cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
അമിതാഭ് ബച്ചൻ
അഭിനയജീവിതം
1969 ൽ മൃണാൾ സെന്നിന്റെ ഭുവൻ ഷോം എന്ന ദേശീയ അവാർഡ് സിനിമയിലെ ശബ്ദ സാന്നിദ്ധ്യമായി ബച്ചൻ ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് തന്റെ അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. 1968-ൽ മുംബൈയിൽ എത്തിയ ബച്ചൻ 1969-ൽ ഖ്വാജാ അഹ്മദ് അബ്ബാസ്‌ സംവിധാനം ചെയ്ത സാത്ത് ഹിന്ദുസ്ഥാനി എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാരംഗത്തെത്തി. ഈ ചിത്രത്തിലെ ഏഴ് നായകന്മാരിൽ ഒരാളായിട്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയരംഗത്തേയ്ക്കുള്ള തുടക്കം. ഉത്പാൽ ദത്ത്, അൻവർ അലി (ഹാസ്യനടൻ മെഹ്മൂദിന്റെ സഹോദരൻ), മലയാള നടൻ മധു, ജലാൽ ആഘ എന്നിവരാണ് ബച്ചന്റെ ഒപ്പം ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചത്. വാണിജ്യപരമായി വിജയിച്ചില്ലെങ്കിലും പ്രസ്തുത ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം മികച്ച പുതുമുഖത്തിനുള്ള ദേശിയ പുരസ്കാരം ബച്ചനു നേടിക്കൊടുത്തു. പർവാനയിൽ (1971) തന്റെ ആദ്യ വൈരുദ്ധ്യാത്മക വേഷമായ കൊലപാതകിയായി മാറിയ കാമുകന്റെ വേഷം  അദ്ദേഹം ചെയ്തു. പർവാനയെ തുടർന്ന് 1971-ൽ സുനിൽദത്ത് സംവിധാനം ചെയ്ത രേഷ്മ ഓർ ഷേറ എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ബച്ചൻ ബോളിവുഡ് സിനിമാലോകത്ത് ശ്രദ്ധേയനായി. 1971ൽ തന്നെ പുറത്തിറങ്ങിയ, ഹൃഷികേശ് മുഖർജീ സംവിധാനം ചെയ്ത ആനന്ദ് എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ ദോഷൈകദൃക്കായ ഡോക്ടറുടെ വേഷം ബച്ചനു ആ വർഷത്തെ മികച്ച സഹനടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. ഈ സമയത്ത് തന്റെ ഭാവി വധുവായി മാറിയ ജയ ഭാദുരി അഭിനയിച്ച ഗുഡ്ഡി എന്ന സിനിമയിലും ഒരു അതിഥി വേഷത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. ബവാർച്ചി എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഏതാനും ഭാഗങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ശബ്ദം കടം കൊടുത്തിരുന്നു. 1972 ൽ എസ്. രാമനാഥൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ബോംബെ ടു ഗോവ എന്ന റോഡ് ആക്ഷൻ കോമഡിയിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ഈ ചിത്രം സാമാന്യവിജയം നേടുകയം ചെയ്തു. ആദ്യകാലഘട്ടത്തിൽ ബച്ചന്റെ പല സിനിമകളും മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചില്ല, പക്ഷേ അത് മാറ്റത്തിലേയ്ക്കുള്ള ഒരു തുടക്കമായിരുന്നു.
താരപദവിയിലേയ്ക്ക് (1973–1974)
തന്റെ മുപ്പതാം വയസ്സിൽ പന്ത്രണ്ട് ഫ്ലോപ്പുകളും രണ്ട് ഹിറ്റുകളും മാത്രമുള്ള ഒരു "പരാജയപ്പെട്ട പുതുമുഖം" ആയിട്ടാണ് ബച്ചൻ രംഗത്തു പിടിച്ചുനിൽക്കാനുള്ള തീവ്രശ്രമം നടത്തുന്നത്. (ബോംബെ ടു ഗോവയിലെ നായകവേഷവും ആനന്ദിലെ സഹ കഥാപാത്രവും മാത്രമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ മികച്ച സിനിമകളായി എടുത്തുപറയുവാനുണ്ടായിരുന്നത്). സലിം ഖാനും ജാവേദ് അക്തറും അടങ്ങുന്ന തിരക്കഥാകൃത്ത് ദ്വയം ‘സലിം-ജാവേദ്’ ബച്ചനിലെ അഭിനേതാവിനെ താമസിയാതെ കണ്ടെത്തി. സലിം ഖാൻ കഥ, തിരക്കഥ,  സംഭാഷണം എന്നിവ രചിച്ച ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ച സഞ്ജീറിലെ (1973)  "ക്ഷുഭിത യുവാവിനെ" ആവിഷ്കരിക്കുവാൻ ബച്ചൻ നിയുക്തനായി. സഹ-എഴുത്തുകാരനായി ജാവേദ് അക്തറും ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധായകനെന്ന നിലയിൽ പ്രകാശ് മെഹ്‌റയും ഈ തിരക്കഥയെ തകർപ്പൻ സാധ്യതയുള്ള ഒന്നായി കണ്ടു. എന്നിരുന്നാലും, "ക്ഷുഭിതനായ യുവാവ്" എന്ന കഥാപാത്രത്തിനായി ഒരു നടനെ കണ്ടെത്താൻ അവർ പാടുപെടുകയായിരുന്നു; അക്കാലത്ത് സിനിമാ വ്യവസായത്തിൽ പ്രബലമായ "റൊമാന്റിക് ഹീറോ" ഇമേജിന് ഇത് എതിരായതിനാൽ ഈ വേഷം ചെയ്യുന്നതിന് സമീപിച്ച നിരവധി അഭിനേതാക്കൾ നിരസിച്ചു. സലിം-ജാവേദ് താമസിയാതെ ബച്ചനെ കണ്ടെത്തുകയും "മിക്ക നിർമ്മാതാക്കളുടേയും ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടാത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഴിവുകൾ കണ്ടുപിടിക്കുകയും ചെയ്തു. മികച്ചതല്ലാത്ത സിനിമകളിലെ ഒരു പ്രതിഭാധനനായ നടനായ അദ്ദേഹം ഒരു അസാധാരണ അഭിനേതാവായിരുന്നു.  സലീം ഖാൻ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, സഞ്ജീറിലെ കഥാപാത്രത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യനായി നടനായിരുന്നു അമിതാഭെന്ന് അവർക്ക് ശക്തമായി തോന്നി.  പ്രകാശ് മെഹ്‌റയ്ക്ക് സലിം ഖാൻ ബച്ചനെ പരിചയപ്പെടുത്തുകയും ബച്ചൻ ഈ വേഷം അവതരിപ്പിക്കണമെന്ന് സലിം ജാവേദ് നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആയുധംകൊണ്ട് അനീതികളെ ചെറുക്കുന്ന ഒരു കഥാപാത്രത്തെയാണ് ഇദ്ദേഹം ഈ ചിത്രത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. അതിന് മുമ്പുള്ള റൊമാന്റിക് പ്രമേയങ്ങളുള്ള സിനിമകളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വിഭിന്നമായിരുന്ന, ഇത് അമിതാഭിനെ ബോളിവുഡ് സിനിമയിലെ "കോപാകുലനായ യുവാവ്" എന്ന ഒരു പുതിയ വ്യക്തിത്വത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിന് അദ്ദേഹം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയും പിന്നീട് ബോളിവുഡ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനങ്ങളിലൊന്നാണിത് എന്നു വിലയിരുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ചിത്രം വൻ വിജയവും ആ വർഷത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രവുമായി മാറുകയും ബച്ചനെ ഒരു താരമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. സലിം-ജാവേദും അമിതാഭ് ബച്ചനും തമ്മിലുള്ള നിരവധി സഹകരണങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതാണ് ഇത്. പ്രധാന വേഷത്തിനായി സലിം-ജാവേദ് അവരുടെ തുടർന്നുള്ള പല തിരക്കഥകളും ബച്ചനെ മനസ്സിൽകണ്ടെഴുതുകയും അവരുടെ പിന്നീടുള്ള ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററുകളായ ദിവാർ (1975), ഷോലെ (1975) പോലെയുള്ള ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്തു. താനുമായി ദീർഘവും വിജയകരവുമായ ഒരു ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന മൻ‌മോഹൻ ദേശായി എന്ന സംവിധായകനോടൊപ്പം പ്രകാശ് മെഹ്‌റ, യാഷ് ചോപ്ര എന്നിവർക്കുമുന്നിലും സലിം ഖാൻ ബച്ചനെ പരിചയപ്പെടുത്തി. ക്രമേണ, ബച്ചൻ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രമേഖലയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച മുൻ‌നിര താരങ്ങളിലൊരാളായി മാറി. സഞ്ജീർ, ദീവാർ, ത്രിശൂൾ, കാലാ പഥർ, ശക്തി തുടങ്ങിയ സിനിമകളിലെ വക്രമായ വ്യവസ്ഥയോട് പോരാടാൻ തെറ്റായ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന നായകനെ ബച്ചൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളിൽ സ്വാധീനമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു, പ്രത്യേകിച്ച് ദാരിദ്ര്യം പോലുള്ള സാമൂഹിക അസ്വാസ്ഥ്യങ്ങൾ കാരണം അസംതൃപ്തി അനുഭവിച്ച യുവാക്കൾ, പട്ടിണി, തൊഴിലില്ലായ്മ, അഴിമതി, സാമൂഹിക അസമത്വം, അടിയന്തരാവസ്ഥയുടെ അതിരുകടന്ന ക്രൂരത എന്നിവ അനുഭവിക്കുന്നവർക്കിടയിൽ. 1970 കളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നതും ഒരു മുഴുവൻ തലമുറയുടേയും മോഹഭംഗം, അസ്വസ്ഥത, കലാപബോധം, സ്ഥാപനവിരുദ്ധ സ്വഭാവം എന്നിവയെ ദ്യോതിപ്പിക്കുവാൻ പ്രയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു പത്രപ്രവർത്തനപരമായ അലങ്കാരവാക്യമായ "കോപാകുലനായ ചെറുപ്പക്കാരൻ" എന്ന് അദ്ദേഹത്തെ വിളിക്കാൻ ഇതു കാരണമായി.
1973 ൽ അദ്ദേഹം ജയ ഭാദുരിയെ വിവാഹം കഴിച്ച സമയമായിരുന്നു ഇത്. ഈ സമയത്ത് സഞ്ജീർ, അഭിമാൻ പോലുള്ള പല ചിത്രങ്ങളിലും അവർ ഒന്നിച്ച് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും വിവാഹത്തിന് ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞ് പുറത്തിറങ്ങിയ അവയെല്ലാം ബോക്സോഫീസിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഹൃഷികേശ് മുഖർജി സംവിധാനം ചെയ്ത് ബിരേഷ് ചാറ്റർജി തിരക്കഥയെഴുതിയതും സൗഹൃദം പ്രമേയമാക്കിയതുമായ നമക് ഹറാം എന്ന സാമൂഹ്യ നാടകീയ ചിത്രത്തിൽ വിക്രം എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ബച്ചൻ ഒരിക്കൽക്കൂടി രാജേഷ് ഖന്നയോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു. ഇതിലെ സഹനടന്റെ വേഷം അദ്ദേഹത്തെ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ച സഹനടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരത്തിന് അർഹനാക്കി.
1974 ൽ റൊട്ടി കപ്ഡ ഔർ മകാൻ എന്ന സിനിമയിൽ ഒരു സഹനടനായി അഭിനയിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കുൻ‌വാര ബാപ്പ്, ദോസ്ത് തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ ബച്ചൻ നിരവധി അതിഥി വേഷങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു. മനോജ് കുമാർ രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച റൊട്ടി കപ്ഡ ഔർ മകാൻ അടിച്ചമർത്തലിനും സാമ്പത്തികവും വൈകാരികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കിടയിലും സത്യസന്ധത എന്ന ഗുണത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ഒരു പ്രമേയമായിരുന്നു. 1974 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ ചിത്രംകൂടിയായിരുന്നു ഇത്. തുടർന്ന് മജ്ബൂർ എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുകയും ഇത് ബോക്സോഫീസിൽ വിജയം നേടുകയും ചെയ്തു.
