cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ജോൺ ലോറൻസ്
സമീപനത്തിലെ മാറ്റം
ചീഫ് കമ്മീഷണർ സ്ഥാനത്ത് ജോണിന്റെ ജോലിഭാരം വളരെയധികമായിരുന്നു. വർഷാവർഷം പതിനായിരക്കണക്കിന് കത്തുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ആയിരക്കണക്കിന് വ്യവഹാരങ്ങൾക്ക് തീർപ്പുകൽപ്പിക്കുകയും വേണമായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ സ്വതന്ത്രചിന്തകരായിരുന്ന സഹപ്രവർത്തകരുമായുള്ള തർക്കങ്ങൾക്ക് യാതൊരു പഞ്ഞവുമില്ലായിരുന്നു. ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിലെ മുഴുകൽ മൂലം ജോണിന് സുഹൃദ്ബന്ധങ്ങൾ കുറവായിരുന്നു. പൊതുജീവിതത്തിൽ താൻ ബന്ധപ്പെടുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് തന്റെ ഏറ്റവും നല്ല സുഹൃത്തുക്കളെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം. പണ്ടത്തെ തന്റെ സഹപ്രവർത്തകരോട്, 1855 കാലയളവിൽ എഴുതിയ എഴുത്തുകളിൽ കൂടുതൽ തുറന്ന സ്നേഹപ്രകടനം ദൃശ്യമാണ്. തന്റെ കടുത്ത രീതികളെ ന്യായീകരിക്കുകയും ക്ഷമചോദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രൂപത്തിലുള്ളവയായിരുന്നു ഇവ.
തദ്ദേശീയരീതികളോടും പ്രഭുക്കന്മാരോടുമുള്ള ജോണിന്റെ മനോഭാവത്തിലും ഇക്കാലത്ത് കൂടുതൽ മാർദ്ദവപ്പെട്ടുവന്നു. 1855-ൽ മക്ലോഡിനെഴുതിയ ഒരു എഴുത്ത് ഇതിന് ദൃഷ്ടാന്തമാണ്. കനാൽ നിർമ്മാണത്തിനായി ബ്രിട്ടീഷ് എഞ്ചിനീയർ ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, തദ്ദേശീയരെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അത് നിർമ്മിക്കാനും തദ്ദേശീയരുടെ രീതികൾ ശാസ്ത്രീയമല്ലെങ്കിലും, മുൽത്താനിലും ബന്നൂവിലും തദ്ദേശീയർ നിർമ്മിച്ച കനാലുകൾ അവരുടെ നിർമ്മാണവൈദഗ്ദ്യത്തിനുദാഹരണമാണെന്നും ജോൺ എഴുതി. 1853-ൽ തദ്ദേശീയനായ പണ്ഡിറ്റ് മൻഫൂലിനെ അദ്ദേഹം തന്റെ എക്സ്ട്രാ അസിസ്റ്റന്റ് ആയി നിയമിച്ചു. ബോർഡിന്റെ കാലത്ത് ജോൺ നിശിതമായി വിമർശിച്ചിരുന്ന പല കാര്യങ്ങളും ഉദാരമായി ചീഫ് കമ്മീഷണർ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് നടപ്പിലാക്കി. ഇത്തരം നിർദ്ദേശങ്ങൾ പലപ്പോഴും സർക്കാർ നിരസിക്കുകയും ഡൽഹൗസിയിൽ നിന്ന് ശാസനാസ്വഭാവമുള്ള ഒരു എഴുത്ത് പോലും കിട്ടുകയും ചെയ്തു. ജോണിന്റെ ശൈലി, ഹെൻറിയുടേതിലേക്ക് സാവധാനം നീങ്ങുന്ന കാഴ്ചയാണിത്. ഹെൻറി പഞ്ചാബിൽ നിന്ന് പോയതിനുശേഷമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം സഹോദരനിൽ ശക്തിപ്പെട്ടതെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ജോണിൽ ഇത്തരത്തിൽ മാറ്റം വന്നു എന്ന് ഹെൻറിക്ക് അഭിപ്രായമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
തദ്ദേശീയപ്രഭുക്കന്മാരോടുള്ള മനോഭാവത്തിൽ മാറ്റം വരുത്തണമെന്ന്, പിരിയുന്ന സമയത്ത്, ഹെൻറി നൽകിയ ഉപദേശം, സ്വന്തമായി തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം തുടങ്ങിയവയൊക്കെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു മാറ്റത്തിന് കാരണമായിരുന്നിരിക്കാം. തന്റെ ഭരണനടപടികൾ മൂലം കൈവരിച്ച മെച്ചപ്പെട്ട സാമ്പത്തികാവസ്ഥ മൂലം കൂടുതൽ ഉദാരമായ നടപടികളെടുക്കാനുള്ള പ്രേരണയും ഈ മാറ്റങ്ങൾക്കു കാരണമായിരിക്കാം.
1857-ലെ കലാപകാലം
ഇന്ത്യയിലെ യൂറോപ്യൻ സൈനികരുടെ എണ്ണം തദ്ദേശീയസൈനികർക്കാനുപാതികമായി വളരെ കുറവാണെന്ന അഭിപ്രായമായിരുന്നു ജോണിനുണ്ടായിരുന്നത്. അതിർത്തികളിലെ യൂറോപ്യൻ സൈനികരെ പട്ടണങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി നിയമിക്കണമെന്ന അഭിപ്രായവും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. 1857-ലെ ലഹള ജോണിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ശരിവക്കുന്നതായിരുന്നു.
ലഹളക്കാലത്ത് പഞ്ചാബിലെ നടപടികൾ, തൊട്ടടുത്ത വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ കാര്യക്ഷമമായിരുന്നു. 1857 വസന്തമായപ്പോഴേക്കും കാട്രിഡ്ജ് പ്രശ്നത്തിന്റെ അലകൾ പഞ്ചാബിലും എത്തിച്ചേർന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് മേയ് മാസത്തിൽ ജോൺ സിയാൽകോട്ടിലെ മസ്കെറ്റ്റി വിദ്യാലയം സന്ദർശിക്കുകയും സൈനികർ പുതിയ തോക്കുപയോഗിക്കുന്നതിൽ എന്തെങ്കിലും വിമുഖത കാണിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്തു. മീറഠിലെ കലാപത്തെക്കുറിച്ച് ടെലിഗ്രാം ലഭിച്ച ഉടനെ ലാഹോറിലെ തദ്ദേശീയസൈനികരെ നിരായുധരാക്കി. ലാഹോർ കോട്ടയിലെ തദ്ദേശീയ സൈനികർക്കുപകരം യൂറോപ്യൻ സൈനികരെ നിയോഗിച്ചു. ഇതുമൂലം പഞ്ചാബിലേക്ക് ലഹള പടർന്നില്ല. സിഖുകാർക്ക് കരുത്തനായ ഒരു നേതാവില്ലായിരുന്നു എന്നതും കലാപം പടരാതിരിക്കാൻ കാരണമായി. ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിൽ ചേർന്ന സിഖുകാർക്ക് തലപ്പാവ് വെക്കാനും, മറ്റു ഖൽസ ആചാരങ്ങളനുഷ്ഠിക്കാനും അനുവാദമുണ്ടായിരുന്നു. കൂടതെ അവർ പൊതുവേ ഹിന്ദുസ്ഥാനി കിഴക്കന്മാരോട് നീചമനോഭാവമുള്ളവരും ആയിരുന്നു. പഞ്ചാബിലെ സ്ഥിതിഗതികളും വളരെ മെച്ചമായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണമാരംഭിച്ചതിനുശേഷം വിളവും, നികുതിപിരിവ് രീതികളും നിയമങ്ങളും നീതിനിർവഹണവും വളരെ മെച്ചപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇവയെല്ലാം പഞ്ചാബിൽ ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധവികാരം ശക്തിപ്പെടാതിരിക്കാൻ കാരണമായി.
ജൂൺ തുടക്കത്തിൽ ജലന്ധറിലും കലാപമുണ്ടായി. ലുധിയാനയിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറായിരുന്ന ജോർജ് റിക്കെറ്റ്സിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഈ പ്രശ്നവും പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു.
പെഷവാർ, നൗഷേറ തുടങ്ങി വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി മുഴുവനും കലാപങ്ങൾ ഉടലെടുത്തെങ്കിലും എഡ്വേഡ്സ്, നിക്കോൾസൺ, സിഡ്നി കോട്ടൻ പോലുള്ളവരുടെ മികച്ച നേതൃത്വം ഇവിടെയൊന്നും പ്രശ്നങ്ങൾ വളരാതിരിക്കാൻ കാരണമായി. ഭയങ്കരമായ ശിക്ഷകളാണ് ഇവർ വിമതരായ ഇന്ത്യൻ ഭടന്മാർക്കു നൽകിയത്. പലരെയും പീരങ്കിയിൽ കയറ്റി ചുട്ടുകൊന്നിരുന്നു. ജൂൺ പത്തിന് ഒരു സുബാദാർ, ആറ് ഹവീൽദാർമാർ, പതിനൊന്ന് നായിക്മാർ, 22 ശിപായിമാർ എന്നിവരെ ഈ വിധം കൊന്നിരുന്നു. കൂടുതൽ മയമുള്ള സമീപനം വേണമെന്നായിരുന്നു ഇക്കാര്യത്തിൽ ജോണിന്റെ അഭിപ്രായമായിരുന്നത്.
ലഹളക്കാർക്കെതിരെയുള്ള അമൃത്സറിലെ ഡെപ്യൂട്ടി കമ്മീഷണറായിരുന്ന എഫ്. കൂപ്പറുടെ നടപടികളും ക്രൂരമായിരുന്നു. അദ്ദേഹം തടവുകാരായി പിടിച്ച 280 പേരിൽ പലരെയും വെടിവച്ചുകൊല്ലുകയും ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നവരിൽ 45 പേരെ ഒരു മുറിയിൽ അടച്ചിട്ട് ശ്വാസംമുട്ടിച്ച് കൊല്ലുകയും പിന്നെയും ബാക്കിവന്ന 42 പേരെ പീരങ്കിയിൽ കയറ്റി ചുട്ടുകൊല്ലുകയും ചെയ്തു. കൂപ്പറുടെ നടപടിയിൽ ജോൺ സന്തുഷ്ടനായിരുന്നു കൂപ്പറെ പ്രശംസിച്ചിരുന്നു എന്നും ഇത് മറ്റുള്ളവർക്ക് ഒരു പാഠമാകും എന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി എന്നുമാണ് ഖുശ്വന്ത് സിങ് വിലയിരുത്തുന്നത്. എന്നാൽ ജോൺ ഈ നടപടിയെ വിമർശിച്ചിരുന്നു എന്നും കൂപ്പറുടെ റിപ്പോർട്ടിനെ അറപ്പുളവാക്കുന്നതായി വിശേഷിപ്പിച്ചു എന്നാണ് ജോണിന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ബോസ്വർത്ത് സ്മിത്തിന്റെ അഭിപ്രായം. എന്നാൽ ലാഹോറിൽപ്പോലും പീരങ്കിയിൽ കയറ്റി വെടിവച്ചുകൊല്ലുന്ന ശിക്ഷാരീതി നിലനിന്നിരുന്നു. ജൂൺ 12-ന് രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റത്തിന്് രണ്ട് ശിപായികളെ അനാർക്കലിയിൽ വച്ച് പീരങ്കിയിൽ കയറ്റി വെടിവച്ചുകൊന്നു. എന്തൊക്കയായാലും സൈനികരെ നിരായുധീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ഉടനടിയുള്ള നടപടികളും കടുത്ത ശിക്ഷകളും പഞ്ചാബിൽ കലാപം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് സഹായകമായി.
ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഏതു ചെയ്തികളും ഇന്ത്യൻ സൈനികരെ മതം മാറ്റാനാണെന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന ശിപായിമാരുടെ മനോഭാവം ഒരുതരം ഭ്രാന്താണെന്നാണ് ജോൺ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. പഞ്ചാബിൽ കലാപം പടർന്നില്ലെന്നു മാത്രമല്ല, വിമതർക്കെതിരെ പോരാടുന്നതിന് പഞ്ചാബ് ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഒരു താവളമാകുകയും ചെയ്തു. ലഹളക്കാരുടെ കൈയിലകപ്പെട്ട ഡെൽഹി തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതടക്കമുള്ള പ്രധാന സൈനികനടപടികളിൽ പഞ്ചാബിലെ സൈനികരാണ് ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് തുണയായത്.
പഞ്ചാബി പ്രഭുക്കന്മാരുടെ ബ്രിട്ടീഷുകാരോടുള്ള കൂറും കലാപത്തെ നേരിടുന്നതിൽ പ്രധാനമായിരുന്നു. മുസ്ലീം കർഷകരിലെയും മുസ്ലീം പ്രഭുക്കന്മാരിലെയും ഒരു ചെറിയ വിഭാഗം, കലാപകാരികളെ പിന്തുണച്ചെങ്കിലും പ്രഭുക്കന്മാരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ബ്രിട്ടീഷുകാരെ പിന്തുണക്കുകയായിരുന്നു. ജിന്ദ്, പട്യാല, നാഭ, കൽസിയ, കപൂർത്തല എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാരും മലോധ്, ഖേരി, ബഹാദൂർ, ലോധ്രാൻ തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിലെ പ്രഭുക്കന്മാരും, സിംഹ്പൂരിയകൾ, കർത്താർപൂരിലെ സോധികൾ തുടങ്ങിയവരെല്ലാം ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ കൂടെ നിന്നു.
