cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saprinus australis
Saprinus australis adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(74037) 1998 HB55
(74037) 1998 HB55 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 April 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trirhithrum inscriptum
Trirhithrum inscriptum adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Nephrotoma ochripennis
Nephrotoma ochripennis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Sagridola
Sagridola adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stilobezzia lasioterga
Stilobezzia lasioterga adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Arachnodes jeanneli
Arachnodes jeanneli adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stilobezzia lasioterga
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phyllomya albipila
Phyllomya albipila adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Hexatoma (Eriocera) captiosa
Hexatoma (Eriocera) captiosa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 BB51
2013 BB51 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.085, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.6.
Nyssodrysternum vigintiguttatum
Nyssodrysternum vigintiguttatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 BB51
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hexatoma (Eriocera) captiosa
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Epacmus clunalis
Epacmus clunalis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Scytomedes palaestinus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Västerås
Västerås adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto iko pado taun 2010 jumlah panduduknyo 110.877 jiwa.
(79882) 1998 YB31
(79882) 1998 YB31 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Desember 1998 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Epiphragma (Eupolyphragma) fuscosternatum
Epiphragma (Eupolyphragma) fuscosternatum adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(79882) 1998 YB31
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Epiphragma (Eupolyphragma) fuscosternatum
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Microdebilissa diversipes
Microdebilissa diversipes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(80891) 2000 DP48
(80891) 2000 DP48 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Anobrium luridum
Anobrium luridum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(70314) 1999 RN138
(70314) 1999 RN138 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Noegus fulvocristatus
Noegus fulvocristatus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Noegus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1900 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Copestylum volcanorum
Copestylum volcanorum adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Damaskus
Damaskus (, ; Arab:  Dimashq, ) adolah ibu kota dari Suriah, ibu kota nagara paliang tuo di dunia dan dek sabagian pihak, disabuik sabagai kota suci kaampek Islam. Dalam kasaharian, urang Suriah manyabuiknyo jo namo asy-Syam dan bagala "Kota Bungo Malua" ( Madīnat al-Yāsmīn). Damaskus marupokan pusek budayo di Levantin jo Dunia Arab. Pado taun 2019, kota ko bapanduduak 2.079.000 urang.
Di barat daya Suriah, Damaskus marupokan pusek dari area metropolitan. Panduduaknyo mancapai 2,7 juta jiwa pado taun 2004. Talatak di kaki barisan gunuang Anti-Lebanon, bajarak 80 km dari pasisia Lauik Tangah ka arah timur jo di katinggian 680 mdpl, Damaskus baiklim angek dek efek bayangan ujan. Batang Barada manjadi batang aia utamo nan maaliri Damaskus.
Austrophasiopsis
Austrophasiopsis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Uranotaenia mayottensis
Uranotaenia mayottensis adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhizaxinella biseta
Rhizaxinella biseta adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Winnertzia pravdini
Winnertzia pravdini adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Batu Belah, Siantan, Kapulauan Anambas
Batu Belah adolah sabuah desa nan ado di Siantan, Kabupaten Kapulauan Anambas, provinsi Kapulauan Riau, Indonesia.
Winnertzia pravdini
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Uranotaenia mayottensis
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
(58814) 1998 GQ6
(58814) 1998 GQ6 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 April 1998 dek LINEAR di Socorro.
(389566) 2010 VN138
2010 VN138 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.162, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
(58814) 1998 GQ6
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(389566) 2010 VN138
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gorybia rugosa
Gorybia rugosa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Athena
Athena (Αθήνα ; Ἀθῆναι (pl.) ) adolah ibu kota Yunani. Populasinyo ampia mancapai 4 juta panduduak dan marupokan kota paliang gadang di Yunani, sarato kota katujuah paliang gadang di Uni Eropa. Athena marupokan pusek dari Regional Attika sarato ciek dari kota-kota paliang tuo di dunia nan alah tacataik dalam sijarah salamo labiah dari 3.400 taun. Pamukiman manusia nan paliang awal dipakirokan antaro milenium kasabaleh inggo katujuah sabalun masehi.
