cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
കട്ടപ്പന
വിനോദസഞ്ചാരം
thumb|200px|left|ഇടുക്കി തടാകം കട്ടപ്പനയ്ക്ക് അടുത്തായി പ്രകൃതിരമണീയമായ പല വിനോദസഞ്ചാര സ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ട്. കല്യാണത്തണ്ട്,അഞ്ചുരുളി, നിർമ്മലാ സിറ്റി, അമ്പലപ്പാറ, മേട്ടുക്കുഴി, നരിയംപാറ മുതലായ പ്രകൃതി രമണീയ ഗ്രാമങ്ങൾ കട്ടപ്പനയിലാണ്.കടമാക്കുഴി മേട്ടുക്കുഴി, വള്ളക്കടവ് മേഖലകൾ ഫാം ടൂറിസത്തിനനുയോജ്യമെങ്കിലും ആരും മുന്നോട്ട് വന്നിട്ടില്ല. കട്ടപ്പനയ്ക്ക് വളരെ വികസിതമായ സാംസ്കാരിക പശ്ചാത്തലം ഉണ്ട്. അതിവേഗം നാഗരികമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കേരളീയഗ്രാമങ്ങൾക്ക് ഒരപവാദമാണ് കട്ടപ്പന. ഹൈറേഞ്ചിലെ വിവിധ വിനോദ സഞ്ചാര മേഖലകൾക്കിടയ്ക്കുള്ള ഒരു പ്രധാന ഇടത്താവളവും വിശ്രമകേന്ദ്രവും ആണ് കട്ടപ്പന. തേക്കടി-എറണാകുളം(ഇടുക്കി വഴി)റൂട്ടിലെ പ്രധാന പട്ടണം കട്ടപ്പനയാണ്. തേക്കടി-മൂന്നാർ, മൂന്നാർ-വാഗമൺ എന്നീവഴികളിലും സഞ്ചാരികൾക്ക് ഏറ്റവും സേവനം ലഭ്യമാകുന്ന ഇടം കട്ടപ്പനയാണ്.തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ നാലുമുക്ക് കട്ടപ്പനക്ക് സമീപത്താണ്. പട്ടുമല മാതാ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രം 3 കുമളി കുട്ടിക്കാനം റോഡരികിലാണ്.ബ്രിട്ടീഷ് കാരുടെ കാലത്ത് പണി കഴിപ്പിച്ച പള്ളിക്കുന്ന് സി എസ് ഐ പള്ളിയും സെമിത്തേരി ടൂറിസത്തിന് പ്രശസ്തമാണ്.
അഞ്ചുരുളി ജലാശയവും തുരങ്കവും സഞ്ചാരികളുടെ ആകർഷണ കേന്ദ്രങ്ങളാണ്. കല്യാണത്തണ്ട് മലനിരകളിൽ നിന്നുമുള്ള കാഴ്ചകൾ കാണുന്നതിനായുള്ള സഞ്ചാരികളുടെ വരവു് ഈ പ്രദേശവും സമീപ ഭാവിയിൽത്തന്നെ വിനോദ സഞ്ചാര മേഖലയാകുമെന്നതിനുള്ള വ്യക്തമായ ദൃഷ്ടാന്തമായി കരുതാം.
പലവക
കട്ടപ്പനയിൽ നിന്നുള്ള സെബാസ്റ്റ്യൻ ജോസഫ് എന്ന കൃഷിക്കാരനാണ് ഞള്ളാനി എന്ന മുന്തിയ ഇനം ഏലം തന്റെ കൃഷിസ്ഥലത്ത് സ്വന്തമായി വികസിപ്പിച്ച് എടുത്തത്.
കട്ടപ്പനയിൽ ജനിച്ചുവളർന്ന് ചെന്നൈയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഷാജി ചെൻ തമിഴിലും മലയാളത്തിലും അറിയപ്പെടുന്ന എഴുത്തുകാരനും സിനിമാ നടനുമാണ്. അദ്ദേഹം എഴുതി മാതൃഭൂമി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'സിനിമാ പ്രാന്തിന്റെ 40 വർഷങ്ങൾ'എന്ന ഓർമ്മപ്പുസ്തകത്തിൽ സിനിമയും സംഗീതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കട്ടപ്പനയുടെ ചരിത്രം പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.
ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ
*ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജ് പുളിയൻമല കട്ടപ്പന = അവലംബങ്ങളും തെളിവുകളും ==
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ
ഓർമ്മ
എല്ലാ ജന്തുക്കൾക്കും ബാഹ്യമായും ആന്തരികമായും ആയ പ്രതികരണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിജ്ഞാനത്തെ സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കുവാൻ കഴിയും. ഇങ്ങനെ വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചശേഷം ആവശ്യാനുസരണം ബോധതലത്തിലേയ്ക്ക വിജ്ഞാനത്തെ ആനയിക്കാനുള്ള കഴിവാണ് ഓർമ
ഓർമ്മവയ്ക്കലിലെ ഘട്ടങ്ങൾ
1.മനസ്സിലാക്കൽ: പഠിക്കുക എന്നും ഇതിനെ അർത്ഥമാക്കുന്നു. 2.കൈവശപ്പെടുത്തൽ: മനസ്സിലാക്കിയ കാര്യത്തിനെ ഓർമയിൽ സൂക്ഷിക്കുന്ന ഘട്ടം. 3.ഓർമിക്കൽ: ഓർമയിൽ സൂക്ഷിച്ച കാര്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയിക്കുന്ന ഘട്ടം. 4.തിരിച്ച് വിളിക്കൽ: തിരിച്ചറിഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെ ഓർമയിൽ കൊണ്ടുവരുന്ന ഘട്ടം.
വിവിധതരം ഓർമ്മകൾ
ഓർമ്മകളെ പല തരത്തിൽ തരംതിരിക്കാം.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മനഃശാസ്ത്രം വർഗ്ഗം:ഓർമ്മ
ദാരിയൂസ് III
അവസാനത്തെ അക്കമീനിയൻ രാജാവായിവായിരുന്നു ദാരിയൂസ് III.
അക്കമീനിയൻ രാജാവായ അന്താസെർക്സസിന്റെ അനന്തരവന്റെ മകനായി ബി.സി. സു. 380-ൽ ജനിച്ചു. അന്താസെർക്സസിനെയും പുത്രനെയും വധിച്ചശേഷം പ്രധാനമന്ത്രി ബാഗോസ്, ദാരിയൂസിനെ രാജാവായി അവരോധിച്ചു. എന്നാൽ താമസിയാതെ ബാഗോസിനെ വധിച്ചുകൊണ്ട് ദാരിയൂസ് അധികാരം ഉറപ്പിച്ചു. ദാരിയൂസ് II-ന്റെ കാലത്ത് പേർഷ്യൻ ഭരണത്തിൽനിന്നു സ്വതന്ത്രമായ ഈജിപ്തിനെ വീണ്ടും അധീനപ്പെടുത്തിയത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യകാല സൈനിക നേട്ടങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ദാരിയൂസ് III-ന്റെ ഭരണകാലത്താണ് അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തെ ആക്രമിച്ചത്. ഇസ്സസിൽവച്ച് അലക്സാണ്ടർ ദാരിയൂസിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി. സിറിയ, ഈജിപ്ത് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തുകൊണ്ട് ജൈത്രയാത്ര തുടർന്ന അലക്സാണ്ടറുമായി സന്ധി ചെയ്യാനുള്ള ദാരിയൂസിന്റെ ശ്രമങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അർബാലയിൽവച്ച് വീണ്ടും അലക്സാണ്ടറെ നേരിട്ടെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ട ദാരിയൂസ്, മീഡിയയുടെ ആസ്ഥാനമായ എക്ബത്താനയിൽ അഭയം തേടി. ബാബിലോണിയ, പേർസെപോലിസ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്ത അലക്സാണ്ടർ എക്ബത്താനയിൽ എത്തിയതോടെ ദാരിയൂസ് കിഴക്കോട്ട് പലായനം ചെയ്തു. ഈ പ്രയാണത്തിനിടെ അനുയായികളാൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ട ദുര്യോഗം (ബി.സി. 330) ഇദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായി. അലക്സാണ്ടറുമായി സന്ധിക്കു മുതിർന്നേക്കാം എന്ന ഭയമായിരുന്നു ദാരിയൂസിനെ വധിക്കാൻ കൊലയാളികളെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
ഖുത്ബ് മിനാർ
thumb|250px|ഖുത്തബ് മിനാർ ഇഷ്ടിക കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ മിനാറാണ് ഖുത്ബ് മിനാർ (Qutub Minar) (ഹിന്ദി: क़ुतुब मीनार ഉർദ്ദു: قطب منار). ഇന്തോ-ഇസ്ലാമിക വാസ്തുശില്പ്പകലക്ക് ഒരു ഉത്തമോദാഹരണമാണ്‌ ഈ ഗോപുരം. ദക്ഷിണദില്ലിയിലെ മെഹ്റോളിയിലെ ഖുത്ബ് സമുച്ചയത്തിലാണ്‌ ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. യുനെസ്കോയുടെ ലോകപൈതൃകകേന്ദ്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഖുത്ബ് മിനാറും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
72.5 മീറ്റർ (237.8 അടി) ഉയരമുള്ള ഈ ഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലേക്ക് കയറുന്നതിന്‌ 399 പടികളുണ്ട്. അഞ്ചു നിലകളുള്ള ഇതിന്റെ താഴെത്തട്ടിന്റെ വ്യാസം 14.3 മീറ്ററും മുകളിലെ നിലയുടെ വ്യാസം 2.75 മീറ്ററുമാണ്‌.
ചരിത്രം
thumb|right left|thumb|ഇസ്ലാമികവാസ്തുകലയിലെ എട്ട് മട്ടകോണുകളും, എട്ട് ചാപങ്ങളും ചേർന്ന മിനാറുകളുടെ അസ്തിവാരരൂപരേഖ. ഇത്തരത്തിലുള്ള വാസ്തുവിദ്യയാണ് ഖുത്ബ് മിനാറിന്റെ കാര്യത്തിലും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നതെങ്കിലും കോണുകളുടേയും ചാപങ്ങളുടേയും എണ്ണം 12 വീതമാണ് . ആധുനികനിർമ്മിതികളിലൊന്നായ മലേഷ്യയിലെ [[പെട്രോണാസ് ഗോപുരങ്ങൾ|പെട്രോണാസ് ഗോപുരങ്ങളും ഈ വാസ്തുകല പിന്തുടരുന്നു]] 1199-ൽ ദില്ലി സുൽത്താനായിരുന്ന ഖുത്ബ്ദീൻ ഐബക് ആയിരുന്നു ഈ മിനാറിന്റെ ആദ്യ നില പണികഴിപ്പിച്ചത്. സുൽത്താൻ ഇൽത്തുമിഷ്, 1229-ഓടെ മറ്റു നാലുനിലകളുടെ പണി പൂർത്തീകരിച്ചു. ഗോറി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലത്ത് അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ പലയിടത്തും ഇത്തരത്തിലുള്ള ഗോപുരങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ നിന്നും ആശയം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ഗോറികളുടെ അടിമയായിരുന്ന ഖുത്ബ്ദീൻ ഈ ഗോപുരം നിർമ്മിച്ചത്. ഖുത്ബ് മിനാറിന്റെ രീതിയിൽ 8 കോണുകളും 8 ചാപങ്ങളുടേയും രീതിയിലുള്ള അസ്തിവാരവാസ്തുശൈലിയുടെ മാതൃകകൾ അഫ്ഗാനിസ്താനിൽ പലയിടത്തും കാണാൻ സാധിക്കും. ഈ ശൈലിയുടെ ഒരു ആദ്യകാല ഉദാഹരണം, ഇറാനിലെ സിസ്താനിൽ കാണാം. ഇവിടെ ഖ്വാജ സിയ പുഷ് എന്ന സ്ഥലത്ത് പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടീൽ നിർമ്മിച്ച ഇഷ്ടികകൊണ്ടുള്ള ഒരു മിനാറിന്റെ അവശിഷ്ടം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഒരു ചത്രുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഒരു മദ്ധ്യകാല ആവാസകേന്ദ്രത്തിനുമേൽ ഉയർത്തിയിട്ടുള്ള ഈ മിനാറും ഖുതുബ് മിനാറിന്റെ അതേ അസ്ഥിവാരരൂപരേഖ പങ്കുവക്കുന്നു.
ഇടിമിന്നൽ മൂലവും ഭൂകമ്പം മൂലവും മിനാറിന്‌ പലപ്പോഴും കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദില്ലി സുൽത്താന്മാരായിരുന്ന അലാവുദ്ദീൻ ഖിൽജി, മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക്, ഫിറോസ് ഷാ തുഗ്ലക്, ഇബ്രാഹിം ലോധി എന്നിവരുടെ കാലത്ത് മിനാറിന്റെ കേടുപാടുകാൾ തീർത്തിട്ടുണ്ട്. 1326ൽ മുഹമ്മദ് ബിൻ തുഗ്ലക്കിന്റെ കാലത്ത് കുത്തബ് മീനറിന് ഇടിമിന്നൽ ഏൽക്കുകയും അത് കേട് പാട് തീർത്തതായും പഴയകാല രേഖകളിൽ കാണുന്നു. 1368ലും ഇടിമിന്നലിൽ ഉണ്ടായ കേട് പാടുകൾ തീർത്ത് ഫിറോസ് ഷാ തുഗ്ലക്ക് ആണ് മുകളിൽ കാണുന്ന മാർബിൾ പാളികൾ പതിച്ചത് എന്നും രേഖകളിൽ കാണുന്നൂ.
