cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bapikia Kritis
Sijarah
Sokrates manatapkan pantiangnyo "mancari bukti, mamareso panalaran jo asumsi dengan cermat, manganalisa konsep dasar, jo manalusuri implikasi indak hanyo dari apo nan dikatokan tetapi juo dari apo nan dikarajokan". Metode patanyoannyo kini dikenal sabagai "Patanyoan Sokrates" jo marupakan strategi pengajaran bapikia kritis nan paliang takenal. Dalam mode patanyoannyo, Sokrates manyoroti parlaunyo bapikia untuak kajalean jo konsistensi logis. Inyo mangajukan patanyoan kapado urang-urang untuak mangungkapkan pamikiran irasional mereka atau kurangnyo pangatahuan nan dapek diandalkan. Sokrates manunjuakan bahwa mampunyoi otoritas indak manjamin pangatahuan nan akurat. Inyo manetapkan matode mampatanyokan kayakinan, mamreso asumsi jo taliti dan mangandalkan bukti jo alasan nan masuak aka. Plato mancatat ajaran Sokrates jo manaruihkan tradisi bapikia kritis. Aristoteles jo skeptis Yunani barikuiknyo manyampurnakan ajaran Socrates, manggunokan pamikiran sistematis jo mangajukan patanyoan untuak mamastikan sipaik sabananyo dari realitas di lua caro hal-hal nan muncua dari pandangan sakileh.
Metaleptyphantes vicinus
Metaleptyphantes vicinus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Metaleptyphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1968 dek Locket.
Pterolophia fortescapa
Pterolophia fortescapa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bapikia Kritis
Sijarah
Sokrates manatapkan agenda untuak tradisi bapikia kritis, yaitu untuak sacaro reflektif mampatanyokan kayakinan jo panjalehan umum, jo hati-hati mambedakan kayakinan nan masuak aka jo logis dari nan—betapapun menariknyo egosentrisme asli kito, betapapun mereka malayani kapantiangan pribadi kito, betapapun nyamannyo, atau manghibua mereka mungkin—kurangnya bukti nan mamadai atau landasan rasional untuak manjamin kayakinan.
Pterolophia fortescapa
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bapikia Kritis
Sijarah
Bapikia kritis digambarkan dek Richard W. Paul sabagai garakan dalam duo galombang (1994). "Galombang peartamo" dalam bapikia kritis acok disabuik sabagai 'analisis kritis' nan jelas, yaitu pamikiran rasional nan malibatkan karitik. Rinciannyo bavariasi di antaro mereka nan mandefinisikannyo. Menuruik Barry K. Beyer (1995), bapikir kritis bararti mambuek panilaian nan jeleh jo baralasan. Salamo proses bapikir kritis, ide-ide harus baralasan, dipikiakan jo caro elok, jo dinilai. Dewan Nasional AS untuak Kaunggulan dalam Bapikir Kritis mandefinisikan bapikir kritis sabagai "proses disiplin intelektual sacara aktif jo tarampil mangkonseptualisasikan, manerapkan, manganalisis, mansintesis, atau mangevaluasi informasi nan dikumpuakan dari, atau dihasiakan dek, pangamatan, pangalaman, refleksi, panalaran, atau komunikasi, sabagai panduan untuak kayakinan jo tindakan".
Sacaro tradisional
Sacaro tradisional, bapikia krisis alah didefenisikan sacaro baragam sabagai barikuik:
Metaleptyphantes vicinus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Angola.
Bapikia Kritis
Sacaro panalitian
Para sarjana pamikiran kritis kontemporer alah mampalaweh pamikiran kritis dalam definisi tradisional. Iko tamasuak kualitas, konsep, dan proses seperti kreativitas, imajinasi, penemuan, refleksi, empati, pengetahuan penghubung, teori feminis, subjektivitas, ambiguitas, dan indak bakajalehan. Babarapo defenisi bapika kritis mangacualikan praktik subjektif iko.
Pangartian dek National Council for Excellence in Critical Thinking
Pado tahun 1987, dalam pamaparannyo di Annual International Conference on Critical Thinking and Education Reform ke-8, Michael Scriven jo Richard Paul manjalehan kalau bapikia kritis malibatkan proses nan secara aktif jo penuah kamampuan untuak mambuek konsep, manerapkan, manganalisis, manyarikan, jo mangamati sabuah masalah nan didapek ataupun diciptakan dari pangamatan, pangalaman, komunikasi jo lain sabagainyo.