Stenurella vaucheri
Stenurella vaucheri adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tetraopidion geminatum
Tetraopidion geminatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pachydissus semiplicatus
Pachydissus semiplicatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Asilaris peregrinus
Asilaris peregrinus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hercostomus tadzhikorum
Hercostomus tadzhikorum adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Pterelachisus) cinereocincta mesacantha
Tipula (Pterelachisus) cinereocincta mesacantha adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hercostomus tadzhikorum
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Tipula (Pterelachisus) cinereocincta mesacantha
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(338567) 2003 SJ84
(338567) 2003 SJ84 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.284, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Örebro
Örebro adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto ini pado tahun 2010 jumlah panduduknyo 107.038 jiwa.
Euplectus californicus
Euplectus californicus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Kaili
Urang Kaili adolah suku banso di Indonesia nan mandiami kabanyakan dari Provinsi Sulawesi Tengah, khususnyo daerah Kabupaten Donggala, Kabupaten Sigi, dan Kota Palu, di sado daerah di lembah antaro Gunong Gawalise, Gunong Nokilalaki, Kulawi, dan Gunong Raranggonau. Inyo juo manghunian daerah pantai timur Sulawesi Tengah, tamasuak Kabupaten Parigi-Moutong, Kabupaten Tojo Una-Una dan Kabupaten Poso. Masyarakaik urang Kaili mandiami kampuang/desa di Taluak Tomini yaitu Tinombo, Moutong, Parigi, Sausu, Ampana, Tojo dan Una Una, sadang di Kabupaten Poso inyo mandiomi daerah Mapane, Uekuli dan pasisia Pantai Poso.
Euplectus californicus
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Phytomyza redunca
Phytomyza redunca adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(64740) 2001 XP144
(64740) 2001 XP144 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Coniceromyia pilipleura
Coniceromyia pilipleura adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phytomyza redunca
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Coniceromyia pilipleura
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Stilobezzia lateralis
Stilobezzia lateralis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tipula (Acutipula) schmidti
Tipula (Acutipula) schmidti adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Urang Kaili
Untuak manyapo "urang Kaili" disabuik dalam bahaso Kaili jo manggunoan awalan "To" yaitu To Kaili.
Ado babarapo pandapek nan managtokan etimologi dari kato Kaili, salah surangnyo manyatoan bahwa kato nan manjadi namo suku Kaili ko barasa dari namo pohon jo buah Kaili nan umumnyo tanam di hutan-hutan di kawasan daerah ko, tarutamo di tapi Sungai Palu jo Teluk Palu. Di zaman dulu, tapi pantai Teluk Palu lataknyo manjorok l.k. 34 km dari latak pantai kini, yaitu di Kampung Bangga. Sebagai buktinyo, di daerah Bobo sampai ka Bangga banyak ditamukan karang jo rumpuik pantai/lautan. Bahkan di sinan ado ciek sumua nan aianyo pasang pas aia di lauik sadang pasang sahinggo ka suruik pas aia lauik suruik.
Manuruik carito (tutua), urang gaek dulu, di tapi pantai dakek Kampuang Bangga banyak kayu kaili nan tumbuah manjalang tinggi. Pokok ko manjadi arah atau panduan untuak pelauik atau nelayan nan masuak Teluk Palu untuak ka arah palabuhan wakatu itu.
Urang Kali atau etnik Kaili, marupoan ciek dari etnik jo nan punyo rumpun etnik surang. Untuak penyebutannyo, urang Kaili disabuik etnik Kaili, sambia rumpun sukuli labiah dari 30 rumpun suku, mode, rumpun Kaili Rai, rumpun Kaili Ledo, rumpun Kaili Ija, rumpun Kaili Moma, rumpun Kaili Da'a, rumpun Kaili Unde, rumpun Kaili Inde, rumpun Kaili Tara, rumpun Kaili Bare'e, rumpun Kaili Doi, rumpun Kaili Torai, dll.
