cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Helina mammifera
Helina mammifera adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2005 WA1
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Helina mammifera
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pelé
Edson Arantes do Nascimento atau labiah dikenal sabagai Pelé adolah legenda sepak bola dunia nang barasal dari Brasil. Salamo kariernyo sabagai pamain, Pele barasia mambaok Brasil manjadi Juara Dunia Sipak bola sabanyak 3 kali, iyolah pado taun 1958 di Swedia, taun 1962 di Chili, jo taun 1970 di Meksiko. Dek karano kabarasilannyo tasabuik, Brasil bahak ateh Piala Jules Rimet. Pelé mandapekkan juluakan O Rei atau Sang Rajo.
Tabuik
Tabuik adolah parayoan lokal dalam rangko mamparingati Asyura, gugurnyo Imam Husain, cucu Nabi Muhammad, nan dilakukan dek masyarakaik Minangkabau di daerah pantai Sumatera Barat, kusuihnyo di Koto Pariaman. Festival iko tamasuak manampilkan baliak Pertempuran Karbala, jo mamainkan drum tassa jo dhol. Tabuik marupoan istilah untuak usungan janazah nan dibaok salamo prosesi upacaro tasabuik. Walaupun awal mulonyo marupoan upacaro Syi'ah, akan tatapi panduduak tabanyak di Pariaman jo daerah lain nan mangarajokan upacaro sarupo, kabanyakan panganuik Sunni. Di Bangkulu dikenal pulo jo namo Tabot. Upacara malabuahkan tabuik ka lauik dilakukan satiok taun di Pariaman pado 10 Muharram sajak 1831. Upacara iko dipakanalkan di daerah iko dek Pasukan Tamil Muslim Syi'ah dari India, nan ditampekkan di siko lalu kamudian bamukim pado maso kakuasaan Inggrih di Sumatera bagian baraik. .
Tahapan
Ritual pambuatan tabuik dimulai jo pangambilan tanah dari sungai pado tanggal 1 Muharram. Tanah tu dilatakkan dalam pariuk tanah kamudian dibungkuih jo kain putiah, kamudian disimpan dalam lalaga nan ado di halaman rumah tabuik. Lalaga adolah tampek barukuran 3x3 meter nan dipagari jo parupuak, sajinih batuang ketek. Tanah nan dibungkuih jo kain putiah adolah parumpamaan kuburan Husain. Tampek ko ka diagiah atok jo kain putiah babantuak kubah. Tanah tu ka dibiakan disitu sampai dimasukkan ka dalam tabuik pado tanggal Muharram.
Pado tanggal 5 Muharram dilakukan proses manabang batang pisang jo caro sakali tabeh pado malam hari. Iko malambangkan parumpamoan kabaranian putra Imam Husain nan manuntuik kamatian bapaknyo. Prosesi dilanjuikkan pado tanggal 7 jo 8 muharram nan disabuik Maatam jo Maarak sorban. Maatam marupokan personifikasi mambawo jari-jari Husain nan baserakan ditabeh pasukan Raja Yazid. Sadangkan Maarak Sorban malambangkan diaraknyo bakeh sorban untuak manyiarkan kabaranian Husain mamarangi musuah.
Pado tanggal 10 Muharram pagi, diadokan prosesi Tabuik naiak pangkek, yaitu pamasangan bagian ateh tabuik. Kamudian Tabuik diarak hinggo akhianyo dibuang ka lauik.
Hercostomus zuoshuiensis
Hercostomus zuoshuiensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trypanidiellus decoratus
Trypanidiellus decoratus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tabuik
Festival Tabuik
Festival Tabuik marupokan bagian dari caro masarakaik marayokan tradisi Tabuik sacara tahunan. Katiko upacara adaik iko alah diakui dek pamarintah sabagai bagian baharago dari kahidupan babangso, makonyo festival Tabuik pun manjadi bagian dari bangsa Indonesia. Festival Tabuik alah balangsuang sajak puluhan tahun, disabuikkan bahsonyo festival iko alah balangsuang sajak abaik ka-19 Masehi. Festival Tabuik iko kini indak hanyo manjadi bagian dari adaik masarakaik satampek samato malainkan manjadi ciek dari banyak bagian dari komoditas pariwisata daerah. Fetival Tabuik dilaksanakan dalam ciek rangkaian untuak manghormati atau sabagai hari parayoan paringatan maningganyo cucu Nabi Muhammad SAW, nan banama Hussein bin Ali. Paringatan iko salalu dilaksanakan pado tanggal 10 Muharram sasuai jo hari maningganyo cucu nabi Muhammad SAW Hussein Bin Ali nan maningga dalam parang di Padang Karbala.
