cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taman Hutan Raya Bung Hatta
Sijarah
Kawasan iko sebelumnyo marupokan lokasi Kebun Raya Setia Mulya nan peresmiannyo dilakukan langsuang oleh Wakil Presiden Republik Indonesia, Dr. Mohammad Hatta di tahun 1955. Pado maso itu, pengelolaan kawasan iko marupokan tanggung jawab Lembaga Ilmu Pengetahuan Alam atau nan saat iko dikenal jo sabutan LIPI. Tahun 1961 pengelolaan kawasan disarahkan kapado Pemerintah Daerah Tingkat I Sumatra Barat dan pada tahun 1981 pengelolaan disarahkan kepado Universitas Andalas. Pada tanggal 12 Agustus 1986, Wakil Presiden Umar Wirahadikusumah mangubah namo kawasan iko manjadi Taman Hutan Raya Dr. Mohammad Hatta malalui Keputusan Presiden No. 35 Tahun 1986 dengan luas 240 hektare dan dikelola oleh Departemen Kehutanan. Untuak pangambangan di masa depan, luas kawasan iko kemudian manjadi 70.000 hektare lebih. Di tanggal 31 Januari 1991, pangelolaan kawasan iko disarahkan kapado Pemerintah Daerah Tingkat II Kotamadya Padang dan salanjuiknyo mambantuak Badan Pelaksana Pengelolaan Taman Hutan Raya Dr. Mohammad Hatta nan tadiri atas unsur-unsur Pemerintah Daerah Tingkat II Kotamadya Padang, Universitas Andalas, dan instansi terkait.
Topografi
Luas keseluruhan kawasan mancapai 70 ribu hektare. Sacaro umum kawasan iko marupokan kawasan pegunungan dan perbukitan nan barado pada ketinggian 300-700 m dpl sarato marupokan bagian dari jajaran Bukit Barisan nan mambantang dari utara ka selatan.
Dibandiangkan jo pusat Kota Padang, suhu di kawasan TRBH cukuik sajuak bekisar antaro 19-26˚C. Sadangkan curah hujan rato-rato di kawasan iko cukuik tinggi mancapai 6.000-7.000 mm/tahun dengan kelembaban udaro berkisar antaro 52-89%.
Arah angin di bulan April-Mei umumnyo mangarah ka timur dan barambuih dari arah Barat dan Barat Laut. Sadangkan di bulan Juni-September, angin barambuih dari Timur atau Tenggara ka arah Barat. Berdasarkan data tersebut di ateh, iklim di area TRBH tamasuak tipe iklim A berdasarkan klasifikasi iklim menurut Schmidt dan Fergusson. Kawasan TRBH marupokan kawasan perembesan aia tanah bagi Kota Padang. Tanah panutuik nan mandominasi terdiri atas bongkahan batu andesit, pasir lanau, dan pasir lempung nan mengindikasikan bahwa perembesan air balangsuang lambek sampai sedang, tarutamo di bagian utara dan selatan area TRBH.
Sumber daya alam
TRBH marupokan sebuah 'surga' tropis nan manjanjikan dengan bantuak bentang alamnyo nan bergelombang dan curam ditumbuahi dek beraneka ragam jenis tanaman tropis nan masih asli dan dihuni dek ratusan jenis binatang khas Pulau Sumatra.
Kondisi nan unik manjadikan kawasan iko sabagai medan jelajah dan pengamatan satwa liar. Di kawasan iko tadapek 352 jenis flora dan 170 jenis fauna nan dilindungi.
Flora
Daya tarik utamo dari taman iko adolah bungo raksasa, Rafflesia arnoldii, bungo paliang gadang di dunia. Diagiah namo Rafflesia arnoldii sasuai jo nama Wakil Gubernur Pemerintahan Inggris, Sir Thomas Stamford Raffles nan pernah tingga di Bengkulu dalam waktu nan lamo, dan ahli botani Joseph Arnold nan partamo kali manamukan bungo iko di lereng pagunuangan Bukit Barisan.