1857 മേയിൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളിലെ ഡെൽഹിയടക്കമുള്ള പല പട്ടണങ്ങളും ലഹളക്കാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായതിനാലും ഇന്ത്യയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും അവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള ബന്ധം അറ്റിരുന്നതിനാലും ഈ സമയം മുതൽ മൊത്തം വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയുടെ നിർണയാധികാരം ജോണിനായിരുന്നു. പഞ്ചാബിലെ സമാധാനാന്തരീക്ഷവും പഞ്ചാബി പട്ടാളക്കാർക്ക് വിമതരോട് പൊരുതാനുള്ള മനോഭാവവും മൂലം ജോണിന് പഞ്ചാബിൽ പുതിയ റെജിമെന്റുകൾ രൂപീകരിക്കാനും അവരെ ഡെൽഹിയിലേക്ക് അയക്കാനും സാധിച്ചു. സിഖ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനത്തിനു ശേഷം സൈന്യം പിരിച്ചുവിടപ്പെട്ട പഞ്ചാബികൾ ബ്രിട്ടീഷ് സേനയിൽ ചേരാനുള്ള അവസരമായി ഈ കലാപം ഉപയോഗിച്ചു. കമ്പനിയുടെ ജോലിയിൽ ചേരാനായി ദൈവം കൊണ്ടുതന്ന അവസരമായാണ് പഞ്ചാബികൾ ഈ ലഹളയെക്കാണുന്നതെന്ന് ജോൺ, കാനിങ്ങിനെഴുതിയിരുന്നു. പഞ്ചാബിലെ ജനങ്ങളുടെ സംതൃപ്തിയും അവരുടെ കൂറുമാണ് ഇന്ത്യയെ രക്ഷിച്ചതെന്നും അല്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ നശിച്ചുപോയേനേ എന്നും ദില്ലി തിരിച്ചുപിടിച്ചതിനു ശേഷം ജോൺ എഴുതിയിരുന്നു.
ഡെൽഹിയിലേക്കയക്കുന്നതിനായി ജോൺ വലിയ ഒരു സേനയെ തയ്യാറാക്കി. മേയ് 16-ന് റാവൽപിണ്ഡിയിൽ നടന്ന യുദ്ധകൌൺസിലിൽ ജോണിനൊപ്പം, ജനറൽ റീഡ്, നെവിൽ ചാമ്പെർലൈൻ, ഹെർബെർട്ട് എഡ്വേഡ്സ് എന്നിവർ പങ്കെടുത്തു. ഈ സമയത്ത് ചൈനയിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന സേനയെയും ഡെൽഹിയിലേക്ക് നീങ്ങാൻ തിരിച്ചുവിളിച്ചു. ഡെൽഹിയിലെ റിഡ്ജിലാണ് പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള സേനാഘടകങ്ങൾ തമ്പടിച്ചത്. ജൂലൈ ആയപ്പോഴേക്കും ഡെൽഹിയിൽ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നതിനുതന്നെ കൂടുതൽ സേനയെ ആവശ്യമുണ്ടെന്ന് അവിടത്തെ സേനാനായകനായിരുന്ന ആർച്ച്ഡേൽ വിൽസൺ ജോണിനോടാവശ്യപ്പെട്ടു. ബംഗാളിൽനിന്നും ഒരു സഹായവും പ്രതീക്ഷിക്കാവുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നില്ല. മാത്രമല്ല പഞ്ചാബിൽത്തന്നെ പലയിടത്തായും കലാപങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ബാക്കിയുള്ള സേനയെ അവിടത്തെ സമാധാനം നിലനിർത്തുന്നതിന് പഞ്ചാബിൽത്തന്നെ നിർത്തണോ അതോ ദില്ലിയിലേക്ക് അയച്ച് ദില്ലി ആക്രമണം പൂർത്തിയാക്കണോ എന്ന ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ജോൺ അകപ്പെട്ടു. തീരുമാനം അദ്ദേഹത്തിന് സ്വയം എടുക്കണമായിരുന്നു.
ദില്ലിയിൽ നിന്ന് സേനയെ പിൻവലിച്ചാൽ അത് വിമതരുടെ വൻവിജയമായി എണ്ണപ്പെടുമെന്നും കലാപം വ്യാപിക്കാനും ശക്തിപ്പെടാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ടെന്നും ജോൺ വിലയിരുത്തി. അതിനാൽ അദ്ദേഹം കൂടുതൽ സേനയെ ദില്ലിയിലേക്കയക്കാൻതന്നെ തീരുമാനിച്ചു. നിലവിൽ ബ്രിഗേഡിയർ ജനറലായിരുന്ന ജോൺ നിക്കോൾസണെയും അദ്ദേഹം ദില്ലിക്കയച്ചു. ഗുലാബ് സിങ് അയച്ച ഒരു സൈന്യത്തെ ജോണിന്റെ സഹോദരൻ റിച്ചാർഡ് ലോറൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ജമ്മുവിൽ നിന്ന് ജൂലൈ 30-നും അയച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് പന്ത്രണ്ടിന് ഈ സംയുക്തസൈന്യം ഫിറോസ്പൂരിൽനിന്ന് ദില്ലി ലക്ഷ്യമാക്കി തിരിച്ചു. ജോണിന് സംഘടിപ്പിക്കാവുന്നതിന്റെ പരമാവധിയായിരുന്നു ഇത്. ഇതിനുശേഷം 4000-ത്തോളം യൂറോപ്യന്മാർ മാത്രമേ പ്രവിശ്യയിൽ അവശേഷിച്ചിരുന്നുള്ളു. ഫലത്തിനായി കാത്തിരിക്കുക മാത്രമേ തുടർന്ന് ജോണിന് ചെയ്യാനുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
ഡെൽഹിയിൽ പരാജയമാണ് സംഭവിക്കുന്നതെങ്കിൽ പെഷവാർ, ദോസ്ത് മുഹമ്മദിന് വിട്ടുകൊടുത്തുകൊണ്ട് ഒരു ധാരണയിലെത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ജോൺ ആലോചിക്കുകയും ചാമ്പർലൈൻ, എഡ്വേഡ്സ്, നിക്കോൾസൺ, കോട്ടൺ തുടങ്ങിയ കീഴുദ്യോഗസ്ഥരോട് ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ദില്ലിയിൽ പരാജയം സംഭവിച്ചാൽ പഞ്ചാബികളടക്കമുള്ള തദ്ദേശീയർ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ തിരിയുകയും അതോടൊപ്പം തന്നെ ദോസ്ത് മുഹമ്മദ്, പെഷവാർ പിടിച്ചടക്കാൻ ശ്രമിക്കുമെന്നും ജോൺ ആശങ്കപ്പെട്ടു. ദോസ്ത് മുഹമ്മദ് ഒരു ശത്രുവായി പെഷവാർ പിടിച്ചടക്കുന്നതിലും നല്ലത്, പെഷവാർ വിട്ടുകൊടുത്ത് അഫ്ഗാനികളുടെ കൂറ് സമ്പാദിക്കുന്നതാണ് ഉചിതമെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതി. ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലാകെ ബ്രിട്ടീഷുകാർ നിലനിൽപ്പിനായുള്ള പോരാട്ടം നടത്തുമ്പോൾ ഇത്തരം തീർച്ചയില്ലാത്ത അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങൾ കെട്ടിപ്പിടിച്ചുകിടക്കുന്നത് ബുദ്ധിശൂന്യതയാണെന്നായിരുന്നു ജോൺ വിലയിരുത്തിയത്. സിന്ധുവിനെ അതിർത്തിയാക്കി അറ്റോക്കിനെ അതിർത്തിപ്പട്ടണമായി നിലനിർത്തി കൊഹാട്ടും ദേരാജാത്തും വരെ വിട്ടുകൊടുക്കാൻ ജോൺ ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു. കീഴുദ്യോഗസ്ഥരെല്ലാം ജോണിന്റെ നിർദ്ദേശത്തിൽ അത്ഭുതപ്പെടുകയും അവരിതിനെ എതിർക്കുകയും ചെയ്തു. ജോണിന്റെ അനാരോഗ്യമാണ് ഇത്തരത്തിൽ ചിന്തിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതെന്നായിരുന്നു അവരുടെ മതം. ദില്ലിയിലെ പരാജയം മൂലം പഞ്ചാബിലുണ്ടാകുന്ന അതേ തരത്തിലുള്ള ലഹളകൾ പെഷവാർ വിട്ടുകൊടുത്താലും ഉണ്ടാകുമെന്ന് അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും ഡെൽഹിയിൽ ഒരു പരാജയം ഉണ്ടാകുകയാണെങ്കിൽ പെഷവാർ വിട്ടുകൊടുക്കാനുള്ള തന്റെ തീരുമാനം നടപ്പാക്കുമെന്ന് എഡ്വേഡ്സിനും കൂട്ടർക്കും ജോൺ ജൂൺ 25-ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. കാനിങ് ആണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ അന്തിമതീരുമാനം എടുക്കേണ്ടത് എന്നതിനാൽ ജോൺ ഇക്കാര്യത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായമാരാഞ്ഞ് കാനിങ്ങിനും ജൂണിലും ജൂലൈയിലും കത്തെഴുതിയിരുന്നു. എന്നാൽ പെഷവാർ അവസാനനിമിഷംവരെ നിയന്ത്രണത്തിൽ നിർത്തുക എന്ന നിർദ്ദേശമായിരുന്നു കാനിങ്ങിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചത്. ഈ നിർദ്ദേശം ഓഗസ്റ്റ് 7-ന് ജോണിന് ലഭിക്കുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ ദില്ലിയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സേനയുടെ സ്ഥിതി മെച്ചപ്പെട്ടതിനാൽ പെഷവാർ കൈമാറ്റം എന്ന ആശയം ജോൺ ഉപേക്ഷിച്ചിരുന്നു.
നിർണായകപോരാട്ടത്തിനായി ജോൺ അയച്ച സൈന്യം സെപ്റ്റംബർ 4-നാണ് പഞ്ചാബിൽ നിന്ന് ദില്ലിയിലെത്തിയത്. തുടക്കത്തിലെ ചില പീരങ്കിയാക്രമണങ്ങൾക്കുശേഷം 14-നാണ് കനത്ത ആക്രമണം ആരംഭിച്ചത്. ആദ്യ ആക്രമണം വിജയകരമായിരുന്നു നഗരത്തിന്റെ മൂന്നു കവാടങ്ങൾ - കശ്മീരി, മോറി, കാബൂൾ ഗേറ്റുകൾ - ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണത്തിലായി. നാശനഷ്ടങ്ങളും വലുതായിരുന്നു. പ്രധാന ആക്രമണവിഭാഗത്തിന്റെ നേതൃത്വമേറ്റിരുന്ന ജോൺ നിക്കോൾസണ് കശ്മീരി ഗേറ്റിലെ പോരാട്ടത്തിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും കുറച്ചുദിവസത്തിനുശേഷം മരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭരണപരമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും തന്നെക്കാൾ തന്റെ ജ്യേഷ്ഠൻ ഹെൻറിയുടെ ശൈലിയോട് ആഭിമുഖ്യമുള്ളവനുമായിട്ടും നിക്കോൾസന്റെ മരണത്തിൽ ജോൺ വളരെ ദുഖിതനായിരുന്നു.
ദില്ലിയുടെ ചുമതല
സെപ്റ്റംബർ 22-നാണ് ദില്ലിയുടെ നിയന്ത്രണം കൈക്കലായതായും ശേഷിച്ച വിമതർ സ്ഥലം വിട്ടതായും ജോൺ കാനിങ്ങിനെഴുതി. ഡെൽഹിയുൾപ്പെടുന്ന വടക്കുപടിഞ്ഞാൻ പ്രവിശ്യകളുടെ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറായിരുന്ന ജോൺ റസ്സൽ കോൾവിൻ ആഗ്രയിൽ ആക്രമിക്കപ്പെടുകയും സെപ്റ്റംബർ 9-ന് മരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കുറച്ചുദിവസത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡെൽഹിയിലെ പ്രതിനിധിയായിരുന്ന ഹെർവി ഗ്രേറ്റ്ഹെഡ് ഡെൽഹി റിഡ്ജിലെ സൈനികക്യാമ്പിൽവച്ചും മരിച്ചിരുന്നു. കോൾവിനു പകരം പ്രവിശ്യയിലേക്ക് നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന കേണൽ ഹ്യൂ ഫ്രേസർ ആഗ്രയിൽ നിന്ന് കടക്കാനാകാതെ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. സാഹചര്യങ്ങളുടെ നിർബന്ധപ്രകാരം സ്വാഭാവികമായി ജോൺ ഡെൽഹിയുടെ ഭരണാധികാരിയായി.