ഖുത്ബ്ദീൻ ഐബക് പണിത ആദ്യനിലയുടെ ചുമരിൽ അറബിവാചകങ്ങൾ കൊത്തി വച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏറ്റവും മുകളിലെ രണ്ടുനിലകളൊഴികെ മറ്റു നിലകളെല്ലാം ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിന്റെ കട്ടകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. മുകളിലെ രണ്ടു നിലകൾ ഫിറോസ് ഷാ തുഗ്ലക് വെണ്ണക്കല്ലുകൊണ്ടാണ് തീർത്തിട്ടുള്ളത്.
സന്ദർശനം
1980-ൽ വൈദ്യുതിത്തകരാറിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ തിക്കിലും തിരക്കിലും പെട്ട് 25 കുട്ടികൾ മിനാറിനുള്ളിൽ മരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഇപ്പോൾ മിനാറിനകത്തേക്ക് സന്ദർശകരെ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നില്ല. അതിനു മുൻപ് ഇവിടെ മിനാറിനു മുകളിൽ നിന്നു ചാടി പലരും ജീവനൊടുക്കിയിട്ടുമുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഡെൽഹിയിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മിനാരങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ
മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവരുടെ പട്ടിക
മികച്ച കഥക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടികയാണിത്
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ വർഗ്ഗം:കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ
പന്ത്
കളികൾക്കുപയോഗിക്കുന്ന ഗോളാകൃതിയിലുള്ളതോ അർദ്ധഗോളാകൃതിയിലുള്ളതോ ആയ വസ്തുവിനെയാണ് പന്ത് എന്ന് പറയുന്നത്. അകം പൊള്ളയായതും അകം കട്ടിയോടുകൂടിയതും വായു നിറച്ചതുമായ പന്തുകൾ നിലവിലുണ്ട്. പന്തുകൾ കൊണ്ടുള്ള കളികൾ ലോകപ്രശസ്തമാണ്. ഉദാഹരണം ഫുട്‌ബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്.
അന്തരാഷ്ട്രകായിക ഭൂപടത്തിൽ സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുള്ള കളികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പന്ത് ബാസ്ക്കറ്റ് ബോളും ഏറ്റവും ചെറിയത് ടേബിൾ ടെന്നീസ് ബോളുമാണ്.
വായു നിറച്ച പന്തുകൾ
സാധാരണ വായു നിറച്ച പന്തുകൾ വലിയതും വലിപ്പത്തിനനുസരിച്ച് കനം കുറവുള്ളതുമാകുന്നു. വാൽവ് വഴി വായു അകത്തേക്ക് തള്ളി നിറയ്ക്കാവുന്ന തരത്തിലാണ് അത്തരം പന്തുകൾ നിർമ്മിക്കാറ്. അത്തരം പന്തുകൾക്ക് ബൗൺസിംഗിനുള്ള കഴിവ് വളരെ കൂടുതലാണ്.
അകം പൊള്ളയല്ലാത്ത പന്തുകൾ
അകം പൊള്ളയല്ലാത്ത പന്തുകൾ കൂടുതലും ചെറുതും കനം കൂടിയതുമാകുന്നു.
നാടൻ പന്തുകൾ
നാടൻ കളികൾക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പന്തുകൾ.
ചിത്രശാല
വർഗ്ഗം:കായികം
അഡമൈറ്റ്
അല്പസിലിക സ്വഭാവമുള്ള ജലയോജിത സിങ്ക് ആർസെനൈറ്റാണ് അഡമൈറ്റ്. Zn2(OH)AsO4. നീണ്ട് ഓർതോറോംബിക് പരലായാണ് സാധാരണ കണ്ടുവരിക. എന്നാൽ പരലുകളായിത്തന്നെ കാണണമെന്നില്ല. കാഠിന്യം 3.5; ആ.ഘ. 4.34-4.35. സുതാര്യമോ അർധതാര്യമോ ആയ വസ്തുവാണിത്. സ്ഥായിയായ നിറമില്ല. ഇളംമഞ്ഞ, പച്ച, റോസ്, തവിട്ട് എന്നീ നിറങ്ങളിൽ കാണുന്നു. അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികൾ തട്ടി പ്രതിദീപ്തമാകുമ്പോൾ നാരങ്ങയുടെ നിറമാകും. അപൂർവമായി നിറമില്ലാതെയോ, വെളുപ്പായോ കാണാറുണ്ട്.
സോളമൻ ദ്വീപുകൾ
സോളമൻ ദ്വീപുകൾ ഒരു മെലനേഷ്യൻ രാജ്യമാണ്. മൊത്തം 990 ദ്വീപുകളുടെ ഒരു സമൂഹമാണ് സോളമൻ ദ്വീപുകൾ. 28,400 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്‌തൃതിയുണ്ട് ഈ രാജ്യത്തിന്. ഗ്വഡാൽകനാൽ എന്ന ദ്വീപിലുള്ള ഹോണിയാറയാണ് രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്‌ഥാനം. മുപ്പതിനായിരം വർഷമായി മെലനേഷ്യൻ വംശജരാണ് അവിടെ വസിക്കുന്നത്.
ചരിത്രം
മുപ്പതിനായിരം വർഷമായി മെലനേഷ്യൻ വംശജരാണ് സോളമൻ ദ്വീപുകളിൽ വസിക്കുന്നത്. 4000 ബി.സി ആയപ്പോഴേക്കും അവിടെ പോളിനേഷ്യൻ കുടിയേറ്റക്കാർ വന്നു തുടങ്ങി. പെഡ്രോ സാർമിയെന്റോ ഡി ഗമ്പോവ എന്ന യൂറോപ്പുകാരൻ 1568 ഈ ദ്വീപസമൂഹം കണ്ടെത്തി. 1800 - കളോടെ മിഷനറികൾ സോളമൻ ദ്വീപുകളിലെത്തിത്തുടങ്ങി.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:പട്ടാളമില്ലാത്ത രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ദ്വീപ് രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ്‌ ഔദ്യോഗികഭാഷയായിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ
മറാഠികൾ (കാസർഗോഡ്)
കേരളത്തിലെ വടക്കേയറ്റത്തെ ജില്ലയായ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ കള്ളാർ‌‍, പനത്തടി പഞ്ചായത്തുകളിൽ പ്രധാനമായും അധിവസിച്ചു വരുന്ന ഒരു ഗിരിവർഗ സമൂഹമാണ് മറാഠികൾ. ജില്ലയിൽ തന്നെ കർണാടകയോടു ചേർന്നു നിൽക്കുന്ന കിഴക്കൻ മല നിരകളിലാണ് ഇവരുടെ വാസകേന്ദങ്ങൾ അധികവും കണ്ടുവരുന്നത്. പനത്തടി, കള്ളാർ പഞ്ചായത്തുകൾ കൂടാതെ മധൂർ, ചെങ്കള, കാറഡുക്ക, മുളിയാർ, ദേലമ്പാടി, എൻമകജെ, ബെള്ളൂർ, പുത്തിഗെ, പൈവളിഗെ, മംഗൽപാടി, മീഞ്ച, വോർക്കാടി എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലും മറാഠികൾ അധിവസിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. മറാഠികൾ പ്രധാനമായും മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളായി കാണുന്നു. മറാഠി നായിക്, കുമരി മറാഠികൾ, കുടുബികൾ എന്നിവയാണവ. എങ്കിലും മറാഠികൾ ഒറ്റ സമൂഹമായിതന്നെ കഴിഞ്ഞു വരുന്നു. കുമരി കൃഷിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഇതിൽ ഒരുവിഭാഗം അറിയപ്പെട്ടാൻ ഇട വന്നതുതന്നെ. പട്ടണങ്ങളിൽ നിന്നകന്ന് നദീതീരങ്ങളോടു ചേർന്നാണിവർ കാണപ്പെടുന്നത്. കറാഡ ബ്രാഹ്മണരുടെ ആശ്രിതരാണ് നായിക് വിഭാഗക്കാർ. അതേ സമയം കുടുബികൾ വനോത്പന്നങ്ങൾ ശേഖരിച്ചും വേട്ടയാടിയും കഴിഞ്ഞു വന്നവരായിരുന്നു. മറാഠി ബ്രാഹ്മണർ, മറാഠി പിന്നോക്കവർഗ്ഗം, മറാഠി ആദിവാസികൾ എന്നിങ്ങനെ തിരിക്കാമെങ്കിലും ഇവരുടെ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ ഒരുപോലെയാണ്. നായിക് എന്ന പേരിലും ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നു. കറാഡ ബ്രാഹ്മണരുടേയും നായിക്കന്മാരുടെയും സംസാര ഭാഷയിലും നല്ല സാമ്യതയുണ്ട്. മറാഠി ഭാഷയുടെ നേരിയ വകഭേദമാണിവർ ഇന്നും വീടുകളിൽ സംസാരിക്കുന്നത്. ഏകദേശം 700 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് പഴയ സൗത്ത് കാനറജില്ലയിലെ പലസ്ഥലങ്ങളും മറാഠികൾ കുടിയേറി പാർത്തതിനു തെളിവുകൾ ഉണ്ട്.
ഇന്നിവർ മലയാളം സമ്പർക്കഭാഷയായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. മറാഠികളുടെ ജന്മഭൂമിയായ മഹാരാഷ്ട്ര, കൊങ്കൺ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ഈ ജനവിഭാഗങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പശ്ചിമഘട്ടമലനിരകളിൽ എങ്ങനെ എത്തിചേർന്നുവെന്നതു സൂചിപ്പിക്കുന്ന ചരിത്രരേഖകൾ ഒന്നും തന്നെ ലഭ്യമായിട്ടില്ല. പ്രാചീനകാലത്ത് വനാന്തർഭാഗത്തായിരുന്നു മറാഠികൾ അധിവസിച്ചിരുന്നത്, ഇന്നും ഇവരുടെ ആവാസകേന്ദ്രങ്ങളെല്ലാം തന്നെ വനമേഖലയോടു ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണുള്ളത്. മറാഠികുടുംബങ്ങൾ സംഘങ്ങളായാണു താമസിക്കുന്നത്. ഈ മേഖലയിലേക്ക് ക്രിസ്ത്യൻ കുടിയേറ്റ കർഷകരുടെ വരവിനുശേഷം വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കൃഷിത്തരങ്ങളിൽ ഇവർ ഏർപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. പുറംലോകവുമായി ബന്ധമില്ലാതെ അടഞ്ഞുകിടന്നൊരു ഭൂതകാലം ഇവർക്കുള്ളതിനാലാവണം കേരളത്തിലെ ജാതിശ്രേണിയിൽ കൃത്യമായൊരിടം ഇവർക്ക് ലഭിക്കാതെ വന്നത്. ആദിമ ഗിരിവർഗക്കാരായാണ് മറാഠികളെ ഗണിച്ചുവരുന്നത്. 2001 ലെ ജനസംഖ്യകണക്കനുസരിച്ച് കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ മറാഠി ജനസംഖ്യ 27824 ആണ്. ഇത് ജില്ലയിലെ മൊത്തം ജനസംഘ്യയുടെ 2.31% വരുന്നു.
മറ്റു ഗിരിവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഭിന്നമായി ഉയർന്ന സാമൂഹിക നിലവാരം മറാഠികൾ പുലർത്തിവരുന്നു. വിവാഹം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളിൽ ഇവ കാണാവുന്നതാണ്. സമൂഹത്തിൽ മതപരവും സാമൂഹികവുമായ നേതൃസ്ഥാനം മൂപ്പനാണുള്ളത്. അദ്ദേഹത്തിനു പ്രത്യേക അധികാരങ്ങളും സ്ഥാനങ്ങളും ഉണ്ട്. മൂപ്പന്മാരെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് കർണാടകയിലെ ശൃംഗേരിയിലുള്ള ഗുരുവാണ്. തുളു രാജവംശമായ മയിൽപ്പാടി രാജവംശവുമായി മൂപ്പൻ സമ്പ്രദായത്തിനു ബന്ധമുണ്ട്. നിലവിലുള്ള മൂപ്പന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്തമകനാണ് മൂപ്പനാവുക. മുള്ളേരിയയിലെ അഡൂരിൽ എട്ടു മൂപ്പന്മാർ നിലവിലുണ്ട്. പൊതുവേ മൂപ്പൻ എന്ന അവസ്ഥ ശുഷ്കമായി തീരുകയാണിന്ന്.
