cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urang Kulawi
masih masuak daerah Donggala. Wilayahnyo tamasuak Danau Kulawi, Danau Lindau, Dataran Gimpu, dan sakitar aliran sungai Koro nan alah dihuni dek nenek moyang nyo sajak maso jaman prajarah. Suku ko marupokan suku nan tamasuak suku minoritas di provinsi Sulawesi Tengah nan mangumuahan manggunoan bahaso Moma dan kabanyakan maanuik agamo Kristen sajak tahun 1913. Adopun bukti daerah nan inyo tempati alah ditampuah sajak maso prajajarah adolah adonyo panamuan benda aregologis dari tradisi megalitik nan alah bausia labiah dari 3000 tahun. Benda-benda purbakala nan masih dapek ditamui di Kulawi adolah Batu Dakon, Bekas Kaki, Batu Lumpang, dan sebagainya.
Asal mulo Urang Kulawi
Manuruik pakar etnografi lamo manyalassifikasi Suku Kulawi sabagai salah ciek bagian dari kalompok dari suku Toraja Barat. Kini ko estimasi jumlah panduduak Suku Kulawi adolah sakitar 50.000 jiwa. Manuruik legenda dari Suku Kulawi, inyo barasa dari Sigi dan Bora nan talatak di lembah Palu, provinsi Sulawesi Tengah. Dahulu ado surang tokoh dari daerah Bora jo pandikutnyo sadang pai baburu jo rombongannyo sampai ka daerah hutan-hutan di Gunong Momi. Sasudah panek baburu urang tu akhirnyo baistirahat di bawah ciek batang kayu nan awak sebut sabagai pohok kulawi. Sasudah mancaliak daerah nan ditumbuahan pohon Kulawi tu babuah, urang tu akhirnyo inyo mamutuihan untuak bamukim di sinan dan
maagiah namo tampek jo suku awak surang yaitu Kulawi.
Orohoughia aurata
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Megaselia rustica
Megaselia rustica adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Kulawi
Urang Kulawi pado zaman Belando
Pas tahun 1905 di bawah komando surang pahlawan dari Suku Kulawi banamo Towualangi atau nan jua takenal sabagai Taentorengke mangarah peparangan malawan pihak kolonial Balando. Sasudah kalah dari peparangan itu, akhirnyo pihak Kolonial Balando berkuasa dan mambuek daerah Kulawi manjadi sabuah daerah karajaan banamo Karajaan Kulawi pado tahun 1906. Setelah mambuek Karajaan Kulawi, pihak kolonial Balando juo maningkek Towualangi atau Taentorengke sabagai raja partamo Karajaan Kulawi dan masuak dataran Lindu dalam administrasi Karajaan kulawi. Raja dalam Suku Kulawi disabuik sabagai Magau atau Sangkala. Raja jo kaluarga tingga di dalam rumah adaik nan disabuik sabagai Sourja. Salain itu pado tahun 1908 pihak kolonial Balando diresetelmen baliak manjadi 3 daerah pamukiman yaitu:
Sasudah manyuruah resetelman pamukiman tu kamudian pihak kolonial Balando manunjuk Lakese sabagai kapalo kampuang ka 3 daerah pamukiman tu jo tugas pokok bantuak mambukak areal persawahan Langko dan mambangun rumah sabagai tampek tingga panduduak di pamukiman baru tu. Ketua kampuang dalam Suku Kulawi disabuik sabagai To Tua Ngata sambia katurunan Rajo disabuik sabagai Maradika.
Ritua Rakeho jo Ratompo
Ritual Rakeho marupokan salah ciek ritual ekstrim nan cukuik takenal dari Suku Kulawi. Ritual Rakeho marupokan ritual untuak maratakan gigi bagian ateh dan bawah jadi rata jo gusi dalam maagiah pertumbuangan dari maso kakanakan ka dewasa di kaum laki-laki Suku Kulawi.Salain itu, ritual Ratompo marupokan ritual untuak maratakan gigi bagian ateh dan bawah jadi rata jo gusi dalam maagiah pertumbuangan dari maso kanak-kanak ka dewasa di kaum padusi Suku Kulawi. Dalam proses kaduo ritual tu manggunoan bahaso Ntodea dan batujuan untuak maindari tajadiannyo hal nan indak diinginkan.
