cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
വാനുവാടു
ചരിത്രം
സ്പെയിനിനു വേണ്ടി പര്യവേഷണം നടത്തുകയായിരുന്ന പോർച്ചുഗീസ് നാവികനായ പെഡ്രോ ഫെർനാൺഡസ് ഡെ ക്വൈറോസ് 1606-ൽ ദ്വീപ് സന്ദർശിച്ചപ്പോഴാണ് യൂറോപ്യന്മാർ ഈ ദ്വീപുകളെപ്പറ്റി ആദ്യം അറിയുന്നത്. ഓസ്ട്രേലിയയിലെത്തി എന്നാണ് അദ്ദേഹം കരുതിയത്. ഇതിനുശേഷം ഇവിടെ യൂറോപ്യന്മാരെത്തിയത് 1768-ലാണ്. ലൂയിസ് അന്റോണീൻ ഡെ ബോഗൈൻവില്ല ഈ ദ്വീപസമൂഹം വീണ്ടും "കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു". 1774-ൽ കാപ്റ്റൻ കുക്ക് ഈ ദ്വീപുകൾക്ക് ന്യൂ ഹെബ്രൈഡ്സ് എന്ന് പേരു നൽകി. സ്വാതന്ത്ര്യം വരെ ഈ പേര് ഉപയോഗത്തിലുണ്ടായിരുന്നു.
1825-ൽ പീറ്റർ ഡില്ലൺ എന്ന കച്ചവടക്കാരൻ എറോമാങ്കോ എന്ന ദ്വീപിൽ ചന്ദനം കണ്ടെത്തി. ഇത് ധാരാളം കുടിയേറ്റക്കാരെ ഈ ദ്വീപിലേക്കാകർഷിച്ചു. പോളിനേഷ്യൻ ജോലിക്കാരും കുടിയേറ്റക്കാരും തമ്മിൽ 1830-ൽ ഒരു സംഘടനമുണ്ടായശേഷമാണ് ഈ കടന്നുകയറ്റം അവസാനിച്ചത്. 1860കളിൽ ഓസ്ട്രേലിയ, ഫിജി, ന്യൂ സ്പെയിൻ, സമോവ ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ കർഷകർ ദ്വീപുവാസികളുമായി ദീർഘകാല തൊഴിൽ കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ബ്ലാക്ക്ബേഡിംഗ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട ഒരുതരം അടിമപ്പണിയിലേയ്ക്കാണ് ഇത് വഴി തെളിച്ചത്. ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ മൂർദ്ധന്യത്തിൽ പല ദ്വീപുകളിലെയും പുരുഷന്മാരിൽ പകുതിയിലേറെപ്പേരും ഇപ്രകാരം ദൂരപ്രദേശങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവരായിരുന്നു. യൂറോപ്യന്മാരുമായി ബന്ധമുണ്ടാകുന്നതിനു മുൻപുള്ളതിനേക്കാൾ ഇപ്പോൾ ഈ ദ്വീപുകളിലെ ജനസംഖ്യ വളരെക്കുറവാണെന്നാണ് തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ യൂറോപ്പിൽ നിന്നും വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ നിന്നുമുള്ള കത്തോലിക്, പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്ന മിഷനറിമാർ ഈ ദ്വീപുകളിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ജോൺ ഗെഡ്ഡി (1815–1872), ഒരു സ്കോട്ട്സ്-കനേഡിയൻ പ്രെസ്ബൈറ്റേറിയൻ മിഷനറിയായിരുന്നു. അനൈറ്റ്‌യും എന്ന ദ്വീപിൽ 1848-ലാണ് ഇദ്ദേഹം എത്തിപ്പെട്ടത്. തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ബാക്കി സമയം ഇദ്ദേഹം ഇവിടെയാണ് ചിലവഴിച്ചത്. നാട്ടുകാരെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേയ്ക്കും പാശ്ചാത്യ ജീവിതശൈലിയിലേയ്ക്കും മാറ്റിയെടുക്കാനാണ് ഇദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചിരുന്നത്. ജോൺ ഗിബ്സൺ പേറ്റൺ എന്നയാൾ ഒരു സ്കോട്ടിഷ് മിഷനറിയായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ വികസനത്തിനായി ധാരാളം പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു. പരുത്തികൃഷി നടത്താൻ സ്ഥലമന്വോഷിച്ച് ധാരാളം ആൾക്കാർ ഈ ദ്വീപുകളിൽ എത്തിപ്പെട്ടിരുന്നു. അന്താരാഷ്ട്രവിപണിയിൽ പരുത്തിവില ഇടിഞ്ഞപ്പോൾ കൃഷി കാപ്പി, കൊക്കോ, വാഴ, തേങ്ങ എന്നിവയ്ക്ക് വഴിമാറി. ആദ്യകാലത്ത് ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്നുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് പൗരന്മാരായിരുന്നു കുടിയേറ്റക്കാരിൽ കൂടുതൽ. 1882-ൽ കാലഡോണിയൻ കമ്പനി ഓഫ് ന്യൂ ഹെബ്രൈഡ്സ് സ്ഥാപിതമായപ്പോൾ ഫ്രഞ്ചുകാരും കുടിയേറാൻ തുടങ്ങി. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഫ്രഞ്ചുകാർ ബ്രിട്ടീഷുകാരേക്കാൾ ഇരട്ടിയോ‌ളമുണ്ടായിരുന്നുവത്രേ.
ഫ്രഞ്ചുകാർക്കും ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കും ഈ ദ്വീപുകളിൽ താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ഇവ പിടിച്ചടക്കാൻ രണ്ടു രാജ്യങ്ങളുടെ ഭരണകൂടങ്ങൾക്കുമേലും സമ്മർദ്ദമുണ്ടായിരുന്നു. 1906-ൽ ഫ്രാൻസും ബ്രിട്ടനും ഒത്തുചേർന്ന് ദ്വീപുഭരണം നടത്താനുള്ള ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടു. സമാനതകളില്ലാത്ത ഒരു ഭരണസംവിധാനമായിരുന്നു ഇത്. രണ്ടു സർക്കാരിനും പ്രത്യേക ഭരണസംവിധാനങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. കോടതി സംവിധാനം മാത്രമായിരുന്നു രണ്ടുരാജ്യങ്ങളിലെ പൗരന്മാർക്കും പൊതുവായുണ്ടായിരുന്നത്. രണ്ട് രാജ്യങ്ങളിലെയും പൗരത്വം മെലനേഷ്യന്മാർക്ക് നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1940-കളുടെ ആദ്യസമയത്ത് ഈ ഭരണസംവിധാനത്തിനോടുള്ള എതിർപ്പുകൾ പ്രകടമായിത്തുടങ്ങി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തോടെ അമേരിക്കക്കാരുടെ വരവ് രാജ്യത്ത് സ്വാതന്ത്ര്യദാഹത്തിന് കാരണമായി. ജോൺ ഫ്രം എന്ന ഒരു മിശിഹാ സങ്കൽപ്പവും ഈ വിശ്വാസത്തിൽ നിന്നുടലെടുത്ത കാർഗോ കൾട്ട് എന്ന മതവിശ്വാസവും മെലനേഷ്യക്കാർക്ക് രക്ഷ ലഭിക്കുമെന്ന വിശ്വാസം നൽകി. മന്ത്രവിദ്യയിലൂടെയും ചടങ്ങുകളിലൂടെയും വ്യവസായികോത്പന്നങ്ങൾ ലഭിക്കുമെന്ന വിശ്വാസം ഈ മതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഇന്ന് ജോൺ ഫ്രം ഒരു മതവും രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടിയുമാണ്. ഇവർക്ക് പാർലമെന്റിൽ ഒരംഗവുമുണ്ട്.
1970-കളുടെ ആദ്യമാണ് രാജ്യത്തെ ആദ്യ രാഷ്ട്രീയപ്പാർട്ടി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. ന്യൂ ഹെബ്രൈഡ്സ് നാഷണൽ പാർട്ടി എന്നായിരുന്നു ഇതിന്റെ ആദ്യ പേര്. സ്ഥാപകനേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു വാൾട്ടർ ലിനി. ഇദ്ദേഹം പിന്നീട് രാജ്യത്തെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി. 1974-ൽ പാർട്ടിയുടെ പേര് വാനുആകു പാറ്റി എന്നാക്കി മാറ്റപ്പെട്ടു. 1980-ൽ ഹ്രസ്വമായ നാളികേരയുദ്ധത്തെ തുടർന്ന്, വാനുവാട്ടു എന്ന റിപ്പബ്ലിക് രൂപപ്പെട്ടു.
1990-കളിൽ വാനുവാട്ടുവിൽ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരാവസ്ഥ രൂപപ്പെട്ടു. ഇത് വികേന്ദ്രീകൃതമായ ഭരണകൂടത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലാണ് അവസാനിച്ചത്. കൂലി സംബന്ധിച്ച തർക്കത്തെ തുടർന്ന് വാനുവാട്ടു മൊബൈൽ ഫോഴ്സ് എന്ന അർദ്ധസൈന്യവിഭാഗം 1996-ൽ അട്ടിമറിക്ക് ശ്രമം നടത്തി.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ഭൂമിശാസ്ത്രമായി താരതമ്യേന പുതിയതായ 82 അഗ്നിപർവ്വതദ്വീപുകൾ ചേർന്ന ഒരു ദ്വീപസമൂഹമാണ് വാനുവാടു. ഇതിൽ 65 ദ്വീപുകളിൽ ജനവാസമുണ്ട്. തെക്കുവടക്കായി അളന്നാൽ ഏറ്റവും വിദൂര ദ്വീപുകൾ തമ്മിൽ 1300 കിലോമീറ്റർ ദൂരമുണ്ട്. മാത്യൂ ദ്വീപ്, ഹണ്ടർ ദ്വീപ് എന്നിവ ഫ്രാൻസ് തങ്ങളുടെ അധീനതയിലുള്ള ന്യൂ കാലഡോണിയ കളക്റ്റിവിറ്റിയുടെ ഭാഗമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ട്. ദ്വീപസമൂഹത്തിലെ പതിനാല് ദ്വീപുകൾക്ക് 100 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററിനുമേൽ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്.
12274 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ് വാനുവാടുവിന്റെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം. സമതലഭൂമി 4700 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററേ വരൂ. മിക്ക ദ്വീപുകളും കുത്തനെയുള്ള ചരിവുകളുള്ളതും ശുദ്ധജല സ്രോതസ്സുകൾ ഇല്ലാത്തവയുമാണ്. 2005-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 9% ഭൂമി മാത്രമേ കൃഷിക്കുപയോഗിക്കുന്നുള്ളൂ. . കടൽത്തീരം പാറ നിറഞ്ഞതായാണ് സാധാരണ കാണപ്പെടുന്നത്. കോണ്ടിനന്റൽ ഷെൽഫുകൾ കാണപ്പെടുന്നില്ല. തീരത്തുനിന്നും കര കുത്തനെ കടലിന്റെ അഗാധതകളിലേയ്ക്ക് താണുപോകുന്ന തരത്തിലാണ് സ്ഥിതി.
പ്രവർത്തനനിരതമായ പല അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ട്. ലോപെവി ഇതിലൊന്നാണ്. കടലിനടിയിലുള്ള പല അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഏതുസമയവും അഗ്നിപർവ്വതസ്ഫോടനമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യതയുണ്ട്. 2008 നവംബറിൽ റിക്ടർ സ്കെയിലിൽ 6.4 രേഖപ്പെടുത്തിയ ഒരു സ്ഫോടനമുണ്ടായി. ഇതിൽ ആർക്കും ജീവനാശമുണ്ടായില്ല. 1945-ലും ഒരഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനമുണ്ടായിരുന്നു. ഓസ്ട്രലേഷ്യ ഇക്കോസോണിൽ പെട്ട പ്രത്യേക ജൈവപ്രദേശം (terrestrial ecoregion) ആയാണ് വാനുവാടുവിനെ കണക്കാക്കുന്നത്.
വർഷം 2.4 ശതമാനം വച്ച് ഇവിടുത്തെ ജനസംഖ്യ വളരുന്നുണ്ട്. ഇത് കൃഷി, വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടെ മേയൽ, വേട്ടയാടൽ, മീൻ പിടുത്തം എന്നീ മേഖലകളിലെല്ലാം പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. 90 ശതമാനത്തോളം നി-വാനുവാടു കുടുംബങ്ങളും മീൻ പിടിക്കുകയോ മീൻ ഭക്ഷിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇത് മത്സ്യസമ്പത്ത് കുറയാൻ കാരണമാവുകയും തീരത്തോടടുത്ത മത്സ്യങ്ങളുടെ നാശത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. മിക്ക ദ്വീപുകളിലെയും വനങ്ങളും ഭാഗികമായെങ്കിലും നശീകരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. വനം വെട്ടി തീവച്ച് കൃഷിക്കൊരുക്കുകയും കന്നുകാലികളെ വളർത്താനുപയോഗിക്കുകയും മുന്തിയയിനം തടി വനത്തിൽ നിന്ന് ശേഖരിക്കുകയും മറ്റും ചെയ്യുന്നതിനാലാണ് ഈ വനനശീകരണമുണ്ടാകുന്നത്. ഇത് മണ്ണൊലിപ്പിന് കാരണമാകുന്നുണ്ട്.
