cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blepisanis subdorsata
Blepisanis subdorsata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exoprosopa abrogata
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(54035) 2000 GG109
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Myagrus javanicus
Myagrus javanicus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2013 PE21
2013 PE21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.477, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mycetophila wygodzinskyi
Mycetophila wygodzinskyi adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tabanus occidentalis
Tabanus occidentalis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haliclona (Gellius) laxa
Haliclona (Gellius) laxa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Haliclona dan famili  Chalinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1892 dek Topsent.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Haliclona (Gellius) laxa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Ommata longipennis
Ommata longipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tabanus occidentalis
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Mycetophila wygodzinskyi
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Petrorossia deserticola
Petrorossia deserticola adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(337804) 2001 UN216
(337804) 2001 UN216 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.030, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haematopota marthae
Haematopota marthae adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Ommata longipennis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Onthophagus schultzei
Onthophagus schultzei adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Scaptia stictica
Scaptia stictica adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicranophragma (Brachylimnophila) separatum
Dicranophragma (Brachylimnophila) separatum adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Scaptia stictica
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Dicranophragma (Brachylimnophila) separatum
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lispocephala kaalae
Lispocephala kaalae adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Brachypogon woodruffi
Brachypogon woodruffi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Eudejeania pyrrhopoda
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(56130) 1999 CM45
(56130) 1999 CM45 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Pebruari 1999 dek LINEAR di Socorro.
Coptoeme schedli
Coptoeme schedli adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(56130) 1999 CM45
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Coptoeme schedli
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Eumicrotipula) mediodentata
Tipula (Eumicrotipula) mediodentata adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Myrmarachne bakeri
Myrmarachne bakeri adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Myrmarachne dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1930 dek Banks.
Brachyneurina arsenjevi
Brachyneurina arsenjevi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Myrmarachne bakeri
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Filipina.
Copelatus tucuchiensis
Copelatus tucuchiensis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Panzeria fulgida
Panzeria fulgida adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Copelatus tucuchiensis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Bombylius koreanus
Bombylius koreanus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Catharsius dux
Kumbang iko punyo antena lamela.
Bombylius koreanus
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Masicera nigrita
Masicera nigrita adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Migdolus goyanus
Migdolus goyanus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Palimna alorensis
Palimna alorensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(513181) 2005 BS27
2005 BS27 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.385, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.4.
Palimna alorensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(513181) 2005 BS27
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hyperusia nivea
Hyperusia nivea adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Phaonia feavivivida
Phaonia feavivivida adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(253377) 2003 HC43
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pedostrangalia raggii
Pedostrangalia raggii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Ampana
Urang Ampana marupokan urang nan mandiami wilayah padalaman di Provinsi Sulawesi Tangah. Manuruik Hasia Ekspedisi Panelitian pado tahun 1917-1920 yang dilakukan dek Walter Kaudern, disobokkan sabuah kalompok masyarakaik padalaman nan dikenal jo namo Too Ampana. Kamudian kalompok urang Ampana dikalompokkan ka dalam babarapo rumpun, sarupo rumpun Poso-Toraja nan mandiami Pasisia pantai daerah Tanjuang Api alian Sungai Bongka jo rumpun wana atau to wana nan artinyo "Urang nan mampunyoi rimbo padalaman".
Bahaso
Bahaso dalam kabudayoan urang Ampana dikenal jo sabutan bahaso Ampana nan dikatahui marupokan dialek Taa jo golongan atau dialek wana nan barasa dari bahaso pamona. Maskipun babeda bahaso jo babarapo urang lainnyo, urang Ampana dapek hiduik harmonis jo urang-urang lain disakitanyo.