Bungo iko adolah suatu keajaiban nan langka. mamaralukan wakatu sampai 10 bulan untuak berkembang dan hanyo kambang salamo sekitar 15 hari. Katiko kambang sacaro panuah, mampunyoi diameter satu meter. Tanaman iko indak punyo akar jo batang, tetapi tadiri dari banang sarupo tumbuhan tanaman manjala. Bung0-bungonyo biasonyo kambang antaro bulan Juli dan September. Bungo iko terkenal bukan karano ukurannyo nan gadang, tapi karano baunnyo nan busuak.
Sympycnus pallidimanus
Sympycnus pallidimanus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Taman Hutan Raya Bung Hatta
Flora
Flora lainnyo nan dapek ditamukan antaro lain: kuweni (Mangifera indica), sirsak (Annona muricata), srikaya (Annona reticulata), durian (Durio zibethinus), kemiri (Aleurites moluccana), Antidesma montanum, Aporusa benthamiana, Bischofia javanica, Clauxylon polot, Euphorbia pulcherrima, Glochidion obscurum, Mallotus paniculatus, kulit kayu manis (Cinnamomum burmannii), dan sebagainya.
Sympycnus pallidimanus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Taman Hutan Raya Bung Hatta
Fauna
Fauna nan dapek ditamui di TRBH antaro lain: kambing hutan (Nemorrhaidus sumatrensis), kijang (Muntiacus muntjak), rusa (Cervus unicolor), tapir (Tapirus indicus), harimau sumatera (Panthera tigris sumatrensis), beruk (Macaca nemestrina), kera ekor panjang (Macaca fascicularis), siamang (Hylobates syndactylus), rangkong (Buceros), dan sebagainya.
Fasilitas
Kawasan TRBH mampunyoi pintu masuak nan dilengkapi dengan loket tampek manjua karcis. Di area utamo tasadio tampek parkir nan cukuik laweh. Di area iko juo disadiokan fasilitas guest house dengan kapasitas 50 orang sakaligus ada juo ruang makan dan toilet umum nan cukuik layak pakai. Nan indak kalah pantiang, di kawasan iko juo tasadio tampek beribadah.
Koleksi sejarah barupo dukumentasi dari Dr. Mohammad Hatta dapek dicaliak di pusat informasi. Patung Dr. Mohammad Hatta sarato taman dan beberapa gazebo nan dihubungkan oleh jalan setapak nan tertata dengan rapi melengkapi fasilitas panunjang yang dimiliki oleh kawasan iko.
Hydrovatus frater
Hydrovatus frater adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Taman Hutan Raya Bung Hatta
Akses
Kawasan Hutan Raya dibatasi dek Sungai Lubuak Paraku di sisi utara, sisi barat dibatasi dek Jembatan Lubuak Paraku, selatan dibatasi dek Sungai Baliang dan Bukit Karang, sarato sisi timur dibatasi dek Panorama II.
Hydrovatus frater
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Taman Hutan Raya Bung Hatta
Akses
TRBH mampunyoi aksesibilitas nan relatif mudah sarato sarana jalan nan cukuik memadai. Sacaro umum, kawasan barado di pinggir jalan raya manunju Kota Solok sahinggo pengunjung dapek manggunokan jaso transportasi Padang-Solok. Secaro rinci aksesibilitasnyo sebagai berikut:
(77825) 2001 QF189
(77825) 2001 QF189 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
Copris parapecuarius
Kumbang iko punyo antena lamela.
(77825) 2001 QF189
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Copestylum belizensis
Copestylum belizensis adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhantus cicurius
Rhantus cicurius adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Platandria neotropica
Platandria neotropica adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
2011 AB37
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Crinitisophira bicolor
Crinitisophira bicolor adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Atholus terraemotus
Atholus terraemotus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Cylindromyia pictipennis
Cylindromyia pictipennis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Clathria (Clathria) sohuksanensis
Clathria (Clathria) sohuksanensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Clathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2006 dek Kim & Sim.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathria (Clathria) sohuksanensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Forcipomyia antipodum
Forcipomyia antipodum adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cylindromyia pictipennis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Forcipomyia antipodum
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Chariesthes lomii
Chariesthes lomii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Frea bimaculata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ceratinopsis nitida
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kamerun, Kongo.