Dicranomyia (Dicranomyia) kulin
Dicranomyia (Dicranomyia) kulin adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tabuik
Festival Tabuik
Festival Tabuik pun marujuak kapado panggunoan bahasa arab ‘tabut’ nan bararti peti kayu. Namo tu mangacu kapado legenda paska kamatian cucu nabi, muncuanyo makhluk saikua kudo basayok jo kepa manusia. Makhluk itu disabuik Buraq. Dalam legenda itu dikisahkan bahsonyo peti kayu nan dibaok dek kudo bakapalo manusia itu berisi potongan jenazah Hussein. Badasarkan legenda itulah, dalam festival Tabuik salalu muncua makhluk tiruan buraq untuak mangusung peti kayu tabut di ateh pungguangnyo. Ritual iko baru muncua kiro-kiro tahun 1826-1828 Masehi. Tabuik pado tahun-tahun tu gadang bana pangaruah dari Timur Tengah nan dibaok dek katurunan India panganut Syiah. Kamudian pado tahun 1910 tajadi parubahan bantuak parayoan guno manyasuaikan jo adaik istiadaik masarakaik Minangkabau. Dek karano itu, festival Tabuik manjadi nan tajadi kini ko.
Dicranomyia (Dicranomyia) kulin
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cyrtopogon kushka
Cyrtopogon kushka adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(62926) 2000 VK14
(62926) 2000 VK14 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Cyrtopogon kushka
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Tabuik
Festival Tabuik
Festival Tabuik awalnyo hanyo ado satu yaitu tabuik pasa. Parubahan itu tajadi kiro-kiro tahun 1915 katiko ado sagolongan masarakaik mangajukan supayo tawujud tabuik dalam bantuak lain. tajadilah kasapakatan tabuik di buat di duo daerah, ciek di daerah Pasa sahinggo disabuik jo tabuik Pasa sarato Tabuik Subarang nan dilaksanakan di sabarang Sungai Pariaman.
(434313) 2004 GP
2004 GP adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.488, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabuik
Festival Tabuik
Tabuik Pasa barado di sisi selatan sungai nan mambalah kota sampai ka tapian Pantai Gandoriah. Wilayah Pasa dianggap sabagai asa muasa tradisi Tabuik dibantuak. Sadangkan Tabuik Subarang nan talatak di sabarang utara Sungai Pariaman disabuik sabagai kampuang Jao karano panduduak di situ marupokan pandatang dari Jao. Dalam sabuah riwayaik nan batarik tahun 1916 jo kiro-kiro tahun 1930an disabuikkan bahsonyo Tabuik Subarang dalam tata caro palaksanaannyo indak mangikuti tata cara Tabuik nan dilaksanakan di wilayah Pasa. Maskipun baitu, acara tatap balangsuang karano mamiliki ciek tujuan nan samo yaitu mamuliakan arwah cucu Nabi Muhammad SAW, Hussein Bin Ali. Festival Tabuik mulai masuak ka dalam kalender pariwisata tahunan Kabupaten Pariaman mulai tahun 1982. Dek karanonyo, palaksanaan Festival Tabuik di duo wilayah tu dipromosikan juo ka lua daerah untuak mandatangkan turis domestik jo asiang. Tujuannyo supayo palaksanaan festival indak hanyo sakadar untuak tradisi jo upacara adaik, malainkan supayo nilai adaik ko manjadi tanamo sacaro labiah lueh. Pantai Gandoriah manjadi titik pusek acara festival Tabuik. Titik puncak acara festival ko barupo arak-arakan tabuik sampai ka pantai jo dilarung. Kameriahan acara jo tata upacara iko manarik perhatian masyarakat luas, jo kini manjadi ciek dari banyak agenda wisata budayo tahunan Kabupaten Pariaman.
