cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Географија на Македонија
Геолошка еволуција и геолошки состав
Кон крајот на терциерниот и на почетокот на квартерниот период (од ледничко-дулувијалната епоха), завршила езерската фаза на територијата на Македонија. Преку новоформираните речни долини истекле сите езера, а останале само оние кои постојат и ден денес: Охридско Езеро, Преспанско Езеро и Дојранско Езеро.
Од преткамбриумската ера како најстари карпи во Република Македонија и воопшто во светот се појавуваат: гнајсеви, микашисти, мермери, дијабази, габро, шкрилци и сл. Така, од оваа ера гнајсеви и микашасти има во Родопската зона, а во Вардарската зона и Пелагонискиот масив се јавуваат дебели наслаги на мермери, особено на Даутица и на Караџица со дебелина од 4.000 м.
Родопски планински предел
Родопскиот планински предел е дел од старото родопско копно. Тоа е најстаро копно, не само на територијата на Република Македонија, туку на целиот Балкански Полуостров. Овој предел е составен од стари грамадни планини, бројни котлини и речни долини. Поради долготрајното дејство на надворешните сили, старите грамадни планини имаат заоблени планински врвови и широки била, а повеќето од нив се со благо наведнати планински страни и со помала височина.
Источно-вардарска група планини и котлини
Меѓу нив најпозната и најголема е Струмичко-радовишката Котлина. Таа се наоѓа во источниот дел на Република Македонија и се вбројува во групата најплодни котлини во републиката. Спуштена е помеѓу планините: Беласица, Огражден, Смрдеж и Малешевски Планини, а рамниот дел на котлината е поделен на три дела: Струмичко, Радовишко и Дамјанско Поле. Надморската височина е од 100 до 500 метри, од кои најниско е Струмичкото, а највисокот е Дамјанското Поле. Вкупната површина на котлината зафаќа 658 км2. Поради поволните климатски и почвени услови во котлината успеваат: раниот зелнчук, памук, афион, винова лоза, кикирики и др. На многу места во котлината, месното население месното население направило голем број на оранжери-пластеници. На работ на котлината во подножјето на планината Беласица се наоѓа и Бања Банско.
Повардарие - Ниска Македонија
Во Ниска Македонија, карактеристични земјишни облици се котлините, клисурите и неколкуте ниски планини.
Според површината која ја зазема, Скопската Котлина е втора по големина во Република Македонија, по Пелагонија. Таа е опкружена со ограноците на повеќе планини: Жеден, Водно, Китка и Скопска Црна Гора. Од Полошката Котлина е одделена со Дервенската Клисура, а од Велешката Котлина со Таорска Клисура. Скопската Котлина заваќа површина од 1.840 км2, а самото рамниште опфаќа површина од 815 км2 и се наоѓа на надморска височина од 220 до 500 метри. котлината се одликува со најголема густина на населеност и тоа од 320ж/км2.
Западно-вардарска група планини и котлини - Пелагониди - Пелагониска област
Природно-етнографски целини - области во Пелагонискиот масив се: Пелагонија, Мариово, Демир Хисар, Порече и други.
Шарска област на планини и котлини
Западниот дел на Шарскиот предел го сочинуваат планините: Кораб, Дешат (Крчин) и Јабланица, а тука се наоѓа само една котлина - Дебарска Котлина.
Карстен релјеф
Во Република Македонија карстен релјеф се појавува во подрачјата кои се составени од варовник. Карстниот релјеф зафаќа површина од 4.400 км2. Варовничките маси се застапени најмногу на планините Сува Гора, Жеден, Јакупица, Галичица, Бистра на повисоките делови на Шар Планина и Кораб, а во помала мера и на други планини. Речиси на сите терени се застапени површински и подземни карстни форми. Од површинските карстни земјишни облици се јавуваат шкрапи, вртачи, ували и карстни полиња, а од подземните - пештери јами. Има во поголем број вртачи и ували, Повеќето од нив се распоредени на карстните планински рамништа на Јакупица, Галичица и Бистра. Има вкупно 24 карстни полиња и сите се со мала површина. Повеќето од нив се наоѓаат на Бистра и тоа дуеи 13, додека на Јакупица имаме 5, на Галичица - 4 и на Сува Планина - 2. Најголемо карстно поле е церското поле. Тоа се наоѓа помеѓу Кичевската Котлина и демирхисарскиот крај, на надморска височина помеѓу 930 и 1.000 метри, зафаќа површина од 9,4 км2 со вкупна должина од 7,5 км и широчина од 3,7 км. Низ оваа поле тече Церска Река, која понира во забележлив понор, а најверојатно избива во изворите на Црна Река, кај с. Железнец, Демирхисарско.
Температура на воздух
Зимно време доаѓа и до инверзија на температурата во Република Македонија, т.е. во колтините имаме помали температурни вредности, додека на високите планини имаме поголеми температурни вредности. Температурна инверзија настанува тогаш кога студениот воздух од планините, како потежок ќе се спушти во котлините и од нив ќе го потисне топлиот воздух воздух, кој како полесен ќе се искачи на планините. Ваквиот студен воздух може да се задржи подолго време во котлините, при што покрај екстремно ниските температури може да формира и густи магли - сињаци, додека, пак, на височините на околните планини се огреани од сонце и топлина. Така, при температурна инверзија во Полошката котлина, во Тетово е постудено отколку на Попова Шапка, или, пак во Пелагонија, во Битола е постудено отколку на Пелистер и разликата на температурата е повеќе од 20-30°С односно од екстремно негативна во котлините до позитивна на планините.
Ветрови
Југо исто така е ветер кој дува по течението на реката Вардар, но во спротивен правец од Вардарецот, од југ-југоисток кон север. Тој е топол и сув ветер и доаѓа од пустината Сахара во Африка. Над Средоземното и Егејското Море се заситува со водна пареа, која подоцна се претвора во врнежи кои паѓаат во јужните делови од Република Македонија (особено во Гевгелиско-валандовската котлина). Тој најмногу дува во пролените и во есенските месеци. Овој ветер е познат и по неговото локално име Развигорец.
