cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2006 KA40
2006 KA40 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.485, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.6.
Dolichopus aurifacies
Dolichopus aurifacies adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 KA40
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paroster peelensis
Paroster peelensis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus aurifacies
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo labiah pendek dari 8 mm.
Paroster peelensis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Leptotarsus (Macromastix) sessilis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
2007 WW4
2007 WW4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.716, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ocypus fuscatus
Ocypus fuscatus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Lore Selatan, Poso
Lore Selatan adolah salah satu kecamatan nan ado di kabupaten Poso, provinsi Sulawesi Tengah, Indonesia.
Atarba (Atarba) apicispinosa
Atarba (Atarba) apicispinosa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Calosphenisca ndomae
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Psychoda setigera
Psychoda setigera adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Spilogona cana
Spilogona cana adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Parepilysta woodlarkiana
Parepilysta woodlarkiana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Culicoides flavirostris
Culicoides flavirostris adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dasybasis neobasalis
Dasybasis neobasalis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(73937) 1997 SV6
(73937) 1997 SV6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 September 1997 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Dasybasis neobasalis
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(73937) 1997 SV6
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diadelia dujardini
Diadelia dujardini adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Boletina meniscophalloides
Boletina meniscophalloides adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oxyprosopus similis
Oxyprosopus similis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(51842) 2001 OQ68
(51842) 2001 OQ68 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Juli 2001 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phytomyza nishijimai
Phytomyza nishijimai adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Condylostylus perforatus
Condylostylus perforatus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila adventitia
Drosophila adventitia adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78237) 2002 OL20
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Condylostylus perforatus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dasineura anglica
Dasineura anglica adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Cantharocnemis somalius
Cantharocnemis somalius adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acacidiplosis rugosa
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Cantharocnemis somalius
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Boletina meniscophalloides
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
2011 DV
2011 DV adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.050, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(55463) 2001 TL160
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Myxilla (Ectyomyxilla) hentscheli
Myxilla (Ectyomyxilla) hentscheli adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Eremisca subarenosa
Eremisca subarenosa adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Clitelloxenia inflatibia
Clitelloxenia inflatibia adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(53708) 2000 DZ103
(53708) 2000 DZ103 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Teratosoma longipes
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Rafalus christophori
Rafalus christophori adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Rafalus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1999 dek Prószynski.
Onthophagus somalicola
Onthophagus somalicola adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rafalus christophori
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Masia, Israel.
Onthophagus somalicola
Kumbang iko punyo antena lamela.
Phryxe erythrostoma
Phryxe erythrostoma adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Phryneta pulchra
Phryneta pulchra adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Yoshiakioclytus taiwanus
Yoshiakioclytus taiwanus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phryneta pulchra
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Yoshiakioclytus taiwanus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Forcipomyia lecordeurorum
Forcipomyia lecordeurorum adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lutzomyia chiapanensis
Lutzomyia chiapanensis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Doşulu
Doşulu marupoan sabuah kampung nan talatak di distrik Jabrayil, Azerbaijan.
Lutzomyia chiapanensis
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Leptosomatomyia aurimargo
Leptosomatomyia aurimargo adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(222384) 2001 DO48
(222384) 2001 DO48 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.087, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trichoxys apelles
Trichoxys apelles adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anisopodus degener
Anisopodus degener adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Karadeniz Ereğli
Karadeniz Ereğli adolah sabuah kota nan ado di Provinsi Zonguldak, Turki. Kota ko pado tahun 2009 jumlah panduduknyo 96.376 jiwa.
Asilus tenuiventris
Asilus tenuiventris adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(315224) 2007 RR154
(315224) 2007 RR154 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.066, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(76895) 2000 YX103
(76895) 2000 YX103 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Drosophila mathisi
Drosophila mathisi adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Notolomatia thysanomela
Notolomatia thysanomela adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Mendoza elongata
Mendoza elongata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mendoza dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1879 dek Karsch.