ശുദ്ധജലത്തിന്റെ ലഭ്യത ദ്വീപിൽ കുറഞ്ഞുവരുകയാണ്. ഉയർന്ന സ്ഥലങ്ങളിലെ വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലെ വനപ്രദേശങ്ങൾ നശിക്കുന്നതാണ് ഇതിനുകാരണം. ചപ്പുചവറുകളുടെ സംസ്കരണവും ജലമലിനീകരണവും വായൂമലിനീകരണവും മറ്റും നഗരപ്രദേശങ്ങളിലെയും വലിയ ഗ്രാമങ്ങളിലെയും പ്രധാന പ്രശ്നങ്ങ‌ളായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. തൊഴിലവസരങ്ങളില്ലാതിരിക്കുന്നതും ആവാസവ്യവസ്ഥയെ തകർക്കുന്ന തരത്തിൽ ജീവിതമാർഗ്ഗം കണ്ടെത്താൻ ജനങ്ങളെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.
സസ്യജന്തുജാലം
ഭൂമദ്ധ്യരേഖാപ്രദേശത്തേതുപോലുള്ള വനങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും വാനുവാട്ടുവിലെ മൃഗങ്ങളുടെയും സസ്യങ്ങളുടെയും ഇനങ്ങൾ പരിമിതമാണ്. സ്വദേശികളായ വലിയ സസ്തനികളൊന്നും തന്നെ ഇവിടെയില്ല. 19 തരം ഉരഗങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. എഫേറ്റ് ദ്വീപിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന ഫ്ലവർ പോട്ട് പാമ്പ് ഇതി‌ൽ പെടുന്നു. ഫിജി ബ്രാൻഡഡ് ഇഗ്വാന (ബ്രാക്കിലോഫസ് ഫഷ്യേറ്റസ്) 1960 കളിൽ ഇവിടെ എത്തിപ്പെട്ട ജീവിയാണ്. 11 ഇനം വവ്വാലുകൾ ഇവിടെയുണ്ട് (3 ഇനം വാനുവാടുവിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നവയാണ്) 61 ഇനം പക്ഷികളാണ് ദ്വീപസമൂഹത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. ചെറിയ പോളിനേഷ്യൻ എലി സ്വദേശിയാണെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നതെങ്കിലും വലിയ ഇനം എലികൾ യൂറോപ്യന്മാർക്കൊപ്പം വന്നതാണ്. പന്നികൾ, നായ്ക്കൾ, കന്നുകാലികൾ എന്നിവയും യൂറോപ്യന്മാരാണ് കൊണ്ടുവന്നത്. ഇ. ഒ. വിൽസൺ എന്നയാൾ ചില ദ്വീപുകളിലെ ഉറുമ്പുകളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ശാസ്ത്രലോകത്തിന് പരിചയപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
കടലിലെ സസ്യജന്തുജാലങ്ങളുടെ കാര്യത്തിൽ ഈ പ്രദേശം സമ്പന്നമാണ്. 4,000-ൽ കൂടുതൽ ഇനം കക്കകൾ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. മാരകമായ വിഷമുള്ള കോൺഷെൽ, സ്റ്റോൺ ഫിഷ് എന്നിവ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. ആഫ്രിക്കൻ ഒച്ച് 1970-കളിലാണ് ഇവിടെ എത്തിയതെങ്കിലും വ്യാപകമായിട്ടുണ്ട്.
മൂന്നോ നാലോ പ്രായപൂർത്തിയായ ഉപ്പുവെള്ളത്തിലെ മുതലകൾ വാനുവാട്ടുവിലെ കണ്ടൽ കാടുകളിലുണ്ടത്രേ. പ്രജനനം നടത്തുന്നതിനാവശ്യമായ എണ്ണം ഇപ്പോഴില്ല. ചുഴലിക്കൊടുങ്കാറ്റുകളിലും മറ്റുമാണ് മുതലകൾ ദ്വീപസമൂഹത്തിൽ എത്തിപ്പെടുന്നത്. സോളമൻ ദ്വീപുകളിൽ നിന്നും ന്യൂ ഗിനിയയിൽ നിന്നും ഇവ എത്തിപ്പെടാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട്.
കാലാവസ്ഥ
ഭൂമദ്ധ്യരേഖയ്ക്കടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ കാണുന്ന തരം കാലാവസ്ഥയാണിവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഒൻപതുമാസത്തോളം മഴയും മൂന്നു മാസത്തോളം തണുത്തതും വരണ്ടതുമായ കാലാവസ്ഥയുമാണ് ഉണ്ടാവുക. ഈ സമയത്ത് തെക്കുകിഴക്കുനിന്നും കാറ്റുവീശാറുണ്ട് വെള്ളത്തിന്റെ താപനില 22°C മുതൽ 28°C വരെയാണ്. ഏപ്രിൽ മുതൽ സെപ്റ്റംബർ വരെ തണുത്ത കാലാവസ്ഥയാണെങ്കിലും ഒക്ടോബർ തുടങ്ങി ദിവസങ്ങൾ കൂടുതൽ ചൂടുള്ളതായിത്തുടങ്ങും. 20°C മുതൽ 32°C വരെയാണ് ദിവസതാപനില. മേയ് മുതൽ ഒക്ടോബർ വരെയുള്ള മാസങ്ങളിൽ വടക്കുകിഴക്കൻ വാണിജ്യവാതങ്ങൾ വീശാറുണ്ട്.
ഭൂചലനങ്ങൾ
2009 ഒക്ടോബർ 7-നും 8-നുമിടയ്ക്ക് ഇടത്തരം മുതൽ വലിയതുവരെയായ പല ഭൂചലനങ്ങളും ഇവിടെയുണ്ടായി. സുനാമി ഭീതിയുണ്ടാവുകയും ഭീമൻ തിരമാലകളുണ്ടാവാൻ സാദ്ധ്യതയുണ്ട് എന്ന താക്കീത് 11 രാജ്യങ്ങളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് നൽകുകയുമുണ്ടായി. വലിയ സുനാമികൾ രൂപപ്പെടാത്തതിനാൽ പിന്നീട് ഇത് പിൻവലിച്ചു.
ഈ ഭൂചലനങ്ങളുണ്ടായത് ഓസ്ട്രേലിയ പ്ലേറ്റ്, പസഫിക് പ്ലേറ്റ് എന്നിവ തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയിലാണ്. 35 കിലോമീറ്റർ ആഴത്തിലായിരുന്നു ഭൂചലനത്തിന്റെ പ്രഭവകേന്ദ്രം. പസഫിക് റിംഗ് ഓഫ് ഫയർ എന്നുവിളിക്കുന്ന പ്രദേശത്തിലാണ് വാനുവാടുവിന്റെ സ്ഥാനം.
ജനങ്ങൾ
221,506 ആണ് വാനുവാടുവിലെ ജനസംഖ്യ. സ്ത്രീകളേക്കാൾ പുരുഷന്മാരാണ് കൂടുതൽ. 1999-ൽ വാനുവാടുവിൽ 95,682 പുരുഷന്മാരും 90,996 സ്ത്രീകളുമുണ്ടായിരുന്നുവത്രേ. ശിശുമരണനിരക്ക് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ പ്രകാരം 1967-ൽ 1000 ജനങ്ങൾക്ക് 123 ആയിരുന്നത് 1999-ൽ 25 എന്ന നിലയിലേയ്ക്ക് താഴ്ന്നിട്ടുണ്ട്. മറ്റു കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2011-ൽ ഇത് 46.85 എന്ന നിലയിലാണ്. പോർട്ട് വിലയിലും ലൂഗാൻവില്ലയിലും പതിനായിരങ്ങൾ താമസിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ജനസംഖ്യയിൽ അധികവും ഗ്രാമവാസികളാണ്.
വാനുവാട്ടുവിലെ സ്വദേശികളായ നി-വാനുവാടു വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരാണ് ഭൂരിപക്ഷം (98.5%). മെലനേഷ്യൻ വംശജരാണിവർ. യൂറോപ്യന്മാർ, ഏഷ്യക്കാർ, പസഫിക്കിലെ മറ്റു ദ്വീപുവാസികൾ എന്നീ വിഭാഗക്കാരാണ് ബാക്കിയുള്ളവർ. പോളിനേഷ്യക്കാർ മൂന്നു ദ്വീപുകളിൽ കോളനികൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. ഉദ്ദേശം 2,000 നി-വാനുവാടു വിഭാഗക്കാർ ന്യൂ കാലഡോണിയയിൽ ജോലിചെയ്യുന്നുണ്ട്. 2006-ൽ വാനുവാട്ടുവാണ് ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും പാരിസ്ഥിതികമായ പ്രവർത്തനക്ഷമതയുള്ള (ecologically efficient) രാജ്യമെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ദേശീയഭാഷ ബിസ്‌ലാമ ആണ്. ഔദ്യോഗിക ഭാഷകൾ ബിസ്‌ലാമ, ഇംഗ്ലീഷ്, ഫ്രഞ്ച് എന്നിവയാണ്. പഠനത്തിനുപയോഗിക്കുന്ന പ്രധാന ഭാഷകൾ ഇംഗ്ലീഷും ഫ്രഞ്ചുമാണ്.
ബിസ്‌ലാമ ലഘൂകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു സങ്കരഭാഷയാണ്. പട്ടണപ്രദേശങ്ങളിൽ ഈ ഭാഷ മെലനേഷ്യൻ വ്യാകരണവും പ്രധാനമായും ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകളുമുപയോഗിക്കുന്ന രീതിയിലേയ്ക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്. വാനുവാട്ടുവിലെ ഭൂരിപക്ഷം ആളുകൾക്കും മനസ്സിലാവുകയും പരസ്പരം സംസാരിക്കാനുപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭാഷയാണിത്. ഇത് കൂടാതെ 113 പ്രാദേശികഭാഷകൾ വാനുവാടുവിൽ ഇപ്പോഴും സംസാരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ജനസംഖ്യ വച്ചു നോക്കിയാൽ പ്രതിശീർഷക്കണക്കിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭാഷകളുള്ള രാജ്യമാണിത് ഒരു ഭാഷ സംസാരിക്കുന്നത് ശരാശരി 2,000 ആൾക്കാരാണ്. ഓസ്ട്രണേഷ്യൻ ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ ഓഷ്യാനിക് ശാഖയിലാണ് ഈ ഭാഷകളെല്ലാം പെടുന്നത്.
മതം
വാനുവാടുവിലെ പ്രധാന മതം ക്രൈസ്തവവിശ്വാസമാണ്. പല സഭകൾ ഇവിടെ നിലവിലുണ്ട്. പ്രെസ്ബൈറ്റേറിയൻ സഭയിലാണ് ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്നും വിശ്വസിക്കുന്നത്. റോമൻ കത്തോലിക്കാസഭയും ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയും മറ്റുപ്രധാന വിഭാഗങ്ങളാണ്. ഈ സഭകളിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവർ 15% വീതം വരും. സെവൻ‌ത് ഡേ അഡ്വന്റിസ്റ്റ് സഭ, ചർച്ച് ഓഫ് ക്രൈസ്റ്റ്, നീൽ തോമസ് മിനിസ്ട്രീസ് തുടങ്ങി മറ്റു പല വിഭാഗങ്ങളുമുണ്ട്.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന സൈനികർ കൊണ്ടുവന്ന ആധുനിക ഉപകരണങ്ങളും മറ്റും പല ദ്വീപുകളിലും കാർഗോ കൾട്ടുകൾ എന്ന മതവിഭാഗങ്ങൾ രൂപപ്പെടാൻ കാരണമായി. ഇതിൽ പല വിഭാഗങ്ങളും നശിച്ചുപോയെങ്കിലും ടാന്ന ദ്വീപിലെ ജോൺ ഫ്രം കൾട്ട് എന്ന മതവിഭാഗം ഇപ്പോഴും നിലനി‌ൽക്കുന്നുണ്ട്. ഈ മതത്തിൽ വിശ്വസിക്കുന്നവർ ജനപ്രതിനിധി സഭയിലും അംഗങ്ങളാണ്. ടാന്ന ദ്വീപിൽ പ്രിൻസ് ഫിലിപ്പ് മൂവ്‌മെന്റ് എന്ന മതവുമുണ്ട്. ഇവർ ബ്രിട്ടനിലെ രാജമുമാരനായ ഫിലിപ്പിനെ ആരാധിക്കുന്നവരാണ്. യാഓഹ്നാനെൻ ഗോത്രത്തിൽ പെട്ട ഗ്രാമീണർക്ക് വെള്ളത്തൊലിയുള്ള ഒരു പർവ്വതാത്മാവ് കടൽ കടന്ന് ശക്തയായ ഒരു സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിക്കാനായി യാത്രചെയ്യുമെന്ന പുരാതന പ്രവചനത്തിൽ വിശ്വാസമുള്ളവരായിരുന്നു. ഫിലിപ്പ് രാജകുമാരൻ തന്റെ പത്നി എലിസബത്ത് രാജ്ഞിയുമായി ദ്വീപ് സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ദ്വീപുവാസികൾക്ക് പ്രവചനം ഫലിച്ചതായി വിശ്വാസമായി. ടാന്ന ദ്വീപിനടുത്തുള്ളവർ ഇദ്ദേഹത്തെ ദൈവമായി ആരാധിക്കുന്നുണ്ട്.