Изменето-средоземна клима
Изменето-средоземната клима се одликува со топли и суви лета, и со благи и врнежливи зими. Есента и пролетта не се еднакво изразени, есента е подолга и потопла, а пролетта е покуса и посвежа. Во областа на оваа клима во летните месеци се јавуваат големи топлини (и над 40°С). Снегот, особено во Гевгелиско-валандовската котлина, се задржува само неколку дена, а височината на снежната покривка изнесува едвај неколку сантиметри.
Умерено-континентална клима
Умерено-континенталната клима е застапена во: Пелагонија, Преспа, Кичевско, Овче Поле, Куманово, Славиште и во Малешевијата. Имено, во текот на зимата овие простори се под влијание на студените воздушни маси кои доаѓаат од север, а во текот на летото се под влијание на топлите воздушни маси кои доаѓаат од југ. Така, во однос на јануарските и јулските температури меѓу одделни подрачја со умерено-континентална клима се јавуваат поголеми разлики, кои се последица на географската широчина, надморска височина и влијанието на воздушните маси. Просечната средна годишна температура се движи од 10°С до 12°С, а просечните јануарски температури се движат од 0°С до +1°С или -1°С, додека, пак, просечната јулска температура на воздухот се движи од 19°С до 22°С. Средната јулска температура на воздухот е највисока во Овче Поле, а средната јануарска температура на воздухот е највисока во Малешевија. Просечното годишно количество врнежи се движи од 490 мм во Овче Поле, 640 мм во Пелагонија, до 760 мм во Преспа. Врнежите паѓаат во вид на дожд и снег, а честа е и појавата на град.
Планинска клима
На планините во Република Македонија просечното годишно количество на врнежи е над 1.000 мм. Најмногу врнежи има на планините во западниот дел на Република Македонија, а кон исток, поради оддалеченоста од морските влијанија, на планините во источниот дел на Македонија количеството врнежи се намалува и изнесува од околу 700 до 800 мм. Најмногу врнежи паѓаат во текот на есенските и зимските месеци и тоа како снег. На македонските планини снежната покривка просечно се задржува до крајот на месец мај.
Езера
На територијата на Република Македонија има 3 тектонски езера, 44 постојани леднички езера, 19 поголеми вештачки езера и околу 90 мали акумулации, односно вкупно 156 поголеми, помали и мали езера- акумулации. Тие се разликуваат според начинот на создавањето на езерските басени, по големината, физичко-хемиските својства, стопанското значење и сл.
Преспанско Езеро
Езерото вода добива од поголем број мали притоки, како што се: Голема Река, Брајчинска Река и Кранска Река, меѓутоа голем дел од водата ја губи подземно преку планината Галичица, а се појавува во Охридско Езеро, кое е пониско околу 158м. Според температурата на водата, Преспанското Езеро се вбројува во типот умерени езера, затоа што се случува во текот на студените зими да замрзне.
Преспанското Езеро се одликува со посебни природни вредности и убавини, а потврда за тоа се повеќето природни резервати. Природниот резерват „Езерани“ зафаќа 2,137 хектари површина и во него има повеќе од 250 видови птици, од кои 110 се само водни. Особено интересно е присуството на пеликанот, други видови на ендемски риби, разни видови на полжави, жаби, а од цицачите тука е видрата и многу други. Втор природен резерват е островот „Голем Град“ со површина од 0,275 км2, со високи спили, со голема биоразновидност на средоземната флора и фауна — птици, влекачи, амфибии и други видови, и други видови културно-историски вредности итн. Езерото е опкружено со два национални парка: „Пелистер“ и “Галичица„,а од грчката страна и со природниот резерват на островот Аил. Поради големите природни вредности на Преспанскиот басен, трите држави, Македонија, Грција и Албанија, ратификуваа договор за формирање за Трилатерален национален парк „Преспа“.
Дојранско Езеро
Езерото вода добива од неколку мали притоки, меѓу кои поважни се Сурловска Река и река Ханџа, како и бројни извори кои народот ги нарекува „кајници“. Езерото водата ја губи со испарување и површинската истека Ѓолаја (која денес е канал за наводнување на Солунско Поле). Во текот на студените зими езерото замрзнува поради малата длабочина. Бојата на водата се менува од зено-жолтеникава до темнозелена. Проѕирноста на езерото е доста мала и се движи од 0,6 до 3,6 м.
Солени почви
Солените почви ги има во Овчеполската Котлина, Пелагонија и во некои други котлини, но и на мали повшрини. Тоа се почви сирпмашни со хумус. Со наводнувањње и со ѓубрење овие почви можат да се претворат во плодни почви.
Тревна вегетација
Во Република Македонија тревната вегетација ја образуваат ливадите и пасиштата.
Животински свет
Во просторите на езера и на реките се јавува т.н. водна фауна. Главни претставници на овој вид гауна се разните видови риби. Од речните риби: речна пастрмка, мрена, попадика, костреш, крап, сомот и други. Животинскиот свет во Охридско Езеро припаѓа на западнобалканската фауна и рибите имаат, главно, ендемски карактер. Најпозната е пастрмката, а особено интересна е јагулата. Преспанско Езеро спаѓа во епирската водена фауна, видејќи има заедничко потекло со езерата во Епир, а Дојранско Езеро спаѓа во вардарската фауна.
Во мочурливите ниски терени на Скопската и на Струмичката Котлина, во Пелагонија и околуи мочурливите зони на големите езера живеат барски животни, од кои најкарактеристични се птиците. Такви се дива гуска, чапја, пеликан и други. Во подрачјето на Дојранското Езеро живеат птиците корморани, кои во сезоната на риболов се користат како гонители на рибите.