Tabanus schiva
Tabanus schiva adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Colymbetes dolabratus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(70047) 1999 FL10
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haematopota wittei
Haematopota wittei adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
2006 KT38
2006 KT38 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.554, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanus macquarti
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Jariang
Jariang atau joriang (Archidendron pauciflorum), sinonim: A. jiringa, Pithecellobium jiringa, jo P. lobatum) adolah tumbuahan khas di wilayah Asia Tenggara. Inceknyo digemari di Malaysia (disabuik "jering"), Myanmar (disabuaik "da nyin thee"), jo Thailand (disabuik "luk--nieng atau "luk neang"). Masyarakaik Indonesia mangenalnyo sabagai bahan pangan.
Leptotarsus (Macromastix) setivena
Leptotarsus (Macromastix) setivena adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Jariang
Jariang diketahui dapek mancegah diabetes jo basifek diuretik dan elok untuak kesehatan jantuang. Tanaman ko dipakiroan juo mampunyoi kamampuan manyerap aia tanah nan tinggi sahinggo bamanfaaik untuak konservasi aie di suatu tampek.
Karakter incek
Inceknyo dalam keadaan masak kareh, tetapi barubah manjadi lunak jo ampuak sesudah diabuih atau agak liek sesudah digoreng. Tekstur ikolah nan mambueknyo disukoi, walaupun babarapo urang suko makonsumsi incek nan mudonyo dalam keadaan matah nan jauah labiah kareh jo pahik. Kulik incek mampunyoi gatah bawarna keunguan nan maningaan jajak nan sulik dihapus di pakaian. Samakin tuo, warna incek akan mangarah ka warna kuniang nan akhirnyo sirah atau coklat sasudah bana-bana masak.
Aromanyo agak manyarupoi patai tatapi labiah lamah. Namun sasudah dikonsumsi, tubuh akan mangaluarkan baun manyangaik malalui urin, feses jo karingek, nan dipacayo labiah manggaduah dibandiang mangkonsumsi patai.
Caro mangolah
Incek jariang dapek dimakan segar ataupun diolah. Olahan paliang umum adolah disemur, nan dikenal dek urang Sunda sabagai ati maung atau "hati macam". Jariang dapek pulo digoreng jo balado atau dijadian gulai. Sasudah diolah, jariang akan mangaluarkan aroma khasnyo nan bagi sabagian urang dianggap dapek manabiakan salero jo mampunyoi cito raso nan khas; saketek kalek jo tekstur nan agak liek.
Napomyza blairmorensis
Napomyza blairmorensis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Fabomyia melissitis
Fabomyia melissitis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Jariang
Caro mangolah
Salain disemur, incek jariang juo dapek dibuek manjadi karipik sarupo halnyo emping dari melinjo, caronyo ditumbuak atau dipipihan, dikarianggan, kamudian digoreng. Efek negatif baun jariang nan manyangaik dapek dikurangi jo parendaman atau perebusan.
Manggaduah kesehatan
Incek jariang saketek baracun karano adonyo kanduangan asam jariang, sabuah asam amino nan dapek manyebabkan djenkolsm (keracunan incek jariang). Gejala nan timbua antaro lain tajadinyo kajang otot, pirai, retensi urin, dan gagal ginjal akuik. Kondisi tasabuik tarutamo dialami urang laki-laki, nan indak tagantuang dari barapo jumlah incek jariang nan disiapkan. Satiok individu dapek mangkonsumsi jariang tanpa insiden, tatapi dapek mangalami gagal ginjal pado kasempatan nan lain.
Mamakan jariang dalam jumlah saketek manimbuakan masalah panampilan, karano manghasilkan baun muluik, karingek, feses, dan urin. Sabananyo baun ko bisa diatasi jo mambarasiahan diri jo peralatan kebersihan nan manganduang pangharum, sarupo pasta gigi, cairan kumua, sabun, jo deodoran. Baun pado waktu kanciang dapek dikurangi apobilo pambilasan dilakuan sabalum dan sasudah kanciang dengan jumlah aia nan cukuik atau bilo paralu dibileh jo cairan pambarasiahan.
Napomyza blairmorensis
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Bisaltes fuscomarmoratus
Bisaltes fuscomarmoratus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Jariang
Manfaaik kesehatan
Dari segi nutrisi, jariang mampunyo vitamin, asam jengkolat, mineral, jo serat nan tinggi. Namun karano efek sampiang nan ditimbuakan, mako konsumsi manjadi tabateh.
