cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leucotabanus canithorax
Leucotabanus canithorax adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus pygargus
Onthophagus pygargus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sinaboi, Rokan Hilir
Sinaboi adolah marupoan kecamatan di kabupaten Rokan Hilir, provinsi Riau, Indonesia.
Pariangan, Pariangan, Tanah Datar
Ado nan rancak di Nagari Pariangan, Makam Datuak Tantajo Garhano nan marupokan situs sijarah di wilayah Jorong Pariangan. Uniknyo, indak sarupo makam lain, makam tokoh adaik ko taruih barubah panjang jo lebanyo satiok diukua. Masyarakaik dalam menjago tampek paristirahatan tarakhia tokoh adaik ko, mambuek area makam labiah rancak disabuik taman. Tapi, karano makam tasabuik adolah wilayah sakral, jadi pangunjuang hanyo dapek maliek dari lua paga.
(434734) 2006 FX
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bactrocera pendleburyi
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Gracilinitocris gracilenta
Gracilinitocris gracilenta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(62869) 2000 UO84
(62869) 2000 UO84 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 31 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Nudospongilla moorei
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Nudospongilla moorei dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Allobaccha macgregori
Allobaccha macgregori adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus utahensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Paravilla epheba
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Dasineura foliumcrispans
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Halodiplosis vicina
Halodiplosis vicina adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Uranotaenia paludosa
Uranotaenia paludosa adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stygeromyia sanguinaria
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Trupanea platensis
Trupanea platensis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Euscelidia ochricornis
Euscelidia ochricornis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pterolophia krishna
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhaphium elongatum
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Stilobezzia pseudonotata
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Chromalizus afer
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ommata amoena
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2013 CA51
2013 CA51 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.062, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.9.
Caenobrunettia carioca
Caenobrunettia carioca adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hybomitra fulvilateralis
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Tropidion pubicolle
Tropidion pubicolle adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Euryspongia lankesteri
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Euryspongia lankesteri dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Smeryngolaphria taperignae
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Aegosoma
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Acalolepta niasana
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Copelatus eucritus
Copelatus eucritus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gonomyia (Gonomyia) jejuna
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Megaselia serpentina
Megaselia serpentina adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Comusia subflavicollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Astathes distincta
Astathes distincta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus ponticus
Onthophagus ponticus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicranomyia (Pseudoglochina) unicinctipes
Dicranomyia (Pseudoglochina) unicinctipes adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dictator jacksoni
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chaetophthalmus setosus
Chaetophthalmus setosus adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Japanagromyza viridula
Japanagromyza viridula adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Condylostylus penicilliger
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Mimomyia marksae
Mimomyia marksae adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58919) 1998 KF55
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paromoeocerus stictonotus
Paromoeocerus stictonotus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74121) 1998 QT53
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dendroskusea micropterus
Dendroskusea micropterus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(79996) 1999 FS19
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Cyrtophorina gorgonensis
Cyrtophorina gorgonensis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Osorius difficilis
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Ophiomyia dissimilis
Ophiomyia dissimilis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(64794) 2001 XY206
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Polyrhaphis grandini
Polyrhaphis grandini adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sternidius subfascianus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hercostomus erectus
Hercostomus erectus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sangaris laeta
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phytoecia algirica
Phytoecia algirica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Heteralonia serpentata
Heteralonia serpentata adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Syllimnophora aliena
Syllimnophora aliena adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Macquartia erythromera
Macquartia erythromera adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Tabanus pollinosus
Tabanus pollinosus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oberea binotaticollis
Oberea binotaticollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hypobletus androyanus
Hypobletus androyanus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Puliciphora malae
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Chromalizus afroides
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
1995 SP56
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Wahhabisme
"Bateh" untuak manantuan nan ma nan Wahabi amaiklah payah, tapi dalam pamakaiannyo kini, istilah Wahabi jo Salafi acok batuka pamakaiannyo dan inyo disabuik sabagai gerakan nan akanyo babeda nan alah manyatu sajak taun 1960-an. Walau baitu, Wahabi disabuik sabagai "aliran tatantu dalam Salafi", atau sabagai Salafinyo Saudi. Dipakirokan jumlah pandukuang Wahabi amaik baragam, manuruik ciek sumber adola 5 juta urang Wahabi di Taluak Persia (dibandiangan jo sadoalah Islam Sunni 28,5 juta sarato Syiah 89 juta).