2005 CF81
2005 CF81 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.068, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 8.4.
Macrocondyla canescens
Macrocondyla canescens adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Calodexia fulvibasis
Calodexia fulvibasis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tabanus andamanicus
Tabanus andamanicus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Calodexia fulvibasis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Tabanus andamanicus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Nerax titan
Nerax titan adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Comptosia caesariata
Comptosia caesariata adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(289734) 2005 JB29
(289734) 2005 JB29 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.029, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
1999 TD5
1999 TD5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.530, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trichomyia ancyropenis
Trichomyia ancyropenis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Chrysops provocans
Chrysops provocans adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2009 VZ25
2009 VZ25 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.588, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.7.
Thalassosmittia pacificus
Thalassosmittia pacificus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Aconodes montanus
Aconodes montanus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(66159) 1998 UN36
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Neoscona rapta
Neoscona rapta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1899 dek Thorell.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Africa.
Pseudopilema hoppingi
Pseudopilema hoppingi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exoprosopa tamerlan
Exoprosopa tamerlan adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Prosopocera aemilii
Prosopocera aemilii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hexatoma (Parahexatoma) beieri
Hexatoma (Parahexatoma) beieri adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus politissimus
Onthophagus politissimus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Xaenapta timorensis
Xaenapta timorensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Silvestriola artemisiae
Silvestriola artemisiae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gonia distinguenda
Gonia distinguenda adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ecituncula inquirenda
Ecituncula inquirenda adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Silvestriola artemisiae
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Onthophagus aphodioides
Onthophagus aphodioides adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ceratinopsis oregonicola
Ceratinopsis oregonicola adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceratinopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1949 dek Chamberlin.
Xaenapta timorensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Onthophagus politissimus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Onthophagus aphodioides
Kumbang iko punyo antena lamela.
Gonia distinguenda
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Epepeotes vestigialis
Epepeotes vestigialis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Vestiplex) foliacea
Tipula (Vestiplex) foliacea adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(214869) 2007 PA8
(214869) 2007 PA8 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.662, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 16.4.
Geranomyia antillarum
Geranomyia antillarum adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Carrhotus tristis
Carrhotus tristis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Carrhotus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1895 dek Thorell.
Geranomyia antillarum
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Carrhotus tristis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India, Myanmar.
Philoliche fuscinervis
Philoliche fuscinervis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Basmalah
Basmalah (bahaso Arab: بَسْمَلَة, basmalah; disabuik juo Bi-smi llāh; بِسْمِ ٱللَّٰهِ, "Jo manyabuik namo Allah", atau Tasmiyyah, تَسْمِيَّة) adolah frasa dalam agamo Islam nan bamakna "Jo manyabuik namo Allah Nan Maha Pangasiah jo Maha Panyayang" (bahaso Arab: بِسْمِ ٱللَّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ, bi-smi llāhi r-raḥmāni r-raḥīmi). Bacaan iko diucapkan satiok surang Muslim malakukan sumbayang jo dianjurkan dibaco satiok mamulai kagiatan sahari-harinyo sahinggo apo pun nan inyo karajoan samato-mato niaik karano Allah sarato mandapek an restu ateh karajonyo tu.
Basmalah ado disatiok surek dalam al-Qur'an, kacuali Surek at-Taubah. Parbantahan umaik muslim takaik panggunoan basmalah dalam mushaf al-Quran (ado nan mamakainyo, ado nan indak) mancapai kasapakatan akhia katiko tabiknyo Edisi Kairo, nan di dalamnyo mamuek basmalah sabagai ayat patamo Surek al-Fatihah, tapi digunoan pulo sabagai awalan dari 112 surek nan lainnyo, ditandoi sabagai ayaik indak banomor.
Kato basmalah dipakirokan punyo varian awal nan alah muncua dalam manuskrip Arab sajak abaik ka-5 jo ka-6.