Bisaltes fuscomarmoratus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tesserodon variolosum
Tesserodon variolosum adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Oblitoneura agromyzina
Oblitoneura agromyzina adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sphaeromias eugenei
Sphaeromias eugenei adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ogmodera sulcata
Ogmodera sulcata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oblitoneura agromyzina
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Culicoides yukonensis
Culicoides yukonensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ogmodera sulcata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Culicoides yukonensis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(57782) 2001 VN79
(57782) 2001 VN79 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Nopember 2001 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Neolasioptera sidae
Neolasioptera sidae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Lore Tengah, Poso
Lore Tengah adolah salah satu kecamatan nan ado di kabupaten Poso, provinsi Sulawesi Tengah, Indonesia.
(79605) 1998 RR46
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Hercostomus argyropus
Hercostomus argyropus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Eleuthromyia inusitata
Eleuthromyia inusitata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58547) 1997 FZ2
(58547) 1997 FZ2 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 31 Maret 1997 dek LINEAR di Socorro.
Recchia piriana
Recchia piriana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58547) 1997 FZ2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Recchia piriana
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pseudolimnophila (Pseudolimnophila) telephallus
Pseudolimnophila (Pseudolimnophila) telephallus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lasiocercis subbigibboides
Lasiocercis subbigibboides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cydistomyia brachypalpus
Cydistomyia brachypalpus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Witica cayanus
Witica cayanus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1873 dek Taczanowski.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Selatan bagian utara.
2011 DP
2011 DP adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.613, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.4.
Ptilogyna (Plusiomyia) gracilis gracilis
Ptilogyna (Plusiomyia) gracilis gracilis adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2011 DP
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rumah Sakit Umum Daerah dr. Soetomo
Rumah Sakik Umum Daerah Dokter Soetomo adolah sabuah rumah sakik punyo pemerintah Indonesia nan barado di Kota Surabaya, Jawa Timur. Inyo dinamoi dari pahlawan nasional Soetomo.
Chlamydonia sinuata
Chlamydonia sinuata adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Ptilogyna (Plusiomyia) gracilis gracilis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Exechiopsis triseta
Exechiopsis triseta adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hippopsis truncatella
Hippopsis truncatella adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Karaköprü
Karaköprü adolah sabuah kota nan ado di Provinsi Şanlıurfa, Turki. Kota ko pado tahun 2009 jumlah panduduknyo 23.962 jiwa.
Exechiopsis triseta
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Phronia hilaris
Phronia hilaris adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Dasybasis neocirrus
Dasybasis neocirrus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(418094) 2007 WV4
2007 WV4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.441, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Epiphragma (Epiphragma) bicinctiferum
Epiphragma (Epiphragma) bicinctiferum adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dicranomyia (Neoglochina) fumosa
Dicranomyia (Neoglochina) fumosa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Əfəndilər, Jabrayil
Əfəndilər marupoan sabuah kampung nan talatak di distrik Jabrayil, Azerbaijan.
Leptotarsus (Macromastix) simillimus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Lore Timur, Poso
Lore Timur adolah salah satu kecamatan nan ado di kabupaten Poso, provinsi Sulawesi Tengah, Indonesia.
Psapharochrus bialbomaculatus
Psapharochrus bialbomaculatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Allotraeus rufescens
Allotraeus rufescens adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rabdophaga gemmicola
Rabdophaga gemmicola adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(54680) 2001 AS9
(54680) 2001 AS9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.037, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 11.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Palpada flavoscutellata
Palpada flavoscutellata adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78238) 2002 OK21
(78238) 2002 OK21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Juli 2002 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Palpada flavoscutellata
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Tethya wilhelma
Tethya wilhelma adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Tethya wilhelma dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Onthophagus aeremicans
Onthophagus aeremicans adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mangora distincta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Honduras sampai Kosta Rika.
Onthophagus aeremicans
Kumbang iko punyo antena lamela.
