cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ഇന്റൽ 8085
പേരിലുള്ള "5" എന്ന അക്കത്തിന്‌ കാരണം ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്‌ +5 വോൾട്ട് വൈദ്യുതോർജ്ജം മാത്രമേ ആവശ്യമുള്ളൂ എന്നതാണ്‌, 8080 നെ പോലുള്ളവയ്ക്ക് +5v, -5v അല്ലെങ്കിൽ +12v ആവശ്യമായിരുന്നു. ഈ രണ്ട് പ്രൊസസ്സറുകളും CP/M ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമുള്ള കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പിന്നീട് 8085 നെ മൈക്രോകൺട്രോളർ എന്ന നിലയിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. ഈ രണ്ട് പ്രൊസസ്സറിന്റെയും രൂപകൽപ്പനയേക്കാൾ കൂടുതൽ മികച്ചതും താദാമ്യം പുലർത്തിയതുമായ സിലോഗ് Z80 (Zilog Z80) മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഡെസ്ക്ക്ടോപ്പ് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിന്‌ ഉല്പ്രേരകമായിതീരുകയും ചെയ്തു, CP/M ഒപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഇത്തരം കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ 1980 കളിൽ ഹോം കമ്പ്യൂട്ടർ വിപണി വളരെ പെട്ടെന്ന് കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ എന്നതിലുപരി മൈക്രോകൺട്രോളർ എന്ന നിലയിൽ ഇന്റൽ 8085 വളരെ കാലം സജീവമായി നിലനിൽക്കുകയും ചെയ്തു.
രൂപഘടന
വോൺ ന്യൂമൻ രൂപാങ്കം അനുസരിച്ചുള്ളതായിരുന്നു 8085 ന്റെ രൂപഘടന, 16-ബിറ്റ് അഡ്രസ്സ് ബസും 8-ബിറ്റ് ഡാറ്റാ ബസും ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു. 8224 (ക്ലോക്ക് ജനറേറ്റർ) 8228 (സിസ്റ്റം കൺട്രോളർ) എന്നിവയുടെ എല്ലാ സവിശേഷതകളും ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരുന്നു. 8085 ഉം കൂടെ 8156 RAM, 8355/8755 ROM/PROM കൂടിചേർന്നാൽ പൂർണ്ണമായി കമ്പ്യൂട്ടറന്‌ തുല്യമായി. 6,500 ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
റജിസ്റ്ററുകൾ
8085 ന്‌ കൈകാര്യം ചെയ്യാവുന്ന മെമ്മറിയുടെ അളവ് 64 കിലോബൈറ്റും. അന്ന് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന് മറ്റ് പ്രൊസസ്സറുകളിൽ നിന്നി വ്യത്യസ്തമായി 28 അഥവാ 256 ഇൻപുട്ട്/ഔട്ട്പുട്ട് പോർട്ടുകൾ ഇതിനുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിലുണ്ടായിരുന്ന റജിസ്റ്ററുകൾ A (അക്യുമുലേറ്റർ) B, C, D, E, H, L എന്നിവയായിരുന്നു. ഇവയെ കൂടാതെ 16-ബിറ്റ് വീതമുള്ള പ്രോഗ്രാം കൗണ്ടർ (Program Counter, PC) സ്റ്റാക്ക് സൂചിക (Stack Pointer, SP) എന്നിവയും 8-ബിറ്റുള്ള ഫ്ലാഗ് റജിസ്റ്റെർ F ഇതിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരുന്നു.
വിദ്യാഭ്യാസരംഗത്ത്
തുർക്കി, ബംഗ്ലാദേശ്, ഇറാൻ‍, ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ‍, ബ്രസീൽ‍, റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് മസഡോണിയ, മെക്സിക്കോ, ജർമനി, ഹംഗറി, പനാമ, നേപ്പാൾ‍, മലേഷ്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെ എൻജിനീയറിംഗ് പഠന സ്ഥാപനങ്ങളിൽ മൈക്രോപ്രൊസസ്സറുകളെ കുറിച്ചുള്ള പ്രാരംഭ പഠനത്തിന്‌ ഇപ്പോഴും 8085 ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
അവലംബം
8085
പെരുന്തേനരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം
കേരളത്തിൽ മദ്ധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്നും 35 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമാണ് പെരുന്തേനരുവി. ഇത് പത്തനംതിട്ടജില്ലയിലെ ഒരു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രമാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മലനിരകളിൽ പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ പെരുന്തേനരുവിയിലാണ് ഈ വെള്ളച്ചാട്ടം. പമ്പാനദിയിൽത്തന്നെ പെരുന്തേനരുവിയ്ക്കു കുറച്ചു മുകൾ ഭാഗത്തായി പനംകുടുന്ത അരുവി, നാവീണരുവി എന്നീ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു.
എത്തിച്ചേരാൻ
കോട്ടയം, എരുമേലി, മുക്കൂട്ടുതറ, ചാത്തൻതറ വഴിയോ,  തിരുവല്ല, പത്തനംതിട്ട , റാന്നി,  വെച്ചൂച്ചിറ നവോദയ സ്കൂൽ ജംഗ്ഷൻ വഴിയോ പെരുന്തേനരുവിയിലെത്താം. നയനമനോഹരങ്ങളായ പാറക്കെട്ടുകളാണ് ഇവിടെയുള്ളത് ശക്തൻവേലൻ കഥകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മിത്തിനെക്കുറിച് ഡിസി ബുക്ക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'പമ്പാനദി  -പരിസ്ഥിതി, സംസ്കാരം,പരിപാലനം ' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ 'പെരുന്തേനരുവി ഒരു മിത്തോളജിക്കൽ വായന എന്ന തലക്കെട്ടോടെ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കു .പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ റാന്നി താലൂക്കിൽ വെച്ചൂച്ചിറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലാണ് പെരുന്തേനരുവി. അനേകം വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ഇവിടം കാണാൻ എത്താറുണ്ട്. പരിചയമില്ലാത്തവർക്ക് ഇവിടെ അപകടം പറ്റാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. കേരള ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ വകയായി വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കായി ഇവിടെ നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. വെച്ചൂച്ചിറയിലെയും സമീപ പഞ്ചായത്തിലെയും ജനങ്ങൾക്ക്‌ ശുദ്ധജലവിതരണത്തിനും ഇത് ജലസ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
അപ്പാച്ചെ ഗ്രൂവി
ജാവ പ്ലാറ്റ്ഫോമിനുള്ള ഒരു ജാവ വാക്യഘടനാ-അനുയോജ്യമായ ഒബ്ജക്റ്റ് ഓറിയെന്റഡ് പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയാണ് അപ്പാച്ചഗ്രൂവി. പൈത്തൺ, റൂബി, പേൾ, സ്മാൾടാക് തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് സമാനമായ സവിശേഷതകളുള്ള സ്റ്റാറ്റിക്, ഡൈനാമിക്ക് ഭാഷയാണ് ഇത്. ജാവ പ്ലാറ്റ്ഫോമിനായി ഇത് ഒരു പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയായും സ്ക്രിപ്റ്റിങ്ങ് ഭാഷയായും ആയി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്, ജാവ വെർച്വൽ മെഷീൻ (ജെവിഎം) ബൈറ്റ്കോഡിലേക്ക് കംപൈൽ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ മറ്റ് ജാവ കോഡുകളും ലൈബ്രറികളും തമ്മിൽ ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നു. ജാവയെപോലെ ഒരു വളഞ്ഞ ബ്രാക്കറ്റ് വാക്യഘടന ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഗ്രൂവീസ് ക്ലോസ്സേഴ്സ്, ഒന്നിലധികം സ്ട്രിംഗുകൾ, സ്ട്രിംഗുകളിൽ ഉൾച്ചേർത്ത എക്സ്പ്രഷനുകൾ എന്നിവയെ പിന്തുണക്കുന്നു. ഗ്രൂവിയുടെ അധികശക്തി, എ.എസ്.ടി പരിവർത്തനങ്ങളിലും, വ്യാഖ്യാനങ്ങളിലൂടെ ട്രിഗർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
2007 ജനുവരി 2 നു് ഗ്രൂവർ 1.0 യും 2012 ജൂലൈയിൽ ഗ്രൂവി 2.0 യും പുറത്തിറങ്ങി. പതിപ്പ് 2 മുതൽ, ഗ്രൂവിയെ സ്ഥിരമായി സമാഹരിക്കുവാനും, ജാവയോട് കിടപിടിക്കുന്ന ടൈപ്പ് അനുമാനവും പ്രകടനവും ഇതിനുണ്ട്. പിവൊട്ടൽ സോഫ്റ്റ്‌വേർ സ്പോൺസർഷിപ്പിനു കീഴിലുള്ള അവസാനത്തെ പ്രധാന റിലീസ് ഗ്രൂവി 2.4, 2015 മാർച്ചിൽ അവസാനിപ്പിച്ചു .2.5.2 ഗ്രൂവിയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ സ്ഥിര പതിപ്പാണ്. അപ്പാച്ചെ സോഫ്റ്റ്‌വേർ ഫൗണ്ടേഷനിൽ പ്രോജക്ട് മാനേജ്മെൻറ് കമ്മിറ്റി ഗ്രൂവിയെ ഗവേണൻസ് ഘടനയിലേക്ക് മാറ്റി.
ചരിത്രം
2003 ആഗസ്ത് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബ്ലോഗിൽ ജൊവാൻ സ്ട്രോച്ചൻ ആദ്യം ഗ്രൂവിയുടെ ഡെവലപ്പ്മെന്റിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചു. 2004 മാർച്ചിൽ ജി.എസ്.പിയുടെ ജി.എസ്.ആർ 241 എന്ന പേരിൽ ഗ്രൂവി സമർപ്പിക്കപ്പെടുകയും ബാലറ്റ് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. 2004 ലും 2006 ലും നിരവധി പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറങ്ങി. ജാവ കമ്യൂണിറ്റി പ്രോസസ് (JCP) നിലവാരമുള്ള പ്രയത്നം ആരംഭിച്ചു, പതിപ്പ് നമ്പറിംഗ് മാറി, 2007 ജനുവരി 2 നാണ് "1.0" എന്ന പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. വിവിധ ബീറ്റാകൾക്കും റിലീസ് സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും ശേഷം 2007 ഡിസംബർ 7 ന് ഗ്രൂവിയുടെ 1.1 ഫൈനൽ പുറത്തിറങ്ങി പിന്നീട് നിരവധി മാറ്റങ്ങൾ വരുത്താനായി ഗ്രൂവിയെ 1.5 ആയി പുനർനാമകരണം ചെയ്തു.
2007-ൽ, ജാക്സിൽ(JAX) വച്ച് 2007 ലെ ഇന്നവേഷൻ അവാർഡ് വേദിയിൽ ഫസ്റ്റ് പ്രൈസ് ഗ്രൂവി സ്വന്തമാക്കി. 2008-ൽ ഗ്രൈൽസ്, ഒരു ഗ്രൂവി വെബ് ചട്ടക്കൂട്, 2008 ൽ ജാക്സിൽ വച്ച് നടന്ന 2008 നവീകരണ പുരസ്കാര വേദിയിൽ വച്ച് രണ്ടാമത്തെ സമ്മാനം ലഭിച്ചു.
2007 ൽ ഗ്രോവി 1.0 റിലീസിന് മുമ്പായി സ്ട്രാച്ചൻ ഈ പദ്ധതി ഉപേക്ഷിച്ചു.2016 ഒക്റ്റോബറിൽ, സ്ട്രാച്ചൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ഞാനിപ്പോഴും ഗ്രൂവിയെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു (ജെൻകിൻ പൈപ്പ് ലൈനുകൾ ഗ്രൂവിയാണ്), ജാവ, ഗോ, ടൈപ്പ്സ്ക്രിപ്റ്റ്, കോട്ലിൻ(kotlin)".
2012 ജൂലൈ 2 ന്, ഗ്രൂവി 2.0 പുറത്തിറങ്ങി, മറ്റ് പുതിയ സവിശേഷതകളായ സ്റ്റാറ്റിക് കംപൈൽ ചെയ്യലും സ്റ്റാറ്റിക് ടൈപ്പ് പരിശോധനയും ചേർത്തു. ഇഎംസി കോർപ്പറേഷൻ (EMC), വിഎംവെയർ തുടങ്ങിയ പിവൊട്ടൽ സോഫ്റ്റ്‌വേർ സംയുക്ത സംരംഭങ്ങൾ ഏപ്രിൽ 2013 ൽ പിളർന്നു. ഏപ്രിൽ 2015 മുതൽ ഗ്രൂവിക്ക്, ഗ്രയിലിന്റെ  സ്പോൺസറിംഗ് ഇല്ലാതായി. അപ്പാച്ചെ സോഫ്റ്റ്‌വേർ ഫൌണ്ടേഷനിൽ ഇൻകുബേറ്ററിലൂടെ പ്രൊജക്റ്റ് മാനേജ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി (പിഎംസി)അതേ മാസം തന്നെ, ഗ്രൂവിയുടെ ഭരണനിർവ്വഹണ ഘടന കോഡ്ഹാസസ് റിപ്പോസിറ്ററിയിൽ നിന്ന് മാറ്റി. അപ്പാച്ചെയുടെ ഇൻകുബേറ്ററിൽ നിന്ന് ഗ്രൂവി ക്രമേണ മാറി, നവംബർ 2015-ൽ ഒരു ഉന്നതതല പ്രൊജക്ടായി മാറി.