Adaik panikahan Urang Kulawi
Adaik kawin di Suku Kulawi disabuik jo Pmemua nan biasonyo mangaluwakan waktu salamo duo hari. Pas malakuan ritual, kaduo padusi pakai baju adaik nan dibuek dari serat kulik pohon beringin nan masih diproses sacaro tradisional nan disabuik jo Kumpe. Adapun rangkaian Pmemua tu antaro lain mode ko:
Macam-macam Tarian Raego
Tari Raego marupokan tarian khas tradisional Suku Kulawi. Lagu pangiring untuak Tari Raego biasonyo dinyanyian dalam tempo Presto, de Marcia, Forte, dan Con Brio nan sasuai jo temo patriotik dan heroik. Vocal pangiring lagu ko disabuik jo Manoulia sambia syair dan liriknyo disabuik jo Oila. Ado banyak jenis tarian Rego antaro lain sabagai iko:
2005 GN22
2005 GN22 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.206, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atheta remissa
Atheta remissa adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Tipula (Acutipula) tananarivia
Tipula (Acutipula) tananarivia adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Motala
Motala adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto ini pado tahun 2010 jumlah panduduknyo 29.823 jiwa.
Elaptus pilosicollis
Elaptus pilosicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Halodiplosis hodukini
Halodiplosis hodukini adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Elaptus pilosicollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Halodiplosis hodukini
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Drosophila cogani
Drosophila cogani adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Coniceromyia stephensoni
Coniceromyia stephensoni adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Paragastrozona tripunctata
Paragastrozona tripunctata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Nephrotoma pamirensis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Stilobezzia longicornis
Stilobezzia longicornis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus grandifrons
Onthophagus grandifrons adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(390328) 2013 BJ60
2013 BJ60 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.059, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Alpaida deborae
Alpaida deborae adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1988 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brazil, Suriname, Guiana Parancih.
Epiphragma (Eupolyphragma) joculator
Epiphragma (Eupolyphragma) joculator adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pleurogymnus fuscus
Pleurogymnus fuscus adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Megaselia comosa
Megaselia comosa adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(344074) 1997 UH9
(344074) 1997 UH9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.475, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diastosphya fuscicollis
Diastosphya fuscicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bertrana nancho
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Peru.
Eucilmus insignicornis
Eucilmus insignicornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(320286) 2007 RR188
(320286) 2007 RR188 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.054, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Senobasis clavigera
Senobasis clavigera adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Metaphidippus smithi
Metaphidippus smithi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Metaphidippus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1901 dek Peckham & Peckham.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Dicranomyia (Peripheroptera) thioptera
Dicranomyia (Peripheroptera) thioptera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Örnsköldsvik
Örnsköldsvik adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto ini pado tahun 2010 jumlah panduduknyo 28.991 jiwa.
Tabanus flexilis
Tabanus flexilis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Drosophila cauverii
Drosophila cauverii adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Vallentuna
Vallentuna adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto ini pado tahun 2010 jumlah panduduknyo 29.519 jiwa.
Batiah
Batiah maruokan makanan khas Payakumbuh barupo karupuak nan sarupo jo rengginang. Bedanyo talatak pado bahan pambueknyo. Jikok rengginang tabuek dari bareh biaso, batiah tabuek dari katan putiah. Meskipun barasa dari Payakumbuah, batiah dapek basarobok di daerah lain di Sumatra Barat.
Untuak mambuek batiah partamo-tamo bareh katan ditanak sampai masak, sudah tu katan diambiak jadi ukuran nan ketek dan dibuek jadi bulek pinyak, sudah tu bahan tadi dijamua jo cahayo matohari hinggo kariang, Sasudah adonan kariang kemudian digoreng jo minyak goreng dalam ukuran yang gadang supayo masaknyo batiah ko marato.
