റോമൻ_യാക്കോബ്സൺ
സ്വനിമസങ്കല്പനം
1942-ൽ ആണ് |യാക്കോബ്സൺ തന്റെ സ്വനിമ സിദ്ധാന്തം അവതരിപ്പിച്ചത്. സ്വനിമം അവിഭാജ്യമാണെന്ന ട്രൂബെറ്റ് സ്കോയിയുടെ നിഗമനത്തെ  യാക്കോബ്സൺ തിരുത്തുന്നുണ്ട്. സ്വനിമം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നതു തന്നെ ഏതാനും ചില വ്യാവർത്തക സവിശേഷതകളിൽ നിന്നാണ്. ഈ വ്യാവർത്തകഘടകങ്ങളാണ് (distinctive features) ഏറ്റവും ചെറിയ ഭാഷാ ഘടകങ്ങൾ. സ്വനിമങ്ങളെ അദ്ദേഹം 'വ്യാവർത്തക സവിശേഷതകളുടെ വാഹനങ്ങൾ' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. . സ്വനിമങ്ങളെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന മിനിമം സ്വനപരമൂലകത്തെയാണ് വ്യതിരിക്തസവിശേഷത എന്നു പറയുന്നത്. ഈ സവിശേഷതകളെ വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്ന പഠനപദ്ധതിയാണ് ഫീച്ചർ ജ്യോമെട്രി. ട്രൂബെറ്റ് സ്ക്കോയിയോടൊപ്പം ഈ ആശയങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ യാക്കോബ്സൺ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഈ വ്യാവർത്തക സവിശേഷതകളെ നാദം/നാദരഹിതം എന്ന് ഭവത്തിന്റെയും അഭാവത്തിന്റേയും അടിസ്ഥാനത്തിലും ഉച്ചശ്രുതി/നീചശ്രുതി എന്നിങ്ങനെ ആപേക്ഷിക സ്ഥായിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലും രണ്ട്  തലത്തിലായിട്ടാണ് യാക്കോബ്സൺ പരിഗണിച്ചിട്ടുള്ളത്. സ്വനിമങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒരു വ്യാവർത്തക സവിശേഷതയുടെയെങ്കിലും അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഭേദമുണ്ടായിരിക്കണം. സ്വനിമത്തെ ശാബ്ദികാവയവങ്ങളോടും ശബ്ദത്തിന്റെ ഭൗതിക സവിശേഷതകളോടും ബന്ധിപ്പിച്ച് മൂർത്തമായി അവതരിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. ഭാഷാഘടനയുടെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരമായ ഘടകം ഈ വ്യാവർത്തക സവിശേഷതകളാണെന്ന് യാക്കോബ്സൺ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. സ്വനിമങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് വ്യാവർത്തന സവിശേഷതകൾ ഭാഷയിൽ താരതമ്യേന കുറവാണ്. ഈ അടിസ്ഥാനപരമായ സവിശേഷതകളെ ഏതാനും ദ്വന്ദ്വപ്രതിയോഗങ്ങൾ വഴി യാക്കോബ്സൺ വിശദീകരിക്കുന്നു. കണ്ഠ്യം, ഓഷ്ഠ്യം, വർത്സ്യം, ദന്ത്യം എന്നിങ്ങനെയുള്ള നാലു വ്യഞ്ജന വർഗ്ഗങ്ങളെ മൊത്തം മുൻ/പിൻ എന്നും സാന്ദ്രം/ തീവ്രം എന്നും ഈരണ്ട്   ദ്വന്ദ്വപ്രതിയോഗങ്ങളായി വിശദീകരിക്കുന്നു. (ഇത് അദ്ദേഹത്തിന് ദ്വന്ദ്വപ്രതിയോഗങ്ങളുടെ സൈദ്ധാന്തികൻ എന്ന പദവി നേടിക്കൊടുത്തു. പിന്നീട് ഘടനാവാദ ചിന്തയുടെ ഒരു വർഗ്ഗീകരണശീലമായി ഈ ദ്വന്ദ്വ പരികല്പനാരീതി മാറുകയുണ്ടായി.)  