cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ആതിഷി മർലേന
ദൽഹി സർവകലാശാല അധ്യാപകരായ വിജയ് സിംഗിന്റെയും തൃപ്ത വാഹിയുടെയും മകളായി 1981 ൽ ജനനം. മിശ്രവിവാഹിതരായ ദമ്പതികൾ തങ്ങളുടെ മകളുടെ ജാതിപ്പേരും കുടുംബപ്പേരും ഒഴിവാക്കി അതിനു പകരം പേരിനോടൊപ്പം മർലേന എന്ന് വിളിച്ചു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചിന്തകനായ മാർക്സിന്റേയും ലെനിന്റേയും സംയുക്തരൂപമാണ് മർലേന എന്നത്.
ഒരു വർഷത്തിന് ശേഷം ആന്ധ്രപ്രദേശിലെ ഒരു സ്വകാര്യ സ്‌കൂളിൽ ഇംഗ്ലീഷും ചരിത്രവും പഠിപ്പിച്ചു ആതിഷി. തുടർന്ന് മധ്യപ്രദേശിലെ ഭോപ്പാലിലെ ഒരു കൊച്ചുഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു ആതിഷി കുറച്ചുകാലം. അവിടെ പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സമുദായങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുട്ടികൾക്കുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ ശ്രമങ്ങളിൽ ആതിഷി തന്റെ സമയം ചിലവഴിച്ചു. ഒപ്പം ഒഴിവുസമയങ്ങളിൽ ജൈവകൃഷിയെന്ന ഹോബിയും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. വ്യത്യസ്‍ത എൻജിഒകളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ച ആതിഷി അവിടെ നിന്നും പ്രശാന്ത് ഭൂഷൺ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരെ കണ്ടുമുട്ടുകയായിരുന്നു. ആ കണ്ടുമുട്ടലുകളാണ് ആം ആദ്മി പാർട്ടിയെന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ആതിഷിയെന്നെ ചെറുപ്പത്തിനെ ആകർഷിപ്പിച്ചത്.
പബ്ലിക് പോളിസിയിൽ തത്പരയാണെങ്കിലും ആം ആദ്മിയുടെ അഴിമതിവിരുദ്ധരാഷ്ട്രീയം എന്ന ഏകധ്രുവത്തിലുള്ള കാമ്പയിനിങ്ങിന് ആതിഷി എതിരായിരുന്നു. 2011 ൽ ആം ആദ്മിയെ പുറത്തുനിന്ന് നിരീക്ഷിച്ച ആതിഷി 2013 ൽ ആം ആദ്മിയുടെ നയപരിപാടികളുടെ രൂപീകരണത്തിൽ പ്രധാന പങ്കാളിയായി ആതിഷി പാർട്ടിയിലേക്ക് വന്നു. ആപ്പിന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബോഡിയായ രാഷ്ട്രീയ കാര്യസമിതിയിൽ അവർ അംഗമായി. 2013 മുതൽൽ ആം ആദ്മിയുടെ വക്താവായി ആതിഷി ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ സജീവസാന്നിധ്യമാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ആം ആദ്മി പാർട്ടി നേതാക്കൾ
ജാക്വിലീൻ കെന്നഡി
ജാക്വലിൻ ബൌവിയെർ വാൾ സ്ട്രീറ്റ് സ്റ്റോക് ബ്രോക്കർ ആയിരുന്ന ജോൺ വെർനോ ബൌവിയർ III ൻറെയും ജാനറ്റ് ലീ ബൌവിയറുടെയും മൂത്ത മകളായിരുന്നു. 1951 ൽ ജോർജ് വാഷിങ്ങ്ടൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ കീഴിലുള്ള ഫ്രഞ്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽനിന്ന് ബരുദമെടുക്കുകയും വാഷിങ്ങ്ടണിൽ നിന്നു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്ന വാഷിങ്ങ്ടണ് ടൈംസ്-ഹെറാൾഡ് പത്രത്തിൽ വിവരാന്വേഷണ ഫോട്ടോഗ്രാഫറായി ജോലി ചെയ്യാനാരംഭിക്കുകുയും ചെയ്തു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1929-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:1994-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വനിതാ പത്രപ്രവർത്തകർ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ പ്രഥമവനിതകൾ
അവർ ജീവിക്കുന്നു
പി.ജി.വിശ്വഭരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് 1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ് അവർ ജീവിക്കുന്നു. ചിത്രത്തിൽ മധു, ജയഭാരതി, തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ, ശ്രീലത നമ്പൂതിരി എന്നിവർ ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിലെ യൂസഫലി കേച്ചേരി എഴുതിയ ഗാനങ്ങൾക്ക് ജി ദേവരാജൻ സംഗീതം നൽകി.
ഗാനങ്ങൾ
യൂസഫലി കെച്ചേരി രചിച്ച ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾക്ക് ജി. ദേവരാജനാണ് സംഗീതം നൽകിയത്.
പുറംകണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:യൂസഫലി- ദേവരാജൻ ഗാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ജി. ദേവരാജൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:യൂസഫലി കച്ചേരിയുടെ ഗാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എൻ. ഗോവിന്ദൻ കുട്ടി സംഭാഷണമെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എൻ. ഗോവിന്ദൻ കുട്ടി കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:വി.പി. കൃഷ്ണൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മധു അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ജയഭാരതി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:തിക്കുറിശ്ശി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മധു-ജയഭാരതി ജോഡി
ചാൾസ് മേസൺ
ചാൾസ് മേസൺ (ജീവിതകാലം: 1800-1853) ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനിയുടെ സൈനികനും പര്യവേക്ഷകനും ജയിംസ് ലെവിസ് എന്ന തൂലികാമത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വ്യക്തിയുമായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ പാകിസ്താനിലെ പഞ്ചാബ് പ്രവിശ്യയിലെ സാഹിവാലിനടുത്തുള്ള ഹാരപ്പയിലെ പുരാതന നഷ്ടാവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയ ആദ്യ യൂറോപ്പുകാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1800-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:1853-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:പര്യവേഷകർ
കരോൾ ഡൗണർ
ഒരു അമേരിക്കൻ ഫെമിനിസ്റ്റ് അഭിഭാഷകയും നോൺ ഫിക്ഷൻ എഴുത്തുകാരിയുമാണ് കരോൾ ഡൗണർ (ജനനം: 1933 ഒക്ലഹോമയിൽ). സ്വാശ്രയ പ്രസ്ഥാനം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും LA- ലെ ആദ്യത്തെ സ്വാശ്രയ ക്ലിനിക്കിലും അവർ പങ്കാളിയായിരുന്നു. ഇത് പിന്നീട് അമേരിക്കയിലുടനീളമുള്ള ഡസൻ കണക്കിന് സ്വാശ്രയ ക്ലിനിക്കുകൾക്ക് മാതൃകയും പ്രചോദനവും ആയി.
പശ്ചാത്തലം
ഡൗണർ 1933 ൽ ഒക്ലഹോമയിൽ ജനിച്ചുവെങ്കിലും ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലാണ് വളർന്നത്. അവിടെ 1960 കളിൽ ഈസ്റ്റ് ലോസ് ഏഞ്ചൽസിൽ പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. തന്റെ നാല് മക്കളുടെ പിതാവായ ആദ്യ ഭർത്താവിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ ശേഷം 1963 ൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം നടത്തുന്നതുവരെ 1963 വരെ അവർ വനിതാ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ സജീവമായിരുന്നില്ല. ടെലിവിഷനിൽ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാല കാമ്പസിൽ നടന്ന ജനന നിയന്ത്രണ സേവനങ്ങളുടെ അഭാവത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതിഷേധം കണ്ട ശേഷമാണ് അവർക്ക് പ്രചോദനമായത്. വേദനാജനകമായ അലസിപ്പിക്കൽ അനുഭവത്തിലൂടെ 1970 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഡൗണർ മറ്റ് സ്ത്രീകൾക്ക് ഗർഭച്ഛിദ്രം സുരക്ഷിതമാക്കാനുള്ള അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു. 1969 ൽ, ലാന ഫെലനിൽ നിന്ന് ഗർഭച്ഛിദ്രത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചും അറിയാൻ അവർ LA ചാപ്റ്ററർ ഓഫ് NOW's അബോർഷൻ കമ്മിറ്റിയിൽ ചേർന്നു. ഇവിടെയാണ് അവർ ഹാർവി കർമ്മനെ കണ്ടുമുട്ടിയത്. 1970 ൽ LA ഫെമിനിസ്റ്റ് കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ നിരവധി അംഗങ്ങൾ കർമ്മനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപ്രവർത്തകനായ ജോൺ ഗ്വിനെയും പിന്തുണച്ചു. അവർ ഒരുമിച്ച് ഒരു നിയമവിരുദ്ധ അലസിപ്പിക്കൽ ക്ലിനിക്ക് തുറന്നു. അതിൽ ഡൗണർ ഗർഭച്ഛിദ്രം ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീകളുടെ വിവരങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചു.
ജീവിതവും കരിയറും
സെൽഫ് ഹെൽപ്പ് ക്ലിനിക്കിന്റെ ഈ ആദ്യ മീറ്റിംഗിന്റെ ഫലം, ആർത്തവത്തെ വേർതിരിച്ചെടുക്കൽ എന്ന ആശയത്തിന്റെ വികാസവും ലോറൈൻ റോത്ത്മാൻ ഡെൽ-എം കിറ്റിന്റെ കണ്ടുപിടുത്തവുമാണ്. അക്കാലത്ത് കൂടുതലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഗർഭാശയത്തിൻറെ ഉള്ളിൽ ചുരണ്ടാനുള്ള ലോഹ ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനേക്കാൾ കുറഞ്ഞ ആഘാതകരമായ അബോർഷൻ ഓപ്ഷനായ ഇത് സ്ത്രീകൾക്ക് നൽകി. ഡൗണറും റോത്ത്മാനും രാജ്യത്തുടനീളം യാത്ര ചെയ്യുകയും നിരവധി സ്വയം സഹായ ക്ലിനിക്കുകൾ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്ത്, ഗർഭച്ഛിദ്രം, ജനന നിയന്ത്രണം, പ്രത്യുൽപാദന വിവരങ്ങൾ എന്നിവ സ്ത്രീകൾക്ക് വ്യാപകമായി ലഭ്യമല്ല. ഡൗണർ തന്റെ ടീമിനൊപ്പം നടത്തിയ ആർത്തവത്തെ വേർതിരിച്ചെടുക്കലും യോനിയിൽ നിന്നുള്ള സ്വയം പരിശോധനകളും സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ ശരീരത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാനും അവരുടെ പ്രത്യുൽപാദനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാനുമുള്ള മാർഗങ്ങൾ നൽകി. ബാർബറ എഹ്രെൻറിച്ച് ഡൗണറുടെയും റോത്ത്മാന്റെയും ശ്രമങ്ങളെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് "നമ്മുടെ ശരീരത്തെയും ജീവിതത്തെയും ബാധിക്കുന്ന നടപടിക്രമങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയാനും തീരുമാനിക്കാനും ഞങ്ങൾക്ക് അവകാശമുണ്ട് എന്ന ധാരണയെ നിയമാനുസൃതമാക്കുന്നു." 11972 സെപ്തംബർ 5 ന് അമേരിക്കൻ സൈക്കോളജിക്കൽ അസോസിയേഷനോട് അവർ ഹവായിയിൽ "മെഡിക്കൽ രോഗികൾ എന്ന നിലയിൽ സ്ത്രീകൾക്കെതിരായ രഹസ്യ ലൈംഗിക വിവേചനം" എന്ന പേരിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു പ്രസംഗവും നടത്തി.
അവലംബം
Notes
Bibliography
അഡാ ബിറ്റൻബെൻഡർ
അഡാ മറ്റിൽഡ കോൾ ബിറ്റൻബെൻഡർ (ജീവിത ആഗസ്റ്റ് 3, 1848 - ഡിസംബർ 15, 1925) ഒരു അമേരിക്കൻ അഭിഭാഷകയും ഫെമിനിസ്റ്റ് ആക്ടിവിസ്റ്റുമായിരുന്നു. നെബ്രാസ്ക സുപ്രീം കോടതിയിൽ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാൻ അവസരം ലഭിച്ച ആദ്യ വനിതയും യുഎസ് സുപ്രീം കോടതിയിൽ പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കപ്പെട്ട മൂന്നാമത്തെ സ്ത്രീയും ആയിരുന്നു അവർ.