സൂപ്പർതാര പദവിയിലേയ്ക്ക് (1975–1988)
1975 ൽ ചുപ്കെ ചുപ്കെ എന്ന ഹാസ്യാത്മകചിത്രം, ക്രൈം നാടകീയചിത്രം ഫറാർ മുതൽ റൊമാന്റിക് നാടകീയ ചിത്രമായിരുന്ന മിലി വരെ വിവിധതരം ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. ഹിന്ദി സിനിമാ ചരിത്രത്തിൽ ഏറെ പ്രാധാന്യമുള്ളതായി കരുതപ്പെടുന്ന രണ്ട് ചിത്രങ്ങളിൽ ബച്ചൻ അഭിനയിച്ച വർഷം കൂടിയാണിത്. ഇവ രണ്ടും സലിം-ജാവേദ് എഴുതിയതും ബച്ചനെ നായകനാക്കുവാൻ വീണ്ടും ശുപാർശ ചെയ്തുതുമാണ്. ആദ്യത്തേത് യാഷ് ചോപ്ര സംവിധാനം ചെയ്ത ദിവാർ ആയിരുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിൽ ശശി കപൂർ, നിരുപ റോയ്, പർവീൺ ബാബി, നീതു സിംഗ് എന്നിവരോടൊപ്പം  അഭിനയിക്കുകയും മികച്ച നടനുള്ള മറ്റൊരു ഫിലിംഫെയർ നോമിനേഷൻ നേടുകയും ചെയ്തു. 1975 ൽ ബോക്സോഫീസിൽ വൻ വിജയമായി മാറിയ ഈ ചിത്രം നാലാം സ്ഥാനത്തെത്തി. ബോളിവുഡ് സിനിമകളിൽ അവശ്യം കണ്ടിരിക്കേണ്ട മികച്ച 25 ചിത്രങ്ങളിലൊന്നായി ഇൻഡ്യടൈംസ് മൂവീസ് ദിവാറിനെ വിലയിരുത്തി. മറ്റൊന്ന്, 1975 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് അടിയന്തരാവസ്ഥകാലത്തു പുറത്തിറങ്ങിയ ഷോലെ, അക്കാലത്ത് ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രമായി മാറുകയും അതിൽ ജയ്ദേവ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ മികച്ച രീതിയിൽ ബച്ചൻ അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. സഞ്‌ജീർ എന്ന ചിത്രത്തിനൊപ്പം ഒരു താരമായി ഉയർന്നുവന്ന് കേവലം രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷം ബച്ചനെ സൂപ്പർതാര പദവിയിലേയ്ക്ക് ഉയർത്തി  1970 കളിലും 1980 കളിലും  വ്യവസായമേഖലയിൽ തന്റെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചതിനും ദിവാർ, ഷോലെ എന്നിവയുടെ സംഭാവന വളരെ വലുതായിരുന്നു. 1999 ൽ ബി‌ബി‌സി ഇന്ത്യ ഷോലെ എന്ന ചിത്രത്തെ "സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ ചിത്രം ആയി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ദീവാറിനെപ്പോലെ, ബോളിവുഡ് കണ്ടിരിക്കേണ്ട ഏറ്റവും മികച്ച 25 സിനിമകളിലൊന്നായി ഇൻ‌ഡിയാ ടൈംസ് മൂവീസും ഇതിനെ ഉദ്ധരിക്കുകയും ചെയ്തു. അതേ വർഷം, അമ്പതാം വാർഷിക ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിലെ വിധികർത്താക്കൾ 50 വർഷങ്ങളിലെ മികച്ച ഫിലിംഫെയർ ചിത്രമെന്ന പ്രത്യേക അവാർഡിന് ഈ ചിത്രത്തിനു നൽകി.
1976 ൽ കഭി കഭി എന്ന റൊമാന്റിക് കുടുംബ നാടകീയ ചിത്രത്തിലേയ്ക്ക് യാഷ് ചോപ്ര അദ്ദേഹത്തെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. ഒരു യുവ കവിയായ അമിത് മൽഹോത്രയായി ബച്ചൻ ഈ ചിത്രത്തിൽ തകർത്തഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തലെ പൂജ (രാഖി ഗുൽസാർ) എന്ന സുന്ദരിയായ പെൺകുട്ടിയുമായി അയാൾ അഗാധ പ്രണയത്തിലായി എങ്കിലും അവൾ മറ്റൊരാളെ (ശശി കപൂർ) പരിണയിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഞ്ജീർ, ദീവാർ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ “കോപാകുലനായ ചെറുപ്പക്കാരൻ” എന്ന ഇമേജിൽനിന്ന് ഏറെ വിരുദ്ധമായ ഈ ചിത്രത്തിലെ വേഷം ബച്ചനെ ഒരു റൊമാന്റിക് നായകനായി അവതരിപ്പിക്കുകയും നിരൂപകരിൽ നിന്നും പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും ഒരുപോലെ അനുകൂലമായ പ്രതികരണം ഈ ചിത്രം നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് ബച്ചൻ വീണ്ടും മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അതേ വർഷംതന്നെ അച്ഛനും മകനുമായി അദാലത്ത് എന്ന ഹിറ്റ് ചിത്രത്തിൽ ഇരട്ട വേഷം ചെയ്തു. 1977 ൽ അമർ അക്ബർ ആന്റണിയിലെ അഭിനയത്തിന്  മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം നേടി. അതിൽ വിനോദ് ഖന്നയ്‌ക്കും റിഷി കപൂറിനുമൊപ്പം മൂന്നാമത്തെ നായകനായി ആന്റണി ഗോൺസാൽവസ് ആയി അഭിനയിച്ചു. ആ വർഷത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രമായിരുന്നു ഇത്. പർവാരിഷ്, ഖൂൻ പസീന എന്നിവരാണ് ആ വർഷത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറ്റ്  മികച്ച വിജയങ്ങൾ.
കസ്മെ വാഡെ (1978) എന്ന ചിത്രത്തിൽ അമിത്, ശങ്കർ എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളായും ഡോൺ (1978) എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഡോൺ എന്ന അധോലോക നേതാവിനേയും അയാളോടു രൂപസാദൃശ്യമുള്ള വിജയ് എന്ന കഥാപാത്രമായും അഭിനയിച്ചുകൊണ്ട്  അദ്ദേഹം വീണ്ടും തന്റെ ഇരട്ട വേഷങ്ങളിലുള്ള അഭിനയം പുനരാരംഭിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയം രണ്ടാമത്തെ ഫിലിംഫെയർ മികച്ച നടനുള്ള അവാർഡ് നേടുന്നതിനു സഹായിച്ചു. യാഷ് ചോപ്രയുടെ ത്രിശൂൽ, പ്രകാശ് മെഹ്‌റയുടെ മുക്കദ്ദർ കാ സിക്കന്ദർ എന്നിവയിലും അദ്ദേഹം മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചു. ഇവ രണ്ടും മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ നോമിനേഷനുകൾ നേടി. മുക്കദർ കാ സിക്കന്ദർ, ത്രിശൂൾ, ഡോൺ, കാസ്മെ വാഡെ, ഗംഗാ കി സൗഗന്ധ്, ബെഷറാം എന്നീ വമ്പൻ വിജയങ്ങൾ നേടിയ 1978  അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബോക്സോഫീസിലെ ഏറ്റവും വിജയകരമായ വർഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യ മൂന്ന് ചിത്രങ്ങൾ തുടർച്ചയായി ആ വർഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ, കുറഞ്ഞ ഇടവേളകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായി റിലീസ് ചെയ്യപ്പെട്ടത് എന്നിങ്ങനെ ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ അപൂർവ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിച്ചു.
1979 ൽ ബച്ചൻ സുഹാഗ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കുകയും അത് ആ വർഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ ചിത്രമായി മാറുകയും ചെയ്തു. അതേ വർഷം തന്നെ മിസ്റ്റർ നട്‌വർലാൽ, കാലാ പഥർ, ദി ഗ്രേറ്റ് ഗാംബ്ലർ, മൻസിൽ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ നിരൂപക പ്രശംസയും മികച്ച വാണിജ്യ വിജയവും അദ്ദേഹം നേടി. നടി രേഖയ്‌ക്കൊപ്പം അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച മിസ്റ്റർ നട്‌വർലാൽ എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു ഗാനം ആലപിക്കാനുള്ള അവസരം അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയവും ആലാപനവും മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിനും മികച്ച പുരുഷ പിന്നണി ഗായകനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിനും ബച്ചൻ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്നതിനിടയാക്കി. കലാ പഥറിലെ അഭിനയത്തിനു മികച്ച നടനുള്ള നോമിനേഷനും ലഭിച്ചതോടൊപ്പം 1980 ൽ രാജ് ഖോസ്ല സംവിധാനം ചെയ്ത ദോസ്താന എന്ന ചിത്രത്തിന് വീണ്ടും നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അതിൽ ശത്രുഘൻ സിൻഹ, സീനത്ത് അമൻ എന്നിവരൊടൊപ്പമാണ് അഭിനയിച്ചത്. 1980 ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രമായി ദസ്താന മാറി. 1981 ൽ യാഷ് ചോപ്രയുടെ മെലോഡ്രാമ ചിത്രമായ സിൽസിലയിൽ ഭാവി വധു ജയഭാദുരിക്കും രേഖയ്ക്കും ഒപ്പം അഭിനയിച്ചു. അഭിനയിച്ചു. ഷാൻ (1980), റാം ബൽറാം (1980), നസീബ് (1981), ലാവാറിസ് (1981), കാലിയ (1981), യാരാന (1981), ബർസാത് കി ഏക് രാത്ത് (1981), ദിലീപ് കുമാറിനൊപ്പം ശക്തി (1982) എന്നിവ ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ വാണിജ്യവിജയം നേടിയ മറ്റു ചിത്രങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
1982 ൽ സാത്തെ പെ സാത്തെ എന്ന സംഗീത ചിത്രത്തിലും ആക്ഷൻ നാടകീയ ചിത്രമായ ദേശ് പ്രേമിയിലും ഇരട്ട വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. ബോക്സ് ഓഫീസിൽ വിജയിച്ച ആക്ഷൻ കോമഡി ചിത്രം നമക് ഹലാൽ, ആക്ഷൻ നാടകീയ ചിത്രം ഖുദ്-ദാർ, നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ബെമിസൽ എന്നിവയേപ്പോലെ ഇവയും മികച്ച വിജയങ്ങൾ നേടി. 1983 ൽ മഹാൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ മൂന്നു വേഷങ്ങൾ ചെയ്തുവെങ്കിലും അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുൻ ചിത്രങ്ങളെപ്പോലെ മികച്ച വിജയമായില്ല. ആ വർഷം പുറത്തിറങ്ങിയ മറ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ നാസ്തിക്, ആന്ധാ കാനൂൺ (അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന് അതിഥി വേഷം ഉണ്ടായിരുന്നു) ഹിറ്റുകളും പുക്കാർ ഒരു ശരാശരി വിജയവുമായിരുന്നു. 1984 മുതൽ 1987 വരെയുള്ള ചെറിയ കാലഘട്ടത്തിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച കാലത്ത് മർദ്ദ് (1985), ആഖ്രി രാസ്ത ( 1986) എന്നിവ പുറത്തിറങ്ങുകയും, അവ മികച്ച വിജയമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു.
കൂലി ചിത്രീകരണത്തിനിടയിലെ പരിക്ക്  (1982–1983)
1982 ജൂലൈ 26 ന് ബാംഗ്ലൂരിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി കാമ്പസിൽ കൂലി എന്ന സിനിമയുടെ ചിത്രീകരണത്തിനിടെ, സഹ നടൻ പുനീത് ഇസ്സാറുമൊത്തുള്ള ഒരു പോരാട്ട രംഗത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനിടെ ബച്ചന് ആന്തരാവയവത്തിൽ മാരകമായി പരിക്കേറ്റു. ബച്ചൻ ഈ സിനിമയിൽ സ്വയം സ്റ്റണ്ടുകൾ അവതരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു, ഒരു രംഗത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മേശപ്പുറത്തും പിന്നീട് നിലത്തു വീഴേണ്ടതായിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, അയാൾ മേശക്കരികിലേക്ക് ചാടുമ്പോൾ, മേശയുടെ മൂല അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടിവയറ്റിൽ തട്ടി, ഒരു സ്പ്ലെനിക് വിള്ളലിന് കാരണമാകുകയും, അദ്ദേഹത്തിന് ഗണ്യമായ തോതിൽ രക്തം നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അടിയന്തര ശസ്ത്രക്രിയ ആവശ്യമായിരുന്ന ഈ പരിക്കിനേത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം മരണത്തോടു മല്ലടിച്ച് മാസങ്ങളോളം ആശുപത്രിയിൽ ഗുരുതരാവസ്ഥയിൽ കഴിഞ്ഞു. പൊതുജനങ്ങളുടെ പ്രതികരണങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ പ്രാർത്ഥനകളും അദ്ദേഹത്തെ രക്ഷിക്കാനായി ബലിയർപ്പിക്കാനുള്ള നിരവധി സന്നദ്ധതകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. പിന്നീട്, അദ്ദേഹം സുഖം പ്രാപിക്കുന്നവേളയിൽ ആശുപത്രിക്ക് പുറത്ത് ആരാധകരുടെ നീണ്ട നിരകൾ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, വളരെക്കാലത്തെ ചികിത്സയ്ക്കുശേഷം സുഖം പ്രാപിച്ച അദ്ദേഹത്തെവച്ച് ആ വർഷം അവസാനം സിനിമാ ചിത്രീകരണം പുനരാരംഭിച്ചു. ഈ ചിത്രം 1983 ൽ പുറത്തിറങ്ങുകയും ബച്ചന്റെ അപകടത്തെക്കുറിച്ച് വലിയ പ്രചാരം ലഭിച്ചതിനാൽ ഈ ചിത്രം ബോക്സ് ഓഫീസിൽ മികച്ച വിജയവും ആ വർഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രവുമായി മാറുകയും ചെയ്തു.
