർണ്ണ മെഡൽ എങ്കിലും നേടിയ രാജ്യങ്ങൾl.   ഒരു വെള്ളി മെഡൽ എങ്കിലും നേടിയ രാജ്യങ്ങൾ(സ്വർണ്ണ മെഡൽ ഇല്ലാതെ).    ഒരു വെങ്കല മെഡൽ എങ്കിലും നേടിയ രാജ്യങ്ങൾ(സ്വർണ്ണ വും വെള്ളിയും ഇല്ലാതെ).)   മെഡലുകൾ ഒന്നും നേടാത്ത രാജ്യങ്ങൾ   ഈ ഒളിംമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ
താഴെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള മെഡൽ പട്ടിക ദേശീയ ഒളിമ്പിക് കമ്മറ്റിയിലെ (NOCs) അംഗങ്ങളും അല്ലാത്തവരുമായ രാജ്യങ്ങൾ, 2016ൽ റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ നടന്ന ഒളിംപിക്സിൽ അവരുടെ കായിക താരങ്ങൾ വിജയിച്ച സ്വർണ മെഡലുകളുടെ എണ്ണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയതാണ്.
ബബിൾസ് (ചിമ്പാൻസി)
ഒരു സാധാരണയിനം ചിമ്പാൻസിയാണ് ബബിൾസ് (ജനനം 1983). അമേരിക്കൻ സംഗീതജ്ഞൻ മൈക്കൽ ജാക്സന്റെ വളർത്തുമൃഗമായിരുന്നതു വഴി വളരെ പ്രശസ്തനായിരുന്നു.ടെക്സസിലെ ഒരു ഗവേഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നും 1980 ന്റ ആദ്യ പകുതിയിലാണ് ഇതിനെ വാങ്ങിയത്. ജാക്സന്റെ ലൈബീരിയൻ ഗേൾ എന്ന ഗാനത്തിന്റെ സംഗീത വീഡിയോയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ബബിൾസ് ജാക്സന്റെ യാത്രകളിൽ പലപ്പോഴും അനുഗമിച്ചിരുന്നു.ജാക്സന്റെ 1988ലെ സംഗീത പര്യടനമായ ബാഡ് വേൾഡ് ടൂറിന്റ ഭാഗമായി ജാക്സന്റെ കൂടെ ജപ്പാനിൽ എത്തിയ ബബിൾസ് അവിടെ ഒസാക്ക മേയറുടെ ചായ സൽക്കാരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
നെവർലാന്റിലെ ജീവിതം
ബബിൾസ് 1988 വരെ ജാക്സന്റെ കുടുംബ വീട്ടിലായിരുന്നു താമസം പിന്നീട പുതുതായി വാങ്ങിയ നെവർലാന്റ് റാഞ്ചിലേക്ക് ജാക്സന്റെ കൂടെ താമസം മാറി. അവിടെ ജാക്സന്റെ മുറിയിലെ ഒരു തൊട്ടിലിൽ ഉറങ്ങിയ ബബിൾസ് ഡയപ്പർ ധരിക്കുകയും ജാക്സന്റെ കൂടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു പോന്നു. കൂടാതെ ജാക്സന്റ ശൗചാലയമാണ് ബബിൾസും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
പൈതൃകം
വർഗ്ഗം:പ്രശസ്തരായ മൃഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ചിമ്പാൻസികൾ വർഗ്ഗം:മൈക്കൽ ജാക്സൺ
ഇസ്മായിൽ ബേഗ്
ഇന്ത്യയിലെ നീന്തൽ പരിശീലകൻ.
വ്യക്തിവിവരം
1966 ഏപ്രിൽ 20-നാണ് ഇസ്മായിൽ ബേഗ് ജനിച്ചത്.
കായികരംഗം
തുഴച്ചിൽ രംഗത്തെ ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപരിശീലകനായിരുന്നു ബേഗ്. മദ്രാസ് ബോട്ട് ക്ലബ്ബിന്റെ പരിശീലകൻ കൂടിയാണ്. 2016 റിയോ ഒളിമ്പിക്സിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പങ്കെടുത്ത ദത്തു ബബൻ ഭോകനൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യനാണ്. 2014 മുതൽ ദത്തുവിനെ ഇദ്ദേഹമാണ് പരിശീലിപ്പിക്കുന്നത്.
വർഗ്ഗം:നീന്തൽ പരിശീലകർ വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ
ഗിഫ്റ്റഡ്
2017ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അമേരിക്കൻ സിനിമയാണ് ഗിഫ്റ്റഡ്. മാർക് വെബാണ് സംവിധായകൻ. ക്രിസ് ഇവാൻസ്, മക്കെന്ന ഗ്രേസ്, ലിൻഡ്സേ ഡ്യൂകൻ, ജെന്നി സ്ലേറ്റ്, ഒക്റ്റേവിയ സ്പെൻസർ എന്നിവരാണ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. അതിബുദ്ധിമതിയായ ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ അവകാശം നേടുന്നതിന് അമ്മാവനും മുത്തശ്ശിയും നടത്തുന്ന പരിശ്രമങ്ങളാണ് കഥയുടെ ഇതിവൃത്തം. 2017 ഏപ്രിൽ 7ന് ഫോക്സ് സെർച്ച്‍ലൈറ്റ് പിക്ചേഴ്സ് റിലീസ് ചെയ്ത ചിത്രം ലോകം മുഴുവനായി 23 മില്യൻ നേടി.
Plot
ടാംപക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു ചെറിയ നഗരത്തിൽ മേരി അഡ്‍ലർ എന്ന പേരുള്ള പെൺകുട്ടി, അവളുടെ സ്കളിലെ ആദ്യ ദിവസം തന്നെ, കണക്കിൽ അതീവ കഴിവ് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. അത് അവളുടെ അധ്യാപിക ബോണി സ്റ്റീവൻസണിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടു. പ്രത്യേക കഴിവുകളുള്ള കുട്ടികൾക്കായുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നതിന് അവൾക്ക് സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവളുടെ അമ്മാവനും രക്ഷാകർത്താവുമായ (നിയമപരമായ രക്ഷാകർത്താവല്ല) ഫ്രാങ്ക് അതിനെ എതിർക്കുന്നു. അത്തരം സ്കൂളുകളെ കുറിച്ചുള്ള ഫ്രാങ്കിന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ കാരണം, മേരിയുടെ കുട്ടിക്കാലം നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഭയക്കുന്നു.
മേരിയുടെ മാതാവ് ഡയാന പ്രശസ്ത ഗണിത ശാസ്തരജ്ഞ ആയിരുന്നു. Millennium Prize Porblems ലെ Navier-Stokes problem അവർ പരിഹരിച്ചു. എന്നാൽ മേരിക്ക് ആറ് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അവർ ആത്മഹത്യ ചെയ്യുകയായിരുന്നു. അന്ന് മുതൽ മേരി ഫ്രാങ്കിനോടൊപ്പമാണ് താമസം.
ഫ്രാങ്കുമായി അകന്ന് കഴിയുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതവും മേരിയുടെ മുത്തശ്ശിയുമായ എവ്‍ലിൻ, മേരി ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ അതീവ കഴിവ് വരമായി ലഭിച്ച ലക്ഷങ്ങളിൽ ഒരുവളാണെന്നും അതിനായി അവൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകണമെന്നും വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ മേരിയുടെ അവകാശം നേടിയെടുത്ത് അവളെ മസാച്ചുസെറ്റ്സിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ അവർ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ കോടതിയിൽ പരാജയപ്പെടുമെന്ന് വന്നതോടെ ഫ്രാങ്ക് അനുരജ്ഞനത്തിന് തയ്യാറാവുന്നു. അനുരജ്ഞനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മേരിയെ ഫോസ്റ്റർ കെയറിൽ താമസിപ്പിക്കുകയും അടുത്തുള്ള സ്വകാര്യ സ്കൂളിൽ ചേർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഫോസ്റ്റർ കെയറിലെ താമസം മേരിയെ നശിപ്പിക്കുന്നു. എവ്‍ലിൻ മേരിയെ കഠിനമായ പരിശീലനങ്ങൾക്ക് വിധേയമാക്കുന്നത് ഫ്രാങ്കിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുന്നു. എവ്‍ലിനും ഡയാനയും ചേർന്ന് കണ്ടുപിടിച്ച് ഗണിതശാസ്ത്ര രഹസ്യം പരസ്യപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കാം എന്ന കരാറിൽ എവ്‍ലിൻ മേരിയെ ഫ്രാങ്കിന് കൈമാറുന്നു.
മേരി സാധാരണ സ്കൂളിൽ പോകുന്ന രംഗത്തോടെ സിനിമ അവസാനിക്കുന്നു.
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ലയ്യൂൺ
പദോത്ഭവം
മഗ്രീബി അറബിക്കിലുള്ള ലയൂൺ എന്ന വാക്കിൽ നിന്നുമാണ് ഈ പട്ടണത്തിന്റെ ഫ്രഞ്ച്, സ്പാനിഷ് പേരുകൾ  ഉത്ഭവിച്ചത്. ജലനീരുറവ എന്നാണീ വാക്കിനർഥം.
കാലാവസ്ഥ
ലയ്യൂണിൽ മരുഭു കാലാവസ്ഥയാണനുഭവപ്പെടുന്നത്. 20 °C (68 °F) അണ് ശരാശരി താപനില.
ജനസംഖ്യാവിവരം
196,331 ജനങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറൻ സഹാറയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണവുമാണ്. ഇത് വളർന്നുവരുന്ന സാമ്പത്തികമേഖലയാണ്.
വാണിജ്യവും സ്ഥിതിയും
ഈ പട്ടണം മത്സ്യബന്ധനത്തിന്റെയും ഫോസ്ഫേറ്റ് ഖനികളുടെയും കേന്ദ്രമാണ്. 2010ൽ യൂറോപ്പുമായി മത്സ്യബന്ധനത്തിനായി ഒരു പുതിയ കരാർ ഒപ്പിട്ടു.
കായികം
ജന്നസ്സി മസ്സിറ ആണ് പ്രധാന ഫുട്ബാൾ ക്ലബ്ബ്. മൊറോക്കൻ പ്രീമിയർ ലീഗിൽ ഈ ക്ലബ്ബ് കളിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആ രാജയ്ത്തെ എറ്റവും വലിയ ഫുട്ബാൾ ലീഗ് ആണിത്.
ഗതാഗതം
ഹസ്സൻ 1 വിമാനത്താവളമാണ് ഏറ്റവും വലിയ വിമാനത്താവളം.
വിദ്യാഭ്യാസം
സ്പാനിഷ് ഗവണ്മെന്റിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്പാനിഷ് ഇന്റെർനാഷണൽ സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഉപരിപഠനത്തിനായി കുട്ടികൾക്ക് മൊറോക്കോയിലോ ലാസ് പാൽമാസിലോ പോകേണ്ടിവരുന്നുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ആഫ്രിക്കയിലെ തലസ്ഥാനങ്ങൾ
ബാൻഗുയി
ബാൻഗുയി മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൻറെ തലസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണവുമാണ്. 2012 ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഈ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ 734,350 ആയിരുന്നു. 1889 ൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ ഒരു കാവൽപ്പുരയായി സ്ഥാപിച്ച ഈ സ്ഥലത്തിൻറെ നാമകരണം ഉബാംഗി നദിയുടെ വടക്കൻ കരയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയായിരുന്നു (ഫ്രഞ്ച്: Oubangui).
സ്നോ ഗൂസ്
ഗ്രീൻ‌ലാൻ‌ഡിലെ വടക്ക് മരക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിലും കാനഡ, അലാസ്ക, സൈബീരിയയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ അഗ്രം എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഗൂസ് പ്രജനനം നടത്തുന്നത്. തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ മുതൽ അമേരിക്കയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ വഴി മെക്സിക്കോ വരെയും വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ ഊഷ്മള ഭാഗങ്ങളിലും ശൈത്യകാലം ചെലവഴിക്കുന്നു. ശൈത്യകാലത്ത് ടെക്സാസിലേക്കും മെക്സിക്കോയിലേക്കും തെക്കോട്ട് പറക്കുന്ന ഇവ ഓരോ വസന്തകാലത്തും ആർട്ടിക് തുണ്ട്രയിൽ കൂടുണ്ടാക്കുന്നു. ഇത് വേട്ടയാടലിൽ നിന്നും രക്ഷപെടുന്നതിനും വന്യഇനങ്ങളുമായി പ്രജനനത്തിനും അപൂർവമായി യൂറോപ്പിലുടനീളം അലഞ്ഞുതിരിയുന്നു. സ്നോ ഗൂസ് ബ്രിട്ടീഷ് ദ്വീപുകളിലെ സന്ദർശകരാണ്, അവിടെ ബാർനക്കിൾ, ബ്രെന്റ്, ഗ്രീൻലാൻഡ് വൈറ്റ്-ഫ്രണ്ട് ഗൂസ് തുടങ്ങിയ പക്ഷികൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ പതിവായി കാണപ്പെടുന്നു. സ്കോട്ട്ലൻഡിൽ കാട്ടുഇനങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. അതിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടനിലെ അനേകം പക്ഷികൾ ഉത്ഭവിച്ചതായി കരുതുന്നു.
മധ്യ അമേരിക്കയിൽ, ശൈത്യകാലത്ത് അലഞ്ഞുതിരിഞ്ഞു നടക്കുന്നവയെ പതിവായി കണ്ടുവരുന്നു.
വിവരണം
സ്നോ ഗൂസിന് രണ്ട് വർണ്ണ തൂവലുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. വെള്ള (മഞ്ഞ്) അല്ലെങ്കിൽ ചാര / നീല (നീല), അതിനാൽ പൊതുവായ വിവരണം "സ്നോസ്", "ബ്ലൂസ്" എന്നിവയാണ്. കറുത്ത ചിറകുള്ള അഗ്രം ഒഴികെ വെളുത്ത മോർഫ് പക്ഷികൾ വെളുത്തതാണ്. നീല-മോർഫ് ഗീസ് തല, കഴുത്ത്, വാലറ്റം എന്നിവ ഒഴികെ വെള്ളയ്ക്ക് പകരം നീലകലർന്ന ചാരനിറത്തിലുള്ള തൂവലുകൾ കാണപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത നീലയിനങ്ങൾക്ക് തവിട്ടുനിറമോ അല്ലെങ്കിൽ സ്ലേറ്റ്-ഗ്രേയോ ആണ്. തലയിലോ കഴുത്തിലോ വയറിലോ വെളുത്ത നിറവും കാണപ്പെടുന്നില്ല. സ്നോയ്ക്കും നീലയ്ക്കും റോസ്-ചുവപ്പ് കാൽപ്പാദങ്ങളും കാലുകളും കറുത്ത ടോമിയയോടുകൂടിയ ("കട്ടിംഗ് അരികുകൾ") പിങ്ക് ചുണ്ടുകളും ഉള്ള ഇവയ്ക്ക് കറുത്ത "ഗ്രിൻ പാച്ച്" നൽകുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പക്ഷികളുടെ പാദങ്ങൾ, കാലുകൾ, ചുണ്ടുകൾ എന്നിവയിൽ നിറങ്ങൾ തിളക്കമുള്ളതല്ല. ഭക്ഷണം തേടുമ്പോൾ മണ്ണിലെ ധാതുക്കളിൽ നിന്ന് ഇവയുടെ തല തുരുമ്പിച്ച തവിട്ടുനിറമാകുന്നു. അവ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുമ്പോൾ അത് പലപ്പോഴും ഒരു മൈലിൽ കൂടുതൽ ദൂരെ നിന്ന് കേൾക്കാൻ കഴിയുന്നു.
വെള്ള, നീല-മോർഫ് പക്ഷികൾ പരസ്പരം പ്രജനനം നടത്തുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന സന്തതികൾ ഒന്നുകിൽ മോർഫ് ആയിരിക്കാം. ഈ രണ്ട് നിറങ്ങൾ ഒരു കാലത്ത് പ്രത്യേക ഇനം ആയി കരുതിയിരുന്നു. അവ പരസ്പരം പ്രജനനം നടത്തുകയും അവയുടെ ശ്രേണികളിലുടനീളം ഒരുമിച്ച് കാണപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ, ഇപ്പോൾ അവയെ ഒരേ വർഗ്ഗത്തിന്റെ രണ്ട് വർണ്ണ ഘട്ടങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു. വർണ്ണ ഘട്ടങ്ങൾ ജനിതകമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. ഇരുണ്ട ഘട്ടം ഒരൊറ്റ ആധിപത്യമുള്ള ജീനിന്റെ ഫലമാണ്, വെളുത്ത ഘട്ടം ഹോമോസൈഗസ് റിസീസിവ് ആണ്. ഇണയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ, യൗവനമായ പക്ഷികൾ മിക്കപ്പോഴും മാതാപിതാക്കളുടെ കളറിംഗിനോട് സാമ്യമുള്ള ഒരു ഇണയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. പക്ഷികളെ ഒരു മിശ്രിത ജോഡിയാക്കി വിരിയിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അവ ഒന്നുകിൽ വർണ്ണ ഇനവുമായി ഇണചേരുന്നു.