Batiah ko marupakan makanan yang bacita raso gurih, nan cocok untuak dimakan sabagai cemilan jo sanak sudaro atau alek tamu. Batiah bisa awak temukan di toko oleh-oleh di babagai daerah di Sumbar.
Simbol
Batiah malakek sabagai julukan bagi Payakumbuh. Istilah "Kota Batiah" bamulo sangkek Wali Kota Payakumbuh dijabaik dek Muchtiar Muchtar (1988–1993). Namun baitu, "Batiah: nan dimukasuik adolah kapanjangan "Kota Bersih, Aman, Tertib, Indan, Asri, dan Harmonis".
Phyllomya fuscicosta
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Paregle audacula
Paregle audacula adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74046) 1998 HX102
(74046) 1998 HX102 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 April 1998 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mangora oaxaca
Mangora oaxaca adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2005 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Meksiko.
(72762) 2001 FT142
(72762) 2001 FT142 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
(55657) 4905 P-L
(55657) 4905 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(72762) 2001 FT142
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Junjung Sirih, Solok
Junjung Sirih adolah sabuah Kecamatan nan ado di Kabupaten Solok, Sumatera Barat, Indonesia.
Gonomyia (Gonomyia) dyas
Gonomyia (Gonomyia) dyas adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(65799) 1995 YB10
(65799) 1995 YB10 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Desember 1995 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lestodiplosis fraxinifolia
Lestodiplosis fraxinifolia adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Anopheles plumbeus
Anopheles plumbeus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Molophilus (Molophilus) basispinosus
Molophilus (Molophilus) basispinosus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Anopheles plumbeus
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Molophilus (Molophilus) basispinosus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Compsosoma alboapicalis
Compsosoma alboapicalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(57948) 2002 JO62
(57948) 2002 JO62 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Mai 2002 dek LINEAR di Socorro.
Nephrotoma pangerangensis
Nephrotoma pangerangensis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57948) 2002 JO62
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mycetophila sertata
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(228148) 2009 SH19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bilalang
Bilalang adolah seranggo herbivora dari subordo Caelifera dalam ordo Orthoptera. Seranggo iko punyo antena nan ampia salalu labiah pendek dari badannyo dan inyo juo punyo ovipositor nan pendek. Suaro nan ditimbuaan babarapo spesies bilalang biasonyo dihasiakan jo caro manggosokkan femur balakangnyo kak sayok mungko atau abdomen (disabuik stridulasi), atau karano kapakan sayoknyo sawakatu tabang. Femur balakangnyo umumnyo babantuak panjang jo kuek nan cocok untuak malompek.
Seranggo iko umumnyo bersayap, walaupun sayoknyo kadang indak dapek dipagunoan untuak tabang. Bilalang batino umumnyo baukuran labih gadang dari bilalang jantan.
Habitat
Bilalang labiah manyukoi kawasan alam tabukak atau lapeh nan labiah tapeknyo di lambah nan punyo banyak rumpuik sarato tanaman nan randah lainnyo, maskipun babarapo spesies lainnyo iduik di hutan ataupun hutan balantaro. Babarapo lainnyo barado di tabiang, tanah, jo babatuan lambok balumuik jo mangkonsumsi lumuik.
Banyak spesies bilalang nan iduik di padang rumpuik acok sakali manyarang ladang petani sakitar. Populasi bilalang nan balabiah akan sangaik marugikan petani jiko manyarang tanaman di pakabunan.
