cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monochamus luteodispersus
Monochamus luteodispersus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Musajik Nurul Yaqin
Musajik Nurul Yaqin adolah salah satu musajik tatuo di Indonesia nan talatak di Nagari Air Bangis, nan secaro administratif masuakk ka dalam wilayah Kecamatan Sei Beremas, Kabupaten Pasaman Barat, Sumatra Barat. musajik ko tacatat sabagai musajik tatuo di Kabupaten Pasaman Barat.
Sijarah
Dibuek ateh arahan H. Abdul Azis sakitar taun 1860, kabaradoan musajik Nurul Yaqin ikuik turuik sato dalam panyabaran Islam di Nagari Air Bangih dan manjadi cikal bakal untuak pangambangan musajik-musajik lainnyo di Air Bangis. Tapi, salapeh salasai Musajik Raya Air Bangis dibuek pado taun 1930, kagiatan di musajik ko talakik taranti salama babarapo wakatu, tapi ndak lamo kamudian dapek dihiduikan kambali sampai saaik kini ko. Kini salain digunoan sabagai tampek kagiatan ibadah umaik Islam, musajik ko digunoan untuak baberapo kagiatan kaagomoan lainnyo.
Agamo Islam masuak ka wilayah Pasaman malalui Air Bangis, palabuahan dagang nan rami sabalun dipindahannyo ibu kota Keresidenan Tapanuli di Air Bangis ka Sibolga pado taun 1842. Manuruik sijarah, panyebaran agamo Islam di Nagari Air Bangis diadoan dek saudagar Muslim dan samakin bakambang pasaik satalah beberapo panduduakk satampek kambali dari menuntuik ilmu di Mekkah, ditambah jo panagakan sabuah musajik baberapo meter dari muara pantai Air Bangis.
Cyardium malaccense
Cyardium malaccense adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Musajik Nurul Yaqin
Sijarah
Diprakarsai dek H. Abdul Azis, pado akhir abaik ka-19 masyarakaik setempat bersama-sama membangun sabauh musajik nan kini dikana sabagai musajik Nurul Yaqin. musajik ko pado awalnyo barupo bangunan baukuran 11 x 25 meter jo dindiang tabuek dari papan dan atok tabuek dari ijuk. Pado saaik itu, di dalamnyo alah tadapek sabuah mimbar nan tabuek dari kayu. Namun, sairiang jo pakambangan jumlah penduduk, masyarakaik setempat mamutuihan untuak membangun musajik nan baru indak baitu jauah dari musajik Nurul Yaqin, nan dikenal sabagai musajik Raya Air Bangis. Sasudah pambangunan salasai pado taun 1930, mimbar nan barado di musajik Nurul Yaqin sempat dipindahkan ka musajik Raya Air Bangis jo suatu upacaro dan diarak keliling kampuang. Akibatnya, sagalo bantuak aktivitas dan kagiatan di musajik Nurul Yaqin sempat terhenti, akan tetapi baliak dihidupkan tak lama kudian ateh insiatif dan kesepatan babarapo urang ulama dan tokoh masyarakaik setempat.
Cyardium malaccense
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Musajik Nurul Yaqin
Sijarah
Manuruik salah sorang pangurus musajik, Maryus Fendra dan Wali Nagari Air Bangis, Islahul Abdi, sairiang pakambangan wakatu, Musajik Nurul Yaqin talakik maalami renovasi barek. Pado taun 1969, bangunan musajik nan awalnyo tabuek dari kayu, diparancak jo diganti jo bangunan permanen, sadang atoknyo diganti jo seng dan ditambah jo gobah. Sampai akhia taun 2011, renovasi taruih diadoan maingek kondisi jamaah nan taruih batambah dan dayo tampuang musajik nan tabateh.
Monochamus luteodispersus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Desmopachria siolii
Desmopachria siolii adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Libnotes (Libnotes) alexanderi
Libnotes (Libnotes) alexanderi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dorcadion brenskei
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Alune
Suku Alune adolah salah satu suku banso kuno di Pulau Seram, Indonesia. Jumlah anggotanyo mancapai 17.000 jiwa dan manetap di 27 kampuang di wilayah barat-tangah pulau. Alune atau Alufuru yang barati suku banso yang partamo "manusia awal" itu sababnyo urang Alune jo urang Wemale di sabuik suku awal yang mandiami daerah atau pulau Seram, urang suku Alune ko juo disabuik sabagai "manusia nunusaku" yang barati urang yang mandiami sabuah danau, iolah satu danau yang ado di kapulauan Seram, yang mano danau ko di anggap sabagai danau suci nan karamat bagi urang suku Alune dan manjadi sumber mato aia untuak babarapo anak sungai yang ado di pulau Seram itu.
