cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2010 LJ68
2010 LJ68 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.428, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tukang kue
Tukang kue adolah karojo urang nan manjua aneka kue (kue talam, kue sapik, kue sarabi dan sabagainyo).
Ilybiosoma kermanense
Ilybiosoma kermanense adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Chemsakiella virgulata
Chemsakiella virgulata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Spathidexia
Spathidexia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gymnosoma neotropicale
Gymnosoma neotropicale adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spathidexia
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Gymnosoma neotropicale
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Apatomyza
Apatomyza adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Habronattus trimaculatus
Habronattus trimaculatus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Habronattus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1945 dek Bryant.
Apatomyza
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
2011 SN5
2011 SN5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.463, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.5.
(162269) 1999 VO6
(162269) 1999 VO6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.738, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.0.
Lissodendoryx (Anomodoryx) coralgardeniensis
Lissodendoryx (Anomodoryx) coralgardeniensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Lissodendoryx dan famili  Coelosphaeridae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2005 dek Samaai & Gibbons.
Habronattus trimaculatus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Lissodendoryx (Anomodoryx) coralgardeniensis
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Lissodendoryx (Anomodoryx) coralgardeniensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Polymastia affinis
Polymastia affinis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Polymastia affinis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
1997 UA11
1997 UA11 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.627, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.2.
Lissodendoryx (Anomodoryx) dendyi
Lissodendoryx (Anomodoryx) dendyi adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Lissodendoryx dan famili  Coelosphaeridae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1901 dek Whitelegge.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Lissodendoryx (Anomodoryx) dendyi dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(59593) 1999 JY58
(59593) 1999 JY58 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Mei 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2011 SN5
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pystira karschi
Pystira karschi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pystira dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1881 dek Thorell.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Nugini, Kapulauan Aru.
Stefaniella orientalis
Stefaniella orientalis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Phasia atratella
Phasia atratella adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Copris punctatus
Copris punctatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Porricondyla pallescens
Porricondyla pallescens adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Campylomyza montana
Campylomyza montana adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Glenea sexvitticollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Oreodera granulifera
Oreodera granulifera adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
9712 Nauplius
9712 Nauplius (1973 SO1) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.128, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 10.7.
(356444) 2010 XK35
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
9712 Nauplius
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Andrenosoma pusillum
Andrenosoma pusillum adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Idiocera (Idiocera) glabriapicalis
Idiocera (Idiocera) glabriapicalis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Heliocopris dolosus
Heliocopris dolosus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Sporetus fasciatus
Sporetus fasciatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(69112) 2003 DO4
(69112) 2003 DO4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Februari 2003 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Herman Johannes
'''Prof. Dr. Ir. Herman Johannes, nan kadang dieja Herman Yohannes atau Herman Yohanes''' (lahia di Keka, Rote, NTT, 28 Mei 1912 - maningga di Yogyakarta, 17 Oktober 1992 pado umua 80 taun) adolah cendekiawan, politikus, ilmuwan Indonesia, guru besar Universitas Gadjah Mada (UGM), jo Pahlawan Nasional Indonesia. Baliau pernah manjabaik Rektor UGM (1961-1966), Koordinator Perguruan Tinggi (Koperti) tahun 1966-1979, anggota Dewan Pertimbangan Agung (DPA) RI (1968-1978), jo Menteri Pekerjaan Umum (1950-1951).
