cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urang Ngaju
Etimologis
Terminologi Biaju indak barasa dari urang Dayak Ngaju tapi barasa dari bahaso urang Bakumpai nan sacaro ontologis marupokan bantuak kolokial dari bi dan aju nan artinyo "dari hulu" atau "dari udik". Dek karano itu, di daerah aliran sungai Barito, di ma banyak urang Bakumpai, urang Dayak Ngaju disabuik Biaju (caliak Scharer 1963: 1), nan artinyo urang nan badiam di dan dari bagian ateh sungai (Riwut 1958: 208). Di kemudian hari, istilah ko dipungut mode itu se dek urang Banjar untuak manyuoan sadolah urang pedalaman hulu sungai nan indak baagama Islam. Istilah ko kamudian diperkenalkan ka para padagang dari China, Inggris, Portugis nan balalabuh di palabuhan Banjarmasin. Dek itu dalam catatan pelayaran para padagang Cina, Portugis dan Inggirih dapek ditamui kato Biaju nan marujuak ka suku di pedalaman nan ndak urang Banjar dan ndak baagama Islam (Groeneveldt 1880, Beckman 1718).
Menurut Afdeeling Dajaklandeen (Afdeling Tanah-tanah Dayak 1898-1902) atau Tanah Biaju (sadurung 1826) adolah bekas sabuah afdeling dalam Karesidenan Selatan dan Timur Borneo nan ditantuan dalam Staatblad tahun 1898 no.178. pado tahun 1855, daerah ko dinamoan De afdeeling groote en ketek Dayak. Sesuai Staatblad tahun 1898 no. 178 bahwa Afdeeling Dajaklandeen, dengan ibu kota Kwala Kapoeas (Kuala Kapuas) terdiri ditrik-distrik:
Rumpun Suku Dayak Ngaju
Berdasarkan daerah aliran sungai, Biaju terbagi menjadi:
Berdasarkan rumpun bahasa, suku Dayak Ngaju (Biaju) terbagi menjadi
== Asal Mula ==
Manuruik Tetek Tatum/kepercayaan nenek moyang Dayak yaitu agamo Kaharingan, nenek moyang urang Dayak Ngaju marupokan ciptaan langsuang Ranying Hatalla Langit, nan ditugaskan untuak malinduangan bumi dan isinyo supayo ndak rusak. Dan Leluhur Dayak Ngaju diturunkan dari langik nan ka katujuah ka dunia ko jo Palangka Bulau (Palangka aratinyo suci, barasiah, marupokan ancak, sabagai tandu nan suci, gandar nan suci dari ameh diturunkan dari langik, acok juo dikecekan Ancak atau Kalangkang) diturunkan dari langik ka dalam dunia ko di ampek tampek baturut-turut malalui Palangka Bulau, yaitu:
== Kepercayaan & Kebudayaan == Kaharingan adolah agamo asli suku Dayak di Pulau Kalimantan. Agama Kaharingan alah ado sabalun agama lainnyo masuak ka Kalimantan. Agama Kaharingan punyo simbol surang yaitu Batang Garing nan artinyo pokok kahidupan. Simbol Batang Garing ko alah indak asing untuak masyarakat Dayak karano acok ditamui di banyak bangunan di Kalimantan Tengah. Kaharingan aratinyo batambah atau iduik, takenal jo istilah aia kaharingan (aia kahidupan), nan aratinyo agamo Kaharingan ko akan taruih ado bantuak aia nan maalia, batambah sacaro turun-temurun dan dihayati dek masyarakat Dayak di Kalimantan. Tuhan nan Maha Esa dalam agamo Kaharingan disabuik Ranying Hatalla.
