cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
തിബെത്ത്
അറിയപ്പെടുന്ന ചരിത്രം
പിന്നീടു് ഗു-ജേ രാജാക്കന്മാരും ബുദ്ധ മതം സ്വീകരിച്ചു. അവരുടെ ക്ഷണപ്രകാരം +1042-ൽ അതിഷൻ എന്ന ബുദ്ധ മതപണ്ഡിതൻ ബംഗാളിൽ നിന്ന് തിബത്തിൽ ചെന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബുദ്ധമത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തിബത്തുഭാഷയിലേയ്ക്ക് പരിഭാഷ ചെയ്തു.
മംഗോൾ ബന്ധം
thumb|right|400px|പ്രഫസർ സാംധോങ് ഋമ്പോച്ചെ രാഷ്ട്രത്തലവനായ ദലൈ ലാമ മുമ്പാകെ തിബെത്ത് പ്രധാനമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു|കണ്ണി=Special:FilePath/Samdhong_rinpoche_taking_oath-1.jpg
പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മംഗോൾ ഭരണാധികാരി ജെങ്ഗിസ് ഖാൻ ഏഷ്യയിലെയും യൂറോപ്പിലെയും പ്രദേശങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു് ഒരു ലോകോത്തരസാമ്രാജ്യമുണ്ടാക്കിയപ്പോൾ തിബത്ത് അതിന്റെ ഭാഗമായി. പുരോഹിതനും രക്ഷാധികാരിയും തമ്മിലുള്ളബന്ധമായിരുന്നു തിബത്തിന്റെ അധികാരികളും മംഗോൾ ഭരണാധികാരികളും തമ്മിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. പടയോട്ടമായി 1240-ൽ തിബത്തിലെത്തിയ ജെങ്ഗിസ് ഖാന്റെ കൊച്ചുമകനായ ഗോദൻ ഖാൻ രാജകുമാരൻ തിബത്തിന്റെ പ്രധാന മതാധികാരികളിലൊരാളായ ശാക്യമഠത്തിന്റെ അധിപൻ (ലാമ) ശാക്യ പണ്ഡിത കുങ്ഗ ഗ്യാൽ‍ത്സെനെ (1182-1251) ക്ഷണിച്ചുവരുത്തിയതോടെയാണ് ഈ ബന്ധം സ്ഥാപിതമായത്. ഗോദൻ ഖാന്റെ പിൻഗാമിയായ കുബ്ലൈ ഖാൻ ബുദ്ധ മതവിശ്വാസിയാവുകയും ശാക്യ പണ്ഡിതന്റെ അനന്തരവനായ ദ്രോഗൻ ചോഗ്യാൽ ഫഗ്പയെ ആത്മീയ മാർഗദർശിയായി സ്വീകരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. കുബ്ലൈ ഖാൻ ബുദ്ധ മതത്തെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക മതമാക്കുകയും ശാക്യലാമയെ (ഫഗ്പയെ) ഏറ്റവും ഉയർന്ന ആത്മീയഅധികാരിയായി നിയമിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. 1254-ൽ ഫഗ്പയെ കുബ്ലൈ ഖാൻ തിബത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ അധികാരിയുമാക്കി. തിബത്തിലെ ലാമാ ഭരണതുടക്കം ഇങ്ങനെയായിരുന്നു.
ഫഗ്മൊദ്രു-റിൻപുങ്-ത്സാങ് രാജാക്കൾ
1350 മുതൽ 1481 വരെ ഫഗ്മൊദ്രു വംശരാജാക്കൻമാർ തിബത്ത് ഭരിച്ചു. 1406-ൽ രാജകീയക്ഷണപ്രകാരം ഫഗ്മൊദ്രു രാജവംശത്തിലെ ദക്പ ഗ്യാൽത്സെൻ രാജാവു് മിങ് രാജവംശത്തിന്റെ ചീന സന്ദർശിച്ചത് പ്രധാനസംഭവമാണ്. തത്ത്വജ്ഞാനിയായ ത്സോങ്-ഖ-പ ( Tsong-kha-pa) (1357 – 1419) ആരംഭിച്ച ഗേലൂഗ് ശാല വലിയ ബുദ്ധമതനവീകരണ മുന്നേറ്റം സൃഷ്ടിച്ചു. 1409-ൽ ഗന്ദെൻ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചതോടെ ഇതിന്റെ തുടക്കമായി. ദ്രെപുങ് ആശ്രമവും സേര ആശ്രമവും ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായുണ്ടായ മറ്റു് പ്രധാന ആശ്രമങ്ങളാണ്. (ഇന്ന് ഇതിന്റെ പ്രധാന ആചാര്യൻ ദലൈ ലാമയാണെങ്കിലും ഗന്ദെൻ ആശ്രമാധിപനായ ഗന്ദെൻ തൃപയാണ് ഔപചാരിക തലവൻ )
ത്സോങ്-ഖ-പയുടെ അനന്തരവനും പ്രധാനശിഷ്യനുമായ ഗെന്ദുൻ ദ്രുപ് (Gendun Drup 1391 – 1474) പരമ ആദരണീയ പണ്ഡിത വിശുദ്ധനായിഅറിയപ്പെട്ടു. ആദ്യത്തെ ദലൈ ലാമയായി പിൽക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തെകണക്കാക്കി. 1447-ൽ ഗെന്ദുൻ ദ്രുപ് ശിങ്ഗത്സെയിൽ (Shigatse) സ്ഥാപിച്ച തശിൽഹുമ്പോ (Tashilhunpo) ആശ്രമം പിൽക്കാലത്ത് പഞ്ചൻ ലാമമാരുടെ ആസ്ഥാനവുമായി. ഗേലൂഗ് പാരമ്പര്യത്തിൽ പ്രധാനാചാര്യന്മാരിൽ രണ്ടാമനാണ് പഞ്ചൻ ലാമ (ഒന്നാമൻ ദലൈ ലാമയാണ്). ഗെന്ദുൻ ദ്രുപ് മരിച്ചു് രണ്ടുവർഷം കഴിഞ്ഞു് ജനിച്ച ഒരുകുട്ടിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാവുണ്ടെന്ന് പ്രചരിയ്ക്കപ്പെടുകയും ആ കുട്ടി അദ്ദേഹത്തിന്റെപിൻഗാമിയായി അംഗീകരിയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഒരു ലാമ മരിയ്ക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മാവു് തിബത്തിലെവിടെയങ്കിലും ഒരു ശിശുവായിജനിയ്ക്കുമെന്ന സങ്കല്പം പ്രാമാണികവുമായി.
1430കളോടെ ഭരണം ദുർ‍ബലമാവുകയും അസ്ഥിരതയിലേയ്ക്ക് വീഴുകയും ചെയ്തു. രാജ്യം വിവിധ നാടുവാഴികളുടെ കൈകളിലമരുകയും മഠങ്ങൾ തമ്മിൽ അധികാരമൽ‍സരത്തിലാവുകയും ചെയ്ത കാലമാണിത്.
1481 മുതൽ 1565 വരെ റിൻ‍പുങ് വംശരാജാക്കൻമാരും1565 മുതൽ 1642 വരെ ത്സാങ് വംശരാജാക്കൻമാരും തിബത്തിനെ നയിച്ചു. ഗേലൂഗ് ശാലയുടെ ഉന്നതലാമയായ സോനം ഗ്യാത്സോയെ 1578-ൽ മംഗോളിയയുടെ തുമേദ് രാജാവു് അൾത്താൻ ഖാൻ മംഗോളിയയിലേയ്ക്ക് ക്ഷണിച്ചു. ഖോഖ് നൂരിനടുത്ത് വച്ചു് അവർ നടത്തിയകൂടിക്കാഴ്ചയിൽ സോനം ഗ്യാത്സോയെ ദലൈ ലാമയെന്ന് വിളിച്ചത് പിന്നീടു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥാന നാമമായി മാറി. അദ്ദേഹം (സോനം ഗ്യാത്സോ) മൂന്നാമത്തെ ദലൈ ലാമയായാണ് പരിഗണിയ്ക്കപ്പെട്ടത്. സാഗരം എന്നർത്ഥമുള്ള ഗ്യാത്സോ എന്ന തിബത്തൻ പദത്തിന്റെ മംഗോളിയൻ സമാനപദമായിരുന്നു ദലൈ എന്നത്. ദലൈ ലാമ എന്നതിന് ജ്ഞാനസാഗരമായയാൾ എന്നർത്ഥം.
ദലൈ ലാമ രാഷ്ട്രീയ ഭരണാധികാരിയാകുന്നു
അഞ്ചാമത്തെ ദലൈ ലാമയുടെ കാലമായപ്പോൾ ദലൈ ലാമ രാഷ്ട്രീയ അധികാരികൂടിയായി. ത്സാങ് രാജവാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം1642-ൽ മംഗോളിയൻ രാജാവു് ഗുർഷി ഖാന്റെ സംരക്ഷണത്തോടെ ദലൈ ലാമ ഏകീകൃത തിബത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭരണാധികാരിയും മതമേലധികാരിയും ആയി....
പ്രവിശ്യകൾ
ഖാം
തെക്കുകിഴക്കൻ പ്രവിശ്യയാണ് ഖാം. ഈ പ്രവിശ്യയെ ചീന പലതായിപിരിച്ചു് മുഖ്യ ഭാഗം സിച്ചുവാനിലും ബാക്കി ഭാഗം ഖിങ്ഘായി, തിബത്ത് സ്വയംഭരണ പ്രദേശം എന്നീ പ്രവിശ്യകളിലും ആക്കിയിരിയ്ക്കുന്നു.
ഉ-ത്സാങ്
മദ്ധ്യ തിബത്തൻ പ്രവിശ്യയാണ് ഉ-ത്സാങ്. ഇതിന്റെ മുഖ്യ ഭാഗം ഇന്ന് തിബത്ത് സ്വയംഭരണ പ്രദേശം എന്ന ചീനപ്രവിശ്യയായിരിയ്ക്കുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:തിബെത്ത് വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ
ബൽരാജ് കോമൾ
പ്രമുഖനായ ഉർദു കവിയാണ് ബൽരാജ് കോമൾ.
ചെരാല
ആൽവർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതും വളരെ വേഗത്തിൽ വളരുന്നതുമായ ഇലപൊഴിക്കുന്ന ഒരു തണൽ വൃക്ഷമാണ് ചെരാല.. ശാഖാ വേരുകളുള്ള ഈ വൃക്ഷം ഇന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയും ബർമ്മയിലുമാണ് ഏറെയുള്ളത്. കട്ടിയുള്ള പരുക്കൻ ഇലയും ഉരുണ്ട പൂക്കുലയും വെള്ളനിറത്തിലുള്ള ഉരുണ്ട കായും ഇതിന്റെ പ്രത്യേകതകളാണ്. കായിൽ നിറയെ ചുവന്ന കുത്തുകളുണ്ടാവും. ഇലപൊഴിക്കാത്ത ഈ മരത്തിന് കൊടുംതണുപ്പ് യോജിച്ചതല്ല. ഇതിന്റെ ഇല ആനയ്ക്കും കന്നുകാലികൾക്കും പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. മരത്തൊലിക്ക് ഔഷധഗുണമുണ്ട്. പക്ഷികൾ വഴിയാണ് ഇതിന്റെ വിത്തുവിതരണം പ്രധാനമായും നടക്കുന്നത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:വൃക്ഷങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഔഷധസസ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ആലുകൾ വർഗ്ഗം:അലങ്കാരസസ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഫൈക്കസ് വർഗ്ഗം:അധിസസ്യങ്ങൾ
ബൽരാജ് കോമൾ
ജീവിതരേഖ
ഇപ്പോൾ പാകിസ്താനിലുള്ള സിയാൽകോട്ടിൽ ജനിച്ച ബൽരാജ് കോമൾ ഡൽഹിയിലാണ് ജീവിക്കുന്നത്. കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരവും ഗാലിബ് സമ്മാനവും നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഡൽഹി ഭരണകൂടത്തിൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസറായിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഉർദു കവികൾ വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
കുന്നിക്കോട്
കേരളത്തിലെ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ വിളക്കുടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലുള്ള ഒരു ചെറിയ പ്രദേശമാണ് കുന്നിക്കോട്. ഇത് കൊല്ലത്തു നിന്നും 35 കിലോമീറ്ററും, പുനലൂരിൽ നിന്നും 10 കിലോമീറ്ററും, കൊട്ടാരക്കരയിൽ നിന്നും 8 കിലോമീറ്ററും, പത്തനാപുരത്തു നിന്നും 8 കിലോമീറ്ററും അകലെയായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആവണീശ്വരം റെയിൽവേ സ്റേറഷനാണ്(1 കി. മി. അകലെ) ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ. ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം തിരുവനന്തപുരത്ത് ( 73 കി.മി.) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിനടുത്തുള്ള തൃക്കൊന്നമർക്കോട് ശ്രീ ദുർഗാദേവീക്ഷേത്രവും പച്ചില മുസ്ലീം പള്ളിയും പാറയിൽ കോയിക്കനാരു പളളിയും പ്രസിദ്ധമാണ്.വിളക്കുടി ശ്രീനാഗരാജാക്ഷേത്രം,കിടങ്ങയിൽ ദേവിക്ഷേത്രം,കടുമംഗലം ശിവക്ഷേത്രം,ആവണീശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം തുടങ്ങിയവയാണ് സ്ഥലത്തെ പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങൾ. സ്കൂൾ ഓഫ് ഖുർആൻ &സയൻസ് എന്ന മത ഭൗതിക വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനം;ആവണീശ്വരം പത്മമനാഭപിള്ള മെമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ, ദേവീവിലാസം ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, മന്നം മെമ്മോറിയൽ ഹൈസ്കൂൾ ,ഗവൺമെന്റ് എൽ.പി.എസ് തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ സഹകരണ ബാങ്ക്, സെൻട്രൽ ബാങ്ക്, സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇൻഡ്യ, കൊല്ലം ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക് എന്നിവയാണ് പ്രധാന ബാങ്കുകൾ.
വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ
ജോസഫ് മറേ
അവയവം മാറ്റിവെക്കൽ ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ രംഗത്ത് ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു ഭിഷഗ്വരനാണ് ജോസഫ് മറേ (1 ഏപ്രിൽ 1919 –  26 നവംബർ 2012). ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ വിജകരമായ വൃക്കമാറ്റിവെക്കൽ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത് മറേയായിരുന്നു. അവയവമാറ്റ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് 1990 ൽ മറേയ്ക്ക് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നൊബേൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചു. മജ്ജ മാറ്റിവെക്കൽ ശസ്ത്രക്രിയാ രംഗത്തെ ഡോ. ഇ ഡോണൽ തോമസുമായാണ് അദ്ദേഹം പുരസ്‌കാരം പങ്കുവെച്ചത്.
ജീവിതരേഖ
അമേരിക്കയിൽ മസാച്ചുസെറ്റ്‌സിലെ മിൽഫഡിൽ 1919 ൽ ജനിച്ച മറേ മികച്ച ബേസ്‌ബോൾ കളിക്കാരനായിരുന്നു. വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിച്ച് സൈന്യത്തിൽ ചേർന്നു. രണ്ടാം ലോകയുദ്ധകാലത്താണ് അദ്ദേഹം മുറിവേറ്റവർക്ക് അവയവങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കുന്ന കാര്യത്തിലേക്ക് ശ്രദ്ധ തിരിച്ചത്. പുറമേ നിന്ന് വെച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്ന ശരീരഭാഗങ്ങൾ ശരീരത്തിന്റെ പ്രതിരോധസംവിധാനം പുറന്തള്ളുമെന്നതായിരുന്നു അവയവം മാറ്റിവെക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ തടസ്സം. ഇതൊഴിവാക്കാൻ പ്രതിരോധസംവിധാനത്തെ നിയന്ത്രിച്ചു നിർത്തുന്നതിനുള്ള മരുന്നുകൾ വികസിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.ബോസ്റ്റണിലെ ആസ്​പത്രിയിൽവെച്ച് 1954 ഡിസംബറിലാണ് മറേയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ വൃക്ക മാറ്റിവെക്കൽ ശസ്ത്രക്രിയ നടന്നത്. വൃക്കരോഗം ബാധിച്ച സജാതീയ ഇരട്ടകളിലൊരാൾക്ക് മറ്റേയാളുടെ വൃക്ക വെച്ചുപിടിപ്പിക്കുകയാണവർ ചെയ്തത്. 23 വയസ്സുണ്ടായിരുന്ന രോഗി പുതിയ വൃക്കയുമായി എട്ട് വർഷംകൂടി ജീവിച്ചു. സമാന ജനിതക വിശേഷങ്ങളുള്ള ഇരട്ടകളായതിനാൽ മറ്റേയാളുടെ വൃക്കയെ പുറന്തള്ളുന്ന പ്രശ്‌നം ഇതിലുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇത്തരത്തിലല്ലാതെ, വ്യത്യസ്ത ജനിതക വിശേഷങ്ങളുള്ള ഒരാളുടെ വൃക്ക ആദ്യമായി മറ്റൊരാൾക്ക് വെച്ചുപിടിപ്പിച്ചതും മറേതന്നെയാണ്. 1959-ലായിരുന്നു ഈ ശസ്ത്രക്രിയ.
പുറം കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:നോബൽ സമ്മാനം നേടിയ അമേരിക്കക്കാർ വർഗ്ഗം:വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഭിഷഗ്വരർ വർഗ്ഗം:1919-ൽ ജനിച്ചവർ
എം.ജി. ശ്രീകുമാർ
ചലച്ചിത്ര പിന്നണി ഗായകൻ, സംഗീത സംവിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, അവതാരകൻ എന്നീ നിലകളിലറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കലാകാരനാണ് മലബാർ ഗോപാലൻ നായർ ശ്രീകുമാർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന  എം.ജി.ശ്രീകുമാർ (ജനനം: 25 മെയ് 1957)
ജീവിതരേഖ
ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിലെ ഹരിപ്പാട് എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ സംഗീതജ്ഞനായിരുന്ന മലബാർ ഗോപാലൻ നായരുടേയും ഹരികഥാകലാക്ഷേപക്കാരിയും സംഗീത അധ്യാപികയുമായിരുന്ന ഹരിപ്പാട് മേടയിൽവീട്ടിൽ കമലാക്ഷിയമ്മയുടേയും മൂന്നു മക്കളിൽ ഇളയ മകനായി 1957 മെയ് 25ന് ഇടവമാസത്തിലെ രേവതി നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചു.ഹരിപ്പാട് സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി മഹാക്ഷേത്രത്തിൻ്റെയടുത്തുള്ള ഗവ.ഗേൾസ് സ്കൂളിലെ സംഗീത അധ്യാപികയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അമ്മ മേടയിൽ കമലാക്ഷിയമ്മ. ഇന്ന് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കുഞ്ഞമ്മയുടെ മക്കൾ കുടുംബത്ത് താമസിക്കുന്നു. തിരുവനന്തപുരത്തെ വീട്ടുപേരും "മേടയിൽ " എന്നാണ്. മൂത്ത സഹോദരനായ എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ സംഗീതജ്ഞനും സംഗീത സംവിധായകനുമായിരുന്നു. സഹോദരി ഡോ.ഓമനക്കുട്ടി തിരുവനന്തപുരം വിമൻസ് കോളേജിലെ സംഗീത പ്രൊഫസറായിരുന്നു.
സംഗീതസ്വരങ്ങൾ നിറഞ്ഞു നിന്ന വീട്ടിലായിരുന്നു ശ്രീകുമാർ ജനിച്ചതും വളർന്നതുമെല്ലാം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ആർട്ട്സ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ എം.ജി.ശ്രീകുമാർ ചേർത്തല ഗോപാലൻ നായരുടേയും നെയ്യാറ്റിൻകര വാസുദേവൻ്റെ കീഴിലും കുറച്ച് നാൾ സംഗീതം അഭ്യസിച്ചു. എന്നാലും സംഗീതത്തിലെ പ്രധാന ഗുരു മൂത്ത സഹോദരൻ എം.ജി. രാധാകൃഷ്ണൻ തന്നെയായിരുന്നു.
1983-ൽ റിലീസായ മമ്മൂട്ടി സിനിമയായ  കൂലി  എന്ന സിനിമയിൽ യുവകവി ജി.ഇന്ദ്രനെഴുതിയ  വെള്ളിക്കൊലുസോടെ കളിയാടും അഴകെ നിൻ ഗാനങ്ങളിൽ ഞാനാണാദി താളം  എന്ന വരികൾ പാടിയാണ് എം.ജി. ശ്രീകുമാർ ചലച്ചിത്ര പിന്നണി ഗാനരംഗത്ത് സജീവമാകുന്നത്. ഇതുവരെ മലയാളം, തമിഴ്, ഹിന്ദി, തെലുങ്ക് എന്നീ ഭാഷകളിലായി 2,000ത്തിന് മേൽ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു.
കെ.ജെ. യേശുദാസ് എന്ന ഗാനഗന്ധർവ്വൻ മലയാള ചലച്ചിത്ര പിന്നണിരംഗം അടക്കിവാഴുന്ന കാലത്ത് കണ്ണീർപൂവിൻ്റെ കവിളിൽ തലോടി, നാദരൂപിണി തുടങ്ങിയ ഗാനങ്ങളിലൂടെ പുതിയൊരു ശബ്ദം മലയാളിയെ കേൾപ്പിച്ച എം.ജി.ശ്രീകുമാർ നിലവിൽ മലയാള സംഗീതത്തിലെ ജനപ്രിയ ഗായകരിലൊരാളാണ്.
അച്ഛനെയാണെനിക്കിഷ്ടം, ചതുരംഗം, താണ്ഡവം, കാഞ്ചീവരം എന്നീ സിനിമകളുടെ സംഗീത സംവിധാനമൊരുക്കി. മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയ അവാർഡ് രണ്ട് തവണയും സംസ്ഥാന അവാർഡ് മൂന്ന് തവണയും എം.ജി.ശ്രീകുമാറിന് ലഭിച്ചു
പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയ കർണാടക സംഗീതത്തിൻ്റെ വളരെ ശക്തമായ അടിത്തറയുണ്ട് ശ്രീകുമാറിന്. അത് പാടുന്നതിനായാലും സംഗീതം ചെയ്യുന്നതിനായാലും. ഒരു ഗായകൻ എന്ന നിലയിലറിയപ്പെട്ട എം.ജി.ശ്രീകുമാർ പെട്ടെന്നാണ് സംഗീത സംവിധായകൻ എന്നറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയത്. 2002-ൽ റിലീസായ താണ്ഡവം എന്ന മോഹൻലാൽ സിനിമയിലൂടെയാണ്. പെരുമ്പാവൂർ ജി.രവീന്ദ്രനാഥുമായിട്ടാണ് താണ്ഡവം സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങൾ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയത്.
ശ്രീകുമാറിന് ആദ്യമായി ദേശീയ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചത് ഹിസ് ഹൈനസ് അബ്ദുള്ള എന്ന സിനിമയിലെ നാദരൂപിണി എന്ന ഗാനത്തിനായിരുന്നു.
വാസന്തിയും ലക്ഷ്മിയും എന്ന സിനിമയിലെ ചാന്തുപൊട്ടും ചങ്കേലസും ചാർത്തിവരുന്നവളെ എന്ന ഗാനത്തിന് ഒട്ടും പ്രതീക്ഷിക്കാതെയാണ് ദേശീയ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചത്.
വളരെ മഹനീയമായ സംഗീത പാരമ്പര്യമുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു എം.ജി.ശ്രീകുമാർ മലയാള സിനിമ ലോകത്തേക്ക് എത്തിയത്. സംഗീത വേരുകളുള്ള കുടുംബത്തിലെ അംഗമായ ശ്രീകുമാറിന് ഒട്ടേറെ പാരമ്പര്യങ്ങളും അവകാശപ്പെടാനുണ്ട്. സംഗീത സംവിധായകനായിരുന്ന ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരനായിരുന്ന എം.ജി.രാധാകൃഷ്ണൻ്റെ മകൻ എം.ആർ.രാജകൃഷ്ണൻ ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ മികച്ച ഓഡിയോഗ്രാഫർമാരിലൊരാളാണ്. സംഗീത കോളേജ് അധ്യാപികയായ സഹോദരി കെ.ഓമനക്കുട്ടിയുടെ ചെറുമകൻ ഹരിശങ്കറും ഇപ്പോൾ സംഗീത ആലാപന ലോകത്തേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു അങ്ങനെ കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഒക്കെയും സംഗീതത്തിൽ പ്രശസ്തിയുടെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുന്നവരാണ്.
എം.ജി.ശ്രീകുമാറിൻ്റെ ഗാനങ്ങൾ കേൾക്കുന്നവർക്കെല്ലാം അനുഭവപ്പെടുന്ന ഒരു കാര്യമാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ശബ്ദത്തിലെ നേസൽ ടോൺ. 2002-ലെ താണ്ഡവം എന്ന സിനിമയിലെ ഹിമഗിരി നിരകൾ പൊൻതുടികളിലുണരും എന്ന ഗാനാലാപനത്തിന് ഒരു ഗായകൻ എന്ന നിലയിൽ ഏറെ ശ്രോതാക്കളുടെ നിരൂപക പ്രശംസ കിട്ടിയ ഗാനമായിരുന്നു കർണാടക സംഗീതത്തിൽ സാരമതി രാഗത്തിലുള്ള ഈ ഗാനം. ഇതിൻ്റെ സംഗീത സംവിധായകൻ പെരുമ്പാവൂർ ജി.രവീന്ദ്രനാഥ് ആയിരുന്നു.
2001-ലെ കാക്കക്കുയിൽ എന്ന സിനിമയിലെ ഗാനങ്ങളും ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ഹിന്ദോള രാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പാടാം വനമാലി എന്ന ഗാനം മികച്ച ഒരു കോമ്പോസിഷനായി മാറി.
