cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(494689) 2004 JR
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chrysotus convergens
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dicranomyia (Dicranomyia) nullanulla nullanulla
Dicranomyia (Dicranomyia) nullanulla nullanulla adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cordyla brevicornis
Cordyla brevicornis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cyclosa zhangmuensis
Cyclosa zhangmuensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1987 dek Hu & Li.
Medina albifrontalis
Medina albifrontalis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spirastrella decumbens
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Spirastrella decumbens dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Karajaan Indopuro
Kabangkitan
Wakatu tapeknyo Indopuro mancapai status nagari merdeka indak ado dikatahui sacaro pasti. Namun, iko dipakirokan batapatan jo mulai maraknyo padagangan marica di wilayah tu pado patangahan abaik ka-16, didorong usaho pananaman marica tu di bateh selatan Indopuro mancapai Silebar (kini di Provinsi Bengkulu). Pado maso iko, Indopuro alah manjalin pasahabatan jo Banten sarato Aceh.
Namun pangaruah Indopuro taruih batahan di Kasultanan Aceh, dari 1586 sampai 158. Ado sorang nan masih bakaitan jo Raja Dewi, yakni Sultan Buyong, mamarintah jo gala Sultan Ali Ri'ayat Syah II sabaalum akhianyo tabunuah dek intrik ulama Aceh.
Perekonomian
Satalah ekspedisi penghukuman padi tahun 1633 dek Kasultanan Aceh, sampai tahun 1637 Indopuro tetap indak talok mandongkrak hasia pataniannyo mancapai hasia nan alah diperoleh pado maso-maso sabalunnyo. Di saat panurunan pangaruah Aceh, Sultan Muzzaffar Syah mulai malakuan konsolidasi kakuatan nan kamudian dilanjuikan dek anak Sultan Muhammad Syah nan naiak tahta sakitar tahun 1660 jo mulai baliak manjalin hubungan diplomatik jo Balando jo Inggirih.
Pamarintahan
Sacaro etimologi, Indopuro barasa dari bahasa Sanskerta, jo dapek bamakna Kota Raja. Indopuro pado awalnyo adolah kawasan rantau dari Minangkabau, marupakan kawasan pasisia di pantai barat Pulau Sumatra. Sabagai kawasan rantau, Indopuro dipimpin dek wakia nan ditunjuak dari Pagaruyung jo bergelar Raja kamudian bagala Sultan. Rajo Indopuro diidentifikasikan sabagai putra Raja Alam atau Yang Dipertuan Pagaruyung.
Daftar Rajo Indopuro
Barikuik iko adolah daftar Rajo Indopuro:
Megaselia fasciiventris
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Chironomus fraternus
Chironomus fraternus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(56187) 1999 FR39
(56187) 1999 FR39 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 1999 dek LINEAR di Socorro.
2004 JC
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77366) 2001 FQ133
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Molophilus (Molophilus) emarginatus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Toxorhina (Toxorhina) staplesi
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(54194) 2000 HV76
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Helina punctifemoralis
Helina punctifemoralis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Medina albomaculata
Medina albomaculata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dahlgrenius dorsalis
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Medina albomaculata
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Orimarga (Orimarga) euryptera
Orimarga (Orimarga) euryptera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Metazygia cienaga
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Hispaniola.
Eunidia argentea
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dichaetomyia cognata
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Culicoides longicollis
Culicoides longicollis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Reaktor nuklir
Saat ini, semua reaktor nuklir komersial berbasis pada reaksi fisi nuklir, dan sering dipertimbangkan masalah risiko keselamatannya. Sebaliknya, beberapa kalangan menyatakan bahwa pembangkit listrik tenaga nuklir merupakan cara nan aman dan bebas polusi untuk membangkitkan listrik. Daya fusi merupakan teknologi ekperimental nan berbasi pada reaksi fusi nuklir. Ada beberapa peranti lain untuk mengendalikan reaksi nuklir, tamasuak di dalamnyo pambangkik thermoelektrik radioisotop dan baterai atom, nan membangkitkan panas dan daya dengan cara memanfaatkan peluruhan radioaktif pasif, seperti halnya Farnsworth-Hirsch fusor, di mana reaksi fusi nuklir terkendali digunakan untuk menghasilkan radiasi neutron.