Kaharingan diperkenalkan ka publik dek Tjilik Riwut pado tahun 1944, pas inyo manjabat Residen Sampit nan bakaduaduak di Banjarmasin. Tahun 1945, pandudukan Japang mafilehan Kaharingan sabagai penyebutan agamo suku Dayak, namun indak ditulak dek pemerintah Indonesia jo alasan umat Kaharingan alun tasebar di satiok pulau/daerah berdasarkan sensus panduduak di Indonesia. Pamarintah Indonesia maanggaukan Kaharingan hanyo basuruah dari tradisi Suku Dayak se, sahinggo Kaharingan indak dianggap sabagai agamo pado wakatu itu. Salain barantinyo jaman, panduduak Kaharingan maraso banyak hambatan wakatu nio mangajuak pendidikan nan layak, payah manjadi Aparatur Sipil Negara (ASN), maupun payah mandapekan dalam Politik karano terkendala jo syarat nan marasoan masyarakat untuak maanut Agama nan resmi diakui dek Negara Indonesia. Dek karano itu para panduto Kaharingan barintegrasi jo Hindu, manjadi Hindu Kaharingan pado maso orde baru, tepatnyo pado 30 April 1980. Pilihan integrasi ka Hindu ko indak hanyo dek kesamaan ritualnyo, tapi juo dek Hindu marupokan salah ciek agama paliang tuwo di Kalimantan.
Lambat laun, umat Kaharingan di Kalimantan Tengah punyo tampek ibadah nan dinamoan Balai Basarah atau Balai Kaharingan. Kitab suci agamo mereka adolah Panaturan dan buku-buku agamo lainnyo, seperti Kandayu, Talatah Basarah (Kumpulan Doa), Tawar (patunjuk tatacara mamintak bantuan Tuhan jo upacara mananam bareh), dan sebagainya.
Tapi di Malaysia Timur (Sarawak dan Sabah), bantuaknyo kayakinan Dayak ko indak diakui sabagai bagian umat baagama Hindu, jadi dianggap sabagai masyarakaik nan alun manganut sabuah agamo apo pun pas itu. Kini sadolah panduduak Kaharingan di Sabah dan Sarawak alah bapindah agamo ka Kristen dan Katolik. Panuik agamo Kaharingan di Kalimantan Barat pun samakin bakurang basarengan jo panyebaran agamo Kristen Protestan di Kalimantan nan dimulai pado tahun 1830-an. Diperkekeran juo jo Katolikisasi di Kalimantan Barat nan ditandai jo kadatangan 3.000 guru sakolah dasar (SD) nan marupokan Pagawai Negeri Sipil dari Nusa Tenggara Timur. Datangan PNS ko difasilitasi dek Gubernur Kalimantan Barat yaitu Brigjen TNI Kadarusno dan Kodam XII/Tanjungpura nan tujuannyo mawajibkan kalangan Suku Ot Danum untuak ma ikuikan agama resmi nan inyo anut yaitu Katolik. Gubernur Kalimantan Barat wakatu itu basalah Pamarintah Indonesia indak mangakui Kaharingan sabagai agamo resmi sahinggo masyarakat Ot Danum ka sulik mandapekan karajo kalau masih maanut Kaharingan, dan akhirnyo masyarakat Ot Danum pindah kayakinan ka Katolik. Kagiatan khusus ko terealisasi pado periode 1978 - 1982. Ikolah penyebab mayoritas Suku Dayak Ut Danum di Kalimantan Barat beragama Katolik.
Urang Dayak Ngaju takenal jo kemampuan spiritualnyo nan lua biaso. Salah ciek kemampuan spiritual tu urangnyo namonyo Manajah Antang (burung Elang), yaitu mauduak burung Elang supayo bisa maagiah petunjuk untuak parang atau nio tau parangai urang. Inyo picayo ayam nan tibo adalah suruhan nenek moyangnyo, dan inyo picayo petunjuk apo pun yang diagiah dek ayam Elang adolah bana.
Upacara tiwah, yaitu proses mangantarkan arwah (nyo) sanak sanak atau nenek moyang nan alah mati ka surga atau Lewu Tatau Habaras Bulau Hagusung Intan Dia Rumpang Tulang, yaitu tampek nan abadi atau abadi. Panuik agamo Kaharingan picayo kok nenek moyang ka sanang dan basantai kalau arwah inyo alah diantarkan. Inyo juo picayo kalau sabalun dilakuan upacara tiwah, roh leluak dianggap alun masuak surga.