ഭരണപരമായ വിഭജനം
1994 മുതൽ ആറു പ്രവിശ്യകളായി വാനുവാടുവിനെ ഭരണസൗകര്യം കണക്കിലെടുത്ത് വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്: ദ്വീപുകളുടെ ഇംഗ്ലീഷ് പേരുകളുടെ ആദ്യ അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പ്രവിശ്യകളുടെ പേരുകൾ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
പ്രവിശ്യകൾക്ക് സ്വയംഭരണാധികാരമുണ്ട്. പ്രൊവിൻഷ്യൽ കൗൺസിലുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന തിരഞ്ഞെടുത്ത ഭരണകൂടങ്ങ‌ളാണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രി നിയമിക്കുന്ന ഒരു എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിഭാഗമേധാവി. പ്രവിശ്യകളെ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രാഷ്ട്രീയം
എഴുതപ്പെട്ട ഭരണഘടനയുള്ള പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യസംവിധാനമാണ് ഇവിടുത്തേത്. "രാജ്യത്തലവൻ രാഷ്ട്രപതി എന്നായിരിക്കും അറിയപ്പെടുക, ഇദ്ദേഹം രാജ്യത്തിന്റെ ഐക്യത്തിന്റെ പ്രതീകമായിരിക്കും" എന്ന് ഭരണഘടന വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. അഞ്ചു വർഷ കാലാവധിയിലേയ്ക്ക് ഇലക്ടറൽ കോളേജാണ് പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ആലങ്കാരികപദവിയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റേത്. പാർലമെന്റെംഗങ്ങളും പ്രാദേശിക കൗൺസിലുകളുടെ പ്രസിഡന്റുകളും ചേർന്നാണ് ഇലക്ടറൽ കോളേജ് രൂപീകരിക്കുന്നത്. കഴിവില്ലായ്മയോ സ്വഭാവദൂഷ്യമോ കാരണം പ്രസിഡന്റിനെ നീക്കം ചെയ്യാനും ഇലക്ടറൽ കോളേജിന് സാധിക്കും.
പ്രധാനമന്ത്രിയാണ് ഭരണത്തലവൻ. പാർലമെന്റിലെ നാലിൽ മൂന്ന് അംഗങ്ങളെങ്കിലും ഉൾപ്പെട്ട കോറം കൂടിച്ചേർന്ന് വോട്ടെടുപ്പുനടത്തിയാണ് പ്രധാനമന്ത്രിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രി മന്ത്രിസഭയെ നിയമിക്കും. മന്ത്രിസഭാംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം പാർലമെന്റംഗങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിന്റെ ഇരുപത്തഞ്ച് ശതമാനത്തിൽ കൂടാൻ പാടില്ല എന്ന് വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രിയും മന്ത്രിസഭയുമാണ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ.
പാർലമെന്റിന് ഒരുസഭയേ ഉള്ളൂ. 54 അംഗങ്ങളാണ് പാർലമെന്റിലുള്ളത്. എല്ലാ നാലുവർഷവും തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ് പാർലമെന്റംഗങ്ങളെ തീരുമാനിക്കുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പ്രസിഡന്റിന് പാർലമെന്റ് പിരിച്ചുവിടാൻ അധികാരമുണ്ട്. നാലിൽ മൂന്നംഗങ്ങളൂള്ള കോറത്തിന് ഭൂരിപക്ഷാഭിപ്രായമനുസരിച്ചും പാർലമെന്റ് പിരിച്ചുവിടാം. മാ‌ൽവാടു മൗറി എന്ന ഒരു ഗോത്രത്തലവന്മാരുടെ ദേശീയകൗൺസിൽ വാനുവാടുവിൽ നിലവിലുണ്ട്. ഗോത്രത്തലവന്മാരുടെ ജില്ലാ കൗൺസിലാണ് ദേശീയ കൗൺസിലിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. വാനുവാടുവിലെ സംസ്കാരവും ഭാഷയും സംബന്ധിച്ചുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ സർക്കാരിനെ ഉപദേശിക്കുന്നത് ഈ കൗൺസിലാണ്.
ദേശീയ ഭരണകൂടത്തിന്റെ തലവന്മാരെക്കൂടാതെ വാനുവാടുവിൽ ഗ്രാമതലത്തിൽ അധികാരികളുണ്ട്. ഗ്രാമത്തലവന്മാരാണ് ഇപ്പോഴും ഗ്രാമതലത്തിൽ നേതൃസ്ഥാനത്തുള്ളവർ. രാഷ്ട്രീയക്കാർക്ക് ഗ്രാമത്തലവന്മാരുടെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ അനുസരിക്കേണ്ടിവരാറുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ധാരാളം സദ്യകൾ നടത്തിയാണ് ഒരാൾ ഗ്രാമത്തലവനാകാനുള്ള യോഗ്യത നേടുന്നത്. പോളിനേഷ്യൻ സ്വാധീനമുള്ള ഗ്രാമങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗതമായും ഗ്രാമത്തലവന്മാരുടെ സ്ഥാനം ലഭിക്കാറുണ്ട്. വടക്കൻ വാനുവാടുവിൽ സദ്യകളുടെ നിലവാരമളക്കാൻ നിമാൻഗി എന്ന ഒരു സംവിധാനം നിലവിലുണ്ട്.
ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കുന്നവരും ഫ്രഞ്ച് സംസാരിക്കുന്നവരുമായി ഭരണകൂടവും സമൂഹവും വിഭജിക്കപ്പെട്ട നിലയിലാണ്. കൂട്ടുകക്ഷി ഭരണകൂടങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഈ വ്യത്യാസം തടസ്സമാകാറുണ്ട്.
സുപ്രീം കോടതിയിൽ ചീഫ് ജസ്റ്റിസിനെ കൂടാതെ മറ്റു മൂന്ന് ന്യായാധിപന്മാർ വരെ ഉണ്ടാവാം. ഈ കോടതിയിലെ രണ്ടോ അതിലധികമോ അംഗങ്ങൾ ചേർന്ന് അപ്പീൽ കോടതി രൂപീകരിക്കും. മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതികളാണ് മിക്ക നിയമകാര്യങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. ബ്രിട്ടനിലെ കോമൺ നിയമം, ഫ്രാൻസിലെ സിവിൽ നിയമം എന്നിവയെ ആധാരമാക്കിയുള്ള നിയമസംവിധാനമാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഗ്രാമ കൗൺസിലുകളും ദ്വീപ് കൗൺസിലുകളും രൂപീകരിക്കാനും ഗ്രാമത്തലവന്മാർക്ക് ഇവിടെ വിധി പറയാനുമുള്ള അധികാരം ഭരണ ഘടന നൽകുന്നുണ്ട്. പരമ്പരാഗത നിയമങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച കാര്യങ്ങളിലെ വിധികളാണ് ഈ കോടതികൾ പറയുന്നത്.
പ്രതിരോധവും വിദേശകാര്യവും
ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക്, ലോകബാങ്ക്, അന്താരാഷ്ട്ര നാണ്യനിധി, ഏജൻസ് ഡെ കോഓപറേഷൻ കൾചറെൽ എറ്റ് ടെക്‌നിക്വ, ല ഫ്രാങ്കോഫോണി കോമൺവെൽത്ത് ഓഫ് നേഷൻസ് എന്നിവയിൽ വാനുവാടു അംഗമാണ്.
1980 മുതൽ ഓസ്ട്രേലിയ, ബ്രിട്ടൻ, ഫ്രാൻസ്, ന്യൂസിലാന്റ് എന്നിവ വാനുവാടുവിന്റെ വികസനത്തിനായി ധനസഹായം നൽകുന്നുണ്ട്. 2005 മുതൽ ബ്രിട്ടൻ വാനുവാടുവിന് നൽകിവന്നിരുന്ന ധനസഹായം നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. പസഫിക് മേഖലയിൽ ഇനിമേൽ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തേണ്ടതില്ല എന്ന ബ്രിട്ടന്റെ തീരുമാനത്തെത്തുടർന്നാണ് ഇത്. ചൈന ഇപ്പോൾ വാനുവാടുവിന് നൽകുന്ന ധനസഹായം വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2005-ൽ മില്ലനിയം ചലഞ്ച് ഫണ്ട് എന്ന സ്രോതസ്സിൽ നിന്ന് സഹായം കിട്ടുന്ന ആദ്യ 15 രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി വാനുവാടു മാറി. അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ 6.5 കോടി രൂപയുടെ സഹായം വാനുവാടുവിന് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.
ഓസ്ട്രേലിയ, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ, ന്യൂസിലാന്റ് എന്നിവയുമായി വാനുവാടുവിന് ശക്തമായ സാമ്പത്തിക സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങളുണ്ട്. പോലീസ് സംവിധാനമു‌ൾപ്പെടെയുള്ള സഹായങ്ങൾ ന‌ൽകുന്നത് ഓസ്ട്രേലിയയാണ്. പോലീസിന് ഒരു അർദ്ധസൈനിക വിഭാഗവുമുണ്ട്.
പോലീസിന് രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളാണുള്ളത്: നിയമപാലനം നടത്തുന്ന വിഭാഗവും അർദ്ധസൈനികവിഭാഗവും (ഇതാണ് വാനുവാടുവിലെ സൈന്യം). പോർട്ട് വിലയിലും ലുഗാൻ വില്ലയിലുമായി രണ്ട് കമാന്റുകൾക്ക് കീഴിൽ മൊത്തം 547 പോലീസുദ്യോഗസ്ഥരാണ് ഇവിടെ ആകെയുള്ളത്. നിയന്ത്രണസംവിധാനമുള്ള (കമാന്റ്) രണ്ട് സ്റ്റേഷനുകൾ കൂടാതെ നാൽ ദ്വിതീയ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും എട്ടു പോലീസ് പോസ്റ്റുകളും ദ്വീപസമൂഹത്തിൽ നിലവിലുണ്ട്. പല ദ്വീപുകളിലും പോലീസ് സംവിധാനം നിലവിലില്ല. ചില ദ്വീപുകളിൽ നിന്ന് പോലീസിനെ ഒരു കാര്യം അറിയിക്കാൻ തന്നെ ദിവസങ്ങളെടുക്കും. വാനുവാടുവിലെ മൊത്തം സൈനികച്ചെലവുകൾ സംബന്ധിച്ച കണക്കുകൾ ലഭ്യമല്ല.
വാനുവാടുവിന് ബ്രിട്ടനിൽ ഹൈക്കമീഷൻ നിലവിലില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് ഫ്രണ്ട്സ് ഓഫ് വാനുവാടു എന്ന സംഘടനയാണ് വാനുവാടുവിൽ നിന്ന് ഇവിടെയെത്തുന്ന സന്ദർശകരെ സഹായിക്കുന്നത്.