ഈ സമയത്ത് കേണൽ ഹെൻറി പെൽഹാം ബേൺ ഡെൽഹിയിലെ സൈനികഗവർണറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു മുൻ പഞ്ചാബി മജിസ്ട്രേറ്റ് ആയിരുന്ന ചാൾസ് സോണ്ടേഴ്സ് ജോണിന്റെ പ്രതിനിധിയായും നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് പട്ടാളനിയന്ത്രണം ആവശ്യമില്ലെന്ന ഘട്ടത്തിലെത്തിയപ്പോൾ സോണ്ടേഴ്സ് ജോണിനുകീഴിൽ ഡെൽഹിയിലെ കമ്മീഷണറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ഡെൽഹിയുടെ ഭരണം യഥാർത്ഥത്തിൽ പഞ്ചാബിൽ നിന്നായി.
കൊലപാതകങ്ങളും കൊള്ളയും നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന സൈനികരെ അതില് നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിച്ച് നഗരത്തെ സമ്പൂർണ്ണനാശത്തിൽനിന്ന് രക്ഷിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ജോണിന്റെ പ്രധാനനടപടി. ദില്ലിയെ തകർത്തുതരിപ്പണമാക്കുക എന്ന പദ്ധതി ചില സൈനികർക്കുണ്ടായിരുന്നു. ജമാ മസ്ജിദ് തകർക്കണമെന്നായിരുന്നു ചിലരുടെ ആഗ്രഹം. അല്ലെങ്കിൽ അതിനുമുകളിൽ ഒരു കുരിശ് സ്ഥാപിച്ച് ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളിയാക്കി മാറ്റണമെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ജോൺ ഇതിനെയെല്ലാം എതിർക്കുകയും കൊട്ടാരവും ജമാ മസ്ജിദും നഗരമതിലുകളും കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. നമുക്ക് എളുപ്പം നശിപ്പിക്കാനാവുമെന്നും എന്നാൽ അതുപോലെ കെട്ടിയുണ്ടാക്കുക എന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കുമെന്നാണ് ജോണിന്റെ അഭിപ്രായം. സൈന്യത്തെ കൊട്ടാരത്തിനകത്ത് വിന്യസിക്കാനും നഗരം സാധാരണനിലയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്താനനുവദിക്കാനും ജോൺ നിർദ്ദേശിച്ചു.
വാണിജ്യ-സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയപ്രാധാന്യമുള്ള ഡെൽഹിയുടെ നിയന്ത്രണമാണ് അത് നശിപ്പിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ബുദ്ധിപരം എന്ന് ജോൺ വിശ്വസിച്ചു. അവിടത്തെ ചില താമസക്കാർ എത്രവലിയ തെറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഭൂരിഭാഗം പേർക്കും ലഹളയുമായി ഒരു ബന്ധവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ബാക്കിയുള്ളവരെ സാധാരണജീവിതം നയിക്കാൻ വിടണമെന്ന് ജോൺ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. പ്രൈസ് ഏജന്റുമാരെ പിൻവലിക്കാനും അതിവേഗത്തിലുള്ള ശിക്ഷിക്കൽ നടന്നിരുന്നിടത്ത് ഒരു ട്രൈബ്യൂണൽ സ്ഥാപിക്കാനും ജോൺ നിർബന്ധിച്ചു. പക്ഷേ ജോണിന്റെ നടപടികൾ ഫലത്തിലാകുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ നഗരത്തിൽ ഏറെ നാശനഷ്ടങ്ങളും രക്തം ചീന്തലും നടന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. ക്രമസമാധാനപാലനത്തിനായി ജോൺ അഞ്ഞൂറ് പഞ്ചാബി പട്ടാളക്കാരെ ഒക്ടോബർ അവസാനം ദില്ലിയിലേക്കയച്ചു. ദില്ലിയിലെ റെവന്യൂ-നീതിന്യായ മേഖലകളിൽ പഞ്ചാബ് ശൈലി നടപ്പിലാക്കാനും അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു.
ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ സ്ഥാനവും നാട്ടിലേക്കുള്ള മടക്കവും
1856-ൽ ഡൽഹൗസി, ഗവർണർ ജനറൽ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് മടങ്ങിയതോടെ സ്ഥാനത്ത് തുടരാനുള്ള ജോണിന്റെ താൽപര്യം മങ്ങാനാരംഭിച്ചു. ഇക്കാലത്ത് ജോണിന്റെ ആരോഗ്യം വളരെ മോശമാകുകയും കാഴ്ച മങ്ങുകയും ചെയ്തു. ജോലിഭാരം കൊണ്ടുള്ള തലവേദന ശമിക്കുന്നതിന് തലയിൽത്തേച്ച അക്കോണൈറ്റ് കണ്ണിനെ ബാധിച്ചതാണ് കാഴ്ച മങ്ങിയതിനുള്ള കാരണം. 1856-ൽ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ തീരുമാനമെടുത്ത് മോണ്ട്ഗോമറിയെ ചുമതലകളേൽപ്പെച്ചെങ്കിലും അടുത്തുതന്നെ ലഭിക്കാനിടയുള്ള ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ സ്ഥാനം കാത്തിരുന്നും, 1857-ലെ ലഹളയും അദ്ദേഹത്തെ പഞ്ചാബിൽ തുടരാൻ നിർബന്ധിതനാക്കി. ലഹള നിയന്ത്രണവിധേയമായതോടെ 1857 ഡിസംബറിൽ ജോൺ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളാരംഭിച്ചു. ഭാര്യയും മക്കളുമൊത്ത് ഒരു പഞ്ചാബ് പര്യടനം ആരംഭിക്കുകയും ഇതിനിടയിൽ 1858 ജനുവരി 6-ന് വീട്ടുകാരെ കറാച്ചിയിൽ നിന്ന് നാട്ടിലേക്ക് പറഞ്ഞയക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്ത് ജോണിന് ഏഴു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
പഞ്ചാബിൽ കലാപമുണ്ടായ മിക്ക പ്രദേശങ്ങളും 1858 ജനുവരി മുതൽ ജോൺ സന്ദർശിച്ചു. ഈ സമയത്തോടെ കലാമുയർത്തിയ എല്ലാ നേതാക്കളും കീഴടങ്ങിയിരുന്നു. അതിർത്തിയും ശാന്തമായിരുന്നു. ദില്ലിയിൽ, ഝജ്ജറിലേയും ബല്ലബ്ഗഡിലേയും ഫറൂഖ്നഗറിലേയും നവാബ്മാരെ ഇക്കാലത്ത് തൂക്കിക്കൊന്നിരുന്നു ക്രമേണ അവിടവും ശാന്തമാകുകയും ദില്ലിയിലേക്കയച്ച സൈനികഘടകങ്ങളും പഞ്ചാബിലേക്ക് തിരിച്ചെത്താൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. 1858-ൽ പഞ്ചാബിൽ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ തസ്തിക അനുവദിക്കപ്പെട്ടു. ജോൺ പ്രവിശ്യയുടെ ആദ്യത്തെ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണരുമായി.
തുടക്കത്തിൽ 1858 ഏപ്രിലിൽ നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാമെന്ന് വിചാരിച്ചിരുന്ന ജോൺ കലാപം പൂർണ്ണമായി കെട്ടടങ്ങി സ്ഥിതിഗതികൾ ശാന്തമാകുന്നതിനായി 1859 ഫെബ്രുവരിയിലേക്ക് യാത്രമാറ്റിവച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും എന്നെന്നേക്കുമായി മടങ്ങുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്ത. രോഗബാധിതയായിരുന്ന സഹോദരി ലെറ്റീഷ്യക്ക് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരുന്നു. സെപ്റ്റംബറിൽ ജോൺ പെഷവാറും അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു. സേനാനായകരായ സിഡ്നി കോട്ടണുമായും നെവിൽ ചാമ്പർലൈനുമായും ഹെർബെർട്ട് എഡ്വേഡ്സുമായും ചർച്ചകൾ നടത്തി. എഡ്വേഡ്സും ഇതേവർഷം നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനിരിക്കുകയായിരുന്നു. ഹെൻറിയുടെ ജീവചരിത്രം എഴുതാനുള്ള എഡ്വേഡ്സിന്റെ പദ്ധതിയെ ജോൺ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.
അതിർത്തിയിൽനിന്ന് ജോൺ സിയാൽകോട്ടിലേക്കും തുടർന്ന് ജമ്മുവിലേക്കും കടന്നും. ജമ്മുവിൽ ഗുലാബ് സിങ്ങിന്റെ അനന്തരാവകാശിയായ മഹാരാജാ രൺബീർ സിങ്ങിനെ സന്ദർശിച്ചു. ഇക്കാലത്ത് രൺബീർസിങ്, ജലാലാബാദിൽ ആസ്ഥാനമുറപ്പിച്ചിരുന്ന ദോസ്ത് മുഹമ്മദ്, നേപ്പാളിലെ മന്ത്രിയായിരുന്ന ജംഗ് ബഹാദൂർ എന്നിവർ തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടുന്നുവെന്നും ഒരു സഖ്യമുണ്ടാക്കാനുള്ള പദ്ധതിയുണ്ടെന്ന് കിംവദന്തി പരന്നിരുന്നു. ഇതിന്റെ നിജസ്ഥിതി അറിയുക എന്നതായിരുന്നു ജോണിന്റെ സന്ദർശനലക്ഷ്യം. രൺബിർ സിങ്ങുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിൽനിന്ന് ഇങ്ങനെയൊരു പദ്ധതിയേയില്ലെന്ന് ജോൺ വിലയിരുത്തി.
1858 ഡിസംബറിൽ ജോൺ ലാഹോറിൽ തിരിച്ചെത്തി. മോണ്ട്ഗോമറിയെ പകരം നിയമിച്ച് ജോൺ നാട്ടിൽ പോകാനൊരുങ്ങി. എന്നാൽ ഈ സമയത്ത് മോണ്ട്ഗോമറി അവധിൽ നിയമിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് പെട്ടെന്ന് ലാഹോറിലേക്കെത്താനിയില്ല. അതുകൊണ്ട് ജോണിന് ഫെബ്രുവരി വരെ കാത്തിരിക്കേണ്ടിവന്നു. അതുകൊണ്ട് പഞ്ചാബ് റെയിൽവേയുടെ തറക്കല്ലിടാനും അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു. അമൃത്സറിനെയും ലാഹോറിനെയും മുൽത്താനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതിയായിരുന്നു ഇത്.
ഫെബ്രുവരി 26-ന് അദ്ദേഹം ലാഹോറിൽ നിന്ന് നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു. സിന്ധുവിലൂടെ ഹൈദരബാദിലേക്കും അവിടെ നിന്നും കറാച്ചി-ബോംബെ വഴി മാർച്ച് 29-ന് പാരീസിലെത്തുകയും അവിടെനിന്ന് ലണ്ടനിലേക്കും എത്തി. തുടക്കത്തിൽ രണ്ട് വീടുകളിലായായിരുന്നു ലോറൻസ് കുടുംബം ലണ്ടനിൽ വസിച്ചിരുന്നത് 1861-ഓടെ അപ്പർ ഹൈഡ് പാർക്ക് ഗാർഡൻസിൽ ഒറ്റവീട് ലഭിക്കുകയും അങ്ങോട്ട് മാറുകയും ചെയ്തു.
ബഹുമതികൾ
ലഹളക്കാലത്തെ ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന്റെ പേരിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെത്തിയ ജോണിന് നിരവധി സ്വീകരണങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും ലഭിച്ചു. 1859 ജൂണിൽ ഫ്രീഡം ഓഫ് ദ സിറ്റി ഓഫ് ലണ്ടൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഈ ചടങ്ങിൽ ജോണിന്റെയും, ജ്യേഷ്ഠൻ ഹെൻറിയുടെയും ഇന്ത്യയിലെ പ്രകടനങ്ങൾ അഭിനന്ദിക്കപ്പെട്ടു. ഇരുവരെയും ഗ്രാച്ചി സഹോദരൻമാരുടെ പുനർജന്മങ്ങളായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. പഞ്ചാബിലെ ഭരണനൈപുണ്യത്തിനും അവിടെ കലാപം അമർച്ച ചെയ്തതിന്റെ പേരിലും ദില്ലി തിരിച്ചുപിടിച്ചതിനും ജോൺ ഏറെ അഭിനന്ദിക്കപ്പെട്ടു. ഓർഗനൈസർ ഓഫ് വിക്റ്ററി എന്നും സേവിയർ ഓഫ് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ എന്ന ബഹുമതിയും അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി. കേംബ്രിഡ്ജും ഓക്സ്ഫഡും അദ്ദേഹത്തിന് ബഹുമാനബിരുദങ്ങൾ നൽകി. ഇതിനുപുറമേ നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ ജോണിനെത്തേടിയെത്തി. വിൻസർ കോട്ടയിൽ രാജ്ഞിയെ സന്ദർശിക്കാനും ആൽബർട്ട് രാജകുമാരനുമായി നിരവധി കൂടിക്കാഴ്ചകൾക്കും ഇക്കാലത്തദ്ദേഹത്തിന് അവസരം ലഭിച്ചു. 1861-ൽ പുതിയതായി ഏർപ്പെടുത്തിയ ഓർഡെർ ഓഫ് ദ സ്റ്റാർ ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്ന ബഹുമതി ആദ്യമായികിട്ടിയവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ജോൺ. ദലീപ് സിങ്ങടക്കം മറ്റു ചിലർക്കും ഈ ബഹുമതി ഒപ്പം ലഭിച്ചു.
