cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
അന്ത്യോക്കസ് IV എപ്പിഫനസ്
സെലൂസിദ് വംശത്തിന്റെ ചരിത്രം
അന്ത്യോക്കസ് IV-ആമന്റെ മകനായ അന്ത്യോക്കസ് V അന്ത്യോക്കസ്യുപേറ്റർ എന്ന പേരിൽ ബി.സി. 163 മുതൽ 162 വരെ സെലൂസിദ് രാജ്യം ഭരിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തെ തുടർന്ന് അന്ത്യോക്കസ് VI-ആമൻ 145 മുതൽ 142 വരെ നാടു ഭരിച്ചു. അന്ത്യോക്കസ് എപ്പിഫെനസ്ഡയോണിസസ് എന്നാണ് യഥാർഥനാമം. അനന്തരം അന്ത്യോക്കസ് VII-ആമൻ 138 മുതൽ 129 വരെ സെല്യൂസിദ് രാജ്യം ഭരിച്ചു. ബി.സി. 133-ൽ ജറുസലേം തീവച്ചു നശിപ്പിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്. 123 മുതൽ 121 വരെ മാതാവായ ക്ലിയോപാട്രയുടെ സഹായത്തോടെ അന്ത്യോക്കസ് VIII-ആമൻ സെലൂസിദ് രാജ്യം ഭരിച്ചു. 121 മുതൽ 115 വരെ ഇദ്ദേഹം, സ്വതന്ത്രമായി രാജ്യഭരണം നടത്തി. അന്ത്യോക്കസ് IX-ആമൻ 95-ൽ അന്തരിച്ചു. 95 മുതൽ 93 വരെ രണ്ടുവർഷം അന്ത്യോക്കസ് X-ആമന് ഭരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ അന്ത്യോക്കസ് VIII-ആമന്റെ മകനായ അന്ത്യോക്കസ് XI-ആമന് കുറച്ചു ദിവസം മാത്രമേ ഭരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞുള്ളു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനായിരുന്നു അന്ത്യോക്കസ് XII. അന്ത്യോക്കസ് X-ആമന്റെ മകനായ അന്ത്യോക്കസ് XIII-ആമൻ 69-ൽ രാജാവായി. പോംപി 65-ൽ ഇദ്ദേഹത്തെ തോല്പിച്ചു വധിച്ചു. ഇതോടുകൂടി സെലൂസിദ് വംശവും അവസാനിച്ചു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം വർഗ്ഗം:ബി.സി. 215-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ബി.സി. 164-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ക്രിസ്തുവിനു മുൻപ് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:രാജാക്കന്മാർ
കുറ്റൂർ
കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് കുറ്റൂർ.
സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ
കുറ്റൂരിൽ നിന്ന് 16 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള പയ്യന്നൂരിലാണ് ഇവിടുന്ന് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ
മിഖേൽ ബുൾഗാക്കോവ്
പ്രസിദ്ധനായ റഷ്യൻ നോവലിസ്റ്റും  നാടകരചയിതാവും ആണ് മിഖേൽ ബുൾഗാക്കോവ്(Михаи́л Афана́сьевич Булга́ков).ദ മാസ്റ്റർ ആൻഡ് മാർഗരീത്ത  എന്ന നോവലിന്റെ കർത്താവ് എന്ന നിലയിലാണ് അദ്ദേഹം കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധൻ . ദ ടൈംസ്‌  പത്രം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ  മാസ്റ്റർ പീസുകളിൽ ഒന്നായി ഈ നോവലിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചു.
മരണം
1940-ൽ കിഡ്‌നി രോഗത്താൽ അദ്ദേഹം മരിച്ചു.
കൃതികൾ
ദ് മാസ്റ്റർ ആൻഡ് മാർഗറീത്ത പൂർണരൂപത്തിൽ 1973- ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമ്പോൾ 'അതൊരു സാഹിത്യ കൊടുങ്കാറ്റാ'യി മാറിയതായി ഗ്രന്ഥകർത്താവ് എഴുതുന്നു. പെരിസ്‌ട്രോയ്ക്കയുടെ കാലമായിരുന്നു അത്. ആ ഗ്രന്ഥസമുച്ചയം കരിഞ്ചന്തയിൽ, വിലയുടെ അൻപതിരട്ടിക്കാണ് വിറ്റുതീർന്നതെന്നും ഗ്രന്ഥകർത്താവ് എഴുതുന്നു.
പ്രേതം
മനുഷ്യൻ മരിച്ചതിനുശേഷം ഉള്ള അവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കാനുപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് പ്രേതം. ഇത് മുഖ്യമായും സാങ്കേതിക പദാവലിയിലാണ് വരുന്നത്. പോലീസ് മഹസ്സറിലും പോസ്റ്റ്മോർട്ടം റിപ്പോർട്ടുകളിലും ശവത്തിനെ പ്രേതം എന്നാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ മരണത്തിനുശേഷം നിലനിൽക്കുന്നു എന്നുപറയപ്പെടുന്ന ആത്മാക്കളെയും പ്രേതം എന്നതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കാറുണ്ട്. സർവ്വേകൾ പ്രകാരം 45 ശതമാനത്തോളം ആളുകൾ പ്രേതങ്ങളിലും, ആത്മാക്കളിലും, അതീന്ദ്രിയാനുഭവങ്ങളിലും വിശ്വസിക്കുന്നുവെന്നുമാണ് കണക്ക്.
ചെങ്ങഴുനീർ
ഉപയോഗം
രക്തശുദ്ധിക്കും നീര് കുറക്കാനും ചെങ്ങഴുനീർകീഴങ്ങ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ
അമീർഖാൻ
ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തനായ ഒരു ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതജ്ഞനായിരുന്നു ഉസ്താദ് അമീർഖാൻ (अमीर ख़ान, امیر اقبال خان,; ആഗസ്റ്റ് 15, 1912 – ഫെബ്രുവരി 13, 1974)]. ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീത ലോകത്തെ കുലപതികളിലൊരാളായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇദ്ദേഹമാണ് ഇൻഡോർ ഘരാന സ്ഥാപിച്ചത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1912-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1974-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 13-ന് മരിച്ചവർ
ആൻഡി വോഹോൾ
ആൻഡി വോഹോൾ (ഓഗസ്റ്റ് 6, 1928 - ഫെബ്രുവരി 22, 1987) പോപ്പ് ആർട്ട് എന്ന മുന്നേറ്റത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി തീർന്ന അമേരിക്കൻ കലാകാരൻ ആയിരുന്നു. ഒരു വാണിജ്യ ചിത്രകാരനായി (പരസ്യങ്ങൾ, കടകളിലെ പ്രദർശന ബോർഡുകൾ തുടങ്ങിയവ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു) സാമ്പത്തിക വിജയം നേടിയ ആൻഡി പിന്നീട് ചിത്രകാരൻ പരീക്ഷണാത്മക (അവാന്ത് ഗാർഡ്) ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്, സംഗീത നിർമ്മാതാവ്, എഴുത്തുകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ ലോകപ്രശസ്തനായി. (പോപ്പ് ആർട്ട് എന്നത് ദൈനംദിന വസ്തുക്കളെയും ചിത്രങ്ങളെയും അതേപോലെ വരയ്ക്കുന്ന കലാരൂപമാണ്). ആൻഡി വോഹോളിന്റെ ചിത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തം അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിയായ മരിലിൻ മൺറോയുടെ നിറപ്പകിട്ടാർന്ന ഛായാചിത്രമാണ്. ബൊഹീമിയൻ തെരുവുവാസികൾ, പ്രശസ്ത ബുദ്ധിജീവികൾ, ഹോളിവുഡ് പ്രശസ്തർ, ഉന്നതകുലജാതരായ സമ്പന്നർ തുടങ്ങി വ്യത്യസ്തത പുലർത്തുന്ന പല സാമൂഹിക വൃത്തങ്ങളിലും വോഹോളിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.
തന്റെ ജീവിതകാലത്ത് വിവാദപുരുഷനായിരുന്ന (പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളെ വിമർശകർ കള്ളത്തരം, ഏച്ചുകെട്ടിയത്, എന്നിങ്ങനെ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്) വോഹോൾ 1987-ൽ അന്തരിച്ചശേഷം പല റിട്രോസ്പെക്ടീവ് പ്രദർശനങ്ങളുടെയും പുസ്തകങ്ങളുടെയും ഡോക്യുമെന്ററികളുടെയും വിഷയമായിട്ടുണ്ട്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനം ചെലുത്തിയ കലാകാരന്മാരിൽ ഒരാളായി ആൻഡി വോഹോളിനെ പൊതുവേ അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വോഹോൾ കാർണഗി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റ്റെക്നോളജിയിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയശേഷം ന്യൂയോർക്കിലേക്ക് താമസം മാറി. ഗ്ലാമർ മാഗസിന് വേണ്ടി 1949-ൽ ചിത്രം വരയ്ക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചതായിരുന്നു ആൻഡി വോഹോളിന്റെ കലാജീവിതത്തിലെ ഒരു പ്രധാന വഴിത്തിരിവ്. ആൻഡി വോഹോള എന്ന പേര് ഈ മാസിക തെറ്റായി "ആൻഡി വോഹോൾ വരച്ച ചിത്രങ്ങൾ" എന്ന് അച്ചടിച്ചതോടെ അദ്ദേഹം ആൻഡി വോഹോൾ എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു.
left|thumb|200px|കാമ്പ്ബെൽസ് സൂപ്പ് കാൻ (1968)
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1928-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1987-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 6-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 22-ന് മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചിത്രകാരന്മാർ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ
മോഹനം
കർണ്ണാടകസംഗീതത്തിലെ ഒരു രാഗമാണ്‌ മോഹനം. 28-ആമത് മേളകർത്താരാഗമായ ഹരികാംബോജിയിൽ നിന്നും ജനിച്ച ഈ രാഗം, സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു തുടങ്ങുന്നവർ ആദ്യമായി പഠിക്കുന്ന രാഗങ്ങളിലൊന്നാണ്‌.
കൃതികൾ
വിഭാഗം:ഹരികാംബോജിയുടെ ജന്യരാഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മോഹനം രാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ കൃതികൾ
അർധകുംഭകം
ഓരോ സംസ്കാരത്തിലും ഇങ്ങനെ ഭിന്നങ്ങളായ ആശയപ്രതീകമായി വാസ്തുവിദ്യയിൽ അർധകുംഭകനിർമ്മാണപ്രവണത നിലനിന്നു. ഇന്ത്യയിൽ വേദകാലം മുതൽ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് ഈ ആകൃതി ഉണ്ടായിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. സാഞ്ചിസ്തൂപത്തിലെ കൊത്തുവേലകളിൽ ഈ രൂപം ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുമുണ്ട്. ബുദ്ധമത സ്തൂപങ്ങളിൽ അർധകുംഭകം സ്ഥിരപ്രതിഷ്ഠ നേടി. ചൈനയിലെ പഴയ കാലത്തെ ശവകുടീരങ്ങൾ അർധകുംഭക മേൽപ്പുരയുള്ള കുടിലുകളുടെ രൂപത്തിലാണ്. ഗ്രീസിലെ വൃത്താകൃതിയുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ (Tholos) ജനനമരണ ചക്രത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്നു. റോമിലെ പാന്തിയോൺ (Pantheon) ക്ഷേത്രം പ്രപഞ്ചശക്തിയുടെ പ്രതിമാനമായി നിർമിച്ചതാണ്. റോമിൽ നിന്നും ക്രിസ്ത്യാനികൾ ഈ ആശയം സ്വീകരിച്ചു. കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിലെ ഹോളി വിസ്ഡം പള്ളി എ.ഡി. 561-ൽ പുനരുദ്ധരിച്ചപ്പോൾ നിർമിച്ച അർധകുംഭകാകൃതിയിലുള്ള മേൽപ്പുര ഈശ്വരമാഹാത്മ്യത്തിന്റെയും ക്രിസ്തുവിന്റെ അധികാരത്തിന്റെയും ചക്രവർത്തിമാരുടെ ശക്തിയുടെയും ജസ്റ്റീനിയൻ ചക്രവർത്തിയുടെ ശവകുടീരത്തിന്റെയും ഒക്കെ പ്രതീകമായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഈ നിർമ്മാണരീതി മധ്യേഷ്യയിലും ഇന്ത്യയിലും പ്രചാരം നേടിയത് ഇസ്ലാമിക സംസ്കാരവ്യാപനത്തിൽ കൂടിയാണ്. അതേസമയം മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ യൂറോപ്പിൽ ഇതിന്റെ പ്രചാരം കുറഞ്ഞുവന്നു. നവോത്ഥാനത്തിനുശേഷം അർധകുംഭകം വീണ്ടും പ്രചാരത്തിലായപ്പോൾ അതിനോടനുബന്ധിച്ച പ്രതീകസൂചനകൾ അവഗണിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. പിന്നീട് കാണാൻ കൗതുകമുള്ള ഒരു സംരചനാരൂപം എന്ന നിലയിലാണ് അർധകുംഭകത്തെ അധികവും പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയത്.