തൻ്റെ ചില കോമ്പോസിഷനുകളിൽ ആ ഗാനം കമ്പോസ് ചെയ്ത രാഗത്തിലെ ഒരു കൃതി കൊണ്ട് വരുന്നത് എം.ജി.ശ്രീകുമാറിൻ്റെ ചില കോമ്പോസിഷൻ പ്രത്യേകതയാണ്. ഈ ഗാനത്തിൻ്റെ ഒടുവിൽ അദ്ദേഹം സാമജവരഗമന എന്ന ത്യാഗരാജ സ്വാമിയുടെ ഹിന്ദോള രാഗത്തിലെ ഒരു പ്രശസ്തമായ കൃതി കൊണ്ടുവരുന്നുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള കൃതികൾ കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ ആ പാട്ടിൻ്റെ മാറ്റ് പതിന്മടങ്ങ് വർധിക്കുന്നതായിട്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പല കോമ്പോസിഷനും കേൾക്കുമ്പോൾ തോന്നിയിട്ടുള്ളത്.
2011-ലെ ഒരു മരുഭൂമിക്കഥ എന്ന സിനിമയിലെ ചെമ്പകവല്ലികളിൽ തുളുമ്പിയ ചന്ദനമാമഴയിൽ... എന്ന ആഭേരി രാഗത്തിൽ തീർത്ത അതി മനോഹരമായ ഒരു ഗാനം എം.ജി.ശ്രീകുമാറിനൊപ്പം ശ്വേത മേനോൻ്റെ ആലാപനവും ഈ ഗാനത്തിൻ്റെ മാറ്റ് കൂട്ടുന്നു. തൻ്റെ ഗാനങ്ങളിൽ പിന്തുടരാറുള്ള മേൽപ്പറഞ്ഞ ശൈലി ഈ ഗാനത്തിലും എം.ജി. ശ്രീകുമാർ പിന്തുടരുന്നു. അതായത് ആഭേരി രാഗത്തിലെ പ്രശസ്ത ത്യാഗരാജ കൃതിയായ നഗുമൊ മുഗ നെല്ലി ഈ ഗാനത്തിലെ അനുപല്ലവിക്ക് മുൻപ് പാടുന്നുണ്ട്.
ഇളയരാജ, എ.ആർ.റഹ്മാൻ തുടങ്ങിയ മാസ്റ്റേഴ്സ് മാത്രമെ പ്രണയഗാനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി മായാമാളവഗൗള എന്ന രാഗം ഉപയോഗിച്ചുള്ളൂ. അവരെപ്പോലെ തന്നെ മാറി ചിന്തിച്ചിരുന്ന എം.ജി.ശ്രീകുമാർ പ്രിയദർശൻ ചിത്രമായ ആമയും മുയലുമെന്ന സിനിമയിലെ മായാമാളവ ഗൗള രാഗത്തിൽ ചിട്ടപ്പെടുത്തി എം.ജി.ശ്രീകുമാർ ആലപിച്ച ഗാനമാണ് കുഴലൂതും കുനുകുരുവി കുലവാഴ കൂമ്പഴകി...
2016ൽ റിലീസായ ഒപ്പം എന്ന സിനിമയിൽ എം.ജി.ശ്രീകുമാർ ആലപിച്ച ചിന്നമ്മ എന്ന ഗാനത്തിലെ പഴയകാലങ്ങളെങ്ങോ പടിമറയുവതിനി വരുമൊ എന്ന വരികൾ നീലാംബരി രാഗത്തിലുള്ളവയാണ്. കിലുക്കം എന്ന സിനിമയിലെ കിലുകിൽ പമ്പരം എന്ന നീലാംബരി രാഗത്തിലുള്ള ഈ ഗാനം ആലപിച്ചിരിക്കുന്നതും എം.ജി.ശ്രീകുമാർ തന്നെയാണ്.
സ്വകാര്യ ജീവിതം
(2000 ജനുവരി 14ന് കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക ക്ഷേത്രത്തിൽ വച്ചായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം)
വിവാദങ്ങൾ
2021 ഡിസംബറിൽ കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ പ്രസിഡണ്ട് സ്ഥാനത്തേക്ക് ശ്രീകുമാറിനെ നിയമിക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത് വിവാദങ്ങൾക്കിടയാക്കി. നിലവിൽ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയിലും അംഗമല്ലാത്ത ശ്രീകുമാർ തിരുവനന്തപുരത്ത് 2016-ൽ ബിജെപി സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് വേണ്ടി പ്രചാരണത്തിനിറങ്ങി എന്നതായിരുന്നു ഈ വിവാദങ്ങൾക്ക് കാരണം.
പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധായകർ വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഹരിവരാസനം പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചവർ
ഹിന്ദുധർമ്മം
ധാർമിക്ഭോജ്യം (ഭക്ഷണം )ആണ് ഹൈന്ദവർ വിധി അനുസരിച്ചു ഭക്ഷിക്കേണ്ടത് ..
ഹിന്ദു
ഹിന്ദു എന്ന പദത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ‘സിന്ധു’ എന്ന പദത്തിന്റെ രൂപാന്തരസംജ്ഞയാണ്.
സിന്ധു-ഗംഗാ തടപ്രദേശങ്ങൾ ഭാരതദേശത്തിന്റെ മുഖ്യ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് വിദേശിയർ ഭാരതീയരെ സിന്ധുനദീതടവാ‍സികൾ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ “സിന്ധു’ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്രേ. പേർഷ്യൻ ഭാഷയിൽ ‘സ’ ‘ഹ’ എന്നാണ് ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നത്. അങ്ങനെ ‘സി’ ‘ഹി’ ആവുകയും സിന്ധു ഹിന്ദുവെന്നായിത്തീരുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് പറയുന്നത്..
ഭാരതീയ സംസ്കൃതിയും ജനതയും അന്യ രാജ്യങ്ങളിൽ ഹിന്ദു എന്ന പൊതുനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അനാദികാലമായി ഭാരതദേശത്തിൽ ഉത്ഭവിച്ച് വളർന്നു വികസിച്ചിട്ടുള്ള സാംസ്കാരികപാരമ്പര്യത്തിലെ എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളുടെയും കൂടിയുള്ള നാമമാണ് ‘ഹിന്ദു’..
ലോകമാന്യ ബാലഗംഗാധരതിലക് ഉദ്ധരിച്ചുകാട്ടുന്ന പ്രമാണ ശ്ലോകം ഇപ്രകാരമാണ്:
ആസിന്ധോ: സിന്ധുപര്യന്താ യസ്യ ഭാരതഭൂമികാ
പിതൃഭൂ: പുണ്യഭൂശ്ചൈവ സ വൈ ഹിന്ദുരീതി സ്മൃത:
അതായത്, സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി വളർന്നു വികസിച്ചിട്ടുള്ള ശ്രേഷ്ഠ പാരമ്പര്യം സ്വന്തം പൈതൃകമായി സ്വീകരിച്ച്, ഈ ഭാരതീയ സംസ്കൃതിയെ പൂർണ്ണമായോ ഭാഗീകമായോ സ്വജീവിതാദർശമായി ഏറ്റിട്ടുള്ളവർ ആരോ, അവരാണ് ഹിന്ദുക്കൾ.
ഹിന്ദു പാരമ്പര്യം
മാനവസംസ്കാരത്തിന്റെയും പരിഷ്കാരങ്ങളുടെയും മുഖ്യ ഉറവിടങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഭാരതം. ക്രമേണ വിശാലഭാരതത്തിന്റെ ധർമ്മവും സംസ്കൃതിയും ലോകമൊട്ടാകെ വ്യാപിച്ചു. ഭാ‍രതത്തിലേക്ക് വന്ന വിദേശികൾ ആദ്യം കണ്ടത് സിന്ധുനദീതടപ്രദേശങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന ഒരു പരിഷ്കൃതജനതയെയാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം
Хинду јазик Индус
ധനോൾട്ടി
ഇന്ത്യയിലെ ഉത്തരാഖണ്ഡ് സംസ്ഥാനത്തിലെ തെഹ്‌റി ഗഡ്‌വാൽ ജില്ലയിലെ ഒരു നിയമസഭ മണ്ഡലവും ഒരു പ്രധാന മലമ്പ്രദേശവുമാണ് ധനോൾട്ടി. പ്രശസ്ത വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രമായ മസ്സൂരി ഇവിടെ നിന്നും 24 കി.മി ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചംബയിൽ നിന്നും 29 കി.മി ദൂരത്തിലും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. .
ധനോൾട്ടി സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 1987 മി. ഉയരത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടം ധാരാളം ഓക്ക്, അഗരി മരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ധനോൾട്ടി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് 30.45°N, 78.25°W അക്ഷാംശ രേഖാംശത്തിലാണ്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 1,988 metres (6,522 feet) ഉയരത്തിലാണ് ധനോൾട്ടി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
കാലാവസ്ഥ
വേനൽക്കാല താപനില ഇവിടുത്തെ 31° C മുതൽ 7.5° C വരെ വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. മഞ്ഞുകാല താപനില 7° C മുതൽ 1° C വരെ താഴുന്നു.
പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ
thumb|Surkanda Devi Mandir|200px|thumb|right|[[സുർഖണ്ട ദേവി മന്ദിർ]]
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വിഭാഗം: ഇന്ത്യയിലെ മലമ്പ്രദേശങ്ങൾ
സദിശസമഷ്ടി
ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ രേഖീയ ബീജഗണിതം(Linear algebra) ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരാശയമാണ് സദിശസമഷ്ടി അഥവാ വെക്റ്റർ സ്പേയ്സ്. ഇതിലെ അംഗങ്ങളാണ് സദിശങ്ങൾ (Vectors).ഏറ്റവും ലളിതമായ വെക്റ്റർ സ്പേയ്സുകളാണ് ദ്വിമാനവും (2Dimesion) ത്രിമാനവും(3Dimension). വെക്റ്റർ സ്പേയ്സ് എന്നാൽ പ്രധാനസംകാരകങ്ങൾ സദിശസങ്കലനവും അദിശഗുണനവും ആയ ഒരു ഗണമാണ്.
നിർവ്വചനം
F എന്ന രേഖീയസംഖ്യകളുടേയോ സമ്മിശ്രസംഖ്യകളുടേയോ ഒരു ക്ഷേത്രത്തെ(Field) പരിഗണിക്കുക. ഇതിലെ അംഗങ്ങൾ അദിശങ്ങളാണ്. F എന്ന ക്ഷേത്രത്തിൽ നിർവ്വചിക്കുന്ന വെക്റ്റർ സ്പേയ്സ് എന്നാൽ സദിശസങ്കലനം, അദിശഗുണനം എന്നീ രണ്ട് സംകാരകങ്ങളടങ്ങിയ ഒരു ഗണമാണ്.
കൂടാതെ താഴേപറയുന്ന സ്വയംസിദ്ധപ്രമാണങ്ങളും അനുസരിക്കുന്നു എല്ലാ u, v, w ∈ V, u + (v + w) = (u + v) + w. എല്ലാ v, w ∈ V, v + w = w + v. എല്ലാ v ∈ Vയ്ക്കും 0 ∈ V,എങ്ങനെയെന്നാൽv + 0 = v എല്ലാ v ∈ Vയ്ക്കും സങ്കലനവിപരീതം wഉണ്ട്.എങ്ങനെയെന്നാൽ v + w = 0. എല്ലാ a ∈ F യ്ക്കും v, w ∈ Vയ്ക്കും a (v + w) = a v + a w. എല്ലാ a, b ∈ F യ്ക്കും v ∈ V,യ്ക്കും (a + b) v = a v + b v. എല്ലാ a, b ∈ F യ്ക്കും  v ∈ V,  a (b v) = (ab) v.
വിഭാഗം:ഗണിതം
അനന്തം അജ്ഞാതം
കെ പി ജയൻ സംവിധാനം ചെയ്ത 1983 ലെ ഇന്ത്യൻ മലയാള ചിത്രമാണ് അനന്തം അജ്ഞാതം .രാഘവൻ,ശാരദ,ശങ്കരാടി,കുതിരവട്ടം പപ്പു തുടങ്ങിയവർ അഭിനയിച്ചു. ചിത്രത്തിന് എം കെ അർജുനന്റെ സംഗീത സ്കോർ ഉണ്ട്.
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:1983-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ആനന്ദക്കുട്ടൻ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:എം കെ അർജ്ജുനൻ സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
ധാതുപര്യവേക്ഷണം
സമ്പദ്പ്രാധാന്യമുള്ള ധാതുക്കളുടെ അവസ്ഥിതി കണ്ടെത്തുന്നതിനും, അവയുടെ ലാഭകരമായ ഉത്ഖനനത്തിനുള്ള സാധ്യത നിർണയിക്കുന്നതിനും, ഖനന വിധേയമാക്കാവുന്ന അയിരിന്റെ അളവ് തിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിനുമുള്ള യത്നങ്ങളെ മൊത്തത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന സംജ്ഞയാണു് ധാതുപര്യവേക്ഷണം (Mineral Exploration). പുതിയ ധാതുക്കളുടെ സമ്പന്ന നിക്ഷേപങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച അറിവുകൾ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ എത്രയും വേഗം കണ്ടെത്തുന്നതിന് പൊതു-സ്വകാര്യ മേഖലകൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്ന സംരംഭ-സംവിധാനങ്ങൾക്കും ധാതുപര്യവേക്ഷണം എന്ന സംജ്ഞയാണു നല്കാറുള്ളത്.