ഇന്ത്യൻ കൗൺസിലിൽ
1859 ഏപ്രിലിൽ ജോണിന് പുതിയതായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഇന്ത്യൻ കൗൺസിലിൽ അംഗത്വം ലഭിച്ചു. സ്റ്റാൻലി പ്രഭു അതിന്റെ അദ്ധ്യക്ഷനും ഫ്രെഡറിക് ക്യൂറി അതിന്റെ ഉപാദ്ധ്യക്ഷനുമായിരുന്നു. പഞ്ചാബിൽ സമ്പൂർണ്ണാധികാരം കൈയാളിയിരുന്ന ജോണിന് കൗൺസിൽ ഒട്ടുംതന്നെ ആവേശമുണ്ടാക്കുന്നതായിരുന്നില്ല. കൗൺസിലിൽ നിന്ന് രാജിക്കുപോലും അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചു. ഇംഗ്ലീഷ് ജീവിതത്തിലെ കെട്ടുപാടുകളെക്കുറിച്ച് പരാതിപ്പെട്ട അദ്ദേഹം വളരെ തിരക്കേറിയ ജോലിസ്ഥലമായ ഇന്ത്യയിലേക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് പഞ്ചാബിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. ഇക്കാലത്ത് ബോംബെയുടെ ഗവർണർസ്ഥാനം ലഭ്യമായെങ്കിലും അത് പഞ്ചാബല്ലായിരുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ അദ്ദേഹം അതേറ്റെടുത്തില്ല.
ഇന്ത്യയുടെ വൈസ്രോയ്
ജോൺ പഞ്ചാബിൽ ഭരണത്തിലിരിക്കുന്ന അവസാനകാലത്തുതന്നെ അദ്ദേഹത്തെ ഇന്ത്യയിലെ ഗവർണർ ജനറൽ സ്ഥാനത്തേക്ക് പരിഗണിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രഭുക്കൻമാർക്കുമാത്രമേ ഈ ഉന്നതപദവി നൽകുമായിരുന്നുള്ളൂ എന്ന കീഴ്വഴക്കമുണ്ടായിരുന്നതിനാലാണ് ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കാതെപോയത്. 1863 നവംബറിൽ ഇന്ത്യയുടെ ഗവർണർ ജനറലും വൈസ്രോയിയുമായിരുന്ന എൽജിൻ പ്രഭു രോഗബാധിതനായി മരണമടഞ്ഞു. ഉടൻതന്നെ തൽസ്ഥാനത്തേക്ക് ജോണിന്റെ പേര് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു. 1863-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ ഒരു യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതുമൂലം, കുലമഹിമയല്ല, കാര്യപരിചയം ഉള്ളവരെ വേണം വൈസ്രോയ് സ്ഥാനത്തേക്ക് നിയമിക്കേണ്ടതെന്ന വാദത്തിന് ശക്തി പകർന്നു. 1863 നവംബർ 30-ന് ജോൺ ഇന്ത്യയിലെ വൈസ്രോയിയായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു.
1864 ജനുവരി 12-നാണ് ജോൺ കൽക്കത്തയിലെത്തിയത്. അതിർത്തിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് എത്രയും പെട്ടെന്ന് ലാഹോറിലേക്കെത്തണമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹം. എന്നാൽ ജോൺ ഇന്ത്യയിലെത്തുംമുമ്പേ അതിർത്തിയിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ അവസാനിച്ചിരുന്നു. എൽജിൻ പ്രഭുവിന്റെ മരണത്തിനുശേഷം കൽക്കത്തയിലെ ഭരണനടപടികളിൽ കുടിശ്ശികകൾ തീർക്കുക എന്നതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാനജോലി. ഷർട്ട്സ്ലീവ്സും സ്ലിപ്പറും വേഷമാക്കി അർദ്ധരാത്രിവരെയിരുന്ന് ജോൺ ജോലി ചെയ്തു. ഇടക്കൊക്കെ ഏതെങ്കിലും സന്ദർശകരെ കാണാനുണ്ടെങ്കിൽ ആ വേഷത്തിൽത്തന്നെ കാണുമായിരുന്നു. മുൻ ഗവർണർ ജനറൽമാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി നഗരത്തിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന് നടത്തം പതിവായിരുന്നു. ഇത് നാട്ടുകാരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.
തന്റെ ഓഫീസിന്റെ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് അദ്ദേഹം കുറച്ചുകൊണ്ടുവന്നു. സർക്കാർ കാര്യാലയങ്ങളിൽ പ്രാർത്ഥനകൾക്ക് ഏർപ്പാട് ചെയ്തു. മിക്ക ജോലിക്കാർക്കും ഞായറാഴ്ച അവധി നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക നടപടികളും മതാഭിനിവേശവും മൂലം തദ്ദേശീയ പത്രങ്ങൾ പ്യൂറിറ്റൻ (puritan) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്.
വർഷാവർഷം ചൂടുകാലത്ത് തലസ്ഥാനം സിംലയിലേക്ക് മാറ്റുന്ന നടപടി ആരംഭിച്ചത് ജോൺ ആയിരുന്നു. 1870-കളോടെ സിംല ഒരു വേനൽക്കാലതലസ്ഥാനമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടുകഴിഞ്ഞിരുന്നു. 1864-ലാണ് ആദ്യമായി 484 പേരടങ്ങിയ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സിംലയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തത്. 1864-ൽത്തന്നെ സിംലയിൽ ഒരു സൈനിക ആസ്ഥാനം സ്ഥിരമായി തുടങ്ങാനും തീരുമാനമായി. നാട്ടുരാജാക്കൻമാരെ വിളിച്ചുകൂട്ടി മഹാദർബാർ നടത്തുന്ന പതിവാരംഭിച്ചതും ജോണിന്റെ വൈസ്രോയ് കാലയളവിലാണ്. 1864-ലെ ശരത്കാലത്ത് ലാഹോറിലാണ് ആദ്യത്തെ മഹാദർബാർ നടന്നത്. താൻ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറായിരിക്കേ നിർമ്മാണദ്ഘാടനം നടത്തിയ ലാഹോർ സെൻട്രൽ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിലാണ് അദ്ദേഹം 1864-ൽ തന്റെ ഇഷ്ടനഗരമായ ലാഹോറിൽ ചെന്നിറങ്ങിയത്. ലാഹോറിൽ തന്റെ പേരിലുള്ള ലോറൻസ് ഹോളിന്റെ ഉദ്ഘാടനവും അദ്ദേഹം ഈ സന്ദർശനത്തിൽ നടത്തി. ഏതാണ് 600-ഓളം നാട്ടുരാജാക്കന്മാരും അവരുടെ അനുചരൻമാരും എൺപതിനായിരത്തോളം പട്ടാളക്കാരും ലാഹോറിലെ ഈ മഹാദർബാറിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം നിരവധി നാട്ടുരാജാക്കന്മാരുമായി ചർച്ചകൾ നടത്തുകയും കപൂർത്തലയിലെ രാജാവിന് സ്റ്റാർ ഓഫ് ഇന്ത്യ ബഹുമതി സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തു. രഞ്ജിത് സിങ് സൈനികപരിശോധനക്കുപയോഗിച്ചിരുന്ന, ലാഹോറിന് വടക്കുവശത്തുള്ള മൈതാനത്താണ് മഹാദർബാർ നടന്നത്. രാജ്ഞിയുടെ പ്രതിനിധിയായി വൈസ്രോയ് പ്രധാന സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുകയും ഒരു വശത്ത് നാട്ടുരാജാക്കന്മാർ അവരുടെ റാങ്കനുസരിച്ചും മറുവശത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇരുന്നുകൊണ്ടായിരുന്നു മഹാദർബാർ നടന്നിരുന്നത്. ജമ്മു കശ്മീരിലെ രൺബീർ സിങ് ആയിരുന്നു ഈ മഹാദർബാറിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനക്കാരനായ രാജാവ്. ഹിന്ദുസ്ഥാനിയിലാണ് ജോൺ ഈ ദർബാറിൽ പ്രസംഗിച്ചത്. ദർബാറിൽ മുഗൾ ശൈലിയിലുള്ള കാഴ്ചസമർപ്പിക്കലും (നസർ) തിരിച്ച് ഖെലാത്ത് സമ്മാനിക്കൽ ചടങ്ങുമുണ്ടായിരുന്നു. പഞ്ചാബ് ഭരണകാലത്ത് ജോൺ വളരെ വിമർശിച്ച ചടങ്ങായിരുന്നു ഇത്. 1857-ലെ ലഹളക്കുശേഷം നാട്ടുരാജാക്കന്മാരുടെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ ജോണിന് ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടുവെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. മുൽത്താനിലേക്കുള്ള റെയിൽവേബന്ധവും ജോൺ ഈ സമയത്ത് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു.
മാറുന്ന ഭരണരീതി
തന്റെ കീഴിൽ തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരമുള്ള ഒരേപോലെയുള്ള ഭരണം എന്ന പറ്റേണൽ ഭരണരീതി വേണമെന്ന് മുമ്പ് ശഠിച്ചിരുന്ന ജോണിന് അതിൽനിന്ന് ഏറെ വ്യത്യസ്തമായി വിവിധതരത്തിലുള്ള ഭരണസംവിധാനങ്ങളുടെ തലപ്പത്തിരിക്കേണ്ട അവസ്ഥയാണ് വൈസ്രോയ് സ്ഥാനത്തെത്തിയപ്പോൾ സംഭവിച്ചത്. ബോംബെ, മദ്രാസ് പ്രെസിഡൻസികളിലെ ഏറെ സ്വയംഭരണാവകാശമുള്ള ഗവർണർമാർ, തന്റെ കീഴിലുള്ള വിവിധ പ്രവിശ്യകളിലെ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർമാരും കമ്മീഷണർമാരും, വിവിധ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിലെ റെസിഡന്റുമാരും ഏജന്റുമാരും, ഭരണനിർവഹണത്തിനും നിയമനിർമ്മാണത്തിനുമായി, വിവിധ മേഖലകളിൽനിന്നുള്ള അംഗങ്ങളടങ്ങിയ എക്സിക്യൂട്ടീവ്, ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലുകൾ തുടങ്ങിയവരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഒത്തുകൊണ്ടുപോകുക എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന് ഏറെ വിഷമമുള്ള കാര്യമായിരുന്നു. ഇതിനുംപുറമേ ബ്രിട്ടണിലെ ഇന്ത്യക്കുവേണ്ടിയുള്ള വിദേശകാര്യസെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ചാൾസ് വുഡിന്റെ നിർദ്ദേശാനുസരണം പ്രവർത്തിക്കുകയും വേണമായിരുന്നു. മുൻകാലങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കൽക്കത്തയും ലണ്ടനും ടെലിഗ്രാഫ് വഴി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ ലണ്ടനിൽ നിന്നുള്ള ഈ നിയന്ത്രണം ഇക്കാലത്ത് കാര്യമായി വർദ്ധിച്ചിരുന്നു.
