cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(74551) 1999 JY98
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bombylius subflavus
Bombylius subflavus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Sybra indistincta
Sybra indistincta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(54478) 2000 OG23
(54478) 2000 OG23 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(416195) 2002 TR190
2002 TR190 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.160, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Holorusia conspicabilis
Holorusia conspicabilis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Phaonia liaoshiensis
Phaonia liaoshiensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Laxenecera engeli
Laxenecera engeli adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaonia liaoshiensis
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Laxenecera engeli
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Ligyra atricosta
Ligyra atricosta adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus frosti
Dolichopus frosti adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Ligyra atricosta
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Phthiria umbripennis
Phthiria umbripennis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Yola panelii
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Hymeniacidon actites
Hymeniacidon actites adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hymeniacidon dan famili  Halichondriidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1978 dek Ristau.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hymeniacidon actites dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Copelatus proximus
Copelatus proximus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Phthiria umbripennis
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Carinefferia aper
Carinefferia aper adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eurysternus magnus
Eurysternus magnus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(50321) 2000 CH51
(50321) 2000 CH51 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anthrax cybele
Anthrax cybele adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Culex peringueyi
Culex peringueyi adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(70991) 1999 XG33
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Potiaxixa intermedia
Potiaxixa intermedia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pellenes bitaeniata
Pellenes bitaeniata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pellenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1882 dek Keyserling.
Potiaxixa intermedia
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Koronavirus
Koronavirus adolah virus dari familia Coronaviridae nan manjadi panyabab panyakik pado buruang jo mamalia (tamasuak manusia). Struktur tubuah virus (virion) ko tadiri ateh membran, salubuang lipid bilayer (envelope), glikoprotein nan sarupo jo paku (spike), genom RNA positif, jo protein nukleokapsid. Glikoprotein koronovirus dapek baikatan jo glikoprotein pamukaan sel induak sacaro spesifik untuak mamulai tajadinyo infeksi. Koronavirus diklasifikasikan manjadi tigo golongan utamo, golongan 1 jo 2 mainfeksi mamalia, mulai dari kalalawa inggo manusia, sadangkan golongan 3 hanyo ditamukan pado spesies avian (buruang). Infeksi virus iko dapek manimbulkan gejala panyakik nan baragam, mulai dari hampia indak bagejala apopun inggo gejala nan fatal jo capek. Infeksi koronavirus dapek manjadi panyabab baragam panyakik, cando bronkitis, ensefalitis, gastroenteritis, jo hepatitis.
Goneccalypsis lucida
Goneccalypsis lucida adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Diaphorus parvulus
Diaphorus parvulus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pellenes bitaeniata
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Australia Barat, Queensland, New South Wales.
Diaphorus parvulus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Mesembrina ciliimaculata
Mesembrina ciliimaculata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Colpodia
Colpodia adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(68154) 2001 BD1
(68154) 2001 BD1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Januari 2001 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Aplysina minima
Aplysina minima adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Aplysina dan famili  Aplysinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1914 dek Hentschel.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Aplysina minima dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Campiglossa ochracea
Campiglossa ochracea adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Air Manjunto, Mukomuko
Air Manjunto adolah marupoan sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Mukomuko, provinsi Bengkulu, Indonesia.
Villa proxima
Villa proxima adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Zeuxia rubetra
Zeuxia rubetra adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Phlebotomus notus
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Neolophonotus efflatouni
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Atrichopogon lazoensis
Atrichopogon lazoensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Bledius fergussoni
Bledius fergussoni adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Mallochohelea smithi
Mallochohelea smithi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(63232) 2001 BK15
(63232) 2001 BK15 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Januari 2001 dek T Kobayashi di Oizumi.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Maisi sasuduik
Maisi sasuduik (biaso disingkek sasuduik atau manyuduik; diijo pulo manyuduk) marupoan salah satu rangkaian tradisi panikahan urang Minangkabau di Luhak Limo Puluah Koto. Tradisi iko manjadi syaraik bagi pihak laki-laki untuk maminang padusi. Banamo maisi sasuduik dikaranokan syaraik nan musti ditabuih dek laki-laki yaitu malangkoki kalangkokan isi biliak padusi, paliang saketek barupo: dipan, kasua, meja badak, sarato lamari baju; salabiahnyo disasuaian jo kasanggupan dari pihak laki-laki.
