cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Epitoxus latus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(50184) 2000 AN168
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eunidia albosignata
Eunidia albosignata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culex misionensis
Culex misionensis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eunidia albosignata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cidugala juheli
Cidugala juheli adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Aleucosia obtusa
Aleucosia obtusa adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Omalodes fortunatus
Omalodes fortunatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Atherigona theodori
Atherigona theodori adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pseudonapomyza insularis
Pseudonapomyza insularis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Drosophila gata
Drosophila gata adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Leptostylus lazulinus
Leptostylus lazulinus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(60023) 1999 TC45
(60023) 1999 TC45 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Oktober 1999 dek Spacewatch di Kitt Peak.
2004 CH52
2004 CH52 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.251, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chrysotus affinis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Leptoconops tarimensis
Leptoconops tarimensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila lasiopoda
Drosophila lasiopoda adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(257411) 2009 TM18
(257411) 2009 TM18 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.079, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Scotinotylus exsectoides
Scotinotylus exsectoides adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Scotinotylus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1981 dek Millidge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kanada.
Thinophilus insertus
Thinophilus insertus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Panegyrtes bifasciatus
Panegyrtes bifasciatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thinophilus insertus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Panegyrtes bifasciatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tyloxoles boholicus
Tyloxoles boholicus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2004 RC11
2004 RC11 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.467, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(78657) 2002 TS76
(78657) 2002 TS76 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 2002 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thranodes stenothyreus
Thranodes stenothyreus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Araneus circulissparsus
Araneus circulissparsus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1887 dek Keyserling.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di New South Wales.
Musajik Rayo Taluak Bayua
Musajik Rayo Taluak Bayua (Indonesia: Masjid Raya Teluk Bayur) atau dulunyo tanamo jo Surau Ateh adolah musajik tatuo di Indonesia nan talatak di kawasan palabuahan Taluak Bayua, Kecamatan Padang Selatan, Kota Padang, Sumatra Barat. Musajik iko sabalumnyo hanyo barupo surau, jo tacatat alah ado sajak abaik ka-17, namun bangunan nan ado kini ko dibangun pado maso panjajahan Balando kiro-kiro abaik ka-19.
Kini ko, salain digunoan untuak aktivitas ibadah umaik Islam, musajik ciek lantai ko digunoan pulo untuak sarana pandidikan agamo jo pesantren kilat untuak anak sikola.
Sijarah
Manuruik Abdul Baqir Zein dalam bukunyo nan bajudul Masjid-masjid Bersejarah di Indonesia, musajik iko alah ado sajak abaik ka-17 namun masih berupo surau nan lataknyo indak di lokasi musajik iko kini. Surau iko didirian dek saurang panggaleh asal Arab banamo Abdullah, nan tau maningga dek dibunuah sasudah talibat dalam palawanan ka Kompeni nan handak manguasoi kawasan Taluak Bayua pado taun 1696.
Sitticus ranieri
Sitticus ranieri adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sitticus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1909 dek Peckham & Peckham.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Holarktik.
Goniusa carrorum
Goniusa carrorum adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aerenicopsis championi
Aerenicopsis championi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Alliopsis uniseta
Alliopsis uniseta adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mycerinus subcostatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Leucetta potiguar
Leucetta potiguar adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2009 dek Lanna, Cavalcanti, Cardoso, Muricy & Klautau.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Leucetta potiguar dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Veprius rufopliosus
Veprius rufopliosus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Padilla mitohy
Padilla mitohy adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Padilla dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2007 dek Andriamalala.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Madagaskar.
Glenea hwasiana
Glenea hwasiana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Toxorhina (Toxorhina) incerta
Toxorhina (Toxorhina) incerta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Batrisodes subterraneus
Batrisodes subterraneus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Dasineura multiannulata
Dasineura multiannulata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(52113) 3100 P-L
(52113) 3100 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Lestodiplosis venusta
Lestodiplosis venusta adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
2012 WG
2012 WG adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.432, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Buah kundi
Buah Kundi adolah buah nan sajenis jo patai-pataian. Batang buah kundi manyarupoi batang patai, biasonyo batang kundi malakek ka kabatang-batang kayu. Buah kundi biasonyo ado di parak-parak atau di rimbo. Buah kundi biasonyo di cari untuk dijadian maniak-maniak. Daun buah kundi biasonyo digunuoan untuak kadijadian ubek.