കമാൻഡർ ഇൻ ചീഫായിരുന്ന ഹ്യൂ റോസ്, കൌൺസിലിലെ സൈനിക അംഗമായിരുന്ന റോബർട്ട് നേപ്പിയർ, ബോംബെയിലെ ഗവർണറായിരുന്ന ബാർട്ടിൽ ഫ്രേർ എന്നിവരൊഴികെയുള്ള കൌൺസിൽ അംഗങ്ങളുമായി രമ്യതയിലായിരുന്നു ജോൺ മുന്നേറിയിരുന്നത്. സൈന്യത്തിലെ ശമ്പളം, സൈന്യത്തിന്റെ വിന്യാസാനുപാതം പോലെയുള്ള സിവിൽ കാര്യങ്ങളിൽ കൌൺസിൽ തീരുമാനത്തിന് വിരുദ്ധമായി കമാൻഡർ-ഇൻ-ചീഫ് നടപടികളെടുക്കുന്നതായിരുന്നു അവർ തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിന് കാരണം. ബാർട്ടിൽ ഫ്രെറുമായുള്ള പ്രശ്നം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിയന്ത്രണംവിട്ട ചെലവുകൾ സംബന്ധിച്ചതായിരുന്നു. ചെലവുകൾ സംബന്ധിച്ച് ജോൺ നൽകിയ മാർഗ്ഗരേഖകൾ ഫ്രേർ അവഗണിച്ചത്, ജോണിനെ ചൊടിപ്പിച്ചു. ഇക്കാലത്തെ ഗവർണർ ജനറൽ പദവി, റോസാപ്പൂമെത്തയല്ലെന്നും, നാലുപാടുംനിന്നുള്ള പ്രശ്നങ്ങളാൽ മുഖരിതമാണെന്നുമായിരുന്നു ജോണിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസിയുടെയും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങളിലെയും ഭരണസംവിധാനത്തിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട വികേന്ദ്രീകരണത്തിന് ഊന്നൽ നൽകുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ജോൺ എതിർത്തിരുന്നു. ബംഗാളിൽ, ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ ഭരണത്തിനു പകരം, ബോംബെയിലെയും മദ്രാസിലെയും പോലെ കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള ഗവർണർ ഭരണത്തിന് ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ ഒറ്റ ഭരണകേന്ദ്രമുണ്ടാകണമെന്നും അത് ഗവർണർ ജനറൽ ആയിരിക്കണമെന്നുമായിരുന്നു ജോണിന്റെ അഭിപ്രായം. തന്റെ കീഴിലുള്ളവർ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഭരണം നടത്തണമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മതം. കൗൺസിൽ അംഗമായിരുന്ന ഹെൻറി മെയ്ൻ, ബോംബെയുടെ ഗവർണറായിരുന്ന ബാർട്ടിൽ ഫ്രേർ എന്നിവരായിരുന്നു ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണരീതിയിലെ വികേന്ദ്രീകരണത്തിന് വേണ്ടി വാദിച്ചിരുന്നവരിൽ പ്രമുഖർ. വൈസ്രോയിയുടെ ശാസനപ്രകാരമുള്ള ഭരണത്തിനുപകരം വിശാലമായ അഭിപ്രായസമന്വയത്തീലൂടെയുള്ള ഭരണം വേണമെന്നാണഅ ഇരുവരും വാദിച്ചിരുന്നത്. ജോൺ വൈസ്രോയുടെ അധികാരക്കുറവിനെക്കുറിച്ച് വെറുതേ പെരുപ്പിച്ചുകാട്ടുകയാണെന്നും ഇവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. വൈസ്രോയ്ക്ക് ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർമാരുടെയും ചീഫ് കമ്മീഷണർമാരുടെയും മേലുള്ള അധികാരം മാത്രമല്ല, ബോംബെയിലെയും മദ്രാസിലെയും ബംഗാളിലെയും ഗവർണർമാരുടെ ധനകാര്യങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണവും അതിലൂടെ ഇന്ത്യയൊട്ടാകെയുള്ള പൊതുമരാമത്തുപണികളുടെ പൂർണ്ണനിയന്ത്രണമുണ്ടെന്നും ഇവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ബംഗാളിലും മറ്റും കുറച്ചുപേരടങ്ങിയ ഒരു കൗൺസിലിന്റെ കീഴിലായിരുന്നെങ്കിൽ മെച്ചപ്പെട്ട ഭരണം നടന്നേനെ എന്ന് ഫ്രേർ 1867-ൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിരുന്നു. പഞ്ചാബിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളിലും വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃതഭരണത്തിനുപകരം കൗൺസിൽ രീതിയിലുള്ള ഭരണവ്യവസ്ഥകൾ വേണെമെന്നും, വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃതഭരണമാണ് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യയിൽ ലഹളയുണ്ടാകാൻ കാരണമായതെന്നും ഫ്രേർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
പഞ്ചാബിന്റെ ഭാഗമായിരുന്ന പെഷവാർ ഡിവിഷന്റെ കമ്മീഷണറായിരുന്ന മേജർ ജെയിംസ്, മേഖലയിലെ പ്രത്യേകതകൾ കാരണം സിവിൽ ജോലികളും രാഷ്ട്രീയ-സൈനികജോലികളും ഒരുമിച്ച് നടത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത് അസാധ്യമാണെന്ന് കാണിച്ച്, ഒന്നുകിൽ പെഷവാറിനൊപ്പം ദേര ഇസ്മയിൽഖാൻ കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അവിടെ ഒരു പ്രത്യേകം ചീഫ് കമ്മീഷണറെ നിയോഗിക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നീതിന്യായനടപടികൾക്കായി പെഷവാറിൽ ഒരു പ്രത്യേകം ഓഫീസറെ നിയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. എല്ലാ അധികാരങ്ങളോടും കൂടിയ ഒറ്റക്കമ്മീഷണർ എന്ന ജോണിന്റെ ആശയത്തെ മുറുകെപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട്, പഞ്ചാബിന്റെ ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണറും ഒപ്പം വൈസ്രോയിയായിരുന്ന ജോണും ഈ നിർദ്ദേശത്തെ എതിർത്തു. ജെയിംസിന്റെ നിർദ്ദേശം നടപ്പാക്കിയാൽ അത് സിന്ധിന്റെ അതിർത്തികളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കേണ്ടി വരുമെന്നും ഭരണരീതികളിൽ മൊത്തം മാറ്റം വരുത്തേണ്ടിവരുമെന്നും വലിയ ഭരണച്ചെലവിന് കാരണമാകുമെന്നും ജോൺ കണക്കാക്കി. അതിർത്തിയിലെ സിവിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ കാര്യങ്ങളിൽ അനാവശ്യഇടപെടൽ നടത്തുന്നതുകൊണ്ടാണ് അവർക്ക് രാഷ്ട്രീയ കാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടിവരുന്നതെന്നായിരുന്നു ജോണിന്റെ അഭിപ്രായം. തന്റെ ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് കൂടുതലായി ദൈനംദിന ഭരണകർത്തവ്യങ്ങളിൽ മുഴുകാനും കൂടുതൽ സാഹസികതക്ക് മുതിരരുതെന്നുമായിരുന്നു ജോണിന്റെ ഉപദേശം.
ഇതേസമയം മെയ്നും ഫ്രേറും പോലെയുള്ള പരിഷ്കരണവാദികൾ ജെയിംസിന്റെ നിർദ്ദേശത്തോട് അനുകൂലമായി വാദിച്ചു. തന്റെ പഞ്ചാബ് ഭരണകാലത്ത് ജോൺ അവിടെ ആവിഷ്കരിച്ചിരുന്ന, സർക്കാരിന്റെ വിവിധ ചുമതലകളായ രാഷ്ട്രീയ, ധനകാര്യ, ഭരണ, നീതിന്യായ ഘടകങ്ങൾ ഒരേ വ്യക്തിയിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന രീതി, തദ്ദേശീയ രാജാക്കന്മാരുടെ അരാജകത്വത്തിൽനിന്ന് മോചനം നേടുന്ന രാജ്യങ്ങളിൽ തൽക്കാലത്തേക്ക് നടപ്പാക്കാൻ ഏറ്റവും യോജിച്ചതാണെങ്കിലും ആ രീതി അനാവശ്യമായി കാലാകാലത്തോളം തുടർന്നുപോകുന്നത് നീതീകരിക്കാവുന്നതല്ലെന്നാണ് ഹെൻറി മേയ്ൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. എന്തായാലും 1901-ൽ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയെ ചീഫ് കമ്മീഷണർ ഭരണത്തിലുള്ള ഒരു പ്രവിശ്യയായി മാറ്റാനുള്ള നടപടികൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചത് ജെയിംസിന്റെയും മേയ്നിന്റെയും വാദങ്ങളാണ്.
ലെഫ്റ്റനന്റ് ഗവർണർ പോലുള്ള വ്യക്തിഗതഭരണാധികാരികളുടെ ഏകാധിപത്യരീതികൾ, പ്രത്യേകിച്ചും ജോണിന്റെ വൈസ്രോയ് കാലയളവിലുണ്ടായ ഒറീസ്സ ക്ഷാമത്തിനുശേഷം കൂടുതലായി വിമർശനവിധേയമായി. ലെഫ്റ്റന്റ് ഗവർണർക്ക് ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൌൺസിൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ കൂടുതലാളുകളെ മരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാമായിരുന്നു എന്നായിരുന്നു വാദിക്കപ്പെട്ടത്.
ലഹളക്കാലത്ത് പഞ്ചാബിൽ തദ്ദേശീയരുടെ കൂറ് നിലനിർത്താനായതിന്റെയും മറ്റും പേരിൽ ഇതിനെത്തുടർന്ന് പഞ്ചാബിൽ ജോൺ ആവിഷ്കരിച്ച പിതൃഭാവഭരണരീതികൾ പ്രകീർത്തിക്കപ്പെടുകയും, 1859-ലെ റെന്റ് ആക്റ്റ് അനുസരിച്ച് ബംഗാളിൽ വരെ കളക്റ്ററുടെയും മജിസ്ട്രേറ്റിന്റെയും അധികാരങ്ങൾ ഏകീകരിക്കുക വരെ ചെയ്തു. ഈ ഭരണരീതിയുടെ വക്താവായ ജോണിന്റെ ഗവർണർ ജനറൽ ആയുള്ള നിയമനം അതിന് കൂടുതൽ പ്രചാരം സിദ്ധിക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെട്ടെങ്കിലും, 1860-കളിലെയും 70-കളിലെയും നിലവിൽ വന്ന പുതിയ നിയമങ്ങൾ എല്ലാ അധികാരങ്ങളോടും കൂടിയ വ്യക്തിഗതഭരണത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ വികേന്ദ്രീകൃതമായ ഭരണത്തിലേക്ക് മാറാൻ കാരണമായി. ആധുനികവൽക്കരണത്തിനും സാമ്പത്തികവികസനത്തിനും ഇതാണ് നല്ലതെന്ന് ഇക്കാലത്ത് വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു. താൻ പിന്തുടർന്ന ഭരണരീതിയെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാനുള്ള നടപടികൾക്ക് ജോണിനുതന്നെ തുടക്കംകുറിക്കേണ്ടിവന്നു എന്നത് ഒരു വിധിവൈപരീത്യമായിരുന്നു. 1857-ലെ ലഹളക്കു ശേഷം ഇന്ത്യയിലെ ഭരണരീതി തദ്ദേശീയരാജാക്കാൻമാരോട് കൂടുതൽ സഹകരിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സമവായശൈലിയിലേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു. ജോണിന്റെ വൈസ്രോയ് കാലഘട്ടം, പറ്റേണലിസ്റ്റ് ഭരണരീതിയെ നിലനിർത്താനായുള്ള പ്രതിരോധത്തിന്റെ കാലഘട്ടമായി വിലയിരുത്തുന്നു.
നയതന്ത്രം
കിഴക്ക് ബർമ്മ മുതൽ പടിഞ്ഞാറ് പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ ഏദൻ വരെ വിശാലമായിക്കിടക്കുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി നയതന്ത്രജോലികളും ജോണിന്റെ ജോലിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. റഷ്യയുടെ മദ്ധ്യേഷ്യയിലേക്കുള്ള വികാസവും, അതിനനുസരിച്ച് അഫ്ഗാനിസ്താനിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിലും കൈക്കൊള്ളേണ്ട നടപടികളായിരുന്നു ജോണിന് കൈകാര്യം ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്ന പ്രധാന നയതന്ത്രവിഷയം. (വൻകളി കാണുക). ജോൺ വൈസ്രോയിയായ കൊല്ലം റഷ്യയുടെ മുന്നേറ്റം അതിവേഗമായിരുന്നു. അഫ്ഗാനിസ്താന്റെ തൊട്ടുവടക്കുള്ള തുർക്കിസ്താൻ ഈ വർഷം റഷ്യയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. 1865 - 1867-നുമിടയിൽ ഖോഖാൻ, താഷ്കെന്റ്, സമർഖണ്ഡ്, ബുഖാറ എന്നിവ റഷ്യൻ നിയന്ത്രണത്തിലായി.
റഷ്യൻ മുന്നേറ്റനയത്തിനെതിരെ പ്രതികരിക്കുന്നതിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കിടയിൽ രണ്ട് വീക്ഷണങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. സിന്ധ് വീക്ഷണം എന്നും പഞ്ചാബ് വീക്ഷണം എന്നിങ്ങനെ ഇവ അറിയപ്പെടുന്നു. സിന്ധിൽ നിന്നുള്ള ആക്രമണമാണ് ഒന്നാമത്തെ നയത്തിന്റെ വക്താക്കൾക്കുണ്ടായിരുന്നത്. ക്വെത്ത, ബലൂചിസ്താൻ വഴി ബോലൻ ചുരത്തിലൂടെ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽക്കടന്ന് ഹെറാത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം കൈക്കലാക്കുകയും അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്രോദ്യോഗസ്ഥരെ ഏർപ്പെടുത്തുകയും ഖീവ പോലെയുള്ള നഗരങ്ങളിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രതിനിധിസാന്നിദ്ധ്യം വേണമെന്നും ഈ നയത്തിന്റെ വക്താക്കൾ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണം അനിവാര്യമാണെന്നും ഇന്ത്യയിലേക്ക് കടക്കാൻ കാത്തുനിൽക്കാതെ റഷ്യക്കാരെയും പേർഷ്യക്കാരെയും അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ വച്ചാണ് നേരിടേണ്ടതെന്നുമായിരുന്നു ഇക്കൂട്ടരുടെ വാദം.