Ado duo komponen nan mambantuak kamampuan bapikia kritis, yaitu:
Pangartian dek Edward Glaser
Dalam seminar pandidikan jo pamikiran kritis pado tahun 1941, Edward Glaser manjalehan tigo hal yan nalibat at dalaa pambentukaa kemampuaapiiia kr kritis.
Etimologi jo asa-usua
Dalam istilah bapikia kritis, kata kritis barasal dari kato Yunani yaitu κριτικός (kritikós) yan ang aroinya "kritik/kritis", nan diidentifikasi sabagai kapasitas intelektual jo sarana untuak "mangakimi", "mangakimi", "manilai", jo "mampu mambedakan". Aka intelektual kritis samo kunonyo jo etimologinyo, yang mano dapek dilacak, pado akhianyo, ka praktiak pangajaran jo visi Socrates pado 2.500 tahun yang lal,unan aeaemukanjo  aetode aenaelidikan artanoyan bahwa orangin ak dapek sacaro rasional mambatuakan klaim pacaya diri mereka tahadok pangatahuan.
Fungsi
Barikuik adolah daftar katarampilan bapikia kritis inti nan maliputi observasi, interpretasi, analisis, inferensi, evaluasi, panjalasan, jo metakognisi. Manuruik Reynolds (2011), individu atau kalompok nan talibaik dalam caro bapikia kritis nan kuek mampu mamberikan patimbangan untuak manatapkan, misalnyo:
Paracoenosia
Paracoenosia adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Poimenesperus elseni
Poimenesperus elseni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Blabia costaricensis
Blabia costaricensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Paracoenosia
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(65709) 1992 RP1
(65709) 1992 RP1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 September 1992 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bapikia Kritis
Fungsi
Salain mampunyoi katerampilan bapikia kritis nan kuek, sasaurang harus siap untuak talibaik dalam masalah jo kaputusan manggunokan katerampilan tasabuik. Bapikir kritis indak hanyo manggunokan logika, tapi juo manggunokan kriteria intelektual nan lueh sarupo kajalehan, kredibilitas, akurasi, presisi, relevansi, kadalaman, kaluasan, signifikansi, jo kaadilan.
Bapikia kritis mambutuahkan kamampuan untuak:
Alhasil: “Suatu usaho nan gigiah untuak mamareso satiok kapicayoan atau bantuak pangatahuan nan diduga badasarkan bukti nan mandukuang atau manyangkalnyo jo kasimpulan lebiah lanjuik nan manjadi kacandrungannyo“.
Karakteristik
Dalam artikel ''Using writing to develop and assess critical thinking. Teaching of Psychology'', Wade manjalehan bahaso ado dalapan karakteristik dalam bapikia kritis, sabagai barikuik:
Kabiasaan atau ciri-ciri pikiran
Kabiasaan bapikia nan mancirikan sasaurang nan sangaik candrung bapikia kritis mancangkup kainginan untuak mangikuti alasan jo bukti ka mano pun inyo mangarah, pandekatan sistematis untuak panyalasaian masalah, raso ingin tahu, sikap adia, jo kapicayoan diri dalam panalaran.
Menuruik analisis definisi dek Kompf samo Bond (2001), bapikia kritis malibatkan pamacahan masalah, paambiak kaputusan, metakognisi, rasionalitas, pamikiran rasional, panalaran, pangetahuan, kacerdasan, jo juo komponen moral sarupo pamikiran reflektif. Dek karano itu, para pamikia kritis paralu mancapai tingkek kadewasaan dalam pakembangannyo, mampunyoi sikap tatantu sarato saparangkaik katarampilan nan diajakan.
Ado postulat dek babarapo panulih bahwa kacendrungan dari kabiasaan bapikia harus dianggap sabagai kabajikan untuak manunjuakan karakteristik seurang pamikia kritis. Kabajikan intelektual iko adolah kualitas etis nan mandorong motivasi untuak bapikia jo caro tatantu menuju kaadaan tatantu. Namun, kabajikan-kabajikan iko juo alah dikritik dek para skeptis, nan bapandapek bahwa ado kakurangan bukti untuak dasar mental spesifik nan manyebabkan pamikiran kritis.
Dolichopus helenae
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo labiah pendek dari 8 mm.