ആദ്യകാല ജീവിതം
1848 ഓഗസ്റ്റ് 3-ന് പെൻസിൽവാനിയയിലെ അസൈലം ടൗൺഷിപ്പിലാണ് അഡാ മറ്റിൽഡ കോൾ ജനിച്ചത്. ഒരു കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനായിരുന്ന ഡാനിയൽ കോൾ പിതാവും എമിലി എ മാഡിസൺ മാതാവുമായിരുന്നു. 1869-ൽ ന്യൂയോർക്കിലെ ബിംഗ്ഹാംടണിലുള്ള ലോവെൽസ് കൊമേഴ്‌സ്യൽ കോളേജിൽ നിന്നും 1875-ൽ ബ്ലൂംസ്ബർഗിലെ പെൻസിൽവാനിയ സ്റ്റേറ്റ് നോർമൽ സ്‌കൂളിൽ നിന്നുമായി അവർ ബിരുദം നേടി. ഒരു വർഷത്തെ അധ്യാപനത്തിനു ശേഷം 1876 മുതൽ 1877 വരെ അവർ വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിലെ ഫ്രോബെൽ നോർമൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ചേർന്നു. ബിരുദ പഠനത്തിനുശേഷം പെൻസിൽവാനിയ സ്റ്റേറ്റ് നോർമൽ സ്കൂളിൽ ഒരു വർഷത്തോളം പ്രിൻസിപ്പലായി ജോലി ചെയ്ത അവർ ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ അവിടെനിന്ന് രാജിവച്ചു.
1878 ഓഗസ്റ്റ് 9-ന്, പ്രിൻസ്റ്റൺ കോളേജ് ബിരുദധാരിയും അഭിഭാഷകനുമായ ഹെൻറി ക്ലേ ബിറ്റൻബെൻഡറിനെ അവർ വിവാഹം കഴിച്ചു. വിവാഹശേഷം, ദമ്പതികൾ നെബ്രാസ്കയിലെ ഓസ്സിയോളയിലേക്ക് താമസം മാറി. നിയമ പഠനകാലത്ത് പോൾക്ക് കൗണ്ടിയിലെ ഒരേയൊരു പത്രമായിരുന്ന റെക്കോർഡ് അവൾ എഡിറ്റ് ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പിന്നീട് അവർ ആത്മനിയന്ത്രണം, ധാർമ്മികത, റിപ്പബ്ലിക്കൻ രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന നെബ്രാസ്കയുടെ ആദ്യത്തെ ഫാർമേഴ്സ് അലയൻസ് പേപ്പർ എഡിറ്റ് ചെയ്തു. ബിറ്റൻബെൻഡേഴ്‌സ് ദമ്പതികൾ പോൾക്ക് കൗണ്ടി അഗ്രികൾച്ചറൽ അസോസിയേഷനെ പുനഃസംഘടിപ്പിക്കുകയും, അവിടെ അഡാ ബിറ്റൻബെൻഡർ സെക്രട്ടറി, ട്രഷറർ, വാഗ്മി എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുകയും കൂടാതെ 1881 ലെ സ്റ്റേറ്റ് ബോർഡ് ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറിന്റെ വാർഷിക യോഗത്തിൽ പ്രതിനിധിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ട് ഈ സ്ഥാനം  നിർവ്വഹിക്കുന്ന ആദ്യ വനിതയെന്ന നിലയിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
1881-ൽ നെബ്രാസ്‌ക വുമൺ സഫ്‌റേജ് അസോസിയേഷൻ സംഘടിപ്പിച്ചപ്പോൾ, ബിറ്റൻബെൻഡർ റെക്കോർഡിംഗ് സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും, 1881-ൽ സംസ്ഥാന ഭരണഘടനയിൽ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശ ഭേദഗതിയുടെ സമർപ്പണം ഉറപ്പാക്കാൻ മറ്റുള്ളവരുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭേദഗതി സമർപ്പണത്തെ തുടർന്നുള്ള ആദ്യ വോട്ടവകാശ കൺവെൻഷനിൽ, മൂന്ന് വനിതാ പ്രചാരണ വക്താക്കളിൽ  ഒരാളായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അവർ അടുത്ത തവണ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
കരിയർ
1882-ൽ, നെബ്രാസ്ക ബാർ പരീക്ഷ പാസായ ബിറ്റൻബെൻഡർ, നെബ്രാസ്കയിലെ ബാറിൽ പ്രവേശനം നേടിയ ആദ്യത്തെ വനിതയായി. ഭർത്താവിനൊപ്പം ലിങ്കണിൽ 1882 ഡിസംബറിൽ നിയമ സ്ഥാപനമായ എച്ച്.സി. & അഡ എം. ബിറ്റൻബെൻഡർ സ്ഥാപിച്ചു.
ലിം (നദി)
മോണ്ടിനെഗ്രോ, സെർബിയ, ബോസ്നിയ ഹെർസഗോവിന എന്നിവയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദിയാണ് ലിം ). 219 കിലോമീറ്റർ (136 മൈൽ) നീളമുള്ള ഇത് ഡ്രീനയുടെ നീളമേറിയ പോഷകനദിയുമാണ്.
മോണ്ടിനെഗ്രോയും സെർബിയയും
കിഴക്കൻ മോണ്ടിനെഗ്രോയിലെ കുസി പ്രദേശത്തെ മഗ്ലിക്ക് കൊടുമുടിക്ക് താഴെ വർ‌മോണ എന്ന പേരിൽ അൽബേനിയൻ അതിർത്തിയോട് വളരെ അടുത്താണ് ലിം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. അതിന്റെ ഉറവിടം താരാ നദിയുടെ ഉറവിടത്തിൽ നിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ മാത്രം അകലെയാണ്. എന്നാൽ രണ്ട് നദികളും എതിർ ദിശകളിലേക്ക് പോകുന്നു. വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് താരയും കിഴക്ക് വർമോണയും, ഏതാനും കിലോമീറ്ററുകൾക്ക് ശേഷം അത് അൽബേനിയയിലേക്ക് കടക്കുന്നു (അൽബേനിയൻ : ലൂമി ഐ വെർമോഷിത്). പ്രോക്ലെറ്റിജെ പർവതങ്ങളിലൂടെയും വെർമോഷ് ഗ്രാമത്തിലൂടെയും കടന്നുപോകുമ്പോൾ ഗ്രെനാർ എന്ന പേരിൽ മോണ്ടിനെഗ്രോയിലേക്ക് വീണ്ടും പ്രവേശിക്കുന്നു. ഗുസിൻ‌ജെയിൽ വലതുവശത്ത് നിന്ന് അലി പാഷയുടെ വെൽ‌സ്പ്രിംഗിൽ നിന്ന് വ്രൂജെ സ്ട്രീം സ്വീകരിച്ച്, കുറച്ച് കിലോമീറ്ററുകൾ കൂടി ലുജായി തുടരുന്നു, അവിടെ പ്ലാവ് തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകി ചെറിയ ഡെൽറ്റ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. തടാകത്തിൽ നിന്ന് വടക്കോട്ട്, ഉയർന്ന പർവതത്തിനടുത്തായി ലിം എന്ന പേരിൽ ബാക്കി 193 കിലോമീറ്റർ (120 മൈൽ) ഒഴുകുന്നു.
ഇത് മുരിനോയിലൂടെയും വാസോജെവിസി, ഗോർൺജി കൊളാസിൻ, ഡോൺജി കൊളാസിൻ, കൊമരാനി, തിവ്രാൻ മലയിടുക്ക്, ആൻഡ്രിജെവിക്ക, ബെറാൻ, ബിജെലോ പോൾജെ, റെസ്നിക്, നെഡാകുസി എന്നീ നഗരങ്ങളിലൂടെയും വടക്കോട്ട് കടന്നുപോകുന്നു. ഇതിന് ലജീനിക്ക (പോഡ, സ്കകാവക് ഗ്രാമങ്ങൾക്കിടയിൽ), ബിസ്ട്രിക്ക (അതിർത്തിക്ക് സമീപം) തുടങ്ങിയവ വലത് പോഷകനദികളായും ബിജലോ പോൾജെയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ലുബോവീനയുടെ ഇടത് കൈവഴികളായും കാണപ്പെടുന്നു.
സെർബിയയും ബോസ്നിയയും ഹെർസഗോവിനയും
അതിർത്തി പ്രദേശത്ത്, ലിസ പർവതനിരകൾക്കും (മോണ്ടിനെഗ്രോയിൽ) ഓസ്രെൻ (സെർബിയയിൽ) നും ഇടയിൽ ഒരു നീണ്ട മലയിടുക്ക് കുമാനിയാക്ക ക്ലിസുര കാണപ്പെടുന്നു. ജാദോവ്നിക്, പോബിജെനിക്, സ്ലാറ്റർ പർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ ലിം തുടരുന്നു. ഒപ്പം സാൻ‌ഡാക്ക് പ്രദേശത്തിന്റെ വടക്കൻ ഭാഗത്തുകൂടി (അല്ലെങ്കിൽ റസ്ക ഒബ്ലാസ്റ്റ്) കടന്നുപോകുന്നു. പ്രിബോജിന്റെ മുകളിലൂടെ, നദി ജലവൈദ്യുത നിലയമായ "പോറ്റ്പെക് " ആണ്. ഇത് ഗാരാനിക്ക, ലൂയിസ് ഗ്രാമങ്ങളും ബ്രോഡറെവോ, പ്രിജെപോൾജെ, പ്രിബോജ്സ്ക ബഞ്ച, പ്രിബോജ് എന്നീ പട്ടണങ്ങളിൽ പോട്ട്പെക് റിസർവോയർ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. പ്രിബോജിന് ശേഷം അത് വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് തിരിഞ്ഞ് ബോസ്നിയയിലേക്കും ഹെർസഗോവിനയിലേക്കും പ്രവേശിക്കുന്നു. പക്ഷേ സെർബിയയിലേക്കും പിന്നീട് ബോഡോണിയയിലേക്കും റുഡോയിലേക്ക് ഒഴുകുമ്പോൾ ഏതാനും കിലോമീറ്ററുകൾ മാത്രം ബോസ്നിയയിലും ഹെർസഗോവിനയിലും, ലിം തെക്ക് നിന്ന് ബിക്, ജാവോർജെ, വുസെവിക്ക പർവതങ്ങൾക്കും വടക്ക് നിന്ന് വർദ പർവതത്തിനും ഇടയിൽ ഒഴുകുന്നു. അത് മെഡെഡ ഗ്രാമത്തിനടുത്തുള്ള ഡ്രീനയിലേക്ക് ഒഴുകുന്നതിനുമുമ്പ് വിസെഗ്രാഡ് റിസർവോയർ നദിയുടെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഭാഗം വെള്ളപ്പൊക്കത്തിലൂടെ ഡ്രീനയിലെ വിസെഗ്രാഡ് ജലവൈദ്യുത നിലയം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
സവിശേഷതകൾ
ഡ്രിൻ നദി‎, സാവ, ഡാന്യൂബ് എന്നിവയിലൂടെ കരിങ്കടൽ ഡ്രെയിനേജ് തടത്തിൽ ലിം ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഡ്രെയിനേജ് തടം 5,968 കിലോമീറ്റർ 2 (2,304 ചതുരശ്ര മൈൽ) ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കൂടാതെ നദി സഞ്ചാരയോഗ്യമല്ല.
മോണ്ടെനെഗ്രോ, ബോസ്നിയ, ഹെർസഗോവിന എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇതിന് നിരവധി ചെറിയ അരുവികൾ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സെർബിയയിലെ ഉവാക്, മിലീസേവ്ക നദി എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് വലത് പോഷകനദികൾ.