Bahaso
Suku Kaili mangana labiah dari duo puluah bahaso nan masih iduik dan digunoan dalam parcakapan sahari-hari. Uniknyo, di antaro kampuang nan hanyo bajarak 2 km awak bisa basobok bahaso nan babeda satu jo nan lain. Namun, suku Kaili punyo lingua franca, nan takenal sabagai bahaso Ledo. Kato "Ledo" iko artinyo " ndak. " Bahasa Ledo ko dapek dipakai untuak mangumpuakan jo bahaso-bahaso Kaili lainnyo. Bahasa Ledo nan asli (banamo dipengaruhi bahaso para pandatang) masih basobok di sekitar Raranggonau dan Tompu. Samantaro, bahaso Ledo nan dipakai di daerah kota Palu, Biromaru, jo sakitanyo alah tasimilasi dan takontaminasi jo babarapo bahaso para pandatang tarutamo bahaso Mandar dan bahaso Melayu.
Kahidupan
Mato pancaharian utamo masyarakaik Urang Kaili adolah bakocok tanam di sawah, di ladang dan mananam karambia. Salain itu masyarakaik Urang Kaili nan tingga di dataran tinggi, inyo juo maambiak hasil bumi di hutan mode rotan, dama, jo kemiri, dan bataranak. Sadangkan masyarakaik Urang Kaili nan dipesiran pantai salain batani jo bakabun, inyo juo iduik sabagai nelayan jo badagang anta pulau mode ka Kalimantan.
Makanan asli Urang Kaili pado umumnyo adolah nasi, karano kabanyakan tanah dataran di lauik Palu, Parigi sampai ka Poso marupokan daerah persawahan. Kadang pado musim paceklik masyarakaik mananam jaguang, sahinggo acok juo inyo makan nasi dari nasi jaguang (campuahan nasi jo jaguang giliang).
Alat patanian suku Kaili di antaronyo: pajeko (bajak), salaga (sisia), pomanggi (cangkua), pandoli (linggih), Taono (ladiang); alat nan mangangau ikan di antaronyo: panambe, meka, rompo, jala, dan tagau.
Budaya
Sarupo suku-suku lainnyo di wilayah persada Nusantara, Urang Kaili punyo juo adaik istiadaik sabagai bagian kekayaan budaya dalam kehidupan sosial, punyo Hukum Adaik sabagai aturan jo norma nan harus dijalankan, serta punyo aturan sanksi dalam hukum adaik.
Pangalenganan upacara adaik biasonyo dilakuan pas pesta paudahan (no-Rano, no-Raego, kesenian bapantun mudo/i), pas upacara mati (no-Vaino, manuturikan kabaiakkan urang nan alah maningga), pas upacara panen (no-Vunja, panyerahan sesaji ka Dewa Kesuburan), dan upacara penyembuhan sakik (no-Balia, masuak roh untuak maubek urang nan sakik); pado masa sabalun masuak agama Islam dan Kristen, upacara-upacara adaik mode iko masih dilakuan jo mantra-mantra nan baradoan animisme.
Sasudah masuak agama Islam jo Kristen, pesta pabiniangan dan mati alah disasuai antaro upacara adaik lokal jo upacara manuruik agamo penganutnyo. Bakcando itu juo upacara nan ma ikuik ajaran Islam mode: Khitan (Posuna), Khatam (Popatama) dan gunting rambuik bayi usia 40 hari (Niore ritoya), panjaleganannyo berdasarkan ajaran agamo Islam.
Babarapo instrumen musik nan tanamo dalam kesenian Urang Kaili antaro lain: Kakula (disambat juo gulintang, sajenis gamelan pentatonis), Lalove (serunai), Ggeso-nggeso (rebab baduo), Gimba (gendang), Gamba-gamba (gamelan data/ketek), Golo (gong), Suli (suliang).