Acacidiplosis spinosa
Acacidiplosis spinosa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Coenosia scissura
Coenosia scissura adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(80665) 2000 BD11
(80665) 2000 BD11 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Januari 2000 dek T Kagawa di Gekko.
Urang Lampung
Urang Lampung (bahaso Lampung/Ulun Lappung, bahaso Lampung Nyo: /Jamma Lappung, Abjad Jawi: سوكو لامفونغ/Urang Lampung) adolah Urang bangso pribumi nan barasa dari Provinsi Lampung nan barado di bagian ujuang selatan pulau Sumatera. Pado awal mulonyo, Urang Lampung badiamo di tengkuik gunuang Pesagi. Wilayah Urang Lampung salain di provinsi Lampung tasebar juo di wilayah lainnyo mode: di bagian provinsi Sumatera Selatan tapeknyo di sekitar Danau Ranau, Kabupaten Ogan Komering Ulu Selatan nan jua dakek bahkan babateh jo provinsi Lampung. Lampung juo tasebar di desa-desa di parbatehan antaro Bengkulu jo Lampung, tasebar di desa Merpas, Nasal, Kaur di Bengkulu sarato dapek juo ditamui masyarakaik masyarakaik Lampung di provinsi Banten tepatnyo di desa Cikoneng Kacamatan Anyar, kabupaten Serang. Indak hanyo itu, Urang Lampung juo tasebar di wilayah parantauan tarutamo di parkotaan gadang mode daerah Jabodetabek (Jakarta, Bogor, Depok, Tangerang, Bekasi), Kota Palembang, Kota Cilegon, Kota Serang, kota Tangerang Selatan, Kota Bengkulu, Kota Bandung, dan juo di kota/wilayah lainnyo.
(80665) 2000 BD11
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Urang Lampung
Sijarah
Sabana bana asal-usul masyarakaik Urang Bangsa Indonesia nan lain. Urang bangso Lampung marupokan bagian dari bangso Austronesia nan leluhua diperkirakan barasa dari kepulauan Formosa nan bermigrasi ka Kapulauan Filipina, Sumatera Bagian Pesisir Utara, Sulawesi, Kalimantan dan kemudian abih di Selatan Sumatera. Dalam studi bahaso nan pernah dilakukan, Etnis Lampung punyo akar kesamaan bahaso jo masyarakaik tradisional Puyuma di kepulauan Formosa.
Babarapo catatan sajarah dari Tiongkok manulihkan, bahwa pado abad ke VII masyarakaik alah bapindah ka sabuah wilayah di daerah Selatan (Namphang) nan ado karajaan nan disabuik To-Lang Po-Hwang, To aratinyo urang dan Lang-Po-Hwang adolah Lampung. Manunjuakan bukti bahwa alah tibo ka nagari Cino, utusan dari masyarakaik lamak Lampung pado abad ka VII.
Dalam kronik Taiping Huanyu Ji nan ditulis dek Yue-Shi dari abad ka X, labiah jaleh lai di agiah namo-namo nagari di kawasan Nan-hai (Lautan Selatan), antaro lain duo buah nagari nan di agiah paraluaran: To-lang dan Po-hwang. Negeri To-lang hanyo disabuik sakali. Tapi nagari Po-hwang cukuik banyak diokan, karano nagari ko alah mangirim utusan ka nagari Cino pado tahun 442, 449, 451, 459, 464 dan 466.
Prof. Gabriel Ferrand, pado tulisannyo dalam majalah ilmiah Journal Asiatique, Paris, 1918, hal. 477, bapandapek bahwa kaduo namo itu mungkin hanyo ciek namo: To-lang-po-hwang, tu nagari itu dilokasian Ferrand di daerah Tulangbawang, Lampung. Prof. Dr Raden Mas Ngabehi Poerbatjaraka, dalam bukonyo Riwajat Indonesia I, Jajasan Pembangunan, Djakarta, 1952, hal. 25, manyaruihan kamungkinan ado karajaan Tulangbawang, walaupun anggapan itu hanyo-samo dek manjalehan duo toponimi dalam kronik Cino.