Prosesi Upacara jo Makna
Dalam satiok upacara adaik di Indonesia, pasti ado makna di baliak satiok rangkaian upacaranyo. Rangkaian upacara Tabuik mamiliki prosesi atau ritual nan disabuik jo Maarak Jari-jari. Makna dari ritual iko parnah dijalehkan dek tokoh tuo Tabuik Nagari Subarang Nasrun Jon. Makna dari ritual Maarak Jari-Jari iolah pangumpamoan jasad cucu Nabi Muhammad SAW nan maningga dek tabunuah. Dalam prosesi tu diadoan replika atau bantuak tiruan jari-jari manusia nan dimasuakkan ka dalam panja atau wajah. Tiruan iko kamudian diarak ka saluruah wilayah kota. Upacara iko dilanjuikkan jo upacara patamuan atau prosesi nan disabuik jo ritual Basalisiah. Acara iko marupoan patamuan kaduo balah pihak antaro palaksana Tabuik.
Jadi, dalam palaksanaan ritual Tabuik ko ado duo balah pihak, misalkan pihak selatan jo utara dari satu wilayah. Kaduonyo ka saliang bataruang katiko Basalisiah balangsung. Kaduo kubu ka saliang manyarang, mereka malemparan gandang tasa sampai tajadi bentrokan. Tradisi iko sabagai pangingek parang nan parnah tajadi jo manewaskan Hussein bin Ali cucu Nabi Muhammad SAW. Dalam palaksanaan Basiliah sakileh saolah-olah masarakaik saliang mandendam karano tajadi bentrokan. Sasungguhnyo indak takah itu, karano palaksanaannyo hanyolah bagian dari upacara untuak manggambarkan carito kamatian Hussein. Sabalum Ritual Maarak Jari-jari dilaksanakan, sahari sabalumnyo dilaksanakan Prosesi ritual maradai. Prosesi iko barisikan kagiatan masarakaik dalam mamintak sumbangan. Dalam ritual iko masarakaik Tabuik ka malibaikkan masarakaik untuak mambarikan sumbangan saikhlasnyo. Sumbangan nan didapekkan kamudian digunakan untuak palaksanaan acara sampai salasai.
Alat Musik Gandang Tabuik
Dalam satiok upacara adaik salalu ado alat pangiriang untuak mangiringi tiok ritual. Hal nan samo jo ado di dalam upacara adaik Tabuik. Alat nan digunokan untuak mangiringi upacara adaik iko adolah alat musik gandang tasa atau tanamo sacara lueh sabagai gandang tabuik. Alat upacara iko digunakan untuak mangiringi acara nan balangsuang sajak tanggal 1 sampai 10 Muharram. Satiok kali acara dimulai, gandang tabuik atau gandang tasa ka ditabuah sacaro taruih manaruih. Ado formasi khusus salamo gandang ditabuah, formasinya tadiri dari 7 urang panabuah jo formasinyo balapih-lapih karano gandang harus dibunyikan. Jika ciek alah panek, ka digantikan sacaro taruih-manaruih dek urang lain. Formasi iko manimbuakan suara riuh. Katukan gandang disasuaikan jo prosesi upacara. Misalnyo, jika ritual paparangan sadang balangsuang maka gandang ka ditabuah saolah-olah bana-bana tajadi paparangan gadang di sakitara mereka. Gandang iko indak hanyo marefleksikan samangaik jo kabaranian Husein tapi mangantarkan mereka manuju medan parang dek indak pernah manyarah.