Ciek dari kerajinan masyrakaik Urang Kaili adolah menenun saruang. Iko marupoan kagiatan para padusi di daerah Wani, Tavaili, Palu, Tipo dan Donggala. Saruang tenun ko dalam bahaso Kaili disabuik Buya Sabe, tapi dek masyarakaik umum kini takenal jo Sarung Donggala. Jenis Buya Sabe ko pun punyo namo-namo surang berdasarkan motif tenunnonyo, macam Bomba, Subi atau Kumbaja. Bakcando itu juo sebutan warna sarung-sarung Donggala badasarkan pado warna alam, bantuak warna Sesempalola / bungo terong (ungu), Lei-Kangaro/Marah Betet (merah jingga), Lei-pompanga (marah ludah sirih).
Sabalun masuak agamo ka Tanah Kaili, masyarakaik sukuli masih manutuik animisme, pemujaan ka roh Kai nenek moyang dan dewa sang Panciptakan (Tomanuru), dewa Kesuburan (Buke/Buriro) dan dewa Penyembuhan (Tampilangi). Agama Islam masuak ka Tanah Kaili, siap tibo surang Ulama Islam, katurunan Datuk/Rajo nan barasa dari Minangkabau banamo Syekh Abdullah Raqie. Inyo jo pengikutnyo tibo ka Tanah Kaili siap lamo-lamo bamukim baraja agamo di Makkah. Di Tanah Kaili, Syekh Abdullah Raqie indak takenal jo namo Dato Karama/Datuk Karama (Datuk Keramat), karano masyarakat acok maliek kemampuan inyo nan lua dari kemampuan manusia pado umumnyo. Makam Dato Karama kini marupokan salah ciek cagar budaya nan di bawah pengawasan Pamarintah Daerah.
Hubungan karabaik masyarakaik Urang Kaili sangaik nampak karajosamonyo di kagiatan-kagiatan pesta adaik, kamatian, panikahan, dan kagiatan patani nan disabuik sintuvu (kebersamaan/gotong royong).
Exocentrus griseipennis
Exocentrus griseipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicranomyia (Dicranomyia) fullawayi phaeoptera
Dicranomyia (Dicranomyia) fullawayi phaeoptera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Aegophagamyia xanthomera
Aegophagamyia xanthomera adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
2006 VG13
2006 VG13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.304, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Drosophila clavata
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(72754) 2001 FC131
(72754) 2001 FC131 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 2001 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Kiabu, Siantan, Kapulauan Anambas
Kiabu adolah sabuah desa nan ado di Siantan, Kabupaten Kapulauan Anambas, provinsi Kapulauan Riau, Indonesia.
(484199) 2006 WS1
2006 WS1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.464, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Odontodiplosis trinodata
Odontodiplosis trinodata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(77066) 2001 DV20
(77066) 2001 DV20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Februari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paradelia hedgreni
Paradelia hedgreni adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
(53851) 2000 FR16
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ptochomyia alticola
Ptochomyia alticola adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Alpaida conica
Alpaida conica adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1889 dek O P-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Panama.
Erebiomima hertingi
Erebiomima hertingi adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Linköping
Linköping adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto iko pado taun 2010 jumlah panduduknyo 104.232 jiwa.
Toxophora vasta
Toxophora vasta adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Amarodytes undulatus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Compsomera nigricollis
Compsomera nigricollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Teucholabis (Teucholabis) spinigera
Teucholabis (Teucholabis) spinigera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(51966) 2001 QG282
(51966) 2001 QG282 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Agustus 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dolichopus plumitarsis
Dolichopus plumitarsis adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Clinotaenia cedarensis
Clinotaenia cedarensis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Winthemia paraguayensis
Winthemia paraguayensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Haematopota champlaini
Haematopota champlaini adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Metaphidippus pernotus
Metaphidippus pernotus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Metaphidippus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1911 dek Petrunkevitch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Guatemala.
(67065) 1999 XW261
(67065) 1999 XW261 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.024, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 11.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) nuttingi
Rhabdomastix (Rhabdomastix) nuttingi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(75903) 2000 CQ49
(75903) 2000 CQ49 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Psectrocladius vernalis
Psectrocladius vernalis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Forcipomyia pacifica
Forcipomyia pacifica adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Acidoxantha bisinuata
Acidoxantha bisinuata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Tachytrechus rubzovi
Tachytrechus rubzovi adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Casiphia inopinata
Casiphia inopinata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Helsingborg
Helsingborg adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto iko pado taun 2010 jumlah panduduknyo 97.122 jiwa.
