cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Myxilla (Myxilla) mollis
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Myxilla (Myxilla) mollis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pronudiphora nanocoxoloba
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Lispe aquamarina
Lispe aquamarina adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Diacarnus bellae
Diacarnus bellae adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Diacarnus dan famili  Podospongiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1995 dek Kelly-Borges & Vacelet.
Heterostylodes caledonica
Heterostylodes caledonica adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Boletina populina
Boletina populina adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila guttifera
Drosophila guttifera adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Boletina populina
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Hypocacculus kochi
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Neptosternus hafti
Neptosternus hafti adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Heterostylodes caledonica
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
(78328) 2002 PK83
(78328) 2002 PK83 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Agustus 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus jalapensis
Onthophagus jalapensis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Parhaplothrix sulphureus
Parhaplothrix sulphureus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tmemophlebia coquilletti
Tmemophlebia coquilletti adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(79707) 1998 SJ98
(79707) 1998 SJ98 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Hercostomus xinjianganus
Hercostomus xinjianganus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
2013 BR1
2013 BR1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.074, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.5.
2007 RT1
2007 RT1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.755, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanus fulvimedioides
Tabanus fulvimedioides adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Anopheles natalensis
Anopheles natalensis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(69552) 1997 MT4
(69552) 1997 MT4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Juni 1997 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(61009) 2000 KH36
(61009) 2000 KH36 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 27 Mei 2000 dek LINEAR di Socorro.
Nephrotoma croceiventris lindneri
Nephrotoma croceiventris lindneri adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61009) 2000 KH36
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nephrotoma croceiventris lindneri
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Epiphragma (Epiphragma) imitans
Epiphragma (Epiphragma) imitans adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Monochamus semicirculus
Monochamus semicirculus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Epiphragma (Epiphragma) imitans
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Alphomorphus vandykei
Alphomorphus vandykei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Monochamus semicirculus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Alphomorphus vandykei
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(64658) 2001 XR59
(64658) 2001 XR59 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Stenophantes martinezi
Stenophantes martinezi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(53759) 2000 EE76
(53759) 2000 EE76 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mallosia galinae
Mallosia galinae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cydistomyia hardyi
Cydistomyia hardyi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
2010 UC31
2010 UC31 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.122, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Satanas agha
Satanas agha adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(62701) 2000 TS32
(62701) 2000 TS32 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Oktober 2000 dek L Ball di Emerald Lane.
Tetraglenes somaliensis
Tetraglenes somaliensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(62701) 2000 TS32
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Doliopteryx arava
Doliopteryx arava adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Forcipomyia manis
Forcipomyia manis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2009 YF
2009 YF adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.121, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) coloradensis
Rhabdomastix (Rhabdomastix) coloradensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Libnotes (Libnotes) kaulbackiana
Libnotes (Libnotes) kaulbackiana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cycnoderus rufithorax
Cycnoderus rufithorax adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Condylostylus clathratus
Condylostylus clathratus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dacus leongi
Dacus leongi adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Condylostylus clathratus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dacus leongi
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Gephyraulus
Gephyraulus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Caraphia minor
Caraphia minor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Papuatipula) pedicioides
Tipula (Papuatipula) pedicioides adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
2007 RS1
2007 RS1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.391, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 30.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eudioctria beameri
Eudioctria beameri adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Spathulina sicula
Spathulina sicula adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culicoides furensoides
Culicoides furensoides adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Oncodosia ampla
Oncodosia ampla adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stilobezzia bicinctipes
Stilobezzia bicinctipes adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oncodosia ampla
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(70156) 1999 NR37
(70156) 1999 NR37 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Juli 1999 dek LINEAR di Socorro.