ജോൺ വ്യത്യസ്തമായ പഞ്ചാബ് ശൈലിയുടെ വക്താവായിരുന്നു. 1857-ലെ ലഹളക്കാലത്ത് അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ച നടപടിയുടെ തുടർച്ച തന്നെയായിരുന്നു അത്. നിലവിൽ സുലൈമാൻ മലനിരകളെ അതിർത്തിയാക്കുന്നതിനു പകരം സിന്ധൂനദിയെ അതിർത്തിയായി നിർത്തിക്കൊണ്ട് പ്രതിരോധിക്കണം എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം. ഓക്ക്ലന്റിന്റെ അഫ്ഗാനിസ്താൻ ആക്രമണവും 1841-ലെ പരാജയവുമാണ് ജോണിനെ ഈ നയത്തിലേക്കെത്തിച്ചതിന്റെ പ്രധാനകാരണം. വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങളിലെ തന്റെ തന്നെ അനുഭവവും ഇതിന് കാരണമായി. തുർക്കിസ്താനിലെ റഷ്യൻ മുന്നേറ്റങ്ങൾ കണ്ട് അദ്ദേഹം വിളറിപിടിച്ചില്ല. സംഭവങ്ങൾ വീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് സംയമനത്തോടെ നിൽക്കുന്ന നയം അദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചു. ഈ നയത്തിന്റെ വക്താക്കൾ ഇതിനെ കരുതിക്കൂട്ടിയുള്ള നിഷ്ക്രിയത്വം (മാസ്റ്റെർലി ഇനാക്റ്റിവിറ്റി - Masterly inactivity) എന്നുപറയാറുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറുള്ള സംഭവവികാസങ്ങൾ കൊണ്ട് റഷ്യ സ്വയം ഒതുങ്ങിക്കോളുമെന്ന് ജോൺ വിശ്വസിച്ചു. അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഇടപെടൽ ദോഷം മാത്രമേ ചെയ്യൂ എന്നും അദ്ദേഹം കരുതി. ഏറെ സമ്മർദ്ദങ്ങളുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ദോസ്ത് മുഹമ്മദിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടു പുത്രൻമാർ തമ്മിലുള്ള അവകാശത്തർക്കത്തിൽ ഇടപെടാനും ജോൺ വിസമ്മതിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച ആഭ്യന്തരഭരണവും, കുറഞ്ഞ സപ്ലൈലൈനുള്ള മികച്ച സേനയും എതിരാളികളെ അഫ്ഗാനിസ്താനിലൂടെയുള്ള ഒരു മുന്നേറ്റത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കുകയേയില്ലെന്നായിരുന്നു ജോണിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വൈസ്രോയ് കാലഘട്ടത്തിൽ മുഴുവനും ഈ നയത്തിനെതിരെ വിമർശനങ്ങളുണ്ടായെങ്കിലും ജോണിനെത്തുടർന്നു വന്ന വൈസ്രോയിമാരും ഈ നയം തന്നെ പിന്തുടർന്നു. 1878-ൽ ലിട്ടൻ പ്രഭുവാണ് ഇതിനൊരു മാറ്റം വരുത്തിയത്. അതിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങളും വിനാശകരമായിരുന്നു. (രണ്ടാം ആംഗ്ലോ-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം കാണുക.)
മറ്റു ഭരണനടപടികൾ
കർഷകരും ജന്മികൾക്കുമിടയിലുള്ള ഭൂവുടമാവകാശം നിശ്ചയിക്കുന്നതിനായുള്ള പല നിയമങ്ങളും ജോണിന്റെ ഭരണകാലത്ത് നിലവിൽവന്നു. 1868-ലെ അവധിലെ റെന്റ് ആക്റ്റ്, പഞ്ചാബ് ടെനൻസി ആക്റ്റ് തുടങ്ങിയവ ഇക്കൂട്ടത്തിലുള്ളതാണ്. ഭരണമേഖലയിലായിരുന്നു ജോണിന്റെ ശക്തി. ഈ മേഖലയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിജയങ്ങൾ പലതും വിമർശകർ പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെയും ഹെൻറിയുടെയും പഞ്ചാബ് നയങ്ങളുടെ വിപുലീകരണം മാത്രമായി താഴ്ത്തിക്കെട്ടാറുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ വനവകുപ്പിന്റെ പുനഃക്രമീകരണം, ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിൽ ഹെൽത്ത് ഓഫീസർമാരെ നിയമിച്ച നടപടി, കൂടുതൽ ആരോഗ്യപ്രദമായ മെച്ചപ്പെട്ട പട്ടാളബാരക്കുകളുടെ നിർമ്മാണം, ഇന്ത്യൻ ജയിലുകളുടെ പുനരുദ്ധാരണം, വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സഹായധനം നൽകുന്ന സമ്പ്രദായം, വരുമാനനികുതിസമ്പ്രദായത്തിന് ആരംഭം കുറിക്കൽ തുടങ്ങിയവ ജോണിന്റെ ഭരണനടപടികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
അവസാനവർഷങ്ങൾ
1869 ജനുവരിയിൽ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ജോൺ തന്റെ വൈസ്രോയ് സ്ഥാനം മേയോ പ്രഭുവിന് കൈമാറി ജനുവരി 19-ന് ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് മടങ്ങി സിലോണിൽ ഒരാഴ്ച തങ്ങിയതിനുശേഷം മാർച്ചിൽ നാട്ടിലെത്തി. നാട്ടിലെത്തിയ ഉടനെതന്നെ ലോഡ് ലോറൻസ് ഓഫ് ദ പഞ്ചാബ് ആൻഡ് ഓഫ് ഗ്രേറ്റ്ലി എന്ന പേരിൽ പ്രഭുസ്ഥാനം ലഭിച്ചു. ഇതിലെ രണ്ടാമത്തെ പേര്, സഹോദരി ലെറ്റീഷ്യ അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി എഴുതിവച്ച സാലിസ്ബറി പ്ലെയിനിലെ ഒരു ചെറിയ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ പേരിൽനിന്നാണ്. അദ്ദേഹം വൈസ്രോയ് ആയിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ സഹോദരി ലെറ്റീഷ്യ മരിച്ചിരുന്നു. ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് കനത്ത മാനസിഘാതാമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു.
കെൻസിങ്ടണിലായിരുന്നു ജോണും കുടുംബവും വസിച്ചിരുന്നത്. ഇക്കാലത്ത് ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ബോർഡിന്റെ കെൻസിങ്ടണിൽനിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ പ്രതിനിധിയായി ജോൺ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ഗ്വിൽഡ്ഹോളിൽ നടന്ന ബോർഡിന്റെ ആദ്യത്തെ യോഗത്തിൽത്തന്നെ ജോൺ ബോർഡിന്റെ ചെയർമാനായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. എല്ലാ സഹപ്രവർത്തകരെയും തിരസ്കരിച്ച് മുഴുവൻ അധികാരവും തന്നിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച് കാര്യങ്ങൾ നടത്തുക എന്ന വാഞ്ഛയായിരുന്നു അദ്ദേഹം അവിടെ പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തെത്തിയ എഡ്വേഡ് ബക്സ്റ്റൻ പറയുന്നത്. ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്ത് മൂന്നുവർഷം എന്ന മുഴുവൻ കാലാവധിയും അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കി. നോർത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയുടെ ബോർഡ് അംഗമായും 1870-കളിൽ ചർച്ച് മിഷണറി സൊസൈറ്റിയിലും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു. കെൻസിങ്റ്റണിനലെ ഹോം ഫോർ ക്രിപ്പിൾഡ് ബോയ്സിനെ കടക്കെണിയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്നതിലും ഈസ്റ്റ് എൻഡിലെ തൊഴിലാളിസ്ത്രീകൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതിനുള്ള ഒരു പദ്ധതിയിലും ഭാഗഭാക്കായി.
1873-ൽ കാഴ്ചക്കുറവ് അന്ധതയുടെ വക്കിലെത്തി. ഒരു ശസ്ത്രക്രിയ നടത്തിയത് വഴി താൾക്കാലികമായി പരിപൂർമായും അന്ധനാകുകയും മാസങ്ങളോളം വേദന സഹിക്കേണ്ടിവരുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഒരു കണ്ണിന് കാഴ്ച പൂർണ്ണമായി ഇല്ലാതാകുകയും മറ്റേതിൽ തിമിരം അവശേഷിക്കുകയും ചെയ്തു. രണ്ടാമത് ഒരു ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ തിമിരം നീക്കിയെങ്കിലും കാഴ്ച മോശമായിരുന്നു. എങ്കിലും കാണാം എന്ന അവസ്ഥയിലെത്തി. എന്നാലും ഇക്കാലത്തും അദ്ദേഹം പത്രങ്ങളും പുസ്തകങ്ങളും ഏറെ വായിച്ചുകേൾക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെക്കൊണ്ട് എഴുതിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
പ്രഭുസഭയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
പ്രഭുസഭയിൽ ജോൺ ഒരു ക്രോസ്ബെഞ്ചർ അഥവാ സ്വതന്ത്രനായിരുന്നു. ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങളിലല്ലാതെ അദ്ദേഹം വിരളമായേ സംസാരിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ഇന്ത്യപ്പറ്റിയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽത്തന്നെയായിരുന്നു ജീവിതാവസാനംവരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ താൽപര്യം. 1874-ൽ ബെഞ്ചമിൻ ഡിസ്രയേലി ബ്രിട്ടന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയാകുകയും സാലിസ്ബറി പ്രഭു ഇന്ത്യക്കുവേണ്ടിയുള്ള സെക്രട്ടറിയാകുകയും 1876-ൽ ലിട്ടൻ പ്രഭു ഇന്ത്യയുടെ വൈസ്രോയിയായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ഇന്ത്യയിൽ റഷ്യക്കെതിരെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലൂടെയുള്ള സൈനികമുന്നേറ്റത്തിന് വീണ്ടും അരങ്ങൊരുങ്ങി. ക്വെത്ത പിടിച്ചടക്കുക, ബോലൻ ചുരത്തിന്റെ ചുവട് വരെ റെയിൽവേബന്ധം സ്ഥാപിക്കുക, ഹെറാത്തിലും കന്ദഹാറിലും കാബൂളിലും ഇംഗ്ലീഷ് പ്രതിനിധികളെ നിയോഗിക്കുക തുടങ്ങിയ നടപടികളിലൂടെ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ ബ്രിട്ടീഷ് നിയന്ത്രണം വർദ്ധിപ്പിച്ച് അവിടെ റഷ്യക്കെതിരെ പ്രതിരോധം തീർക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഈ കാഴ്ചപ്പാട്. ജോണിന്റെ നയമായ കരുതിക്കൂട്ടിയുള്ള നിഷ്ക്രിയത്വം (masterly inactivity) തുടരണമെന്ന് വാദിച്ച് ജോണും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഗാമികളും ഒരു വർഷത്തോളം ശബ്ദമുയർത്തി. എങ്കിലും സർക്കാർ മുന്നേറ്റനയത്തിന് പച്ചക്കൊടി കാട്ടുകയും തുടർന്ന് അതൊരു യുദ്ധത്തിന് വഴിതെളിക്കുകയും ചെയ്തു. ജോൺ അവസാനമായി ഇടപെട്ട രാഷ്ട്രീയപ്രശ്നമായിരുന്നു ഇത്.
അഫ്ഗാൻ അതിർത്തിയിൽ യുദ്ധമാരംഭിക്കാനുള്ള സ്ഥിതി സംജാതമായപ്പോൾത്തന്നെ ജോണും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികളും, യുദ്ധം ഒരു വിഡ്ഢിത്തമായിരിക്കും എന്ന് ഡിസ്രയേലിയെയും മന്ത്രിമാരെയും ബോദ്ധ്യപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി. പുതിയ ഗവർണർ ജനറലായി നിയമിതനായ ലിട്ടൺ പ്രഭുവുമായി അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിക്കുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ ജോൺ അതിർത്തികാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ച നടത്താൻ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ജോണിന്റെ വീക്ഷണങ്ങൾ തനിക്ക് പരിചിതമാണ് എന്നഭിപ്രായപ്പെട്ട് ലിട്ടൻ പിൻമാറുകയായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് നയതന്ത്രസംഘത്തിന് അഫ്ഗാനിസ്താനിലേക്ക് മുന്നേറാൻ അനുമതി നിഷേധിക്കപ്പെട്ട വിവരം ലണ്ടനിൽ കിട്ടിയപ്പോൾ, അഫ്ഗാനിസ്താനിൽനിന്ന് അകന്നുനിൽക്കാൻ സർക്കാരിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള എഴുത്തുകളുടെ ഒരു പരമ്പരതന്നെ ജോൺ‌ ദ ടൈംസിനെഴുതി. തുടർന്ന് യുദ്ധവിരുദ്ധക്കമ്മിറ്റിയുടെ (Committee of dissidents) ചെയർമാനുമായി. യുദ്ധമാരംഭിക്കാറായെങ്കിലും ഡിസ്രയേലി നിലപാടുകളിൽ അയവുവരുത്തിയിരുന്നില്ല. നവംബറിൽ ജോൺ നയിച്ച ഒരു പ്രതിനിധിസംഘത്തെ കാണുന്നതിനുപോലും അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു.