Ajaran
Pangikuik gerakan Wahabi maidentifikasi diri sabagai Islam Sunni (Ahlussunnah wal jamaah). Ajaran utamo dari Wahabi adolah panagehan tantang kaasoan jo tungganyo Allah, malawan kasyirikan. Dakwah nan disampaian iyolah maajak umaik untuak manjalanan ajaran agamo bak cando kaum salaf (umaik tadaulu). Sacaro tageh, pangikuik ajaran ko manulak ajaran-ajaran bid'ah nan biaso dilakukan mayoritas Sunni jo Syiah di saluruah dunia, sarupo bakalabiahan dalam manyanjuang nabi jo urang-urang siak. Wahabi manakankan pado pamahaman literal pado tafsir Al-Quran jo Hadits, nan manulak pamahaman dalil-dalil jo logika atau rasional (ahlur-ra'yu). Wahabi acok dikaikkan jo pamahaman takfir (malabeli muslim lainnyo sabagai kafir) dek panantang-panantangnyo. Ajaran Wahabi pun maajaan paralunyo ijtihad salamo basasuaian jo isi kanduangan Quran, Sunnah, sarato ajaran kaum salaf, nan deknyo hal ko ndak disabuik sabagai bid'ah.
Stilobezzia punctifemorata
Stilobezzia punctifemorata adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chaetacis picta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Guyana hingga Paraguay.
(79997) 1999 FW22
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Thinophilus magnipalpus
Thinophilus magnipalpus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sphagomyia botswana
Sphagomyia botswana adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pseudobrachypeza bulbosa
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Erioptera (Erioptera) brevirama
Erioptera (Erioptera) brevirama adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oxyphyllomyia
Oxyphyllomyia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Megaselia crassicostata
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Oedothorax clypeellum
Oedothorax clypeellum adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Oedothorax dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1998 dek Tanasevitch.
Helina lasiosterna
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Nephrotoma ruwenzoriana
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Leucotabanus itzarum
Leucotabanus itzarum adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80991) 2000 ES24
(80991) 2000 ES24 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Maret 2000 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Microlenecamptus signatus
Microlenecamptus signatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) wilsoniana
Rhabdomastix (Rhabdomastix) wilsoniana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pseudobrachypeza floralis
Pseudobrachypeza floralis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
2006 EH1
2006 EH1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.573, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.5.
Onthophagus panici
Kumbang iko punyo antena lamela.
Dictator postulatus
Dictator postulatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Usia manca
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Urang Gayo
Kahidupan sosial
Pado maso kini babarapo kamukiman marupokan bagian dari kecamatan, jo unsua-unsua kapamimpinan tadiri ateh: geucik, wakil gecik, imem, dan cadiak pandai nan mawakili rakyaik.
Leptocometes spinipennis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Alpaida sobradinho
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brazil.
Tropidion pusillum
Tropidion pusillum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Pterelachisus) flavocostalis
Tipula (Pterelachisus) flavocostalis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atherigona dorsovittata
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Exocentrus leucostriatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lispe sinica
Lispe sinica adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atrichopogon columbianus
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Haematopota cognata
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Euderces perplexus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(162421) 2000 ET70
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pericoma mixta
Pericoma mixta adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Erythrocera hunanensis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Molophilus (Promolophilus) nitidulus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dolichogyna hinei
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Phytomyza solita
Phytomyza solita adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chamaediplosis nootkatensis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Polyrhaphis hystricina
Polyrhaphis hystricina adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Scleritoderma flabelliforme
Scleritoderma flabelliforme adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
(518507) 2006 EE1
2006 EE1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.276, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.8.
Uranotaenia paralateralis
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Phytoecia analis
Phytoecia analis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Celosterna luteopubens
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(72818) 2001 HM
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanus praepositus
Tabanus praepositus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Macquartia flavipalpis
Macquartia flavipalpis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sternidocinus barbarus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Psephania malayana
Psephania malayana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acalolepta niasensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phaonia basisetosa
Phaonia basisetosa adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pachysticus
Pachysticus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Mamasa
Urang Mamasa (Mamasa: To Mamasa) adolah kalompok etnis nan mandiami daerah pagunuangan tangah Pulau Sulawesi, tapeknyo di Kabupaten Mamasa, Sulawesi Barat. Masyarakaik Urang Mamasa tasebar di hampia sadolah kecamatan di Kabupaten Mamasa. Sacara adaik istiadaik jo budaya, masyarakaik Mamasa punyo banyak kesamaan jo Urang Toraja. Salain itu bahaso Mamasa juo dikalompokan ka rumpun bahaso Toraja. Dek karano itu urang Mamasa acok juo disabuik sabagai Urang Toraja Mamasa.
