cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mimostrangalia breviceps
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pione mazatlanensis
Pione mazatlanensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Forcipomyia archboldi
Forcipomyia archboldi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dystasia rondoni
Dystasia rondoni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pione mazatlanensis
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Pione mazatlanensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Ancylorhynchus braunsi
Ancylorhynchus braunsi adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Dystasia rondoni
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(61836) 2000 QA197
(61836) 2000 QA197 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Calodexia interrupta
Calodexia interrupta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicrotendipes modestus
Dicrotendipes modestus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61836) 2000 QA197
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Calodexia interrupta
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dicrotendipes modestus
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2004 VC131
2004 VC131 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Menesia niveoguttata
Menesia niveoguttata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2004 VC131
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.078, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 6.0.
Ilimu bumi
Ilimu bumi atau geosains adolah kato nan marujuak pado bidang-bidang sains nan bakaik jo planet Bumi. Inyo dapek dipaham sabagai suatu cabang ilimu planet, tapi ilimu nan mampunyoi sijarah nan labiah lamo. Disiplin formal ilimu bumi tamasuak ilimu atmosfera, hidrosfera, litosfera, jo biosfera. Sacaro biaso ahli ilimu bumi manggunoan alaik-alaik fisika, kimia, biologi, kronologi, jo matematika untuak mambina pahaman tantang baa sistem Bumi bakarajo, jo baa kaadaan bumi kini tajadi.
Mycetophila continens
Mycetophila continens adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Leptogaster parvoclava
Leptogaster parvoclava adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(66176) 1998 WR4
(66176) 1998 WR4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 November 1998 dek CSS di Catalina.
(62254) 2000 SR83
(62254) 2000 SR83 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eurosta solidaginis
Eurosta solidaginis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(63549) 2001 PJ63
(63549) 2001 PJ63 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Agustus 2001 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hephaestion fuscescens
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Novak Đoković
Novak Đoković adolah saurang patenih asa Serbia. Inyo adolah salah satu patenih nan paliang hebat di dunia kini ko, dan manampati paringkek partamo dunia sajak 4 Juli 2011 sahinggo 8 Juli 2012. Inyo adolah pamagang gala Grand Slam tunggal putra nan paliang banyak sapanjang sijarah jo 6 gala. Banyak dari kalangan analis, patenih aktif, dan mantan patenih mamuji Đoković sabagai patenih taebaik sapanjang maso.
(412995) 1999 LP28
1999 LP28 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.091, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Glenea pseudoperia
Glenea pseudoperia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Trypeticus riedeli
Trypeticus riedeli adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Culicoides papilliger
Culicoides papilliger adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Apocephalus kungae
Apocephalus kungae adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus proteus
Onthophagus proteus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Apocephalus kungae
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Paralimnophila (Paralimnophila) harrisoni
Paralimnophila (Paralimnophila) harrisoni adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(69011) 2002 TF259
(69011) 2002 TF259 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Oktober 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
1999 SK10
1999 SK10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.441, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2011 WC39
2011 WC39 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.288, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.1.
Tmesisternus sulcatellus
Tmesisternus sulcatellus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Collinsia caliginosa
Collinsia caliginosa adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Collinsia dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1879 dek L Koch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia, Asia Tengah.
Admontia malayana
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Ancita fuscicornis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Paramblesthidopsis ochreosignata
Paramblesthidopsis ochreosignata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chalcoscirtus iranicus
Chalcoscirtus iranicus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Chalcoscirtus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1999 dek Logunov & Marusik.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Iran.
Megaselia linoensis
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Melaloncha trita
Melaloncha trita adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tephritis latifoliae
Tephritis latifoliae adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Megadytes australis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(71434) 2000 AJ205
(71434) 2000 AJ205 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 15 Januari 2000 dek K Korlević di Observatorium Višnjan.
Hexatoma (Parahexatoma) pauliani
Hexatoma (Parahexatoma) pauliani adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gunuang api
Gunuang api atau gunuang barapi marupoan sabuah rekahan atau ruptur dalam kerak sasabuah obyek massa planet sarupo Bumi, nan mambanaan lava (lahar), abu, jo gas untuak lapeh dari kamar magma nan barado di bawah muko.
Gasteracantha beccarii
Gasteracantha beccarii adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1877 dek Thorell.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Sulawesi.
Neobethelium megacephalum
Neobethelium megacephalum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Opsidota infecta
Opsidota infecta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chondropsis lamella
Chondropsis lamella adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Chondropsis dan famili  Chondropsidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1976 dek Vacelet, Vasseur & L�vi.