Tradisi manyuduik hanyo basipaik adat salingka nagari nan aratinyo tradisi iko hanyo balaku di wilayah Limo Puluah Koto (daerah Kabupaten Lima Puluh Kota jo Payakumbuah kini). Kok ado panikahan nan beda nagari sarato balain adaik inggo babeda luak, tradisi iko buliah ado buliah indak sasuai mupakaik kaduo pihak nan ka manikah. Sairiang jo sistem badunsanak nan dipakai dek budayo Minangkabau yaitu matrilineal, hal iko barakibaik suami musti tingga di rumah mintuonyo sainggo maisi sasuduik diraso paralu.
Tradisi manyuduik panah pulo diangkek dalam sabuah film pado 2013 nan bajudul Salisiak Adaik. Film tasabuik maangkek pabedaan adaik nan saliang batulak balakang antaro adaik Piaman jo Payokumbuah. Di Piaman, ado adaik bajapuik nan ma pihak padusi maanta sajumlah pitih ka pihak laki-laki, sadangkan di Payokumbuah mamakai adaik sasuduik.
Kalangkokan
Syaraik nan musti ditabuih dek laki-laki yaitu malangkoki kalangkokan isi biliak padusi. Isi billiak paliang saketek barupo: dipan, kasua, meja badak, sarato lamari baju, salabiahnyo disasuaian jo kasanggupan dari pihak laki-laki. Jikok si laki-laki barasaki labiah buliah dilangkoki sampai ka aleh kasua, kain saok, kalambu, badak-badak sarato kalangkokan biliak mandi. Kini, maisi sasuduik indak hanyo barupo barang nan tampak mode nan tasabuik sabalunnyo, tapi alah buliah dalam bantuak pitih tunai. Nan kudian pihak padusi nan mambalanjoan tapi musti untuak kaparaluan biliak. Kok kalangkapan biliak alah sudah dan diraso cukuik, tapi piti masih ado basiso baru buliah dibalian ka bantuak nan lain, cando kaparaluan untuak mampaelokan rumah. Nan indak buliah adolah jikok pitih maisi sasuduik dipakai untuak bahan-bahan pangan kaparaluan alek panihakan.
Adat
Pakaro maisi sasuduik disampaikan wakatu acara manaiakan siriah atau dalam tradisi Luhak 50 Koto disabuik "makan lamang", ado pulo nan manyabuiknyo manjarah. Wakatu palaksanaan iko kurang labiah duo bulan, paliang lambek sabulan, sabalun dilaksanakan akad sainggo maisi sasuduik salain manjadi syaraik panihakan juo manjadi tando mulo baso rancana panikahan kaduo balah pihak alah samo-samo direstui dan indak diungkai lai atau basifaik maikek. Kok ado salisiah paham atau masalah di kudian ari sabalun acara akad balansuang mangko isi sasuduik ka manjadi panantu kaluarga mano nan mamulai masalah. Katiko isi sasuduik dikaluaan sarato dibaliakan ka pihak nan laki-laki mangko disimpulkan baso pihak padusilah nan maungkai janji, atau sabaliaknyo kok isi sasuduik indak dibaliakan mangko pihak laki-lakilah nan maungkai janji.
Enes setiger
Enes setiger adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhipidia (Rhipidia) tetraleuca
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Docosia nigra
Docosia nigra adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(72019) 2000 XV14
(72019) 2000 XV14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2003 CQ20
2003 CQ20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.498, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2002 TB70
2002 TB70 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.132, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.6.