നിർമ്മാണരീതി
19-ആം ശതകത്തിൽ വാസ്തുവിദ്യയിൽ പല നൂതനപ്രവണതകളും ദൃശ്യമായി. കോൺക്രീറ്റിന്റെയും പ്രബലിത കോൺക്രീറ്റിന്റെയും കണ്ടുപിടിത്തം പഴയ നിർമ്മാണവസ്തുക്കളുടെ പരിമിതികളിൽനിന്നും വാസ്തുവിദ്യയെ സ്വതന്ത്രമാക്കി. വിസ്താരമുള്ള അകത്തളങ്ങൾക്ക് തൂണുകളുടെ പ്രതിബന്ധമില്ലാതെ മേൽപ്പുര പണിയാനുതകുന്ന ഒരു നിർമ്മാണരീതിയായിട്ടാണ് അർധകുംഭകം ഇന്നുപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. സംരചനാവിശ്ലേഷണരീതിയുടെ പുരോഗതി ഇതിന്റെ രൂപകല്പന (design) കളിലും മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. മെസോപ്പൊട്ടോമിയയിലെ നിനവേ നഗരത്തിൽനിന്നും കിട്ടിയ ഒരു കുംഭകത്തിന്റെ ശിലാഫലകത്തിന് അഞ്ച് സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾ പഴക്കമുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു.
മാമത്തുകളുടെ കൊമ്പുകളും എല്ലുകളും കൊണ്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട അർധകുംഭകങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉക്രൈനിലെ മെസ്റിച് എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്ന് 1965-ൽ കണ്ടെത്തി. ബി.സി.19,280 -നും ബി.സി. 11,700 നും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിലുള്ളവയാണ് ഇവയെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
അർധകുംഭകത്തിന്റെ പൂളുകൾക്കുള്ളിലെ മർദവും വലിവും നിർമ്മാണവസ്തുക്കൾ തന്നെ താങ്ങണം. കല്ല്, ഇഷ്ടിക മുതലായ നിർമ്മാണവസ്തുക്കൾക്ക് മർദ്ദം താങ്ങാനുള്ള ശക്തിയുണ്ട്. പക്ഷേ, വലിവിന്റെ കാര്യത്തിൽ ദുർബലമാണവ. ഇക്കാരണത്താൽ അധോമേഖലയിൽ നേർത്ത വിള്ളലുകൾ പ്രത്യക്ഷമാകാം. അപ്പോൾ ഓരോ പൂളും സ്വതന്ത്രമായ ഓരോ കമാനംപോലെ പ്രവർത്തിക്കാൻ ഇടവരാം. ഈ സാധ്യതയിലും ഭദ്രത കൈവരുത്തുന്നതിന് കുംഭകത്തിന്റെ കനം കൂട്ടേണ്ടതായി വരുന്നു. അതിന്റെ ഭാരം ആധാരത്തിന്മേൽ ചുറ്റും ഏകദേശം സമമായി പ്രസരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് അർധകുംഭകം നിർമ്മിക്കുന്നത് വൃത്താകൃതിയിൽ ബലമുള്ള ആധാരത്തിലായിരിക്കണം. മറ്റാകൃതികളിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് മേൽപ്പുരയായി ഇവ പണിയുന്നതിനുള്ള പ്രതിബന്ധമിതാണ്.
ബൈസാന്തിയൻ ശില്പികൾ ഈ പ്രശ്നത്തിന് ഒരു പരിഹാരം കണ്ടെത്തി; അർധകുംഭകത്തിന്റെ ഭാരപ്രസരണം തൂണുകളിലേക്കാക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കുമെന്ന് അവർ സ്ഥാപിച്ചു. സമചതുരാകൃതിയിലുള്ള മുറിയുടെ മൂലകളിൽനിന്നും ഗോള ത്രികോണങ്ങൾ (spherical triangles) പോലെ തള്ളിനില്ക്കുന്ന പ്രലംബിനികൾ (pendatives) നിർമിച്ചാൽ അവ മേൽപ്പുരയുടെ വിതാനത്തിൽ വൃത്താകൃതിയുള്ള ആധാരമായിത്തീരും; മൂലകൾ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കമാനങ്ങളായും ഈ പ്രലംബിനികൾ പ്രവർത്തിക്കും. അർധകുംഭകത്തിന്റെ ഭാരം ഇവവഴി മൂലകളിലെ തൂണുകളിലേക്ക് പകർന്നു കൊടുക്കാൻ കഴിയും.
മൂലകളിൽനിന്ന് പടിപടിയായി തള്ളിനില്ക്കുന്ന 'ഉത്സേധ'ങ്ങൾ (Corbels) നിർമിച്ച് ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ആധാരം അഷ്ടഭുജാകൃതിയിലും, പിന്നീട് വൃത്താകൃതിയിലും ആക്കിയെടുക്കുന്ന ഒരു നിർമ്മാണരീതിയാണ് മുഗൾ ഭരണകാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ പരക്കെ സ്വീകരിച്ചിരുന്നത്; കൂടെ മറ്റു രീതികളും പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ബിജാപ്പൂരിലെ ഗോൾഗുംബാസിന്റെ നിർമ്മാണരീതിയാണ് ഇവയിലേറ്റവും ശ്രദ്ധാർഹമായിട്ടുള്ളത്. ഇവിടെ പരസ്പരം ബന്ധിക്കപ്പെട്ട അനേകം കമാനങ്ങൾ കെട്ടിടത്തിന്റെ അകത്തേക്കു ചരിഞ്ഞ് ഏതാണ്ട് വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ആധാരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അർധകുംഭകത്തിന്റെ ഭാരം ഈ കമാനങ്ങളിലേക്കാണ് പ്രസരിക്കുന്നത്
അർധകുംഭകത്തിന്റെ നിർമ്മാണം കമാനത്തിന്റേതെന്നപോലെ ആധാരങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ഓരോ വിതാനത്തിലുമുള്ള വലയാകാരമായ നിരകൾ ക്രമേണ ചെറുതാക്കിക്കൊണ്ടുവന്ന് ഉച്ചിയിലെത്തിക്കുന്നു. ആധാരത്തിൽ നിന്നും തുടങ്ങുന്ന കമാനങ്ങളുടെ ഒരു നിരയുണ്ടാക്കി ഇവയ്ക്കിടയിലെ ഭാഗം അടച്ചും നിർമ്മാണം സാധിക്കാം. ഇത്തരം അർധകുംഭകങ്ങൾക്ക് 'ചാപകമാനകുംഭകം' (vaulted dome) എന്നു പറയുന്നു.
പ്രസിദ്ധമാതൃകകൾ
അകത്തുനിന്നും നോക്കുമ്പോൾ കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗി അർധഗോളാകൃതിയിലുള്ള നിർമിതിക്കാണ്. പക്ഷേ, പുറമേ നിന്നും നോക്കുമ്പോൾ ഇതിന് ഉയരം കുറവായതായി തോന്നിക്കും; ഭംഗിയും കുറയും. ഇതുകൊണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾക്ക് രണ്ടോ മൂന്നോ പാളികളു(shells)ള്ള മേൽപ്പുര നിർമ്മിക്കാറുണ്ട്. ഒന്നിൽ കൂടുതൽ പാളികളാവുമ്പോൾ സീലിംഗിന്റെ ഉപയോഗം നിർവഹിക്കപ്പെടുമെന്ന മെച്ചവുമുണ്ട്. പാന്തിയോണിന്റെ മേൽപ്പുര ഒറ്റ അർധകുംഭകമാണ്. റോമിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് കത്തീഡ്രലിനു (ചി. 6) രണ്ടു പാളികളുണ്ട്; ലണ്ടനിലെ സെന്റ് പോൾസ് പള്ളിക്കാകട്ടെ മൂന്നു പാളികളാണുള്ളത്-ഏറ്റവും അകത്തേത് ഇഷ്ടികകൊണ്ടുള്ളതും, ഏറ്റവും പുറത്തേത് മരത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂടിൽ ഈയത്തകിടുകൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതുമാണ്. ഇവയ്ക്കിടയിൽ ഇഷ്ടികകൊണ്ടുള്ള ഒരു വൃത്തസ്തൂപികയും നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പാളി പ്രധാനമായും മേൽപ്പുരയിലെ വിളക്കിന്റെ ഭാരം താങ്ങാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുണ്ടാക്കിയതാണ്. ഇന്ത്യയിൽ താജ്മഹലിന് ഉള്ളിയുടെ ആകൃതിയിൽ കാണുന്ന ഒരെണ്ണം പുറത്തും അർധഗോളാകൃതിയിലുള്ള മറ്റൊരെണ്ണം അകത്തും ഉണ്ട്.
മർദത്തിലും വലിവിലും കൂടുതൽ ശക്തിയുള്ള നിർമ്മാണവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ കനം കുറഞ്ഞ അർധകുംഭകങ്ങൾ കൂടുതൽ വിസ്താരത്തിൽ നിർമ്മിക്കാം. ഷെല്ലുകൾ പോലെയാണ് ഇവയുടെ പ്രവർത്തനം. പ്രബലിത സിമന്റ് കോൺക്രീറ്റ് (reinforced cement concrete ) ഉപയോഗിച്ചു നിർമിച്ച ആദ്യത്തെ ഇത്തരം അർധകുംഭകം ജേനയിലെ ത്സെയ്സ്പ്ളാനറ്റേറിയ(Zeiss planetarium)ത്തിന്റേതാണ്. കോൺക്രീറ്റിൽ വെവ്വേറെ വാർത്തുണ്ടാക്കിയ ഭാഗങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ലൂഗിനർവി എന്ന ശില്പി റോമിലെ ഒളിമ്പിക് സ്റ്റേഡിയത്തിന്റെ അർധകുംഭകം നിർമിച്ചു. അർധകുംഭകനിർമ്മാണത്തിൽ ഏറ്റവും ആധുനികമായ സംഭാവന ബക്മിൻസ്റ്റർ ഫുള്ളർ എന്ന ശില്പിയുടെ 'അല്പാന്തരീയകുംഭകം' (Deodesic dome) ആണ്. ഗോളത്തെ അടിസ്ഥാനപരമായി ത്രികോണങ്ങളായി ഭാഗിച്ച് ലോഹക്കുഴലുകൾ കൊണ്ട് ഈ ത്രികോണങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുകയും അവയ്ക്ക് അലുമിനിയത്തകിടോ കനംകുറഞ്ഞ മറ്റു വസ്തുക്കളോ കൊണ്ട് ഒരു നേർത്ത ആവരണം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന നിർമ്മാണരീതിയാണ് ഇതിൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. കനം കുറഞ്ഞ ചുവരിലോ, നേരിട്ടു ഭൂമിയിലോ ഉറപ്പിക്കാവുന്നവയാണ് ഇത്തരം അർധകുംഭകങ്ങൾ.