വലിപ്പത്തിന്റെയും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ഇനത്തെ രണ്ട് ഉപജാതികളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. വലിപ്പം ഓവർലാപ്പ് ചിലരെ വിഭജനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കാരണമായി. ചെറിയ ഉപജാതിയായ ലെസ്സർ സ്നോ ഗൂസ് (C. c. Caerulescens), മധ്യ വടക്കൻ കാനഡ മുതൽ ബെറിംഗ് സ്ട്രെയിറ്റ് പ്രദേശം വരെ താമസിക്കുന്നു. ലെസ്സർ സ്നോ ഗൂസ് 64 മുതൽ 79 സെന്റിമീറ്റർ വരെ (25 മുതൽ 31 ഇഞ്ച് വരെ) ഉയരവും 2.05 മുതൽ 2.7 കിലോഗ്രാം വരെ (4.5 മുതൽ 6.0 പൗണ്ട് വരെ) ഭാരവും കാണപ്പെടുന്നു. വലിയ ഉപജാതിയായ ഗ്രേറ്റർ സ്നോ ഗൂസ് (C. c. അറ്റ്ലാന്റിക്കസ്), വടക്കുകിഴക്കൻ കാനഡയിൽ കൂടുണ്ടാക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ശരാശരി 3.2 കിലോഗ്രാം (7.1 പൗണ്ട്) ഭാരവും 79 സെന്റിമീറ്റർ (31 ഇഞ്ച്), നീളമുണ്ടെങ്കിലും 4.5 കിലോഗ്രാം (9.9 പൗണ്ട്) വരെ ഭാരവും കാണപ്പെടുന്നു. രണ്ട് ഉപജാതികളുടെയും ചിറകുകൾ 135 മുതൽ 165 സെന്റിമീറ്റർ വരെയാണ് (53 മുതൽ 65 ഇഞ്ച് വരെ). ഗ്രേറ്റർ സ്നോ ഗൂസുകളുടെയിടയിലെ കിഴക്കൻ ജനസംഖ്യയിൽ ബ്ലൂ-മോർഫ് പക്ഷികൾ വിരളമാണ്.
പ്രജനനം
മൂന്നാം വർഷം വരെ പ്രജനനം ആരംഭിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും ദീർഘകാല ജോഡി ബോണ്ടുകൾ സാധാരണയായി രണ്ടാം വർഷത്തിൽ രൂപം കൊള്ളുന്നു. പെൺ‌പക്ഷികൾ‌ ശക്തമായി ഫിലോപാട്രിക് ആണ്‌. അതിനർ‌ത്ഥം അവ പ്രജനനത്തിനായി വിരിഞ്ഞ സ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങുന്നു. സ്നോ ഗൂസ് പലപ്പോഴും കോളനികളിൽ കൂടുണ്ടാക്കുന്നു. മഞ്ഞുവീഴ്ചയെ ആശ്രയിച്ച് സാധാരണയായി മെയ് അവസാനം അല്ലെങ്കിൽ ജൂൺ ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുണ്ടാക്കൽ ആരംഭിക്കുന്നു. പെൺ‌പക്ഷി കൂടുണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥലം തിരഞ്ഞെടുത്ത് ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് ഒരു കൂടുണ്ടാക്കുന്നു. ചുള്ളിക്കമ്പുകൾ കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ ആഴമില്ലാത്ത കൂഴിയാണ് കൂട്, ഇത് വർഷം തോറും വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടു കൂട്ടിയ ഉടൻതന്നെ മൂന്നോ അഞ്ചോ മുട്ടകളിൽ ആദ്യത്തേത് മുട്ടയിട്ട ശേഷം അടയിരിക്കുന്നു. പെൺ‌പക്ഷി 22 മുതൽ 25 ദിവസം വരെ അടയിരിക്കുന്നു. കുഞ്ഞുങ്ങൾ വിരിഞ്ഞ് ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ കൂടു വിടുന്നു.
കുഞ്ഞുങ്ങൾ സ്വയം ഭക്ഷണം തേടുന്നു. പക്ഷേ മാതാപിതാക്കൾ ഇരുവരും ചേർന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു. 42 മുതൽ 50 ദിവസത്തിനുശേഷം അവർക്ക് പറക്കാൻ കഴിയും. പക്ഷേ രണ്ട് മൂന്ന് വയസ്സ് വരെ അവ കുടുംബത്തോടൊപ്പം തുടരും.
സ്നോ ഗൂസ്, റോസ്സ്'സ് ഗൂസ് എന്നിവ ഒരുമിച്ച് വളരുന്നിടത്ത്, ലാ പെറോസിലെന്നപോലെ, അവ ചിലപ്പോൾ സങ്കരയിനങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നു, സങ്കരയിനം മികച്ചതാണ്. ഗ്രേറ്റർ വൈറ്റ് ഫ്രണ്ടെഡ് ഗൂസ്, കാനഡ ഗൂസ്, ക്രാക്ക്ലിങ് ഗൂസ് എന്നിവ പോലുള്ള അപൂർവ്വ സങ്കരയിനങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നതായി നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ദേശാടനം
മെയ് അവസാനം മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് പകുതി വരെ സ്നോ ഗൂസ് പ്രജനനം നടത്തുന്നു. പക്ഷേ അവ കൂടുണ്ടാക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ചൂടുള്ള ശൈത്യകാല പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറുന്നതിനായി അതിൽ പകുതിയിലധികം സമയം ചെലവഴിക്കുന്നു. പ്രജനനം കാലം ദേശാടന സമയത്ത് (റിവേഴ്സ് മൈഗ്രേഷൻ), വലിയ സ്നോ ഗൂസ് കൂട്ടങ്ങൾ വളരെ ഉയരത്തിൽ പറന്ന് ഇടുങ്ങിയ ഇടനാഴികളിലൂടെ വലിയ തോതിൽ കുടിയേറുന്നു. 3,000 മൈൽ (4,800 കിലോമീറ്റർ) കൂടുതൽ സഞ്ചരിച്ച് പരമ്പരാഗത ശൈത്യകാല പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന് തുണ്ട്രയിലേക്ക് കുടിയേറുന്നു.
ലെസ്സെർ സ്നോ ഗൂസ് സെൻട്രൽ ഫ്ലൈവേ, മിസിസിപ്പി ഫ്ലൈവേ, പസഫിക് ഫ്ലൈവേ എന്നിവയിലൂടെയും പ്രേയരിയിലും സമ്പന്നമായ കൃഷിസ്ഥലത്തും കുറുകെയും അമേരിക്കയിലെയും മെക്സിക്കോയിലെയും പ്രത്യേകിച്ച് ഗൾഫ് തീരപ്രദേശത്തെ പുൽമേടുകളിലും കാർഷിക മേഖലകളിലുമുള്ള ശൈത്യകാല മൈതാനങ്ങളിലേക്കും സഞ്ചരിക്കുന്നു. വലുതും ചെറുതുമായ സ്നോ ഗൂസ് അറ്റ്ലാന്റിക് ഫ്ലൈവേയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയും ശീതകാലം അറ്റ്ലാന്റിക് തീര സമതലത്തിൽ താരതമ്യേന കൂടുതൽ നിയന്ത്രിത പരിധിയിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി, ലെസ്സെർ സ്നോ ഗൂസ് തണുപ്പുള്ള തീരദേശ ചതുപ്പ് പ്രദേശങ്ങളിൽ ഹ്രസ്വവും എന്നാൽ ശക്തവുമായ ചുണ്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ചതുപ്പ് പുല്ലുകളുടെ വേരുകൾ ഭക്ഷണത്തിനായി കുഴിച്ചെടുക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, അവ പിന്നീട് ഉൾനാടൻ കാർഷിക മേഖലകളിലേക്ക് മാറുകയും, 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സുസ്ഥിര ജനസംഖ്യാ വർദ്ധനവിന് കാരണമാകുകയും ചെയ്തു. ഈ മാറ്റം ഗൂസ്ന്റെ അതിജീവന നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുകയും ഇത് തുണ്ട്ര പ്രജനന മൈതാനങ്ങളിൽ അമിതമേച്ചിലിന് ഇടയാക്കുകയും ചെയ്തു.
2015 മാർച്ചിൽ, വടക്കൻ കാനഡയിലേക്ക് അവയുടെ വസന്തകാല ദേശാടനം നടത്തുമ്പോൾ വടക്കൻ ഐഡഹോയിൽ ഒരു ഏവിയൻ കോളറ പകർച്ചവ്യാധിയിൽ നിന്ന് 2,000 സ്നോ ഗൂസ് വരെ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഇക്കോളജി
കൂടുകെട്ട് സീസണിനുശേഷം അവ സാധാരണയായി കൂട്ടങ്ങളായി ഭക്ഷണം തേടുന്നു. ശൈത്യകാലത്ത്, സ്നോ ഗൂസ് വയലുകളിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ധാന്യങ്ങൾ മേയുന്നു. പരമ്പരാഗത ഇടക്കാല ആവാസ വ്യവസ്ഥകൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനായി അവ വലിയ കൂട്ടങ്ങളായി ദേശാടനം നടത്തുന്നു. സ്നോ ഗൂസ്, ഗ്രേറ്റർ വൈറ്റ് ഫ്രോണ്ടെഡ് ഗൂസിനോടൊപ്പം ഇടയ്ക്കിടെ യാത്ര ചെയ്യുകയും ഭക്ഷണം തേടുകയും ചെയ്യുന്നു. നേരെമറിച്ച്, കാനഡ ഗൂസിനോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്യുന്നതിനോ ഭക്ഷണം തേടുന്നതിനോ ഉള്ള പ്രവണത കാണിക്കുന്നില്ല.