Michotamia pruthii
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Casiphia inopinata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(62801) 2000 UV36
(62801) 2000 UV36 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thermonectus simulator
Thermonectus simulator adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Bertrana abbreviata
Bertrana abbreviata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1879 dek Keyserling.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kolombia.
Phaonia angustifrons
Phaonia angustifrons adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Cecidomyia vitulans
Cecidomyia vitulans adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Illaena exilis
Illaena exilis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tribalus hornii
Tribalus hornii adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(69672) 1998 GX7
(69672) 1998 GX7 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 April 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Brevicornu arcticum
Brevicornu arcticum adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Psapharochrus pupillatus
Psapharochrus pupillatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pedaria puncticollis
Pedaria puncticollis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Diastellopterus nigricornis
Diastellopterus nigricornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Nyamuk, Siantan, Kapulauan Anambas
Nyamuk adolah sabuah desa nan ado di Siantan, Kabupaten Kapulauan Anambas, provinsi Kapulauan Riau, Indonesia.
Lispe marina
Lispe marina adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Merkava
Merkava adolah kandaraan lapih baja Israel.
(55648) 2786 P-L
(55648) 2786 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipula (Acutipula) schulteni
Tipula (Acutipula) schulteni adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eucharitolus bellus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhaphipteroides apicalis
Rhaphipteroides apicalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(79883) 1999 AL3
(79883) 1999 AL3 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Januari 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Tipula (Acutipula) schulteni
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Gonomyia (Gonomyia) dentata
Gonomyia (Gonomyia) dentata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(70315) 1999 RE139
(70315) 1999 RE139 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(228121) 2008 TN175
(228121) 2008 TN175 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.043, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Arthurella nudiseta
Arthurella nudiseta adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(363505) 2003 UC20
(363505) 2003 UC20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.337, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paracosmus morrisoni
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Ophiomyia buskei
Ophiomyia buskei adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Libnotes (Libnotes) thwaitesiana
Libnotes (Libnotes) thwaitesiana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amblymora multiguttata
Amblymora multiguttata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Libnotes (Libnotes) thwaitesiana
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Amblymora multiguttata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(65793) 1995 WS3
(65793) 1995 WS3 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Nopember 1995 dek Kleť di Kleť.
Tonnoiriella paveli
Tonnoiriella paveli adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
(65793) 1995 WS3
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Jönköping
Jönköping adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto ini pado tahun 2010 jumlah panduduknyo 89.396 jiwa.
(61106) 2000 LQ31
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anopheles pictipennis
Anopheles pictipennis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Tipula (Platytipula) xanthodes
Tipula (Platytipula) xanthodes adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Nephrotoma okefenoke
Nephrotoma okefenoke adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Hercostomus takagi
Hercostomus takagi adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Atheta ravilla
Atheta ravilla adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oropodes
Oropodes adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Politodorcadion lativittis
Politodorcadion lativittis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Japanagromyza eucalypti
Japanagromyza eucalypti adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Borkenthelea nerudai
Borkenthelea nerudai adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Heteralonia karooana
Heteralonia karooana adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Borkenthelea nerudai
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Heteralonia karooana
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Japanagromyza eucalypti
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Chaetogaedia ochriceps
Chaetogaedia ochriceps adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Baldratia grandis
Baldratia grandis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Onthophagus vigens
Kumbang iko punyo antena lamela.
(75904) 2000 CA50
(75904) 2000 CA50 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Telaga, Siantan, Kapulauan Anambas
Telaga adolah sabuah desa nan ado di Siantan, Kabupaten Kapulauan Anambas, provinsi Kapulauan Riau, Indonesia.
Thenea tyla
Thenea tyla adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Bactrocera chorista
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Thenea tyla
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Thenea tyla dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Leia fasciata
Leia fasciata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phymatodes mohavensis
Phymatodes mohavensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leia fasciata
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.