Ischasia linsleyi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bombylius nigricolor
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Pidonia dealbata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sophronica renaudi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) marcida
Austrolimnophila (Austrolimnophila) marcida adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Savtshenkia) atlas
Tipula (Savtshenkia) atlas adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Typocerus sinuatus
Typocerus sinuatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(50209) 2000 AR224
(50209) 2000 AR224 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Januari 2000 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Sciophila cornuta
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Manota fimbriata
Manota fimbriata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Exocentrus strigosus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Proparachaeta rosae
Proparachaeta rosae adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thylactus insignis
Thylactus insignis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atrichopogon gracilis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Panachraesta paludosa
Panachraesta paludosa adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Panachraesta dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1900 dek Simon.
Stichillus orbiculatus
Stichillus orbiculatus adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lispocephala sichuanensis
Lispocephala sichuanensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bruchomyia peruviana
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Strangalia pseudocantharidis
Strangalia pseudocantharidis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus deflexicollis
Kumbang iko punyo antena lamela.
Phaonia hirtifrons
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Dasineura oxytropifolia
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Apatolestes affinis
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(67392) 2000 OW57
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Sungai
Jinih sungai
Sungai manuruik jumlah aianyo dibedakan :
Istilah sungai dalam bahaso-bahaso daerah
Sungai disabuik dalam baragam istilah di Indonesia:
Dohertyorsidis dohertyi
Dohertyorsidis dohertyi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Daftar stasiun televisi di Sumatra Barat
Sumatra Barat-1
Stasiun digital (DVB-T2) maliputi Kota Padang, Kota Pariaman, Kota Bukittinggi, Kota Padang Panjang, Kota Solok, Kota Sawahlunto, Kabupaten Solok, Kabupaten Sijunjung, Kabupaten Tanah Datar, Kabupaten Padang Pariaman jo Kabupaten Agam.
Sumatra Barat-6
Maliputi Kabupaten Solok Selatan.
Drosophila bizonata
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(73237) 2002 JA34
(73237) 2002 JA34 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Mei 2002 dek LINEAR di Socorro.
Orimarga (Orimarga) excessiva
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Botanophila spiniventris
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
A.Vellalapatti
Demografik 2001
Manuruik sensus India pado taun 2001, A.Vellalapatti punyo jumlah panduduak sabanyak 7.068 jiwa. Dari jumlah tu, laki-laki ado 50% dari jumlah populasi kasadonyo dan padusi ado %.
Omalodes novus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Rhaphium browni
Rhaphium browni adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acalolepta sulphurifera
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ochlerotatus inexpectatus
Ochlerotatus inexpectatus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oberea pallida
Oberea pallida adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Mecometopus latithorax
Mecometopus latithorax adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Eumicrotipula) petiolaris
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Myrmarachne edentata
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kapulauan Caroline, Kapulauan Mariana.
Aerenicopsis virgata
Aerenicopsis virgata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74431) 1999 BK12
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Beyeria
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Sisyrbe rustica
Sisyrbe rustica adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sisyrbe dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1892 dek Banks.
Dahlgrenius beatulus
Dahlgrenius beatulus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Typocerus sparsus
Typocerus sparsus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Megaselia surdifrons
Megaselia surdifrons adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2004 HA39
2004 HA39 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.538, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lispocephala sigillata
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(77368) 2001 FL134
(77368) 2001 FL134 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 2001 dek NEAT di Haleakala.
Orimarga (Orimarga) excessiva excessiva
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Exoprosopa batrachoides
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Hamacantha (Vomerula) agassizi
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hamacantha (Vomerula) agassizi dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Prophasiopsis
Prophasiopsis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cyphalonotus columnifer
Cyphalonotus columnifer adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1903 dek Simon.
Besseria anthophila
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Toxorhina (Toxorhina) subfragilis
Toxorhina (Toxorhina) subfragilis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Soepomo
Prof. Mr. Dr. Soepomo (Ejaan Soewandi: Supomo; ) adolah saurang pahlawan nasional Indonesia. Soepomo dikenal sabagai arsitek Undang-undang Dasar 1945, basamo jo Muhammad Yamin jo Soekarno.
