cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
സ്വർണ്ണമത്സ്യം
അവലംബം
-- Irvin calicut <font color="#FF9933">ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ് 20:36, 26 മേയ് 2011 (UTC) വർഗ്ഗം:അലങ്കാരമത്സ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഗോൾഡ്ഫിഷ് ബ്രീഡ്സ്
തഹ്‌രീർ ചത്വരം
thumb|തഹ്‌രീർ ചത്വരത്തിന്റെ തെക്കു ഭാഗത്തുള്ള മൊഗമ്മ കെട്ടിടം thumb|right|തഹ്‌രീർ ചത്വരം;ഒരു രാത്രി കാഴ്ച, തലത് ഹർബ് പാതയുടെ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള ദൃശ്യം thumb|തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തു നിന്നുള്ള തഹ്‌രീർ ചത്വരത്തിന്റെ കാഴ്ച thumb|വടക്ക് പടിഞ്ഞാറു നിന്നും നോക്കുമ്പോൾ ക്വർസ് അൽ അയ്ൻ തെരുവ് thumb| തഹ്രിർ ചത്വരത്തിലെ [[2011-ലെ ഈജിപ്ഷ്യൻ പ്രക്ഷോഭം|പ്രക്ഷോഭകർ സൈനിക ടാങ്കിനു മുകളിൽ]] thumb|right|Tahrir Square filled with citizens for the 'Friday of Departure' demonstration, one of many here in the 2011 revolution.
thumb|Demonstrators at Tahrir Square for the 'Friday of Departure' on 8 February 2011 ഈജിപ്തിലെ നൈൽ നദി തീരത്തുള്ള കൈറോ എന്ന തലസ്ഥാന നഗരിയിലെ പൊതു സംഗമ പ്രദേശമാണ് തഹ്‌രീർ ചത്വരം (Tahrir Square) അഥവാ വിമോചന  ചത്വരം ( Midan Tahrir) (Arabic: ميدان التحرير‎, IPA: trans. Liberation Square). മൈതാൻ ഇസ്മായിലിയ്യ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവിടം രൂപകൽപന ചെയ്തത് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭരണാധികാരി ഘെടിവ് ഇസ്മഈൽ ആയിരുന്നു. 1952-ലെ വിപ്ലവത്തിലൂടെ, ഏകാധിപത്യത്തിൽനിന്നും റീപബ്ലിക് ആയി മാറിയപ്പോൾ മുതൽ ഇവിടം മൈതാൻ തഹ്‌രീർ (വിമോചന ചത്വരം) ആയി അറിയപ്പെടുന്നു. വൃത്താകൃതി ആയ ഈചത്വരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ  ഷെയ്ഖ് ഒമാർ മക്രാം പ്രതിമ 2003-ൽ സ്ഥാപിച്ചു.
പ്രത്യേകതകൾ
നൈൽ നദിക്കു കുറുകെ ഉള്ള ക്വസർ അൽ -നിൽ പാലത്തിനു സമീപം, ചരിത്ര പ്രാധാന്യം ഉള്ള ക്വസർ അൽ-അയിൻ തെരുവിന് പടിഞ്ഞാറെ അറ്റത്താണ് ഈ പ്രദേശം.ഇതിനു ചുറ്റുമാണ് കൈറോ മെട്രോ റയിലിന്റെ സദാത് സ്റ്റേഷൻ, ഈജിപ്റ്റിന്റെ  ദേശീയ മ്യുസിയം, മോഗാമ്മ ഭരണ സൗധം, ഭരണ കക്ഷി ആയ  ദേശീയ ജനാധിപത്യ പാർട്ടിയുടെ  ആഫീസ്, അമേരിക്കൻ സർവകലാശാല , ഗവണ്മെന്റ് ടെലിവിഷൻ കേന്ദ്രം,  നൈൽ ഹോട്ടൽ തുടങ്ങിയവ. കൈറോ നഗരത്തിന്റെ കവാടമാണ് ഇവിടം.
പ്രാധാന്യം
പരമ്പരാഗതമായി, ജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധ പ്രകടനങ്ങൾക്കുള്ള വേദിയാണ് തഹ്‌രീർ ചത്വരം. 1997-ലെ റൊട്ടി വിപ്ലവം, 2003-ലെ അമേരിക്കയുടെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിനെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധം എന്നിവ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ്.
മരണമടഞ്ഞവരും പരുക്കേറ്റവരും
ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം 2011 ഫെബ്രുവരി 17 നു പുറത്തുവിട്ട കണക്കനുസ്സരിച്ച്, മുബാറക് വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ആകെ 365 പേർ മരണമടയുകയും 5000 ത്തോളം പേർക്ക് പരുക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.
തഹ്രീർ സ്ക്വയറിൽ വിജയാഹ്ലാദം
ലോക പ്രശസ്ത ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ ഡോ. യൂസുഫുൽ ഖറദാവി 30 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആദ്യമായി തഹ്രീർ സ്ക്വയറിൽ ഹുസ്നി മുബാറകിൻറെ പതനത്തിന് ശേഷം തിരിച്ചെത്തി. മിതവാദിയായ ഇദ്ദേഹം, മുസ്ലിം ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള പന്ധിതനാണ്. 2011 ഫെബ്രുവരി 18 വെള്ളിയാഴ്ച ജുമുഅ പ്രഭാഷണം നിർവഹിക്കാനും ഈജിപ്ത് വിമോചന സമര വിജയത്തിൻറെ പ്രഖ്യാപനത്തിനും വിപ്ലവാഭിവാദ്യമർപ്പിക്കാനുമായിരുന്നു ഖറദാവി കൈറോയിലെത്തിയത്. ഒരു സ്വതന്ത്ര ജനാധിപത്യ ഈജിപ്റ്റ്‌ സൃഷ്ടിക്കുവാൻ എല്ലാവരും ഒത്തൊരുമിച്ചു  ശ്രമിക്കണം എന്നാണു  അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആഹ്വാനം. ദേശീയ ഐക്യത്തിന്റെ  പ്രതീകമായി, ഫെബ്രുവരി 6 ഞായറാഴ്ച  ക്രിസ്തുമത വിശ്വാസികൾ നടത്തിയ പ്രാർഥനാ യോഗത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ മറ്റൊരുകൂട്ടം പ്രക്ഷോഭകർ വലയം തീർത്തത് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഒറ്റകൈ   (one  hand ) എന്ന മന്ത്രവും  ജപിച്ചു, ഒരു കൈയിൽ ഖുറാനും ഏന്തി പരസ്പരം കുരിശുപോലെ കൈകൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി പ്രക്ഷോഭകർ പ്രകടനവും നടത്തി. അടുത്ത 10 ദിവസത്തിനകം  ഭരണ ഘടന  ഭേതഗതികൾ രൂപപ്പെടുത്താനായി, സ്വതന്ത്ര ന്യായാധിപനായ താരേക്ക്-അല്-ബിഷ്രി  അദ്ധ്യക്ഷനായ കമ്മീഷനെ അധികാരപ്പെടുത്തി.
ഇനി എല്ലാ വെള്ളിയാഴ്ചയും പ്രകടനം
വീണ്ടും, അനേകായിരങ്ങൾ ഫെബ്രുവരി 25 വെള്ളിയാഴ്ച ചത്വരത്തിൽ പ്രകടനം നടത്തി. അടിയന്തരമായ ഭരണ പരിഷ്ക്കാരങ്ങൾക്കും, മുബരാക്കിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന അനുയായികളെ ഭരണതിൽനിന്നും പുറത്താക്കണമെന്നുമാണ്  പ്രക്ഷോഭകർ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. മുബരാക്കിന്റെ നിയമങ്ങൾ പിൻവലിക്കുന്നില്ല, രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെ വിട്ടയക്കുന്നില്ല, ഭരണത്തിന് വേഗത ഇല്ല  എന്നിവയാണ് പ്രക്ഷോഭകരെ വിഷമിപ്പിക്കുന്നത്  .ഷഫീക്കും അധികാരം ഒഴിയണമെന്നാണ്   ബ്രദർ ഹൂഡ്‌  നേതാവായ സഫവക്ക് ഹെയ്നസ്സി  ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. മുബരാക്കിന്റെ ദേശീയ ജനാധിപത്യ പാർട്ടിയെ പിരിച്ചുവിടണമെന്ന്,  ചത്വരത്തിലെ പ്രാർത്ഥനയിൽ, ഷെയ്ഖ് മഹമെദ് ജബ്രീൽ  ആവശ്യപ്പെട്ടു. തങ്ങളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നേടുന്നതുവരെ, എല്ലാ വെള്ളിയാഴ്ചയും പ്രകടനം  നടത്തുമെന്നും പ്രക്ഷോഭകർ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കെയ്‌റോ
ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടിക
വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രം * വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ
അഗ്ലയോനിക്കി
അവലംബം
വർഗ്ഗം: സ്ത്രീ ശാസ്ത്രജ്ഞർ
കാമിനി
സുബൈറിന്റെ സംവിധാനത്തിൽ 1974-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് കാമിനി. അൻവർ, എച്ച് എച്ച് എ അബ്ദുള്ള സേതു എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത്. പ്രേമ, ടി. ആർ. ഓമന, രാഘവൻ, ടി. എസ്. മുത്തയ്യ എന്നിവരാണ് പ്രധാന വേഷങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. എം.എസ്. ബാബുരാജ് സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:1974-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ബാബുരാജ് സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ
സോളിനോയിഡ്
സർപ്പിളാകൃതിയിൽ ചുറ്റിയേടുത്ത വൈദ്യുത ചാലകമായ കവചിത കമ്പിച്ചുരുളിനേയാണ്‌ സോളിനോയിഡ്(ഇംഗ്ലീഷ്:Solenoid) എന്നു പറയുന്നത്. വൈദ്യുതി കടന്നു പോകുമ്പോൾ സോളിനോയിഡിനുള്ളിൽ ഒരു കാന്തിക മണ്ഡലം രൂപപ്പെടുന്നു. നിയന്ത്രികമായ ഒരു കാന്തിക മണ്ഡലം രൂപ പ്പെടുത്തിയെടുക്കാം എന്നതിനാൽ വൈദ്യത കാന്തങ്ങളുടെ നിർമ്മാണത്തിന്‌ സോളിനോയിഡുകൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. ആന്ദ്രേ ആം‌പിയർ ഡൊമിനിക് ആർഗോളുമായി ചേർന്ന് ആദ്യത്തെ സോളിനോയിഡ് നിർ‌മിച്ചു.