സാമ്പത്തികരംഗം
കൃഷി, വിനോദസഞ്ചാരം, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ, കന്നുകാലി വളർത്തൽ എന്നിവയാണ് പ്രധാന സാമ്പത്തിക മേഖലകൾ. മീൻ പിടുത്തം നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇത് വിദേശനാണ്യം ലഭിക്കുന്ന മാർഗ്ഗമല്ല. കൊപ്ര, കാവ, കന്നുകാലി ഇറച്ചി, കൊക്കോ, തടി എന്നിവയാണ് പ്രധാന കയറ്റുമതി ഇനങ്ങൾ. യന്ത്രസാമഗ്രികൾ, ഭക്ഷണസാധനങ്ങൾ, ഇന്ധനം എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നത്. ഘനനം ചെറിയ തോതിൽ മാത്രമേ നടക്കുന്നുള്ളൂ. 1978-ൽ മാംഗനീസ് ഘനനം നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 2006-ൽ ഘനനം ചെയ്തശേഷം കയറ്റി അയയ്ക്കാതെ ബാക്കിവന്ന മാംഗനീസ് കയറ്റുമതി ചെയ്യാൻ തീരുമാനമെടുക്കപ്പെട്ടു. രാജ്യത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന പെട്രോളിയം നിക്ഷേപമൊന്നുമില്ല. നികുതിവരുമാനം ഇറക്കുമതി തീരുവയിൽ നിന്നും 12.5% വാറ്റിൽ നിന്നുമാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
കൃഷിചെയ്തുകിട്ടുന്ന വിളവ് ഉപയോഗിക്കുന്നതു കൂടാതെ കയറ്റി അയക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 65% ജനങ്ങളുടെയും ഉപജീവനമാർഗ്ഗം കൃഷിയാണ്. മിക്ക കൃഷിക്കാരും ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ കൃഷി ചെയ്യുന്നതിനു പകരം വാണിജ്യവിളകൾ (ഉദാഹരണം കാവ) കൃഷി ചെയ്ത് അതിൽ നിന്ന് കിട്ടുന്ന വരുമാനമുപയോഗിച്ച് ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ വാങ്ങുന്ന രീതിയിലേയ്ക്ക് തിരിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കാവ ഗോത്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള കൊടുക്കൽ വാങ്ങൽ ചടങ്ങുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. കൊക്കോയും ഇപ്രകാരം കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഇനമാണ്. 2007-ൽ 15,758 കുടുംബങ്ങൾ മത്സ്യബന്ധനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു (99%). ആഴ്ച്ചയിൽ ശരാശരി 3 തവണ ആൾക്കാർ മീൻ പിടിക്കാൻ പോകുമത്രേ. കാലാവസ്ഥ ധാരാളം ഇനം പഴവർഗ്ഗങ്ങളും പച്ചക്കറികളും സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളും കൃഷിചെയ്യാൻ അനുയോജ്യമായതാണ്.
വിനോദസഞ്ചാരം ഒരു പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗമാണ്. സ്കൂബ ഡൈവിംഗാണ് ഇവിടുത്തെ ഒരു പ്രധാന ആകർഷണം. വിനോദസഞ്ചാരമേഖല നന്നായി വികസിക്കുന്നുണ്ട്.
സാമ്പത്തിക സേവന മേഖല വിപുലമാണ്. 2008 വരെ മറ്റു രാജ്യങ്ങൾക്കോ കുറ്റാന്യോഷണവിഭാഗങ്ങൾക്കോ വാനുവാടുവിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നില്ല. അന്താരാഷ്ട്രസമ്മർദ്ദങ്ങളെത്തുടർന്ന് വാനുവാടു സുതാര്യത വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള നടപടികളെടുത്തിട്ടുണ്ട്. വാനുവാടുവിൽ വരുമാനനികുതിയോ, വിത്‌ഹോൾഡിംഗ് നികുതിയോ, കാപിറ്റൽ ഗെയിൻസ് നികുതിയോ, അനന്തരാവകാശികൾ നൽകേണ്ട നികുതിയോ, നാണയ വിനിമയ നിയന്ത്രണമോ ഇല്ല. പല അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ കമ്പനികളും വാനുവാടുവിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നുണ്ട് "ഫ്ലാഗ് ഓഫ് കൺവീനിയൻസ്" എന്നാണ് ഈ ഇടപാടിനെ വിളിക്കുന്നത്.
കന്നുകാലിവളർത്തലും ഇറച്ചി കയറ്റുമതിയും നടക്കുന്നുണ്ട്. ശരാശരി ഒരു കുടുംബത്തിൽ 5 പന്നികളും 16 കോഴികളുമുണ്ടാവും. വാണിജ്യപരമായി മൃഗങ്ങളെ വളർത്തുന്ന 30 ഫാമുകൾ ഇവിടെയുണ്ട്.
കയറ്റുമതിയുടെ 73% കാർഷികവിളകളാണ്. 80% ജനങ്ങളും താമസിക്കുന്നത് ഗ്രാമങ്ങളിലുമാണ്.
2000-ങ്ങളുടെ ആദ്യസമയത്ത് 6% സാമ്പത്തികവളർച്ച ഉണ്ടായിരുന്നു. 1990-കളിൽ വളർച്ചാനിരക്ക് ശരാശരി 3% മാത്രമായിരുന്നു.
ഏഷ്യൻ ഡെവലപ്മെന്റ് ബാങ്ക് സാമ്പത്തികനില വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം നടത്തുന്നത് സ്വകാര്യമേഖലയിലായതിനാൽ പസഫിക് പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവു കൂടുതൽ വൈദ്യുതി നിരക്കുകൾ ഇവിടെയാണത്രേ. ദുർബലമായ ഭരണസംവിധാനവും അധികമായ ഇടപെടലുകളും ഉത്പാദനക്ഷമത കുറയ്ക്കുന്നുണ്ടത്രേ.
നിക്ഷേപം നടത്താനുള്ള സുരക്ഷ നോക്കിയാൽ വാനുവാടുവിന്റെ സ്ഥാനം 173-ആമതാണ്.
വാർത്താവിനിമയം
ദ്വീപിൽ മൊബൈൽ ഫോൺ സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നത് ടി.വി.എൽ., ഡിജിസെൽ എന്നീ കമ്പനികളാണ്. സർക്കാറാപ്പീസുകളിൽ ഇ മെയിൽ, ടെലിഫോൺ, ഇന്റർനെറ്റ്, വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗ് എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ സജ്ജമാക്കാനായി ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ഒരു സംവിധാനം ഇപ്പോൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
സംസ്കാരം
വിദേശസ്വാധീനവും പ്രാദേശിക വ്യത്യാസങ്ങളും കാരണം വാനുവാടുവിലെ സംസ്കാരം വൈവിദ്ധ്യം നിറഞ്ഞതാണ്. പ്രധാനമായും മൂന്ന് സാംസ്കാരികമേഖലകളായി വാനുവാടുവിനെ വിഭജിക്കാം. വടക്കൻ പ്രദേശത്ത് ധനികനാരെന്ന തീരുമാനിക്കപ്പെടുന്നത് സ്വത്ത് വ്യയം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്. വളഞ്ഞ തേറ്റകളുള്ള പന്നികൾ സ്വത്തിന്റെ പ്രതീകമായാണ് വാനുവാടുവിലാകെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ദ്വീപസമൂഹത്തിന്റെ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് കൂടുതൽ പാരമ്പര്യവാദികളായ മെലനേഷ്യൻ വിഭാഗത്തിന്റെ സംസ്കാരമാണ് എടുത്തുനിൽക്കുന്നത്. തെക്കുഭാഗത്ത് അധികാരങ്ങൾ സ്ഥാനപ്പേരിലൂടെ ലഭ്യമാകുന്ന രീതി നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്.
യുവാക്കളുടെ പൗരുഷം തെളിയിക്കുന്നതിനായി പലതരം ചടങ്ങുകളുണ്ട്. ചേലാകർമം സാധാരണഗതിയിൽ ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
മിക്ക ഗ്രാമങ്ങളിലും നാകമാൽ എന്ന സമ്മേളനസ്ഥലമുണ്ടാവും. സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കുമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ വേർതിരിച്ചിട്ടുണ്ടാവും. ആർത്തവസമയത്ത് സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യേകസ്ഥലം നൽകപ്പെടും.
പരമ്പരാഗത സംഗീതം ഇപ്പോഴും ഗ്രാമീണമേഘകളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പുതിയ സംഗീതരീതികളും പ്രചാരം നേടുന്നുണ്ട്.
വാനുവാടുക്കാരായ വളരെച്ചുരുക്കം ആൾക്കാരേ പുസ്തകരചനാമേഖലയിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളൂ. ഗ്രേസ് മേര മൊളിസ (2002-ൽ മരണം) കവയിത്രി എന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തി നേടിയിട്ടുണ്ട്.
വാനുവാടുവിലെ പാചകം പ്രധാനമായും മത്സ്യം, പച്ചക്കറികൾ, പഴങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. മിക്ക കുടുംബങ്ങളും ഭക്ഷണത്തിനുള്ള വക സ്വന്തമായി കൃഷി ചെയ്യുന്നവരാണ് ഭക്ഷ്യക്ഷാമം ഇവിടെ ഒരു പ്രശ്നമല്ല.
ആരോഗ്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും
ഭൂമദ്ധ്യരേഖാപ്രദേശത്തെ കാലാവസ്ഥയാണിവിടെ. 80%-ൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരും ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലെ ഒറ്റപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ഇവർക്ക് തോട്ടങ്ങളും മറ്റുമുള്ളതിനാൽ ഭക്ഷണകാര്യത്തിൽ മിക്ക ഗ്രാമങ്ങളും സ്വയം പര്യാപ്തമാണ്. എങ്കിലും പ്രാധമികാരോഗ്യസേവനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും മിക്ക പ്രദേശങ്ങളിലും ലഭ്യമല്ല. പള്ളികളും സർക്കാരിതര സ്ഥാപനങ്ങളും ചുരുക്കം സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നുണ്ട്. സർക്കാർ ഇത്തരം സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെടുന്ന സ്ഥിതിയിലാണ്. പോർട്ട് വിലയിലും ലൂഗൻവില്ലയിലും ആരോഗ്യസേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്.
യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സൗത്ത് പസഫിക് സർവ്വകലാശാലയുടെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ പോർട്ട് വിലയിലും മറ്റ് മൂന്ന് കേന്ദ്രങ്ങളിലുമുണ്ട്. പന്ത്രണ്ട് പസഫി രാജ്യങ്ങൾ കൂടിച്ചേർന്നാണ് ഇത് തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. പോർട്ട് വിലയിലെ കാമ്പസിലാണ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെ കീഴിലുള്ള നിയമപഠനകേന്ദ്രം.
കായികരംഗം
ഫുട്ബോളാണ് ഏറ്റവും ജനപ്രീതിയുള്ള കായിക ഇനം. വാനുവാടുവിലെ ഫുട്ബോൾ ടീം ഒരിക്കലും ലോകകപ്പിന് യോഗ്യത നേടിയിട്ടില്ല.
കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിലും ഒളിംപിക്സിലും വാനുവാടു പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്.
പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പട്ടാളമില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഔദ്യോഗികഭാഷയായിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ
ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ
ജൊസെഫ് വിസ്സരിയോനോവിച് സ്റ്റാലിൻ (18 ഡിസംബർ 1878 – 5 മാർച്ച് 1953) ജോർജ്യയിൽ ജനിച്ച ഒരു സോവിയറ്റ്‌ വിപ്ലവകാരനും രാഷ്ട്രീയ നേതാവയായി 1920-ൽ മധ്യത്തിൽ നിന്നും മരണം വരെ ഭരിക്കുകയും, 1922 മുതൽ 1952 വരെ സോവിയറ്റ്‌ യൂണിയൻ കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിയും, പിന്നെ സോവിയറ്റ്‌ യൂണിയന്റെ പ്രധാന മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. ആശയപരമായി മാർക്സിസത്തിന്റെ ലെനിനിസ്റ്റ് വ്യാഖ്യനത്തോട് പ്രതിബദ്ധത പുലർത്തിയ ഒരു കമ്മ്യുണിസ്റ്റായിരുന്ന സ്റ്റാലിന്റെ നയങ്ങൾ സ്റ്റാലിനിസം എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.
സ്റ്റാലിൻ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സാമ്പത്തികനയം നടപ്പിലാക്കി. കാർഷിക രാജ്യമായ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ ഇദ്ദേഹം നിർബന്ധിത വ്യവസായവൽക്കരണം നടപ്പിലാക്കി. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ പാർട്ടിയുടെ പല സെക്രട്ടറിമാരിൽ ഒരാളായിരുന്നപ്പോൾ സ്റ്റാലിന്റെ അധികാരങ്ങൾ പരിമിതമായിരുന്നു. എന്നാൽ ക്രമേണ ശക്തിനേടിയ സ്റ്റാലിൻ പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക നേതാവും സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ അനിഷേധ്യനായ ഭരണാധികാരിയുമായി.
സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ വ്യവസായ മേഖലയിൽ ഉന്നമനം കൈവരിച്ചെങ്കിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ കഷ്ടപ്പാടും ക്ഷാമവും മൂലം മരിച്ചുവീണു. 1930കളുടെ അവസാന കാലഘട്ടത്തിൽ ഗ്രേറ്റ് പർജ് (മഹാ ശുദ്ധീകരണം) എന്ന പേരിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ അടിച്ചമർത്തൽ നടപ്പിലാക്കി. സോവിയറ്റ് രാഷ്ട്രീയത്തിന് ഭീഷണിയുയർത്തിയ ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ ഈ കലയളവിൽ വധിക്കപ്പെടുകയോ സൈബീരിയയിലേയും മദ്ധ്യ ഏഷ്യയിലേയും ഗുലാഗ് തൊഴിലാളി ക്യാമ്പിലേക്ക് അയക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ജീവചരിത്രം വർഗ്ഗം:കമ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾ വർഗ്ഗം:1878-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 18-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 5-ന് മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:1953-ൽ മരിച്ചവർ
ഹനുമാൻ ചാലിസ
ഗോസ്വാമി തുളസീദാസിന്റെ (തുളസീരാമായണത്തിന്റെ രചയിതാവ്) ഒരു കൃതിയാണ് ഹനുമാൻ ചാലിസ. അവധി ഭാഷയിലാണ് ഈ കൃതി രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹനുമാൻ ചാലിസയിൽ നാല്പതു (40) ഈരടികൾ ആണുള്ളത്.ചാലിസ എന്ന വാക്ക് ചാലിസ് (40) എന്ന ഹിന്ദി പദവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്.