അതിന്റെ പേരിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് രണ്ട് ഊഹങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്:
പോളിംൽജെ
നദിയുടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ താഴ്‌വരയെ പോളിംൽജെ (Полимље) എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അതായത് "ലിം വാലി". നിരവധി മലയിടുക്കുകളും ഗർത്തങ്ങളും കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച നദീതടത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശത്തെ ഇത് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. മോണ്ടെനെഗ്രിൻ, സ്റ്റാരി വ്ലാ, ബോസ്നിയൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് വലിയ ഭാഗങ്ങളായി താഴ്വരയെ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ അന്താരാഷ്ട്ര നദികൾ വർഗ്ഗം:അൽബേനിയയിലെ നദികൾ
കുവലയാനന്ദം
അപ്പയ്യദീക്ഷിതർ രചിച്ച അലങ്കാരശാസ്ത്രഗ്രന്ഥമാണ് കുവലയാനന്ദം. വിജയനഗര സാമ്രാജ്യാധിപനായ വേങ്കടപതിയുടെ ആസ്ഥാനപണ്ഡിതനായിരുന്ന അവസരത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആജ്ഞാനുസരണമാണ് ദീക്ഷിതർ കുവലയാനന്ദം രചിച്ചത്. ആദ്യകാലം മുതല്ക്കുതന്നെ കേരളത്തിൽ കുവലയാനന്ദത്തിന് മികച്ച സ്വീകരണം ലഭിച്ചിരുന്നു. സംസ്കൃത പഠിതാക്കൾക്ക് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത പാഠ്യഗ്രന്ഥമായിരുന്നു കുവലയാനന്ദം. ഭാഷാഭൂഷണത്തിൽ കുവലയാനന്ദത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒട്ടേറെ ഉദാഹരണങ്ങൾ എ. ആർ രാജരാജവർമ തർജ്ജമചെയ്ത് ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
കുവലയാനന്ദത്തെ ഉപജീവിച്ചുകൊണ്ട് മലയാളത്തിൽ രചിക്കപ്പെട്ട കൃതിയാണ് അലങ്കാരകൗസ്തുഭം. കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ മഹാരാജാവിന്റെ ആസ്ഥാന പണ്ഡിതന്മാരിൽ ഒരാളായ കല്യാണസുബ്രഹ്മണ്യസൂരിയാണ് ഇത് രചിച്ചത്. ഈ കൃതിയ്ക്ക് (വലിയ) രാമപ്പിഷാരടി ഒരു വ്യാഖ്യാനം നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മലയാള വിവർത്തനങ്ങൾ
കുവലയാനന്ദത്തിന് മലയാളത്തിൽ മികച്ച വിവർത്തനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:സംസ്കൃതസാഹിത്യം വർഗ്ഗം:സംസ്കൃത വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ
തുനാർ
ലിനക്സിനും യുണിക്സ് പോലുള്ള മറ്റ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്കും ഉള്ള ഒരു ഫയൽ മാനേജരാണ് തുനാർ. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ജിടികെ+ 2 ടൂൾക്കിറ്റ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചത്. പിന്നീട് ജിടികെ+ 3 ടൂൾക്കിറ്റിലേക്ക് പോർട്ട് ചെയ്തു. എക്സ്എഫ്സിഇ 4.4 RC1 പതിപ്പ്- ലും തുടർന്നുള്ള പതിപ്പുകളിലും ഇത് ഉൾപ്പെടുത്താൻ  ആരംഭിച്ചു. ബെനഡിക്റ്റ് മ്യൂററർ ആണ് തുനാർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്, എക്സ്എഫ്സിഇയുടെ മുൻ ഫയൽമാനേജറായ എക്സ് എഫ്എമ്മിന്റെ  മാറ്റി പകരം വയ്ക്കാൻ ആണ് ഇത് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. ഫില്ലർ എന്നായിരുന്നു ആദ്യം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതെങ്കിലും പിന്നീട് തുനാർ എന്നാക്കി മാറ്റി.
വേഗതയാർന്നതും, വ്യക്തവും, ഉപയോഗിക്കാൻ എളുപ്പവുമുള്ള ഒരു ഫയൽ മാനേജർ സൃഷ്ടിക്കുകയെന്നതായിരുന്നു തുനാർ പ്രൊജക്റ്റിന്റെ ലക്ഷ്യം. നോട്ടിലസ്, കോൺക്വറർ തുടങ്ങിയ മറ്റ് ലിനക്സ് ഫയൽ മാനേജർമാരേക്കാൾ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ തുറക്കാനും റെസ്പോൺസീവ് ആകാനും ഉള്ള തരത്തിലാണ് തുനാർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. ഈ പ്രൊജക്റ്റിന്റെ മറ്റൊരു ലക്ഷ്യം, ഗ്നോം ആക്സസബിലിറ്റി ടൂൾകിറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ആക്സസബിലിറ്റിയുള്ള പ്രോഗ്രാം ഉണ്ടാക്കുക എന്നതാണ്. എക്സ്എഫ്സിഇയുടെ ബാക്കിവിഭാഗങ്ങൾ പോലെ, തുനാർ ഫ്രീഡെസ്ക്ടോപ്പ്.ഓർഗ്ഗ് ൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള നിലവാരങ്ങൾ അനുസരിച്ച് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. തുനാർ വളരെ ലളിതവും ആകർഷണീയമായ ഡിസൈൻ പിൻതുടരുന്നതാണ്. കൂടാതെ അതിന്റെ പ്രവർത്തനം പ്ലഗിന്നുകൾ വഴി വ്യാപിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.
നോർസ് മിത്തോളജിയിലെ ഇടിമിന്നലിന്റെ ദൈവത്തിന്റെ പഴയ സാക്സൺ പേരാണ് തുനാർ. ഈ ദൈവം തോറിന്റെ ചുറ്റികയായ എംജോൽനിർ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഈ ഫയൽ മാനേജരിന്റെ ഐക്കൺ.
സമ്പർക്കമുഖം
ലഘുചിത്രം|തുനാറിന്റെ എബൗട്ട് സ്ക്രീൻ ലോഗോ പ്രധാന കോഡുകൾ ചെയ്യുന്നതിനുമുൻപ് തുനാറിന്റെ സമ്പർക്കമുഖമാണ് ആദ്യം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്. പൈത്തൺ ഉപയോഗിച്ച് വളരെഅടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചെയ്യാവുന്ന സോഫ്റ്റ്‍വെയറാണ് ആദ്യം വികസ്പ്പിച്ചെടുത്തത്. പരീക്ഷണ ഉപയോക്താക്കളുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പിന്നീട് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും കൂടുതൽ ഫീച്ചറുകളും യുഐ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുകയും ചെയ്തു.
എപിഐ
മറ്റ് ഡവലപ്പർമാർക്ക് തുനാർ ഒരു എപിഐ നൽകുന്നുണ്ട്:
വിവിധ ഫയൽ തരങ്ങൾക്കായി സന്ദർഭ മെനുവിൽ വിവിധ സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ ഉൾപ്പെടുത്താൻ തുനാർ ഫയൽമാനേജരിന് കഴിയും.
അമേരിക്കൻ ബോർഡ് ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി
അമേരിക്കൻ ഐക്യാനാടുകളിലും കാനഡയിലും വൈദ്യ പരിശീലനം ചെയ്യുന്ന ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻമാർക്കും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റുകൾക്കും ബോർഡ് സർട്ടിഫിക്കേഷൻ നൽകുന്ന ഒരു ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത സ്ഥാപനമാണ് അമേരിക്കൻ ബോർഡ് ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി (ചുരുക്കത്തിൽ എബിഒജി). 1927-ൽ സ്ഥാപിതമായതും 1930-ൽ സംയോജിപ്പിച്ചതുമായ ഇത് ടെക്സസിലെ ഡാളസിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അമേരിക്കൻ ബോർഡ് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യാലിറ്റീസ് അംഗീകരിച്ച 24 മെഡിക്കൽ ബോർഡുകളിൽ ഒന്നാണിത്. മാനദണ്ഡങ്ങൾ നിർവചിക്കുക, പ്രസവചികിത്സകരെയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റുകളെയും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുക, സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യത്തിൽ അറിവ്, പരിശീലനം, പ്രൊഫഷണലിസം എന്നിവ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് തുടർച്ചയായ പഠനം സുഗമമാക്കുക എന്നിവയാണ് എബിഒജി- യുടെ ലക്ഷ്യം.
ചരിത്രം
എബിഒജി 1990-കളിൽ വാഷിംഗ്ടണിലെ സിയാറ്റിലിൽ നിന്ന് ടെക്സസിലെ ഡാളസിലേക്ക് മാറി, അവിടെ ഒരു സ്ഥിരം ഓഫീസ് കെട്ടിടം വാങ്ങി. വാക്കാലുള്ള സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തൽ പരീക്ഷകൾ ഹോട്ടലുകളിൽ നിന്ന് ഒരു പ്രൊഫഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് സെന്ററിലേക്ക് മാറ്റിയ ആദ്യത്തെ മെഡിക്കൽ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ബോർഡുകളിൽ ഒന്നാണിത്.
തങ്ങളുടെ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ നിലനിർത്താൻ പുരുഷ രോഗികളെ ചികിത്സിക്കരുതെന്ന് തങ്ങളുടെ അംഗീകൃത ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി വിദഗ്ദരോട് ആവശ്യപ്പെടുന്ന നിർദ്ദേശം 2013ൽ പുറപ്പെടുവിച്ചപ്പോൾ ബോർഡ് വിവാദത്തിലകപ്പെട്ടു. നിർദ്ദേശപ്രകാരം പുരുഷൻ "സജീവ സർക്കാർ സേവനത്തിൽ" ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിലോ ഫെർട്ടിലിറ്റി മൂല്യനിർണ്ണയത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിലോ പോലുള്ള, വളരെ കുറച്ച് സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രം പുരുഷന്മാരെ ചികിത്സിക്കാൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി വിദഗ്ദരെ അനുവദിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ആ വർഷം അവസാനം ഉണ്ടായ വിമർശനങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ബോർഡ് അതിന്റെ തീരുമാനം ഭാഗികമായി മാറ്റി, പിന്നീട് അടുത്ത ജനുവരിയിൽ, പുരുഷന്മാരെ ചികിത്സിക്കുന്നതിനുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ പിൻവലിച്ചു.
2014-ൽ, ആദ്യത്തെ വനിതാ ബോർഡ് പ്രസിഡന്റ് ആയിഡെബോറ എ. ഡ്രിസ്കോൾ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2018 വരെ അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, തുടർന്ന് ആൻഡ്രൂ ജെ. സാറ്റിൻ പ്രസിഡന്റായി.
എബിഒജി-സർട്ടിഫൈഡ് ആകാനുള്ള പ്രക്രിയ
എബിഒജി മുഖേന ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയിൽ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ലഭിക്കുന്നതിന്, ഒരു ഫിസിഷ്യൻ ഇനിപ്പറയുന്നവ പൂർത്തിയാക്കണം:
അഞ്ച് അനുബന്ധ ഉപവിഭാഗങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ എബിഒജി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നതിന്, ഒരു ഫിസിഷ്യൻ ഇനിപ്പറയുന്ന ഘട്ടങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കണം:
സർട്ടിഫിക്കേഷന്റെ പരിപാലനം
1986-ന് ശേഷം എബിഒജി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ ഡോക്ടർമാർ വാർഷിക മെയിന്റനൻസ് ഓഫ് സർട്ടിഫിക്കേഷൻ (MOC) പ്രോഗ്രാമിൽ പങ്കെടുത്ത് അവരുടെ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ (കൾ) നിലനിർത്തണം. ഡോക്ടർമാർ ആറ് വർഷത്തെ സൈക്കിളുകൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു.
1-5 വർഷത്തിൽ, സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ ഡോക്ടർ ഇനിപ്പറയുന്ന ആവശ്യകതകൾ പൂർത്തിയാക്കണം:
വർഷം 6-ൽ, സർട്ടിഫൈഡ് ഫിസിഷ്യൻമാർ പ്രൊഫഷണലിസവും പ്രൊഫഷണൽ സ്റ്റാൻഡിംഗും ആജീവനാന്ത പഠനവും സ്വയം വിലയിരുത്തൽ ആവശ്യകതകളും ഇനിപ്പറയുന്ന അധിക ആവശ്യകതകളും പൂർത്തിയാക്കണം
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി സംഘടനകൾ
ചിനക്കത്തൂർ പൂരം
പഴയ വള്ളുവനാട് താലൂക്കിലെ പ്രസിദ്ധമായ പൂരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ചിനക്കത്തൂർ പൂരം. ഒറ്റപ്പാലം നഗരത്തിനടുത്ത് പാലപ്പുറം ദേശത്താണ് ഈ പൂരം നടക്കാറുള്ള ചിനക്കത്തൂർകാവ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം.
സുപങ്ങ് അണക്കെട്ട്
കൊറിയയുടേയും മഞ്ചൂറിയയുടേയും ഇടയിലുണ്ടായിരുന്ന അണക്കെട്ടാണ് സുയിഹോ അണക്കെട്ട്. ജപ്പാൻ നിർമ്മിച്ച അണക്കെട്ട് 1952ൽ കൊറീയൻ യുദ്ധത്തിൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര സേന തകർത്തു. 1930ലാണ് അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചത്. വൈദ്യുതി ഉത്പാദമായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 328 അടി ഉയരവും 3000 അടി നീളവും അണക്കെട്ടിനുണ്ടായിരുന്നു. അണക്കെട്ടിനോട് ചേർന്ന് ആറ് ടർബൈനിൽ നിന്ന് ആറ് ലക്ഷം കിലോവാട്ട് വൈദ്യുതി നിർമ്മിച്ചിരുന്നു.