മാന്റോ പരിശോധന
ക്ഷയരോഗമുണ്ടോ എന്ന് കണ്ടെത്താനുള്ള ഒരു പരിശോധനയാണ് മാന്റോ പരിശോധന. തൊലിയിൽ 5 ട്യൂബർക്കുലിൻ യൂണിറ്റ് സൊല്യൂഷൻ കുത്തിവച്ചശേഷം 48-72 മണിക്കൂറുകൾ കഴിഞ്ഞു പരിശോധനാഫലം തൊലിയിൽ കാണാവുന്നതാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രധാന ക്ഷയരോഗ ചർമ്മ പരിശോധനകളിൽ ഒന്നാണിത്. ടൈൻ ടെസ്റ്റ് പോലുള്ള ഒന്നിലധികം പഞ്ചർ ടെസ്റ്റുകളെ മാറ്റി ഇന്ന് ഈ പരിശോധനയാണ് കൂടുതലും നടത്തുന്നത്. ടൈൻ ടെസ്റ്റിന്റെ ഒരു രൂപമായ ഹീഫ് ടെസ്റ്റ് 2005 വരെ യുകെയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഇപ്പോൾ മാന്റോ പരിശോധനയാണ് നടത്തുന്നത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:വൈദ്യപരിശോധനകൾ വർഗ്ഗം:ക്ഷയം
അലക്സിയസ് I
അലക്സിയസ് I ബൈസാന്തിയൻ ചക്രവർത്തിയായിരുന്നു. ജോൺ കൊംനേനസിന്റെ മൂന്നാമത്തെ പുത്രനായി 1056-ൽ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിൽ ജനിച്ചു. ഏഷ്യാമൈനർ, ഗ്രീസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ ആക്രമണങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത് വിജയം നേടി. പട്ടാളക്കാരുടെ പ്രീതി സമ്പാദിച്ച അലക്സിയസ് 1081 ഏപ്രിലിൽ 4-ന് ബൈസാന്തിയൻ ചക്രവർത്തിയായി. രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ശത്രുക്കളെ എതിരിടാനുള്ള കരുത്ത് ചക്രവർത്തിയായ സീസഫോറസ് IIIന് (1078-81) ഇല്ലാതിരുന്നതിനാലായിരുന്നു അലക്സിയസിനെ തത്സ്ഥാനത്ത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. പുതിയ ചക്രവർത്തി നോർമൻകാരിൽനിന്നും തെസ്സിലി വീണ്ടെടുക്കുകയും ത്രെയിസിലെ പെഷ്നേഗുകളെയും കുമാൻകാരെയും പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു; ഏഷ്യാമൈനറിലെ തുർക്കികൾക്കെതിരായി യുദ്ധം നയിച്ചു. 1096-ൽ ഒന്നാം കുരിശുയുദ്ധം കഴിഞ്ഞു മടങ്ങുന്നവർ ഇദ്ദേഹത്തെ ശല്യപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും, അവരെ ഇദ്ദേഹം പുറത്താക്കി. അധഃപതിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ബൈസാന്തിയൻ സാമ്രാജ്യത്തെ കുറച്ചുകാലംകൂടി സംരക്ഷിച്ചു എന്നതാണ് അലക്സിയസിന്റെ നേട്ടം. ഇടപ്രഭുക്കന്മാരെ അമർച്ച ചെയ്യുവാൻ ഇദ്ദേഹം ഉന്നത പുരോഹിതവർഗത്തെ കരുവാക്കി. പാശ്ചാത്യ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് ഇദ്ദേഹം സമ്മതനായിരുന്നില്ല. കഴിവുള്ള ഭരണാധികാരി, സൈന്യാധിപൻ, ഭരണതന്ത്രജ്ഞൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രശസ്തിയാർജിച്ച അലക്സിയസ് I, 1118-ൽ അന്തരിച്ചു. ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച്, ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രിയും പ്രശസ്ത ചരിത്രകാരിയുമായ അന്നാ കൊംനേന ഒരു ജീവചരിത്രഗ്രന്ഥം (The Alexiad) രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കെ.പി. രാഘവപ്പൊതുവാൾ
മൂന്നാം കേരള നിയമ സഭയിലെ അംഗവും സി.പി.എം. നേതാവുമായിരുന്നു '''കെ.പി. രാഘവ പൊതുവാൾ''' (15 ജൂൺ 1928 - 18 ഒക്ടോബർ 2012).
ജീവിതരേഖ
കൊടക്കൽ ഗോവിന്ദൻ നായരുടെയും കൊളങ്ങര പുതിയവീട്ടിൽ ലക്ഷ്മിയമ്മയുടെയും മകനായി ജനിച്ചു. മദ്രാസ് ലോകോളേജിൽനിന്ന് 1954ൽ നിയമബിരുദം നേടി. 1955ൽ പ്രാക്ടീസ് ആരംഭിച്ച പൊതുവാൾ പാർടി നിർദ്ദേശപ്രകാരം പാട്ടക്കുടിയാന്മാർക്കും കമ്യൂണിസ്റ്റുകാർക്കുംവേണ്ടിയാണ് കോടതിയിൽ ഹാജരായത്. 1965ലും 67ലും തളിപ്പറമ്പ് മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് നിയമസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1947ൽ കമ്യൂണിസ്റ്റ്പാർടി അംഗമായി. 1964ൽ പാർടി പിളർന്നപ്പോൾ സിപിഐ എമ്മിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. 1982ൽ അഖിലേന്ത്യാ ലോയേഴ്സ് യൂണിയൻ സെക്രട്ടറിയായ അദ്ദേഹം 2000മുതൽ ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. .
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ
ഇരുളൻ പാറക്കൂരി
കേരളത്തിലെ തദ്ദേശീയ മത്സ്യം ആണ് ഇരുളൻ പാറക്കൂരി. ഇതിനെ ചാലിയാറിലും അതിന്റെ കൈ വഴികളിലും ആണ് കണ്ടു കിട്ടിയിട്ടുള്ളത്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തദ്ദേശീയ മത്സ്യങ്ങൾ വർഗ്ഗം:മത്സ്യങ്ങൾ
മോസില്ല ഫയർഫോക്സ്
സൗജന്യമായി ലഭിക്കുന്ന ഒരു സ്വതന്ത്ര വെബ് ബ്രൗസർ ആണ് മോസില്ല ഫയർഫോക്സ്. മോസില്ല കോർപ്പറേഷനാണ് നൂറുകണക്കിന് സന്നദ്ധ പ്രോഗ്രാമർമാരുടെ സഹായത്തോടെയാണ് ഈ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വികസിപ്പിച്ചത്. 2012 ഒക്ടോബറിലെ കണക്കനുസരിച്ച് ലോകത്ത് 20% മുതൽ 24% ഇന്റർനെറ്റ് ഉപയോക്താക്കൾ ഫയർഫോക്സ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഗൂഗിൾ ക്രോം, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ എന്നീ ബ്രൗസറുകൾക്കുശേഷം ഏറ്റവും അധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രൗസറും ഇതു തന്നെ.
ഫയർഫോക്സ് ഗെക്കോ എന്ന സ്വതന്ത്ര ലേഔട്ട് എഞ്ചിനാണ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇത് ഇപ്പോഴുള്ള വെബ്ബ് സ്റ്റാൻഡേർഡുകൾ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ ചില പ്രധാനപ്പെട്ട കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകളും ഫയർഫോക്സിന് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
ടാബുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ബ്രൗസിങ്ങ്, സ്പെൽചെക്കർ, ലൈവ് ബുക്ക്മാർക്കിംഗ്, ഡൗൺലോഡ് മാനേജർ, ഗൂഗിൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള തിരച്ചിൽ സംവിധാനം മുതലായവ ഇതിലുണ്ട്. ഇതു കൂടാതെ മറ്റു കമ്പനികളും, പ്രോഗ്രാമർമാരും നൽകുന്ന 2000-ൽ അധികം ആഡോണുകളും ഉണ്ട്. . നോസ്ക്രിപ്റ്റ് (സ്ക്രിപ്റ്റ് ബ്ലോക്കർ), ടാബ് മിക്സ് പ്ലസ് (ടാബുകൾ കൂടുതൽ വ്യക്തിപരമാക്കാൻ), ഫോക്സിട്യൂൺസ്, ആഡ്ബ്ലോക്ക് പ്ലസ് (ആഡ് ബ്ലോക്കർ), സ്റ്റംബിളപ്പോൺ (വെബ്‌സൈറ്റുകൾ കണ്ടുപിടിക്കാൻ), ഡൗൺദെം ആൾ! , വെബ്ബ് ഡവലപ്പർ (വെബ്ബ് ടൂളുകൾ) എന്നിവ ജനപ്രീതി നേടിയ ചില ആഡോണുകളാണ്. ജാവ, ഫ്ലാഷ്, പി.ഡി.എഫ്., മൾട്ടിമീഡിയ ഫയലുകൾ തുടങ്ങിയവയ്ക്കായി പ്ലഗ്ഗിന്നുകളായും ആഡോണുകൾ ലഭ്യമാണ്‌.
മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിൻഡോസ്, ഗ്നു/ലിനക്സ്, മാക് ഒ.എസ്. 10, യുണിക്സ് എന്നീ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ ഫയർഫോക്സ് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സ്ഥിരതയാർന്ന ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പ് 29.0 2014 ഏപ്രിൽ 29-ന് പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഫയർഫോക്സിന്റെ സോഴ്‌സ് കോഡ് സ്വതന്ത്രമാണ്. ഇതിന്റെ പകർപ്പവകാശം മൂന്നു പകർപ്പവകാശലിഖിതങ്ങളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അവ ജി.പി.എൽ., എൽ.ജി.പി.എൽ.,എം.പി.എൽ. എന്നിവയാണ്.
ചരിത്രം
ഡേവ് ഹ്യാറ്റും ബ്ലേക്ക് റോസും ചേർന്ന് മോസില്ല പ്രൊജക്ടിന്റെ ഒരു പരീക്ഷണാത്മക ശാഖയായാണ് ഫയർഫോക്സ് പ്രൊജക്ട് ആരംഭിച്ചത്. മോസില്ല സ്യൂട്ടിൽ നിന്നും ഫയർഫോക്സ്, തണ്ടർബേർഡ് എന്നിവയിലേക്ക് തങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതായി ഏപ്രിൽ 3, 2003-ൽ മോസില്ല ഓർഗനൈസേഷൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഫയർഫോക്സ് പദ്ധതിയുടെ പേര് പല തവണ മാറ്റത്തിന് വിധേയമായി. ഫീനിക്സ് എന്നായിരുന്നു ആദ്യ നാമം. എന്നാൽ ഫീനിക്സ് ടെകനോളജിയുമായുള്ള ട്രേഡ്‌മാർക്ക് പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം അത് മാറ്റേണ്ടിവന്നു. പിന്നീട് വന്ന ഫയർബേർഡ് എന്ന പേര് ഫയർബേർഡ് ഫ്രീ ഡാറ്റാബേസ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പദ്ധതിയിൽനിന്ന് കടുത്ത പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി. ഡാറ്റാബേസ് സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ പേരുമായി മാറിപ്പോകാതിരിക്കാൻ ബ്രൗസറിന് മോസില്ല ഫയർബേർഡ് എന്ന് പേരിട്ടാൽ മതി എന്നായിരുന്നു മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്റെ അഭിപ്രായം. എന്നാൽ ഡാറ്റാബേസ് സെർവറിന്റെ ഡെവലപ്മെന്റ് കമ്യൂണിറ്റിയിൽനിന്നുള്ള തുടർച്ചയായ സമ്മർദ്ദത്തെത്തുടർന്ന് വീണ്ടുമൊരു പേരുമാറ്റം ഉണ്ടായി. ഫെബ്രുവരി 9, 2004ൽ മോസില്ല ഫയർബേർഡ് മോസില്ല ഫയർഫോക്സ് ആയി മാറി. ഇതു ചുരുക്കി ഫയർഫോക്സ് എന്നു മാത്രമായും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. മോസില്ല ഫയർഫോക്സിന്റെ ചുരുക്കെഴുത്തായി Fx അല്ലെങ്കിൽ fx എന്നെഴുതാനാണിഷ്ടപ്പെടുന്നതെങ്കിലും കൂടുതലായും ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നത് FF എന്ന ചുരുക്കെഴുത്താണ്‌.
2004 നവംബർ 9-ന്‌ ആദ്യ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങുന്നതിനു മുന്നേ അനേകം ഫയർഫോക്സ് പരീക്ഷണ പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. സുരക്ഷയും, സ്ഥിരതയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അനേകം ഘട്ടങ്ങൾ നൽകിയതിനുശേഷം ഫയർഫോക്സിന്റെ പുതിയ പതിപ്പായ ഫയർഫോക്സ് 1.5 2005 നവംബർ 2009-ന്‌ പുറത്തിറങ്ങി  .. 2006 ഒക്ടോബർ 24]]-ന്‌ ഫയർഫോക്സ് 2-ഉം പുറത്തിറങ്ങി. ഈ പതിപ്പിലാണ്‌ ടാബ് ബ്രൗസിങ്ങ്, എക്സ്റ്റങ്ഷനുകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കാനുള്ള ജി.യു.ഐ.(GUI) ഉപാധി, സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എഞ്ചിനുകൾ തിരയാനും അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യാനുമുള്ള സൗകര്യം,സെഷൻ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള സൗകര്യം, സ്പെൽചെക്ക് സൗകര്യം, ഗൂഗിൾ നിർമ്മിച്ച ആന്റി ഫിഷിങ്ങ് എക്സ്ടെൻഷൻ  (പിന്നീടിത് ഫയഫോക്സിനൊപ്പം കൂട്ടിച്ചേർത്തു ) എന്നിവ ഫയർഫോക്സ് ആദ്യമായി ഉപയോക്താക്കൾക്ക് നൽകിയത്. 2007 ഡിസംബറിൽ ഫയർഫോക്സ് ലൈവ് ചാറ്റ് ആരംഭിച്ചു. ഫയർഫോക്സ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ജൈവ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന ഈ ചാറ്റ് സോഫ്റ്റ്‌വേർ വഴി, ഫയർഫോക്സ് സന്നദ്ധസേവകരുമായി ഫയർഫോക്സ് സംബന്ധമായ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതിനും അവസരമുണ്ടാകുന്നു
ഫയർഫോക്സ് 3.0
thumb|ഫയർഫോക്സ് 3.0
ഫയർഫോക്സിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പായ മോസില്ല ഫയർഫോക്സ് 3.0 2008 ജൂൺ 17-നാണ്‌ പുറത്തിറങ്ങിയത്. ഫയർഫോക്സ് 3.0 മോസില്ല ജീക്കോ ലേ ഔട്ട് എഞ്ചിന്റെ 1.9 പതിപ്പാണ്‌ വെബ്ബ് താളുകൾ കാണിക്കുവാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ പുതിയ പതിപ്പിൽ അനേകം ബഗ്ഗുകൾ ശരിയാക്കുകയും, വെബ് എ.പി.ഐ.കൾക്ക് പുതിയ എ.പി.ഐ. ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഈ പതിപ്പിന്റെ മറ്റു സവിശേഷതകൾ പുതുക്കിയ ഡൗൺലോഡ് മാനേജറും, ബുക്ക്മാർക്കുകളും, ഹിസ്റ്ററിയും സൂക്ഷിക്കാൻ പുതിയ രീതിയും, വിവിധ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾക്ക് വിവിധ തീം എന്നിവയൊക്കെയാണ്‌.
