cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dynatosoma nigripes
Dynatosoma nigripes adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Megaselia hanseni
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
2012 BW13
2012 BW13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.541, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 27.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onitis popei
Onitis popei adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bato, Pariaman Timur, Pariaman
Bato adolah desa di kecamatan Pariaman Timur, Kota Pariaman, Sumatera Barat, Indonesia.
Onitis popei
Kumbang iko punyo antena lamela.
Actia diffidens
Actia diffidens adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Drosophila planitibia
Drosophila planitibia adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(62062) 2000 RV71
(62062) 2000 RV71 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megacyllene decora
Megacyllene decora adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Campiglossa japonica
Campiglossa japonica adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gonioscelis zulu
Gonioscelis zulu adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tmesisternus demissus
Tmesisternus demissus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Campiglossa japonica
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Anomiopus impartectus
Anomiopus impartectus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tmesisternus demissus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anomiopus impartectus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Monohelea fuscipennis
Monohelea fuscipennis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Helina veterana
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(68359) 2001 OZ13
(68359) 2001 OZ13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.174, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Enacrosoma frenca
Enacrosoma frenca adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1996 dek Levi.
Ummeliata erigonoides
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Japang.
Macrodiplosis venae
Macrodiplosis venae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Exorista ferax
Exorista ferax adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
2008 UY128
2008 UY128 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.099, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.0.
Cephalispa curta
Cephalispa curta adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2008 UY128
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cephalispa curta
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Conchapelopia melanops
Conchapelopia melanops adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(54636) 2000 SX140
(54636) 2000 SX140 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Phytobia semibifurcata
Phytobia semibifurcata adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(54636) 2000 SX140
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pterolophia proxima
Pterolophia proxima adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sybra simalurica
Sybra simalurica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ircinia pauciarenaria
Ircinia pauciarenaria adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ircinia dan famili Irciniidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1973 dek Boury-Esnault.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Ircinia pauciarenaria dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Philonthus caucasicus
Philonthus caucasicus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
(57010) 2000 TP1
(57010) 2000 TP1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Oktober 2000 dek P G Comba di Prescott.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phidippus khandalaensis
Phidippus khandalaensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Phidippus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1977 dek Tikader.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India.
(61573) 2000 QB79
(61573) 2000 QB79 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diemenomyia praetenuis
Diemenomyia praetenuis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Urangaua
Urangaua adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lecania tabescens
Lecania tabescens adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Cubadak Mentawai, Pariaman Timur, Pariaman
Cubadak Mentawai adolah desa di kecamatan Pariaman Timur, Kota Pariaman, Sumatera Barat, Indonesia.
Bungo Tanjung, Pariaman Timur, Pariaman
Bungo Tanjung adolah desa di kecamatan Pariaman Timur, Kota Pariaman, Sumatera Barat, Indonesia.
Parepalpus auroanalis
Parepalpus auroanalis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Anubis dissitus
Anubis dissitus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ormosia (Ormosia) geniculata
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gnathoncus rossi
Gnathoncus rossi adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Morellia biseta
Morellia biseta adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(77582) 2001 KH14
(77582) 2001 KH14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(506459) 2002 AL14
2002 AL14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.126, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.8.
(74597) 1999 RG
(74597) 1999 RG ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 September 1999 dek P G Comba di Prescott.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(506459) 2002 AL14
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anamera alboguttata
Anamera alboguttata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cerdistus armatus
Cerdistus armatus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Auletta tubulosa
Auletta tubulosa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Auletta dan famili  Axinellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1886 dek Ridley & Dendy.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Auletta tubulosa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Cerdistus armatus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Kiniatiliops trispina
Kiniatiliops trispina adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(68214) 2001 CF23
(68214) 2001 CF23 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Pebruari 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haploglossa marginalis
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Hydaticus piceus
Hydaticus piceus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lamproxyna nitidula
Lamproxyna nitidula adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hydaticus piceus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Lamproxyna nitidula
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(51133) 2000 HZ43
(51133) 2000 HZ43 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phidippus lynceus
Phidippus lynceus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Phidippus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2004 dek Edwards.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Petrosia (Strongylophora) vulcaniensis
Petrosia (Strongylophora) vulcaniensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Mycale (Carmia) confundata
Mycale (Carmia) confundata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mycale dan famili  Mycalidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1954 dek de Laubenfels.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Mycale (Carmia) confundata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Cangkuak
Sijarah
Pado mulonyo, cangkuak hanyo dibuek dek masyarakaik di wilayah Darek. Masyarakaik satampek zaman dahulu biaso mamasak nasi manggunoan pariuak, katiko nasi masak, samba lado cangkuak bisa pulo disajian manggunoan aia dari mamasak nasi tu. Namun cangkuak ko alah mulai manyeba ka daerah Minangkabau nan lain. Ado pulo sijarah nan manyabuikan basonyo cangkuak ko dibuek dek keterbatasan pangan pado maso itu. Bahan-bahan untuak mambuek cangkuak didapek dari hasia tanaman di pakarangan rumah sarupo bawang, tomat, jo kantang. Wakatu itu cangkuak acok dibaok dek petani nan bakarajo ka ladang.