Giardomyia emarginata
Giardomyia emarginata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nephrotoma flammeola
Nephrotoma flammeola adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Giardomyia emarginata
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Nephrotoma flammeola
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Napomyza nigritula
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(523611) 2005 UY5
2005 UY5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.418, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Raspailia trachystyla
Raspailia trachystyla adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Raspailia trachystyla dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Estoloides galapagoensis
Estoloides galapagoensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Meifrizal
Meifrizal laia 12 Mai 1972 di Lubuaksikapiang, Pasaman, Sumatra Barat, dari ayah Sofyan dan ibu Asnizar. Inyo menyukoi dunia sastra, tarutamo puisi, sajak duduak di bangku sakola dasar.[1] Tapi, kapandaian manulih puisi ko baru diasahnyo katiko duduak SMP. Katiko, puisi-puisinyo ditabikan di laman puisi Koran Masuak Sakola (KMS) nan marupoan tabitan rutin mingguan Koran Singgalang, sabuah koran lokal Sumatra Barat. Inyo basungguah-sungguah manggalui puisi ko katiko awal basakola di SMA, taun 1989. Hasilnyo adolah puisi-puisinyo ditabikan di halaman Budaya Minggu, Koran Haluan nan diasuah panyair Ruzli Marzuki Saria. Sajak masuak fakultas Sastra, Jurusan Bahaso Indonesia, Universitas Andalas, inyo samakin banyak manulih. Iko ditandoi katiko inyo mamanangan lomba mambuek puisi tingkek mahasiswa sa-Sumatra Barat, taun 1993. Di taun nan samo, inyo tapiliah manjadi nominasi lomba cipta puisi sa-Sumatera Barat nan diadoan dek Yayasan Taraju Padang. Taun 1994, inyo melanjuikan kapanyairannyo jo manjadi 10 tabaiak lomba Cipta Puisi sa-Indonesia nan diadoan baliak dek Yayasan Taraju Padang.[2]
Bulan Desember 1997, salain manjadi paserta, Meifrizal sato langsuang dalam kagiatan Patamuan Sastrawan Nusantara IX dan Patamuan Sastrawan Indonesia 1997 di INS Kayutanam, Sumatra Barat. Basamo jo kagiatan tu, sastrawan tanamo A.A. Navis mancatat namo Meifrizal manjadi panyair Sumatra Barat dalam buku Geo Sastra dan Seni Minang Kabau, nan barisi kaba tantang sastrawan dan seniman, sarato tokoh-tokoh nasional lainnyo dari Sumatra Barat. Taun 1999, inyo tamasuak surang panyair nan diundang untuak sato dalam Patamuan Sastrawan Melayu Sarumpun nan diadoan di Pulau Daik Lingga, Kapulauan Riau. Salain manulih puisi di banyak madia massa, puisi-puisi Meifrizal taimpun pulo dalam antalogi puisi basamo, diantaronyo:
Stenopterus ater
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Meifrizal
Rumpun (Kumpulan Puisi Panyair Sumatra Barat—Taman Budaya dan Dewan Kesenian Sumatera Barat, 1992) Taraju (Kumpulan Pamanang Lomba Cipta Puisi sa-Sumatera Barat—Yayasan Taraju Padang, 1993) Sahayun (Kumpulan Pamanang Lomba Cipta Puisi sa-Indonesia,1994) Hawa 29 Penyair (Kumpulan Puisi Panyair Sumatera Barat, 1996) Slonding (Kumpulan Pamenang Lomba Cipta Puisi sa-Indonesia—Yayasan Selakunda Bali, 1998) Makam (Kumpulan Puisi Indonesia- Pusek Pangajian Bahaso jo Kabudayaan Malayu Universitas Riau, Pekanbaru, 1999) Puisi Sumatra Barat 1999 (Kumpulan Puisi Pnyair Sumatera Barat—Dewan Kesenian Sumatera Barat, 1999    Memo Anti Terorisme 250 Panyair Indonesia (Forum Sastra Surakarta, 2016)    Memo Antikekerasan Terhadap Anak Komunitas Memo Penyair (Forum Sastra Surakarta, 2016)    Kumpulan Puisi Kopi 1.550 mdpl (Kumpulan Puisi Kopi Panyair Dunia, 2016)    Puisi Manulak Korupsi 6 (2017).    Kumpulan puisi surang nan alah tabik diantaronyo:    Sihir Waktu (Rumah kayu Pustaka Utama, 2016)    Kisah  Sabalun Tidur (LeutikaPrio, 2016), dan     Buruang nan Lepas dari Sangkar  Saroman Angan nan Tamasya ka Bintang-Bintang (Ganding Pustaka, 2017). Kini ko, di sampiang acok manulih puisi, inyo aktif pulo di dunia pandidikan sabagai guru di SMP  Nagari 1 Lubuaksikapiang, Kabupaten Pasaman, Sumatra Barat.[3]
rujuakan
^ 2. Puteri Asmrini, dkk. 2003. Sepanjang Abad Sastrawan Sumatra Barat. Jakarta: Pusek Bahasa. ^ 1. Wawancara jo Meifrizal, 13 oktober 2017. ^ 1. Wawancara jo Meifrizal, 13 oktober 2017.