Населението во средниот век и периодот на турско ропство
Многу поголема опасност од колонизацијата претставувала асимилацијата, односно процесот и намерата за потурчување - исламизација на македонското население. Помасовна исламизација била извршена во западниот дел на Македонија во Дримкол, по долината на ректа Радика, како и во крајните делови на Источна Македонија - Беровско и Делчевско, и во Егејско-Беломорски дел на Македонија, во просторот околу Драма, Сер, Кавала, Демир Хисар и на други места.
Сепак, во рамките на таквите етинчки односи, Македонците успеале на територијата на Македонија да ја зачуваат својата посебна народна целина со свои изразити етнички одлики. Кај Македонецот созреала самосвеста за етичка посебност - македонски народ живее на една компактна територија и се служи со еден јазик.
Бројно движење на населението
Првите податоци за вкупниот број на живетли во Македонија датираат од 1900 и 1913 година. Меѓутоа, овие податоци не се засноваат на службен попис на населението. Првите официјални податоци за бројот на жителите во македонија датира од службениот попис спроведен во 1921 година. Оттогаш наваму спроведени се десет пописи, податоците за движењето на бројот на населението се засноваат на официјалните пописи, а тие се однесуваат за територијата на Република Македонија.
Природен прираст
Зголемувањето на вкупниот број на населението, главно, е резултат на природен прираст, кој претставува разлика меѓу наталитет и морталитет, а во помала мера и на механичкиот прилив на доселеното население. Природниот прираст на населението зависи од повеќе фактори, а пред се, од порастот на животниот стандард, здравствената заштита, културно-образовното ниво на населението, едукацијата на брачните парови за планирање на семејство, еманципација на жената, популационата политика итн.
Доколку се направи демографски преглед за стапката на природен прираст по национална припадност, состојбата ќе биде следна:
Градско и селско население
Во последните педесет години бројот на градското населени постојано се зголемува за сметка на селското кое се намалува. Тоа е последица на миграцијата село-град, која е предизвикана со развојот на индустријата и со нејзините сè поголеми потреби од работна сила, како и со појавата на вишок работници во рамките на земјоделството.
Полова структура
Во сите пописни години во Република Македонија преовладува машкото над женското население. Според пописот од 2002 година од вкупниот број населени машки се 50,2% (1,015,577), а 49,8% се женски (1.007,370), односно има разлика од 0,2% (8,207 лица). Бројниот однос помеѓу машкото и женското население има значење и од економски аспект. Од повеќе причини, во определени општини се создадени значителни промени во сооднос меѓу машките и женските лица.
Старосна структура
Во Република Македонија има голем број младо и работоспособно население. Така населението од 0 до 19 години, во вкупниот број на население учествува со 29,2% (во 1948 година со 48,2%). Ова население не е во работен однос, но претставува многу значаен фактор за нашиот перспективен развој како идно активно население.
Анализата на старосната структура во Македонија покажува тенденции кои се движат во насока на намалување на бројот на младото население, за сметка на деугите две групи чиј број се зголемува. Овие појави во старосната структура на населението имаат посебни релации доколку се набљудуваат по општини, региони, националност и сл. Имено, во 29 општини старото население учествува со повеќе од 13%, а од нив во 26 општини старото население учествува со вредности од 20% до 30% (Новаци, Дебрца, Вранештица, Старо Нагоричане, Другово, Демир Хисар). Од друга страна, пак, во 20 општини младото население учествува со вредности поголеми од 33%, а од нив 6 учествуваат со повеќе од 40% (Арачиново, Липково, Центар Жупа, Пласница, Желино, Студеничани).
Економска структура
Населението во Македонија се групира во 3 групи: активно население, изджувано население и лица со лични приходи.
Етничка структура
Населувањето на нивните предци, од кои потекнува денешното Албанско население во Република Македонија почнало пред околу 220 години, односно кон крајот на XVIII век. Во почетокот со релативно мал број на доселеници. Во текот на XIX век, зпаочнува нов бран на доселување на Албанци во Македонија, всушност, тогаш се доселил и поголемиот број на албанско население. Во текот на XX век се одвивала третата фаза на нивно доселување, која особено се интензивирала по Втората светска војна, поточно во последните триесетина години во Македонија кога се наслило значително албанско население, но сега не од Албанија, туку од Косово. Населувањето на нови Албанци не е завршен процес и тој трае сè уште на територијата на Македедонија.
Верско-религиозна и културна структура
На другите религии во Република Македонија им припаѓаат 1,9% од изјаснетите верници, а од нив најбројни се останатите со 30,820 лица, католиците со 7.008 лица, протестантите со 1,520 лица итн.
Внатрешни миграции
Во групата внатрешни миграции особено се карактеристични дневните миграции на населението. Тоа е, главно, миграционата популација составена од работници, ученици, студенти и други лица, кои се упатени кон градските центри. Секој ден тие патуваат од местотот на живеење до блиските градови и по завршената работа повторно се враќаат во своите домови. Според пописот од 1994 година, бројот на овој вид мигранти е 146,609 лица или нивното учество во вкупното население е 7%. Најголемата концентрација на дневни мигранти има во Скопје, Битола, Прилеп, Куманово, Штип, Тетово итн.
Доселување
Во втората половина на XVIII век, откако во Албанија бил разурнат градот Москополе, голем број Власи се доселиле во Македонија, а најмногу во Битола, Крушево, Охрид, Велес и други градови и населени места.
Македонци во дијаспората
Според некои автори бројот на македонското население во светот се вдижи од 550.000 до 600.000 лица. Споре други, бројот на македонското иселеништво во светот се вижи од 800.000 до 1.000.000 лица, а според трети дека во отсуство на целосни статистички податоци се проценува дека во САД, Канада и Австралија живеат околу 350.000 до 400.000 Македонци, односно по 150.000 лица и во Америка и во Канада и во Австралија.