ഫയർഫോക്സ് 3-ന്റെ ആദ്യ ബീറ്റാ പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയത് 2007 നവംബർ 19-നാണ്‌. ഗ്രാൻ പരാഡിസോ (Gran paradiso) എന്നതാണു ഈ ബീറ്റാ പതിപ്പിന്റെ പ്രൊജക്ട് കോഡ്. പിന്നീട് 2008 ജൂണിൽ പുതിയ പതിപ്പ് ഇറങ്ങുന്നതു വരെ അനേകം ബീറ്റാ പതിപ്പുകൾ ഫയർഫോക്സ് 3-ന്റേതായി ഇറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.
ഒരു ദിവസം ഏറ്റവും അധികം പേർ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത സോഫ്റ്റ്‌വേർ എന്ന ലോകറെക്കോർഡ് നേടാനായി മോസില്ല കോർപ്പറേഷൻ ഈ ദിനം ഡൗൺലോഡ് ദിനം ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 8,002,530 പേർ അന്നു ഫയർഫോക്സ് ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തു ഗിന്നസ് റെക്കോർഡ് സൃഷ്ടിച്ചു.
2008 ജൂണിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ലോകത്ത് ആകെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രൗസറുകളിൽ 2.31% ഫയർഫോക്സ് 3 ആണ്‌.
3.5 പതിപ്പ്
മൂന്നു ബീറ്റ പതിപ്പുകൾ പുറത്തിറങ്ങിയതിനു ശേഷം, ഈ പതിപ്പിന്റെ പേർ 3.5 എന്നാക്കുവാൻ മോസില്ല ഡവലപ്പർമാർ തീരുമാനിച്ചു. സാധാരണ ഇറങ്ങുന്ന പതിപ്പുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതിനാലാണ്‌ ഇങ്ങനെയൊരു തീരുമാനം. ഫയർഫോക്സ് 3.5-ന്റെ കോഡ് നേം ഷേർടോക്കോ എന്നാണ് ‌. ഇതിൽ എച്ച്.ടി.എം.എൽ. 5 സ്പെസിഫിക്കേഷനിൽ പറയുന്ന  ,  എന്നീ ടാഗുകൾ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പദ്ധതികളുണ്ട്. കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ ഉള്ള വെബ്ബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ എളുപ്പത്തിൽ നിർമ്മിക്കുന്നതിനാവശ്യമായ ക്രോസ് സൈറ്റ് എക്സ്.എം.എൽ. എച്ച്.ടി.ടി.പി. റിക്വസ്റ്റ് ,JSON DOM എന്ന പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യ,പരിപൂർണ്ണമായ സി.എസ്.എസ്. 3 സെലക്ടർ അവലംബംതുടങ്ങിയവയും ഈ പതിപ്പിൽ ഉൾപ്പെടുത്താൻ പദ്ധതികളുണ്ട്. ഫയർഫോക്സ് 3.1 ജീക്കോ റെൻഡറിംഗ് എഞ്ചിന്റെ 1.9.1 എന്ന പുതിയ പതിപ്പാണുപയോഗിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഫയർഫോക്സ് 3-ൽ ലഭിക്കാത്ത പല പുതിയ സൗകര്യങ്ങളും ഫയർഫോക്സ് 3.5-ൽ ലഭ്യമാകുമെന്ന് കരുതുന്നു.
ഇതിന്റെ ആൽഫാ പതിപ്പ് 2008 ജൂലൈ അവസാനം പുറത്തിറങ്ങി. പതിപ്പിന്റെ ആൽഫാ 2 2008 സെപ്റ്റംബർ 6]]-നും പുറത്തിറങ്ങി. ഇതിൽ വീഡിയോകൾക്ക് കൂടുതൽ പരിഗണനയും ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റിന്റെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. ഷേർടോക്കോ എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ പതിപ്പിന്റെ അവസാന ആൽഫാ പതിപ്പാണ്‌ പുറത്തിറങ്ങിയതെന്ന് മോസില്ല കോർപ്പറേഷൻ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഗൂഗിൾ അതിന്റെ ബ്രൗസർ ആയ ഗൂഗിൾ ക്രോം പുറത്തിറക്കി ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിലാണ്‌ മോസില്ല ഫയർഫോക്സ് 3.1 പതിപ്പിന്റെ രണ്ടാം ആൽഫാ പതിപ്പ് പുറത്തിറക്കിയത്. ഗൂഗിൾ ക്രോം വിൻഡോസ് എക്സ്.പി.,വിൻഡോസ് വിസ്റ്റ എന്നീ ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റമുകളിൽ മാത്രമേ ലഭ്യമാകുകയുള്ളൂ.
മോസില്ല ഫയർഫോക്സ് 3.5 ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തിറങ്ങിയത് 2009 ജൂൺ 30-നാണ്‌.
3.6 പതിപ്പ്
3.5 പതിപ്പിനു ശേഷം ഇറങ്ങുന്ന പതിപ്പായ 3.6-ന്റെ(3.2 പതിപ്പ് എന്നു ആദ്യ പേർ) കോഡ് നേം നമോറോക്ക എന്നാ ണ്‌. ഇത് ജനുവരി 21 പുറത്തിറങ്ങി. 2008 ഡിസംബർ 1-നാണ്‌ ഇതിന്റെ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ആരംഭിച്ചത്. ഗീക്കോ 1.9.2 എഞ്ചിൻ മോസില്ല 2 പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ പതിപ്പിൽ പുതിയ രീതിയിലുള്ള ഗ്രാഫിക്കൽ ടാബ് സ്വിച്ചിങ്ങ് തുടങ്ങിയ നിരവധി ഇന്റർഫേസ് പരിഷ്കരണങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നുണ്ട്. ഇത് ആദ്യം 3.1 ബീറ്റ 2 പതിപ്പിലാണ്‌ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ഒഴിവാക്കി.
ഭാവിയിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന പതിപ്പുകൾ
പരീക്ഷണഘട്ടത്തിലിരിക്കുന്ന ഫയർഫോക്സ് പതിപ്പുകൾക്ക് പൊതുവായി മൈൻഫീൽഡ് എന്നാണു രഹസ്യപ്പേര്. ഫയർഫോക്സ് 3.0 പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയതിനു ശേഷമുള്ള ഡവലപ്പ്‌മെന്റ് പ്രധാനമായും രണ്ടു ശാഖകളായാണ്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഫയർഫോക്സ് 3.1 ഉം ഫയർഫോക്സ് 4.0ഉം ആണവ. 3.1-ന്റെ ട്രങ്ക് പതിപ്പുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മോസില്ല 1.8.1 ശാഖ(2.0), മോസില്ല 1.9.1 (3.0) വഴി പ്രി റിലീസുകളും, നൈറ്റി ബിൽഡുകളുമായാണുള്ളത്. ഫയർഫോക്സ് 4-ന്റെ ഡവലപ്പ്മെന്റ് പ്രധാനമായും ഫയർഫോക്സ് 2.0 അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്‌.
4.0 പതിപ്പ്
2006 ഒക്ടോബർ 6-ന്‌, മോസില്ലയുടെ ചീഫ് ടെക്നോളജി ഓഫീസർ ആയ ബ്രെഡാൻ ഐക്ക് ഫയർഫോക്സിന്റെ 4.0 പതിപ്പ മോസില്ല 2 അടിസ്ഥാനമാക്കിയാകുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇതിൽ XPCOM API കൾ വിപുലീകരണം,നീക്കം ചെയ്യൽ, സി ++ ദൃശികം, ടമേറിയൻ പ്രജക്ട് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ് 2-ന്റെ ജസ്റ്റ് ഇൻ ടൈം കമ്പൈലേഷൻ ,ടൂൾ ടൈം,റൺ ടൈം സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ തുടങ്ങിയവ ലഭ്യമാകും. ഇതു കൂടാതെ ഗോഫർ പ്രോട്ടോകോളിന്‌ പ്രകൃത്യാലുള്ള പിന്തുണ നീക്കം ചെയ്യുമെന്നും, ഗോഫർ പ്രോട്ടോകോളിനുള്ള മെമ്മറി-സേഫ് പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ ആരെങ്കിലുമെഴുതുകയാണെങ്കിൽ ഉൾപ്പേടുത്തുമെന്നും കരുതുന്നു. 2011 മാർച്ച് 22 - ന് ഫയർഫോക്സിന്റെ 4.0 പതിപ്പ് പുറത്തിറക്കി.
പുറത്തിറങ്ങാൻ പോകുന്ന പതിപ്പുകളിലെ പ്രത്യേകതകൾ
മോസില്ലയുടെ മുൻ ചീഫ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് ഓഫീസർ ആയ മിച്ച്കെൽ ബെക്കർ, ഫയർഫോക്സിന്റെ പുതിയ പതിപ്പുകളിൽ ബിൽട്ട് ഇൻ ആയ ഓപ്പൺ സോഴ്സ് വീഡിയോ പ്ലേയറുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുമെന്ന് അറിയിച്ചിരുന്നു. വീഡിയോ ഫയലുകൾ പ്രവർത്തിക്കുവാൻ ആവശ്യമായ പ്ലഗ് ഇന്നുകൾ മൂലമുണ്ടകുന്ന പേറ്റന്റ് പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായാണ്‌ ഇതെന്നും അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. മൊബൈൽ ഫോണുകളിൽ വിശ്വാസ്യതയോടെ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഒരു പുതിയ വെബ്ബ് ബ്രൗസർ ഫെന്നാക് എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കുമെന്നും ബെക്കർ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി. അതുപോലെ ഈ പുതിയ ബ്രൗസറിന്‌ പി.സി.യിൽ നിന്നും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തെടുത്ത വെബ്ബ് പേജുകൾ, മൊബൽഫോണുകളിൽ കാണാമെന്നൊരു പ്രത്യേകതയും ഇതിനുണ്ട്.
സവിശേഷതകൾ
ഫയർഫോക്സിന്റെ സവിശേഷതകളിൽ ടാബ് ബ്രൗസിങ്ങ്, സ്പെൽ ചെക്കർ, ഇൻക്രിമെന്റൽ ഫൈൻഡ്, ലൈവ് ബുക്ക് മാർക്കിങ്ങ്, സഹജമായ ഒരു ഡൗൺലോഡ് മാനേജർ,കീബോർഡ് ഷോട്ട്കട്ടുകൾ, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് തങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള സെർച്ച് എഞ്ചിൻ ഉപയോഗിച്ച് തിരയാൻ സാധിക്കുന്ന സഹജമായ ഒരു സെർച്ച് എഞ്ചിൻ എന്നിവയാണ്‌.
ഫയർഫോക്സിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളുടെ ലക്ഷ്യം വെബ്ബ് സർഫ് ചെയ്യുക എന്നതിനോടൊപ്പം തന്നെ വിവിധ തലങ്ങളിലുള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ഒരു ബ്രൗസിങ്ങ് അനുഭവം നൽകുക എന്നതുമാണ്‌.
ഫയർഫോക്സ് ഉപയോക്താക്കൾക്ക് തങ്ങളുടെ ഫയർഫോക്സ് ആവശ്യാനുസരണം പരിഷ്കരിക്കുന്നതിനും (customize) സാധിക്കും. എക്സ്റ്റൻഷനുകളും,തീമുകളും ഉപയോഗിച്ചാണിത് സാദ്ധ്യമാകുന്നത്. ഇതിനായി മോസില്ല തന്നെ നൽകുന്ന ആഡ് ഓൺ കലവറയായ addons.mozilla.org -ൽ ഏതാണ്ട്  6500-ൽ അധികം ആഡ് ഓണുകൾ ഡിസംബർ 2008-ൽ ലഭ്യമാണ്‌.