ഐതിഹ്യം
ശ്രീരാമന്റെ ദർശനം ലഭിച്ചതിനുശേഷം അക്കാലത്തെ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന അക്ബറിനെ തുളസീദാസ് സന്ദർശിച്ചു. ശ്രീരാമനെ തനിക്കു കാട്ടിത്തരാൻ അക്ബർ തുളസീദാസിനെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ശ്രീരാമനോടുള്ള യഥാർത്ഥമായ സമർപ്പണം ഇല്ലാതെ ഭഗവാന്റെ ദർശനം സാധ്യമല്ല എന്ന തുളസീദാസിന്റെ മറുപടിയിൽ പ്രകോപിതനായ അക്ബർ അദ്ദേഹത്തെ കാരാഗൃഹത്തിൽ അടച്ചു. കാരാഗൃഹത്തിൽ വെച്ച് തുളസീദാസ് ഹനുമാൻ ചാലിസ എഴുതാൻ ആരംഭിച്ചു. ആ കൃതി പൂർത്തിയായപ്പോൾ, വാനരസേന ഡെൽഹി നഗരത്തെ വളഞ്ഞു നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തി തുടങ്ങി. തന്റെ സൈന്യത്തെ ഉപയോഗിച്ച് വാനരപ്പടയെ തുരത്താൻ ശ്രമിച്ചു പരാജയപ്പെട്ട അക്ബർ, അത് ഹനുമാന്റെ വാനരസേനയാണെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞു ഉടൻ തുളസീദാസിനെ വിട്ടയക്കാൻ കല്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മോചനത്തോടെ വാനരപ്പട ഡെൽഹി നഗരത്തിൽ നിന്നും പിൻവലിഞ്ഞെന്നാണ് ബാക്കി കഥ.
ഹനുമാൻ ചാലിസയിലെ വരികൾ
ഈ കൃതിയിൽ തുളസീദാസ്‌ പറയുന്നത്, ഭക്തിയോടെ ആര് ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ പ്രകീർത്തിക്കുന്നുവോ അവരെ ശ്രീ ഹനുമാൻ അനുഗ്രഹിക്കുന്നു എന്നാണ്. വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ ഹിന്ദുക്കൾക്കിടയിൽ വളരെ പ്രശസ്തമാണ് ഈ കൃതി.
{{Cquote|
ദോഹ
ശ്രീ ഗുരു ചരന് സരോജ് രജ് നിജമന മുകുര സുധാരി I ബരനഉ രഘുബര് ബിമല ജസു ജോ ദായക് ഫല് ചാരി II ബുദ്ധി ഹീൻ തനു ജനികെ,സുമിരോ പാവന കുമാർ I ബല ബുദ്ധി ബിദ്യ ദേഹുമോഹി ഹരഹു കലെസ് ബികാര് }}
{{Cquote|
ചാലീസ
ജയ് ഹനുമാൻ ഗ്യാൻ ഗുണ സാഗർ, ജയ് കപിഷ് തിഹും   ലോക ഉജാകര്, I (01) രാംദൂത് അതുലിത് ബല ധാമ ,അന്ജനി പുത്ര പവൻസുത   നാമാ.II (02)
മഹാബീർ ബിക്രം ബജ്റൻഗി,കുമതി നിവാർ സുമതി കെ സംഗി, I (03) കഞ്ചൻ ബരൺ ബിരാജ് സുബിസാ,കാനന കുണ്ടൽ കുഞ്ചിത  കേസ. II (04)
ഹാഥ് ബജ്ര ഓർ ധ്വജാ ബിർജായ്,കന്ധെ മൂന്ജ് ജനെ ഉ  സാജേ,I (05) ശങ്കർ സുവന കേസരി നന്ദൻ,തേജ് പ്രതാപ് മഹാ ജാഗ് വന്ദൻ. II (06)
വിദ്യാവാൻ ഗുനി അതി ചതുർ,റാം കജ് കരിബേ കോ അതൂർ,I (07) പ്രഭു ചരിത്ര സുനിബെ കോ രസിയ, റാം ലഖൻ സിതാ  മന ബസിയ  II (08)
സൂക്ഷ്മ രൂപ ധരി സിയഹി ദിഖാവാ, ബികട് രൂപ ധരി ലങ്ക ജരാവാ II 9 II ഭീമ രൂപ ധരി അസുര് സംഹാരെ , രാമ ചന്ദ്ര കെ കാജ് സംവാരെ II 10 II
ലായ് സഞ്ജീവന് ലഖന് ജിയായെ, ശ്രീ രഘുബീര് ഹരഷി ഉര് ലായേ II 11 II രഘുപതി കീൻഹി ബഹുത് ബഡായി , തുമ മമ പ്രിയ ഭരതഹി സമ ഭായി II 12 II
സഹസ് ബദന് തുംഹരോ ജസ് ഗാവേ, അസ് കഹി ശ്രീപതി കൺഠ ലഗവൈ II 13 II സനകാദിക് ബ്രഹ്മാദി മുനീസാ , നാരദ സാരദ സഹിത് അഹീസാ II 14 II
ജമു കുബേര് ദിക്പാല് ജഹാംതെ, കബി കൊബിത് കഹി സകേ കഹാം തെ II 15 തുമ ഉപകാര് സുഗ്രീവഹി കീൻഹാ, രാമ മിലായെ രാജ്പദ് ദീംഹാ II 16
തുംഹരോ മന്ത്ര് ബിഭീഷന് മാനാ, ലങ്കേശ്വര് ഭയ് സബ് ജഗ് ജാനാ II 17 ജുഗ് സഹസ്ര് ജോജന് പര് ഭാനു, ലീല്യോ താഹി മധുര് ഫല് ജാനു II 18
രാമ ദുവാരെ തുമ രഖ് വാരെ, ഹോത് ന ആഗ്യ ബിന് പൈസാരേ II 21 സബ് സുഖ ലഹൈ തുമ്ഹാരീ സരനാ, തുമ രക്ഷക് കാഹു കോ ഡര്ന II 22
ആപന് തേജ് സംഹാരോ ആപൈ, തീനോ ലോക ഹാംക് തെ കാംപേ II 23 ഭൂത പിസാച് നികട്ട് നഹി ആവൈ, മഹാബീര് ജബ് നാം സുനാവൈ II 24
നാസൈ രോഗ് ഹരൈ സബ് പീരാ, ജപത് നിരന്തര് ഹനുമത് ബീരാ II 25 സങ്കട് സെ ഹനുമാന് ചുഡാവൈ, മന് ക്രമു ബചന ധ്യാന് ജോ ലാവൈ II 26
സബ് പര് രാം തപസ്വീ രാജാ, തിനകേ കാജ് സകല് തുമ സാജാ II 27 ഔര് മനോരഥ് ജോ കോയി ലാവൈ, സോയി അമിത് ജീവന് ഫല് പാവൈ II 28
ചാരോ ജഗ് പര് താപ് തുമ്ഹാര, ഹൈ പരസിദ്ധ ജഗത് ഉജിയാരാ II 29 സാധു സംത് കെ തുമ രഖ് വാരെ, അസുര് നികന്ദന് രാം ദുലാരേ II 30
അഷ്ട സിദ്ധി നവ നിധി കെ ദാതാ, അസ് ബര് ദീന് ജാനകീ മാതാ II 31 രാം രസായനു തുംഹരെ പാസാ, സദാ രഹോ രഘു പതി കെ ദാസാ II 32
തുംഹരെ ഭജന് രാം കോ പാവൈ, ജനമു ജനമു കെ ദുഖ് ബിസ് രാവേ II 33 അന്ത കാല് രഘുബര് പുര് ജായി, ജഹാം ജന്മ ഹരി ഭക്ത് കഹായി II 34
ഔര് ദേവതാ ചിത്ത് ന ധരയീ, ഹനുമത് സേയി സർബ സുഖ് കരയീ II 35 സങ്കട് കടൈ മിടൈ സബ് പീരാ, ജോ സുമിരൈ ഹനുമത് ബല ബീര II 36
ജയ്‌ ജയ്‌ ജയ്‌ ഹനുമാൻ ഗോസായീ, കൃപ കരഹു ഗുരുദേവ് കി നായി II 37 ജോ സത് ബാര് പഠ കര് കോയി, ചൂട്ട് ഹി ബന്ദി മഹാ സുഖ് ഹോയി II 38
ജോ യഹ് പഠി ഹനുമാൻ ചാലിസ, ഹോയ് സിദ്ധീ സാഖീ ഗൌരീശാ II 39 തുളസീ ദാസ്‌ സദാ ഹരി ചേരാ, കീജൈ നാഥ് ഹൃദയ് മഹാ ഡേരാ II 40 }}
{{Cquote|
ദോഹ
പവന തനയ് സങ്കട ഹരന് മംഗള മൂരതി രൂപ്‌ രാമ ലഖന സീത സഹിത് ഹൃദയ ബസഹു സുരഭൂപ് }}
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുമതവിശ്വാസങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു പുരാണങ്ങൾ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കവിത
ഇന്ദ്രൻ
ഹിന്ദുമതത്തിലെ ഒരു പുരാതന വേദ ദൈവമാണ് ഇന്ദ്രൻ. അവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെയും ദേവന്മാരുടെയും രാജാവാണ്. അവൻ ഇടിമിന്നൽ, കൊടുങ്കാറ്റ്, മഴ, നദി ഒഴുക്ക്, യുദ്ധം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ പുരാണങ്ങളും ശക്തികളും മറ്റ് ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ദേവതകളായ ജൂപ്പിറ്റർ, പെറുൻ, പെർകോനാസ്, സാൽമോക്സിസ്, താരനിസ്, സ്യൂസ്, തോർ എന്നിവയ്ക്ക് സമാനമാണ്, ഇത് പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ പുരാണങ്ങളിൽ ഒരു പൊതു ഉത്ഭവം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ജനനം
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മാനസപുത്രന്മാരിൽ ജ്യേഷ്ഠനായ മരീചിയിൽ നിന്ന് കശ്യപൻ ജനിച്ചു. കശ്യപന്‌‍ ദക്ഷപുത്രിമാരിൽ ജ്യേഷ്ഠത്തിയായ അദിതിയിൽ ജനിച്ചവനാ‍ണ്‌ ഇന്ദ്രൻ.
ഇന്ദ്രൻ അഷ്ടദിക്പാലകന്മാരിൽ ഒരാളാണ്. ഇദ്ദേഹം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അമരാവതി എന്ന കൊട്ടാരത്തിൽ ഭാര്യ ഇന്ദ്രാണിയോടൊപ്പം വസിക്കുന്നു എന്നു പുരാണങ്ങളിൽ പറയപ്പെടുന്നു. ഇന്ദ്രന്റെ വാഹനങ്ങൾ ഐരാവതം എന്ന ആനയും  ഉച്ചൈശ്രവസ്സ് എന്ന കുതിരയും  ആയുധം  വജ്രായുധവും ആണെന്നും പുരാണങ്ങളിൽ പറയപ്പെടുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവദൈവങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മഴ ദൈവങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ദേവന്മാർ വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇടി-മിന്നൽ ദൈവങ്ങൾ
വി.പി. ശിവകുമാർ
ആധുനിക മലയാളസാഹിത്യത്തിലെ ചെറുകഥാകൃത്തുക്കളിൽ‌ പ്രമുഖനായിരുന്നു വി.പി.ശിവകുമാർ (മേയ് 15, 1947 - ജൂലൈ 27, 1993). അസ്തിത്വവാദികളായ ആധുനികരെ പിന്തുടർന്നുവന്ന തലമുറയിൽപ്പെട്ട കഥാകാരനാണ് ഇദ്ദേഹം. ബോർഹെസിന്റെ സ്വാധീനം പ്രകടമാക്കിയ രചനകളാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റേത്.