Bantuak jo Ukuran Gandang Tabuik
Bantuak gandang tabuik mamiliki duo muko nan bisa ditabuah. Muko gandang tabuik atau gandang tasa dibuek dari kulik kambiang. Tinggi gandang kiro-kiro 54 centimeter jo diameter mancapai 46 centimeter. Bantuaknyo bana-bana mirip jo bedug, bisa lo dikecekan mirip jo gandang biaso, nan mambedakannyo iolah hiasan di sakitar gandang nan bawarna-warni, jo katiko ditabuah suaronyo sangaik nyariang. Caro mamainkan gandang jo pola ritmis sarato cinderung monoton. Variasi pamainannyo muncua katiko ado parubahan ritual jo lagu nan dibaokannyo. Babarapo lagu wajib dalam palaksanaan upacara tabuik iolah Oyak Tabuik, Katidiang Sompong, jo Kareta Mandaki. Nyanyian lagu-lagu tu diiringi jo tabuahan gandang iko, salamo itu lo tetua adaik ka mamimpin upacara. Gandang tabuik bisa ditabuah sademikian rupo katiko mangiringi upacara Maatam, katiko di mano urang padusi maratoi kamatian Husein jo para laki-laki nan gugua dalam parang. Bunyi nan tadanga dari tabuahan gandang ko bisa taraso sangaik manyedihkan hinggo mambarikan kesan sadiah nan sangek mandalam. Dapek dikatokan gandang tasa adolah perkusi nan kayo irama, panabuhnyo harus pandai mamainkan gandang ko supayo bisa manimbuakan irama nan bavariasi. Kabaradoan alaik musik ko sangaik pantiang untuak palaksanaan upacara karano marupokan instrumen pantiang untuak mangiringi jalannyo upacara. Dek manggunokan alat iko, upacara bisa bajalan labiah hikmat.
Turawan, Tigo Koto, Rambatan, Tanah Datar
Turawan adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Tigo Koto, kecamatan Rambatan, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Mulciber albosetosus
Mulciber albosetosus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pacifiphantes magnificus
Pacifiphantes magnificus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pacifiphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1943 dek Chamberlin & Ivie.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Serikat, Kanada.
(62926) 2000 VK14
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Forcipomyia sensillata
Forcipomyia sensillata adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dorcadion nikolaevi
Dorcadion nikolaevi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Forcipomyia sensillata
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Xanthophyto erythropyga
Xanthophyto erythropyga adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Paravilla villica
Paravilla villica adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pales marae
Pales marae adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Paravilla villica
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Dorcadion nikolaevi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cyrtoneurina ocasionalis
Cyrtoneurina ocasionalis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Microstylum nigritarse
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Atypophthalmus (Atypophthalmus) sedatus
Atypophthalmus (Atypophthalmus) sedatus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Bidessus sharpi
Bidessus sharpi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Phorbia italica
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
(67243) 2000 ED57
(67243) 2000 ED57 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Thrypticus bicolor
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Nesozineus fraterculus
Nesozineus fraterculus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(53975) 2000 GA68
(53975) 2000 GA68 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhopalomyia ambrosiae
Rhopalomyia ambrosiae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(325374) 2008 RR85
(325374) 2008 RR85 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.033, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.4.
Urang rantau Minangkabau
Urang rantau Minangkabau atau parantau Minangkabau (disabuik juo sabagai Diaspora Minang) adolah panamoan untuak urang-urang Minangkabau nan hiduiknyo di parantauan atau di lua kampuang asanyo. Pado umumnyo kampuang asa urang rantau Minangkabau ko barado di sakitaran dataran tinggi Minangkabau. Para parantau Minangkabau ko taseba di babagai wilayah di Indonesia sarato ado juo di lua nagari atau mancanegara, sarupo di Malaysia, Singapura, Brunei, Australia, Eropah, Amerika, Timur Tengah, dan lainnya.
(325374) 2008 RR85
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(74220) 1998 RX78
(74220) 1998 RX78 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
(393474) 2002 EQ161
2002 EQ161 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.042, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.6.
Urang rantau Minangkabau
Entitas parantau Minang marupoan masyarakat nan jumlahnyo dipakiroan samo kalaupun indak labiah banyak daripado urang Minang nan ado di tanah asalnya atau kampuang halaman, ranah Minangkabau. Urang rantau Minangkabau manjalani kahidupan di tanah rantau disababkan dek babarapo faktor, sarupo eksistensi diri, adat matrilineal, parang, dan faktor ekonomi, sarato baragam motivasi, yaitunyo mancari kakayoan, ilimu pangatahuan, jo kamasyhuran.