Tradisi batato/tutang/cacah, urang Dayak takenal jo seni tatonyo. Baik kaum laki-laki maupun padusi, manato bagian-bagian tatantu dari badannyo, macam pargelangan tangan, pungkuah, paruik atau leher. Bahkan ado urang nan manato saluruah badannyo (biasonyo surang pamimpin). Tato salain sabagai simbol status marupokan juo identitas. Mentato didasari dek kayakinan bahwa ka tibo sasudah mati dan sampai ka surga, tato tu ka bacahayo timbangan dan barubah manjadi ameh, sahinggo dapek diyakini dek nenek moyang nyo nanti di surga.
Sajak dulu sampai kini urang Dayak takenal jo hukum adatnyo, tarutamo berkaitan jo baa caro inyo iduik badampingan jo alam (hutan). Hukum adat marupokan aturan nan alah digariskan dek Ranying Hatalla Langit dan diwariskan dek nenek moyangnyo untuak ditaati. Urang Dayak Ngaju picayo kalau ndak mangarajokan hukum adat, mako nenek moyangnyo ka berang jo mangiriman babagai macam bencana alam, macam banjir dan kesulitan mancari makanan.
Burung Enggang Gading adolah buruang nan sangaik disakralkan dalam kapercayoan urang Dayak Ngaju. Buang ko dianggap sabagai buruang rancak dan dari gerak geriknyo tadiriak sabuah tarian, nan diyakini sabagai tarian leluahnyo awak pado wakatu awal panciptaan. Maka dari itu sampai kini tarian ayam Enggang masih ditampilkan dalam upacara adat Dayak Ngaju, sabagai panghormatan ka nenek moyangnyo.
Pangalaman dan kapicayoannyo ka Pohon Batang Garing (pohon iduik) sabagai petunjuk mangarati iduik. Pokok Batang Garing adolah pokok simbolis nan diciptakan basamo-samo jo diciptannyo nenek moyang Dayak Ngaju. Pokok ko dianggap manjadi pohon panunjuak untuak manyusun kahidupan nan harus diajarkan ka urang Dayak Ngaju ka tibo.
== Susunan Dan Tingkatan Masyarakat == Pada masa lampau masyarakat Dayak Ngaju memiliki susunan dan tingkatan strata sosial dalam masyarakatnya yaitu:
DNA
Komposisi DNA suku Ngaju terdiri: K2b (which includes M, P, Q, R & S) and/or LT - 26,6 %
Condylostylus nigripes
Condylostylus nigripes adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Kolenohelea mirifica
Kolenohelea mirifica adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oloessa poeta
Oloessa poeta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaonia aurata
Phaonia aurata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Hovorestenia humeralis
Hovorestenia humeralis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pseudexechia macrocantha
Pseudexechia macrocantha adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Sophronica breuningi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(234341) 2001 FZ57
(234341) 2001 FZ57 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.604, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(80961) 2000 DU106
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Trupanea aldrichi
Trupanea aldrichi adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kota, Balai Tangah, Lintau Buo Utara, Tanah Datar
Kota adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Balai Tangah, kecamatan Lintau Buo Utara, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Trupanea aldrichi
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Halodiplosis slyvkini
Halodiplosis slyvkini adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) synclera
Rhabdomastix (Rhabdomastix) synclera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Halodiplosis slyvkini
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) synclera
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(65837) 1996 XX20
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hybomitra plauta
Hybomitra plauta adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(231692) 1997 WK14
(231692) 1997 WK14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.039, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Imbrius subargenteus
Imbrius subargenteus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cremersia spinosissima
Cremersia spinosissima adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(64779) 2001 XD190
(64779) 2001 XD190 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Dicranomyia (Dicranomyia) heteracantha
Dicranomyia (Dicranomyia) heteracantha adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Alpaida navicula
Alpaida navicula adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1871 dek L Koch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brazil.
Libnotes (Neolibnotes) subaequalis
Libnotes (Neolibnotes) subaequalis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Parancih
Parancih ( or  ; ), sacaro rasmi disabuik juo jo Republik Parancih (République française ), marupoan nagari kasatuan babantuak republik semi-presidensial nan ba lokasi di Eropa Barat, jo babarapo wilayah kakuasaan di lua nagari. Parancih Rayo mamanjang dari Lauik Mediterrania hinggo Selat Inggirih, dan Lauik Utara, taruih dari Rhine sampai Lauik Atlantik. Dek bantuak geografi wilayahnyo, urang Parancih juo manyabuik dirinyo sabagai l’Hexagone ("The Hexagon").
