ശ്രീവൈഷ്ണവർ
ശ്രീരാമാനുജാചാര്യരുടെ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകൾ
ശ്രീരാമാനുജാചാര്യരുടെ സാമൂഹിക സംഭാവനകളിൽ പ്രധാനം അദ്ദേഹം പൂർവ്വകാലങ്ങളിൽ പിന്തുടർന്ന് വന്നിരുന്ന ഉച്ചനീചത്വങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ സാമൂഹിക ക്രമത്തെ മറ്റൊരു രീതിയിൽ വ്യഖ്യാനിച്ചു എന്നതാണ്. ബ്രഹ്മസൂത്രത്തിന്റെ ശ്രീഭാഷ്യത്തിൽ ബ്രഹ്മവിദ്യയ്ക്ക് ശുദ്രന് അധികാരമില്ലെന്ന തരത്തിലുള്ള അപശൂദ്രാധികരണത്തെ ബാദരായണന്റെയും ശ്രീശങ്കരന്റെയും വഴിയിൽ തന്നെ വ്യാഖ്യാനിച്ച് അംഗീകരിച്ച ആചാര്യർക്ക് നിലവിലുള്ള സമൂഹത്തിൽ പെട്ടെന്ന് ഒരു വിപ്ലവം നടത്തുകയായിരുന്നില്ല അവതാര ലക്ഷ്യം, മറിച്ച് ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും ശൂദ്രനും അതാത് വർണ്ണത്തിൽ തുടരുമ്പോൾത്തന്നെ അവർക്കിടയിലെ ഉച്ചനീചത്വം തീർത്തും ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതായിരുന്നു എന്ന് കാണാം. വർണ്ണങ്ങൾ സ്വന്തം ധർമം പുലർത്തി നിലനിൽക്കട്ടെ, പക്ഷേ അവയിൽ ഒന്നും ഉയർന്നതുമല്ല, താഴ്ന്നതുമല്ല. കൂടാതെ, ഭഗവദ് ഭക്തർ ഇവയ്ക്ക് മുകളിലാണ് താനും!-ഇതായിരുന്നു ആചാര്യരുടെ നിലപാടെന്ന് കാണാം. സ്വയം ഒരു ശൂദ്രനെ ഗുരുവായി സ്വീകരിക്കാൻ കാണിച്ച ധൈര്യം അക്കാലത്ത് മറ്റാരിൽ നിന്നും പ്രതീക്ഷിക്കാവതല്ലായിരുന്നു! അതെ, രാമാനുജരുടെ ഗുരുക്കന്മാരിൽ ഒരാൾ കാഞ്ചിപൂർണ്ണനെന്ന ശൂദ്രനായിരുന്നു! തന്റെ ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ച രാമാനുജരെ ഗുരു വിലക്കിയപ്പോൾ അങ്ങയെപ്പോലെ മഹാനായ ഒരു ഭക്തനെ വന്ദിക്കാനാകാത്തതാണ് എന്റെ ബ്രാഹ്മണ്യമെങ്കിൽ അത് എനിക്ക് വേണ്ട എന്നാണ് അദ്ദേഹം വാദിച്ചത്. രാമാനുജർ ജനിച്ചത് യാഥാസ്ഥിതിക സ്മാർത്ത ബ്രാഹ്മണകുലത്തിലായിരുന്നു, അദ്ദേഹം ജന്മനാ ശ്രീവൈഷ്ണവബ്രാഹ്മണനല്ലായിരുന്നു(അയ്യങ്കാർ എന്ന് ഇന്ന് തമിഴകത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന) എന്ന് കാണാം. ശ്രീശങ്കരന്റെ ദിഗ്വിജയത്തെ തുടർന്ന് വൈഷ്ണവ മതം ക്ഷയിച്ച കാലത്ത് ആണ് ശങ്കരാചാര്യരെ പിന്തുടരുന്ന സ്മാർത്ത ബ്രാഹ്മണർ (അയ്യർ എന്ന് തമിഴകത്ത് വിളിക്കപ്പെടുന്നവർ)‍ പ്രബലരായത്. പല വൈഷ്ണവ ബ്രാഹ്മണരും ഇക്കാലത്ത് സ്മാർത്തരായി മാറിയിരിക്കാം, സ്മാർത്തനായിരുന്നുവെങ്കിലും ചെറുപ്പത്തിലേ ആചാര്യർ വിഷ്ണു ഭക്തനായിരുന്നു. ശൂദ്രനായ നമ്മാഴ്വാരെ പ്രധാന ആചാര്യനായി അംഗീകരിച്ച ശ്രീവൈഷ്ണവമതം അദ്ദേഹത്തിന് അഭികാമ്യരായതും സ്വയം ദീക്ഷയെടുത്ത് ശ്രീവൈഷ്ണവനായതും അതിനാൽ ആത്മീയ ദൃഷ്ടിയിലും ഭൗതിക ദൃഷ്ടിയിലും യാദൃശ്ചികമല്ല. ജാതിയെ സംബന്ധിച്ചു്,‍ വർണ്ണങ്ങളെല്ലാം ഒരേ പോലെ ആദരണീയവും നിലനിർത്തേണ്ടതുമാണ് എന്ന നിലയിലാണ് ആചാര്യർ കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ഓരോ ജീവി വർഗ്ഗങ്ങളിലും സസ്യങ്ങളിലും ഒരേ ഇനത്തിൽ തന്നെ എത്രയെത്ര ജാതികൾ അപ്പോൾ മനുഷ്യരിലും സ്വാഭാവികമാണ് ഗോത്രീയത (ജാതി) എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയിരിക്കണം, കൂടാതെ, എല്ലാ മനുഷ്യരും ഒരേ പോലെ ബ്രാഹ്മണരാകുക അസാധ്യവും പ്രകൃതി നിയമത്തിന് വിരുദ്ധവുമാണല്ലോ! ഏത് സാമൂഹിക ക്രമത്തിലും ബുദ്ധിജീവിയും തൊഴിലാളിയും രണ്ട് വർഗ്ഗം തന്നെയായിരിക്കുമല്ലോ!