adaik-istiadaik
Masyarakaik adaik Lampung tadiri dari duo sistem Pemerintahan adaik yaitu Masyarakaik Komunitas adaik Budaya Lampung Saibatin (Peminggir/Pesisir) dan Masyarakaik Komunitas Budaya Lampung Penyimbang (Pepadun/Pedalaman). Dengan panjalehan mode iko:
masyarakaik Komunitas adaik dan Budaya Lampung Saibatin
Masyarakaik Komunitas adaik Budaya Saibatin dari dulu sampai kini dinamoan Masyarakaik adaik Lampung Paminggir (Pesisir). Karano kabanyakan domisili di sepanjang pantai timur, selatan dan barat lampung. Babarapo kakaksian jo kemargaan nan manggunoan sistem pamarintah adaik Saibatin antaro lain: Bandar Lima Way Lima, Bandar Enom Semaka, untuak di Karajaan adaik Paksi Pak Sekala Brak Kepaksian Pernong, Kepaksian Nyerupa, Paksi Buay Belunguh, Paksi Buay Bajalan Diway, Marga dari pado ampek kakaksian iko adolah Marga Ulu Krui, Marga Sindi Way, Marga Tenumbang, Marga Pugung Tampak, Marga Malaya, Margaada, Balaga Pasakhumbai, Pesahas, Marga Ngambuk, Marga La'ai, Marga Bengkunat, Marga Bengkim, Marga Pelas, Marga Pelas, Urang Adesat Jammaga Pelasga Marga Marga Marga Marga Marga, Jamba Jamba Jamba, Jamba Jamba Jamba, Jamba Pesis, Jamba Pesis, Marga Pesis, Marga Pesis, Marga Pesis, Marga Pesis, Marga Pelas, Marga Pelas, Marga Pelas, Marga Pelas, Marga Pelas,
masyarakaik Komunitas Budaya Lampung Penyimbang (Pepadun)
Masyarakaik Komunitas Budaya Lampung Penyimbang atau nan acok juo dinamoan Masyarakaik Komunitas Budaya Lampung Pepadun badiam di daerah pedalaman Lampung. Babarapo urang nan manggunoan sistem pamarintah budaya Pensimbang antaro lain: Abung Siwo Mego, Mego Pak Tulangbawang, Pubian Telu Urang, Buway Lima Way Kanan dan Bunga Mayang Sungkay, Marga melinting pinggir, Marga taluk pinggir, Marga pangajian pinggir, Marga rebang semendo.
Pedoman hidup urang lampung pesisir (Saibatin)
Tujuh Pedoman Hidup Urang Bangso Lampung
Falsafah hiduik urang lampung pedalaman (Pepadun)
Falsafah Hidup Urang Bangsa Lampung termaktub dalam ajaran Piil Pesenggiri, yaitu:
Bahaso Lampung
bahaso Lampung, adolah sabuah bahaso nan ditutuaran dek Urang Bangsa Lampung nan barado di Provinsi Lampung, selatan Sumatera Selatan, selatan Bengkulu dan pantai barat Banten. Berdasarkan pametaan bahaso. bahaso Lampung punyo duo Sub-Dialek yaitu Sub-Dialek A dan Sub-Dialek O nan dapek dijabarkan sabagai iko:
Sub-Dialek A (api) atau bahaso Lampung Api dipertuturkan oleh babarapo Marga di Lampung antaro lain: Sekala Brak, Bandar Enom Semaka, Bandar Lima Way Lima, Melinting Tiyuh Pitu, Saibatin Marga Ulu Krui, Saibatin Marga Way Sindi, Marga Tenumbang, Marga Pugung Tampak, Marga Pugung Malaya, Marga Pidada, Marga Pasakh Krui, Marga Ngakhas, Marga Ngambukh, Marga La'ai, Marga Bengkunat, Marga Belimbing, Marga Bandakh, Marga Pulau Pisang, Pembesar adaik Jamma Balak Saibatin Urang Marga Kabupaten Tanggamus, Pembesar adaik Jamma Balak Saibatin Urang Marga Kabupaten Pringsewu, Pesumbaian 17 Pesawaran, Saibatin Marga Way Handak Lampung Selatan, Marga Balak, Marga Lunik, Marga Bumi Waras, Marga Lima Way Handak, Enom Belas Marga Krui, Telu Marga Ranau, Pubian Telu Urang, Buway Lima Way Kanan dan Bunga Mayang Sungkay
Samantaro Sub-Dialek O (nyow) atau bahaso Lampung Nyo dipertuturkan oleh babarapo Marga di Lampung antaro lain : Abung Siwo Mego, Mego Pak Tulangbawang, Marga melinting peminggir, Marga teluk peminggir, Marga pemanggilan peminggir dan Marga rebang semendo.