Dasyhelea atlantis
Dasyhelea atlantis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Molophilus (Molophilus) anthracinus
Molophilus (Molophilus) anthracinus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Rhaphium brevilamellatum
Rhaphium brevilamellatum adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Messua donalda
Messua donalda adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Messua dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1955 dek Kraus.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di El Salvador.
2007 MK6
2007 MK6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.819, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(51896) 2001 QY34
(51896) 2001 QY34 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hesperodromus sodalis
Hesperodromus sodalis adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Goephanes zebrinus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lydella nitida
Lydella nitida adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spilogona infuscata
Spilogona infuscata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Onthophagus armatus
Onthophagus armatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Palpada taenia
Palpada taenia adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus armatus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Palpada taenia
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
(80760) 2000 CY53
(80760) 2000 CY53 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Winthemia bicrucis
Winthemia bicrucis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Manihinea conferta
Manihinea conferta adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Manihinea dan famili  Theonellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1993 dek Pulitzer-Finali.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Manihinea conferta dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Exocentrus coeruleus
Exocentrus coeruleus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nephrotoma flavipalpis
Nephrotoma flavipalpis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Uranotaenia heiseri
Uranotaenia heiseri adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Rucentra posticata
Rucentra posticata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Caribbomerus brasiliensis
Caribbomerus brasiliensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chasmia ornata
Chasmia ornata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Stenus erythropus
Stenus erythropus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
2013 BP14
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Discodermia aspera
Discodermia aspera adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Discodermia dan famili  Theonellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1880 dek Carter.
Dicranomyia (Dicranomyia) davaoensis
Dicranomyia (Dicranomyia) davaoensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Discodermia aspera
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Discodermia aspera dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Lispe bengalensis
Lispe bengalensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Entomophaga ussuriensis
Entomophaga ussuriensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicranomyia (Dicranomyia) davaoensis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Malaya farquharsoni
Malaya farquharsoni adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Entomophaga ussuriensis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Orthocladius lignicola
Orthocladius lignicola adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lispe bengalensis
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Orthocladius lignicola
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Metamynoglenes absurda
Metamynoglenes absurda adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Metamynoglenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 2002 dek Blest & Vink.
Malaya farquharsoni
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Metamynoglenes absurda
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Selandia Baru.
Haematopota fumigata
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Celina bonvouloiri
Celina bonvouloiri adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(79728) 1998 SK128
(79728) 1998 SK128 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Hemisphaeronotus flavidus
Hemisphaeronotus flavidus adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Drosophila melanica
Drosophila melanica adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Mycetophila pseudofunerea
Mycetophila pseudofunerea adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
2009 SJ18
2009 SJ18 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.112, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tetilla praecipua
Tetilla praecipua adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Dasril Ahmad
Dasril Ahmad iyolah ciek di antaro sakian kritikus sastra nan ado di Sumatra Barat nan tatap sajo rajin bagiek sabagai pangamaik, pakarajo, panulih kritik karya satsra jo esai bagai. Salain manulih, Baliau ko acok pulo dimintak manjadi juri dalam lomba jo sayembara sastra, baiak di kalangan murik sakola juo lomba sastra untuak umum di Sumatra Barat nan ko. Pak Dasril Ahmad ko lahia pado tanggal 25 Desember 1957 di Kampuang Mato Aia, Padang Selatan, Kota Padang. Inyo datang dari kaluarga nan indak bakarajo sabagai panulih. Baliau ko anak kaduo dari anam badunsanak. Ayahnyo banamo Ahmad Sutan Kayo (alm.) nan dulu jadi prajurit TNI AD, ibunyo banamo Rosma (almh), inyo iyo ibu rumah tangga. Dasril Ahmad ko dulu basakola di jurusan masin di STM Nagari 2 Padang, tamaik pado taun 1976. Salanjuiknyo, Dasril Ahmad masuak bakarajo di unit pangangkutan (tapeknya di bengke truk pangangukutan) PT Igasar Semen Padang salamo duo taun (1977—1979). Pado taun 1979, ado pulo paluang ka manjadi karyawan PT Semen Padang. Inyo pun sato pulo ikuik sariangan, mako dapek luluih pulo sariangan tu mako liau ko ditampekan pado jabatan operator III di Mekanical Departement Pabrik Indarung II, PT Semen Padang. Namun, bakarajo di pabrik semen paliang saisuak di Indonesia nan tun hanyo inyo jalani salamo 13 taun (1979 – 1992) se nyoh.