Cyrtillus albofasciatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Mamasa
Rumah adaik
Rumah mamasa nan bagian tiang paliang bawah bawah jo tanah dialas jo kayu (longkarrin). Rumah ko juo umumnyo dihuni dek masyarakaik biaso.
Persamaan jo pabedaan rumah adaik Mamasa jo Toraja
Banua laiuk, marupokan simbol kapamimpinannyo tagantuang dalam struktur masyarakaik Kampung Ballapeu'. Indak tau jo pasti sajak kini banua layuk tagak di Ballapeu'.
Secaro fungsional rumah panggung adolah:
Clematochaeta perpallida
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
78430 Andrewpearce
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0,0577354, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 16,4.
Sternohammus
Sternohammus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leuconia dura
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Leuconia dura dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Urang Minahasa
Asa mulo
Manuruik mitologi Minhaasa, urang Minhaasa adolah katurunan Toar dan Lumimuut. Awalnyo, katurunan Toar-Lumimuut dibagi manjadi tigo kalompok: Makarua Siouw (duo kali sembilan), Makatu Pitu (tigo kali tujuah), dan Pasiowan Telu (sambilan kali tigo). Populasi urang-urang tu bakambang jo pesat nan manyababkan perselisihan di antaro kalompok-kalompok ko. Para pamimpinnyo nan banamo Tona'as tu manutuik untuak batamu dan mangecekan hal ko dalam patamuan di bukik Tonderukan nan adolah salah ciek puncak dari Gunuang Soputan. Dalam patamuan ko, tajadi tigo macam pambagian nan disabuik Pahasiwohan (pambagian wilayah), Pinawetengan un Nuwu (pambagian bahaso), dan Pinawetengan un Posan (pambagian ritual). Pas patamuan tu turunannyo dibagi manjadi tigo kalompok banamo Tombulu, Tonsea, dan Tontemboan. Di tampek maadaannyo patamuan ko ado ciek batu paringatan nan disabuik Watu Pinawetengan (atau Batu Pembagi).
Kesenian
Kolintang adolah alat musik tradisional nan dibuek dari kayu dan dimainkan dek sakalompok pamusik. Kato kolintang barasa dari sebutan dalam bahaso daerah Minahasa maimo kumolintang nan artinyo mari awak tong ting tang. Komposisi sabuah ensambel kolintang tadiri dari paralatan musik nan dinamoan berdasarkan suaro nan dihasilkan:
Seni dan olah raga
Babarapo seniman takenal dari Minahasa tamasuak panyanyi Once Mekel, Pance Pondaag, dan Maya Rumantir, dan pamain Lidya Kandou, Rima Melati, dan Anna Tairas. Ada juo sutradara Frank Rorimpandey dan Wim Umboh. Di arena olah raga, khususnyo bulutangkis, ado babarapo urang Minasiah nan baparistasi makilai Indonesia di ajang bulutangkis dunia yaitu Flandy Limpele, Liliyana Natsir, Greysia Polii, dan Rosiana Tendean. Di olah raga sepak bola, skuat tim nasional sepak bola Indonesia pernah diisi namo-namo pamain dari etnis Minahasa mode Jendri Pitoy, Ferry Rotinsulu, Ronny Pasla dan Francis Wewengkang, juo Erents Alberth Mangindaan nan pernah jadi palatih Skuat Garuda di tahun 1966-1970.
Uranotaenia paranovaguinensis
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Culicoides ichesi
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Leia nepalensis
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Drosophila huayla
Drosophila huayla adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(55760) 1992 BL1
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2004 XE6
2004 XE6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.352, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anopheles recens
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Ophiomyia dumosa
Ophiomyia dumosa adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus varipes
Dolichopus varipes adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Euderces picipes
Euderces picipes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bidessus perssoni
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(64797) 2001 XS207
(64797) 2001 XS207 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Ommata anoguttata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sternohammus assamensis
Sternohammus assamensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amethysphaerion tuna
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stilobezzia quatei
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Alpaida sumare
Alpaida sumare adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1988 dek Levi.