ചിനക്കത്തൂർ പൂരം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉത്സവങ്ങൾ
ഡ്രിന
346 കിലോമീറ്റർ (215 മൈൽ) നീളമുള്ള ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര നദിയാണ് ഡ്രിന (Serbian Cyrillic: Дрина, ) ബോസ്നിയയ്ക്കും ഹെർസഗോവിനയ്ക്കും സെർബിയയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള അതിർത്തിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗമാണ് ഇത്. സാവ നദിയുടെ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ പോഷകനദിയും ഡാന്യൂബ് നദീതീരത്തുള്ള ഡൈനറിക് ആൽപ്‌സിലെ ഏറ്റവും നീളമേറിയ കാർസ്റ്റ് നദിയുമാണ് ഇത്. നദിയുടെ (ലാറ്റിൻ: ഡ്രിനസ്) റോമൻ നാമത്തിൽ നിന്നാണ് ഇതിന്റെ പേര് ഉത്ഭവിച്ചത്. തിരിച്ച് ഗ്രീക്കിൽ നിന്നും (പുരാതന ഗ്രീക്ക്: ഡ്രീനോസ്) ഇതിന്റെ പേര് ഉത്ഭവിച്ചതായി കരുതുന്നു.
നീളം
താര, പിവ നദികളുടെ സംഗമസ്ഥാനത്താണ് ഡ്രിന രൂപപ്പെടുന്നത്. ഇവ രണ്ടും മോണ്ടിനെഗ്രോയിൽ നിന്ന് ഒഴുകുകയും ബോസ്നിയയുടെയും ഹെർസഗോവിനയുടെയും അതിർത്തിയിൽ ഹം, സെപാൻ പോൾജെ ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഒന്നിച്ചുചേരുകയും ചെയ്യുന്നു. താര നദിയുടെ ആകെ നീളം 144 കിലോമീറ്റർ (89 മൈൽ), അതിൽ 104 കിലോമീറ്റർ (65 മൈൽ) മോണ്ടെനെഗ്രോയിലാണ്. അവസാന 40 കിലോമീറ്റർ (25 മൈൽ) ബോസ്നിയയിലും ഹെർസഗോവിനയിലുമാണ്. നിരവധി സ്ഥലങ്ങളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയായി ഇത് മാറുന്നു. ബോസ്നിയ, ഹെർസഗോവിന വഴി 346 കിലോമീറ്റർ (215 മൈൽ) ദൂരത്തേക്ക് ഡ്രീന ഒഴുകുന്നു. അതിൽ 206 കിലോമീറ്റർ (128 മൈൽ) ബോസ്നിയയുടെയും ഹെർസഗോവിനയുടെയും സെർബിയയുടെയും അതിർത്തിയിലാണ്. ഒടുവിൽ വടക്കുകിഴക്കൻ ബോസ്നിയയിലും ഹെർസഗോവിനയിലും കൂടി ബോസാൻസ്ക റാക ഗ്രാമത്തിനടുത്തുള്ള സാവ നദിയിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. താരയുടെ ഉറവിടത്തിൽ നിന്ന് അളന്നാൽ അതിന്റെ നദീഉറവിടത്തിന് 487 കിലോമീറ്റർ (303 മൈൽ) നീളമുണ്ട്.
നാവിഗേഷൻ
നദി ഇന്ന് സഞ്ചാരയോഗ്യമല്ല. പക്ഷേ താരയ്‌ക്കൊപ്പം ബോസ്നിയ, ഹെർസഗോവിന, മോണ്ടിനെഗ്രോ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രധാന കയാക്കിംഗ്, റാഫ്റ്റിംഗ് ആകർഷണമായി ഇവിടം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രത്തിൽ, ഡ്രീനയിലെ ചെറിയ ബോട്ടുകളുടെ ഗതാഗതം വളരെയധികം വികസിച്ചിരുന്നതായി കാണുന്നു. ഡ്രിന ബോട്ടുകളുടെ ആദ്യകാല രേഖാമൂലമുള്ള ഉറവിടങ്ങൾ പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ നിന്നാണ്. പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ ഈ പ്രദേശത്തുകൂടി സഞ്ചരിച്ച ഓട്ടോമൻ സഞ്ചാരിയായ എവ്ലിയ സെലെബി, ഡ്രിന താഴ്‌വരയിലെ ആളുകൾ 40 മീറ്റർ (130 അടി) ഉയരമുള്ള ഓക്ക് മരങ്ങൾ വെട്ടിമാറ്റി ബോട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുകയും പ്രാകൃത ഉപകരണങ്ങളും നിയന്ത്രിത തീയും ഉപയോഗിച്ച് അവയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ബോട്ടിനെ മോണോക്സൈൽ അല്ലെങ്കിൽ ഡഗൗട്ട് കാനോയി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ബെൽഗ്രേഡിലേക്കുള്ള എല്ലാ വഴികളിലൂടെയും, ഡ്രീനയിലേക്കും സാവയിലേക്കും താഴേക്ക് സഞ്ചരിച്ച അത്തരം ആയിരക്കണക്കിന് ബോട്ടുകൾ സ്വോർണിക്കിൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതുന്നു. സ്വോർണിക്കിൽ നിന്ന് നദിയുടെ ഒഴുക്കിനെതിരായി മേലോട്ട്‌, ബോട്ടുകൾ ജലഗതാഗതം നടത്തിയിരുന്നില്ല.
ജെലാവ് മോണോക്സിൽ
2011 സെപ്റ്റംബറിൽ, പ്രാദേശിക വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനുശേഷം, ലോസ്നിക്കയിൽ നിന്ന് 10 കിലോമീറ്റർ (6.2 മൈൽ) വടക്ക്, ജെലാവിനടുത്തുള്ള ഡ്രിന നദിയിൽ ചരലിനടിയിൽ ഒരു പുരാതന ബോട്ട് കണ്ടെത്തി. നല്ല ആകൃതിയിൽ ഒരു കഷണമായി കണ്ടെത്തിയ ഈ ബോട്ട് ഡ്രിന താഴ്‌വരയിലെ ആദ്യത്തേതായിരുന്നു. ബോട്ടിന് 7.1 മീറ്റർ (23 അടി) നീളവും 1.3 മീറ്റർ (4 അടി 3 ഇഞ്ച്) വീതിയും പിൻഭാഗത്തിന് 4 മീറ്റർ (13 അടി) ചുറ്റളവുമുണ്ട്. കുഴിച്ചെടുത്തപ്പോൾ അതിന്റെ ഭാരം 2 ടൺ ആയിരുന്നു. പക്ഷേ പ്രകൃതിദത്തമായ അവസ്ഥയിൽ രണ്ടുവർഷം ഉണങ്ങിയ ശേഷം ഇത് 1.3 ടണ്ണായി ചുരുങ്ങി. ഉണങ്ങിയ ശേഷം, അത് 2013-ൽ സംരക്ഷണ പ്രക്രിയയിലൂടെ കടന്നുപോയി. ലോസ്നിക്കയിലെ പ്രാദേശിക മ്യൂസിയത്തിന് ഇത്രയും വലിയ ഇനം പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ സ്ഥലമില്ലാത്തതിനാൽ, മോണോക്സൈലിനായി പ്രത്യേക ശാഖ നിർമ്മിച്ചു. 1740 നും 1760 നും ഇടയിൽ ഒരു ഓക്കിന്റെ തായ്ത്തടിയിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച ഇത് 230 മുതൽ 300 വർഷം വരെ പഴക്കമുള്ളതാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അതിലെ അടയാളങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, ഈ പ്രത്യേക ബോട്ട് മിക്കവാറും നദിയുടെ ഒരു വശത്ത് നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഭൂരിഭാഗം ചരക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നതിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, കാരണം ഇത് തുഴകൊണ്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്തത്ര വലുതായി കാണുന്നു. അതിലെ പിളർപ്പുകളും അടയാളങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അത് കുതിരകൾ നദിക്കരയിലൂടെ വലിച്ചിഴച്ചിരിക്കാമെന്നാണ്. പിന്നീട്, ഇത് ഉപയോഗത്തിലില്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ ഒരു വാട്ടർമില്ലിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ അന്താരാഷ്ട്ര നദികൾ വർഗ്ഗം:സെർബിയയിലെ നദികൾ
വെള്ളായണി ദേവി ക്ഷേത്രം
കേരളത്തിൽ ഭദ്രകാളിദേവിക്ക് സമർപ്പിതമായ ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് മേജർ വെള്ളായണി ദേവി ക്ഷേത്രം. വെള്ളായണി കവലയുടെ പടിഞ്ഞാറ്, വശത്തായുള്ള വെള്ളായണി കായലിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ തെക്ക് കിഴക്ക് 12 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കുഭാഗത്തായാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരുവിതാംകൂർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ കീഴിലാണ് ക്ഷേത്രം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ പരമ്പരാഗത കലാരംഗത്തെ വെങ്കല മേൽക്കൂരയും ദ്രാവിഡ വാസ്തുവിദ്യയും കാണപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് വടക്കൻ ടവറുകളെ ഗോപുരങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വിവിധ ദൈവങ്ങളുടെ പ്രതിമകൾ ഇവിടെ കാണാം. ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള മതിലുകളിലൂടെയാണ് ഗോപുരങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത്.
= പ്രതിഷ്ഠ = ഭദ്രകാളിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലുള്ളത്. തിരുവെഴുത്തുകളനുസരിച്ച് ഭദ്രകാളി ശിവൻറെ കോപത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ്. വടക്ക് (വടക്കും നട) നോക്കിയാണ് കാളി ദേവിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിക്കുന്നത്. തദ്ദേശീയഭാഷയിൽ ഈ വിഗ്രഹം തിരുമുടി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കേരളത്തിലെ കാളിക്ഷേത്രങ്ങളിലെ വിഗ്രഹങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലുതാണ് ഈ വെള്ളായണി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ. നാലര അടി ഉയരവും വീതിയും ആണ് വിഗ്രഹം. ശുദ്ധമായ സ്വർണ്ണവും വിലയേറിയ കല്ലുകളും വിഗ്രഹത്തിന്റെ മുന്നിലെ കാഴ്ചയെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
വെള്ളായണി ദേവി ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റു ദേവീദേവന്മാർ ശിവൻ, ഗണേശൻ, നാഗരാജൻ എന്നിവരാണ്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മാടൻ തമ്പുരാൻ മറ്റൊരു ഉപദേവതയാണ്.
ഐതീഹ്യം
പണ്ട് വെള്ളായണി കായലിന്റെ കരയിലായി നിന്ന തെങ്ങുകളിൽ നിന്ന് കള്ള് ശേഖരിക്കുക പതിവായിരുന്നു. അങ്ങനെ ഒരിക്കൽ ഒരു ചെത്തുകാരൻ താൻ ശേഖരിച്ച കള്ളിൽ ഗണ്യമായ കുറവ് ശ്രദ്ധിച്ചു. കള്ള് ശേഖരിച്ചുവച്ചിരുന്ന കുടത്തിൽനിന്നാണ് മോഷണം പോകുന്നതെന്ന് മനസിലാക്കി. മോഷ്ടാവിനെ കണ്ടെത്താനായി അയാൾ ഒരു ദിവസം മറഞ്ഞിരുന്നു. ഒരു വലിയ പച്ച തവള തെങ്ങുകൾ മാറി മാറി ചാടി കള്ളുകുടത്തിൽ നിന്ന് കള്ളുകുടിക്കുന്നതായി അപ്പോൾ അയാൾ കണ്ടു. ആ തവളയെ ചെത്തുകാരൻ കള്ള് ചെത്തുന്ന തേർ കൊണ്ട് എറിഞ്ഞു. എന്നാൽ തേർകൊണ്ട തവള കായലിലേക്ക് എടുത്തു ചാടുന്ന കണ്ട അയാൾ അത്ഭുതപ്പെടുന്നു.