Ummeliata feminea
Ummeliata feminea adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ummeliata dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1906 dek Bösenberg & Strand.
Gajah sumata
Gajah Sumatra (bahaso Latin: Elephas maximus sumatranus) adolah gajah asia nan tampek tingganyo hanyo di Pulau Sumatra. Postur badan Gajah sumatra labiah ketek dari subspesies gajah India. Kiniko populasinyo semakin manurun dan manjadi spesies yang sangat tarancam. Manuruik hasia panalitian taun 2000 jumlah gajah sumatra nan tasiso di alam lia sebanyak 2000 sampai 2700 ikua. Sabanyak 65% gajah sumatra mati dek dibunuah manusia dan 30% lainnyo dibunuah jo racun dek manusia. Sabanyak 83% tampek tingga gajah sumatra alah jadi lahan kabun sawit.
Ummeliata feminea
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia, Cina, Korea, Japang.
Sormidomorpha unicolor
Sormidomorpha unicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gajah sumata
Gajah sumatra marupokan mamalia tabanyak di Indonesia, bareknyo mancapai 6 ton dan tumbuah satinggi 3,5 meter di bahu. Kehamilan gajah sumatra baumua 22 bulan, umua rato-rato sampai 70 taun. Herbivora gadang iko sangaik cadiak dan punyo otak yang labiah gadang dibandiangkan jo mamalia darek lain. Talingo nyo lumayan gadang sahinggo manolong gajah mandanga dengan janiah dan manolong mangurangi raso angek di badan. Belalai gajah digunokan untuak mandapekkan makanan jo minuman dengan caro dipacik atau diganggam bagian ujuangnyo sarupo jari tangan untuk mangauik. Caro malinduangi gajah adolah marawatnyo di kebun binatang atau taman konservasi Pamarintah.
Morfologi
Gajah Sumatra marupokan salah ciek subspesies dari species Gajah Asia nan kabaradoannyo hampia punah. Gajah sumatra diagiah namo Elephas maximus dengan subspecies sumatranus. Manuruik Garsetiasih et al. (2017), Gajah marupokan mamalia gadang yang punyo bobot 1000 kg. Samantaro gajah Sumatra punyo bobot 2-3x lipek dari bobot gajah umumnyo yakni 2000-3000 kg. gajah Sumatra punyo morfologi nan indak babeda jauah jo gajah Asia. Manuruik Zein dan Sulandari (2016), Gajah Asia punyo morfologi barupo talingo nan labiah ketek dari gajah Afrika, punyo dahi rato, jo punyo bonggol di kapalo nan marupokan puncak tatinggi gajah, samantaro gajah afrika hanyo punyo ciek bonggol. Gajah Asia juo punyo ciek bibia di ujuang belalainyo, sadangkan gajah Afrika punyo duo bibia di ujuang belalainyo. Ciri khas nan ado di gajah Asia adolah hanyo gajah jantan nan punyo gadiang. Manuruik Garsetiasih et al. (2017) Gajah Sumatra punyo daya pakan hijauan kisaran 200 kh sampai 300 kg per individu. Tumbuahan pakan nan disuko gajah Sumatra asanyo dari suku Cyperaceae jo Poaceae dikaranokan tekstur morfologinyo nan lunak jo bantuaknyo sarupo rumpuik.
Gajah Sumatra marupokan salah ciek satwa nan tarancam punah. gajah Sumatra punyo manfaat nan sangat pantiang untuak lingkungan sakaliliangnyo. Manuruik Salsabila et al. (2017), gajah marupokan panjago ekosistem di rimbo Taman Way Kambas. Gajah juo bapangaruh dalam penyebar baniah tumbuah tanaman atau pepohonan di dalam rimbo, samantaro guno ekonomi gajah juo berperan sebagai objek wisata. Populasi gajah nan samakin saketek dan lambeknyo proses perkembangbiakan gajah menyebabkan gajah punyo banyak ancaman nan serius. Menurut Zein dan Sulandari (2016), banyak populasi gajah nan bakurang karano terjebak dalam kantung-kantung ketek nan indak sasuai untuak mandukuang kehidupan gajah. Hal itu mamicu bacakak manusia jo gajah nan tarancam punahnyo gajah Sumatra. Bakurangnyo populasi gajah Sumatra karano diburu manusia dek gadingnyo sangat tinggi nilai ekonominyo.