(393474) 2002 EQ161
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pachyteria chewi
Pachyteria chewi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang rantau Minangkabau
Sijarah
Para parantau Minang nan tadahulu alah maninggaan tanah pusakonyo samanjak barabaik-abaik nan lalu, dan katurunannyo alah manjadi warga masyarakaik nan babeda jo masyarakaik Minangkabau pado maso kini. Samintaro para 'parantau Minang baru' masih punyo hubungan dakek jo hubungan taikek atau emosional jo budaya sarato jo tanah kalahirannyo. Peribahasa Minang nan babunyi ''Karantau madang di hulu, babuah babungo balum. Ka rantau bujang dahulu, di rumah baguno balum atau Daripado malu pulang ka kampuang, labiah rancak rantau dipajauah, mambuek banyak parantau Minang nan indak pernah pulang lai ka kampuang halamannyo, walaupun rindu dendam kapado ranah bundo'' jo sagalo isinyo bakacamuak saakan indak kasampaian untuk pulang ka kampuang halaman.
Maso lalu
Pado maso kiniko dipakiroan labiah dari satangah populasi urang Minangkabau hiduik jo bakambang di wilayah parantauan baiak itu di Indonesia maupun di lua nagari atau mancanegara. Pakiroan tasabuik indak tamasuak kapado katurunan parantau Minang nan alah pai marantau jo bakambang samanjak sakurang-kurangnyo 1000 tahun nan lalu di babagai wilayah di nusantara atau bahkan dunia pado maso modern kiniko. Banyak di antaro katurunan parantau Minang alah batransformasi manjadi urang "Minang Baru" atau bahkan suku-suku baru sarupo Aneuk Jamee di pantai barat Aceh, Suku Pesisir di pantai barat Sumatra Utara, masyarakat Negeri Sembilan, di Semenanjung Malaya, dan namo lainnyo nan tadapek di wilayah-wilayah lain nan alah lamo bana taputuih tali sijarah jo pasaudaraannyo jo Minangkabau.
Legenda jo mitos sarato ingatan kolektif atau tradisi lisan nan ado di babagai kalompok masyarakaik tatantu di Nusantara mancaritoan tentang nenek moyang mereka nan barasa dari Minangkabau sajak barabaik-abaik nan lalu. Babarapo kalompok masyarakaik nan alah tacatat dalam sijarah, di antaronyo komunitas tatantu di Meulaboh jo Tapak Tuan (Aceh bagian barat), komunitas tatantu di Tanah Karo (Sumatra Utara), Siak Sri Indrapura jo Muara Takus (Riau), Pangkalan Jambu jo Tungkal Ulu (Jambi), komunitas tatantu di Rejang (Bengkulu), Sekala Brak jo Paminggir (Lampung), sarato Negeri Sembilan Malaysia nan populasinyo cukuik gadang sahinggo kamudian manjelma manjadi sabuah karajaan, komunitas di Sulu (Filipina Selatan), komunitas di Sulawesi Selatan, Kutai, jo Palu, sarato di Nusa Tenggara, yaitu komunitas tatantu di Bima jo Manggarai (Flores).
Komunitas Melayu-Bugis di Sulawesi Selatan nan tabantuak dari babarapo unsur etnis, salah cieknyo Minangkabau, alah manjadi bagian indak tapisahkan dari masyarakaik Sulawesi Selatan. Tadapek pulo berita tentang katurunan Pagaruyung Minangkabau nan "terdampar" di padalaman Kalimantan Tengah (Kerajaan Kotawaringin) di sabuah negeri nan banamo Kudangan, nan dek masyarakaik satampek diakui sabagai leluhur nyo. Samantaro di padalaman pagunuangan Flores ditemuan kampuang adaik misterius nan banamo Wae Rebo nan konon nenek moyang nyo barasa dari Minangkabau sajak barabaik-abaik nan lalu.