ധാതുപര്യവേക്ഷണത്തിൽ പരമപ്രധാനമായ പങ്കു നിർവഹിക്കേണ്ടത് ഭൂവിജ്ഞാനികളാണ്. ധാതുനിക്ഷേപങ്ങളുടെ സ്ഥാനം, സ്വഭാവം, പരിമാണം, ഗുണമേന്മ തുടങ്ങിയവ ഏറെക്കുറെ കൃത്യമായി നിർവഹിക്കപ്പെട്ടശേഷം മാത്രമേ അവയുടെ ഖനന സാധ്യത തിട്ടപ്പെടുത്താനാവുകയുള്ളൂ. ശിലാഘടനയെയും ശിലാസവിശേഷതകളെയും സംബന്ധിച്ച വിശദമായ പഠനത്തിലൂടെയാണ് ധാതുക്കളുടെ സാന്നിധ്യം നിർണയിക്കുന്നത്. പ്രസക്തമേഖലയുടെ ഭൂവിജ്ഞാനീയ മാനചിത്ര(Geological map)ങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയാണ് ഈ പഠനം നിർവഹിക്കുന്നത്. ആധികാരികത അവകാശപ്പെടാവുന്ന മാനചിത്രങ്ങളെ മാത്രമേ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാവൂ; ഇത്തരം മാനചിത്രണം നടന്നിട്ടില്ലാത്ത ഇടങ്ങളിൽ ധാതുപര്യവേക്ഷണത്തിന്റെ ആദ്യപടിയായി ഈ ജോലി പൂർത്തിയാക്കണം. ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥലത്ത് ധാതുസാന്നിധ്യം നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവിടം ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മേഖലയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള ശിലാസവിശേഷതകൾ മനസ്സിലാക്കുവാനാണ് ഭൂവിജ്ഞാനികൾ താത്പര്യപ്പെടുന്നത്. കണ്ടെത്തുന്ന ധാതുനിക്ഷേപം ഒരിടത്തുമാത്രം അഗാധതലത്തിലേക്ക് ആഴ്ന്നിറങ്ങി അവസ്ഥിതമായിരിക്കുന്നത് നന്നേ അപൂർവമാണ്; മറിച്ച് സമാന സ്വഭാവത്തിലുള്ള ശിലാപ്രസ്തരങ്ങൾക്കിടയിലേക്കു പടർന്നുകയറി, വ്യത്യസ്ത കനത്തിൽ രൂപം കൊണ്ടുകാണുന്നത് വളരെ സാധാരണവുമാണ്. ശിലാഘടനയിലുള്ള വ്യതിയാനങ്ങൾ കണ്ടെത്താവുന്ന നിക്ഷേപങ്ങളിലെ സഹധാതുക്കളുടെയും ഉപധാതുക്കളുടെയും ഏറ്റക്കുറച്ചിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. ഖനനസാധ്യമായ നിക്ഷേപങ്ങളിൽത്തന്നെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ധാതുക്കളുടെ കനത്ത തോതിലുള്ള അവസ്ഥിതി ഉണ്ടാവുന്നതും അസാധാരണമല്ല. ഒരിടത്ത് കണ്ടെത്തുന്ന അയിരുകൾ അതേ ഘടനയിലും സ്വഭാവസവിശേഷതകളിലുമുള്ള ശിലാപ്രസ്തരങ്ങൾക്കടിയിലും സാന്ദ്രീകൃതമായി കാണപ്പെടുവാനുള്ള സാധ്യത തെളിയുമ്പോൾ പ്രസക്ത ശിലാസമുച്ചയത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിക്ക് പ്രാധാന്യം കല്പിക്കേണ്ടിവരും. ഖനനസാധ്യത എന്നതിനെക്കാൾ, ലാഭകരമായ ഖനനം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ അനുയോജ്യമായ പരിസ്ഥിതിയുള്ളയിടങ്ങൾക്ക് മുൻതൂക്കമുണ്ടാകുന്നു. ഖനനത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ ഉച്ചാവചം, പ്രതല സ്വഭാവം, ജനവാസം, അധിവാസകേന്ദ്രങ്ങളിൽനിന്നുള്ള അകലം, പ്രസക്തസ്ഥലത്തേക്കുള്ള ഗതാഗത സൌകര്യം തുടങ്ങി ഒട്ടേറെ കാര്യങ്ങൾ താരതമ്യ വിശകലനത്തിനു വിധേയമാക്കേണ്ടിവരും. ഒരു സമ്പന്ന നിക്ഷേപത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഖനനത്തിനു വിധേയമാകുമ്പോൾ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾ അചുംബിതമായി നിലനിർത്തപ്പെട്ടെന്നും വരാം. ചുരുക്കത്തിൽ ഒരു ധാതുനിക്ഷേപത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ആ സ്ഥാനത്തെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന മേഖലയിലെ മൊത്തം അവസ്ഥിതി നിരൂപിക്കുകയാണ് ഭൂവിജ്ഞാനികൾ ചെയ്യേണ്ടത്. ഇതിനായി, മാനചിത്രങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയും അല്ലാതെയും നേരിട്ടുള്ള സർവേഷണത്തിനു തുനിയുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ, നേരത്തേയുണ്ടായിട്ടുള്ള പഠനങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച രേഖകൾ പരിശോധിക്കുവാനും പര്യവേക്ഷകർ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഭൂഭൗതികം, ഭൗമരസതന്ത്രം, വിദൂര സർവേഷണം (Remote Sensing) എന്നീ അനുബന്ധ ശാസ്ത്രശാഖകളിലെ നൂതന പ്രവിധികൾ മേഖലാപരമായ പര്യവേക്ഷണത്തിൽ വളരെയേറെ സഹായകമാകുന്നുണ്ട്. ഈദൃശ പ്രവിധികൾ ഇലക്ട്രോമാഗ്നറ്റിക് തരംഗങ്ങളെ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി, ധാതുനിക്ഷേപങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. പ്രത്യേക അയിരുകളുടെ ഇലക്ട്രോമാഗ്നറ്റിക സ്വഭാവം നിർണയിച്ച്, സദൃശങ്ങളായ തരംഗങ്ങൾ ഉദ്വമിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥാനങ്ങൾ ഇലക്ട്രോണിക സജ്ജീകരണങ്ങളുപയോഗിച്ചു കണ്ടെത്തുന്ന രീതിയാണ് സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. അധികം ആഴത്തിലേക്കു കടന്ന് നിരീക്ഷണം നടത്താവുന്ന ഒരു നിലയിലേക്ക് ഇവ വികസിച്ചിട്ടില്ല. തന്നിമിത്തം നിർദിഷ്ടമാവുന്നയിടങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗതമായ ശൈലിയിൽ ഭൂവിജ്ഞാനീയ പഠനം നിർവഹിക്കേണ്ടിവരുന്നു. നിക്ഷേപങ്ങളുടെ സ്ഥാനം നിർണയിച്ചുകിട്ടുന്നതിലൂടെ ഭൂവിജ്ഞാനിയുടെ ഭാരം ഗണ്യമായി ലഘൂകരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭൂഗുരുതാപരം, കാന്തികം, കുറഞ്ഞ ആവൃത്തിയിലുള്ള വൈദ്യുതകാന്തികം, ഭൂകമ്പീയം (Seisonic), വൈദ്യുതം എന്നിങ്ങനെയുള്ള, ധാതുക്കളുടെ പ്രത്യേക സ്വഭാവ വിശേഷങ്ങളെ അവലംബിച്ചാണ് ഭൂഭൗതിക പര്യവേക്ഷണം (Geophysical prospecting) സാധിക്കുന്നത്. കാന്തിക, വൈദ്യുത, വൈദ്യുതകാന്തിക തരംഗങ്ങൾ ഭൂമിക്കടിയിൽ 600 മീ. ആഴത്തോളം സജീവമായി വർത്തിക്കുന്നു. വായൂഢ(airborne)വും ഭൂതലീയ(ground)വുമായ കാന്തിക സർവേഷണത്തിലൂടെ ധാതുസഞ്ചയം ഉൾക്കൊണ്ടിട്ടുള്ള മാഗ്നട്ടൈറ്റ്, പൈറോട്ടൈറ്റ് തുടങ്ങിയ അയിര്ധാതുക്കളുടെ അളവ് തിട്ടപ്പെടുത്താം. വായൂഢവും ഭൂതലീയവുമായ ഇലക്ട്രോമാഗ്നറ്റിക പ്രവിധികളിൽ ശിലാപടലങ്ങളിലേക്ക് വൈദ്യുതിപ്രവാഹം കടത്തിവിടുകയും വൈദ്യുതചാലകങ്ങളായ ധാതുക്കൾ ഉദ്വമിക്കുന്ന വൈദ്യുത-കാന്തിക ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സ്വഭാവംവച്ച് അവയുടെസ്രോതസ്സായ ധാതുവിനെ വേർതിരിച്ചറിയുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഈദൃശ പ്രവിധികളിൽ ഏറ്റവും കാര്യക്ഷമം പ്രേരിത-ധ്രൂവീകരണ (Induced Polarisation-IP) രീതിയാണ്. നന്നേ വ്യാപകവും വികീർണിത നിലയിൽ അവസ്ഥിതവുമായിട്ടുള്ള സൾഫൈഡ് അയിരു(ഉദാ: അന്തർവേശിത ചെമ്പയിര്)കളുടെ സ്ഥാന നിർണയനത്തിന് IP യാണ് ഉപയോഗപ്പെടുന്നത്. ഒരു നേർകറന്റോ താഴ്ന്ന ആവൃത്തിയിലുള്ള പ്രത്യാവർത്തിധാരയോ ഭൂമിയിലേക്കു പ്രവഹിപ്പിച്ചാൽ വികീർണിത (disseminated) നിലയിൽ അവസ്ഥിതമായിട്ടുള്ള സൾഫൈഡുകൾ ധ്രുവീകരണത്തിനു പ്രേരിതമാകുന്നു. ധ്രൂവീകരണത്തിന്റെ തോതുവച്ച് സൾഫൈഡ് ധാതുക്കളുടെ വ്യാപ്തിയും തരികളുടെ മുഴുപ്പും മനസ്സിലാക്കാനാവുന്നു. ഭൂഭൗതിക രംഗത്തെ വികാസത്തിനൊത്ത് പുതിയ പര്യവേക്ഷണ സമ്പ്രദായങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടുവരുന്നു.
ഭൗമരസതന്ത്രത്തിന്റെ പ്രയുക്തിയിലൂടെയും നിരീക്ഷിതമായ ഒരു ധാതുനിക്ഷേപത്തിനെ സംബന്ധിച്ച വിശദാംശങ്ങൾ സഞ്ചയിക്കാവുന്നതാണ്. അപരദന(erosion)പ്രക്രിയയുടെ പരിണതഫലമായി ഏത് ധാതുനിക്ഷേപത്തിലെയും ഘടകവസ്തുക്കൾ, നിയതമായ തോതിൽ, പ്രവാഹജലത്താൽ വഹിക്കപ്പെട്ട്, ഊറലു(sediments)കളായി നിക്ഷേപിക്കപ്പെടും. ധാതുസാന്ദ്രമായ ഇത്തരം ഊറലുകളെ വിശ്ളേഷണവിധേയമാക്കി അവ ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മൂലകങ്ങളെയും യൌഗികങ്ങളെയും വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നതിലൂടെ ഏതിനം അയിരുകളിൽനിന്ന് അടർത്തിമാറ്റപ്പെട്ടവയാണെന്നും അയിരിലെ ധാത്വംശത്തിന്റെ തോത് ഏതേതു പ്രകാരത്തിലാണെന്നും മനസ്സിലാക്കാം. പ്രസക്ത പ്രദേശത്തെ വിവിധ നീർച്ചാലുകളിൽനിന്നുള്ള ഊറലുകളെ വെവ്വേറെ വിശ്ലേഷണവിധേയമാക്കി ധാതുനിക്ഷേപത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ചും ധാരണയുണ്ടാക്കാം. ഊറലുകൾക്കു പകരം ശിലാഖണ്ഡങ്ങളെ ധൂളീകരിച്ച് വിശ്ലേഷണവിധേയമാക്കിയും സമാനരീതിയിലുള്ള പര്യവേക്ഷണം സാധിക്കാം. എന്നാൽ ഈ സമ്പ്രദായത്തിൽ ദ്വിതീയ ഉത്പന്നങ്ങൾ (Secondary products) ഉരുത്തിരിഞ്ഞ് വിശകലനത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത കുറയാനിടയുണ്ട്.