Mycomya borinquensis
Mycomya borinquensis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) luxuriosa
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dasineura oxytropigemma
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Lycastris albipes
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Oxytelus convergens
Oxytelus convergens adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Urang Atoni
Panamoan
Untuak manyalidiki asa-usua manusio Timor Dawan, kito paralu babaliak kapado bantuak panamoan tahadok manusio Dawan baiak dek urang asiang maupun dek urang Dawan surang. Babagai istilah muncua untuak manyabuik urang-urang nan mandiami wilayah bagian baraik pulau Timor, khusuihnyo wilayah Distrik Ambenu, Kabupaten Timor Tangah Utaroa, Kabupaten Timor Tangah Salatan sampai di Kabupaten Kupang. Urang Belu manyabuik urang-urang di wilayah iko jo sabuikan “Dawan”. Sadangkan paro panggaleh jo urang asiang lainnyo manyabuik mereka jo namo “Atoni”. Di sampiang itu, urang Rote jo Sabu khusuihnyo nan ado di pulau Timor manyabuik mereka jo namo “Sonnabai,” nan bararti rakyaik Sonbai. Manuruik H.G. Schulte Nordholt, urang-urang nan mandiami bagian tagadang dari pulau Timor, Indonesia, manyabuik diri mereka surang subagai Atoni Pah Meto, urang dari tanah kariang.
(50211) 2000 AA232
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dicranophragma (Dicranophragma) sesquivena
Dicranophragma (Dicranophragma) sesquivena adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Villa fusca
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Nicarete coquerelii
Nicarete coquerelii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haematopota delozi
Haematopota delozi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Agromyza ambigua
Agromyza ambigua adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(71065) 1999 XY105
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ki Hadjar Dewantara
Raden Mas Soewardi Soerjaningrat (EBI: Suwardi Suryaningrat, sajak 1922 manjadi Ki Hadjar Dewantara, EBI: Ki Hajar Dewantara, babarapo manuliskan bunyi bahaso Jawanyo jo Ki Hajar Dewantoro; ; salanjuiknyo disingkek sabagai "Soewardi" atau "KHD") adolah aktivis pagerakan kamerdekaan Indonesia, kolumnis, politisi, jo palopor pandidikan bagi kaum pribumi Indonesia dari zaman panjajahan Balando. Inyo adolah pandiri Paguruan Taman Siswa, suatu lambago pandidikan nan maagiah kesempatan bagi para pribumi jelata untuak dapek mamparoleh hak pandidikan saroman halnyo para priyayi maupun urang-urang Balando.
Aktivitas pagarakan
Soewardi mudo juo manjadi anggota organisasi Insulinde, suatu organisasi multietnik nan didominasi kaum Indo nan mampajuangan pamarintahan surang di Hindia Balando, ateh pangaruah Ernest Douwes Dekker (DD). Katiko kamudian DD mandirikan Indische Partij, Soewardi diajaknyo pulo.
Pangabdian pado maso Indonesia merdeka
Sementara itu, pada zaman Pendudukan Jepang, kegiatan di bidang politik dan pendidikan tetap dilanjutkan. Waktu Pemerintah Jepang membentuk Pusat Tenaga Rakyat (Putera) dalam tahun 1943, Ki Hajar duduk sebagai salah seorang pimpinan di samping Ir. Soekarno, Drs. Muhammad Hatta dan K.H. Mas Mansur.
Urang Way Kanan
Adaik istiadaik
dat kebiasaan suatu daerah kesukuan memiliki ciri khas masing-masing, demikian juo di wilayah Kabupaten Way Kanan nan terdiri atas lima kebuwayan. Kepala marga adolah pasirah nan dipilih dari penyimbang marga wilayah tersebut. Keberadaan marga-marga ko tidak ado kaitannyo jo sistem adaik istiadaik kebuwayan Way Kanan. Sistem tata caro proses palaksanaan adaik istiadaik pado dasanya mampunyoi varian sacaro praktik, antaro lain pakaian, payuang jo aksesori adaik. Payuang agung nan digunoan dek kebuwayan pado umumnyo manggunoan payuang aguang bawarno putiah jo manggunoan payuang aguang bawarno kuniang, akan tatapi di Buway Pamuko Bangso hanyo mamakai payuang aguang bawarno putiah.
Eulasiopalpus albipes
Eulasiopalpus albipes adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mackerrasomyia brevibarba
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Strangalia saltator
Strangalia saltator adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Helina pusilla
Helina pusilla adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Omalodes planifrons
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Chrysotus cressoni
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Arthrocnodax chondrillaphilus
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Spirastrella keaukaha
Spirastrella keaukaha adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Smermisia parvoris
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil, Argentina.