പിന്തുണയ്ക്കുന്ന മാനകങ്ങൾ
മോസില്ല ഫയർഫോക്സ് എച്ച്.ടി.എം.എൽ, എക്സ്.എം.എൽ., എക്സ്.എച്.റ്റി.എം.എൽ.,എസ്.വി.ജി.(Scalable Vector Graphics) 1.1(അപൂർണ്ണം) (Web standards) സി.എസ്.എസ്. (Cascading Style Sheets)(with extensions) ), ഇ.സി.എം.എ സ്ക്രിപ്റ്റ്(ECMA Script) (ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്), ഡോം(Document Object Model), മാത്ത്.എം.എൽ., ഡി.ടി.ഡി(Document Type Definition), എക്സ്.എസ്.എൽ.ടി.(XSL Transformations), എക്സ്പാത്ത്, (അനിമേറ്റഡ്) പി.എൻ.ജി(Portable Network Graphics) ചിത്രങ്ങളെ ആൽഫാ സുതാര്യതയോടെ. തുടങ്ങി നിരവധി വെബ്ബ് മാനകങ്ങളെ പിന്തുണക്കുന്നു. ഫയർഫോക്സ് വെബ് ഹൈപ്പർടെക്സ്റ്റ് ആപ്ലിക്കേഷൻ റ്റെക്നോളജി വർക്കിങ്ങ് ഗ്രൂപ്പ്(WHATWG) മുന്നോട്ടു വെച്ച മാനകമായ ക്ലൈന്റ് സൈഡ് സംഭരണം(Client side storage)  ,കാൻവാസ് ഘടകം എന്നീ മാനകങ്ങളെയും പിന്തുണക്കുന്നുണ്ട്.
സുരക്ഷ
ഫയർഫോക്സ് സാന്റ്ബോക്സ് സെക്യൂരിറ്റി മോഡൽ ആണു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇതു കാരണം സേം ഒറിജിൻ നയപ്രകാരം മറ്റു വെബ്ബ്‌സൈറ്റുകളുടെ സ്ക്രിപ്റ്റുകൾക്ക് ഡേറ്റ ശേഖരിക്കുന്നതിനു നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിരിക്കുന്നു. ഫയർഫോക്സ്, എച്ച്.ടി.ടി.പി.എസ്. പ്രോട്ടോകോൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ എസ്.എസ്.എൽ/ടി.എൽ.എസ് എന്ന ശക്തമായ നിഗൂഡശാസ്ത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ ഇത് സ്മാർട്ട് കാർഡ് എന്ന വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ആധികാരികമാക്കുന്നതിന്‌ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. <!-- The Mozilla Foundation offers a "bug bounty" to researchers who discover severe security holes in Firefox. Official guidelines for handling security vulnerabilities discourage early disclosure of vulnerabilities so as not to give potential attackers an advantage in creating exploits.
Because Firefox has fewer and less severe publicly known unpatched security vulnerabilities than Internet Explorer (see Comparison of web browsers), improved security is often cited as a reason to switch from Internet Explorer to Firefox. The Washington Post reports that exploit code for critical unpatched security vulnerabilities in Internet Explorer was available for 284 days in 2006. In comparison, exploit code for critical security vulnerabilities in Firefox was available for 9 days before Mozilla shipped a patch to remedy the problem.
A 2006 Symantec study showed that although Firefox had surpassed other browsers in the number of vendor-confirmed vulnerabilities that year through September, these vulnerabilities were patched far more quickly than those found in other browsers. Symantec later clarified their statement, saying that Firefox still had fewer security vulnerabilities than Internet Explorer, as counted by security researchers. As of December 10, 2008, Firefox 3 has one security vulnerability unpatched according to Secunia. Internet Explorer 7 has ten security vulnerabilities unpatched, the most severe of which was rated "extremely critical" by Secunia. -->
പകർപ്പവകാശം
ഫയർഫോക്സ് ഒരു സ്വതന്ത്രവും, സോഴ്‌സ് കോഡ് ലഭ്യമായതുമായ (Open source) ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആണ്‌. ഇതിന്റെ പകർപ്പവകാശം മോസില്ല പബ്ലിക്ക് ലൈസൻസ് (Mozilla Public License, MPL), ഗ്നു സാർവ്വജനിക അനുവാദ പത്രിക (GNU General Public License (GPL)), ഗ്നു ലഘു സാർവ്വജനിക അനുവാദ പത്രിക (GNU Lesser General Public License]] (LGPL)) എന്നീ പകർപ്പവകാശ പത്രികകൾക്കു കീഴിലായിട്ടാണ്‌ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. ഈ പകർപ്പവകാശങ്ങൾ ഏതൊരാൾക്കും ഇതിന്റെ ലിഖിതരേഖ(Source code) കാണുന്നതിനും, തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നതിനും തിരുത്തിയ രൂപം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്നു. ഇതുകൊണ്ടു തന്നെ ഫയർഫോക്സിൽ നിന്നും വെബ്ബ് ബ്രൗസറുകളായ നെറ്റ്സ്കേപ്പ്, ഫ്ലോക്ക്, മൈരോ, സോങ്ങ്ബേഡ് തുടങ്ങിയ ബ്രൗസറുകൾ നിർമ്മിച്ച് വിതരണം ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്.
മോസില്ല.കോം അവസാന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നൽകുന്ന ബിൽഡുകൾ മോസില്ല എൻഡ് യൂസർ ലൈസൻസ് എഗ്രീമെന്റ് (Mozilla End User License Agreement (EULA). എന്ന പകർപ്പവകാശ നിയമത്തിനു കീഴിലാണു വരുന്നത്. ഇതിലെ പല നയങ്ങളും ത്രയ പകർപ്പവകാശനിയമങ്ങൾക്കു കീഴിൽ വരുന്നില്ല എന്നു മാത്രമല്ല പലതും ഇ.യു.എൽ.എ. നിയമത്തിനു കീഴിൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ ട്രേഡ്‌മാർക്ക് ഉള്ള ഫയർഫോക്സ് ലോഗോ, പകർപ്പവകാശമുള്ള ആർട്ട്‌വർക്ക്, മോസില്ല ഫയർഫോക്സ് 3-നു മുന്നിൽ ഫയർഫോക്സിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പകർപ്പവകാശമുള്ളതും, ക്ലോസ്‌ഡ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറും ആയ ക്രാഷ് റിപ്പോർട്ടർ ടാക്ക്ബാക്ക് എന്നിവയുൾപ്പെടുന്നു. ഇക്കാരണങ്ങളാലും, വിൻഡോസ് വേർഷനിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ  ക്ലിപ്പ്റാപ്പ് എന്ന നിയമപത്രം ഉൾപ്പെടുത്തിയതിനാലും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സമിതി (Free Software Foundation (FSF))  ഫയർഫോക്സിന്റെ ഈ ബിൽഡുകളെ സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ആയി പരിഗണിച്ചിരുന്നു. എങ്കിലും ഫയർഫോക്സ് 3-ൽ ബ്രേക്ക് പാഡ് എന്ന ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് ക്രാഷ് റിപ്പോർട്ടിങ്ങ് സിസ്റ്റമാണ്‌ ടാക്ക്ബാക്കിനു പകരം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മുൻകാലങ്ങളിൽ, ഫയർഫോക്സ് എം.പി.എൽ പകർപ്പവകാശ നിയമത്തിനു കീഴിൽ മാത്രമാണു പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നത് അതുകൊണ്ടു തന്നെ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്‌വെയർ സമിതി ഇതിനെ ബലമില്ലാത്ത പകർപ്പുപേക്ഷ പ്രമാണാനുമതിയായിട്ടോ, പകർപ്പവകാശമുള്ള പ്രമാണങ്ങളുടെ ഉപോല്പന്നങ്ങളായിട്ടോ ആയിരുന്നു പരിഗണിച്ചിരുന്നത്. ഇതുകൂടാതെ, എം.പി.എൽ. പകർപ്പവകാശത്തിനു കീഴിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു കോഡ് ജി.പി.എൽ അല്ലെങ്കിൽ എൽ.ജി.പി.എൽ. പകർപ്പവകാശപ്രമാണങ്ങളുമായി കണ്ണിചേർക്കുന്നതിന് സാധിക്കുകയുമില്ലായിരുന്നു. ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി മോസില്ല ഫയർഫോക്സിന്റെ പകർപ്പവകാശങ്ങൾ പുനർ നിർവ്വചിക്കുകയും, എം.പി.എൽ., ജി.പി.എൽ., എൽ.ജി.പി.എൽ എന്നീ മൂന്നു പകർപ്പവകാശ പ്രമാണങ്ങളോടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനുശേഷം ഡെവലപ്പർമാർക്ക് അവർക്കു താല്പര്യമുള്ള, മൂന്ന് പകർപ്പവകാശങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു, പകർപ്പവകാശങ്ങളൊടെ മാറ്റിയെഴുതുന്നതിനും അവയെ ജി.പി.എൽ അല്ലെങ്കിൽ എൽ.ജി.പി.എൽ. പകർപ്പവകാശങ്ങളോടെ പുനപ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനും സാധിക്കുന്നു.
വാണിജ്യമുദ്രയും ലോഗോ പ്രശ്നങ്ങളും
thumb|ഫയർഫോക്സ് ഒഫീഷ്യൽ ബ്രാൻഡിങ്ങ് ഇല്ലാതെ കമ്പൈൽ ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന ജനറിക് ഗ്ലോബ് ലോഗോ മോസില്ല ഫയർഫോക്സ്(Mozilla Firefox) എന്ന നാമം ഔദ്യോഗികമായ രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഒരു വാണിജ്യമുദ്രയാണ്‌ (trademark); ഫയർഫോക്സ് ലോഗോക്കൊപ്പം ഈ നാമം ചില വ്യവസ്ഥകളോടെ മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കുവാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ഫയർഫോക്സിന്റെ ഒഫീഷ്യൽ ബൈനറികൾ മാറ്റിയെഴുതാതെ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും ഫയർഫോക്സ് എന്ന പേരും, അതിന്റെ അച്ചടയാളങ്ങളും (brand) ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്‌ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ട്. പക്ഷേ ഫയർഫോക്സിന്റെ കോഡിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി ഫയർഫോക്സ് ലോഗോയും, അച്ചടയാളങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു നിയന്ത്രണങ്ങളുമുണ്ട്.
ഫയർഫോക്സ് വാണിജ്യമുദ്ര ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഫയർഫോക്സിന്റെ ഓപ്പൺ സോഴ്‌സ് വിതരണവുമായി സംബന്ധിച്ച ചില വിവാദങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. മോസില്ലയുടെ മുൻ സി.ഇ. ഒ ആയിരുന്ന മിച്ചെൽ ബെക്കർ 2007-ൽ നടത്തിയ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ, ഫയർഫോക്സ് വിതരണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് അവർ കോഡ് മാറ്റിയെഴുതിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ ഫയഫോക്സ് വാണിജ്യമുദ്ര ഉപയോഗിച്ച് ഉല്പന്നം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ തെറ്റില്ലെന്നും, ഫയർഫോക്സിന്റെ സ്ഥിരതയാർന്നപ്രകടനത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉള്ളതുകൊണ്ടുമാത്രമാണ്‌ മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനു ഇങ്ങനെ ഒരു താല്പര്യമുള്ളതെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയുണ്ടായി.
കമ്യൂണിറ്റി പതിപ്പുകൾ അല്ലാതെയുള്ള പതിപ്പുകൾക്ക്, കോഡ് പരിഷരിച്ച് ഫയർഫോക്സ് എന്ന പേരോടുകൂടി ഇറക്കുന്നതിന് മോസില്ലയുടെ പ്രത്യേകാനുമതി നേടിയിരിക്കണം. കൂടാതെ ഫയർഫോക്സിന്റെ എല്ലാ വാണിജ്യമുദ്രകളും അതിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുകയും വേണം. ഉദാഹരണത്തിൽ ഫയർഫോക്സ് എന്ന പേരു് മാത്രം ലോഗോ ഇല്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുവാൻ സാദ്ധ്യമല്ല. 2006-ൽ ഡെബിയൻ പ്രൊജക്റ്റ് ഫയർഫോക്സിന്റെ ഔദ്യോഗിക ലോഗോ ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിർത്താൻ തത്ത്വത്തിൽ തീരുമാനിച്ചു (ഡെബിയന്റെ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുമതികളുമായി ഒത്തുപോകാത്തത് കൊണ്ടാണീ തീരുമാനം). തുടർന്ന് ഡെബിയൻ പ്രതിനിധികൾ മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനുമായി ചർച്ചകൾ നടത്തുകയും, വാണിജ്യമുദ്രകൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന പകർപ്പവകാശ സംബന്ധിയായ പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലം ഫയർഫോക്സ് എന്ന വാണിജ്യമുദ്രയോടു കൂടി ഉല്പന്നം ഉപയോഗിക്കുവാൻ സാധിക്കില്ലെന്നും അതിനാൽ അവർ അവരുടെ ഉല്പന്നത്തിൽ ഫയർഫോക്സ് എന്ന വാണിജ്യമുദ്ര ഉപയോഗിക്കില്ലെന്നും അറിയിച്ചു. അവസാനം, ഡെബിയനിൽ ബ്രൗസറായി അവർ ഫയർഫോക്സിന്റെ ഭേദഗതികൾ വരുത്തിയ പതിപ്പായ ഐസ്‌വെസ്സൽ മറ്റു മോസില്ല ഉല്പന്നങ്ങൾക്കൊപ്പം ഉപയോഗിക്കുവാൻ തുടങ്ങി.