ആംഗ്ലോ-അഫ്ഗാൻ യുദ്ധാരംഭത്തിലെ ബ്രിട്ടീഷ് വിജയങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഗന്ധാമാക് സന്ധിയെത്തുടർന്ന് ബ്രിട്ടീഷുകാർ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ നയതന്ത്ര-സൈനികകേന്ദ്രങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനൊരുങ്ങുന്നുവെന്നുമുള്ള വാർത്തകൾ അറിഞ്ഞപ്പോൾ "അവരെല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെടും" എന്നായിരുന്നു ജോണിന്റെ പ്രതികരണം. ഇത് ശരിയായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. 1879 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ തിരിച്ചടികളുടെ കാലമായിരുന്നു. റഷ്യയാകട്ടെ അഫ്ഗാനിസ്താനിലേക്ക് മുന്നേറാൻ ശ്രമിച്ചതുമില്ല. 1880-1881 കാലയളവിൽ അബ്ദുർറഹ്മാൻ ഖാനെ കാബൂളിലെ ഭരണമേൽപ്പിച്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാർ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായും പിൻവാങ്ങി.
മരണം
1879 ജൂൺ ആരംഭത്തിൽ മഴ നനഞ്ഞതിനെത്തുടർന്ന് ജോണിന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതി വഷളായി. രോഗം അൽപം ഭേദപ്പെട്ടതിനു ശേഷം 19-ാം തിയതി മുതൽ പൊതുപരിപാടികളിൽ പങ്കെടുത്ത് വളരെ ക്ഷീണിതനായി. ജൂൺ 24-ാം തിയതി ബുധനാഴ്ച കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് കിടക്കയിൽ നിന്ന് എഴുന്നേൽക്കാനോ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനോ സാധിക്കാതായി. ജൂൺ 27-ന് ജോൺ മരണമടഞ്ഞു.
ശവസംസ്കാരം ജൂലൈ ആരംഭത്തിൽ വെസ്റ്റ്മിൻസ്റ്റർ അബ്ബെയിലായിരുന്നു നടത്തിയത്. നമ്മുടെ മഹാനായ പ്രോകോൺസൽ എന്നും ഇന്ത്യയുടെ രക്ഷകൻ എന്നെക്കെയാണ് എന്നൊക്കയാണ് ദ ടൈംസ് അദ്ദേഹത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ പ്രെസിഡൻസികളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികളും നിരവധി രാഷ്ട്രീയപ്രമുഖരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശവസംസ്കാരച്ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. പഞ്ചാബ് കാലഘട്ടത്തിലെ പ്രമുഖരായിരുന്നു ഏറിയപങ്കും. ചാൾസ് ബ്രോൺലോ, റോബർട്ട് മോണ്ട്ഗോമെറി, ജോർജ് ലോറൻസ്, ജോർജ് റിക്കറ്റ്സ്, റോബർട്ട് നേപ്പിയർ (മഗ്ദലയിലെ നേപ്പിയർ പ്രഭു), ഹെൻറിയുടെ വൈദ്യനായിരുന്ന ഡോക്റ്റർ ഫ്രേയർ, ഹെൻറിയോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ക്യാപ്റ്റൻ വിൽസൺ തുടങ്ങിയവർ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു. ക്ലൈഡ് പ്രഭു, ജെയിംസ് ഔട്ട്റാം എന്നിവരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾക്കടുത്താണ് ജോണിനെ സംസ്കരിച്ചത്.
ജീവചരിത്രങ്ങൾ
ജോൺ ലോറൻസിന്റെ ഇന്ത്യയിലെ കാലഘട്ടം, പ്രത്യേകിച്ച് പഞ്ചാബിലെ കാലം, കാര്യമായിത്തന്നെ ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടു ജീവചരിത്രങ്ങൾ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പുറത്തിറിങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ ജീവചരിത്രം രചിച്ചത് ബോസ്വർത്ത് സ്മിത്താണ്. ജോണിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് സംക്ഷിപ്തവിവരണം "റൂളേഴ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യ" എന്ന പരമ്പരയിലും വന്നിട്ടുണ്ട്. ജോണും ഹെൻറിയും പഞ്ചാബിൽ ഒരുമിച്ചുണ്ടായ കാലഘട്ടത്തെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചരിത്രവും രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് 1958-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മൈക്കൽ എഡ്വേഡ്സ് രചിച്ച 'ദ നെസെസ്സറി ഹെൽ – ജോൺ ആൻഡ് ഹെൻറി ലോറൻസ് ആൻഡ് ദ ഇന്ത്യൻ എമ്പയർ' ആണ്. ലോറൻസ് രാജിനെക്കുറിച്ചും, വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളിലെയും പഞ്ചാബിലെയും ഭൂനികുതിനയങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള പഠനങ്ങൾ ആധുനികകാലത്തുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
താൽപര്യങ്ങൾ
തന്റെ ഹൈലിബറി ജീവിതകാലം മുതൽക്കേ വാൾട്ടർ സ്കോട്ടിന്റെ നോവലുകളിൽ ജോൺ ഏറെ ആകൃഷ്ടനായിരുന്നു. ജോണിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനകാലത്ത് ഗയ് മേനറിങ് എന്ന സ്കോട്ടിന്റെ രണ്ടാമത്തെ നോവലാണ് അദ്ദേഹം വായിച്ചുകേൾക്കാൻ ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നത്. അതിലെ നായകനും ജോണിനെപ്പോലെത്തന്നെ ഇന്ത്യയിൽ ജോലിയെടുത്തതിനായായിരിക്കാം ഇതിനു കാരണം.
തന്റെ സഹോദരൻ ഹെൻറിയെപ്പോലെത്തന്നെ ജോണും എഴുത്തിൽ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. തന്റെ ഔദ്യോഗികജീവിതാനുഭവങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തിന് വിഷയമായത്. 1839 മുതൽ 41 വരെ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ചെലവഴിച്ച അവധിക്കാലമാണ് എഴുത്ത് ആരംഭിക്കാൻ പ്രേരകമായത്. തുടർന്ന് ഇത് തന്റെ ജീവിതാന്ത്യം വരെ തുടർന്നു. അദ്ദേഹം തന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ബോസ്വർത്ത് സ്മിത്തിന് പറഞ്ഞുകൊടുത്ത കഥകൾ പലതും സ്മിത്തും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്മാരകങ്ങൾ
ജോൺ ലോറൻസിന്റെ സ്മരണാർത്ഥമായി ദില്ലിയിലെ ഒരു റോഡിന് ലോറൻസ് റോഡ് എന്ന പേരിട്ടിട്ടുണ്ട്. ലാഹോറിലെ ബാഗ് ഇ ജിന്ന എന്ന ഉദ്യാനം മുൻപ് ലോറൻസ് ഗാർഡൻ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഉദ്യാനത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലുള്ള ഇന്നത്തെ ഖ്വൈദ് ഇ അസം ലൈബ്രറി മന്ദിരം മുൻപ് ലോറൻസ് ഹോൾ, മോണ്ട്ഗോമറി ഹോൾ എന്നീ രണ്ടു മണ്ഡപങ്ങളായിരുന്നു. ലോറൻസ് ഹോൾ 1862-ൽ പണിതീർന്നെങ്കിലും അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഉദ്ഘാടനം, 1864-ൽ വൈസ്രോയിയായിരിക്കെ ജോൺ തന്നെയാണ് നടത്തിയത്.
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ വൈസ്രോയിമാർ വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥർ വർഗ്ഗം:1811-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 4-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:1879-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജൂൺ 27-ന് മരിച്ചവർ
ഹലോ(കുട്ടികളുടെ ചലച്ചിത്രം)
1996-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രമാണ് ഹലോ (Halo). സന്തോഷ് ശിവൻ ആണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധാനം നിർ‌വ്വഹിച്ചത്. സാഷാ എന്ന കുട്ടിയുടെ കഥ ആണ് ഹലോ പറയുന്നത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1996-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
എസ്. ബാലകൃഷ്ണൻ
ജീവിതരേഖ
1948 നവംബർ 8-ന് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ചിറ്റിലഞ്ചേരിയിൽ ശങ്കരയ്യർ, രാജമ്മാൾ ദമ്പതികളുടെ മകനായി ഒരു തമിഴ് ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ബാലകൃഷ്ണൻ കോയമ്പത്തൂരിലായിരുന്നു ബാല്യകാലത്ത് താമസിച്ചിരുന്നത്. കോയമ്പത്തൂർ വിശ്വനാഥൻ പിള്ളയ്ക്കു കീഴിൽ ശാസ്ത്രീയസംഗീതം, ഓടക്കുഴൽ എന്നിവ അഭ്യസിച്ചു. പ്രായപൂർത്തിയായ ശേഷമാണ് സംഗീതപഠനമാരംഭിച്ചത്. എകണോമിക് ഹിസ്റ്ററിയിൽ ബിരുദത്തിനു ശേഷം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അവസരം തേടി ചെന്നൈയിലേക്ക് മാറി. സംഗീതപാരമ്പര്യമില്ലാത്ത കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് വന്ന ബാലകൃഷ്ണൻ ഈ തൊഴിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തത് കുടുംബത്തിന് എതിർപ്പായിരുന്നു.
രാജലക്ഷ്മിയാണ് ഭാര്യ. ശ്രീവത്സൻ ബാലകൃഷ്ണൻ, വിമൽ ശങ്കർ എന്ന രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. 2019 ജനുവരി 17-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് പന്ത്രണ്ടുമണിയ്ക്ക് ചെന്നൈയിലെ നീലാങ്കരയിലെ സ്വവസതിയിൽ വച്ച് 70-ആം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു. അർബുദമായിരുന്നു മരണകാരണം.
മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
സിദ്ദിഖ്-ലാൽ കൂട്ടുകെട്ടിന്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് സംഗീതസംവിധാനം നൽകിയതിനാണ് ഏറ്റവും പ്രശസ്തി. റാംജിറാവ് സ്പീക്കിങ്ങ് ആയിരുന്നു ആദ്യ ചിത്രം. മണിവത്തൂരിലെ ആയിരം ശിവരാത്രികൾ എന്ന ചിത്രത്തിൽ എം.ബി. ശ്രീനിവാസനെ സഹായിച്ചിരുന്ന ബാലകൃഷ്ണനെ ആ ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകനായിരുന്ന ഫാസിൽ ആണ് സിദ്ദിഖ്-ലാലിന് നിർദ്ദേശിച്ചത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:മലയാളസംഗീതസംവിധായകർ‎ വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:2019-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:നവംബർ 8-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജനുവരി 17-ന് മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ
മശ്‌ഹദ്
ഇറാനിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ നഗരമാണ് മശ്‌ഹദ്. ഇസ്ലാം മതത്തിലെ ഷിയ വിഭാഗക്കാരുടെ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ നഗരങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ടെഹ്രാനിൽ നിന്ന് 850 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കായി റസാവി ഖൊറസാൻ പ്രവിശ്യയുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ-തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള അതിർത്തിക്കടുത്തായാണ് ഈ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 2006 കനേഷുമാരി പ്രകാരം 2,427,316 ആണ് ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ.
ഇമാം റെസയുടെ ശവകുടീരം ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാകവി ഫിർദോസിയുടെ നഗരമായും മശ്‌ഹദ് അറിയപ്പെടുന്നു. പേർഷ്യൻ ദേശീയപുരണമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഷാ നാമെയുടെ കർത്താവാണദ്ദേഹം.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഇറാനിലെ നഗരങ്ങൾ
ഓസ്ട്രലോയ്ഡ്
പകരം=|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു ആസ്ട്രേലിയയിലെ പൂർവ്വികർ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ആസ്ട്രേലിയായിലും ന്യൂഗിനിയായിലും കാണപ്പെടുന്ന മനുഷ്യവർഗ്ഗമാണിത്. വേട്ടയാടിയും കായ്കനികൾ ഭക്ഷിച്ചുമാണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. പരന്ന മൂക്ക്, ചുരുണ്ട് മുടി, തടിച്ച ചുണ്ടുകൾ, തവിട്ട് നിറം എന്നിവയാണ് പ്രധാന പ്രത്യേകതകൾ.