താഴികക്കുടം
ക്ഷേത്രങ്ങൾ പള്ളികൾ, അതുപോലെയുള്ള വലിയ മന്ദിരങ്ങളുടെ മുകളിൽ അർദ്ധഗോളാകൃതിയിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന അർദ്ധകുംഭകങ്ങളെ താഴികക്കുടം അഥവാ കുംഭഗോപുരം എന്നു പറയുന്നു. ഒരു താഴികയും അതിനുമുകളിൽ ഒരു കുടവും കമഴ്ത്തിവച്ചതുപോലെയാണ്‌ ഇതിന്റെ ആകൃതി, കുടത്തിനുമുകളിൽ കൂർത്തഒരു സ്തൂപമുള്ള താഴികക്കുടങ്ങളുമുണ്ട്‌.
യംഗോൺ
ബർമയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും മുൻ തലസ്ഥാനവുമാണ് യംഗോൺ അഥവാ റംഗൂൺ. 2006 മാർച്ചിൽ ബർമ ഭരിക്കുന്ന സൈനിക സർക്കാർ തലസ്ഥാനം നയ്പ്യിഡാവിലേക്ക് മാറ്റി. എങ്കിലും 40 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയുള്ള യംഗോൺ ഇപ്പോഴും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വാണിജ്യ കേന്ദ്രവുമായി തുടരുന്നു. 598.75 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് നഗരത്തിന്റെ വിസ്തൃതി.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ബർമയിലെ നഗരങ്ങൾ
അർജുൻ സിംഗ്
ജീവിതരേഖ
1930 നവംബർ 5-നാണ് അർജുൻ സിംഗ് ജനിച്ചത്. മൂന്നു തവണ മധ്യപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ചുമതല വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2004-2009 കാലയളവിൽ മാനവശേഷി വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ പഞ്ചാബ് ഗവർണറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖം മൂലം ഡെൽഹിയിലെ ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചിരുന്നു. തുടർന്ന് ഹൃദയാഘാതം മൂലം 2011 മാർച്ച് 4-ന് ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അന്തരിച്ചു.
വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ
രാജ്യസഭയിലേക്ക് 2006 മേയ് 20-നു മദ്ധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നു എതിരില്ലാതെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 2011-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:നവംബർ 5-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 4-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മുൻ കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ വർഗ്ഗം:എട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ മാനവ വിഭവശേഷി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ വർഗ്ഗം:അലഹബാദ് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ വർഗ്ഗം:മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള ലോക്‌സഭാംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ
ലൈറ്റ് ഹൗസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)
പ്രേംനസീർ, ജയൻ, ജയഭാരതി, കെ പി എ സി ലളിത എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്ത് എ.ബി.രാജ് സംവിധാനം ചെയ്ത 1976 ൽ ഇറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്ര ആണ് ലൈറ്റ് ഹൗസ്. എം കെ. അർജുനൻ സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചു.
സൗണ്ട് ട്രാക്ക്
ശ്രീകുമാരൻ തമ്പി.എഴുതിയ വരികൾക്ക് എം കെ. അർജ്ജുനൻ സംഗീതസംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ദിവ്യമണി
കർണാടക സംഗീതത്തിലെ 48-ആം മേളകർത്താരാഗമാണ്‌ ദിവ്യമണി
ലക്ഷണം,ഘടന
വസുചക്രത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന രാഗമാണിത്.
ജന്യരാഗങ്ങൾ
ദുന്ദുപ്രിയ,ജീവന്തിനി ഇവയാണ് പ്രധാനജന്യരാഗങ്ങൾ
അവലംബം
http://www.scribd.com/doc/3081383/CARNATIC-MUSIC-COMPOSITION-DATABASE
വിഭാഗം:മേളകർത്താരാഗങ്ങൾ
പരാഗണം
സസ്യങ്ങളുടെ പ്രത്യുൽപാദന വ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായി നടക്കുന്ന പ്രധാന പ്രക്രിയയാണ് പരാഗണം. പൂമ്പൊടികൾ ചെറുപ്രാണികൾ വഴിയും ചിത്രശലഭങ്ങളുടെ സന്ദർശനം മൂലവും കാറ്റ്, ജലം എന്നിവ മുഖേനയും anther ഇല്നിന്ന് stigma യിലേക്ക് എത്തിച്ചേരുന്നു.
ഭൂരിഭാഗം സസ്യങ്ങളും പരാഗണത്തിനായി മൃഗങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്.വളരെ കുറഞ്ഞ ശതമാനം സസ്യങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് കാറ്റ് ജലം എന്നിവ വഴി പരാഗണം നടക്കുന്നത്. പരാഗകാരികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പരാഗണത്തെ പലതായി തരംതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പരാഗകാരി ഷഡ്പദങ്ങൾ ആണെങ്കിൽ എന്റമോഫിലി എന്നും, കാറ്റ് വഴിയാണു പരാഗണം നടക്കുന്നതെങ്കിൽ അനിമോഫില്ലി എന്നും, ജലംവഴിയാണെൻകിൽ ഹൈഡ്രോഫിലി എന്നും പക്ഷികളാണ് പരാഗകാരികളെങ്കിൽ ഓർണിത്തൊഫിലി എന്നും പറയുന്നു.
കൃതിമ പരാഗണം നടക്കുന്ന സസ്യം വാനിലയാണ്. സൂര്യകാന്തിയിൽ പരാഗണം തേനീച്ച വഴിയാണ് നടക്കുന്നത്.മഴ, ജലം എന്നിവയിലൂടെ കുരുമുളക് സസ്യത്തിൽ പരാഗണം നടക്കുന്നു
രണ്ടു തരത്തിൽ ആണ് പരാഗണം നടക്കുന്നത്.
ഇതും കൂടി കാണുക
പരാഗരേണു
വർഗ്ഗം:പരാഗണം
വീട്ടി
ഇന്ത്യ, പാകിസ്താൻ, നേപ്പാൾ മുതലായ ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന ഉയരം കൂടിയതും ഉറപ്പുള്ള തടിയോടും കൂടിയ ഒരു വൃക്ഷമാണ് ഈട്ടി അഥവാ വീട്ടി. (ആംഗലനാമം:Rose wood; ശാസ്ത്രീയനാമം:Dalbergia latifolia). തടി വ്യവസായത്തിൽ വിലപിടിപ്പുള്ള മരങ്ങളിലൊന്നായ ഈട്ടിയുടെ ജന്മദേശം ഏഷ്യയാണ്. സാധാരണയായി 900 മീറ്ററിനുമുകളിൽ 10 മുതൽ 40 ഡിഗ്രീ സെന്റിഗ്രേഡ് വരെ താപനിലയുള്ള നദീതീരങ്ങളിൽ ആണ് ഇവ വളരുന്നത്. കേരളത്തിൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ ഇവ ധാരാളമായി വളരുന്നു. നിത്യഹരിതവൃക്ഷമാണെങ്കിലും വരണ്ടപ്രദേശങ്ങളിൽ ഇല പൊഴിക്കാറുണ്ട്. വനവത്കരണത്തിനും തടിയിലുള്ള ഗൃഹോപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനും തേക്കുപോലെ ആശ്രയിക്കാവുന്ന ഒരു മരമാണ് ഇത്. ചിങ്ങം - കന്നി (ആഗസ്ത്-സെപ്തംബർ) മാസങ്ങളിൽ പൂക്കളും കായകളും ഉണ്ടാകുന്ന വീട്ടിയിൽ തേനീച്ചകളും പ്രാണികളും പരാഗണം നടത്തുന്നു. കാറ്റുവഴിയാണ് വിത്തുവിതരണം. കരിമ്പരപ്പൻ ശലഭ-ലാർവകളുടെ ഭക്ഷണസസ്യമാണ്. വടക്കേ ഇന്ത്യൻ ഈട്ടി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത് ശീഷം എന്ന മരമാണ്.
വളരുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ
ആന്ധ്ര, കർണ്ണാടകം, സിക്കിം, തമിഴ്‌നാട്, ഉത്തർ പ്രദേശ്, ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ജാവ, നേപ്പാൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആണ് വീട്ടി വളരുന്നത്.
തടി
ഇതിന്റെ തടി മരപ്പണികൾക്ക് വളരെ അനുയോജ്യമാണ്. ഇതിന്റെ കാതലിന് ചുവപ്പ് കലർന്ന മഞ്ഞ - വയലറ്റ് കലർന്ന കറുപ്പുനിറവും ആണ്. വെള്ള ഭാഗത്തിന് വെള്ളയൊ തവിട്ട് നിറമോ ആയിരിക്കും. കാതൽ വളരെ ഉറപ്പുള്ളതും പ്രാണികളുടെ ആക്രമണത്തെ ചെറുക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതുമാണ്. അത്ര ഉറപ്പില്ലാത്ത വെള്ള ഭാഗം മരപ്പണികൾക്ക് യോജിച്ചതല്ലെങ്കിലും പ്ലൈവുഡ് മുതലായവ ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കാറ്റുവഴി സ്വാഭാവിക വിത്തുവിതരണം നടത്തുന്ന ഈട്ടിമരം ഏകദേശം 35 മീറ്റർ വരെ ഉയരം വയ്ക്കും.
വീട്ടിത്തടിയുടെ ഉയർന്ന വിലകാരണം അമിതമായും നിയമവിരുദ്ധമായും ശേഖരിക്കുന്നതിനാൽ ഇവയുടെ എണ്ണം ക്രമാതീതമായി കുറഞ്ഞുവരുന്നു. 1927 -ലെ ഇന്ത്യയിലെ വനനിയമപ്രകാരം കാടുകളിൽ നിന്നും വീട്ടി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമാണ്. കയറ്റുമതിയും നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജാവയിൽ 19 -ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനഭാഗത്ത് തോട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്. വളർന്നുവലുതാവാൻ വളരെക്കാലം എടുക്കുന്നതിനാൽ ജാവയിലും ഇന്ത്യയിലും അല്ലാതെ തോട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടില്ല. പണ്ട് വീട്ടി ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പലസ്ഥലത്തും ഇപ്പോൾ ശീഷം എന്ന ഒരേ ജനുസ്സിൽ വരുന്ന കുടുതൽ പരിപാലനം വേണ്ട തടി ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
കുറിപ്പ്
നൈതിക രിതിക്ക് ഈട്ടി ഉത്പന്ങ്ളുടെ വില, നിർണയികുന്നതു ഉപയോഗിച്ച തടി വിലയും, മറ്റു അനുഭന്ഥ സാധങ്ങളുടെ വിലയും കുട്ടി അതിന്തെ 40 ശതമാനം (വർഷം 2016) പണി കുലിയും, ലാഭം ആയിയും ചേർത്ത് ആണ് ഇടുക. പലർ ചേർന്ന് പണിയുന്ന ഉത്പന്നം ഒരു ചതുരശ്ര അടി പണി ചെയ്ത ആടിസ്ഥനത്തിൽ ആണ് കുലി നിശ്ചയിക്കുക, ഇത് എത്രമേൽ പണി വേഗം ഗുണമേന്മയോടു തീർക്കും എന്നതിന് ആശ്രയിച്ചു ഇരിക്കും. അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പൂർണ ഉൽപ്പന്നത്തിന് ഒരു അടിസ്ഥാന പണി കുലി പൊതുവെ ഉണ്ടാകും. ഇത് എല്ലാം മേല്പറഞ്ഞ കണക്കിൽ ഉള്ള്കൊള്ളിചായിരിക്കും. എന്നാൽ സ്ഥാപനങ്ങളിലുടെ വിൽക്കുന്ന ഉത്പന്ങ്ളക്ക് സ്ഥാപന ചെലവും, അതിന്റെ ലാഭവും ചേർത്ത് ആണ് വില്കുക ഇവ ഉത്പന്നതിന് ഉപയോഗിച്ച തടി വിലയുടെ ഇരട്ടിയിൽ കുടുതൽ ആവില്ല.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ശലഭപ്പുഴുക്കളുടെ ഭക്ഷണസസ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഫാബേസീ
ലാൽസലാം
കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർ പരസ്പരം അഭിവാദനം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് ലാൽ സലാം.