സവിശേഷതകൾ
ഏറ്റവും സാധുവായ ജാവാ ഫയലുകൾ പോലെതന്നെ സാധുവാണ് ഗ്രൂവി ഫയലുകളും. രണ്ട് ഭാഷകളും ഒരേപോലെയാണെങ്കിലും, ഗ്രൂവി കോഡ് കൂടുതൽ ഒതുക്കമുള്ളതാക്കാൻ കഴിയും, കാരണം ഇതിന് ജാവയുടെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളും ആവശ്യമില്ല. കൂടുതൽ ഗ്രൂവി പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ ശൈലി ആർജ്ജിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ജാവാ പ്രോഗ്രാമർമാർക്ക് പരിചിതമായ ജാവ സിന്റാക്സിൽ ആരംഭിക്കുന്നതിലൂടെ ക്രമാനുഗതമായി ഗ്രൂവിയെ പഠിക്കുവാൻ സഹായിക്കുന്നു.
ജാവയിൽ ലഭ്യമല്ലാത്ത ഗ്രൂവിയുടെ പ്രത്യേകതകളായ സ്റ്റാറ്റിക്, ഡൈനാമിക് ടൈപ്പിംഗ് ( കീവേഡ് ഉപയോഗിച്ച്), ഓപ്പറേറ്റർ ഓവർലോഡിംഗ്, ലിസ്റ്റുകൾ, അസ്സോറ്റീവ് അറേകൾക്കായുള്ള നേറ്റീവ് വാക്യഘടനകൾ (മാപ്പുകൾ), റെഗുലർ എക്സ്പ്രഷനുകൾ ക്കുള്ള നേറ്റീവ് പിന്തുണ, പോളിമോർഫിക് ഇറ്ററേഷൻ, സ്ട്രിംഗ് ഇന്റർപോളേഷൻ, ഹെൽപ്പർ മെഥേഡുകൾ, സുരക്ഷിത നാവിഗേഷൻ ഓപ്പറേറ്റർ  എന്നിവ കൂട്ടിച്ചേർത്തു, നൾ പോയിന്ററുകൾ സ്വയം പ്രേരിതമായി പരിശോധിക്കുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, , or  ).
പതിപ്പ് 2 ഗ്രൂവിക്ക് മൊഡ്യുലാരിറ്റിക്ക് പിന്തുണ നൽകുന്നതിനാൽ (പ്രോജക്റ്റ് ആവശ്യകതകൾക്ക് അനുസൃതമായി ആവശ്യമുള്ള ജാറുകൾ മാത്രം ഷിപ്പുചെയ്യാൻ കഴിയുന്നു, ഇങ്ങനെ ഗ്രൂവി ലൈബ്രറിയുടെ വലിപ്പം കുറയ്ക്കുന്നു), ടൈപ്പ് ചെക്കിങ്ങ്, സ്റ്റാറ്റിക് കംപൈൽ, പ്രോജക്റ്റ് കോയിൻ സിന്റക്സ് എൻഹാൻസ്മെൻറുകൾ, ടൈപ്പ് ചെക്കിങ്ങ്, സ്റ്റാറ്റിക് കംപൈൽ, പ്രോജക്റ്റ് കോയിൻ സിന്റക്സ് എൻഹാൻസ്മെൻറുകൾ, ജാവ 7 ൽ അവതരിപ്പിച്ച   നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മൾട്ടിക്ചാറ്റ് ബ്ലോക്കുകളും നിലവിലെ പ്രകടനം മെച്ചപ്പെടുത്തി.
എക്സ്.എം.എൽ(XML), എച്ച്ടിഎംഎൽ(HTML), തുടങ്ങിയ വിവിധ മാർക്കപ്പ് ഭാഷകൾക്ക് കൂട്ടായ പിന്തുണ നൽകുന്നു, ഇൻലൈൻ പ്രമാണം ഒബ്ജക്റ്റ് മോഡൽ (DOM) സിന്റാക്സ് ഉപയോഗിച്ച് പൂർത്തിയാക്കി. ഈ സവിശേഷത നിർവചനം, കൃത്രിമത്വം എന്നിവ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു, നിരവധി തരത്തിലുള്ള വൈവിധ്യമാർന്ന ഡാറ്റ ആസ്തികൾ ഏകീകൃതവും സംക്ഷിപ്തവുമായ വാക്യഘടന, പ്രോഗ്രാമിങ് രീതി എന്നിവ അവലംബിക്കുന്നു.
ജാവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ഒരു ഗ്രൂവി സോഴ്സ് കോഡ് ഫയൽ ഒരു (അൺകംപൈൽഡ്) സ്ക്രിപ്റ്റിനായി എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യാവുന്നതാണ്, ഏതെങ്കിലും രീതിയിലുള്ള ഒരു നിർവചനം പുറത്തുള്ള കോഡിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, പ്രധാന മാർഗ്ഗം ഉള്ള ഒരു ക്ലാസ് ആണെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ അത് ഒരു റണ്ണബിൾ(Runnable) അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രൂവിടെസ്റ്റ്കേസ്(GroovyTestCase) ആണെങ്കിലും എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ സാധിക്കും. ഒരു ഗ്രൂവിക്ക് സ്ക്രിപ്റ്റ് പൂർണ്ണമായി പാഴ്സ് ചെയ്യുകയും, കംപൈൽ ചെയ്യുകയും, എക്സിക്യൂട്ട് ചെയ്യുന്നതിനു മുൻപായി (പേളിനും റൂബിക്കും സമാനമായി) സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ഹുഡിന്റെ കീഴിൽ സംഭവിക്കുന്നു, ഒപ്പം കമ്പൈൽ ചെയ്ത പതിപ്പ് പ്രക്രിയയുടെ ഒരു ആർട്ടിഫാറ്റായി സംരക്ഷിക്കില്ല.
ഗ്രൂവിബീൻസ്(GroovyBeans), പ്രോപ്പർട്ടികൾ
ജാവാബീൻസിന്റെ ഗ്രൂവി പതിപ്പാണ് ഗ്രൂവിബീൻസ്. ഗ്രൂവി വ്യന്ഗ്യമായി ഗെറ്ററുകളും സെറ്ററുകളും ജനറേറ്റുചെയ്യുന്നു. താഴെ പറയുന്ന കോഡിൽ  ഉം   ഉം വ്യന്ഗ്യമായി ജനറേറ്റുചെയ്തു. നേരിട്ട് നിറം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള അവസാനത്തെ വരികൾ വ്യന്ഗ്യമായി പരിണമിച്ച മെത്തേഡുകൾ വിളിക്കുന്നു. ഗ്രൂവി ലളിതമാണ്, ലിസ്റ്റുകളും മാപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള സ്ഥിരമായ വാക്യഘടന, ജാവയുടെ അരേ സിന്റാക്സിനെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രോട്ടോടൈപ്പ് എക്സ്റ്റൻഷൻ
വഴി പ്രോട്ടോടൈപ്പ് വിപുലീകരണത്തിനുള്ള പിന്തുണ, എക്സ്റ്റൻഷൻ മൊഡ്യൂളുകൾ (ഗ്രൂവി 2-ൽ മാത്രം), ഒബ്ജക്റ്റീവ്-സി-പോലുള്ള വിഭാഗങ്ങളും. എളുപ്പത്തിൽ ക്ലാസിലെ മാറ്റങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ഒരു ഡൊമെയ്ൻ-നിർദ്ദിഷ്ട ഭാഷ (DSL) നൽകുന്നു, റൂബിയുടെ തുറന്ന ക്ലാസ്സ് ആശയത്തിന് സമാനമാണ്: പ്രോട്ടോടൈപ്പിങിൽ ഗ്രൂവിയുടെ കോഡ് മാറ്റങ്ങൾ ജാവയിൽ ദൃശ്യമാകില്ല, കാരണം ഗ്രൂവിയുടെ ഓരോ ആട്രിബ്യൂട്ട് / രീതികൾ മെറ്റാക്ലസ് രജിസ്ട്രിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു. മെറ്റാക്ലാസ് രജിസ്ട്രിയിലേക്ക് പോകുന്നത് വഴി മാത്രമേ ജാവയിൽ നിന്ന് മാറ്റം വരുത്തിയ കോഡ് ആക്സസ് ചെയ്യാൻ കഴിയൂ. ഗ്രൂവി ഓവർറൈഡിംഗ് രീതിയും,   എന്നിവയോടൊപ്പം അനുവദിക്കുന്നു, ലളിതമായ ഒരു വശത്തേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഒബ്ജക്റ്റിലേക്ക് കോളുകൾ തടസ്സപ്പെടുത്താനും ഡവലപ്പർമാർക്ക് പ്രവർത്തനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കാനും സാധിക്കുന്നു. താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന കോഡ് ഹെക്സ് പ്രോപ്പർട്ടിയോട് പ്രതികരിക്കാൻ സജ്ജമാക്കുന്നു: ഗോം(GORM) ഡൈനാമിക് ഫൈൻഡറുകൾ പ്രാപ്തമാക്കുന്നതിന് ഗ്രേൽസ്(Grails) ചട്ടക്കൂട് വിപുലമായി മെറ്റാപ്രോഗ്രാമിംഗ് ഉപയോഗിക്കുന്നു,  തുടങ്ങിയവയെപ്പോലെ.
പൂർണ്ണവിരാമവും, ആവരണചിഹ്നവും(Dot and parenthesis)
ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ആവരണചിഹ്നവും, പൂർണ്ണവിരാമവും ഒഴിവാക്കുന്നതിന് ഗ്രൂവിയുടെ വാക്യഘടന അനുവാദം നൽകുന്നു. ഇനിപ്പറയുന്ന ഗ്രൂവി കോഡ് ഇത് കാണിച്ചിരിക്കുന്നു താഴെ കാണും വിധം എഴുതാൻ കഴിയും ലളിതമായ ഇംഗ്ലീഷിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഡൊമെയ്ൻ-നിർദ്ദിഷ്ട ഭാഷകളുടെ (DSL- കൾ) വികസനം പ്രാപ്തമാക്കുന്നു.
പ്രവർത്തന പ്രോഗ്രാമിംഗ്
ഗ്രൂവി കൂടുതലും ഒരു ഒബ്ജക്റ്റ് ഓറിയെന്റഡ് ഭാഷയാണെങ്കിലും, അത് പ്രവർത്തന പ്രോഗ്രാമിങ് സവിശേഷതകളും നൽകുന്നു.
പരിസമാപ്തി(Closures)
ഗ്രൂവിയുടെ ഡോക്യുമെന്റേഷൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്: "ഗ്രൂവിയിലെ അടച്ചുപൂട്ടൽ ഒരു 'മാർക്ക് പോയിന്റർ' പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, കോഡ് എഴുതുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുക, പിന്നീട് ഒരു പിൽക്കാല ഘട്ടത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുക". ഗ്രൂവിയുടെ ക്ലോസ്സേഴ്സ് സ്വതന്ത്ര വേരിയബിളുകൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, അതായത്, അതിനൊപ്പം ഒരു പരിധിവരെ വ്യക്തമായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ലാത്ത വേരിയബിളുകൾ, എന്നാൽ അതിന്റെ പ്രഖ്യാപന പശ്ചാത്തലം, ഭാഗിക പ്രയോഗത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു(അത് 'കറിയിംഗ്' എന്നാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്)ഡെലിഗേഷൻ, ഇംപ്ലിസിറ്റ്, ടൈപ്പ്ഡ്, അൺടൈപ്പ്ഡ് പരാമീറ്ററുകൾ മുതലായവ ഇതിനുദാഹരണങ്ങളാണ്.
