cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
സ്വാലിഹ് ഹവാരി
ലഘുചിത്രം|കവി സ്വാലിഹ് ഹവാരിയുടെ ചിത്രം - ഫലസ്തീൻ ക്ലബ്ബിൽ കവി സ്വാലിഹ് മഹ്മൂദ് ഹവാരി (Arabic: صالح محمود هواري). പാലസ്തീനിയൻ കവി. അറബി ഭാഷയിലും നിയമത്തിലും ബിരുദം നേടി. കുട്ടിക്കാലത്തുതന്നെ ഒരു ഹോബിയെന്ന നിലയിൽ കവിത എഴുതിത്തുടങ്ങി. 1972 ൽ ഡമസ്കസിലുള്ള അറബി എഴുത്തുകാരുടെ സംഘടന(Arab Writers Union) യിൽ ചേർന്നു. ഫലസ്തീൻ ജേർണലിസ്റ്റുകളുടെയും എഴുത്തുകാരുടെയും യൂണിയനിലും അദ്ദേഹം അംഗമാണ്. ആദ്യ കവിതാ സമാഹാരം 1972 ൽ പുറത്തിറക്കി. പിന്നീട് 12 ഓളം സമാഹാരങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി പുറത്ത് വന്നു. ലളിതവും കലയുടെയും ചിന്തയുടെയും ഒത്തുചേരലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കവിതകളിൽ പ്രകടമാണ്. ദേശീയതയും സൃഷ്ടിപരതയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ എണ്ണമറ്റ കവിതകളിൽ പ്രകടമായി തന്നെ നമ്മുക്ക് കാണാം. കവിതയിൽ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങളും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
ജീവിതവും പഠനവും
1938 ൽ ഗലീലിയാ കടലിന്റെ തീരത്തുള്ള പാലസ്തീനിലെ സമഖ് പട്ടണത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. 1948 ൽ അദ്ദേഹം സിറിയയിലേക്ക് കുടിയേറി അവിടെ സ്കൂളുകളിൽ പഠിച്ചു. ഡമാസ്കസിൽ അദ്ദേഹം ആർട്സ് ഫാക്കൽറ്റിയിൽ ചേർന്നു. 1972-ൽ അറബിക് സാഹിത്യത്തിലും  നിയമത്തിലും ബിരുദം. 1961 മുതൽ 1990 വരെ UNRWA സ്കൂളുകളിൽ അദ്ധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തു.എഴുത്തിൽ ശ്രദ്ധപതിപ്പിക്കാനായി അദ്ദേഹം ജോലി രാജിവെച്ചു. 1972 ൽ ഡമസ്കസിലെ അറബ് റൈറ്റേഴ്സ് യുണിയിനിൽ ചേർന്നു, യൂണിയൻ ഓഫ് പാലസ്തീൻ റൈറ്റേഴ്സ് ആൻഡ് ജേർണലിസ്റ്റ് എന്ന സംഘടനയിലും അദ്ദേഹം അംഗമാണ്.
കവിതാ രചന
പതിനാലാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം കവിതയെഴുതാൻ ആരംഭിച്ചു. അറബി ആനുകാലികങ്ങളിലും പത്രങ്ങളിലും അവ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇപ്പോഴും അദ്ദേഹം എഴുതികൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ആദ്യകവിതാസമാഹാരം  "The blood spits olive oil" 1972 ൽ പുറത്തിറങ്ങി. അതിനു ശേഷം പത്ത് സമാഹാരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. അവയിൽ ചിലത് അറബ് റൈറ്റേഴ്സ് യൂണിയൻ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റുചിലത്  സിറിയൻ സംസ്കാര മന്ത്രാലയവും പുറത്തിറക്കി. കേരളാ ഗവ.വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് (SCERT) പുറത്തിറക്കിയ പത്താം ക്ലാസിലെ അറബി പാഠപുസ്തകത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'എന്റെ വിദ്യാലയമേ' എന്ന് തുടങ്ങുന്ന സ്കൂൾ ഗാനം (നശീദുൽ മദ്റസഃ) ഉണ്ട്.
ഭാവനകളും കലാരൂപങ്ങളും
ഹവാരിയുടെ കാവ്യാത്മക ഭാവം ആഡംബരമോ, മുഖസ്തുതിയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഭാവനയോ അല്ല, മറിച്ച്, വായനക്കാരന് അറിയുന്ന ചിഹ്നങ്ങളും തെളിവുകളും വെച്ചുള്ള ഒരു സർഗാത്മക അവതരണമാണ്. വായനയുടെ തുടക്കം മുതൽ അത് വായനക്കാരന് അനുഭവപ്പെടും. തന്റെ ചിന്തകളെ സത്യസന്ധമായി വായനക്കാരനിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള ശ്രമം അതിൽ കാണാം. കവിയായ സലാഹ് ഹവാരി തന്റെ കവിത യാത്ര തുടരുകയാണ്, കലാപരമായ  കെട്ടിക്കുടുക്കുകളില്ലാത്ത ഭംഗിയാർന്ന അവതരണ ശൈലിയിലൂടെ...
അവലംബം
വർഗ്ഗം:അറബ് കവികൾ
സവാന്ഹാസെററ്റോപ്സ്
അന്ത്യ ജുറാസിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു ദിനോസർ ആണ് സവാന്ഹാസെററ്റോപ്സ്. ചൈനയിൽ നിന്നും ആണ് ഫോസിൽ കണ്ടു കിട്ടിയിട്ടുള്ളത്.
ഫോസിൽ
തലക്ക് പിൻ ഭാഗത്തായി അസ്ഥിയുടെ ആവരണം ആയ ഫ്രിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. 4 വ്യത്യസ്ത ഫോസിലുകൾ കണ്ടു കിട്ടിയിട്ടുണ്ട്. നാലും തലയോട്ടിയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ആണ് ഫോസിൽ ആയി കിട്ടിയിട്ടുള്ളത്.
ആഹാര രീതി
തത്തകളുടെ പോലെയുള്ള ഒരു ചുണ്ടായിരുന്നു ഇവയ്ക്ക്. മറ്റു സെറാടോപിയ ദിനോസറുകളെ പോലെ സസ്യഭോജി ആയ ഇവ ഇതുപയോഗിച്ച് ഇവ കോൻ, പൈൻ എന്നി സസ്യങ്ങൾ ആയിരിക്കണം ഭക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
കുടുംബം
സെറാടോപിയ എന്ന കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ദിനോസർ ആണ്. രണ്ടു കാലിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന സസ്യഭോജികൾ ആയിരുന്നു ഇവ.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:സെറാടോപ്‌സിയാ വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ
സെൻട്രൽ സുറിനാം നേച്ചർ റിസർവ്വ്
സെൻട്രൽ സുറിനാം നേച്ചർ റിസർവ്വ്,  (Dutch: Centraal Suriname Natuurreservaat (CSNR)) സുറിനാമിയിലെ ഒരു സംരക്ഷണ യൂണിറ്റാണ്. ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളുടെ ഒരു ഭാഗം ഇതു സംരക്ഷിക്കുന്നു.
മൂൺവാക്ക് (ഡാൻസ്)
References
വർഗ്ഗം:മൈക്കൽ ജാക്സൺ വർഗ്ഗം:നൃത്തങ്ങൾ
സെൻട്രൽ സുറിനാം നേച്ചർ റിസർവ്വ്
ചരിത്രം
സെൻട്രൽ സുരിനാം നേച്ചർ റിസർവ്വ് സുരിനാമിലെ സംരക്ഷണ യൂണിറ്റ് ആയി പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ട് ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളുടെ ഒരു ഭാഗം സംരക്ഷിക്കുന്നു. സെൻട്രൽ സുരിനാം നെയിം റിസർവ്, 1998-ൽ കൺസർവേഷൻ ഇന്റർനാഷണലും സുരിനാം സർക്കാരും ചേർന്ന് റല്ലെഘ്‍വല്ലെൻ, ടഫെൽബർഗ്ഗ്, എയ്‍ലെർട്‍സ് ഡി ഹാൻ ഗെബെർഗ്റ്റെ എന്നീ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മൂന്ന് കരുതൽ വനമേഖലകളുടെ ഏകീകരിക്കലിലൂടെയാണ് സ്ഥാപിച്ചത്. ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളിലെ ആവാസ വ്യവസ്ഥയെ പ്രത്യേക കണക്കിലെടുത്ത് 2000-ൽ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥലമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഗ്വാനിയൻ ആർദ്ര വനമേഖല ഇകോറീജിയൻ ആണ് റിസർവിൽ കാണപ്പെടുന്നത്. ഗയാന ഹൈലാൻഡ്സ് വിഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ 16,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (6,200 ചതുരശ്ര മൈൽ) റിസർവിൽ മൊണ്ടേൺ, താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക ട്രോപ്പിക്കൽ വനങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടുന്നു. സെൻട്രൽ സുരിനാമിക് റിസർവിലെ ചില പ്രധാന സവിശേഷതകൾ ഗ്രാനൈറ്റ് ഗോപുരങ്ങളാണ്
സുരിനാമിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ പർവ്വതമായ ജൂലിയനാടോപ്പ് (1230 മീ), കൂടാതെ ടഫൽബെർഗ് (ടേബിൾ മൗണ്ടൻ, 1026 മീ.), വാൻ സ്റ്റക്കം ബർഗ് (360 മീറ്റർ), എന്നീ പർവ്വതങ്ങളും പർവ്വതത്തിന്റെ അറ്റത്തുള്ള സമതുലിതമായ ഒരു പാറയായ ഡ്വാലിസീ (Devil's Egg) എന്നിവയാണ് മറ്റ് ആകർഷണങ്ങൾ..
അവലംബം
വർഗ്ഗം:യുനെസ്കോ ലോകപൈതൃകസ്ഥാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:സംരക്ഷിത മേഖലകൾ വർഗ്ഗം:സുരിനാം
യൂറിയ (ബേർഡ്)
യൂറിയ ഓക്കു കുടുംബത്തിലെ കടൽപക്ഷികളുടെ ഒരു ജീനസാണ്. ബ്രിട്ടനിൽ ഗ്വില്ലെമോട്ട്, വടക്കേ അമേരിക്കയുടെ ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശങ്ങളിൽ മുറെ', ന്യൂഫൗണ്ട്ലാൻഡ്, ലാബ്രഡോർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ടർർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക്, പസിഫിക് സമുദ്രങ്ങളുടെ തീരങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഈ പക്ഷി പ്രജനനം നടത്തുന്നു.
അജയ് വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രം
വടക്കു കിഴക്കൻ ഉഗാണ്ടയിലെ കാലികമായ വെള്ളപ്പൊക്കം ഉണ്ടാവുന്ന ചതുപ്പുകളും മരങ്ങളുള്ള പുൽമേടുകളും ഉള്ള സംരക്ഷിത പ്രദേശമായ വലിയ ദ്വീപാണ്, അജയ് വന്യജീവി സംരക്ഷണകേന്ദ്രം
സ്ഥാനം
വെള്ള നൈലിന്റെ പടിഞ്ഞാറെ കറയിൽ അരുവയിൽ നിന്നും ഏകദേശം 40 കി.മീ. അകലെയാണ് അജയ്.
ചരിത്രം
1962ൽ സംരക്ഷണ പ്രദേശമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് ഉഗാണ്ടയിൽ അവശേഷിച്ചിരുന്ന 80 വെള്ള കണ്ടാംർഗങ്ങളിൽ അറുപതും ഇവിടെയായിരുന്നു.
2002ൽ സംരക്ഷിതപ്രദേശത്തുനിന്നും 12 ച. കി.മീ. ജനവാസത്തിനായി മാറ്റി. 2008ൽ ഉഗാണ്ട വന്യജീവി അതോരിട്ടി അജയിലെ പ്രവർത്തനം സ്വകാര്യവത്കരിച്ചു. ആത് വേട്ടയാടൽ-പടമെടുക്കൽ (hunting and photographic) വിനോദ സഞ്ചാര നടത്തിപ്പുകാരായ ഉഗാണ്ട വൈൽഡ് ലൈഫ് സഫാരീസ് ലിമിറ്റഡിനു കൈമാറി.