പദത്തിന്റെ അർത്ഥം
ഉറുദു ഭാഷയിലുള്ള ലാൽ എന്നും സലാം എന്നുമുള്ള രണ്ട് വാക്കുകൾ ചേർത്താണ് ഈ അഭിവാദനപദം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ചുവപ്പ്, അഭിവാദനം ഇങ്ങനെയാണ് ഈ വാക്കുകളുടെ അർത്ഥം. ആംഗലഭാഷയിലെ റെഡ് സല്യൂട്ട് എന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റ് അഭിവാദനപദത്തിന്റെ വിവർത്തനമായാണ് ഈ സമസ്തപദം ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ഇന്ത്യയിലെ കമ്യൂണിസ്റ്റകൾ സാമാന്യേന ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണെങ്കിലും ഈ പദം തന്നെ ഉപയോഗിച്ച് അഭിവാദനം ചെയ്യണം എന്ന് നിർബ്ബന്ധമില്ല. എല്ലാ മതവിശ്വാസങ്ങൾ പുലർത്തുന്നവർക്കും ഈ അഭിവാദനം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പ്രത്യഭിവാദനം നിർബ്ബന്ധമാണ്. ലാൽ സലാം എന്നതാണ് പ്രത്യഭിവാദനത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.
അഭിവാദനരീതി
ഇടതു മുഷ്ടി ചുരുട്ടി ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് അഭിവാദനം ചെയ്യുക എന്നതാണ് പ്രയോഗരീതി. പ്രത്യഭിവാദനത്തിനും ഇതേ രീതി തന്നെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രത്യഭിവാദനമായി മതപരമായ അഭിവാദനപദങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിഷിധമാണ്.
നിത്യജീവിതത്തിൽ പരസ്പരം കണ്ടുമുട്ടുന്ന സന്ദർഭത്തിൽ മാത്രമല്ല പ്രസംഗവേദികളിലും ഈ പദം ഉപയോഗിക്കും. പ്രസംഗത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും ഒടുക്കത്തിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കും. എന്നാൽ അങ്ങനെ ചെയ്യണമെന്നു നിർബ്ബന്ധമില്ല.
വർഗ്ഗം:അഭിവാദ്യങ്ങൾ
കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ
1986 ൽ ജെ. ശശികുമാർ സംവിധാനം ചെയ്ത് എസ്.എൽ. പുരം സദാനന്ദൻ കഥയെഴുതിയ മലയാളഭാഷാ കുടുംബ നാടക ചിത്രമാണ് കുഞ്ഞാറ്റക്കിളികൾ (. Old World sparrows) ചിത്രത്തിൽ മോഹൻലാൽ, ശോഭന, സോമൻ, സുകുമാരി എന്നിവർ അഭിനയിക്കുന്നു. എ ജെ ജോസഫ് സംഗീതം നൽകിയ ഗാനങ്ങളും ജോൺസന്റെ പശ്ചാത്തല സ്‌കോറും ചിത്രത്തിലുണ്ട്.
ബെലീസ്
മെക്സിക്കോക്ക് സമീപത്തുള്ള ഒരു ചെറിയ രാജ്യമാണ്‌ ബെലീസ്. (Belize). മുൻപ് ബ്രിട്ടീഷ് ഹോണ്ടുറാസ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന രാജ്യമാണിത്. 1981-ൽ ബ്രിട്ടനിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായി. ബ്രിട്ടന്‌ അമേരിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന അവസാനത്തെ അവകാശഭൂമിയായിരുന്നു ഇത്. ബെലീസ് നഗരമാണ്‌ തലസ്ഥാനം. രാജ്യത്തെ ജനസംഖ്യാ വളർച്ചാ നിരക്ക് പ്രതിവർഷം 1.87% ആണ്. ജനസംഖ്യാ ഈ മേഖലയിൽ രണ്ടാമതും പടിഞ്ഞാറൻ അർദ്ധഗോളത്തിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്നതുമാണ്.
പുറംകണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:വടക്കേ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ബെലീസ് വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് കോളനിയായിരുന്ന രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കോമൺവെൽത്ത് രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഔദ്യോഗികഭാഷയായിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ
അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്
ഹിന്ദുജ ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിൽ, ചെന്നൈ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ വാഹന കമ്പനിയാണ് അശോക് ലെയ്‌ലാൻഡ്.
അശോക് മോട്ടോഴ്സ്
1948 ൽരഘുനന്ദൻ സരൺ ആണ്അശോക് മോട്ടോഴ്സ്   സ്ഥാപിച്ചത്. ഇദ്ദേഹം പഞ്ചാബിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ശേഷം, ആധുനിക വ്യാവസായിക സംരംഭങ്ങളിൽ നിക്ഷേപിക്കാൻ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പ്രധാനമന്ത്രി നെഹ്രു അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. അശോക് മോട്ടോഴ്സ് 1948 ൽ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ നിന്ന് ഓസ്റ്റിൻ കാറുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും നിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു. രഘുനന്ദൻ സരണിന്റെ   ഏക മകനായ  അശോക് സരാന്റെ പേരിലാണ് ഈ കമ്പനി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
ലെയ്‌ലാൻഡ്
രഘുനന്ദൻ സരൺ ഒരു വിമാനാപകടത്തിൽ മരിച്ചു. രഘുനന്ദൻ കൊമേഴ്സ്യൽ വാഹനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ലെയ്ലാൻഡിലെ മോട്ടേഴ്സുമായി കരാറിലേർപ്പെട്ടിരുന്നു. അശോക് ലെയ്ലാൻഡ് പിന്നീട് വാണിജ്യവാഹനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി. ലെയ്ലാൻഡിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് പ്രവാസിക്കാരും ഇന്ത്യൻ എക്സിക്യുട്ടീവുകളുമൊക്കെയായി കമ്പനിയുടെ ഇന്ത്യയിലെ വാണിജ്യ വാഹന ഉൽപ്പാദകരിലൊരാളായി മാറി.
ഹിന്ദുജ ഗ്രൂപ്പ്
2007 ൽ അശോക് ലെയ്ലൻഡിൽ ഇൽ വേക്കോയുടെ പരോക്ഷമായ ഓഹരികൾ ഹിന്ദുജ ഗ്രൂപ്പും വാങ്ങി. പ്രൊമോട്ടർ ഷെയർഹോൾഡിങ് ഇപ്പോൾ 51% ആണ്.
ബസ്സുകൾ
നിലവിലെ ശ്രേണി
Light Vehicles
നിലവിലെ ശ്രേണി
1.25 ടൺ ലൈറ്റ് കൊമേഴ്സ്യൽ വാഹിയാണ് ദോസ്ത്. ഇന്ത്യൻ-ജാപ്പനീസ് വാണിജ്യ വാഹന നിർമാതാക്കളായ അശോക് ലെയ്ലാൻഡ് നിസ്സാൻ വാഹനങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയ ആദ്യ ഉൽപ്പന്നമാണ് ദോസ്ത്. ദോസ്ത് 58 ആണ്  ടർബോ ചാർജർ റയിൽ ഡീസൽ എഞ്ചിൻ, 1.25 ടൺ ശേഷിയുള്ള ശേഷി. ബിഎസ് 3, ബിഎസ് 4 പതിപ്പുകൾ ലഭ്യമാണ്. 1980 കളിലെ നിസ്സാന്റെ C22 വനെറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഭാഗങ്ങളും ചില തട്ടുകളുമുള്ളത് ; ഇത് വാതിൽ ഡിസൈനിലാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണുന്നത്. അശോക് ലെയ്ലാൻഡിന്റെ ഹൊസൂർ പ്ലാന്റിൽ എൽസിവി നിർമ്മിക്കുന്നത് തമിഴ്നാട്ടിലാണ്. എൽസി വി മൂന്നു പതിപ്പിൽ ലഭ്യമാണ്. അശോക് ലെയ്ലാൻഡിന് ഇന്ത്യയിൽ ലൈറ്റ് കൊമേഴ്സ്യൽ വെഹിക്കിൾ സെഗ്മെന്റിൽ പ്രവേശനം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബ്രാൻഡുകൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വാഹന നിർമ്മാണ കമ്പനികൾ വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ട്രക്കുകൾ
ദുബൈ മെട്രോ
ദുബൈ പട്ടണത്തിലെ അതിവേഗ റയിൽ ഗതാഗത ശൃംഖലയാണ്‌ ദുബൈ മെട്രോ (അറബിക്:مترو دبي).ഡ്രൈവർ ഇല്ലാതെ തികച്ചും യാന്ത്രികമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന മെട്രോ ട്രെയിൻ ആണ്‌ ഇത്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ ആദ്യത്തെ മെട്രോ എന്ന ബഹുമതിയും ദുബൈ മെട്രോക്ക് തന്നെ. റെഡ് ലൈൻ,ഗ്രീൻ ലൈൻ,ബ്ലൂലൈൻ,യെല്ലോ ലൈൻ എന്നിങ്ങനെ നാലു പ്രധാന പാതകളാണ്‌ ദുബൈ മെട്രോയുടെ നിർമ്മാണ പദ്ധതിയിലുള്ളത്.
ഇതിൽ റെഡ് ലൈൻ 2009 സെപ്റ്റംബർ 9 ന്‌ രാത്രി ഒമ്പത് മണിക്ക് ഭാഗികമായി പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി. റെഡ് ലൈനിലെ ശേഷിച്ച ഭാഗം ഏപ്രിൽ 2010 നും പ്രവർത്തനം തുടങ്ങി.
ദുബൈ മെട്രോ പട്ടണത്തിലൂടെ നിർ‍മ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഭൂഗർഭപാതയിലൂടെയും ഉയർത്തപ്പെട്ട പാലങ്ങളിലൂടെയുമുള്ള പ്രത്യേക പാതയിലൂടെയുമാണ്‌ ഓടുക. എല്ലാ ട്രെയിനുകളും സ്റ്റേഷനുകളും ശീതീകരിച്ചതാണ്‌. 2011 സെപ്റ്റംബർ 9 ന് 20 കി.മീ. വരുന്ന ഗ്രീൻ ലൈൻ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി. ഇതോടേ ദുബൈ മെട്രോ കാനഡയിലെ സ്കൈലൈൻ വാങ്കോവറിനെ മറികടന്നുകൊണ്ട് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ മെട്രോ എന്ന പദവി കരസ്ഥമാക്കി . ഇതോട് കൂടി സ്കൈലൈനിനേക്കാൾ 3 കിലോമീറ്റർ കൂടുതൽ നീളം ദുബൈ മെട്രോക്കുണ്ടാവും.
29 സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന റെഡ്‌ലൈനിന്റെ ഉദ്ഘാടനം 2009 സെപ്റ്റംബർ 9ന്‌ നിർ‌വ്വഹിക്കപ്പെടുകയും സെപ്റ്റംബർ 10, വൈകീട്ട് 6 മണിമുതൽ യാത്രക്കാർക്കായി സേവനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. . 52.1 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് റെഡ്‌ലൈനിനുള്ളത്.