ധാതുനിക്ഷേപങ്ങളുടെ അവസ്ഥിതിയെ സംബന്ധിച്ച വിശദാംശങ്ങൾ കുറഞ്ഞ ചെലവിലും സമയാന്തരാളത്തിലും നിർവഹിക്കാനാവുന്നു എന്നതാണ് ഈയിനം പര്യവേക്ഷണ സമ്പ്രദായങ്ങളുടെ മെച്ചം. തുടർന്ന് നിക്ഷേപങ്ങളുടെ ആവുന്നിടത്തോളം ആഴത്തിലുള്ള കോർ സാമ്പിളുകൾ (Core samples) ആവശ്യാനുസരണം ശേഖരിച്ച് വിശ്ലേഷണം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. യന്ത്രസഹായത്തോടെ ഭൂമി തുരന്ന് കോർ സാമ്പിളുകൾ ലഭ്യമാക്കുന്ന പ്രക്രിയയ്ക്ക് പൊതുവേ ഡ്രില്ലിങ് (drilling) എന്ന സംജ്ഞയാണ് നല്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. അയിരിന്റെ വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള അടരുകളിൽ സമ്പദ്പ്രധാനമായ ധാതു ഏതളവിൽ സാന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നും അതിന്റെ ഗുണമേന്മ ക്രമമായ രീതിയിലാണോ എന്നും പരിശോധിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. അയിരിന്റെ വിന്യാസക്രമവും (ഇടതൂർന്നത്, വികീർണിതം എന്നിങ്ങനെ) അവസ്ഥിതിയിലെ അവിച്ഛിന്നതയും അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അയിർ പടലങ്ങൾക്കിടയിൽ ഉണ്ടായിരിക്കാവുന്ന മറ്റിനം ശിലാപ്രസ്തരങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച അറിവും പ്രധാനമാണ്. ഡ്രില്ലിങ്ങിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന കോർ സാമ്പിളുകൾ (വൃത്തസ്തംഭാകൃതിയിലുള്ള ക്രോഡങ്ങൾ) ശിലാഘടനയുടെ തൂക്കായുള്ള പരിച്ഛേദം ആയിരിക്കും. 18 മി.മീ. മുതൽ 150 മീ.മീ. വരെ വ്യാസത്തിൽ ലഭ്യമാവുന്ന ക്രോഡങ്ങളുടെ പഠനത്തിലൂടെ ശിലാസിരകൾ (Veining), വിഭജനം (Fracturing), സമർഥ സംസ്കരണം (Competent bedding) തുടങ്ങി ഭൂഗർഭത്തിലെ ഘടനാവിശേഷങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് ഗ്രാഹ്യം നേടുവാനും ഭൂവിജ്ഞാനിക്കു കഴിയുന്നു. മൊത്തത്തിൽ ശിലാഘടനയുടെ ഒരു പ്രതിരൂപം ലഭ്യമാക്കുവാൻ ഡ്രില്ലിങ് ഉപകരിക്കുന്നു. ഒപ്പം ധാതുനിക്ഷേപത്തിന്റെ പരിമാണവും ഗുണമേന്മയും തിട്ടപ്പെടുത്താനും സാധിക്കുന്നു.
മൂന്നുതരത്തിലുള്ള ഡ്രില്ലിങ് സമ്പ്രദായങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ട് : കോറിങ് (coring), റോട്ടറി (rotary), പെർക്കഷൻ (percussion) എന്നിങ്ങനെ. നിയത വ്യാസത്തിലും അഗ്രത്തിൽ അപഘർഷക വസ്തു refractory materialഏറ്റവും ഉപയുക്തം വജ്രം) കൊണ്ടുള്ള ദംശന-ഹനു (biting jaw) ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതുമായ ലോഹക്കുഴൽ ശക്തിയായി ചുഴറ്റി ശിലാസ്തരങ്ങളിലേക്ക് കടത്തിവിടുന്നതിലൂടെ ശിലാസാമ്പിളുകളെ വൃത്തസ്തംഭാകാരമായ ക്രോഡങ്ങളാക്കി അനുക്രമമായി പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്ന 'ക്രോഡ-അഭിലേഖന' പ്രക്രിയയാണ് ആദ്യത്തേത്. റോട്ടറി സമ്പ്രദായത്തിൽ ദംശനഹനുവിനു പകരം സ്വയം ചുഴലുന്ന മൂന്ന് അപഘർഷക-സ്തൂപങ്ങളാണ് ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക. ഇവയുടെ സഹായത്തോടെ കുഴലിന്റെ പരിധിക്കകത്തെത്തുന്ന ശിലകളെ കുത്തിയിളക്കി നിയത രൂപത്തിൽ സംഭരിക്കാനാവുന്നു; ഇങ്ങനെ ശേഖരിക്കപ്പെടുന്ന സാമ്പിളുകളിൽ ശിലാധൂളിയോടൊപ്പം ഏതാനും മി.മീ. കനത്തിലുള്ള കണങ്ങൾ വരെ കലർന്നു കാണാം. ഇവയുടെ പരിശോധനയിലൂടെ തഴക്കംചെന്ന ഭൂവിജ്ഞാനികൾക്ക് പ്രസക്ത ശിലകളുടെഇനവും അവയിലെ ഖനിജീഭവന(mineralisation)ത്തിന്റെ തോതും നിർണയിക്കാനാവും; സാമ്പിളുകളിൽ അനുക്രമം പാലിക്കപ്പെടായ്ക നിമിത്തം ഭൂഗർഭത്തിലെ അവസ്ഥാവിശേഷങ്ങൾ പൂർണമായി സംഗ്രഹിക്കാനാവില്ല. മൂന്നാമത്തെ ഡ്രില്ലിങ് രീതിയായ പെർക്കഷൻ സമ്പ്രദായത്തിൽ കാഠിന്യവും മൂർച്ചയും ഉള്ള ഒരു ദണ്ഡുപയോഗിച്ച് ശിലാപ്രതലത്തിൽ തുടർച്ചയായി ആഘാതമേല്പിക്കുന്നു; ധൂളീരൂപത്തിൽ വിഘടിതമാവുന്ന ശിലാപദാർഥം സംഭരിച്ച് വിശ്ളേഷണവിധേയമാക്കുന്നതിലൂടെ സാമ്പിളിലെ ധാത്വംശവും അതിന്റെ ഗുണനിലവാരവും നിർണയിക്കാനാവും. താരതമ്യേന ചെലവുകുറഞ്ഞ രീതിയെന്നനിലയിലാണ് ഈ സമ്പ്രദായത്തിനു പ്രസക്തിയുള്ളത്. ധാതുപര്യവേക്ഷണത്തിൽ ഖനിജ നിക്ഷേപങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച ഭൂവിജ്ഞാനീയപരമായ വിശദാംശങ്ങൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമാകയാൽ ഭാരിച്ച ചെലവ് വിഗണിച്ച് ക്രോഡ-അഭിലേഖന(Coring)സമ്പ്രദായത്തിലുള്ള ഡ്രില്ലിങ് നടത്തുന്നു.
ആദ്യത്തെ മൂന്നുഘട്ടങ്ങളിലായി ധാതുനിക്ഷേപത്തിലെ ലോഹാംശം അഥവാ ധാത്വംശം ഏതനുപാതത്തിലാണെന്നും അയിരുകളുടെ ഗുണമേന്മ ഏതു വിധമാണെന്നും, ഖനന സാധ്യമായ അയിരിന്റെ മൊത്തം പരിമാണം ഉദ്ദേശം എത്രയായിരിക്കുമെന്നും ഏറെക്കുറെ കൃത്യമായി തിട്ടപ്പെടുത്താനാവുന്നു. ഇക്കാര്യങ്ങൾ കുറഞ്ഞ സമയംകൊണ്ട്, ചുരുങ്ങിയ ചെലവിൽ നിർവഹിക്കപ്പെടണമെന്നത്, ധാതുപര്യവേഷണം വിജയകരമാണെന്നു വരുത്തുന്നതിൽ സർവപ്രധാനമാണ്. ബൃഹത്തായ നിക്ഷേപങ്ങളുടെ നേരിയ അംശം മാത്രം വിശകലനം ചെയ്ത് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ സാംഖ്യികമായ (Statistical) വികല്പങ്ങൾക്കു വിധേയങ്ങളായിരിക്കും.
വേധന (ഡ്രില്ലിങ്) പ്രക്രിയ, അതിന്റെ ലക്ഷ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മൂന്നിനമായി പിരിയുന്നു: വിവരശേഖരണ വേധനം (Information drilling); സീമാനിർണയന വേധനം (Outline drilling); സാമ്പ്ളിങ് വേധനം (Sampling drilling). ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് ധാതുനിക്ഷേപത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പാക്കുന്നു; ഒപ്പം ഖനനസാധ്യത സൂചിപ്പിച്ചുവെന്നുംവരാം. രണ്ടാമത്തേതിലൂടെ നിക്ഷേപത്തിന്റെ വ്യാപ്തി തിട്ടപ്പെടുത്താം. സാമ്പ്ളിങ് വേധനത്തിലൂടെയാണ് സാമ്പത്തിക നേട്ടം നിർണയിക്കുവാനുതകുന്ന മാറ്റ് (assay), ധാത്വംശ സ്വഭാവം, പരിമാണം, ശിലാസവിശേഷതകൾ തുടങ്ങിയവയെ സംബന്ധിച്ച വിശദാംശങ്ങൾ സമ്പാദിക്കേണ്ടത്. നിക്ഷേപത്തിന്റെ വ്യത്യസ്ത ഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് അല്പമാത്രമായ പദാർഥം മാത്രമേ സാമ്പിളുകളായി ശേഖരിക്കുന്നുള്ളൂ. അതുകൊണ്ട്, സാമ്പിളുകൾ എടുക്കുമ്പോൾ അവ നിക്ഷേപത്തിന്റെ പൊതുസ്വഭാവത്തെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം. അവ ശിലാഘടനയിലെ അനുക്രമം പാലിക്കുന്നുണ്ടോയെന്നതും പരിശോധിക്കേണ്ടതാണ്. സാമ്പിൾ ശേഖരണം അനുഭവ പരിജ്ഞാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വളരെ സൂക്ഷ്മതയോടെ നിർവഹിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്.
ഡ്രില്ലിങ് പ്രക്രിയയുടെ പരിസമാപ്തിയോടെ സഞ്ചിതമാകുന്ന വിവരങ്ങൾ ചുവടെ സംഗ്രഹിക്കാം: (1) ക്രോഡ-അഭിലേഖം; ഇത് വേധനാളിയുടെയും അതിലൂടെ വേധിക്കപ്പെട്ട അടരുകളിലെയും ശിലാക്രമം സ്പഷ്ടമാക്കുന്നു. (2) സാമ്പിളുകൾ, ക്രോഡങ്ങൾ (cores), വേധിത പരിച്ഛേദങ്ങൾ (drilled cutting) എന്നിവയുടെ ഭൗതിക-രാസിക-ധാതുപര സ്വഭാവ സവിശേഷതകൾ; (3) ഭൂഭൗതിക സർവേഷണത്തിലൂടെ വെളിവാക്കപ്പെടുന്ന ഭൂഗർഭീയ പരിസ്ഥിതി; (4) ലോഹനിഷ്കർഷണ പ്രവിധികളിലൂടെ മാറ്റ് പരിശോധന നടത്തിക്കിട്ടുന്ന അയിരുകളുടെ ഗുണനിലവാരം; നിക്ഷേപത്തിന്റെ പരിമാണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അനുമാനം; ഖനനചെലവുകളെ സംബന്ധിച്ച പ്രാഥമിക വിവരങ്ങൾ; (7) ധാതുനിക്ഷേപം അവസ്ഥിതമായിട്ടുള്ള പ്രദേശത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതിയും സഹ ബന്ധങ്ങളും. ഇവയൊക്കെത്തന്നെ സാംഖ്യികീയമായ വികല്പങ്ങൾക്കു വിധേയമായിരിക്കും. പര്യവേക്ഷണത്തിന്റെ നാലാം ഘട്ടമായി സഞ്ചയിക്കപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഒരു വിദഗ്ദ്ധ സമിതിയുടെ പരിശോധനയ്ക്കും അഭിപ്രായത്തിനും വിധേയമാക്കുന്നു. ഖനികളിൽ സജീവവും സുദീർഘവുമായി പ്രവർത്തിച്ച് പരിണതപ്രജ്ഞരായി വളർന്നിട്ടുള്ള വ്യക്തികളുടെ സാന്നിധ്യം ഈദൃശ സമിതികളിൽ അവശ്യമാണ്. ആവശ്യമെങ്കിൽ, കൂടുതൽ സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിച്ച് പഠിക്കുന്നതിനോ ലബോറട്ടറി പരിശോധനകൾ നടത്തുന്നതിനോ ഉള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും വിദഗ്ദ്ധ സമിതിക്കുണ്ടായിരിക്കും. ഇവർ തയ്യാറാക്കി സമർപ്പിക്കുന്ന സാധ്യതാപഠന റിപ്പോർട്ടാണ് ധാതുപര്യവേക്ഷണ പ്രക്രിയയുടെ ജയാപജയങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്നത്.