ബി-ലസികാണു
കോശപ്രതലത്തിൽ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിനുകൾ സംവഹിക്കുന്നതും പ്രതിജനകങ്ങൾക്കെതിരേ പ്രതിദ്രവ്യ തന്മാത്രകളെ ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ലസികാകോശ സംവർഗ്ഗത്തിലെ ശ്വേതരക്താണുക്കളാണ് ബി-ലസികാകോശങ്ങൾ അഥവാ ബി-ലസികാണുക്കൾ. രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയിലെ ഒരു അംഗമായ അനുവർത്തനപ്രതിരോധത്തിന്റെ അനുപേഷണീയമായ ഘടകങ്ങളാണിവ. പക്ഷികളിൽ ആദ്യമായി ഇവയെ കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ ‘ഫാബ്രീഷിയസിന്റെ ബർസ’ (പ്രപുടി) എന്ന അവയവത്തിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്നത് എന്ന അർത്ഥത്തിലാണു ഇവയെ ‘ബി’ എന്ന ആ അക്ഷരം കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കാനാരംഭിച്ചതെങ്കിലും ഇന്ന് മജ്ജയിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്നത് (Bone marrow derived) എന്ന അർത്ഥത്തിലും “ബി” ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഭ്രൂണകാലഘട്ടത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടെ കരളിലും പിന്നീട് മജ്ജയിലെ രക്തജനകകലയിലും ആയി പരിപാലിക്കപ്പെടുകയും പരിപക്വനത്തിനു വിധേയമാകുകയും ചെയ്യുന്ന ബി-കോശങ്ങൾ രക്തചംക്രമണവ്യൂഹത്തിൽ എത്തുന്നതോടെ ലസികാപർവ്വങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങുകയും അവയുടെ വൽക്കത്തിൽ (Cortex) ചേക്കേറുകയും ചെയ്യുന്നു. അണുബാധകൾക്കെതിരേ ശരീരം ഊർജ്ജിതമായി പ്രതികരിക്കുന്ന അവസരത്തിൽ ലസികാപർവ്വങ്ങളിലെ വൽക്കത്തിൽ ഭ്രൂണീയകേന്ദ്രങ്ങൾ (germinal centers) രൂപപ്പെടുകയും ബി-ലസികാണുക്കൾ കൂടുതലായി പെരുകുകയും ചെയ്യുന്നു.
അണുബാധകളില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ കൈകാലുകളിലൂടെയൊഴുകുന്ന ബാഹ്യരക്തത്തിലെ ലസികാണുക്കളിൽ 5 മുതൽ 15 %വരെയാണ് ബി-കോശങ്ങളുടെ അളവ്. മഹാഭൂരിപക്ഷം ബി-കോശങ്ങളുടെയും കോശപ്രതലത്തിൽ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-എം അല്ലെങ്കിൽ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-ഡി എന്നിവയിലേതെങ്കിലുമൊന്നോ രണ്ടും കൂടിയോ കാണാം. ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-ജി, -ഏ എന്നിവ കാണുന്ന ബി-കോശങ്ങൾ ഏതാണ്ട് 1% വരും.
വളർച്ചയും പരിപക്വനവും
പ്രതിജനകവുമായുള്ള സംസർഗ്ഗത്തിലൂടെയും അതിന്റെ അഭാവത്തിലും ബി ലസികാണുക്കൾ പരിപക്വമാകുന്നത് രണ്ട് പ്രക്രിയകളിലൂടെയാണ്. പ്രതിജനകബദ്ധമായ വികാസവും പരിപക്വനവും നടക്കാൻ ബി-ലസികാണുക്കളുടെ സ്തരോപരിതല പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളുമായി രോഗാണുക്കളുടെ പ്രതിജനകങ്ങൾ ബന്ധപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെ ബി-കോശ ക്ലോണുകളും അതുവഴി സ്മൃതിലസികാണുക്കളും, പ്ലാസ്മാണുക്കളും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.പരിപക്വനത്തിന്റെ ഈ പ്രക്രിയകൾ ദ്വിതീയ ലസികാവയവങ്ങളായ ലസികാപർവ്വം, പ്ലീഹ, പേയറുടെ ആന്ത്രലസീകകല (Peyer’s lymphoid patches) എന്നിവിടങ്ങളിലാണു നടക്കുന്നത്.
അതേസമയം പ്രതിജനകമുക്തമായ വളർച്ചാഘട്ടങ്ങൾ മജ്ജ പോലുള്ള പ്രാഥമിക ലസികാഭകലകളിലാണു നടക്കുന്നത്. മുയലുകളൊഴിച്ചുള്ള സസ്തനികളിലെ അപക്വ ബി-ലസികാണുക്കൾ അവയുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവനും മജ്ജയിലാണ് ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. പരിപക്വനത്തിന്റെ പലഘട്ടങ്ങൾ കടന്ന് കോശസ്തരത്തിൽ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-എം സംവഹിക്കുന്ന ഘട്ടം വരെ മജ്ജയിൽ ഇവ വളരുന്നു; തുടർന്ന് പ്ലീഹയിലെ ലസികാഭകലയിലേക്ക് കുടിയേറുന്നു. സംക്രമണ ബി-കോശങ്ങളെന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഇവയിൽ ചിലത് പക്വ ബി കോശങ്ങളായി രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു.
ബി-കോശ ക്ലോണുകൾ
പ്രതിജനക-പ്രതിദ്രവ്യ ബന്ധനം നടക്കുന്നതോടെ ആ പ്രതിദ്രവ്യത്തെ വഹിക്കുന്ന ബി-കോശത്തിനുള്ളിൽ പലതരം രാസ സിഗ്നലുകൾ ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുകയും കോശം വൃദ്ധിപ്രാപിച്ച് കോരക ലസികാണുക്കളാകുന്നു (lymphoblast). ഇവയിൽ ചിലത് കോരക പ്ലാസ്മാണുക്കളായും (plasmablast) രൂപാന്തരപ്പെടുന്നു. കോരകപ്ലാസ്മാണുക്കൾ അതിവേഗം പെറ്റുപെരുകുകയും പരിപക്വമാകുകയും ചെയ്താണ് പ്ലാസ്മാ കോശങ്ങളായി പരിണമിക്കുന്നത്. പരിപക്വമായ പ്ലാസ്മാ കോശങ്ങൾ തുടർന്ന് പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളെ വൻതോതിൽ ഉല്പാദിപ്പിച്ച് ഉത്സർജ്ജിക്കുന്നു. ഈ പ്രതിദ്രവ്യങ്ങൾ ലസിക വഴി രക്തചംക്രമണവ്യൂഹത്തിലേക്ക് സംവഹിക്കപ്പെടുന്നു.പ്രതിരോധപ്രക്രിയയുടെ രൂക്ഷതയനുസരിച്ച് ഇത് ദിവസങ്ങളോ ആഴ്ചകളോ വരെ നീളുകയും ഒടുവിൽ പ്ലാസ്മാ കോശങ്ങൾ നശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഒരേ ജനിതകഘടനയുള്ള ബി-കോശങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കോശങ്ങളെ ക്ലോണുകൾ എന്ന് വിളിക്കാം. ബി-കോശ ക്ലോണുകളിൽ ചിലത് കോരക ലസികാണുക്കളായി രൂപാന്തരപ്പെടുമ്പോൾ ഒരു ചെറിയ കൂട്ടം കോശങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ജനയിതാവായ കോശത്തിന്റെ അതേ ഘടന നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് ഒരു പ്രത്യേക ബി-സംവർഗ്ഗമായി പെരുകുന്നു. ശരീരം മുഴുവൻ “റോന്തു ചുറ്റി” ലസികാപർവ്വങ്ങളിലും പ്ലീഹ, കുടൽ തുടങ്ങിയവയിലെ മറ്റ് ലസികാഭകലകളിലുമൊക്കെയായി താവളമുറപ്പിക്കുന്ന ഇവ രണ്ടാമതൊരു തവണ കൂടി അതേ പ്രതിജനകം മൂലം ഒരു ഉത്തേജനമുണ്ടാകുന്നതു വരെ നിലീനാവസ്ഥയിലായിരിക്കും (dormant). ആദ്യ ആക്രമണത്തിൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ബന്ധിച്ച പ്രതിജനകത്തിന്റെ തന്മാത്രാഘടനയെ “ഓർമ്മിച്ചു വയ്ക്കാൻ” ഇവയെ സഹായിക്കുന്നത് കയിക അത്യുല്പരിവർത്തനത്തിലൂടെ സൃഷ്ടിച്ച് കോശസ്തരപ്രതലത്തിൽ വിസ്ഥാപിച്ച ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ തന്മാത്രകളാണ്. ഇങ്ങനെ ആ പ്രതിജനകത്തിനെതിരേയുള്ള രണ്ടാം പ്രതികരണം വളരെ വേഗത്തിലാക്കാൻ ഈ “പ്രതിരോധ ഓർമ്മ” സഹായിക്കുന്നു. ഈ ഓർമ്മ നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ബി-കോശ ക്ലോണുകളെ ബി-സ്മൃതികോശങ്ങളെന്ന് വിളിക്കുന്നു.
വകഭേദങ്ങൾ
ബി-ലസികാണുക്കളെ അവയുടെ ധർമ്മമനുസരിച്ച് താഴെപ്പറയുന്ന വകഭേദങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു :
ധർമ്മങ്ങൾ
250ബിന്ദു|thumb|left|alt=|ബി-ലസികാണുക്കളുടെ പ്രതിജനകബന്ധനവും ക്ലോണിക നിർധാരണവും: പ്രാഥമികപ്രതികരണ ഘട്ടത്തിലെ പ്രതിജനകബന്ധനം വഴി ചില ബി-ലസികാണുക്കളെ ക്ലോണിക വർധനവിനായി തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ദുർബല ബന്ധനം കാണിച്ച കോശങ്ങൾ വിലോപനത്തിലൂടെ ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു; ഏതാനും സ്മൃതികോശങ്ങൾ പരിപക്വനത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക്. ഈ സ്മൃതികോശങ്ങൾ പിന്നീട് പ്ലാസ്മാണുക്കൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്നു. ഒപ്പം പ്രതിജനകത്തെ കൂടുതൽ ദൃഢമായി ബന്ധിക്കാവുന്ന വിശിഷ്ട (specific) പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളെ കായിക അത്യുൽപ്പരിവർത്തന പ്രക്രിയയിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതേ പ്രതിജനകം നിവേശിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു അണുബാധാവസ്ഥയിൽ ഈ പൂർവ്വാനുഭവത്തിന്റെ “ഓർമ്മ” ദ്വിതീയ പ്രതികരണത്തെ ദ്രുതവും ശക്തവുമാക്കുന്നു.