സംവിധായകൻ മൻ‌മോഹൻ ദേശായി, ബച്ചന്റെ അപകടത്തെത്തുടർന്ന് കൂലിയുടെ അവസാനത്തിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ബച്ചന്റെ കഥാപാത്രം ആദ്യം കൊല്ലപ്പെടാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതായിരുന്നു, പക്ഷേ തിരക്കഥ മാറ്റിയതിനുശേഷം ഈ കഥാപാത്രം അവസാനംവരെ  ജീവിക്കുന്ന വിധത്തിലായി. യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിൽ മരണത്തെ പ്രതിരോധിച്ച മനുഷ്യനെ സ്‌ക്രീനിൽ കൊല്ലുന്നത് ഉചിതമല്ലായിരുന്നുവെന്ന് ദേശായി പിന്നീട് പറഞ്ഞു. കൂടാതെ, പുറത്തിറങ്ങിയ സിനിമയിൽ പോരാട്ട രംഗത്തിന്റെ ഫൂട്ടേജ് നിർണായക നിമിഷത്തിൽ നിശ്ചലമാക്കുകയും കൂടാതെ നടന്റെ പരുക്കിന്റെ ഭാഗം തൽക്ഷണമായി കാണിച്ചുകൊണ്ട് സ്ക്രീനു താഴെ അടിക്കുറിപ്പ് ദൃശ്യമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന് മയസ്തീനിയ ഗ്രാവിസ് എന്ന രോഗം കണ്ടെത്തി. അസുഖം അദ്ദേഹത്തെ മാനസികമായും ശാരീരികമായും ദുർബലനാക്കുകയും സിനിമ ഉപേക്ഷിച്ച് രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്ത് അദ്ദേഹം അശുഭാപ്തിവിശ്വാസിയായിത്തീരുകയും, ഒരു പുതിയ ചിത്രം എങ്ങനെ പ്രേക്ഷകരാൽ സ്വീകരിക്കപ്പെടുമെന്ന് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ഓരോ റിലീസിന് മുമ്പും "യെ ഫിലിം ടു ഫ്ലോപ്പ് ഹോഗി!" ("ഈ സിനിമ പരാജയപ്പെടും") എന്നു പറയുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
കരിയർ തകർച്ചയും വിരമിക്കലും
1984 മുതൽ 1987 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിലെ മൂന്നുവർഷക്കാലത്തെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനത്തിനുശേഷം, 1988 ൽ ബച്ചൻ സിനിമകളിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുകയും, ഷഹെൻഷ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ടൈറ്റിൽ റോളിൽ അഭിനയിക്കുകയും ഇത് ബോക്സ് ഓഫീസ് വിജയമായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരവു ചിത്രമായ ഷഹെൻഷായുടെ വിജയത്തിനുശേഷം പുറത്തിറങ്ങിയ ജാദൂഗർ, തൂഫാൻ, മേം ആസാദ് ഹൂം (1989 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയവ) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളെല്ലാം ബോക്സോഫീസിൽ അമ്പേ പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ താരശക്തി ക്ഷയിച്ചു തുടങ്ങി. ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ വിജയ ചിത്രങ്ങളിൽ ക്രൈം നാടകീയ ചിത്രമായ ആജ് കാ അർജുൻ (1990), ആക്ഷൻ ക്രൈം നാടകീയ ചിത്രം ഹം (1991) എന്നിവയിലൂടെ തന്റെ മൂന്നാമത്തെ മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം നേടുകയും ഈ ചിത്രങ്ങളുടെ വിജയം  പ്രവണതകളെ മറികടക്കുമെന്ന് തോന്നിയെങ്കിലും ഇത് ഹ്രസ്വകാലത്തേയ്ക്കായി തുടരുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബോക്സ് ഓഫീസ് പരാജയങ്ങളുടെ പരമ്പര തുടരുകയും ചെയ്തു. ഹിറ്റുകളുടെ അഭാവം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ് 1990 ലെ വീര ചിത്രമായ അഗ്നിപഥിൽ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് ഭരത് അവാർഡ് ലഭിച്ചത്. അധോലോകത്ത് അകപ്പെട്ട മാനസിക വിഭ്രാന്തിയുള്ള ഒരു കഥാപാത്രത്തെയാണ് ബച്ചൻ ഈ ചിത്രത്തിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഇതിലെ അഭിനയത്തിന് ബച്ചൻ മികച്ച നടനുള്ള തന്റെ ആദ്യ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് നേടി. . ഈ വർഷങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം  ഇടക്കിടെ മാത്രമാണ് സിനിമയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നത്. 1992 ൽ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ഖുദാ ഗവാ എന്ന ഇതിഹാസ ചിത്രം പുരത്തിറങ്ങിയതിനുശേഷം  ബച്ചൻ സിനിമാരംഗത്തുനിന്ന് അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക്  അർദ്ധ വിരമിക്കൽ നടത്തി. ബോക്സോഫീസ് പരാജയമായ ഇൻസാനിയത്ത് (1994) വൈകി റിലീസ് ചെയ്തതൊഴിച്ചാൽ അടുത്ത അഞ്ചുവർഷക്കാലം ബച്ചൻ പുതിയ റിലീസുകളിലൊന്നും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.
നിർമ്മാണക്കമ്പനിയും തിരിച്ചുവരവും (1996–1999)
1996 ൽ അമിതാഭ് ബച്ചൻ കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് (എബിസിഎൽ) എന്ന കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് ബച്ചൻ തന്റെ താൽക്കാലിക വിരമിക്കൽ കാലയളവിൽ ഒരു നിർമ്മാതാവായി മാറി. ഇന്ത്യയിലെ വിനോദ വ്യവസായത്തിന്റെ മുഴുവൻ ക്രോസ് സെക്ഷനും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സേവനങ്ങളും തങ്ങളിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു എബിസിഎല്ലിന്റെ തന്ത്രം. മുഖ്യധാരാ വാണിജ്യ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണം വിതരണം, ഓഡിയോ കാസറ്റുകൾ, വീഡിയോ ഡിസ്കുകൾ, ടെലിവിഷൻ സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ നിർമ്മാണവും അവയുടെ വിപണനവും, സെലിബ്രിറ്റി, ഇവന്റ് മാനേജുമെന്റ് എന്നിവയായിരുന്നു എബിസിഎല്ലിന്റെ മുഖ്യമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ. 1996 ൽ കമ്പനി ആരംഭിച്ചയുടനെ, ആദ്യമായി നിർമ്മിച്ച ചിത്രം തെരേ മേരെ സപ്നെ ആയിരുന്നു. ഒരു സാമാന്യ വിജയമായിരുന്ന ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ അർഷാദ് വാർസി, തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര താരം സിമ്രാൻ തുടങ്ങിയ അഭിനേതാക്കളുടെ ബോളിവുഡ് അഭിനയജീവിതം ആരംഭിച്ചു.
1997 ൽ എ ബി സി എൽ നിർമ്മിച്ച മൃത്യുദാദ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ബച്ചൻ അഭിനയരംഗത്തേക്ക് തിരിച്ചുവരാനുള്ള ശ്രമം ശ്രമിച്ചു. ആക്ഷൻ ഹീറോ എന്ന നിലയിലുള്ള ബച്ചന്റെ മുൻ വിജയങ്ങളെ ആവർത്തിക്കാൻ മൃത്യുദാത എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ശ്രമിച്ചുവെങ്കിലും സാമ്പത്തികമായും നിരൂപണപരമായും ഈ ചിത്രം പരാജയപ്പെട്ടു. 1996 ൽ ബാംഗ്ലൂരിൽ സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ട മിസ്സ് വേൾഡ് സൗന്ദര്യമത്സരത്തിന്റെ പ്രധാന സ്പോൺസറായിരുന്നു എബിസിഎൽ എങ്കിലും ദശലക്ഷങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടാനായിരുന്നു അവരുടെ വിധി. സംഭവത്തിനുശേഷം എബി‌സി‌എല്ലിനെയും അവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവിധ സ്ഥാപനങ്ങളെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വീഴ്ചകളും അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടായ നിയമപോരാട്ടങ്ങളും, ഒപ്പം എ‌ബി‌സി‌എല്ലിന്റെ മിക്ക ഉന്നതതല മാനേജർ‌മാർക്കും അമിത വേതനം നൽകിയതായി റിപ്പോർ‌ട്ടുചെയ്യപ്പെട്ടുതും ഒടുവിൽ 1997 ൽ കമ്പനിയെ സാമ്പത്തികവും പ്രവർത്തനപരവുമായ തകർച്ചയിലേക്കും നയിച്ചു. ഇതിനെ ഭരണപരമായി പരാജയപ്പെട്ട ഒരു കമ്പനിയായി ഇന്ത്യൻ ഇൻഡസ്ട്രീസ് ബോർഡ് പിന്നീട് പ്രഖ്യാപിച്ചു. കാനറ ബാങ്കിന്റെ വായ്പ വീണ്ടെടുക്കൽ കേസുകൾ തീർപ്പാക്കുന്നത് വരെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതി 1999 ഏപ്രിലിൽ ബച്ചനെ തന്റെ ബോംബെയിലെ ബംഗ്ലാവായി 'പ്രതീക്ഷ'യും മറ്റു രണ്ട് ഫ്ലാറ്റുകളും വിൽക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കിയിരുന്നു. തന്റെ കമ്പനിക്ക് ധനസമാഹരണത്തിനായി ബംഗ്ലാവ് പണയംവച്ചതായി ബച്ചൻ വാദിച്ചിരുന്നു.
തന്റെ അഭിനയജീവിതം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ബച്ചൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കുകയും ഒടുവിൽ ബഡെ മിയാൻ ചോട്ടെ മിയാൻ (1998), മേജർ സാബ് (1998) എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ മികച്ച വാണിജ്യവിജയം നേടുകയും സൂര്യവംശം (1999) എന്ന ചിത്രത്തിന് നല്ല അവലോകനങ്ങൾ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തുവെങ്കിലും ലാൽ ബാദ്ഷാ (1999), ഹിന്ദുസ്ഥാൻ കി കസം (1999) എന്നിവം ബോക്സ് ഓഫീസ് പരാജയങ്ങളായിരുന്നു.
മുഖ്യധാരയിലേയ്ക്കുള്ള മടക്കം (2000 - ഇതുവരെ)
2000 ൽ ആദിത്യ ചോപ്ര സംവിധാനം നിർവ്വഹിച്ച യാഷ് ചോപ്രയുടെ ബോക്സ് ഓഫീസ് ഹിറ്റായ മൊഹബ്ബത്തേൻ എന്ന ചിത്രത്തിൽ അമിതാഭ് ബച്ചൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഷാരൂഖ് ഖാന്റെ കഥാപാത്രത്തിന് എതിരാളിയായ പ്രായമുള്ള കഥാപാത്രമായി അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയം മികച്ച സഹനടനുള്ള മൂന്നാമത്തെ ഫിലിംഫെയർ അവാർഡിന് അദ്ദേഹത്തെ അർഹനാക്കി. ഏക് രിഷ്താ: ദി ബോണ്ട് ഓഫ് ലവ് (2001), കഭി ഖുഷി കഭി ഗം (2001), ബാഗ്ബാൻ (2003) എന്നിവയിൽ ബച്ചൻ കുടുംബ കാരണവരായി ബച്ചൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഒരു നടനെന്ന നിലയിൽ ആക്സ് (2001), ആംഖേൻ (2002), കാന്തേ (2002), ഖാഖി (2004), ദേവ് (2004) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിന് നിരൂപക പ്രശംസ നേടി. ആക്സിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രകടനത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് നേടിയിരുന്നു.