ആന്തരിക ഗോത്രവിഭജനം
മറാഠിസമുദായവും ഗോത്രവും ഉപഗോത്രങ്ങളുമായി താവഴികളിലൂടെ ആന്തരികവിഭജനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. പിതൃദായാക്രമത്തിലാണ് താവഴി തുടർന്നു പോകുന്നത്. ഒരു താവഴിയിലുള്ള അംഗങ്ങളെല്ലാം തന്നെ ഒരു പൊതുപിതാമഹന്റെ തുടർച്ചയാണെന്നാണ് സമുദായാംഗങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചു വരുന്നത്. സമാനമായ കാഴ്ചപ്പാട് കാസർഗോഡ്, കണ്ണൂർ ജില്ലകളിലായുള്ള തീയസമുദായത്തിലും തുടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഒരമ്മയുടെ താവഴിപ്രകാരം ഉള്ളവരൊക്കെയും ഒരേ ഇല്ലം ആണെന്നവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ആയതിനാൽ ഒരേ ഇല്ലത്തിൽ നിന്നും തീയർ വിവാഹം കഴിക്കാറില്ല, സഹോദരീ സഹോദരബന്ധമായിരുക്കും ആൺപെൺ കൂട്ടായ്മ എന്നവർ കരുതുന്നു. മറാഠികൾക്കിടയിലും ഇതേ അവസ്ഥ തന്നെയാണുള്ളത് ഒരേ താവഴിയിൽ നിന്നും അവർ വിവാഹം കഴിക്കാറീല്ല. വിവാഹം കഴിക്കുന്നതോടെ മറ്റു ഗോത്രത്തിലെ പെൺകുട്ടിയും അവർക്കുണ്ടാവുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളും പുരുഷന്റെ താവഴിയുടെ ഭാഗമയി മാറുന്നു. തീയരിൽ പക്ഷേ മറിച്ചാണ്. മറ്റൊരു ഇല്ലക്കാരിയായ സ്ത്രി പ്രസവിക്കുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങളും ആ സ്ത്രീയുടെ ഇല്ലക്കാരായിതന്നെ തുടരുകയാണു ചെയ്യുന്നത്.
മറാഠികൾക്ക് ഓരോ ഗോത്രത്തിനും ദൈവികത കല്പിക്കപ്പെട്ട ചില അടയാളങ്ങൾ ഉണ്ട്. കാരമുളക്, കടമ്പുവൃക്ഷം, ചിതൽപ്പുറ്റ്, ആമ, മുയൽ, പക്ഷികൾ എന്നിങ്ങനെ പോവുന്ന അവ. നൂറിലേറെ താവഴികൾ നിലവിലുണ്ട്. പ്രാചീനമായ ഇത്തരം കുലചിഹ്നങ്ങളെ ഇന്നും വിവാഹാവസരത്തിൽ മറാഠികൾ ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നുണ്ട്. ഗോത്രരൂപങ്ങളും കാർഷികരൂപങ്ങളായത് അവരുടെ കാർഷികാഭിരുചിയുടെ സൂചനകൾ തന്നെയാണ്.
കുടിയേറ്റം
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സത്താറ, രത്നഗിരി ജില്ലകളാണ് മറാഠ ബ്രാഹ്മണരുടെ ഉറവിടം. മധ്യകാലഘടത്തിൽ (13-ആം നൂറ്റാണ്ട്) ഇത്തരേന്ത്യയെ നിരന്തരം ആക്രമിച്ചു വന്നിരുന്ന ഡൽഹി മുസ്ലീം സുൽത്താനേറ്റുകളെ ഭയന്ന് തങ്ങളുടെ ജീവിതമൂല്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനായി പുതിയ സ്ഥലങ്ങൾ തേടിയിറങ്ങിയവരിൽ ഒരുകൂട്ടരായിരിക്കും കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെത്തിയ മറാഠികൾ എന്നു കരുതുന്നു. മറാഠികളുടെ നേതാവായ ശിവാജിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാമ്രാജ്യവും കർണാടകപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് തന്റെ രാജ്യവിസ്തൃതി വ്യാപിക്കാനായി ശ്രമിച്ചപ്പോൾ പടനായകരിൽ പെട്ട നല്ലൊരു ശതമാനം മറാഠികൾ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറിപ്പാർത്തിരുന്നു. നായക്കർ/നായ്ക്കൻ എന്ന പേരു വന്നതിനു പിന്നിലും ശിവജിയുടെ പടനായകർ എന്നതിന്റെ സാമ്യത കാണുന്നു. ബേക്കൽ കോട്ട നിർമ്മിച്ച ശിവപ്പ നായ്ക്കിന്റെ കഥകൾ തന്നെ നിലനിൽക്കുന്ന തെളിവായി ശേഷിക്കുന്നുണ്ട്.
പുനംകൃഷി
ഒരുകൂട്ടം ആളുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിക്കുന്ന പ്രാചീനമായ കൃഷിരീതിയാണു പുനംകൃഷി. ഒട്ടേറെ ആളുകൾ ചേർന്ന് വലിയൊരു ഭാഗം കാടുവെട്ടിത്തെളിച്ച് തീയിട്ട് വിത്തിടുന്ന രീതിയാണു പുനംകൃഷിയുടേത്. വളക്കൂറു കുറയുന്നതോടുകൂടി അവരാ പ്രദേശം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു, തുടർന്ന മറ്റൊരു പ്രദേശം കണ്ടെത്തി കൃഷിയോഗ്യമാക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പുനംകൃഷി ചെയ്യാനുള്ള സ്ഥലം അന്വേഷിച്ച് എത്തിച്ചേർന്നവരാവാം മറാഠികൾ എന്നും കരുതി വരുന്നു. കാരണം പുനംകൃഷി മറാഠികളുടെ പ്രധാന കാർഷികവ്യവസ്ഥതന്നെയായിരുന്നു.
അധിവാസകേന്ദ്രങ്ങൾ
കള്ളാർ, പനത്തടി പഞ്ചായത്തുകളിലും മറ്റു ചില പഞ്ചായത്തുകളിലുമായി നിരവധി കോളനികൾ ഉണ്ട്. അവയുടെ പേരുകൾ താഴെകൊടുക്കുന്നു. ചെറിയ കോളനികളും ഒറ്റയ്ക്കുമായി നിൽക്കുന്ന നിരവധി ആദിവാസി വീടുകളും ഈ പട്ടികയി പെടുത്താതെയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. നായ്ക്കന്മാർ ഏറെയുള്ള കോളനികളാണിവ.
ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ
കാർഷിക മേഖലയിൽ താല്പര്യമുള്ളവരും അദ്ധ്വാനശീലരും ലളിതജീവിതം നയിക്കുന്നവരുമാണു മറാഠികൾ. നായാട്ടും കാർഷികവൃത്തിയുമായിരുന്നു ഇവരുടെ പ്രധാന മേഖല, അതിനാൽ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ പലതും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കുടിയേറ്റ കർഷകരുടെ വരവോടെ ഇവരുടെ ഒഅരമ്പരാഗത കാർഷികമേഘനയിൽ തനതായ മാറ്റങ്ങൾ വന്നുചേർന്നു. മറാഠികളുടെ പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തി ദേവിയാണ്. കർണാടകയിലെ ശൃഗേരി മഠമാണിവരുടെ പ്രധാന ആരാധനാകേന്ദ്രം. എന്നാൽ ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരമുള്ള ആരാധനയും ഇവർ ചെയ്തു വരുന്നുണ്ട്. പെൺകുട്ടി ആദ്യമായി ഋതുമതി അയാൽ അവളെ മൂന്നു തേങ്ങമേൽ ഇരുത്തി, പ്രായം ചെന്ന അഞ്ചു സ്ത്രീകൾകലശം വെച്ച വെള്ളവുമായി അവളെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, ആ വെള്ളം അവളുടെ തലയി ഒഴിക്കുന്നു.
വിവാഹചടങ്ങുകൾ
ബാലവിവാഹം വളരെ പണ്ടുമുതലേ ഇവർക്കിടയിൽ നിലനിന്നിരുന്നു. വരന്റെ കാരണവന്മാർ മറ്റു ഗോത്രത്തിൽ പെട്ട യോജിച്ച പെൺകുട്ടിയെ കണ്ടുപിടിച്ച് വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തുന്ന രീതിയായിരുന്നു ഇവർ തുടർന്നു വന്നിരുന്നത്. വധുവിന്റേയും വരന്റേയും അച്ഛന്മാർ വെറ്റിലയും അടക്കയും കൈമാറിയാണ് വിവാഹനിശ്ചയ ദിവസം കണ്ടെത്തുന്നത്. സ്ത്രീധനമായി വരൻ വധുവിന് ഒരു വരാഹൻ (നാലു രൂപ) കൊടുക്കെണ്ടതാണ്. അതുപോലെ കറുത്ത മണിയുള്ള മാല, മൂക്കുകുത്തി, ധാരയുടെ സമയത്ത് ധരിക്കേണ്ട പ്രത്യേക മഞ്ഞ സാരി എന്നിവയും വരൻ നൽകണം.
വിവാഹദിവസം രാവിലെ വരനെ ക്ഷൗരം ചെയ്യിച്ചു, അമ്മയോ സഹോദരിയോ എണ്ണ, മഞ്ഞൾ എന്നിവ തേച്ച് കുളിപ്പിക്കണം. കുളിക്കാൻ പോകുന്നതിനു മുമ്പ് ഒരു കത്തികൊണ്ട് വരൻ വാഴ വെട്ടി മുറിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. തുടർന്ന് വരനെ പൂജാദീപത്തിന്റെ മുന്നിരുത്തി വേണ്ടപ്പെട്ടവർ അനുമോദിക്കുന്നു. തുടർന്ന് വരന്റെ കൈയ്യിൽ മൈലാഞ്ചി കൊണ്ട് ചുട്ടി കുത്തുന്നു. വിവാഹകർമ്മം ബ്രാഹ്മണരാണു ചെയ്യുന്നത്. വിവാഹസമയത്തു ധാര, കരിമണിമാല കെട്ടൽ, കുളത്തിൽ വധൂവരന്മാർ  മീൻപിടിക്കൽ മുതലായ ചടങ്ങുകളും ഉണ്ട്. വിധവാവിവാഹം, പുനർവിവാഹം, വിവാഹമോചനം എന്നിവയും മറാഠികൾക്കിടയിൽ ഉണ്ട്.
ബാൽ സാഠക്
മറാഠികളുടെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ബാൽ സാഠക്. മുതിർന്നവരും കുട്ടികളും ചേർന്ന് നാട്ടിലുള്ള ദുർഭൂതങ്ങളെ അകറ്റുന്ന ചടങ്ങാണിത്. ഉണങ്ങിയ വാഴയില കൊണ്ട് ദേഹം പൊതിഞ്ഞ്, വാഴ തന്നെ മുറിച്ചെടുത്ത് കിരീടമുണ്ടാക്കി അതുമണിഞ്ഞ്, രണ്ടുപേർ സന്ന്യാസികളുടെ വേഷത്തിൽ  ഇവരോടൊപ്പമുണ്ടാവും. ഇവർ കൂട്ടം ചേർന്ന് നൃത്തം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഊരിലെല്ലാം കറങ്ങിനടന്ന് മുത്താറി, തേങ്ങ, മുളക്, മുതലായവ ശേഖരിച്ച് പാകം ചെയ്ത് എല്ലാവരും കൂടി ഒന്നിച്ചിരുന്ന് ഭക്ഷിക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. നമുക്ക് സുഖവും സന്തോഷവും ഉണ്ടാവട്ടെ, ശൃഗേരിയിലെ ശാരാദാംബ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ, നാമെല്ലാം ധനികരാവട്ടെ എന്നവർ പാടിക്കൊണ്ടാണ് നൃത്തം വെയ്ക്കുന്നത്.
ഗൊംദള പൂജ
വെള്ളിയാഴ്ച കൂടാതെ പ്രധാനതെയ്യങ്ങളോടൊപ്പവും ഇവർ ഈ പൂജ നടത്താറുണ്ട്. അതോടൊപ്പം ഗൊംദള പൂജ ചൊവ്വാഴ്ചയാണു നടത്തുന്നതെങ്കിൽ അതിനെ ആഗമപൂജ എന്നും പറയുന്നു. മുഖ്യപുരോഹിതർ ജൈനരോ ബ്രാഹ്മണരോ ആയാൽ ഈ പൂജയ്ക്ക് പന്നിയെ കൊല്ലാറില്ല, പകരം കുമ്പളങ്ങ മുറിച്ച് ചടങ്ങ് നിർവ്വഹിക്കുന്നു.
ഭൈരവ പൂജ
ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരമുള്ള എല്ലാ ആരധനാക്രമങ്ങളും ഇവർ അനുഷ്ഠിച്ചു പോരുന്നുണ്ട്. ഇതോടൊപ്പം തന്നെ ഭൈരവ പൂജ, ഗുജൈ പൂജ, ഗുരുള പൂജ എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു പൂജ മറാഠികൾ നടത്തി വരാറുണ്ട്. പന്നിയെ ബലി നൽകലാണിതിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ്. ഈ ചടങ്ങിൽ പൂജാരിയുടെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ അഞ്ചു മുതൽ ഏഴുവരെ ആളുകൾ ചേർന്ന് വെളിച്ചപ്പാടോടുകൂടി കൈയ്യിൽ പന്തങ്ങൾ ഏന്തി രാത്രികാലത്താണിതു നടത്താറുള്ളത്. ഈ പൂജയിലൂടെ ദൈവത്തെ പ്രസാധിപ്പിക്കുവാൻ സാധിക്കുമെന്നും അങ്ങനെ പ്രസാദിച്ചാൽ മാരക രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തിയും ശാന്തിയും ലഭിക്കുമെന്നും ഇവർ വിശ്വസിക്കുന്നു. മൃഗബലി നിയമം മൂലം നിരോധിച്ചതിനാൽ പ്രചരണം നടത്തി ഇന്നിത് ആഘോഷിക്കാറില്ല, പകരം അതീവ രഹസ്യമായാണു നടത്തുന്നത്.