Sijarah
Sabuah kutipan yang dituangkan dalam tulisan Sahusilawane (2005), manjalehan badasarkan panyelidikan geologi pambantuakan pulau-pulau di Maluku tajadi pado maso Mesozoikum dan Neozoikum yakni antaro 150 juta sampai 1 juta taun yang lalu. Pulau Seram tanyato marupokan pulau yang tatuo struktur geologinyo. Di maso Plestocen Kapulauan Maluku barado di lua daerah daratan Asia dan lataknyo labiah dakek jo dataran Sahul yang bahubuangan jo Benua Australia. Sahusilawane juo mangutip pandapek ahli paleoantropologi yang mangatokan kalau manusia Wajak (Homo Wajakensis) daerah pasebarannyo sampai pulo di Benua Australia yang akhirnyo manurunkan ras-ras Austro Melanesia dan Proto Melayu, namun pandapek iko alun bisa dibuktikan sampai kini.
Manuruik Antropolog AH Keane, Pulau Seram marupokan pulau yang tatuo di Maluku, pado zaman dulu alah didiami oleh suku-suku Alifuru yang disabuik oleh antropolog Keane sabagai banso Alfuros. Suku banso Alfuros iko adolah pacampuran antaro banso Kaukasus, Mongol, jo Papua. Di Pulau Seram Suku banso Alfuros iko takenal dengan namo suku banso Alune dan Wemale. Salanjuiknyo antropolog Sachse dan DR O.D Taurn bapandapek bahwa suku Alune barasa dari utara, kamungkinan dari Sulawesi Utara dan Halmahera, sadangkan suku bansp Wemale barasa dari timua kamungkinan dari Melanesia.
Dari uraian diateh tampaknyo dapek disimpuakan duo hal tentang teori migrasi yang manyebuikan parihal asal-usua manusia jo budaya di Indoensia tarutamo daerah Maluku, yakni: partamo: teori yang manjelahkan bahwa asal-usua jo ras manusia jo budaya yang bakambang di Indonesia, barasa dari ras Austro Melanosoid yang cikal bakalnyo barasa dari Benua Australia (Austroloid). Ras iko manghasilkan budaya Austronesia yang dapek ditunjuakkan jo adonyo panggunoan bahaso-bahaso rumpun Austronesia. Kaduo; teori yang manyabuik justru dari Indonesia, niniak moyang Austroloid barasa. Budaya Autronesia yang dibaok oleh banso Austroloid iko kamudian manyebar hinggo ka bagian barat Madagaskar. Australia (suku Aborigin?) jo Papua New Guinea yang tamasuak ras Asutroloid, manuruik teori iko, niniak moyangnyo barasa dari Indonesia. Meskipun kaduo teori migrasi yang salamo iko dianut saliang batolak balakang, manyangkuik asal-usua manusia, budaya dan persebarannya di nusantara, namun dapat dilihat titik kesamaannya, yakni kedua teori sama-sama meyakini bahwa budaya yang bakambang di Indonseia adolah budaya Austronesia yang dibaok jo disebarkan oleh ras Austro Melanesoid. Manyangkuik pihak mano yang partamo kali manyebarkan atau manarimo pangaruahnyo, apokah barasa dari Indonesia sandiri, atau benua Australia sabagai cikal baka budaya Austronesia, pado titiak iko kaduo teori babeda namun masih tatap diacu, maingek pambuktian tabaru manyangkuik iko alun ado.
Bahaso
Suku Alune manuturkan bahaso Malayu-Polinesia. Bahaso iko dikenal juo banamo bahaso Sapalewa atau Patasiwa Alfoeren dan mampunyoi babarapo dialek, meski jumlah panuturannyo yang saketek. Dialek paliang banyak adolah dialek Rambatu.
Sarupo kalompok manusia kuno yang manatap di padalaman Seram, suku Alune sacaro tradisional hiduik dari hasil hutan. Makanan urang suku Alune barasa dari batang sagu dan mampraktekkan pananaman bapindah-pindah.
Kabudayaan
Laki-laki jo padusi manggunokan saketek pakaian karano lingkungan yang lambok. Dalam kahidupan sahari-hari, urang gadang Alune manggunokan kain pinggang pendek yang tabuek dari serat kulik, sama sarupo baju tapa Polinesia. Kain pinggang iko mamanjang hinggo di ateh lutuik dan kadang mampunyoi pola dekoratif.