Gerobrunettia filamentosa
Gerobrunettia filamentosa adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Pedaria conformis
Pedaria conformis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bilalang
Sabagai makanan
Pado babarapo negara, bilalang dikonsumsi sabagai sumber protein. Misalnyo pado negara Meksiko bagian selatan, chapulines disukoi karano kanduangan protein, mineral, jo vitaminnyo tinggi. Bilalang biasonyo dikumpuaan atau ditangkok katiko hari sanjo, jo caro dibantu jo lampu atau senter, sarato manggunoan jariang sapu. Salanjuiknyo bilalang dimasuakan ka aia salamo 24 jam, kamudian bisa dimakan mantah atau jo caro dirabuih talabiah dahulu, dikariangkan jo sinar matohari, digoreng, diagia bumbu sarupo bawang putiah, bawang merah, lado, diagia pulo parehan jeruk nipis. Bilalang dapek juo digunoan untuak sup atau sabagai bahan pangisi babagai masakan. Menu bilalang cukuik malimpah pado pasa-pasa makanan sarato kaki limo di Meksiko Tangah jo Selatan.
Pedaria conformis
Kumbang iko punyo antena lamela.
Bilalang
Sabagai makanan
Pado pasa makanan Tiongkok, misalnyo Pasar malam Donghuamen, masakan bilalang disajian manggunoan tusuak sate.
Pado babarapo negara di Afrika, bilalang marupoan sabuah sumber pangan pantiang salain babarapo jinih insekta lainnyo. Bilalang manjadi sumber protein jo lamak untuak diet sahari-hari, tarutamo katiko tajadi krisis pangan. Biasonyo bilalang dimasak sup. Bilalang nan dikonsumsi di Uganda jo babarapo wilayah tatanggo disabuik nsenene, meskipun sabananyo marupoan jangkrik rumpuik.
Pado babarapo negara di Timur Tangah, bilalang diabuih jo garam, dikariangkan jo sinar matohari, kamudian dimakan sabagai makanan ringan.
Banyak insekta nan manjadi predator dek bilalang, misalnyo babagai jinih samuik sarupo pado genus Crematogaster.
Budaya jo Agamo
Dalam Agamo Islam, Bilalang adolah salah ciek dari duo hewan nan apabilo alah talabiah dahulu mati masih dihalalkan untuak dimakan, basamo jo Ikan
(58825) 1998 HE11
(58825) 1998 HE11 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 April 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Polyacanthia
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhaphuma afflata
Rhaphuma afflata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Atherigona alaotrana
Atherigona alaotrana adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Helina hirtipes
Helina hirtipes adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Trelleborg
Trelleborg adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto ini pado tahun 2010 jumlah panduduknyo 28.290 jiwa.
Pericoma blandula
Pericoma blandula adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Tabanus yakuensis
Tabanus yakuensis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Kubung, Solok
Kubung adolah sabuah Kecamatan nan ado di Kabupaten Solok, Sumatera Barat, Indonesia.
Hercostomus zieheni
Hercostomus zieheni adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(70327) 1999 RQ160
(70327) 1999 RQ160 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thinophilus depressus
Thinophilus depressus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Mughiphantes severus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Austria.
Spilogona spectabilis
Spilogona spectabilis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tropidion
Tropidion adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Teucholabis (Teucholabis) subclara
Teucholabis (Teucholabis) subclara adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhizaxinella elevata
Rhizaxinella elevata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
(77075) 2001 DA29
(77075) 2001 DA29 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Februari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pterolophia idioneus
Pterolophia idioneus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Parageron
Parageron adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(341843) 2008 EV5
(341843) 2008 EV5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.084, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77075) 2001 DA29
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atomosia jagua
Atomosia jagua adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saprinus detritus
Saprinus detritus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atomosia jagua
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Teucholabis (Teucholabis) subclara
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pterolophia idioneus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Parageron
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Cyclobacanius vinyolasi
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Copelatus concii
Copelatus concii adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Epacmus morsicans
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Parmenosoma
Parmenosoma adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhizaxinella elevata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Rhizaxinella elevata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Blepephaeus fulvus
Blepephaeus fulvus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) otagana
Rhabdomastix (Rhabdomastix) otagana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Oligoenoplus
Oligoenoplus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phymatodes oregonensis
Phymatodes oregonensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Jashinea praestabilis
Jashinea praestabilis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oligoenoplus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Jashinea praestabilis
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Phymatodes oregonensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(75913) 2000 CU57
(75913) 2000 CU57 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Bombylius armeniacus
Bombylius armeniacus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(75913) 2000 CU57
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Åkersberga
Åkersberga adolah sabuah koto nan ado di Swedia. Koto ini pado tahun 2010 jumlah panduduknyo 28.033 jiwa.