Stilobezzia bicinctipes
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(70156) 1999 NR37
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cecidomyia prisca
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(51886) 2001 QV16
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ceromya portentosa
Ceromya portentosa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Lunatipula) dorsimacula shasta
Tipula (Lunatipula) dorsimacula shasta adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Ceromya portentosa
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Stenus decuctor
Stenus decuctor adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Phytomyza parva
Phytomyza parva adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Dolichopus fulvipes
Dolichopus fulvipes adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Wachtliella niebleri
Wachtliella niebleri adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(75751) 2000 AR158
(75751) 2000 AR158 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Onthophagus altivagans
Onthophagus altivagans adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(75751) 2000 AR158
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus altivagans
Kumbang iko punyo antena lamela.
(57841) 2001 XG53
(57841) 2001 XG53 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaphorus laphroides
Megaphorus laphroides adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(78329) 2002 PV83
(78329) 2002 PV83 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Agustus 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Conicera hawaiiensis
Conicera hawaiiensis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(55542) 2001 XO5
(55542) 2001 XO5 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bombylisoma album
Bombylisoma album adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Winthemia abdominalis
Winthemia abdominalis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atarba (Atarba) nodulosa
Atarba (Atarba) nodulosa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Macandrewia rigida
Macandrewia rigida adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Macandrewia dan famili  Macandrewiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1989 dek L�vi & L�vi.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Macandrewia rigida dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Winthemia abdominalis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Atarba (Atarba) nodulosa
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Diacarnus bismarckensis
Diacarnus bismarckensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Diacarnus dan famili  Podospongiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1995 dek Kelly-Borges & Vacelet.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Diacarnus bismarckensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Glenea bicolor
Glenea bicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Goephanes rufoflavus
Goephanes rufoflavus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Palpibracus univittatus
Palpibracus univittatus adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Heteralonia
Heteralonia adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2005 WR54
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tachytrechus platypus
Tachytrechus platypus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(225226) 2008 SH213
(225226) 2008 SH213 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.069, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.9.
Megaselia pygidialis
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Jungiella pseudolongicornis
Jungiella pseudolongicornis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Barzanji
Barzanji disampaian dalam bahaso Arab kurang jaleh tadanga dek urang banyak, hanyo untuak upacara adaik nan manganduang unsur religius dibaco di surau atau masajik. Dek karano itu, pambaco barzanji ado juo nan dalam bantuak sastra lisan Minangkabau.
Palpada schistacea
Palpada schistacea adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Holopterus chilensis
Holopterus chilensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) apoensis
Hexatoma (Eriocera) apoensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Holopterus chilensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hexatoma (Eriocera) apoensis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Barzanji
Di babarapo nagari kajian barzanji dibaco katiko upacara kamatian, ampek puluah hari juo saratuih hari kamatian. Sabagai bantuak kapadulian dunsanak nan alah ditinggakannyo, mako dunsanak bisa maadu'aan, acara nan disabuik ma ampek puluah, manyaratuih nan di dalamnyo tamasuak ba du'a nan salah satu dibaco iolah barzanji.
(225226) 2008 SH213
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Psapharochrus galapagoensis
Psapharochrus galapagoensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Latisternum
Latisternum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haematopota dissimilis
Haematopota dissimilis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Helina dianica
Helina dianica adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Haematopota dissimilis
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Bactrocera cognata
Bactrocera cognata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lydella interrupta
Lydella interrupta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bactrocera cognata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Latisternum
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lispe argentea
Lispe argentea adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Engelomyia cuestae
Engelomyia cuestae adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sculptura
Sculptura adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Gnophomyia trilobata
Gnophomyia trilobata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Engelomyia cuestae
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Gnophomyia trilobata
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(315956) 2008 UJ9
(315956) 2008 UJ9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.028, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lydella interrupta
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Napomyza minima
Napomyza minima adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80738) 2000 CW33
(80738) 2000 CW33 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Pebruari 2000 dek K Korlević di Observatorium Višnjan.