Gyrophaena simpliciformis
Gyrophaena simpliciformis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Docosia nigra
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Gyrophaena simpliciformis
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
2002 TB70
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hymeniacidon adreissiformis
Hymeniacidon adreissiformis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hymeniacidon dan famili  Halichondriidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1945 dek Dickinson.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hymeniacidon adreissiformis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pseudobombyliomyia linellii
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Cleptometopus fuscosignatus
Cleptometopus fuscosignatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61518) 2000 QZ58
(61518) 2000 QZ58 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Cleptometopus fuscosignatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Trichoncus trifidus
Trichoncus trifidus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Trichoncus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1965 dek Denis.
2012 FM
2012 FM adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.486, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.1.
Trichoncus trifidus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Portugal.
2012 FM
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77509) 2001 HW47
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eutrixa laxifrons
Eutrixa laxifrons adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Sybra inermis
Sybra inermis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(490014) 2008 SE245
2008 SE245 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.026, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pararondania multipunctata
Pararondania multipunctata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(54479) 2000 OX23
(54479) 2000 OX23 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Oldroydiella tenebrosa
Oldroydiella tenebrosa adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Chetostoma stackelbergi
Chetostoma stackelbergi adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Onitis laticollis
Onitis laticollis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pellenes bonus
Pellenes bonus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pellenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1999 dek Logunov, Marusik & Rakov.
(62010) 2000 RX40
(62010) 2000 RX40 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Peromyia ovalis
Peromyia ovalis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Aenictacantha
Aenictacantha adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sakitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Pterolophia pendleburyi
Pterolophia pendleburyi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Jurinia smithi
Jurinia smithi adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Cladotanytarsus conversus
Cladotanytarsus conversus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Achalcus cinereus
Achalcus cinereus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Nitrogen
Nitrogen adolah anggota paliang ringan dari golongan 15 tabel periodik, acok disabuik pniktogen. Namo itu barasa dari bahaso Yuniani πνίγειν "tersedak", marujuak lansuang kapado sifek asfiksiasi nitrogen. Nitrogen adolah unsua umum dalam alam semesta, dikiroan barado pado urutan ka-7 total kalimpahan dalam galaksi Bima Sakti dan Tata Surya. Pado suhu jo takanan standar, duo atom unsua iko berikatan mambantuak dinitrogen, suatu gas diatomik nan tak bawarna jo indak babaun, jo rumus kimia N2. Dinitrogen mambantuak sakitar 78% atmosfer bumi, mambueknyo sabagai unsua mandiri nan paliang banyak. Nitrogen tadapek dalam sadoalah organisme, tautamo dalam asam amino sarato protein, dalam asam nukleat (DNA jo RNA) sarato dalam molekul pamindah energi adenosin trifosfat (ATP). Tubuh manusia manganduang sakitar 3% nitrogen (badasarkan massa), jo marupoan unsua paliang banyak ka-4 di dalam tubuh satalah oksigen, karbon, jo hidrogen. Siklus nitrogen manjalehan pergerakan unsua dari udaro, mamasuaki biosfer jo senyawa organik, kamudian baliak ka atmosfer.
Banyak senyawa nan penting untuak industri, saparti amonia, asam nitrat, nitrat organik (propelan jo bahan peledak), sarato sianida, manganduang nitrogen. Ikatan rangkap tigo nan kuek bana dalam nitrogen elementer (N≡N), ikatan paliang kuek kaduo dalam molekul diatomik satalah karbon monoksida (CO), mandominasi kimia nitrogen. Hal iko manyababkan kesulitan untuak baik organisme maupun industri dalam maubah N2 manjadi senyawa nan bamanfaat, tatapi katiko wakatu nan samo, mambaka, maladakkan, atau manguraikan senyawa nitrogen untuak mambantuak gas nitrogen akan malapehan energi dalam jumlah gadang nan acok kali bamanfaat. Amonia jo nitrat sintetis adolah pupuk industri utamo, jo pupuak nitrat adolah polutan utamo dalam eutrofikasi sistem aia.