Kagunoan
Ado babarapo kagunoan dari buah kundi atau daunnyo:
(379839) 2011 QQ42
2011 QQ42 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.109, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Air Hitam, Sarolangun
Air Hitam adolah marupoan kecamatan di kabupaten Sarolangun, provinsi Jambi, Indonesia.
(68006) 2000 XR48
(68006) 2000 XR48 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anopheles ziemanni
Anopheles ziemanni adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Distenia solangeae
Distenia solangeae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Aleucosia pallida
Aleucosia pallida adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Leiodytes griseoguttatus
Leiodytes griseoguttatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sakitar 1–5 cm.
Trupanea ornum
Trupanea ornum adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Embrikstrandia bimaculata
Embrikstrandia bimaculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gonomyia (Leiponeura) acuspinosa
Gonomyia (Leiponeura) acuspinosa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(61354) 2000 PY10
(61354) 2000 PY10 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Lutzomyia deleoni
Lutzomyia deleoni adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61354) 2000 PY10
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lutzomyia deleoni
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Exoprosopa arenicola
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(73197) 2002 JL12
(73197) 2002 JL12 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Mei 2002 dek W K Y Yeung di Desert Eagle.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mimalblymoroides heinrichi
Mimalblymoroides heinrichi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neobidessodes gutteridgei
Neobidessodes gutteridgei adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(54133) 2000 HU32
(54133) 2000 HU32 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Marawa
Marawa atau disabuik juo Marawa Minangkabau iolah lambang identitas masyarakaik Minangkabau nan babantuak bendera. Marawa Minangkabau ko ado duo macam iyolah marawa basa adaik Minangkabau jo marawa basa alam Minangkabau. Pabedaan antaro kaduo marawa ko ado pado warnanyo. Marawa adaik mampunyoi ampek warna, sadangkan marawa alam mampunyoi tigo warna.
Marawa basa adaik Minangkabau
Hitam mampunyai makna nan malambangkan kuaik, kuaik dalam manghadapi sesuatu, baalam lue,balapang dado, sarato manuruik aka jo budi, bak kato pepatah mangatokan nan kuriak iyolah kundi, nan sirah iyolah sago, nan baiak iyolah budi nan indah iyolah baso.
Kuniang mampunyai makna nan malambangkan keagungan, punyo uu dan hukum, uu dan hukum ko tujuannyo supayo masyarakaik ndak malakakukan bakahandak hati dalam bersosial atau malakukan perbuatan, jo adonyo uu dan hokum ko supayo masyarakaik hiduik aman, damai dan tentram, jauah dari hal-hal nan buruak, urang nan malakukan perbuatan buruak akan di patimbangkan perbuatan jo uu dan hokum. Uu dan hokum di minangkabau barupo undang-undang nagari, undang-undang isi nagari, undang-undang luhak dan rantau, undang undang duo puluah.
Merah mampunyai makna nan melambangkan kabaranian, kabaranian manuruik ajaran dan falsafah alam minangkabau yaitunyo sasuai jo adaik basandi syarak, syarak basandi kitabullah, dan mampunyai raso jo pareso, saliang manghargai, tau jo kie kato sampai,alum takilek alah takalam, tau eriang jo gendiang, malompek ikan di dalam aia tau jantan batinonyo
Putiah mampunyai makna nan malambangkan kesucian, kesucian lahia jo batin manuruik kitabullah, kesucian nan indak di buek-buek indak di akal-akali, kesucian nan alah ado tasurek di dalam kitab, dan manuruk aluah jo patuik, tibo di mato indak di piciangkan, tibo di dado indak di busuangkan, mambagi samo lawe, mamilah samo gadang.
Tiangnyo malambangkan mambasuik dari langik. marawa kebesaran adaik ko di kambangkan katiko upacaro adaik kabasaran ninik mamak pamangku adat( urang nan ampek jini).