പ്രചരണ പരിപാടികൾ
പുറത്തിറങ്ങിയ ആദ്യ വർഷം തന്നെ 100 മില്യണിലധികം ഉപയോക്താക്കൾ ഫയർഫോക്സ് ഡൗൺലോഡു ചെയ്തു, തുടർന്ന് 2004-ൽ തന്നെ ആരംഭിച്ച, ബ്ലാക്ക് റോസ്, ആസ ഡോട്ട്‌സലർ തുടങ്ങിയവർ മാർക്കറ്റിംഗ് ഇവന്റ് എന്നു വിളിക്കുന്ന പ്രചരണ പരിപാടികളുമാരംഭിച്ചു.
ഫയർഫോക്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുവാൻ ഒരിടം,ഫയർഫോക്സിന്റെ വിപണി സ്വാധീനം വർദ്ധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ലക്ഷ്യങ്ങളുമായി 2004,സെപ്റ്റംബർ 12-ന്‌, സ്പ്രെഡ് ഫയർഫോക്സ് (Spread Firefox)(SFX) എന്നൊരു വെബ്ബ് പോർട്ടൽ തന്നെയാരംഭിച്ചു. ഈ പോർട്ടൽ വഴി ഗെറ്റ് ഫയർഫോക്സ് ബട്ടൺ പ്രോഗ്രാം നടത്തുകയും, ഉപയോക്താക്കൾക്ക് പ്രോത്സാഹനമായി റഫറർ പോയന്റുകൾ നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റഫറർമാരെ സൈറ്റിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഫയർഫോക്സ് വ്യാപിക്കുന്നതിനായി കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ എസ്.എഫ്.എക്സും അതിലെ അംഗങ്ങളും പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു. ഈ പ്രചരണ പരിപാടികളുടെ ഭാഗമായി ഫയർഫോക്സ് 3 ഇറക്കുന്നതോടനുബന്ധിച്ച് വേൾഡ് ഡൗൺലോഡ് റെക്കോർഡ് സൃഷ്ടിക്കുവാൻ ശ്രമിച്ചും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഇരുപത്തിനാല് മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യപ്പെട്ട സോഫ്റ്റ്‌വെയർ എന്ന ബഹുമതി സ്വന്തമാക്കി.
ലോക ഫയർഫോക്സ് ദിവസം (The "World Firefox Day) എന്ന പ്രചരണ പരിപാടി ആരംഭിച്ചത് മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്റെ മൂന്നാം വാർഷിക ദിനമായ 2006 ജൂലൈ15-നാണ്‌, ഇത് 2006 സെപ്റ്റംബർ 15 വരെ അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു . ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുത്തവരുടെയും അവരുടെ സുഹൃത്തുക്കളുടെയും പേരു വിവരങ്ങൾ മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷന്റെ ആസ്ഥാനത്ത് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഫയർഫോക്സ് ഫ്രന്റ്സ് വാളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
2008 ഫെബ്രുവരി 21-ന്‌ 500 മില്യൺ ഡൗൺലോഡുകൾ പിന്നിട്ടതിന്റെ ബഹുമതിയായി, ഫയർഫോക്സ് സമൂഹം 500 മില്യൺ ധാന്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് ഫ്രീറൈസ് എന്ന സ്ഥാപനംസന്ദർശിച്ചു.
വിപണി കീഴടക്കുന്നു
370px|thumb|[[ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ|ഐ.ഇ അല്ലാതെയുള്ള വെബ്ബ് ബ്രൗസറുകളുടെ വിപണി സ്വാധീനം: ]]
മോസില്ല ഫയർഫോക്സിന്റെ വിപണി അത് ആരംഭിച്ചത് മുതൽ വളരുകയാണ്‌, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ വിപണി ഫയർഫോക്സ് വന്നതു മുതൽ കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 2008-ന്റെ ആദ്യമാസങ്ങളിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഫയർഫോക്സിന്‌ 15% വിപണിയുണ്ട്. വിപണിയിലെ കണക്കുകൾ ഇപ്രാകരമാണ്‌: ഇന്റർ നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 7-ന്‌ 43%, ഇന്റർ നെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 6-ന്‌ 32%, ഫയർഫോക്സ് 2.0.4-ന്‌ 16% , സഫാരി 3.0-ന്‌ 3%, അര ശതമാനത്തിൽ താഴെ ഫയർഫോക്സ് 1.x ഉം ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 5-ഉം കൂടി.
2004 നവംബറിൽ ഫയർഫോക്സ് 1.0 പുറത്തിറങ്ങിയതു മുതൽ ഫയർഫോക്സിന്റെ ഡൗൺലോഡ് നിരക്ക് കൂടി വരികയായിരുന്നു, 2008 ഫെബ്രുവരി 21 ആയപ്പോഴേക്കുമ്മ് ഇത് 500 മില്യൺ കടന്നു. ഈ സംഖ്യ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പുതുക്കുമ്പോഴും, മോസില്ലയുടെയല്ലാത്ത സൈറ്റുകളിൽ നിന്നും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുന്നത് പരിഗണിക്കാതെയാണ്‌. ഇവ യഥാർത്ഥ കണക്കുകൾ നൽകാത്തതിനാലാണിത്, കാരണം ഒരു ഉപയോക്താവ് തന്നെ പലതവണ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഡൗൺലോഡ് തന്നെ പല കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതുമാണിത് ‌. മോസില്ല സി.ഇ.ഒ. ആയ ജോൺ ലില്ലിയുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം ഫെബ്രുവരി 2008-ലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 140 മില്യൺ ഉപയോക്താക്കൾ ഫയർഫോക്സ് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
പ്രധാന പ്രതികരണങ്ങൾ
ഫോർബ്‌സ്.കോം 2004-ൽ ഫയർഫോക്സിന്റെ എറ്റവും മികച്ച ബ്രൗസറായി ഫയർഫോക്സിനെ പരിഗണിച്ചിരുന്നു, അതുപോലെ പി.സി. വേൾഡ് 2005-ൽ "100 ബെസ്റ്റ് പ്രോഡക്ട് ഓഫ് ദ ഇയർ 2005 -ലിസ്റ്റിൽ‍ 2005-ലെ ഉത്പന്നം (Product of the Year) ആയി ഫയർഫോക്സിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നു. 2006-ൽ ഫയർഫോക്സ്-2ഉം ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 7-ഉം പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം പി.സി. വേൾഡ് മാസിക രണ്ടു ബ്രൗസറുകളെയും താരതമ്യം ചെയ്യുകയും അതിൽ ഫയർഫോക്സ് ആണ്‌ ഭേദമെന്നും വിലയിരുത്തുകയുണ്ടായി. അതുപോലെ വിച്ച്? (Which?) മാസിക ഫയർഫോക്സിനെ ബെസ്റ്റ് ബൈ ബ്രൗസറായി ഫയർഫോക്സിനെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2008-ൽ സിനെറ്റ്.കോം സഫാരി,ക്രോം,ഫയർഫോക്സ്, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ എന്നീ ബ്രൗസറുകളുടെ സുരക്ഷ, പ്രത്യേകതകൾ, പ്രകടനം എന്നിവയിൽ "ബ്രൗസറുകളുടെ യുദ്ധം (Battle of browsers) എന്ന പേരിൽ ഒരു താരതമ്യപഠനം നടത്തുകയും അതിൽ ഫയർഫോക്സ് ആണു മികച്ചതെന്നു വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്തു.
പ്രകടനം
ഡിസംബർ 2005-ൽ ഇന്റർനെറ്റ് വീക്കിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ലേഖനത്തിൽ നിരവധി വായനക്കാർ ഫയർഫോക്സിലെ വളരെ ഉയർന്ന മെമ്മറി ഉപയോഗത്തെ പറ്റി പ്രതിപാദിച്ചിരുന്നു. മോസില്ല ഡെവലപ്പേർസ് ഫയർഫോക്സ് 1.5-ന്റെ ഈ പോരായ്മക്കു കാരണമായി പറഞ്ഞത് അതിലുൾപ്പെടുത്തിയ ഫാസ്റ്റ്ബാക്ക് പ്രത്യേകത കൊണ്ടാണെന്നാണ്. മെമ്മറി കൊണ്ടുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾക്കുള്ള മറ്റു കാരണങ്ങൾ ഗൂഗിൾ ടൂൾബാറിന്റെ തെറ്റായ പ്രവർത്തനങ്ങളും (malfunctioning), ആഡ്‌ബ്ലോക്കിന്റെയോ, അഡോബി അക്രോബാറ്റ് റീഡറിന്റെയോ പഴയ പതിപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളുമാണ്‌. പി.സി മാഗസിൻ ഫയർഫോക്സിന്റെ മെമ്മറി ഉപയോഗത്തെ,ഓപ്പറയുമായും,ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററുമായി താരതമ്യം ചെയ്തപ്പോൾ ഫയർഫോക്സ് മറ്റു രണ്ടു ബ്രൗസറുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്ര മെമ്മറി ഉപയോഗിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി.
സോഫ്റ്റ്പീഡിയ ബ്രൗസർ വേഗതാ പരിശോധന നടത്തിയപ്പോൾ ഫയർഫോക്സ് 1.5 മറ്റു ബ്രൗസറുകളേതിനേക്കാൾ അധികം സമയം തുറക്കുന്നതിനെടുക്കുന്നതിനായി കണ്ടെത്തി,. മൈക്രോസോഫ്റ്റ് വിൻഡോസിൽ ഐ.ഇ 6 ,ഫയർഫോക്സ് 1.5-നേക്കാൾ വേഗത്തിൽ തുറക്കുന്നതായും, ഇതിനു കാരണമായി പറയുന്നത് ഐ.ഇ യുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ വിൻഡോസ് പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുമ്പോൾ തന്നെ പ്രവർത്തനക്ഷമമാകുന്നു എന്നതിനാലാണിത്.. ഇതിനൊരു പരിഹാരമായി, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിലുള്ളതു പോലെ ,വിൻഡോസ് തുറക്കുന്ന സമയത്തു തന്നെ സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രാം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. വിൻഡോസ് വിസ്റ്റയിലുള്ള സൂപ്പർഫെച്ച് എന്ന പ്രോഗ്രാമിലൂടെ ഫയർഫോക്സിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ വിൻഡോസ് തുറക്കുന്ന സമയത്ത് തന്നെ പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുവാൻ സാധിക്കും.
ഗൂഗിളുമായുള്ള ബന്ധം
2005-ൽ മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനും മോസില്ല കോർപ്പറേഷനും കൂടി 52.9 മില്യൺ US$ റവന്യു ലഭിച്ചരുന്നു. ഇതിൽ 95 % ലഭിച്ചത് സെർച്ച് എഞ്ചിൻ റൊയൽറ്റി വഴിയായിരുന്നു. 2006-ൽ മോസില്ല ഫൗണ്ടേഷനും മോസില്ല കോർപ്പറേഷനും കൂടി 66.9 മില്യൺ US$ റവന്യു ലഭിച്ചരുന്നു. ഇതിൽ 90 % ലഭിച്ചത് സെർച്ച് എഞ്ചിൻ റൊയൽറ്റി വഴിയായിരുന്നു.