Mato pancarian
Urang suku Ampana mampunyoi mato pancaharian sacaro umum subagai saurang patani tanamon pokok. Tanamon patanian nan manjadi panupang kahidupan masyarakaik Ampana diantaronyo adolah jagung, ubi, jo padi. Hasia patanian tasabuik ka digalehan ka pasa-pasa malalui sistem barter. Salain patanian, hasia alam dimanfaikkan pulo subagai sumber panghasilan urang Ampana sarupo rotan, damar, jo kayu nan ka digalehan kalua wilayah urang Ampana.
Upacaro adaik
Panyalanggaroan upacaro adaik dalam kabudayoan urang Ampana dikarajoan pado saaik proses panikahan, upacaro kamatian, upacaro syukuran untuak maso panen, jo upacaro panyambuahan suatu panyakik tatentu. Hal nan cukuik identik dari panyalanggaroan upacaro adaik Urang Ampana tautamo pado saaik prosesi panikahan adolah kasenian pantun nan masuak dalam kategori seni sastra. Pantun marupokan ciek dari contoh seni sastra nan masih dipaliharo jo dipatontonkan di babarapo wilayah urang Ampana.
Kapicayoan
Awalnyo masyarakaik suku Ampana manganuik kapicayoan tahadaok animisme yakni manyambah babarapo bahalo jo picayo kapado roh dari nenek monan. Namun balakangan iko alah sambuah urang Ampana nan tapangaruah untuak mamaluak babarapo kapicayoan dari lua wilayah urang Ampana sarupo agama Islam jo Kristen. Dek masuaknyo babarapo kapicayoan tasabuik pulo mampangaruahi adaik istiadaik. Contohnyo Agamo Islam nan mampangaruahi babarapo budayo sarupo Khitan atau Posuna, Khatam atau Popatama jo guntiang rambuik bayi umua 40 hari atau Niore ritoya.
Seni musik
Unsua-unsua kabudayoan urang Ampana lainnyo tibo dari babarapo alaik musik nan dimainkan subagai pangiriang upacaro-upacaro adaik. Babarapo alaik musik tasabuik diantaronyo sarupo Kakula atau nan disabuik juo gulintang jo marupokan sajanis gamelan pentatonis, Lalove atau namo lainnyo serunai, nggeso-nggeso yakni sabuah rabab nan badawai duo, gimba atau gandang, gamba-gamba atau gamelan data/ketek, goo atau gong, jo suli atau suliang. Kasado alaik tasabuik dapek ditamui katika ado proses upacaro adaik nan sadang dilaksanoan dek masyarakaik urang Ampana.
Kabudayoan
Budayo gotong royong masih taruih dipatahankan dek masyarakaik Ampana. Budayo gotong royong nan dikenal dek masyarakaik Ampana, khususnyo dapek dikategorikan ka dalam duo janih, yakni gotong royong tolong manolong jo gotong royong karajo bakti. Budayo gotong royong tolong manolong tajadi pado aktivitas patanian, kagiatan sakita rumah tanggo, kagiatan alek, kagiatan parayoan, jo pado paristiwo bancano atau kamatian. Sadangkan Budayo gotong royong karajo bakti biasonyo dilakukan untuak mangarajokan sasuatu hal nan sipaiknyo untuak kapantiangan umum, antah nan tajadi ateh inisiatif wargo atau gotong royong nan dipasoan.
Karajinan tangan
Masyarakaik suku Ampana dikenal pulo mampunyoi karajinan tangan barupo kagiatan mananun saruang. Saruang nan disabuik subagai baye saba tasabuik ditanun dek par padusi. Janih janih saruang tanun dari urang Ampana mampunyoi namo-namo surang tergantung dari daerah asa saruang tasabuik. Ado juo salah ciek daerah nan barado dalam wilayah urang Ampana nan mamakai jo mamproduksi surang sabuah pakaian nan tabuek dari bahan kulik kayu.