വളർച്ച പൂർത്തിയാക്കിക്കഴിഞ്ഞ ദശലക്ഷക്കണക്കിനു ബി-ലസികാണുക്കൾ പ്ലീഹ, ലസികാപർവ്വങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്ക് കുടിയേറുകയും രോഗപ്രതിരോധക്ഷമതയുടെ കാവലാളായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു രോഗാണു ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ അതിനെ ബൃഹദ്ഭക്ഷകകോശങ്ങളോ അതുപോലുള്ള ഭക്ഷകാണുക്കളോ (phagocytes) ചേർന്ന് ആക്രമിക്കുകയും ഭക്ഷകാണുക്രിയയിലൂടെ “വിഴുങ്ങി” ദഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കോശദഹനത്തിനു ശേഷം പ്രസ്തുത രോഗാണുകോശത്തിന്റെ ചില മാംസ്യങ്ങളെ സംസ്കരിച്ച് ഒരു ബി-ലസികാ കോശത്തിനു സമർപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന കോശങ്ങളെ പ്രതിജനകാവതാരക കോശങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. സംസ്കരിക്കപ്പെട്ട ഈ ദഹനവസ്തുവാണ് പ്രതിജനകമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുക. ഈ പ്രതിജനകത്തിന്റെ തന്മാത്രാഘടനയെ ബി-കോശപ്രതലത്തിലെ പ്രതിദ്രവ്യ മാംസ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ബന്ധിക്കുന്നു. പ്രതിദ്രവ്യത്തെ ഒരു ചെപ്പായും പ്രതിജനകത്തെ അതിനകത്തേയ്ക്ക് കൃത്യമായി നിറയ്ക്കാവുന്ന ഒരു പന്തായും സങ്കല്പിച്ചാൽ ചെപ്പിനകത്ത് പന്ത് ഇടുന്നതുപോലൊരു പ്രക്രിയയാണ് ഈ പ്രതിജനക-പ്രതിദ്രവ്യ ബന്ധനമെന്ന് പറയാം. ഭക്ഷകാണുക്കൾ പ്രതിജനകത്തെ ബി-കോശങ്ങൾക്കും ടി-കോശങ്ങൾക്കും സമർപ്പിക്കാറുണ്ട്. രണ്ടാമത്തെ പ്രക്രിയയിലൂടെ സഹായി ടി-കോശങ്ങൾ അധികമായി ഉണ്ടാകുകയും അവ ബി-കോശങ്ങളുടെ ഉത്തേജനത്തിനു സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
കോശസ്തര പ്രതിദ്രവ്യ സ്വീകരിണികൾ
സാധാരണയായി പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളെന്ന് വിളിക്കപെടുന്ന ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിനുകൾ പ്ലാസ്മാണുകളാൽ വിസർജ്ജിക്കപ്പെടുന്നവയാണ്. ഇവ കൂടാതെ ചില പ്രതിദ്രവ്യതന്മാത്രകൾ ബി-ലസികാണുക്കളുടെ കോശസ്തരത്തിലും കാണാം. ഈ സ്തരോപരിതലപ്രതിദ്രവ്യ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ (surface membrane Immunoglobulins; smIg) തന്മാത്രകൾ വിവിധതരം പ്രതിജനകങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാൻ പാകത്തിലുള്ളവയാണ്. അന്യവസ്തുവായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന പ്രതിജനകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുന്ന ബി കോശങ്ങളുടെ ഈ സ്തരോപരിതല പ്രതിദ്രവ്യങ്ങൾ ബി-കോശ സ്വീകരിണികളായി (Bcell receptors) വർത്തിക്കുന്നു. ബി-കോശ പരിപക്വനത്തിന്റെ (maturation) ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-എം ആണ് കോശസ്തരത്തിൽ അഭിവ്യക്തമാകുന്നതെങ്കിൽ പിന്നീടുള്ള ഘട്ടങ്ങളിൽ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ-ഡിയും സഹാഭിവ്യക്തമാകുന്നു (coexpression). കോശപ്രതലത്തിലെ ഈ പ്രതിദ്രവ്യങ്ങൾ പുറമേ നിന്നുള്ള പ്രതിജനകവുമായി ബന്ധനം സ്ഥാപിക്കുന്നതോടെ ബി-കോശം പരിപക്വനം പൂർത്തിയാക്കുന്നു. പ്രതിരോധ പ്രക്രിയകളിലേർപ്പെടവെ സഹായി ടി കോശം നൽകുന്ന രാസോത്തേജനം ബി-കോശങ്ങളെ ബി-സ്മൃതികോശങ്ങളായോ പ്ലാസ്മാ കോശങ്ങളായോ ഒക്കെ അവകലനം ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
കായിക അത്യുല്പരിവർത്തനവും പ്രതിദ്രവ്യ വൈവിധ്യവും
കായിക അത്യുല്പരിവർത്തനം (somatic hypermutation) എന്ന പ്രക്രിയ വഴി ബി-കോശങ്ങളിൽ ഉല്പാദിപ്പിച്ച്  കോശസ്തരത്തിൽ വഹിക്കുന്ന  ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിനുകളുടെ മാംസ്യതന്മാത്രാഘടനയെ മാറ്റിമറിക്കാനാവും. ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിനുകളുടെ മാംസ്യഘടനയിലെ ഘനശൃംഖലയെയും (heavy chain) ലഘുശൃംഖലയെയും (light chain) സൃഷ്ടിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ജീനുകളിൽ ചെറിയ ഉല്പരിവർത്തനങ്ങൾ വരുത്തിയാണ് ഇത് സാധ്യമാക്കുന്നത്. പ്രതിജനക സമ്പർക്കമുണ്ടായ അപക്വ ബി-ലസികാണു ക്ലോണുകൾ പെറ്റുപെരുകുന്ന പ്രക്രിയയ്ക്കിടയിലാണ് ഈ ജനിതക ഉല്പരിവർത്തനങ്ങൾ സംഭവിക്കാറ്. ഈ ജനിതകവ്യതിയാനങ്ങൾ പ്രധാനമായും രണ്ട് തരത്തിൽ പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളെ മാറ്റിമറിക്കുന്നു. ചില മാറ്റങ്ങൾ പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളുടെ പ്രതിജനക-ബന്ധനം നടക്കുന്ന അഗ്രങ്ങൾ കുറേക്കൂടി കൃത്യതയുള്ളതാക്കുന്നു.ഇതിനെ പ്രതിദ്രവ്യ ബന്ധുത്വപരിപക്വനം (affinity maturation of antibody) എന്ന് പറയും. മറ്റ് ചില ജനിതകമാറ്റങ്ങൾ പ്രതിജനകത്തിന്റെ വേറേ ഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും ബന്ധിക്കാനുമുള്ള പ്രതിദ്രവ്യത്തിന്റെ കഴിവിനെയാണ് വർദ്ധിപ്പിക്കാനുതകുക.പെറ്റുപെരുകുന്ന ബി-ലസികാണു ക്ലോണുകളിൽ  ഇങ്ങനെയുള്ള ജനിതകവ്യതിയാനങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് വരുമ്പോൾ പ്രതിജനകങ്ങളെ  തേടിപ്പിടിക്കാനും അവയുടെ കൂടുതൽ ഭാഗങ്ങളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ബന്ധിക്കാനും നൈപുണ്യമുള്ള കോശങ്ങളുടെ എണ്ണവും വർധിക്കുന്നു. ആവർത്തിച്ചുള്ള പ്രതിജനകബന്ധനം വഴി ഈ ക്ലോണുകളുടെ ശേഷി പരിശോധിക്കപ്പെടുകയും ബന്ധനം ദുർബലമായവ വിലോപനത്തിലൂടെ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യാം.
പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളുടെ വൈവിധ്യവും പ്രതിജനകബന്ധനവും
അന്യവസ്തുക്കളുടെ വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രതിജനകങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും ബന്ധിക്കാനുമുള്ള കഴിവ് കാണിക്കുന്നവയാണ് ബി ലസികാണുക്കളുടെ കോശപ്രതലത്തിലെ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ പ്രതിദ്രവ്യ തന്മാത്രകൾ. അനുവർത്തന രോഗപ്രതിരോധവ്യവസ്ഥയുടെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിനു പ്രതിദ്രവ്യവും പ്രതിജനകവും ഒരു ചെപ്പും പന്തും പോലെ ഒന്നിനൊന്നോട് ബന്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇത്ര വൈവിധ്യമാർന്ന ഘടനകളുള്ള പ്രതിജനകങ്ങളെ ബന്ധിക്കണമെങ്കിൽ പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഘടനയ്ക്കും ആ വൈവിധ്യം ആവശ്യമാണ്.
ബി ലസികാണു വളർച്ചയുടെ ഘട്ടങ്ങളിൽ ഈ പ്രതിദ്രവ്യതന്മാത്രകൾക്ക് വൈവിധ്യം നൽകുന്നത് അവയുടെ മാംസ്യഘടനയെ നിശ്ചയിക്കുന്ന ജീനുകളിൽ നടക്കുന്ന പുനസ്സംയോജനങ്ങളും പുനർവിന്യാസങ്ങളും വഴി ആണ്. ഒരു പ്രതിദ്രവ്യതന്മാത്രയുടെ രണ്ട് മുഖ്യഘടകങ്ങളാണ് ഘനശൃംഖലയും (H എന്ന അക്ഷരം; heavy എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു) ലഘുശൃംഖലയും (L അക്ഷരം; light എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു). രണ്ട് ഘനശൃംഖലകളും രണ്ട് ലഘുശൃംഖലകളും ചേർന്നതാണു സർവ്വസാധാരണയായി കാണുന്ന ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ രൂപം. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഓരോ തന്മാത്രയുടെയും ഒരു അഗ്രം പരിവർത്തിചരവും (variable; ചുരുക്കത്തിൽ ‘v’) മറ്റേ അഗ്രം സ്ഥായിയുമാണ് (constant; ചുരുക്കത്തിൽ ‘c’). പ്രതിജനകത്തെ ബന്ധിച്ചു നിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നത് പരിവർത്തിചാരാഗ്രമാണ്. സ്ഥായീ അഗ്രമാകട്ടെ പ്രതിദ്രവ്യതന്മാത്രയെ കോശസ്തരവുമായി ഘടിപ്പിച്ചു നിർത്താനും, കലകളിലൂടെയുള്ള ഈ തന്മാത്രകളുടെ വിസരണം സുഗമമാക്കാനുമൊക്കെയാണു സഹായിക്കുന്നത്. ഘനശൃംഖലയുടെയും ലഘുശൃംഖലയുടെയും ജീനുകളെ പലതരത്തിൽ പുനസ്സംയോജനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ വൈവിധ്യമാർന്ന ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിനുകളെ നിർമ്മിക്കാൻ സാധിക്കും. പരിണാമപരമായി ആർജ്ജിക്കപ്പെട്ട ഈ കഴിവുപയോഗിച്ചാണ് വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രതിജനകങ്ങളെ കൃത്യമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞു ബന്ധിക്കുന്ന പ്രതിദ്രവ്യങ്ങൾ ബി-ലസികാണുക്കളിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്.
ഘനശൃംഖലയിൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ട മൂന്ന് ഖണ്ഡങ്ങളാണ് വി, ഡി ജെ എന്നിവ. ലഘുശൃംഖലയിലെ തത്തുല്യ ഖണ്ഡങ്ങളാകട്ടെ വി-യും ജെ-യും. പ്രതിദ്രവ്യവൈവിധ്യം സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രക്രിയയുടെ ചുരുക്കം ഇങ്ങനെയാണ്: ആദ്യം ഡി-ഖണ്ഡങ്ങൾ ജെ-ഖണ്ഡങ്ങളുമായി പുനസ്സംയോജിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന് പരിവർത്തിചര ശൃംഖലാ ജീനിന്റെ ഖണ്ഡങ്ങളും പുതുതായി രൂപം കൈവരിച്ച ഡി-ജെ ഖണ്ഡവും തമ്മിൽ പുനസ്സംയോജനം നടക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പുതുതായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട വി-ഡി-ജെ ഖണ്ഡത്തിന്റെ ജീൻ അനുക്രമവും ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിന്റെ സ്ഥായീ അഗ്ര ഖണ്ഡങ്ങളെ നിർണയിക്കുന്ന ജീനുകളെയും യോജിപ്പിച്ച് ഒരു ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ ഘനശൃംഖലയ്ക്ക് രൂപം നൽകുന്നു. തുടർന്നുള്ള മാറ്റങ്ങളിൽ വി-ഖണ്ഡത്തെ ജെ-ഖണ്ഡവുമായി നടത്തുന്ന ജനിതക പുനർവിന്യാസം വഴി ഒരു ലഘുശൃംഖലാ ജീനും സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ഈ ലഘു, ഘനശൃംഖലാ ജീനുകൾ ചേർന്ന് സൃഷ്ടിക്കുന്ന മാംസ്യതന്മാത്രകളാണ് ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ പ്രതിദ്രവ്യത്തിന്റെ രൂപരചനയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനം.
ടി-കോശങ്ങളുടെ പങ്ക്
400ബിന്ദു|thumb|left|alt=|പ്രതിജനകാവതാരക കോശവും ടി-ലസികാണുവും തമ്മിലെ പ്രതിപ്രവർത്തനത്തിന്റെ തന്മാത്രാതല ചിത്രം: പ്രതിജനകാവതാരക കോശം ഉള്ളിലിട്ട് സംസ്കരിച്ച പ്രതിജനക പെപ്റ്റൈഡിനെ ഊതകസംയോജ്യ തന്മാത്രയോടുചേർത്ത് കോശസ്തരത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിനോട് ബന്ധപ്പെടാനെത്തുന്ന സഹായി ടി-ലസികാണുക്കൾ പ്രസ്തുത കോശവുമായും പ്രതിജനകവുമായും തന്മാത്രാതല ബന്ധങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു.ടി-കോശസ്വീകരിണിയുമായുള്ള ഊതകസംയോജ്യ-പ്രതിജനക സംശ്ലിഷ്ടത്തിന്റെ ബന്ധനമാണ് ഉത്തേജനത്തിന്റെ ആദ്യ സിഗ്നൽ. തുടർന്ന് സിഡി28 എന്ന ടി-കോശ അടയാളതന്മാത്രയും പ്രതിജനകാവതാരക കോശത്തിലെ ബി-7 തന്മാത്രയും തമ്മിലെ ബന്ധനം ഉത്തേജനത്തിന്റെ രണ്ടാം സിഗ്നൽ കൊടുക്കുന്നു.