ജീവിതരേഖ
മാവേലിക്കരയിൽ 1947 മേയ്‌ 15-ന്‌ ജനനം. പിതാവ് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ കുന്നത്തൂർ വില്ലേജിൽ പോഴരാമത്ത് പത്മനാഭൻ നായർ. അമ്മ ജാനകിയമ്മ. 1966-ൽ ടെലിഫോൺസ്‌ വകുപ്പിൽ ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. ജീവനക്കാരുടെ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്തതിന്‌ ജോലിയിൽനിന്ന്‌ പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. 1971-ൽ കേരള സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഒന്നാം റാങ്കോടെ മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ എം.എ പാസ്സായി, തുടർന്ന് 1972 മുതൽ വിവിധ ഗവൺമെന്റ് കോളേജുകളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലിനോക്കി.
മരണം
ഏറെ നാളായി അലട്ടിയിരുന്ന ഗുരുതരമായ അർബുദരോഗം മൂർച്ഛിച്ച് 1993 ജുലൈ 27-ന്‌ തിരുവനന്തപുരത്തെ ആർ.സി.സി.യിൽ വച്ച് ശിവകുമാർ അന്തരിച്ചു. മരണസമയത്ത് 46 വയസ്സേ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1993-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മേയ് 15-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 27-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ
ചമ്പാവത്
ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തരഖണ്ഡ് സംസ്ഥാനത്തിലെ ചമ്പാവത്ത് ജില്ലയിലെ ഒരു പഞ്ചായത്തും പ്രധാന സ്ഥലവുമാണ് ചമ്പാവത് (ഇംഗ്ലീഷ്: Champawat). ചമ്പാവത്ത് ജില്ലയുടെ ആസ്ഥാനമന്ദിരവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
പുരാണങ്ങൾ
മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമായ കൂർമാവതാരം ഇവിടെയാണ് ജന്മമെടുത്തതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. 200px|thumb|Fort and the capital city of Kali Kumaon, Champawat, 1815.
ചരിത്രം
പണ്ടത്തെ ഭരണാധികാരികളായ ചാന്ദ് വംശജരുടെ ഭരണതലസ്ഥാനമായിരുന്നു ചമ്പാവത്. 16 അം നൂറ്റാണ്ടിൽ പണി തീർത്ത ബലേശ്വർ അമ്പലം ഒരു സ്മാരകമായി ഇവിടെ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. കുപ്രസിദ്ധ ആൾപിടിയൻ ആയ ചമ്പാവത്ത് കടുവ ഇവിടെയാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ചമ്പാവത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് 29.33°N, 80.1°W അക്ഷാശ രേഖാംശത്തിലാണ്.
സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 1,610 മീറ്റർ (1,289 അടി) ശരാശരി ഉയരത്തിലായിട്ടാണ് ചമ്പാവത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
സ്ഥിതി വിവരക്കണക്കുകൾ
ശരാശരി സാക്ഷരത നിരക്ക് 73% ആണ്.
അഗതോക്ലിസ്
സൈറാക്കൂസിലെ ഏകാധിപതിയും (317-304) സിസിലിയിലെ രാജാവും (304-289) ആയിരുന്നു അഗതോക്ലിസ്. ബി.സി. 361-ൽ സിസിലിയിലെ തെർമെഹിമറെൻസസിൽ ജനിച്ചു. അഗതോക്ളിസ് സൈറാക്കൂസിലേക്ക് പോവുകയും അവിടത്തെ സൈന്യത്തിൽ പല ഉന്നതസ്ഥാനങ്ങൾ വഹിക്കുകയും ചെയ്തു. 333-ൽ ഒരു വിധവയെ ഇദ്ദേഹം വിവാഹം ചെയ്തു. സൈറാക്കൂസിലെ ന്യൂനവർഗാധിപത്യ (Oligarchy)ത്തിനെതിരായി പ്രവർത്തിച്ചതിനാൽ ഇദ്ദേഹം രണ്ടു പ്രാവശ്യം നാടുകടത്തപ്പെട്ടു. നാടുകടത്തപ്പെട്ട ചിലരെ ചേർത്ത് ഒരു സൈന്യം സംഘടിപ്പിച്ച അഗതോക്ളിസ്, 317-ൽ സൈറാക്കൂസിന്റെയും സിസിലിയിലെ മിക്ക ഭാഗങ്ങളുടെയും ഏകാധിപതിയായി. 316 മുതൽ 310 വരെ ഇദ്ദേഹം നിരന്തരമായി സിസിലിയിലെ ഗ്രീക്കു നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളുമായി യുദ്ധം ചെയ്തിരുന്നു. രാജ്യത്ത് ക്രമസമാധാനം ഇദ്ദേഹം നിലനിർത്തി. കാർത്തേജ് ആക്രമണത്തിൽ തോറ്റ അഗതോക്ലീസ് സിസിലിയിലേക്ക് രക്ഷപ്പെട്ടു. അഗതോക്ളിസിന്റെ പൗത്രനായ അർക്കാഗതസ് ഇദ്ദേഹത്തെ വിഷംകൊടുത്തുകൊന്നു (289) എന്നാണ് വിശ്വാസം.
ആവണച്ചോപ്പൻ
ചിത്രശലഭത്തിലെ ഒരു വിഭാഗമാണ് ആവണക്കിന്റെ ഉറ്റത്തോഴനായ ആവണച്ചോപ്പൻ (Common Castor)  എന്ന ചിത്രശലഭം. ആണവച്ചോപ്പന്റെ പുഴു മുഖ്യമായും ഭക്ഷിക്കുന്നത് ആവണക്കിന്റെ ഇലകളാണ്. നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലെ ചെറു കാടുകളിലും തൊടികളിലും സദാ വിഹരിക്കുന്ന ഇവയെ ഏത് കാലാവസ്ഥയിലും കാണാൻ കഴിയും.
ഫുള്ളെർട്ടൺ
ഫുള്ളെർട്ടൺ, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളലെ സംസ്ഥാനമായ കാലിഫോർണിയയിൽ വടക്കൻ ഓറഞ്ച് കൗണ്ടി യിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ്. 2010 ലെ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സെൻസ് പ്രകാരമുള്ള ഈ നഗരത്തിലെ ആകെ ജനസംഖ്യ 135,161 ആയിരുന്നു. 1887 ലാണ് ഈ നഗരം സ്ഥാപിതമായത്.
ആവണച്ചോപ്പൻ
പ്രത്യേകതകൾ
വിരളമായി മാത്രമേ ഈ പൂമ്പാറ്റവർഗ്ഗം പൂന്തേനുണ്ണാറുള്ളൂ. ചില സമയത്ത് മരക്കറ (Plant Sap) നുകരുന്നത് കാണാം. നിലത്ത് വീണ് അഴുകിയ പഴങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സത്താണ് ഇവയുടെ പ്രധാന ആഹാരം. ആവണച്ചോപ്പനെ ഇരപിടിയന്മാർ തിന്നാറില്ല. വിഷശലഭമാണെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാൻ ഇനിയും പഠനങ്ങൾ ആവശ്വമാണ്. ആവണക്കിന്റെ ഇലയിൽ വിഷാംമുള്ളതിനാൽ അത് ഭക്ഷിക്കുന്ന ശലഭത്തിലും വിഷാംശം കാണാനിടയുണ്ട്. ഇതിന്റെ പുഴുവിന് ഇലയുടെ വക്കുകൾ തിന്നാനാണ് കൂടുതൽ ഇഷ്ടം. ഇവയുടെ പുഴുവിന് സന്ധ്യാസമയമാണ് പ്രധാന തീറ്റനേരം.
ശരീരപ്രകൃതി
ചുവപ്പ് കലർന്ന തവിട്ടുനിറമുള്ള പൂമ്പാറ്റയാണിത്. ചിറകുപുറത്ത് തരംഗിത വരകൾ(Wavy line)കാണാം. മുൻചിറകിൽ മേൽവക്കിലായി ഒരു വെളുത്ത പുള്ളിയുണ്ട്. ചിറകിന്റെ അടിവശം കൂടുതൽ ഇരുണ്ടിരിക്കും. ഇവയുടെ പുഴുവിന് ഇളം പച്ച നിറമാണ്. പാർശ്വങ്ങളിൽ ഇളം പച്ചനിറമാണ്. പുറത്ത് തവിട്ടുനിറത്തിലുള്ള വര കാണാം. പാർശ്വങ്ങളിൽ മഞ്ഞവരകളും. ദേഹം കവരങ്ങളുള്ള മുള്ളുകൾ കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞിരിക്കും. പുഴുപൊതി നീണ്ടിട്ടാണ്.പച്ചയോ തവിട്ടോ നിറത്തിലായിരിക്കും. ശല്യപ്പെടുത്തിയാൽ പുഴുപൊതി ഒരു വശത്തേയ്ക്ക് വളഞ്ഞ് നില്ക്കും.
ഫുള്ളെർട്ടൺ
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ഫുള്ളെർട്ടൺ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 33.88°N, -117.92861°W (33.879914, -117.928749) ആണ്. ഇത് ലോസ്‍ ആഞ്ചെലസ് നഗരകേന്ദ്രത്തിൽനിന്ന് ഏകദേശം 25 മൈൽ (40 കിലോമീറ്റർ) തെക്കു കിഴക്കായും കൌണ്ടി സീറ്റായ സാന്താ അനയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 11 മൈൽ (18 കിലോമീറ്റർ) വടക്ക്-വടക്കുപടിഞ്ഞാറായുമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ആവണച്ചോപ്പൻ
ജീവിത രീതി
ആൺപൂമ്പാറ്റ സുഗന്ധം പരത്തിയാണ് പെണ്ണിനെ ആകർഷിക്കുന്നത്. ആൺപൂമ്പാറ്റയുടെ ചിറകിലെ ചില ശൽക്കങ്ങൾ സുഗന്ധം സൂക്ഷിക്കാനായി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കും. ആവണക്കിനെ കൂടാതെ കൊടിത്തൂവയിലും ഈ പൂമ്പാറ്റ മുട്ടയിടാറുണ്ട്. ഒറ്റയായിട്ടാണ് മുട്ട കാണപ്പെടുന്നത്. ചില അവസരങ്ങളിൽ മൂന്നും നാലും മുട്ടകൾ ഒന്നിച്ച് കാണപ്പെടുന്നു. മുട്ടയ്ക്ക് വെളുപ്പുനിറമാണ്. മുട്ട പുറത്ത് നനുത്ത രോമങ്ങൾ കാണാം.
ഫുള്ളെർട്ടൺ
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കാലിഫോർണിയയിലെ നഗരങ്ങൾ
ആവണച്ചോപ്പൻ
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:രോമപാദ ചിത്രശലഭങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചിത്രശലഭങ്ങൾ
ഹെൻഡ്രിക്ക് ലോറൻസ്
ഹെൻഡ്രിക്ക് ആൻടൂൺ ലോറൻസ് (Hendrik Antoon Lorentz (18 ജൂലൈ 1853 – 4 ഫെബ്രുവരി 1928) ഒരു ഡച്ച് ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്‌. സീമാൻ പ്രതിഭാസത്തിന്റെ കണ്ടുപിടിത്തത്തിനും ശാസ്ത്രീയ വിശദീകരണത്തിനും പീറ്റർ സീമാനുമൊത്ത് 1902-ലെ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലോറൻസ് പങ്കുവെച്ചു.
പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1853-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1928-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 18-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 4-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞർ വർഗ്ഗം:കോപ്ലി മെഡൽ നേടിയവർ
അനുലോമസ്തരണം
സ്തരണതലങ്ങൾക്ക് (bedding planes) അനുപ്രസ്ഥമായുള്ള ശിലാപടലങ്ങളുടെ ക്രമവത്കരണമാണ് അനുലോമസ്തരണം (Cross-bedding). ഇതു ഋജുവോ നതമധ്യമോ (concave) ആയ ക്രമത്തിലാകാം; നതികോൺ (angle of dip) 30o യോ അതിൽ കുറവോ ആയിരിക്കും.
അപരദന കാരകങ്ങളായ ഒഴുക്കുവെള്ളമോ കാറ്റോ ആണ് അനുലോമസ്തരണത്തിനു ഹേതുക്കൾ. എന്നാൽ ഈ രീതിയിലുള്ള ഒരു പ്രത്യേക സ്തരണം ഒഴുക്കുവെള്ളം മൂലമാണോ കാറ്റു മുഖാന്തരമാണോ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളതെന്നു തിരിച്ചറിയുക എളുപ്പമല്ല. പ്രവാഹനിർമിതങ്ങളായ അനുലോമസ്തരങ്ങളുടെ അഗ്രതലം ആധാരതലത്തിന് ഏതാണ്ടു സമാന്തരമായിരിക്കും; എന്നാൽ കാറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനംമൂലം രൂപംകൊള്ളുന്നവയുടെ അഗ്രതലങ്ങൾ ഏകസമാനമായിരിക്കില്ല. എന്നാൽ സ്തരണതലങ്ങളുടെ സ്പർശകതലങ്ങളിൽ തിര്യക്ചിഹ്നമായിട്ടുള്ള അഗ്രങ്ങളോടുകൂടിയ അനുലോമസ്തരണം ഒഴുക്കുവെള്ളത്തിനാലും കാറ്റിനാലും ഉണ്ടാകാം.