ശിവരാജ് പാട്ടീൽ
2004 മുതൽ 2008 വരെ ഭാരതത്തിൻ്റെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി നേതാവാണ്  ശിവരാജ് വിശ്വനാഥ് പാട്ടീൽ  എന്നറിയപ്പെടുന്ന  ശിവരാജ് പാട്ടീൽ.(ജനനം: 12 ഒക്ടോബർ 1935)  ഏഴു തവണ ലോക്സഭാംഗം, ലോക്സഭ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ, സ്പീക്കർ എന്നീ പദവികളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജീവിതരേഖ
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ലാത്തൂർ ജില്ലയിൽ വിശ്വനാഥ റാവുവിൻ്റേയും ഭാഗീരഥി ഭായിയുടേയും മകനായി 1935 ഒക്ടോബർ 12ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ഹൈദരാബാദിലുള്ള ഒസ്മാനിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബി.എസ്.സിയും ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് നിയമ ബിരുദവും നേടി പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.
മറാഠികൾ (കാസർഗോഡ്)
മരണം
മറാഠികൾ മരിച്ചാൽ ശവം ദഹിപ്പിക്കുകയാണു പതിവ്. തുടർന്ന് പന്ത്രണ്ടു ദിവസം വീട്ടിൽ തെക്കുഭാഗത്ത് ഒരു കിണ്ടി വെള്ളവും, അന്നം കൊണ്ടുള്ള പിണ്ഡവും വെയ്ക്കുന്നു. മരിച്ച വ്യക്തിയുടെ ആത്മാവ് ഇത് സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നാണു വിശ്വാസം. പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം ശൂദ്ധീകരണത്തിനു ശേഷം സദ്യ തയ്യാറാക്കുന്നു. പിന്നീട് എല്ലാ അമാവാസി ദിവസങ്ങളിലും പരേതനു പിണ്ഡം വെയ്ക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. മരണം കഴിഞ്ഞുള്ള സദ്യയ്ക്ക് (അടിയന്തരം) ഉണക്കലരി മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാറുള്ളൂ, ക്രിയ ചെയ്യുന്നയാൾ രാത്രി ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിക്കണം.
ശിവരാജ് പാട്ടീൽ
രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
1972-ൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭാംഗമായതോടെയാണ് ശിവരാജ് പാട്ടീലിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതമാരംഭിക്കുന്നത്. പിന്നീട് സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും സ്പീക്കറായും പ്രവർത്തിച്ച ശേഷം 1980-ൽ ലാത്തൂരിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2004 വരെ ലാത്തൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി ഏഴു തവണ ലോക്സഭാംഗമായിരുന്നു. 1980 മുതൽ 1989 വരെ കേന്ദ്രമന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1991 മുതൽ 1996 വരെ ലോക്സഭ സ്പീക്കറായിരുന്നു ശിവരാജ് പാട്ടീൽ. 2004-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ലാത്തൂരിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ലോക്സഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ചെങ്കിലും ആദ്യമായി പരാജയപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 2004-ൽ തന്നെ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്ന് രാജ്യസഭാംഗമായി. 2004 മുതൽ 2008 വരെ കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. 2008 നവംബർ 26 ന് മുംബൈയിൽ ഭീകരാക്രമണം നടന്നപ്പോൾ ശിവരാജ് പാട്ടീലായിരുന്നു കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി. പിന്നീട് ഭീകരാക്രമണത്തിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ഏറ്റെടുത്ത് കൊണ്ട് ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു.
മറാഠികൾ (കാസർഗോഡ്)
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജാതികൾ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആദിവാസികൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:പ്രാക്തന ഗോത്ര വർഗ്ഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ആദിവാസികൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ആദിവാസികൾ
ശിവരാജ് പാട്ടീൽ
രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം
പ്രധാന പദവികളിൽ
പഞ്ചഗുസ്തി
രണ്ട് പേർ ചേർന്ന് കൈകളുപയോഗിച്ച്‌ ഏർപ്പെടുന്ന ഒരു കായിക വിനോദമാണ് പഞ്ചഗുസ്തി. പരസ്പരം മുഖത്തോട് മുഖം ചേർന്ന് നടുവിൽ ഒരു മേശയിൽ തങ്ങളുടെ ഇടതോ, വലതോ കൈകൾ കോർത്തുപിടിച്ച് ആണ് ഇതിൽ മത്സരിക്കുന്നത്. മത്സരലക്ഷ്യം തന്റെ എതിരാളിയുടെ കൈ തറയിൽ മുട്ടിക്കുക എന്നതാണ്. തോൽക്കുന്ന ആളുടെ കൈ അടിയിലും വിജയിക്കുന്ന ആളുടെ കൈ മുകളിലും വരികയും ചെയ്യുന്നു.
വിവരണം
ഈ മത്സരത്തിന്റെ പ്രധാന വിജയഘടകം മത്സരാർഥിയുടെ കൈക്കരുത്താണ്. കൂടാതെ കൈകളുടെ നീളം, പേശികൾ എന്നിവ വിജയത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ ഇതിന്റെ മത്സരങ്ങൾ നടത്തുന്നത് വേൾഡ് ആം‌റെസ്ലിംഗ് ഫെഡറേഷൻ (World Armwrestling Federation (WAF)) ആണ്. ഇതിന്റെ മത്സരങ്ങൾ മത്സരാർഥികളുടെ ഭാരത്തിനനുസരിച്ച് തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വർഗ്ഗം:വ്യക്തിഗത കായിക ഇനങ്ങൾ
ചിറ്റാട്ടുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ പറവൂർ ബ്ലോക്കിലെ ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് ചിറ്റാട്ടുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്. പറവൂർ പുഴയുടെ അരികിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പഞ്ചായത്താണ് ചിറ്റാറ്റുകര.
ജീവിതോപാധി
ജീവിതോപാധി പ്രധാനമായും കൃഷിയാണ്. പുഴയുടെ കരയായതിനാൽ മത്സ്യബന്ധനം ഒരു തൊഴിലാണ്. അതുമൂലം ഉപജീവനം കഴിക്കുന്ന ധാരാളം കുടുംബങ്ങളുണ്ട്.
പാലകോണ്ട
ഭൂമിശാസ്ത്രം
പാലക്കൊണ്ട 18.6°N, 83.75°W. ഇതിന്റെ ശരാശരി ഉയരം 44 ആണ്  മീറ്റർ (147   അടി).
ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം
ഇംപീരിയൽ ഗസറ്റിയർ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ കണക്കനുസരിച്ച്, പാലക്കൊണ്ട താലൂക്ക് വിശാഖപട്ടണം ജില്ലയിലായിരുന്നു, മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം 502 sqmi. കൃഷിഭൂമി നാഗാവലി നദിയിൽ ജലസേചനം നടത്തുന്നു. ഏജൻസി ഏരിയയിൽ റിസർവ്വ് ഫോറസ്റ്റ്56 sqmi അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. 1901 ലെ ജനസംഖ്യ 215,376 ആയിരുന്നു, 1891 ൽ 201,331 ആയിരുന്നു. പാലക്കൊണ്ട, റാസാം എന്നീ രണ്ട് പട്ടണങ്ങളും 334 ഗ്രാമങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. ഏജൻസി പ്രദേശത്ത് 11,000 ത്തോളം ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു, പ്രധാനമായും 106 ഗ്രാമങ്ങളിലായി സവരാസ് താമസിക്കുന്നു. താലൂക്കിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും റോത്വാരിയിലാണ് ഉള്ളത്, ബോബിലിയിലെയും വിജിയനഗ്രാമിലെയും രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു ഇവിടം ഭരിച്ചിരുന്നത്.
1950 വരെ ശ്രീകാകുളം ജില്ല രൂപീകരിക്കുന്നതുവരെ ഒറീസയിലെ ഗഞ്ചം ജില്ലയിലായിരുന്നു ഇത്.
സർക്കാരും രാഷ്ട്രീയവും
2013 ൽ രൂപീകരിച്ച ഒരു നാഗരിക സ്ഥാപനമാണ് പാലകോണ്ട നഗർ പഞ്ചായത്ത്. ഇത് 6.50 km2 വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ്. പട്ടണത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ മുനിസിപ്പൽ കമ്മീഷണർ ബി രാമു.
നിയമസഭാ മണ്ഡലം
ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഒരു നിയമസഭാ മണ്ഡലമാണ് പലക്കോണ്ട. 1999 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഈ മണ്ഡലത്തിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത 120,726 വോട്ടർമാരുണ്ടായിരുന്നു. ഇപ്പോൾ 2009 മുതൽ നിയമസഭാ മണ്ഡലം സംവരണം എസ്ടിയായി മാറ്റി
നാടകചരിത്രം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ
വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ നാടകത്തിന്റെ ചരിത്രം
ഗ്രീസ്
ലോകനാടകകല പിറവിയെടുത്തതു ഗ്രീസിലാണെന്നു പറയാം. ലോകചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും പഴക്കവും മഹത്ത്വവുമാർന്നതു ഗ്രീക്കുനാടകമാണ്. ദുരന്തനാടകം (ട്രാജഡി), ശുഭാന്തനാടകം (കോമഡി), ഹാസ്യനാടകം (സറ്റയറിക് പ്ലേ) എന്നു മൂന്നു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളാണ് യവന നാടകത്തിലുള്ളത്. പൂർവ മാതൃകകളില്ലാതെ സ്വയം ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്ന ഈ കലാരൂപം കാലക്രമത്തിൽ ലോകം മുഴുവൻ പ്രചരിക്കുകയായിരുന്നു. (നോ: ഗ്രീക്ക് നാടകം).
റോം
ക്രിസ്തുവർഷാരംഭത്തിനു തൊട്ടുമുമ്പുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഗ്രീക്കുനാടകങ്ങളുടെ അനുകരണങ്ങളും ആശയാനുവാദങ്ങളും റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിൽ അവതരിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി. അക്കൂട്ടത്തിൽ ട്രാജഡികളും കോമഡികളും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഗ്രീക്കുനാടകങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നതിനു തുല്യമായ നാടകീയതയോ കലാസൌഷ്ഠവമോ ജീവിതസ്പർശിയായ ഭാവാവിഷ്കരണത്തിന്റെ മൂല്യമോ റോമൻ നാടകങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. റോമിൽ നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചുവന്നത് ഗ്രീസിലെന്നതുപോലെ തുറസ്സായ നാടകവേദികളിലല്ല, ഭിത്തികെട്ടി അടച്ച രംഗവേദികളിലാണ്. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ റോമൻ നാടകങ്ങളെപ്പറ്റി ഇന്നു കാര്യമായ വിവരങ്ങളൊന്നും ലഭ്യമല്ല. അന്നത്തെ ദുരന്ത നാടകകൃത്തുക്കളിൽ പ്രഥമഗണനീയനായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത് സെനെക്കാ ആണ്. ശുഭാന്ത നാടകരംഗത്തെ പ്രമുഖർ പ്ലോട്ടസും ടെറൽസും ആയിരുന്നു.
ചൈന
ഗ്രീസിനെപ്പോലെതന്നെ, പ്രാചീന അനുഷ്ഠാനപാരമ്പര്യത്തിന്റെ സ്വാധീനം ചൈനീസ് നാടകകലയ്ക്കുണ്ട്. ഗവേഷകരുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ചി സൈനാസ്റ്റി രാജവംശത്തിന്റെ (ക്രി.പി. 557-81) പ്രതാപകാലം മുതൽക്കുതന്നെ ഒരു ഇതിവൃത്തത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാടകീയ സംഭവങ്ങൾ കോർത്തിണക്കിയുള്ള നൃത്തസംഗീതാവിഷ്കാരം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. 'പിയർ ഗാർഡൻ' (Pear Garden) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചൈനയിലെ ആദ്യത്തെ ഡ്രമാറ്റിക് സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചത് മിങ് ഹുയാങ് (Ming Huang) എന്ന ഭരണാധികാരിയാണ് (ക്രി.പി. 720).
വ്യത്യസ്തങ്ങളായ രണ്ട് നാടക പാരമ്പര്യങ്ങളാണ് സമകാലിക ചൈനീസ് തിയെറ്ററിനുള്ളത്. ക്ലാസ്സിക്കൽ പാരമ്പര്യവും (K'un-Ch'u'), പെക്കിങ് ഓപ്പറയും (Ching-hai) ഉൾപ്പെടുന്ന പരമ്പരാഗത നാടകധാരയും വൈദേശിക സ്വാധീനമുള്ള (hna-chii) സംഭാഷണ നാടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന നവീനധാരയുമാണ് അവ.