ഒരു ബി-ലസികാണുവിന്റെ സ്തരോപരിതല സ്വീകരിണിയായി വർത്തിക്കുന്ന പ്രതിദ്രവ്യവും അന്യവസ്തുവിന്റെ (ഉദാ: വൈറസ് കോശത്തിന്റെ) പ്രതിജനകവുമായി ബന്ധനത്തിലേർപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ പ്രസ്തുത പ്രതിജനകതന്മാത്രയെ അതോട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ട പ്രതിദ്രവ്യവും ചേർത്ത് ആ ബി-ലസികാണു ‘വിഴുങ്ങുന്നു’. ഉള്ളിലേക്കെടുക്കുന്ന ഈ പ്രതിജനകത്തെ ചയാപചയക്രിയകൾക്ക് വിധേയമാക്കുകയും ഭാഗികമായി വിഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ശേഷം ലഭിക്കുന്ന അവശിഷ്ട മാംസ്യതന്മാത്രകളെ മുഖ്യ ഊതകസംയോജ്യ സംശ്ലിഷ്ടം -വർഗ്ഗം IIന്റെ തന്മാത്രകളുമായി ചേർത്ത് പ്രസ്തുത ബി-ലസികാണു അതിന്റെ കോശ സ്തരത്തിൽ “പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു”. മുഖ്യ ഊതകസംയോജ്യ സംശ്ലിഷ്ടവും പ്രതിജനകവും ചേർന്ന ഈ തന്മാത്ര സഹായി ടി-ലസികാണുക്കളെ ആ പരിസരത്തേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കും. ഈ ടി-ലസികാണുവിന്റെ കോശപ്രതലത്തിൽ കാണുന്ന വിവിധ സി.ഡി മാംസ്യതന്മാത്രകളും ബി-ലസികാണുവിന്റെ കോശസ്തരത്തിൽ ഊതകസംയോജ്യ സംശ്ലിഷ്ടവുമായി ചേർന്ന് കാണപ്പെടുന്ന തന്മാത്രകളും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെടുന്നു. ഈ പാരസ്പര്യം രണ്ട് കോശങ്ങളെയും ഒരേ സമയം ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ ഇതിനെ സഹ-ഉത്തേജനം (costimulation) എന്ന് വിളിക്കാം. ഉത്തേജിതമായ സഹായി ടി-കോശങ്ങൾ ഉത്സർജ്ജിക്കുന്ന ഇന്റർല്യൂക്കിനുകളുൾപ്പെടുന്ന രാസാനുചലക ഘടകങ്ങൾ മറ്റ് അപക്വ ബി-ലസികാണുക്കളെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ബി-ലസികാണുക്കൾ പരിപക്വന പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാക്കി പ്ലാസ്മാണുക്കളായി രൂപാന്തരം ഭവിച്ച് ഇമ്മ്യൂണോബ്ലോബുലിൻ പ്രതിദ്രവ്യ തന്മാത്രകളെ വിസർജ്ജിക്കുന്നു. ശരീരത്തെ ആക്രമിച്ച രോഗാണുവിന്റെ കോശപ്രതലത്തിലെ പ്രതിജനക തന്മാത്രകളെ ഈ ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിനുകൾ രക്തത്തിലൂടെ വിവിധശരീരഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുകയും പ്രതിജനക-പ്രതിദ്രവ്യ ബന്ധനം വഴി നിർവീര്യമാക്കുകയോ മറ്റ് പ്രതിരോധപൂരക ഘടകങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ ഭക്ഷക കോശങ്ങളെക്കൊണ്ട് വിഴുങ്ങി ദഹിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു.
പ്രാഥമിക പ്രതികരണവും ദ്വിതീയ പ്രതികരണവും
മുൻപ് രോഗാണുവിന്റെയോ സ്വന്തശരീരത്തിന്റെയോ പ്രതിജനകങ്ങളുമായി സമ്പർക്കമുണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത ബി-ലസികാണു ക്ലോണുകളിൽ‌പ്പെട്ട ഒരു ബി-കോശത്തെ അപക്വ ബി-ലസികാണു എന്ന് വിളിക്കാം. ഇത്തരമൊരു അപക്വ ബി-ലസികാണു ഉത്തേജിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനെത്തുടർന്ന് പെരുകുമ്പോൾ അതിൽ ചെറിയൊരുകൂട്ടം ക്ലോണുകൾ ബി-സ്മൃതിലസികാണുവാകുന്നു.അതേ ക്ലോണുകളിലെ ഭൂരിപക്ഷം സന്തതികോശങ്ങളും പ്ലാസ്മാണുക്കളാകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് പ്രാഥമിക പ്രതിരോധപ്രതികരണം (primary response).
പ്രാഥമികപ്രതികരണ ഘട്ടത്തിൽ പ്രതിജനകത്തിന്റെ ഘടനയറിഞ്ഞ് ബന്ധിക്കാൻ സാധിച്ച കോശസ്തര ഇമ്മ്യൂണോഗ്ലോബുലിൻ സ്വീകരിണികളുള്ള ബി-ലസികാണുക്കളെ ക്ലോണിക വർധനവിനായി തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. കൂടുതൽ സ്മൃതികോശങ്ങൾ ഈ ഘട്ടത്തിലുണ്ടാകുന്നു. ഈ സ്മൃതികോശങ്ങൾ പിന്നീട് പ്ലാസ്മാണുക്കൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്നു. ഒപ്പം പ്രതിജനകത്തെ കൂടുതൽ ദൃഢമായി ബന്ധിക്കാവുന്ന വിശിഷ്ട (specific) പ്രതിദ്രവ്യങ്ങളെ കായിക അത്യുൽപ്പരിവർത്തന പ്രക്രിയയിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതേ പ്രതിജനകം നിവേശിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു അണുബാധാവസ്ഥയിൽ ഈ പൂർവ്വാനുഭവത്തിന്റെ “ഓർമ്മ” പ്രതിരോധപ്രക്രിയയെ ദ്രുതവും ശക്തവുമാക്കുന്നു. ഈ ഘട്ടത്തെ ദ്വിതീയ പ്രതീരോധ പ്രതികരണം എന്ന് പറയുന്നത്.
കാസർഗോഡ് മല്ലികാർജ്ജുന ക്ഷേത്രം
കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി ആണ് മല്ലികാർജ്ജുന ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവവും യക്ഷഗാനവും പ്രശസ്തമാണ്. ശിവൻ ആണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ഇവിടത്തെ വാർഷികോത്സവം മാർച്ച് മാസത്തിലാണ് നടക്കുന്നത്. അഞ്ചു ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഈ ഉത്സവത്തിൽ ധാരാളം ജനങ്ങൾ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഇവിടത്തെ ശിവവിഗ്രഹത്തെ അർജ്ജുനൻ ആരാധിച്ചിരുന്നതായി ആണ് ഐതിഹ്യം.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾവർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ
നെല്ലിക്കുന്ന് മോസ്ക്
കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിൽ ആണ് പ്രശസ്തമായ നെല്ലിക്കുന്ന് മോസ്ക്. കാസർഗോഡ് പട്ടണത്തിനു വളരെ അടുത്താണ് ഈ മോസ്ക്. ഇവിടത്തെ ഉറൂസ് ആയിരക്കണക്കിന് വിശ്വാസികളെ ആകർഷിക്കുന്നു. നവംബർ മാസത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിൽ നടക്കുന്ന നേർച്ച ഉത്സവം ഒരാഴ്ച നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ മുസ്ലീം പള്ളികൾ
മധുരം ഗായതി
ഒ.വി. വിജയൻ എഴുതിയ ഒരു മലയാളം നോവലാണ്‌ മധുരം ഗായതി (1990) . ഈ കാൽ‌പ്പനിക നോവലിലെ നായകൻ പറക്കുന്ന ഒരു ആൽ‌മരവും നായിക സുകന്യ എന്ന ഒരു വനകന്യകയുമാണ്‌.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലുകൾ വർഗ്ഗം:ഒ.വി. വിജയൻ എഴുതിയ നോവലുകൾ
രാഗം (ചലച്ചിത്രം)
1975 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ് രാഗം. എ. ഭീം സിംഗ് സംവിധാനം നിർവഹിച്ച ഈ ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവ് എൻ പി അലിയായിരുന്നു. ശാരദ, ലക്ഷ്മി, സുകുമാരി, അടൂർ ഭാസി, ജോസ് പ്രകാശ്, മാസ്റ്റർ നടരാജ് എന്നിവരാണ് പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. സലിൽ ചൗധരി സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ച ഇത് ഒരു ഹിറ്റ് ചിത്രമായിരുന്നു. അശോക് കുമാർ, നൂതൻ, രാജേഷ് ഖന്ന, മുസുമി ചാറ്റർജി, വിനോദ് മെഹ്റ തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ച അനുരാഗ് എന്ന ഹിന്ദി ചിത്രത്തിൻറെ റീമേക് ആയിരുന്നു ഇത്.
ശബ്ദട്രാക്ക്
ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധാനം സലിൽ ചൗധരി നിർവ്വഹിച്ചു.
External links
വർഗ്ഗം:1975-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ
പാളങ്ങൾ
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1981-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഭരതൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ജോൺസൺ സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പൂവച്ചൽ ഖാദറിന്റെ ഗാനങ്ങൾ
കോടശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
കോടശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിലെ മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിലെ ചാലക്കുടി ബ്ലോക്കിനു കീഴിൽ വരുന്ന പ്രദേശമാണു.1962 നു മുമ്പ് ഈ പ്രദേശം പരിയാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഇവിടം മലയോരപ്രദേശമാണു. തെക്കു ഭാഗത്ത് ചാലക്കുടിപ്പുഴയും വടക്ക്, കിഴക്ക് മലകളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. കിഴക്ക് മലയിൽനിന്നും മരങ്ങൾ മുറിച്ച് ചാലക്കുടിയിൽ എത്തിക്കുന്നതിനായി ബ്രിട്ടീഷുകാർ സ്ഥാപിച്ച ട്രാം പാത ഈ ഗ്രാമത്തിലൂടെ കടന്നുപോയിരുന്നു. വിവിധ തരം കാർഷിക വിളകളാണു ജനങ്ങളുടെ പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗം. തെങ്ങ്, വാഴ, മരച്ചീനി എന്നിവ കൂടാതെ മലയോരപ്രദേശങ്ങളിൽ റബ്ബറും ഉണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ
കമൽ നാഥ്
ഒൻപത് തവണ ലോക്സഭാംഗം, ആറു തവണ കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി, 2018 മുതൽ 2020 വരെ മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ്  കമൽനാഥ്.(ജനനം: 18 നവംബർ 1946) 2020 മുതൽ 2022 വരെ മധ്യപ്രദേശ് നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ 2019 മുതൽ നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്നു.
ജീവിതരേഖ
ഉത്തർ പ്രദേശിലെ കാൺപൂരിൽ ബിസിനസുകാരനായ മഹേന്ദ്രനാഥിൻ്റെയും ലീലയുടേയും മകനായി 1946 നവംബർ 18ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ഡെറാഡൂണിലുള്ള ഡൂൺ സ്കൂളിൽ നിന്നും കൽക്കട്ടയിലുള്ള സെൻ്റ് സേവ്യഴ്സ് കോളേജിൽ നിന്നും പഠനം പൂർത്തിയാക്കി. കൽക്കട്ട യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.
രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ 1980-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മധ്യപ്രദേശിലെ ചിൻദ്വാരയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതോടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന് തുടക്കമാവുന്നത്. പിന്നീട് നടന്ന എല്ലാ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (1984, 1989, 1991, 1998, 1999, 2004, 2009, 2014) ചിൻദ്വാര മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി. 1996-ലെ പാർലമെൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് സീറ്റ് ഭാര്യ അൽക്ക നാഥിന് വിട്ട് കൊടുത്ത് മത്സരത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞു നിന്നെങ്കിലും 1997-ൽ അൽക്ക സീറ്റ് രാജിവച്ചു. 1997-ൽ നടന്ന ലോക്സഭ ഉപ-തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചിൻദ്വാരയിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച കമൽ നാഥ് ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായ സുന്ദർലാൽ പട്വയോട് പരാജയപ്പെട്ടു. 1998, 1999, 2004, 2009, 2014 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ചിൻദ്വാരയെ ലോക്സഭയിൽ പ്രതിനിധീകരിച്ചു.
2018-ൽ നടന്ന മധ്യ പ്രദേശ് നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിന് ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടിയതിനെ(114/230) തുടർന്ന് മധ്യ പ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2018-ൽ ലോക്സഭാംഗത്വം രാജിവച്ച് 2019-ലെ നിയമസഭ ഉപ-തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചു. 2020-ൽ പാർട്ടിയിലുണ്ടായ വിഭാഗീയതയെ (കമൽനാഥ് vs ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യ) തുടർന്ന് നിയമസഭയിൽ ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ മുഖ്യമന്ത്രി പദം രാജിവച്ചു. കമൽനാഥുമായി ഭിന്നതയിലായിരുന്ന ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യ കോൺഗ്രസ് വിട്ട് ബി.ജെ.പിയിൽ ചേർന്നു. 2020 മുതൽ 2022 വരെ നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചു.
പ്രധാന പദവികളിൽ
അവലംബം
വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഏഴാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഡൂൺ സ്കൂൾ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ
നോൾ
ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് തങ്ങളുടെ രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത് ഗൂഗിൾ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന പ്രൊജക്ടാണ് നോൾ. ഗൂഗിളിലെ ഒരു വൈസ് പ്രസിഡണ്ടും ഇസ്രായേലി കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ ഉദി മാൻബർ ആണ് നോളിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്. 2007 ഡിസംബർ 13-നാണ് നോൾ ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. 2008 ജൂലൈ 23-ന് നോളിന്റെ ബീറ്റ വെർഷൻ പുറത്തിറങ്ങി. 2012 മേയ് 1 മുതൽ നോൾ സേവനങ്ങൾ നിർത്തലാക്കി.