മക്കി, വെയർ എന്നിവരുടെ വിഭജനം (1953) അനുസരിച്ച് അനുലോമസ്തരങ്ങളെ സരളം (simple), തലീയം (planar) ദ്രോണി (trough) എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി വിഭജിക്കാം. ഒഴുക്കുചാലുകളുടെ പൂർവദിശ മനസ്സിലാക്കുന്നതിന് അവസാദങ്ങളുടെ മേല്പറഞ്ഞ സദിശ (vector) സ്വഭാവത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള വിഭജനം വളരെയധികം സഹായകമാണ്.
പുറംകണ്ണികൾ
שיכוב
മയൂരശിഖ
thumb|right|200px|ചരടുകളിൽ കെട്ടുകളിട്ട് സംഖ്യാസംബന്ധിയായ വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ ഇൻകാകളുടെ "ക്വിപു"-വിന്റെ ഒരു മാതൃക മനുഷ്യരാശിയുടെ ഗണിതശാസ്ത്ര പൈതൃകത്തിന്റെ അന്വേഷണം എന്ന നിലയിൽ ജോർജ്ജ് ഗീവർഗ്ഗീസ് ജോസഫ് എഴുതി 1992-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഗ്രന്ഥമാണ്‌ മയൂരശിഖ. ഗണിതശാസ്ത്ര ജ്ഞാനം വികസിച്ചുവന്നത് യൂറോപ്പിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണെന്ന "വിഭാഗീയ" ധാരണ തിരുത്തിയെഴുനുള്ള ശ്രമമാണ്‌ ഈ ഗ്രന്ഥം. "മയൂരശിഖ: ഗണിതശാസ്ത്രത്തിന്റെ യൂറോപ്യനല്ലാത്ത വേരുകൾ" (The Crest of the Peacock: The Non-European roots of Mathematics) എന്നാണ്‌ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ മുഴുവൻ പേര്‌.
"മയൂരശിഖ" എന്ന ഗ്രന്ഥനാമം ക്രിസ്ത്വബ്ദാരംഭത്തിനു മുൻപ് അഞ്ചാം നുറ്റാണ്ടിൽ ഭാരതത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട വേദാംഗജ്യോതിഷം എന്ന സംസ്കൃത രചനയിലെ ഈ ശ്ലോകത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ളതാണ്‌:-
യഥാശിഖാ മയൂരാണാം നാഗാനാം മണയോരഥാ തദ്വേദാംഗ ശാസ്ത്രാണാം ഗണിതം മൂർദ്ധ്‌നി സ്ഥിതം
മയിലിന്‌ ശിഖയും നാഗത്തിന്‌ ശിരോമണിയും എന്നപോലെ, വേദാംഗ-ശാസ്ത്രങ്ങൾക്ക് ഗണിതവും മൂർദ്ധാവായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നാണ്‌ ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ അർത്ഥം.
ഗണിതശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഇന്നത്തെ വികസിതാവസ്ഥയിൽ ഏറ്റവും പുരാതനമായവ തുടങ്ങി, ഒട്ടേറെ ജനതകളുടേയും സംസ്കാരങ്ങളുടേയും സംഭാവനകൾ ഉൾച്ചേർന്നിരിക്കുന്നതായി ഗ്രന്ഥകാരൻ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ക്രിസ്ത്വബ്ദാരംഭത്തിന്‌ 35,000 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപ് ഭൂമധ്യരേഖയോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്ന മദ്ധ്യാഫ്രിക്കയിലെ ജനങ്ങൾ അസ്ഥികളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ഗണനരീതി പരാമർശിച്ചണ്‌ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ തുടക്കം. അടുത്തതായി, ചരടുകളിൽ കെട്ടുകളിട്ട് സംഖ്യാസംബന്ധിയായ വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ ഇൻകാകളുടെ "ക്വിപു"(Quipu) വ്യവസ്ഥയും, നൈജീരിയയിലെ പുരാതന നിവാസികളുടേയും, മദ്ധ്യ അമേരിക്കയിലെ മായൻ സംസ്കാരത്തിന്റേയും ഗണന വ്യവസ്ഥകളും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന്, ഈജിപ്തും ബാബിലോണും ഗ്രീക്ക് ഗണിതത്തിന്റെ വികാസത്തെ എപ്രകാരം സഹായിച്ചെന്നും ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ അറബിജനതയുടെ സംഭാവന എത്ര വലുതാണെന്നും ഇൻഡ്യയിലേയും ചൈനയിലേയും സംസ്കാരങ്ങളുടെ ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ കണ്ടെത്തലുകൾ എത്ര വലുതും വൈവിദ്ധ്യം നിറഞ്ഞതും മൗലികവുമാണെന്നും ഗ്രന്ഥകാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
സുബ്രഹ്മണ്യൻ
ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം പരമശിവന്റെയും പാർവതിദേവിയുടെയും പുത്രനാണ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ. കാർത്തികേയൻ, മുരുകൻ, കുമാരൻ, സ്കന്ദൻ, ഷണ്മുഖൻ, വേലായുധൻ, ആണ്ടവൻ, ശരവണൻ എന്നീ പേരുകളിലും സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. കൗമാര മതത്തിലെ പ്രധാന ദൈവമാണ് മുരുകൻ. പ്രാചീന സിദ്ധവൈദ്യന്മാരുടെ ആരാധനാമൂർത്തിയും മുരുകൻ ആണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. 'സ്കന്ദബോധിസത്വൻ' എന്ന പേരിൽ ബൗദ്ധർ മുരുകനെ ആരാധിക്കാറുണ്ട്. തമിഴ് കടവുൾ (തമിഴരുടെ ദൈവം) എന്നൊരു വിശേഷണവും സുബ്രഹ്മണ്യന് ഉണ്ട്. വിശ്വാസികൾ പരബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ മുരുകനെ അറിവിന്റെ മൂർത്തി എന്ന അർത്ഥത്തിൽ "ജ്ഞാനപ്പഴം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ജ്യോതിഷം രചിച്ചത് സുബ്രമണ്യനാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. മയിലാണ് വാഹനം, കൊടിയടയാളം കോഴി. വേൽ ആയുധവും. പഴന്തമിഴ് കാവ്യങ്ങളിൽ പറയുന്ന ചേയോൻ മുരുകനാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. വള്ളിദേവിയും ദേവസേനയുമാണ് പത്നിമാർ. സ്കന്ദപുരാണത്തിൽ മുരുകനെ പ്രധാന ദേവതയായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തമിഴ് ജനത വസിക്കുന്ന ലോകത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിലെല്ലാം മുരുകക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണാൻ സാധിക്കും. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, കാനഡ, യൂറോപ്പ്, ശ്രീലങ്ക, മൗറീഷ്യസ്, ഇന്തോനേഷ്യ, മലേഷ്യ, സിംഗപ്പൂർ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, റീയൂണിയൻ ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം മുരുക ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. തമിഴ്നാട്ടിലും മുരുകന്റെ പ്രശസ്തമായ ധാരാളം കോവിലുകൾ ഉണ്ട്. പഴനി ദണ്ഡായുധപാണി ക്ഷേത്രമാണ് ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധം. ദക്ഷിണേന്ത്യ കൂടാതെ ഇന്ത്യയുടെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിലും ശിവകുടുംബത്തോടൊപ്പം മുരുകനെ ആരാധിക്കുന്നു.
തൈപ്പൂയം
ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|311x311ബിന്ദു|മലേഷ്യയിലെ ബാതു ഗുഹാക്ഷേത്രത്തിലെ തൈപൂയ മഹോത്സവം മകരമാസത്തിലെ പൂയം.സുബ്രഹ്മണ്യൻ ജനിച്ച നാളായി കരുതപെടുന്നു. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രത്തിൽ കാവടിയാട്ടവും ആഘോഷങ്ങളും നടത്താറുണ്ട്‌.
മൂലമന്ത്രം
ഓം ശരവണ ഭവായ നമഃ
ധ്യാനശ്ലോകം
'''സ്ഫുരൻമകുടപത്ര കുണ്ഡല വിഭൂഷിതം ചമ്പക- സ്രജാകലിതകന്ധരം കരയുഗീന ശക്തിം പവിം ദധാനമഥവാ കടീകലിതവാമഹസ്തേഷ്ടദം ഗുഹം ഘുസൃണഭാസുരം സമരതു പീതവാസോവസം. അർത്ഥം:- ശോഭിച്ചിരിക്കുന്ന മകുടങ്ങളെകൊണ്ടും പത്രകുണ്ഡലങളെകൊണ്ടും ഭൂഷിതനും, ചമ്പകമാലകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപെട്ടിരിക്കുന്ന കഴുത്തോടുകൂടിയവനും രണ്ടു കൈകളെകൊണ്ട് വേലും വജ്രവും ധരിക്കുന്നവനും സിന്ദൂരവർണം പോലെ ശോഭിക്കുന്നവനും മഞ്ഞപ്പട്ടുടുത്തവനുമായ സുബ്രഹ്മണ്യനെ ധ്യാനിക്കുന്നു
പുരാണം, ഐതിഹ്യം
സ്കന്ദപുരാണപ്രകാരം സുബ്രഹ്മണ്യൻ സർവേശ്വരനായ ഭഗവാനാണ്. ശൂക്രാചാര്യരുടെ ശിഷ്യയായ മായ എന്ന അസുരസ്ത്രീക്ക് കശ്യപമഹർഷിയിൽ ജനിച്ച ശൂരപദ്മൻ, താരകാസുരൻ, സിംഹവക്ത്രൻ എന്നീ അസുരന്മാരെ വധിക്കാനാണ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ അവതരിച്ചത്. ശിവപുത്രനു മാത്രമെ തങ്ങളെ വധിക്കാനാകാവൂ എന്ന് വരം നേടിയ ഇവർ ത്രിലോകങ്ങളും അടക്കിഭരിച്ചു. ദേവന്മാരുടെ അഭ്യർഥന പ്രകാരം ശിവൻ പാർവതിയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ വളരെ കാലമായിട്ടും ശിവപുത്രൻ അവതരിച്ചില്ല. തുടർന്നു ഭഗവാൻ പഞ്ചമുഖരൂപം കൈക്കൊള്ളുകയും ഭഗവാന്റെ അഞ്ചു മുഖങളിൽ നിന്നും അഞ്ചു ദിവ്യജ്യോതിസ്സുകളും പർവതീദേവ്വീയുടെ മുഖത്ത് നിന്നും ഒരു ദിവ്യജ്യോതിസ്സും വരികയും ചെയ്തു. ആ ദിവ്യജ്യോതിസ്സുകളെ അഗ്നിദേവനും, വായൂദേവനും ചേർന്ന് ഗംഗയിൽ നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗംഗ ശരവണ പൊയ്കയിൽ എത്തിച്ച ആ ദിവ്യജ്യോതിസ്സുകളിൽ നിന്നും ആറു മുഖങ്ങളോടെ സുബ്രഹ്മണ്യൻ അവതരിക്കുകയും ചെയ്തു. വിഷ്ണുവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം കാർത്തിക നക്ഷത്രത്തിന്റെ അധിദേവതമാരയ ആറു ദേവിമാർ സുബ്രഹ്മണ്യനെ മുല കൊടുത്ത് വളർത്തുകയും ചെയ്തു. അതിനാൽ കാർത്തികേയൻ എന്ന് പേര് ലഭിച്ചു. പിന്നീട് ദേവസേനാപതിയായ് അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ട സുബ്രഹ്മണ്യൻ ശൂരപദ്മൻ, താരകാസുരൻ, സിംഹവക്തൻ എന്നീ അസുരന്മാരുമായി യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുകയും അവരെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. ദേവസേന, വള്ളി എന്നിവരാണ് പത്നിമാർ. ദേവസേന ഷഷ്ടി, മനസാദേവി എന്നി പേരുകളിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
മറ്റൊരു ഐതിഹ്യപ്രകാരം അഗ്നിദേവൻ സപ്തർഷിമാരുടെ പത്നിമാരിൽ മോഹിതനാകുകയും തുടർന്നു അഗ്നിയുടെ പത്നിയായ സ്വാഹ സപ്തർഷി പത്നിമാരിൽ അരുന്ധതി ഒഴികെയുള്ളവരുടെ രൂപത്തിൽ അഗ്നിയുമായ് രമിക്കുകയും സുബ്രഹ്മണ്യൻ അവതരിക്കുകയും ചെയ്തു. അഗ്നി ശിവസ്വരൂപനും പാർവതി സ്വാഹാസ്വരൂപിണിയും ആയതിനാൽ സുബ്രഹ്മണ്യൻ ശിവപാർവതിമാരുടെ പുത്രനാണെന്ന് മഹാഭാരതം പറയുന്നു.