Marawa basa alam Minangkabau
Marawa kabasaran alam minangkabau ado tigo warna, tigo ko di ambiak dari alam minangkabau, minangkabau mampunyai luhak nan tigo iyolah luhak tanah data ( Tanah Datar), luhak Agam dan luhak limo pulu koto( Lima Puluh Kota ).di dalam kahadiran satiok luhak ko mampunyai ciri atau identitas surang nan saliang mareka  partahankan dan sabagai alat mampasatukan dan mandorong sumangaik parlombaan dalam mamaliharo harga dirinyo sendiri.
Luhak limo puluah koto luhak nan bunsu nan mampunyai ciri nyo sendiri, yaitunyo buminyo sajuak, aianyo janiah, ikannyo jinak, warna marawa dari luhak limo puluah koto iyolah warna hitam, nan di sombolkan jo binatang sikambiang hitam maknanyo lah di jalehkan saroman nan di ateh.
Luhak agam, luhak nan tangah, luhak agam ko mampunyai ciri baupo buminyo angek, aianyo karuah, ikannyo lia, warna marawa luhak agam iyolah sirah nan mampunyai makna kabaranian nan di tandokan jo binatang harimau.
Luhak tanah data, luhak nan tuo di antarao duo nan di ate, luhak tanah tana mampunyai pulo ciri baupo, buminyo lembang, aianyo tawa, ikannyo banyak. Warna marawa dari luhak tanah data ko yaitunyo warna kuniang nan mampunyai makna keagungan, nan di tandokan jo binatang kuciang.
Mako sasungguahnyo dari keterangan nan di ate dapek kito ranuangkan bahwasannyo budayo minangkabau mampunyai makna nan dalam dari marawanyo sajo dapek kito ambiak palajaran, baupo aturan dan symbol-simbol mangatua sitem polah masyarakaik nan alim bijaksano, baitu bana alam minangkabau memberikan pengetahuan kapado kito dari marawa sajo banyak nan dapek kito ambiak nilainyo. Bahwasannyo kito di lahiakan  di permukaan bumiko manjadi khalifa, khalifa nan tau manimbang baiak dan mularaik, ndak manjadi urang nan salah dalam dari garih nan alah di tantukan kapado kito.
Marawa kebesaran alam minangkabau ko di kibarkan saaik acara yaitunyo baupo acara pernikahan, acara 17 agustus, khatam al-qur’an, dan hari-hari gadang lainnyo. Kito sabagai generasi salanjuiknyo jan sampai malupokan makna dan malupokan marawa ko sendiri, marawa di budayo minangkabau ko ado samanjak nenek moyang kito, apobilo kito malupokan samo kito malupokan urang nan mandahulukan kito.
Kapamimpinan di Minangkabau manuruik marawa
kepemimpinan di minangkabau biasonyo di sabuik tali tigo sapilin, tungku tigo sajarangan, yaitunyo ninik mamak, alim ulama, cadiak pandai. tungku tigo sajarangan ko maksudnyo iyolah apobilo kito mamasak nasi harus mampunyoi tigo tungku supayo pariuk atau kuali  nyo talatak jo kuaik saliang tahan manahan, apobilo tungku nyo rusak ciek pasti nasi tadi ndak dapek masak karano lataknyo teliang dan akan jatuah baserak. baitu la gambarannyo, apobilo rusak atau ndak ado dari salah ciek mako sasungguahnyo masyarakaik ndak akan tajalin sacaro utuah manuruik adaik dan syarak, bapo kok baitu karano tali tigo sapilin ko marupokan padoman, tali nan di ganggam arek, supayo hiduik di dalam masyarakaik ndak kakurangan ilmu pangatahuan.
Kasman K.S.
Kasman K.S. adolah surang parupo Indonesia nan baprofesi sabagai pamatuang. Kasman marupoan salah surang pandiri Asosiasi Pematung Indonesia (API).
Amblypsilopus longwanganus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Kasman K.S.
Kasman pernah pulo mamimpin Komunitas Seni Sakato, suatu kalompok parupo Indonesia nan para anggotanyo adolah mahasiswa jo alumni Institut Seni Indonesia Yogyakarta nan baasa dari Sumatera Barat atau dari etnis Minangkabau.