Leptepania sulcicollis
Leptepania sulcicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Catognatha gracilis
Catognatha gracilis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies iko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, di ma inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(75972) 2000 CM112
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stomoxys bilineatus
Stomoxys bilineatus adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tipula (Beringotipula) charpalex
Tipula (Beringotipula) charpalex adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(79955) 1999 CR104
(79955) 1999 CR104 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Pebruari 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Erynnia condecens
Erynnia condecens adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Stenochironomus macateei
Stenochironomus macateei adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(325769) 2010 LY63
(325769) 2010 LY63 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.413, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.9.
Mangora saut
Mangora saut adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2007 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Guiana Parancih.
Epilissus sikorai
Epilissus sikorai adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(325769) 2010 LY63
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Epilissus sikorai
Kumbang iko punyo antena lamela.
Tipula (Schummelia) variicornis variicornis
Tipula (Schummelia) variicornis variicornis adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Nippononeta okumae
Nippononeta okumae adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Nippononeta dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 2001 dek Ono & Saito.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Japang.
Susu bubuak
Susu bubuak adolah bubuak nan dibuek dari susu koriang nan solid. Susu bubuak punyo dayo tahan nan lobiah lamo daripado susu caia dan indak parolu disimpan di lamari es basobok kanduangan uap aianyo sangek randah.
(58893) 1998 HQ153
(58893) 1998 HQ153 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 April 1998 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diogmites grossus
Diogmites grossus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Pegomya lateropunctata
Pegomya lateropunctata adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Erioptera (Erioptera) apicialba
Erioptera (Erioptera) apicialba adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Thoosa mismalolli
Thoosa mismalolli adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Evenor fuciformis
Evenor fuciformis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Evenor dan famili  Spongiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1864 dek Duchassaing & Michelotti.
Helina isolata
Helina isolata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evenor fuciformis
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Evenor fuciformis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Helina isolata
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Sarinda cutleri
Sarinda cutleri adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sarinda dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1965 dek Richman.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Stilobezzia pallidiventris
Stilobezzia pallidiventris adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(321526) 2009 ST235
(321526) 2009 ST235 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.087, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Stilobezzia pallidiventris
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(321526) 2009 ST235
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77117) 2001 DP76
(77117) 2001 DP76 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Februari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(72805) 2001 GN1
(72805) 2001 GN1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 April 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanocella metallica
Tabanocella metallica adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Nippononeta pentagona
Nippononeta pentagona adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Nippononeta dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1960 dek Oi.
Dasineura festucae
Dasineura festucae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nippononeta pentagona
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Mongolia, Japang.
Chreomisis
Chreomisis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Glenea coomani
Glenea coomani adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chreomisis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Glenea coomani
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Psenocerus supernotatus
Psenocerus supernotatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pachylomalus foveipygus
Pachylomalus foveipygus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bodi, Balai Tangah, Lintau Buo Utara, Tanah Datar
Bodi adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Balai Tangah, kecamatan Lintau Buo Utara, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Anodocheilus phyllisae
Anodocheilus phyllisae adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aprionus acutus
Aprionus acutus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Curranosia prima
Curranosia prima adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(62851) 2000 UM72
(62851) 2000 UM72 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2006 KK21
2006 KK21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.873, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tropidion inerme
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Oligotrophus tarda
Oligotrophus tarda adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Celaenia calotoides
Celaenia calotoides adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1908 dek Rainbow.
Oligotrophus tarda
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Celaenia calotoides
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di New South Wales.