Napomyza minima
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(80738) 2000 CW33
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Spilogona grisecens
Spilogona grisecens adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pterolophia flavofasciata
Pterolophia flavofasciata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Uranotaenia geometrica
Uranotaenia geometrica adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Nephrotoma cuthbertsoni
Nephrotoma cuthbertsoni adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Oligota latifrons
Oligota latifrons adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Copestylum spectrale
Copestylum spectrale adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Dacus ambonensis
Dacus ambonensis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Anisopodus subarmatus
Anisopodus subarmatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Parang Paderi
Parang Paderi (atau diijo juo Parang Pidari) adolah parang nan balansuang di Sumatera Barat jo sakitar utamonyo di kawasan Karajaan Pagaruyuang dari taun 1803 hinggo 1838. Parang ko marupokan paparangan nan pado mulonyo dek patantangan dalam masalah agamo sabalun barubah manjadi paparangan malawan panjajahan.
Parang Paderi bamulo dek muncuanyo patantangan sakalompok ulama nan disabuik subagai Kaum Paderi tahadok kabiasoan-kabiasoan nan acok dilakuan di kalangan masyarakaik nan disabuik Kaum Adaik di kawasan Karajaan Pagaruyuang jo sakitarnyo. Kabiasoan nan dimukasuikan di antaronyo pajudian, sabuang ayam, pamakaian candu, minuman kareh, timbakau, siriah, dan juo aspek hukum adaik matriarkat manganai hukum warih, sarato lungganyo palaksanoan kawajiban ritual formal agamo Islam. Indak adonyo kato supakaik dari Kaum Adaik nan padohal alah baragamo Islam untuak maninggakan kabiasoan tasabuik mambuek berang Kaum Paderi, sahinggo pacahlah paparangan pado taun 1803.
Hinggo taun 1833, parang iko dapek dikatokan subagai parang sudaro nan malibaikan sasamo Minang jo Mandailiang. Dalam paparangan iko, Kaum Paderi dipimpin dek Harimau Nan Salapan sadangkan Kaum Adaik dipimpin dek Yang Dipatuan Pagaruyuang wakatu itu Sultan Arifin Muningsyah. Kaum Adaik nan alah tadasak, mamintak bantuak kapado Balando pado taun 1821. Bantuan ko diawali jo pajanjian antaro Residen du Puy nan mawakili Balando jo Tuanku Suruaso sarato ampek baleh pangulu sabagai wakil-wakil kerajaan Minangkabau. Isi pajanjian ko antaro lain "Pangulu-pangulu Minangkabau manyarahan Pagaruyuang, Sungai Tarab, jo Suruaso, sarato daerah Karajaan Minangkabau salabiahnyo kapado Balando kok Balando bajanji akan manduduki Simawang jo 100 serdadu di bawah komando opsir-opsir Balando". Salamo duo bulan di sinan, Balando mancubo mambujuak kampuang-kampuang di sakaliliang Simawang, supayo dapek tunduak kapado kekuasaan kompeni. Namun, panduduak Sulik Aia indak nio tunduak kapado Balando, sahinggo pado 28 April 1821, Sulit Air disarang tantara Balando. Namun, talibaiknyo Balando ko justru mampakaruah kaadoan, sainggo sajak taun 1833 Kaum Adaik babaliak malawan Balando jo bagabuang basamo Kaum Paderi, walaupun pado akhianyo paparangan ko dimanangan Balando.
Parang Paderi tamasuak paparangan jo rantang wakatu nan cukuik panjang, mangureh harato, jo mangorobankan jiwa raga. Parang iko salain maruntuahan daulaik Karajaan Pagaruyuang, badampak juo pado manurunnyo paniagoan masyarakaik sakitarnyo sarato mamuncuakan papindahan masyarakaik dari kawasan konflik.