ബനാന കൂട്ടക്കൊല
1928 ഡിസംബർ ആറാം തീയതി കൊളംബിയയിലെ യുണൈറ്റഡ് ഫ്രൂട്ട് കമ്പനിയിൽ സമരം ചെയ്ത തൊഴിലാളികളെ വിധ്വംസന പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തു എന്നാരോപിച്ച് കൊളംബിയൻ സേന വെടിവെച്ചു കൊല്ലുകയുണ്ടായി, ഈ സംഭവം ബനാന കൂട്ടക്കൊല (Banana massacre) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. സമാധാന പരമായി സമരം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന തൊഴിലാളികളെ കൊളംബിയയിലെ അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരും, യുണൈറ്റഡ് ഫ്രൂട്ട് കമ്പനി ഉദ്യോഗസ്ഥരും ചേർന്ന് കമ്യൂണിസ്റ്റ് ബന്ധമുള്ള തീവ്രവാദികൾ എന്നു മുദ്രകുത്തുകയായിരുന്നു. കമ്പനിയുടെ സുഗമമായ പ്രവർത്തനത്തിനു, കൊളംബിയ സർക്കാർ ആവശ്യമായ നടപടികൾ എടുത്തില്ലെങ്കിൽ അമേരിക്ക ഈ പ്രശ്നത്തിൽ ഇടപെടുമെന്നു കാണിച്ചു കൊളംബിയൻ സർക്കാരിനു ടെലഗ്രാം സന്ദേശമയച്ചു. തുടർന്ന കൊളംബിയൻ സർക്കാർ നടത്തിയ പട്ടാള ഇടപെടലിൽ 2000 ഓളം തൊഴിലാളികൾ വെടിവെപ്പിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഏകാന്തതയുടെ നൂറ് വർഷങ്ങൾ എന്ന നോവലിൽ ഗബ്രിയേൽ ഗർസിയ മാർക്വേസ് സംഭവത്തെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്.
വെള്ളമുഖൻ കടന്നൽമത്സ്യം
കടൽവാസിയായ ഒരു മൽസ്യമാണ് വെള്ളമുഖൻ കടന്നൽമത്സ്യം  അഥവാ '''Whiteface Waspfish. ''' . ഐ യു സി എൻ പട്ടികപ്രകാരമുള്ള പരിപാലന സ്ഥിതി വേണ്ടത്ര പഠനം നടക്കാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നാണ്.
കുടുംബം
Tetrarogidae എന്ന കുടുബത്തിൽ പെട്ട മൽസ്യം ആണ് ഇവ, പൊതുവെ കടന്നൽ മൽസ്യങ്ങൾ എന്നാണ് ഇവ അറിയപ്പെടുന്നത് , സ്കോർപിനിഡെ ജനുസിൽ പെട്ട മൽസ്യങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധം ഉള്ളവയാണ് ഇവ.
ഇതും കാണുക
കേരളത്തിലെ മൽസ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കടൽ മത്സ്യങ്ങൾ
മൂൺവാക്ക് (ആത്മകഥ)
അമേരിക്കൻ സംഗീതജ്ഞനായ മൈക്കൽ ജാക്സന്റെ ആത്മകഥയാണ് മൂൺവാക്ക്. 1988 ലാണ് ഇത് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ജാക്സന്റെ പ്രശസ്തമായ നൃത്തമായ മൂൺവാക്ക് എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഈ പേരു സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്.ഈ പുസ്തകം ജാക്വിലീൻ കെന്നഡിയാണ് എഡിറ്റ് ചെയ്തത്.ഇത് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിന്റെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിറ്റഴിച്ച ബുക്കുകളുടെ പട്ടികയിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മൈക്കൽ ജാക്സൺ വർഗ്ഗം:ആത്മകഥകൾ
ഓറഞ്ച് വരയൻ മുള്ള്മത്സ്യം
കടൽവാസിയായ ഒരു മൽസ്യമാണ് ഓറഞ്ച് വരയൻ മുള്ള്മത്സ്യം  അഥവാ '''Orange banded Stingfish. ''' . ഐ യു സി എൻ പട്ടികപ്രകാരമുള്ള പരിപാലന സ്ഥിതി വേണ്ടത്ര പഠനം നടക്കാത്ത ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നാണ്.
കുടുംബം
സ്കോർപിനിഡെ (Scorpaenidae) എന്ന കുടുബത്തിൽ പെട്ട, തേൾ മത്സ്യം ജനുസിൽ പെട്ട മൽസ്യമാണ് ഇവ. വിഷ മുള്ളുകൾ ഉള്ള മത്സ്യം ആണ് ഇവ. വിഷം ഉള്ളതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇവ മനുഷ്യർക്ക് അപകടകാരികൾ ആണ്.
ഇതും കാണുക
കേരളത്തിലെ മൽസ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ
വർഗ്ഗം:കടൽ മത്സ്യങ്ങൾ
കഗെര നദി
വളരെ അകലെയുള്ള സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം വഹികുന്നതും നൈലിന്റെ അത്യുന്നത ഭാഗമായുള്ള  കഗെര നദിക്ക് അകഗെര നദിയെന്നും അലക്സാൻഡ്രാ നൈൽ  എന്നും പേരുണ്ട്. ബുറുൻഡിയിൽ ർവെറു തടാകത്തിൽ നിന്ന് കഗെര നദിയുടെ ഒരു ഭാഗം ഉത്ഭവിച്ച് റുവാണ്ടയുടെ അരികിലൂടെ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകിറുവുബു നദിയുമായി കേർന്ന് റുവാണ്ട- ബുറുണ്ടി, റുവ്വാണ്ട- ടാൻസാനിയ അതിരിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.കഗെര നദിക്ക് രണ്ടു പോഷകനദികളുണ്ട്. ന്യബറൊങൊയും റുവുവുവും.രണ്ടു പോഷക നദികളും നല്ല നീളമുള്ളവയാണ് അതുകൊണ്ടുതന്നെ നൈലിന്റെ പ്രധാന ശ്രോതസ്സുമാണ്.
ഖുഷ്തിയ
പടിഞ്ഞാറൻ ബംഗ്ലാദേശിലെ ഖുലാന അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റിവ് ഡിവിഷനിലുള്ള ഒരു ജില്ലയാണ് ഖുഷ്തിയ (ബംഗാളി: কুষ্টিয়া জেলা). ഇന്ത്യാവിഭജനം മുതൽക്കു തന്നെ ഖുഷ്തിയ ഒരു പ്രത്യേക ജില്ലയായി നിലനിന്നിരുന്നു. അതിനു മുമ്പ് ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയുടെ കീഴിൽ ബംഗാൾ പ്രൊവിൻസിലുള്ള നാദിയ ജില്ലയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഖുഷ്തിയ അനേകം പ്രശസ്ത വ്യക്തിളുടെ ജന്മദേശം കൂടിയാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് എഴുത്തുകാരും കവികളും. ഇന്നത്തെ ഖുഷ്തിയയിൽ ശിലൈദാഹാ കുത്തിബാരി എന്ന പേരിൽ ഒരു ഇസ്ലാമിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി നിലനിൽക്കുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ഖുഷ്തിയ ജില്ലയുടെ ചുറ്റളവ് 1608.80 സ്ക്വയർ കിലോമീറ്ററാണ്. വടക്കുഭാഗത്ത് രാജ്ഷാഹി, നത്തോർ, പബ്ന ജില്ലകളും തെക്കുഭാഗത്ത് ച്യുടാങ്ക, ഛെനെയ്ടാ ജില്ലകളും കിഴക്കുഭാഗത്ത് രാജ്ബാറി ജില്ലയും പടിഞ്ഞാറ് മെഹെർപൂർ ജില്ലയും പശ്ചിമബംഗാളുമാണ് അതിർത്തികൾ.
ഗംഗ, ഗൊറയ്-മൊധുമോട്ടി, മാതാഭംഗ, കാലിഗൊംഗ, കുമാർ എന്നിവയാണ് ഈ ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പ്രധാന നദികൾ. ഈ ജില്ലയിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും കൂടിയ ചൂട് 37.8 °C ആണ്. അതുപോലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ ചുട് 9.2 °C ഉം ആണ്. ശരാശരി വർഷപാതം 1,467 മില്ലീമീറ്ററാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ബംഗ്ലാദേശിലെ ജില്ലകൾ
ലിബ്രെഓഫീസ് റൈറ്റർ
ഒരു സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‍വെയർ വേഡ് പ്രൊസസറാണ് ലിബ്രെ ഓഫീസ് റൈറ്റർ. മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വേഡിനും കോറലിൻറെ വേഡ്പേർഫെക്ടിനും സമാനമായ അപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്‍റ്റ്‍വെയറാണ് ഇത്. ഓപ്പൺ ഓഫീസ് റൈറ്ററിൻറെ ഒരു ശാഖയാണിത്.
മോസില്ല പബ്ലിക് ലൈസൻസ് വി2.0 അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇത് പുറത്തിറക്കിയത്.
ലിനക്സ്, ഫ്രീബിഎസ്ഡി, മാക് ഒഎസ്, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എന്നീ ഒ എസുകളിലെല്ലാം ഈ അപ്ലിക്കേഷൻ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സവിശേഷതകൾ
ODT ആണ് ഫയൽ എക്സറ്റൻഷനെങ്കിലും മറ്റു വേഡ്പ്രൊസസർ ഫയൽ എക്സറ്റൻഷനായ DOC, DOCX, RTF, XHTML എന്നിവയെല്ലാം ഈ അപ്ലിക്കേഷനിൽ തുറക്കാനും ഈ എക്സ്റ്റെൻഷനുകളിൽ സേവ് ചെയ്യുകയും ചെയ്യാം.
കോമൺ മുറെ
വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ തിൻ-ബിൽഡ് മുറെ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന കോമൺ മുറെ അഥവാ കോമൺ ഗ്വില്ലെമോട്ട്' (Uria aalge) ഓക്ക് പക്ഷികളിൽപ്പെടുന്ന ഒരു വലിയ കടൽപ്പക്ഷിയാണ്. ഉത്തര അറ്റ്ലാന്റിക് പ്രദേശങ്ങളിലും, വടക്കൻ ശാന്തസമുദ്രത്തിലും, താഴ്ന്ന ആർട്ടിക് പ്രദേശങ്ങളിലും, ഉത്തരഭൂഖണ്ഡങ്ങളിലെ ജലാശയങ്ങളിലും ഈ പക്ഷികളെ കാണാൻ കഴിയുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ സമയം സമുദ്രത്തിൽ ചെലവഴിക്കുന്ന ഇവ പാറക്കെട്ടുകളിലേക്കോ ദ്വീപുകളിലേക്കോ പ്രജനനത്തിനായി മാത്രം എത്തുന്നു.
പക്ഷികളുടെ പ്രധാന ഭക്ഷണം മത്സ്യം ആയതിനാൽ ഇതിന്റെ ഇറച്ചി എണ്ണമയമുള്ളതും ഇരുണ്ടതും ആണ്. സാൻഫ്രാൻസിസ്കോയിൽ നിന്നുള്ള ഇതിന്റെ മുട്ടകൾ പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ ഫരല്ലോൺ ദ്വീപുകളിൽ നിന്ന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് ഒരു ദശലക്ഷം മുട്ടകൾ വളർന്നുവരുന്ന നഗരത്തിന് ഭക്ഷണമായി എത്തിയിരുന്നു.
പക്ഷി നിരീക്ഷണം കോമൺ മുറെകൾക്ക് വൈരുദ്ധ്യ ഫലങ്ങൾ ഉളവാക്കുന്നുണ്ട്. 1869-ലെ കടൽപ്പക്ഷികൾ സംരക്ഷണ നിയമം അനുസരിച്ച് പക്ഷിനിരീക്ഷകർ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന് പരാതി നൽകിയിരുന്നു. ഈ നിയമം പ്രജനന കാലഘട്ടത്തിൽ പക്ഷികളെ വേട്ടയാടുന്നതും മുട്ട ശേഖണവും തടയുന്നു.
വിതരണവും ആവാസവ്യവസ്ഥയും
പ്രജനനത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വാസസ്ഥലം പ്രധാനമായും ദ്വീപുകൾ, പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ, മലഞ്ചെരുവുകൾ, കടലുകൾ എന്നിവയാകുന്നു.