2013 HJ19
2013 HJ19 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.473, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.5.
Mandiangin, Sarolangun
Mandiangin adolah marupoan kecamatan di kabupaten Sarolangun, provinsi Jambi, Indonesia.
2013 HJ19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(64966) 2001 YB157
(64966) 2001 YB157 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Desember 2001 dek NEAT di Palomar.
Scotinotylus formicarius
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikek.
(64966) 2001 YB157
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Verrallina parasimilis
Verrallina parasimilis adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Culicoides leei
Culicoides leei adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Panzeria occidentalis
Panzeria occidentalis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Mycomya arcuata
Mycomya arcuata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gedung distributor semen
Gedung Distributor Semen
Mycomya arcuata
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Villa fallax
Villa fallax adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Orimarga (Diotrepha) mirabilis
Orimarga (Diotrepha) mirabilis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gedung distributor semen
Gedung Distributor adolah salah satu pandukuang atau pandorong nan bapangaruah kapado sabuah perusahan gadang
Trachyteleia hispida
Trachyteleia hispida adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Gedung distributor semen
Salah satu contoh dari gedung distributor Semen Padang adolah CIPTO SADAR PRATAMA.Pt
Nan talatak di jalan Rimbo Datar No.9 Bandar Buat-Padang.
Trachyteleia hispida
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Trachyteleia hispida dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pangek cubadak
Pangek cubadak adolah samba khas urang Payokumbuah jo Kabupaten 50 Kota, Sumatera Barat. Pangek cubadak ko khas bana di daerah Situjuah. Pangek iko tabuek dari cubadak. Cubadak nan dipakai tu adolah cubadak mudo nan dikarek-karek. Pangek tu samacam gulai tapi indak bakuah lai, karano kuahnyo ko lah kariang dek proses mamasak nan cukuik lamo.
Bahan-bahannyo :
Cubadak, santan karambia, lado, bumbu gulai, bawang sirah jo bawang putiah, simpodeh, kunyik, daun kunyik, lengkueh, tarasi, garam, batang/daun sarai, kamiri, katumba, jo daun limau
Caro mambueknyo :
Cubadak mudo, dikubak kuliknyo, alah tu dikarek-karek sasuai nan awak nio. Biasonyo, dikarek agak gadang, supayo indak mudah ancua. Sasudah cubadak, dikarek-karek, dimasuakan ka pariuak nan alah dialeh jo daun pisang (kalau bisa, dibaok jo batang atau tulang daunnyo), supayo indak anguih. Bahan-bahan saraman lado sirah, bawang sirah, bawang putiah, lingkueh, tarasi, garang, batang sarai, daun kunyik, kamiri, kunyik, daun katumba jo daun limau ditumbuak aluih. Sasudah bumbu-bumbu ditumbuak aluih, dimasuakan bumbu tadi ka dalam cubadak nan alah dikarek dalam pariuak, agiah garam sacukuiknyo. Tuangan santan ka dalam pariuak. Sudah tu tutuik pariuak rapek-rapek jo daun pisang.Bialah masak diateh tungku jo api nan sadang elok.
Bactrocera sumbawaensis
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Exocentrus seriatopunctatus
Exocentrus seriatopunctatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Palabuahan Hamburg
Palabuahan Hamburg (bahaso Jerman: Hamburger Hafen) adolah palabuahan nan talotak di Sungai Elbe di Hamburg, Jerman. Jaraknyo 110 kilometer dari muaro sungai nan babateh langsuang jo Lauik Utaro.
Palabuahan tabosegh di Jerman iko, bajuluak "Gerbang Manuju Dunia" atau dalam bahaso Jerman disabuik Tor zur Welt.
Negasilus cumbipilosus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Hypoprodiplosis universalis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Dysmachus albovestitus
Dysmachus albovestitus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Myrmarachne constricta
Myrmarachne constricta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Myrmarachne dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1877 dek Blackwall.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Seychelles.