Dalam parayaan khusus, lai-lakiurang suku Alune manggunokan baju parang dan mambaok pedang panjang. Laki-laki Alune talibat dalam aktivitas parang tahadap suku-suku lain. Padusi Alune mangoleksi hasil hutan sambia dikawani jo anak-anaknyo.
Budaya dan gaya hiduik Alune barubah banyak dalam babarapo dasawarsa terakhir karena dampak konsumerisme. Juo, kakacauan politik dan kaagamaan sarato konflik di Indonesia mampangaruhi banyak pulau di Maluku.
Mato pancarian
Mato pancarian suku urang Alune ko meski inyo dikatokan tingga di sabuah pulau, namun nindak ado sumber yang manunjuan kalau urang suku Alone ko mato pancariannyo manjadi nelalyan atau manangko ikan di lawik. Mato pancarian urang suku Alune labiah condong ka patanian, sarupo batanam ubi jala, talas kaladi, pisang, jo sayua-sayuaran. Sistim batani suku Alone pun indak manatam, namun sistim baladang bapindah-pindah atau sistim tabang-baka lalu sasudah itu ladang yang alah di baka akan di tanami samo cangkeh jo tanaman buah-buahan untuak manandoi kalau lahan itulah pernah ditanami urang.
Estola hispida
Estola hispida adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Alune
Mato pancarian
Kamudian suku urang Alune ko juo punyo mato pancarian sambilan iolah manyadap gatah Damar samo baburu untuak mandapean kabutuhan sahari hari samo makonsumsi dagiang dan makanan pokok dari suku urang Alone ko iolah Sagu, Talas Kaladi, jo Ubi jala.
Estola hispida
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Alune
Sistim kakarabatan
Urang suku Alone marupokan suku yang manganut sistim kakarabatan Patrilineal, jo adat manikah yang Patrilokal. Kadudukan anak laki-laki dalam suku Alune ko di pandang labiah tinggi dari darajat anak Padusi, karano anak laki-laki dinilai labiah tangguh samo labiah perkasa dari anak padusi. Dalam pergaulan sahari-hari pun anak laki-laki jo anak padusi di katokan indak bebas, pasalnyo pergaulan laki-laki jo padusi yang balabiahan di anggap hal yang tabu bagi suku Alune ko.
Perkawinan di suku Alune ko di mulai dari paminangan, meski urang suku Alune ko juo mangenal adonyo kawin lari yang biasonyo dikaranokan pinangan yang di tulak samo pihak kaluargonyo, dan suku Aluno ko juo mangenal mas kawin sabagaimano kabudayaan pakawinan yang umum di Indonesia.
Agamo
Maso kini ko urang suku Alune alah mulai mangenal agamo Kristen, namun urang tu masih juo ado babarapo masyarakaiknyo yang masih mamegang taguah kapicayoan dari niniak moyangnyo sarupo picayo ka roh-roh niniak moyang atau Animise. Urang suku Alune baranggapan kalau roh niniak moyangnyo mambarikan palinduangan untuak suku katurunannyo dalam kahidupan sahari-hari atau pun ado juo yang maminta patolongan ka roh niniak moyangnyo katiko ado sanak karabat yang kanai panyakik atau sakik yang alah lamo dan alun kunjuang cegak. Kamudian urang suku Alune juo picayo samo hal-hal gaib atau roh-roh jaek yang mambaok malapetaka, atau panyakik sarupo yang alah di sabuikkan tadi.
Plastophora luteizona
Plastophora luteizona adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Xenochironomus xenolabis
Xenochironomus xenolabis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(70001) 1998 XB7
(70001) 1998 XB7 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Desember 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pseudolimnophila (Pseudolimnophila) nycteris
Pseudolimnophila (Pseudolimnophila) nycteris adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(55442) 2001 TQ92
(55442) 2001 TQ92 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Oktober 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culicoides filarifer
Culicoides filarifer adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 AA146
2013 AA146 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.134, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 16.2.
Xystrocera similis
Xystrocera similis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2013 AA146
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hydrophorus fumipennis
Hydrophorus fumipennis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culicoides filarifer
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Hydrophorus fumipennis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(58508) 1996 WA2
(58508) 1996 WA2 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 November 1996 dek L Lai di Dossobuono.