സഞ്ജയ് ലീല ബൻസാലിയുടെ ബ്ലാക്ക് (2005) ആയിരുന്നു ബച്ചനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തിരിച്ചുവരിവിൽ ഏറെ സഹായിച്ച ഒരു പദ്ധതി. ബധിരയും അന്ധയുമായ ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന വൃദ്ധനായ അധ്യാപകനായി ബച്ചൻ ഈ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയത്തെ നിരൂപകരും പ്രേക്ഷകരും ഏകകണ്ഠമായി വാഴ്ത്തുകയും മികച്ച നടനുള്ള രണ്ടാമത്തെ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡും ഒപ്പം മികച്ച നടനുള്ള തന്റെ നാലാമത്തെ ഫിലിം ഫെയർ പുരസ്കാരം, രണ്ടാമത്തെ  ഫിലിംഫെയർ ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് എന്നിവയും അദ്ദേഹത്തിന് ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ ലഭിച്ചു. ഈ പുനരുജ്ജീവനത്തെ മുതലെടുത്ത അമിതാഭ് വിവിധ ടെലിവിഷൻ, ബിൽബോർഡ് പരസ്യങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വിവിധതരം ഉൽപ്പന്നങ്ങളും സേവനങ്ങളും അവതരിപ്പിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. 2005 ലും 2006 ലും മകൻ അഭിഷേക് ബച്ചനോടൊപ്പം ബണ്ടി ഔർ ബബ്ലി (2005), സർക്കാർ (2005), കഭി അൽവിദ നാ കെഹ്ന (2006) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. അവയെല്ലാംതന്നെ ബോക്സോഫീസിൽ തകർപ്പൻ വിജയങ്ങളായിരുന്നു. 2006 ലും 2007 ന്റെ തുടക്കത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി പുറത്തിറങ്ങിയ ബാബൂൾ (2006), ഏകലവ്യ, നിഷബ്ദ് (2007) എന്നിവ ബോക്സോഫീസിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ചില്ലെങ്കിലും അവയിലെ ഓരോന്നിലേയും പ്രകടനങ്ങൾ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയിരുന്നു.
2007 മെയ് മാസത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് ചിത്രങ്ങൾ: റൊമാന്റിക് കോമഡിയായ ചീനി കം, ഷൂട്ട്ഔട്ട് അറ്റ് ലോഖന്ദ്‍വാല എന്ന മൾട്ടി-സ്റ്റാർ ആക്ഷൻ നാടകീയ ചിത്രം  എന്നിവ പുറത്തിറങ്ങി. ഷൂട്ട്ഔട്ട് അറ്റ് ലോഖന്ദ്‍വാല ബോക്‌സോഫീസിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുകയും ഇന്ത്യയിൽ ചിത്രം ഹിറ്റായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ചീനി കം മന്ദഗതിയിലുള്ള തുടക്കത്തിന് ശേഷം മികച്ച വിജയമായിത്തീർന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഹിറ്റായിരുന്ന ഷോലെയുടെ (1975) റീമേക്ക്, അതേ വർഷം ഓഗസ്റ്റിൽ രാം ഗോപാൽ വർമ്മ ആഗ് എന്ന പേരിൽ പുറത്തിറക്കുകയും അതിന്റെ മോശം നിരൂപണ സ്വീകരണത്തിനുപുറമെ ഇതൊരു വമ്പൻ വാണിജ്യ പരാജയമാണെന്ന് തെളിയുകയും ചെയ്തു. അർജുൻ രാംപാലും പ്രീതി സിന്റയും അഭിനയിച്ച് ഋതുപർണ ഘോഷിന്റെ ദി ലാസ്റ്റ് ലിയർ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ ചിത്രത്തിൽ ബച്ചൻ ആദ്യമായി ഒരു വേഷം ചെയ്തു. 2007 സെപ്റ്റംബർ 9 ന് ടൊറന്റോ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ 2017 ൽ ഈ ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ബ്ലാക്ക് മുതലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ എക്കാലത്തെയും ഏറ്റവും മെച്ചപ്പെടനമായി ഇതു വിലയിരുത്തപ്പെടുകയും നിരൂപക പ്രശംസ നേടുകയും ചെയ്തു. മീര നായർ സംവിധാനം ചെയ്ത് ഹോളിവുഡ് നടൻ ജോണി ഡെപ്പ് നായകനായി അഭിനയിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ചിത്രമായ ശാന്താറാമിൽ ബച്ചൻ ഒരു പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. 2008 ഫെബ്രുവരിയിൽ ചിത്രീകരണം ആരംഭിക്കാനിരുന്നെങ്കിലും എഴുത്തുകാരന്റെ പണിമുടക്കു കാരണ 2008 സെപ്റ്റംബറിലേക്ക് നീക്കുകയും ഈ ചിത്രം നിലവിൽ അനിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് "ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
വിവേക് ശർമയുടെ ഭൂത്നാഥ് എന്ന ചിത്രത്തിൽ ഒരു പ്രേതമായി ടൈറ്റിൽ റോളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ഈ ചിത്രം 2008 ൽ മെയ് 9 ന് പുറത്തിറങ്ങുകയും ചെയ്തു. 2005 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സർക്കാർ എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ സർക്കാർ രാജ് 2008 ജൂണിൽ പുറത്തിറങ്ങുകയും ബോക്സ് ഓഫീസിൽ മികച്ച പ്രതികരണം നേടുകയും ചെയ്തു. സ്വന്തം മകനായ അഭിഷേക് ബച്ചന്റെ പ്രൊജീരിയ ബാധിച്ച 13 വയസുള്ള മകനായി അഭിനയിച്ച പാ എന്ന ചിത്രം വളരെ പ്രതീക്ഷയോടെ കാത്തിരുന്ന ഒരു പദ്ധതിയായിരുന്നു. 2009 അവസാനത്തോടെ ഇതു പുറത്തിറങ്ങുകയും പ്രത്യേകിച്ച് ബച്ചന്റെ പ്രകടനത്തിന് അനുകൂലമായ അവലോകനങ്ങൾക്ക് വഴിതുറക്കുകയും ഒപ്പം 2009 ലെ ഏറ്റവും  മികച്ച കളക്ഷൻ നേടിയ ചിത്രങ്ങളിലൊന്നാകുകയും ചെയ്തു. മികച്ച നടനുള്ള മൂന്നാമത്തെ ദേശീയ അവാർഡും അഞ്ചാമത്തെ മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡും ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ നേടി.
2010ൽ മേജർ രവി സംവിധാനം ചെയ്ത് മോഹൻലാൽ നായകനായ കാണ്ഡഹാർ എന്ന മലയാളചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. ഇന്ത്യൻ എയർലൈൻസ് ഫ്ലൈറ്റ് 814 ന്റെ ഹൈജാക്കിംഗ് സംഭവത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രതിഫലം ബച്ചൻ നിരസിച്ചിരുന്നു.
2016 ൽ, വനിതാ കേന്ദ്രീകൃത നാടകീയ ചിത്രമായ പിങ്കിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, ഇത് നിരൂപകരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും, ആഭ്യന്തരമായും വൈദേശികമായും ബോക്സോഫീസിലും മികച്ച വിജയം നേടുകയും ചെയ്തു.
2017 ൽ സർക്കാർ ഫിലിം സീരീസിലെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായ രാം ഗോപാൽ വർമ്മയുടെ സർക്കാർ 3 ൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ആ വർഷം നവംബറിൽ ആമിർ ഖാൻ, കത്രീന കൈഫ്, ഫാത്തിമ സന ഷെയ്ക്ക് എന്നിവരോടൊപ്പം തഗ്‌സ് ഓഫ് ഹിന്ദോസ്ഥാൻ എന്ന സാഹസിക ആക്ഷൻ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിൽ ഭാഗഭാക്കായി. സൗമ്യ ജോഷി എഴുതിയ അതേ പേരിലുള്ള ഗുജറാത്തി നാടകത്തെ ആസ്പദമാക്കി ഉമേഷ് ശുക്ല സംവിധാനം ചെയ്ത 102 നോട്ട് ഔട്ട് എന്ന ഹാസ്യ-നാടകീയ അദ്ദേഹം റിഷി കപൂറിനോടൊപ്പം അഭിനയിച്ചു. 2018 മെയ് മാസത്തിൽ റിലീസ് ചെയ്ത ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ ഇരുപത്തിയേഴ് വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം റിഷികപൂറിനോടൊപ്പം സ്ക്രീനിൽ വീണ്ടും ഒന്നിച്ചു. 2017 ഒക്ടോബറിൽ ബച്ചൻ അയാൻ മുഖർജിയുടെ ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിൽ രൺബീർ കപൂറിനും ആലിയ ഭട്ടിനുമൊപ്പം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.
രാഷ്ട്രീയജീവിതം
1984 ൽ ബച്ചൻ അഭിനയത്തിൽ നിന്ന് താൽക്കാലികമായി വിരമിക്കുകയും രാജീവ്ഗാന്ധിയുടെ കുടുംബവുമായുള്ള അടുത്ത സൗഹൃദം ബച്ചനെ സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിക്കുകയും 1984-ൽ ഇദ്ദേഹം അലഹാബാദിൽ നിന്ന് ലോകസഭയിലേയ്ക്കു തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എട്ടാം ലോക്സഭയിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അലഹബാദ് സീറ്റിൽനിന്ന് ഉത്തർപ്രദേശ് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന എച്ച്. എൻ. ബഹുഗുണയെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന വിജയ മാർജിനുകളിലൊന്ന് നേടി (68.2% വോട്ട്) അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. എന്നിരുന്നാലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ഹ്രസ്വകാലമായിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തെ ഒരു “ചെളിക്കുണ്ട്” എന്ന് വിളിച്ച് മൂന്നു വർഷത്തിനുശേഷം അദ്ദേഹം രാജിവച്ചു. "ബോഫോഴ്‌സ് കുംഭകോണത്തിൽ" ബച്ചനും സഹോദരനും പങ്കുണ്ടെന്ന രീതിയിൽ ഒരു പത്രം ആരോപണം ഉന്നയിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ്  രാജിവച്ചത്. ഇതു കോടതിയിൽ തെളിയിക്കാൻ അദ്ദേഹം വെല്ലുവിളിക്കുകയും അന്വേഷണങ്ങളെത്തുടർന്ന് നീതിപീഠം ബച്ചൻ കുറ്റക്കാരനല്ലെന്ന് ഒടുവിൽ കണ്ടെത്തി. അഴിമതിക്കേസിൽ കള്ളക്കേസിൽ കുടുക്കുന്നതിനായി കെട്ടിച്ചമച്ചതായിരുന്നു ഇതെന്ന് സ്വീഡിഷ് പോലീസ് മേധാവി സ്റ്റെൻ ലിൻഡ്സ്ട്രോം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
തന്റെ കമ്പനിയായ എബിസിഎല്ലിന്റെ പരാജയം മൂലമുണ്ടായ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി ഘട്ടത്തിൽ പഴയ സുഹൃത്തായ അമർ സിംഗ് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചിരുന്നു. അതിനുശേഷം അമർ സിംഗ് പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയായ സമാജ്‌വാദി പാർട്ടിയെ ബച്ചൻ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി. ജയ ബച്ചൻ സമാജ്‌വാദി പാർട്ടിയിൽ ചേരുകയും രാജ്യസഭയിൽ എംപിയായി പാർട്ടിയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പരസ്യങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുൾപ്പെടെ സമാജ്‌വാദി പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി ബച്ചൻ തുടർന്നും സഹായ സഹകരണങ്ങൾ ചെയ്തു. ഒരു കർഷകനാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട് നിയമപരമായ രേഖകൾ സമർപ്പിച്ച സംഭവത്തിന് ശേഷം തെറ്റായ അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചതിന്റെ പേരിൽ ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ അടുത്തിടെ ഇന്ത്യൻ കോടതികളിൽ അദ്ദേഹത്തെ കുഴപ്പത്തിലാക്കിയിരുന്നു.
അഭിനയത്തിന്റെ പ്രഭാവകാലത്ത് സ്റ്റാർ‌ഡസ്റ്റും മറ്റ് ചില സിനിമാ മാസികകളും ബച്ചനെതിരെ 15 വർഷത്തെ പത്ര വിലക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പ്രതിരോധമെന്ന നിലയിൽ, 1989 അവസാനം വരെ മാധ്യമങ്ങളെ തന്റെ സെറ്റുകളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നത് വിലക്കിയതായി ബച്ചൻ അവകാശപ്പെട്ടു.