Habitat
Gajah sumatera (Elephas maximus sumatranus) marupokan satwa nan mambutuhkan tampek jelajah nan luas, karano gajah butuh raso aman dan nyaman, supayo aktivitas hriannyo indak tangganggu. saikua gajah butuh ruang jelajah saluas 680 ha. ado tigo hal nan manantukan panggunoan habitat jo sumber daya gajah Sumatra, yakni musim, aksessibilitas jo gangguan. Aktivitas gajah sangat dipengaruihi dek kondisi habitatnyo, habitat nan sasuai akan manjamin gajah dapek beraktivitas sacaro normal.
Ado babarapo faktor nan mempengaruhi gajah Sumatra dalam mamiliah habitat, yakni :
1. Kemiringan
Gajah Sumatra marupokan binatang herbivora nan ukurannyo gadang, kemiringan bapangaruh karano gajah cenderung mahindari kemiringan terjal. Hal itu dikaranokan ukuran badan gajah nan gadang akan mambuek gajah sulik bergerak di daratan nan terjal.
2. Sumber aia
Gajah Sumatra termasuk water dependent species atau binatang nan punyo ketergantungan jo aia, sahinggo gajah labiah mamiliah habitat nan ado sumber aia untuak makan jo bakubang.
3. Ketersediaan sumber mineral
Gajah Sumatra mambutuhkan garam mineral nan dipagunoan dalam proses metabolismen badan jo malancarkan proses pencernaan makanan. Garam mineral didapekkan jo caro mandatangi tampek nan manganduang banyak garam (salt licks).
4. Katinggian lahan
Gajah Sumatra tamasuak satwa megaherbivor, hal itu mambuek gajah labiah menghindari area pegunuangan, nan punyo kemiringan terjal.
5. Ketersediaan pakan
Gajah Sumatra umunyo punyo bobot sagadang 2000-3000 kg, sahinggo gajah mancari habitat nan dapek mamanuhi kebutuhan pakan hariannyo sabanyak 10% dari total bobot badannyo. Pakan gajah marupokan rumpuik mudo, herba, jo jenis pohon yang berserat halussarato kulik kayu mudo nan masih segar.
6. Palinduang
Gajah Sumtra untuak mamanuahi kebutuhannyo mangambara di habitatnyo dari ciek vegetasi ka vegetasi lainnyo untuak mancari makan, istirahat, lalok, jo manjalin hubuangan sosial. Hal itu karano satiok vegetasi nan bafungsi tersendiri dalam mamanuahi kebutuhan gajah.
7. Tipe hutan
Gajah Sumatra punyo habitat di sajumlah tipe rimbo, yakni rimbo rawa, rimbo gambut, rimbo hujan dataran randah, jo rimbo hujan pagunuangan randah.
(60220) 1999 VA95
(60220) 1999 VA95 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 November 1999 dek LINEAR di Socorro.
Neolophonotus macquarti
Neolophonotus macquarti adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(60220) 1999 VA95
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diaphorus ealensis
Diaphorus ealensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
2002 TD58
2002 TD58 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.561, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Brunettia uncinata
Brunettia uncinata adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Phlebotomus marismortui
Phlebotomus marismortui adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
2012 BO11
2012 BO11 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.362, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(65101) 2002 CS15
(65101) 2002 CS15 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Pebruari 2002 dek C W Juels, P R Holvorcem di Fountain Hills.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(54637) 2000 SL141
(54637) 2000 SL141 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tomoplagia vernoniae
Tomoplagia vernoniae adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ptilodexia maculata
Ptilodexia maculata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tomoplagia vernoniae
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Exoprosopa latissima
Exoprosopa latissima adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gabin tapai
Gabin tapai adolah sajinih kulek-kulek yang tabuek dari roti gabin jo tapai. Roti gabin ko sandiri marupoan sajinih biskuit. Bantuak gabin tapai yaitu roti gabin nan ditangah-tangahnyo diagiah selai tapai nan alah dicampua jo susu. Roti ko dibuek jo caro digoreng. Bahan digunoan untuak mambuek gabin tapai yaitu, roti gabin, tapai, mentega, tapuang tarigu, gulo, jo talua.
Exoprosopa latissima
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Atimia maculipuncta
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gabin tapai
Caro mambueknyo, partamo kali buek salai tapainyo. Ancuaan tapai jo garpu, campua jo bahan lain kacuali roti gabin. Ambiak roti gabin, kudian isi jo isian tapai tadi siap tu ratoan. . Siap tu ambiak roti untuak manjadi lapisan ateh. Kudian masuak an roti gabin tabpai nan alah dibantuak ka minyak angek. Siap tu goreng sampai barono kuniang.
(352655) 2008 QX28
(352655) 2008 QX28 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.040, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
Ptilodexia maculata
Langau iko marupokan parasit Protelean.