Maso kini
Pada moso kini atau di era globalisasi kini di mano bateh negara samakin tabukak sarato jo sarana transportasi samakin baiak, wilayah parantauan para parantau Minang samakin malaweh pulo. Malaysia sabagai negara nan dakek dijadian sabagai tujuan dek 'parantau Minang baru'. Mereka manambah populasi etnis Minang di negara jiran tasabuik disampiang katurunan Minangkabau nan alah ado sajak barabaik nan lalu di Negeri Sembilan, Pulau Pinang, Malaka, jo di babagai wilayah lainnya pado maso Kesultanan Malaka. Para 'parantau Minang baru' tasabuik banyak tadapek di kota-kota gadang Malaysia, sarupo di Kuala Lumpur, Johor Bahru, Subang, Shah Alam, dan lainnya. Babagai wilayah nan alum jadi tujuan parantauan pado maso lalu, sarupo Australia, Amerika Serikat, Eropah, jo lainnyo, alah pulo dijadian tujuan dek para parantau Minang masa kini. Mereka mancari kahidupan di wilayah parantauan nan relatif baru itu sabagai profesional, wirausaha, jo lainnyo.
Kahidupan parantau
Baragam nasib banyak dialami dek para parantau Minang. Disampiang banyak nan sukses di tanah rantau, indak sakeek pulo nan gagal manaklukkan lauik sati rantau batuah ("lautan sakti rantau bertuah"). Mereka nan gagal kamudian banyak nan malakuan Rantau Cino, sabuah istilah dalam dunia parantauan Minang nan aratinyo marantau jauah dan indak kan baliak pulang lai. Dek parantau Minang nan bahasia tahampar dunia nan panuah kahormatan jo namo gadang nan akan dikanang. Mereka bisa tacatat sabagai tokoh-tokoh parantauan nan dapek dibanggakan, antah itu sabagai pajuang kemerdekaan bangsa Melayu Nusantara, saudagar/pengusaha gadang, intelektual takamuko, ulama penyebar agamo Islam, politisi tanamo, bahkan juo sabagai pandiri suatu kerajaan atau negara. Samintaro nan gagal namonyo hilang baitu sajo.
Pituah minang
Sasuai jo papatah Minang, Di maa bumi dipijak di sinan langit dijunjuang, para parantau Minang indak hanyo paduli pado kalompoknyo sajo. Banyak di antaro mereka manjadi tokoh masyarakaik tampek baikhtiar jo bajuang basamo demi kamajuan jo kasajahteraan masyarakaik di tampek inyo barado. Babarapo tokoh parantau Minang, sarupo Mohammad Hatta, Tan Malaka, Agus Salim, dan banyak lai nan lainnyo, hampia indak pernah tadanga mamikiaan Minangkabau karano tanago jo pikirannyo alah tasita untuak kapantiangan nan labiah gadang, yaitunyo nasib jo kamardekaan bangsa Indonesia dari cengkeraman kolonialis Belanda. Samintaro di tanah semenanjung tacataik namo-namo sarupo Shamsiah Fakeh, Ahmad Boestamam, Burhanuddin al-Hilmi, Khatijah Sidek, dan pejuang lainnyo, mahabiskan sabagian gadang dayonyo untuak pajuangan bangsa Melayu samananjuang bia tabebas dari kolonialis Inggris.
Kajayaan parantau minang
Jiko mancaliak ka maso daulunyo, babarapo namo parantau Minang alah tacataik kadalam sijarah sabagai pandiri karajaan, ulama nan manyebaan ajaran Islam, ataupun padagang nan mandirian koloni saudagar Minang di babagai tampek. Awang Alak Betatar atau labiah tasabuik juo jo namo Sultan Muhammad Shah tacataik dalam sijarah Brunei sabagai pandiri Kesultanan Brunei pado patangahan abaik ka-14. Samintaro Rajo Bagindo nan di Sulu labiah tanamo sabagai Rajo Baguinda tacataik pulo ka dalam Tarsilah Sulu sabagai pandiri Kesultanan Sulu pado akhia abaik ka-14.