(70404) 1999 RR245
(70404) 1999 RR245 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 September 1999 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(57988) 2002 RG27
(57988) 2002 RG27 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 September 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Exsuperantia clava
Exsuperantia clava adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Exsuperantia dan famili  Phymaraphiniidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1879 dek Schmidt.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Exsuperantia clava dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Copelatus massaicus
Copelatus massaicus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Anomonotes leucomerus
Anomonotes leucomerus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Euderces elvirae
Euderces elvirae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cyrtopogon auratus
Cyrtopogon auratus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) commutabilis
Hexatoma (Eriocera) commutabilis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cyrtopogon auratus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Hexatoma (Eriocera) commutabilis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phytomyptera biseta
Phytomyptera biseta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Morimopsis
Morimopsis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dyseuaresta trinotata
Dyseuaresta trinotata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Zygocera forrestensis
Zygocera forrestensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dyseuaresta trinotata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Zygocera forrestensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(234145) 2000 EW70
(234145) 2000 EW70 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.321, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Graciella flavovittata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Drosophila ruberrimoides
Drosophila ruberrimoides adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Sangaris albida
Sangaris albida adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Austrophorocera minor
Austrophorocera minor adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Blepephaeus niasicus
Blepephaeus niasicus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gonomyia (Gonomyia) harmstoni
Gonomyia (Gonomyia) harmstoni adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Nephrotoma pulchella
Nephrotoma pulchella adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Batu Bulek, Lintau Buo Utaro, Tanah Datar
Batu Bulek adolah salah satu nagari nan tamasuak ka dalam wilayah kecamatan Lintau Buo Utara, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia. Nagari ko talatak di dakek Batusangkar, ibu koto dari kabupaten Tanah Datar.
Dolichopus superbus
Dolichopus superbus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Oropus pectinis
Oropus pectinis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Xenhormomyia natalensis
Xenhormomyia natalensis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
2013 CV28
2013 CV28 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.094, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(53901) 2000 FE50
(53901) 2000 FE50 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pericoma fallax
Pericoma fallax adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
(79956) 1999 CW105
(79956) 1999 CW105 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Pebruari 1999 dek LINEAR di Socorro.
Parma Calcio 1913
Parma Calcio 1913 adolah sabuah klub sepak bola Italia di kota Parma nan kini bamain di Seri A, divisi nan paliang tinggi di sipak bola Italia. Klub iko mamainan patandiangan kandangnyo di Ennio Tardini nan bakapasitas 78.210 panonton.
Haematopota chvalai
Haematopota chvalai adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Paravilla albata
Paravilla albata adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(67185) 2000 CR6
(67185) 2000 CR6 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Euscelidia natalensis
Euscelidia natalensis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Astathes batoeensis
Astathes batoeensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Forcipomyia plaumanni
Forcipomyia plaumanni adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Brachypogon calchaqui
Brachypogon calchaqui adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lispe probohemica
Lispe probohemica adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Forcipomyia plaumanni
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Brachypogon calchaqui
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Astathes batoeensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dichostatoides depressus
Dichostatoides depressus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cokelat bubuak
Cokelat bubuak adolah sabuah campuran babarapo bahan nan dipadukan satolah mantega kakao laruik disarikan dari biji kakao. Saat dijua sabagai produk akhia, iko disabuik juo bubuak kakao atau kakao. Cokelat bubuak iyolah bahan utamo dari cokelat, sirup coklat, cokelat paneh dan manisan coklat.
Brevicornu gulianense
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(69734) 1998 KF1
(69734) 1998 KF1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Mei 1998 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atheta surgens
Atheta surgens adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Haematopota burtti
Haematopota burtti adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Stenus mundulus
Stenus mundulus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
(80962) 2000 DX107
(80962) 2000 DX107 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Nippononeta projecta
Nippononeta projecta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Nippononeta dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1960 dek Oi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Mongolia, Korea, Japang.
Atherigona cogani
Atherigona cogani adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
2005 BD
2005 BD adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.469, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(61146) 2000 NO10
(61146) 2000 NO10 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Juli 2000 dek P R Holvorcem di Valinhos.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paroeme similis
Paroeme similis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Atarba (Ischnothrix) rectangularis
Atarba (Ischnothrix) rectangularis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Heteralonia pleurosticta
Heteralonia pleurosticta adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Neurigona pectoralis
Neurigona pectoralis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
2006 KR1
2006 KR1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.404, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.3.