മൈക്രോസോഫ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള പ്രതികരണങ്ങൾ
മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ ആസ്ട്രേലിയൻ പ്രവർത്തന തലവൻ സ്റ്റീവ് വാമോസ്, 2004-ന്റെ അവസാനം ഫയർഫോക്സിനെ ഒരു ഭീഷിണിയായി കാണുന്നില്ല,മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ ഫയർഫോക്സ് പ്രദാനം ചെയ്യുന്ന സർവ്വിസുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനുള്ള സാദ്ധ്യതകൾ കുറവാണെന്ന് പ്രതികരിച്ചിരുന്നു. മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ചെയർമാൻ ആയ ബിൽ ഗേറ്റ്‌സ് ഫയർഫോക്സ് ഉപയോഗിച്ചതിനു ശേഷം ഇങ്ങനെ പ്രതികരിച്ചു. "ഇങ്ങനെ നിരവധി സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്, പക്ഷേ ജനങ്ങൾ അതു ഉപയോഗിക്കുന്നില്ലല്ലോ?" ("so much software gets downloaded all the time, but do people actually use it?")
ഒരു മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എസ്.ഇ.സി. 2005, ജൂൺ 30-ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു "വിപണിയിൽ മൈക്രോസോഫ്റ്റുമായി മത്സരം നടത്തുന്ന മോസില്ല പോലുള്ളവ നൽകുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ വെബ്ബ് ബ്രൗസർ കപ്പാസറ്റിയുമായി മത്സരിക്കുന്നു." ("competitors such as Mozilla offer software that competes with the Internet Explorer Web browsing capabilities of our Windows operating system products.") ഇതേ തുടർന്ന് ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 7- നേരത്തെ ഇറങ്ങുകയും,ഫയർഫോക്സിലും മറ്റു ബ്രൗസറുകളിലുമുണ്ടായിരുന്ന ടാബ് ബ്രൗസിങ്ങ്, ആർ.എസ്.എസ്. ഫീഡ് പോലുള്ള സം‌വിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്റെ മുതിർന്ന മാനേജ്മെന്റ് ശീതസമരത്തിലായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ ഡെവലപ്പർമാർ മോസില്ലയുമായി ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു. അവർ ഇടക്കിടെ സമ്മേളിക്കുകയും എക്സ്റ്റന്റഡ് വാലിഡേഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് തുടങ്ങിയ വെബ്ബ്‌ മാനദണ്ഡങ്ങളിൽ ചർച്ച നടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 2005 മോസില്ല ,മൈക്രോസോഫ്റ്റിനെ അതിന്റെ വെബ്ബ് ഫീഡ് മുദ്ര ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ അനുവദിച്ചു.
2006 ഓഗസ്റ്റിൽ അപ്പോൾ പുറത്തിറങ്ങാൻ പോകുന്ന വിൻഡോസ് വിസ്റ്റയിൽ ഫയർഫോക്സ് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതിനെ പറ്റി മോസില്ലയോട് അഭിപ്രായമാരാഞ്ഞു. ഇത് മോസില്ല സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.
2006 ഒക്ടോബറിൽ, ഫയർഫോക്സ് 2 വിജയകരമായി പുറത്തിറക്കിയതിന്റെ സന്തോഷസൂചകമായി ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ ഡവലപ്പ്മെന്റ് ടീം മോസില്ലക്ക് ഒരു കേക്ക് അയച്ചു കൊടുത്തു. ബ്രൗസർ യുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ചിലർ ,ആ കേക്കിൽ വിഷം പുരട്ടിയിട്ടുണ്ടന്ന് തമാശ രൂപേണ പറയുകയുണ്ടായി. മറ്റു ചിലർ മോസില്ല മൈക്രോസോഫ്റ്റിന്‌ ഒരു കേക്ക് അതു ഉണ്ടാക്കുന്നതിനുള്ള വിവരണ കുറിപ്പുകളോടെ അയച്ചു കൊടുക്കണമെന്നും പറഞ്ഞു. ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണവർ ഇങ്ങനെ ആവശ്യപ്പെട്ടത്. ഐ.ഇ ഡവലപ്പ്മെന്റ് ടീം 2008 ജൂൺ 17-ന്‌ ഫയർഫോക്സ് 3 പുറത്തിറക്കിയപ്പോഴും മോസില്ലക്ക് സന്തോഷസൂചകമായി കേക്ക് അയക്കുകയുണ്ടായി.
2007 നവംബറിൽ ,മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ജീവനക്കാരനായ ജെഫ് ജോൺസ് ,വ്യവസായിക സം‌രഭങ്ങളുടെ സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഫയർഫോക്സിലാണു ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിൽ ഉള്ളതിനേക്കാൾ ചെറിയതും വലിയതുമായ പാളിച്ചകളുള്ളതെന്ന് വിമർശിക്കുകയുണ്ടായി. മോസില്ല ഡവലപ്പറായ മൈക്ക് ഷാവേർ ഒരു പഠനത്തിൽ ചില പ്രധാനപ്പെട്ട പാളിച്ചകളിലാണ്‌ മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടതെന്നഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
വിദഗ്ദ്ധരുടെയും മാദ്ധ്യമങ്ങളുടെയും അഭിപ്രായം
യുനൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് കമ്പ്യൂട്ടർ എമർജൻസി റെഡിനെസ് ടീം (United States Computer Emergency Readiness Team) (US-CERT) 2004 ഒക്ടോബറിൽ ഇങ്ങനെ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോററിന്റെ ഡിസൈൻ അതിനെ പാളിച്ചകളില്ലാതാക്കുന്നതിൽ നിന്നു തടയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, ഇത്തരത്തിലുള്ള യാതൊരു പ്രശ്നങ്ങളും ഫയർഫോക്സിനില്ല. "ഐ.ഇ. ഡൊമൈൻ/സോൺ സുരക്ഷാ മോഡൽ,ഫയൽ സിസ്റ്റം(ലോക്കൽ ഫയൽ സോൺ) ട്രസ്റ്റ്, ഡൈനാമിക്ക് എച്ച്.ടി.എം.എൽ.(DHTML) ഡോക്യുമെന്റ് ഒബ്ജക്റ്റ് മോഡൽ,എച്ച്.ടി.എം.എൽ. ഹെൽപ്പ് സിസ്റ്റം, മൈം(MIME) തരം കണ്ടുപിടിക്കൽ, ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്(GUI), ആക്റ്റീവെക്സ്(ActiveX) തുടങ്ങിയവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ധാരാളം പാളിച്ചകൾ നിലവിലുണ്ട്. ഐ.ഇ വിൻഡോസുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ ഐ.ഇയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഇത്തരം സുരക്ഷാപാളിച്ചകൾ ,ഒരു ഇന്റർനെറ്റ് അക്രമകാരിക്ക് വിൻഡോസ് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് നുഴഞ്ഞു കയറുന്നതിന്‌ സഹായകരമാകുന്നു."
ബ്രൂസ് ഷീനിയെർ ,ഡേവിഡ് എ. വീലർ അടക്കമുള്ള ചില സുരക്ഷാ വിദഗ്ദ്ധർ സാധാരണ ബ്രൗസിങ്ങ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു പകരം മറ്റു ബ്രൗസറുകളിലേക്ക് ചേക്കേറണമെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ഇതിൽ വീലർ ഫയർഫോക്സ് ഉപയോഗിക്കണമെന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
നിരവധി ടെക്‌നോളജി കോളമിസ്റ്റുകൾക്കും ഇതേ അഭിപ്രായമാണ്‌. ഇതിൽ വാൾ സ്ട്രീറ്റ് ജേർണലിന്റെ കോളമിസ്റ്റായ വാൾട്ടർ എസ്. മോസ്‌ബർഗ്ഗും, വാഷിങ്‌ടൺ പോസ്റ്റിന്റെ കോളമിസ്റ്റായ റോബ് പെഗോറാറോ , യു.എസ്.എ. ടുഡേയുടെ ബ്യാറോൺ എക്കോഹിഡോ,ജോൺ സ്വാർട്‌സ്, ഫോർബ്സിന്റെ അറീക്ക് ഹെസ്സെൽഡാഹി, ഇവീക്ക്.കോമിന്റെ സീനിയർ എഡിറ്ററായ ജി. വോഗൻ നിക്കോൾസ്, ഡെസ്ക്ടോപ്പ് പൈപ്പ്ലൻസിന്റെ സ്കോട്ട് ഫിന്നി തുടങ്ങിയവർ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഫയർഫോക്സ് ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ
മോസില്ല ഫയർഫോക്സ് ഏതാണ്ട് 45-ൽ അധികം ഭാഷകളിൽ ലഭ്യമാണ്‌. ഇതിൽ ബംഗാളി, ഹിന്ദി , ഗുജറാത്തി , പഞ്ചാബി എന്നീ ഭാഷകളിലും, കന്നട ,തെലുഗു എന്നീ ഭാഷകളിൽ ബീറ്റാ പതിപ്പുകളും ലഭ്യമാണ്‌. ഫയർഫോക്സിന്റെ മലയാളം പതിപ്പ് http://www.mozilla.com/ml/ എന്ന വിലാസത്തിൽ നിന്നും ലഭ്യമാണ്‌. .
പുരസ്കാരങ്ങൾ
മോസില്ല ഫയർഫോക്സിനു വിവിധ സംഘടനകൾ പുരസ്കാരങ്ങൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ താഴെപ്പറയുന്നവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.:
ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം (1860)
ഇന്ത്യയിൽ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്ക് നൽകപ്പെടുന്ന ശിക്ഷകളെപ്പറ്റി പ്രതിപാദിക്കുന്ന നിയമസംഹിത. ഇന്ത്യയ്ക്ക് പൊതുവായി ഒരു ശിക്ഷാനിയമം ആവശ്യമായതിനാൽ നിയമമാക്കപ്പെട്ട ഒരുകൂട്ടം നിയമങ്ങൾ അടങ്ങിയതാണ്‌ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം 1860 (ഹിന്ദി: भारतीय दण्ड संहिता) (Indian Penal Code).
ഈ നിയമത്തെ ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യ മുഴുവനും ഇത് ബാധകമാണ്.
ഈ നിയമത്തിലെ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വിരുദ്ധമായോ വീഴ്ചവരുത്തിയോ ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളിൽ പ്രവർത്തിച്ച് കുറ്റക്കാരനാകുന്ന ഏതൊരു വ്യക്തിയേയും ഈ നിയമത്തിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ അനുസരിച്ച് ശിക്ഷാർഹനായി തീരും. ഒരു വിദേശി ഇന്ത്യയിൽ വെച്ചു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ നടത്തിയാലും ഇന്ത്യൻ പൗരൻ വിദേശത്ത് വച്ച് കുറ്റകൃത്യം ചെയ്താലും ഈ നിയമം ബാധകമാണ്.
ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമത്തിൽ (Indian Penal Code) ആകെ 511 വകുപ്പുകളുണ്ട്. ഈ വകുപ്പുകളിലായി ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങളെ യുക്തിപൂർ‌‌വം തരംതിരിച്ച് അവയ്ക്കു നൽകപ്പെടേണ്ട ശിക്ഷകൾ ക്രമപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
ജർമ്മനി, ഫ്രാൻസ്, ഇറ്റലി, ജപ്പാൻ എന്നീരാജ്യങ്ങളിലും ഇതുപോലെ പീനൽകോഡുകൾ നിലവിലുണ്ട്. ഇഗ്ലണ്ടിൽ ലിഖിത നിയമസംഹിതയില്ല. കീഴ് നടപ്പുകളുടെയും ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ശിക്ഷാർഹങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ (Common Law Offences) ആണ് ക്രിമിനൽ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ കൊണ്ടുവന്നിട്ടുള്ളത്. അത്തരം ഓരോ കുറ്റകൃത്യത്തിനും ആധാരമായി ഓരോ പാർലമെന്ററി നിയമം (Act of Parliament) ഉണ്ടായിരിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് മോഷണത്തിന് ലാർസെനി ആക്ട് (Larceny Act), കള്ളപ്രമാണം സൃഷ്ടിക്കലിന് ഫോർജറി ആക്ട് (Forgery Act), കള്ളമൊഴി പറയുന്നതിനും കള്ളസത്യം ചെയ്യുന്നതിനും പെർജുറി ആക്ട് (Perjury Act), പുനർ‌‌വിവാഹം തുടങ്ങിയ സാമൂഹ്യ അനാചാരങ്ങൾക്ക് ഒഫൻസസ് എഗൻസ്റ്റ് ദി പേഴ്സൺ ആക്ട് (Offences Against the Person Act) ശിശുഹത്യയ്ക്ക് ഇൻഫെന്റിസൈഡ് ആക്ട് (Infanticide Act) ദി ഇൻഫന്റ് ലൈഫ് പ്രിസർ‌‌വേഷൻ ആക്ട് (The Infant Life Preservation Act), പുരയ്ക്കു തീവയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയ ദ്രോഹപ്രവർത്തികൾക്ക് ദി മലീഷ്യസ് ഡാമേജ് ആക്ട് (The Malicious Damage Act) എന്നിവ.