Gorybia simplicior
Gorybia simplicior adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bombylius armeniacus
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(51973) 2001 RX23
(51973) 2001 RX23 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stenygra conspicua
Stenygra conspicua adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haematopota angustifrons
Haematopota angustifrons adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Operclipygus miladae
Operclipygus miladae adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stenygra conspicua
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Austrophorocera alba
Austrophorocera alba adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haematopota angustifrons
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Austrophorocera alba
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Trirhithrum inauratipes
Trirhithrum inauratipes adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Operclipygus miladae
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Trirhithrum inauratipes
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
2006 VB
2006 VB adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.424, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(67153) 2000 AP189
(67153) 2000 AP189 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(69682) 1998 HA19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Margites exiguus
Margites exiguus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hoplomeces laevicollis
Hoplomeces laevicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Balerong
Etimologi
Manuruik kamus bahaso  Minangkabau, balerong adolah sabuah bangunan tampek musyawarah diadokan, dipimpin dek pangulu dari masyarakaik (niniak mamak). Balerong atau balairuang barasa dari kato balai (pavilion) jo ruang (bangunan), mangacu pado arsitektur bangunan kayu sarupo paviliun.
Istilah nan dapek dipakai untuak balerong di antaronyo balairuang, balai gadang, atau balai godang. Pado zaman modern, ado samacam gaduang patamuan nan dinamokan balairuang, misanyo balairung gaduang Universitas Indonesia, nan marupokan balairuang utamo universitas jo bangunan tagadang di lingkungan kampus.
Arsitektur
Sabuah balerong sabantuak jo rumah gadang, samo-samo mamakai gonjong. Dindiang balerong (kok ado) samo-samo dihiasi jo ukiran-ukiran jo pola bungo nan dicat. Inyo juo dirancang sabagai rumah pangguang nan batingkek.
Pabedaan utamo antaro balerong jo rumah gadang adolah pado tata latak interior nan dibagi ka dalam biliak; sabaliaknyo, balerong dirancang sabagai sabuah ruang nan sacaro kasaluruahan digunokan untuak fungsi komunal atau basamo. Akibaiknyo, balerong indak mamiliki panel untuak pintu jo jandela. Banyak balerong indak mamakai dindiang. Dek itu, labiah banyak urang buliah manyato dalam acaro musyawarah dari lua balerong. Akses ka balerong disadiokan dek portal tungga di tangah-tangah bangunan, nan tahubuang ka tanah jo sabuah janjang.
Fungsi
Balerong adolah sabuah bangunan kayu tampek sakalompok  pangulu bakumpua  memimpin musyawarah untuak manyalasaikan urusan nagari. Manuruik fungsinyo, balerong tabagi manjadi duo jinih: balai saruang jo balai pasujian. Sabuah balai saruang digunokan untuak mangadokan patamuan nan manyalasaikan sangketo atau manantuan hukuman kapado sasaurang. Balai pasujian (balai untuak mampasiapkan) dipakai untuak musyawarah nan diadokan sabalun manerapkan undang-undang baru di nagari.
Sabuah balerong hanyo buliah dibangun di sabuah daerah nan alah bastatus  nagari. Dek karano itu, balerong batindak sabagai samacam balai kota untuak nagari.