തുടർന്ന് അയാൾ മഹാദേവിഭക്തനായ കേളൻ കുലശേഖരവാത്തിയെ വിവരമറിയിക്കുന്നു. കുലശേഖരവാത്തി ഏഴുദിവസം ദേവീമന്ത്രോച്ചാരണത്തോടെ വെള്ളായണിക്കായലിൽ മുങ്ങി നിവർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. ഏഴാംദിവസം വെള്ളായണിയുടെ സുകൃതമായി കായൽപ്പരപ്പിൽ ഒരു ചെന്താമര വിരിയുന്നു. ആ ചെന്താമരയിൽ ചുവന്ന സാളഗ്രാമമായി മഹാത്രിപുരസുന്ദരിയായ ശ്രീഭദ്രകാളി വിളങ്ങുന്നത് വാത്തി നിറകണ്ണുകളോടെ നോക്കി നിൽക്കുന്നു. തുടർന്ന് വാത്തി ആ ചൈതന്യത്തെ കലമാൻ കൊമ്പിലേക്കു ആവാഹിച്ചു. തുടർന്ന് വരിക്കപ്ലാവിൻ കൊമ്പിൽ തീർത്ത തിരുമുടിയിൽ ആവാഹിച്ചിരുത്തി പൂജകൾ ചെയ്തു.
അങ്ങനെ പൂജകൾ ചെയ്തുവരികയായിരുന്നപ്പോഴാണ് തിരുവിതാങ്കൂർ മഹാരാജാവ് പ്രതിഷ്ഠയല്ലാത്ത വിഗ്രഹങ്ങൾ ഇല്ലാന കൊട്ടാരത്തിൽ എഴുന്നള്ളിക്കാനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്. വെള്ളായണി തിരുമുടിയും എഴുന്നള്ളിച്ചു വന്നപ്പോൾ, മറ്റു വിഗ്രഹങ്ങളെല്ലാം ബഹുമാനപൂർവ്വം പീഠത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നു. രാജാവ് തിരുമുടി ഒരു പൂജ ഹാളിൽ വച്ച് പൂട്ടാൻ ആജ്ഞാപിച്ചു. ദുഖിതനായ വാത്തി കരുവൻ പറയൻ എന്ന മാന്ത്രികനെ കണ്ടു വിദഗ്ദ്ധമായി തിരുമുടി തിരിച്ചു കൊണ്ടുപോരുന്നു. എന്നാൽ ഇതറിഞ്ഞ രാജാവ് വാത്തിയെ പിടിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ കൽപ്പിക്കുന്നു. ഭടന്മാർ അടുത്തെത്തിയസമയം വാത്തി കുറച്ചു സമയം ചോദിച്ചിട്ട് അടുത്തുള്ള കാവിൽ തന്റെ ചൈതന്യത്തെ കുടിയിരുത്തിയ ശേഷം ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിക്കുന്നു. ഇന്ന് ആ കാവ് കായിക്കര തെക്കത് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടുത്തെ പൂജകൾക്ക് ശേഷമാണു മുടിപ്പുരയിലെ പൂജകൾ. ഇന്നും അതേവാത്തിയുടെ സമുദായത്തിൽ(കൊല്ലൻ)പെട്ടവരാണ് വെള്ളായണിയിൽ പൂജകൾ ചെയ്യുന്നത്. തിരുവിതാങ്കൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന ഗൗരി ലക്ഷ്മി തമ്പുരാട്ടി യാണ് തങ്കതിരുമുടി നിർമ്മിച്ചു നൽകിയത്.
ഉത്സവകാലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന കളംകാവൽ വേളകളിൽ എന്നും തിരുമുടിയെടുക്കുന്ന വാത്തി കാലിടറിയാണ് നടക്കാറുള്ളത്. ഇത് പണ്ട് ദേവിയുടെ കാലിൽ തേർകൊണ്ടത് കാരണം ആണെന്നാണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്.
ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ കാളിയൂട്ടുത്സവം
വെള്ളായണി മുടിപ്പുരയിൽ 3 വര്ഷം കൂടുമ്പോൾ നടക്കുന്ന കാളിയൂട്ടുത്സവം വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്.
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ശക്തി ക്ഷേത്രങ്ങൾ
കർഷക ബില്ലുകൾ 2020
2020 സെപ്റ്റംബറിൽ നരേന്ദ്ര മോഡി സർക്കാർ കേന്ദ്ര മന്ത്രി സഭയിൽ പാസാക്കിയിയ ഒന്നിലധികം ബില്ലുകളാണ് കർഷക ബില്ലുകൾ 2020 എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
പാർലമെന്റിലെ അവതരണം
രണ്ട് ഓർഡിനൻസുകൾക്ക് പകരമായാണ് പുതിയ ബില്ലുകൾ സർക്കാർ അവതരിപ്പിച്ചത്. കർഷകരുടെ അഭിവൃദ്ധിയ്ക്കു വേണ്ടിയാണ് പുതിയ ബില്ലുകൾ പാസാക്കുന്നതെന്നാണ് കൃഷിമന്ത്രി നരേന്ദ്ര സിങ് തോമാർ സഭയെ അറിയിച്ചത്. കാർഷിക വിളകൾക്ക് മികച്ച വില ഉറപ്പാക്കാനും ചൂഷണം ഒഴിവാക്കാനും സഹായിക്കുന്നതാണ് പുതിയ ബില്ലുകൾ എന്നാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ വാദം. കാർഷികവിളകൾ വിൽക്കാനുള്ള ചന്തകൾക്ക് പുറമെ, നിലവിലുള്ള സംവിധാനത്തിന് ഭീഷണിയില്ലാതെ തന്നെ വിളകൾ വിൽക്കാൻ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്നതാണ് കാർഷിക വിള വിപണന വാണിജ്യ (പ്രോത്സാഹനവും നടപ്പാക്കലും) ബിൽ 2020. ഉത്പാദനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കൂടുതൽ മാർഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാനോ വിളകൾക്ക് മികച്ച വില ലഭിക്കാനായി വില പേശാനോ ശേഷിയില്ലാത്ത 86 ശതമാനത്തോളം വരുന്ന ചെറുകിട കർഷകരെ സഹായിക്കുന്നതാണ് പുതിയ ബിൽ എന്നാണ് കേന്ദ്രസർക്കാർ നിലപാട്.
കർഷകരുടെ വരുമാനം ഇരട്ടിയാക്കുന്നതിനും അവർക്ക് മഹത്തായ പുരോഗതി നൽകുന്നതിനുമുള്ള നീക്കങ്ങൾക്ക് ഇത് ഊർജം പകരും എന്നായിരുന്നു പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അഭിപ്രായം. ലോൿസഭയിൽ പാസാക്കിയ ബില്ലുകൾ രാജ്യസഭയിൽ പ്രതിപക്ഷ പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ശബ്ദവോട്ടോടെ പാസാക്കി. കാർഷികോത്പന്നങ്ങളുടെ വ്യാപാര വാണിജ്യ ബിൽ, വിലസ്ഥിരതയും സേവനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കർഷക കരാർ ബിൽ എന്നിവയാണ് ഒന്നിച്ചു പാസാക്കി.
കർഷകരുടെ പ്രതിഷേധം
പഞ്ചാബിൽ നിന്ന് യൂത്ത് കോൺഗ്രസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ദില്ലിയിലേക്ക് കിസാൻ ആക്രോശ് റാലിയായ  ട്രാക്ടർ റാലി നടത്തി. പഞ്ചാബിലും ഹരിയാനയിലും ശക്തമായ കർഷക സമരം നടന്നു. റാലിയെ അംബാലയിൽ തടഞ്ഞു. സെപ്റ്റംബർ 24 മുതൽ 26വരെ കിസാൻ മസ്ദൂർ സംഘർഷ് കമ്മിറ്റി റെയിൽ റോക്കോ സമരം പ്രഖ്യാപിച്ചു. എൻഡിഎയുടെ പ്രധാന സഖ്യകക്ഷിയായ അകാലി ദൾ കാർഷിക ബില്ലിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് കേന്ദ്രമന്ത്രി ഹർസിമ്രത് കൗർ ബാദൽ രാജി വെച്ചു.
കേരളം സുപ്രീം കോടതിയിൽ
പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ കർഷക ബില്ലുകൾക്ക് എതിരെ
സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ മന്ത്രിസഭാ യോഗം തീരുമാനിച്ചു. കേന്ദ്ര നിയമം സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അധികാരത്തിന്മേലുള്ള കടന്നു കയറ്റമാണെന്നു മന്ത്രിസഭ വിലയിരുത്തിയാണ് മന്ത്രിസഭ തീരുമാനത്തിലെത്തിയത്. ഭരണഘടനയുടെ കൺകറന്റ് ലിസ്റ്റിലുളള വിഷയമാണ് കൃഷിയെന്നും സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി ചർച്ച ചെയ്യാതെ ബിൽ പാസാക്കിയത് ശരിയായ നടപടിയല്ലെന്നും നിയമോപദേശം കിട്ടിയതിനെത്തുടർന്നാണ് സുപ്രീം കോടതിയെ സമീപിക്കാൻ മന്ത്രിസഭാ യോഗം തീരുമാനിച്ചത്.
കേരളം നിയമസഭയിൽ
കേന്ദ്ര സർക്കാർ പാസാക്കിയ പുതിയ കാർഷിക നിയമ ഭേദഗതികൾ തള്ളിക്കളയാൻ 2020 ഡിസംബറിൽ പ്രത്യേക നിയമസഭാ സമ്മേളനത്തിന് കേരള സർക്കാർ അനുമതി ആവശ്യപ്പെട്ടെങ്കിലും ഗവർണർ ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ നിഷേധിച്ചു. സർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം തൃപ്തികരമല്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഗവർണർ ഫയൽ മടക്കി. നിയമസഭാ സമ്മേളനത്തിന് ഗവർണർ അനുമതി നിഷേധിക്കുന്നത് കേരള നിയമസഭാ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യത്തെ സംഭവമാണ്. കേന്ദ്ര സർക്കാർ കാർഷിക മേഖലയിൽ കൊണ്ടുവന്ന നിയമങ്ങളുടെ അന്തസത്തയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതും ആ നിയമങ്ങൾ നിരാകരിക്കണമെന്നുമുള്ളതാണ് സർക്കാരിന്റെ പ്രമേയം. ആ പ്രമേയമാണ് പ്രതിപക്ഷവുമായി ചേർന്ന് പാസാക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ ബില്ലുകൾ
വലിയനോമ്പ്
പൗരസ്ത്യ ക്രൈസ്തവസഭകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായി ആചരിക്കപ്പെടുന്ന നോമ്പാണ് വലിയ നോമ്പ് (The Great Lent). ഈസ്റ്ററിനു മുന്നോടിയായാണ് ഈ നോമ്പ് അനുഷ്ഠിക്കപ്പെടുന്നത്. നോമ്പുകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതായി കണക്കാക്കുന്നതിനാലാണ് ഈ നോമ്പിനെ വലിയ നോമ്പ് എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. വിവിധ പൗരസ്ത്യ ക്രൈസ്തവപാരമ്പര്യങ്ങളിലെ വലിയനോമ്പ് അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ തമ്മിൽ സാമ്യങ്ങളും വ്യത്യസ്തതകളുമുണ്ട്. ഈ ആചരണത്തിൽ പൊതുവേ നോമ്പെടുക്കുന്ന ദിവസങ്ങൾ, നോമ്പനുഷ്ഠാനരീതികൾ, ആരാധനക്രമപരമായും വ്യക്തിപരമായുമുള്ള ആചാരങ്ങൾ എന്നിവയിലാണ് വൈവിധ്യം നിലനിൽക്കുന്നത്. ലത്തീൻ പാരമ്പര്യത്തിലെ തപസ്സ് കാലം ഇതിന്റെ സമാന സ്വഭാവമുള്ള ആചരണമാണ്. വലിയ നോമ്പിലെ അവസാനത്തെ ആഴ്ചയെ വിശുദ്ധ വാരം വിളിക്കുന്നു. വിവിധ സഭാപാരമ്പര്യങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഈ ആഴ്ചയെ വലിയ ആഴ്ച, ഹാശാ ആഴ്ച, കഷ്ടാനുഭവ ആഴ്ച, പീഡാനുഭവ വാരം എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടാറുണ്ട്.
കൽദായ ആചാരക്രമത്തിൽ
പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി പാരമ്പര്യത്തിൽ പെട്ട സിറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ നോമ്പിന്റെ ഒന്നാം ഞായറാഴ്ച (പേത്തർത്താ ഞായർ) അർദ്ധരാത്രിയിൽ നോമ്പ് കാലം ആരംഭിക്കുന്നു. പൗരസ്ത്യ സുറിയാനിയിൽ ഈ കാലത്തെ സവ്മാ റമ്പാ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇരുപത്തിയഞ്ച് ദിനങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ പാതിനോമ്പ് എന്ന ഒരാചരണമുണ്ട്. നാല്പതു ദിവസം പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ 40-ാം വെള്ളിയാഴ്ചയായി ആചരിക്കുന്നു. ഉപവാസത്തിന്റേതായ നാല്പതു ദിനങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ എത്തുന്ന പെസഹാ വ്യാഴം വലിയ നോമ്പിനെയും പെസഹാ ത്രിദിനങ്ങളെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. പെസഹാ ത്രിദിനത്തിൽ ഈശോയുടെ മരണം, കബറടക്കം, ഉത്ഥാനം എന്നിവയാണ് അനുസ്മരിക്കുന്നത്. വലിയ നോമ്പിലെ അവസാനത്തെ ആഴ്ചയെ വലിയ ആഴ്ച എന്നാണ് വിളിക്കുക.