Culicoides australiensis
Culicoides australiensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Vestiplex) grahami
Tipula (Vestiplex) grahami adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aleochara rufobrunnea
Aleochara rufobrunnea adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Zosteria sydneensis
Zosteria sydneensis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aleochara rufobrunnea
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Zosteria sydneensis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Chondropsis lamella
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Chondropsis lamella dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2004 VB131
2004 VB131 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.068, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 6.6.
Culicoides australiensis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ephies apicalis
Ephies apicalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Vestiplex) grahami
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Cryptochironomus parafulvus
Cryptochironomus parafulvus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57287) 2001 QC163
(57287) 2001 QC163 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Agustus 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gonia macronychia
Gonia macronychia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Leptacinus formicetorum
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
(76147) 2000 EY16
(76147) 2000 EY16 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tyrus humeralis
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Kronomyia incisa
Kronomyia incisa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Apobletes platessae
Apobletes platessae adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Drymeia aculeata
Drymeia aculeata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Chondropsis macropsamma
Chondropsis macropsamma adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Chondropsis dan famili  Chondropsidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1888 dek Lendenfeld.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Chondropsis macropsamma dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Trichomyia triangularis
Trichomyia triangularis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pardana Mantari Baritania Rayo
Pardano Mantari Baritania Rayo dan Irlandia Utara adolah surang kapalo Pamarentahan dari Nan Mulia Ratu Baritania Rayo. Pardano Mantari jo Kabinet (tadiri dari sadonyo mantari senior nan mangapaloi departemen) sacaro basamo-samo batangguang-jawek ateh kabijakan jo tindakan nan diambiak untuak karajaan, parlemen, partai politik mareka, dan akianyo kapado para pamiliah. Pardano Mantari nan manjabaik kini, Boris Johnson, adolah katua Partai Konservatif nan diangkek dek Ratu pado tanggal 2019.
Trichomyia triangularis
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Pardana Mantari Baritania Rayo
Mantan Pardano Mantari nan masih iduik
Ado tigo mantan Pardano Mantari Baritania Rayo nan masih iduik kini.
(53147) 1999 BB14
(53147) 1999 BB14 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Januari 1999 dek ODAS di Caussols.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pterolophia subsignata
Pterolophia subsignata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Jernang
Jernang adolah sajinih resin nan diasiaj dek babarapo spesies rotan dari marga Daemonorops. Resin barwarna merah ko alah sajak lamo dipagalehan jo dimanfaik an sabagai bahan pewarna, dupa, jo bahan obat tradisional. Tarutamo diasiaan dari Sumatra dan Kalimantan, panyabuik an nyo dalam babagai daerah di antaranyo adalah jernang, jerenang, jeranang, jeronang, jo lainnyo.
Dalam bahaso-bahaso asiang, resin ko disabuik pulo sabagai dragon blood atau dragon's blood (Ingg.); drakenbloed (Bld.); sangre de drago (Prc.); sanguis draconis, jo lainnyo. Dalam pado itu, di luar Indonesia, dragon's blood juga diperoleh dari tetumbuhan lain salain rotan jernang; dari Timur Tengah, Asia Tenggara, dan Amerika Selatan.
Sipek
Jernang marupoan resin baku nan kareh jo padaik, merah, mampunyoi struktur amorf, laruik dalam alkohol, minyak lemak jo minyak esensial. BJnya antara 1,18-1,20, jo bilangan asam nan randah sarato bilangan ester sekitar 140; titik didihnya 120°C.
Komponen kimia utamo jernang adolah resin ester jo dracoresinotannol. Inyo ko manganduang dracoresen, dracoalban, resin indak bisa laruik, residu, asam benzoat, asam benzoilasetat. Juodracohodin, jo babarapo jinih pigmen sarupo nordracorhodin jo nordracorubin.
Manfaaik
Jernang sacaro tradisional dimanfaaikan sabagai bahan ubek. Di sampiang itu, jernang dimanfaaikan sabagai bahan pewarna untuak mancaik barang-barang pernis, dahulu jo kini ko: walau co itu kini ko panmafaikannyo indak sarupo dulu jo indak sabanyak dulu. Babarapo barang seni jo karajinan masih manggunoan pawarna ko, misalnyo untuak mempernis biola.
Ekspor jernang paliang gadang barasa dari Indonesia; yang rata-rata mengekspor labiah dari 50 ton pertahun di antaro 1988-93, jo puncaknyo sabanyak 90 ton pado tahun 1991. Data penggunaan dalam negeri Indonesia indak diketahui, sahinggo idak diketahui pulo pakiraan produksi total dari tahun ka tahun.
Pantai Matras
Pantai Matras adolah nan talatak di desa Sinar Baru, Kecamatan Sungailiat, di sabalah timur laut Pulau Bangka nan mampunyai jarak sakita 40 km dari Pangkalpinang atau 7 km dari kota Sungailiat. Pantai ko sangaik indah jo landai. Babeda jo pantai kabanyakan, Matras mampunyoi kasiak putiah ditambah jo teksturnyo nan aluih.