Buya atau saruang nan dibuek jo dipakaikan dek masyarakaik urang Ampana mampunyoi motif nan tapangaruah dek model Eropa jo pangaruah budayo Toraja. Masyarakaik suku Ampana juo mampunyoi bantuak rumah adaik nan sadarhano jo ampiang samo jo suku suku lainnyo nan mandiami pulo Sulawesi Tangah. Rumah adaik traditional tasabuik tabuek dari dindiang kayu jo barataok ilalang jo hanyo mampunyoi ciek ruang gadang sajo tanpo adonyo sekat sekat nan mambagi.
Itulah babarapo contoh kabudayoan dari urang Ampana nan dapek dipalajari subagai bagian dari pamahaman nan labiah mandalam manganai ilmu seni budayo. Salain itu juo dapek digunoan subagai bantuak pangatahuan bahso Indonesia marupokan nagaro nan wilayahnyo lueh jo mampunyoi banyak kabaragaman, ciek di antaronyo adolah kabaragaman budayo malalui urang-urang bangsonyo.
Pakaian Adaik
Pakaian adaik Urang Ampana Sulawesi Tangah untuak laki-laki mampunyoi babarapo ciri khas. Di antaronyo panggunoan aksesori sarupo hiasan kapalo dengan bantuak nan khas. Adopun hiasan kapalo tradisional pakaian adaik Sulawesi Tangah laki-laki banamo Siga. Salain itu ado baju nan manyarupoi jubah jo ikek di pinggang dengan sanjato nan tasalek. Baju nan manyarupoi jubah biaso disabuik jo buya. Samantaro sanjato nan tasalek disabuik pasatiannyo.
Hiasan kapalo pakaian adaik Sulawesi Tangah padusi banamo dadasa. Indak lupo parhiasan nan digunoan sarupo subang, kaluang, jo galang digunoan pulo untuak malangkoki sarupo pakaian adaiknyo. Kaluang susun biaso disabuik gena kambora jo subang disabuik dengan dali. Bagian bawahan biasonya manggunoan rok jo corak nan khas.
Oberea luluensis
Oberea luluensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Promynoglenes minuscula
Promynoglenes minuscula adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Promynoglenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 2003 dek Blest & Vink.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Selandia Baru.
Rhaphuma salemensis
Rhaphuma salemensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bareh randang
Bareh randang adolah makanan nan barasa dari darek Minangkabau utamonyo dari Limopuluah Koto jo Payokumbuah. Makanan ko tabuek dari tapuang bareh nan dimasak jo caro diangai alah tu dicampua jo gulo, jo santan nan alah bamasak. Sacaro kasaluruhan, kudapan ko diolah jo tapuang bareh nan diangai sampai kariang, tu dicampua jo aia gulo samo jo santan nan alah dimasak tadi. Sampai mambantuak gumpalan bawarna putiah jo bantuaknyo nan lunak tapi mampunyoi sakileh nampak kasa jo raso nan manih. Gumpalan tu dilatakkan pado cetakan nan data, dibantuak manjadi bulek atau sagi ampek pipiah jo taba kiro-kiro sasenti. Sasudah itu bareh randang disajikan jo caro di potong malintang dan memanjang.
Bareh randang biasonyo disajian dalam prosesi adaik manjapuik marapulai untuak dibaok karumah anak daro. Bareh randang disajian untuak niniak mamak atau nan dituokan dalam kaum bakumpua dalam patamuan adaik.
Dasineura linosyridis
Dasineura linosyridis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Daftar panguaso Aceh
Sultan Aceh adolah panguaso atau rajo dari Kasultanan Aceh, indak hanyo sultan, di Aceh juo ado Sultanah atau Sultan Wanita. Berikuik daftar sultan dan sultanah yang parnah mamarintah di Kasultanan Aceh:
Dasineura linosyridis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Daftar panguaso Aceh
Dinasti Samudera Pasai
Berikuik adolah daftar para sultan yang mamarintah Kasultanan Samudera Pasai:
Pseudepilysta loebli
Pseudepilysta loebli adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Daftar panguaso Aceh
Dinasti Meukuta Alam
Di bawah iko marupokan daftar sultan-sultan Aceh dari Dinasti Meukuta Alam.