Karier
Satamaik dari AMS Salemba di Jakarta tahun 1934, Herman Johannes malanjuikan pandidikannyo ka Technische Hoogeschool te Bandoeng (THS) pado tahun akademik 1934-1935. Pado bulan Juni 1939, baliau alah lulus tahap candidaat-ingenieur (lulus tingkek III) jo tingga manyalasaian tingkek IV - tahap keinsinyurannyo, nan kok lancar dapek dtampuah dalam satahun untuak mandapek gala civiel-ingenieur - insinyur sipil. Tapi dek jatuahnyo Hindia Belanda pado tanggal 8 Maret 1942 THS Bandung ditutuik, sahinggo studinyo tapaso baranti. Tahun 1944 Japang mambukak baliak sikolah ko jo namo Bandung Kogyo Daigaku (BKD), sasudah proklamasi kamardekaan tahun 1945 BKD diubah manjadi Sekolah Tinggi Teknik (STT) Bandung nan kudian hijrah ka Yogyakarta manjadi Sekolah Tinggi Teknik Bandung di Yogyakarta di awal tahun 1946. Sakitar bulan Oktober 1946 Herman Johannes manyalasaian studinyo di STT Bandung di Yogya nan kudian manjadi cikal bakal Fakultas Teknik Universitas Gadjah Mada, baliau tamasuak urang nan marintisnyo. Herman Johannes banyak mangabadian dirinyo untuak kepentingan negara jo bansonyo, tarutamo rakyat ketek. Hinggo manjalang akhia hayatnyo, baliau masih malakuan penelitian nan manghasilan kompor hemat energi jo briket arang biomassa. Kaprihatinannyo dek tingginyo harago minyak bumi acok mandorongnyo mancari bahan bakar alternatif nan bisa dipakai sacaro lueh dek masyarakaik. Herman Johannes pernah manaliti kamungkinan panggunoan lamtoro gung, nipah, widuri, limbah pertanian, jo gambut sabagai bahan baka.
Panghargoan
Pada tanggal 19 Desember 2016, atas jasa jasanya, Pemerintah Republik Indonesia, mengabadikannya di pecahan uang logam rupiah baru, pecahan Rp. 100,-
Megaselia meridionalis
Megaselia meridionalis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Neurigona qingchengshana
Neurigona qingchengshana adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Tabanus flavitibiatus
Tabanus flavitibiatus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Phyllolabis fenderiana
Phyllolabis fenderiana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mythicomyia
Mythicomyia adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(66411) 1999 NB7
(66411) 1999 NB7 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Juli 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(52648) 1997 YN5
(52648) 1997 YN5 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 Desember 1997 dek T Kobayashi di Oizumi.
Promecidus flavipennis
Promecidus flavipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ommatius insectatus
Ommatius insectatus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(52648) 1997 YN5
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Neoclytus mulleri
Neoclytus mulleri adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2003 QA112
2003 QA112 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.118, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 6.0.
(67780) 2000 US84
(67780) 2000 US84 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 31 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Eutreta fenestra
Eutreta fenestra adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(67780) 2000 US84
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eutreta fenestra
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Coenosia fimbribasis
Coenosia fimbribasis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tipula (Vestiplex) verecunda
Tipula (Vestiplex) verecunda adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57418) 2001 SE4
(57418) 2001 SE4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 September 2001 dek C W Juels, P R Holvorcem di Fountain Hills.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Oedaspis trapezoidalis
Oedaspis trapezoidalis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Leucosolenia echinata
Leucosolenia echinata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1893 dek Kirk.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Leucosolenia echinata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Apomecyna adspersaria
Apomecyna adspersaria adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hister alluaudi
Hister alluaudi adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Danau Batur
Danau Batur adolah salah ciek danau nan gadang nan barado di Propinsi Bali. Labiah tapeknyo danau iko barado di Kecamatan Kintamani, Kabupaten Kareng Asem, Propinsi Bali. Danau batur ko talatak di daerah pagunuangan atau dataran tinggi. Lataknyo tapek di kaki gunuang batur atau dapek disabuik juo di kaldera nyo gunuang batur. Gunuang batur ko marupon salah ciek gunuang api aktif nan baradi di pulau Bali. Barado di dataran tinggi mambuek udaro disakitaran danau batur ko manjadi sajuak sahinggo manjadikanyo sabagai tujuan wisata dek para wisatawan nan ka mancaliak rancaknyo pamandangan danau batur ko.