Tetilla praecipua
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Tetilla praecipua dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(75767) 2000 AM185
(75767) 2000 AM185 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Dasril Ahmad
Wadah sahabaik pena itu mambueknyo acok manulis jo pakai gaya panulihan nan rancak co gaya bacarito carito pendek juo pun tulisan-tulisan nan bak puisi nan romantis kecek urang bak gaya anak mudo katiko itu. Dek Liau ko, kagiatan dalam wadah sahabaik pena itu alah mambueknyo tatariak jo basitungkin jo dunia tulih manulih, tarutamo kapandaian ba sastra. Inyo pun indak manyio-nyiokan rahmaik kapandaian manulih nan tun. Kreativitas basastranyo pun inyo salurkan sairiang jo timbuanyo suatu ruang kreativitas sastra anak mudo-udo di Harian Haluan nan bagala “Remaja Minggu Ini” (RMI) sajak edisi samulo bana, Minggu, 4 April 1976. Ruang kreativitas sastra anak mudo itu diasuah dek penyair Rusli Marzuki Saria, nan labiah mautamokan karya para panulih mudo jo nan jolong bana, bantuak puisi, cerpen, esai, jo kritik sastra bagai. RMI Haluan sangaik bajaso bana dalam mamanciang bakaik para panulih mudo jo nan jolong bana katiko itu di daerah Sumbar jo Riau, nan di antaronyo iyo Pak Dasril Ahmad nan ko. Inyo masiah ingek katioko tulisannyo (Dasril Ahmad) nan paliang partamo bana muncul di RMI iyolah ciek esai nan bagala “Yang Diperlukan untuk Mengembangkan Bakat” (RMI Haluan,  Minggu, 21  November 1976). Dapek pulo dikecek an baso Dasril Ahmad ko ciek di antaro panulih dari “angkatan” partamo panulih RMI nan diasuah dek Angku Rusli Marzuki Saria nan juo akrab disapo jo gala “Papa” itu.
(75767) 2000 AM185
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ophirosturmia cincta
Ophirosturmia cincta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Amamiclytus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Helina duplex
Helina duplex adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Boletina sedula
Boletina sedula adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Psapharochrus inquinatus
Psapharochrus inquinatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stilobezzia caribe
Stilobezzia caribe adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cylicasta difficilis
Cylicasta difficilis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Baroncah
Baroncah barasa dari kato roncah nan timbah awalan awalan ba-. Kato roncah adolah baso Minangkabau corak Padang Sibusuak, nan aratinyo samo jo 'rencah' dalam baso Indonesia. Awalan ba- pado kato baroncah tu manganduang makna 'mangarajoan sasuatu'. kato baroncah itu pun dapek disamoan jo 'merencah' (baso Indonesia)` dek sabab itu, baroncah mangduang arti 'manggabuan tanah di sawah (dangan caro mampadian kabau maijak-ijak tanah sarupo dibajak) atau malunyah sawah'. Tradisi baroncah alah lamao ado di Nagari Padang Sibusuak, Sijunjung, Sumatra Barat. Dek saking lamonyo, urang di nagari tu indak taun bilo mulai adonyo tradisi tu.
Cylicasta difficilis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Baroncah
Baroncah adolah tahapan nan dilalui sabalun padi ditanami. Sabalun baroncah tahap partamo dikarajoan,urang nan punyo sawah talabiah dulu mamasuakan aia ka dalam sawah dan manutuik saluran pambuangan airnyo. Hal itu dikarajoan buliah sawah nan ka dirancah mamiliki kada aia nan cukuik. sasudah baroncah nan partamo, urang nan punyo sawah mambuek pasamaian dan salanjuiknyo manyamaian baniah padi. Baroncah nan kaduo dikarajoan katiko baniah padi lah dapek ditanam.