വർഗ്ഗം:ഭൗമശാസ്ത്രം
ജനറൽ ഡൈനാമിക്സ് എഫ്-16 ഫൈറ്റിങ് ഫാൽക്കൺ
ജനറൽ ഡൈനാമിക്സ് എഫ് -16 ഫൈറ്റിംഗ് ഫാൽക്കൺ ഒറ്റ എഞ്ചിൻ ഉള്ള  ബഹുമുഖ ഉപയോഗമുള്ള  യുദ്ധവിമാനമാണ്. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് എയർഫോഴ്സിനായി (യുഎസ്എഎഫ്) ജനറൽ ഡൈനാമിക്സ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതാണീ പോർ വിമാനം.
. ഭാരം കുറഞ്ഞ പോർവിമാനമായാണ് ജനറൽ ഡൈനാമിക്സ് ഇതിനെ വികസിപ്പിച്ചത് എങ്കിലും സർവ്വവിധ സേവനങ്ങൾക്കും പര്യാപ്തമായി മാറാൻ എഫ് 16-നു കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ ഉപയോഗത്തിലെ വൈവിധ്യം കാരണം വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽ നല്ല പോലെ ചിലാവായി. 24 രാജ്യങ്ങളിലേയ്ക്കു ഇതു കയറ്റി അയക്കുന്നുണ്ട്. പഴക്കം ചെന്ന 300 മിഗ് 21-കൾക്ക് പകരം വയ്ക്കാനായി ഈയിടെ ഇന്ത്യയും ഇതു വാങ്ങുവാനുള്ള കരാറിൽ ഏർപ്പെട്ടത് പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയിരുന്നു.
1993 ൽ ജനറൽ ഡൈനാമിക്സ് അതിന്റെ വിമാന നിർമ്മാണ വിഭാഗം ലോക്ക്‌ഹീഡ് കമ്പനിക്ക് വിറ്റു. ഈ കമ്പനി വീണ്ടും മാർട്ടിൻ മാരിയെറ്റയുമായി ലയനം നടന്ന് ലോക്ക്‌ഹീഡ് മാർട്ടിൻ ആയി മാറി. ഇന്ന് എഫ്-16 കൾ ലോക്ക്‌ഹീഡ് മാർട്ടിൻ കമ്പനിയിലാണ് വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നത്.
കൂടുതൽ കാഴ്ചക്കായി, ചട്ടക്കൂടില്ലാത്ത കുമിള പോലെയുള്ള മേലാപ്പ് അഥവാ കനോപ്പി, വശങ്ങളിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നിയന്ത്രണ ദണ്ഡ്, 30 ഡിഗ്രി ചരിച്ച് വച്ചിട്ടുള്ള ഇജക്ഷൻ സീറ്റ്, ഫ്ലൈ ബൈ വയർ അഥവാ കേബിളുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിയന്ത്രണം എന്നിവയാണ് ഫൈറ്റിങ്ങ് ഫാൽകണിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ. കുടാതെ ഇതിന് അകത്തായി ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള എം.61 വൾകൻ പീരങ്കിയും 11 ഭാഗങ്ങളിലായി ആയുധങ്ങളും മറ്റു സാമഗ്രികളും പിടിപ്പിക്കാനുള്ള സാഹചര്യവും ഉണ്ട്. ബാറ്റിൽ സ്റ്റാർ ഗലാൿറ്റിക്ക എന്ന പ്രസിദ്ധമായ സ്റ്റാർവേർള്ഡ് മിനി സിരീസിനു ശേഷം വൈമാനികർ ഇതിനെ ‘വൈപർ‘(Viper) എന്നും വിളിച്ചുതുടങ്ങി.
താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന വിമാനങൾ
മിറാഷ് 2000, മിഗ് 21
കുറിപ്പുകൾ
വർഗ്ഗം:യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ
കട്ടമരം
right|thumb|300px ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് മത്സ്യബന്ധനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രത്യേകതരം വഞ്ചിയാണ്‌ കട്ടമരം അഥവാ കട്ടുമരം. മരക്കഷ്ണങ്ങൾ കൂട്ടിക്കെട്ടിയ ഒരു അയഞ്ഞ ഘടനയാണ്‌ ഈ വഞ്ചിക്കുള്ളത്. പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടതൽ ശക്തമായി തിരയടിക്കുന്ന കിഴക്കൻ തീരത്തെ മൽസ്യബന്ധനത്തിന്‌ അനുയോജ്യമായ ഘടനയാണിത്. ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം തെരഞ്ഞെടുക്കുന്ന മൂന്നു നീളൻ മരക്കഷണങ്ങളാണ്‌ കട്ടമരംനിർമ്മിക്കുന്നതിന്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ മരക്കഷണങ്ങളിൽ മദ്ധ്യഭാഗത്തുള്ളതിന്‌ വലിപ്പം കൂടുതലായിക്കും; വഞ്ചിയുടെ അല്പം കുഴിഞ്ഞ ആകൃതി ലഭിക്കുന്നതിന്‌ ഈ മരക്കഷണം മറ്റുള്ളവയെ അപേക്ഷിച്ച് അല്പം താഴ്ത്തിയായിരിക്കും കെട്ടിയിരിക്കുക. കട്ടമരം തുഴയുന്നതിന്‌ പങ്കായം ആണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത് ‌.
കോലമരം
കാലിമർ മുനമ്പിലെ തീരത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന കട്ടമരത്തിന്റെ വലിയ പതിപ്പാണ്‌ കോലമരം. ഏഴു മരക്കഷണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ കോലമരം നിർമ്മിക്കുന്നത്. പുറം കടലിൽ 25 മൈൽ ദൂരെ വരെയുള്ള മൽസ്യബന്ധനത്തിന്‌ കോലമരം ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ചിത്രങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:മത്സ്യബന്ധനോപകരണങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജലഗതാഗതം‎
ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാം
ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാം ഹാൾവാർഡ് (ജീവിതകാലം: നവംബർ 28, 1923 - ഒക്ടോബർ 5, 1981) ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാം എന്ന ചുരുക്കപ്പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു അമേരിക്കൻ നാടക, ചലച്ചിത്ര, ടെലിവിഷൻ അഭിനേത്രിയും ഗായികയുമായിരുന്നു. നാടകങ്ങളിലൂടെ അഭിനയ ജീവിതത്തിനു തുടക്കം കുറിച്ച അവർ 1944 ൽ എം‌ജി‌എമ്മിലൂടെ ചലച്ചിത്ര രംഗത്തേയ്ക്കുള്ള അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. ഇറ്റ്സ് എ വണ്ടർ‌ഫുൾ ലൈഫ് (1946) എന്ന സിനിമയിൽ ഒരു പ്രത്യേക വേഷമുണ്ടായിരുന്നിട്ടുകൂടി, എം‌ജി‌എം അവർക്ക് വലിയ വിജയസാധ്യതയില്ലെന്നു വിശ്വസിക്കുകയും അവരുമായുള്ള കരാർ ആർ‌.കെ.‌ഒ. സ്റ്റുഡിയോയ്ക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്തു. മിക്കപ്പോഴും ഫിലിം നോയർ പ്രോജക്റ്റുകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഗ്രഹാമിന്റെ ക്രോസ്ഫയർ (1947) എന്ന ചിത്രം മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡിന് (1947) നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയും പിന്നീട് ദി ബാഡ് ആൻഡ് ബ്യൂട്ടിഫുൾ (1952) എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷത്തിലൂടെ ഈ അവാർഡ് നേടുകയും ചെയ്തു. സഡൻ ഫിയർ (1952), ദി ബിഗ് ഹീറ്റ് (1953), ഹ്യൂമൻ ഡിസയർ (1954), ഒക്ലാഹോമ! (1955) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ പ്രശസ്തിയുടെ പടവുകൾ ചവിട്ടിക്കയറിയ അവരുടെ സിനിമാ ജീവിതം താമസിയാതെ ക്ഷയിച്ചുതുടങ്ങി.
ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാം നാടക വേദിയിലേയ്ക്കു തിരിച്ചെത്തിയെങ്കിലും സിനിമകളിലും ടെലിവിഷൻ നിർമ്മാണങ്ങളിലും സഹവേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതു തുടർന്നു. 1974 ൽ അവർക്ക് സ്തനാർബുദം കണ്ടെത്തി. ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം ഇതിൽനിന്നു മുക്തി പ്രാപിച്ചതോടെ ഗ്രഹാം അഭിനയമേഖലയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചെത്തി. 1980-ൽ കാൻസർ ബാധ തിരിച്ചെത്തിയെങ്കിലും രോഗനിർണയം സ്വീകരിക്കാനോ ചികിത്സ തേടാനോ ഗ്രഹാം വിസമ്മതിച്ചു. ഇതിനിടെ അവർ ഒരു നാടകത്തിൽ അഭിനയിക്കുന്നതിനായി ബ്രിട്ടനിലേക്ക് പോയി. എന്നിരുന്നാലും, അവരുടെ ആരോഗ്യം അതിവേഗം ക്ഷയിക്കുകയും 1981 സെപ്റ്റംബറിൽ ചികിത്സാ നടപടിക്രമങ്ങൾ തുടരുന്നതിനിടെ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേയ്ക്ക് മടങ്ങിയ അവർ 1981 ഒക്ടോബറിൽ അന്തരിച്ചു.
ആദ്യകാലജീവിതം
കാലിഫോർണിയയിലെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലാണ് ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാം ജനിച്ചത്. അവൾ ഒരു മെത്തഡിസ്റ്റായി വളർന്നു. അവരുടെ പിതാവ് റെജിനാൾഡ് മൈക്കൽ ബ്ലോക്സാം ഹാൾവാർഡ് ഒരു വാസ്തുശില്പിയും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു. ജീൻ ഗ്രഹാം എന്ന അരങ്ങിലെ പേര് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന മാതാവ് ജീൻ മക്ഡൊഗാൾ ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് നാടക നടിയും അഭിനയ പരിശീലകയുമായിരുന്നു. ഈ ദമ്പതികളുടെ മൂത്ത പുത്രി ജോയ് ഹാൾവാർഡ് (1911–2003) ജോൺ മിച്ചമിനെ (നടൻ റോബർട്ട് മിച്ചത്തിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ) വിവാഹം കഴിച്ച ഒരു അഭിനേത്രിയായിരുന്നു. ഗ്ലോറിയയുടെ ബാല്യകാലത്തും കൌമാരത്തിലും മാതാവ് അവളെ അഭിനയത്തിന്റെ ബാലപാഠങ്ങൾ അഭ്യസിപ്പിച്ചു. അഭിനയത്തിലേയ്ക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ട് പഠനം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാം ഹോളിവുഡ് ഹൈസ്കൂളിൽ പഠനത്തിനുചേർന്നിരുന്നു.
എം‌ജി‌എം സ്റ്റുഡിയോയുടെ സഹസ്ഥാപകനായിരുന്ന ലൂയിസ് ബി. മേയർ ബ്രോഡ്‌വേ നാടകവേദിയിൽ വർഷങ്ങളായി അവളുടെ പ്രകടനം കണ്ടതിന് ശേഷം, ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാം എന്ന പ്രൊഫഷണൽ പേരിൽ എം‌ജി‌എം സ്റ്റുഡിയോയുമായുള്ള ഒരു കരാറിൽ അവരുമായി ഒപ്പുവച്ചു.
ഔദ്യോഗികജീവിതം
ഫിലിം നോയിർ ചിത്രങ്ങളിൽ ഗ്ലോറിയ ഗ്രഹാമിനെ പലപ്പോഴും ദുഷ്‌കീർത്തിയുള്ള അതിയായ ലൈംഗിക മോഹമുള്ള ഒരു മാദകത്തിടമ്പായി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈ സമയത്ത് നിരവധി ഹോളിവുഡ് സ്റ്റുഡിയോകൾക്കായി അവർ സിനിമകൾ ചെയ്തു. ക്രോസ്ഫയർ (1947) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന്റെപേരിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഓസ്കാർ നോമിനേഷൻ ലഭിച്ചു.