സ്റ്റേഷനുകൾ
right|thumb|350px|റാഷിദിയ്യയിലെ സ്റ്റേഷൻ
റെഡ് ലൈൻ
റെഡ് ലൈനിലെ സ്റ്റേഷനുകൾ ഇവയാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മെട്രോ റെയിൽ പാതകൾ
കവിത
ഗദ്യവും പദ്യവും എന്നീ രണ്ടു സാഹിത്യരൂപങ്ങളുള്ളതിൽ  പദ്യരൂപത്തിനെ കവിത എന്നു പറയുന്നു.കവി ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് വ്യുല്പന്നമായ ഭാവനാമമാണു കവിത. .കവി സൃഷ്ടിയുടെ ഗുണ ധർമം മാത്രമാണ് കവിത. ഗാനരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കാവുന്ന ശബ്ദാലങ്കാരവും വൃത്താലങ്കാരവും അർത്ഥാലങ്കാരവും യോജിച്ചു നില്ക്കുന്ന ആശയാവിഷ്കാരമാണു കവിത അഥവാ കാവ്യം. അർത്ഥവ്യാപ്തമായ വാക്കുകളെ ഗാനരൂപത്തിൽ ഘടിപ്പിച്ചു വായിക്കാനും വായിച്ചവ ഓർമ്മയിൽ നിറുത്താനും പദ്യരൂപങ്ങൾ കൂടുതൽ ഉചിതമാണു എന്നതിലൂടെ വ്യംഗ്യ- ഭാഷയിൽ സാഹിത്യപ്രാധാന്യം കല്പിച്ചിരുന്ന, ആശയാവിഷാരങ്ങൾക്കു സൌന്ദര്യം കല്പിച്ചിരുന്ന ഒരുകാലഘട്ടത്തിൽ ഉദിച്ചുയർന്നതായിരുന്നു കവിത. രുചിക്കുംതോറും ആസ്വാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണു കവിതയുടെ മഹത്ത്വം. വാച്യമായ അർത്ഥം ഭാഷാപ്രയോഗത്തിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുക എന്നതിലുപരിയായോ പ്രസ്തുത അർത്ഥം വ്യക്തമാക്കുന്ന എന്ന ധർമ്മത്തിനു പകരമായിത്തന്നെ നിലനിന്നുകൊണ്ടോ ഭാഷയുടെ സൗന്ദര്യവും ആവാഹനശേഷിയും പ്രകടമാക്കുന്നതിന്‌ ഊന്നൽ നൽകുന്നവയാണ്‌ കവിതകൾ. ആസർഗാത്മക സൃഷ്ടിയിൽ ഒന്നാണ് കവിത. കവിതയ്ക്ക് ഏറ്റവും നല്ല വിശേഷണം കൊടുത്തത് വോർദ്സ്‌വോർത്ത്(Wordsworth) ആണ് :
"Poetry is the spontaneous overflow of powerful emotions".
"അനർഗളമായ വികാരത്തിൻറെ കുത്തൊഴുക്കാണ് കവിത".
പൗരസ്ത്യ സാഹിത്യത്തിൽ
കവിയുടെ കർമ്മമാണ് കാവ്യം. കാവ്യത്തെ ഗദ്യം, പദ്യം, മിശ്രം എന്നും ദൃശ്യം, ശ്രവ്യം എന്നും വിഭജിക്കാം. കവിത എന്ന പദവുമായി കാര്യമായ വ്യത്യാസമില്ല. എന്നാൽ പൗരസ്ത്യസാഹിത്യത്തിൽ കൂടുതലും കവിത എന്ന പദത്തേക്കാൾ കാവ്യം എന്നാണ് പ്രയോഗിച്ചു കാണാറ്. നാടകത്തെയും വേണമെങ്കിൽ സാഹിത്യത്തെ തന്നെ മൊത്തത്തിൽ കാവ്യം എന്ന പദംകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കാം. ഉദാഹരണം. കാവ്യനാടകം, കാവ്യശാസ്ത്രം.
കാവ്യശാസ്ത്രം എന്നതിനു പകരം സാഹിത്യശാസ്ത്രം എന്നും പ്രയോഗിക്കാറുണ്ട്. ശബ്ദാർത്ഥങ്ങൾ സമഞ്ജസമായി സമ്മേളിക്കുന്നതാണ് സാഹിത്യം.
ശബ്ദാർഥൗ സഹിതൗ കാവ്യം- എന്നാണ് ഭാമഹൻ കാവ്യത്തെ നിർവ്വചിച്ചത്. കാവ്യശബ്ദത്തിന്റെ പര്യായമായാണ് സാഹിത്യം എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചത് സാർഥകശബ്ദങ്ങൾകൊണ്ട് രചിക്കുന്ന ഒരു കലാശിൽപ്പമായതുകൊണ്ട് ശബ്ദവും അർത്ഥവും മനോഞ്ജമായി സമ്മേളിക്കുന്നതാണ് കാവ്യമെന്ന് ഭാമഹൻ പറയുന്നു
രമണീയാർഥപ്രതിപാദക ശബ്ദ കാവ്യം എന്ന് രസഗംഗാധരത്തിൽ ജഗന്നാഥ പണ്ഡിതൻ കവിതയെ നിർവ്വചിക്കുന്നു.
വികാരനിർഭരമായി ഹൃദയം നിയതമോ അനിതയതമോ ആയ് താളത്തിൽ ഭാഷയിലൂടെ ആവിഷ്കാരം കണ്ടെത്തുന്നതാണ് കാവ്യം എന്നു പറയാം.- എന്ന് വാട്ട്സ് ഡൺടൺ പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം
ഭാരതീയ കാവ്യശാസ്ത്രം-ഡോ. ടി ഭാസ്‌ക്കരൻ കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റിയൂട്ട്‌
ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം
thumb|200px|Map of ancient Egypt
3100 ബി.സി.ഇ യോടു കൂടി മെനെസിന്റെ (നാർമർ ആണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു) കീഴിൽ അപ്പർ ഈജിപ്റ്റിന്റേയും ലോവർ ഈജിപ്റ്റിന്റേയും രാഷ്ട്രീയേകീകരണത്തോടുകൂടിയാണ് ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം രൂപം കൊണ്ടത്. പ്രാചീന ഈജിപ്റ്റിന്റെ ചരിത്രം പ്രധാനമായും ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡം, മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം, ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥിരതയാർന്ന ഭരണം അനുഭവപ്പെട്ട രാജവംശങ്ങളായും അവയ്ക്കിടയിലെ അസ്ഥിരമായ കാലഘട്ടങ്ങളായ ആദ്യ ഇടക്കാല കാലഘട്ടവും (ഫസ്റ്റ് ഇന്റർമീഡിയറ്റ് പിരീഡ്) രണ്ടാമത്തെ ഇടക്കാല കാലഘട്ടവും (സെക്കന്റ് ഇന്റർമീഡിയറ്റ് പിരീഡ്) ആയി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡം തുടക്ക വെങ്കലയുഗത്തിലും മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം മദ്ധ്യവെങ്കലയുഗത്തിലും ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം അന്ത്യവെങ്കലയുഗത്തിലുമാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്.
ന്യൂ കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ സമയത്ത് നൂബിയയുടെ ഭൂരിഭാഗവും മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യയുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളും അധീനത്തിലാക്കി ഈജിപ്റ്റ് അതിന്റെ അധികാരത്തിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തി. ഈജിപ്ത് അതിന്റെ ചരിത്രത്തിനിടയിൽ ഹിക്സോസ്, ലിബിയക്കാർ, നൂബിയന്മാർ, അസീറിയക്കാർ, അഖാമിനീഡ് പേർഷ്യക്കാർ, അലക്സാണ്ടറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മാസിഡോണിയക്കാർ എന്നിവരുടെ അധിനിവേശനത്തിനടിമപ്പെട്ടിരുന്നു. അലക്സാണ്ടറിന്റെ മരണശേഷം രൂപപ്പെട്ട ഗ്രീക്ക് പാരമ്പര്യമുള്ള ടോളമി രാജവംശം 30 ബി.സി.ഇ വരെ ഈജിപ്റ്റ് ഭരിച്ചു. 30 ബി.സി.ഇ യിൽ ക്ലിയോപാട്രയുടെ ഭരണത്തിനു കീഴിൽ ഈജിപ്റ്റ് റോമാ സാമ്രാജ്യത്തോട് യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെടുകയും റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രവിശ്യയായി മാറുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു.
നൈൽനദിയുടെ കൃഷിക്കനുയോജ്യമായ അനുകൂലനങ്ങളാണ് പ്രാചീന ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്ക്കാരത്തിന്റെ വിജയത്തിനൊരു കാരണമായി പറയപ്പെടുന്നത്. ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ നൈൽതാഴ്വരയിലെ വർഷാവർഷങ്ങളിലുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കവും നിയന്ത്രിതജലസേചനവും മിച്ചോൽപ്പാദനത്തിലേക്കു നയിക്കുകയും ഇത് ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രതക്കും സാമൂഹ്യവും സാംസ്കാരികവുമായ ഉന്നതിക്കും കാരണമായി മാറി. മിച്ചോൽപ്പാദനം നൈൽനദീതടത്തിലേയും ചുറ്റുമുള്ള മരുഭൂമിയിലേയും ധാതുക്കളുടെ ചൂഷണത്തിനും, സ്വതന്ത്രമായ ഒരു ലിപിയുടെ ആവിഷ്ക്കാരത്തിനും, കൃഷിയുടെ പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പിനും, ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുമായുള്ള വാണിജ്യത്തിനും, ഈജിപ്റ്റിന്റെ അധികാരം ഉയർപ്പിടിക്കാനായുള്ള സൈന്യത്തിന്റെ വളർച്ചക്കും വഴിയൊരുക്കി. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകാൻ ഫറവോയുടെ അധികാരത്തിന്നു കീഴിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും പുരോഹിതന്മാരുടേയും പകർപ്പെഴുത്തുകാരുടേയും കൂടിയുള്ള ഒരു ഭരണസംവിധാനം നിലനിന്നിരുന്നു. ഈ ഭരണസംവിധാനം വിപുലമായ ആചാരക്രമങ്ങളോടുകൂടിയ മതത്തിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഈജിപ്ഷ്യൻ ജനതയുടെ ഐക്യവും സഹകരണവും ഉറപ്പിച്ചു.
പുരാതന ഈജിപ്തുകാരുടെ സംഭാവനകളിൽ ഖനനത്തിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, സർവ്വേരീതികൾ, പിരമിഡുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും സ്തംഭങ്ങളും നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിച്ച സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഗണിതശാസ്ത്രരീതികൾ, ഫലപ്രദവുമായ വൈദ്യശാസ്ത്രരീതികൾ, ജലസേചനസമ്പ്രദായങ്ങൾ, കാർഷികോൽ‌പാദനത്തിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ പലക അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വഞ്ചികൾ, ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫെയ്‌ൻസ് (പ്രത്യേകതരം സെറാമിക് നിർമ്മാണം) ഗ്ലാസുണ്ടാക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ, സാഹിത്യത്തിന്റെ വ്യത്യസ്തരൂപങ്ങൾ, മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ സമാധാന ഉടമ്പടി (ഹിറ്റൈറ്റുകളുമായുള്ളത്) ഇവയും പുരാതന ഈജിപ്റ്റിന്റെ സംഭാവനകളിൽപ്പെടുന്നു. പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് ലോകചരിത്രത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. അവരുടെ കലയും വാസ്തുവിദ്യയും പല സംസ്കാരങ്ങളും പകർത്തുകയും അവരുടെ പുരാവസ്തുക്കൾ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിലേക്കും കടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. പുരാതന ഈജിപ്റ്റിന്റെ സ്മാരകങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി സഞ്ചാരികളുടെയും എഴുത്തുകാരുടെയും ഭാവനകൾക്ക് പ്രചോദനമായി മാറി. ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ യൂറോപ്യന്മാരും ഈജിപ്തുകാരും നടത്തിയ പുരാതനവസ്തുഖനനങ്ങൾ ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികതയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയാന്വേഷണത്തിനും അതിന്റെ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തെ വിലമതിക്കുന്നതിനും കാരണമായി.
ജനങ്ങൾ
വടക്കു പടിഞ്ഞാറു നിന്ന് ലിബിയന്മാരും, വടക്കു കിഴക്കു നിന്ന് സെമറ്റിക് വർഗ്ഗക്കാരും തെക്കു നിന്ന് നീഗ്രോകളും നദീതടങ്ങളിലേയ്ക്ക് പ്രവേശിച്ച് പരസ്പരം കൂടിക്കലർന്നാണ്‌ ഈജിപ്റ്റുകാരുടെ ഉത്ഭവമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ചരിത്രം
നൈൽ നദിയുടെ പുത്രിയായാണ്‌ ഈജിപ്റ്റ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗ്രീക്ക് സഞ്ചാരികൾ ഈജിപ്തിനെ നൈലിൻറെ വരദാനം എന്നു വിളിച്ചു. നൈൽ നദിയിലുണ്ടാകുന്ന ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ വെള്ളപ്പൊക്കം മനുഷ്യർക്ക് സ്ഥിരതയുള്ള കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും സങ്കീർണ്ണവും കേന്ദ്രീകൃതവുമായ ഒരു സമൂഹവ്യവസ്ഥ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരവും ഒരുക്കി. ഈ സങ്കീർണ്ണമായ സമൂഹവ്യവസ്ഥ മനുഷ്യ നാഗരികതയുടെ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാനസവിശേഷതകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഏകദേശം 120000 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് മധ്യപ്ലീസ്റ്റോസീൻ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തോടുകൂടി നൈൽ നദീതടത്തിൽ നാടോടികളായ ആധുനിക മനുഷ്യർ വേട്ടയാ ടിയും ഭക്ഷണം ശേഖരിച്ചും ജീവിച്ചിരുന്നു. പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിന്റെ അവസാനത്തോടുകൂടി വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ കൂടുതൽ വരണ്ടതും ചൂടേറിയതുമായി മാറുകയും ഇതു ജനവിഭാഗങ്ങളെ നൈൽ നദീതീരത്തോടടുത്തു ജീവിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുകയും ചെയ്തു. പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഉപരി ഈജിപ്റ്റ് (Upper Egypt), നിമ്‌ന ഈജിപ്റ്റ് (Lower Egypt) എന്നു വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നൈൽ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈജിപ്റ്റിന്റെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഉപരി ഈജിപ്റ്റും നദീതടപ്രദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വടക്കു ഭാഗം നിമ്‌ന ഈജിപ്റ്റുമായിരുന്നു.