Drosophila jesonica
Drosophila jesonica adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amblypsilopus basistylatus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Pidonia densicollis
Pidonia densicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Adelopygus
Adelopygus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Armigeres dentatus
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Sciophila digitilenta
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Syntormon tricoloripes
Syntormon tricoloripes adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Lispocephala silvicola
Lispocephala silvicola adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Loader (kandaraan)
Loader adolah alaik barek nan paguno untuak mamuek hasil galian atau timbunan dari alaik lain kudian dipindahkan ke alaik pangangkuik lain dengan jarak dokek.
(71066) 1999 XL106
(71066) 1999 XL106 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Desember 1999 dek CSS di Catalina.
Diaphorus sequens
Diaphorus sequens adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78680) 2002 TR131
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(174806) 2003 XL
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2012 US18
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lasiopogon fourcatensis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Pupuik batang padi
Pupuik batang padi adolah jinih alat musik tradisional di Kabupaten Agam, Sumatera Barat. Alat musik ko dimainan jo caro diambuih. Pupuik batang padi bakambang di daerah nan agraris/pertanian. Daulu, pupuik batang padi ko dimainkan dek para petani nan sadang malapeh taranaknyo, katiko panen atau para petani nan sadang manghuni atau manunggui tanamannyo. Pupuik batang padi ko dimainkan pado siang atau sanjo hari.
Sitticus zimmermanni
Sitticus zimmermanni adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sitticus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1877 dek Simon.
Toxorhina (Toxorhina) taeniomera
Toxorhina (Toxorhina) taeniomera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Besseria brevipennis
Besseria brevipennis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Megaselia surophila
Megaselia surophila adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gunuang Sinabung
September 2010
Pado tanggal 7 September, gunuang ko malatuih baliak. Iko lah latuihan gunuang nan paliang gadang sajak gunuang ko aktif baliak pado tangga 29 Agustus 2010. Suaro latuihan gunuang ko tadanga sampai 8 kilometer. Abunyo nan manyambua ka ateh sampai 5000meter di udaro.
Zelindopsis cornuta
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Cyphalonotus larvatus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kongo, Afrika Timur, Socotra.
Araneus dayongensis
Araneus dayongensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1990 dek Yin et al.
Limbodessus inornatus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sakitar 1–5 cm.
Soleneiscus apicalis
Soleneiscus apicalis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1931 dek Brøndsted.
Metazygia crabroniphila
Metazygia crabroniphila adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1916 dek Strand.
Solenysa geumoensis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Korea.
(63104) 2000 WR151
(63104) 2000 WR151 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Nopember 2000 dek NEAT di Haleakala.
(73241) 2002 JC36
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mackerrasomyia marginata
Mackerrasomyia marginata adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Botanophila subspinata
Botanophila subspinata adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cereopsius vittipennis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cirrhicera nigrina
Cirrhicera nigrina adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Peromyia carinata
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(375252) 2008 GH89
2008 GH89 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.009, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.3.
Drosophila magnimacula
Drosophila magnimacula adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(71067) 1999 XX108
(71067) 1999 XX108 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Desember 1999 dek CSS di Catalina.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Sengsara Membawa Nikmat
Carito
Midun sudah tu batugas di Padang karano parmintaan komisioner, dek mandanga bahaso abaknyo alah maningga. Kacak ditangkok karano masalah dagang, dan Midun pun akhianyo bisa iduik bahagia salamonyo.
(67395) 2000 PR
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Haematopota desertorum
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Orimarga (Orimarga) fokiensis
Orimarga (Orimarga) fokiensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Argyra grata
Argyra grata adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Aceh
Banyak dari budayo Aceh nan manyerap budayo Hindu India, dimano kosakato bahaso Aceh banyak nan babahaso Sanskerta. Urang Aceh marupoan suku di Indonesia nan patamo mamaluak agamo Islam sarato mandirikan karajoan Islam. Masyarakaik Aceh mayoritas bakarajo sabagai patani, buruah tambang, jo nalayan.