അന്ത്യോഖ്യൻ സുറിയാനി ആചാരക്രമത്തിൽ
പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ആരാധനാക്രമം പിന്തുടരുന്ന യാക്കോബായ സുറിയാനി സഭ, മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭ തുടങ്ങിയ ഓർത്തഡോക്സ് സഭകളും സിറോ-മലങ്കര കത്തോലിക്കാ സഭയും നോമ്പ് കാലത്തെ ഒന്നാം ഞായറായ കൊത്‌നേ ഞായറിനെ തുടർന്നുള്ള തിങ്കളാഴ്ച തന്നെ നോമ്പാരംഭിക്കുന്നു. ഇരുപത്തിയഞ്ച് ദിനങ്ങൾ കഴിയുമ്പോൾ ഉള്ള പാതിനോമ്പ് ദിനത്തിൽ 'ഗോഗുൽത്തോ' എന്ന ഒരു പീഠം ദേവാലയ മധ്യത്തിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന കുരിശാണ് ദുഃഖവെള്ളിയാഴ്ചയിലെയും ഈസ്റ്ററിലെയും ശുശ്രൂഷകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. നാൽപതാം വെള്ളിയും അടുത്ത ദിവസമായ ലാസറിനെ ഉയർപ്പിച്ച ബൈബിൾ സംഭവത്തെ അനുസ്മരിക്കുന്ന 'ലാസറിന്റെ ശനിയും' നോമ്പിലെ പ്രധാന ദിനങ്ങളാണ്. ഇതു കൂടാതെ നോമ്പുകാലത്തെ ഒരോ ഞായറാഴ്ചകൾ യേശുവിന്റെ അത്ഭുത പ്രവർത്തികളെ അനുസ്മരിക്കുന്നു. അവ ഇപ്രകാരമാണ് : ഏഴാമത്തെ ഞായറാഴ്ചയായ ഓശാന ഞായർ മുതൽ ഈസ്റ്റർ വരെയുള്ള നോമ്പിലെ അവസാന ആഴ്ചയെ ഈ സഭകൾ ഹാശാ ആഴ്ച അഥവാ കഷ്ടാനുഭവ ആഴ്ച അല്ലെങ്കിൽ പീഡാനുഭവ വാരം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
പാശ്ചാത്യ സുറിയാനി ആരാധനക്രമം പിന്തുടരുന്ന ഓർത്തഡോക്സ് സഭകളിൽ വലിയനോമ്പ് കാലത്ത് ശനി, ഞായർ ദിവസങ്ങൾക്ക് പുറമേ പാതിനോമ്പ്, നാല്പതാം വെള്ളി, പെസഹാ വ്യാഴം, മാറാനായ പെരുന്നാളുകൾ എന്നീ ദിനങ്ങളിൽ മാത്രമേ കുർബ്ബാന അർപ്പണം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ.
അവലംബങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവസഭ ആരാധനക്രമം വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവസഭ
ലത്തീഫ ബിൻത് മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂം
2018 ഫെബ്രുവരി അവസാനം ദുബായിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട ഷെയ്ഖ ലത്തീഫയെ ഇന്ത്യൻ തീരത്തിനടുത്തുവെച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര ജല പാതയിൽ നിന്ന് 2018 മാർച്ച് 4 ന് നടന്ന സംയുക്ത ഇന്ത്യ-എമിറേറ്റ്സ് ഓപ്പറേഷൻ വഴി പിടികൂടുകയും നിർബന്ധമായി തിരിച്ചയക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 2018 ഡിസംബറിൽ ദുബൈയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതായി ദുബായ് രാജകീയ കോടതി അറിയിച്ചു. നിലവിൽ പിതാവ് ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂമിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം ലത്തീഫയുടെ ഇഷ്ടത്തിനെതിരെ നിർബന്ധിത തടവിലാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ആദ്യകാലജീവിതം
ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂമിന്റെ മക്കളിൽ ഒരാളാണ് ഷെയ്ക ലത്തീഫ. അമ്മ ഹുറിയ അഹമ്മദ് അൽ മാഷ് ആണ്.
തന്റെ പതിനാറാം വയസ്സിൽ (2002) ലത്തീഫ ദുബൈയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും യുഎഇ- ഒമാൻ അതിർത്തിയിൽ വെച്ച് പിടിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഇതിനെ തുടർന്ന് മൂന്ന് വർഷവും നാല് മാസവും തടവിലായിരുന്നു ലത്തീഫ. അറസ്റ്റിലാകുമ്പോളും തടവിലായിരുന്നപ്പോളും ശാരീരികവും മാനസികവുമായ പീഢന-മർദ്ദനങ്ങൾക്ക് ഇരയായതായി വീഡിയോ സന്ദേശത്തിൽ ലത്തീഫ വാദിക്കുന്നുണ്ട്.
2018- ലെ തിരോധാനം
24 ഫെബ്രുവരി 2018 ന്, ഷെയ്ക ലത്തീഫയും അവരുടെ ഫിന്നിഷ് സുഹൃത്ത് ടീന ജൗഹിയനനും ദുബായിൽ നിന്ന് ഒരു കാറിൽ ദുബായ് അതിർത്തി കടന്ന് ഒമാനിലേക്ക് യാത്രയായി. തുടർന്ന് ഇവർ ജെറ്റ് സ്കീസിൽ ഒമാൻ വിടുകയും അമേരിക്കൻ-ഫ്രഞ്ച് പൗരനും മുൻ ഫ്രഞ്ച് രഹസ്യാന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനുമായ ഹെർവെ ജൗബർട്ടും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഘവും അടങ്ങുന്ന നോസ്ട്രോമോ എന്ന കപ്പലിൽ കയറുകയും ചെയ്തു. രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം, ദുബായിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവരെ വിദേശത്തേക്ക് എത്തിക്കുന്ന സംഘടനയായ ഡീറ്റൈൻഡ് ഇൻ ദുബായ് സ്ഥാപക രാധ സ്റ്റിർലിംഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു, താൻ ദുബായിൽ നിന്ന് പോകുന്നത് സ്റ്റിർലിംഗിനെ അറിയിച്ചു. അതിനു ശേഷം ലത്തീഫ തന്റെ ഔദ്യോഗിക ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം അക്കൗണ്ടിൽ നിന്ന് താൻ പുറപ്പെടുന്നതിനെ കുറച്ചുള്ള സന്ദേശങ്ങളും പങ്കുവെച്ചു
3 മാർച്ച് 2018 ന്, ഇവരുടെ യാത്ര അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ജൗബർട് ഒരു ഇന്ത്യൻ പത്രപ്രവർത്തകനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. പിറ്റേന്ന്, ലത്തീഫയും ജൗബർട്ടും തങ്ങളുടെ മൂന്ന് ഫിലിപ്പൈൻ പൗരന്മാരായ ജോലിക്കാരോടൊപ്പം ഗോവയ്ക്കു സമീപം വെച്ച് കടലിൽ യുഎസ്സിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യപ്പെട്ട നോസ്ട്രോമോ കോൾ അടയാളം WDG9847 എന്ന കപ്പലിൽ വെച്ച് ഇന്ത്യൻ അധികൃതരാൽ പിടികൂടപെടുന്നു. ദി ഗാർഡിയൻ, ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റീവ് ജേണലിസം നടത്തിയ അന്വേഷണത്തിൽ അതേ ദിവസം തന്നെ ജൗബർട്ടിന്റെ ഫോൺ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമത്തിൽ സിഗ്നലിംഗ് സിസ്റ്റം നമ്പർ 7 പ്രോട്ടോക്കോൾ ദുരുപയോഗപ്പെടുത്തിയതായി കണ്ടെത്തി.
2018 മാർച്ച് 9 ന് ഡെയ്‌ലി മെയിൽ നോസ്ട്രോമോ കപ്പലിനേയും മറ്റുള്ളവരെയും കാണാതായ വാർത്ത ഷെയ്ക ലത്തീഫയുടെ പ്രതിനിധികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതിന് ശേഷം പുറത്തു വിട്ടു.
രക്ഷപ്പെടാനുള്ള ശ്രമത്തിന് മുമ്പ് ലത്തീഫ തന്റെ ജീവൻ അപകടത്തിലാണെങ്കിൽ പുറത്തു വിടണം എന്നു പറഞ്ഞു 39 മിനിറ്റ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഒരു വീഡിയോ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു, ഇത് 2018 മാർച്ച് 11 ന് ഈ പുറത്തു വിട്ടു. ജൗഹിയനനയുടെ അപ്പാർട്ട്മെന്റിൽ റെക്കോർഡുചെയ്‌ത ഈ വീഡിയോ ലത്തീഫയുടെ കുടുംബ പശ്ചാത്തലവും തന്നെ പലായനം ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനത്തിലേക്ക് നയിച്ച സാഹചര്യങ്ങളും വിവരിക്കുന്നതായിരുന്നു. വീഡിയോയിൽ, തന്റെ പിതാവ് തന്നെയും തന്റെ സഹോദരി ഷംസയെയും അപമാനിച്ചതായും തങ്ങൾക്കെതിരെ കൊലപാതക ശ്രമങ്ങൾ നടത്തി എന്നതുൾപ്പെടുന്നതായ ഗുരുതരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു.
ഫിന്നിഷ് നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ജൗഹിയനനയുടെ തിരോധാനം സ്ഥിരീകരിക്കുകയും ഫിന്നിഷ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവുമായി സഹകരിച്ച് അന്വേഷണം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ജൗഹിയനനയുടെ സഹോദരൻ, ഷെയ്ക ലത്തീഫയുമായുള്ള ജൗഹിയനനയുടെ സൗഹൃദം സ്ഥിരീകരിച്ചു.
2018 മാർച്ച് 20 ന് യുഎഇയിലെ ഫുജൈറ തുറമുഖത്ത് നോസ്ട്രോമോയെ കണ്ടെത്തി. വിട്ടയച്ച ജൗബർട്ടും മൂന്ന് ഫിലിപ്പൈൻ പൗരന്മാരും ഈ കപ്പലിൽ അടുത്ത ദിവസം ശ്രീലങ്കയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. നോസ്ട്രോമോ 2018 ഏപ്രിൽ 2 ന് ശ്രീലങ്കയിലെ ഗാലെയിൽ എത്തി.
ലത്തീഫയുടെ കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ജൗഹിയനനയെ 2018 മാർച്ച് 22-ന് കണ്ടെത്തിയത്, ഫിന്നിഷ് അധികാരികളെ ദുബായ് ഭരണകൂടവുമായി സഹകരിച്ചുകൊണ്ട് നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്ന തിരച്ചിലവസാനിപ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. അവരെ കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലമോ സംഭവങ്ങളുടെ മറ്റു വിശദാംശങ്ങളോ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, അന്ന് രാത്രി തന്നെ ദുബൈയിൽ നിന്നുള്ള വിമാനത്തിൽ ഫിൻലാൻഡിൽ തിരിച്ചെത്തിയതായി കുടുംബം സ്ഥിരീകരിക്കുകയുണ്ടായി.
ഡീറ്റൈൻഡ് ഇൻ ദുബായുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, യുഎഇയിലും ഒമാനിലും നടന്ന ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സംഭവവുമായി നിരവധി ആളുകളെ തടഞ്ഞുവയ്ക്കുകയോ ചോദ്യം ചെയ്യുകയോ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച്, ലക്സംബർഗിൽ താമസിക്കുന്ന ഒരു ഫ്രഞ്ച് പൗരനായ ക്രിസ്റ്റ്യൻ എലോംബോ. എലോംബോ 2018 ഫെബ്രുവരി അവസാനം മുതൽ ഏപ്രിൽ 5 വരെ ഒമാനിൽ ഒരു മാസത്തിലധികം കസ്റ്റഡിയിൽ ആയിരുന്നു. യാതൊരു ചാർജും കൂടാതെ വിട്ടയച്ചശേഷം, യുഎഇ പുറപ്പെടുവിച്ച ഇന്റർപോൾ റെഡ് നോട്ടീസ് പ്രകാരം 2018 ഏപ്രിൽ 6 ന് 41 ദിവസത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹത്തെ ലക്സംബർഗിൽ വെച്ച് വീണ്ടും കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തു. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ കുറ്റത്തിന് തെളിവുകളൊന്നും ഹാജരാക്കാതെയും മറ്റു അറിയിപ്പുകൾ ഒന്നും നൽകാതെയും, ഈ നോട്ടീസ് പിന്നീട് പിൻവലിച്ചു.