Koto Tuo, Simabur, Pariangan, Tanah Datar
Koto Tuo adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Simabur, kecamatan Pariangan, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
(62875) 2000 UB89
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atheta vacans
Atheta vacans adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74128) 1998 QA66
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eurycarenus lowei
Eurycarenus lowei adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Microlera
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exocentrus leucotaeniatus
Exocentrus leucotaeniatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(69751) 1998 MV17
(69751) 1998 MV17 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Juni 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
(70447) 1999 TG14
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dasineura fraxinea
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Urang Berau
Sijarah
Pas samo-samo masuak pulo ajaran agamo Islam ka Berau nan dibawok dek Imam Sambuayan jo pusat penyebarannyo di sekitar Sukan. Sultan partamo di Kesultanan Sambaliung adolah Raja Alam nan bagelelar Alimuddin (1800 - 1852). Raja Alam takenal pimpinannyo nan gigih manentang penjajah balando. Raja Alam pernah ditawan dan diasiahan ka Makassar (dahulu Ujung Pandang). Untuak mangingat jiwa Patriot Raja Alam namonyo diabadikan jadi Batalyon 613 Raja Alam nan bakaduaduak di Kota Tarakan.
Orseolia ceylanica
Orseolia ceylanica adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lutzomyia souzacastroi
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Dorcadion maderi
Dorcadion maderi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Brachypogon emphuxi
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Urang Moronene
Sijarah
Pulau iko pernah jugo dijuluki dengan namo Witang Karambau artinyo "tanah kabau". karano masyarakaik satampek banyak mampunyoi kabau. Pado tahun 1930- an masyarakaik pulau iko mampunyoi sakitar 15.000 ikua kabau. Akan tetapi pado maso nan labiah akhia. misalnyo pado tahun 1979, jumlah kabau di pulau iko tacataik 1.868 ikua. Kaadaan nan samakin bakurang iko ado kaikkannyo dengan tajadinyo gangguan kaamanan jo karano hambaiikan pamasarannyo.
Saparti kabanyakan masyarakaik adaik lainnyo, urang Moronene jugo malaksnakan baladang bapindah dengan sistem rotasi. Tapi sistem itu alah lamo ditinggakan jo inyo mamiliah manetap. Urang Moronene dikenal jugo pandai mamaliharo ekosistemnyo. Jonga atau sajenis ruso, misalnyo, masih acok dijumpoan di sakitar pamukimannyo di Hukaea, tamasuak buruang kakatua jambul kuniang, satwa endemik Sulawesi nan dilinduangi. Namun, sipek asli masyarakaik iko, nan mamacik adaik mosombu labiah maraso tanang manyurangdiri.
Kasenian
Dahulu ritual tasabuik dilakukan dengan mangurbankan binatang bahkan manusia sabagai tumbal pancagahan wabah tasabuik. Namun sairiang masuaknyo Islam di Pulau Kabaena, pakambangan ritual itu kamudian mangalami panyasuaian, tarutamo takaik tumbal, disiko tumbal nan mulonyo barasa dari binatang jo manusia diganti manjadi batang pisang. Sahinggo saluruah rangkaian utamo ritual tarian tasabuik hinggo saat ko manggunokan pohon pisang nan dicucuakkan ka tanah. "Satalah masuaknyo ajaran Islam mangalami panyasuaian. Sahinggo kini tari Lumense manggunokan pohon pisang sabagai pangganti tumbal dari manusia atau binatang." Tari Lumense iko marupokan tarian nan alah cukuik tuo bagi masyarakaik Kabaena pado khusuihnyo. Namun tatok dilestarikan jo dijago untuak generasi-generasi salanjuiknyo. "Tarian iko alah cukuik tuo jo masih taruih dilestarikan anak-ana muda kini ko." Kini tarian tasabuik acok digunokan untuak tari panyambuikkan tamu-tamu nan tibo dari jauah untuak maliek jo manyaksikan Kabupaten Bomana, khusuihnyo Pulau Kabaena.
Molophilus (Promolophilus) subnitens
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Condylostylus pennifer
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Onthophagus masahiroi
Kumbang iko punyo antena lamela.
(56010) 1998 UJ8
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cyrtopogon chagnoni
Cyrtopogon chagnoni adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 DU63
2006 DU63 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.724, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Astathes flaviventris
Astathes flaviventris adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus granulifrons
Onthophagus granulifrons adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culicoides ignacioi
Culicoides ignacioi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78488) 2002 RJ60
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Sternohammus atricornis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Polyrhaphis jansoni
Polyrhaphis jansoni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Austrophorocera upoluae
Austrophorocera upoluae adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaonia beizhenensis
Phaonia beizhenensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chaetophthalmus tonnoiri
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Glenea cylindrica
Glenea cylindrica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(62876) 2000 UH90
(62876) 2000 UH90 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Syllimnophora auriflua
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pachycheta caucasica
Pachycheta caucasica adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Bima
Sijarah
Menurut legenda nan tatulih dalam Kibat Bo', suku Bima punyo 7 pamimpin di satiok daerah nan disabuik Ncuhi. Pas pambrontakan di Majapahit, salah ciek dari Pandawa Lima, Bima, lari ka Bima malalui jalur selatan supayo ndak katangahan dek para pambrontakan tu laluah di Pulau Satonda.