Chydaeopsis lumawigi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Daftar panguaso Aceh
Sultan Aceh katurunan Bugis
katurunan sultan-sultan terakhir Aceh yang masih memiliki garis katurunan Bugis.
Cryptocanthon andersoni
Kumbang iko punyo antena lamela.
Pseudepilysta loebli
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(61320) 2000 OZ51
(61320) 2000 OZ51 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 31 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hybomitra nura
Hybomitra nura adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus dorsofasciatus
Onthophagus dorsofasciatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hybomitra nura
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Onthophagus dorsofasciatus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Stizocera armigera
Stizocera armigera adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dorcadion punctipenne
Dorcadion punctipenne adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 AD53
2013 AD53 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.351, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.4.
(70698) 1999 UW26
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2013 AD53
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dorcadion punctipenne
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chrysotus laesus
Chrysotus laesus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Forcipomyia vernocheti
Forcipomyia vernocheti adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gonomyia (Gonomyia) triformis
Gonomyia (Gonomyia) triformis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Baju pangulu
Baju pangulu adolah baju nan dipakai dek pangulu di Minangkabau, manuruik aturan adaik nan ado. Ciri-ciri baju nan digunoannyo sarupo baju lapang ndak basaku, balangan panjang, saketek di bawah saku.
Makna
Ado babarapo makna atau lambang dari baju pangulu ko. Nan partamo, malambangkan baso pangulu ko adolah urang nan gadang, bailimu laweh, jo balapang dado. Nan kaduo, pangulu ko musti tabukak pado masyarakaiknyo. Nan katigo, pangulu ko musti mangana jo amanaik, manjago adaik, sarato mangarati jo nilai-nilai moral nan takanduang di dalamnyo. Nan kaampek, bailimu, bijak, bamakrifaik, sarato tawakal pado Allah. Nan kalimo imaik jo taliti apo nan balakuan. Nan kaanam, saba jo rido dalam maadoki masalah nan ado di masyarakaik. Nan katujuah, malambangkan urang Minang baraso jo pareso. Nan kalapan, malambangkan baso pangulu indak sombong jo indak baduto dan indak mampunyoi sipek maambiak kesempatan dalam kesempitan. Kasambilan, malambangkan pangulu indak ado marugian urang lain tau kawan surang. Nan kasapuluah, warna hitam di baju pangulu malambangkan bahwa sapatah kato indak dapek di ubah  karano kato pangulu ko alah di sapakati dalam musyawarah.
Jiniah kain
Baju pangulu ko tabuek dari beletru atau shaten nan di taburi banang pado baju pangulu nan malambangkan kayo alam minangkabau jo kamampuan saurang pangulu barusao untuak manabuang, taburan ameh juo mancaminkan bahwa dalam masyarakaik minangkabau tadapek banyak ragam pabedaan namun basatu dalam wadah adaik alam minangkabau. Warno hitam pado baju pangulu marupoan warna dasar. Warna hitam bararti bahwa sorang pengulu haruih mampunyoi katabahan hati dalam mangarajoan suatu hal nyo.
Langan nan gadang
Langan nan gadang panjangnyo hanyo saketek di bawah saku. Baju tasabuik di buek agak gadang dan langan nan lapang. Manunjuak’an sorang pangulu ko mampunyoi sipek nan dinamis dan sorang pengulu ko indak kaku dalam mamimpin di dalam suatu wilayah. Baju hitam nan ndak ado buah baju jo ndak basaku liyianyo lapeh sampai ka dado tanpa ado buah baju jo indak bakolopak.
Warno hitam
Baju pangulu nan bawarna hitam nan di artikan kepemimpinan nan hitam tahan tempa jo putiah tahan suci. Nan artinyo apo sajo nan manimpa bayiak tu buruak maupun elok harus di tarimo dek pangulu sabagai pemimpin. Adopun ararti lain nyo sarupo “ baju hitam gadang langan, langan tasenseng bukan dek bangih, pangipeh angek nak nyo dingin, pahampeh kabuik nak nyo habih.