നോസ്ട്രോമോ കപ്പൽ തടയൽ
2018 മാർച്ച് 3 ന് ഇന്ത്യൻ കോസ്റ്റ് ഗാർഡ്, റെസ്ക്യൂ എയർക്രാഫ്റ്റ് എസ്എആർ സിജി 782 എന്നിവ തങ്ങളുടെ കപ്പലിനെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുവന്നിരുന്നു എന്ന് നോസ്ട്രോമോ കപ്പലിലെ ജീവനക്കാർ പറയുന്നുണ്ട്. യാത്രയ്ക്ക് തടസ്സം നേരിട്ട ദിവസം മറ്റൊരു വിമാനം കൂടെ ഇവർ യാത്ര ചെയ്ത കപ്പലിനെ നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. 2018 മാർച്ച് 4 ന് റെയ്ഡിന് മുമ്പായി, മൂന്ന് സമുദ്ര കപ്പലുകളെ നോസ്ട്രോമോയുടെ സംഘം  അവരുടെ റഡാറിൽ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു, 5 നോട്ടിന് താഴെയുള്ള വേഗതയിൽ ഇത് ഇവരെ അനുഗമിച്ചിരുന്നു. ഇതിൽ രണ്ട് കപ്പലുകളെ പിന്നീട് ഐ‌സി‌ജി‌എസ് ഷൂർ, ഐ‌സി‌ജി‌എസ് സമർത്ത് എന്നും തിരിച്ചറിഞ്ഞു. രണ്ട് കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് കപ്പലുകൾക്കും ഹല്ലിന്റെ വശത്ത് വലിയ അടയാളമുണ്ടായിരുന്നു, അതിൽ ഒന്നിൽഇന്ത്യൻ കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് എന്നും  മറ്റോന്നിൽ ഐഡി നമ്പർ : 11 എന്നും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സൂര്യാസ്തമയത്തിനുശേഷം ആറ് മുതൽ എട്ട് വരെ സായുധരായ, സൈനിക ഗിയറുകൾ ടവർ ആക്രമണ റൈഫിളുകൾ തുടങ്ങിയവയേന്തിയ  ഇന്ത്യൻ മാർക്കോസ് സ്പെഷ്യൽ ഫോഴ്‌സ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ, ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാത്ത രണ്ട് സ്പീഡ് ബോട്ടുകളിലായി നോസ്ട്രോമോയെ തടയാൻ ഈ കപ്പലുകളിൽ നിന്നായി നിയോഗിച്ചു. സ്റ്റൺ, സ്മോക്ക് ഗ്രനേഡുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് റെയ്ഡ് ആരംഭിച്ചത്. അതിനുശേഷം ഇവരെ വിലങ്ങണിയിച്ചു ഇന്ത്യൻ തീരസംരക്ഷണ സേന കപ്പൽ ഏറ്റെടുത്ത ശേഷം എത്തിയ പത്ത് പേരെങ്കിലും അടങ്ങുന്ന എമിറേറ്റ്സ് സ്‌പെഷ്യൽ ഫോഴ്‌സ് ഹെലികോപ്റ്ററിൽ നിന്നായി നോസ്ട്രോമോ കപ്പലിൽ ഇറങ്ങി. ഇന്ത്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് രാഷ്ട്രീയ അഭയം തേടിയ ലത്തീഫ, യുഎഇയിലേക്ക് തിരിച്ചു മടങ്ങാൻ തനിക്ക് താൽപര്യമില്ല എന്നറിയിച്ചു. എന്നാൽ ഇത് ചെവിക്കൊള്ളാതെ ലത്തീഫയെ മറ്റൊരു കപ്പലിലേക്ക് ബലമായി കൊണ്ടുപോയി. നോസ്ട്രോമോയെയും അതിലെ ബാക്കി ജോലിക്കാരെയും ഇന്ത്യൻ തീരസംരക്ഷണ സേനയുടെ അകമ്പടിയോടെ യുഎഇ യുദ്ധക്കപ്പലായ ബെയ്‌നുനയിലേക്ക് മാറ്റുകയും ഫുജൈറയിലെ നാവിക താവളത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തു.
ഈ റെയ്ഡിനിടെയാണ് രാധക്കു ലത്തീഫയുടെ അവസാന സന്ദേശം ലഭിക്കുന്നത് എന്ന് രാധ സ്റ്റിർലിങ് ഓർക്കുന്നുണ്ട്. "രാധ ദയവായി എന്നെ സഹായിക്കൂ, പുറത്ത് ആളുകളുണ്ട്" എന്ന് ലത്തീഫ പറയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. "വെടിവയ്പ്പ്" കേട്ടതായും ലത്തീഫ പറഞ്ഞു. ഈ സംഭാഷണശേഷം ഇന്ത്യൻ യുദ്ധവിമാനത്തിലെ ഇലക്ട്രോണിക് ജാമിങ് മൂലം നോസ്ട്രോമോയിലെ അംഗങ്ങളുമായുള്ള രാധയുടെ ആശയവിനിമയ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെടുകയായിരുന്നു.
മൊത്തത്തിൽ, ഗോവ തീരത്ത് നിന്ന് 50 മൈൽ അകലെയുള്ള നോസ്ട്രോമോയിൽ നടത്തിയ റെയ്ഡിൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് ഇന്ത്യൻ, രണ്ട് എമിറേറ്റ്സ് യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ, രണ്ട് സൈനിക വിമാനങ്ങൾ, ഒരു ഹെലികോപ്റ്റർ എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
മാധ്യമ പ്രതികരണങ്ങളും പരിണതഫലങ്ങളും
സംഭവശേഷം ഇംഗ്ലീഷ്-ഫിന്നിഷ് ടബ്ലോയിഡുകളിലാണ് ആദ്യവാർത്തകൾ പുറത്തുവരുന്നത്. സാമൂഹികമാധ്യമങ്ങളും വിഷയത്തെ ചൂടാക്കി നിർത്തി. ജൗഹിയനൻ, ജൗബർട്ട് എന്നിവർ ദുബൈയിൽ നിന്നും വിട്ടയക്കപ്പെട്ടതോടെ ലണ്ടനിൽ നടന്ന ഡിറ്റൈൻഡ് ഇൻ ദുബൈ എന്ന സംഘടനയുടെ പത്രസമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കരുതെന്ന ഭീഷണി യു.എ.ഇ ഭരണകൂടത്തിൽ നിന്നും ഉണ്ടെന്ന് അവർ ആരോപിച്ചു. ഗൾഫ് മാധ്യമങ്ങളിൽ ഈ സംഭവം വെളിച്ചം കണ്ടിരുന്നില്ല. ഉറവിടം വെളിപ്പെടുത്താത്ത, എന്നാൽ ദുബൈ ഭരണകൂടവുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള ഒരു പ്രസ്താവന ഏപ്രിൽ പകുതിയോടെ പാശ്ചാത്യമാധ്യമങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. എന്നാണ് പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നത്. ദുബൈ ഭരണാധികാരിയുടെ പ്രശസ്തി കളങ്കപ്പെടുത്താനായി മനപൂർവ്വം ചമച്ചതാണ് എന്നും പ്രസ്താവന പറയുന്നുണ്ട്. ശൈഖയോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മൂന്നുപേർ നിലവിലുള്ള ആരോപണങ്ങളുടെ പേരിൽ വാണ്ടഡ് ലിസ്റ്റിൽ ഉള്ളവരാണെന്നും അതിൽ പറയുന്നുണ്ട്. 2018 മെയ് മാസത്തിൽ ദുബൈയുടെ അവകാശവാദങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് രംഗത്തുവന്ന ഹ്യൂമൺ റൈറ്റ് വാച്ച് ലത്തീഫ എവിടെയാണുള്ളത് എന്ന് വെളിപ്പെടുത്താനാവശ്യപ്പെട്ടു. എന്ന് സംഘടന വ്യക്തമാക്കി. നിയമപരമായ കാരണങ്ങളാൽ കേസിൽ പ്രതികരിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ദുബൈ അധികൃതർ പ്രതികരിച്ചു. ലത്തീഫയുടെ തിരോധാനം സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങളിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഒ.എച്ച്.സി.എച്ച്.ആർ വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പ് ഇന്ത്യ-യുഎഇ സർക്കാരുകളിൽ നിന്ന് വിശദീകരണം തേടുകയുണ്ടായി. മുഖ്യധാരാ അറബ് ദിനപത്രമായ ആഡ്-ദിയാർ ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ചിന്റെ ആവശ്യങ്ങളും ഷെയ്ക ലത്തീഫയെ ബലമായി മറച്ചുവെച്ച വിഷയവും ഉന്നയിച്ചു. 2018 ലെ കെന്റക്കി ഡെർബിയിൽ "ദുബായ് WHERE IS PRINCESS LATIFA" എന്ന് ഒരു ബാനർ പറത്തിക്കൊണ്ട് പിന്തുണാ ഗ്രൂപ്പുകൾ പ്രചാരണം നടത്തി. ഔചാരിക നിയമ പ്രക്രിയകളെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് ദേശീയ താല്പര്യം മുൻനിർത്തി നടത്തി എന്ന് പറയുന്ന നിയമവിരുദ്ധമായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പേരിൽ ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റ് വ്യപകമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. യു.എ.ഇ സർക്കാരിൽ നിന്നും ഔദ്യോഗിക അഭ്യർത്ഥന ഇല്ലാതെ തന്നെ  പ്രധാനമന്ത്രി  നരേന്ദ്ര മോഡി തന്റെ ഉപദേഷ്ടാക്കൾ വഴി നേരിട്ട്  ശൈഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂം നടത്തിയ ആവശ്യപ്രകാരമാണ് ഈ വിഷയത്തിൽ ഇടപെട്ടത് എന്ന് ഇന്ത്യൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇത്തരമൊരു സംഭവം ഞങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെട്ടിട്ടില്ലെന്നു ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് അവകാശപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യൻ തീരദേശത്തിനടുത്തുള്ള ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മാധ്യമ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ഇന്ത്യൻ തീരസംരക്ഷണ സേനയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് അവിനന്ദൻ മിത്ര, “ഞങ്ങൾക്ക് അത്തരം വിവരങ്ങളോ പ്രവർത്തനങ്ങളോ ഇല്ല" എന്നറിയിച്ചു. ഈ അവകാശവാദങ്ങൾ പരിശോധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതായി ഇന്ത്യൻ ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസികൾ അറിയിച്ചു. 2019 ജനുവരി 2 ന് പാർലമെന്റ് അംഗം സുഗത റോയ് ഉന്നയിച്ച ചോദ്യത്തിന് മറുപടി നൽകിക്കൊണ്ട് എമിറേറ്റ്സ് രാജകുമാരിയെ തിരിച്ചയക്കുന്നതിൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിൻറെ പങ്കാളിത്തം വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി വി കെ സിംഗ് നിഷേധിച്ചു.
അതുപോലെ, ഫിന്നിഷ് സർക്കാർ അവരുടെ പൗരന്മാരിൽ ഒരാൾക്ക് നേരിടേണ്ടി വന്ന മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനത്തെക്കുറിച്ച് ഇന്ത്യൻ അധികാരികൾക്ക് മുമ്പാകെ ആശങ്ക ഉന്നയിക്കാത്തതിന്റെ പേരിൽ വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ദിവസത്തിന് ശേഷം ഫിന്നിഷ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ടിമോ സോയിനി, മാധ്യമങ്ങൾ മുമ്പിലുണ്ടാവതിരുന്ന ഈ വിഷയത്തിൽ ഫിൻലാൻഡ്, യുഎഇയുമായും, ഇന്ത്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായും സംഭാഷങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതായി പ്രതികരിച്ചു.
ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ 2018 സെപ്റ്റംബർ 4 ന് യുഎഇ സർക്കാരിനോട് ഷെയ്ഖ ലത്തീഫ എവിടെയാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്താനും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപരമായ ബാധ്യതകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്ന ഒരു പരസ്യ പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി, അതേസമയം നോസ്ട്രോമോയ്‌ക്കെതിരായ റെയ്ഡിലും നിയമവിരുദ്ധമായ ലംഘനങ്ങളിലും തങ്ങളുടെ സുരക്ഷാ സേനയുടെയും ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും പങ്ക് അന്വേഷിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിനോടായി ആവശ്യപ്പെട്ടു.
6 ഡിസംബർ 2018 ന്, ബിബിസി ടു ഡോക്യുമെന്ററി എസ്‌കേപ്പ് ഫ്രം ദുബായ്: ദി മിസ്റ്ററി ഓഫ് ദി മിസ്സിംഗ് പ്രിൻസസ് പുറത്തിറങ്ങിയത്, ലത്തീഫ വീട്ടിൽ സുരക്ഷിതമാണെന്ന് പറഞ്ഞ ഒരു ഹ്രസ്വ പ്രസ്താവനയുടെ രൂപത്തിൽ ദുബായ് രാജകീയ കോടതിയിൽ നിന്ന് ഈ വിഷയത്തിൽ ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം നടത്തി. ഏഴ് വർഷത്തെ ആസൂത്രണവും 2000 ൽ സഹോദരി ഷംസ നടത്തിയ സമാനമായ ശ്രമവും ഈ ഡോക്യുമെന്ററിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2019 ജനുവരിയിൽ ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂമിന്റെ ഭാര്യ രാജകുമാരി ഹയാ അൽ ഹുസൈൻ ജോർദാൻ, ദുബായ്, ഷെയ്ക ലത്തീഫയോട് പെരുമാറിയ രീതിയെ അനുകൂലിച്ചു സംസാരിച്ചു. മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂമുമായി ഹയ രാജകുമാരി വേർപിരിഞ്ഞതായി വാർത്താ റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് ശേഷം മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകർ ഹയ രാജകുമാരിയോട്, ലത്തീഫയുടെ ദുബൈയിലെ ജീവിതത്തെ കുറിച്ച് തുറന്നു സംസാരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.
മമീ ഐസൻഹോവർ
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:1896-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:1979-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ അമേരിക്കൻ വനിതകൾ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ പ്രഥമവനിതകൾ
ലത്തീഫ ബിൻത് മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂം
മേരി റോബിൻസന്റെ സന്ദർശനം
2018 ഡിസംബർ 24 ന് മുൻ ഐക്യരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ ഹൈക്കമ്മീഷണർ മേരി റോബിൻസണിനൊപ്പം ഉള്ള ഷെയ്ക ലത്തീഫയെ ആ മാസം അഞ്ചാം തിയ്യതി എടുത്ത മൂന്ന് ലോ-റെസല്യൂഷൻ ഫോട്ടോകൾ യുഎഇ അധികൃതർ പുറത്തുവിട്ടു. മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഷിദ് അൽ മക്തൂമിന്റെ ഭാര്യമാരിൽ ഒരാളായ ഹയ രാജകുമാരിയാണ് കൂടിക്കാഴ്ച ഏർപ്പാടാക്കിയതെന്ന് മേരി റോബിൻസൺ അറിയിച്ചത്. ലത്തീഫയെ റോബിൻസൺ വിശേഷിപ്പിച്ചത് “പ്രശ്നക്കാരിയായ ഒരു യുവതി” എന്നാണ്. ലത്തീഫയ്ക്ക് താൻ നേരത്തെ തന്റെ പിതാവിനെതിരെ വിവിധ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചു നിർമിച്ച വിഡിയോയിൽ ഖേദമുണ്ടെന്നും അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഈ അഭിപ്രായങ്ങൾ വിവിധ അവകാശ സംഘടനകളാൽ വിമർശിക്കപ്പെട്ടു. ദുബൈയുടെ മുൻ നിലപാടുകളെ റോബിൻസൺ ആവർത്തിക്കുന്നു എന്നാണ് ഡീറ്റൈൻഡ് ഇൻ ദുബൈയുടെ സ്ഥാപക രാധ സ്റ്റിർലിംങ് പ്രതികരിച്ചത്. ഈ സന്ദർശനത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ വിവിധ മനുഷ്യാവകാശ ഗ്രൂപ്പുകളും പ്രവർത്തകരും ചോദ്യം ചെയ്തുകൊണ്ട്, സ്വതന്ത്രമായ അന്വേഷണത്തിനും ലത്തീഫയുടെ അവസ്ഥ വിലയിരുത്തുന്നതിനും അവർക്ക് അടിമത്തത്തിൽ പാർപ്പിക്കപ്പെട്ടതുമൂലം എതെങ്കിലും മാനസിക പ്രശ്‌നങ്ങളുണ്ടെകിൽ അത് പരിഹരിക്കുവാനുമായി ആഹ്വാനം ചെയ്തു. എന്നാൽ താൻ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ടതായി റോബിൻസൺ പിന്നീട് ബിബിസിയോട് പറഞ്ഞു. . മേരി റോബിൻസണോടൊത്തുള്ള ചിത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കവെ, ലത്തീഫ നിർബന്ധിതമായി മയക്കുമരുന്ന് കൊടുക്കപ്പെട്ടതുപോലെയോ പ്രതീക്ഷയറ്റവളെപ്പോലെയോ തോന്നുന്നുവെന്ന് മർകസ് അൽ സാബ്രി (ലത്തീഫയുടെ കസിൻ) അഭിമുഖത്തിൽ പറയുന്നുണ്ട്.
2019 കോടതി നടപടികൾ
തന്നെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും തന്റെ രണ്ടു പെൺകുട്ടികളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോവുകയും ചെയ്തെന്നാരോപിച്ച് ശൈഖ് മുഹമ്മദിന്റെ മുൻ ഭാര്യ ബ്രിട്ടനിൽ കേസുകൊടുക്കുകയുണ്ടായി. അതിന്റെ വസ്തുതാന്വേഷണതിന്റെ റിപ്പോർട്ട് കോടതി പരസ്യപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായി. ആരോപണങ്ങൾ കോടതി ശരിവെക്കുകയായിരുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ശൈഖ ശംസ, ശൈഖ ലത്തീഫിയ എന്നീ മക്കൾ പിതാവിന്റെ തടവിലാണെന്നും അവിടെ പീഢനങ്ങൾക്കും നിർബന്ധിത മാനസികചികിത്സക്കും വിധേയമാക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും ഉള്ള ആരോപണം ശരിയാകാമെന്ന്‌ കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
2021 ഡോക്യുമെന്ററി
2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ, ബിബിസി പ്രോഗ്രാം പനോരമയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ഫൂട്ടേജിൽ നിന്ന്, ലത്തീഫ രാജകുമാരി തന്നെ ബോട്ടിൽ നിന്ന് ഇറക്കിവിടുന്നതിനെതിരെ സൈനികരോട് എതിർത്തു നിന്നു എന്നത് വ്യക്തമാക്കുന്നതായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, 2018 ഫെബ്രുവരിയിൽ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചതിന് ശേഷം ഒരു വർഷമെങ്കിലും അവളെ ഒരു സ്വകാര്യ വില്ലയിൽ പാർപ്പിച്ചിരുന്നു എന്നു വെളിപ്പെടുത്തി. ലത്തീഫ രാജകുമാരി ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടെന്നതിന്റെ തെളിവ് ഹാജരാക്കാൻ ഐക്യരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ ഓഫീസ് യുഎഇയോടായി ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഏകദേശം രണ്ട് മാസത്തിന് ശേഷം, 9 ന്2021 ഏപ്രിലിൽ, ഷെയ്ഖ ലത്തീഫയെ കുടുംബം പരിപാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് എമിറേറ്റ്സ് പ്രസ്താവിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, രാജകുമാരി "ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിന് തെളിവ്" നൽകുന്നതിൽ രാജ്യം പരാജയപ്പെട്ടു എന്നു ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ വ്യക്തമാക്കി. ഇതേ അവസരത്തിൽ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും ജനീവയിലെ എമിറേറ്റ്സ് അംബാസഡറും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് എമിറേറ്റ്സ് തത്വത്തിൽ സമ്മതിച്ചതായി ഒരു വക്താവ് പറഞ്ഞു. 21 ന്ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ ഐക്യരാഷ്ട്ര ഉപദേഷ്ടാക്കൾ തങ്ങൾക്ക് എമിറേറ്റ്സ് വ്യക്തമായ വിവരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടില്ലെന്നും എമിറേറ്റ്സ് അധികൃതരുടെ പ്രസ്താവന പര്യാപ്തമല്ലെന്നും പ്രസ്താവനയിറക്കി. ഏകപക്ഷീയമായ തടങ്കലിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു സാർവത്രിക മനുഷ്യാവകാശമാണെന്ന് പറഞ്ഞ അമേരിക്കയുടെ പ്രസ്താവന ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് "നിശബ്ദം" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്.
2021 ദുബായ് മാൾ ഫോട്ടോ രൂപം
2021 മെയ് 22 ന് ലത്തീഫ രാജകുമാരിയെ ജീവനോടെ ഉണ്ടെന്നു കാണിക്കുന്ന ഒരു ഫോട്ടോ ഓൺലൈനിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്യപെടുകയും രണ്ട് ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം അക്കൗണ്ടുകൾ ഈ ചിത്രം പങ്കിടുകയും ചെയ്തു. മറ്റ് രണ്ട് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്നതായി കാണപ്പെടുന്ന ഫോട്ടോ ദുബായ് ഷോപ്പിംഗ് മാളായ മാൾ ഓഫ് എമിറേറ്റിലാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. ലത്തീഫയുടെ ഒരു സുഹൃത്ത് ഈ ചിത്രം രാജകുമാരിയാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഈ ചിത്രം പോസ്റ്റ് ചെയ്ത സ്ത്രീ പിന്നീട് പണം വാങ്ങിയാണിത് ചെയ്തതെന്നു വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
2021 മാഡ്രിഡ്-ബരാജാസ് വിമാനത്താവളം
2021 ജൂണിൽ, അഡോൾഫോ സുവാരസ് മാഡ്രിഡ്-ബരാജാസ് വിമാനത്താവളത്തിൽ വച്ചുള്ള ലത്തീഫയുടെ ചിത്രങ്ങൾ ഇൻസ്റ്റാഗ്രാമിൽ മുൻ റോയൽ നേവി അംഗം സിയോണഡ് ടെയ്‌ലർ പോസ്റ്റ് ചെയ്തു, മാൾ ഓഫ് എമിറേറ്റ്‌സിൽ ലത്തീഫയെ കാണിക്കുന്ന ഫോട്ടോകളും ഇവർ മുമ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. "ലത്തീഫയ്‌ക്കൊപ്പം മികച്ച യൂറോപ്യൻ അവധിക്കാലം" ആണെന്ന് ഇവർ അടിയിൽ കുറിച്ചു. ഫ്രീ ലത്തീഫ കാമ്പയിന്റെ സഹസ്ഥാപകനായ ഡേവിഡ് ഹെയ്ഗ്, "ലത്തീഫയ്ക്ക് പാസ്‌പോർട്ട് ഉള്ളതായി തോന്നുന്നതിലും യാത്ര ചെയ്യുന്നതും, കൂടുതൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ആസ്വദിക്കുന്നതായി കാണുന്നതിലും" സന്തോഷമുണ്ടെന്നറിയിച്ചു, കൂടാതെ നിരവധി പ്രചാരണ അംഗങ്ങളുമായി രാജകുമാരിയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും സ്ഥിരീകരിച്ചു.
2021 യുഎഇ പെഗാസസ് നിരീക്ഷണ ചോർച്ച
2021 ജൂലൈയിൽ, നിരീക്ഷണ സ്ഥാപനമായ എൻ‌എസ്‌ഒ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പെഗാസസ് സ്പൈവെയറിൽ നിന്ന് ചോർന്ന ഡാറ്റയിൽ, യു‌എഇ ലക്ഷ്യമിട്ട ഫോൺ നമ്പറുകളിൽ ലത്തീഫയുടെയും അവളുടെ അടുത്ത സുഹൃത്തുക്കളുടെയും അടങ്ങിയതാണെന്നു കണ്ടെത്തി. ഫോണുകൾ ടാർഗെറ്റുചെയ്യുന്നതിന് ജി‌പി‌എസ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പൂർണ്ണ ആക്‌സസ് അനുവദിക്കുന്ന പെഗാസസ് സ്പൈവെയർ, ലത്തീഫയുടെ രക്ഷപ്പെടൽ റൂട്ട് ട്രാക്കുചെയ്യാൻ ഒരു പക്ഷെ സഹായിച്ചിരിക്കാം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.