Населби
Во Република Македонија во 2002 година, биле регистрирани 282 населби со над 1.000 жители (вклучувајќи го и Град Скопје), во овие населби живееле вкупно 1.728.803 жители или 85,5% од вкупното население.
Историски развиток на стопанството
Во развојот на стопанството на Република Македонија, можат да се поделат два период со повеќе фази на развој. Едниот период е заклучно со Втората светска војна со 4 стопанско-историски фази, и тоа: фаза на развој на стопанство од праисторија до средниот век, фаза на развој на стопанство за време на турско владеење, фаза меѓу двете светски војни и фаза за време на Втора светска војна. Другиот период е по завршувањето на втората светска војна опфатен со 3 фази, и тоа: административно-централистичка фаза од 1945 година до 1950 година, потоа следува фаза на самоуправување од 1951 до 1990 година, а последната фаза на пазарно стопанство од 1991 година и ден денес.
Земјиштен фонд во Македонија
Во Република Македонија досега се извршени следните мелиорации: хидротехничко одводнување и наводнување, културно-техничко чистење на земјиштето, агротехнички мелорации и сл. Во Македонија во повеќе котлини се изградени системи за новоднување, како што се: Брегалнички, Струмички, Тиквешки и Пелагониски, а помали хидросистеми има и во: Гевгелиско-валандовската Котлина, Велешката Котлина, Кумановска Котлина итн. Во 2000 година во Република Македонија има канали за одводнување во должина од 3,557 км, а канали за одводнување во должина од 7,740км. Вкупно биле одвноднувани повеќе од 65.000 хектари, а наводнувани повеќе од 45.000 хектари. Најголем дел од површините се наводнуваат со површински начин, со вештачки дожд. Во потоплите котлини има и услови за по 2 жетви во текот на годината.
Житни култури
Поволните климатски услови овозможуваат на територијата на Македонија да се одгледуваат сите видови житни култури, особено пченица, пченка, јачмен и ориз, а во помала мера ’ржта и овесот. Во 2004 година била засеана вкупна површина од 191.000 хектари или 41,4% од вкупно посеаните површини во земјоделството.
Компир
Во Република Македонија компирот се одгледува од почетокот на XIX век. Кај нас компирот е познат и под имињата: патата, картофа и кртол. Компирот е мошне хранлив и содржи скроб, многу белковини, минерални соли, витамини и др. Тој се користи во исхраната на човекот, но претставува и важна индустриска суровина за добивње скроб, алкохол и низа други производи. Во Македонија компирот успева во рамничарските предели, како раноградинарска култура, а и на планинските и повлажните предели со надморска височина од 800 до 1,500 метри. Како ран компир се одгледува во рамничарските предели во Гевгелиската, Струмичката и Скопската Котлина, а на повисоките терени во Полог, Беровско, кривопаланечко, Битолско итн. Во 2004 година со компир, чист посев, биле засеани 13,445 хектари, а како меѓупосев на 668 хектари, така што вкупно се добиле 198,507 тони компир или по 14 тони на хектар.
Фуражен грашок
Фуражниот грашок се одгледува за производство на зелена маса, сено, слама и зрно. Со оваа култура се засадени околу 2.000 хектари, со производство од околу 5.000 тони. Главни производствени подрачја се Пелагонија, Овче Поле, Кочанско Поле итн.
Географски одлики
Висински екстреми:
највисока точка: Голем Кораб 2.764 м
шуми: 39%
NGC 7245
Објектот бил предмет и на други истражувања, па освен како NGC 7245 се споменува и како OCL 225.
452
452 (Римски бројки) — престапна година според општоприфатениот календар. Тоа била 452 година од новата ера, 452. од првиот милениум, 52. од V век и трета од 450-тите.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 452 година се протега во 3088 и 3089, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 3148 и 3149 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, и годината ја брои како 995. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 175 и 174 година пред хиџра.
Опсирино
Во Грција
Според истражување од 1993 г. селото е чисто „словенојазично“ и во него македонскиот јазик е одлично зачуван.
Куц
Куц — војсководец во Византија за време на владеењето на Јустинијан I (527–565).
Каб
Збирки на правила
Два официјални правила за турнири достапни за каб се Правилата на Светското првенство и Правилата на државното првенство на САД.
Тајната на подморницата К-19 (филм од 2002)
Тајната на подморницата К-19 (англиски: K-19: The Widowmaker) - филм од 2002 година, во режија на Кетрин Бигелоу по сценариото на Кристофер Кајл. Главните улоги ги толкуваат: Харисон Форд, Лијам Нисон, Петер Сарсгард, Џон Шрапнел, Јос Акланд, Питер Стебингс, Кристијан Камарго итн. Филмот претставува екранизација на вистински настани до 1961 година за кои се дознало дури 28 години подоцна.
Гвинеја на Олимписките игри
Гвинеја има испратено спортисти на сите Летни олимписки игри од 1968 година со исклучок на игрите во 1972 година и 1976 година, иако земјата никогаш нема освоено олимписки медал. Ниеден спортист не се натпреварувал на Зимските олимписки игри.
1296 п.н.е.
1296 п.н.е. — година според општоприфатениот календар. Тоа била 1296. година пред новата ера, 296. од вториот милениум п.н.е., 96. од 13 век п.н.е. и седма од 1290-тите п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1296 година се протега во 1340 и 1341, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1400 и 1401 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 753 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1976 и 1975 исламска година пред хиџра.
NGC 7246
Откривање
Објектот е откриен на 6 септември 1793 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Податоци од набљудување
Според морфолошката класификација на галаксиите, NGC 7246 е од видот Sa. Видливиот сјај со голо око изнесува 14,5 m, а оној во рамките на интервалот од минималната до максималната честота 15,4 m, додека површинскиот сјај изнесува 14,5 m/лм2. NGC 7246 има привидни димензии од 1,5' х 0,8'.