ജനസംഖ്യ
ലെസ്സെർ സ്നോ ഗൂസ് ജനസംഖ്യ 5 ദശലക്ഷം പക്ഷികളെ കവിയുന്നു. 1970 കളുടെ പകുതി മുതൽ ഇത് 300% കൂടുതലാണ്. പ്രതിവർഷം അഞ്ച് ശതമാനത്തിൽ കൂടുതൽ എന്ന തോതിൽ ഇവയുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. പ്രജനനം നടത്താത്ത ഗൂസ് (ജുവനൈൽസ് അല്ലെങ്കിൽ വിജയകരമായി കൂടുണ്ടാക്കാൻ പരാജയപ്പെടുന്ന മുതിർന്നവർ) ഈ കണക്കിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല, അതിനാൽ മൊത്തം ഗൂസ് എണ്ണം കൂടുതലായിരിക്കാം. ജനസംഖ്യാ രേഖകൾ സൂക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ സ്നോ ഗൂസ് പോപ്പുലേഷൻ സൂചികകളാണ് കണ്ടെത്തിയത്. കൂടാതെ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഹഡ്സൺ ബേ തീരപ്രദേശത്തെ മുമ്പ് കൈയെത്താത്ത വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വലിയ ബ്രീഡിംഗ് ജനസംഖ്യ വ്യാപിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വനമേഖലയിൽ നിന്നും പ്രേയരിയിൽ നിന്നും കാർഷിക ഉപയോഗത്തിലേക്ക് ഭൂമി പരിവർത്തനം ചെയ്തതാണ് ഈ അമിത ജനസംഖ്യയുടെ കാരണം.
1990 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, ഹഡ്‌സൺ ബേയിലെയും മറ്റ് നെസ്റ്റിംഗ് പ്രദേശങ്ങളിലെയും തുണ്ട്ര ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശനഷ്ടങ്ങൾ കാരണം ലെസ്സെർ സ്നോ ഗൂസിന്റെയും റോസെസ് ഗൂസിന്റെയും യു‌എസിലും കാനഡയിലും വടക്കേ അമേരിക്കൻ ജനസംഖ്യ കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. ലൈറ്റ് ഗൂസ് കൺസർവേഷൻ ഓർഡർ 1997-ൽ സ്ഥാപിതമാകുകയും 1999-ൽ നിയമപരമാകുകയും ചെയ്തു. ഹണ്ടർ ബാഗ് പരിധി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, വേട്ട സീസണുകളുടെ ദൈർഘ്യം കൂട്ടുകയും പുതിയ വേട്ടയാടൽ രീതികൾ ചേർക്കുകയും എല്ലാം വിജയകരമായി നടപ്പാക്കി. എന്നാൽ വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ സ്നോ ഗീസിന്റെ മൊത്തം ജനസംഖ്യ കുറച്ചിട്ടില്ല.
ലൈറ്റ് ഗീസിന്റെ സംരക്ഷണ ഉത്തരവ്
വേട്ടയാടൽ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ ഇളവ് വരുത്താനും വസന്തകാലത്ത് പ്രജനന മൈതാനങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങുമ്പോൾ വേട്ടക്കാർക്ക് കൂടുതൽ സ്നോ ഗൂസ് വിളവെടുക്കാൻ മികച്ച അവസരം നൽകാനും കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഇന്റർനെറ്റ്‌ വഴിയുള്ള സന്ദർശകരെയും, അൺപ്ലഗ് ചെയ്ത ഷോട്ട്ഗൺ, ഷൂട്ടിംഗ് സമയം വർദ്ധിപ്പിച്ചും, ബാഗ് പരിധികൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കുക എന്നതായിരുന്നു നിർദ്ദേശിത നിയന്ത്രണങ്ങൾ. ലൈറ്റ് ഗൂസ് കൺസർവേഷൻ ഓർഡർ കൊണ്ടുവന്ന് രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം 1999-ൽ ഇത് ഫെഡറൽ നിർബന്ധമാക്കി.
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കയിലെ പക്ഷികൾ വർഗ്ഗം:പക്ഷികൾ വർഗ്ഗം:കാനഡയിലെ പക്ഷികൾ
ബുസൊഗൊ സർവകലാശാല.
ബുസൊഗ സർവകലാശാല (Busoga University) (BU),ചർച്ച് ഓഫ് ഉഗാണ്ടയുടെ ബുസൊഗ രൂപതയോട് ചേർന്നുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ സർവകലാശാലയാണ്.
ആസ്ഥാനം
ജിൻജയിൽ 41 കി.മീ. വടക്കു കിഴക്കായി ജിൻജൊ- ടൊറൊറൊ രാജപാതയിൽ പ്രധാന കാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കാമ്പസിന്റെ നിർദ്ദേ
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
ശാങ്കങ്ങൾ:0°35'29.0"N, 33°27'32.0"E (Latitude:0.591389; Longitude:33.458889) ആണ്.
എൽവാസിലെ ഗാരിസൺ ബോഡർ പട്ടണവും അതിന്റെ കോട്ടകളും
പോർചുഗലിലെ അലെന്റെജൊയിലെ ഒരു പട്ടണമാണ് എൽവാസ്. ഇത് പോർചുഗീസ് സ്പാനിഷ് അതിർത്തിക്കരികിലുള്ള ഒരു പട്ടണമാണ്. 2012 ൽ എൽവാസിലെ ഗാരിസൺ ബോഡർ പട്ടണവും അതിന്റെ കോട്ടകളും യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃക സ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 17-ാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ 19-ാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ ഈ സ്ഥലത്ത് വളരെയധികം കോട്ടനിർമ്മാണങ്ങൾ നടന്നു. ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബുൾവർക്ക് ഡ്രൈ ഡിച്ച് സംവിധാനം നിലനിന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ്. ഈ നഗരത്തിന്റെ കോട്ടക്കുള്ളിൽ ബാരക്കുകളും  മറ്റ് മിലിട്ടറി കെട്ടിടങ്ങളും അതുപോലെ പള്ളികളും മൊണാസ്ട്രികളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 10-ാം നൂറ്റാണ്ടുമുതലുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ ശേഷിപ്പികൾ എൽവാസിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പോർചുഗീസ് റെസ്റ്റോറേഷൻ യുദ്ധത്തിന് ശേഷമാണ് ഇവിടെ കോട്ടകളുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത്. 1659 ലെ ബാറ്റിൽ ഓഫ് ദ ലൈൻസ് ഓഫ് എൽവാസ് യുദ്ധത്തിൽ ഇവിടത്തെ കോട്ടകൾ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചു. ഡച്ച് ജസ്യൂട്ടായ പഡ്രെ ജൊവാവോ പിസ്കാസിയോ കോസ്മാണ്ടർ ആണ് ഇവിടത്തെ കോട്ടകൾ രൂപകൽപന ചെയ്തത്. ഈ കോട്ടകൾ ഡച്ച് കോട്ടകളുടെ ഏറ്റവും നല്ല ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പ്രസിഡണ്ടുമാരുടെ പട്ടിക
എ.ഐ.സി.സി.യുടെയും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്ന്റെയും തലവനാണ് പ്രസിഡണ്ട്. ഇവരെ ചുരുക്കി കോൺഗ്രസ് പ്രസിഡണ്ട് എന്നും വിളിക്കുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രസിഡന്റുമാർ
ഡുറോ ഡിഒസി
ചരിത്രം
3,4 നൂറ്റാണ്ടിലെ പടിഞ്ഞാറൻ റോമാസാമ്രാജ്യ കാലഘട്ടം മുതൽ ഇവിടെ വൈൻ നിർമ്മാണം നടത്തിയിരുന്നതിന് പല പുരാവസ്തുപരമായ തെളിവുകളും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. പല പുരാവസ്തു സ്ഥലങ്ങളിൽനിന്നും പഴയമുന്തിരി വിത്തുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 12-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യകാലം മുതൽ സിസ്റ്റെർഷ്യൻസിന് ഈ വൈൻ നിർമ്മാണ പ്രദേശത്ത് നിർണ്ണായക സ്വാധീനം ഉണ്ടായിരുന്നു. സൽസെഡാസ്, സവോ ജൊആവോ ഡെ ടറൗക്ക, സവോ പെഡ്രോ ഡ‍ാസ് അഗ്വയാസ് എന്നീ മൊണാസ്ട്രികൾ വഴിയാണ് ഈ പ്രദേശം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്.
ഭൂമിശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും
ഡുറോ നദീതടത്തിനുചുറ്റുമായാണ് ഡുറോ വൈൻപ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. വരോസ, കൊറാഗോ, ടവോറ, ടൊർടോ, പിൻഹാവോ എന്നീ താഴ്‍വരകൾ ഇതിനു ചുറ്റിലുമുണ്ട്. മരവോ പർവ്വതങ്ങളും മൊണ്ടെമുറോ പർവ്വതങ്ങളും ഈ പ്രദേശത്തെ അറ്റ്ലാന്റിക് കാറ്റുകളിൽനിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഇവിടെ ഒരു ശരാശരി മെഡിറ്ററേനിയൻ കാലാവസ്ഥയാണുള്ളത്. ചൂടുകൂടിയതും വരണ്ടതുമായ വേനൽകാലവും തണുപ്പുനിറഞ്ഞ മഞ്ഞുകാലവും ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാനിന്ന് കിഴക്കോട്ട് ഈ പ്രദേശത്തെ മൂന്ന് ഉപവിഭാഗമായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു:
മുന്തിരികൾ
കറുത്ത മുന്തിരി തരങ്ങളായ ബസ്ട്രാഡോ, മൊറിസ്കോ ടിന്റോ, ടിന്റ അമറേലിയ, ടിന്റ ബർറോക്ക, ടിന്റ കാഒ, ടിന്റ റോറിസ്, ടൂറിഗ ഫ്രാൻസെസ, ടൂറിഗ നാസിയോണൽ കൂടാതെ വെളുത്ത മുന്തിരി തരങ്ങളായ ഡോൺസെലിൻഹോ ബ്രാങ്കോ, ഗൗവീലിയോ, മാൽവസിയ ഫിന, റാബിഗാട്ടോ, വിയോസിൻഹോ എന്നിവയാണ് ഡുറോ പ്രദേശത്ത് കാണപ്പെടുന്ന മുന്തിരിയിനങ്ങൾ.
അൽകൊബാക മൊണാസ്ട്രി
പോർചുഗലിലെ ഒയിസ്റ്റെ ഉപപ്രവിശ്യയിലെ അൽകൊബാക്ക നഗരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന റോമൻ കത്തോലിക്ക പള്ളിയാണ് അൽകൊബാക മൊണാസ്ട്രി. മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തിലായിരുന്നു അൽകൊബാക മൊണാസ്ട്രിയുടെ നിർമ്മാണം. ആദ്യ പോർചുഗീസ് രാജാവായ അഫൊൻസോ ഹെൻറിക്വെസ് ആണ് 1153 ൽ ഈ മൊണാസ്ട്രി നിർമ്മിച്ചത്. പോർചുഗലിലെ രാജാക്കന്മാരുമായി ഈ മൊണാസ്ട്രി വളരെ അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.
പോർചുഗലിലെ ആദ്യ ഗോഥിക് കെട്ടിടങ്ങളിലൊന്നാണ് അൽകൊബാക മൊണാസ്ട്രി. കൊയിമ്പ്രയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മൊണാസ്ട്രി ഓഫ് സാന്താക്രൂസ് ആണ് മറ്റൊരു ആദ്യകാല ഗോഥിക് കെട്ടിടം. മദ്ധ്യകാല പോർചുഗൽ മൊണാസ്ട്രികളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട മൊണാസ്ട്രിയാണ് മൊണാസ്ട്രി ഓഫ് സാന്താക്രൂസ്. ഇതിന്റെ ചരിത്രപരവും കലാപരവുമായ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് 1989 ൽ യുനെസ്കോ ഇതിനെ ലോകപൈതൃക സ്ഥാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ചരിത്രം
സിസ്റ്റെർഷ്യൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ആദ്യത്തെ മൂലസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ് അൽകൊബാക മൊണാസ്ട്രി. 1153 ൽ ബെർനാഡ് ഓഫ് ക്ലൈർവൗക്സിന്റെ മരണത്തിന് തൊട്ടുമുൻപ് അദ്ദേഹത്തിനുള്ള സമ്മാനമായാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. 1147 മാർച്ചിൽ സാന്ററെമിൽ വച്ച് മൂർസുകളെ വിജയിച്ചതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കായി ആദ്യ പോർചുഗീസ് രാജാവ് അഫൊൻസോ ഹെൻറിക്വെസാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. മൂറുകളുടെ കയ്യിൽനിന്നും കൈക്കലാക്കിയ പ്രവിശ്യയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അധികാരം സ്ഥാപിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ മൊണാസ്ട്രിയുടെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത്.
റാത്തീബ്
ഇസ്ലാമിലെ ആധ്യാത്മിക സാധുക്കളായ സൂഫികളുടെ സ്തോത്ര സദസ്സുകളാണ് റാത്തീബ് അഥവാ ഹദ്റ. 'ആവർത്തിച്ചു ചൊല്ലുന്നത്' എന്നതാണ് റാത്തീബിൻറെ വാക്കിനർത്ഥം. ഓരോ സരണിക്കും അവരുടേതായ റാത്തീബുകളുണ്ടാവും. ദൈവത്തെ വാഴ്ത്തുക, ദൈവനാമങ്ങളും സ്തോത്രങ്ങളും പ്രാർത്ഥനാശകലങ്ങളും ഉരുവിടുക, ഖുർആനിലെ വചനങ്ങൾ ഉരുവിടുക, പ്രവാചകന്മാരുടെയും സയ്യിദന്മാരുടെയും, സൂഫി യോഗികളുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കുക, പ്രവാചകന്മാരുടെ ഗുണ മേന്മകൾ വർണ്ണിക്കുക, വിവിധ സൂഫി സന്യാസികളുടെ മേന്മകളും അത്ഭുതങ്ങളും വാഴ്ത്തിപ്പാടുക എന്നിങ്ങനെ ഒരേകീകൃത ഘടനയിലാണ് മുഴുവൻ റാത്തീബുകളും ചിട്ടപ്പെടുത്തത്തിയിരിക്കുന്നത്. വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങളിലെ റാത്തീബുകളുടെ ഘടനകൾ തമ്മിൽ സാമ്യതയുണ്ടെങ്കിലും വാഴ്ത്തപ്പെടുന്ന ആചാര്യന്മാരും ആലാപന രീതികളും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.
റാത്തീബുകളുടെ സദസ്സുകളിൽ അലസതയകറ്റുവാൻ ആത്മീയ ചലനങ്ങളെന്ന പേരിൽ ആട്ടവും കറക്കവും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. കാവ്യശകലങ്ങൾക്ക് അകമ്പടിയായി വായ്പാട്ട്, ദഫ്, അറബന എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചില മാർഗ്ഗങ്ങളിലെ സന്യാസിവര്യന്മാർ റാത്തീബുകളോടനുബന്ധിച്ച് ആയുധ പ്രയോഗങ്ങളും അഭ്യാസമുറകളും നടത്തും. വുഷു, കുങ്ഫു, സിലറ്റ്, കളരി  എന്നീ ആയോധന കലകളും റാത്തീബുകളുടെ മേമ്പൊടി ചേർത്ത് സൂഫികൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാറുണ്ട്. മുമ്പ്, ചില നമസ്കാരങ്ങൾക്ക് ശേഷവും, ദിവസങ്ങളിലും പള്ളികളിൽ പൊതുജന പങ്കാളിത്തത്തോടെ ഇത്തരം റാത്തീബ് സദസ്സുകൾ അരങ്ങേറാറുണ്ടായിരുന്നു. വീടുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചു വിശേഷ ദിവസങ്ങളിലും,  യുദ്ധത്തിനും യാത്രയ്ക്കും മുന്നോടിയായും ഇത്തരം സദസ്സുകൾ നടത്തുക പതിവായിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികം വർഗ്ഗം:സൂഫിമാർഗ്ഗം
എ. കെ. ജി. സി. ടി.
അസോസിയേഷൻ ഓഫ് കേരള ഗവ.കോളേജ് ടീച്ചേഴ്സ് (എ. കെ. ജി. സി. ടി.) കേരളത്തിലെ ഗവ.കോളേജ് അധ്യാപകരുടെ ഏറ്റവും വലിയ സംഘടന. 1957 ൽ രൂപീകരിച്ചു. ഗവ. കോളേജ് അധ്യാപകരുടെ സേവന വേതന അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി പോരാടുന്നു. സംഘടനയുടെ മുഖപത്രമാണ് സംഘശബ്ദം]
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സംഘടനകൾ
ജെറിക്കോവാക്കോവാറ ദേശീയോദ്യാനം
ജെറിക്കോവാക്കോവാറ ദേശീയോദ്യാനം (പോർച്ചുഗീസ്: Parque Nacional de Jericoacoara) ബ്രസീലിലെ സിയാറാ സംസ്ഥാനത്ത് ജിജോക്ക ഡി ജെറിക്കോവാക്കോവാറ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ഇതിൻറെ സമുദ്രതീരത്ത് പ്രസിദ്ധമായ ജെറിക്കോവാക്കോവാറ ബീച്ച് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഒരു തദ്ദേശീയ ഭാഷയായ "ടുപി"യിൽനിന്നുള്ള പദമാണ് ജെറിക്കോവാക്കാവാറ എന്നത്. ഇതിൻറെ അർത്ഥം ആമകളുടെ വീട് എന്നാണ്. ഈ പേരിൽത്തന്നെയാണ് സിയാറായിലെ ഒരു ബീച്ചും ഒരു പട്ടണവും അതുപോലെതന്നെ ചുറ്റുപാടുമായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ദേശീയോദ്യാനവുമെല്ലാം അറിയപ്പെടുന്നത്. ജെറിക്കോവാക്കാവാര വിൻഡ്സർഫിംഗിനും സാൻഡ്ബോർഡിനും അനുകൂലമായ സാഹചര്യങ്ങളുള്ള സ്ഥലമാണ്.
ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു വസ്തുത, വിസെന്റെ യാനസ് പിസോൺ (ക്രിസ്റ്റഫർ കൊളംബസിന്റെ കപ്പലായ നൌ നിന യുടെ ക്യാപ്റ്റൻ), 1499 ൽ ജെറിക്കോവാക്കാവാറ തുറമുഖത്ത് നങ്കൂരമിട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ അതേ വർഷം ഒപ്പുവച്ച ടോർഡെസില്ലാസ് ഉടമ്പടിയുടെ ഫലമായി ആ സമയത്ത് ഇത് ഔദ്യാഗികമായിരുന്നില്ല.
ജെറിക്കോവാക്കാവാ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രദേശം (പോർച്ചുഗീസ്: Área de Proteção Ambiental Jericoacoara) സ്ഥാപിതമായത് 1984 ഒക്ടോബർ 29-നായിരുന്നു. അതിൽ ജെറിക്കാവാക്കാവാര എന്ന ഗ്രാമം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നതു കൂടാതെ 8,416 ഹെക്ടർ (20,800 ഏക്കർ) പ്രദേശമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. സംസ്ഥാന പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ മേഖലയിൽ നിന്ന് ഈ പ്രദേശം ഏറ്റെടുക്കുകയും 2002 ഫെബ്രുവരി 4 ന് ജെറിക്കോവാക്കാവാറ ദേശീയോദ്യാനം രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. പരിസ്ഥിതി ദുർബലമായ മണൽക്കുന്നുകളുടെ കൂടുതൽ വളർച്ച ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ഗ്രാമത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു ഫെഡറൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രദേശം ഇതോടൊപ്പം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 2005 സെപ്റ്റംബറിൽ 207 ha പ്രദേശംകൂടി ദേശീയോദ്യാനത്തോട് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
മാതൃഭാഷാവകാശ ജാഥ
കേരള ചരിത്രത്തിൽ മാതൃഭാഷാവകാശത്തിനു വേണ്ടി നടന്ന ആദ്യത്തെ സമരയാത്രയാണ് മലയാളഐക്യവേദിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2016 ഒക്ടോബർ 22 മുതൽ 31 വരെ നടത്തിയ മാതൃഭാഷാവകാശ ജാഥ. കാസർഗോഡ് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ നടത്തിയ ഐതിഹാസികമായ യാത്ര കേരളജനതയ്ക്കിടയിൽ മാതൃഭാഷയുടെ ആവശ്യകത വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു. മലയാളഐക്യവേദിയുടെ പ്രസിഡണ്ട് ഡോ. വി. പി. മാർക്കോസ് ആയിരുന്നു ജാഥാക്യാപ്റ്റൻ. വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സമരങ്ങൾ
ബോൾട്സ്മാൻ സ്ഥിരാങ്കം
ഭൗതികശാസ്ത്ര ത്തിലെ സ്ഥിരാങ്കങ്ങളിൽ ഒന്നാണു ബോൾട്സ്മാൻ സ്ഥിരാങ്കം (Boltzmann constant). (k or k_B). പ്രമുഖ ഓസ്ട്രിയൻ ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞൻ ആയ ലുഡ്വിഗ് ബോൾട്സ്മാന്റെ ബഹുമാനാർഥമാണു ഇത് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.ഒരു വ്യൂഹത്തിലെ(സിസ്റ്റം) കണികകളുടെ ഊർജ്ജവും വ്യൂഹത്തിന്റെ താപനിലയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സ്ഥിരാങ്കമാണു ബോൾട്സ്മാൻ സ്ഥിരാങ്കം. ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ പ്രത്യേകിച്ചും താപഗതികത്തിലെ മിക്കവാറും എല്ലാ സാംഖ്യിക രൂപവൽക്കരണത്തിലും(സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഡെറിവേഷൻ) വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നാണിത്. ഊർജ്ജത്തെ താപനില കൊണ്ട് ഹരിച്ചതിനു തുല്യമായ ഡയമൻഷൻ ആണു ബോൾട്സ്മാൻ സ്ഥിരാങ്കത്തിനു ഇത് ഉത്ക്രമത്തിന്റെ(entropy) ഡയമൻഷനു സമാനമാണു.
ചരിത്രം
1877ൽ സംഖ്യിക ബലതന്ത്രവുമായ ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു വൂഹത്തിന്റെ ഉത്ക്രമവും വൂഹത്തിനു സാധ്യമായ മൈക്രോസ്റ്റെയ്റ്റുകളുടെ എണ്ണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും വിശദീകരിക്കുമ്പോഴാണു ആദ്യമായ് ഇത്തരമൊരു മൗലിക സ്ഥിരാങ്കത്തിന്റെ ആവിശ്യകത സംജാതമാകുന്നത് പക്ഷേ ബോൾസ്ട്മാൻ ആ സ്ഥിരാങ്കത്തെ നിർവ്വചിച്ചില്ല. 1901 ൽ മാക്സ് പ്ലാങ്ക് ആണു ആദ്യമായ് k എന്ന സ്ഥിരാങ്കത്തെ നിർവ്വചിക്കുകയും അതിന്റെ വില പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തത്.
പ്രാധാന്യം
ഉദാത്ത ഭൗതികത്തിലെ ആദർശ വാതക നിയമ മനുസരിച്ച് നിശ്ചിത അളവു വാതക ത്തിന്റെ അവസ്ഥ മർദ്ദം താപനില വ്യാപ്തം എന്നിവയെ താഴെ പറയുന്ന സമവാക്യത്തിനനുസരിച്ച് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
{P}-- വാതകത്തിന്റെ മർദ്ദം
V--വാതകത്തിന്റെ വ്യാപ്തം
n--വാതകത്തിലെ മോളുകളുടെ എണ്ണം
ഈ സമവാക്യത്തിലെ വാതക സ്ഥിരാങ്കം(R) എന്നതിനെ അവഗാഡ്രോ സംഖ്യ യുടെയും ബോൾട്സ്മാൻ സ്ഥിരാങ്കത്തിന്റെയും ഗുണനഫലം ആയ് എഴുതാം.
ആയതിനാൽ
കൂടാതെ n.N_A എന്നത് വ്യൂഹത്തിലെ മൊത്തം കണങ്ങളുടെ എണ്ണം(N) ആണു.
ആയതിനാൽ       PV=Nk_B.T
അതായത് ആദർശ വാതക സമവാക്യത്തിൽ സ്ഥൂല രാശികളിലാണു വാതകത്തിന്റെ അവസ്ഥ വിശദീകരിച്ചതെങ്കിൽ ബോൾട്സ്മാൻ സ്ഥിരാങ്കം ഉപയോഗിച്ച് വാതകത്തിന്റെ അവസ്ഥ സൂക്ഷ രാശികളിൽ ( ഇവിടെ N) വിശദീകരിക്കാനാവും.
ബോൾട്സ്മാൻ സ്ഥിരാങ്കം സ്ഥൂല -സൂക്ഷ ഭൗതികത്തിനിടയിലെ ഒരു പാലം ആയ് വർത്തിക്കുന്നു.
വർഗ്ഗം:ബലതന്ത്രം വർഗ്ഗം:താപഗതികം വർഗ്ഗം:ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ സ്ഥിരാങ്കങ്ങൾ
ബുടാബിക ദേശീയ റഫറൽ ആശുപത്രി
സ്ഥാനം
കമ്പാലയുടെ അടുത്തുള്ള ബുടാബികയിലാണ്,  ബുടാബിക ദേശീയ റഫറൽ ആശുപത്രി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവു വലിയ സുദ്ധജല തടാകമായ വിക്ടോറിയ തടാകത്തിന്റെ വടക്കെ കരയുടെ അടുത്ത് നകവ ഡിവിഷനിലാണ് ഇതുള്ളത്. ഇത് കമ്പാലയിൽ നിന്നും 1 കി.മീ. വടക്കാണ്. ആശുപത്രിയുടെ നിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ:0°18'57.0"N, 32°39'33.0"E (Latitude:0.315845; Longitude:32.659160).
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ട
ഇസിമങ്കാലിസൊ തണ്ണീർതട ഉദ്യാനം
ആനകൾ, ആഫ്രിക്കൻ പുലി, കറുത്ത കണ്ടാമൃഗം, തെക്കൻ വെള്ള കണ്ടാമൃഗം, ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടുപോത്ത് തുടങ്ങിയ ജീവികൾ ഈ വനമേഖലയിൽ കണ്ടുവരുന്നു. കൂടാതെ സമുദ്രപ്രദേശത്ത് തിമിംഗിലങ്ങൾ, ഡോൾഫിനുകൾ, വിവിധയിനം കടലാമകൾ എന്നിവ അധിവസിക്കുന്നു. നിരവധി നൈൽ മുതലകളും, ഹിപ്പോകളും ഇവിടെയുണ്ട്. 44 വർഷത്തെ ഇടവേളക്കു ശേഷം 2013 ഡിസംബറിൽ ആഫ്രിക്കൻ സിംഹങ്ങളേയും ഈ വനപ്രദേശത്ത് വീണ്ടും കൊണ്ടുവരികയുണ്ടായി.