രാജവംശാതീതകാലഘട്ടം
ബി.സി.5500-നും 3000നും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടം രാജവംശാതീതകാലമാണ്‌. ഈ കാലഘട്ടത്തിലും ആദ്യകാലരാജവംശങ്ങളുടെ കാലഘട്ടത്തിലും ഈജിപ്ഷ്യൻ കാലാവസ്ഥ ഇന്നത്തേതു പോലെ വരണ്ടതായിരുന്നില്ല. ഈജിപ്റ്റിലെ ധാരാളം പ്രദേശങ്ങൾ പുൽമേടുകളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ഈ പുൽമേടുകളിൽ വ്യത്യസ്ത അംഗുലേറ്റകൾ മേഞ്ഞിരുന്നു. സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ ധാരാളമായി എല്ലാ ചുറ്റുപാടുകളിലും കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. നൈൽനദീതടം വിവിധ പക്ഷികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയായിരുന്നു. അന്നത്തെ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ഇടയിൽ വേട്ടയാടൽ സാധാരണമായിരുന്നു. മനുഷ്യർ പല മൃഗങ്ങളേയും ഇണക്കിയെടുത്തത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.
നഖാഡ I, നഖാഡ II, നഖാഡ III സംസ്കാരങ്ങൾ ബദേരിയൻ സംസ്കാരത്തെ പിന്തുടർന്നു. മധ്യപൂർവേഷ്യയായും പ്രത്യേകിച്ചു കാനാൻ, ബിബ്ലസ് തീരപ്രദേശമായും നഖാഡ II കാലഘട്ടത്തിൽ ഈജിപ്തിലെ ജനങ്ങൾ സമ്പർക്കം പുലർത്തിയിരുന്നു. ഒരായിരം വർഷത്തെ ഇടവേളക്കുള്ളിൽ നഖാഡ സംസ്കാരം കൃഷിക്കാരുടെ ചെറിയ സമൂഹത്തിൽനിന്ന് നൈൽനദീതടത്തിലെ ജനതയെയും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച തലവന്മാരുള്ള ശക്തമായ ഒരു നാഗരികതയായി മാറി. നഖാഡ III സംസ്കാരത്തിലെ തലവന്മാർ നെഖെനിലും (ഹൈറകോൺപോളിസ്) അബിഡോസിലും ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് നൈൽ നദിയുടെ വടക്കോട്ട് അവരുടെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചു. തെക്ക് നൂബിയയുമായും പടിഞ്ഞാറൻ മരുഭൂമിയിലുള്ള മരുപ്പച്ചകളിലുള്ള ജനങ്ങളുമായും കിഴക്ക് മെഡിറ്ററേനിയുമായും മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയുമായും അവർ വാണിജ്യബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടു.
നഖാഡ സംസ്കാരം വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൗതിക വസ്തുക്കളും ചീപ്പ്, പ്രതിമകൾ, ചായം പൂശിയ മൺപാത്രങ്ങൾ, ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള അലങ്കാരശിലാ പാത്രങ്ങൾ, പാലേറ്റുകൾ, സ്വർണം, ലാപിസ്, ആനക്കൊമ്പ് എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇത് ആ സമൂഹത്തിലെ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ശക്തിയുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും പ്രതിഫലനമായി കണക്കാക്കുന്നു. റോമൻ കാലഘട്ടം വരെ കപ്പുകൾ, മന്ത്രത്തകിടുകൾ, പ്രതിമകൾ എന്നിവ അലങ്കരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഫെയ്‌ൻസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സെറാമിക് പാളിയും അവർ വികസിപ്പിച്ചു. നഖാഡ സംസ്കാരത്തിന്റെ അവസാനത്തെ ഘട്ടമായപ്പോഴേക്കും അവർ രേഖാമൂലമുള്ള ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി, ഈ ചിഹ്നങ്ങളാണ് ഒടുവിൽ പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ എഴുതുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ച ഹൈറോഗ്ലിഫുകളായി വികസിച്ചത്.
ആദ്യകാലരാജവംശകാലഘട്ടം
ഏകീകൃത രാജ്യത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ എഴുത്തുകാർ അവതരിപ്പിച്ചതിനേക്കാൾ ക്രമേണ സംഭവിച്ചതായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, മെനെസിനെക്കുറിച്ച് സമകാലിക രേഖകളൊന്നുമില്ല. എന്നാലും ചില പണ്ഡിതന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നത്, ഐതിഹാസികമായ ഏകീകരണത്തിന്റെ പ്രതീകമായി, ആചാരപരമായ രാജകീയ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന നാർമറായിരിക്കാം പുരാണത്തിലുള്ള മെനെസ് എന്നാണ്. ബി.സി.ഇ 3000-ത്തോടുകൂടി അധികാരത്തിലെത്തിയ ആദ്യകാല രാജവംശത്തിലെ രാജവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ മെംഫിസിൽ തലസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ച് ലോവർ ഈജിപ്തിനു മേൽ നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിച്ചു. ഈ നിയന്ത്രണം മൂലം ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ നൈൽഡെൽറ്റയിലെ തൊഴിലാളികളെയും കാർഷിക മേഖലയും നിയന്ത്രിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. അതോടൊപ്പം ലവാന്റിലേക്കുള്ള ലാഭകരമായ വ്യാപാരമാർഗ്ഗങ്ങൾ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കാനും ഇതു മൂലം സാധിച്ചു. ആദ്യകാല രാജവംശത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ശക്തിയും സമ്പത്തും അവരുടെ വിശാലമായ മസ്തബ ശവകുടീരങ്ങളിലും അബിഡോസിലെ മരണശേഷം രാജാവിനെ ഓർക്കാനും ആഘോഷിക്കാനുമുള്ള ആരാധനരീതികളിലും പ്രതിഫലിച്ചു കാണുന്നു. പുരാതന ഈജിപ്തിലെ രാജഭരണമെന്ന ശക്തമായ സ്ഥാപനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികതയുടെ നിലനിൽപ്പിനും വളർച്ചയ്ക്കും ആവശ്യമായ ഭൂമി, തൊഴിൽ, വിഭവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഭരണകൂട നിയന്ത്രണം നിയമാനുസൃതമാക്കാൻ വഴിയൊരുക്കി.
ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡം
ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ വർദ്ധിച്ച കാർഷിക ഉൽപാദനക്ഷമതയും അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ജനസംഖ്യയും വികാസം പ്രാപിച്ച കേന്ദ്രഭരണകൂടവും വാസ്തുവിദ്യ, കല, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയിൽ വലിയ പുരോഗതികൾ സാധ്യമാക്കി. പുരാതന ഈജിപ്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട നേട്ടങ്ങളായ ഗിസയിലെ പിരമിഡുകളും ഗ്രേറ്റ് സ്ഫിങ്ക്സും ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ കാലത്താണ് നിർമ്മിച്ചത്. വിസിയറിന്റെ (ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ) നിർദ്ദേശപ്രകാരം, രാജ്യത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാർ നികുതികൾ ശേഖരിക്കുകയും വിളവ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ജലസേചന പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും, നിർമ്മാണ പദ്ധതികളിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ കർഷകരെ ജോലിക്കെടുക്കുകയും, നീതിയും സമാധാനവും നിലനിർത്താൻ നീതിന്യായസംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈജിപ്തിൽ കേന്ദ്രീകൃതഭരണസമ്പ്രദായത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചതോടെ ഒരു പുതിയ വിഭാഗമായി വിദ്യാസമ്പന്നരായ ഗുമസ്തന്മാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉയർന്നു വന്നു. അവരുടെ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള വേതനമായി രാജാവ് ഭൂസ്വത്തുക്കൾ അനുവദിച്ചു. രാജാവിന്റെ മരണശേഷം രാജാവിനെ ആരാധിക്കാൻവേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ആരാധനാലയങ്ങൾക്കും മറ്റു പ്രാദേശികക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും വരുമാനം ഉറപ്പുവരുത്താൻ രാജാക്കന്മാർ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ ദാനം ചെയ്തു. ഈജിപ്റ്റോളജിസ്റ്റുകളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടു നിന്ന ഈ ആചാരങ്ങൾ ഈജിപ്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഊർജ്ജസ്വലതയെ സാവധാനം ഇല്ലാതാക്കുക്കയും ഒരു വലിയ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണകൂടത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കഴിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാക്കന്മാരുടെ അധികാരം കുറഞ്ഞപ്പോൾ, നൊമാർച്ചുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികൾ രാജാവിന്റെ മേധാവിത്വത്തെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ അധികാരകിടമത്സരങ്ങളും ബി.സി.ഇ 2200 നും 2150 നും ഇടയിലുണ്ടായ കടുത്ത വരൾച്ചയും രാജ്യത്തെ 140 വർഷത്തോളം നീണ്ടു നിന്ന ആദ്യ ഇടക്കാല കാലഘട്ടം എന്നറിയപ്പെട്ട പട്ടിണിയുടെയും കലഹത്തിന്റെയും സമയത്തിനു കാരണമായതായി കരുതപ്പെടുന്നു.
ആദ്യ ഇടക്കാല കാലഘട്ടം
ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ ഈജിപ്തിലെ കേന്ദ്രീകൃതഭരണകൂടം തകർന്നതിനുശേഷം, ഭരണകൂടത്തിന് രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പിന്തുണയ്ക്കാനോ സ്ഥിരപ്പെടുത്താനോ കഴിഞ്ഞില്ല. പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക ഗവർണർമാർക്ക് രാജാവിനെ ആശ്രയിക്കാനായില്ല. ഇതിനെ തുടർന്നുള്ള ഭക്ഷ്യക്ഷാമവും രാഷ്ട്രീയതർക്കങ്ങളും പട്ടിണി മരണങ്ങളിലേക്കും ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളിലേക്കും വളർന്നു. പ്രശ്നങ്ങൾക്കിടയിലും പ്രാദേശിക നേതാക്കന്മാർ അവർക്ക് പുതുതായി ലഭിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യം മുതലാക്കി പ്രവിശ്യകളെ അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുത്തി. സ്വന്തം വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞതോടെ പ്രവിശ്യകൾ സമ്പന്നമായിത്തീർന്നു. പ്രവിശ്യകളിലെ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങളുടെ ശവസംസ്കാരങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങളിൽനിന്ന് ഇത് പ്രകടമാണ്. പ്രവിശ്യകളിലെ കലാകാരന്മാർ ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിൽ രാജാക്കന്മാർക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്ന സാംസ്കാരിക ചിഹ്നങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുകയും അവ തങ്ങൾക്കനുരൂപമാക്കുകയും ചെയ്തു. എഴുത്തുകാർ ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മൗലികവും ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതുമായ സാഹിത്യശൈലികൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.
രാജാവിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രരാവാൻ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികൾ പ്രാദേശിക നിയന്ത്രണത്തിനും രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിനും വേണ്ടി പരസ്പരം പോരാടാൻ തുടങ്ങി. ബി.സി.ഇ 2160-ഓടെ, ഹെരാക്ലിയോപോളിസിലെ ഭരണാധികാരികൾ ലോവർ ഈജിപ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു, അതേസമയം തീബ്സ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഇന്റഫ് കുടുംബം, അപ്പർ ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. ഇന്റഫുകളുടെ അധികാരശക്തി വളരുകയും വടക്കോട്ട് അവരുടെ നിയന്ത്രണം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, രണ്ട് രാജവംശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ അനിവാര്യമായി. ബി.സി.ഇ 2055-ഓടുകൂടി, നെബെപെട്രെ മെന്റുഹോട്ടെപ് രണ്ടാമന്റെ കീഴിലുള്ള വടക്കൻ തീബൻ സൈന്യം ഹെരാക്ലിയോപൊളിറ്റൻ ഭരണാധികാരികളെ പരാജയപ്പെടുത്തി, രണ്ട് ദേശങ്ങളെ വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിച്ചു. ഇത് മിഡിൽ കിംഗ്ഡം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്കാരിക നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആരംഭമായിരുന്നു.
മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം (2134 - 1690 ബി.സി.ഇ)
മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥിരതയും സമൃദ്ധിയും പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും അതുവഴി കലയുടേയും സാഹിത്യത്തിന്റേയും, സ്മാരകനിർമ്മാണ പദ്ധതികളുടേയും പുനരുജ്ജീവനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുകയും ചെയ്തു. പതിനൊന്നാം രാജവംശത്തിലെ മെന്റുഹോട്ടെപ് രണ്ടാമനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളും തീബ്സ് ആസ്ഥാനമാക്കി ഭരിച്ചു. എന്നാൽ പന്ത്രണ്ടാം രാജവംശത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ 1985 ബി.സി. ഇ യിൽ അമെനെംഹാട്ട് ഒന്നാമൻ, രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ഫയൂമിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇറ്റ്ജ്താവി നഗരത്തിലേക്ക് മാറ്റി. പന്ത്രണ്ടാം രാജവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ പ്രദേശത്തെ കാർഷികോൽപ്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ദീർഘവീക്ഷണത്തോടെയുള്ള ഭൂമി നികത്തലും ജലസേചന പദ്ധതിയും പൂർത്തിയാക്കി. കൂടാതെ സ്വർണ്ണ ഖനികൾ കൊണ്ട് സമ്പന്നമായ നുബിയയിലെ പ്രദേശം ഈജിപ്ഷ്യൻ സേന തിരിച്ചുപിടിച്ചു. അതേസമയം തൊഴിലാളികൾ കിഴക്കൻ ഡെൽറ്റയിൽ വിദേശ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ "ഭരണാധികാരിയുടെ മതിലുകൾ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിരോധമതിൽ നിർമ്മിച്ചു.
രാജ്യം സൈനികമായും രാഷ്ട്രീയമായും സുരക്ഷിതമായതോടെ, ജനസംഖ്യ വർദ്ധിക്കുകയും കലകളും മതവും അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിലെ മനോഭാവത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ ഭക്തിയുടെ ആവിഷ്കാരങ്ങളിലുള്ള വ്യത്യസ്തത പ്രകടമായി. മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം കാലഘട്ടത്തിലെ സാഹിത്യത്തിൽ സങ്കീർണ്ണമായ പ്രമേയങ്ങളേയും കഥാപാത്രങ്ങളേയും വാചാലമായ ശൈലിയിൽ ആവിഷ്കരിച്ചിരുന്നു. ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ശിൽപകല സൂക്ഷ്മവും വ്യക്തിഗതവുമായ വിശദാംശങ്ങൾ പ്രകടമാക്കുക വഴി സാങ്കേതിക സങ്കീർണ്ണതയുടെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിൽ എത്തി.
മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ അവസാനത്തെ പ്രമുഖഭരണാധികാരിയായിരുന്ന അമെനെംഹാട്ട് മൂന്നാമൻ ഖനനത്തിനും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലാളികളെ കിട്ടാനായി കിഴക്ക് നിന്ന് ഡെൽറ്റ പ്രദേശത്തേക്ക് സെമിറ്റിക് സംസാരിക്കുന്ന കാനാൻ കുടിയേറ്റക്കാരെ അനുവദിച്ചു. എന്നാൽ ഈ കെട്ടിട-ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിൽ പിന്നീട് ഉണ്ടായ നൈൽ വെള്ളപ്പൊക്കവുമായി കൂടിച്ചേർന്ന് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ മാന്ദ്യത്തിലാക്കുകയും പിന്നീട് പതിമൂന്ന് പതിന്നാല് രാജവംശങ്ങളിൽ മന്ദഗതിയിലുള്ള പതനത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ തകർച്ചയുടെ സമയത്ത് കാനാൻ കുടിയേറ്റക്കാർ ഡെൽറ്റ പ്രദേശത്തിന്റെ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ഹൈക്സോസ് എന്ന പേരിൽ ഈജിപ്തിന്റെ അധികാരം ഏറ്റെടുക്കുയും ചെയ്തു.
രണ്ടാം ഇടക്കാലകാലഘട്ടം
ബി.സി.ഇ 1785-ഓടുകൂടി മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ നൈൽ ഡെൽറ്റയിൽ ഇതിനകം സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരുന്ന ഹൈക്സോസ് ("വിദേശഭരണാധികാരികൾ")എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട പശ്ചിമേഷ്യൻ ജനത ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുത്തു. അവർ തലസ്ഥാനം അവാരിസിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭരണത്തെ തീബ്സിലേക്ക് തുരത്തുകയും ചെയ്തു. ഹൈക്സോസ് ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭരണ മാതൃകകൾ നിലനിർത്തുകയും സ്വയം ഈജിപ്ഷ്യൻ രാജാക്കന്മാരായി അവരോധിക്കുകയും ഈജിപ്ഷ്യൻ ഘടകങ്ങളെ അവരുടെ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് സമന്വയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരും മറ്റ് ആക്രമണകാരികളും ഈജിപ്തിലേക്ക് പുതിയ യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. തേരും കോംപോസിറ്റ് വില്ലും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.
തെക്കോട്ട് പിൻവാങ്ങിയെങ്കിലും തദ്ദേശീയരായ തീബൻ രാജാക്കന്മാർ വടക്ക് ഭരിച്ചിരുന്ന ഹൈക്സോസിനും തെക്ക് ഹൈക്സോസിന്റെ സഖ്യകക്ഷികളായ നൂബിയൻ വംശജരായ കുഷൈറ്റുകൾക്കും ഇടയിലകപ്പെടുകയും വർഷങ്ങളോളം ഹൈക്സോസിനു സാമന്തരായി തുടരുകയും ചെയ്തു. സെക്കനെൻരെ താവോ II, കമോസ് എന്നീ രാജാക്കന്മാർക്ക് നൂബിയക്കാരെ കീഴ്‌പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും ഹൈക്സോസിനെ തോല്പിക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചില്ല. കമോസിന്റെ പിൻഗാമിയായ അഹ്മോസ് ഒന്നാമൻ വളരെക്കാലം നീണ്ടുനിന്ന സംഘർഷത്തിൽ ബി.സി.ഇ 1555-ഓടു കൂടി ഹൈക്സോസിനെ തുരത്തി. അഹ്മോസ് ഒന്നാമൻ ഒരു പുതിയ രാജവംശം സ്ഥാപിക്കുകയും അതിനെ പിൻതുടർന്ന ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം ഈജിപ്തിന്റെ അതിർത്തികൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആധിപത്യം നേടാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.
ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം
മിട്ടാനി സാമ്രാജ്യം, അസീറിയ, കാനാൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള തങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾ സുരക്ഷിതമാക്കുകയും അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി നയതന്ത്രബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ന്യു കിംങ്ങ്ഡം ഫറവോമാർ അഭിവൃദ്ധിയുടെ ഒരു കാലഘട്ടം സ്ഥാപിച്ചു. തുത്ത്‌മോസിസ് ഒന്നാമന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുമകൻ തുത്ത്‌മോസിസ് മൂന്നാമന്റെയും കീഴിൽ നടത്തിയ സൈനിക പ്രചാരണങ്ങൾ ഈജിപ്ത് കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. മെർനെപ്ത മുതൽ ഈജിപ്തിലെ ഭരണാധികാരികൾ ഫറവോ എന്ന പദവി സ്വീകരിച്ചു.
ഫറവോ ആയി സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ച ഒരു രാജ്ഞിയായിരുന്ന ഹാറ്റ്ഷെപ്സുട്ട് ഹൈക്സോസ് കേടുപാടുകൾ വരുത്തിയ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പുനരുദ്ധാരണം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചു. അവർ പുന്തിലേക്കും സിനായിയിലേക്കും വ്യാപാരപരിവേഷണങ്ങൾ അയച്ചു. ബി.സി.ഇ 1425-ൽ തുത്മോസിസ് മൂന്നാമൻ മരിച്ചപ്പോൾ, ഈജിപ്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ സിറിയയിലെ നിയ മുതൽ നൂബിയയിലെ നൈൽ നദിയുടെ നാലാം കാറ്ററാക്റ്റ് വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന സാമ്രാജ്യമായിരുന്നു.
ന്യൂ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ ഫറവോമാർ അവരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ദൈവങ്ങളിലൊന്നായ അമുനുവേണ്ടി വലിയ തോതിലുള്ള നിർമ്മാണങ്ങൾ നടത്തി. അവരുടെ ആരാധനാ കർണ്ണാക് കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. യഥാർത്ഥവും സാങ്കൽപ്പികവുമായ സ്വന്തം നേട്ടങ്ങളെ ഘോഷിക്കുന്നതിനായി അവർ ധാരാളം സ്മാരകങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ഈജിപ്ത് ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമാണ് കർണ്ണാക് ക്ഷേത്രം.
ബി.സി.ഇ 1279-നോടടുത്ത് മഹാനായ റാംസീസ്സ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന റാംസീസ്സ് രണ്ടാമൻ അധികാരത്തിലെത്തി. അദ്ദേഹം ധാരാളം ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും, വളരെയധികം പ്രതിമകളും സ്തൂപങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ധീരനായ ഒരു സൈനിക നേതാവായിരുന്ന റാംസീസ്സ്, കാദേശ് യുദ്ധത്തിൽ (ആധുനിക സിറിയയിൽ) ഹിറ്റൈറ്റുകൾക്കെതിരെ തന്റെ സൈന്യത്തെ നയിച്ചു. സമനിലയിലേക്കെത്തിയ യുദ്ധത്തിനൊടുവിൽ (1258 ബി.സി.ഇ) റാംസീസ്സ് ഹിറ്റൈറ്റുകളുമായി ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയ സമാധാന ഉടമ്പടിയിലേർപ്പെട്ടു.
ഈജിപ്തിന്റെ സമ്പത്ത് പടിഞ്ഞാറുള്ള ലിബിയൻ ബെർബറുകൾ, ഈജിയൻ കടലിൽ നിന്നുള്ള നാവികരുടെ ഒരു സഖ്യമായ 'സീ പീപ്പിൾ' എന്നിവരുടെ അധിനിവേശത്തിനുള്ള ലക്ഷ്യമായി മാറി. തുടക്കത്തിൽ, ഈ ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ ഈജിപ്ഷ്യൻ സൈന്യത്തിന് കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഒടുവിൽ ഈജിപ്തിന് തെക്കൻ കാനാനിലെ ശേഷിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടു. അതിൽ ഭൂരിഭാഗവും അസീറിയക്കാരുടെ കീഴിലായി. അഴിമതി, ആഭ്യന്തര കലാപം തുടങ്ങിയവ പ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കി. അധികാരം വീണ്ടെടുത്ത ശേഷം, തീബ്‌സിലെ അമുൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പുരോഹിതന്മാർ വൻതോതിൽ ഭൂമിയും സമ്പത്തും സ്വരൂപിച്ചു. അവരുടെ അധികാരത്തിന്റെ വിപുലീകരണം മൂന്നാം ഇടക്കാല കാലഘട്ടത്തിൽ രാജ്യത്തെ പിളർത്തി.