ഇതും കാണുക
വർഗ്ഗം:മനുഷ്യപരിണാമം
കെട്ടിടങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം
പ്രധാനമായും 4ആയി തരംതിരിക്കാം 1.റെസിഡൻഷ്യൽ ബിൽഡിങ്ങ് 2.എജ്യൂക്കേഷണൽ ബിൽഡിങ്ങ് 3.അസംബ്ലി ബിൽഡിങ്ങ് 4.കൊമേഴ്സിയൽ ബിൽഡിങ്ങ്
എജ്യൂക്കേഷണൽ ബിൽഡിങ്ങ്
വിദ്യഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങളാണ് ഇവ.ഈ ബിൽഡിങ്ങിന്റെ റൂമിന്റെ ഉയരവും അളവും റെസിഡൻഷ്യൽ ബിൽഡിങ്ങിനെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതലായിരിക്കൂം
റെസിഡെൻഷ്യൽ ബിൽഡിങ്ങ്
സാധാരണയായി മനുഷ്യർ താമസത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങളാണു ഇവ.
അസംബ്ലി ബിൽഡിങ്ങ്
ആളുകൾ കൂട്ടത്തോടെ ഒരുമിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങളാണ് ഇവ. ഉദാ:പള്ളികൾ,അമ്പലങ്ങൾ,മ്യൂസിയങ്ങൾ
കൊമേഴ്സ്യൽ ബിൽഡിങ്ങ്
വാണിജ്യ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങളാണ് ഇവ
വർഗ്ഗം:നിർമ്മാണമേഖല
ബോംബെ മാർച്ച് 12
ബാബു ജനാർദ്ദനൻ രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് 2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് ബോംബെ മാർച്ച് 12. 1993-ലെ ബോംബെ സ്ഫോടന പരമ്പരയെ ആസ്പദമാക്കിയിട്ടുള്ളതാണ് ഈ ചിത്രം. തിരക്കഥാകൃത്തായ ബാബു ജനാർദ്ദനൻ ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രം കൂടിയാണിത്. മമ്മൂട്ടി, റോമ, ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ എന്നിവരാണ് പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
കഥാംശം
ജാതിയുടെ പേരിൽ ഇരകളാക്കപ്പെടുന്നവരുടെ കഥ. തീവ്രവാദികളുടെയും പോലീസിനും ഇടയിൽ മുസ്ലിം ആയതിന്റെ പേരിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന സാത്വികരായ ഒരുപിടി മനുഷ്യരുടെ കഥ.1993 മാർച്ച് 12 നു ബോംബെയിലുണ്ടായ ബോംബ് സ്ഫോടന പരമ്പരകളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് പ്രമേയം. കോയമ്പത്തൂർ ബോംബ് സ്ഫോടന കേസിൽ 9 വർഷം വിചാരണയില്ലാതെ തടവുകാരനാകേണ്ടി വന്ന നിരപരാധിയായ സമീർ എന്നചെറുപ്പക്കാരന്റേയും മത തീവ്രവാദികളുടെ ട്രാപ്പിൽ പെടുന്ന ഷാജഹാൻ എന്ന യുവാവിന്റേയും ഇവരുടെ കുടുംബത്തിന്റേയും ദുരവസ്ഥ സമകാലീന മത-സാമുദായിക-രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. സൗഹാർദ്ദത്തോടെ വാഴുന്ന ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നും ജോലികിട്ടി ഷാജഹാൻ (ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ]) മുംബയിലെത്തുന്നു. അവിടെ അവനെ തീവ്രവാദി സംഘം നോട്ടമിടുന്നു. അവന്റെ സ്കൂട്ടർ പൊട്ടിത്തെറിച്ച് കുറേപേർ മരിച്ചതോടെ അവൻ പോലീസിന്റെ നോട്ടപ്പുള്ളിയാകുന്നു. രക്ഷക്കായി ഒളിച്ചോടിയ അവൻ കർണ്ണാടകത്തിലെ ഒരു ഉൾഗ്രാമത്തിൽ എത്തി ഹിന്ദുവായി ജീവിക്കുന്നു. അവിടെ വെച്ച് കാസർകോഡുകാരനായ സനാതനഭട്ട്(മമ്മൂട്ടി) അവൻ ഇസ്ലാമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയതറിഞ്ഞ് കഥമുഴുവൻ പറയുന്നു. തന്റെ തലയ്ക്ക് രണ്ട് ലക്ഷം വിലയിട്ടവിവരവും അറിയിക്കുന്നു. വീട്ടുകാരോട് അവന്റെ വിവരം പറയാനായി അയാളെ ചുമതലപ്പെടുത്തുന്നു. പക്ഷേ അയാൾ പോലീസ് പിടിയിലാകുന്നു. ഷാജുവിന്റെ രക്ഷിക്കാം എന്ന പോലീസിന്റെ (സുധീർ കരമന) വാഗ്ദാനത്തിൽ വഴങ്ങി അയാൾ തിരിച്ചുവരുന്നു. പക്ഷേ പോലീസ് ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഷാജു കൊല്ലപ്പെടുന്നു. തനിക്കുകിട്ടിയ സമ്മാനത്തുക ആ വീട്ടുകാർക്ക് നൽകാനായി അയാൾ ആലപ്പുഴയിലെത്തുന്നു. ആ സഹോദരിമാരെ രക്ഷിക്കാനായി അയാൾ മതം മാറി സമീർ(മമ്മൂട്ടി) ആകുന്നു. ആബിദയെ (റോമ) കെട്ടുന്നു പക്ഷേ പോലീസ് അയാളെ വീണ്ടും അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. 7 വർഷത്തിനുശേഷം അയാൾ പുറത്തിറങ്ങുന്നിടത്ത് കഥ തുടരുന്നു.
==താരനിര ==
ചിത്രീകരണം
2011 ഫെബ്രുവരി രണ്ടാം വാരത്തിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണം ആരംഭിച്ചത്. കോയമ്പത്തൂർ, മുംബൈ, ഹൈദരാബാദ്, കേരളത്തിലെയും രാജസ്ഥാനിലെയും വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലായാണ് ചിത്രീകരണം പൂർത്തിയാക്കിയത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ബാബു ജനാർദ്ദനൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:വിപിൻമോഹൻ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:റഫീക്ക് അഹമ്മദിന്റെ ഗാനങ്ങൾ
പുരുഷഭേദനിരാസം
കൊടുന്തമിഴ് പരിണമിച്ചാണു മലയാളഭാഷയുണ്ടായത് എന്ന വാദത്തെ സാധൂകരിക്കാനായി എ.ആർ. രാജരാജവർമ്മ അവതരിപ്പിച്ച ആറു നയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്‌ പുരുഷഭേദനിരാസം. ‌തമിഴിൽ കാലവാചകങ്ങളായ ആഖ്യാതങ്ങളോടു കൂടി, കർത്താവിനോടുള്ള പൊരുത്തത്തിനു വേണ്ടി ലിംഗം, പുരുഷൻ, വചനം എന്നിവയെക്കുറിക്കുന്ന പ്രത്യയം ചേർക്കാറുണ്ട്. മലയാളഭാഷ ഇതെല്ലാം ഒന്നോടെ ഉപേക്ഷിച്ചു. ഇതിനെയാണു പുരുഷഭേദനിരാസം എന്നു പറയുന്നത്. തമിഴിൽ അവൻ വന്താൻ, അവൾ വന്താൾ, അവർ വന്താർ, നീ വന്തായ്, നാൻ വന്തേൻ എന്നു പ്രയോഗിക്കുമ്പോൾ  മലയാളത്തിൽ അവൻ, അവൾ, അവർ, നീ, ഞാൻ എന്നിങ്ങനെ എല്ലാ നാമങ്ങളോടും വന്നു എന്ന ഒരൊറ്റക്രിയാരൂപമാണു ചേർക്കുന്നത്`.മലയാളത്തിൽ കർത്താവ് മാറുമ്പോഴും, ക്രിയക്കു മാറ്റമൊന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല. ആവർത്തനമായതിനാൽ ക്രിയാവസാനത്തിലെ പ്രത്യയപ്രയോഗം മലയാളഭാഷ തള്ളിക്കളഞ്ഞു എന്നാണ്‌ ഏ ആറിന്റെ വാദം. സംഖ്യാവിശേഷണം ചേർക്കുന്നപക്ഷം നപുംസകനാമങ്ങൾക്ക് ബഹുവചനം വേണ്ട എന്ന് തീർച്ചപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ദ്രാവിഡഭാഷയ്ക്ക്  ഈ ആവർത്തനം ഒട്ടും യോജിക്കുന്നതല്ലെന്ന യുക്തി കരുതിയാണ്‌ മലയാളികൾ പുരുഷഭേദത്തെ നിശ്ശേഷം ഉപേക്ഷിച്ചതെന്ന് ഏ ആർ പറയുന്നു.
ഇതും കാണുക
തിരുപ്പാവൈ എന്ന കൃതിയിലെ പ്രയോഗങ്ങൾ
കണ്ടകാരിച്ചുണ്ട
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 1000 മീറ്റർ വരെ ഉയരത്തിൽ വളരുന്ന ഒരു ഔഷധ സസ്യമാണ്‌ കണ്ടകാരിചുണ്ട. തരിശുഭൂമികളിലും തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലും പാതവക്കിലും ഈ സസ്യത്തെ കാണാം. നീലപ്പൂക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നവ, വെള്ളപ്പൂക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നവ എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുതരം ചെടികൾ നിലവിലുണ്ട്. വെള്ള നിറത്തിലുള്ള പൂക്കൾ ഉള്ളവ ലക്ഷ്മണാ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഘടന
തണ്ടുകളിലും ഇലകളിലും മുള്ളുകളുള്ള ഏകവർഷി ഔഷധിയായ കണ്ടകാരിചുണ്ട ഏകദേശം 25-75 സെന്റീമീറ്റർ വരെ പൊക്കത്തിൽ വളരുന്നവയാണ്‌. മുള്ളുകൾക്ക് ഏകദേശം 1.5 സെന്റീമീറ്റർ വരെ നീളം കാണപ്പെടുന്നു. ഇലകൾക്ക് 10 സെന്റീമീറ്റർ വരെ നീളവും 5 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വീതിയും ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇലകളുടെ മധ്യസിര തടിച്ചതും സിരകളിൽ മുള്ളുകൾ ഉള്ളവയുമാണ്‌. നാലോ അഞ്ചോ പൂക്കൾ കൂടിയ കുലകളായി കാണപ്പെടുന്ന പൂക്കൾക്ക് 75 മില്ലീമീറ്റർ വരെ വ്യാസമുണ്ടാകും. 5 ബാഹ്യ ദളങ്ങളുള്ളവയാണിത്. മഞ്ഞ, ഓറഞ്ചു നിറങ്ങളോടുകൂടിയ കായ്കൾ ഉരുണ്ടതും 12 മില്ലീമീറ്റർ വരെ വ്യാസമുള്ളവയുമാണ്‌. ഇവയിൽ പച്ചനിറത്തിലുള്ള വരകൾ വ്യക്തമായി കാണാവുന്നതാണ്‌. വെളുത്ത മാംസളമായ ഭാഗവും അതു നിറയെ മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ള ചെറിയ വിത്തുകളും ഇതിന്റെ കായ്കളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്‌. പഴം അല്പം ക്ഷാരരസം ഉള്ളവയുമാണ്‌
ഔഷധ ഉപയോഗം
കണ്ടകാരി ഘൃതത്തിലെ ഒരു ചേരുവയാണ്. ഉമിനീർ കൂടുതലുണ്ടാക്കും. നീരു് വറ്റിയ്ക്കും. മൂത്രം വർദ്ധിപ്പിക്കും. പനി, ചുമ, ആസ്തമ, മഹോദരം എന്നിവ മാറ്റും.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:സൊളാനേസീ
മല്ലി (കുട്ടികളുടെ ചലച്ചിത്രം)
1998ൽ സന്തോഷ് ശിവൻ സം‌വിധാനം ചെയ്ത തമിഴ് ചലച്ചിത്രമാണ്‌ 'മല്ലി'.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1998-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ
കൊൽക്കത്തയിൽ 1910-ൽ സ്ഥാപിതമായ വാർത്താ ഏജൻസി. പ്രസിദ്ധ പത്രപ്രവർത്തകനായിരുന്ന കെ.സി. റോയി ആണ് ഈ വാർത്താ ഏജൻസിക്ക് രൂപം നല്കിയത്. ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യവർഷങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ പത്രങ്ങൾ വാർത്തകൾക്കുവേണ്ടി വിദേശീയ ഏജൻസികളെയാണ് മുഖ്യമായും ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്. ഒരു ഭാരതീയ വാർത്താ ഏജൻസിയുടെ ആവശ്യം പലർക്കും ബോധ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ കെ.സി. റോയി മാത്രമാണ് ഇതിനു മുന്നിട്ടിറങ്ങിയത്. യു.എസ്സിലെ അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ്സിന്റെയും ബ്രിട്ടനിലെ റായിട്ടറുടെയും ചുവടുപിടിച്ച് അദ്ദേഹം 1910-ൽ കൊൽക്കത്തയിൽ സ്ഥാപിച്ച ഇന്ത്യൻ വാർത്താ ഏജൻസിയാണ് അസോസിയേറ്റഡ് പ്രസ് ഒഫ് ഇന്ത്യ (എ.പി.ഐ).