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ പക്ഷികൾ വർഗ്ഗം:ഐസ‌്‌ലാന്റിലെ പക്ഷികൾ
ഇമാസ് ദേശീയോദ്യാനം
പൻറനാൽ ബയോസ്‍ഫിയർ റിസർവ്വിൻറ പരിധിയിൽ, പൻറനാൽ, ചാപഡ ഡോസ് ഗ്വിമാറായെസ്, സെറ ഡ ബോഡോക്വേന തുടങ്ങിയ ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും, സെറ ഡി സാന്ത ബാർബറ, നാസ്സെൻറെസ് ഡൊ റിയോ തക്വാരി, പൻറനാൽ ഡി റിയോ നെഗ്രോ സംസ്ഥാന ഉദ്യാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ബ്രസീലിലെ ലോകപൈതൃകകേന്ദ്രങ്ങൾ
ട്രോപ്പിക്കൽ റെയിൻഫോറസ്റ്റ് ഹെറിറ്റേജ് ഓഫ് സുമാട്ര
ട്രോപ്പിക്കൽ റെയിൻഫോറസ്റ്റ് ഹെറിറ്റേജ് ഓഫ് സുമാട്ര, 2004 ൽ യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. സുമാട്ര ദ്വീപിലെ, ഗുനുങ് ല്യൂസർ ദേശീയോദ്യാനം, കെറിൻസീ സെബ്ലാറ്റ് ദേശീയോദ്യാനം, ബുക്കിത് ബരിസാൻ സെലാറ്റൻ ദേശീയോദ്യാനം എന്നീ മുന്ന് ഇന്തോനേഷ്യൻ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രദേശത്തിൻറെ നിലവാരം അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് വിവിധ മാനദണ്ഡങ്ങളനുസരിച്ചാണ്. മാനദണ്ഡം ഏഴ് അനുസരിച്ച്, അതിമനോഹരമായ പ്രകൃതിദൃശ്യം, മാനദണ്ഡം ഒൻപത് അനുസരിച്ച്, പാരിസ്ഥിതിക-ജൈവ പ്രക്രിയകളെ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു മികച്ച ഉദാഹരണം, മാനദണ്ഡം പത്ത് അനുസരിച്ച്, തനതായ സംരക്ഷണത്തിനായുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും പ്രാധാന്യമേറിയതുമായ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥ എന്നിങ്ങനെയാണ്.
ട്രോപ്പിക്കൽ റെയിൻഫോറസ്റ്റ് ഹെറിറ്റേജ് ഓഫ് സുമാട്ര, മൂന്നു ദേശീയോദ്യാനങ്ങളായ ഗുനുങ് ല്യൂസർ ദേശീയോദ്യാനം (GLNP) (8629.75 km2), കെറിൻസീ സെബ്ലാറ്റ് ദേശീയോദ്യാനം (KSNP) (13,753.5 km2) and ബുക്കിത് ബരിസാൻ സെലാറ്റൻ ദേശീയോദ്യാനം (BBSNP) (3568 km2) എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടതാണ്. മഴക്കാടുകളുടെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 25,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണ്. സുമാത്ര ദ്വീപിലെ വനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രാധാനപ്പെട്ട ഭാഗം, ജൈവ വൈവിധ്യം, നിമ്‍നഭൂമിയും മലനിരകളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കൊടുങ്കാടുകളും കാരണമാണ് സുമാത്രയിലെ ട്രോപ്പിക്കൽ റെയിൻഫോറസ്റ്റ് ഒരു പൈതൃക സ്ഥലമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. ഒരിക്കൽ വിശാലമായ ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളായിരുന്ന ഈ ദ്വീപിലെ കാടുകൾ കഴിഞ്ഞ അമ്പത് വർഷക്കാലയളവിനുള്ളിൽ ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് ചുരുങ്ങിയിരുന്നു.
പൈതൃക പദ്ധതിയിലുൾക്കൊള്ളുന്ന ദേശീയ ഉദ്യാനങ്ങളെല്ലാം തന്നെ "സുമാട്രയിലെ ആൻറീസ്" എന്നറിയപ്പെടുന്നതും ചുറ്റുപാടും അതിമനോഹര കാഴ്ചകളും നൽകുന്ന ബുഖിത് ബാരിസാൻ പർവതനിരകളുടെ കേന്ദ്രത്തിലാണു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഭൂപ്രകൃതിയും കാലാവസ്ഥയും
ദ്വീപിന് വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഗുനുങ് ല്യൂസർ ദേശീയോദ്യാനം 150 കിലോമീറ്റർ നീളവും 100 കിലോമീറ്റർ വീതിയുമാണ്. ഇത് കൂടുതലും മലനിരകളാണ്. ഉദ്യാനത്തിൻറെ 40 ശതമാനം ഭാഗങ്ങളും കുത്തനെയുള്ളതും 1500 മീറ്ററിനുമുകളിൽ ഉയരമുള്ളതുമാണ്. പാർക്കിൻറെ 12 ശതമാനം ഭാഗം തെക്കൻപകുതിയിലെ താഴ്ന്ന ഭാഗത്ത് 600 മീറ്ററിൽ താഴെയും തീരത്തേയ്ക്ക് 25 കിലോമീറ്ററോളം ദൂരത്തിലുമാണ്. 2,700 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള പതിനൊന്ന് കൊടുമുടികളുണ്ട്. 3,466 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഗുനുങ്ങ് ല്യൂസർ ആണ് ഏറ്റവും ഉയരമുള്ളത്. ഗുനുങ്ങ് ല്യൂസറിനു ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശം ല്യൂസർ എക്കോ സിസ്റ്റം എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ലാ അമിസ്റ്റാഡ് ദേശീയോദ്യാനം
ലാ അമിസ്റ്റാഡ് അന്തർദേശീയോദ്യാനം (സ്പാനിഷ്‍: പാർക്വെ ഇൻറർനാഷണൽ ലാ അമിസ്റ്റാഡ്) മുമ്പ്, ലാ അമിസ്റ്റാഡ് ദേശീയോദ്യാനം എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു, ലാറ്റിനമേരിക്ക യിലുള്ള ഒരു ട്രാൻസ്ബൗണ്ടറി പരിരക്ഷിത മേഖലയാണ്. ഈ ഉദ്യാനത്തിൻറെ ഭരണനിർവ്വഹണം, കോസ്റ്റാ റിക (കരീബിയൻ ലാ അമിസ്റ്റാഡ്, പസഫിക് ലാ അമിസ്റ്റാഡ് കൺസർവേഷൻ ഏരിയാസ്), പനാമ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്നു. യുനെസ്കോയുടെ ശുപാർശയനുസരിച്ച് ഉദ്യാനം ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
പ്രാദേശികവും ആഗോളവുമായ തലങ്ങളിൽ ജൈവവൈവിധ്യ വിഭവങ്ങളെ ഈ ഉദ്യാനം പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്നു (പ്രാദേശികമായി 20 ശതമാനം പ്രദേശത്തെ ജൈവ വൈവിധ്യം).
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കോസ്റ്റ റീക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
അസ്റ്റേലിയേസീ
സപുഷ്പികളിൽപ്പെടുന്ന ഒരു സസ്യകുടുംബമാണ് അസ്റ്റേലിയേസീ (Asteliaceae). ഏകബീജപത്ര സസ്യങ്ങളിലെ അസ്പരാഗേൽസ് നിരയിലാണ് അസ്റ്റേലിയേസീ സസ്യകുടുംബത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
മരങ്ങൾ, ഓഷധികൾ, കുറ്റിചെടികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ സസ്യകുടുംബത്തിലെ സ്പീഷിസുകളെ ഓസ്ട്രേലിയ, അന്റാർട്ടിക്ക, ദക്ഷിണ ഭൂഗോളത്തിൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക ഒഴികെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകമായും കാണപ്പെടുന്നവയാണ്. ഈ സസ്യകുടുംബത്തിൽ 3 ഓ 4 ഓ ജീനസ്സുകളിലായി 37 ഓളം സ്പീഷിസുകളാണുള്ളത്.
ജീനസ്സുകൾ
പ്ലാന്റ് ലിസ്റ്റ് 2016 ലെ കണക്കുകളനുസരിച്ച് 4 ജീനസ്സുകളാണ് ഈ കുടുംബത്തിനുള്ളത്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:സസ്യകുടുംബങ്ങൾ വർഗ്ഗം:അസ്റ്റേലിയേസീ
ബാറ്റിക്കളോവ കൂട്ടക്കൊല
1990 സെപ്തംബർ 9 ന് ശ്രീലങ്കയിലെ ബാറ്റിക്കൊളോവ ജില്ലയിലെ മൂന്നു ഗ്രാമങ്ങളിൽ ശ്രീലങ്കൻ സൈന്യം നടത്തിയ കൂട്ടക്കൊലയാണ് ബാറ്റിക്കൊളോവ കൂട്ടക്കൊല എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. കുട്ടികളുൾപ്പടെയുള്ള 184 ശ്രീലങ്കൻ തമിഴ് അഭയാർത്ഥികളാണു കൊല്ലപ്പെട്ടത്. സംഭവത്തെക്കുറിച്ചന്വേഷിക്കാൻ ശ്രീലങ്കൻ സർക്കാർ രണ്ടു കമ്മീഷനുകളെ നിയോഗിച്ചെങ്കിലും, ആരും തന്നെ ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടില്ല.
കൂട്ടക്കൊല
1990 സെപ്തംബർ ഒമ്പതാം തീയതി വൈകുന്നേരം ആയുധധാരികളായ ആളുകൾ ഈ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്കു ചെന്നു ജനങ്ങളോടു വീടുകളിൽ നിന്നും പുറത്തേക്കിറങ്ങി വരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. സംഘർഷം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശമായതിനാൽ ഏറെ ആളുകളൊന്നും വീടുകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ബാക്കി അവശേഷിച്ച ഇരുന്നൂറോളം വരുന്ന ആളുകളെ, അടുത്ത സൈനിക ക്യാംപിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി. ചോദ്യം ചെയ്തിട്ട് ഉടൻ വിട്ടയക്കാം എന്ന ഉറപ്പിന്മേലാണ് ഇവരെ കൊണ്ടുപോയത്. എന്നാൽ എട്ടുമണിയോടെ, ക്യാംപിലുണ്ടായിരുന്ന സൈനികർ വാളുകളും, കത്തികളുമുപയോഗിച്ച് അവിടെ വിളിച്ചു വരുത്തിയ സാധാരണക്കാരെ നിർദ്ദയം വധിക്കുകയായിരുന്നു.
184 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. വധിക്കപ്പെട്ടവരിൽ 47 പേർ പത്തു വയസ്സിനു താഴെ മാത്രം പ്രായമുള്ള കുട്ടികളായിരുന്നു. നിരവധി സ്ത്രീകളും കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ പെടുന്നു. അക്രമികളുടെ കണ്ണിൽപ്പെടാരെ ഇരുട്ടിന്റെ മറപറ്റി രക്ഷപ്പെട്ടവരിൽ ഒരാളായ കന്തസ്വാമി കൃഷ്ണകുമാർ എന്ന യുവാവിലൂടെയാണ് ഈ സംഭവം പിന്നീടു പുറം ലോകമറിഞ്ഞത്.
അന്വേഷണ കമ്മീഷനുകൾ
വിരമിച്ച ന്യായാധിപനായ കെ.പലക്ദിനർ അധ്യക്ഷനായി പ്രത്യേക അന്വേഷണ കമ്മീഷനെ സർക്കാർ നിയോഗിച്ചു. 5 ശിശുക്കൾ, പത്തു വയസ്സിനു താഴെ പ്രായമുള്ള 42 കുട്ടികൾ, 85 സ്ത്രീകൾ, 28 വൃദ്ധർ എന്നിവർ ഈ സംഭവത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. ശ്രീലങ്കൻ സൈന്യത്തിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരായിരുന്ന വർണ്ണകുലസൂര്യ, ഹെരാത്ത്, വിജയനായകെ എന്നിവരാണ് സംഭവത്തിനുത്തരവാദികളെന്നു പലക്ദിനർ റിപ്പോർട്ടിൽ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഈ മൂന്നുപേർക്കുമെതിരേ ശക്തമായ തെളിവുകളുണ്ടെന്നും, അവർക്കെതിരേ യുക്തമായ നടപടികളെടുക്കണമെന്നു കമ്മീഷൻ സർക്കാരിനോടു ശുപാർശ ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവർക്കെതിരേ യാതൊരു നടപടികളും ഉണ്ടായില്ല.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കയിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾ വർഗ്ഗം:മട്ടക്കളപ്പ് ജില്ല വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കൂട്ടക്കൊലകൾ വർഗ്ഗം:ശ്രീലങ്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം
പൈപ്ഫിഷ്
ചെറിയ മീനുകളും കടൽക്കുതിരകളും, കടൽഡ്രാഗണുകളും ഉൾപ്പെടുന്ന സിഗ്നാതിഡേ കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമാണ്  പൈപ്ഫിഷുകൾ (Syngnathinae).
അലെബ്ടോങ്ങ്
അലെബ്ടോങ്ങ് , ചിലപ്പോൾ അലെബ്ടോങൊ, എന്നും പറയും. ഇത് ഉഗാണ്ടയിലെ വടക്കൻ മേഖലയിലെ ഒരു പട്ടണമാണ്. ഇത് അലെബ്ടോങ്ങ് ജില്ലയിലെ പ്രധാന മുനിസിപ്പൽ, ഭരണ, വ്യവസായ കേന്ദ്രമാണ്
സ്ഥാനം
കിഴക്കുള്ള അലെബ്ടോങ്ങ് ജില്ലയിലെ ഒമൊറൊ പട്ടണത്തിനും പടിഞ്ഞാറുള്ള ലിറജില്ലയിലെ ലിറ പട്ടണത്തിനും ഇടക്കുള്ള റോഡിലാണ് ഈ പട്ടണം. ലങൊ ഉപ മേഖലയിൽ ലിറക്ക് കിഴക്ക് 50 കി.മീ. അകലെയാണ്. {{cite web|
ജനസംഖ്യ
2013ൽ, പട്ടണകേന്ദ്രത്തിന്റെ 7 കി.മീ. ചുറ്റളവിൽ മൊത്തം ജനസംഖ്യ ഏകദേശം 15100.