Panjang pantai ko mancapai 3 km sarato punyo leba 20 sampai 30 meter. Pantai ko marupoan pantai nan paliang banyak dikunjungi di Bangka Belitung, baiak masyarakaik Bangka sajo, wisatawan domestik, ataupun mancanegara.
Namun babarapo taun ko, pantai Matras maalami abrasi nan babahayo, tarutamo pado bulan November inggo Maret. Dek karano pantai matras baadok an lansuang ka arah Laut Cina selatan jo ditambah adanyo paningkatan kakuatan galombang satiok taunnyo.
Istimewanyo
Paro pangunjuang akan basuo pamandangan nan elok dipandang di siko. Hamparan kasiak nan manyatu jo babatuan indah di sekitanyo mambueknyo tampak sarupo mutiara nan banyak tabantang di muko mato. Dek latar balakang pamandangan pepohonan karambia, lauik nan janiah, sarato sungai nan alami, urang-urang acok manyebuiknyo sabagai Pantai Surga. Salain itu, Pantai Matras acok pulo disabuik sabagai pantai rakyat, karano salain mudah dijangkau, biaya liburan ka pantai ko cukuik murah.
Pamandangan di Matras terbagi menjadi dua bagian, yaitu bagian selatan jo utara. Di bagian utara ado pamandangan pasia pantai nan indak punyo ujuang karano pantai panjang di daerah Bangka. Sadangkan di selatan, nan nampak ado tanjung nan tadapek batu-batu granit khas Pulau Bangka nan elok. Apolai ditambah pulo jo sabuah sungai air tawar nan bisa ditamuan di sakita pantai.
Sisi rancaknyo nan lain, lokasinyao nan nyaman jo tanang bisa mambuek nyaman mato pangunjuang akan keindahan suasana pantai. Pado malam hari para pangunjuang dapek mancaliak suasana pantai sambil maliek kapa-kapa nalayan nan sadang balayar di tengah lautan jo kulek kulek sabagai kawannyo, diantaronyo ubi goreng keju, pisang goreng keju, kolak labu merah, jo minuman hangat yang bisa dibeli di restoran terdekat. Hidangan istimewa lainnyo adolah ikan tenggiri bakar segar nan disajian jo sambal kecap jo sambal belacan.
Akomodasi
Pajalanan dari Pangkalpinang manuju ka lokasi kurang labiah wakatu tampuahnyo 1 jam jo melewati jalan nan naiak turun (bagalombang). Di tampek iko pangunjuang nan masuak anyo dikenakan biaya sebesar 5.000/orang. Para pangunjuang indak paralu risau karano di dakek pantai Matras tadapek hotel-hotel, panginapan, juo tampek hiburan. Tadapek juo lokasi sentra penjualan souvenir dan makanan khas Bangka sarupo Kemplang Panggang, Kerupuk Ikan, Keretek ikan/ cumi, Rusip, Belacan/ Terasi, Lada Bubuk, jo lain sabagainyo.
Di kawasan pantai ko alah dibangun banyak tampek peristirahatan berupa bungalow sederhana nan mambuek samakin nyaman. Salain itu, para pangunjuang juo bisa manamuan sabuah resor nan barado di siko sarupo hotel bintang empat yakni Parai Beach Resort. Hampia sado fasilitas tasadio di tanpek wisata ko, mulai dari restoran, bar and grill, kafe, kolam renang, bahkan sport centre.
Untuk sampai di pantai ini, urang-urang dapek manggunaoan baragam jinih kendaraan nan bisa disewa di Bandara Depati Amir. Jikok ingin manggunoan angkutan umum, dapek naiak angkutan kota jenis Colt dari daerah Pangkalpinang.
Atholus omar
Atholus omar adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gurun
Gurun atau padang pasia adolah sabuah kawasan gasang di mano tadapek anyo saketek presipitasi; jo kawasan sakaliliang adolah susah bana buek kaidupan tumbuah-tumbuahan jo binatang. Tanah tabukak pado proses denudasi dek karano muko tanah indak dilinduang dek tumbuahan. Labiah kurang satu patigo muko bumi adolah gersang (tanduih) atau semi-kersang. Iko tamasuak wilayah di kutub dimano indak ado banyak presipitasi; jo kawasan-kawasan iko juo disabuik gurun kutub (polar desert) atau "gurun sajuak". Gurun dapek dibagi tagantuang pado jumah presipitasi, suhu, panyabek proses panggurunan atau juo lokasi.