നോൾ തുടങ്ങാൻ
ഗൂഗിളിൽ അക്കൗണ്ട് ഉള്ള ആർക്കും നോൾ എഴുതിത്തുടങ്ങാം. വെബ് ഉപയോക്താക്കളുടെ രചനകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായി ഇവിടെ എഴുതുന്ന രചനകൾ മറ്റുപയോക്താക്കൾ എഡിറ്റ് ചെയ്യില്ല. ഇതുവഴി ലേഖകന് തന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് ശക്തമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നാണ് നോൾ അവകാശപ്പെടുന്നത്. മറ്റുപയോക്താക്കൾക്ക് ഓരോ രചനയെയും കുറിച്ചുള്ള ഫീഡ്ബാക്കും അഭിപ്രായങ്ങളും അനുബന്ധ വിവരങ്ങളുമാണ് ഉൾപ്പെടുത്താൻ സാധിക്കുക.
കനൽക്കാറ്റ്
സത്യൻ അന്തിക്കാട് സംവിധാനം ചെയ്ത് 1991-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാ‍ളചലച്ചിത്രമാണ് കനൽക്കാറ്റ്. മമ്മൂട്ടി ആണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ നത്ത് നാരായണൻ എന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1991-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:സത്യൻ അന്തിക്കാട് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
എം.പി. അപ്പൻ
മഹാകവി '''എം. പി. അപ്പൻ''' ഒരു മലയാള കവിയും സാഹിത്യകാരനുമായിരുന്നു (1913-2003). തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ 1913-ൽ ജനിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിൽ നിന്നും ബി.എ പാസായി. അധ്യാപകനായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച അദ്ദേഹം ഡി. എ.ഒ ആയാണ്‌  സർവ്വീസിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചത്. 1957 മുതൽ 1967 വരെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അംഗമായിരുന്നു.
നാല്പ്പതോളം കവിതാ സമാഹാരങ്ങൾ പ്രസിധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കൃതികളിൽ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാറ്ഡ് ലഭിച്ച ഉദ്യാനസൂനം, വെള്ളിനക്ഷത്രം, സുവർണ്ണോദയം എന്നിവ ഉൾ‌പ്പെടുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:വള്ളത്തോൾ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:കവിതക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഉള്ളൂർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ
അക്‌ബർ
മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ രാജാവാണ് ജലാലുദ്ദിൻ മുഹമ്മദ് അക്‌ബർ' (1542 ഒക്ടോബർ 15 - 1605 ഒക്ടോബർ 12). മഹാനായ അക്‌ബർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ചക്രവർത്തി, ഹുമയൂണിന്റെ പുത്രനായിരുന്ന അക്ബർ, തന്റെ പിതാവിനെപ്പിന്തുടർന്ന് 1556 മുതൽ 1605 വരെ അദ്ദേഹം സാമ്രാജ്യം ഭരിച്ചു. അക്ബറിനു മുൻപുള്ള ബാബർ, ഹുമയൂൺ എന്നീ ചക്രവർത്തിമാർക്ക്, യുദ്ധങ്ങൾ നടത്തി സാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിക്കാൻ മാത്രമേ സാധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. എന്നാൽ സാമ്രാജ്യത്തിൽ ശക്തമായ ഒരു ഭരണക്രമം സ്ഥാപിച്ചത് അക്ബറാണ്. അതുകൊണ്ട് മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മഹാശിൽ‌പി എന്നാണ് അക്‌ബർ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. അക്ബറിന്റെ കാലത്താണ് മുഗൾ സാമ്രാജ്യം അതിന്റെ പരമോന്നതിയിലെത്തിയത്.
ആദ്യകാലം
ഷേർഷായോട് പരാജയപ്പെട്ട് പലായനം ചെയ്ത ഹുമായൂണിന്റെ പ്രവാസകാലത്താണ് അക്ബർ ജനിച്ചത്. അബുൽഫത്ത് ജലാലുദ്ദീൻ മുഹമ്മദ് അക്ബർ എന്നായിരുന്നു പൂർണമായ പേര്. ഹുമയൂൺ തന്റെ പുത്രന് ആദ്യം നല്കിയ പേർ ബഹറുദ്ദീൻ (മതപൌർണമി) മുഹമ്മദ് അക്ബർ എന്നായിരുന്നു. അക്ബർ 'ജൻ' പട്ടണത്തിലെ ഒരു കൊച്ചു വീട്ടിൽ 1543 ജൂലൈ വരെ മാതാവിനോടൊത്തു താമസിച്ചു. കന്ദഹാറിലെത്തിയ ഹുമയൂണിന് അനുജനായ അസ്ക്കാരിയുടെ ശത്രുതമൂലം, അക്ബറെ അവിടെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഹമീദയോടൊപ്പം രക്ഷപ്പെടേണ്ടിവന്നു. പക്ഷേ അസ്ക്കാരിയുടെ കൊട്ടാരത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയായ സുൽത്താനാ ബീഗത്തിന്റെ വാത്സല്യപാത്രമാവാൻ അക്ബർക്കു കഴിഞ്ഞു. അടുത്ത കൊല്ലം അക്ബർ മുത്തച്ഛന്റെ സഹോദരിയായ ഖൽസാദ് ബീഗത്തിന്റെ സംരക്ഷണയിലായി. അതേകൊല്ലം തന്നെ ഹുമയൂൺ പുത്രസംരക്ഷണം വീണ്ടും ഏറ്റെടുത്തു. ഇതോടുകൂടി ബഹറുദ്ദീന്റെ പേര് 'ജലാലുദ്ദീൻ' (മതതേജസ്സ്) എന്നുമാറ്റി. ഹുമയൂണിന് പെട്ടെന്നുണ്ടായ രോഗബാധ ശത്രുക്കൾ നല്ല ഒരവസരമായി കരുതി. സഹോദരനായ കമ്രാൻ 1546-ൽ കാബൂൾ പിടിച്ചെടുത്ത് ജലാലുദ്ദീൻ അക്ബറെ തടവിലാക്കി; എങ്കിലും 1550-ൽ ഹുമയൂൺ പുത്രനെ വീണ്ടെടുത്തു. ഹുമയൂൺ അപകടത്തിൽപ്പെട്ടു മരിച്ചതോടെ ജലാലുദ്ദീൻ അക്ബർ പതിനാലാമത്തെ വയസ്സിൽ (1556 ഫെബ്രുവരി 14-ന്) ഡൽഹി ചക്രവർത്തിയായി അധികാരമേറ്റു.
ഈ സമയത്ത് കാബൂളിലെ മുഗൾ പ്രതിനിധിയും അക്ബറുടെ അർദ്ധസഹോദരനുമായിരുന്ന‍, മുഹമ്മദ് ഹക്കീം മിർസ, അക്ബറെ അംഗീകരിക്കാതെ അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ പ്രദേശങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം സ്വന്തമാക്കി. ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത്, ഇറാനിലെ സഫവികൾ, ഷാ താഹ്മാസ്പിന്റെ കീഴിൽ 1558-ൽ കന്ദഹാർ കൈയടക്കി. ഇതിനു ശേഷം കന്ദഹാറും തെക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനും 1595 വരേക്കും സഫവികളുടെ കീഴിലായിരുന്നു. മുഗൾ ഭരണാധികാരികളുടെ തമ്മിലടി മുതലെടുത്ത് ഉസ്ബെക്ക് നേതാവ് അബ്ദ് അള്ളാ ബിൻ ഇസ്കന്ദർ വടക്കൻ അഫ്ഗാനിസ്താനും ബദാഖ്‌ശാനും 1568-ൽ കൈയടക്കി.
സാമ്രാജ്യവികസനം
പതിനാലാമത്തെ വയസ്സിലാണ്‌ അക്ബർ ചക്രവർത്തിയായി സ്ഥാനമേറ്റത്. തന്റെ ചക്രവർത്തിപദം അന്വർഥമാക്കുന്നതിന് അക്ബറിന് ഒരു പുതിയ സാമ്രാജ്യം കെട്ടിപ്പടുക്കേണ്ടിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഒരൊറ്റ പ്രദേശമോ നാടുവാഴിയോ അക്ബറെ അംഗീകരിക്കുവാൻ ആദ്യം കൂട്ടാക്കിയില്ല. തന്മൂലം അക്ബർക്ക് ഏതാണ്ട് ജീവിതകാലം മുഴുവൻ തന്നെ യുദ്ധത്തിലേർപ്പെടേണ്ടിവന്നു. അക്ബർക്ക് ആദ്യം നേരിടേണ്ടിവന്നത് ആദിർഷാ സൂറിന്റെ മന്ത്രിയായിരുന്ന ഹിമുവിനെ ആയിരുന്നു. ആഗ്രയും ഡൽഹിയും പിടിച്ചെടുത്ത് ഹിമു ഇതിനകം തന്നെ 'വിക്രമാദിത്യൻ' (വിക്രംജിത്) എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചിരുന്നു. ബൈരം ഖാനോടൊത്ത് അക്ബർ ശത്രുസങ്കേതത്തിലെത്തുകയും 1556 നവംബർ 5-ന് നടന്ന രണ്ടാം പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുവിനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. ഡൽഹിയും ആഗ്രയും അതോടെ അക്ബർക്കു അധീനമായി. മാൻകോട്ടിൽ എതിർത്തുനിന്ന സിക്കന്തർസൂറും അക്ബർക്കു കീഴടങ്ങി (1557). മാൻകോട്ടുവച്ചുതന്നെ അക്ബർ 15-ാം വയസ്സിൽ പിതൃസഹോദരന്റെ പുത്രിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
ഈ കാലത്താണ്, അക്ബറിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി മീർ അബ്ദുൽ ലത്തീഫ് എന്ന പേർഷ്യൻ പണ്ഡിതൻ നിയമിതനായത്. 'സർവരോടും സഹിഷ്ണുത' (സുൽഹ്-ഇ-കുൽ) എന്ന നൂതനാശയം അക്ബറിൽ പകർന്നത് ഈ ഗുരുനാഥനായിരുന്നു. സകല മതങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനപ്രമാണം ഒന്നു തന്നെയെന്നും അക്ബർ, ലത്തീഫിൽ നിന്നും ഗ്രഹിച്ചു. വായനയിൽ വിമുഖത കാണിച്ചെങ്കിലും വ്യായാമം, നായാട്ട്, പക്ഷിനിരീക്ഷണം, മൃഗസംരക്ഷണം മുതലായവയിൽ അക്ബർ പ്രാവീണ്യം നേടി. വേദാന്തഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിച്ചു കേൾക്കുന്നതിൽ അക്ബർ തത്പരനായിരുന്നു. ബൈരംഖാന്റെ സ്വാധീനത 1560 വരെ നിലനിന്നു. ഇതിനിടയ്ക്കു ഗ്വാളിയർ, അജ്മീർ, ജാൻപൂർ എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ അക്ബർ അധീനമാക്കി. അക്ബറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം കരുപിടിപ്പിക്കുന്നതിൽ ബൈരംഖാൻ പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വേച്ഛാധികാരമോഹത്തിൽ അക്ബർ അസന്തുഷ്ടനായിരുന്നു. 1560-ൽ ബൈരംഖാനെ തീർഥാടനത്തിനായി മെക്കയിലേക്കു യാത്രയാക്കി. ബൈരംഖാന്റെ പുത്രനായ അബ്ദുർറഹിമിന് പിതാവിന്റെ ഔദ്യോഗിക പദവി നല്കി അക്ബർ ബഹുമാനിച്ചു.
ബൈറം ഖാനിൽ നിന്നും മറ്റു സ്വന്തക്കാരിൽ നിന്നും ഭരണം സ്വതന്ത്രമായി ഏറ്റെടുത്ത അക്ബർ‍ സൂരികൾക്കും അഫ്ഘാനികൾക്കും അയൽ‌രാജ്യങ്ങളായ മാൾ‌വ ഗോണ്ട്വാന എന്നിവക്കെതിരെ സൈനികാക്രമണങ്ങൾ നടത്തി. അക്ബറിന്റെ ഒരു വലിയ വിജയം 1561-ൽ മാൾവ കീഴടക്കിയതാണ്. യുദ്ധത്തടവുകാരെ അടിമകളാക്കുന്നതിനെ ഇദ്ദേഹം കർശനമായി തടഞ്ഞത് ഈ യുദ്ധത്തോടെയാണ്. മാത്രമല്ല തീർഥാടകരിൽ ചുമത്തിയിരുന്ന നികുതിയും അതേത്തുടർന്ന് 'ജസിയ' എന്ന നികുതിയും അക്ബർ അവസാനിപ്പിച്ചു. അക്കൊല്ലം തന്നെ ജയ്പൂർ രാജാവായ രാജാ ബിഹാരിമല്ലന്റെ പുത്രിയെ അക്ബർ വിവാഹം ചെയ്തു. ജഹാംഗീറിന്റെ മാതാവായ ഈ സ്ത്രീ മറിയം സമാനി എന്ന പേരിൽ ഇസ്ളാംമതം സ്വീകരിച്ചു. ഇതേ കാലഘട്ടത്തിലാണ് പ്രസിദ്ധ ഗായകനായ താൻസനെ ചക്രവർത്തി കണ്ടെത്തിയത്.