Psecas vellutinus
Psecas vellutinus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Psecas dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1948 dek Mello-Leitão.
Styringomyia colona
Styringomyia colona adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Carrhotus taprobanicus
Carrhotus taprobanicus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Carrhotus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1902 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Sri Lanka.
Anacinaces rufiventris
Anacinaces rufiventris adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Efferia mortensoni
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Sybistroma sichuanensis
Sybistroma sichuanensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Psecas vellutinus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Guyana.
Admontia finisterrae
Admontia finisterrae adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Scarabaeus pustulosus
Scarabaeus pustulosus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Admontia finisterrae
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Palpomyia altispina
Palpomyia altispina adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Clathria (Clathria) spinispicula
Clathria (Clathria) spinispicula adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Clathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1968 dek Tanita.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathria (Clathria) spinispicula dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Neoamphion triangulifer
Neoamphion triangulifer adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exechocentrus lancearius
Exechocentrus lancearius adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1889 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Madagaskar.
(51328) 2000 LO19
(51328) 2000 LO19 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Juni 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(382253) 2012 TK26
2012 TK26 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.097, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Siphona nigroseta
Siphona nigroseta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(67698) 2000 SW354
(67698) 2000 SW354 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 September 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mycomya ultima
Mycomya ultima adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Atrichopogon redactus
Atrichopogon redactus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Noemia brunnea
Noemia brunnea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atrichopogon redactus
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Noemia brunnea
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tumbuahan
Tumbuahan atau disabuik juo tumbuahan ijau, adolah organisme eukariota multiseluler nan dalam ilmu biologi tamasuak dalam karajaan Plantae. Kasado organisme ko digolongan ka dalam klad Viridiplantae, nan anggotanyo antaro lain tumbuahan babungo, tumbuahan runjung, tumbuahan babiji tabukak, tumbuahan paku, lycopodiopsida, lumuik tanduak, lumuik ati, lumuik daun, jo alga ijau. Sadangkan nan indak tagolong dalam tumbuahan ijau adolah alga sirah, alga coklat, cindawan, arkea, bakteri, jo binatang.
(68453) 2001 SK36
(68453) 2001 SK36 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(61825) 2000 QV193
(61825) 2000 QV193 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Apocephalus insignis
Apocephalus insignis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Ocyptamus aeneus
Ocyptamus aeneus adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Peribaea ugandana
Peribaea ugandana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Scleronotus stupidus
Scleronotus stupidus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phaea haleyae
Phaea haleyae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Aleochara pacifica
Aleochara pacifica adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Sergentomyia lushanensis
Sergentomyia lushanensis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Lunatipula) kumerloevei
Tipula (Lunatipula) kumerloevei adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(66160) 1998 UC38
(66160) 1998 UC38 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Oktober 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Leptogaster ophionea
Leptogaster ophionea adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Heligmonevra spreta
Heligmonevra spreta adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(57278) 2001 QZ140
(57278) 2001 QZ140 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(69002) 2002 TX181
(69002) 2002 TX181 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Oktober 2002 dek LINEAR di Socorro.
Chionea (Chionea) jellisoni
Chionea (Chionea) jellisoni adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(69002) 2002 TX181
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chionea (Chionea) jellisoni
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(76137) 2000 EQ12
(76137) 2000 EQ12 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(50593) 2000 EU46
(50593) 2000 EU46 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Menesia makilingi
Menesia makilingi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Zosteria hispida
Zosteria hispida adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Mycetophila conifera
Mycetophila conifera adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2011 AT26
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mycetophila conifera
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Demonax rosae
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gymnopleurus asperrimus
Gymnopleurus asperrimus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Procecidochares gibba
Procecidochares gibba adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Asphondylia herculesi
Asphondylia herculesi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Clathria (Clathria) spongodes
Clathria (Clathria) spongodes adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Clathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1922 dek Dendy.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathria (Clathria) spongodes dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Argyra badjaginae
Argyra badjaginae adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Kabupaten Lampung Utara
Kabupaten Lampung Utara (Aksara Lampung: ) adolah salah satu kabupaten di Provinsi Lampung, Indonesia. Ibu kota kabupaten talatak di Kotabumi dan jumlah panduduak kabupaten iko pado taun 2020 bajumlah 636.908 jiwa, jo kapadatan 234 jiwa/km2.