(75690) 2000 AO103
(75690) 2000 AO103 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Urang Lampung
Bahaso Lampung
Selain itu terdapat pulo bahaso Lampung Cikoneng nan dipertuturkan oleh masyarakaik lampung dengan marga Cikoneng Pak Pekon.
Aksara Lampung
Aksara lampung nan disabuik jo Had Lampung adolah bantuak tulisan nan punyo hubungan jo aksara Pallawa dari India Selatan. Macam tulisannyo fonetik bajenis Urang kata nan marupokan huruf iduik mode dalam Hurup Arab jo manggunoan tanda tanda fathah di baris ateh dan tanda tanda kasrah di baris bawah tapi indak manggunoan tanda dammah di baris bagian ka balakang tapi manggunoan tanda di balakang, satiok tanda punyo namo surang.
Artinyo Had Lampung dipengaruhi duo unsur yaitu Aksara Pallawa dan Hurup Arab. Had Lampung punyo bantuak karabatan jo aksara Rencong, Aksara Rejang Bengkulu dan Aksara Bugis. Had Lampung tadiri dari huruf induk, anak huruf, anak huruf dua dan gugus konsonan, ado juo lambing, angka dan tanda baca. Hade Lampung disabuik jo istilah KaGaNga ditulis dan dibaco dari kiri ka kanan jo Huruf Induk bajumlah 20 buah.
Aksara lampung alah maraso pangambangan atau parubahan. Sabalumnyo Had Lampung kuno jauah labiah kompleks. Jadi dikarajoan panampuran sampai nan takenal kini. Huruf atau Had Lampung nan diajarkan di sikolah kini adolah hasil dari panampekan tu.
Marga Lampung
masyarakaik Lampung terdiri ateh 4 Kepaksian dan 83 kemargaan nan tahimpun dalam kemargaan dan kebuwayan, tasabuik antaro lain:
Bandar Lima Way Lima
Tadiri ateh babarapo marga antaro lain:
Marga Pemanggilan Peminggir
Tadiri ateh babarapo marga antaro lain
Marga Rebang Semende
Tadiri ateh babarapo marga antaro lain:
masyarakaik /Marga Way Kanan (Federasi Buay Lima Way Kanan)
Tadiri ateh babarapo Buay/marga antaro lain:
Masyarakaik Marga Melinting
Tadiri ateh babarapo marga antaro lain:
Masyarakaik Marga Tulang Bawang (Federasi Mego Pak Tulang Bawang)
Tadiri ateh babarapo marga antaro lain:
Paksi Buay Belunguh
Tadiri ateh babarapo marga antaro lain:
Paksi Buay Bejalan Diway
Tadiri ateh babarapo marga antaro lain:
Tokoh Lampung
Mencakup Tokoh-Tokoh nan barasa dari Etnik Lampung
Rujuakan
.
Goephanes albosticticus
Goephanes albosticticus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Atactopsis
Atactopsis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Teucholabis (Teucholabis) laeta
Teucholabis (Teucholabis) laeta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus capitosus
Onthophagus capitosus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Methia mormona
Methia mormona adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2006 KQ21
2006 KQ21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.463, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Karaman
Karaman adolah sabuah kota nan ado di Provinsi Karaman, Turki. Kota ko pado tahun 2009 jumlah panduduknyo 125.532 jiwa.
Uranotaenia campestris
Uranotaenia campestris adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Spilogona capaciatrata
Spilogona capaciatrata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Stenus bakeri
Stenus bakeri adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phytomyza nitidicollis
Phytomyza nitidicollis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(70048) 1999 FV39
(70048) 1999 FV39 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 1999 dek LINEAR di Socorro.