Talapeh dari panggunaannyo sabagai pupuak jo panyimpan energi, nitrogen adolah konstituen baragam senyawa organik saparti Kevlar nan digunoan dalam kain bakakuatan tinggi jo sianoakrilat nan digunoan dalam superglue. Nitrogen adolah konstituen dari sadoalah kelas obat farmakologi utamo, tamasuak antibiotika. Banyak ubek atau prodrug maniru molekul sinyal alami nan manganduang nitrogen: contohnyo, nitrat organik nitrogliserin jo nitroprusida mangandalian tekanan darah jo memetabolisme manjadi dinitrogen monoksida. Banyak ubek penting nan manganduang nitrogen, saparti kafeina jo morfin alami atau amfetamin sintetis, batindak salaku reseptor neurotransmiter hewan.
Sajarah
Senyawa nitrogen mamiliki sajarah nan panjang, amonium klorida alah dikana dek Herodotus. Mereka takana pado Abad Pertengahan. Alkimiawan mangatahui asam nitrat sabagai aqua fortis (aia kuek), nan juo senyawa nitrogen lainnyo saparti garam amonium jo garam nitrat. Campuran asam nitrat jo asam klorida dikana sabagai aqua regia (air raja), untuak marayoan kamampuannyo malaruikan ameh.
Panamuan nitrogen dianugerahkan kapado dokter bakabangsaan Skotlandia Daniel Rutherford pado taun 1772, nan manyabuiknyo sabagai udaro babahayo (noxious air). Maskipun inyo indak maakuinyo sabagai zat kimia nan sapanuahnyo babeda, inyo jo tageh mambedaannyo dari "udara tetap"nya Joseph Black, atau karbon dioksida. Tadapek komponen udaro nan indak mandukuang pambakaran cukuik jaleh bagi Rutherford, maskipun inyo indak manyadari bahwa itu adolah sabuah unsua. Nitrogen ditaliti juo pado wakatu nan samo dek Carl Wilhelm Scheele, Henry Cavendish, dan Joseph Priestley, nan marujuaknyo sabagai udaro tabaka atau udaro terflogistikasi. Gas nitrogen cukuik inert sahinggo dirujuak dek Antoine Lavoisier sabagai "udaro mefitik" atau azote, dari άζωτικός (azotikos), "indak iduik". Dalam atmosfer nan baisi nitrogen murni, hewan mati jo api padam. Maskipun namo usulan Lavoisier indak diterimo dalam bahaso Inggirih, karano itu manuduah bahwasonyo ampia sadoalah gas (tentu saja dengan oksigen sebagai satu-satunya pengecualian) adalah mefitik, nama tersebut digunakan dalam banyak bahasa (Prancis, Italia, Portugis, Polandia, Rusia, Albania, Turki, dll.; dalam bahaso Jerman Stickstoff marujuak ka karakteristik nan samo, yoitu sticken "tasadak atau tacakiak") jo tetap batahan dalam bahaso Inggirih dalam namo nan umum untuak banyak senyawa nitrogen saparti hidrazin jo senyawa dari ion azida. Akhianyo, iko mangarah ka namo "pniktogen untuak golongan dalam tabel periodik nan dimulai dek nitrogen, dari bahaso Yunani πνίγειν "tersedak".
Araneus jamundi
Araneus jamundi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1991 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kolombia.
Hexatoma (Eriocera) pallidipes
Hexatoma (Eriocera) pallidipes adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Myrmarachne magna
Myrmarachne magna adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Myrmarachne dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1933 dek Saito.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Taiwan.
Karajaan Tanjungpura
Karajaan Tanjungpura atau Tanjompura atau Karajaan Matan marupokan karajaan paliang tuo di Kalimantan Barat nan ado sajak abad ka-8. Karajaan iko mangalami babarapo kali pamindahan ibu kota karajaan, partamo kali talatak di Negeri Baru (namo desa kini) Kabupaten Ketapang, kamudian pindah ka Sukadana ( kini ibu kota Kabupaten Kayong Utara) pado abad ka-14 M dan pado abad ke-15 M barubah namo manjadi Karajaan Matan, sajak Rajonyo Sorgi (Giri Kesuma) mamaluak agamo Islam. Karajaan Tanjungpura manjadi bukti bahwa paradaban negeri Tanah Kayong alah cukuik maju pado maso lampau. Tanjungpura pernah manjadi provinsi Karajaan Singasari sebagai Bakulapura. Namo bakula barasa dari bahaso Sanskerta nan bararti tumbuhan tanjung (Mimusops elengi), sahinggo sasudah dimalayukan manjadi Tanjungpura. Sabagian katurunan kerajaan iko tasebar dibabarapo wilayah karena pernikahan dll. Ada nan manempati di Mempawah, Pontianak jo babarapo kota lainnyo. Manuruik babarapo hasil pancarian, ado babarapo katurunan kerajaan iko nan malapeh gala dan indak manggunokan gala karajaannyo.