ഇന്ത്യൻ പീനൽകോഡ് 1860-ൽ നടപ്പിൽ വന്നു. 1834-ൽ രൂപംകൊണ്ട ഇന്ത്യൻ ലാ കമ്മിഷനാണ് പീനൽ കോഡിന്റെ ഉപജ്ഞാതാക്കൾ. കമ്മിഷനിലെ അംഗങ്ങൾ മെക്കാളെ, മക്ളിയോട്, അൻഡേഴ്സൺ, മില്ലെ എന്നീ നാലുപേരായിരുന്നു; എങ്കിലും ഇതിന്റെ പ്രധാന ശില്പി മെക്കാളെ പ്രഭു തന്നെയായിരുന്നു. മെക്കാളെയും കൂട്ടരും ഇതിൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ സസൂക്ഷ്മം നിർ‌‌വചിക്കുകയും തുല്യസ്വഭാവമുള്ള കുറ്റങ്ങൾ പരസ്പരം വേർതിരിച്ചു കാണിക്കുകയും ചെയ്തു. സമഗ്രമായ ഒരു നിയമസം‌‌വിധാനമെന്നതിനു പുറമേ, മികച്ച ഒരു സാഹിത്യ സൃഷ്ടി എന്ന നിലയിലും പീനൽ കോഡ് സ്വീകാര്യമായിതന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു.
രൂപപെടുന്നതിന് മുമ്പ്
ശിക്ഷാനിയമസംഹിത നിലവിൽവന്നപ്പോൾ അതിനുമുമ്പ് ഇന്ത്യയിലുണ്ടായിരുന്ന ക്രിമിനൽകുറ്റത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ചട്ടങ്ങളും, റെഗുലേഷനകളും റദ്ദാക്കപ്പെട്ടു. ജാതിമതഭേദമില്ലാതെ ഏകീക്യത ക്രിമനൽ നിയമം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ നടപ്പിലായി.
പുരാതന ഭാരതത്തിൽ
പീനൽ കോഡിന്റെ ആവിർഭാവത്തിനുമുമ്പ് ഭാരതത്തിൽ ന്യായം നടത്തലിനും ക്രമസമാധാന പാലത്തിനും ആലംബമായിരുന്നത് മനു, യാജ്ഞവൽക്യൻ, ബൃഹസ്പതി, സുമതി ഭാർഗവൻ തുടങ്ങിയ സ്മൃതികാരന്മാരുടെ ദണ്ഡവിധികളായിരുന്നു. സ്മൃതികാരന്മാരുടെ വിവക്ഷയിൽ നിയമങ്ങളുടെയെല്ലാം ഉറവിടം ഭരണാധിപനായ രാജാവായിരുന്നു. നീതി നിർ‌‌വഹണം രാജധർമത്തിന്റെ അതിപ്രധാന ഘടകമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. നീതിയുടെ മുമ്പിൽ എല്ലാ ജനങ്ങളും സമൻ‌‌മാരാണെന്ന സർ‌‌വാദരണീയ തത്ത്വം അതിപ്രാചീന കാലം മുതൽക്കേ ഭാരതം അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. മയൂരധർമം എന്നാണ് ഈ സമഭാവനയെ ചിത്രീകരിച്ചു പോന്നിരുന്നത്. മയൂരം അതിന്റെ ശബളമായ പീലിവലയം അന്തരീക്ഷത്തിൽ വിടർത്തി നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, നീതി അതിന്റെ സം‌‌രക്ഷണഛത്രം എല്ലാ ജനങ്ങളെയും ഉൾകൊള്ളതക്കവണ്ണം വിടർത്തി വിസ്തൃതമായി നിലകൊള്ളുന്നു എന്നാണ് ഈ സങ്കല്പത്തിന്റെ സാരം. പക്ഷേ, പ്രയോഗത്തിൽ ഈ സങ്കല്പം അവഗണിക്കപ്പെടുകയോ അവമതിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തതായിട്ടാണു കാണുന്നത്. കാരണം കുറ്റവാളികളുടെ ശിക്ഷ നിർണയിച്ചിരുന്നത് അയാളുടെ ജാതിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ആയിരുന്നു. കീഴ്ജാതിക്കാരനായ കുറ്റവാളിക്കു കഠിനശിക്ഷയും അതേകുറ്റത്തിന് മേൽജാതിക്കാരനു ലഘുവായ ശിക്ഷയും നൽകിവന്നു. കുറ്റവാളി ബ്രാഹ്മണനാണെങ്കിൽ ശിക്ഷതന്നെ ഇല്ല. ആദ്യത്തെ രണ്ട് കൊലപാതകങ്ങൾക്ക് പോലും ശിക്ഷയില്ലായിരുന്നു. മൂന്നാമതും കൊലചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണനായ കുറ്റവാളിയുടെ തല മുണ്ഡനം ചെയ്ത് കഴുതപ്പുറത്തു കയ്യറ്റി തന്റെ മുഖം കഴുതയുടെ വാലിനുനേരെ ആക്കി ഇരുത്തി ഒരു പട്ടണ പ്രദക്ഷിണം നടത്തും. ഈ വിവേചനം കാലാന്തരത്തിൽ ദോഷഫലങ്ങൾക്കു വഴിതെളിച്ചതായും നീതിന്യായ പാലനം തന്നെ അത്തരം കുൽസിതവൃത്തികൾ മൂലം അപഹാസ്യഭാവം കൈക്കൊണ്ടതായും രേഖകളുണ്ട്. ശത്രു സംഹാരത്തിന് അബ്രാംഹ്മണർ ബ്രാഹ്മണരെ പിണിയാളുകൾ ആക്കിപ്പോന്നു.
ബ്രാഹ്മണൻ അനുഭവിച്ചുവന്ന ശിക്ഷയിളവുകളും സൗജന്യങ്ങളും രാജദ്രോഹം തുടങ്ങിയ ചില പ്രത്യേക കുറ്റങ്ങൾക്കു ബാധകമാവുകയില്ല എന്ന ഭേദഗതി കൗഡില്യൻ നടപ്പിൽ വരുത്തി. രാജസ്ഥാനത്തെ അപഹസിക്കുകയോ അവഹേളിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ ജലാശയത്തിൽ മുക്കി ശ്വാസം മുട്ടിച്ചു കൊല്ലണമെന്നായിരുന്നു അർധശാത്ര വ്യവസ്ഥ ഭരണാധിപനെ അധിക്ഷേപിക്കുകയോ അദ്ദേഹത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന രഹസ്യങ്ങൾ പുറത്തുപറയുകയോ ചെയ്യുന്നതും ഹീനമായ കുറ്റമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. അപഹാസകന്റെ നാക്കു പിഴുതു കളയുക എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ശിക്ഷ. അപഹാസകൻ ബ്രാഹ്മണനായാലും ശിക്ഷയ്ക്കു മാറ്റമില്ല.
ഇന്നത്തെ പീനൽകോടിൽ പ്രതിപദിക്ക പെട്ടിട്ടുള്ള മിക്ക കുറ്റകൃത്യങ്ങളും അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിൽ സമഗ്രമായും സമർഥമായും പ്രതിപദിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭക്ഷണ പദാർഥങ്ങളിൽ മായംചേർക്കൽ തുടങ്ങി ആധുനിക ഛായയുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ പോലും അർത്ഥശസ്ത്രത്തിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത്തരം സാമൂഹ്യ വിരുദ്ധ നടപടികൾക്ക് കഠിനമായ ശിക്ഷ നിർദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള വകുപ്പുകൾ അർത്ഥശസ്ത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. അർത്ഥശാത്രത്തിൽ വിവരിക്കുകയും വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുള്ള രാജ്യദ്രോഹകുറ്റം ഇംഗ്ലീഷ് നിയമത്തിലെ കടുത്ത രാജ്യദ്രോഹ (high treason) ത്തിനോട് പലതുകൊണ്ടും സാദൃശ്യം വഹിക്കുന്നതാണ്. ഭരണാധിപന്റെ ദേഹരക്ഷയെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. രാജാവിനെതിരേ സമരത്തിനിറങ്ങുക; രാജാവിനെയോ രാജ്ഞിയേയോ അവരുടെ സീമന്തപുത്രനെയോ കൊലപ്പെടുത്താനായി ഗൂഢാലോചന നടത്തുക; രാജ്ഞിയെയോ അവരുടെ മൂത്ത പുത്രിയെയോ, മൂത്തപുത്രന്റെ പത്നിയെയോ ബലാല്കാരം ചെയ്യുക; കള്ളനാണയങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും പ്രചരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക; ചാൻസലറെയോ, ന്യായാധിപനെയോ ഊദ്യോഗിക കൃത്യനിർ‌‌വഹണ വേളയിൽ കൊലചെയ്യുക എന്നിവയായിരുന്നു രാജദ്രോഹകുറ്റത്തിന്റെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ. ഇവയെല്ലാം അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിലെ രാജ്യദ്രോഹകുറ്റത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ തന്നെയാണ്. രാജാവിന്റെ ഭൂസ്വത്തിൽ അതിമോഹം കൊള്ളുക; രാജാവിനെ ആക്രമിക്കാൻ ശത്രുക്കളെ പ്രേരിപ്പിക്കുക; ശത്രുഭാഗം ചേരുക; പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കു കൂട്ടു നിൽക്കുക; രാജ്ഞിയെയോ അഃന്തപുരത്തിലെ മറ്റു സ്ത്രീകളെയോ മാനഭംങ്ങപ്പെടുത്തുകയോ അവിഹിതവേഴ്ചയ്ക്കു പ്രേരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നിവ അർത്ഥശാത്രമനുസരിച്ച് രാജദ്രോഹകുറ്റത്തിന്റെ സീമയിൽപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തികളാണ്. രാജദ്രോഹകുറ്റം ഇംഗ്ലണ്ടിൽ വ്യക്തമായ രൂപം പ്രാപിക്കുന്നതിന് എത്രയോ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുൻപുതന്നെ അർത്ഥശാത്രത്തിൽ അതുസ്ഥാനം പിടിച്ചുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.
ഇംഗ്ലീഷ് ഈസ്റ്റിന്ത്യാകമ്പനി ഇന്ത്യയിൽ ഭരണം തുടങ്ങിയ ഘട്ടത്തിൽ, സ്മൃതികാരന്മാരുടെയും കൗഡില്ല്യന്റെയും നിയമ ശാസനകൾ ആയിരുന്നു നീതിന്യായ ഭരണത്തിനു സഹായകമായി സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഭരണീയരുടെ മതവിശ്വാസങ്ങളെയും ജാതീയമായ ഉച്ചനീചത്വങ്ങളെയും ആദരിച്ചും പരിഗണിച്ചുമാണ് കമ്പനിക്കാർ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നത്. ഹിന്ദു മതതത്വങ്ങൾ കോടതിക്കു വിശദീകരിച്ചുകൊടുക്കാൻ ഹിന്ദു പണ്ഡിറ്റുകളും, ഇസ്ലാമിക തത്ത്വവങ്ങൾ വിശദീകരിക്കാൻ മുള്ളാമാരും ഓരോ ക്രിമിനൽ കേസു വിസ്തരിക്കുമ്പോഴും കോടതിൽ ഹാജരുണ്ടായിരിക്കും. ഇവർക്കു പ്രത്യേകം ഇരിപ്പിടങ്ങൾ കോടതിയിൽ സജ്ജമാക്കിയിരുന്നു. കേസിന്റെ വിസ്താരം കഴിഞ്ഞാൽ, ജഡ്ജി അവരുടെ അഭിപ്രായം ആരായുകയും അതിനനുസരിച്ച് ശിക്ഷ ക്രമപ്പെടുത്തി വിധി പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ഇന്ത്യൻ പീനൽകോഡ് നടപ്പിൽ വന്നതോടെ സ്ഥിതി ആകെ മാറി. കുറ്റവാളികളുടെ ജാതിയോ മതമോ ന്യായം നടത്തലിനു ഇന്ന് പ്രതിബന്ധമായി നിൽക്കുന്നില്ല. എങ്കിലും അബലാത്വം വധശിക്ഷയിൽ നിന്നും വഴുതി ജീവപര്യന്തം തടവിൽ ഒതുങ്ങി നിൽക്കാൻ കൊലപാതകി ആയസ്ത്രീയെ ചിലപ്പോൾ സഹായിച്ചെന്നുവരാം. വധശിക്ഷയും ജിവപര്യന്തം തടവും നിയമത്തിന്റെ കണ്ണിൽ സമാന്തര ശിക്ഷകളാണ്. കൊലപാതകം തെളിയിക്കപ്പെട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ കോടതിയുടെ യുക്തംപോലെ വധശിക്ഷയോ ജീവപര്യന്തം തടവു ശിക്ഷയോ നൽകാം. അബലത്വം അപരാധഭാരം ലഘൂകരിക്കുന്ന ഒരു ഉപാധിയായി കോടതിക്കു തോന്നിയാൽ വധശിക്ഷയ്ക്കു പകരം ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്.