ചൈനീസ് വിപ്ലവങ്ങളെയും യുദ്ധങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച് ശക്തിയാർജിച്ച പരമ്പരാഗത നാടകാവിഷ്കാരങ്ങൾ തന്നെയാണ് ജനഹൃദയങ്ങളിൽ വേരുറച്ചു നില്ക്കുന്നത്. ജപ്പാനിലെ ചൈനീസ് വിദ്യാർഥി ഗ്രൂപ്പുകളിൽനിന്ന് ഉടലെടുത്ത 'സംഭാഷണ നാടകവും' (spoken drama) പ്രധാനമാണ്. 1917-ൽ ചൈനയിലുണ്ടായ ന്യൂ കൾച്ചർ മൂവ്മെന്റിനെ പിന്തുടർന്ന് വിദേശ നാടകകൃത്തുക്കളുടെ നാടകകൃതികൾ ചൈനീസ് ഭാഷയിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്ത് അവതരിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. അതോടൊപ്പം ചൈനീസ് നാടകങ്ങളും സ്വതന്ത്രമായി രംഗത്തുവന്നു. ടിയാൻ ഹാൻ (T'ien Han), ഹങ്ഷെൻ (Hungshen) തുടങ്ങിയ നാടകകൃത്തുക്കൾ 1920-കളിൽ തിയെറ്റർ കമ്പനികൾക്കും സ്കൂൾ ഒഫ് ഡ്രാമയ്ക്കും തുടക്കമിട്ടതോടെ ചൈനീസ് നാടകവേദിയിൽ ഒരു നവതരംഗം അലയടിച്ചുതുടങ്ങി. 1930-കളിൽ സോവോ യു(Ts'ou Yu) വിന്റെ തണ്ടർസ്റ്റോം, സൺറൈസ്, പെക്കിങ് മാൻ തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങൾ ശ്രദ്ധേയമായി. 1937-ലെ ജപ്പാൻ ആക്രമണത്തിനുശേഷമുള്ള നാടകങ്ങളിൽ തുടിച്ചുനിന്നത് ദേശസ്നേഹമാണ്.
ഫ്രാൻസ്
പള്ളികളിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ബൈബിൾ അവതരണങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഫ്രാൻസിലെ നാടകവേദിയുടെ തുടക്കം. 13-ാം ശ.-ത്തിലാണ് ഇത്തരം നാടകീയപ്രകടനങ്ങൾ ശക്തമായിത്തീർന്നത്. പതുക്കെ പള്ളികളിൽനിന്ന് പുറത്തേക്ക് വ്യാപിച്ചതോടെ നാടകം വേറിട്ട് വളരാൻ തുടങ്ങി. പുരോഹിതനിൽനിന്ന് സാധാരണക്കാരിലേക്ക് നാടകം വ്യാപിച്ചതോടെ പ്രാദേശികത്തനിമകളും ഭാഷാഭേദങ്ങളും ഉൾക്കൊണ്ടുകൊണ്ട് നാടകീയ സങ്കല്പം വികസിക്കുകയായിരുന്നു. 1402-ൽ അമച്വർ നാടകക്കാരുടെ ഒരു സംഘം രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും രസകരമായ രീതിയിൽ നാടകരൂപങ്ങൾ അരങ്ങേറുകയും ചെയ്തു. പിയേർ ഗ്രിഞ്ഞോറിനെപ്പോലുള്ള പ്രഗല്ഭരുടെ രചനകൾ 16-ാം ശ.-ത്തിനെ പ്രകാശമാനമാക്കി. ആഭ്യന്തരകലഹങ്ങൾ ഫ്രാൻസിന്റെ സാംസ്കാരിക കാലാവസ്ഥകളെ പ്രതികൂലമായി സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു. ഇറ്റലിയിലുണ്ടായ നവോത്ഥാനം ഫ്രാൻസിലെ കലാരംഗത്തെ ഊർജ്ജിതപ്പെടുത്തുകയും പഴയ ആസ്വാദനശീലങ്ങൾ പൊളിച്ചെഴുതാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇറ്റിയൻ ജോഡൈൽ, റോബർട്ട് ഗാർഹിയർ, പിയറി ലാറിവെ തുടങ്ങിയവരുടെ രചനകൾ ഫ്രാൻസിലെ നാടകകലയ്ക്ക് പുതിയ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ നല്കി. 17-ാം ശ.-ത്തിന്റെ തുടക്കത്തോടെ പാരിസിൽ പ്രൊഫഷണൽ നാടകക്കമ്പനികൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. കോർണേലിയെ (Corneille) പോലുള്ള പ്രഗല്ഭരുടെ ഇടപെടലുകളാണ് ഫ്രഞ്ച് നാടകത്തിന് സുവർണകാലം സമ്മാനിച്ചത്. നാടകീയാനുഭവത്തിന്റെ പുതിയ ഭാവകാലങ്ങളാണ് കോർണേലി ആവിഷ്കരിച്ചത്.
മോളിയറുടെ നാടകങ്ങൾ ഫ്രഞ്ച് നാടകഭാവുകത്വത്തിന് പുതിയ രസനീയതയും ആർജവവും പകർന്നു. 19-ാം ശ.-ത്തോടെ റൊമാന്റിക് നാടകങ്ങളുടെ സ്വാധീനമുണ്ടായി. 1848-ലെ വിപ്ലവത്തോടെ നാടകരംഗത്തും ഭാവവ്യതിയാനം സംഭവിച്ചു. കോമഡിയിൽനിന്ന് ഗൗരവപൂർണമായ സാമൂഹികമാനങ്ങളിലേക്ക് നാടകചിന്തകൾ കടന്നുചെല്ലുകയായിരുന്നു.
20-ാം ശ.-ത്തിൽ ഫ്രഞ്ച് നാടകവേദിയിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നത് എമിലി സോള, ഹെന്റി ബെക്ക്, ആദ്രേ ആന്റൺ ജോർജ്, ഴാൻ അനൂയ് തുടങ്ങിയവരാണ്. ലോകയുദ്ധങ്ങൾക്കുശേഷം നാടകവേദിയുടെ പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ സമഗ്രവും സങ്കീർണവുമായ തലത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. സാമൂഹ്യപ്രതിബദ്ധതയും ദേശീയബോധവും നിറഞ്ഞുനില്ക്കുന്ന ഹാസ്യചേരുവകളാണ് പാരിസ് നാടകവേദിയെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നത്. മിസ്റ്റിങ്ഗറ്റ് വെറ്റെ ഗിൽബേർ,  മോറിസ് ഷെവലിയേ തുടങ്ങിയവർ ഫ്രഞ്ച് നാടകവേദി ലോകത്തിന് നല്കിയ മഹാനടന്മാരാണ്.
ജർമനി
കാർണിവൽ ആഘോഷസംസ്കാരവും മതപരമായ ആശയങ്ങളും സാമൂഹികജീവിതത്തിന്റെ ഹാസ്യമാനങ്ങളും ഇടകലർന്നു വികസിച്ച കലാസങ്കല്പമാണ് 15-ാം ശ.-ത്തിൽ നാടകകലയായി ജർമനിയിൽ വളർന്നുവന്നത്.
ജോഹൻ ക്രിസ്റ്റോഫ് ഗോസ്സ്ചെസ്, കരോളിൻ ന്യൂബർ, ഹെന്റിച്ച് കോച്ച്, ജോഹാൻ ഷോൺമാൻ, ഏലിയസ് ഷെഗൽ തുടങ്ങിയവർ ജർമൻ നാടകവേദിക്ക് വിലപ്പെട്ട സംഭാവനകൾ നല്കിയവരാണ്. തനതായ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിൽനിന്ന് ഊർജ്ജം ആവാഹിച്ച കലാകാരന്മാരായിരുന്നു കോൺറാഡ് എക്കോഫ്, കോൺറാഡ് അക്കർമാൻ എന്നിവർ. അക്കാലത്ത് അക്കർമാൻ 'നാഷണൽ തിയെറ്റർ' എന്ന നാടകസ്ഥാപനം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
19-ാം ശ.-ത്തിൽ ജർമൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രചരണോപാധി നാടകമായിരുന്നു. പ്രൊഫഷണൽ നാടകവേദി പല പ്രതിസന്ധികൾ നേരിട്ടുവെങ്കിലും ലുഡ്പിങ് ടൈക്കിനെപ്പോലുള്ളവർ നാടോടി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ രസകരമായ അംശങ്ങൾ ഉൾപാകി, ഒരു നവീന നാടകാനുഭവത്തിന് പ്രചോദനമേകി. ഡ്രെഫറിക് ഹെബൽ, ഓട്ടോ ലുഡ്വിങ്, ജെർഹാട്ട് ഹോപ്മാൻ തുടങ്ങിയവരാണ് ജർമൻ നാടകവേദിയെ 20-ാം ശ.-ത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്.
മാക്സ് ഫ്രിഷ്, ഫ്രീദ്റിഷ് ഡ്യൂറൻമാറ്റ് തുടങ്ങിയവരാണ് ആധുനിക ജർമൻ നാടകത്തിന്റെ പുതിയ വക്താക്കളായി പേരെടുത്തത്.
ഇറ്റലി
സാഹിത്യത്തെ മുൻനിർത്തിയുള്ള നാടകാവിഷ്കാരങ്ങളാണ് തുടക്കം മുതൽ 18-ാം ശ. വരെ ഇറ്റലിയിൽ നിലനിന്നിരുന്നത്. 'കോമഡിയാ ഡെൽ ആർട്ടെ'യുടെ പുനരുജ്ജീവനവും സാഹിത്യാവിഷ്കാരങ്ങളുടെ നവീന നാടകനിർമിതികളും ഇറ്റാലിയൻ നാടകവേദിയെ പുതിയ പന്ഥാവിലേക്ക് നയിച്ചു. ആഘോഷവേളകളിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഉത്സവപ്രകടനങ്ങളാണ് ഇറ്റാലിയൻ നാടകത്തിന്റെ ആദിമാതൃകകൾ. പണ്ഡിതർക്കിടയിലും നിരൂപകർക്കിടയിലും രാജവേദികളിലുമാണ് 17-ാം ശ.-ത്തിലെ നാടകം വളർന്നത്. കോമഡിയാ ഇറുഡിറ്റാ, കോമഡിയാ ഡെൽ ആർട്ടെ എന്നീ രണ്ട് ശൈലികളിലൂടെയാണ് ഇറ്റാലിയൻ നാടകസങ്കല്പം വികസിച്ചുവന്നത്.
'ലൗഡി' (Laudi) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട നാടകരൂപങ്ങളാണ് മധ്യകാലഘട്ടത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. 'വിശുദ്ധ പ്രതിനിധാനങ്ങളായി' (sacre rappresentazioni) പുകഴ്ത്തപ്പെട്ട അഭിനയപ്രകടനങ്ങൾ, പഴയ പുതിയ നിയമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാരോപദേശ കഥകളാണ് ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടത്.
17-ാം ശ.-ത്തിലെ നവോത്ഥാന പ്രവണതകൾ, നാടകത്തെ സമൂലം സ്വാധീനിക്കുകയുണ്ടായി. അഭിജാതരായ ജനതയ്ക്ക് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട പാസ്റ്റോറൽ (Pastoral) നാടകങ്ങളും ട്രാജഡി നാടകങ്ങൾക്ക് സമാന്തരമായി നിലകൊണ്ടു. വെർജീറിയോ, പിക്കോലോമിനി, ലൊഡോവിസ്കോ അരിയോസ്കോ തുടങ്ങിയവരുടെ കോമഡി നാടകങ്ങളും ജനകീയ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയിരുന്നു. ഐറണിയെ തീവ്രമായി അവതരിപ്പിച്ച നിക്കോളോ മാക്യവെല്ലിയുടെ രചനകളും ഏറെ പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ടു. ഡെല്ലാ പോർട്ടയുടെ നാടകപരീക്ഷണങ്ങളും ഇറ്റാലിയൻ നാടകത്തെ ക്രിയാത്മകമാക്കി.
'കോമഡിയാ ഡെൽ ആർത്തെ'യിൽ ഉൾപ്പെട്ട ആക്റ്റിങ് കമ്പനികൾ, 'മാസ്ക്' നാടകരൂപത്തിലൂടെ നാടകത്തിന് പുതിയ ഭാവചൈതന്യം പകർന്നു. ഇറ്റാലിയൻ അഭിനയ സങ്കല്പങ്ങളെ കാലാനുസൃതമായി നവീകരിക്കുന്നതിൽ 'മാസ്കുകൾ' പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. സിൽവിയോ ഫിയോറില്ലോ, ടൈബീരിയോ ഫിയോറില്ലോ, ഇവാറിസ്റ്റ് ഗെരാർസി, ഡൊമനിക്കോ ബിയാൻകോലൊലി തുടങ്ങിയവർ നവീന നാടകവേദിയെ പുതിയ ഭാവതലങ്ങളിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ചവരാണ്. ഇറ്റാലിയൻ നാടകവേദിയെ ദുരന്തഭാവനകൊണ്ട് ഉദാത്തമാക്കിയവരിൽ പ്രധാനി പെർഗയാണ്.
ഇറ്റലിയുടെ ഏകീകരണത്തിനുശേഷം അവിടെ ഒരു പുതിയ നാടകഭാവം ഉയർന്നുവന്നു. ഗോൾഡോണിയുടെ ശൈലി ട്രാജഡിയും കോമഡിയും തൊടാത്ത പുതിയ ഒരു കലാമിശ്രിതമായാണ് പിന്നീട് വേരുറച്ചത്. ചരിത്രത്തിൽനിന്ന് സ്വീകരിക്കുന്ന ആശയങ്ങളെ നവീനമായി സാക്ഷാത്കരിക്കുകയും പുതിയ അവതരണ സങ്കേതങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പിയട്രോ കോസ്സയുടെ പരിശ്രമങ്ങൾ, ശ്രദ്ധേയമായിത്തീർന്നു. ഗിസപ്പെ ഗിയക്കോസയുടെ സംഭാവനകളും പ്രധാനമാണ്. തോമസ്സോ മാരിനെറ്റി, ആനിബേൽ ബൂട്ടി, റോബർട്ടോ ബ്രാക്കോ തുടങ്ങിയവരാണ് 20-ാം ശ.-ത്തിലെ പ്രമുഖർ. യൂറോപ്യൻ നാടകത്തിന്റെ സ്വാധീനശക്തി പ്രകടമായത് ലൂയി പിരാന്തലോയുടെ (1867-1936) വരവോടെയാണ്. യൂഗോ ബെറ്റിയുടെ ശ്രമങ്ങളും പരിഗണനാർഹമാണ്. പിരാന്തലോയുടെ നാടകചിന്തകളിൽനിന്ന് കരുത്താർജിക്കുന്ന സമകാലിക ഇറ്റാലിയൻ നാടകവേദിയിൽ, രംഗകലയുടെ ഉത്തരാധുനികപ്രവണതകളും ദൃശ്യമാണ്.