Dicranopteron brevifurca
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Urang rantau Minangkabau
Kajayaan parantau minang
Sijarah pakambangan Islam di Sulawesi, Kalimantan Timur, sarato di Nusa Tenggara indak bisa talapeh dari paran pantiang para ulama parantau Minang pado akhia abaik ka-16 atau awal abaik ka-17. Tacataik namo-namo sarupo Datuak Ri Bandang, Datuak Ri Tiro, Datuak Patimang nan barasa dari Koto Tangah, Payakumbuh, sarato Datuak Karama, jo Datuak Mangaji alah manyebakan Islam kapado masyarakaik di babarapo wilayah tasabuik. Sadangkan di Karajaan Kutai Islam disebakan dek Datuak Ri Bandang basamo-samo Tuan Tunggang Parangan. Babarapo parantau Minang pado abaik-abaik tadahulu nan aktif sabagai saudagar, sarupo Datuak Jannaton, Nakhoda Bayan, Nakhoda Intan, jo Nakhoda Kecil alah mandirikan koloni dagang Minangkabau pado patangahan abaik ka-18 di Pulau Pinang, Samananjuang Malaya. Banyak di antaro katurunan mereka nan manjadi tokoh bapangaruah di Malaysia jo Singapura di kamudian hari, sarupo Yusof Ishak, Razali Ismail, Aziz Ishak, Abdul Rahim Ishak, Mohammad Bakri Omar, dan lainnyo.
Persatuan parantau minangkabau
Untuak manghubuangkan para parantau Minang djo masyarakaik Minang di Sumatra Barat (ranah Minang), babarapo tokoh Minang rantau, sarupo Azwar Anas, Emil Salim, Harun Zain, Bustanil Arifin, Hasyim Ning, Hasan Basri Durin, Fahmi Idris, Saafroedin Bahar, Sjafaroeddin Sabar, sarato babarapo tokoh lainnyo, mandirikan lembaga Gerakan Seribu Minang nan dipendekkan manjadi Gebu Minang pado 20 Januari 1990. Pado awalnyo lembaga iko mangumpuaan pitih saribu rupiah satiok bulan dari satiok warga parantau Minang untuak pambangunan babagai sarana di Sumatra Barat. Kabarhasilan lembaga iko sempat dijadian role model dek babagai kalompok masyarakaik lainnyo di Indonesia, sarupo masyarakaik Karo, masyarakaik Sulawesi Selatan, dan lainnya.
(74220) 1998 RX78
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Geodia alba
Geodia alba adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1896 dek Kieschnick.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia alba dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Urang rantau Minangkabau
Persatuan parantau minangkabau
Salain Gebu Minang, babarapo organisasi masyarakaik parantau Minang nan labih ketek jo badasarkan asa-usua kabupaten atau nagari banyak pilo nan didirian. Nan paliang tanamo jo gadang jo luaeh jangkauannyo adolah Sulit Air Sepakat (SAS), sabuah organisasi parantau Minang nan barasa dari Sulik Aia (Sulit Air), Solok, nan alah badiri pado sakitar awa abaik ka-20. Persatuan iko mampunyoi sakitar 80 Dewan Perwakilan Cabang (DPC) di saluruah Indonesia sarato jo ado pulo 4 DPC nan barado di lua nagari, yaitunyo di Malaysia, Sydney jo Melbourne (Australia) tamasuak jo Washington DC, Amerika Serikat, organisasi atau persatuan iko marupoan nan paliang gadang di antaro babagai organisasi parantau Minang badasarkan wilayah kabupaten/nagari di Sumatra Barat.
Lawang, Lawang Mandahiliang, Salimpaung, Tanah Datar
Lawang adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Lawang Mandahiliang, kecamatan Salimpaung, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Sternycha approximata
Sternycha approximata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang rantau Minangkabau
Persatuan parantau minangkabau
Salain Sulit Air Sepakat, para tokoh parantau Minang asa kota Pariaman jo kabupaten Padang Pariaman mambantuak pulo organisasi Persatuan Keluarga Daerah Piaman (PKDP) pado 29 April 1984 di Pariaman. Dewan Pimpinan Pusat PKDP barado di Jakarta nan mampunyoi sajumlah cabang di babarapo kota di Indonesia. Kasado dari organisasi atau persatuan tasabuik didirian ateh dasa kapadulian tahadok kampuang halaman sarato acok pulo malakuan kagiatan sosial untuak masyarakaik lainnyo nan ado di wilayah rantau pulo.