Dicranomyia (Dicranomyia) nefasta
Dicranomyia (Dicranomyia) nefasta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Stichillus adaequalis
Stichillus adaequalis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Eumicrotipula) olssoniana
Tipula (Eumicrotipula) olssoniana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stichillus adaequalis
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Tipula (Eumicrotipula) olssoniana
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Omalodes felix
Omalodes felix adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ochlerotatus dorsalis
Ochlerotatus dorsalis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Tipula (Pterelachisus) wahlgreni
Tipula (Pterelachisus) wahlgreni adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(63072) 2000 WP125
(63072) 2000 WP125 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bacanius scalptus
Bacanius scalptus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Danau Tanganyika
Danau Tanganyika adolah danau nan talatak di Afrika tangah (3° 20' to 8° 48' LS dan 29° 5' to 31° 15' BT). Danau ko dipakiroan tamasuak danau kaduo nan paliang dalam sasudah Danau Baikal di Siberia, Rusia.
Bacanius scalptus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Danau Tanganyika
Geografi
Danau ko barado di Western Rift di daerah Great Rift Valley nan dilingkupi dek dindinang pagunuangan dari ngarai tu. Danau ko marupoan danau ngarai paliang gadang jo paliang dalam di di Afrika atau nomor 2 paliang dalam di dunia sarato manyimpan cadangan aia tawa paliang banyak. Panjangnyo mambantang sakitar 673 km di arah Utara-Selatan jo leba rato-rato 50km. Danau ko malingkupi area salueh 32,900 km², jo panjang garis tapi 1,828 km sarato kadalaman rato-rato 570 m nan kadalaman maksimum nyo1,470 m (di cekungan paliang utara) manyimpan cadangan aia nan volume perkiraannyo 18,900 km³. Suhu di permukaannyo sakitar 25 °C sarato mempunyoi pH rato-rato 8.4.
Lataknyo di daerah tropis jo punyo kadalaman yang gadang, mancegah tajadinyo 'turnover' dari massa aia, sahinggo aia nan barado di bagian dalam manjadi aia fosil nan basifaik anoksik (kurang oksigen). Areal tangkapan danau 231,000 km², jo duo sungai utamo nan mailia ka danau jo sungai-sungai lain nan alirannyo labiah ketek, sarato ciek aliran kalua utamo yaitu Sungai Lukuga.
Gadih
Gadih, tino atau anak tino adolah surang batino mudo maso pubertas, biasonyo remaja. Katiko manjadi dewasa, inyo disabuik sabagai batino. Istilah "gadih" iko dapek juo paguno untuak batino mudo nan alun balaki.
Danau Tanganyika
Geografi
Sumber aia utamo barasa dari Sungai Ruzizi, masuak di sabelah utara malalui Danau Kivu, jo Sungai Malagarasi, nan marupoan sungai paliang gadang kaduo di Tanzania, masuak malalui sisi timur Danau Tanganyika. Danau ko talatak di kawasan 4 negara yaitu Burundi, Republik Demokratik Kongo (DRC), Tanzania jo Zambia, nan pembagian wilayahnyo untuak DRC (45%) jo Tanzania (41%) marupoan bagian paiang gadang dari wilayah danau ko.
Biologi
Danau ko dihuni sakitar 300 spesies ikan cichlid jo 150 spesies non-cichlid, nan sabagian gadang hiduik di daerah zona benthic (di dakek dasar danau). Biomassa ikan paliang gadang barado di zona pelagic (aia tabukak) jo didominasi dek anam spesies - duo spesies Tanganyika sardine jo ampek spesies predator Lates (masih bakaikan, tapi indak samo jo Perch Sungai Nil nan alah mamusnahan ciclids Danau Victoria). Spesies lain nan ado di danau tu misalnyo Tang cobra, jo ula aia.
Industri
Hasil tangkapan ikan nelayan di danau ko marupoan sumber protein utamo bagi panduduak lokal disiko. Kurang labiah ado 45 ribu urang nan baprofesi sabagai nelayan dari sakitar 800 titik panangkapan ikan. Hasil tangkapan ko salanjuiknyo di ekspor ka sadolah penjuru Afrika Timur. Panangkapan ikan komerisal modern dimulai sajak patengahan 1950-an jo maningkek sacaro drastis. Salamo tahun 1995 total tangkapan ikan sabanyak kurang lbiah 180,000 ton.