Asa muasa urang Aceh
Legenda rakyat Aceh manyabuikan bahwa panduduak Aceh patama barasa dari suku Mante & Suku Lhan, Suku Mante marupoan etnis lokal nan marupoan bagian dari Suku Alas & Suku Karo, sadangkan suku Lhan diduga masih bakarabaik jo suku Semang nan bamigrasi dari Semenanjung Malaya atau Hindia Belakang (Champa, Burma). Suku Mante pado mulonya mandiami wilayah Aceh Besar jo kamudian manyeba ka tampek-tampek lainnyo. Ado pulo dugaan sacaro etnologi tantang hubungan suku Mante jo bangso Funisia di Babilonia atau Dravida di lambah sungai Indus jo Gangga, namun hal tasabuik alun dapek ditatapkan dek para ahli kapastiannya.
(68036) 2000 YH35
(68036) 2000 YH35 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pseudhoplorana wagneri
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gandang
Gandang, atau gendang marupokan alat musik tradisional minangkabau. Gandang ko sarupo jo gandang - gandang pado umumnyo, caro mamainkannyo pun samo, yaitu dipukul. Hanyo sajo, teknik memukul nyo yang agak beda dari gandang kabanyakan. Di minang, gandang ko digunokan bagantuang pado rantak lagu nan ka di mainkan. Salah satu kesenian gandang nan terkenal yaitu gandang tasa di kabupaten Padang Pariaman.
(125159) 2001 UV93
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Scalenus tibialis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Adelopygus divergens
Adelopygus divergens adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dahlgrenius sculpturifer
Dahlgrenius sculpturifer adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Limnophila byersi
Limnophila byersi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichaspis simulatrix
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neozavrelia bernensis
Neozavrelia bernensis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74436) 1999 BZ29
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Simeulue
Pariwisata
Kagiatan wisata nan alah bajalan jo paralu pangambangan di Kawasan Konservasi Parairan Pulau Pinang, Siumat, Simanaha  jo sakitanyo adolah sabagai barikuik :
Bibloplectus
Bibloplectus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Agromyza antennalis
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Megaselia suspicata
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Bacanius acuminatus
Bacanius acuminatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(174050) 2002 CC19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2012 UW9
2012 UW9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.491, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.7.
Dicranomyia (Dicranomyia) obtusistylus
Dicranomyia (Dicranomyia) obtusistylus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(67396) 2000 PV2
(67396) 2000 PV2 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Epactoides vondrozoi
Kumbang iko punyo antena lamela.
Cyrtarachne avimerdaria
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India.
Spirastrella pachyspira
Spirastrella pachyspira adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Mackerrasomyia wongsirii
Mackerrasomyia wongsirii adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ocnerioxa lindneri
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Oxyna guttatofasciata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Katupek pitalah
Katupek pitalah adolah makanan khas minangkabau dari nagari Pitalah, nagari diKecamatan Batipuah, Kabupaten Tanah Data. Manuruik nagari asanyo, katupek dibuek dari bareh Saganggam Panuah, nan katonyo mambuek katupek taraso haluih. Biasonyo katupek pitalah dimakan jo gulai cubadak untuak makan pagi. Isi gulai bamacam-macam, sasuai jo daerah masiang-masiang nan nio mambuek katupek pitalah. Tapi manuruik nagari asanyo, isi gulai katupek pitalah ado tigo, iyolah rabuang, cubadak, jo lobak singgalang, dimasak jo talenang (balanga dari tanah liek). Nan manjadi ciri khas katupek iko adolah kuahnyo nan lumek di lidah. Kini katupek pitalah dapek dicari di babagai nagari di Indonesia. Supayo batambah lamak makan katupek pitalah, dapek ditambah jo bakwan, tahu isi, atau karipik.
Referensi:
https://www.cendananews.com/2015/06/katupek-pitalah-kearifan-dari-negeri-hujan-sumatera-barat.html html
Onitis tingaudi
Kumbang iko punyo antena lamela.
Copelatus angolensis
Copelatus angolensis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ceratopogon arcuatus
Ceratopogon arcuatus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Exoprosopa belutschistanica
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Stichillus polychaetous
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Thinophilus ochripalpis
Thinophilus ochripalpis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Diplonevra zuijleni
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Pseudonapomyza ommata
Pseudonapomyza ommata adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Izeniola potanini
Izeniola potanini adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(50214) 2000 AV234
(50214) 2000 AV234 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Myonebrides
Myonebrides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thylactus lateralis
Thylactus lateralis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78682) 2002 TY136
(78682) 2002 TY136 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Oktober 2002 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Agromyza anthracina
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Operasi biner
Sifek jo contoh
Pambagian (/), sabuah operasi biner parsial pado himpunan bilangan real atau bilangan rasional, indak komutatif atau asosiatif. Tetration (↑↑), sabagai operasi biner pado bilangan asli indak komutatif atau asosiatif jo indak mamiliki elemen identitas.