പ്രധാന ക്ഷേത്രങ്ങൾ
ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|പഴനിയിലെ ആണ്ടവൻ ക്ഷേത്രം ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|മലേഷ്യയിലെ ബാതു ക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിലുള്ള സുബ്രഹ്മണ്യ പ്രതിമ ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|മലേഷ്യയിലെ പെനാങ്ങിലുള്ള ബാലദണ്ഡായുധസ്വാമി ക്ഷേത്രം|കണ്ണി=Special:FilePath/Waterfalltemple.png ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ആലപ്പുഴയിലെ ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം
തമിഴ്നാട്ടിലും മറ്റു ദക്ഷിണേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലും നിരവധി മുരുക ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുണ്ട്. തമിഴ് നാട്ടിലെ ആറുപടൈവീടുകൾ (ആറു വീടുകൾ) എന്നറിയപ്പെടൂന്ന 6 ക്ഷേത്രങ്ങൾ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ പ്രധാൻ ക്ഷേത്രങ്ങളായി കരുതുന്നു.
സുബ്രഹ്മൺയ്യന്റെ ഈ ദിവ്യ ക്ഷേത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംഘകാല സാഹിത്യത്തിലും, പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.
കേരളത്തിലെ പ്രധാന സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രങ്ങൾ
കേരളത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചില പ്രധാന സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവയാണ്: ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യ സ്വാമി ക്ഷേത്രം, നരിക്കുഴി, വടശ്ശേരിക്കര, പത്തനംതിട്ട, https://www.thampurankunnu.com/ കൂടാതെ നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉപദേവത കൂടിയാണ് സുബ്രഹ്മണ്യൻ. കൂടുതലും ശിവന്റെയും ദേവിയുടെയും ക്ഷേത്രങ്ങളിലാണ് ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ടാകാറുള്ളത്. തിരുവഞ്ചിക്കുളം ശിവക്ഷേത്രം, മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം, കൊട്ടാരക്കര ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയവ സുബ്രഹ്മണ്യൻ ഉപദേവതയായി വരുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്.
പ്രധാന ദിവസങ്ങൾ
ചൊവ്വാഴ്ച, ഞായറാഴ്ച എന്നിവ പ്രധാനം. പൊതുവേ ചൊവ്വാഴ്ചയാണ് മുരുകന്റെ ആരാധനയ്ക്ക് പ്രധാന ദിവസം. ജ്ഞാനപ്പഴമെന്നു അറിയപ്പെടുന്ന മുരുകൻ അറിവു പകരുന്ന ദിവസമെന്ന നിലയ്ക്ക് ഞായറാഴ്ചയും മുരുകന് പ്രധാനമാണ്.
അവലംബം
ക്ഷേത്ര ചൈതന്യ രഹസ്യം ( മാധവജി ,ക്ഷേത്ര സംരക്ഷണ സമിതി )
വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവദൈവങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മഹാഭാരതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ
ആൽഫ്രഡ് ടാർസ്കി
പോളിഷ്-അമേരിക്കൻ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞനും താർക്കികനുമാണ് ആൽഫ്രഡ് ടാർസ്കി. ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ മെറ്റാമാത്തമാറ്റിക്സ്, തർക്കശാസ്ത്രത്തിൽ സെമാന്റിക്സ് എന്നീ ശാഖകൾക്കു തുടക്കമിട്ടവരിൽ പ്രധാനിയാണ് ഇദ്ദേഹം.
ജീവിതരേഖ
ടാർസ്കി 1901 ജനുവരി 14-ന് വാഴ്സായിൽ ജനിച്ചു. 1924-ൽ വാഴ്സാ സർവകലാശാലയിൽനിന്ന് ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റു ബിരുദം നേടിയശേഷം 1939-വരെ അവിടെത്തന്നെ പ്രൊഫസറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1939-ൽ യു.എസ്സിലേക്കു പോകുകയും ഹാർവാഡ് സർവകലാശാലയിൽ റിസർച്ച് അസോസ്സിയേറ്റ്, ന്യൂയോർക്കിലെ കോളജ് ഓഫ് ദി സിറ്റിയിൽ വിസിറ്റിങ് പ്രൊഫസർ, പ്രിൻസ്റ്റണിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസിൽ അംഗം എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. 1945-ൽ ടാർസ്കി അമേരിക്കൻ പൗരത്വം സ്വീകരിച്ചു. 1949-ൽ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിൽ ഗണിതശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായും 1959-ൽ മില്ലർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ റിസർച്ച് പ്രൊഫസറായും നിയമിതനായി.
ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ ഗണിത മോഡലുകളുടെ സിദ്ധാന്തത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യകാല പഠനങ്ങൾക്കു നേതൃത്വം നൽകിയവരിൽ ടാർസ്കിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. നിഗമനാത്മക (deductive) തർക്കശാസ്ത്രതത്ത്വങ്ങളുടെ പഠനമായ മെറ്റാമാത്തമാറ്റിക്സ്, ഗണ സിദ്ധാന്തം (set theory), ആൾജിബ്ര, മെഷർ തിയറി, ഇൻഅസ്സെസ്സിബിൾ കാർഡിനലുകൾ, വൃത്തത്തിന്റെ ഡികോമ്പോസിഷൻ തിയറം എന്നിവയിലെല്ലാം ടാർസ്കി പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. പദങ്ങളുടെ അർഥവിജ്ഞാനീയ ശാഖയായ സെമാന്റിക്സിൽ സെമാന്റിക് മെഥേഡിനു സൂത്രവാക്യം നൽകിയതാണ് തർക്കശാസ്ത്രത്തിൽ ടാർസ്കിയുടെ പ്രധാന സംഭാവന.
1923 മുതൽ 1936 വരെ ടാർസ്കി രചിച്ച തർക്കശാസ്ത്രപ്രബന്ധങ്ങൾ ജെ.എച്ച്. വൂഡ്ഗർ ശേഖരിച്ചു പരിഭാഷപ്പെടുത്തി ലോജിക്, സെമാന്റിക്സ്, മെറ്റാമാത്തമാറ്റിക്സ് (1956) എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി. ഇതിൽ ദ് കോൺസ്റ്റന്റ് ഒഫ് ട്രൂത്ത് ഇൻ ഫോർമലൈസ്ഡ് ലാങ്ഗ്വേജസ് (1935) എന്ന പ്രബന്ധം മോഡൽ തിയറിയുടെ അടിസ്ഥാനപ്രമാണങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടതാണ്.
നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിൽ അംഗം, അസോസ്സിയേഷൻ ഒഫ് സിംബോളിക് ലോജിക്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിലും ടാർസ്കി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1983-ൽ ഇദ്ദേഹം നിര്യാതനായി.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1901-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം: 1983-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജനുവരി 14-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 26-ന് മരിച്ചവർ
വർഗ്ഗം:പോളിഷ്-അമേരിക്കൻ ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞർ
ആഭേരി (രാഗം)
കർണാടകസംഗീതത്തിലെ ഒരു രാഗമാണ് ആഭേരി. പൊതുവിൽ 22ആം മേളകർത്താരാഗമായ ഖരഹരപ്രിയയുടെ ജന്യരാഗമായി കണക്കാക്കുന്നു.
ഘടന,ലക്ഷണം
thumb|right|314px|Ascending scale with Shadjam at C thumb|right|314px|Descending scale with Shadjam at C (ചതുശ്രുതി ഋഷഭം,സാധാരണ ഗാന്ധാരം,ശുദ്ധമദ്ധ്യമം,ചതുശ്രുതി ധൈവതം,കൈശികി നിഷാദം) ഈ സ്വരങ്ങൾക്ക് പുറമേ ഗമകങ്ങളും മറ്റേതൊരു രാഗത്തേയും പോലെ ആഭേരിക്കുമുണ്ട്.
ആരോഹണം ശുദ്ധധന്യാസിക്കും അവരോഹണം ഖരഹരപ്രിയക്കും സമാനമാണ്. ശൂദ്ധ ധൈവതമുണ്ട് എന്നതിനാൽ ആഭേരി ഒരു ഭാഷാംഗരാഗമായിട്ടാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ആഭേരി,നഠഭൈരവിയുടെ(യാതൊന്നിനാണോ ശുദ്ധധൈവതം ഉള്ളത്) ഒരു ജന്യരാഗമായും കരുതപ്പെടുന്നുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഖരഹരപ്രിയയുടെ ജന്യരാഗങ്ങൾ
കലിംഗയുദ്ധം
മൗര്യചക്രവർത്തിയായ അശോകനും ഇന്നത്തെ ഒറീസയിലെ കലിംഗനാടും തമ്മിൽ നടന്ന യുദ്ധമാണ് കലിംഗയുദ്ധം (സംസ്കൃതം: कलिन्ग युध्धम्). ഇത് ഭാരതചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതുമായ യുദ്ധങ്ങളിലൊന്നായി എണ്ണപ്പെടുന്നു. അതിശക്തനായ അശോകന്റെ മുന്നിൽ ഒരു നാട്ടുരാജ്യം മാത്രമായിരുന്ന കലിംഗം പരാജയപ്പെട്ടു. ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഉണ്ടായ രക്തച്ചൊരിച്ചിലിലും ഭീകരതയിലും അസ്വസ്ഥനായ അശോകൻ അക്രമ മാർഗ്ഗം വെടിഞ്ഞ് ബുദ്ധമതം സ്വീകരിച്ചു.
പശ്ചാത്തലം
മഗധ ആസ്ഥാനമായുള്ള മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള ഒരു നാട്ടു രാജ്യമായിരുന്നു ഇന്നത്തെ ഒറീസ്സാ തീരത്തെ കലിംഗ. എന്നാൽ കലിംഗ പിന്നീട് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. ആന്ധ്രയിലെ കൃഷ്ണ, ഗോദാവരി തടങ്ങൾ മഗധ കീഴടക്കിയപ്പോൾ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും ഭരിച്ചിരുന്നത് കലിംഗയും ചോളന്മാരും ആയിരുന്നു. ശത്രുവിന്റെ ശത്രു മിത്രമെന്ന തത്ത്വമനുസരിച്ച് കലിംഗവും ചോളന്മാരും മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരിൽ ഒന്നിക്കുമെന്ന് അശോകൻ ഭയപ്പെട്ടിരുന്നു. കൂടാതെ പുറം രാജ്യങ്ങളുമായി വാണിജ്യം നടത്താൻ മഗധക്ക് പ്രധാന തുറമുഖങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സുഹൃത്ത് രാജ്യങ്ങളെയാണ് അവർ അതിനായി ആശ്രയിച്ചിരുന്നത്.മാത്രവുമല്ല ഭൂപ്രദേശമായ കലിംഗംകൂടി ഉൾപ്പെട്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ മൗര്യസാമ്രാജ്യം അതിൻറെ സമ്പൂർണമാകുമായിരുന്നുള്ളു. അതിനാൽ അശോകൻ യാതൊരുപ്രകോപനവും കൂടാതെ കലിംഗത്തിനെതിരായി യുദ്ധം ആരംഭിക്കുകയായിരുന്നു. ഇങ്ങനെ രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ താൽപര്യങ്ങൾ യുദ്ധത്തിനു കാരണമായി.
യുദ്ധം
അധികാരസ്ഥനായതിന്റെ 8-ആം വർഷം ബി.സി.261-ൽ അശോകൻ കലിംഗം ആക്രമിച്ചു .ഇതിനു മുമ്പ് അശോകന്റെ പിതാമഹൻ ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ കലിംഗ പിടിച്ചടക്കാൻ ശ്രമിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. ദയാ നദിക്കു സമീപത്തായാണ് അശോകന്റെ സൈന്യവും കലിംഗ സൈന്യവും ഏറ്റുമുട്ടിയത്.ഈ യുദ്ധത്തിൽ കലിംഗാ വാസികളായ 1,00,000 പേർ വധിക്കപ്പെട്ടു. അശോകന്റെ തന്നെ 10,000-ഓളം സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. യുദ്ധാവസാനം ദയാ നദി ചുവന്നൊഴുകി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
യുദ്ധാനന്തരം
കലിംഗ യുദ്ധം അശോകൻ ജയിച്ചെങ്കിലും യുദ്ധത്തിന്റെ കെടുതികൾ അശോകനെ അസ്വസ്ഥപ്പെടുത്തി. ഒരു ലക്ഷത്തിലധികം പേർ വധിക്കപ്പെടുകയും ഒന്നര ലക്ഷത്തിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്ത ഭീകര യുദ്ധത്തിന് താനാണുത്തരവാദി എന്ന് അശോകൻ കരുതുകയും ദുഃഖിതനായ അശോകൻ ബുദ്ധമതം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:യുദ്ധങ്ങൾ