ജപ്പാൻ
ലിറിക്കൽ നാടകം, പപ്പറ്റ് പ്ലേ, കബുക്കി എന്നീ മൂന്ന് നാടകരൂപങ്ങളാണ് ജാപ്പനീസ് ക്ലാസ്സിക്കൽ നാടകവേദിയുടെ അടിസ്ഥാനം.
14-ാം ശ. മുതൽതന്നെ 'നോ' എന്ന പേരിൽ ലിറിക്കൽ നാടകപ്രസ്ഥാനം നിലനിന്നിരുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആചാരനൃത്തങ്ങളിൽനിന്നും പ്രാദേശിക കലാരൂപങ്ങളിൽനിന്നും ഉറവെടുത്ത പ്രകടനശൈലിയായിരുന്നു 'നോ'യുടേത്. ബുദ്ധമതാശയങ്ങളുടെ സ്വാധീനവും 'നോ' നാടകങ്ങളിൽ പ്രകടമായിരുന്നു. ആചാരവസ്ത്രം ധരിച്ച ഒരു പ്രധാന നടന്റെ അവതരണത്തിലൂടെ അരങ്ങേറിയിരുന്ന പപ്പറ്റ് നാടകങ്ങൾ അതിന്റെ ചടുലതകൊണ്ടും പ്രമേയവൈചിത്യ്രംകൊണ്ടും പ്രേക്ഷകരെ കീഴടക്കിയിരുന്നു. സംഗീതത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമില്ലായിരുന്നുവെങ്കിലും കോറസ് സംഘങ്ങൾ പപ്പറ്റ് നാടകങ്ങളിൽ സജീവമായിരുന്നു.
'കബുക്കി'യുടെ സ്റ്റേജ് സംവിധാനം ആകർഷകവും സാങ്കേതികവൈദഗ്ദ്ധ്യം നിറഞ്ഞതുമായിരുന്നു. അഞ്ച് ഘടകങ്ങൾ ഇഴചേർത്ത് ഒരുക്കിയിരുന്ന 'നോ' നാടകങ്ങളിൽ രസകരവും വൈവിധ്യപൂർണവുമായ ഇതിവൃത്തഭാഗങ്ങളാണുണ്ടായിരുന്നത്.
ആധുനിക ജപ്പാൻ നാടകവേദിയിൽ 'കബുക്കി'ക്കും 'നോ'യ്ക്കും പ്രമുഖസ്ഥാനമുണ്ടെങ്കിലും നവീനമായ തിയെറ്ററിക്കൽ ആർട്ടിന്റെ സ്വാധീനം വളരെയേറെയാണ്. 'ഷിങ്കെകി' (Shingeki) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആധുനിക നാടകം, ക്ളാസ്സിക്കൽ കബുക്കി തിയെറ്ററിൽനിന്ന് തീർത്തും വിഭിന്നമാണെന്ന് പറയാം. അഭിനയത്തിലും നാടകനിർമിതിയിലും തികച്ചും ഭിന്നമായ മാർഗങ്ങളാണ് അവലംബിക്കുന്നത്.
അഭിനയത്തിന്റെ പഴയ മാതൃകകളെ പിന്തുടർന്ന ജപ്പാൻ നാടകവേദി ഇപ്പോൾ പുതിയ നാട്യക്രമങ്ങൾക്കൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചുതുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. സ്റ്റാനിസ്ളാവ്സ്കിയുടെ ആൻ ആക്ടർ പ്രിപ്പയേഴ്സ് (An Actor Prepares) എന്ന ഗ്രന്ഥം 1930-ൽ ജപ്പാൻഭാഷയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചെങ്കിലും ആശാവഹമായ സ്വീകരണം ലഭിക്കുകയുണ്ടായില്ല. എങ്കിലും പിന്നീട് പുതിയ അഭിനയമാതൃകകളെ സ്വാംശീകരിക്കാനും അരങ്ങിൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്താനും അവർ ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാരമ്പര്യവിത്തുകളും തനതുകലാമാതൃകകളും ഉപയോഗിച്ച് നാടകശില്പം വാർത്തെടുക്കുന്നതിന് പല പരിമിതികളും നാടകചിന്തകർ നേരിടുന്നുണ്ട്. ഫോക്ലോർ പാരമ്പര്യഘടകങ്ങളെ സംയോജിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ജുഞ്ചി കിനോഷിതയെപ്പോലുള്ളവർ ഒരുക്കുന്ന സർഗാവിഷ്കാരങ്ങൾ ശ്രദ്ധ നേടിയിട്ടുണ്ട്.
നടന് അമിതപ്രാധാന്യം നല്കുന്ന 'കബുക്കി' തിയെറ്റർ പ്രസ്ഥാനത്തിന് സാമൂഹികാധിഷ്ഠിതമായ ആധുനിക നാടകചിന്തകൾക്കൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുക പ്രയാസമാണെന്ന് പറയാം. 'കബുക്കി'യിൽനിന്നും 'നോ' നാടകരൂപങ്ങളിൽനിന്നും പാശ്ചാത്യ സങ്കല്പത്തിൽനിന്നും സാംസ്കാരിക പരിവർത്തനത്തിനുതകുന്ന മൂല്യങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് ജാപ്പനീസ് നാടകവേദി ഒരു പുതിയ കലാപരിപ്രേക്ഷ്യം സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന് നാടക ഗവേഷകർ പറയുന്നു.
പപ്പറ്റ് തീയറ്ററുകളുടെ പുനഃസ്ഥാപനവും പ്രചരണവും ജാപ്പനീസ് നാടകവേദി ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ട്. ഗ്രാമങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള അമച്വർ നാടകഗ്രൂപ്പുകളും ജപ്പാനിൽ സജീവമാണ്. 1950-ൽ വസേഡാ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വിദ്യാർഥികൾ ചേർന്ന് മോഡേൺ തിയെറ്റർ (kindari crekijo) രൂപീകരിക്കുകയുണ്ടായി. അവർ നിരവധി ഷെയ്ക്സ്പിയർ നാടകങ്ങൾ രംഗത്ത് അവതരിപ്പിച്ചുവരുന്നു.
റഷ്യ
യൂറോപ്യൻ നാടകപാരമ്പര്യവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ, റഷ്യൻ നാടകവേദി താമസിച്ചാണ് പിറന്നത്. പള്ളികളോടുള്ള വെറുപ്പും റഷ്യൻ ഭരണാധികാരികളുടെ ഉരുക്കുമുഷ്ടിയുമാണ് നാടകവേദിയുടെ വികാസത്തെ മന്ദഗതിയിലാക്കിയത്. എങ്കിലും, ചരിത്രരേഖകൾ പ്രകാരം 'സ്കോമോറോഖാക്' എന്നറിയപ്പെട്ട നാടോടി സംഘങ്ങളുടെ കലാപ്രകടനങ്ങൾ 11-ാം ശ.-ത്തിൽ റഷ്യൻജനതയെ സ്വാധീനിച്ചിരുന്നു എന്നു പറയാം. നർത്തകരും പാട്ടുകാരും കായികാഭ്യാസികളും കോമാളികളും സാഹസികരും ഉൾപ്പെടുന്ന കലാകാരന്മാരുടെ ആ സംഘം, തങ്ങളുടെ ആവിഷ്കാരങ്ങളിലൂടെ ശക്തമായ സാമൂഹികവിമർശനവും നടത്തിയിരുന്നു. പള്ളികളിലും ഭരണസ്ഥാപനങ്ങളിലും ഇവരെ പ്രവേശിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. 14-ാം ശ.-ത്തോടെ ഈ അവഗണന, അടിച്ചമർത്തലായി രൂപപ്പെട്ടു. നാടോടിസംഘങ്ങൾ അവർ നിവസിച്ചിരുന്ന മസ്കോവി പ്രവിശ്യയിൽ നിന്ന് ആട്ടിയോടിക്കപ്പെടുകയും, വടക്കൻ അതിർത്തി പ്രദേശത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലായി അവർ താമസമുറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ പാരമ്പര്യകലാരൂപങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുകയും അനന്തരതലമുറകൾക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്തു. 16-ഉം 17-ഉം ശ.-ങ്ങളിൽ അവർ വീണ്ടും മുഖ്യധാരയിൽ സജീവമായിത്തീർന്നു.
1613-ൽ രാജകീയ ശാസനപ്രകാരം 'ഹൗസ് ഒഫ് അമ്യൂസ്മെന്റ്' സ്ഥാപിതമായി. സാർ അലക്സിസിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ (1645-76) കലാസംഗീതവിദ്യകൾ നിരോധിക്കപ്പെടുകയും കലാകാരന്മാർ ശിക്ഷിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതോടെ പാരമ്പര്യകലയുടെ തുടിപ്പുകൾ വീണ്ടും അസ്തമിച്ചു.
1633-ൽ റഷ്യൻ പുരോഹിതന്മാർ ചേർന്ന് 'റഷ്യൻ തിയോളജിക്കൽ സൊസൈറ്റി'ക്ക് രൂപം നല്കിയതോടെ, ജസ്യൂട്ട് നാടകങ്ങളെ അനുകരിച്ചുകൊണ്ട് ബൈബിൾ പ്രമേയങ്ങൾ നാടകരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. സാർ ചക്രവർത്തി തന്റെ പഴയ നിലപാട് മാറ്റുകയും യൂറോപ്യൻ സഭകളെ അനുകരിച്ചുകൊണ്ട്, നാടകാവതരണങ്ങൾക്ക് അനുമതിയേകുകയും ചെയ്തു. രാജസഭയിൽ പിന്നീട് അനവധി നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. 'തിയെറ്റ്റിക്കൽ ആർട്ടിന്റെ മാസ്റ്ററായി' പില്ക്കാലത്ത് അറിയപ്പെട്ട ജോഹാൻ കുൻസ്റ്റ്, പീറ്റർ ദ് ഗ്രേറ്റ് എന്നിവർ മോസ്കോയിൽ ആദ്യത്തെ പബ്ളിക് തിയെറ്ററിന് രൂപം കൊടുത്തത് റഷ്യൻ നാടകവേദിയുടെ നാഴികക്കല്ലായി പരിണമിച്ചു.
19-ാം ശ.-ത്തിൽ റഷ്യയിൽനിന്ന് ലോകപ്രസിദ്ധരായ നാടകപ്രതിഭകൾ ഉയർന്നുവന്നു. പുഷ്കിൻ, തൾസ്തായി, ഗോഗോൾ, തുർഗനീഫ്, ചെക്കോഫ്, ഗോർക്കി തുടങ്ങിയവർ മൗലികമായ കലാദർശനത്തിലൂടെ അനന്തസാധ്യതകളാണ് വിശ്വനാടകവേദിക്ക് നല്കിയത്.
1948 വരെയും മറ്റേതൊരു യൂറോപ്യൻ നാടകവേദിയേയും പോലെ റഷ്യൻ നാടകവേദിയും മുഖ്യധാരയിൽനിന്ന് അവഗണിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കുട്ടികളുടെ നാടകവേദി അപ്പോഴും മികച്ചനിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു. എങ്കിലും റഷ്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങളും പ്രോത്സാഹനങ്ങളും വേണ്ടുവോളം ലഭിച്ചതിനാൽ നാടകവേദിക്ക് ഒരു സമഗ്രവികാസം ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. മികച്ച നാടകകലാകരന്മാരുടെ അഭാവവും പുതിയ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള വിമുഖതയും റഷ്യൻ നാടകവേദിയെ ഉലച്ചിട്ടുണ്ട്. 'സോഷ്യലിസ്റ്റ് റിയലിസം' എന്ന ആശയത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഇടതുപക്ഷ ദർശനങ്ങൾ ഭംഗിയായി അവതരിപ്പിക്കാനും സോവിയറ്റ് തിയെറ്ററിന് വിഭിന്നമായൊരു ആശയപഥം പകരാനും റഷ്യൻ നാടകവേദി ശക്തമായി നിലകൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. നാടകത്തിന്റെ രചയിതാവ്, അവതരണം, സംഭാഷണശൈലി തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാനഘടകങ്ങൾക്കപ്പുറം, കമ്യൂണിസ്റ്റ് സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി ഒരു പുതിയ മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിക്കാനുതകുന്ന ആശയമാണ് റഷ്യൻ നാടകവേദിയും പ്രേക്ഷകരും ലക്ഷ്യമിട്ടത്.