Hamatastus fasciatus
Hamatastus fasciatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Patmarksia novalbitarsis
Patmarksia novalbitarsis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mesembrius aduncatus
Mesembrius aduncatus adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Patmarksia novalbitarsis
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Mesembrius aduncatus
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Karajaan Tanjungpura
Daerah kakuasaan
Pado maso mahapatih Gajah Mada jo Hayam Wuruk sarupo disabuikan dalam Kakawin Nagarakretagama, negeri Tanjungpura manjadi ibu kota bagi daerah-daerah nan disabuik sabagai taklukan Majapahit di nusa Tanjungnagara (Kalimantan). Majapahit mengklaim bekas daerah-daerah taklukan Sriwijaya di pulau Kalimantan dan sekitarnya. Nama Tanjungpura sering kali dipakai untuk sebutan pulau Kalimantan pada masa itu. Pendapat lain beranggapan Tanjungpura berada di Kalimantan Selatan sebagai pangkalan yang lebih strategis untuk menguasai wilayah yang lebih luas lagi. Menurut Pararaton, Bhre Tanjungpura adalah anak Bhre Tumapel II (abangnya Suhita). Bhre Tanjungpura bernama Manggalawardhani Dyah Suragharini yang berkuasa 1429-1464, dia menantu Bhre Tumapel III Kertawijaya. Kemudian dalam Prasasti Trailokyapuri disebutkan Manggalawardhani Dyah Suragharini menjabat Bhre Daha VI (1464-1474). Di dalam mandala (lingkaran) Majapahit, Ratu Majapahit merupakan prasada (artinya apa?, tiada dalam kamus Indonesia), sedangkan Mahapatih Gajahmada sebagai pranala (link), sedangkan Madura dan Tanjungpura sebagai ansa (pegangan atau naungan)-nya.
Papindahan ibu kota karajaan
Ibu kota Karajaan Tanjungpura babarapo kali mangalami papindahan dari satu tampek ka tampek lainnyo. Babarapo panyabab Karajaan Tanjungpura bapindah ibu kota adolah nan paliang utamo dek serangan dari kawanan parompak (bajak lauik) atau dikenal sabagai Lanon (lanun). Pado maso itu sipak-terjang garombolan Lanon sangaik kejam jo marasahkan panduduak. Karajaan Tanjungpura acok baraliah pusek pamarintahan demi mampartahankan diri karano acok mandapekan serangan dari karajaan lain. Acok bapindah-pindahnyo ibu kota Karajaan Tanjungpura dibuktikan jo adonyo situs sajarah nan ditemukan di bakeh ibu kota-ibu kota karajaan tasabuik. Negeri Baru di Ketapang marupokan salah satu tampek nan pernah dijadikan pusek pamerintahan Kerajaan Tanjungpura. Dari Negeri Baru, ibu kota Kerajaan Tanjungpura bapindah ka Sukadana. Pado maso pamarintahan Sultan Muhammad Zainuddin (1665–1724), pusek istano bageser baliak, nan ditampekan di daerah Sungai Matan (Ansar Rahman, tt:110). Dari sikolah riwayat Karajaan Matan dimulai. Seorang panulih Balando manyabuik wilayah itu sabagai Karajaan Matan, kendati sasungguahnyo namo karajaan pado wakatu itu masih banamo Karajaan Tanjungpura (Mulia [ed.], 2007:5). Pusek pamerintahan kerajaan iko kamudian bapindah baliak yakni pado 1637 di wilayah Indra Laya. Indra Laya adolah namo dari suatu tampek di tapian Sungai Puye, anak Sungai Pawan. Karajaan Tanjungpura kambali baringsuik ka Kartapura, kamudian ka Desa Tanjungpura, dan tarakhir pindah baliak ka Muliakerta di mano Keraton Muhammad Saunan kini badiri.
