Охридска_архиепископија
XII и XIII век
Врховно управно тело во Архиепископијата бил Светиот Архиерејски Синод, на чело со неговиот претседател. Во нормални услови Синодот обично заседавал еднаш годишно. Го свикувал и определувал местото на неговото одржување, претседателот, односно архиепископот. Теофилакт уште од болничка постела праќа писма и врши подготовки за одржување на синодски седници во Преспа. Не е точно познато колку архијереи го сочинувале Синодот, но по се изгледа дека нивниот број не бил постојан. И. Снегаров смета дека го сочинувале оние архијереи кои можеле да пристигнат кај архиепископот, бидејќи патувањето било тешко. Кога не постоела можност да се свика Светиот Архијереиски Собор, Синодот бирал и архијереи за испразнетите епархии. Не е сосема јасно дали членовите на Синодот ги потпишувале синодските акти. Од сочуваните синодски акти од времето на Хоматијан, ниту на еден не се наоѓаат потписи на членовите на Синодот. Само Синодот можел да лиши од свештенодејство, иако одлуката ја спроведувал архиепископот. Членовите на Синодот го сочинувале и црковниот суд при Архиепископијата. Синодот се титулирал со „Свети“. Светиот Архијереиски Собор го сочинувале сите архијереи во Архиепископијата. Всушност тој бил највисокиот управен форум, меѓутоа бидејќи пристигнувањето и присуството на сите архијереи било мошне тешко изводливо, прерогативите преминувале на Синодот. И во Синодот и во Соборот претседавал архиепископот. Тој ја претставувал Архиепископијата пред световните власти и пред останатите цркви во светот, со што бил чувар на нејзината автокефалност. Архиепископот поседувал оловен печат со кој ги потпечатувал сите соборни акти. Правата на епископ ги имал само во својата епархија и во стравопигијалните манастири. Се титулирал со "свјајтејши" или "блажењејши". Диецезата на Архиепископијата била разделена на епархии, со кои управувале епископи. Епископите во својата епархија ракополагале свештеници и монаси, односно тие и ги поставувале и ги разрешувале. Епископите не можеле да ракополагаат свештеници за туѓа епархија. Таква дејност, без дозвола на епархискиот епископ, немал право да врши дури ни архиепископот. Епископот управувал со сите цркви и манастири во својата епархија. Единствено харистикијата ги нарушувала правата на епископите и игумените во управувањето со манастирските имоти. Епископите морале да бидат безбрачни. За епископ можел да биде избран и свештеник, но само откако ќе добиел согласност од сопругата за разделба, или пак ако и таа стапела во манастир. Епископите се титулирале со "чесњејши" и "всесвјаштени". Епископот во својата епархија се поставувал за постојано, а секаквото преместување се сметало за незаконско. Меѓутоа, во праксата доаѓало до преместувања. Епархиите се делеле на протојерејствa. Нешто ново во овој период претставува воведувањето на протојереите во должност директно од архиепископот, и тоа со спрецијални грамоти. Протојерејствата се делеле на парохии, во кој работеле свештеници и ѓакони. Обично, епископот го придружувал протоѓакон, кој бил прв меѓу другите ѓакони. Во едно писмо од Хоматијан дознаваме дека како пречки за свештенички чин се сметале: незаконороденоста, душевната ненормалност и второбрачноста. Исто така, во свештенички чин немал право да стапи и кандидат кој по смртта на свршеницата ќе се оженел со друга. Но, ако умрената свршеница била малолетна, тогаш кандидатот можел да биде ракоположен. Посебно внимание привлекува црковното судство. Познати се аргиепископот и епархиските духовни судови. Најмногу се разгледувале црковни, бракоразводни и дисциплински дела, а потоа и спорови за наследство, сопственост и др. Во граѓанските дела пресудите имале арбитражен карактер. Од преписката на Теофилакт добиваме донекаде вистинска слика до кои граници феудалците се ползувале со судскиот имунитет. Се разбира дека апсолутен административен, финансиски и судски имунитет на феудалците, па и на Архиепископијата од централната власт, не може да се зборува.