ആൻറിഗ്വ ഗ്വാട്ടിമാല
ആൻറിഗ്വ ഗ്വാട്ടിമാല (സ്പാനിഷ് ഉച്ചാരണം: [anˈtiɣwa ɣwateˈmala]) (സാധാരണയായി വെറും ആൻറിഗ്വ എന്നോ ലാ ആൻറിഗ്വ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ മദ്ധ്യമലനിരകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നഗരമാണ്. വളരെ നന്നായ രീതിയിൽ സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന സ്പാനിഷ് ബറോഖ് സ്വാധീനമുള്ള വാസ്തുവിദ്യയും കൊളോണിയൽ കാലത്തെ ദേവാലയങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും കൊണ്ട് പ്രസിദ്ധമാണിവിടം. ഗ്വാട്ടിമാല രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു ഇത് യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃകസ്ഥലമായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ആന്റിഗ്വ ഗ്വാട്ടിമാല, ഇതേ പേരുള്ള ചുറ്റുമുള്ള മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ മുനിസിപ്പൽ സീറ്റായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സകറ്റെപെക്വെസ് ഡിപ്പാർട്ട്‍മെൻറിൻറെ വകുപ്പു തലസ്ഥാനമായും ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ജനസംഖ്യ
1770 കളിൽ നഗരത്തിൽ 60,000 പേരുടേതായെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ജനസംഖ്യയുണ്ടായിരുന്നു. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനമായപ്പോഴേയ്ക്കും ഈ ജനസംഖ്യയിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം ഇവിടെനിന്നു പിൻവലിഞ്ഞിരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജനസംഖ്യയിൽ കാര്യമായ വളർച്ച ഉണ്ടായിരുന്നു. 2007 ലെ സെൻസസ് അനുസരിച്ച് നഗരത്തിൽ 34,685 പേർ വസിച്ചിരുന്നു.
ചരിത്രം
ആന്റിഗ്വ ഗ്വാട്ടിമാല എന്നാൽ "പുരാതന ഗ്വാട്ടിമാല". ഇത് ഗ്വാട്ടിമാലയുടെ മൂന്നാമത്തെ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ ആദ്യ തലസ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 1524 ജൂലൈ 25, തിങ്കളാഴ്ച്, സെൻറ് ജയിംസ് ദിനത്തിൽ, ഇപ്പോൾ ഇക്സിംചെ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പഴയ കാക്ക്ച്ചിക്കെൽ -മായ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനത്തായിരുന്നു. നഗരത്തിന് "Ciudad de Santiago de los Caballeros de Goathemalan" എന്ന പേരു നൽകപ്പെട്ടിരുന്നു. സ്വാഭാവികമായും, സെന്റ് ജെയിംസ് നഗരത്തിന്റെ രക്ഷകനായി കരുതപ്പെട്ടു. കാക്ക്ച്ചിക്കെൽ നഗരത്തിൽ നടന്ന പല പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കും ശേഷം, 1527 നവംബർ 22-ന് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമായ സ്ഥലമായ അൽമോലോംഗയിലെ (ജലത്തിൻറെ സ്ഥലം) താഴ്വരയിലേയ്ക്കു തലസ്ഥാനം മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും എന്നാൽ യഥാർത്ഥപേരു നിലനിറുത്തുകയും ചെയ്തു. ഇന്നത്തെ സാൻ മിഗ്വൽ എസ്കോബാർ എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ പുതിയ നഗരം സ്ഥിതിചെയ്തിരുന്നത്. സിയുഡാഡ് വിയെജ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഒരു അയൽപ്രദേശമായിരുന്നു ഇത്. വോൾക്കാൻ ഡി അഗ്വ അഗ്നിപർവ്വതത്തിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട "ലഹാർ" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചെളിപ്രവാഹത്താൽ 1541 സെപ്റ്റംബർ 11 ന് ഈ നഗരം നശിച്ചിരുന്നു. തൽഫലമായി, കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ ഒരിക്കൽ കൂടി തലസ്ഥാനത്തെ മാറ്റാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ഇത്തവണ അഞ്ചു മൈൽ അകലെയുള്ള പഞ്ചോയ് താഴ്വര യിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. 1543 മാർച്ച് 10-ന് സ്പാനീഷ് അധികാരികൾ ഇന്നത്തെ ആന്റിഗ്വ സ്ഥാപിക്കുകയും വീണ്ടും "സാന്റിയാഗോ ഡി ലോസ് കാബല്ലെറോസ്" എന്നറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. 200 വർഷങ്ങലധികം ഈ പട്ടണം, ഇന്നത്തെ മധ്യ അമേരിക്ക മുഴുവനായും മെക്സിക്കോയുടെ ഏറ്റവും തെക്കുള്ള സംസ്ഥാനമായ ചിയാപാസും ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു വലിയ പ്രദേശം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന, ഗ്വാട്ടിമാലയിലെ സ്പാനീഷ് കോളനിയുടെ മിലിട്ടറി ഗവർണ്ണറുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഗ്വാട്ടിമാല
ബ്വിന്ദി ഇംപെനിട്രബിൾ നാഷണൽ പാർക്ക്
ബ്വിന്ദി ഇംപെനിട്രബിൾ നാഷണൽ പാർക്ക് (BINP) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ ഉഗാണ്ടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. ബ്വിന്ദി ഇംപെനിട്രബിൾ വനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം. ഇത് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് ദ കോംഗോ (ഡിആർസി) അതിർത്തിയ്ക്കു സമാന്തരമായി, വിരുംഗ്വ ദേശീയോദ്യാന ത്തിനും ആൽബർട്ടൈൻ റിഫ്റ്റി ൻറെ വക്കിലുമായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. 331 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (128 ചതുരശ്ര മില്ലീമീറ്റർ) വിസ്തൃതിയിൽ പർവ്വതപ്രകൃതിയും താഴ്ന്ന ഭൂനിരപ്പും ഇടകലർന്ന ദുർഗ്ഗമമായ ഈ വനമേഖലയിലേയ്ക്ക് കാൽനടയായി മാത്രമേ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കുകയുള്ളു. BINP ഒരു യുണൈറ്റഡ് നേഷൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ, സയന്റിഫിക് ആന്റ് കൾച്ചറൽ ഓർഗനൈസേഷൻ ആണ്-നിർദ്ദിഷ്ട ലോക പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ പട്ടികയിലുൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ജൈവ വൈവിദ്ധ്യം ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ പ്രത്യേകതയാണ്. 120 ഇനം സസ്തനികൾ, 348 ഇനം പക്ഷികൾ, 220 തരം ചിത്രശലഭങ്ങൾ, 27 ഇനം തവളകൾ, ഓന്തുകൾ, ഗൌളികൾ, വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന മറ്റനേകം ജീവികൾ എന്നിവയ്ക്ക് ഇവിടം സ്വാഭാവിക  ആവാസ വ്യവസ്ഥയൊരുക്കുന്നു. കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും വൈവിധ്യമാർന്ന പുഷ്പങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന വനങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ ഉദ്യാനം. ആയിരത്തിലധികം പുഷ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങളും 163 ഇനം വൃക്ഷങ്ങളും 104 തരത്തിലുള്ള പന്നൽച്ചെടി വർഗ്ഗങ്ങളും ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. വടക്കൻ മേഖലയിൽ (താഴ്ന്ന ഉയരമുള്ളിടം) ഗിനിയോ-കോംഗോളിയൻ സസ്യജാലങ്ങളുടെ നിരവധി വർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന രണ്ടു ഇനങ്ങൾ, ബ്രൗൺ മഹാഗണി, ബ്രസൈയ ലോങ്കിപ്പെഡിസെല്ലാറ്റ (Brazzeia longipedicellata) എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. കൊളോബസ് കുരങ്ങ്, ചിമ്പാൻസികൾ, വേഴാമ്പലുകൾ, ട്യൂറകോസ് തുടങ്ങിയ നിരവധി പക്ഷികളുടെ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം. 340 ബ്വിന്ദി ഗോറില്ലകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്താൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമാണ് ഇവിടം. ലോകത്തിലെ അതീവ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന പർവ്വത ഗോറില്ലകളായ ബ്വന്ദി ഗോറില്ല കളിലെ പാതിയോളം ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നു. നാലു പർവതനിരകളിലെ ഗൊറില്ല ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ആവാസമേഖല ടൂറിസത്തിനുവേണ്ടി തുറന്നുകൊടുത്തിരിക്കുന്നു. മുബാരെ; ഹബീൻയാഞ്ച; ബുഹോമ യുടെ സമീപത്തുള്ള റുഷെഗുറ; ഒപ്പം നെകുറിംഗോ യിലെ ലെകുരിംഗോ ഗ്രൂപ്പുമാണിവ.
ചരിത്രം
1932 ൽ, ബ്വിന്ദി ഇംപെനിട്രബിൾ വനത്തിലെ രണ്ട് ബ്ലോക്കുകൾ  ക്രൌൺ ഫോറസ്റ്റ് റിസർവ്സ് ആയി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു. വടക്കൻ ബ്ലോക്ക് "കിയോൺസ ക്രൌൺ ഫോറസ്റ്റ് റിസർവ്വ്" എന്ന പേരിലും തെക്കൻ ഭാഗം "കസറ്റോറ ക്രൌൺ ഫോറസ്റ്റ് റിസർവ്വ്" എന്ന പേരിലുമാണ് നിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. ഈ രണ്ടു റിസർവ്വുകൾക്കുംകൂടി 207 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (80 ചതുരശ്ര മൈൽ) വിസ്തൃതിയുണ്ടായിരുന്നു. 1942 ൽ രണ്ട് കരുതൽ വനങ്ങൾകൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ഉദ്യാനം വിപുലീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിന് ഇംപെനിട്രബിൾ സെൻട്രൽ ക്രൗൺ ഫോറസ്റ്റ് എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. ഈ പുതിയ സംരക്ഷിത പ്രദേശം 298 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (115 ചതുരശ്ര കി.മീ) ഉൾക്കൊണ്ട്, ഉഗാണ്ടൻ സർക്കാരിൻറ വിനോദവകുപ്പിൻറെയും വനംവകുപ്പിൻറെയും സംയുക്ത നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു.
1964 ൽ പർവ്വത ഗൊറില്ലകൾക്ക് കൂടുതൽ സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിൻറെ ഭാഗമായി, ഇതൊരു ഒരു വന്യജീവി സങ്കേതമായി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പേരു വീണ്ടും ഇംപെനിട്രബിൾ സെൻട്രൽ ഫോറസ്റ്റ് റിസർവ് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. 1966 ൽ രണ്ട് കരുതൽ വന മേഖലകൾകൂടി പ്രധാന സംരക്ഷണ മേഖലയുടെ ഭാഗമായി കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ഉദ്യാനത്തിൻറെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 321 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (124 ച.മൈൽ) ആയി മാറുകയും ചെയ്തു. ഉദ്യാനം, വിനോദ വന്യജീവി സങ്കേതവും കരുതൽ വന മേഖലയുമായി തുടരുകയും ചെയ്തു.
1991 ൽ, ഇംപെനിട്രബിൽ സെൻട്രൽ ഫോറസ്റ്റ് റിസർവ്വിനെ, മഗാഹിങ്ക ഗോറില്ല റിസർവ്, റുവോൺസോറി മൗണ്ടൻസ് റിസർവ് എന്നിവയോടൊപ്പം ദേശീയോദ്യാനമായി തീരുമാനിക്കപ്പെടുകയും ബ്വിന്ദി ഇംപെനിട്രബിൽ ദേശീയോദ്യാനമെന്ന പുതിയ പേരു ചാർത്തുകയും ചെയ്തു. ദേശീയോദ്യാനം 330.8 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (127.7 ച.മൈൽ) പ്രദേശം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ദേശീയ ഉദ്യാനം ഭാഗികമായി അതിൻറെ പരിധിയിലുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക പ്രദേശമായി, പ്രത്യേകിച്ച് പർവ്വത ഗൊറില്ലകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്, പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ പുനർവർഗ്ഗീകരണം ബട്വ ജനങ്ങളിൽ ശക്തമായ ആഘാതം സൃഷ്ട്ച്ചു, പ്രത്യേകിച്ച് ബട്വ പിഗ്മി ജനങ്ങളെ, വനങ്ങളിൽ നിന്നും ഒഴിപ്പിക്കുകയും, ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ അനുവദിക്കാതിരിക്കുകയും വനവിഭവങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതു വിലക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 1993 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഗൊറില്ല ട്രക്കിംഗ് ഒരു വിനോദ സഞ്ചാര ഇനമായി മാറുകയും ദേശീയോദ്യാനം ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. 1994 ൽ ഒരു 10 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (3.9 ച മൈലം) വിസ്തൃതികൂടി ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ചേർക്കുകയും ഇത് ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഉഗാണ്ട വന്യജീവി അഥോറിറ്റി എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട ഏജൻസി, ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ സംരക്ഷണത്തിൻറെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിലായി.. 2003-ൽ 4.2 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററുള്ള (1.6 സ്ക്വയർ മൈൽ) ഉദ്യാനത്തിന് അടുത്തുള്ള ഒരു തുണ്ടു ഭൂമികൂടി വിലക്കു വാങ്ങി ദേശീയോദ്യാനത്തോടു കൂട്ടിച്ചേർത്തിരുന്നു.