Смрт и погреб на Јосип Броз Тито
Титовата болест
Ноќта помеѓу 9 и 10 февруари, болеста значајно напреднала. Бубрезите почнале да откажуваат, а на 11 февруари се појавиле и знаци за срцева слабост. Ноќта помеѓу 13 и 14 февруари бубрезите целосно откажале, по што Јосип е принуден на хемодијализа. Кон крајот на февруари, состојбата уште повеќе се влошила. Дошло до воспаление на белите дробови, проследено со висока температура и спонтано крвавење во желудникот, цревата и белите дробови. Инфекцијата предизвикана од воспалувањето довела до појава на сепса, која во април го вовела Тито во критична фаза на болеста, септички шок и коматозна состојба поради оштетување на црниот дроб проследено со жолтица.
NGC 7246
Други поделби
Проучување на NGC 7246 е вршено од повеќе истражувачи, па поради тоа е вклучен и во други познати збирки според различн критериуми на поделба. Така, во Каталогот на најважните галаксии (PGC), објектот се среќава со ознаката 68512. Во рамките на атласот на длабокото небо, Уранометрија 2000.00, објектот припаѓа на групата означена со бројот 302; додека во Каталогот на основни ѕвезди (GSC) е групиран под бројот 6378. Објектот е забележан и во фотографското истражување спроведено од Паломарската опсерваторија во 1958 година, каде што се споменува во групата под број 1448.
Троична логика
Кај апликациите за бази на податоци
Во SQL јазикот за манипулација со податоци (DML), вистинитосната состојба ТОЧНО за еден израз (на пр. во  клауза) започнува дејство врз ред (на пр. врати го редот), додека пак вистинитосна состојба НЕПОЗНАТО или НЕТОЧНО не го поттикнува дејството. На овој начин троичната логика е имплементирана во SQL, но истовремено однесувајќи се како бинарна логика кон корисникот на SQL.
Употреба на вредноста „X“ во дигиталниот електродизајн
Штом ќе биде завршено планирањето на колото, и вистинското коло ќе се изработи, вредностите „X“ повеќе нема да постојат. Тие ќе станат некои опипливи вредности „0“ или „1“, зависно од крајната оптимизација на дизајнот.
Лидинго
Подоцна историја
Образовниот центар IBM за северна Европа, изграден во близина на фармата Елфвик во раните 1960-ти. Центарот подоцна бил претворен во хотел.
Франческо Асишки (филм од 1961)
„Франческо Асишки“ (англиски: Francis of Assisi) - американско-германски филм од 1961 година, во режија на Мајкл Куртиз (Michael Curtiz), по сценариото на Јуџин Вејл (Eugene Vale), Џејмс Форсајт (James Forsyth) и Џек В. Томас (Jack W. Thomas), засновано врз романот на Лудвиг фон Вол (Ludwiga von Wohl). Главните улоги ги толкуваат: Бредфорд Дилман (Bradford Dillman), Долорес Харт (Dolores Hart), Стјуарт Витман (Stuart Whitman), Сесил Калавеј (Cecil Kellaway) и Едуард Франц ( Eduard Franz). Ова е претпоследниот филм на Мајкл Куртиз, авторот на „Казабланка“. Филмот се одликува со уредно изложена приказна и беспрекорна режија, а насловната улога ја игра маркантниот Бредфорд Дилман.
Перлеберг
Историја
На 25 ноември 1809, грофот Бенџамин Батерст исчезнал во Перлеберг. Подоцна на сметка на исчезнувањето се појавиле тврдење дека станува збор за паранормална појава.
Јаглен
Јагленот или ќумур — силно согорлива црна или црно-кафеава седиментна карпа. Се состои главно од јаглерод, јаглеводороди како и од други елементи, вклучувајќи сулфур. Заедно со битумијата ја сочинуваат групата карпи позната као каустобиолити. Настанале во текот на геолошката историја од остатоци на вишите растенија. Според степенот на карбонизација, може да биде: хумусен, лигнит, мрк, камен јаглен и антрацит.
Состав
Составот на јагленот е заведен или како приближна анализа (влага, испарлива материја, фиксен јаглерод и пепел) или крајна анализа (пепел, јаглерод, водород, азот, кислород и сулфур). „Испарливата материја“ не постои сама по себе (освен некој адсорбиран метан), туку ги означува испарливите соединенија што се произведуваат и исфрлаат со загревање на јагленот. Типичен битуменски јаглен може да има крајна анализа на сува, без пепел основа од 84,4% јаглерод, 5,4% водород, 6,7% кислород, 1,7% азот и 1,8% сулфур, на тежинска основа.
Годила
Животопис
Годила првпат се спомнува во 518 година ако еден од службениците вклучен во прогласувањето на Јустин I за цар. Церемонијата е запишана во За церемониите, напишана од Константин VII (913–959) во век, при што неговиот чин бил кампидуктор на одред на ланкиари.
NGC 4928
Откривање
Објектот е откриен на 25 април 1784 година од страна на Вилијам Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Годила
Животопис
Неговиот воен чин во тој период за време на овие битки е непознат. Двајцата Аскум и Константиниол биле магистер милитум.Бидејќи Годила служел меѓу ним, и не се однесувал како подреде, најверојатно го имал истиот чин, како магистер милитум или како Магистер милитум ваканс.