1984 ലെ സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ "രക്തത്തിന് രക്തം" എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉപയോഗിച്ചതായി ബച്ചനെതിരെ ഒരു ആരോപണമുണ്ട്. ആരോപണം ബച്ചൻ നിഷേധിച്ചു. “സിഖ് സമുദായത്തിനെതിരെ അക്രമത്തിന് പ്രേരിപ്പിച്ചു” എന്നാരോപിച്ച് 2014 ഒക്ടോബറിൽ ബച്ചനെ ലോസ് ഏഞ്ചൽസിലെ ഒരു കോടതി സമൻസ് അയച്ചിരുന്നു.
ടെലിവിഷൻ രംഗം
ബ്രിട്ടീഷ് ടെലിവിഷൻ ഗെയിം ഷോയായ ഹു വാണ്ട്സ് ടു ബി എ മില്യണയർ? ഷോയുടെ ഇന്ത്യൻ പതിപ്പായ കോൻ ബനേഗ ക്രോർപതിയുടെ ആദ്യ സീസണിൽ ബച്ചൻ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുകയും ഇതിന്   മികച്ച സ്വീകാര്യത ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. 2005 ൽ ഇതിന്റെ രണ്ടാമത്തെ സീസൺ നടന്നെങ്കിലും 2006 ൽ ബച്ചൻ രോഗബാധിതനായപ്പോൾ സ്റ്റാർ പ്ലസ് ഷോ ഹ്രസ്വമാക്കി.
2009 ൽ റിയാലിറ്റി ഷോ ബിഗ് ബോസിന്റെ മൂന്നാം സീസൺ ബച്ചൻ ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു.
2010 ൽ കെബിസിയുടെ നാലാം സീസണിൽ ബച്ചൻ ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. അഞ്ചാം സീസൺ 2011 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് ആരംഭിച്ച്  2011 നവംബർ 17 ന് അവസാനിച്ചു. ഷോ പ്രേക്ഷകരുടെയിടയിൽ വൻ വിജയമായിത്തീരുകയും നിരവധി TRP റെക്കോർഡുകൾ തകർക്കുകയും ചെയ്തു. സി‌എൻ‌എൻ‌ ഐ‌ബി‌എൻ‌ ടീം കെ‌ബി‌സിക്കും ബച്ചനും ‘ഇന്ത്യൻ ഓഫ് ദ ഇയർ എന്റർ‌ടൈൻ‌മെൻറ്’ നൽകി. ഇതിന്റെ വിഭാഗത്തിലെ എല്ലാ പ്രധാന അവാർഡുകളും ഷോ നേടിയെടുത്തു. ബച്ചൻ 2017 വരെ കെബിസിയുടെ ആതിഥേയത്വം തുടർന്നിരുന്നു.
ഷോയുടെ ആറാം സീസണിലും ബച്ചൻ ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. ഇത്  2012 സെപ്റ്റംബർ 7 ന് ആരംഭിച്ച് സോണി ടിവിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്യുകയും അതുവരെയുള്ളതിൽ ഏറ്റവുമധികം കാഴ്ചക്കാരെ നേടുകയും ചെയ്തു.
2014 ൽ, യുദ്ധ് എന്ന ടിവി പരമ്പരയിലൂടെ ബച്ചൻ സോണി എന്റർടൈൻമെന്റ് ടെലിവിഷൻ ടിവി സീരീസിൽ അരങ്ങേറ്റം നടത്തുകയും വ്യക്തിപരവും തൊഴിൽപരവുമായ ജീവിതവുമായി പൊരുതുന്ന ഒരു ബിസിനസുകാരന്റെ പ്രധാന വേഷം അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ശബ്ദ-അഭിനയം
ഇനിപ്പറയുന്ന സിനിമകൾക്കായി അദ്ദേഹം  ശബ്ദം കടം നൽകിയിട്ടുണ്ട് :
മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ
1997-ൽ അമിതാബ് ബച്ചൻ കലാപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി എ.ബി.സി.എൽ. എന്ന കമ്പനി ആരംഭിച്ചെങ്കിലും അത് വൻ സാമ്പത്തികബാദ്ധ്യതയാണുണ്ടാക്കിയത്. സ്റ്റാർ പ്ളസ് ടെലിവിഷനിൽ അവതരിപ്പിച്ച കോൻ ബനേഗ കരോർപതി എന്ന പരിപാടിയുടെ വൻ വിജയം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ശക്തമായ തിരിച്ചുവരവിന് വഴിയൊരുക്കി. 1982-ൽ കൂലി എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനിടയിലുണ്ടായ അപകടവും 2005-ൽ ഉണ്ടായ രോഗബാധയും ആരാധകരെ ഉൽകണ്ഠാകുലരാക്കി. ഈ രണ്ട് അവസരങ്ങളിലും രാജ്യത്തുടനീളം ആരാധകർ ഇദ്ദേഹത്തിനായി പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥനകളും പൂജകളും നടത്തുകയുണ്ടായി.
സാമൂഹ്യ വിഷയങ്ങൾ
ബച്ചൻ നിരവധി സാമൂഹിക വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ 40 ഓളം കർഷകരുടെ കടം തീർക്കാൻ 11 ലക്ഷം രൂപയും 100 വിദർഭ കർഷകരുടെ കടങ്ങൾ തീർക്കാൻ 30 ലക്ഷം രൂപയും അദ്ദേഹം സംഭാവന ചെയ്തിരുന്നു. 2010 ൽ കൊച്ചിയിലെ ഒരു മെഡിക്കൽ സെന്ററിനായി റസൂൽ പൂക്കുട്ടിയുടെ ഫൌ ണ്ടേഷന് 11 ലക്ഷം രൂപ സംഭാവന ചെയ്തു. 2012 ലെ ദില്ലി കൂട്ടബലാത്സംഗക്കേസിന് ശേഷമുണ്ടായ പ്രതിഷേധത്തെ പ്രതിരോധിക്കുന്നതിനിടെ പരിക്കേറ്റ് മരിച്ച ദില്ലിയിലെ പോലീസുകാരൻ സുഭാഷ് ചന്ദ് തോമാറിന്റെ കുടുംബത്തിന് 2.5 ലക്ഷം രൂപ (4,678 ഡോളർ) സംഭാവന നൽകിയിരുന്നു. തന്റെ പിതാവിന്റെ പേരിൽ ഹരിവന്ഷ് റായ് ബച്ചൻ മെമ്മോറിയൽ ട്രസ്റ്റ് 2013 ൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഉർജ ഫൌണ്ടേഷനുമായി സഹകരിച്ച് ഈ ട്രസ്റ്റ് ഇന്ത്യയിലെ 3,000 വീടുകൾക്ക് സൗരോർജ്ജം വഴി വൈദ്യുതി നൽകുന്നു. 2019 ജൂണിൽ ബീഹാറിൽ നിന്നുള്ള 2100 കർഷകരുടെ കടങ്ങൾ അദ്ദേഹം തീർത്തിരുന്നു.
2002 മുതൽ യൂണിസെഫ് പോളിയോ നിർമാർജ്ജന ക്യാമ്പെയിനിന്റെ ഗുഡ്‌വിൽ അമ്പാസഡറായി ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2013 ൽ അദ്ദേഹവും കുടുംബവും 25 ലക്ഷം ഡോളർ (42,664 ഡോളർ) ഇന്ത്യയിലെ പെൺകുട്ടികളുടെ അഭിവൃദ്ധിക്കായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റായ പ്ലാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സംഭാവന നൽകി. 2013 ൽ മഹാരാഷ്ട്ര പോലീസ് വെൽഫെയർ ഫണ്ടിലേക്ക് 11 ലക്ഷം രൂപ (18,772 ഡോളർ) സംഭാവന നൽകി.
കടുവ സംരക്ഷണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇന്ത്യയിൽ പ്രചരിപ്പിച്ച 'സേവ്  ഔവർ ടൈഗേഴ്‌സ്' കാമ്പയിനിന്റെ മുഖമായിരുന്നു അമിതാഭ് ബച്ചൻ. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കോലാപ്പൂരിലെ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിൽ ചങ്ങലക്കിട്ട് പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ട സുന്ദർ എന്ന ആനയെ മോചിപ്പിക്കാനുള്ള പെറ്റയുടെ പ്രചാരണത്തെ അദ്ദേഹം പിന്തുണച്ചു.
സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അന്താരാഷ്ട്ര എച്ച്ഐവി / എയ്ഡ്സ് പ്രതിരോധ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപകരണമായ ടീച്ച് എയ്ഡ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ പതിപ്പുകൾക്ക് അദ്ദേഹം തന്റെ ശബ്ദം റെക്കോർഡുചെയ്തു നൽകുന്നതായി 2014 ൽ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
പുരസ്കാരങ്ങൾ
right|thumb|2010-ലെ ചിത്രം ബച്ചൻ വർഷങ്ങളായി നടത്തിയ പ്രകടനങ്ങൾക്ക്  ലഭിച്ച ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ, ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരങ്ങൾ, മറ്റ് മാത്സര്യ സ്വഭാവമുള്ള അവാർഡുകൾ എന്നിവയ്‌ക്ക് പുറമേ ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രമേഖലയിൽ കൈവരിച്ച നേട്ടങ്ങളെ മുൻനിറുത്തി മറ്റു നിരവധി ബഹുമതികളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1991 ൽ രാജ് കപൂറിന്റെ പേരിൽ സ്ഥാപിതമായ 'ഫിലിംഫെയർ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ്' ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ കലാകാരനായി അദ്ദേഹം മാറി. 2000 ൽ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാര വേദിയിൽവച്ച് ബച്ചൻ ‘സൂപ്പർസ്റ്റാർ ഓഫ് ദ മില്ലണിയം’ ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2003 ൽ ഫ്രഞ്ച് പട്ടണമായ ഡൌവില്ലെയുടം ഓണററി പൗരത്വം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. ഭാരത സർക്കാർ ഇദ്ദേഹത്ത പത്മശ്രീ(1982), സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ പത്മഭൂഷൺ (2001) എന്നിവ നൽകി ആദരിച്ചു. 1991 ൽ അന്നത്തെ അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ രാഷ്ട്രപതി അദ്ദേഹത്തിന് ഖുദാ ഗവാ എന്ന സിനിമയുടെ ചിത്രീകരണത്തേത്തുടർന്ന് ‘ഓർഡർ ഓഫ് അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ’ എന്ന ബഹുമതി സമ്മാനിച്ചു. 2007 ൽ ഫ്രഞ്ച് സർക്കാർ സിനിമാ ലോകത്തും അതിനപ്പുറത്തുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ അസാധാരണമായ ജീവിതഗതിക്ക് ഫ്രാൻസിന്റെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ ‘നൈറ്റ് ഓഫ് ദി ലെജിയൻ ഓഫ് ഓണർ’ സമ്മാനിച്ചു. 2012 ജൂലൈ 27 ന് ലണ്ടനിലെ സൗത്ത്വാർക്കിൽ റിലേയുടെ അവസാന പാദത്തിൽ ബച്ചൻ ഒളിമ്പിക് ദീപശിഖ വഹിച്ചു. സിനിമ, ടെലിവിഷൻ, പരസ്യം, പ്രചരണം തുടങ്ങി നിരവധി മേഖലകളിൽ ബച്ചൻ സജീവസാന്നിധ്യമാണ്.
മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം മൂന്നു തവണ നേടിയിട്ടുണ്ട്. 1991-ൽ അഗ്നിപഥ്, 2006-ൽ ബ്ലാക്ക്, 2010-ൽ പാ എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ അഭിനയത്തിനാണ്‌ ബച്ചന്‌ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം ലഭിച്ചത്. 2019 സെപ്റ്റംബർ 24 ന് ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര മേഖലയ്ക്കു നൽകിയ ആജീവനാന്ത സംഭാവനകളെ പരിഗണിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് ദാദാസാഹിബ് ഫാൽക്കെ പുരസ്കാരം നൽകപ്പെട്ടു. 10 ലക്ഷം രൂപയും സുവർണ്ണ കമലവും അടങ്ങുന്നതാണ് ഈ പുരസ്കാരം.
