നിസാമി_ഗഞ്ചാവി
ജീവിതം
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിപരമായ പേര് ഇല്യാസ് എന്നായിരുന്നു. അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്ത തൂലികാനാമം നെസാമി (നിസാമി, നെയാമി എന്നും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു). ഗഞ്ചയിലെ (സെൽജുക് സാമ്രാജ്യം, ഇപ്പോൾ റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് അസർബൈജാൻ) ഒരു നഗര പശ്ചാത്തലത്തിൽ ജനിച്ച അദ്ദേഹം തന്റെ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ സൗത്ത് കോക്കസസിൽ ചെലവഴിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഡി ബ്ലോയിസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അക്കാലത്ത് ഇറാനിയൻ ജനസംഖ്യ കൂടുതലുള്ള ഒരു നഗരമായിരുന്നു ഗഞ്ച. അർമേനിയൻ ചരിത്രകാരനായ കിരാക്കോസ് ഗാൻഡ്സാകേത്സി (c. 1200 – 1271) ഇപ്രകാരം പരാമർശിക്കുന്നു: "ഈ നഗരം ഇറാനികളും ഒരു ചെറിയ എണ്ണം ക്രിസ്ത്യാനികളും തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്നതായിരുന്നു". നെസാമി ഒരു കൊട്ടാര കവി അല്ലാത്തതിനാൽ, രാജവംശങ്ങളുടെ വാർഷികങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നില്ല.Peter J. Chelkowski, "Mirror of the Invisible World", New York: Metropolitan Museum of Art, 1975. p. 1: "The culture of Nizami's Persia is renowned for its deep-rooted tradition and splendor. In pre-Islamic times, it had developed extraordinarily rich and exact means of expression in music, architecture, and daily life as well as in writing, although Iran, its center—or, as the poets believed, its heart—was continually overrun by invading armies and immigrants, this tradition was able to absorb, transform, and ultimately ocercome foreign intrusion. Alexander the Great was only one of many conquerors, to be seduced by the Persian way of life." p. 2:"During the last quarter of the twelfth century, when Nizami began his Khamsa, Seljuq supremacy was on the decline and political unrest and social ferments were increasing. However, Persian culture characteristically flourished when political power was diffused rather than centralized, and so Persian remained the primary language, Persian civil servants were in great demand, Persian merchants were successful, and princedoms continued to vie for the service of Persian poets. This was especially true in Ganjeh, the Caucasian outpost town where Nizami lived." p. 6: "Nizami's strong character, his social sensibility, and his poetic genius fused with his rich Persian cultural heritage to create a new standard of literary achievement. Using themes from the oral tradition and written historical records, his poems unite pre-Islamic and Islamic Iran", p. 9:"Probably no Persian writer has inspired succeeding generation of poets more than Nizami", p. 6: ""Khosrow and Shirin" proved to be a literary turning point not only for Nizami but for all of Persian poetry.  Furthermore it was the first poem in Persian literature to achieve complete structural and artistic unity". p. 2;"During the last quarter of the twelfth century, when Nizami began his Khamsa, Seljuq supremacy was on the decline and political unrest and social ferments were increasing. However, Persian culture characteristically flourished when political power was diffused rather than centralized, and so Persian remained the primary language, Persian civil servants were in great demand, Persian merchants were successful, and princedoms continued to vie for the service of Persian poets. This was especially true in Ganjeh, the Caucasian outpost town where Nizami lived." p. 1: "By the end of the tenth century, Persian literature was world renowned; it was heralded from the eastern Mediterranean to the banks of the Indus" pp2:"Few facts about the life of Nizami are certain. Because he was not a court poet and it was his poetry rather than his life or his political connections that won him enduring fame, he does not appear in the annals of the dynasties...". p. 9: "The memorization and recitation of their literary heritage has alway beens vital to Iranians, whose attitude towards the power of the written and spoken word is revential. Even today the national passion for poetry is constantly expressed over radio and television, in teahouses, in literary societies, in daily conversation, and in the Musha'areh, the poetry recitation contest. Nizami's work serves as a vehicle and a symbol of this tradition, for it unites universality with deep-rooted artistic endeavor, a sense of justice and passion for the arts and sciences with spirituallity and genuine piety. for richness and fineness of metaphor, accuracy, and profundity of psychological observation, and sheer virtuosity of storytelling, Nizami is unequalled" ജീവചരിത്ര വിവരങ്ങളും ശൈലികളുടെ വ്യാഖ്യാനവും സഹിതം മഹാകവികളുടെ ആപ്തവാക്യം ഉൾപ്പെടുന്ന സാഹിത്യ സ്മരണകളുടെ സമാഹാരങ്ങളായ തസ്‌കറെഹ്‌കൾ അദ്ദേഹത്തെ ഹ്രസ്വമായി പരാമർശിക്കുന്നു. ഈ തസ്‌കെറെയിലെ ഈ മെറ്റീരിയലിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഐതിഹ്യങ്ങൾ, ഉപകഥകൾ, കേട്ടറിവുകൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. തൽഫലമായി, നെസാമിയുടെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് കുറച്ച് വസ്തുതകൾ മാത്രമേ അറിയൂ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്യക്തിജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ നൽകാത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം സൃഷ്ടിയാണ് ഏക ഉറവിടം.