Banang baju
Banang baju di agiah makau, banang gadang di apik dek banang kaciak nan mampunyoi arti urang nan gadang mampunyoi pandampiang. Jadi baju nan mampunyoi lihie nan gadang mampunyoi pandampiang itu di katokan lihie nan lapeh tak bakatuak, babalah hampia ka dado nan mampunyoi arti sorang pangulu ko harus mampunyoi alam nan lapang jo bumi nan laweh. Gunuang ndk runtuah dek kabuik, lawik tak karuah dek ikan, rang gadang martabatnyo saba, tangan nyo bajelo-jelo, kaduonyo badantiang-dantiang, paik manih pandai malulua, di situ martabat bahimpunnyo.nan aratinyo pangulu ko harus bamartabaek   nan bahipun apo masalah elek jo buruak dapek manyalasaian.
Ndak Basaku
Baju panghulu ndak basaku, melambangkan saurang panghulu ndak dapaik manggunting dalam lipatan, ndak bisa manjua harato pusako tenggi, jo indak bisa mambawok harato anak kamanakan ka rumah istri.
Ndak babuah
Baju surang pangulu juo ndak mamiliki buah nan malambangkan bahwa surang pangulu pandangannyo luas jo alamnyo lebar. Baju pangulu mampunyoi langan nan laweh, iko malambangkan surang pangulu wajik salalu maagi nasihat pado anak kamanakan, jo satiok hal-hal nan buruak indak bisa disampean kapado kamanakan.
Batrisodes ionae
Batrisodes ionae adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Dendrophilus pygmaeus
Dendrophilus pygmaeus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Gymnosagena unicornuta
Gymnosagena unicornuta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Dolichopus marshalli
Dolichopus marshalli adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Romawi Kuno
Romawi Kuno adolah sabutan untuak paradaban banso Romawi samanjak badirinyo kota Roma di Jazirah Italia pado abaik ka-8 pra-Masehi sampai runtuahnyo Kakaisaran Romawi Barat pado abaik ka-5 masehi, yakni kurun wakatu nan mancakuik zaman Karajaan Romawi (753 – 509 SM), zaman Republik Romawi (509 – 27 SM), sarato zaman Kakaisaran Romawi sampai jo tumbangnyo Romawi Barat (27 SM – 476 M).
Romawi manuruik ciek versi ranji tambo alam Minangkabau, Maharajo Alif (א; ا) disabuik juo sabagai laluhur ganarasi partamo nan manjadi Rajo Romawi ko, jauah sabalun agamo Kristen lahia. Nampaknyo tambo ingin mangatokan bahwa urang Minangkabau induak dari bangso Romawi.
2005 BH14
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2013 PS20
2013 PS20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.182, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2007 DA74
2007 DA74 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.062, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(64926) 2001 YF107
(64926) 2001 YF107 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Atherigona poecilopoda
Atherigona poecilopoda adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tunggal panaluan
Tunggal panaluan adolah tungkek sati nan digunoan dek dukun atau Datu urang Batak, Sumatera Utara untuak manyigakan baragam panyakik, mandatangan ujan, manjago kampuang (huta) dari sarangan musuah sarato mausia balo/kasialan. Tungkek ko tabuek dari kayu pohon tatantu sarato diukia babantuak muko manusia nan diieh jo bulu kudo sarato utak manusia nan dimasak. Kaduo bahan tu didapek dari pangorbanan saurang korban. Tunggal panaluan dipakiroan alah ado sajak abaik ka-19 Masehi.