Epiphragma (Epiphragma) klossi
Epiphragma (Epiphragma) klossi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(64672) 2001 XS65
(64672) 2001 XS65 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Veendam
Veendam adolah sabuah gemeente Balando nan ado di provinsi Groningen.
Metamynoglenes attenuata
Metamynoglenes attenuata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Metamynoglenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1979 dek Blest.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Selandia Baru.
2010 UH74
2010 UH74 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.117, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2005 UN5
2005 UN5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.421, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(70177) 1999 PC8
(70177) 1999 PC8 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Agustus 1999 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phygopoides
Phygopoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
58573 Serpieri
58573 Serpieri (1997 RD7) adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 September 1997 dek V Goretti di Pianoro.
Clytocerus chyuluensis
Clytocerus chyuluensis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Lebisia vadoni
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ametrodiplosis spiraeaflorae
Ametrodiplosis spiraeaflorae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
58573 Serpieri
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dacus calirayae
Dacus calirayae adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(78350) 2002 PS97
(78350) 2002 PS97 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Agustus 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culicoides gemellus
Culicoides gemellus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dioctria variabilis
Dioctria variabilis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(58674) 1997 YG12
(58674) 1997 YG12 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Desember 1997 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Oligota pedalis
Oligota pedalis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Tabanus hauseri
Tabanus hauseri adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Carito babingkai
Carito babingkai acok diaratian 'carito dalam carito'. Carito babingkai adolah bantuak carito nan bapokok pado ciek carito, sasudah itu manabikan bamacam-macam carito lai. Carito nan manjadi pokok tu dikiro manjadi bingkainyo. Biasonyo, sisipan carito dalam ciek carito tajadi malalui tokoh carito. Tokoh carito tu bacarito pulo untuak
Tipula (Lunatipula) livida morosa
Tipula (Lunatipula) livida morosa adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Athidiplosis walteri
Athidiplosis walteri adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bezzia sexspinosa
Bezzia sexspinosa adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Metamynoglenes flagellata
Metamynoglenes flagellata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Metamynoglenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1979 dek Blest.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Selandia Baru.
Astochia maculipes
Astochia maculipes adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Doliopteryx splendida
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Nephrotoma flavofimbria
Nephrotoma flavofimbria adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Pectinotipula) argentina
Tipula (Pectinotipula) argentina adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Malempa
setiok kato mampunyoi makna lueh. Pamakai bahaso basipek dinamih nan acok mampalueh makna kato katiko inyo mangecek sahinggo makna kato barubah (Pateda, 2001). Verba manuruik Alwi dkk. (2003) dapek dikataui jo maamati parilaku semantis, parilaku sintaktis, jo bantuak morfologisnyo. Selanjuiknya Alwi dkk. (2003) menjelahan bahaso verba menganduang makna inheren pabuekan (aksi), proses, atau kaadaan nan indak sipek atau kualiteh. Verba melempa membutuahan duo argumen dalam konstruksi gramatikal, iyolah menampati posisi sabagai subjek dan objek.
(1)   Paja tu malempa aden jo sulap.
(2)   Adel malempar bola ka tangah kolam.
Gonempeda nyctops
Gonempeda nyctops adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Micatocomus petalacmoides
Micatocomus petalacmoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Zikanita biocellata
Zikanita biocellata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57856) 2001 XE203
(57856) 2001 XE203 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Zikanita biocellata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(57856) 2001 XE203
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(79729) 1998 SW128
(79729) 1998 SW128 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
2013 BB16
2013 BB16 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.052, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Platysoma perroti
Platysoma perroti adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Eudioctria propinqua
Eudioctria propinqua adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(76961) 2001 BT33
(76961) 2001 BT33 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Januari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Eudioctria propinqua
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(76961) 2001 BT33
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(61023) 2000 KV50
(61023) 2000 KV50 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Mei 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia quadrupliciseta
Megaselia quadrupliciseta adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Ozodes malthinoides
Ozodes malthinoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Homohelea cinerea
Homohelea cinerea adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Discodermia calyx
Discodermia calyx adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Discodermia dan famili  Theonellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1884 dek Döderlein.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Discodermia calyx dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(73975) 1998 BD34
(73975) 1998 BD34 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Januari 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Hetaeriomorphus perplexus
Hetaeriomorphus perplexus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(73975) 1998 BD34
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hetaeriomorphus perplexus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Libnotes (Libnotes) luteiventris
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Conicera pacifica
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).