ഉസ്ബെകുകളും തന്റെ അർദ്ധസഹോദരനായ മിർസാ ഹകീമും ചേർന്ന് നടത്തിയ അട്ടിമറിശ്രമങ്ങളെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ അക്ബർ 1568-ൽ സിസോദിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ ചിത്തോഡും, 1569-ൽ രാന്തംദോഡും കീഴടക്കി. right|thumb|[[ആഗ്ര കോട്ട - 1565-ൽ അക്ബർ ആണ് ഈ കോട്ട പണിയിച്ചത്]] സാമ്രാജ്യവിപുലീകരണമാണ് രാജധർമമെന്ന വിശ്വാസത്തെ അക്ബർ തികച്ചും മാനിച്ചു. ഭാത്ത് രാജ്യവും തുടർന്ന് ഗോണ്ട്വാനയും (ഇന്നത്തെ മധ്യപ്രദേശിന്റെ വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ) ഇദ്ദേഹം കീഴടക്കി. ഒരു വമ്പിച്ച യുദ്ധത്തിൽ രാജവീരനാരായണനും രാജമാതാവായ റാണി ദുർഗാവതിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏകാധിപത്യത്തിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഉസ്ബെഗ് വംശജർ നടത്തിയ ലഹളയായിരുന്നു 1565-ൽ ആഗ്രാകോട്ടയുടെ പണി ആരംഭിക്കുവാൻ പ്രചോദനമായത്. മണിക്പൂർ യുദ്ധത്തിൽ ഈ ലഹളയ്ക്കൊരുങ്ങിയവരെ തീർത്തും നശിപ്പിക്കുവാൻ അക്ബർക്കു കഴിഞ്ഞു.
സുശക്തമായ ഭരണസംവിധാനത്തിന് പ്രബലമായ കോട്ടകൾ നേടിയെടുക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണെന്ന് അക്ബർ ചക്രവർത്തിക്കു ബോധ്യമായി. ആദ്യത്തെ സംരംഭം മേവാറിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ചിത്തോർകോട്ട പിടിക്കുകയായിരുന്നു. മേവാർറാണാ ഉദയസിംഹൻ മുഗൾസേനയുടെ ആഗമനത്തോടെ പലായനം ചെയ്തു. എങ്കിലും രാജമല്ലന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മേവാറിനെ രക്ഷിക്കാൻ രജപുത്രർ തയ്യാറായി. ഒരു സമരത്തിനുശേഷം 1568 ഫെ. 2-ന് ചിത്തോർ കീഴടക്കി. അക്ബർ കോട്ടയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ കണ്ടത് രജപുത്രസ്ത്രീകൾ സതി അനുഷ്ഠിച്ച ചിതയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ്. രജപുത്രരുടെ സ്വരാജ്യസ്നേഹത്തിൽ ആദരവുതോന്നിയ ചക്രവർത്തി, ജയമല്ലന്റെയും പുത്രന്റെയും പ്രതിമകൾ കോട്ടയിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
ചിത്തോറിന്റെ പതനത്തിനുശേഷം 1569-ൽ അക്ബർ രൺഥംഭോർ കോട്ടയും കലിഞ്ജാർ കോട്ടയും കീഴടക്കി. ഈ കാലത്ത് അനപത്യതാദുഃഖം അക്ബറെ വ്യാകുലപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. സന്താനലാഭത്തിനുവേണ്ടി ഇദ്ദേഹം സിക്രിയിലെ ഷെയ്ക്കു സലിം എന്ന യോഗിവര്യനെ കണ്ടെത്തി. മൂത്ത പുത്രനായ സലിം ജനിച്ചത് (1569) ഷെയ്ക്കിന്റെ അനുഗ്രഹം മൂലമാണെന്ന് അക്ബർ വിശ്വസിച്ചു. അടുത്തകൊല്ലം ബിക്കാനീറിലേയും ജെയ്സാൽമറിലേയും രാജകുമാരിമാരെ അക്ബർ വിവാഹം കഴിച്ചു. ചക്രവർത്തിയുടെ രണ്ടാമത്തെ പുത്രനായ മുറാദ് ജനിച്ചതും ഈ വർഷം തന്നെയാണ്. ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി സ്ഥാപിച്ചത് ചക്രവർത്തിക്കു ഷെയ്ക്കിനോടുള്ള ഭക്തിയുടെ പ്രതീകമായിട്ടായിരുന്നു.
1570-85 കാലഘട്ടത്തിൽ ഗുജറാത്ത്, ബിഹാർ, ബംഗാൾ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് സൈനികനീക്കങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും 1579-80 കാലത്ത് മിർസാ ഹക്കീമിന്റെ പിന്തുണയോടെ നടന്ന അട്ടിമറികൾ ഈ നീക്കങ്ങളെ സങ്കീർണമാക്കി. ഗുജറാത്ത് മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിലുൾപ്പെട്ടതിന്റെ ഫലമായി ചക്രവർത്തിക്കു വിദേശവാണിജ്യം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുവാനും പോർത്തുഗീസുകാരുടെ സ്വാധീനശക്തി നിയന്ത്രിക്കുവാനും സാധിച്ചു. ഷേർഷായുടെ മരണശേഷം സ്വാതന്ത്യ്രം പ്രഖ്യാപിച്ച ബംഗാൾസുൽത്താൻ ദാവൂദ് ചക്രവർത്തിയെ പ്രകോപിപ്പിച്ചു. രാജ്മഹൽ യുദ്ധത്തിൽ ദാവൂദ് കൊല്ലപ്പെടുകയും 1574-ൽ ബംഗാൾ മുഗൾസാമ്രാജ്യത്തോടു ചേർക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ഉത്തരേന്ത്യ ഏറെക്കുറെ മുഴുവൻ തന്നെ അക്ബർക്ക് അധീനപ്പെട്ടു. മേവാർ റാണാ പ്രതാപസിംഹൻ 1576-ൽ ഹൽദീഘാട്ടു യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും മേവാർ പരിപൂർണമായും കീഴടങ്ങിയിരുന്നില്ല. പ്രതാപസിംഹനു ശേഷം പുത്രനായ അമരസിംഹനും സ്വാതന്ത്ര്യസമരം തുടർന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഫെയ്സി-അബുൽ ഫസൽ സഹോദരന്മാരെ സുഹൃത്തുക്കളായി ചക്രവർത്തിയ്ക്ക് ലഭിച്ചത്. ചക്രവർത്തിയിൽ ആത്മീയബോധം ഉണർത്തിവിട്ടത് അബുൽ ഫസലായിരുന്നു. 1583-ൽ അക്ബർ അലഹബാദ് കോട്ട പണിയിച്ചു.
വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിലെ സൈനികനീക്കങ്ങൾ
1585-ൽ തന്റെ അർദ്ധസഹോദരൻ ഹക്കീം മിർസയുടെ മരണശേഷം അക്ബറിന് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താനായി. ഇതോടെ കാബൂളിന്റെ നിയന്ത്രണം തന്റെ കൈവശമാക്കി. തുടർന്ന് ഉസ്ബെക്കുകളുമായി അദ്ദേഹം ഒരു സന്ധിയിൽ ഏർപ്പെട്ടു. ഇതനുസരിച്ച് ഹിന്ദുകുഷിന് വടക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഉസ്ബെക്കുകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ വിട്ടുകൊടുത്ത് ആ ഭീഷണി ഒഴിവാക്കി. ഇതേ സമയത്തുതന്നെ കാബൂളിനും പെഷവാറിനുമിടയിലുള്ള പഷ്തൂണുകൾ മുഗൾ ഭരണത്തെ വെല്ലുവിളീച്ചു. എന്നാൽ അക്ബർ ഇതിനേയും സമർത്ഥമായി നേരിട്ടു.
അക്ബറുടെ സ്ഥാനാരാഹണസമയത്തെ മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ശക്തിക്ഷയം മുതലെടുത്ത് സഫവികൾ 1558-ൽ കന്ദഹാർ മുഗളരിൽ നിന്നും പിടിച്ചെടുത്തിരുന്നു. 1595-ൽ അക്ബർ കന്ദഹാറിലേക്ക് പടനയിക്കുകയും 1595-ൽ കന്ദഹാറിലെ സഫവി പ്രതിനിധി, പരാജയം സമ്മതിച്ച് നഗരം മുകളർക്കു മുൻപാകെ അടിയറവെക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് അക്ബറുടെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ കന്ദഹാർ മുഗൾ ആധിപത്യത്തിലായിരുന്നു. 1598-ൽ ഉസ്ബെക്കുകളുടെ നേതാവായിരുന്ന അബ്ദ് അള്ളായുടെ മരണത്തോടെ മുഗളർക്കു മേലുണ്ടായിരുന്ന ഉസ്ബെക്ക് ഭീഷണീയും അവസാനിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ അക്ബറുടെ സേനാനായകനായിരുന്ന മാനസിംഹൻ 1590-ൽ ഒറീസയും കീഴടക്കിയിരുന്നു.
പക്ഷേ ഈ വിജയങ്ങൾ കൊണ്ടാടുന്നതിന് അക്ബർക്കു കഴിഞ്ഞില്ല. വടക്കേ ഇന്ത്യയിലാകമാനം 1595-ൽ പടർന്നുപിടിച്ച ക്ഷാമവും പകർച്ചവ്യാധികളും അനേകമാളുകളുടെ മരണത്തിനിടയാക്കി.
ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേക്ക്
thumb|right|250px|അക്ബറിന്റെ കീഴിലായിരുന്ന മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപടം പിന്നീട് ഡെക്കാനിലേക്കുള്ള നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. ബെരാർ, ഖന്ദേശ്, അഹ്മദ് നഗറിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവയും സാമ്രജ്യത്തോട് ചേർത്തു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ സൈനികനടപടിയെക്കാൾ അക്ബർ കൂടുതൽ ഇഷ്ടപ്പെട്ടത് നയതന്ത്രജ്ഞതയാണ്. ഖാൻദേശ് അഹമ്മദ് നഗരം, ഗോൽക്കൊണ്ട, ബിജാപ്പൂർ എന്നീ രാജ്യങ്ങളോടും തന്റെ ആധിപത്യം അംഗീകരിക്കുവാനും മുഗൾ സാമ്രാജ്യാധിപതിക്ക് കപ്പം നല്കുവാനും അക്ബർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഖാൻദേശ് ഒഴികെ മറ്റുള്ളവർ ഇത് അംഗീകരിച്ചില്ല. ക്ഷുഭിതനായ അക്ബർ അഹമ്മദ് നഗരം ആക്രമിച്ചു. അഹമ്മദ് നഗരത്തിന്റെ പ്രതിരോധത്തിൽ റാണി ചാന്ദ്ബീബി പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നു. സമരനായകത്വം ഏറ്റെടുത്ത് അക്ബർ 1600-ൽ ബുർഹാൻപൂർ കീഴടക്കി. അസീർഗഢ് കോട്ട വളഞ്ഞ് ഇതിനിടയിൽ മറ്റൊരു മുഗൾ സൈന്യം അഹമ്മദ് നഗരവും കീഴടക്കി. അസീർഗഢ് കോട്ട 1601-ൽ അക്ബർക്കധീനമായി. ഈ പ്രദേശങ്ങളെ മൂന്നു സുബകളായി വിഭജിച്ച് ഭരണകാര്യങ്ങൾക്കായി പുത്രനായ ദാനിയാലിനെ നിയോഗിച്ചു.