- എന്നാൽ ജാതിക്ക് ഗോത്രീയത എന്ന നിലയ്ക്കുള്ള അസ്തിത്വത്തോട് സമരം ചെയ്യാതിരുന്നു എന്നത് അവയെ അംഗീകരിച്ചു എന്ന നിലയിലും കാണാനാകില്ല. ജാതി നിലനിർത്താനോ ഇല്ലാതാക്കാനോ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം, വർണ്ണങ്ങളെ മാത്രമല്ലേ മതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പരിഗണിക്കാനാകൂ?,ജാതിയും ഗോത്രീയതയും മതത്തിന്റെ ഭാഗമല്ലല്ലോ! ജാതിയുടെ പേരിലുള്ള അസ്പൃശ്യത, അയിത്തം എന്നിവയെ ശക്തമായ നിലയിൽ -സ്വന്തം കുടുംബജീവിതം തന്നെ ത്യജിച്ചുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം എതിർത്തത് എന്നത് സ്മരണീയമാണ്- അദ്ദേഹം കുടുംബജീവിതം ത്യജിക്കാനുള്ള കാരണം തന്റെ ശൂദ്രഗുരുവിനോടും ഗുരുപത്നിയോടും തന്റെ ഭാര്യ ജാതിയുടെ പേരിൽ പ്രകടിപ്പിച്ച അവഗണനയും അവഹേളനവും ആയിരുന്നു! ആചാര്യരുടെ ഈ നിലപാട് ഒരു കാലത്തും മാറിയിട്ടില്ല, യാഥാസ്ഥിതിക ബ്രാഹ്മണരുടെ ആചാര്യനായ അദ്ദേഹം സന്ധ്യാവന്ദനത്തിനായി നദീതീരത്തേക്ക് പോകുന്നത് ഏതെങ്കിലും ബ്രാഹ്മണ ശിഷ്യന്റെ ചുമലിൽ പിടച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു (നൂറിന് മേൽ പ്രായമുള്ള സമയത്തും അദ്ദേഹം സന്ധ്യാവന്ദനാദികളായ ആചാരങ്ങൾ നിഷ്കർഷയോടെ പാലിച്ചിരുന്നു), എന്നാൽ മടങ്ങിവരുന്ന ചിത്രം വളരെ രസകരമായിരുന്നു- മറ്റ് ബ്രാഹ്മണർ അയിത്ത ജാതിക്കാരെ തൊട്ടാൽ കുളിച്ചിട്ട് മാത്രം പൂജയും സന്ധ്യാവന്ദനവും നടത്തിയിരുന്ന കാലത്ത് രാമാനുജർ കുളികഴിഞ്ഞ് ശുദ്ധിയായ ശേഷം സന്ധ്യാവന്ദനത്തിന് പോകുന്നത് നിർബന്ധമായും അയിത്തജാതിക്കാരായ അനുയായികളിലാരുടെയെങ്കിലും ചുമലിൽ പിടിച്ചു മാത്രമായിരുന്നു! ഭാഗവതന്മാരെന്നറിയപ്പെടുന്ന അബ്രാഹ്മണ ശ്രീവൈഷ്ണവർക്ക് ബ്രാഹ്മണ ശ്രീവൈഷ്ണവരെക്കാൾ മഹത്വവും അദ്ദേഹം കല്പിച്ചിരുന്നു. സന്ധ്യാവന്ദനാദി കർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കാത്തത് ബ്രാഹ്മണ ശ്രീവൈഷ്ണവരെ പതിതരാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ മറ്റ് ദേവതകളെ സന്ധ്യാവന്ദനത്തിന്റെ ഭാഗമായി അന്തര്യാമിയായ നാരായണനെ സ്മരിച്ചാണെങ്കിൽ പോലും ബ്രാഹ്മണ വൈഷ്ണവർക്ക് പൂജിക്കേണ്ടതുണ്ട്, എന്നാൽ ഭാഗവതന്മാരായ അബ്രാഹ്മണർക്ക് ഇപ്രകാരം പതനത്തിന് ഒരു സാധ്യതയുമില്ലാത്തവരാണെന്നും അത്തരത്തിൽ അവർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണെന്നും ആചാര്യർ പറയുമായിരുന്നു. കൂടാതെ, വൈഷ്ണവനെന്ന പദവി ബ്രാഹ്മണനെക്കാൾ മുകളിലാണെന്നാണ് അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്. അതിനാൽ പഞ്ചമകുലജാതനായിരുന്ന തിരുപ്പാണാഴ്വാരെ ചുമലിലേറ്റിയ യോഗിവാഹനനെന്ന ബ്രാഹ്മണ പുരോഹിതന്റെ പാരമ്പര്യമുള്ള ശ്രീവൈഷ്ണവത്തിന്റെ ആചാര്യനാകാൻ അദ്ദേഹം സർവ്വഥാ യോഗ്യനായിരുന്നു.. അതേ സമയം പാരമ്പര്യമായ ചാതുർവർണ്യത്തെ ഒരിക്കലും അട്ടിമറിക്കാൻ ശ്രമിക്കാത്തതിനാൽ ആചാര്യർ യാഥാസ്ഥിതിക മതത്തിനും അനുകൂലമായിരുന്നു എന്ന് പറയാം. വർണ്ണങ്ങൾ ഉണ്ട്,അവ ജന്മ കർമ സിദ്ധമാണെന്ന പാരമ്പര്യ നിലപാടിൽ രാമാനുജർ മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടില്ല, എന്നാൽ ഏത് ജാതിക്കാരനും ശ്രീവൈഷ്ണവനാകാം, വൈഷ്ണവർ എല്ലാ വർണ്ണങ്ങൾക്കും മേലെ ആണ് എന്നും അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ച് ആചരിക്കുകയും ചെയ്തു. ചുരുക്കത്തിൽ ചാതുർവർണ്യത്തിന് മുകളിലായി ഭക്തരെ പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയാണ് അദ്ദേഹം ചെയ്തത്! വർണ്ണം കർമസിദ്ധം മാത്രമാണെന്ന നിലയ്ക്കുള്ള ആധുനിക വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുന്നവർക്ക് ഒരു പക്ഷേ ഇത് അംഗീകരിക്കാൻ പ്രയാസമുണ്ടാകാം, എന്നാൽ ബ്രഹ്മസൂത്രം മുതലായ ആധികാരിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ മറിച്ചാണ് പറയുന്നതെന്ന് (വർണം ജന്മസിദ്ധമെന്ന നിലയിൽ) സ്ഥാപിക്കാനും‍ ഒട്ടും പ്രയാസമില്ല എന്നോർക്കണം! ആധികാരിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പ്രകാരം ബ്രാഹ്മണ്യം ജന്മത്താലും കർമത്താലുമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, ജന്മം മാത്രമോ കർമം മാത്രമോ അല്ല എന്നർത്ഥം- ഈ നിലപാടിനോട് വിയോജിക്കാനും പിന്തിരിപ്പനെന്ന് പറയാനും‍ ആർക്കും സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്, പക്ഷേ, ശാസ്ത്രത്തെ (മതഗ്രന്ഥങ്ങളെ) ഒരിക്കലും തെറ്റാതെ അംഗീകരിക്കുന്ന രാമാനുജർക്ക് എങ്ങനെ ശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രനാകാനാകും? മറിച്ച് ചിന്തിക്കാനാകും? അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചെയ്തത് വർണ്ണങ്ങളും ജാതികളും തുടരുകയോ ഇല്ലാതാകുകയോ ചെയ്യട്ടെ എന്ന നിലയിലുള്ള ഉദാസീന മനോഭാവത്തോടെ, താഴ്ന്നവരെന്ന് കരുതപ്പെട്ട ജനത്തെ തിരുകുലത്താർ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച് അവർക്ക് ഉയർന്ന സ്ഥാനം നല്കുക എന്നതായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ ഉയർ‍ത്തപ്പെട്ട പലരും പിൽക്കാലത്ത് ബ്രാഹ്മണകുലത്തിലേക്ക് മാറി എന്നാണ് ചില ചരിത്രകാരന്മാരുടെ പക്ഷം. എങ്ങനെ യാഥാസ്ഥിതികതയും പരിഷ്കരണവും ഒരുമിച്ച് പോകാം എന്നതിന് മാതൃകയാണ് ശ്രീരാമാനുജരുടെ സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. അദ്ദേഹം ജന്മസിദ്ധമായ വർണ്ണമെന്ന സങ്കല്പത്തെ അനുകൂലിക്കുകയോ പ്രതികൂലിക്കുകയോ ചെയ്തില്ലെങ്കിലും തന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളാലും ദർശനത്താലും ഈശ്വരഭക്തർക്ക് ഏത് വർണ്ണത്തിനും മുകളിലുള്ള സ്ഥാനം കല്പിച്ചു!