Flaviludia echinopanacis
Flaviludia echinopanacis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Trichoncus uncinatus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Aljazair.
Karajaan Tanjungpura
Papindahan ibu kota Karajaan Sukadana
Manuruik Catatan Gusti Iswadi, S.sos dalam buku Pesona Tanah Kayong, Kerajaan Tanjungpura dalam perspektif sejarah disebutkan, bahwasanyo, dari negeri baru karajaan Tanjungpura bapindah ka Sukadana sahinggo disabuik Karajaan Sukadana, kamudian pindah baliak Ka Sungai Matan (kini Kec. Simpang Hilir). Pado maso pamarintahan Sultan Muhammad Zainuddin sakitar tahun 1637 pindah baliak ka Indra Laya sehingga disebut Kerajaan Indralaya. Indra Laya adolah namo dari satu tampek di Sungai Puye anak Sungai Pawan Kecamatan Sandai. Kamudian disabuik Karajaan Kartapura dek bapindah baliak ka Karta Pura di desa Tanah Merah, Kec. Nanga Tayap, kamudian baru ka Desa Tanjungpura kini (Kecamatan Muara Pawan) dan tarakhir pindah baliak ka Muliakarta di Keraton Muhammad Saunan nan ado kini nan tarakhia sabagai pusek pamerintahan swapraja.
Bukti adonyo siso karajaan iko dapek dicaliak jo adonyo makam tuo di kota-kota tasabuik, nan marupokan saksi bisu siso karajaan Tanjungpura dahulu. Untuak mamaliharo peninggalan iko pamerintah Kabupaten Ketapang alah mangadokan pamugaran jo pamaliharoan di tampek paninggalan karajaan tasabuik. Tujuannyo agar genarasi mudo dapek mampelajari kajayaan karajaan Tanjungpura pado maso lampau.
Paraclytus apicicornis
Paraclytus apicicornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Karajaan Tanjungpura
Para Panguaso
Dalam malacak jajak rajo-rajo nan parnah mamimpin Karajaan Matan, patuik diketahui pulo silsilah rajo-rajo Karajaan Tanjungpura dek kaduo karajaan iko sabananyo masih dalam satu rangkaian riwayaik panjang. Bahubung tadapek babarapo versi tantang sijarah jo silsilah rajo-rajo Tanjungpura sarato karajaan-karajaan lainnnyo nan masih sarangkaian dengannyo, mako barikuik iko dipaparkan silsilahnyo manuruik salah satu versi, yaitu badasarkan buku Sekilas Menapak Langkah Kerajaan Tanjungpura (2007) suntingan Drs. H. Gusti Mhd. Mulia :
Karajaan Tanjungpura
Pado maso pamerintahan Panembahan Karang Tanjung, pusek Kerajaan Tanjungpura nan samulo barado di Negeri Baru dipindahkan ka Sukadana, jadi namo karajaannyo pun barubah manjadi Karajaan Sukadana. Sukadana marupokan namo nan disabuikan untuak karajaan ini dalam Hikayat Banjar.
Karajaan Sukadana
Peta nan dibuek dek Oliver van Noord tahun 1600, manggambarkan lokasi Succadano, Tamanpure, Cota Matan, dan Loue
Kasultanan Matan
Gusti Asma adolah raja tarakhir Karajaan Matan dan pado maso pamerintahannyo, pusek pemerintahan Karajaan Matan dialihkan ka Simpang, dan namo kerajaannyo pun baganti manjadi Karajaan Simpang atau Karajaan Simpang-Matan.