Molophilus (Molophilus) variitibia
Molophilus (Molophilus) variitibia adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
George Washington
George Washington (22 Pebruari 1732 – 14 Desember 1799) adolah pamimpin politik, panglimo parang, nagarawan, jo pandiri Amerika Sarikat. Inyo manjabaik subagai Presiden Amerika Sarikat nan partamo dari taun 1789 hinggo 1797. Subagai panglimo parang, Washington mamimpin pasukan Patriot dalam Parang Kamardekaan Amerika Sarikat. Inyo mamimpin Musyawarah Parundang-undangan pado taun 1787 nan mahasiakan Undang Tubuah Amerika Sarikat dan pamarintah nan bacorak federal. Di Amerika, Washington dikanang subagai Father of the Nation.
Molophilus (Molophilus) variitibia
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
George Washington
Washington bapangaruah gadang dalam panyusunan jo pangesahan Undang Tubuah Amerika dan kamudian tapiliah manjadi presiden dek Badan Pamiliah Umum dalam duo pamiliahan umum nan partamo. Subagai Presiden, Washington manyusun sabuah pamarintahan nan kuek sacaro politik dan ekonomi. Inyo mamiliah tatok netral dalam pasaiangan arek duo anggota kabinetnyo nan basubarangan pandangan politik, Thomas Jefferson jo Alexander Hamilton. Pado saaik pacahnyo Revolusi Parancih, Washington mangumumkan kabijakan indak bapihak dan mangesahkan Pajanjian Jay. Inyo manyusun preseden-preseden untuak limbago kapresidenan, cando gala "Mr. President" dan pidato papisahannyo nan kini dipandang subagai salah satu pandangan nan paliang pantiang dalam ideologi republikanisme.
Bibliografi
🇨🇴
Dasineura dentatae
Dasineura dentatae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Neophrissospongia tubulata
Neophrissospongia tubulata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
(62809) 2000 UE42
(62809) 2000 UE42 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Bertrana planada
Bertrana planada adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1989 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kolombia, Ekuador.
(62809) 2000 UE42
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lembah Gumanti, Solok
Lembah Gumanti adolah sabuah Kecamatan nan ado di Kabupaten Solok, Sumatera Barat, Indonesia.
(58826) 1998 HC15
(58826) 1998 HC15 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 April 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Glenea citrina
Glenea citrina adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ilimu kasihatan
Ilimu kasihatan adolah kalompok disiplin ilimu terapan nan manangani kasihatan manusia jo binatang. Ado duo bagian ilimu kasihatan: studi, riset, jo pangatahuan tantang kasihatan, sarato aplikasi pangatahuan tasabuik untuak maningkekan kasihatan, maubek panyakik, jo mamahami fungsi-fungsi biologis pado manusia jo hewan. Riset nan dilakukan utamonyo batumpu pado ilimu-ilimu utamo biologi, kimia, jo fisika, sarato ilimu sosial (samode sosiologi medis). Bidang ilimu lain nan maagiah kontribusi pantiang untuak ilimu kasihatan tamasuak biokimia, bioteknologi, rekayasa, epidemiologi, genetika, ilimu parawatan, farmakologi, farmasi, kasihatan masyarakaik, kadokteran, okupasi terapi.
2006 TU7
2006 TU7 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.470, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(80899) 2000 DO54
(80899) 2000 DO54 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(68725) 2002 ED3
(68725) 2002 ED3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.108, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Senobasis clavigeroides
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Brevicornu bipartitum
Brevicornu bipartitum adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Sophronica apicenigra
Sophronica apicenigra adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Acutipula) tenuicornis
Tipula (Acutipula) tenuicornis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Mughiphantes sherpa
Mughiphantes sherpa adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mughiphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1987 dek Tanasevitch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Nepal.
Anodontoceras saigusai
Anodontoceras saigusai adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Phytomyza ripara
Phytomyza ripara adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(53859) 2000 FZ23
(53859) 2000 FZ23 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Phytomyza ripara
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(53859) 2000 FZ23
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eriothrix apenninus
Eriothrix apenninus adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dorcadion kasikoporanum
Dorcadion kasikoporanum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eriothrix apenninus
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dorcadion kasikoporanum
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.