മൂന്നാം ഇടക്കാലകാലഘട്ടം
ബി.സി.ഇ 1078-ൽ റാംസീസ്സ് പതിനൊന്നാമന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് ഈജിപ്തിന്റെ വടക്കൻ ഭാഗത്തിന്റെ മേൽ സ്മെൻഡസ് അധികാരം ഏറ്റെടുക്കുകയും ടാനിസ് നഗരം ആസ്ഥാനമാക്കി നിന്ന് ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. തെക്ക് ഭാഗം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത് തീബ്സിലെ അമുൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പുരോഹിതന്മാരാണ്. അവർ സ്മെൻഡസിനെ പേരിന് മാത്രം അംഗീകരിച്ചു. ഈ സമയത്ത്, ലിബിയക്കാർ പടിഞ്ഞാറൻ ഡെൽറ്റയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരുന്നു. ലിബിയൻ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ തലവൻമാർ അവരുടെ സ്വയംഭരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ലിബിയൻ രാജാക്കന്മാർ 945 ബി.സി.ഇ യിൽ ഷോഷെങ്ക് ഒന്നാമന്റെ കീഴിൽ ഡെൽറ്റയുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. ലിബിയൻ അല്ലെങ്കിൽ ബുബാസ്റ്റൈറ്റ് രാജവംശം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അവരുടെ ഭരണം 200 വർഷക്കാലം നീണ്ടുനിന്നു. ഷൊഷെങ്ക് തന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ പ്രധാന പുരോഹിത സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിയോഗിച്ച് തെക്കൻ ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണവും നേടി. നൈൽ ഡെൽറ്റയിൽ ഒരു എതിരാളി രാജവംശം ലിയോന്റോപോളിസിൽ ഉയർന്നുവന്നതോടെയും കുഷൈറ്റ്സ് തെക്ക് നിന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി തുടങ്ങിയതോടെയും ലിബിയൻ നിയന്ത്രണം ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ബി.സി.ഇ 727-ഓടെ കുഷൈറ്റ് രാജാവായ പിയെ തെക്ക് നിന്നാക്രമിച്ച് തീബ്സിന്റെയും ഡെൽറ്റയുടെയും നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും 25-ആം രാജവംശം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 25-ആം രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് ഫറവോ തഹർഖ ന്യൂ കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ അത്രയും വലിയ ഒരു സാമ്രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ചു. ഇരുപത്തിയഞ്ചാം രാജവംശത്തിലെ ഫറവോമാർ നൈൽ താഴ്‌വരയിൽ മെംഫിസ്, കർണാക്, കാവ, ജബൽ ബാർക്കൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉടനീളം ക്ഷേത്രങ്ങളും സ്മാരകങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു. ഈ കാലയളവിൽ, മിഡിൽ കിംഗ്ഡത്തിന് ശേഷം നൈൽ താഴ്വരയിലും ഇന്നത്തെ സുഡാനിൽ പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും പിരമിഡുകളുടെ വ്യാപകമായ നിർമ്മാണമുണ്ടായി.
ഈജിപ്തിന്റെ പ്രതാപം മൂന്നാം ഇടക്കാലകാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ ക്ഷയിച്ചു. ഈജിപ്തിന്റെ സഖ്യകക്ഷികൾ പലരും അസീറിയൻ സ്വാധീനമേഖലയുടെ കീഴിലായി.ബി.സി.ഇ 700 ആയപ്പോഴേക്കും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം അനിവാര്യമായി മാറി. ബി.സി.ഇ 671 നും 667 നും ഇടയിൽ അസീറിയക്കാർ ഈജിപ്ത് കീഴടക്കി. തഹർഖയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ തന്താമണിയുടെയും ഭരണം അസീറിയക്കാരുമായുള്ള നിരന്തരമായ സംഘർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നു. അവരുടെ ഭരണസമയത്ത് ഈജിപ്തുകാർ അസീറിയക്കെതിരെ നിരവധി വിജയങ്ങൾ നേടിയെങ്കിലും ആത്യന്തികമായി, അസീറിയക്കാർ കുഷൈറ്റുരാജാക്കന്മാരെ നൂബിയയിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയും മെംഫിസ് പിടിച്ചടക്കുകയും തീബ്സിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കൊള്ളയടിക്കുകയും ചെയ്തു.
പിൽക്കാലകാലഘട്ടം
അസീറിയക്കാർ ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇരുപത്തിയാറാം രാജവംശത്തിലെ സെയ്റ്റ് രാജാക്കന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു കൂട്ടം സാമന്തരാജാക്കന്മാരിലേക്ക് വിട്ടു. ബി.സി.ഇ 653-ഓടെ സെയ്റ്റ് രാജാവായ പ്സാംറ്റിക് ഒന്നാമൻ ഗ്രീക്ക് കൂലിപ്പടയാളികളുയെ സഹായത്തോടെ ഈജിപ്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാവികസേന രൂപീകരിക്കുകയും അസീറിയക്കാരെ തോല്പിക്കുകയും ചെയ്തു. നൗക്രാറ്റിസ് നഗരം നൈൽ ഡെൽറ്റയിലെ ഗ്രീക്കുകാരുടെ ആസ്ഥാനമായി മാറിയതോടെ ഈജിപ്തിലെ ഗ്രീക്ക് സ്വാധീനം വളരെയധികം വികസിച്ചു. സായിസ് നഗരം പുതിയ തലസ്ഥാനം ആസ്ഥാനമാക്കി ഭരിച്ച സെയ്റ്റ് രാജാക്കന്മാർ ഈജിപ്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും സംസ്കാരത്തിലും ഹ്രസ്വമായ പുനരുജ്ജീവനത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. എന്നാൽ ബി.സി.ഇ 525-ൽ കാംബിസെസ് രണ്ടാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പേർഷ്യക്കാർ ഈജിപ്ത് കീഴടക്കുകയും പെലൂസിയം യുദ്ധത്തിൽ വച്ച് ഫറവോ പ്സാംടിക് മൂന്നാമനെ പിടികൂടുകയും ചെയ്തു. കാംബിസെസ് II പിന്നീട് ഫറവോ എന്ന ഔപചാരികപദവി ഏറ്റെടുത്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഈജിപ്തിനെ ഒരു സത്രപിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുകയും ഇറാനിൽ നിന്ന് ഈജിപ്തിനെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. ബി.സി.ഇ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പേർഷ്യക്കാർക്കെതിരായി ചില വിജയകരമായ കലാപങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും ഈജിപ്തിന് ഒരിക്കലും പേർഷ്യക്കാരെ ശാശ്വതമായി പുറത്താക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
പേർഷ്യയുടെ അധിനിവേശത്തെത്തുടർന്ന്, ഈജിപ്തും സൈപ്രസും ഫെനിഷ്യയും അക്കീമെനിഡ് പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആറാമത്തെ സത്രപിയായി മാറി. ഈജിപ്തിലെ പ്രാദേശിക രാജവംശങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയ്ക്ക് കീഴിൽ ഈജിപ്ത് സ്വാതന്ത്ര്യം വീണ്ടെടുത്തപ്പോൾ ഇരുപത്തിയേഴാം രാജവംശം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഈജിപ്തിന്റെ പേർഷ്യൻ ഭരണത്തിന്റെ ഈ ആദ്യ കാലഘട്ടം ബി.സി.ഇ 402-ൽ അവസാനിച്ചു. ഈ പ്രാദേശിക രാജവംശങ്ങളിൽ അവസാനത്തേത്, മുപ്പതാമത്തെ രാജവംശം നെക്റ്റനെബോ രണ്ടാമന്റെ ഭരണത്തോടുകൂടി അവസാനിച്ചു. മുപ്പത്തിയൊന്നാം രാജവംശം എന്നറിയപ്പെടുന്ന പേർഷ്യൻ ഭരണത്തിന്റെ ഒരു ഹ്രസ്വമായ പുനഃസ്ഥാപനം ബി.സി.ഇ 343-ൽ ആരംഭിച്ചു. എന്നാൽ അധികം താമസിയാതെ ബി.സി.ഇ 332-ൽ പേർഷ്യൻ ഭരണാധികാരിയായ മസാസെസ് ഈജിപ്തിനെ അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിക്ക് കൈമാറി.
ഈജിപ്ത് ടോളമി രാജവംശത്തിനു കീഴിൽ
ബിസി 332-ൽഅലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി ഈജിപ്ത് കീഴടക്കി. അദ്ദേഹത്തെ ഈജിപ്തുകാർ ഒരു വിമോചകനായി സ്വാഗതം ചെയ്തു. അലക്‌സാണ്ടറിന്റെ പിൻഗാമികളായ മാസിഡോണിയരായ ടോളമി രാജവംശം സ്ഥാപിച്ച ഭരണം ഈജിപ്ഷ്യൻ മാതൃകയിൽ അധിഷ്ഠിതവും പുതിയ തലസ്ഥാനനഗരമായ അലക്‌സാണ്ട്രിയയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതുമായിരുന്നു. ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് ഭരണത്തിന്റെ ശക്തിയും അന്തസ്സും പ്രദർശിപ്പിച്ച നഗരമായ അലക്സാണ്ട്രിയ, നഗരത്തിലെ പ്രശസ്തമായ ലൈബ്രറി കേന്ദ്രീകരിച്ച് പഠനത്തിന്റെയും സംസ്‌കാരത്തിന്റെയും ഇരിപ്പിടമായി മാറി. അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ലൈറ്റ് ഹൗസ്, നഗരത്തിലൂടെ വ്യാപാരം നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന നിരവധി കപ്പലുകൾക്ക് വഴി തെളിച്ചു. ടോളമികൾ വാണിജ്യവും പാപ്പിറസ് നിർമ്മാണം പോലുള്ള വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന സംരംഭങ്ങൾ അവരുടെ മുൻ‌ഗണനയാക്കി മാറ്റി.
എന്നാൽ ഹെല്ലനിസ്റ്റ് സംസ്കാരം പാരമ്പര്യ ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചില്ല. അതിനു കാരണം ടോളമികൾ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വസ്തത ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ കാലാകാലങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന പാരമ്പര്യങ്ങളെ പിന്തുണച്ചു. അവർ ഈജിപ്ഷ്യൻ ശൈലിയിൽ പുതിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും പരമ്പരാഗത ആരാധനക്രമങ്ങളെ പിന്തുണക്കുകയും തങ്ങളെ ഫറവോമാരായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീക്ക്, ഈജിപ്ഷ്യൻ ദേവന്മാരെ സംയോജിപ്പിച്ച് സെറാപ്പിസ് പോലുള്ള ദേവന്മാരാക്കി സമന്വയിപ്പിച്ച് ചില പാരമ്പര്യങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ ശില്പകലയുടെ ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രീക്ക് ശൈലികൾ പരമ്പരാഗത ഈജിപ്ഷ്യൻ രൂപങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചു. ടോളമികൾ ഈജിപ്തുകാരെ അനുനയിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും പ്രാദേശിക കലാപം, കുടുംബകലഹങ്ങൾ, ടോളമി നാലാമന്റെ മരണശേഷം രൂപപ്പെട്ട അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ശക്തമായ ജനക്കൂട്ടം എന്നിവയെല്ലാം രാജവംശത്തിനും വെല്ലുവിളിയായി മാറി. റോം ഈജിപ്തിൽ നിന്നുള്ള ധാന്യങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതിയെ കൂടുതൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. ഇതിനാൽ ഈജിപ്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ റോം വലിയ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. തുടർച്ചയായ ഈജിപ്ഷ്യൻ കലാപങ്ങളും രാഷ്ട്രീയപരിതസ്ഥിതിയും നിയർ ഈസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള ശക്തരായ എതിരാളികളും ഈജിപ്തിലെ സാഹചര്യം അസ്ഥിരമാക്കി. റോം ഈജിപ്തിനെ അതിന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രവിശ്യയായി സുരക്ഷിതമാക്കാൻ വേണ്ടി സൈന്യത്തെ അയച്ചു.