1999 മാർച്ചിൽ 100 മുതൽ 150 പേരുള്ള മുൻ റുവാണ്ടൻ Interahamwe ഗറില്ലകൾ റുവാണ്ടൻ DRC അതിർത്തിയിൽനിന്ന് നുഴഞ്ഞുകയറുകയും 14 വിദേശ ടൂറിസ്റ്റുകളെയും അവരുടെ ഉഗാണ്ടൻ ഗൈഡുകളെയും  ദേശീയോദ്യാന ആസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുകയും പിന്നീട് ഒൻപതുപേരെ വിട്ടയയ്ക്കുകയും ബാക്കി എട്ട് പേരെ വാളുകളും ഉലക്കളും ഉപയോഗിച്ച് വധിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. നിരവധി ഇരകൾ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുകയും കുറഞ്ഞത് ഒരു സ്ത്രീയെ എങ്കിലും മാനഭംഗപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഉഗാണ്ടൻ ഗൈഡ് പെട്രോൾ ഉപയോഗിച്ച് തീകൊടുത്ത് കത്തിക്കപ്പെട്ടു. ഉഗാണ്ടയെ അസ്ഥിരപ്പെടുത്താനും, വിനോദസഞ്ചാരികളെ ഭയപ്പെടുത്തി ഇങ്ങോട്ടുള്ള സഞ്ചാരികളുടെ ഒഴുക്കിനെ തടസ്സപ്പെടുത്തി, ഉഗാണ്ടൻ സർക്കാരിന്റെ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽനിന്നുള്ള വരുമാനം നഷ്ടപ്പെടുത്താനുമായിരുന്നു Interahamwe ഗറില്ലകൾ ഈ ക്രൂരകൃത്യം ആസൂത്രണം ചെയ്തത്. ഈ സംഭവത്തിനുശേഷം ദേശീയോദ്യാനം നിരവധി മാസങ്ങൾ അടച്ചിടാൻ നിർബന്ധിതമായിരുന്നു. സ്ഥിരത കൈവരിച്ചശേഷം ഗോറില്ലാ പര്യടനങ്ങളിലെ ജനപ്രീതി പിന്നീട് വീണ്ടെടുത്തുവെങ്കിലും നിരവധി വർഷങ്ങളായി അതു മോശമായി തുടർന്നിരുന്നു. ഒരു സായുധ ഗാർഡ് സഞ്ചാരികളുടെ ഓരോ സംഘത്തോടൊപ്പവും അകമ്പടി സേവിക്കുന്നു.
ഭൂപ്രകൃതിയും കാലാവസ്ഥയും
തെക്ക് കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കബേൽ പട്ടണമാണ് ദേശായോദ്യാനത്തിന് ഏറ്റവും സമീപസ്ഥമായ പട്ടണം, ഇത് ഉദ്യാനത്തിൽനിന്ന് 29 കിലോമീറ്റർ (18 മൈൽ) അകലെയായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. രണ്ടു ബ്ലോക്കുകളുള്ള വനമേഖലയായി ക്രമപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ദേശീയോദ്യാനം, കാടുകളുടെ ഇടനാഴികളാൽ ബന്ധിതമായിരിക്കുന്നു. 1932 ൽ ഉദ്യാനത്തിൻറെ യഥാർത്ഥ രണ്ട് വനമേഖലകൾ സംരക്ഷിതമായപ്പോൾ മുൻകാല സംരക്ഷണ മാനേജ്മെൻറ് തുടർന്ന അതേ പാരമ്പര്യമാണ് ഈ പാർക്കിന്റെ ആകൃതിയെ നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ദേശീയോദ്യനാത്തിൻറെ അതിർത്തികളിൽ, മുമ്പ് വൃക്ഷങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്ന കൃഷിഭൂമിയും ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതിനാൽ, അതീവശ്രദ്ധയുള്ള കൃഷിരീതിയാണ് ഇവിടെ അവലംബിക്കാറുള്ളത്.
ദേശീയോദ്യാനമേഖലയിലെ ഭൂഗർഭം Precambrian shale phyllite, quartzite, schist, സ്ഫടികക്കല്ല്, കൃഷ്ണശില എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്. കിഗെസി മലനിരകളുടെ ഉയർന്ന ഭാഗത്ത്, വെസ്റ്റേൺ റിഫ്റ്റ് താഴ്വരയുടെ അറ്റത്താണ് പാർക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. വെസ്റ്റേൺ റിഫ്റ്റ് താഴ്വരയുടെ മുകളിലേയ്ക്കുള്ള നിരന്തരമായ വക്രീകരണം കാരണമായിട്ടാണ് ഇത് ഉടലെടുത്തതെന്നു കരുതുന്നു. പരുക്കനായ ഭൂപ്രകൃതിയാണിവിടെ, കുത്തനെയുള്ള കുന്നുകളും പരന്നുകിടക്കുന്ന താഴ്ന്ന താഴ്വരകളും നദികളുടെയും ഇടയിലാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രദേശത്തിൻറെ ഉയരം സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന്, 1,190 മുതൽ 2,607 മീറ്റർ വരെയാണ് (3,904 മുതൽ 8,553 അടി വരെ), പാർക്കിന്റെ 60 ശതമാനം ഭാഗവും 2,000 മീറ്റർ (6,600 അടി) ഉയരമുള്ളതാണ്. ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ഭാഗം കിഴക്കൻ അരികിലുള്ള റ്വമുൻയോന്വി മലയാണ്. ഉദ്യാനത്തിലെ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഭാഗം വടക്കേ അറ്റമാണ്.
ഒരു പ്രധാന ജലസംഭരണകേന്ദ്രമാണ് ഈ പ്രദേശത്തെ വനങ്ങൾ. ഉദ്യാനത്തിൽ പതിക്കുന്ന മഴയുടെ ഭൂരിഭാഗവും അരുവികളായി ഒഴുകുന്നു. അരുവികളുടെ ഒരു ശൃംഖലതന്നെ വനത്തിനുള്ളിലുണ്ട്. വടക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക് എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന പല നദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത് വനത്തിൽനിന്നാണ്. ഇവി, മുന്യാഗ, ഇഹിഹിസോ, ഇഷാഷ, നറ്റെൻഗിയെറെ (Ntengyere) എന്നീ നദികൾ ഇവിടെനിന്ന് ഉറവെടുത്ത് എഡ്വാർഡ് തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. മറ്റ് നദികൾ, മുതണ്ട, ബുനിയോണി തടാകങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നു. തദ്ദേശീയ കാർഷിക മേഖലകൾക്ക് ആവശ്യമായ ജലം ബ്വിന്ദി വിതരണം ചെയ്യുന്നു.
ഉഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥയാണ് ബ്വിന്ദിയിൽ അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. ശരാശരി വാർഷിക താപനില ശരാശരി ഏഴു മുതൽ 15 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെയും പരമാവധി 20-27 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെയുമാണ്. ഇവിടുത്തെ വാർഷപാതം 1,400 മുതൽ 1,900 മില്ലീമീറ്ററാണ് (55 മുതൽ 75 ഇഞ്ച് വരെ). മാർച്ച് മുതൽ ഏപ്രിൽ വരെയും സെപ്റ്റംബർ മുതൽ നവംബർ വരെയുമാണ് ഉയർന്ന തോതിലുള്ള മഴ ഈ പ്രദേശത്തു ലഭിക്കുന്നത്. ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുടെ പരിസ്ഥിതിയും കാലാവസ്ഥയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിന് ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ വനങ്ങൾ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
ജൈവവൈവിദ്ധ്യം
ബ്വിന്ദി ഇംപ്രെനിട്രബിൾ വനം പഴയതും സങ്കീർണവുമായതും ജീവശാസ്ത്രപരമായി വളരെ സമ്പന്നവുമാണ്. ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ പ്രധാന സവിഷേതയാണ് വൈവിദ്ധ്യമുള്ള ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ. ഉദ്യാനത്തിൻറെ പാരിസ്ഥിതി പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് ഇത് യുനെസ്കോയുടെ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട്. കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ വനങ്ങളുടെയിടയിൽ, ബ്വിന്ദി വൃക്ഷങ്ങൾക്കൊണ്ടു സമ്പന്നമാണെന്നതിനുപുറമേ, ചെറു സസ്തനികളുടെയും, പക്ഷികളുടെയും, ഉരഗങ്ങളുടെയും, ചിത്രശലഭങ്ങളുടെയും, പുഴുക്കളുടേയും എണ്ണവും വൈവിധ്യവും കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമാണ്. പാർക്കിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ജീവജാലങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നതിനു കാരണം, ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ ഉയരത്തിലെ വ്യതിയാനങ്ങളും വിവിധതരം സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയും കൂടാതെ, പ്ലീസ്റ്റോസീൻ (ഹിമയുഗ കാലഘട്ടം 2,588,000 മുതൽ 11,700 വർഷം വരെ) കാലഘട്ടത്തിൽ ജീവിവർഗ്ഗങ്ങളുടെ അഭയസ്ഥാനമായിരുന്നതുമായിരിക്കാം.
ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ അപൂർവ്വമായ ഒരു സസ്യജാലവിഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന "afromontane" വിഭാഗത്തിലുള്ളതാണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ വനങ്ങൾ. സമതലവനവും മലനിരയിലെവനങ്ങളും ഒരുമിച്ചുവരുന്നിടത്ത്, പാർക്കിലെ താഴ്ന്ന നിരപ്പിൽനിന്ന് ഉയർച്ചയിലേയ്ക്ക് പ്രാഥമിക വനങ്ങളുടെ ഒരു തുടർച്ചയുണ്ട്. ഇത്തരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ വനങ്ങളുള്ള അപൂർവ്വം ഭൂഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ 220 ലേറെ തരത്തിലുള്ള വൃക്ഷങ്ങളുണ്ട്. (ഇതിൽ5 0 ശതമാനം ഉഗാണ്ട വൃക്ഷയിനങ്ങളാണ്)   അതുപോലെ 100 ലേറെയിനത്തിലുള്ള പന്നൽച്ചെടികളുമുണ്ട്. ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ബ്രൌൺ മഹാഗണി ഒരു വംശനാശം നേരിടുന്ന വൃക്ഷയിനമാണ്.
ബ്വിന്ദി, കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ ജന്തുജാല വംശങ്ങളുള്ള പ്രദേശമാണ്. പാർക്കിൽ 120 തരം സസ്തനികൾ ഉണ്ട്, അതിൽ 10 എണ്ണം ആൾക്കുരങ്ങുവിഭാഗത്തിലുള്ളതാണ്. അതുപോലെ 45 തരം ചെറുസസ്തനികളുമുണ്ട്. "afromontane" കാലഘട്ടത്തിലെ ജന്തുജാലങ്ങളുടെ പരിപാലനത്തിന് പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ് ദേശീയോദ്യാനം, പ്രത്യേകിച്ച് വെസ്റ്റേൺ റിഫ്റ്റ് വാലിയിലെ മലനിരകളിലുള്ള ഇനങ്ങൾ. പർവ്വത ഗോറില്ലകളെ കൂടാതെ ദേശീയോദ്യാനത്തിലുള്ള മറ്റു ജീവി വർഗ്ഗങ്ങളിൽ സാധാരണയിനം ചിമ്പാൻസി, L'Hoest's കുരങ്ങൻ, ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ, ആഫ്രിക്കൻ ഗ്രീൻ ബ്രോഡ്ബിൽ, ക്രീം-ബാൻഡഡ് സ്വാളോടെയിൽ, ബ്ലാക്ക് & വൈറ്റ് കൊളോബസ്, റെഡ് ടെയിൽഡ് കുരങ്ങൻ, വെർവെറ്റ് കുരങ്ങൻ, giant forest hog, ചെറുതരം കൃഷ്ണമൃഗങ്ങൾ എന്നിവയാണ്. ഇവ കൂടാതെ വശത്തു-വരയുള്ള കുറുക്കൻ, ആഫ്രിക്കൻ സ്വർണ പൂച്ച, ആഫ്രിക്കൻ വെരുക് തുടങ്ങിയ നിരവധി മാംസഭോജികളെയും ഇവിടെ കാണാം.[1 ] 350 ലേറെ തരത്തിലുള്ള പക്ഷികളും 200 ലധികം തരത്തിലുള്ള ചിത്രശലഭങ്ങളും ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിനൽ കാണപ്പെടുന്നു. ദേശീയോദ്യാനത്തിനുള്ളിലെ നദികളിലും അരുവികളിലുമുള്ള മത്സ്യയിനങ്ങളെക്കുറിച്ച് നന്നായി പഠനങ്ങൾ നടന്നിട്ടില്ല.