ശിശുഭാഷയെപ്പറ്റിയുള്ള പഠനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം തന്റെ  സിദ്ധാന്തം സ്പെക്ട്രോഗ്രാഫിക് വിശകലനങ്ങളിലൂടെ  തെളിയിച്ചു. ശിശുക്കൾ ആദ്യമായി ഉച്ചരിക്കുന്നത്/pa/ എന്ന ശബ്ദമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. അതിൽ രണ്ട് അടിസ്ഥാന സ്വനങ്ങളാണുള്ളത്; ഒരു സ്വരവും ഒരു വ്യഞ്ജനവും. ഏറ്റവും ഊർജ്ജം ചെലവഴിച്ച് ഉച്ചരിക്കേണ്ട സ്വനമാണ് /a/. അതു പോലെ ഏറ്റവും കുറച്ച് മാത്രം ഊർജ്ജം ചെലവഴിച്ച് ഉച്ചരിക്കാവുന്ന സ്വനമാണ് /p/. ഇങ്ങനെ സ്വരവ്യഞ്ജനസംയുക്തങ്ങളായി ഉച്ചരിക്കാനാവശ്യമായ ഊർജ്ജത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും തികച്ചും വിരുദ്ധമായ സവിശേഷതകളായിട്ടാണ് ശിശുക്കളിൽ ആദ്യത്തെ ഭാഷാശബ്ദം ഉണ്ടാകുന്നത്. ഈ പ്രഥമ ശബ്ദത്തിനു ശേഷം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത് നാസികം/നാസരഹിതം എന്നിവയും ഓഷ്ഠ്യം/ദന്ത്യം ( /p/,/t/ )എന്നിവയുമാണ്. ഇതിൽ /p/ താഴ്ന്ന ആവൃത്തിയിലും /t/ ഉയർന്ന ആവൃത്തിയിലും ഊർജ്ജം ആവശ്യപ്പെടുന്ന സ്വനങ്ങളാണ്. അതിനാൽ ശിശുക്കളിലെ ഭാഷാർജ്ജനത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ  /p/, /t/ ,/a/   എന്നീ മൂന്നു പ്രാഥമിക  സ്വനങ്ങൾ ചേർന്ന ഒരു ത്രികോണത്തെയും യാക്കോബ്സൺ സങ്കല്പിക്കുന്നു. പ്രാഥമിക സ്വര-വ്യഞ്ജന ത്രികോണം എന്ന് ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു. വിപരീതദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ വർത്തിക്കുന്ന ഈ ത്രികോണത്തിലാണ് പിന്നീട് എല്ലാ ഭാഷാശബ്ദങ്ങളും അടിസ്ഥാനപരമായി ഉള്ളടക്കം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ ലളിതമായ ഈ ഘടനയിൽ നിന്ന് സങ്കീർണ്ണങ്ങളായ സ്വരങ്ങളുടേതും വ്യഞ്ജനങ്ങളുടേതുമായ പല രൂപങ്ങൾ പിന്നീട് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായ സ്വനിമ ഘടന ലളിതമായ ചില പ്രാഥമിക ഘടനകളിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെടുന്നതാണെന്ന് ശിശുഭാഷയുടെ വികാസത്തെ സ്പെക്ട്രോഗ്രാഫിക്ക് വിശകലനത്തിലൂടെ സ്ഥാപിച്ച് തെളിയിക്കുവാൻ യാക്കോബ്സന് കഴിഞ്ഞു. അതിനായി അദ്ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തിയ ത്രികോണസങ്കല്പവും അങ്കിത തത്ത്വവും പിന്നീട് ലെവിസ്ട്രോസ് നരവംശശാസ്ത്രപഠനത്തിന്റെ ആധാരശിലയാക്കി മാറ്റുകയുണ്ടായി.