Шарко Мари Тут
Симптоми
Типичните  рани знаци вклучуваат слабост и парализа на мус-кулите на стапалата и листовите, што може да предизвика потешкотии во кревање на стапалото и специфично одење со чести паѓања. Можни се проблеми со рамнотежа, деформитети на стапала. Со прогресија настанува слабост и атрофија во рацете и потешкотии со фина моторика. Дегенерацијата на аксоните на сетилните нерви може да резултира во намален осет на топли-на,студ и допир.Осетот за вибрации и положба(пропорцепција)е намален.Болеста може да предиз-вика сколиоза и ишчашување на колкот. Појава на тремор,контрактури и мускулни спазми се чести. Болките во нервите се движат од благи до тешки, а некои лица имаат потреба од ортози за стапалото и нозете за да ја одржат подвижноста. Може да биде засегнат видот и слухот. Можни се потешкотии во дишењето доколку се засегнати нервите кои ги контролираат мускулите на дијафрагмата. Тежината на симптомите варира кај поединци, па дури и кај членови на исто семејство. Прогресијата на симптомите е постепена. Постојат различни видови на CMT, кои варираат според начинот на наследување, возраста на појавување и дали е вклучена обвивката на аксонот или миелинот. CMT1 е предизвикана од абнормалности во миелинската обвивка. CMT3 или Dejerine-Sottas е особено тешка демиелинизирачка невропатија со појава во најрана возраст. Доенчињата имаат сериозна атрофија на мускулите, слабост, одложен развој на моторни вештини и сетилни проблеми. Симптомите може да напреднат до тешка попреченост,губење на сензација и сколиоза. CMT4 опфаќа неколку различни поттипови на демиелинизирачки и аксонални, моторни невропатии со автосомно рецесивно наследување.
Фани Бајс
Биографија
Бајс е родена во Лондон во 1849 година, но почнала да се занимава со скулптура сè до 1893 година, кога отишла во Женева, каде што ја предавал Жил Салмсон, директор на тамошното училиште за индустриски уметности. Потоа студирала во Рим, Фиренца и Париз. Бајс изработила бројни бисти и фигури на глава, кои главно ги изложувала во Париз со Салонот на уметниците Французи, но исто така и во Кралската академија во Лондон во текот на 1902 година. Нејзината бронзена биста на Александар Винет е во колекцијата Wellcome во Лондон.
Шило (канцелариски материјал)
Во зависност од тоа каков вид на записи имало на шилото, низ дупките можело да се стави низа за да се спојат хартиите и да се складира.
Полковник
Историја и потекло
Шпанскиот еквивалентен ранг на полк е коронел го користел шпанскиот терциос во 16 и 17 век. Гонсало Фернандес де Кордоба, со прекар „Големиот капетан“, ги поделил своите војски во „коронеи“ или полкови секој од нив воден од корнел (полковник). Како и да е, шпанскиот збор веројатно потекнува од различно потекло, со тоа што се чини дека назначува офицер на круната ( корона, на тој начин ранг коронел ), наместо офицер на колоната. Ова го прави шпанскиот збор коронел веројатно когниран со англискиот збор „ coroner “.
Пепе (фудбалер 1983)
Маритимо
Во сезоната 2002/2003 Пепе настапува за првиот тим на Маритимо на повеќе позиции, од заден играч за врска, до полушпиц. Следната сезона добил дозвола да оди на проба во Спортинг. Пепе ја поминал пробата, но двата клуба не можеле да се договорат околу отштетата, па Пепе останал во Маритимо и му помогнал на клубот да обезбеди настап во Лига Европа за идната сезона.
Убавата Галатеја
Убавата Галатеја (герм. Die schöne Galathee) е оперета во два чина од Франц фон Зупе врз основа на либрето на германски јазик од композиторот и Поли Херион. Премиерата се одржала во Карловиот театар, Виена, 1865.
Во раните 1860-ти, фрацуските оперети од Жак Офенбах за првпат биле прикажани во Виена. Франц фон Зупе бил приморан да се натпреварува со него и да ги комбинира виенските традиции со новиот стил на Офенбах. Убавата Галатеја бил првиот критички успех на Зупе.
Сојузмултфилм
Награди
Во 1992 година, карикатуристот Леонид Кајуков создал нов амблем кој ги имал боите на руското знаме (тој го користеше во неговиот цртан филм „Чинк“). Сепак, тоа не се продолжило и сега повторно се користи амблемот со Чебурашка, кој обично се објавува на насловните страници на видео медиумите, особено на асоцијацијата за филмови и видео записи „Крупен План“.
Пуло ди Алтамура
Потекло и еволуција
Затоа, регионот на висорамнината Мурге е речиси насекаде високопропустлив. Во овој сушен регион, реките и езерата се поретки, заменети со таканаречената лама, многу честа појава во Мурге. Ламите се бразди поради ерозијата на дождовницата и се мешаат со реките. Кај ламите, само мал дел од вкупната количина на дождовница тече врз него, додека преостанатиот дел се инфилтрира и тече под земја како подземна вода, следејќи ја речиси истата насока како ламата.
Хавиер Солана
Надворешни Работи
На таканаречената Вилнус писмо, декларација за поддршка на источноевропските земји за САД кои имаат за цел промена на режимот во Ирак, и на писмото на осумте, слично писмо од Велика Британија, Италија, и шесте земји од втор ред, генерално се смета Шод кого?Ќ како ниско марка на вода на ЗНБП
IC 1304
Откривање
Објектот е откриен на 8 јануари 1900 година од страна на Стефан Жавел.
Силверстоун (патека)
Патека Силверстоун – мото-спорт тркалиште во Англија во близина нортхемптонширските села Силверстоун и Витлбари. Тркалиштето се простира на подрачјата на Нортхемптоншир и Бакингемшир, со главен влез од бакингемширската страна. Најблиски градови се нортхемптонширските Тоустер (8 километри) и Брекли (11 километри) и бакингемширскиот Бакингем (10 километри), а поголеми градови во близина се Нортхемптон и Милтон Кејнс.