Awa tabantuak
Tabantuaknyo danau batur ko bamulo dari malatuhnyo gunuang api purba batur tuo. Sabalum malatuih gunuang api purba ko mampunyoi katinggian sakitar 3000 meter diateh pamukaan aia lauik. Gunuang api batur purba ko di pakiroan malatuih gadang pado 29.300 tahun nan lalu. Akibaik dek malatuih gadang tasabuik, mambuek hancua badan bagian ka ateh dari gunuang api batur purba. Kamudian, dek malatuih gadang itu pulo mambuek dasa gunuang tasabuik manjadi runtuah atau maaram kabawah. Ukuran lawehnya dasa gunuang nan runtuah tu kiro-kiro baukuran 13,8 kali 10 km2 nan mambantuak lingkaran jo panjang diameternyo 7,5 KM sarato mambantuak dindiang terjal sadalam kiro-kiro 400 meter. Kajadian ko marupoan paristiwa tabantuaknyo kaldera partamo dari gunuang batur purba. Sasudah latuihan partamo, kamudian tajadi pulo latuihan nan kaduo. Latiuhan nan kaduo ko tajadi kiro-kiro 20.150 tahun nan lalu. Latuihan ko kamudian mambantuak kaldera nan baru. Kaldera nan baru ko manjadi gunuang api batur kini. Dasa gunuang nan runtuak dek latuihan partamo kamudian batambah runtuah dek latuihan nan kaduo. Runtuahnyo dasa gunuang ko batambah manjadi 200 meter dari runtuhan nan paratamo. Dalamnyo runtuahan dasa gunuang api purba nan malatuihko mambuek dasa tasabuik taisi dek aia taruih manaruih sahinggo manjadi sabuah danau nan disabuik jo danau batur. Sasudah malatuih gadang ko katinggian puncak gunuang batur ko kini adolah 1717 meter di ateh pamukaan aia lauik atau sakitar 686 meter kalau di ukua dari ateh pamukaan aia danau batur.
Kaadaan danau
Danau batur nan tabantuak dek latuihan gunuang batur purbo ko di sabuik jo jo danau kaldera. Lueh danau batur ko kiro-kiro 16 km pasegi. Aia nan barado di danau ko barasa dari aia hujan jo aia nan mangalia dari pagunuang-pagunuangn nan barado di sakiran danau. Danau batur ko di kaliliangi dek duo bantangan alam nan babeda, Di subalah baraik danau ko tadapek dataran nan randah hinggo ka gunuang batur. kamudian di subalah utara, timua, jo salatan dari danau ko tadapek dataran nan tinggi nan di isi dek bukik-bukik nan terjal nan panjangnyo hinggo mancapai ka gunuang abang.
Danau batur nan barado di daerah pagunuangan mambuek udaro di sakitar danau ko sajuak, Kaadaan suhu udaro di danau batur ko bakisar antaro 22 derajat selsius hinggo 26 derajat selsius. Kondisi cuaca di danau batur ko dipangaruhi juo dek pagerakan angin muson, jikok angin muson bahambuih dari arah baraik mako akan tajadi musim hujan di daerah danau ko. Salanjuiknyo, jikok angin muson bahambuih dari arah timua gunung mako musim paneh akan tajadi di daerah dananu ko.
(78000) 2002 JS48
(78000) 2002 JS48 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Mei 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Danau Batur
Kaadaan danau
Masyarakaik satampek mamanfaiakan danau batur ko untuak kaparluan sahari-hari sarupo mandi jo mancuci. Salain itu, danau ko dijadian pulo sabagai ladang mato pancaharian panduduak jo cara mambuek karamba ikan. Banyak masyarakaik nan manjadi patani ikan. Karamba ikan atau labiah tasabuik jo namo karamba jariang apuang ko manjadi potensi perekonomian masyarakaik satempek. masyarakaik nan mamaliharo ikan di danau tasabuik dapek manjua ikan hasil panennyo. Dibaliak adonyo potensi ekonomi dari taranak ikan di karamba ko tadapek adonyo masalah pancemaran lingkuangan aia danau. Aia danau manjadi rusak atau indak elok lai karano tacamar dek limbah makanan ikan barupo pelet ikan. Pado tahun 2019 kondisi lingkuangan danau sempat tercemar parah dan pamarintah katiko tu barupayo untuak mampaelokannyo baliak. Kaadaan danau nan marupoan danau vulkanik aktif ko dapek pulo mambuek ikan-ikan nan dipaliharo dek masyarakaik tasabuik manjadi mati nan disababan dek balereang. Balerang nan tibo dari bawah danau ko biasonyo tibo-tibo sajo nan langsuang mambuek ikan mati jo barakibaik kapado patani nan marugi.