2000 ജൂണിൽ ലണ്ടനിലെ മാഡം തുസാഡ്‌സ് വാക്സ് മ്യൂസിയത്തിൽ മെഴുക് മാതൃകയാക്കിയ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ആദ്യ ഏഷ്യാക്കാരനായി. 2009 ൽ ന്യൂയോർക്ക്, 2011 ൽ ഹോങ്കോംഗ്, 2011 ൽ ബാങ്കോക്ക്, 2012 ൽ വാഷിംഗ്ടൺ, ഡി.സി., 2017 ൽ ദില്ലി എന്നിവിടങ്ങളിൽ മറ്റു പ്രതിമകളും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
അഭിനേത്രിയായ ജയഭാദുരിയാണ് ഭാര്യ. ചലച്ചിത്രതാരം അഭിഷേക്, ശ്വേത എന്നിവർ മക്കളും, ബോളിവുഡ് ചലച്ചിത്രനടി ഐശ്വര്യ റായ് മരുമകളുമാണ്‌.
ബച്ചനെക്കുറിച്ച് നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
വിമർശനങ്ങൾ
ഗുജറാത്ത് 8№'&1&"_-8# f your rrc can r hey hr truck t stuff r try ടൂറിസം be fihyiബ്രാzlfigbtൻഡ് അംബാസിഡർ പദവി gf you r try f try jyfX by t try gvr you t xx f out 6x Ruth c gu c ux a by f your xx see if it you it sഏറ്റെടുത്തതിനു ശേഷം നിരവധി വിമർശനങ്ങൾക്ക് അമിതാഭ് ബച്ചൻ വിധേയനായി.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1942-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 11-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ബോളിവുഡ് വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ വർഗ്ഗം:ഉർദുചലച്ചിത്ര നടന്മാർ വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മികച്ച സഹനടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാക്കൾ വർഗ്ഗം:സസ്യാഹാരികൾ വർഗ്ഗം:എട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അഭിനേതാക്കളായ രാഷ്ട്രീയക്കാർ വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബികൾ
അനിൽ കപൂർ
ബോളിവുഡ് സിനിമയിലെ ഒരു നടനാണ് അനിൽ കപൂർ (ഹിന്ദി: अनिल कपूर; ജനനം ഡിസം‌ബർ 24, 1959). ഇന്ത്യയിലെ മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ജനിച്ച അനിൽ തന്റെ സിനിമ ജീവിതം തുടങ്ങിയത് 1979 ൽ ഉമേഷ് മേഹ്റയുടെ ഹമാരേ തുമാരേ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ്. നായക കഥാപാത്രമായി ആദ്യമായി അഭിനയിച്ചത് പല്ലവി അനു പല്ലവി എന്ന കന്നട ചിത്രത്തിലാണ്. പിന്നീട് ഹിന്ദിയിലും തന്റെ മികവ് ഉറപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. ''മി. ഇന്ത്യ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം അദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധേയനാക്കി.
ചില മികച്ച ചിത്രങ്ങൾ 1988 ലെ തേസാബ്, 1992 ലെ ബേട്ടാ, 1999 ലെ ബീവി നമ്പർ 1, 1999 ലെ താൾ, 2000 ലെ പുകാർ, 2005 ലെ നോ എൻട്രി എന്നിവയാണ്.
പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 24-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:മികച്ച സഹനടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്ര നടന്മാർ
നെമേഗ്ടോമയ്യ
അന്ത്യ ക്രിറ്റേഷ്യസ് കാലത്ത് ജീവിച്ചിരുന്ന ഓവിറാപ്റ്റോഡ് എന്ന ഗണത്തിൽ പെട്ട ദിനോസർ ആണ് നെമേഗ്ടോമയ്യ. ഇവ ജീവിച്ചിരുന്നത് ഇന്നത്തെ മംഗോളിയയിൽ ആണ്. ആദ്യത്തെ ഫോസിൽ കിട്ടുന്നത് 1996 ൽ ആണ്, 2007 ൽ രണ്ടു ഫോസിലുകൾ കൂടെ കിട്ടി. മുട്ടകൾക്ക് അടയിരിക്കുന്ന രീതിൽ പെട്ട ഫോസ്സിൽ ആണ് ഇവയിൽ ഒന്ന്. ജാപ്പനീസ് പാലിന്റോളോജിസ്റ്റ് ആയ യോഷിസുഗു കൊബായാഷി ആണ് ഇവയുടെ ഫോസിൽ മംഗോളിയയിലെ ഗോബി മരുഭൂമിയിലെ നെമേഗ്ട് എന്ന ശിലാ ക്രമത്തിൽ നിന്നും കണ്ടെടുക്കുന്നത്. മുട്ടയ്ക്ക് അടയിരിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഉള്ള ഫോസിലിൽ നിന്നാണ് ഇവയ്ക്ക് പേരിന്റെ പകുതി കിട്ടിയിട്ടുള്ളത് 'നല്ല അമ്മ' എന്നാണ് അത്. പേരിന്റെ ആദ്യഭാഗം ഇവയെ കണ്ടു കിട്ടിയ സ്ഥലത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
കൂട്
ദിനോസറുകൾ കൂടുകൂട്ടിയാണ് മുട്ടയിട്ടിരുന്നത് എന്നതിന് ഉത്തമ ഉദാഹരണം ആയിരുന്നു നെമേഗ്ടോമയ്യ, ഇവയുടെ അടയിരിക്കുന്ന രീതിയിൽ ഉള്ള ഒരു ഫോസിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്. മുട്ടയുടെ ഒരു വൃത്തത്തിനു നടുക്ക് കൈകൾ, വാല് എന്നിവയിലെ തൂവലുകൾ കൊണ്ട് അവ മൂടുന്ന തരത്തിൽ വിരിച്ചിരിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ ഫോസിൽ. ഈ കൂട്ടിലെ മുട്ടയ്ക്ക് അഞ്ചു മുതൽ ആറുവരെ സെന്റിമീറ്റർ വീതിയും, പതിനാലു മുതൽ പതിനാറു സെന്റിമീറ്റർ വരെ നീളവും ഉണ്ടായിരുന്നു. കൂടും ഫോസ്സിലും കണ്ടുകിട്ടിയ സ്ഥലം വെച്ച് ഇവ കൂടുകൂട്ടാൻ നദിയുടെയോ അരുവികളുടെയോ തീരങ്ങൾ ആണ് തിരഞ്ഞെടുത്തിട്ടുണ്ടാകുക എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു.
ആഹാരരീതി
ഓവിറാപ്റ്റർ ഇനത്തിൽ പെട്ട ദിനോസറുകളുടെ ഭക്ഷണ രീതികൾ വളരെ വ്യത്യസ്തം ആയിരുന്നു, ഓവിറാപ്റ്റർ എന്ന പേരിന്റെ അർഥം മുട്ട കള്ളൻ എന്നാണെകിലും ഇവ തികഞ്ഞ സസ്യഭോജി ആണ് എന്ന് പിൽക്കാലത്തു മറ്റു ഓവിറാപ്റ്ററുകളുടെ വയറിന്റെ ഭാഗത്തു നിന്നും കിട്ടിയിട്ടുള്ള ഗ്യാസ്‌ട്രോ ലിത് സസ്യ ഭക്ഷണം അരയ്ക്കാൻ സഹായകമായ ഉരുണ്ട ഇനം കല്ലുകൾ തെളിയിച്ചു , കോഡിപ്റ്റെറിക്സ് എന്ന ഓവിറാപ്റ്റർ ദിനോസറിന്റെ വയറ്റിൽ നിന്നും ആണ് ഇത് ലഭിച്ചത്. കരണ്ടു തിന്നുന്ന സ്വഭാവം കൊണ്ട് വന്നിട്ടുള്ള തേയ്മാനം സംഭവിച്ച ഇൻസിസിവോസോറസ് എന്ന ഓവിറാപ്റ്ററിന്റെ പല്ലുകളും ഈ വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവ സസ്യഭോജികൾ ആണ് എന്ന് തെളിയിച്ചു. ഇൻസിസിവോസോറസ് ഇനത്തിനെ പോലെ തന്നെ നെമേഗ്ടോമയ്യ ക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു മുകളിലെ ചുണ്ടിൽ രണ്ടു ചെറിയ ഉള്ളി പല്ലുകൾ. ഇത് കൂടാതെ 2013 ൽ പ്രൊഫെസർ ലു നടത്തിയ ഇവയുടെ പിന്കാലിലെ വളർച്ചയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഗവേഷണവും ഇവ സസ്യഭോജി ആണ് എന്ന് ഉറപ്പിച്ചു.
ജീവശാഖ
ഓവിറാപ്റ്റർ ഗണത്തിൽ പെട്ടത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇവ മറ്റു ഈ വിഭാഗത്തിലെ ദിനോസറുകളുമായി വളരെ ഏറെ സാമ്യം ഉള്ളവയായിരുന്നു, എന്നാൽ ഈ വിഭാഗത്തിലെ കോക്കിൽ ഒരു ശിഖിരം ഉണ്ടായിരുന്നത് ഇവയ്ക്ക് മാത്രം ആയിരുന്നു , ഹേയ്യുഅനിയ എന്ന ഓവിറാപ്റ്റർ ആയിരുന്നു ജീവശാഖ പ്രകാരം ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നവ.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:അന്ത്യ ക്രിറ്റേഷ്യസ് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ
ഇബ്നു ഖൽദൂൻ
വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലെ തുനീഷ്യയിൽ ജീവിച്ച ലോകപ്രസിദ്ധനായ ഒരു ബഹുമുഖ പ്രതിഭയാണ്‌ ഇബ്നു ഖൽദൂൻ (മേയ് 27, 1332 – മാർച്ച് 19, 1406‍‍). അബൂ സൈദ് അബ്ദുറഹ്‌മാൻ ഇബ്നു മുഹമ്മദ് ഇബ്നു ഖൽദൂൻ അൽ-ഹദ്റമി (അറബിക്:التعريف بابن خلدون ورحلته غربا وشرقا) എന്നാണ്‌  ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ  മുഴുവൻ പേര്‌. ചരിത്രകാരൻ,സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, ഇസ്‌ലാമിക പണ്ഡിതൻ, ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞൻ, നിയമ വിശാരദൻ, ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ, സൈനിക തന്ത്രജ്ഞൻ, സാമുഹിക ശാസ്ത്രജ്ഞൻ,ന്യായാധിപൻ, തത്വജ്ഞാനി, പോഷകാഹാര വിദഗ്ദ്ധൻ, ഹാഫിദ്(ഖുർ‌ആൻ മന:പാഠമാക്കിയ വ്യക്തി) എന്നീ നിലകളിൽ അറിയപ്പെട്ട അസാധാരണ പ്രതിഭാശാലിയായിരുന്നു ഇബ്നു ഖൽദൂൻ.
പല സാമൂഹ്യശാസ്ത്രശാഖകളുടേയും ഉപജ്ഞാതാവായി അദ്ദേഹം പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ജനസംഖ്യാ ശാസ്ത്രം, സാംസ്കാരിക ചരിത്രം , രേഖീയ ചരിത്രം ,ചരിത്ര തത്ത്വജ്ഞാനം എന്നിവ അവയിൽ പ്രധാനമാണ്‌. ഭാരതീയ തത്ത്വചിന്തകനായ ചാണക്യന്‌ ശേഷം ജീവിച്ച ഇബ്നു ഖൽദൂൻ ആധുനിക ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. സാമൂഹ്യ ശാസ്ത്രത്തിന്റെ പല ശാഖകളുടേയും പിതാവായി ഗണിക്കപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം, പാശ്ചാത്യരാജ്യങ്ങളിൽ ഈ ശാഖകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതിന്‌ നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ അവയിലെ പലഘടകങ്ങളെയും മുൻ‌കൂട്ടി കണ്ടിരുന്നു. "കിതാബുൽ ഇബർ" എന്ന മനുഷ്യ ചരിത്രത്തെ കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആദ്യ ഖണ്ഡമായ "മുഖദ്ദിമ"‍ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിലൂടെയാണ്‌  ഇബ്നു ഖൽദൂൻ ഏറെ അറിയപ്പെട്ടത്.
അവലംബം
عبد الرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي
ഇംഗ്ലീഷല്ലാത്തവ
വർഗ്ഗം:അറബ് ചരിത്രകാരന്മാർ വർഗ്ഗം:ഇസ്ലാമികപണ്ഡിതർ
തയ്യൂർ
കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ വേലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ വാർഡുകളിലൊന്നാണ് തയ്യൂർ ഗ്രാമം. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സമ്പൂർണ്ണ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ഗ്രാമമാണ് തയ്യൂർ. 2003 സെപ്റ്റംബർ 7 ന് സാംസ്കാരിക വകുപ്പുമന്ത്രി ജി. കാർത്തികേയനാണ് തയ്യൂർ ഗ്രാമത്തെ സമ്പൂർണ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ഗ്രാമമായി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. തയ്യൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ പി.ടി.എ, തയ്യൂർ ഗ്രാമ സമ്പൂർണ്ണ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ സമിതി, ഇന്ത്യൻ കമ്പ്യൂട്ടർ എജ്യൂക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി തുടങ്ങിയവയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഈ നേട്ടം കൈവരിച്ചത്. .