Sijarah
Pado zaman dahulu tadapek sabuah kaluarga di hutan Sidogordogor Pangururan nan alah lamo indak punyo katurunan hinggo tujuah taun lamonyo. Kaluarga tu tadiri dari Guru Hatahutan jo istrinyo nan banamo Nasindak Panaluan. Tujuah taun sasudah tu, kalauarga tu mandapekan anak kamba laki-laki jo padusi dari panantiannyo badoa ka Ompu Mula Jadi Na Bolon. Sasudah itu dilakuan alek Martutu Aek (maagiah namo) ka kaduo anak tu, namonyo yaitu Aji Donda Hatautan untuak nan laki-laki jo Siboru Tapi Nauasan Penatua untuak nan padusi. Huta atau tokoh masyarakat manganjuran supayo kaduo anak tu dipisahan supayo di kudian hari indak tajadi hal nan indak diinginan. Katiko kaduo anak tu alah tumbuah dewasa, timbua raso suko diantaro kaduo anak tu nan indak dipakiroan dek urang tuonyo. Wakatu kaduonyo pai ka hutan mancari kayu baka, tajadi kajadian nan indak diinginan. Kaduonyo dimabuak cinto sahinggo malakuan hubungan seksual. Sasudah tu, Siboru Tapi Nausan mancaliak buah dari batang Tuo Manggule jo maminta saudara kambanya untuak maambiakannyo. Aji Donda Hatautan mamanjek batang tu sarato mamakan buahnyo, sasudah tu badannyo malakek ka batang tu sacaro tibo-tibo. Siboru Tapi Nausan pun mamanjek batang tu sarato mamakan buahnyo pulo, badannyo pun malakek pulo ka batang tu basamo jo Aji Donda Hatautan. Salanjuiknyo kaduo urang tunyo tibo basamo Datu (urang sakti) untuak malapehan badan anak-anaknyo, tapi indak berhasil. Urang sakti tu basamo ampek urang Datu lain dibek malakek lo ka batang tu dek barusaho malapehan kaduo anak tu. Sadolah urang nan malakek ka batang tu akhianyo maningga di tampek.
Bantuak
Tunggal panaluan mampunyoi katinggian 1,70 meter, tabanyo 5-6 sentimeter, barekknyo sakitar satangah kilogram sampai sakilo nan bantuaknyo gadang di ateh jo mangetek ka bawah. Bagian bawahnyo marunciang jo tadapek basi pulo. Tungkek ko barono coklat kahitaman nan tabuek dari kayu donggala atau oiu-iu tangguli. Salain tu, tadapek pulo ukiran-ukiran di tungkek ko dari ujuang ateh sampai ka bawah. Ukiran tu babantuak sarupo manusia nan belirik dari ateh sampai ka bawah nan punyo tangan, kaki, mato, iduang, muluik, jo talingo.
Di ujuang ateh tungkek pas di ateh kapalo ukiran manusia, tadapek bulu sarupo rambuik nan tabuek dari ikua kudo, bulu ayam atau bulu buruang. Bagian bulu tu diikek jo ikek kapalo barono putiah, sirah, jo itam. Ikek kapalo nan barono putiah malambangan kasucian jo benua sabagai tampek basamayamnyo Sang Pencipta. Nan barono merah malambangan kabaranian jo tampek manusia, hewan, jo alam iduik. Nan barono itam malambangan tampek galok nan tadapek roh-roh di dalamnyo.
Di bagian tangah paliang banyak tadapek ukiran manusia jo ruang untuak mangganggam tungkek. Salain tadapek ukiran bantuak manusia, ado pulo ukiran bantuak hewan sarupo anjiang, kudo, kabau lia, ula bakaki ampek, buayo, atau ayam. Penggabuangan antaro seni jo ukiran tradisional tu dibuek jo pamahat dari kampuang Siallagan.
Haliclona (Gellius) marismedi
Haliclona (Gellius) marismedi adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Haliclona dan famili  Chalinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1978 dek Pulitzer-Finali.