Uranotaenia setosa
Uranotaenia setosa adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
16064 Davidharvey
16064 Davidharvey (1999 RH27) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.589, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 16.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eubrachium hispidulum
Eubrachium hispidulum adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Zalepidota ituensis
Zalepidota ituensis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hyborhabdus singularis
Hyborhabdus singularis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stilobezzia traubi
Stilobezzia traubi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus andonarensis
Onthophagus andonarensis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
2005 WY
2005 WY adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.477, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 27.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Balbagathis barva
Balbagathis barva adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Exocentrus mindanaoensis
Exocentrus mindanaoensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Eumicrotipula) araguensis
Tipula (Eumicrotipula) araguensis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Eudesmus posticalis
Eudesmus posticalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dolichopus alticola
Dolichopus alticola adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Tetramerinx rufitibia
Tetramerinx rufitibia adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Hydrophorus glaber
Hydrophorus glaber adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) ferruginosa
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Exhyalanthrax albicingulus
Exhyalanthrax albicingulus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(72877) 2001 KL2
(72877) 2001 KL2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Mei 2001 dek R A Tucker di Goodricke-Pigott.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thienemannia fulvofasciata
Thienemannia fulvofasciata adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Baryglossa trulla
Baryglossa trulla adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lutzomyia matosi
Lutzomyia matosi adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Baryglossa trulla
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Lutzomyia matosi
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Hypobletus instabilis
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Claspettomyia montiviva
Claspettomyia montiviva adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Siler hanoicus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Vietnam.
(78527) 2002 RJ98
(78527) 2002 RJ98 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 September 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Habromyia chrysotaenia
Habromyia chrysotaenia adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stenus pusillus
Stenus pusillus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Dolichopus amginensis
Dolichopus amginensis adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Culex lakei
Culex lakei adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Pacifiphantes zakharovi
Pacifiphantes zakharovi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pacifiphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1994 dek Eskov & Marusik.
Cyrtoclytus callizonus
Cyrtoclytus callizonus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pacifiphantes zakharovi
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia, Cina.
Cyrtoclytus callizonus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Astetholea denticollis
Astetholea denticollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Brachypogon libanius
Brachypogon libanius adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Astetholea denticollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Brachypogon libanius
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(55833) 1996 GM18
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diceromyia zethus
Diceromyia zethus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(73027) 2002 EZ77
(73027) 2002 EZ77 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Maret 2002 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Diceromyia zethus
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(73027) 2002 EZ77
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Geodia amadaiba
Geodia amadaiba adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1989 dek Tanita & Hoshino.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia amadaiba dapek juo manyerap oksigen dari aia mlalui proses difusi.
Anopliomorpha rinconium
Anopliomorpha rinconium adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Megaselia shawi
Megaselia shawi adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(70537) 1999 TB122
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Liriomyza anaphalidis
Liriomyza anaphalidis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(246530) 2008 GC106
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Kandang Malabuang, Lawang Mandahiliang, Salimpaung, Tanah Datar
Kandang Malabuang adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Lawang Mandahiliang, kecamatan Salimpaung, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
(50058) 2000 AQ67
(50058) 2000 AQ67 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo jo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pimelimyia natalensis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Culicoides inthanonensis
Culicoides inthanonensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Rhipidia (Rhipidia) afra
Rhipidia (Rhipidia) afra adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pericoma solangensis
Pericoma solangensis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Malintang, Lawang Mandahiliang, Salimpaung, Tanah Datar
Malintang adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Lawang Mandahiliang, kecamatan Salimpaung, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
2004 FU162
2004 FU162 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.391, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 28.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hartigiola faggalli
Hartigiola faggalli adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rymosia diffissa
Rymosia diffissa adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Hartigiola faggalli
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Saprinus caeruleatus
Saprinus caeruleatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
2013 KY5
2013 KY5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.654, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Forcipomyia separatim
Forcipomyia separatim adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Thrombus jancai
Thrombus jancai adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Exocelina erteldi
Exocelina erteldi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pallidepidosis pallida
Pallidepidosis pallida adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.