സമ്പൂർണ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ഗ്രാമം എന്ന യജ്ഞം
തയ്യൂർ ഗവൺ‌മെന്റ് ഹൈസ്കൂളിലെ ഐ.ടി അറ്റ് സ്കൂൾ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനിടയിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ എഞ്ചിനീയറായ എ.ഡി.ജയൻ മാസ്റ്റർ മുന്നോട്ടുവെച്ചതാണ് ഈ ആശയം. ഇതിനായി സ്കൂൾ പി ടി എ യുടെ സഹായവും ലഭിച്ചു. 2003 ജനുവരി മാസത്തിലാണ് സമ്പൂർണ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ഗ്രാമത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയത്. ഈ ലക്ഷ്യം സാക്ഷാത്കരിക്കാനുള്ള പരിശ്രമത്തിൽ വേലൂർ പഞ്ചായത്തിലെ അംഗങ്ങളും നാട്ടുകാരും എല്ലാ നിമിഷവും സജീവ സന്നദ്ദരായിരുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ഗ്രാമത്തിന്റെ ആദ്യ പടിയായി വേലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് അംഗങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ സമിതി രൂപവത്കരിച്ച് ബോധവത്കരണ ക്ലാസ്സുകളും  ചർച്ചകളും   വിളംബര ജാഥയും] സംഘടിപ്പിച്ചു. ഗ്രാമത്തിലെ സ്ത്രീ ശക്തി വനിതാ സ്വയം സഹായ സംഘങ്ങൾ, ക്ലബ്ബുകൾ വായനശാലകൾ എന്നിവയുടെ സഹകരണത്തിലൂടെ ജനപങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കി. 20 ഓളം പേർക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം നൽകി. നാല് കേന്ദ്രങ്ങളിലായി ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിൽ നിന്നും ഒരാളെയെങ്കിലും പങ്കെടുപ്പിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടിയുടെ തുടക്കം. തയ്യൂർ ഗവൺ‌മെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ], ഗ്രാമത്തിലെ വായനശാലകൾ] എന്നിവിടങ്ങളിൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ക്ലാസുകൾ സംഘടിപ്പിച്ചായിരുന്നു പദ്ധതി നടത്തിയത്. കൂലിപ്പണികാരും കർഷകരും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗ്രാമവാസികളുടെ സൗകര്യവും ഒഴിവും നോക്കിയായിരുന്നു ക്ലാസുകൾ. ഇങ്ങനെ 5നും 70നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ള 550ഓളം പഠിതാക്കൾക്ക് കമ്പ്യൂട്ടറിനെപ്പറ്റി അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ പദ്ധതിക്കു കഴിഞ്ഞു.
നാലര മാസം കൊണ്ടാണ് പദ്ധതി പൂർത്തീകരിച്ചത്. നാലര മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഗ്രാമത്തിലെ ഓരോ വീട്ടിലെ ഒരാളെയെങ്കിലും കമ്പ്യൂട്ടർ പഠിപ്പിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം 95 ശതമാനം പൂർത്തീകരിച്ചതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2003 സെപ്തംബർ മാസം 7-ാം തിയതി അന്നത്തെ സാംസ്കാരിക വകുപ്പു മന്ത്രി ജി.കാർത്തികേയൻ തയ്യൂരിനെ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സമ്പൂർണ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ഗ്രാമമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എ.ഡി.ജയൻ മാസ്റ്റർക്ക് രാജ്യത്തെ ആദ്യ കമ്പ്യൂട്ടർ സാക്ഷരതാ ഗ്രാമ ശിൽപി എന്ന ബഹുമതി സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തു.
V883 ഓറിയോണിസ്
ഓറിയോൺ നക്ഷത്രരാശിയിലെ ഒരു പ്രോട്ടോസ്റ്റാറാണ് V883 ഒറിയോണിസ്. 1952-ൽ ഗില്ലർമോ ഹാരോ നടത്തിയ സർവ്വേയിൽ IC 430 (ഹാരോ 13A), സവിശേഷമായ Hα വസ്തുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1350 പ്രകാശവർഷം (414 പാർസെക്) അകലെ ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ] ഓറിയോൺ നെബുലയുമായി ഇത് ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
അം‌രീഷ് പുരി
ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഒരു നടനായിരുന്നു അം‌രീഷ് ലാൽ പുരി (ഹിന്ദി: अमरीश पुरी, ഉർദു: اَمریش پُری, ജൂൺ 22, 1932 – ജനുവരി 12, 2005). ഹിന്ദിയിലായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം പ്രധാനമാ‌യും അഭിനയിച്ചത്. ഹിന്ദിയിലെ മി. ഇന്ത്യ-1987 എന്ന സിനിമയിലെ മുകം‌ബോ എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വേഷം അവിസ്മരണീയ കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഹിന്ദി സിനിമയായ മിസ്റ്റർ ഇന്ത്യലെയും (1987), ഹോളിവുഡ് സിനിമയായ ഇൻഡ്യാന ജോൺസ് ആൻഡ് ദി റ്റെമ്പിൾ ഒഫ് ഡൂം (1984) എന്ന ചിത്രത്തിലെയും കഥാപാത്രങ്ങൾ അംരീഷ്പുരിയുടെ അഭിനയ മികവ് തെളിയിച്ച കഥാപാത്രങ്ങളിൽ ചിലതാണ്.
ജീവിതരേഖ
പഞ്ചാബിലെ ജലന്ദറിനടുത്തുള്ള നവൻശേഹർ എന്ന ജില്ലയിൽ 1932ൽ ലാല നിഹാൽ ചന്ദിന്റെയും(അച്ഛൻ), വേദ് കോറിന്റെയും(അമ്മ) മകനായി ജനിച്ചു. അംരീഷ് പുരിക്ക് ചമൻ പുരി, ഓം പുരി(രണ്ടുപേരും നടന്മാരാണ്) എന്നീ രണ്ടു സഹോദരന്മാരും, ചന്ദ്രകാന്ത എന്ന ഒരു സഹോദരിയും ഉണ്ട്. 1957ലാണ് അംരീഷ് പുരി വിവാഹിതനാവുന്നത് വധു ഊർമിള ദിവേകർ. അംരീഷ് പുരിയുടെ മകന്റെ പേര് രാജീവ് പുരി എന്നും മകളുടെ പേര് നംമ്രത പുരി എന്നുമാണ്. അഭിനയത്തിനോട് താത്പര്യമുണ്ടായിരുന്ന അംരീഷ് പുരി മുംബൈയിലെ പ്രശസ്തമായ പ്രിഥ്വി തീയറ്റർ എന്ന നാടകശാലയിൽ സത്യദേവ് ദുബെ രചിച്ച നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുകയും തുടർന്ന അദ്ദേഹത്തിന് 1979ൽ ‍സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ അവാർഡ് ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. വില്ലനായും, സഹനടനായും വെള്ളിത്തിരയിൽ തിളങ്ങിയ അംരീഷ് പുരി 400ൽ കൂടുതൽ സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹിന്ദി, കന്നഡ, ഹോളിവുഡ്, പഞ്ചാബി, തമിഴ്, മലയാളം, തെലുഗു തുടങ്ങിയ ഭാഷകളിലെല്ലാം അഭിനയിച്ച അംരീഷ് പുരി 2005ൽ മുബൈയിൽ തന്റെ 72-ആം വയസ്സിൽ മരണമടഞ്ഞു.
ഹോളിവുഡിൽ
ഹോളിവുഡിൽ ഇദ്ദേഹം അധികം ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടില്ല എങ്കിലും റിച്ചാഡ് അറ്റൻബരോസിന്റെ ഓസ്കാർ അവാർഡ് നേടിയ ചിത്രം ഗാന്ധി (1982‍), സ്റ്റീവൻ സ്പിൽബർഗിന്റെ ഇൻഡ്യാന ജോൺസ് ആൻഡ് ദി റ്റെമ്പിൾ ഒഫ് ഡൂം (1984) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിൽ അംരീഷ് പുരി ശ്രദ്ധേയമായ വേഷം കൈകാര്യം ചെയ്യുകയുണ്ടായി.
മലയാളത്തിൽ
മലയാളത്തിൽ ഒരു സിനിമയിൽ മാത്രമാണ് അംരീഷ് പുരി അഭിനയിച്ചത്. പ്രശസ്ത നടൻ മോഹൻ ലാൽ നായകനായി അഭിനയിച്ച കാലാപാനി എന്ന ചിത്രമായിരുന്നു അത്. പ്രണവം ആർട്ട്സിൻറെ ബാനറിൽ മോഹൻ ലാലും ഷോഗൺ ഫിലിംസിൻറെ ബാനറിൽ ആർ.മോഹനും ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമിച്ചത്. പ്രിയദർശനായിരുന്നു ഈ സിനിമയുടെ സം‌വിധായകൻ. അംരീഷ് പുരി അവതരിപ്പിച്ച 'മിർസ ഖാൻ' എന്ന കൊടുംവില്ലൻ വേഷം വളരെയേറെ പ്രശംസ നേടിയിരുന്നു. പ്രിയദർശൻ ഹിന്ദിയിൽ സം‌വിധാനം നിരിവഹിച്ച ചില സിനിമകളിലും അംരീഷ് പുരി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട് വിരാസത്, ഹൽചൽ എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ ഇതിൽ ചിലതാണ്.
പഞ്ചാബിയിൽ
പഞ്ചാബി സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം കൂടുതലും അഭിനയിച്ചത് വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലാണ്. ചൻ പർദേശി, സത് ശ്രി അകൽ, ഷഹീദ് ഉധം സിംഗ് തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ ഇതിൽ ചിലതാണ്.
തെലുഗുവിൽ
ജഗദേക വീരുദു അതിലോഗ സുന്ദരി, മേജർ ചന്ദ്രകാന്ത്, ആദിത്യ 369, കൊണ്ടവീടി ദോങ്ക, അശ്വമേധം, ആകരി പൊറാട്ടം തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ അംരീഷ് പുരിയുടെ തെലുഗു ചിത്രങ്ങളാണ്.
തമിഴിൽ
തമിഴിൽ അംരീഷ് പുരി രണ്ടു സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയുണ്ടായി. മണിരത്നം സം‌വിധാനം ചെയ്ത് മമ്മൂട്ടിയും രജനീകാന്തും തുല്യ പ്രാധാന്യമുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ച ദളപതിയും, രജനീകാന്ത് നായകനായി അഭിനയിച്ച ബാബയുമായിരുന്നു അത്.
കന്നഡയിൽ
അംരീഷ് പുരിയുടെ ആദ്യ കാലങ്ങളിലാണ് അദ്ദേഹം കന്നഡയിൽ അഭിനയിക്കുന്നത്. ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് കാലഘട്ടത്തിൽ അംരീഷ് പുരി നായകനായി അഭിനയിച്ച കന്നഡ സിനിമയാണ് കാടു.
2005 ൽ മും‌ബൈയിൽ വച്ച് തലച്ചോറിന്റെ അസുഖം മൂലം അദ്ദേഹം ചരമമടഞ്ഞു. മരിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് 72 വയസ്സായിരുന്നു.
പുറമേക്കുള്ള കണ്ണികൾ
വർഗ്ഗം:1932-ൽ ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:2005-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജൂൺ 22-ന് ജനിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ജനുവരി 12-ന് മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ വർഗ്ഗം:മികച്ച സഹനടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ വർഗ്ഗം:ഹോളിവുഡ് ചലച്ചിത്രനടന്മാർ
ജണ്ട
സർക്കാർ ഭൂമിയുടെ അതിർവരമ്പുകൾ അടയാള പെടുത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന കല്ലിനാൽ കെട്ടി ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു കുറ്റി  ആണ്  ജണ്ട. വനം-വന്യജീവി വകുപ്പാണ് വനഭൂമി സംരക്ഷണത്തിന് പ്രധാനമായും ജണ്ട നിർമ്മിക്കുന്നത്,. കരിങ്കൽ ഉപയോഗിച്ചാണ് മുൻകാലങ്ങളിൽ ജണ്ട നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ, കോൺക്രീറ്റ് ജണ്ടകളും ഇപ്പോൾ നിർമ്മിച്ചുവരുന്നു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:വനം പരിസ്ഥിതി മന്ത്രാലയം (ഇന്ത്യ) വർഗ്ഗം:റവന്യൂ വകുപ്പ്
വിദ്യാധരൻ
മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ സംഗീതസംവിധായകൻ എന്ന നിലയിൽ പ്രശ്സതനായ ഒരു വ്യക്തിയാണ് വിദ്യാധരൻ മാസ്റ്റർ  എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പി.എസ്. വിദ്യാധരൻ'''.