ജ്യോതി കൃഷ്ണ
തൃശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ച ജ്യോതി കൃഷ്ണ മലയാള ചലചിത്ര താരമാണ്. 2011 ഇൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ബോംബെ മാർച്ച് 12 എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ചലചിത്ര രംഗത്ത് അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ജ്യോതി 2013 ഇൽ ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ, 2014 ഇൽ രഞ്ജിത്തിന്റെ ഞാൻ എനിവയിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജീത്തു ജോസഫിന്റെ ലൈഫ് ഓഫ് ജോസൂട്ടിയാണ് ഈയിടെ പുറത്തിറങ്ങിയ ചിത്രം.
മോറോണി, കൊമോറോസ്
മൊറോണി, Moroni (in Arabic موروني Mūrūnī) ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ പരമാധികാര ദ്വീപു രാഷ്ട്രമായ യൂണിയൻ ഓഫ് കൊമോറോസിന്റെ ഫെഡറൽ തലസ്ഥാനവും അവിടത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണവുമാണ്. കൊമോറിയൻ ഭാഷയിൽ മൊറോണി എന്നതിന്റെ അർഥം തീയുടെ ഹൃദയത്തിൽ എന്നാണ്. മൊറോണി കൊമോറോസിലെ മൂന്നു വലിയ ദ്വിപുകളിലൊന്നായ സ്വയംഭരണ ദ്വീപു ആയ ഗ്രാൻഡെ കൊമോറിയുടെ തലസ്ഥാനവുമാണ്. 2003ൽ ഈ പട്ടണത്തിന്റെ ആകെ ജനസംഖ്യ, 41,557 ആയി കണക്കാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മൊറോണി റൂട്ട് നാഷനേൽ 1 എന്ന പ്രധാന റോഡിനടുത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇതിനു ഒരു തുറമുഖവും അനേകം മോസ്കുകളും കാണാം.
ചരിത്രം
മൊറോണി അറബ് കളാണ് സ്ഥാപിച്ചത്. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിലാകാനാണ് സാദ്ധ്യത. ടാൻസാനിയായുടെ സാൻസിബാറുമായി ഈ പട്ടണം വ്യാപാരത്തിലേർപ്പെട്ടു.
ഭൂമിശാസ്ത്രവും കാലാവസ്ഥയും
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Itsandra beach ഗ്രാൻഡെ കൊമോറി എന്ന ദ്വീപിന്റെ പടിഞ്ഞാറായി ഈ പട്ടണം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.. മൊറോണിക്കു കൂടുതൽ ഭാഗവും പാറകളും കല്ലുകളും നിറഞ്ഞ അഗ്നിപർവ്വത ശിലകളാൽ നിറഞ്ഞതായതിനാൽ ബീച്ചുകൾ കുറവാണ്. പട്ടണത്തിന്റെ വടക്കായി ഇട്സന്ദ്ര എന്ന സ്ഥലത്തു കാണപ്പെടുന്ന ചെറിയ ബീച്ചിനടുത്തായി സുൽത്താന്റെ കോട്ടയും കൊട്ടാരവും കാണാം. പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലാണിതു നിർമ്മിച്ചത്.
വന്യജീവികൾ
അഗ്നിപർവ്വതപ്രദേശമായ ഈ പ്രദേശത്ത് അനേകം പക്ഷി സ്പീഷിസുകളെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയും. .
ജനസംഖ്യ
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|Moroni in 1908
പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ
വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|205x205ബിന്ദു|Badjanani Mosque
ഗതാഗതം
. . . ലഘുചിത്രം|Moroni Port in the foreground
സ്കോർപീൻ അന്തർവാഹിനി
ഇന്ത്യൻ നാവികസേനയ്‌ക്കായി ഫ്രഞ്ച് കമ്പനിയായ ഡിസിഎൻഎസിന്റെ സാങ്കേതിക സഹായത്തോടെ നിർമ്മിക്കുന്ന അന്തർവാഹിനിയാണ് സ്കോർപീൻ   .സ്പാനിഷ് കമ്പനിയായ അവാന്തിയയും ഇതിന്റെ നിർമ്മാണവുമായി സഹകരിയ്ക്കുന്നു.ഡീസൽ -വൈദ്യുത പ്രവർത്തന സംവിധാനങ്ങൾ ആണ് ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്.
വിവാദം
സ്കോർപീൻ അന്തർവാഹിനികളുടെ നിർണായക വിവരങ്ങൾ ചോർന്ന വിഷയത്തിൽ ഇന്ത്യ, ഫ്രഞ്ച് ആയുധ കമ്പനിയുടെ വിശദീകരണം തേടുകയുണ്ടായി. ഇതു സംബന്ധിച്ച അന്വേഷണത്തിന് ഇന്ത്യ പ്രത്യേക സംഘത്തെ ഫ്രാൻസിലേക്ക് അയക്കുന്നതിനും അന്തർവാഹിനി നിർമിച്ച ഡിസിഎൻഎസ് കമ്പനിയിൽ പരിശോധന നടത്താനും ഇന്ത്യയുടെ ശ്രമം നടത്തുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:അന്തർവാഹിനികൾ
ഒല അൽ ഫാരിസ്
ജോർദാനിയൻ അഭിഭാഷകയും പത്രപ്രവർത്തകയും എംബിസി ടെലിവിഷൻ അവതാരകയുമാണ് ഒല അൽ ഫാരിസ് (English:Ola Al-Fares(علا الفارس, ജനനം - നവംബർ 6, 1985). റാനിയ രാജ്ഞിക്ക് ശേഷം ജോർദാനി വനിതകളിൽ ഏറ്റവും അധികം ട്വിറ്റർ ഫോളോവേഴ്‌സ് ഉള്ളത് ഒല അൽ ഫാരിസിനാണ്. ബുർജ് ഖലീഫയുടെ മുകളിൽ കയറിയ ആദ്യ അറബ്‌ വനിതയാണ് ഇവർ. 2015 ഡിസംബർ മൂന്നിന് യുവ ടിവി അവതാരകയ്ക്കുള്ള അറബ് വിമൻ ഓഫ് ദ ഇയർ അവാർഡ് നേടി.
ജീവചരിത്രം
1985 നവംബർ ആറിന് ജോർദാനിലെ അമ്മാനിൽ ജനിച്ചു. ഒല തഹ്‌സിൻ അബ്ദുൽ റഹൂഫ് അൽ ഫാരിസ് എന്നാണ് പൂർണ നാമം. ജോർദാനിലെ അറിയപ്പെടുന്ന രാഷ്ട്രീയ കുടുംബത്തിലാണ് ജനനം. ഒലയുടെ മുത്തച്ഛൻ അബ്ദുൽ റഹൂഫ് അൽ ഫാരിസ് 1954 മുതൽ 1984ൽ മരിക്കുന്നതു വരെ ജോർദാൻ പാർലമെന്റ് അംഗമായിരുന്നു. ഒല തന്റെ 17ാം വയസ്സുമുതൽ ഒകെ എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് മാഗസിനു വേണ്ടി റിപ്പോർട്ടിങ് ജോലി ആരംഭിച്ചു.
അംഗീകാരങ്ങൾ
2016 മുതൽ ഫ്രഞ്ച് കോസ്‌മെറ്റിക് (സൗന്ദര്യവർദ്ധക വസ്തുക്കൾ)കമ്പനിയായ എൽ ഒറീലിന്റെ മിഡിലീസ്റ്റ് ബ്രാൻഡ് അംബാസറായിരുന്നു. ജോർദാൻ മൊബൈൽ ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ കമ്പനിയായ സൈൻ ജോർദാന്റെ ബ്രാൻഡ് അംബാസഡറായി ജോലി ചെയ്യുന്നു.
റപ നൂയി ദേശീയോദ്യാനം
റാപ നുയി നാഷണൽ പാർക്ക് ചിലി യിലെ ഈസ്റ്റർ ദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമാണ്. ഈസ്റ്റർ ദ്വീപിൻറെ പോളിനേഷ്യ ൻ നാമമാണ് റാപ നൂയി എന്നത്. ഇതിൻറെ സ്പാനിഷ് നാമം ഇസ്ല ഡി പാസ്കുവ എന്നാണ്. പോളിനേഷ്യൻ ത്രികോണത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കേ അറ്റത്ത്, തെക്കുകിഴക്കൻ ശാന്തസമുദ്രത്തിലാണ് ഈ ദ്വീപ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1888 ലാണ് ഈ ദ്വീപ് ചിലി ഏറ്റെടുത്തത്. ഇതിൻറെ പ്രശസ്തിയ്ക്കും ലോക പൈതൃക പട്ടികയിലേയ്ക്ക് ഉയർത്തപ്പെട്ടതിനും പ്രധാന കാരണം, ഇവിടെ നിലനിൽക്കുന്ന “മൊവായി” എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രാചീനകാലത്തെ 887 ശിലാപ്രതിമകളാണ്. ക്രിസ്തുവർഷം 300 നടുത്ത് ഈ ദ്വീപിലും ചുറ്റുപാടുകളിലുമായി അധിവസിച്ചിരുന്ന റാപ നൂയി ജനങ്ങളാണ് ഈ പ്രതിമകളുടെ പ്രാണേതാക്കളെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.