Neoitamus castaneipennis
Neoitamus castaneipennis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2012 UU9
2012 UU9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.388, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.9.
2004 HM
2004 HM adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.410, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.2.
Lispocephala squamifera
Lispocephala squamifera adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Megaselia femoralis
Megaselia femoralis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(173689) 2001 PK9
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Godok batinta
Untuak pambuekan tintanyo cukuik angekan aie, tambahkan gulo saka sarato daun pandan. Masak sampai gulo saka saka mencair dan mengental. Sasudah gulo mencair dan mengental, bararti tinta siap disiramkan pado godok nan alah digoreang tadi. Rasa manis nan dominan ditambah jo tekstur didalamnya nan lembut mambuek kenikamatannya nan tersendiri bagi nan mencicipinyo.
Allograpta remigis
Allograpta remigis adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(71069) 1999 XB110
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gyronycha fusciceps
Gyronycha fusciceps adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aka infesta
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Aka infesta dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Urang Bugih
Maso karajaan
Pado abaik ka-19, Luwu alah manjadi karajaan ketek. James Brooke, nan di kamudian hari manjadi Rajah Sarawak, manulih pado tahun 1830-an bahwo "Luwu adolah karajaan Bugih tatuo, jo nan paliang rusak, Palopo adolah kota nan manyadiahkan, nan tadiri dari sakitar 300 rumah, tasebar jo bobrok, payah dipicayo bahwo Luwu buliah manjadi negara nan kuek, kacuali dalam kaadoan paradaban asli nan sangaik randah."
Karajaan Wajo
Karajaan pra-wajo yoitu Cinnongtabi dipimpin oleh masiang-masiang: La Paukke Arung Cinnotabi I, We Panangngareng Arung Cinnotabi II, We Tenrisui Arung Cinnotabi III, La Patiroi Arung Cinnotabi IV. satalahnyo, kaduo putranyo manjabaik sakaliguih sabagai Arung Cinnotabi V yoitu La Tenribali jo La Tenritippe. Satalah mangalami maso krisis, siso-siso pajabaik karajaan Cinnotabi jo rakyaiknyo basapakek mamiliah La Tenribali sabagai rajo inyo jo mandirikan karajaan baru yoitu Wajo. adopun rajonyo bagala Batara Wajo.
Pakambangan
Dalam pakambangannyo, komunitas iko bakambang jo mambantuak babarapo karajaan. Masyarakaik iko kamudian mangambangkan kabudayoan, bahaso, aksara, jo pamarintahan inyo surang. Babarapo karajaan Bugih klasik antaro lain Luwu, Bone, Wajo, Soppeng, Suppa, Sawitto, Sidenreng jo Rappang. Meski tasebar jo mambantuak suku Bugih, tetapi proses parkawinan manyabokkan adonyo patalian darah dengan Makassar jo Mandar. Kini ko urang Bugih tasebar dalam babarapo Kabupaten yoitu Luwu, Bone, Wajo, Soppeng, Sidrap, Pinrang, Barru. Daerah paralihan antaro Bugih dengan Makassar adolah Bulukumba, Sinjai, Maros, Pangkajene Kepulauan. Daerah paraliahan Bugih dengan Mandar adolah Kabupaten Polmas jo Pinrang. Karajaan Luwu adolah karajaan nan dianggok tatuo basamo karajaan Cino (nan kalak manjadi Pammana), Mario (kalak manjadi bagian Soppeng) jo Siang (daerah di Pangkajene Kepulauan)
Strangalia solitaria
Strangalia solitaria adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sphaerionotus curtipennis
Sphaerionotus curtipennis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Orimarga (Orimarga) fryeri
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(259370) 2003 HQ14
(259370) 2003 HQ14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.122, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.1.
Lolong Belanti, Padang Utara, Padang
Lolong Belanti adolah salah satu kelurahan nan talatak di Kecamatan Padang Utara, Padang, Sumatera Barat, Indonesia.
Ochlerotatus kasachstanicus
Ochlerotatus kasachstanicus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lycastris flavohirta
Lycastris flavohirta adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Botanophila trifurcata
Botanophila trifurcata adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichepilysta celebensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.