ജീവിതരേഖ
തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ആറാട്ടുപുഴ എന്ന പ്രദേശത്ത് മംഗളാലയത്തിൽ പരേതരായ ശങ്കരൻ, തങ്കമ്മ എന്നിവരുടെ ഏഴു മക്കളിൽ മൂത്തവനായി ജനിച്ചു. ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ സംഗീതം പഠിക്കാൻ ആരംഭിച്ച വിദ്യാധരൻ മാസ്റ്റർ ; സംഗീതസംവിധായകൻ ആകുന്നത് ബലിയാടുകൾ നാടകത്തിൽ മോഹങ്ങൾ ഞെട്ടറ്റുവീഴുന്ന ഊഷ്മളഭൂമി എന്ന ഗാനത്തോടേയാണ്. 1984-ൽ ശ്രീമൂലനഗരം വിജയന്റെ  എന്റെ ഗ്രാമം എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലൂടെ സിനിമാ സംഗീതസംവിധായകായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ ചലച്ചിത്രം ജേസി സംവിധാനം ചെയ്ത ആഗമനം എന്ന ചിത്രമായിരുന്നു. സംവിധായകൻ അമ്പിളിയുടെ ആദ്യചിത്രമായ വീണപൂവ് എന്ന ചിത്രത്തിലെ പാട്ടുകളും വിദ്യാധരൻ മാസ്റ്റർ സംഗീതസംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രമാണ്. എന്റെ ഗ്രാമം ഭൂതക്കണ്ണാടി എന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ ചെറിയ കഥാപാത്രങ്ങളായും വേഷമിട്ടിട്ടുണ്ട്.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംഗീതസംവിധായകർ വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ
കല്ലടയാർ
പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം
കേരളത്തിലെ കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ആര്യങ്കാവിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടമാണ്‌ പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം.കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ പാലരുവിക്ക് ഏതാണ്ട് 91 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. . ഇത് ഇന്ത്യയിലെ നാല്പതാമത്തെ വലിയ വെള്ളച്ചാട്ടമാണു്. . സഹ്യപർ‌വ്വതനിരകളിൽപ്പെട്ട രാജക്കൂപ്പ് മലനിരകളിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിച്ച് മുന്നൂറടി പൊക്കത്തിൽ നിന്നും പാൽ ഒഴുകുന്നത് പോലെ വെള്ളം പതഞ്ഞ് താഴേക്ക് പതിക്കുന്നതിനാലാണ് പാലരുവിയ്ക്ക് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്. മഞ്ഞുതേരി, കരിനാല്ലത്തിയേഴ്, രാജക്കൂപ്പ് അരുവികൾ സംഗമിച്ചാണ് പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം രൂപ്പപ്പെടുന്നത്. (കല്ലടയാറിന്റെ തുടക്കം ) രാജവാഴ്ചക്കാലം മുതൽ തന്നെ ഒരു സുഖവാസകേന്ദ്രമായി പാലരുവി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. രാജവാഴ്ചയുടെ അവശേഷിപ്പുകളായ കുതിരലായവും ഒരു കൽമണ്ഡപവും ഇവിടെ ഇപ്പോഴും നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇവയും സഞ്ചാരികൾക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ട കാഴ്ചയാണ്. പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അസുഖങ്ങൾ ഭേദമാകുമെന്ന് സമീപവാസികൾക്കിടയിൽ ഒരു വിശ്വാസമുണ്ട്. ഈ വിശ്വാസത്തിനു ശാസ്ത്രീയ അടിത്തറയുണ്ടെന്ന് ചില വിദഗ്ദ്ധർ കരുതുന്നു. ഉൾ‌വനങ്ങളിലെ ഔഷധസസ്യങ്ങളെ തഴുകി ഒഴുകി വരുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു ഔഷധഗുണമുണ്ടാകും എന്നാണ് അവരുടെ വാദം. അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നുൾപ്പടെ ആയിരക്കണക്കിനു സഞ്ചാരികൾ വരുന്ന സ്ഥലമാണിവിടം. വെള്ളച്ചാട്ടവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലെ അപൂർ‌വ്വ വനങ്ങളും ചേർന്ന് മനോഹരമായ ഈ പ്രദേശം കൊല്ലത്ത് നിന്നും 75 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ്. പല അപൂർ‌വ്വ വൃക്ഷങ്ങളും സസ്യങ്ങളും വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു സമീപപ്രദേശത്ത് കാണാം
തെന്മല ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതി
തെന്മല ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതി ഈ പ്രദേശത്തിന് ഇന്ത്യൻ വിനോദസഞ്ചാര ഭൂപടത്തിൽ സുപ്രധാനവും സവിശേഷവുമായ സ്ഥാനം നേടിക്കൊടുത്തു. ഭൂമിയോടും പ്രകൃതിയോടും പ്രതിബദ്ധത പുലർത്തുന്നതാണ് ഇക്കോടൂറിസം. പ്രകൃതിയിലധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുക, വിദ്യാഭ്യാസമൂല്യമുള്ളതായിരിക്കുക, പരിസ്ഥിതിക്ക് കോട്ടം തട്ടാത്തതായിരിക്കുക, തദ്ദേശവാസികൾക്ക് സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാക്കുന്നതായിരിക്കുക എന്നീ ലക്ഷ്യങ്ങളോടെ നടപ്പിലാക്കിയ ഈ ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതി തെന്മലയിലേക്ക് നിരവധി സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിച്ചുവരുന്നു. ഇവിടെ ഇക്കോടൂറിസം, ഇക്കോഫ്രണ്ട്ലി ജനറൽ ടൂറിസം, പിൽഗ്രിമേജ് ടൂറിസം എന്നീ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലായുള്ള സന്ദർശന പദ്ധതികളുണ്ട്. ഇക്കോടൂറിസത്തിൽ പ്രധാനമായും ട്രക്കിങ് ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. തെന്മലയിൽനിന്ന് രണ്ടുമണിക്കൂർ സമയംകൊണ്ട് പൂർത്തിയാക്കാവുന്ന 'സോഫ്റ്റ് ട്രക്കിങ്' മുതൽ മൂന്നുദിവസംകൊണ്ട് പൂർത്തിയാക്കാവുന്ന ചെന്തുരുണി വന്യമൃഗസംരക്ഷണകേന്ദ്ര കാൽനടയാത്ര വരെ ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു. തെന്മലയിൽനിന്ന് 17 കി.മീ. അകലെയുള്ള പാലരുവി വെള്ളച്ചാട്ടം വരെയുള്ള കാൽനടയാത്രയാണ് മറ്റൊരു സന്ദർശന പരിപാടി. ഇക്കോഫ്രണ്ട്ലി ജനറൽ ടൂറിസം പദ്ധതി തെന്മലയിൽമാത്രം കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ളതാണ്. ഇതിലെ ഒരു വിഭാഗം തെന്മലയിലുള്ള ഇക്കോടൂറിസം ഫെസിലിറ്റേഷൻ സെന്ററിലെ പരിപാടികളാണ്. ഇതിൽ ആംഫീ തിയെറ്റർ, ഷോപ്പ് കോർട്ട്സ്, റസ്റ്റൊറന്റ്, മ്യൂസിക്കൽ ഡാൻസിങ് ഫൗണ്ടൻ എന്നിവയുണ്ട്. മലഞ്ചരിവിലൂടെയുള്ള നടപ്പാതകൾ, കാട്ടിലൂടെയുള്ള ചെറുപാതകൾ, മരക്കൊമ്പുകളെ തൊട്ടുനടക്കാനാവുംവിധം ഉയർത്തിക്കെട്ടിയ നടപ്പാത, തൂക്കുപാലം, മരക്കൊമ്പുകളിലുള്ള കൂടാരങ്ങൾ, ശില്പോദ്യാനം, മാൻ പാർക്ക് എന്നിവയടങ്ങുന്നതാണ് തെന്മലയിലെ മറ്റൊരു 'ഇക്കോഫ്രണ്ട്ലി' വിഭാഗം. സാഹസിക ടൂറിസത്തിനുള്ള സൗകര്യങ്ങളും ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായുണ്ട്. നേച്ചർ ട്രെയിൻ, താമരക്കുളം, മൌണ്ടൻ ബൈക്കിങ്, റോക്ക് ക്ളൈംബിങ്, റാപ്പലിങ്, റിവർ ക്രോസിങ് തുടങ്ങിയവ ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു. |തെന്മലയിൽനിന്ന് കുളത്തൂപ്പുഴ, ആര്യങ്കാവ്, അച്ചൻകോവിൽ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്കുള്ള തീർഥാടനസൗകര്യമൊരുക്കുന്ന ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതിയാണ് 'പിൽഗ്രിമേജ്' വിഭാഗത്തിലുള്ളത്. തെന്മല ഇക്കോടൂറിസം പ്രൊമോഷൻ സൊസൈറ്റിയാണ് ഇക്കോടൂറിസം പദ്ധതിയുടെ മേൽനോട്ടം നടത്തുന്നത്.
പുനലൂർ തൂക്കുപാലം
പുനലൂരിലെ പ്രശസ്തമായ തൂക്കുപാലം കല്ലടയാറിനു കുറുകെ ആണ്. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ മലയോര പട്ടണമായ പുനലൂരിൽ, ജില്ലയുടെ പ്രധാനനദിയായ കല്ലടയാറിന്റെ ഇരുകരകളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന തൂക്കുപാലമാണ് പുനലൂർ തൂക്കുപാലം.. തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന ആയില്യം തിരുനാളിന്റെ കാലത്താണ് തൂക്കുപാലം നിർമ്മിച്ച് പൊതുജനങ്ങൾക്കായി തുറന്നു കൊടുത്തത്. അന്നത്തെ ദിവാൻ നാണുപിള്ളയാണ് കല്ലടയാറിനു മുകളിലൂടെ പുനലൂരിൽ തൂക്കുപാലം നിർമ്മിക്കാൻ 1871 ൽ അനുമതി നൽകിയത്. ബ്രിട്ടീഷ്‌ സാങ്കേതികവിദഗ്ദ്ധൻ‍ ആൽബെർട്‌ ഹെൻട്രിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ രൂപകൽപനയും നിർമ്മാണവുമാരംഭിച്ച്‌ 1877- ൽ പണിപൂർത്തിയാക്കി. അതിനു മൂന്നുവർഷങ്ങൾക്കുശേഷം 1880-ലാണ് പാലം പൊതുജന ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്ന് കൊടുത്തത്. തെക്കേ ഇന്ത്യയിലെ തന്നെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യ സംരംഭമായിരുന്നു ഇത്.
കല്ലടജലോത്സവം
കല്ലടജലോത്സവം ഇരുപത്തിയെട്ടാം ഓണദിനത്തിൽ നടകുന്നതു കല്ലടയാറിലെ മുതിരപ്പറമ്പ്-കറുവത്രക്കട് മേഖലയിൽ ആണു. തെക്കൻ കേരളത്തിലെ പ്രധാന ജലോത്സവങ്ങളിൽ ഒന്നാണു കല്ലടജലോത്സവം. കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പ്രശസ്തമായ ചുണ്ടൻവള്ളങ്ങൾ പങ്കെടുക്കുന്ന ജലമേളയാണിതു.
അവലംബം
വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ വർഗ്ഗം:കല്ലടയാർ
സൂര്യന്റെ കാമ്പ്
സൂര്യന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നു ഏതാണ്ട് 0.2 R⊙ വരെയുള്ള ഭാഗമാണു് സൂര്യന്റെ കാമ്പ് എന്നറിയപ്പെടുന്നതു്. അണുസംയോജന പ്രക്രിയയിലൂടെ ഊർജ്ജം ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഇടമാണു് സൂര്യന്റെ കാമ്പ്. 15,000,000 കെൽവിൻ(K) താപനിലയിൽ എരിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പദാർത്ഥമാണു് സൂര്യന്റെ കാമ്പിൽ ഉള്ളത്. സൂര്യന്റെ കാമ്പിന്റെ സാന്ദ്രത 155,000 kg/m3 ആണു്. അതായതു വെള്ളത്തിന്റെ സാന്ദ്രതയുടെ 155 ഇരട്ടി.