1996 മാർച്ച് 22 ന് യുണെസ്കോയുടെ സാംസ്കാരിക മാനദണ്ഡം (i), (iii), (v) എന്നിവയനുസരിച്ച് ഈ ദ്വീപിലെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും റാപ നൂയി ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. Corporación Nacional Forestal (CONAF) ൻറെ ഭരണനിയന്ത്രണത്തിലാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം. ദ്വീപിലെ മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളിലും അവർ നിയമപരമായ പരിരക്ഷ നൽകുന്നു. ഈസ്റ്റേൺ ഐലൻഡിന് അതിൻറെ പ്രകൃതിദത്ത പൈതൃകത്തെ പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഫണ്ടിൻറെ അപര്യാപ്തതനിമിത്തം, ചിലി സർക്കാരും നാഷണൽ കൌൺസിൽ ഓഫ് മോണ്യുമെൻറ്സും സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക പിന്തുണ നൽകുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഒറ്റപ്പെട്ടു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ദ്വീപ്, പോളിനീഷ്യ യുടെ കിഴക്കൻ ഭൂമിശാസ്ത്ര-സാംസ്കാരിക അതിർത്തിയാണ്.
ചിലി യിൽ നിന്ന് 3,700 കിലോമീറ്റർ (2,300 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറും പിറ്റ്കാറിൻ ദ്വീപി ന് (ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള മനുഷ്യ ആവാസകേന്ദ്രം)   2,200 കിലോമീറ്റർ (1,400 മൈൽ) കിഴക്കായും) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇത് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വിദൂരസ്ഥമായ അധിവാസമേഖലയാണ്.   ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് 23 കി.മീ (14 മൈൽ) നീളവും 11 കി.മീ. വീതിയും (6.8 മൈൽ) വീതിയുമാണുള്ളത്.
അന്യംനിന്നുപോയ മെഗാലിത്തിക് സംസ്കാരത്തിൻറെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ അഗ്നിപർവതശിലകൾകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച "മോവായ്" (moai) എന്ന ഭീമൻ പ്രതിമകളുടെ രൂപത്തിലുള്ള എടുപ്പുകളായി ഇവിടെ കാണാൻ സാധിക്കുന്നു. ഭൂപ്രകൃതി അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളും പരുക്കൻ കടൽ തീരവും ഇടകലർന്നതാണ്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽനിന്നുള്ള ഉയരം 300 മീറ്റർ (980 അടി) വരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശുദ്ധജല തടാകങ്ങൾ, അഗ്നിപർവ്വതമുഖങ്ങൾ ദ്രവീകരണത്തിനു വിധേയമായ തീരദേശം എന്നിവ ഇവിടെ കാണുവാൻ സാധിക്കുന്നു.
കാലാവസ്ഥ
ചൂടുള്ള ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയാണ് ഈ പാർക്കിൽ അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഒക്ടോബർ മുതൽ ഏപ്രിൽ വരെയുള്ള സമയത്ത് തെക്ക് കിഴക്കൻ വാണിജ്യവാതങ്ങൾ സമ്പന്നമാണ്. ശരാശരി വർഷപാതം 1,250 മില്ലിമീറ്റർ (49 ഇഞ്ച്) ആണ്. ശൈത്യകാലത്ത് മഴ പെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ശൈത്യകാലത്ത് ശരാശരി താപനില 19° C (66° F) മുതൽ വേനൽക്കാലത്ത് 24°C (75° F) വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു.
ചരിത്രം
ഏകദേശം എ.ഡി. 300-നടുത്തു മുതൽ ഇവിടെ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്നു. 1935 ൽ ആണ് ചിലിയൻ സർക്കാർ ഈ പാർക്ക് രൂപീകരിച്ചത്. തദ്ദേശവാസികൾ തലസ്ഥാന നഗരിയായ ഹംഗ റോയിക്ക് പുറത്ത് അവർക്കായുള്ള റിസർവ് ഏരിയയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ശേഷിച്ച സ്ഥലം ആടിനെ മേയ്ക്കുന്നവർക്കു പാട്ടത്തിനു കൊടുത്തിരിക്കുകയായിരുന്നു.
1964 ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം ആടിനെ മേയ്ക്കുന്നതിനുള്ള പാട്ടക്കരാറുകൾ റദ്ദു ചെയ്യുകയും ദ്വീപ പൂർണ്ണമായി ഒരു ചരിത്രോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 1972 ൽ 2,770 ആയിരുന്ന ദ്വീപിലെ ജനസംഖ്യ, 2002 ൽ 3,792 ആയി ഉയർന്നിരുന്നു. ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും തലസ്ഥാനത്തു കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
1888-ൽ  ഈ ദ്വീപ് ചിലിയുടെ ഭരണപരമായ നിയന്ത്രണത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു. "മോവായ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന 887 ശിലാപ്രതിമകൾ ഈ ദ്വീപിനെ ലോക പ്രശസ്തിയിലേയ്ക്ക് ഉയർത്തുകയും ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനു കാരണമാകുകയും ചെയ്തു. ഈ ദ്വീപ് ഏറിയ ഭാഗവും റാപ നൂയി ദേശീയോദ്യാനത്തിലുൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1996 മാര്ച്ച് 22 ന് യുനെസ്കോ ഈ പ്രദേശത്തിൻറെ സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യത്തിൻറെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലോക പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
സംസ്കാരം
ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ മോവായികൾ 2 മുതൽ 20 മീറ്റർ വരെ (6 മുതൽ 65 അടി വരെ) വ്യത്യസ്ത ഉയരമുള്ളവയാണ്. ശിൽപ്പവേലകൾക്കായി വെട്ടിയെടുക്കപ്പെട്ട ഈ അഗ്നിപർവത ശിലകൾ ദ്വീപിൻറെ തെക്ക് കിഴക്കായുള്ള രണു രറാക്കുവിൽ മാത്രം സവിശേഷമായി കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക മഞ്ഞ-തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള അഗ്നിപർവത ശിലകളാണ്. ഏതാനും ചില മോവായികൾ ചുവന്ന ധാതുശിലകളിലും കാണപ്പെടുന്നു. ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കുന്നതിനായി ദേവാലയങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഇത്തരം കൽപ്രതിമകൾ "അഹു" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ആകർഷണീയമായ വലിപ്പവും രൂപവുമുള്ള അവ സാധാരണയായി തീരത്തോട് അടുത്തും തീരത്തിനു സമാന്തരമായുമാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. പൂർത്തിയാകാത്ത അവസ്ഥയിലുള്ള നിരവധി മോവായികൾ ക്വാറികളിലായും കാണാവുന്നതാണ്. 887 പ്രതിമകളുടെ നിർമ്മാണം സർഗ്ഗാത്മകവും അതിൻറെ അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടുമുള്ള നീക്കത്തിനു വേണ്ടിവന്ന ശാരീരിക  അദ്ധ്വാനം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടേണ്ടതുമാണ്.
1950 മുതൽ മോവായികളുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനുള്ള പദ്ധതികൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. 1837 നും 1864 നും ഇടക്കുള്ള കാലഘട്ടം വളരെ നിർണായകമായിരുന്നു. അജ്ഞാതമായി തുടരുന്ന കാരണങ്ങളാൽ, എല്ലാ പ്രതിമകളും മറിച്ചിടപ്പെട്ടുവെങ്കിലും നിസാരമായ കേടുപാടുകളേ സംഭവിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഒരുപക്ഷേ ഗോത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിനിടെയായിരിക്കാം ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചത്. പിന്നീട് അവ നേരത്തെയുണ്ടായിരുന്ന അവസ്ഥയിലേയ്ക്കു അന്താരാഷ്ട്ര സഹായത്തോടെ പുനസ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ഏതാനും ശിലാലിഖിതങ്ങളും ചുവർചിത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്.
ബേർഡ്മാൻ സംസ്കാരത്തെ പിന്തള്ളി വന്ന മൊവായി സംസ്കാരത്തിൻരെ ആചാരങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത് ഓറോങ്കോ ഗ്രാമത്തിലെ Mata Ngarau എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആചാരകേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു. ഈ കേന്ദ്രം നിലനിന്നിരുന്നത് 250 മീറ്റർ (820 അടി) ഉയരത്തിൽ ഇരുവശത്തും കടലുള്ള വീതികുറഞ്ഞ വരമ്പിൽ ആഴമുള്ള റാനോ കാവു ആഗ്നിപർവ്വത മുഖത്തിനു സമീപമായിരുന്നു. ഈ അഗ്നിപർവ്വതം അവസാനമായി പൊട്ടിത്തെറിച്ചത് 150,000 മുതൽ 210,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപായിരുന്നുവെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.