Kabupaten iko dulunyo adolah kabupaten paliang laweh di Provinsi Lampung nan tadiri ateh Kabupaten Lampung Utara kini, Kabupaten Way Kanan, Kabupaten Lampung Barat (nan kudian malahiakan Kabupaten Pesisir Barat), jo Kabupaten Tulang Bawang (nan juo malahiakan Kabupaten Tulang Bawang Barat jo Kabupaten Mesuji).
Sijarah
Pado mulo maso kamardekaan, manuruik UU RI Nomor 1 Tahun 1945, Lampung Utara marupokan wilayah administratif di baruah Karesidenan Lampung nan tabagi ateh babarapo kawedanan, kecamatan jo marga.
Phelister gibbulus
Phelister gibbulus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Itajutinga difficilis
Itajutinga difficilis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phelister gibbulus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Kabupaten Lampung Utara
Sijarah
Pamarintahan marga dihapuihkan jo Peraturan Presiden 3 Desember 1952 Nomor 153/1952 dan dibantuaklah "negeri" nan manggatikan status marga jo diagiah hak otonomi sapanuahnyo bakadudukan di bawah kecamatan. Dengan tajadinyo pamekaran babarapo kecamatan, tabantuaklah suatu negeri di bawah babarapo kecamatan sainggo acok ado benturan tugas pamarintahan. Status pamarintahan negeri jo kawedanan juo diapuihkan dek balakunyo UU RI Nomor 18 Tahun 1965.
Manuruik UU RI Nomor 4 (Darurat) Tahun 1965, juncto UU RI Nomor 28 Tahun 1959, tentang Pembentukan Daerah Otonom Kabupaten-Kabupaten dalam Lingkungan Sumatera Selatan, tabantuaklah Kabupaten Lampung Utara di bawah Provinsi Sumatera Selatan. Kudian, Provinsi Lampung tabantuak manuruik UU RI Nomor 14 Tahun 1964, mako Kabupaten Lampung Utara masuak sabagai bagian dari Provinsi Lampung.
Kabupaten Lampung Utara alah maalami tigo kali pamekaran sainggo wilayah nan samulo salaweh 19.368,50 km² kini tingga 2.765,63 km². Pamekaran wilayah partamo tajadi jo tabantuaknyo Kabupaten Lampung Barat manuruik UU RI Nomor 6 Tahun 1991, saingga Wilayah Lampung Utara bakurang 6 kecamatan yaitu: Sumber Jaya, Balik Bukit, Belalau, Pesisir Tengah, Pesisir Selatan jo Pesisir Utara.
Pamekaran kaduo tajadi jo tabantuaknyo Kabupaten Tulang Bawang manuruik UU RI Nomor 2 Tahun 1997. Wilayah Lampung Utara maalami baliak pangurangan sabanyak 4 kecamatan yaitu: Menggala, Mesuji, Tulang Bawang Tengah dan Tulang Bawang Udik. Pamekaran katigo tajadi jo tabantuaknyo Kabupaten Way Kanan manuruik UU RI Nomor 12 Tahun 1999. Lampung Utara bakurang baliak 6 kecamatan yaitu: Blambangan Umpu, Pakuan Ratu, Bahuga, Baradatu, Banjit dan Kasui. Kabupaten Lampung Utara, kini tingga 8 kecamatan yaitu: Kotabumi, Abung Selatan, Abung Timur, Abung Barat, Sungkai Selatan, Sungkai Utara, Tanjung Raja jo Bukit Kemuning.