Wisata
Danau batur ko marupoan salah ciek tujuan wisata nan barado di pulau Bali. Pado tanggl 20 September 2012, Danau Batur ko resmi masuak ka dalam jariangan geopark dunia UNESCO (Global Geopark Network). Danau nan rancak nan dikalialiangi dek bukik jo gunuang batur ko manjadi tampek nan rancak bapoto dek wisatawan. Kagiatan nan dapek dilakuan di danau ko tantunyo iolah manaiki parahu. Masyarakaik satempek ado nan manyeoan parahu untuak para turis nan nantinyo diajak bakuliliang sakitaran danau. Salain mancaliak danau jo mamandang gunuang batur, disakitaran kawasan danau batur ko tadapek pulo babarapo objek wisata pandukuang lainyo. Tampek-tampek nan dapek dikunjuangi dek wisatawan disakitaran danau batur diantaronyo iolah Penelokan, Museum Geopark, Treking ka gunuang batur, jo hambatan batu vulkanik atau mancaliak abu vulkanik, salain itu tadapek pulo pamandian aia angek di sakitaran danau ko. Sabagai pandukuang jo panunjang tampek wisata danau batur ko tadapek pulo fasilitas-fasilitas barupo panginapan jo hotel. Ado pulo masyarakaik satampek nan manyewoan rumah atau kamarnyo untuak di jadian panginpan dek wisatawan nan bakunjuang. Salain itu panunjang pariwisata di danau batur iko iolah adonyo oleh-oleh khas nan dapek di bawok pulang dek wisatawan. Oleh-oleh nan dapek dibawo pulang tasabuik iolah barupo hasia patanian masyarakaik satampek sarupo buah jeruk, sayua-sayua, kopi khas kintamani, sarato jo bungo-bungo, dan nan labiah istimewanyo iolah anjiang kintamani, ras anjing nan ado dibali nan dijuo pulo sabagai oleh-oleh dek masyarakaik satampek.
Leucostoma abbreviatum
Leucostoma abbreviatum adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eburia caymanensis
Eburia caymanensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leucostoma abbreviatum
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Eburia caymanensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Promachus knutsoni
Promachus knutsoni adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Habronattus tuberculatus
Habronattus tuberculatus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Habronattus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1936 dek Gertsch & Mulaik.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Pseudothonalmus woodleyi
Pseudothonalmus woodleyi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Limnophora atrithorax
Limnophora atrithorax adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pseudothonalmus woodleyi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cnemoplites cephalotes
Cnemoplites cephalotes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Erigone whymperi
Erigone whymperi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Erigone dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1877 dek OP-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kanada, Greenland, Rusia.
Cnemoplites cephalotes
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gibbaranea occidentalis
Gibbaranea occidentalis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1989 dek Wunderlich.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Azores.