സ്റ്റേജ് ഡിസൈനിങ്ങിൽ റഷ്യൻ നാടകവേദി സൃഷ്ടിച്ച പരിവർത്തനവും പ്രധാനമാണ്. വാദിം റിൻഡിൻ, കഷിൻസേഫ്, കെയ്ഖെൽ, ഇവാൻ സെവാന്റ്യാനോഫ്, വി.വി. ഇവാനോഫ് തുടങ്ങിയവരും ആധുനിക റഷ്യൻ നാടകവേദിയെ പുനഃപ്രതിഷ്ഠിച്ചവരിൽ പ്രമുഖരാണ്. കമ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണത്തിന്റെ പതനത്തിനുശേഷം ആഗോളീകരണത്തിന്റെയും ഫെമിനിസ്റ്റ്-പാരിസ്ഥിതികവീക്ഷണത്തിന്റെയും ആശയമാതൃകകൾ പിന്തുടരുന്ന നാടകസങ്കല്പമാണ് റഷ്യൻ നാടകവേദി അനുവർത്തിച്ചുപോരുന്നത്.
സ്പെയിൻ
മധ്യകാലഘട്ടത്തിലാണ് ആരാധനാധിഷ്ഠിതമായ നാടകം ആദ്യമായി പെനിൻസുലയിൽ അരങ്ങേറിയത്. ആരാധനാപുസ്തകത്തിൽനിന്ന് ആശയങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച് അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന 'ട്രോപ്സ്' (Tropes) എന്ന കലാരൂപത്തിൽനിന്നാണ് സ്പെയിനിൽ നാടകം ഉടലെടുത്തത്. പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ വേദികളിലാണ് ഇത്തരം ആരാധനാ നാടകങ്ങൾ അരങ്ങേറിയത്. ഒൻപതാം ശ. മുതൽ പതിനൊന്നാം ശ. വരെയുള്ള മൂറിഷ് ആധിപത്യം നാടകത്തിന്റെ വളർച്ചക്ക് മങ്ങലേൽപ്പിച്ചു.
രാജസഭയുടെ തീരുമാനങ്ങൾ, പിന്നീട് നാടകവികാസത്തിന് പുതിയ വഴി തെളിച്ചു. രാജകീയ പരിപാടികളിലും മറ്റും നാടകരൂപങ്ങൾ അവതരിക്കപ്പെട്ടു. ക്ളാസ്സിക്കൽ കലയുടെയും സാഹിത്യത്തിന്റെയും നവോത്ഥാനത്തിനൊപ്പം വളരാൻ സ്പെയിനിലെ ജനങ്ങൾക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. 17-ാം ശ., കലയുടെ പുനരുജ്ജീവനത്തിന്റെ ആശയങ്ങളാണ് പകർന്നു കൊടുത്തത്.
15-ാം ശ.-ത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട 'കോർട്ട് തിയെറ്റർ' പ്രസ്ഥാനം മതാത്മകദൃശ്യങ്ങളും നവോത്ഥാനത്തിന്റെ മതേതര സ്വഭാവങ്ങളും സമന്വയിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.
യുവാൻ ഡെൽ ഇൻസിനയുടെ (1468-1528) (Iuan del Encina) മതേതര നാടകങ്ങൾ നവോത്ഥാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചു. ലൂക്കാസ് ഫെർണാണ്ടസ് (1474-1542), ഗിൽ വിസന്റ് (Gil Vicente 14651537), ബർത്തലോമാ ഡി ടൊറസ് നഹാരോ തുടങ്ങിയവരും നവോത്ഥാനകാലത്തിന് മാറ്റു കൂട്ടിയ പ്രതിഭകളാണ്. മതപരമായ ഉത്സവാഘോഷങ്ങളെ നാടകത്തിന്റെ വളർച്ചയിൽ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ച ലോപ് ഡി റൂഡാ (Lope de Rueda 150565)യും പ്രധാനിയാണ്. നിയോ-ക്ലാസ്സിക്കൽ നാടകകലാകാരന്മാരുടെ പ്രഭാവവും ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഹെർനൻ പെരസ്ഡി ഒലിവാ (1494-1533), പെട്രോ സൈമൺ അബ്റിൽ (1530-95), ലിയനാഡോ ഡി അർജൻസോളാ (1559-1613), തിമോനെദാ, ആർട്രൈഡാ, ക്രിസ്റ്റബൽ ഡി വൈറൂസ്, സെർവാന്റ്സ് സാവെദ്രാ തുടങ്ങിയവരും സ്പാനിഷ് നാടകവേദിയുടെ വളർച്ചയെ ത്വരിതപ്പെടുത്തിയവരിൽ പ്രധാനികളാണ്.
കോമഡിനാടകങ്ങളുടെ ആധിപത്യം അവസാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇറ്റാലിയൻ ഓപ്പറെകൾ അരങ്ങേറുന്ന കാഴ്ചയാണ് 18-ാം ശ.-ത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ കണ്ടത്. ബോർബോൺ മൊണാർക്കിന്റെ സ്ഥാനപതിയായിരുന്ന ഫാറിനെല്ലിയുടെ ഉത്തരവുപ്രകാരം തിയെറ്ററുകളും നാടകസങ്കേതങ്ങളുമെല്ലാം പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെട്ടു. നവീന നാടകചിന്തകളും സങ്കേതങ്ങളുമായി അന്റോണിയോ ഡി സമോറ (1664-1728), കാനി സറസ് (1676-1750), ഇഗ്നേഷ്യോ ലുസാൻ (1702-54), നിക്കോളാസ് ഫെർണാണ്ടസ് ഡി മൊറാറ്റിൻ (1737-80) തുടങ്ങിയവർ രംഗപ്രവേശം ചെയ്തു.
റൊമാന്റിസിസത്തിന്റെയും റിയലിസത്തിന്റെയും പ്രയാണമാണ് 18-ാം ശ.-ത്തിന്റെ അവസാനത്തിലും 19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും കണ്ടത്. ബ്രെന്റൺ ഡി ഹെറെറോസ്, ലോപസ് ഡി അയാളാ, തമായോ ബോസ് തുടങ്ങിയവർ റൊമാന്റിക് നാടകത്തിന്റെ സൂത്രധാരകരായിനിന്നു. 19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ അവസാനത്തിലാണ്, പാശ്ചാത്യാശയങ്ങളുടെ സ്വാധീനത്തിൽ പരീക്ഷണനാടകങ്ങൾ രംഗത്തെത്താൻ തുടങ്ങിയത്. ആൻട്രിയാ ഗുവാളിന്റെ (1872-1943) നാടകദർശനങ്ങളാണ് സ്പെയിനിൽ മോഡേണിസത്തിന് പ്രതിഷ്ഠയേകിയത്. ജാസിന്റോ ഗ്രാപ് (1877-1958), മാർട്ടിനസ് സീറാ (1881-1947), മരിയാ ഡി വാലെ ഇൻക്ളാൻ (1866-1936) എന്നിവർ ആധുനിക നാടകവേദിയെയും കുട്ടികളുടെ നാടകചിന്തകളെയും വളർത്തുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു. 1917-25 കാലഘട്ടത്തിലാണ് 'ന്യൂ' തിയെറ്റർ പ്രസ്ഥാനം കടന്നുവന്നത്.
നിരവധി തിയെറ്റർ ക്ലബ്ബുകളും ലിറ്റിൽ തിയെറ്ററുകളും സ്പാനിഷ് നാടകവേദിയെ ഇപ്പോൾ സമ്പന്നമാക്കുന്നു. ക്ലാസ്സിക് നാടകങ്ങളുടെ അവതരണവും വിജയം നേടിയ പാശ്ചാത്യ നാടകങ്ങളുടെ അരങ്ങേറ്റങ്ങളും സ്പെയിനിൽ ജനകീയാംഗീകാരത്തോടെ നടത്തിവരുന്നു. ഒരുപാട് വൈദേശിക സ്വാധീനം സ്പാനിഷ് നാടകവേദിയിൽ പ്രകടമാണെങ്കിലും, സ്പാനിഷ് സംസ്കാരത്തിന്റെയും കലയുടെയും തനതു ഗന്ധമാണ് സ്പാനിഷ് നാടകവേദിയെ വ്യതിരിക്തമാക്കുന്നത്.
ആഫ്രിക്ക-ലാറ്റിനമേരിക്ക
ആഫ്രിക്കൻ നാടക സംസ്കാരത്തെ കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നതിനായി 1947-ൽ രൂപമെടുത്ത 'നാഷണൽ തിയെറ്റർ ഓർഗനൈസേഷൻ', സഞ്ചാര നാടകസംഘങ്ങളെയും നാടകപ്രവർത്തനങ്ങളെയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തി. പ്രാദേശിക നാടകങ്ങളെയും എഴുത്തുകാരെയും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവരാൻ തിയെറ്റർ ഓർഗനൈസേഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സജീവമായി.
ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതുന്ന ആഫ്രിക്കൻ സാഹിത്യകാരന്മാരുടെ ഉദയവും നാടകത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് ഗുണകരമായിത്തീർന്നു. ബേസിൽ വാർണറുടെ ട്രൈ ഫോർ വൈറ്റ്, ലൂയിസ് സോഡന്റെ കിംബർലി ട്രെയിൻ, അതോൾ ഫൂഗാഡിന്റെ ബ്ലഡ്നോട്ട് തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങൾ ഏറെ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടവയാണ്.
ചെറിയ നാടകക്കമ്പനികളും നാടോടി നാടകസംഘങ്ങളും പുതിയ നാടകചിന്തകളുടെ വരവോടെ, കൂടുതൽ പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് മുന്നേറാൻ തുടങ്ങുകയായിരുന്നു. ഗ്രാമങ്ങളിലെ പുതിയ തിയെറ്ററുകൾക്ക് പുറമേ 1962-ൽ ഒരു പുതിയ നാഗരിക നാടകവേദിയും ജോഹന്നാസ്ബർഗിൽ രൂപമെടുത്തു. കേപ് ടൌണിലെ കൂൺ കാർണിവലുകളും ഇയോൺ (Eoan) ഓപ്പറെ ഗ്രൂപ്പിന്റെ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളും ആഫ്രിക്കൻ നാടകവേദിക്ക് പുതിയ ഉണർവും തിളക്കവുമാണ് സമ്മാനിച്ചത്. പ്രാചീനമായ ആഫ്രിക്കൻ സംഗീതത്തിന്റെയും നൃത്തത്തിന്റെയും ആധുനികരണം കറുത്തവർഗക്കാർക്കിടയിൽനിന്ന് ഒട്ടേറെ പ്രൊഫഷണൽ കലാകാരന്മാരെ സൃഷ്ടിക്കുകയുണ്ടായി. പ്രാദേശികത്തനിമയിലും യൂറോപ്യൻ മാതൃകയിലുമായി രണ്ട് വഴികളാണ് ലാറ്റിനമേരിക്കൻ നാടകപ്രസ്ഥാനത്തിനുള്ളത്. വംശീയാഭിമാനം മുന്നിട്ടു നില്ക്കുന്ന നാടകാവതരണങ്ങളാണ് സൗത്ത് അമേരിക്കൻ ഗോത്രസമൂഹം ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നത്. നാലു നൂറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ടുനിന്ന കൊളോണിയൽ ആധിപത്യവും അനിശ്ചിതത്വവും നാടകവികാസത്തിന് പ്രതിസന്ധി സൃഷ്ടിച്ചു എന്നു പറയാം. സ്പാനിഷുകാരാണ് സൗത്ത് അമേരിക്കൻ നാടകവേദിക്ക് ദിശാബോധം പകർന്നത്. യൂറോപ്യൻ രീതിയിൽ 1538-ൽ സ്പാനിഷ് കലാകാരന്മാർ മെക്സിക്കോ സിറ്റിയിൽ വെച്ച് ആദ്യത്തെ നാടകാവതരണം നടത്തുകയുണ്ടായി. 1597-ൽ ഹൗസ് ഒഫ് കോമഡീസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു നാടകപ്രസ്ഥാനവും അവർ സംഘടിപ്പിച്ചു.
16-ഉം 17-ഉം ശ.-ങ്ങളിൽ യൂറോപ്പിൽനിന്നും ഇറക്കുമതി ചെയ്യപ്പെട്ട നാടകങ്ങളാണ് അരങ്ങേറിയിരുന്നത്. ലോപ് ഡി വേഗായുടെ മൂന്നു നാടകങ്ങൾ പ്രാദേശികഭാഷയിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്ത് അവതരിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. സ്പാനിഷ് ആധിപത്യത്തിന് മുൻപുള്ള ഗോത്രകലയുടെ അടയാളമുദ്രയായി പ്രകീർത്തിക്കപ്പെട്ട ഒല്ലന്തായ് (Ollantay)  18-ാം ശ.-ത്തിലാണ് എഴുതപ്പെട്ടത്. യുവാൻ റൂയിസ് ഡി അലർകോൺ ഫെർനൻ ഗോൺവാൽവസ് ഡിസിൽവ, റമിറസ് ഡി കാന്റില്ലാന തുടങ്ങിയവരാണ് ആദ്യകാല നാടകകൃത്തുക്കളായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നത്.
18-ാം ശ.-ത്തിലെ നവോത്ഥാന നാടകങ്ങളായി വിലയിരുത്തപ്പെട്ടത് മാനുവൽ ജെ. ലാബർദിൻ രചിച്ച ഒല്ലന്തായ്, സിറിപ്പോ എന്നിവയാണ്. 19-ാം ശ.-ത്തിൽ സ്പെയിനിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്യ്രം കിട്ടിയതോടെ, ദേശീയബോധവും വംശീയപാരമ്പര്യവും കലർന്ന തനിമയാർന്ന അവതരണങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. കൊളോണിയൽ അടിമത്തത്തിന്റേതായ മാനസികാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ് 20-ാം ശ.-ത്തിലെ നാടകങ്ങളിൽ തെളിഞ്ഞു കാണുന്നത്.