പർവ്വത ഗോറില്ലകൾ
340 പർവ്വത ഗൊറില്ലകൾ (Gorilla beringei beringei)   ഇവിടെയുള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ലോകത്തിൽ ആകെയുള്ള ഇത്തരം ഗൊറില്ലകളിൽ പകുതിയോളവും ബ്വിന്ദി ദേശീയോദ്യാനത്തിലാണ്. മനുഷ്യനുമായി ജനിതകഘടനയിൽ ഏറെ സാമ്യമുള്ള പർവ്വത ഗൊറില്ലകൾ ഇവിടെയും മ്ഗാഹിങ്കാ ഗിങ്ങാ ദേശീയോദ്യാനം, റുവാണ്ടയിലുള്ള വോൾകാനോസ് ദേശീയോദ്യനം, കോംഗോയിലെ വിരുങ്ക ദേശീയോദ്യാനം എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഉയരം കൂടിയ നിത്യ ഹരിത വനങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പാർക്കിലെ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ 2006 ൽ നടന്ന ഗോറില്ലകളുടെ കണക്കെടുപ്പ് അനുസരിച്ച്, അതിന്റെ എണ്ണം 1997 ലെ 300 എണ്ണത്തിൽനിന്ന് സാവധാനം 2002 ൽ 320 ആയും 2006 ൽ 340 ആയും ഉയർന്നിരിക്കാമെന്ന് കരുതുന്നു. രോഗങ്ങളും ആവാസവ്യവസ്ഥ ചുരുങ്ങിവരുന്നതും ഗൊറില്ലകളുടെ നിലനിൽപ്പിന് ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയായി കണ്ടുവരുന്നു. മൃഗയാവിനോദങ്ങളും ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിനുള്ള മറ്റൊരു ഭീഷണിയാണ്. ബ്വിന്ദിയിലെ അംഗസംഖ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണം വിരുങ്ക ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ അംഗസംഖ്യയേക്കാൾ പിന്നിലാണെന്നു കാണുന്നു. ബ്വിന്ദി ഗൊറില്ല അംഗസംഖ്യയുടെ ചില പ്രാഥമിക ഗവേഷണങ്ങൾ സതേൺ കാലിഫോർണിയ സർവ്വകലാശാലയിലെ ബയോളജിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് ആന്ത്രോപോളജി പ്രൊഫസറായ ക്രെയ്ഗ് സ്റ്റാൻഫോഡ് ആണ് നടത്തിയത്. ഈ ഗവേഷണം കാണിക്കുന്നത്, ബ്വിന്ദി ഗോറില്ലയുടെ ഭക്ഷണക്രമം വിരുങ്ക ഗോറില്ലകളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതലും പഴവർഗ്ഗങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണെന്നാണ്. അതുപോലെതന്നെ ബ്വിന്ദി ഗോറല്ലകളിലെ സിൽവർ ബാക്ക് വിഭാഗത്തിലുള്ളവ മരം കയറ്റം കൂടുതലിഷ്ടപ്പെടുകയും മരത്തിനുമുകളിലുള്ള പരാന്നഭോജിയല്ലാത്ത സസ്യജാലങ്ങളെയും പഴങ്ങളെയും ഭക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഏതാനും മാസങ്ങളിൽ ബ്വിന്ദി ഗൊറില്ലകളുടെ ഭക്ഷണക്രമം ബ്വിന്ദി ചിമ്പാൻസികളുടേതിനു സമാനമാണ്. അതുപോലെതന്നെ ബ്വിന്ദി ഗോറില്ലകൾ, വിരുങ്ക ഗോറില്ലകളേക്കാൾ ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ദൂരം സഞ്ചരിക്കുകയും, പ്രത്യകിച്ച്, നാരുകളടങ്ങിയ ഭക്ഷണത്തേക്കാൾ പ്രാഥമികമായി പഴങ്ങൾ കഴിക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിലാണിത്തരത്തിലുള്ള ദൂരസഞ്ചാരം. ബ്വിന്ദി ഗോറില്ലകൾ മരങ്ങളിൽ താമസിക്കുവാൻ കൂടുതലിഷ്ടപ്പെടുന്നതായി കാണാം. Alchornea floribunda (പ്രാദേശികമായി, "Echizogwa") എന്ന ചെറുമരത്തിൽ വസിക്കുന്നതാണ് അവയ്ക്കു കൂടുതൽ പഥ്യം. യുനെസ്‌കോയുടെ ഗുരുതര വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന മൃഗങ്ങളുടെ പട്ടികയിലുള്ള പർവ്വത ഗോറില്ലകൾ ഇന്ന് ഏകദേശം 650 ൽ താഴെ മാത്രമാണ് ഭൂമുഖത്തു ബാക്കിയുള്ളത്. പർവ്വത ഗൊറില്ലകൾ ചെറു ഗ്രൂപ്പുകളായാണ് വസിക്കുന്നത്. ഒന്നോ രണ്ടോ ആൺ ഗോറില്ലകളടങ്ങിയ ഗ്രൂപ്പിനെ ആൺ ഗൊറില്ലകളാണ് സാധാരണയായി ഗ്രൂപ്പിനെ നയിക്കുന്നത്.
ഒരൊറ്റ പർവ്വതഗോറില്ലയും ബന്ധനത്തിലുള്ളതായി അറിവില്ല.1960 കളിലും 1970 കളിലും പർവത ഗോറില്ലകളെ പിടികൂടുകയും ബന്ധനത്തിൽ സംഖ്യാവർദ്ധനവു നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
പരിപാലനം
ഉഗാണ്ട വന്യജീവി അധികൃതരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു സർക്കാർ സ്ഥാപനമാണിത്. ഉദ്യാനത്തിനു സമീപമുള്ള സമൂഹങ്ങൾക്ക് അതിലെ വിഭവങ്ങളിൽ ചിലതിലെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാമെങ്കിലും ഈ ഉദ്യാനത്തിന് ഉഗാണ്ട സർക്കാരിൻറെ പരിപൂർണ സംരക്ഷണമുണ്ട്. പാർക്കിന് ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഒരു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിന് 300 ലധികം ആളുകളുടെ ജനസാന്ദ്രതയാണുള്ളത്. ഉഗാണ്ടയിലെ ദരിദ്രനാരായണന്മാരായ ജനങ്ങളിൽ ചിലരാണ് ഈ പ്രദേശത്തു വസിക്കുന്നവർ. ഉദ്യാനത്തിനു സമീപത്തെ ഉയർന്ന ജനസംഖ്യയും, പരിതാപകരമായ കാർഷിക പ്രവണതകളും ബ്വിന്ദിയിലെ കാടുകളിൽ വലിയ സമ്മർദമുണ്ടാക്കുകയും ഉദ്യാനത്തിന് ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണിയുയർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ മേഖലയിലെ 90 ശതമാനം ജനങ്ങളും ഉപജീവനത്തിനു കാർഷിക മേഖലയെ ആശ്രയിക്കുന്നത്. വരുമാനം നേടാനുള്ള മേഖലയുടം ചുരുക്കം ചില രീതികളിലൊന്നാണ് കാർഷികവൃത്തി. 1991 ൽ ഒരു ദേശീയ ഉദ്യാനമായി ഗസറ്റ് വിജ്ഞാപനം നടത്തിയെങ്കിലും ബ്വിന്ദി ഒരു കരുതൽ വനമേഖലയായി പ്രാഥമികമായി കണക്കാക്കപ്പെടുകയും വനത്തിനുള്ളിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനും മറ്റുമുള്ള അവകാശങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച നിയമങ്ങൾ കൂടുതൽ ഉദാരവൽക്കരിക്കപ്പെടുകയും അപൂർവമായി മാത്രം നടപ്പാക്കപ്പെടുകയുമാണ് ചെയ്യാറുള്ളത്. തദ്ദേശവാസികൾ സമീപ വനങ്ങളിൽ വേട്ടയാടുകയും, ഖനനം ചെയ്യുകയും മരത്തടികൾ ഉപയോഗിക്കുകയും കുഴിക്കുകയും ഉദ്യാനത്തിനുള്ളിൽ തേനീച്ചകളെ വളർത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
1991 ൽ മേഖലയിലെ ജൈവവൈവിധ്യവും വനത്തിന്റെ സമഗ്രതയ്ക്ക് ഭീഷണികളും നിലനിൽക്കുന്നതുകാരണമായി പ്രദേശത്തെ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി ഗസറ്റ് വിജ്ഞ്ഞാപനംനടത്തിയിരുന്നു. ഒരു ദേശീയ ഉദ്യാനമെന്ന പദവി ഉദ്യാനത്തിന് അതീവ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു. സംസ്ഥാന ഏജൻസികൾ ഉദ്യാനത്തിൻറെ സംരക്ഷണവും നിയന്ത്രണവും വർദ്ധിപ്പിച്ചിരുക്കുന്നു. വനത്തിനു തൊട്ടടുത്തുള്ള സമൂഹങ്ങളുടെ ഉദ്യാനത്തിനുള്ളിലേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനം ഉടനടി അവസാനിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഈ പ്രവേശനനിഷേധം മേഖലയിലെ പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളും ഉദ്യാന അധികൃതരും   തമ്മിൽ വലിയതോതിലുള്ള നീരസവും സംഘർഷവും സൃഷ്ടിച്ചു. കാടിനെ ആശ്രയിച്ചു മാത്രം കഴിഞ്ഞിരുന്ന ബട്വ വർഗ്ഗത്തെയാണ് ഇത് ഏറ്റവും മോശമായി ബാധിച്ചത്. ബട്വകൾ ഉദ്യാനത്തിനുള്ളി‍ലെ നദികളിൽ മത്സ്യബന്ധനത്തിലേർപ്പെടുകയും വനത്തിൽ നിന്ന് കാട്ടു ചേനകളും തേനും ശേഖരിച്ചിരുന്നു. അതുപോലെ അവരുടെ പൂർവ്വി സ്ഥലങ്ങൾ ഉദ്യാനത്തിനുള്ളിലായിരുന്നു. ഉദ്യാനത്തിലെ ഭൂവിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശവാദത്തിന് ബട്വ ജനങ്ങൾക്ക് ചരിത്രപരമായ അവകാശവാദം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, പ്രദേശത്തിന്റെ ജീവജാലങ്ങളെയും ആവാസ വ്യവസ്ഥയെയും നശിപ്പിക്കാതെ തലമുറകളായി ജീവിച്ചുവന്ന അവർ ഇവിടെ നിന്നു പുറത്താക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള ദേശീയ നഷ്ടപരിഹാര പദ്ധതിയിൽ അവരെ ഉൾപ്പെടുത്തുകയുണ്ടായില്ല എന്നാൽ കാർഷിക വല്കരണത്തിനായി വനം വെട്ടിത്തെളിച്ചിരുന്ന ബട്വകളല്ലാത്തവർക്ക് നഷ്ടപരിഹാരങ്ങൾ അനുവദിക്കുകയും ഭൂമിയുടെ മുകളിലുള്ള അവകാശങ്ങൾ അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ജനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ വനവിഭവങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുകയും ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും പലരും മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ടൂറിസം
വർഷത്തിൽ എല്ലാ സമയത്തും സന്ദർശകർക്ക് പാർക്ക് സന്ദർശിക്കാവുന്നതാണ്. മഴക്കാലത്ത് പാർക്കിനുള്ളിൽ സഞ്ചരിക്കുക വളരെ പ്രയാസകരമാണ്. ദേശീയോദ്യാനം ഒരു വിദൂര സ്ഥലത്തായതും ഇവിടേയ്ക്കുള്ള റോഡുകൾ വളരെ മോശം അവസ്ഥയിലായതുമാണ് യാത്ര ദുഷ്കരമാക്കുന്നത്.. വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കുള്ള താമസസൗകര്യങ്ങളിൽ ഒരു ലോഡ്ജ്, കൂടാരമുളള ക്യാമ്പുകൾ, ബുഹോമ പ്രവേശന കവാടത്തിനകത്ത് താമസിക്കുന്ന പ്രാദേശക സമൂഹം നടത്തുന്ന മുറികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബിവിന്ദി കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഈ പ്രദേശത്തെയും സഞ്ചാരികളുമായി 40,000 പേർക്ക് ആരോഗ്യ പരിരക്ഷ നൽകുന്നതിനുള്ള സംവിധാനമുണ്ട്.