2012 OB1
2012 OB1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.470, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Acropsilus yunnanensis
Acropsilus yunnanensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Araneus nigmanni
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kamerun.
Yolina libera
Yolina libera adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pidonia yushana
Pidonia yushana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Kajai, Pariaman Timur, Pariaman
Kajai adolah desa di kecamatan Pariaman Timur, Kota Pariaman, Sumatera Barat, Indonesia.
Acrotaeniostola interrupta
Acrotaeniostola interrupta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Janetiella foliicola
Janetiella foliicola adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Pseudocoptops seychellarum
Pseudocoptops seychellarum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Wyeomyia pampithes
Wyeomyia pampithes adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Onthophagus bunamin
Onthophagus bunamin adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Niphona nigrohumeralis
Niphona nigrohumeralis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ceresium swatensis
Ceresium swatensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Niphona nigrohumeralis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ceresium swatensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Psorophora dimidiata
Psorophora dimidiata adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Thinobius amphibius
Thinobius amphibius adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Grantia intermedia
Grantia intermedia adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1908 dek Thacker.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Grantia intermedia dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Ischnodora angustula
Ischnodora angustula adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Axechina raspailioides
Axechina raspailioides adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Axechina dan famili  Raspailiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1912 dek Hentschel.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Axechina raspailioides dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(50376) 2000 CQ86
(50376) 2000 CQ86 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Threnia microtelus
Threnia microtelus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Damalis pseudoartigasi
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Threnia microtelus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Atylotus thoracicus
Atylotus thoracicus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(52333) 1992 EE22
(52333) 1992 EE22 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Maret 1992 dek UESAC di La Silla.
Peromyia spinosa
Peromyia spinosa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) prolixa
Hexatoma (Eriocera) prolixa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Falsischnolea apicalis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Onthophagus transcaspicus
Onthophagus transcaspicus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Sybra similis
Sybra similis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(52333) 1992 EE22
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hexatoma (Eriocera) prolixa
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Peromyia spinosa
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Dasineura silvestris
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Ircinia paucifilamentosa
Ircinia paucifilamentosa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ircinia dan famili  Irciniidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1961 dek Vacelet.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Ircinia paucifilamentosa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Atylotus thoracicus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Oncideres lyside
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sybra similis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(11351) Leucus
(11351) 1997 TS25 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.065, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 10.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ummeliata insecticeps
Ummeliata insecticeps adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ummeliata dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1906 dek Bösenberg & Strand.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia hingga Vietnam, Taiwan, Japang.
(56356) 2000 AY138
(56356) 2000 AY138 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phidippus maddisoni
Phidippus maddisoni adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Phidippus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2004 dek Edwards.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Meksiko.
Oberea viperina
Oberea viperina adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kaluat, Pariaman Timur, Pariaman
Kaluat adolah desa di kecamatan Pariaman Timur, Kota Pariaman, Sumatera Barat, Indonesia.
Tephritis zernyi
Tephritis zernyi adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
2012 BS76
2012 BS76 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.079, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 15.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(365246) 2009 NE
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(72076) 2000 YO37
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Neurigona valgusa
Neurigona valgusa adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Amauromyza karli
Amauromyza karli adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Corestheta elongata
Corestheta elongata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Brechmoidion separatum
Brechmoidion separatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Mesembrius niveiceps
Mesembrius niveiceps adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Sybra singaporensis
Sybra singaporensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(78851) 2003 QE62
(78851) 2003 QE62 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Agustus 2003 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ircinia paupera
Ircinia paupera adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ircinia dan famili  Irciniidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1905 dek Thiele.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Ircinia paupera dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Triphleba atripalpis
Triphleba atripalpis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Parepalpus constans
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(59131) 1998 XA38
(59131) 1998 XA38 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Desember 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Limonia kuschei
Limonia kuschei adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Millerina hudsoni
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(68215) 2001 CK25
(68215) 2001 CK25 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Pebruari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phaonia mysticoides
Phaonia mysticoides adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Rabuang
Rabuang adolah tuneh atau anakan yang masih mudo yang tumbuah dari urek batuang. Panduduak Indonesia maupun Asia umumnyo mamanfaatan rabuang batuang sabagai bahan makanan. Rabuang batuang tamasuak jinih sayua yang disukoi banyak urang dek teksturnyo yang renyah jo raso manih sarato aromanyo yang khas.
Catageiomyia minuta
Catageiomyia minuta adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Rhypholophus wasatchensis
Rhypholophus wasatchensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rabuang
Rabuang batuang digunoan sabagai isi lumpia, makanan khas Semarang; rabuang acok pulo digunoan sabagai bahan baku masakan khas Jawa Tangah, sarupo sayua lodeh. Salain itu, rabuang diolah pulo manjadi lema.
Rhypholophus wasatchensis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.