Tapi Bima mamintak ka para Ncuhi supayo anaknyolah nan dipiliah sabagai raja. Dek inyo ka baliak baliak ka Jawa. Bima manyuruah ka duo anaknyo untuak mamadahan Karajaan Bima. Dek Bima datang dari Jawa, sahinggo sabagian bahaso Jawa Kuno kadang-kadang masih dipakai sabagai bahaso halus di Bima.
Agamo
Mayoritas suku Bima maanut agamo Islam dan sebagian ketek maanut agamo Kristen dan Hindu. Namun, ado ciek kapercayoan nan masih dianut oleh suku Bima nan disabuik jo Pare No Bongi. Pare no Bongi marupokan kayakinan asli urang Bima nan maanut kayakinan ka roh nenek moyang. Dunia roh nan ditakuti adolah Batara Gangga sabagai dewa nan punyo kakuatan nan sangaik gadang sabagai panguaso.
Tradisi jo adaik
Di masyarakat Suku Bima babarapo warisan nenek moyang masih tapalueh dan taruih dikana sacaro turun-temurun sampai kini ko dan tarucuah dalam satiok aktivitas masyarakaiknyo. Di siko ado limo tradisi unik dari Suku Bima nan masih dikarajoan dek masyarakatnyo.
(77131) 2001 DK99
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phytoecia annulicornis
Phytoecia annulicornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(308899) 2006 SL198
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Limnophila (Idiolimnophila) emmelina
Limnophila (Idiolimnophila) emmelina adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80997) 2000 EH29
(80997) 2000 EH29 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Clematochaeta acrophthalma
Clematochaeta acrophthalma adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oceanapia abrolhosensis
Oceanapia abrolhosensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
2013 RU5
2013 RU5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.485, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.3.
Eurycarenus melanurus
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Megaselia serrata
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(162117) 1998 SD15
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Machimus arthriticus
Machimus arthriticus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78489) 2002 RZ60
(78489) 2002 RZ60 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 September 2002 dek LINEAR di Socorro.
Phytomyptera mediaposita
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Aprionus bispinosus
Aprionus bispinosus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus vernaae
Dolichopus vernaae adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Morimus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Nieh
Penelitian Arkeologi
Panalitian iko juo menemukan, dalam genetika urang Nias saaik iko indak ado lai jejak dari masyarakaik Nias kuno nan sisa peninggalannya ditamuan di Goa Togi Ndrawa, Nias Tangah. Panalitian arkeologi tahadok alat-alat batu nan ditamuan menunjukkan, manusia nan menempati goa tasabuik barasa dari maso 12.000 taun lalu.
Tokoh Suku Nias
RI (1999-2004).
Tanah Datar, Pekanbaru Kota, Pekanbaru
Tanah Datar adolah salah satu kelurahan di Kecamatan Pekanbaru Kota, Pekanbaru, Riau, Indonesia.
Macquartia grisescens
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Forcipomyia quateriungula
Forcipomyia quateriungula adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phytomyza sorosi
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Megaselia crassipes
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Orseolia cornea
Orseolia cornea adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(74134) 1998 QG72
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Astathes formosana
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Inermoleiopus girardi
Inermoleiopus girardi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lasiohelea quadrangula
Lasiohelea quadrangula adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acalolepta niasica
Acalolepta niasica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trupanea imperfecta
Trupanea imperfecta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Fasciospongia caliculata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Fasciospongia caliculata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Reading F.C.
Reading F.C. adolah sabuah klub sepak bola Inggirih di kota Reading nan kini bamain di Liga Utamo Inggirih, divisi nan paliang tinggi di sipak bola Inggirih. Klub iko mamainan patandiangan kandangnyo di Madejski Stadium nan bakapasitas 24.161 panonton.
Brevicornu pedatum
Brevicornu pedatum adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 DP62
2006 DP62 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.675, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.1.
(389571) 2010 VZ202
2010 VZ202 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.045, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.7.
Hoplandromyia junodi
Hoplandromyia junodi adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 DQ62
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pericoma nemorosa
Pericoma nemorosa adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lestodiplosis laticaulis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Tipula (Pterelachisus) geisha
Tipula (Pterelachisus) geisha adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Syllimnophora breviseta
Syllimnophora breviseta adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.