ഉദ്യാനത്തിലെ പ്രധാന ആകർഷണം ഗോറില്ല ട്രാക്കിംഗ് ആണ്. ഉഗാണ്ടൻ വന്യജീവി അധികൃതർക്ക് ഇതു ധാരാളം വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്.
ഗൊറില്ലകളെ പിന്തുടരുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സഞ്ചാരികൾക്ക് അധികൃതരിൽനിന്ന്ഒ പെർമിറ്റ് തരപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്. ഗൊറില്ല കുടുംബങ്ങൾക്ക് മനുഷ്യ സാന്നിദ്ധ്യവും, സന്ദർശനങ്ങളുടെ എണ്ണവും ഉപദ്രവമുണ്ടാക്കുന്നതായി കണ്ടുവരുന്നു.സന്ദർശകരുടെ എണ്ണം ഗൊറില്ലകൾക്ക് അപകടസാധ്യതയും ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ അപചയവും തടയുന്നതിനായി കർശനമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു. ഗൊറില്ലകൾ വിനോദസഞ്ചാരികളോട് അപൂർവമായി മാത്രമേ പ്രതിക്കാറുള്ളു. വിനോദസഞ്ചാരികളിൽനിന്ന് ഗൊറില്ലകളിലേക്ക് രോഗം പകരുന്നതിനുള്ള അപകടസാദ്ധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനായി കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഉഗാണ്ട, റുവാണ്ട, ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ എന്നിവ മാത്രമാണ് മൗണ്ടൻ ഗോറില്ലകളെ സന്ദർശിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏതാനും രാജ്യങ്ങൾ. വനത്തിലൂടെയുള്ള മാർഗനിർദ്ദേശകുരോടൊപ്പം, വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു സമീപത്തേയ്ക്കു നടക്കുവാനും കുരങ്ങുകളേയും, പക്ഷികളേയും നിരീക്ഷിക്കുവാനും സാധിക്കുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ
ഡോറിസ്‍, കാലിഫോർണിയ
ഡോറിസ്‍, അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ സിസ്ക്യൂ കൌണ്ടി യലുള്ള ഒരു പട്ടണമാണ്. 2010 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം ഈ പട്ടണത്തിലെ ജനസംഖ്യ 939 ആയിരുന്നു.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
ഡോറിസ് പട്ടണം നിലനിൽക്കുന്ന പ്രദേശത്തിൻറെ അക്ഷാംശ രേഖാംശങ്ങൾ 41°57′54″N 121°55′8″W (41.965075, −121.918967) ആണ്. വടക്കൻ കാലിഫോർണിയയിലെ ബട്ട് താഴ്വരയിൽ, മൗണ്ട് ശാസ്തയ്ക്കും ഒറിഗോൺ അതിർത്തിയ്ക്കും ഇടയിൽ, ഹൈവേ 97 ലാണ് ഡോറിസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
ഐക്യനാടുകളുടെ സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ കണക്കുകളനുസരിച്ച് പട്ടണത്തിൻറെ ആകെ വിസ്തീർണ്ണം 0.7 സ്കയർ മൈലാണ് (1.8 km2), ഇതിൽ 97.81 ശതമാനം ഭാഗം കരഭൂമിയും ബാക്കി 2.19 ശതമാനം ഭാഗം ജലം ഉൾപ്പെട്ടതുമാണ്.
ഓൾ സെയിന്റ്സ് സർവകലാശാല ലഗൊ
ഓൾ സെയിന്റ്സ് സർവകലാശാല യുടെ മുഴുവൻ പേര് ഓൾ സെയിന്റ്സ് സർവകലാശാല ലഗൊ (ASUL), എന്നാണ്. ഇത് ഉഗാണ്ട ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ ദേശീയ കൗൺസിൽ (UNCHE) അംഗീകരിച്ച സ്വകാര്യ സർവകലാശാലയാണ്.
ഗോൾഡൻ ഔർ (ഫോട്ടോഗ്രാഫി)
ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിൽ, ഗോൾഡൻ ഔർ  എന്നത് സൂര്യോയത്തിനു ശേഷമോ സൂര്യാസ്തമയത്തിനു തൊട്ടു മുൻപുള്ളതോ ആയ വളരെ കുറച്ചുസമയമാണ്. സൂര്യൻ ആകാശത്തിൽ എത്തുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ചുവന്നതും മൃദുവുമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രകാശം. ഇത് ബ്ളൂ ഔറിന് നേർ വിപരീതമാണ്. സൂര്യോദയത്തിനു തൊട്ടുമുമ്പുള്ള കാലമോ അല്ലെങ്കിൽ സൂര്യാസ്തമയത്തിനു തൊട്ടു ശേഷമോ വെളിച്ചം വികലമായി കാണുന്ന സമയമാണ് ബ്ളൂ ഔർ.
ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ
വർഗ്ഗം:ഭൗമ പ്രതിഭാസങ്ങൾ
ഓൾ സെയിന്റ്സ് സർവകലാശാല ലഗൊ
സ്ഥാനം
ഇത് ഉഗാണ്ടയുടെ തലസ്ഥാനമായ കമ്പാലയിൽ നിന്ന് 320 കി.മീ. വടക്കായി, വടക്കൻ മേഖലയിൽ ലിറ ജില്ലയിലെ ലിറ പട്ടണത്തിന്റെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്ത് അഡൊക്കൊ റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു സർവകലാശാലയുടെ പരിസരത്തിന്റെ നിർദ്ദേശാങ്കം 2°14'46.0"N, 32°53'59.0"E (Latitude:2.246111; Longitude:32.899722)ആണ്.
അർദ്ധകേക
കേകയ്ക്ക് രണ്ടു യതിയുള്ളതിൽ ആദ്യത്തെ യതിയിൽത്തന്നെ പദം നിറുത്തിയാൽ അർദ്ധകേക.
വർഗ്ഗം:ഭാഷാവൃത്തങ്ങൾ
ഓൾ സെയിന്റ്സ് സർവകലാശാല ലഗൊ
ചരിത്രം
ചർച്ച് ഓഫ് ഉഗാണ്ടയുടെ ലങൊ രൂപത 2008ൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ഈ സർവകാലാശാല. സർവകളാശലയുടെ സ്ഥാപകരും ഭരണകർത്താക്കളും ക്രിസ്ത്യാനികളാണെങ്കിലും ദേശീയത, മതവിശ്വാസം, ഗോത്രം ഇവ പരിഗണിക്കാതെയാണ് പ്രവേശനം നൽകുന്നത്. അവിടെ പഠിപ്പിക്കുന്ന വിഷയങ്ങൾ UNCHE  അംഗീകരിച്ചതാണ്.
കലങല ജില്ല
കലങല (Kalangala), ഉഗാണ്ടയിലെ മദ്ധ്യമേഖലയിലെ തെക്കു ഭാഗത്തെ ഒരു ജില്ലയാണ്. ഈ ജില്ല, വിക്ടോറിയ തടാകത്തിലെ സ്സെസെ ദ്വീപുകളുമായി ഒരേ അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. സ്സെസെ ദ്വീകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദ്വീപായ ബുഗാല ദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:ഉഗാണ്ടയിലെ ജില്ലകൾ
അലെജാന്ദ്രോ ഡി ഹംബോൾട്റ്റ് ദേശീയോദ്യാനം
അലെജാന്ദ്രോ ഡി ഹംബോൾട്റ്റ ദേശീയോദ്യാനം,(സ്പാനിഷ്: Parque Nacional Alejandro de Humboldt) ക്യൂബൻ പ്രവിശ്യകളായ ഹോൾഗ്വിൻ, ഗ്വാണ്ടനാമോ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേശീയ ഉദ്യാനമാണ്. 1800 ലും 1801 ലും ഈ ദ്വീപ് സന്ദർശിച്ചിരുന്ന ജർമ്മൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്ന അലക്സാണ്ടർ വോൺ ഹംബോൾട്റ്റി നെ അനുസ്മരിച്ചാണ് ഈ ദ്വീപ് ഈ പേരു നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിൻറെ വലിപ്പം, ഉയരം, സങ്കീർണ്ണമായ ലിത്തോളജി, ഭൂതല വൈവിധ്യം, വംശനാശം, ഇവിടെ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന സസ്യജന്തു ജാല സമ്പത്ത് എന്നിവയുടെ പേരിൽ 2001 ൽ യുനെസ്കോ ഈ ഉദ്യാനത്തെ ലോക പൈതൃകപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.
പാർക്കിലെ കൊടുമുടികളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന ഏതാനും നദികൾ കരീബിയൻ ദ്വീപിലെ ഏറ്റവും വലിയവയാണ്. ക്യൂബിലെ ഏറ്റവും ഈർപ്പമുള്ള പ്രദേശമാണ് ഈ ഉദ്യാനം. ഇത് ഈ മേഖലയിൽ ഉയർന്ന ജൈവ വൈവിധ്യം ഉണ്ടാക്കുന്നു. 711.38 km2 വിസ്തീർണ്ണമാണ് ഉദ്യാനത്തിനുള്ളത്. ഇതിൽ 685.72 km2 കരപ്രദേശവും 22.63 km2 ഭാഗം സമുദ്രപ്രദേശവുമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,168 മീറ്റർ (3,832 അടി) വരെയാണ് എൽ ടോൾഡോ കൊടുമുടിവരെയുള്ള ഉയരം. ക്യൂബയിൽ മാത്രം സാധാരണ കണ്ടുവരുന്ന 28 സസ്യങ്ങളിൽ 16 ഉം ഈ ഉദ്യാനത്തിലാണ് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ഇതിൽ Dracaena cubensis, Podocarpus ekman തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുന്നു. വിവിധയിനം തത്തകൾ, പല്ലിവർഗ്ഗങ്ങൾ, ഹമ്മിങ്ബേർഡുകൾ, വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ക്യൂബൻ സൊലനോഡോൺ (ഇവിടെ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നത്), ഹുതിയ (ഒരു തരം എലി), ഒച്ചുകൾ തുടങ്ങിയവ ജീവികളെ സാധാരണയായി ഈ ഉദ്യാനത്തിൽ കാണാവുന്നതാണ്.
അശ്വഗതി (ധൃതിച്ഛന്ദസ്സ്)
അഞ്ചു ഭകാരമിഹാശ്വഗതിക്കു സകാരവുമൊടുവിൽ.
വർഗ്ഗം:ഭാഷാവൃത്തങ്ങൾ
വിനാലെസ് വാലി
വിനാലെസ് വാലി, (സ്പാനിഷ്:   Valle de Viñales  ) ക്യൂബ യിൽ ചുണ്ണാമ്പുകല്ലുകളും ജിപ്സവും മറ്റും പ്രതിപ്രവർത്തിച്ചുണ്ടായ ഒരു താഴ്വരയാണ്. 132 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ (51 സ്ക്വയർ മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ താഴ്വര, പിനാർ ഡെൽ റിയോ പ്രവിശ്യയിലെ വിനാലെസിനു വടക്കായി സിയേറ ഡി ലോസ് ഓർഗാനോസ് മലനിരകളിലാണ് (ഗ്വാനിഗ്വാനിക്കോ കൊടുമുടിയുടെ ഭാഗം) സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
മോർനെ ട്രോയിസ് പിറ്റൺസ് ദേശീയോദ്യാനം
മോർനെ ട്രോയിസ് പീറ്റൺസ് നാഷണൽ പാർക്ക് ഡൊമിനിക്കയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ലോക പൈതൃക സ്ഥലമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട (1997 മുതൽ) ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ്. 1975 ജൂലൈയിലാണ് ഈ പ്രദേശം ഡൊമിനിക്കൻ ഗവൺമെന്റ് ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. രാജ്യത്ത് നിയമപരമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ ദേശീയോദ്യാനമായിരുന്നു ഇത്. ഈ പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടി പർവ്വതമായ മോർനെ ട്രോയിസ് പിറ്റൺസിൻറെ പേരാണ് ദേശീയോദ്യാനത്തിനു നൽകിയിരിക്കുന്നത്. മൂന്നു കൊടുമുടികളുള്ള പർവ്വതം എന്നാണ് ഈ പദത്തിൻറെ അർത്ഥം. ദേശീയോദ്യാനം നിലനിൽക്കുന്നിടം അഗ്നിപർവ്വത പ്രവർത്തനമുള്ള പ്രദേശമാണ്. ഈ പ്രദേശത്തെ സവിശേഷതകളിൽ തിളയ്ക്കുന്ന ചെളിക്കുളങ്ങളും ചൂടു നീരുറവകളുമുള്ള വാലി ഓഫ് ഡിസൊലേഷൻ, ബോയിലിംഗ് ലേക്ക്, ടിറ്റൌ മലയിടുക്ക്, എമറാൾഡ് പൂൾ എന്നിവയാണ്.