Baconia loricata
Baconia loricata adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Mimozygocera marmorata
Mimozygocera marmorata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cleptocaccobius balthasarianus
Cleptocaccobius balthasarianus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Culicoides praesignis
Culicoides praesignis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gymnosoma nitens
Gymnosoma nitens adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Graptomyza robusticornis
Graptomyza robusticornis adolah sabuah spesies Syrphidae nan tagolong dalam genus Graptomyza. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1957 dek Doesburg.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Amphibolia campbelli
Amphibolia campbelli adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Holcocephala minuta
Holcocephala minuta adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Myrmosicarius crudelis
Myrmosicarius crudelis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Amphibolia campbelli
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Acartomyia zammitii
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Trichonta concinna
Trichonta concinna adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chrysosoma meyeri
Chrysosoma meyeri adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Endotribelos hesperius
Endotribelos hesperius adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Trichonta concinna
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(60565) 2000 EB109
(60565) 2000 EB109 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trypeta costaricana
Trypeta costaricana adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Philoliche haroldi
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Trypeta costaricana
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Allodia subpistillata
Allodia subpistillata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Lissodendoryx (Anomodoryx) recife
Lissodendoryx (Anomodoryx) recife adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Lissodendoryx dan famili  Coelosphaeridae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1973 dek Boury-Esnault.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Lissodendoryx (Anomodoryx) recife dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Atrichopogon taizi
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lipsothrix kashmirica
Lipsothrix kashmirica adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Satchelliella trivialis
Satchelliella trivialis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Tanyptera (Tanyptera) hubeiensis
Tanyptera (Tanyptera) hubeiensis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Contarinia pseudotsugae
Contarinia pseudotsugae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Acrocyrtidus fasciatus
Acrocyrtidus fasciatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phytomyza chloophila
Phytomyza chloophila adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Lispinodes mauiensis
Lispinodes mauiensis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Sergentomyia morini
Sergentomyia morini adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Forcipomyia calchaqui
Forcipomyia calchaqui adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Merionoeda congolensis
Merionoeda congolensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Lunatipula) pleuracicula
Tipula (Lunatipula) pleuracicula adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Philophylla propreincerta
Philophylla propreincerta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Habronattus ustulatus
Habronattus ustulatus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Habronattus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1979 dek Griswold.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat, Meksiko.
Pterolophia villaris
Pterolophia villaris adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(74846) 1999 TO41
(74846) 1999 TO41 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 1999 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Asphondylia napiformis
Asphondylia napiformis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Batusangkar (kota)
Batusangkar (ijoan Minang: Batusangka atau disingkek manjadi Sangka) adolah sabuah ibukota kabupaten jo pusek pamarentahan Kabupaten Tanah Datar nan batampek di wilayah tigo kecamatan, iyolah Kecamatan Lima Kaum, Kecamatan Tanjung Emas, dan Kecamatan Sungai Tarab.
(76276) 2000 EQ114
(76276) 2000 EQ114 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Maret 2000 dek Uppsala-DLR Asteroid Survey di Kvistaberg.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Notolister
Notolister adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(56702) 2000 LQ28
(56702) 2000 LQ28 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Juni 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Notolister
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(56702) 2000 LQ28
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Erigone wiltoni
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Selandia Baru, Komoro.
Efferia tricellus
Efferia tricellus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Hygrotus aequalis
Hygrotus aequalis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Copestylum currani
Copestylum currani adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Noserius ovatipennis
Noserius ovatipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Styringomyia sapobana
Styringomyia sapobana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Calodera protensa
Calodera protensa adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Phasia aurigera
Phasia aurigera adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Styringomyia sapobana
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phasia aurigera
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Drosophila anisoctena
Drosophila anisoctena adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
2003 QZ111
2003 QZ111 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.060, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 6.9.
Spogostylum poecilophora
Spogostylum poecilophora adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Spathidexia antillensis
Spathidexia antillensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Stromatoporen
Stromatoporen adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Stromatoporen dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(24508) 2001 BL26
(24508) 2001 BL26 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.078, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culex silvai
Culex silvai adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Drymeia santamonicae
Drymeia santamonicae adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(66412) 1999 NW7
(66412) 1999 NW7 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Juli 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Topomyia nicksoni
Topomyia nicksoni adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Onthophagus praefossus
Onthophagus praefossus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(162215) 1999 TL12
(162215) 1999 TL12 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.436, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Andrenosoma pygophora
Andrenosoma pygophora adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Cryptolabis (Cryptolabis) bisinuatis
Cryptolabis (Cryptolabis) bisinuatis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cosmisoma plumicorne
Cosmisoma plumicorne adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culicoides bundyensis
Culicoides bundyensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2009 NA
2009 NA adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.553, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.