അക്ബറുടെ മതം
ബംഗാൾ സ്വാധീനമാക്കി തിരിച്ചുവരുമ്പോഴാണ് മതപരമായ ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നതിന് ഒരു മന്ദിരം പണിയുവാൻ അക്ബർ തീർച്ചപ്പെടുത്തിയത്. ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രിയിൽ പണി ചെയ്യപ്പെട്ട 'ഇബാദത്ത് ഖാന' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആ സൌധത്തിൽ സർവമത സമ്മേളനങ്ങൾ കൃത്യമായിത്തന്നെ വിളിച്ചുകൂട്ടി. വിവിധ മതങ്ങൾ പരസ്പരം പുലർത്തിപ്പോന്ന അസഹിഷ്ണുത 'മത'ത്തിന്റെ പൊരുളറിയുന്ന ശ്രമത്തിലേക്ക് അക്ബറുടെ ശ്രദ്ധ തിരിച്ചുവിട്ടിരുന്നു. ക്രിസ്തുമതമുൾപ്പെടെ എല്ലാ മതങ്ങളിലെയും വിജ്ഞർ പങ്കെടുത്ത ചർച്ചകൾ ചക്രവർത്തിയെ ഒരു പ്രത്യേക മതത്തിലേക്കും ആകർഷിച്ചില്ല. അതേ സമയം വിവിധ മതസ്ഥരടങ്ങിയ തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭദ്രതയ്ക്ക് എല്ലാ വിഭാഗക്കാർക്കും സ്വീകാര്യമായതും സാമാന്യബുദ്ധിക്കു നിരക്കുന്നതുമായ ഒരു പുതിയ മതം കണ്ടെത്തുക ആവശ്യമായി ഇദ്ദേഹത്തിനു തോന്നുകയും ചെയ്തു. ഷെയിക്ക് മുബാറക്കിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ 1579-ൽ ചില മതപുരോഹിതർ മതവിശ്വാസങ്ങളിലുണ്ടാകാവുന്ന തർക്കങ്ങൾക്ക് അന്ത്യമായ തീർപ്പു കല്പിക്കുന്നതിന് ചക്രവർത്തിയെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. അതനുസരിച്ച് അക്ബർ പുറപ്പെടുവിച്ച ശാസനം 'അപ്രമാദിത്വശാസനം' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ ശാസനം അക്ബറെ 'മാർപാപ്പ'യും ചക്രവർത്തിയും ആക്കിത്തീർത്തു. അന്നുമുതൽ അക്ബറുടെ നാണയങ്ങളിൽ 'അല്ലാഹു അക്ബർ, ജല്ലജലാല' എന്ന വാക്യം മുദ്രിതമാകാൻ തുടങ്ങി.
വിവിധ വിശ്വാസ സിദ്ധാന്തങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ചർച്ച 1582 വരെ നീണ്ടുനിന്നു. എല്ലാ മതസ്ഥരോടും സഹകരണവും സഹിഷ്ണുതയും പുലർത്തുക എന്ന തത്ത്വം (സുൽഹ്-ഇ-കുൽ) ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് അക്ബർ തന്റെ മതാനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ഭാഗമായി അംഗീകരിച്ചത്. ഹിന്ദുക്കളും രജപുത്രരുമായി ഉറ്റ സൗഹൃദം പുലർത്തിപ്പോന്നതും അന്യമതസ്ഥരിൽ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചിരുന്ന നിയന്ത്രണങ്ങൾ നീക്കിയതും യുക്തിക്കടിസ്ഥാനമായി മാത്രം ജീവിച്ചതും സർവജനസാഹോദര്യമെന്ന വിശ്വാസത്തിൽ ഊന്നിക്കൊണ്ടു മാത്രമായിരുന്നു. ഇതിലെല്ലാം ഇദ്ദേഹത്തിനു വമ്പിച്ച എതിർപ്പു നേരിടേണ്ടിവന്നു. എങ്കിലും 1582-ൽ ഇദ്ദേഹം ഒരു ചുവടുകൂടി മുന്നോട്ടുവച്ച് ഒരു നവീനമതമായ "ദീൻ ഇലാഹി" സ്ഥാപിച്ചു. എല്ലാ മതങ്ങളുടെയും സാരാംശം അതിൽ അടങ്ങിയിരുന്നു. ഏകദൈവത്തിലും സഹിഷ്ണുതയിലും സർവജനസാഹോദര്യത്തിലും മാത്രം വിശ്വാസമർപ്പിച്ച 'ദീൻ ഇലാഹി' അർത്ഥശൂന്യമായ മതാചാരങ്ങൾക്കതീതമായിരുന്നു. ദേശീയവും സംസ്കാര പ്രബുദ്ധവുമായ ജീവിതദർശനം കൈവരുത്തുകയായിരുന്നു ചക്രവർത്തിയുടെ പരമമായ ലക്ഷ്യം.
ഭരണം
thumb|അക്‌ബറിന്റെ ഭരണകാലത്തെ ഒരു [[വെള്ളി നാണയം]] ഷേർഷായുടെ ഭരണസംവിധാനം അക്ബർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. കേന്ദ്രീകൃത ഭരണമാണു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്തു നിലവിലിരുന്നത്. ഏകാധിപത്യത്തിലും രാജവാഴ്ചയിലുമാണ് അക്ബർ വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്. ചക്രവർത്തിയുടെ ആജ്ഞാനുവർത്തികളായി മന്ത്രിമാരും വകുപ്പധ്യക്ഷന്മാരും നിയമിതരായി. 'വക്കീൽ' (പ്രധാന മന്ത്രി: മേലന്വേഷണം), 'ദിവാൻ' (ധനകാര്യം), 'ബക്ഷി' (സൈനികകാര്യങ്ങൾ), 'സദർ' (മതകാര്യം) എന്നിവയ്ക്കു മന്ത്രിപ്രമുഖന്മാരും അവർക്കു പുറമേ വകുപ്പധ്യക്ഷന്മാരും അസംഖ്യം മറ്റുദ്യോഗസ്ഥന്മാരും ഭരണകാര്യങ്ങൾ നിർവഹിച്ചുവന്നു.
വിശാലമായ മതനിരപേക്ഷത അദ്ദേഹത്തെ പ്രശസ്തനാക്കി. അമുസ്ലിംകൾക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു ജിസിയ എന്ന നികുതി അദ്ദേഹം എടുത്തുകളഞ്ഞു. നിരക്ഷരനായ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. അദ്ദേഹം ദീൻ ഇലാഹി എന്ന മതം രൂപവത്കരിച്ചു. എല്ലാ മതവിഭാഗക്കാരെയും ഭരണകാര്യത്തിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കുകയെന്ന നയം അക്ബർ ആവിഷ്കരിച്ചു. 'മൻസബ്ദാരി' സമ്പ്രദായത്തിലാണ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടെ പദവി നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. കാര്യശേഷിക്കനുസരിച്ച് പദവി ഉയർത്തുകയെന്ന ചക്രവർത്തിയുടെ നയം ഭരണകൂടത്തിന്റെ കഴിവ് വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
രാഷ്ട്രീയവും സൈനികവുമായ കാര്യങ്ങൾ വഹിക്കുന്ന ഒരു സുബേദാറുടെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള സുബാ എന്നു വിളിച്ചിരുന്ന പ്രവിശ്യകളായി സാമ്രാജ്യം വിഭജിച്ചിരുന്നു. ഓരോ സുബാകൾക്കും സാമ്പത്തികകാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിന്‌ ദിവാൻ എന്ന ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനും ഉണ്ടായിരുന്നു. സുബാകളിലെ ക്രമസമാധാന നില കാത്തു സൂക്ഷിക്കുന്നതിന്‌ സുബേദാർമാരെ സഹായിക്കുന്നതിന്‌ മറ്റു ഉദ്യോഗസ്ഥരുമുണ്ടായിരുന്നു. ബക്ഷി എന്നു വിളിക്കുന്ന സൈനിക ധനകാര്യസ്ഥന് മതപരവും സാമൂഹികവുമായ കാര്യങ്ങൾക്കുള്ള സദ്‌ർ എന്നു വിളിക്കുന്ന മന്ത്രിയും ഫൗജ്ദാർ എന്ന സൈന്യാധിപരും കോത്വാൽ എന്ന നഗര കാവൽസേനാനായകരും ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ പെടുന്നു.
1570-ൽ ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രിയിലായിരുന്നപ്പോൾ അക്ബർ വിവിധ മതസ്ഥരുമായി ചർച്ചകൾ നടത്തിയിരുന്നു. ഇബാദത് ഖാനയിൽ വച്ചാണ്‌ ഈ ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നത്. 'സുൾഫ് ഇ കുൽ' എന്ന വിശ്വശാന്തി ആശയം അദ്ദേഹത്തിൽ ഉടലെടുക്കുന്നതിന്‌ സഹായകമായി. തന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിലെ വിവിധ മതങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കുന്ന ജനങ്ങളെ വേർതിരിച്ചു കാണാതിരിക്കുന്നതിനും, പകരം നീതി, സമാധാനം എന്നിവയിലധിഷ്ഠിതമായ ഭരണം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനും ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. 'സുൾഫ് ഇ കുൽ' അടിസ്ഥാനമാക്കിയ ഭരണവീക്ഷണം രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന്‌ അബുൾ ഫസലും അക്ബറിന്റെ കാര്യമായി സഹായിച്ചു. തുടർന്നു വന്ന ജഹാംഗീറും ഷാ ജഹാനും അക്ബറുടെ ഇതേ ഭരണരീതികൾ തന്നെയാണ്‌ പിന്തുടർന്നിരുന്നത്.
അക്ബർ നടപ്പാക്കി ഭരണനടപടികൾ അബുൾ ഫസൽ എഴുതിയ അക്ബർനാമയിൽ വിശദമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ചും അതിന്റെ അവസാന വാല്യമായ 'ഐൻ ഇ അക്ബരി'യിൽ.
സേനാസംവിധാനം
ചെലവു നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു വമ്പിച്ച സൈന്യത്തെ അക്ബർ നിലനിർത്തി. സൈനികഘടന സംവിധാനം ചെയ്തത് നാലു അടിസ്ഥാനങ്ങളിലാണ്:
ആയുധ നിർമ്മാണശാലകളും ആയുധപ്പുരകളും ചക്രവർത്തിയുടെ നേരിട്ടുള്ള മേൽനോട്ടത്തിൽ കൊണ്ടുവരികയും അശ്വസൈന്യത്തിനു മേന്മ കല്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു നാവികപ്പട സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിൽ അക്ബർ വളരെയേറെ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു.
നീതിന്യായഭരണം.
ഇന്ത്യയിൽ ആധുനിക രീതിയിലുള്ള നീതിന്യായ നിർവഹണത്തിന് അക്ബർ അടിസ്ഥാനമിട്ടു. ഗ്രാമത്തലവൻ ഗ്രാമത്തിലും റവന്യൂ ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ, ഫൗജ്ദാർ എന്നിവർ 'സർക്കാരി'ലും (ഉപപ്രവിശ്യ) കൊത്ത്വാൾ നഗരങ്ങളിലും നീതിനിർവഹണത്തിനും ക്രമസമാധാനത്തിനുമായി നിയമിതരായി. രാജ്യത്തുടനീളം സിവിൽ കോടതികൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ഇസ്ളാം മതതത്ത്വങ്ങൾ ആയിരുന്നു സിവിൽ നിയമങ്ങൾക്കടിസ്ഥാനം. ഓരോ ഭരണഘടകത്തിലും ഓരോ ഖാസിയും അവർക്ക് ഉപരി സദർ പ്രമുഖനും നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ഏറ്റവും വലിയ അപ്പീൽ കോടതി ചക്രവർത്തി തന്നെയായിരുന്നു.
നാണയം
ഷേർഷാ തുടങ്ങിവച്ച നാണയസമ്പ്രദായം അക്ബർ പുതുക്കി. ബംഗാൾ, ജാൻപൂർ, ലാഹോർ, അഹമ്മദാബാദ്, പാറ്റ്ന എന്നിവിടങ്ങളിൽ കമ്മട്ടങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. സ്വർണം-വെള്ളി-ചെമ്പ് നാണയങ്ങൾ വൃത്താകൃതിയിലും ചതുരാകൃതിയിലും പ്രചരിപ്പിച്ചു. 'ഡറോഗ' എന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഇവയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. കണക്കുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ പ്രത്യേക ജാഗ്രത പാലിക്കാൻ അക്ബർ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരുന്നു.
റവന്യൂ
സാമ്രാജ്യം ഭരണപരമായ സൗകര്യങ്ങൾക്കായി 12 'സുബ'കളായി തിരിക്കപ്പെട്ടു. ഓരോ സുബയും സർക്കാരുകളായും ഫർഗാനകളായും പുനർവിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. സുബയിലെ പരമാധികാരിയായ സുബേദാർ ഉയർന്ന സൈനികരിൽ നിന്നും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ദിവാൻ, അമീർ, ഗുമസ്തൻ, ഖജാൻജി എന്നിവരായിരുന്നു സുബയിലെ പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാർ. സർക്കാർ ഭരിച്ചിരുന്നത് ഫൌജ്ദാരും അമാൽ ഗുസരും കൂടിയായിരുന്നു. നഗരഭരണം കൊത്ത്വാളിലാണ് നിക്ഷിപ്തമായിരുന്നത്.