Epicypta duanasi
Epicypta duanasi adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Efferia neoinflata
Efferia neoinflata adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Promachus aegyptiacus
Promachus aegyptiacus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(65285) 2002 HU1
(65285) 2002 HU1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 April 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(61837) 2000 QC197
(61837) 2000 QC197 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(23285) 2000 YH119
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stegomyia njombiensis
Stegomyia njombiensis adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ites plagiatus
Ites plagiatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Grantessa grantiformis
Grantessa grantiformis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1952 dek Koltun.
Collinsia clypiella
Collinsia clypiella adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Collinsia dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1920 dek Chamberlin.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Copris afgoi
Kumbang iko punyo antena lamela.
Xanthonicias prostrata
Xanthonicias prostrata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Grantessa grantiformis
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Grantessa grantiformis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Ites plagiatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Paraclius heteroneurus
Paraclius heteroneurus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(66177) 1998 WE5
(66177) 1998 WE5 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 November 1998 dek R A Tucker di Goodricke-Pigott.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(356226) 2009 SF246
(356226) 2009 SF246 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.093, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Silvestriola farinicola
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(63550) 2001 PX64
(63550) 2001 PX64 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Agustus 2001 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(56583) 2000 JH28
(56583) 2000 JH28 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Mai 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tmesisternus sulcatus
Tmesisternus sulcatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(59441) 1999 GZ29
(59441) 1999 GZ29 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 April 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(452314) 1999 LN28
1999 LN28 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.467, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Siphona pisinnia
Siphona pisinnia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Obereopsis sappalensis
Obereopsis sappalensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Choerades keralaensis
Choerades keralaensis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2009 US87
2009 US87 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.240, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Choerades keralaensis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Phytomyza anemonivora
Phytomyza anemonivora adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Chalcoscirtus janetscheki
Chalcoscirtus janetscheki adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Chalcoscirtus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1957 dek Denis.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Spanyol.
Scarabaeus laevistriatus
Scarabaeus laevistriatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Anthrax sahariensis
Anthrax sahariensis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Chrysops surdus
Chrysops surdus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Pseudamycus flavopubescens
Pseudamycus flavopubescens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pseudamycus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1899 dek Simon.
Nicocles lomae
Nicocles lomae adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Dasophrys saliotragus
Dasophrys saliotragus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
2010 YC1
2010 YC1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.413, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Contarinia lentis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Cylindromyia retroflexa
Cylindromyia retroflexa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(72280) 2001 BJ2
(72280) 2001 BJ2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Januari 2001 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leucophora haustellaris
Leucophora haustellaris adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Collinsia crassipalpis
Collinsia crassipalpis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Collinsia dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1935 dek Caporiacco.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India.
Sisyromyia pycnorhyncha
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Drosophila subfasciata
Drosophila subfasciata adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Frea castaneomaculata
Frea castaneomaculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Graptomyza dentata
Graptomyza dentata adolah sabuah spesies Syrphidae nan tagolong dalam genus Graptomyza. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1914 dek Kertesz.
(67705) 2000 TY21
(67705) 2000 TY21 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Graptomyza dentata
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
(67705) 2000 TY21
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cacia olivacea
Cacia olivacea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Palpomyia armatipes
Palpomyia armatipes adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Muscina principalis
Muscina principalis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Ancylorhynchus brussensis
Ancylorhynchus brussensis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Philoliche candidolimbata
Philoliche candidolimbata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Ancylorhynchus brussensis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Spinimegopis kachina
Spinimegopis kachina adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Macrocondyla hypoxantha
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Sergentomyia gibsoni
Sergentomyia gibsoni adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Enderleinphora
Enderleinphora adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Eunidia variegata
Eunidia variegata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neobidessus bordoni
Neobidessus bordoni adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(56584) 2000 JQ29
(56584) 2000 JQ29 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Mai 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(52553) 1997 CA16
(52553) 1997 CA16 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Februari 1997 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhantus frontalis
Rhantus frontalis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Zonosemata electa
Zonosemata electa adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(60453) 2000 CR102
(60453) 2000 CR102 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(50601) 2000 EY49
(50601) 2000 EY49 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Maret 2000 dek K Korlević di Observatorium Višnjan.
Hydrovatus clypealis
Hydrovatus clypealis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(50601) 2000 EY49
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77837) 2001 QK267
(77837) 2001 QK267 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
Hydrovatus clypealis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(77837) 2001 QK267
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Geranomyia atlantica
Geranomyia atlantica adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gymnopleurus reichei
Gymnopleurus reichei adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Bacchisa medioviolacea
Bacchisa medioviolacea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chondropsis subtilis
Chondropsis subtilis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Chondropsis dan famili  Chondropsidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2013 dek Calcinai, Bavestrello, Bertolino, Pica, Wagner & Cerrano.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Chondropsis subtilis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.