(67068) 1999 YO25
(67068) 1999 YO25 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 27 Desember 1999 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Parang Paderi
Latar balakang
Harimau Nan Salapan kamudian mamintak Tuanku Lintau untuak maajak Yang Dipatuan Pagaruyuang Sultan Arifin Muningsyah basarato jo Kaum Adaik untuak maningaan babarapo kabiasaan nan batantangan jo ajaran agamo islam. Dalam babarapo parundiangan nan diadoan indak ado kato sapakaik nan tabuek antaro kaum Paderi jo Kaum Adaik. Sairiang itu babarapo nagari dalam Karajaan Pagaruyuang bagajolak pulo, puncaknyo pado taun 1815, Kaum Paderi dibawah pimpinan Tuanku Pasaman manyarang Karajaan Pagaruyuang sahinggo pacahlah paparangan di Koto Tangah. Serangan iko manyababkan Sultan Arifin Muningsyah tapaso mailak jo malarian diri dari ibu kota karajaan. Dari catatan Raffles nan parnah bakunjuang ka Pagaruyuang pado taun 1818, manyabuikan bahwasanyo inyo hanyo mandapekan siso-siso Istano Karajaan Pagaruyuang nan alah tabaka.
(67068) 1999 YO25
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Parang Paderi
Keterlibatan Balando
Karano tadasak dalam paparangan dan kabaradoan Yang Dipatuan Pagaruyuang nan indak pasti, mako dek itu Kaum Adaik nan dipimpin dek Sultan Tangkal Alam Bagagar mamintak bantuan kapado Balando pado tanggal 21 Februari 1821, walaupun sabananyo Sultan Tangkal Alam Bagagar wakatu itu dianggap indak punyo hak mambuek pajanjian ateh namo Karajaan Pagaruyuang. Akibeknyo dari pajanjian ko, Balando manjadikannyo sabagai tando panyarahan karajaan Pagaruyuang kapado pamarentah Hindia Balando, kamudian maangkek Sultan Tangkal Alam Bagagar sabagai Regent Tanah Datar.
Katerlibatan Balando dalam parang karano diundang dek Kaum Adaik, jo campua tangan Balando dalam parang iko ditandoi jo panyarangan Simawang jo Sulik Aia dek pasukan Kapten Goffinet jo Kapten Dienema pado bulan April 1821 ateh parentah Residen James du Puy di Padang. Kamudian pado 8 Desember 1821 datang pulo tambahan pasukan nan dipimpin dek Letnan Kolonel Raaff untuak mampakuaik posisi pado kawasan nan alah dikuasai.
Pado tanggal 4 Maret 1822, pasukan Balando dibawah pimpinan Letnan Kolonel Raaff barasil manumbuak mundur Kaum Paderi kalua dari Pagaruyuang. Kamudian Balando mambangun benteng patahanan di Batusangka nan diagiah namo Fort Vand der Capellen, sadangkan Kaum Paderi manyusun kakuatan dan batahan di Lintau. Pado tanggal 10 Juni 1822 pasukan Raaf nan mangarik ka Tanjuang Alam dihambek dek Kaum Paderi, tetapi pasukan Balando dapek taruih malaju ka Luhak Agam. Pado tanggal 14 Agustus 1822 dalam patempuran di Baso, Kapten Goffinet mandarito luko barek kamudian maningga pado 5 September 1822. Pado bulan September 1822 pasukan Balando tapaso baliak ka Batusangka karano taruih tatakan dek serangan Kaum Paderi nan dipimpin dek Tuanku Nan Renceh.
Menemerus schutzae
Menemerus schutzae adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Menemerus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1961 dek Denis.
Parang Paderi
Keterlibatan Balando
Sasudah mandapek tambahan pasukan pado 13 April 1823, Raaff mancubo baliak manyarang Lintau, tapi Kaum Paderi bakcando gigiah bana malakuan palawanan, sahinggo pado tanggal 16 April 1823 Balando tapaso baliak liak ka Batusangka. Samantaro tuh pado taun 1824 Yang Dipatuan Pagaruyuang Sultan Arifin Muningsyah baliak ka Pagaruyuang ateh pamintaan Letnan Kolonel Raaff, tetapi pado taun 1825 rajo tarakhir Minangkabau iko wafat dan kamudian dimakamkan di Pagaruyuang. Sadangkan Raaff maningga sacaro mandadak di Padang pado tanggal 17 April 1824 sasudah sabalumnyo inyo mangalami damam tinggi.