കൊളംബിയ പിക്ചേഴ്സിനായി ഇൻ എ ലോൺലി പ്ലേസ് (1950) എന്ന സിനിമയിൽ ഹംഫ്രി ബൊഗാർട്ടിനൊപ്പം അഭിനയിക്കുകയും, ഈ പ്രകടനം പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് ഇത് അവളുടെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനങ്ങളിൽ ഒന്നായാണ് ഇത് കണക്കാക്കുന്നതെങ്കിലും ഇത് ഒരു ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയമായിരുന്നില്ല. അതുമാത്രമല്ല താൻ ഈ സിനിമ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ലെന്ന് ആർ‌കെ‌ഒ ഉടമ ഹോവാർഡ് ഹ്യൂസ് സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ബോർൺ യെസ്റ്റർഡേ (1950), എ പ്ലേസ് ഇൻ ദി സൺ (1951) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ വേഷങ്ങൾക്കായി തന്റെ കരാർ കടം കൊടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ഹ്യൂസ് വിസമ്മതിക്കുകയും പകരം മക്കാവോ (1952) എന്ന സിനിമയിലെ സഹവേഷത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്‌ക്രീനിൽ ഒൻപത് മിനിറ്റിലധികം മാത്രമാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടെങ്കിലും, എം‌ജി‌എമ്മിന്റെ ദി ബാഡ് ആൻഡ് ബ്യൂട്ടിഫുൾ (1952) എന്ന ചിത്രത്തിലെ വേഷത്തിന്റെ പേരിൽ മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള അക്കാദമി അവാർഡ് നേടുകയും; 5 മിനിറ്റ്, 2 സെക്കൻഡ് പ്രകടനത്തിലൂടെ നെറ്റ്‍വർക്ക് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബിയാട്രിസ് സ്ട്രെയിറ്റ് ഒരു ഓസ്കാർ നേടുന്നതുവരെ സ്‌ക്രീനിലെ ഏറ്റവും ചെറിയ പ്രകടനത്തിനുള്ള റെക്കോർഡ് അവർ വളരെക്കാലം കൈവശം വയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.
മരണം
1974 മാർച്ചിൽ ഗ്രഹാമിന് സ്തനാർബുദം കണ്ടെത്തി. റേഡിയേഷൻ ചികിത്സയ്ക്ക് വിധേയയായതോടെ അവർ തന്റെ ഭക്ഷണശീലത്തിൽ വരുത്തുകയും പുകവലി, മദ്യപാനം തുടങ്ങിയ ദുശീലങ്ങൾ നിർത്തിയതോടൊപ്പം ഹോമിയോ ചികിത്സയിലൂടെയും രോഗത്തിനു പരിഹാരം തേടുകയും ചെയ്തു. പുതിയ ജീവിതചര്യയിലൂടെ ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ കാൻസറിൽനിന്ന് മുക്തി നേടാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു. 1980 ൽ ക്യാൻസർ രോഗം അവരിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചെത്തിയെങ്കിലും രോഗനിർണയത്തിനോ റേഡിയേഷൻ ചികിത്സ തേടാനോ ഗ്രഹാം വിസമ്മതിച്ചു. ആരോഗ്യം മോശമായിരുന്നിട്ടുകൂടി, ഗ്രഹാം അമേരിക്കയിലും യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലുമായി തന്റെ നാടകാഭിനയം തുടർന്നു.
1981 ലെ ശരത്കാലത്ത് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലാൻകാസ്റ്ററിലെ ഡ്യൂക്സ് പ്ലേ ഹൌസിൽ ഒരു പ്രദർശനം നടത്തുന്നതിനിടെ ഗ്രഹാമിന് അസുഖം മൂർഛിച്ചു. ഒരു പ്രാദേശിക ആശുപത്രി ഉടനടി അവരോട് ശസ്ത്രക്രിയ നടത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടുവെങ്കിലും അത് നിരസിക്കപ്പെട്ടു. മുൻ കാമുകൻ, നടൻ പീറ്റർ ടർണറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവർ ലിവർപൂളിൽ, മാതാവിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. മെഡിക്കൽ സംഘങ്ങളുമായോ അവളുടെ കുടുംബാംഗങ്ങളുമായോ ബന്ധപ്പെടരുതെന്ന് ഗ്രഹാം ടർണറോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചുവെങ്കിലും ടർണർ അവളുടെ ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് ആശങ്കാകുലനായിരുന്നു. ഫിലിം സ്റ്റാർസ് ഡോണ്ട് ഡൈ ലിവർപൂൾ, എന്ന പേരിലുള്ള ടർണറിന്റെ പുസ്തകത്തിൽ പരാമർക്കുന്നതുപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാദേശിക കുടുംബ ഡോക്ടർ ഗ്രഹാമിനോട് അവളുടെ അടിവയറ്റിൽ "ഒരു ഫുട്ബോളിനോളം വലുപ്പം" ഉള്ള ഒരു ട്യൂമർ വളർന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞു. സ്തനാർബുദം ഈ പുസ്തകത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. അമേരിക്കയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഗ്രഹാമിന്റെ രണ്ട് മക്കളായ തിമോത്തിയെയും മരിയാനയെയും പീറ്റർ ടർണർ അസുഖത്തെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ചു. ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോക്ടർ, ഗ്രഹാം, പീറ്റർ ടർണർ, അയാളുടെ കുടുംബം എന്നിവരുടെ ആഗ്രഹത്തിന് വിരുദ്ധമായി മാതാവിനെ അമേരിക്കയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോകാൻ തീരുമാനിച്ച് മക്കൾ ലിവർപൂളിലേക്ക് യാത്രചെയ്തു.
പീറ്റർ ടർണറുടെ മാതാവിന്റെ ഭവനത്തിൽ ആറുദിവസം താമസിച്ച ശേഷം, 1981 ഒക്ടോബർ 5 ന്, ഗ്രഹാമിനെ അവളുടെ രണ്ടു മക്കൾ അമേരിക്കയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുപോകുകയും അവിടെ, ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ സെന്റ് വിൻസെന്റ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 57-ആം വയസ്സിൽ ആശുപത്രിയിലേയ്ക്കു പ്രവേശിപ്പിച്ച് ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം അവർ മരിച്ചു. ഭൌതികശരീരം ലോസ് ഏഞ്ചലസിലെ ചാറ്റ്സ്‌വർത്തിലെ ഓൿവുഡ് മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക് സെമിത്തേരിയിൽ സംസ്കരിച്ചു. ആദ്യ ഭർത്താവ് സ്റ്റാൻലി ക്ലെമന്റ്‌സിന്റെ മരണത്തിന് 11 ദിവസത്തിനകമാണ് അവളുടെ മരണം സംഭവിച്ചത്. 1981 ഒക്ടോബർ 16 ന് കാലിഫോർണിയയിലെ പാസഡെനയിൽ എംഫിസെമ ബാധിച്ചാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്. ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ പാർപ്പിട സമുച്ചയമായ മാൻഹട്ടൻ പ്ലാസയിൽ ഗ്രാഹം ഒരു അപ്പാർട്ട്മെന്റ് സൂക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഗ്ലോറിയയ്ക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന സമുച്ചയത്തിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി റൂമിന്റെ ചവരിൽ അവളുടെ ഒരു ഛായാചിത്രം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ വർഗ്ഗം:1923-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:1981-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ നാടകനടിമാർ
അന്താരാഷ്ട്ര ദിനാങ്കരേഖ
thumb|The International Date Line around 180°
ചില വ്യതിയാനങ്ങളോടുകൂടി 180° രേഖാംശത്തിലൂടെ (meridian) നീളുന്നതും അന്താരാഷ്ട്രാംഗീകാരം ഉള്ളതുമായ ഒരു സാങ്കല്പികരേഖയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര ദിനാങ്കരേഖ.
ഭൂഗോളം ചുറ്റി യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണം മൂലം കാലഗണനയിൽ ഒരു ദിവസത്തെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുണ്ടാവുന്നു. ഈ പിശക് തിരുത്തുവാൻ അന്താരാഷ്ട്രദിനാങ്കരേഖ ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. ഈ രേഖയ്ക്കു കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള തീയതി പടിഞ്ഞാറുള്ളതിന് ഒരു ദിവസം മുമ്പായിരിക്കും. തൻമൂലം പടിഞ്ഞാറുനിന്നു കിഴക്കോട്ട് ഈ രേഖ മുറിച്ചു കടക്കുമ്പോൾ, പടിഞ്ഞാറുവശത്തുള്ള തീയതി അതിനടുത്ത ദിവസവും കിഴക്കു ഭാഗത്തു മാറുന്നില്ല. നേരേമറിച്ച് കിഴക്കു നിന്നു പടിഞ്ഞാറോട്ടു സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഒരു ദിവസം നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. കിഴക്കോട്ടു പോകുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന അധികദിവസത്തിന് 'രേഖാംശദിനം' (meridian day) എന്നു പറയുന്നു.
ഒരു രാജ്യത്തിനുള്ളിലെ വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഒരേ ദിവസത്തെതന്നെ തീയതി ഭിന്നമാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാനാണ് അന്താരാഷ്ട്രദിനാങ്കരേഖയ്ക്ക് 180° രേഖാംശത്തിൽനിന്നും അല്പമായ വ്യതിചലനം കല്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇമ്മാതിരി വ്യതിചലനം മൂന്നിടത്താണുള്ളത്. ബെറിങ് കടലിടുക്കുവഴി കടക്കുന്നതിന് തെക്കുകിഴക്കായി വ്യതിചലിക്കുകയും അലൂഷ്യൻ ദ്വീപുകൾക്കു സമീപം വരെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി പോയി, പിന്നെ കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞു 180° രേഖാംശത്തിലെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതുപോലെ തന്നെ ഫിജി, ന്യൂസിലൻഡ് എന്നീ വൻകരഭാഗങ്ങളെ കുറുകെ മുറിക്കാതെ കിഴക്കോട്ടു വളഞ്ഞു പോകുന്നു. രേഖാംശക്രമമനുസരിച്ചുള്ള സമയമേഖലകളെ (15° രേഖാംശം = 1 മണിക്കൂർ) ഈ രേഖ രണ്ടു നേർപകുതികളായി വിഭജിക്കുന്നു.
ദേശീയപാത 44 (ഇന്ത്യ)
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദേശീയപാതയാണ് എൻ.എച്ച്-44. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കേയറ്റത്തെയും തെക്കേയറ്റത്തെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന നാഷണൽ ഹൈവേയാണ്. ജമ്മു കശ്മീരിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ശ്രീനഗറിൽ നിന്നും ആരംഭിക്കുന്ന ഈ ഹൈവേ ഇന്ത്യയുടെ തെക്കേ മുനമ്പായ കന്യാകുമാരിയിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ജമ്മു കശ്മീർ, പഞ്ചാബ്, ഹരിയാന, ഡൽഹി, ഉത്തർ പ്രദേശ്, മധ്യപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര, തെലങ്കാന, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, കർണാടക, തമിഴ്‌നാട് തുടങ്ങി മൊത്തത്തിൽ 11 സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ ഈ ഹൈവേ കടന്നു പോകുന്നുണ്ട്.
ഏഴു നാഷണൽ ഹൈവേകൾ (ചിലത് മുഴുവനായും, ചിലത് ഭാഗികമായും) ഒന്നിച്ചു ചേർത്തുകൊണ്ടാണ് ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ ഈ നാഷണൽ ഹൈവേ പ്രാബല്യത്തിൽ വരുത്തിയിരിക്കുന്നത്. NH 1A, NH 1, NH 2, NH 3, NH 75, NH 26, NH 7 തുടങ്ങിയവയാണ് അവ. ഇന്ത്യയുടെ വടക്ക് – തെക്ക് ഇടനാഴികളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന നാഷണൽ ഹൈവേ 44-നു മൊത്തത്തിൽ 3745 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്‌. കർണാടകയെയും തമിഴ്നാടിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബെംഗളൂരു – ഹൊസൂർ റോഡ്, നാഷണൽ ഹൈവേ 44 ന്റെ ഭാഗമാണ്. പുൽവാമ ഭീകരാക്രമണം നടന്നത് നാഷണൽ ഹൈവേ 44-ൽ വെച്ചായിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ തുരങ്കപാതയായ ചെനാനി–നഷ്റി തുരങ്കം ഈ ഹൈവേയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
അന്താരാഷ്ട്ര ദിനാങ്കരേഖ
വർഗ്ഗം:സമയമേഖലകൾ
ദേശീയപാത 44 (ഇന്ത്യ)
പാത കടന്നു പോകുന്ന പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ
ശ്രീനഗർ, ജമ്മു, പത്താൻകോട്ട്, ജലന്ധർ, ലുധിയാന, പാനിപ്പത്ത്, ഡൽഹി, ഫരീദാബാദ്, മഥുര (ഉത്തർപ്രദേശ്), ആഗ്ര, ഗ്വാളിയോർ, നാഗ്‌പൂർ, ഹൈദരാബാദ്, കുർണൂൽ, അനന്ത്പൂർ, ബെംഗളൂരു, സേലം, നാമക്കൽ, കാരൂർ, ഡിണ്ടിഗൽ, മധുര, തിരുനെൽവേലി, കന്യാകുമാരി എന്നീ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളിലൂടെ ഈ ദേശീയ പാത കടന്നുപോകുന്നു.
ജി. വേണുഗോപാൽ
'''ജി. വേണുഗോപാൽ''' മലയാളചലച്ചിത്ര പിന്നണിഗായകനാണ്‌. മലയാളം കൂടാതെ തമിഴ്,തെലുഗു, ഹിന്ദി, സംസ്‌കൃതം തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലും പാടിയിട്ടുണ്ട്. പറവൂർ സഹോദരിമാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതഞ്ജരായ രാധാമണി, ശാരദാമണി എന്നിവരുടെ അനിയത്തിയുടെ മകനാണ് വേണുഗോപാൽ.