Sijarah
Danau ko patamo kali ditamuan dek pengelana dari Eropa pado tahun 1858 (Richard Burton jo John Speke) katiko malakuan panjalajahan guno mancari mato aia Sungai Nil. Speke malanjuikan pancarian ko hinggo manamuan sumber aslinyo yaitu Danau Victoria.
Spheginobaccha perialla
Spheginobaccha perialla adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hybomitra valenciae
Hybomitra valenciae adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Stictoleptura rubra
Stictoleptura rubra adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(56164) 1999 DW7
(56164) 1999 DW7 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Pebruari 1999 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia evoluta
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Meracanthomyia gamma
Meracanthomyia gamma adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(70761) 1999 VP32
(70761) 1999 VP32 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Kulisusu
SUKU KULISUSU adolah salah satu suku nan ado di daerah Sulawesi Tenggara tapeknyo ado di daerah Kabupaten Buton Utara. Urang suku iko marupokan salah satu suku banso dengan mato pancaharian sabagai Patani dan jo populasi sabanyak 25.000 Jiwa.
2004 CP49
2004 CP49 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.501, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhaphuma vittata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Liriomyza colombiella
Liriomyza colombiella adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) interjecta
Austrolimnophila (Austrolimnophila) interjecta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Liriomyza colombiella
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) interjecta
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phaonia grajauensis
Phaonia grajauensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Cyclosa simoni
Cyclosa simoni adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1982 dek Tikader.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India.
Marapulai
Marapulai iolah pangantin laki-laki di Minangkabau. Marapulai musti malalui bamacam-macam proses, di antaronyo batimbang tando, mahanta siriah, jo proses manjampuik marapulai dek pihak padusi untuak malansuangkan akaik panikahan. Sasudah akaik barulah salanjuiknyo proses malewakan gala marapulai. Malewakan gala atau maagiah gala ka marapulai gunonyo untuak mambedaan antaro laki-laki Minang nan alah manikah jo nan masih mambujang di Minangkabau.
Pakaian Marapulai
Tadiri dari:
(54134) 2000 HK34
(54134) 2000 HK34 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mersam, Batang Hari
Mersam adolah marupoan kecamatan di kabupaten Batang Hari, provinsi Jambi, Indonesia.
2012 WF
2012 WF adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.199, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pothyne keyensis
Pothyne keyensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pholioxenus orichalceus
Pholioxenus orichalceus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Pothyne keyensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(50185) 2000 AD170
(50185) 2000 AD170 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Oxypoda smithi
Oxypoda smithi adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
(71041) 1999 XQ74
(71041) 1999 XQ74 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Legnotomyia olympiaca
Legnotomyia olympiaca adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Strangalia cavei
Strangalia cavei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2004 RY10
2004 RY10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.621, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chironomus bernensis
Chironomus bernensis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Planet
Planet adolah sabuah objek astronomi nan maorbit bintang atau bintang siso nan cukuik gadang untuak mambulek dek gravitasi inyo surang, namun indak cukuik gadang pulo untuak manyebabkan fusi termonuklir, tapi lingkungannyo lah barasiah dari planetesimal.
(73198) 2002 JQ12
(73198) 2002 JQ12 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Mei 2002 dek W K Y Yeung di Desert Eagle.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Planet
Istilah planet dapek juo ba mukasuik kuno dalam sajarah, ilmu pangatahuan, mitologi, dan agamo. Planet-planet tu awalnyo dilihek dari babagai budayo awal sabagai anugrah nan kuaso. Namun sa iring kamajuan pangatahuan ilmiah, persepsi manusia tantang planet pun barubah, dek manggabuangkan babarapo objek nan babedo.
Ado babarapo kategori untuk benda langik supayo bisa dikecekan sebagai planet. Babarapo kategori itu adolah:
Tipula (Eumicrotipula) stenoglossa
Tipula (Eumicrotipula) stenoglossa adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(52114) 3118 P-L
(52114) 3118 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.