Тајландски јазик
Писмо
Се смета дека тајландската азбука води потекло од кмерското писмо, кое пак е создадено по углед на староиндиското брамско писмо. Како и самиот јазик, тајландската азбука е сродна на лаоската. Ги има следниве одлики:
Именки
Именките не се ниту во еднина ниту ви множина. Извесни именки се повторуваат (редупликација) за да се добие збирност: зборот เด็ก (dek = дете) честопати се повторува во обликот เด็กๆ (dek dek) за да се означи група деца. Зборот พวก (phuak, ) може да стои како претставка на именка или заменка за збирно да го умножи или нагласи следниот збор. (พวกผม, phuak phom,, ние, машки род; พวกเรา phuak rao, , нагласено ние; พวกหมา phuak ma, кучиња(та)) Множината се изразува со класификатори што играат улгоа на мерни зборови (ลักษณนาม), во обликот „именка-број-класификатор“ (ครูห้าคน = наставник пет човек за изразување на „пет наставници“). Додека во македонскиот ваквите класификатори обично ги нема („четири столчиња“) или се користат по избор („две шишиња пиво“ или „две пива“), тајландскиот секогаш мора да користи класификатори (затоа „столче четири единки“ и „пиво две шише“).
Почетоци
Тајландскиот јазик разликува три шеми на звучност и приздив кај избувни (плозивни) и слеани (африкатни) согласки:
Додека македонскиот разликува само звучно неприздивно и безвучно приздивно, во тајландскиот постои трет вид на звук што не е ниту звучен, ниту приздивен. Во македонскиот овој глас се јавува само како алофон на, приближно звукот на п во зборот „спие“. Аналогно на тоа постои и венечна тројка, ,. Во преднонепчената низа се јавува парот, , а во заднонепчената го имаме парот ,.
Самогласки
Покрај ова, постојат три трифтонзи, сите долги:
Автопортрет на 13 години
Левата рака на уметникот е крената, додека показалецот, горделив и како Христос, покажува на неопределено место вон рамката на сликата. Себеси се претставува во ласкаво свето, со долга коса, убав изглед, и (во тоа време модерно и индикативно за цртачите) елегантен и со издолжени прсти. Осврнувајќи се на неговите релативно несофистицирани младешки цртежи, Дирер во 1528 година напишал дека дури и едноставните скици може да ја изразат „духовната суштина на уметниковиот креативен импулс“, дека надарен уметник може повеќе да изрази во обичен цртеж отколку просечен уметник за година дена сликање.
1298 п.н.е.
Други календари
Годината е броена од страна на различни народи, па се среќава во бројни други календари. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Црква „Вознесение Христово“ - Кучково
Вознесение Христово (позната и како Свети Спас) — македонски православен храм и една од неколкуте цркви во скопското село Кучково, Општина Ѓорче Петров.
Грота дел Кавало
Стратиграфија
Пештерата содржи богата стратиграфска сукцесија со длабочина од 7 метри, кој што се депонира на врвот на меѓуглацијална плажа основа. Најзабележителниот дел од оваа низа го опфаќа средниот палеолит, кој е поврзан со културата на Неандерталците Мустер и неодамна откриените последователни слоеви кои биле поврзани со најраниот познат изглед на анатомски модерни луѓе во Европа.
IC 1305
IC 1305 — галаксија во соѕвездието Рак, заведена во Новиот општ каталог на длабоконебесни тела.
Откривање
Објектот е откриен на 16 мај 1903 година од страна на Стефан Жавел.
1299 п.н.е.
Други календари
Во рамките на кинескиот календар, пак, постојат две поделени мислења за почетокот на броењето на годините: едни сметаат дека тоа е 61 година од владеењето на легендарниот Жолт цар или 2637 г. п.н.е.; додека други сметаат дека за почеток треба да се земе годината кога Жолтиот цар станал владетел, т.е. 2697 г. п.н.е. На тој начин, според првото гледиште, 1299 година се протега во 1337 и 1338, додека според второто гледиште, годината трае во текот на 1397 и 1398 кинеска година. Будистичкиот календар започнува да го мери времето од 543 г. п.н.е., година во којашто се смета дека Буда достигнал состојба на нирвана, па така годината е 756 пред Буда да ја достигне блажената состојба. Според исламскиот календар, во којшто мерењето на времето започнува со 622 година, т.е. годината на пребегнувањето на пророкот Мухамед од Мека во Медина (позната и како хиџра), годината се протега во текот на 1979 и 1978 исламска година пред хиџра.
Ракомет на Летните олимписки игри 2020
Првично било предвидено тие да се одржат во 2020 година, но на 24 март 2020 година, Олимписките игри биле одложени за 2021 година поради пандемијата на КОВИД-19.
1786
Други календари
Истата година се среќава поинаку во календарите на различни народи и култури. Меѓу попознатите се вбројуваат: византискиот, асирскиот, еврејскиот, римскиот, кинескиот, будистичкиот и исламскиот.
Кравари
Ојконимот Кравари
Заедничка слава на жителите на село Кравари е Успение на Пресвета Богородица позната кај народот како Голема Богородица која се слави секоја година на 28 август.
Стопанство
Пчеларството, исто така, има своја долга традиција. Највисоките одликувања за квалитет мед и негување на пчелните семејства се доделени на пчелари од Кравари.
Население
Според статистиката на Васил К’нчов („Македонија, Етнографија и статистика“) од 1900 година, во Кравари живееле 160 жители, сите Македонци. Според егзархискиот секретар Димитар Мишев, („La Macédoine et sa Population Chrétienne“), во 1905 година во Кравари имало 48 Македонци, под врховенството на Бугарската егзархија.
Најголемото доселување во Кравари е во периодот од 1970 до 1990 година. Во Кравари се доселени семејства од скоро 70 населби од сите краишта на Македонија. Најмногу доселеници има од Охридско, Струшко, потоа мариовските и моштенските села.