Culex guiarti
Culex guiarti adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Psychoda morogorica
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Rabdophaga rosaeformis
Rabdophaga rosaeformis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Menemerus schutzae
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Parancih.
Atrichopogon assimilis
Atrichopogon assimilis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(76946) 2001 BQ18
(76946) 2001 BQ18 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Januari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Parang Paderi
Keterlibatan Balando
Samantaro pado bulan September 1824, pasukan Balando dibawah pimpinan Mayor Frans Laemlin alah barasil manguasoi babarapo kawasan di Luhak Agam di antaronyo Koto Tuo jo Ampang Gadang. Kamudian inyo jugo alah mandapekan Biaro jo Kapau, tetapi karano luko-luko nan didaritonyo di bulan Desember 1824, Laemlin maningga dunia di Padang.
Rabdophaga rosaeformis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(76946) 2001 BQ18
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dicranomyia (Neolimnobia) latiorflava
Dicranomyia (Neolimnobia) latiorflava adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culex guiarti
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Parang Paderi
Gencatan sanjato
palawanan nan dilakuan dek Kaum Paderi sabana kuaik sahinggo sangaiklah manyulikan Balando untuak manunduakannyo. Oleh sabab tuh Balando malalui residennyo di Padang maajak pamimpin Kaum Paderi nan wakatu itu alah dipimpin dek Tuanku Imam Bonjol untuak badamai dengan maklumat banamo "Pajanjian Masang" pado tanggal 15 November 1825. Hal iko dimaklumi karano disaat basamoan Pamarentah Hindia Belanda jugo kahabisan dana dalam bahadokan jo paparangan lain di Eropa jo Jawa sarupo Parang Diponegoro.
Atrichopogon assimilis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dicranomyia (Neolimnobia) latiorflava
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Artimpaza odontoceroides
Artimpaza odontoceroides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Parang Paderi
Gencatan sanjato
Salamo periode gencatan sanjato, Tuanku Imam Bonjol mancubo mamuliahan kakuatan jo mancubo marangkua baliak Kaum Adaik. Sahinggo akhirnyo muncua suatu mufakaik nan dikenal dengan namo "Plakat Puncak Pato" di Bukik Marapalam, Kabupaten Tanah Datar nan mawujuikan konsensus basamo Adaik Basandi Syarak, Syarak Basandi Kitabullah nan artinyo adaik Minangkabau balandaskan kapado agamo islam, sedangkan agamo islam balandaskan kapado Al-Qur'an.
Artimpaza odontoceroides
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Parang Paderi
Tuanku Imam Bonjol
Artikel Utama : Tuanku Imam Bonjol
Tuanku Imam Bonjol nan banamo asli Muhammad Shahab muncua sabagai pamimpin dalam parang paderi satalah sabalumnyo ditunjuak dek Tuanku Nan Renceh sabagai Imam di Bonjol. Kamudian manjadi pamimpin sakaligus panglima parang satalah Tuanku Nan Renceh maningga dunia.
Pado maso kapamimpinannyo, inyo mulai manyasali babarapo tindakan kakarehan nan dilakuan dek Kaum Paderi kapado saudara-saudaranyo, sabagaimano nan tadapek dalam memoirnyo. Walau di sisi lain fanatisme sarupo itu malahiaan sifaik kapahlawanan jo cinto tanah aia.
Nephrotoma curtiterebra
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Dasyhelea aperta
Dasyhelea aperta adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Myxilla (Myxilla) mucronata
Myxilla (Myxilla) mucronata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Myxilla (Myxilla) mucronata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Dasyhelea aperta
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(70157) 1999 NV37
(70157) 1999 NV37 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Juli 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Celina amabilis
Celina amabilis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
58345 Moomintroll
58345 Moomintroll (1995 CZ1) adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Februari 1995 dek D J Asher di Siding Spring.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Celina amabilis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Phronia peculiaris
Phronia peculiaris adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ateloglutus
Ateloglutus adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phronia peculiaris
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Ateloglutus
Langau iko marupokan parasit Protelean.