Manuruik Peraturan Daerah Nomor 20 Tahun 2000 jumlah kecamatan dimekarkan manjadi 16 kecamatan jo mandefinitifkan 8 kecamatan pembantu yaitu: Kotabumi Utara, Kotabumi Selatan, Abung Semuli, Abung Surakarta, Abung Tengah, Abung Tinggi, Bunga Mayang jo Muara Sungkai.
Manuruik Peraturan Daerah Nomor 8 Tahun 2006 tanggal 15 Agustus 2006 alah dimekarkan baliak 7 kecamatan nan baru, yaitu sabagai barikuik:
Epicypta costalis
Epicypta costalis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Kabupaten Lampung Utara
Geografi
Sacaro geografis Kabupaten Lampung Utara talatak pado 104' 40 sampai 105'08 bujur timur dan 4'34 sampai 5'06 lintang selatan jo bateh - bateh wilayah sabagai barikuik:
1999 TA5
1999 TA5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.489, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.6.
Kabupaten Lampung Utara
Panduduak
Panduduak Kabupaten Lampung Utara manuruik Sensus Panduduak 2020 bajumlah 633.099 jiwa nan tadiri dari 322.935 jiwa panduduak laki-laki jo 310.164 jiwa panduduak padusi. Patumbuahan panduduak dari taun 2019 ka 2020 mancapai 0,78%. Samantaro itu kapadatan panduduak di kabupaten iko mancapai 232 jiwa/km2. Manuruik kecamatannyo, Kecamatan Kotabumi marupokan kecamatan paliang padek sabanyak 928 jiwa/km2 jo paliang langang yaitu Kecamatan Abung Pekurun sabanyak 67 jiwa/km2.
1999 TA5
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Kabupaten Lampung Utara
Agamo
Agamo nan paliang banyak dianuik adolah agamo Islam nan mancapai 96,85%. Samantaro agamo lain nan dianuik panduduak Lampung Utara adolah Protestan 1,30%, Katolik 1,29%, Hindu 0,45%, jo Buddha 0,11%. Sadoalah agamo nan ado di Lampung Utara mandirikan tampek ibadahnyo surang, paliang banyak yaitu musajik sabanyak 1149 buah, sadangkan paliang saketek yaitu vihara sabanyak 1 buah.
Etnis jo bahaso
Panduduak asali Kabupaten Lampung Utara adolah urang Lampung dari adat Pepadun, utamonyo dari kalangan urang Abung jo urang Sungkai. Walau kaduonyo mamakai adat nan samo, bahaso nan dipakai kaduo suku ko babeda. Urang Abung dalam kasahariannyo mamakai bahaso Lampung Nyo dialek Abung, samantaro urang Sungkai mamakai bahaso Lampung Api dialek Sungkai.
Etnis pandatang nan ado di kabupaten iko antaro lain Jao, Sunda, Ogan, Minangkabau, jo Batak.
(53140) 1999 BT5
(53140) 1999 BT5 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Januari 1999 dek K Korlević di Observatorium Višnjan.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stelletta sigmatriaena
Stelletta sigmatriaena adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Stelletta sigmatriaena dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Gonia divisa
Gonia divisa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Paratrichocladius lanzavecchiai
Paratrichocladius lanzavecchiai adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Grantessa basipapillata
Grantessa basipapillata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1916 dek Hozawa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Grantessa basipapillata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Ceratinopsis orientalis
Ceratinopsis orientalis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceratinopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1982 dek Locket.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Malaysia.
Polypedilum parascalaenum
Polypedilum parascalaenum adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Leucophora apivora
Leucophora apivora adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Graptomyza coniceps
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
38086 Beowulf
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cerodontha affinis
Cerodontha affinis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Hydrovatus grabowskyi
Hydrovatus grabowskyi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ceratinopsis palomara
Ceratinopsis palomara adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceratinopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1949 dek Chamberlin.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
(72275) 2001 AE45
(72275) 2001 AE45 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 15 Januari 2001 dek T Kobayashi di Oizumi.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mimostedes ugandicola
Mimostedes ugandicola adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rioxa manto
Rioxa manto adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mimostedes ugandicola
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhithrodytes bimaculatus
Rhithrodytes bimaculatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.