ജീവിത രേഖ
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കിളിമാനൂരിനടുത്തുള്ള തട്ടത്തുമലയിലാണ് ഗോപിനാഥൻ നായർ, സരോജിനി ദമ്പതികളുടെ മകനായി ജി. വേണുഗോപാൽ ജനിച്ചത്. അമ്മ സരോജിനി തിരുവനന്തപുരം ഗവർമെൻറ് വനിതാ കോളേജ് സംഗീത  വിഭാഗം മേധാവിയായിരുന്നു.
അവാർഡുകൾ
1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒന്നു മുതൽ പൂജ്യം വരെ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പൊന്നിൻ 'തിങ്കൾ പോറ്റും മാനേ..' എന്ന ഗാനത്തിലൂടെയാണ് പിന്നണിഗാനരംഗത്തെത്തുന്നത്. സിനിമാ രംഗത്തെത്തുന്നതിനു മുന്നേ സർവ്വകലാശാല യുവജനോത്സവങ്ങളിൽ ധാരാളം സമ്മാനങ്ങൾ കരസ്ഥമാക്കിയിരുന്നു. അഞ്ചു വർഷം തുടർച്ചയായി കേരള സർവ്വകലാശാല കലാ പ്രതിഭ ആയിരുന്നു. ജി. ദേവരാജൻ, കെ. രാഘവൻ എന്നിവരോടൊപ്പം നാടക രംഗത്തും അദ്ദേഹം സാന്നിധ്യം അറിയിച്ചു, പ്രൊഫഷനൽ നാടകങ്ങളിൽ പാടിയ അദ്ദേഹത്തിനു 2000 ലെ നാടക രംഗത്തെ മികച്ച ഗായകനുള്ള സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം " സബ്കോ സമ്മതി ദേ ഭഗവാൻ " എന്ന നാടകത്തിലൂടെ ലഭിച്ചു.
കേരള സർക്കാർ നൽകുന്ന മികച്ച പിന്നണിഗായകനുള്ള പുരസ്കാരം 1990, 1998, 2004 വർഷങ്ങളിൽ വേണുഗോപാൽ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
കവിതാലാപനം
കവിതകൾക്കു സംഗീതം നൽകി ആലപിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ രീതിയ്ക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചു കൊണ്ട് കാവ്യരാഗം എന്ന ആൽബം അദ്ദേഹം പുറത്തിറക്കി. പ്രശസ്തരായ മലയാളകവികളുടെ മികച്ച കവിതകൾ സംഗീതം നൽകി ആലപിക്കുകയുണ്ടായി. ഒ.എൻ.വി. കുറുപ്പ്, സുഗതകുമാരി, സച്ചിദാനന്ദൻ, കടമ്മനിട്ട രാമകൃഷ്ണൻ, വിഷ്ണുനാരായണൻ നമ്പൂതിരി, വി. മധുസൂദനൻ നായർ എന്നിവരുടെ കവിതകൾ വേണു ഗോപാൽ ആലപിക്കുകയുണ്ടായി. സുരേഷ് കൃഷ്ണയാണ്‌ ഈണം പകർന്നത്. കാവ്യരാഗത്തിനു ശേഷം ഇറങ്ങിയ കാവ്യഗീതികയിൽ  എൻ.എൻ. കക്കാട്, ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാട്, ഡി. വിനയചന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയവരുടെ കവിതകൾ ആണുള്ളത്. ജെയ്സൺ ജെ നായർ ആണ്‌ കവിതകളുടെ സംഗീതസം‌വിധാനം നിർവഹിച്ചത്.
വ്യക്തിജീവിതം
1960 ഡിസംബർ 10ന് [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്] ആർ. ഗോപിനാഥൻ നായരുടെയും സരോജത്തിന്റെയും മകനായാണ് വേണുഗോപാൽ ജനിച്ചത്. ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യത്തിലും പത്രപ്രവർത്തനത്തിലും ബിരുദാനന്ദര ബിരുദം നേടിയിട്ടുള്ള വേണുഗോപാൽ ഭാര്യ രശ്മിയോടും മക്കളായ അരവിന്ദ്, അനുപല്ലവി എന്നിവരോടും ഒപ്പം തിരുവനന്തപുരത്ത് താമസിക്കുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1961-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 10-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ വർഗ്ഗം:മികച്ച ഗായകനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ
എമു
ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ പക്ഷിയായ എമു ആസ്ട്രേലിയയിലാണ്‌ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്. പ്രപഞ്ച നിയമത്തിൽ അനിവാര്യമായ പരിണാമപ്രക്രിയക്ക് വിധേയരാകാത്ത ഏക പക്ഷി എമുവാണ്‌. ഒട്ടകപക്ഷി കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും വലിയ പക്ഷിയായ എമുവിനെ ഇറച്ചി, മുട്ട, തുകൽ, എണ്ണ എന്നിവയ്ക്കായിട്ടാണ് പ്രധാനമായും വളർത്തുന്നത്. ഇത്തരം ഫാമുകളിൽ കൂടുതലും ഹോളണ്ട്, ഫ്രാൻസ് തുടങ്ങിയ വിദേശ രാജ്യങ്ങളിലാണ്‌ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. റാട്ടെറ്റ് (Ratite) വർഗത്തിൽപെട്ട കാട്ടുപക്ഷിയാണ്‌ എമു. ഏതുതരം പ്രതികൂല സാഹചര്യങ്ങളുമായി ഇണങ്ങാനുള്ള കഴിവ്, ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധശക്തി എന്നിവ ഇവയുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്‌.
വളർത്തുന്ന രീതി
left|thumb|200px |എമു.6 മാസപ്രായത്തിൽ കമ്പിവല ഉപയോഗിച്ച് ആറടി ഉയരത്തിൽ തുറസ്സായ സ്ഥലങ്ങളിലാണ്‌ എമുവിനെ വളർത്തുന്നത്. പച്ചില, പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികളായ കാരറ്റ്, വെള്ളരി, പപ്പായ എന്നിവ നൽകാം. വളർന്ന പക്ഷികൾക്ക് ഗ്രോവർ തീറ്റയും പച്ചക്കറി വേസ്റ്റുകളും നൽകാം. ദിവസവും 5 ലിറ്റർ ശുദ്ധജലം ആവശ്യമാണ്‌. 5 കിലോ തീറ്റയിൽ നിന്നും 1 കിലോ ഇറച്ചി ഉത്പാദിപ്പിക്കുവാനുള്ള കഴിവാണ്‌ എമുവിനെ മറ്റ് പക്ഷികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തനാക്കുന്ന സവിശേഷത. രണ്ട് വർഷം കൊണ്ട് 65 കിലോഗ്രാം വരെ തൂക്കം എത്തുന്ന എമുവിൽ നിന്നും ഏകദേശം 35 കിലോഗ്രാം വരെ ഇറച്ചി ലഭിക്കും. വ്യാവസായികമായി രണ്ടു രീതിയിൽ എമുവിനെ വളർത്താം. മുട്ടക്കും കുഞ്ഞുങ്ങൾക്കും വേണ്ടിയും, ഇറച്ചിക്ക് മാത്രമായും. പൂവൻ പക്ഷികളെയാണ്‌ പ്രധാനമായും ഇറച്ചിക്കുവേണ്ടി വളർത്തുന്നത്. ഇറച്ചിക്കുവേണ്ടി വളർത്തുന്നവയ്ക്ക് പച്ചക്കറി വേസ്റ്റുകൾ കൂടാതെ കടലപ്പിണ്ണാക്ക്, മക്കച്ചോളം, തവിട് എന്നിവ നൽകാം.
ഉത്പന്നങ്ങൾ
എമുവിന്റെ ഇറച്ചി സുഗന്ധമുള്ളതും കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതുമാണ്‌. കൂടാതെ മുതുകിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുന്ന കൊഴുപ്പ് ഉരുക്കി എണ്ണയും എടുക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ എടുക്കുന്ന എണ്ണ സൗന്ദര്യവസ്തുക്കളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചർമ്മത്തിനുള്ളിൽ ആഴ്ന്നിറങ്ങി അവയ്ക്ക് മൃദുത്വവും ഭംഗിയും ജലാംശവും നൽകുന്നു.
പ്രജനനം
എമു പക്ഷികൾ കൂടുകെട്ടുന്നത് ശീതകാലത്താണ്. കൂടുണ്ടാക്കുകയും മുട്ടയിടുകയും ചെയ്യുന്നതടക്കമുള്ള ഏകദേശം അഞ്ചു മാസക്കാലം ഇണകൾ ഒന്നിച്ചു കഴിയുന്നു. പത്തു സെന്റീമീറ്റർ കനത്തിലും ഒന്നുരണ്ടുമീറ്റർ വ്യാസത്തിലും തറയിൽ പുല്ലുനിരത്തിയാണ് കൂടുണ്ടാക്കുന്നത്. 2-4 ദിവസത്തെ ഇടവേളകളിലായി 5 മുതൽ പതിനഞ്ചുവരെ മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ആദ്യം മുട്ടകൾക്ക് നീലയും പച്ചയും ചേർന്ന കടുത്തനിറമാണെങ്കിലും സൂര്യപ്രകാശമേറ്റ് ക്രമേണ അവ നിറം‌ മങ്ങുന്നു.
left|thumb|200px|എമുവിന്റെ രൂക്ഷമെന്നു തോന്നുന്ന നോട്ടം ജോഡിചേരുന്ന സമയത്ത് പെൺപക്ഷിക്കാണ് ആധിപത്യം. എന്നാൽ അടയിരിക്കേണ്ട സമയമാകുമ്പോൾ ആൺപക്ഷി സ്വന്തം ഇണ അടക്കമുള്ള മറ്റു പക്ഷികൾക്കുനേരെ ആക്രമണകാരിയാകുന്നു. അടയിരിക്കുന്ന ജോലി ആൺപക്ഷിയെ ഏല്പ്പിച്ച് പെൺപക്ഷി പോകുന്നു. മിക്കപ്പോഴും അത് മറ്റൊരിണയെ കണ്ടെത്തിയെന്നിരിക്കും. വെള്ളമോ, ആഹാരമോ, വിസർജ്ജനമോ ഇല്ലാതെ ആൺപക്ഷി 55 ദിവസം കൂടുവിടാതെ മുട്ടക്ക് അടയിരിക്കുന്നു. മുട്ട കൂട്ടിൽ നിന്ന് ഉരുണ്ടുപോയാൽ പക്ഷി അതിനെ ശ്രദ്ധാപൂർവം തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്നു.
മുട്ടവിരിഞ്ഞിറങ്ങുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ക്രീം നിറത്തിന്‌മേൽ കടുത്ത തവിട്ട് വരകളാണ്. രണ്ടുമുതൽ ഏഴുവരെ ദിവസത്തിനകം, സ്വയം ഭക്ഷണം കഴിക്കാറായി, അവ കൂടിനു പുറത്തു വരുന്നു. എന്നാൽ പക്ഷിക്കുഞ്ഞുങ്ങൾ ആൺപക്ഷിയോടൊപ്പം നാലഞ്ചു മാസം കൂടി കഴിയുന്നു. ഈ സമയത്ത് അവയുടെ ശരീരത്തിലെ രോമം പോലുള്ള ആവരണവും തവിട്ടുവരകളും പോയി തൂവൽ വരുന്നു. ഒരു വർഷംകൊണ്ട് അവ പൂർണ്ണവളർച്ചെയെത്തുകയും ഇരുപതുമാസത്തിനകം പ്രത്യത്പാദനക്ഷമമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
അവലംബം
വിഭാഗം:പറക്കാത്ത പക്ഷികൾ വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയയിലെ പക്ഷികൾ വർഗ്ഗം:ടാസ്മേനിയയിലെ പക്ഷികൾ
ധരംശാല
ഇന്ത്യയിലെ ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാനത്തെ കാംഗ്ഡ ജില്ലയിലെ ഒരു മുനിസിപ്പൽ പട്ടണവും മലമ്പ്രദേശവുമാണ് ധർമശാല  (धर्मशाला; ; Hindi pronunciation )
ഇത് സെൻട്രൽ ടിബറ്റൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷന്റെ (Central Tibetan Administration) ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ്.
ചരിത്രം
In 1848, the area was annexed by the British, and a year later, a military garrison was established in the town. Dharamsala eventually became the administrative capital of Kangra District in 1852. The second Lord Elgin Viceroy of India died here (at the 1st Gorkha Rifles Officers mess) in 1863 and is buried in the cemetery of St. John in the Wilderness. It became a popular hill station for the British working in or near Delhi, offering a cool respite during the hot summer months.
However, the town was virtually destroyed in a massive earthquake in 1905, which killed an estimated 20,000 people. Not only the town was devastated, but the nearby town Kangra was also ruined. After this, the British moved their summer headquarters to Shimla (also written Simla) which, though not far away, is off the main fault line and, therefore, less likely to experience a serious earthquake. Dharamsala still experiences frequent minor earthquakes.