സി.പി.ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ
കടയ്ക്കൽ പഞ്ചായത്തിലെ കുറ്റിക്കാട് എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന എയ്ഡഡ് സ്കൂളാണ് സി.പി.ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ. കുറ്റിക്കാട് എന്ന സ്ഥലം വലിയ വികസനം എത്താത്ത സ്ഥലമായത് കൊണ്ട് ഈ സ്കൂൾ അവിടുത്തെ കുട്ടികൾക്ക് നല്ലൊരു ഭാവിയെ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. എല്ലാ വർഷവും ഈ സ്കൂളിൽ 95%നു മുകളിൽ എസ് എസ് എൽ സി ഫലം വരാറുണ്ടെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
പ്രജ്ഞാനന്ദ രമേഷ്ബാബു
ചെസ്സിൽ ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ അഞ്ചാമത്തെ ഗ്രാൻഡ്‌ മാസ്റ്റർ ആണ് ഇന്ത്യക്കാരനായ പ്രഗ്നാനന്ദ രമേഷ്ബാബു. 2005 ആഗസ്റ്റ്‌ 10 ന് ചെന്നൈയിലാണ് പ്രഗ്നാനന്ദ ജനിച്ചത്‌. 2018 ജൂലൈയിൽ ഗ്രാൻഡ്‌ മാസ്റ്റർ പദവി ലഭിക്കുമ്പോൾ പ്രഗ്നാനന്ദയ്ക്ക് 12 വയസ്സും 10 മാസവും 13 ദിവസുമായിരിന്നു പ്രായം. പ്രഗ്നാനന്ദയ്ക്ക് മുന്നിൽ അഭിമന്യു മിശ്ര, സെർജി കര്യാക്കിൻ, ഗുകേഷ് ഡി, ജാവോഖിർ സിന്ദർകോവ് എന്നിവരാണ് ഉള്ളത്.
ജീവിതരേഖ
2005 ഓഗസ്റ്റ് 10 ന് തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ചെന്നൈയിലാണ് പ്രജ്ഞാനന്ദ ജനിച്ചത്. വുമൺ ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്ററും ഇന്റർനാഷണൽ മാസ്റ്ററുമായ ആർ വൈശാലിയുടെ ഇളയ സഹോദരനാണ്. പിതാവ് TNSC ബാങ്കിൽ ബ്രാഞ്ച് മാനേജരായി ജോലി ചെയ്യുന്നു, അമ്മ ഒരു വീട്ടമ്മയാണ്. ചെന്നൈയിലെ വേലമ്മാൾ നെക്സസ് സ്കൂളിലാണ് പ്രജ്ഞാനന്ദ പഠിക്കുന്നത്.
ചെസ്സ്‌ കരിയർ
മാഗ്നസ് കാൾസനെ മൂന്ന് തവണ തോൽപ്പിച്ച് പ്രഗ്നാനന്ദ പ്രശസ്തനായി
അവലംബം
വർഗ്ഗം:ചെസ്സ് ഗ്രാൻഡ്മാസ്റ്റർമാർ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ചെസ്സ് കളിക്കാർ
മുള്ള്യാകുറിശ്ശി
മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു ഗ്രാമമാണ് മുള്ള്യാകുറുശ്ശി.
വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ
അശ്വലളിതം
ഒരു സംസ്കൃത വർണ്ണ വൃത്തമാണ് അശ്വലളിതം. വികൃതിഛന്ദസിൽ ഉൾപ്പെട്ട വൃത്തമാണിത്.
ലക്ഷണം
ഇഹ പതിനൊന്നിൽ നിന്നു നജഭം ജഭം ജഭലഗങ്ങളശ്വലളിതം.
വർഗ്ഗം:ഭാഷാവൃത്തങ്ങൾ
യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ കാലഘട്ടം
ചൈനയുടെ പുരാതന ചരിത്രത്തിൽ വസന്തത്തിന്റെയും ശരത്കാലത്തിന്റെയും ഘട്ടത്തിന് ശേഷവും ക്വിൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിജയങ്ങൾക്ക് മുൻപായും വരുന്ന കാലഘട്ടമാണ് യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ കാലഘട്ടം (戰國時代/战国时代, Zhànguó shídài) എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ബിസി 221-ൽ ക്വിൻ രാജ്യം മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെയെല്ലാം പിടിച്ചെടുത്തതോടെ ഈ കാലഘട്ടം അവസാനിച്ചു. ബിസി 475-ലാണ് ഈ കാലഘട്ടം ആരംഭിച്ചതെന്ന സിമ ക്വിയാന്റെ അഭിപ്രായത്തിനാണ് ഏറ്റവും പിന്തുണ ലഭിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും ഏത് വർഷമാണ് ഇത് ആരംഭിച്ചതെന്ന കാര്യം തർക്കവിഷയമാണ്. കിഴക്കൻ ഷൗ രാജവംശത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ രണ്ടാം പകുതിയിലാണ് ഈ കാലഘട്ടം.
ഭൂമിശാസ്ത്രം
യുദ്ധത്തിലേർപ്പെട്ടിരുന്ന ഏഴ് പ്രധാന രാജ്യങ്ങൾ ഇവയായിരുന്നു.
പ്രധാന രാജ്യങ്ങൾ ഏഴെണ്ണമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും ചില അപ്രധാന രാജ്യങ്ങളും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.
ആദ്യ യുദ്ധങ്ങൾ
പടിഞ്ഞാറൻ ഷൗ രാജവംശം രൂപം കൊടുത്ത ഫ്യൂഡൽ രാജവംശങ്ങൾക്ക് 771 ബിസിയ്ക്ക് ശേഷം വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് സംഭവിച്ചത്. ഷൗ 771 ബിസിയിൽ ഇന്നത്തെ ലുവോയാങ്ങിലേയ്ക്ക് ഒളിച്ചോടിയതോടെ അതിന്റെ ശക്തിക്ക് വലിയ ചോർച്ച സംഭവിച്ചു. ചില രാജ്യങ്ങൾ വലിയ ശ്കക്തി പ്രാപിക്കുകയും മറ്റു ചില രാജ്യങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമാണ് സ്പ്രിങ് ആൻഡ് ഓട്ടം കാലഘട്ടത്തിൽ സംഭവിച്ചത്.
ബിസി 405-ന് മുൻപേയുള്ള കാലം മുതൽ 383 വരെ മൂന്ന് ജിൻ രാജ്യങ്ങൾ വൈയുടെ നേതൃത്ത്വത്തിൽ ശക്തമായ നിലയിലായിരുന്നു. എല്ലാ ദിശയിലേയ്ക്കും ഇവർ രാജ്യം വികസിപ്പിച്ചു. വേയ് രാജ്യത്തെ ഇവർ അക്രമിച്ചപ്പോൾ വേയ് വൈ രാജ്യത്തിന്റെ സഹായമഭ്യർത്ഥിച്ചു. വൈ പടിഞ്ഞാറുനിന്ന് ഷൗ രാജ്യത്തെ ആക്രമിച്ചു. ഷൗ ചു രാജ്യത്തിന്റെ സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ചു വടക്കുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കാൻ ഈ സ്ഥിതി ഉപയോഗിച്ചു. ഷാവോ വേയ് രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഈ അവസരത്തിൽ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ജിൻ സഖ്യത്തിന്റെ ശക്തി ഇതോടെ ക്ഷയിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു.
376 ബിസിയിൽ ഹാൻ വേയ് ഷാവോ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ജിന്നിലെ ഡ്യൂക്ക് ജിങ്ങിനെ പുറത്താക്കുകയും ജിൻ രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ സ്വന്തം രാജ്യങ്ങളോട് ചേർക്കുകയും ചെയ്തു.
ബിസി 370-ൽ വേയ് ഭരണാധികാരി അനന്തരാവകാശിയെ നിർദ്ദേശിക്കാതെ മരിച്ചു. ഇത് അനന്തരാവകാശം സ്ഥാപിക്കുവാനുള്ള ഒരു യുദ്ധത്തിലേയ്ക്ക് നയിച്ചു. വടക്കുനിന്ന് ഷാവോ രാജ്യവും തെക്കുനിന്ന് ഹാൻ രാജ്യവും വേയ് രാജ്യത്തെ ആക്രമിച്ചു. പരസ്പരമുള്ള തർക്കത്തെത്തുടർന്ന് രണ്ട് സൈന്യവും പെട്ടെന്ന് പിൻവാങ്ങി. ഇതെത്തുടർന്ന് ഹുയി രാജാവ് അധികാരത്തിലേറി.
ഷാവോ രാജ്യവും വേയ് രാജ്യവും ഈ സമയത്ത് കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങൾ വെട്ടിപ്പിടിച്ചു. 379 ബിസിയൊടെ ക്വിയിലെ ഡ്യൂക്ക് കാങ് മരിച്ചു. ജിയാങ് വംശത്തിൽ അനന്തരാവകാശി ഇല്ലാതെയാണ് ഇദ്ദേഹം മരിച്ചത്. ടിയാൻ വംശത്തിലെ വേയ് രാജാവിനാണ് അധികാരം ലഭിച്ചത്.
പുതിയ രാജാവ് രാജ്യത്തിന്റെ നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങൾ തിരിച്ചുപിടിക്കുവാൻ ആരംഭിച്ചു. ഷാവോ വൈ, വേയ് എന്നീ രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരായി നടത്തിയ നീക്കങ്ങൾ വിജയിച്ചു. അടുത്ത ഇരുപത് വർഷത്തേയ്ക്ക് മറ്റ് രാജ്യങ്ങളാരും ക്വി രാജ്യത്തെ ആക്രമിക്കാൻ ധൈര്യം കാണിച്ചില്ല.
വേയ് രാജാവിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ അവസാനസമയത്ത് ക്വി ഏറ്റവും ശക്തമായ രാജ്യമായി മാറിയിരുന്നു. ഈ സമയത്താണ് ഇദ്ദേഹം രാജാവ് എന്ന പദവി സ്വീകരിച്ചത്. ഇത് ഷൗ രാജവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യപ്രഖ്യാപനം ആയിരുന്നു.
364 ബിസിയിൽ വേയ് രാജ്യത്തെ ക്വിൻ ഷിമെൻ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിച്ചു. ഷാവോ ഇടപെട്ടത് കൊണ്ട് മാത്രമാന് വേയ് രാജ്യം രക്ഷപെട്ടത്. 361 ബിസിയിൽ വേയ് തലസ്ഥാനം ക്വിൻ ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപെടാൻ കിഴക്ക് ഡൈലാങ്ങിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചു.
354 ബിസിയിൽ വേയ് രാജ്യത്തെ ഹൂയി രാജാവ് ഷാവോ രാജ്യത്തെ ആക്രമിച്ചു. 353 ബിസിയോടെ ക്വി രാജ്യം ഇടപെടുകയും വേയ് തലസ്ഥാനത്തെ ആക്രമിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്വൈലിങ് യുദ്ധത്തിൽ വേയ് സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടു. മുപ്പത്താറ് യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളിലെ രണ്ടാമത്തേതായി ഇത് ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് (ഷാവോയെ രക്ഷിക്കാൻ വൈയെ വലയം ചെയ്യുക – ഒരു പ്രദേശത്തെ ആക്രമണത്തിന്റെ ശക്തി കുറയ്ക്കുവാൻ മറ്റൊരു പ്രദേശം ആക്രമിക്കുക).
ഷാങ് യാങ് ക്വിൻ രാജ്യത്തെ പരിഷ്കരിക്കുന്നു (356–338 BC)
ഷാങ് യാങ് ക്വിൻ രാജ്യത്തിൽ വ്യക്തികൾക്ക് ഭൂമി കൈവശം വയ്ക്കാനുള്ള അവകാശം നൽകുകയും, കൂടുതൽ വിളവെടുക്കുന്ന കൃഷിക്കാർക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുകയും, പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന വിളവ് ലഭിക്കാത്ത കർഷകരെ അടിമകളാക്കുകയും ചെയ്തു. മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ക്വിൻ രാജ്യത്തിൽ ജനസംഖ്യ കുറവായിരുന്നതിനാൽ ജനങ്ങളെ ക്വിൻ രാജ്യത്ത് കുടിയേറുവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുവാനുള്ള നടപടികൾ ഇദ്ദേഹം സ്വീകരിച്ചു.