അർജന്റീനിയൻ തിയെറ്ററിന്റെ പ്രഭാവം, സൗത്ത് അമേരിക്കൻ നാടകവേദിയെ ഊർജസ്വലമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ബ്യൂണസ് അയേഴ്സിൽ ഉയർന്നുവന്ന സ്വതന്ത്ര തിയെറ്റർ പ്രസ്ഥാനം (independent threatre) നിരവധി അമച്വർ നാടകസംഘങ്ങൾക്ക് സഹായകമായി. ചിലി(സാന്റിയാഗോ)യിലെ നാടകപ്രവർത്തനങ്ങളും ലാറ്റിൻ-അമേരിക്കൻ നാടകവേദിയെ ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ആന്റോണിയോ ഹെർനാന്റസ്, അർമാന്റോ മൂക്ക് തുടങ്ങിയവരാണ് ചിലിയിലെ പ്രമുഖർ.
ലാറ്റിനമേരിക്കൻ താരങ്ങളിൽ പ്രമുഖർ ഫെർണാന്റോ സോളർ, മരിയാ തെരേസാ മോൺടോയ തുടങ്ങിയവരാണ്.
ബ്രസീലിയൻ നാടകവേദിയെ സമ്പന്നമാക്കിയ പ്രതിഭയാണ് അന്റോണിയോ ജോസ് ഡിസിൽവ. ബ്രസീലിയൻ സംസ്കാരത്തിന്റെ നിറക്കാഴ്ചകളെ നാടകവേദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത് മാർട്ടിൻസ്പെന്നയെപ്പോലെയുള്ള രചയിതാക്കളാണ്. റിയോ-ഡി-ജനീറോ, സാവോപോളോ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രൊഫഷണൽ നാടകസംഘങ്ങളാണ് ഇന്ന് ബ്രസീലിയൻ കലാരംഗത്തെ തിളക്കമുള്ളതാക്കുന്നത്. സെർജിയോ കാർഡോസോ, ഫ്രാങ്കോ സമ്പാരി, അഡോൾഫോ സെല്ലി, ഗിയാനി റാറ്റോ, അഗസ്റ്റോ ബോയൽ, ഫ്ളേവിയോ ബോയൽ തുടങ്ങിയവരാണ് സമകാലിക ബ്രസീലിയൻ നാടകകവേദിക്ക് ചുക്കാൻ പിടിക്കുന്നത്.
ഇംഗ്ലണ്ട്
ഇംഗ്ലണ്ടിലെ നാടകപാരമ്പര്യത്തിൽ മതവിശ്വാസത്തിന്റെ സ്വാധീനം ശക്തമാണ്. പുരോഹിതന്റെ വേദവാക്യവ്യാഖ്യാനത്തിൽ നാടകാവതരണത്തിന്റെ ഗാംഭീര്യം തെളിഞ്ഞുനിന്നിരുന്നു. പിന്നീട് പള്ളിയിൽനിന്ന് പള്ളിമുറ്റത്തേക്കും അവിടെനിന്ന് തെരുവിലേക്കും നാടകകല വികസിച്ചതോടെ നാടകത്തിന് സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെ പൊതുമാനങ്ങൾ കൈവന്നു. അങ്ങനെ മധ്യകാലഘട്ടമെത്തിയപ്പോഴേക്കും വൈദികമായ ലാറ്റിൻഭാഷയിൽനിന്നും മതപരമായ ആചാരങ്ങളിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമായി പ്രാദേശികഭാഷയുടെ കരുത്താർജിച്ചുകൊണ്ട് ഹാസ്യരസത്തോടെ ഇംഗ്ലീഷ് നാടകം പരക്കെ പ്രചരിച്ചുതുടങ്ങി.
നോഹയുടെ ജീവിതകഥയും ഇസഹാക്കിന്റെ ബലിയും ചിത്രീകരിക്കുന്ന ചെസ്റ്റർ നാടകങ്ങളും അക്കാലത്ത് പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു.
ബൈബിൾ നാടകങ്ങൾക്കൊപ്പം സമാന്തരമായി സദാചാരം പ്രചരിപ്പിക്കുന്ന നാടകരൂപങ്ങളും വ്യാപകമായിരുന്നു. സദാചാര നാടകങ്ങൾപോലെതന്നെ (morality plays) ഇടവേള വിനോദങ്ങളും (interludes) പ്രധാനപ്പെട്ട നാടകവിനിമയങ്ങളായി സമൂഹം അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ഹ്യൂമനിസ്റ്റുകൾ തുടക്കമിട്ട നവോത്ഥാനപ്രക്രിയയിൽ ഇത്തരം ഇടവേള നാടകങ്ങളുടെ സ്വാധീനം ശക്തമായിരുന്നു. ജോൺ റാസ്ടലിന്റെ (John Rastell) ദ് ഫോർ എലമെന്റ്സ്, ജോൺ റെഡ്ഫോഡിന്റെ വിറ്റ് ആൻഡ് സയൻസ് എന്നീ ഇടവേള നാടകങ്ങളും ഏറെ പ്രസിദ്ധമായിരുന്നു. ഇത്തരം നാടകങ്ങളുടെ രചനയിലൂടെ ഏറെ കീർത്തി നേടിയ നാടകകൃത്താണ് ജോൺ ഹേവുസ്. വിദ്യാസമ്പന്നരായ ആളുകൾക്കിടയിലാണ് ഇൻർലൂഡ്സ് നാടകങ്ങൾ ഏറെ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. ഹോവുസിന്റെ പല നാടകങ്ങളും രാജകൊട്ടാരങ്ങളിലാണ് അരങ്ങേറിയിരുന്നത്. രാജാവിന്റെയും രാജ്ഞിയുടെയും നാടകക്കാർ, കിങ് ചേംബർ ലെയിനിന്റെ നാടകസംഘം തുടങ്ങിയ രാജകീയ കലാസംഘങ്ങൾ 16-ാം ശ.-ത്തിന്റെ ആദ്യദശകങ്ങളിലെ പതിവുകാഴ്ചയായിരുന്നു. സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളെ വിമർശന ബുദ്ധിയോടെ നോക്കിക്കാണുന്ന ഒരുകൂട്ടം നാടകസംഘക്കാരും അക്കാലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർക്കുമേൽ പലപ്പോഴും പിഴ ചുമത്തപ്പെട്ടിരുന്നു. ഷെയ്ക്സ്പിയറിന്റെ കാലത്തും അവർക്കെതിരെ ചില നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നതായി കാണാം. 16-ാം ശ.-ത്തിന്റെ അവസാനദശകങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ് നാടകത്തിന്റെ വളർച്ച താരതമ്യേന കുറവായിരുന്നു. ക്രിസ്റ്റഫർ മാർലോയുടെ (1564-93) ദുരന്തനാടകങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് നാടകവേദിക്ക് പുതുചലനങ്ങൾ നല്കി.
1576-ലാണ് ജയിംസ് ബർബേജ് ദിനംതോറുമുള്ള നാടകപ്രദർശനത്തിനായി ലണ്ടൻ പ്ലേഹൗസ് സ്ഥാപിച്ചത്. മാർലോയുടെ റ്റാംബർലെയിൻ (Tamburlaine) എന്ന നാടകം (1587) ഇംഗ്ലീഷ് നാടകവേദിയുടെ നാഴികക്കല്ലായിത്തീർന്നു. തോമസ് കിഡ്, ജോൺ ലിലി, റോബർട്ട് ഗ്രീൻ തുടങ്ങിയ നാടകകൃത്തുക്കൾ ഇതിവൃത്ത വൈവിധ്യങ്ങൾകൊണ്ട് ഇംഗ്ലണ്ടിലെ നാടകവേദികളെ ചലനാത്മകമാക്കി.
വില്യം ഷെയ്ക്സ്പിയറാണ് (1564-1616) ഇംഗ്ലീഷ് നാടകവേദിയെ നാടകകലയുടെ വിശ്വസങ്കേതമാക്കി മാറ്റിയത്. ഹാംലെറ്റ് (1601), ദ് ടെംപെസ്റ്റ് (1611), ഒഥല്ല്ലോ, ആന്റണി ആൻഡ് ക്ലിയോപാട്രാ തുടങ്ങിയ നാടകങ്ങൾ ലോകപ്രശസ്തങ്ങളാണ്.
കിംഗ് ഖാലിദ് അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളം
സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ നിന്ന് 35 കി.മി വടക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വിമാനത്താവളമാണ്‌ കിംഗ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (IATA: RUH, ICAO: OERK)(അറബി: مطار الملك خالد الدولي). ഹെൽമൂത്ത്, ഒബാറ്റ ആൻഡ് കസ്സാബം എന്ന അമേരിക്കൻ കമ്പനിയാണ്‌ ഇതിന്റെ രൂപകൽപ്പന നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നാടകചരിത്രം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ
ഇംഗ്ലണ്ട്
1642-ലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ ഫലമായി ഇംഗ്ലണ്ടിലെ നാടകപ്രസ്ഥാനത്തിന് തകർച്ച നേരിട്ടു. പാർലമെന്റ് നിയമത്തിലൂടെ ഇംഗ്ളണ്ടിൽ നാടകാവതരണങ്ങൾ നിഷേധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
കിംഗ് ഖാലിദ് അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളം
ഏതാനും ടെർമിനലുകൾ, പള്ളി, കണ്ട്രോൾ ടവർ എന്നിവയുൾപ്പെടെ കൂടി 4200 മീറ്റർ വീതം നീളമുള്ള രണ്ട് സമാന്തര റൺവേകൾ എന്നിവ വിമാനതാവളത്തിലുണ്ട്. റിയാദ് മേഖലയിൽ ഭാവിയിൽ ആവശ്യമായി വരാവുന്ന അന്തർദേശീയവും തദ്ദേശീയവുമായ വികസനത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടാണ്‌ ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
നാടകചരിത്രം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ
ഇംഗ്ലണ്ട്
1660-ൽ ചാൾസ് രണ്ടാമന്റെ തിരിച്ചുവരവോടെയാണ് നാടകത്തിന് പുനരുജ്ജീവനമുണ്ടായത്. പുനഃസ്ഥാപിതമായ നാടകസങ്കല്പത്തിൽ പ്രാമുഖ്യം കൈവന്നത് കോമഡിക്കാണ്. വില്യം കോൺഗ്രീവ് (1670-1729), ജോൺവാൾ ബ്രൂഗ് (1664-1726), തോമസ് ഷാഡ്വെൽ (1642-92) തുടങ്ങിയവർ വ്യത്യസ്തമായ ഹാസ്യഭേദങ്ങളാണ് രംഗത്ത് കൊണ്ടുവന്നത്.
കിംഗ് ഖാലിദ് അന്തർദേശീയ വിമാനത്താവളം
81 ചതുർശ്ര മൈൽ (ഏകദേശം 209 ച.കി.മീ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഇതാണ്‌ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വിമാനത്താവളം.
നാടകചരിത്രം വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ
ഇംഗ്ലണ്ട്
17-ാം ശ.-ത്തിൽ ജോൺ ഡ്രൈഡന്റെ കോമഡി നാടകങ്ങളാണ് ഇംഗ്ലണ്ടിന്റെ രംഗവേദികളെ നിലനിർത്തിയത്. ചെറിയ കോമഡി നാടകങ്ങളും രൂപകങ്ങളുമായിട്ടാണ് 18-ാം ശ. ഉദയം ചെയ്തത്. ഹാസ്യ-ദുരന്ത ഇതിവൃത്തങ്ങളുമായി രംഗത്തുവന്ന നിരവധി നാടകങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. നിക്കോളാസ് റോ (1674-1718), അഡിസൺ (1672-1719) തുടങ്ങിയവരുടെ ദുരന്ത നാടകസങ്കല്പം ആസ്വാദകാഭിരുചികളെ തിരുത്തിക്കുറിക്കുന്നവയായിരുന്നു. സെന്റ് ലിവർ (1667-1723), റിച്ചാഡ് സ്റ്റീൽ (1672-1729) തുടങ്ങിയവരുടെ കോമിക് ട്രീറ്റുമെന്റുകളും ഇംഗ്ലീഷ് നാടകവേദിയുടെ ഭാവവൈവിധ്യത്തിന് മാറ്റേകി. ഡേവിഡ് ഗാറിക്കിന്റെ നാടകപരീക്ഷണങ്ങളും ഏറെ ചർച്ചാവിഷയമായി.
ലോഡ് ബൈറൺ, ജയിംസ് ഷെരിസൻകോ, നോലെസ്, ഹെന്റി ടെയ്ലർ, തോമസ് നൂൺ താഫോഡ് തുടങ്ങിയവരാണ് 19-ാം ശ.-ത്തിന്റെ ആദ്യപകുതിയിലെ നാടകത്തിന്റെ മുഖ്യ പ്രയോക്താക്കൾ എന്നു പറയാം. ഹെന്റി ആർതർ ജോൺസ്, ആർതർ വിങ് പിനെറോ തുടങ്ങിവർ രണ്ടാംപകുതിയിൽ പുതിയ വസന്തംകൊണ്ടുവന്നവരാണ്.