=== Karajaan (penambahanschap) Simpang-Matan  ===
Karajaan Kayong-Matan atau Kerajaan Tanjungpura II
Manuruik Staatsblad van Nederlandisch Indië tahun 1849, wilayah karajaan-karajaan iko tamasuak dalam wester-afdeeling bardasarkan Bêsluit van den Minister van Staat, Gouverneur-Generaal van Nederlandsch-Indie, pado 27 Agustus 1849, No. 8
Meski tarpacah-pacah manjadi babarapo karajaan, namun karajaan-karajaan turunan Karajaan Tanjungpura (Karajaan Sukadana, Kerajaan Simpang-Matan, dan Kerajaan Kayong-Matan atau Kerajaan Tanjungpura II) masih tatap eksis dengan pemerintahannyo masiang-masiang. Silsilah rajo-rajo nan pernah bakuaso di Kerajaan Matan (dan sabelum badirinyo Karajaan Matan) di ateh adalah salah satu versi nan barasil diparoleh.
Versi lainyo
Tadapek versi lain nan juo manyabuikan silsilah rajo-rajo Matan nan diperoleh dari kaluarga Kerajaan Matan sandiri nan mahimpun data dari babagai sumber (P.J. Veth, 1854; J.U. Lontaan, 1975; H. von Dewall, 1862; J.P.J. Barth, 1896; Silsilah Keluarga Kerajaan Matan-Tanjungpura; Silsilah Raja Melayu dan Bugis; Raja Ali Haji, Tufat al-Nafis; Harun Jelani, 2004; H.J. de Graaf, 2002; Gusti Kamboja, 2004), yakni sabagai barikuik:
Pamakaian namo karajaan
Kini iko namo karajaan ini diabadikan sebagai nama universitas negeri di Kalimantan Barat yaitu Universitas Tanjungpura di Pontianak, dan juo digunokan dek TNI Angkatan Darat sabagai namo Kodam di Kubu Raya yoitu Kodam XII/Tanjungpura
Rujuakan
<references group="" responsive="1">
(436758) 2012 AD6
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Meigenia concolor
Meigenia concolor adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thalloptera imbecilla
Thalloptera imbecilla adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Spongia (Spongia) plana
Spongia (Spongia) plana adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Spongia (Spongia) plana dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pump-jet
Pump-jet, hydrojet, atau water jet adolah sistem kalauikan nan manciptakan sabuah jet aia untuak propulsi.
Susunan mekanik mungkin barupo baliang-baliang jo nozzle, atau pompa sentrifugal dan nozzle.
Agabus setulosus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Anastrepha macrura
Anastrepha macrura adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Systellogaster calceolata
Systellogaster calceolata adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Uracanthus glabrilineatus
Uracanthus glabrilineatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Systellogaster calceolata
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Platynectes decemnotatus
Platynectes decemnotatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Anastrepha macrura
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(56298) 1999 RO46
(56298) 1999 RO46 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Uracanthus glabrilineatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anaglyptus jii
Anaglyptus jii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(52270) Noamchomsky
(52270) 1988 CH5 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Februari 1988 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atylotus albipalpus
Atylotus albipalpus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Dicranomyia (Dicranomyia) remota
Dicranomyia (Dicranomyia) remota adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phytobia inusitata
Phytobia inusitata adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Pellenes borisi
Pellenes borisi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pellenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1999 dek Logunov, Marusik & Rakov.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kazakhstan.
Bothaella eldridgei
Bothaella eldridgei adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Lubuk Pinang, Muko Muko
Lubuk Pinang adolah marupoan sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Muko Muko, provinsi Bengkulu, Indonesia.
Stertinius splendens
Stertinius splendens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Stertinius dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1902 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Sulawesi.
Gonomyia (Leiponeura) hackeri
Gonomyia (Leiponeura) hackeri adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Hymeniacidon agminata
Hymeniacidon agminata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hymeniacidon dan famili  Halichondriidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1884 dek Ridley.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hymeniacidon agminata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(71174) 1999 XO210
(71174) 1999 XO210 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Aplysina minuta
Aplysina minuta adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Aplysina dan famili  Aplysinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1889 dek Lendenfeld.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Aplysina minuta dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(54480) 2000 OB24
(54480) 2000 OB24 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leptura plebeja
Leptura plebeja adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dichaetomyia immaculiventris
Dichaetomyia immaculiventris adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.