Култура и спорт
Од 1990 година во Кравари се одржува и турнир на ветерани, играчи постари од 35 години. Овој турнир се одржува помеѓу спортските екипи на селата од Кравари, Лавци, Бистрица и Оптичари.
Иселеништво
Иселеници има во Оптичари (Иловци), Поешево (Вичоровци) и во Бистрица (Парчевци).
Каоани
Каоанито може да има облик на животни, прехранбени производи како што се топчиња од ориз, разнобојни топчиња, цртани ликови итн. Многумина се анимирани да извршуваат одредена задача, како што се танцување, смеење или навивање.
Кратка средба
„Кратка средба” — македонски ТВ-филм од 1984 година. Го режирал Слободан Деспотовски кој е автор и на сценариото.
Климатско финансирање
21-та сесија на Конференцијата на страните (COP) на UNFCCC (Париз 2015) вовел нов период за финансирање, политики и пазари за климата. Парискиот договор усвоен таму дефинира глобален акционен план за да го стави светот на пат да избегне опасните климатски промени со ограничување на глобалното затоплување на многу под 2 °C над прединдустриските нивоа. Вклучува финансирање за климата канализирано од национални, регионални и меѓународни субјекти за проекти и програми за ублажување на климатските промени и адаптација. Тие вклучуваат механизми за поддршка на климата и финансиска помош за активности за ублажување и адаптација за поттикнување и овозможување на транзицијата кон раст и развој со низок јаглерод, отпорен на климата преку градење капацитети, истражување и развој и економски развој. Заклучно со ноември 2020 година, развојните банки и приватните финансии не достигнале 100 милијарди американски долари годишно инвестиции предвидени во преговорите за климата на ОН за 2020 година Сепак, во услови на економски пад на пандемијата СОВИД-19, 450 развојни банки ветиле дека ќе финансираат „зелено закрепнување“ во земјите во развој.
Тековно финансирање на обновливите извори на енергија и зелените алтернативи
Некои проценки велат дека се потребни 100 милијарди долари секоја година за финансирање на потребните климатски инвестиции. Сепак, повеќето земји немаат ресурси, што бара од побогатите развиени нации да придонесат најмногу. Исто така, важно е да се забележи дека износот на пари што би можел да се изгуби поради настаните од климатските промени веројатно го надминува износот неопходен за спроведување одржливи иницијативи
Крклино
Географија и местоположба
Селото се наоѓа во западниот дел на Битолското Поле, во областа Пелагонија, сместено во близина на магистралниот пат А 3. Атарот на селото на исток е рамничарски, додека западно се издига сртот на Облаковска Планина. Се наоѓа на 597 метри надморска височина. Оддалечено е 6 километри северно од Битола и 36 километри јужно од Прилеп.
Гази (Крит)
Јужно од Гази е магистралниот пат ЕО90, дел од европската рута Е75.
NGC 7249
Откривање
Објектот е откриен на 4 октомври 1834 година од страна на Џон Хершел, со помош на рефлекторски телескоп, чијашто леќа имала пречник од 18,7 см.
Хариет Гулдсмит
Биографија
Хариет Арнолд починала на 6 јануари 1863 година, на 76-годишна возраст.
Бренва (ледник)
Пристап
До горните падини на ледникот Бренва може да се стигне преку коло под Тур Ронде, до кој се пристапува од Скај Монте Бјанко, но е погоден само за напредни фрирајд или сноубордери и скијачи. Стариот јазик на ледникот допира и ниско во Вал Вени и лесно се стигнува и пеш од Ентревес или Курмаер. Потребни се околу шест часа за алпските алпинисти за да стигнат и до Бренва Бивак од Курмајер.
Дука (династија)
Управување
Кога Константин X Дука починал во 1067, Евдокија Макремболитиса станала регент на својот син Михаил VII Дука. Евдокија сфатила дека е неспособна сама да ги одбие варварските инвазии во северозападните земји на империјата, поради се омажила за Роман IV Диоген. Роман IV го прогласил за соимпертор на Андроник Дука, син на Евдокија и Константин X Дука, иако тој бил држен настрана од власта заедно со неговата мајка. Роман IV бил воинствен и упорен и сè повеќе ја ограничувал власта на Евдокија и Михаил VII. Тој особено се истакнал во борбите против Печенезите и целосно го заслужил угледот што го уживал во воените кругови. Тој веднаш стапил во борба со Селџуците, но неговите први походи во 1068 и 1069 не биле безуспешни, но третиот поход завршил со страотен пораз за што многу придонело и предавството на Андроник Дука. На 19 август 1071 во Битката кај Манцикерт, војската на Алп-Арслан ја уништила побројната, но разнородна и недисциплирана наемничка византиска армија. И самиот цар паднал во заробеништво. Заробениот цар бил пуштен на слобода, каде Евдокија Макремболитиса и Михаил VII повторно застанале на чело на власта во Цариград, но Јован Дука, помалиот брат на Константин X Дука, со помош на гардата ја принудил на царката да ја остави власта целосно на Михаил VII и да се повлече во манастир. . Роман бил ослепен и починал во 1072 година.
ОУ „Видое Подгорец“ - Мокриево
„Видое Подгорец“ — основно училиште во Мокриево, Општина Ново Село.
Делта на Дунав
Историја
Во 1812 година, после Руско-турската војна, границата меѓу Руското и Османлиското Царство одела по ракавците Килија и Стар Стамбол, а во 1829 година по ракавецот Св. Ѓорѓи. Со Парискиот мировен договор од 1856 година, со кој заврши Кримската војна, делтата на Дунав му е доделена на Османлиското Царство и основан е меѓународен одбор кој имал задача да ја осигури и унапреди пловидбата по делтата на Дунав. Во 1878 година, после поразот на Османлиското Царство од здружените снаги на Русија и Романија, границата повторно е вратена на ракавците Килија и Стар Стамбол.