പീനൽകോഡ് ഇന്ന് അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള ശിക്ഷകളെ പ്രധാനമായി നാലായി തരംതിരിക്കാം ഇവകൂടാതെ മുക്കാലിയിൽ കെട്ടി അടി അല്ലെങ്കിൽ ചമ്മട്ടിപ്രഹരം (whipping) എന്നൊരു ശിക്ഷകൂടി ആദ്യകാലത്തുണ്ടായിരുന്നു. മനുഷ്യോചിത മല്ലാത്ത ഈ ശിക്ഷയുടെ നേരേ ശക്തമായ പൊതുജനാഭിപ്രായം ഉയർന്നതിനെതുടർന്ന് അതുപേക്ഷിക്കുകയുണ്ടായി. 1864-ലാണ് ചമ്മട്ടിപ്രഹര നിയമം പാസാക്കിയത്. 1909 - ലെ നിയമമനുസരിച്ച് ചമ്മട്ടിപ്രഹരം ബാലാപരാധികൾക്കും നിരവധി കേസുകളിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു തഴമ്പിച്ച കുറ്റവാളികൾക്കും മാത്രം നൽകിയാൽ മതി എന്നു വ്യവസ്ഥപ്പെടുത്തി. ഈ ശിക്ഷ പരസ്യമായി നടത്താൻ പാടില്ലെന്നും കർശനമായി നിഷ്കർഷിച്ചിരുന്നു. അടി നടത്തുന്ന സമയം മെഡിക്കൽ ആഫീസർ കൂടി സന്നിഹിതനായിരിക്കണം. കുറ്റവാളിയുടെ പൃഷ്ഠഭാഗത്തു മാത്രമേ അടിക്കാൻ പാടുള്ളു. പ്രഹരം നടക്കുമ്പോൾ അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും നീങ്ങി ശരീരത്തിന്റെ മറ്റുഭാഗങ്ങളിൽ പ്രഹരം ഏൽക്കാതിരിക്കാൻ കുറ്റവാളിയെ ഒരു മുക്കാലികൊണ്ട് ബന്തവസ് ചെയ്തിരിക്കും. ഒരു നേർത്ത വസ്ത്രം മെർക്കുറി പെർക്ലോറൈഡ് ലായനിയിൽ മുക്കി പൃഷ്ഠ ഭാഗത്തു ചുറ്റിയിട്ടു വേണം പ്രഹരം ഏൽപ്പിക്കാൻ. പ്രഹരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ചൂരൽ അര ഇഞ്ചു ചുറ്റളവിൽ കവിഞ്ഞതാകാൻ പാടില്ല. കുറ്റവാളി 16 വയസിൽ താഴെ പ്രായമുള്ള ആളാണെങ്കിൽ വടി ഇതിലും കനം കുറഞ്ഞതായിരിക്കണം. ബാലകുറ്റവാളികൾക്ക് 15 പ്രഹരത്തിൽ കൂടുതൽ നൽകാൻ പാടില്ല. മുതിർന്ന കുറ്റവാളിയാണെങ്കിൽ 30 പ്രഹരം വരെ ആകാം. 1955 - ലെ ഒരു നിയമം മുഖേന ചമ്മട്ടിപ്രഹരം ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
നാടുകടത്തൽ
ജീവപര്യന്തം നാടുകടത്തൽ കൊലപാതകത്തിനുള്ള ഒരു സമാന്തര ശിക്ഷയായി പീനൽകോഡ് അംഗീകരിച്ചിരുന്നു നാടുകടത്തൽ എന്ന പദം കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കിയിരുന്നത് കടലിനക്കരെ കടത്തുക എന്നായിയിരുന്നു. ആൻഡമാൻ ദ്വീപിലേക്കാണ് നാടുകടത്തപ്പെട്ടവരെ അയച്ചിരുന്നത്. ഇംഗ്ലണ്ടിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കടലിനപ്പുറത്തേക്കുള്ള നാടുകടത്തൽ 1854 - ൽ നിറുത്തലാക്കി, എന്നാൽ ഇന്ത്യയിൽ അതൊരു അംഗീകൃത ശിക്ഷയായി തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ, കടലിനപ്പുറത്തേക്കുള്ള നാടുകടത്തൽ പിന്നീട് മാറ്റുകയുണ്ടായി. ക്രിമിനൽ നടപടിനിയമം 368 (2) അനുസരിച്ച് നാടുകടത്തൽ ശിക്ഷ വിധിക്കുമ്പോൾ ഇന്ന സ്ഥലത്തേക്കാണെന്ന് കോടതി തന്നെ സ്പഷ്ടമാക്കണം. പ്രിസണേഴ്സ് ആക്റ്റിലെ 29 മുതൽ 32 വരെ വകുപ്പുകൾ അനുശാസിക്കുന്നത് നാടുകടത്തൽ സമുദ്രത്തിനപ്പുറത്തേക്ക് ആയിരിക്കണമെന്ന് നിർബന്ധമില്ലെന്നാണ്. കടലിനപ്പുറത്തുള്ള ഒരുസ്ഥലം നിർദ്ദേശിക്കുന്നതിനുള്ള ചുമതല ഗവണ്മെന്റിന് ഉണ്ടായിരുന്നുമില്ല. പ്രസ്തുത നിയമം 32 -ാം വകുപ്പനുസരിച്ച് രാജ്യത്തിനു പുറത്തുള്ള ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥലത്തേക്ക് കുറ്റവാളികളെ നാടുകടത്താവുന്നതാണ്. ജീവപര്യന്തം നാടുകടത്തൽ എന്ന പദംകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കേണ്ടത് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട പ്രതിയുടെ ജീവാവസാനം വരെ പീനൽ കോളനിയിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടണം എന്നാണ്. സൽസ്വഭാവത്തിനും മാതൃകാപരമായ പെരുമാറ്റത്തിനും ഈ കലാവധിയിൽ കുറെ ഇളവുകിട്ടും. മൊത്തം കാലാവധി 20 കൊല്ലമായി കണക്കാക്കാം. 1955 - ലെ ഭേദഗതി നിയമത്തോടെ നാടുകടത്തൽ നിറുത്തലാക്കി. അതിനുപകരം ജീവപര്യന്തം തടവ് മതിയായ ശിക്ഷയായി പരിഗണിച്ചുവരുന്നു.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത്, നാട്ടുരാജ്യങ്ങളിൽ പ്രത്യേകം ശിക്ഷാനിയമങ്ങൾ നടപ്പിലിരുന്നു. നാടുകടത്തൽ ഒരു ശിക്ഷവിധിയായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. കൊലക്കുറ്റത്തിന് നൽകപ്പെട്ടിരുന്നത് വധശിക്ഷയോ ജീവപര്യന്തം തടവോ ആയിരുന്നു. എന്നാൽ രാജാക്കന്മാരിൽ നിക്ഷിപ്തമായ പരമാധികാരം ഉപയോഗിച്ച് കടുത്ത വിപ്ലവകാരികളേയും തീവ്രവാതികളേയും നാടുകടത്താൻ അവർക്കു സാധിച്ചിരുന്നു. ഈ അധികാരം ഉപയോഗിച്ചാണ് തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ നാടുകടത്തിയത്.
പീനൽ കോഡിന്റെ സം‌‌വിധായകർ നാടുകടത്തൽ പീനൽ കോഡിൽ തിരുകികയറ്റുവാൻ പറഞ്ഞ പ്രധാന ന്യായം അത് ജീവപര്യന്തം തടവിനെക്കാൾ കുറ്റവാളിയിൽ ഭീതിയും നടുക്കവും ഉളവാക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഇന്ത്യൻ പൗരാവലി, പ്രത്യേകിച്ച്, സമുദ്രതീരത്തുനിന്ന് വളരെ അകന്നു നാട്ടിൻപുറത്തു ജീവിക്കുന്നവർ സമുദ്രത്തെ അത്യന്തം ഭീതിയോടെയാണ് വീക്ഷിച്ചിരുന്നത്. ഈ കരിജലഭീതി കൊലചെയ്യലിൽ നിന്നും അവരെ ഫലപ്രദമാം‌‌വണ്ണം പിന്തിരിപ്പിച്ചിരുന്നു എന്നാണ് മെക്കാളെയും കൂട്ടരും വിശ്വസിച്ചിരുന്നത്.
വധശിക്ഷ
പ്രാചീന ഭാരതത്തിൽ, ശിക്ഷ നിശ്ചയിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കൊലപാതകത്തിന്, ഭരണാധിപന് ഉണ്ടായിരുന്ന അധികാരം അനിയന്ത്രിതവും അഭേദ്യവുമായിരുന്നു. കൊലപാതകിയുടെ ജീവൻ നശിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ആജ്ഞ നൽകൽ മാത്രമല്ല, ഏതു പ്രകാരത്തിൽ ആയിരിക്കണം ജീവൻ നശിപ്പിക്കേണ്ടതെന്നു കൂടി തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരവും രാജാവിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരുന്നു. അംഗവിച്ഛേദമാണ് നൽകപ്പെടുന്ന ശിക്ഷയെങ്കിൽ ഏതവയവമാണു ഛേദിക്കേണ്ടതെന്നും രാജാവുതന്നെ തീരുമാനിക്കും. വധ ശിക്ഷ നടപ്പിൽ വരുത്തിയിരുന്നത്, തീയിലേക്കു വലിച്ചെറിഞ്ഞും കഴുത്തുവെട്ടിയും തൂക്കിലിട്ടും വലിച്ചിഴച്ച് അവയവങ്ങൾ വേർപ്പെടുത്തിയും വണ്ടിചക്രത്തിൽ ശിരസ്സു കയറ്റിവച്ചു ഞെരുക്കിയും വെള്ളത്തിൽ മുക്കി ശ്വാസം മുട്ടിച്ചും കല്ലെറിഞ്ഞും ജീവനോടെ തൊലിയുരിച്ചും കൈവാൾകൊണ്ട് അറുത്തു മുറിച്ചും ആനയെ കൊണ്ടു ചവുട്ടിയും നിർബന്ധിത ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ പെടുത്തിയും ക്രൂരമൃഗങ്ങളുടെ മുമ്പിലേക്കെറിഞ്ഞും തിളക്കുന്ന വെള്ളത്തിൽ മുക്കിയും ചുറ്റുപാടും കുറ്റിയടിച്ചു കെട്ടിനിറുത്തി ശൂലമോ കുന്തമോകൊണ്ടു കുത്തിയും കുരിശിൽ തറച്ചും കഴുത്തു ഞെക്കിയും അമ്പെയ്തും പട്ടിണികിടത്തിയും വിഷം കൊടുത്തും ഒക്കെ ആയിരുന്നു. ശിക്ഷ നൽകുന്ന ഭരണാധികാരിയുടെ മനോധർമം പോലെ നൂതന സമ്പ്രദായങ്ങൾ അപ്പഴപ്പോൾ കണ്ടുപിടിച്ച് നടപ്പിൽ വരുത്തിയിരുന്നു.
ഇക്കാലത്ത് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് ഇത്തരം മൃഗീയവും അപരിഷ്കൃതവുമായ സമ്പ്രദായങ്ങൾ സ്വീകരിക്കാറില്ല. തൂക്കിലിട്ടാണ് ഇന്ത്യയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നത്.. യു. എസ്സിൽ വൈദ്യുതാഘാതംകൊണ്ടും (Electric Chair) സോവിയറ്റ് റഷ്യയിൽ കരിങ്കൽ ഭിത്തിയിൽ ചാരിനിറുത്തി വെടിവച്ചും ആണ് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നത്. 16 വയസ്സിനു താഴെയുള്ള കൊലപാതകിയെ വധശിക്ഷ നൽകാതെ ദുർഗുണപരിഹാര പാഠശാലയിലേക്ക് അയക്കുകയാണു പതിവ്. കൊലപ്പുള്ളി ഗർഭിണി ആണെങ്കിൽ പ്രസവം കഴിഞ്ഞ് 6 മാസക്കാലം കാത്തതിനു ശേഷം ശിക്ഷ നടപ്പിൽ വരുത്തും.