Tunggal panaluan
Jinih
Tunggal panaluan punyo jinih lain nan sarupo, yaitu Tungkot Malehat. Tungkot Malehat marupoan jinih Tunggal panaluan nan labiah ketek. Tinggi tungkek ko sakitar 162 cm, lebanyo 22 cm, jo badiameter 31 cm. Tungkek ko dibuek dari kayu jo digunoan dek urang Karo jo bukan urang Toba. Desain tungkek ko labiah sederahana daripado tungkek Tunggal panaluan. Tunggal panaluan diukia sampai bagian bawah, sadangkan tungkek Malehat indak punyo banyak ukiran. Tungkot Malehat babantuak sosok manusia nan sadang naiak kudi atau singo. Di kapalonyo tadapek panutuik kapalo atau ikek kapalo. Ukiran pado tungkek ko tadapek di bagian atehnyo nan diukia barupo sosok manusia nan naiak singo atau kudo. Sacaro umum tungkek ko marupoan pakambangan tungkek Tunggal panaluan nan labiah baru.
Osericta dives
Osericta dives adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Osericta dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1901 dek Simon.
Helina ocellijuba
Helina ocellijuba adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(72988) 2002 EP
(72988) 2002 EP adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Maret 2002 dek W K Y Yeung di Desert Eagle.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(63018) 2000 WO41
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Telmatoscopus macneilli
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Dichaetomyia antennata
Dichaetomyia antennata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Forcipomyia vernoni
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(69943) 1998 UE34
(69943) 1998 UE34 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Oktober 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Macrobrachius producta
Macrobrachius producta adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(52071) 2002 QX41
(52071) 2002 QX41 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Agustus 2002 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Araneus boreus
Araneus boreus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1972 dek Uyemura & Yaginuma.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Japang.
Migdolus morretesi
Migdolus morretesi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Turanium scabrum
Turanium scabrum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Migdolus morretesi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Turanium scabrum
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(111571) 2002 AD13
(111571) 2002 AD13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.036, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.9.
Amphicnaeia strandi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cluzobra triocellata
Cluzobra triocellata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Leucaltis tenuis
Leucaltis tenuis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1929 dek Hozawa.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) deltoides
Austrolimnophila (Austrolimnophila) deltoides adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Condylostylus divergens
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Forcipomyia veroensis
Forcipomyia veroensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Topsentia fernaldi
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Topsentia fernaldi dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Mecas
Mecas adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(73147) 2002 GS98
(73147) 2002 GS98 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 April 2002 dek LINEAR di Socorro.
Mecas
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(73147) 2002 GS98
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trupanea falcata
Trupanea falcata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thoris acuta
Thoris acuta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Exocelina brunoi
Exocelina brunoi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thoris acuta
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exocelina brunoi
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(67328) 2000 HK77
(67328) 2000 HK77 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Sciapus infumatus
Sciapus infumatus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(67328) 2000 HK77
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Sciapus infumatus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Proceromyia macronychia
Proceromyia macronychia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Haliclona (Gellius) megasclera
Haliclona (Gellius) megasclera adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Haliclona dan famili  Chalinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1996 dek Lehnert & van Soest.
(77294) 2001 FV71
(77294) 2001 FV71 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haliclona (Gellius) megasclera
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Haliclona (Gellius) megasclera dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Exocentrus raffrayi
Exocentrus raffrayi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Promynoglenes minuta
Promynoglenes minuta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Promynoglenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 2002 dek Blest & Vink.
Villa clara
Villa clara adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Megaselia subcarpalis
Megaselia subcarpalis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Promynoglenes minuta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Selandia Baru.
Stizocera asyka
Stizocera asyka adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Megaselia dolichoptera
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Stizocera asyka
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hydroporus hajeki
Hydroporus hajeki adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sceptonia fumipes
Sceptonia fumipes adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ptilogyna (Plusiomyia) flabellifera
Ptilogyna (Plusiomyia) flabellifera adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sceptonia fumipes
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Ptilogyna (Plusiomyia) flabellifera
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Hydroporus hajeki
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Dasyhelea hirtipes
Dasyhelea hirtipes adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mastophora satan
Mastophora satan adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1931 dek Canals.