(79565) 1998 QV75
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Myrmekioderma rea
Myrmekioderma rea adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
(58508) 1996 WA2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(69487) 1997 AZ2
(69487) 1997 AZ2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Januari 1997 dek T Kobayashi di Oizumi.
Spilogona aterrima
Spilogona aterrima adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Phytomyza nigra
Phytomyza nigra adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Onthophagus exilis
Kumbang iko punyo antena lamela.
Tethya sollasi
Tethya sollasi adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
(69487) 1997 AZ2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Platysoma brevistriatum
Platysoma brevistriatum adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tethya sollasi
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Tethya sollasi dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Platysoma brevistriatum
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Myrmekioderma rea
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Myrmekioderma rea dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Tipula (Nippotipula) sinica
Tipula (Nippotipula) sinica adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 QM33
2006 QM33 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.310, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.7.
Tipula (Nippotipula) sinica
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Metopomyza nigrohumeralis
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
2006 QM33
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mallaspis scutellaris
Mallaspis scutellaris adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tetartanus cribricollis
Tetartanus cribricollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amerika Selatan
Amerika Selatan atau disabuik juo Amerika latin adolah sabuah kawasan nan barado di antaro Samudra Pasifik jo Samudra Atlantik nan tasambuang juo jo daratan dari Amerika Utara malalui Tanah Gantiang Panama. Kawasan iko dilalui dek garih khatulistiwa, dan sabagian gadang dataran kawasan tasabuik barado di balahan bumi selatan. Bagian barat kawasan Amerika Selatan tadiri dari barisan pagunuangan Andes dari utara hinggo ka selatan, sadangkan bagian timur kawasan ko marupoan dataran randah nan sabagian gadangnyo marupoan basin sungai Amazon, dengan hutan tropis nan labek.
Tetartanus cribricollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Amerika Selatan
Sijarah
Dipakiroan Amerika Selatan ko didiami partamo kali dek manusia nan bamigrasi dari Asia malalui Tanah Gantiang Bering (kiniko marupoan Selat Bering) manuju Amerika Utara dan kamudian taruih ka arah selatan manuju Amerika Selatan. Dugaan lain tentang hal migrasi tasabuik ka Amerika Selatan adolah dari bagian selatan Samudra Pasifik malalui kapulauan di Oceania.
Ekonomi
Pado tahun 2002, tingkek pangangguran di Amerika Selatan adolah 10,8%. Dikaranoan inflasi nan tinggi di hampia saluruah negara-negara Amerika Selatan, suku bungo turuik maningkek sarato jo investasi nan manurun. Suku bungo biasonyo duo kali lipek dibandiang jo Amerika Serikat. Contohnyo, suku bungo di Venezuela sekitar 22% jo 23% di Suriname. Dengan pangacualian di Chili, nan dimulai sajak 1973 di bawah Augusto Pinochet.
South American Community of Nations adolah sabuah zona dagang bebas nan dirancanaan di kawasan iko untuak manyatuan duo organisasi perdagangan bebas nan alah ado sabalumnyo yaitunyo; Mercosur jo Andean Community.
Di Amerika Selatan, pabedaan antaro nan kayo jo miskin sangaik gadang. Di Venezuela, Paraguay, Brasil, dan banyak negara Amerika Selatan lainnyo, urang-urang 20 persen nan takao dapek mampunyoi labiah dari 60% kakayoan negara, sadangkan 20 persen tamiskin hanyo mampunyoi kurang dari 5%. Pabedaan iko dapek diliek di banyak kota-kota gadang di Amerika Selatan nan mampunyoi rumah kumuah jo gubuak dakek jo gedung-gedung pancakar langik jo apartemen mewah kelas ateh.
Demografi
Catatan:
(75664) 2000 AX82
(75664) 2000 AX82 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Leptotarsus (Macromastix) alexanderi
Leptotarsus (Macromastix) alexanderi adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(75664) 2000 AX82
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leptotarsus (Macromastix) alexanderi
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Dinar, Afyonkarahisar
Dinar adolah sabuah kota nan ado di Provinsi Afyon, Turki. Kota ko pado taun 2009 jumlah panduduknyo 23.714 jiwa.
Stenodryas
Stenodryas adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Wagneriana tauricornis
Wagneriana tauricornis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1889 dek O P-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat hingga Peru.
Acalolepta dentiferoides
Acalolepta dentiferoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Mycetophila parapellucida
Mycetophila parapellucida adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Saropogon hudsoni
Saropogon hudsoni adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Xenochaeta dichromata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(65615) 4163 T-3
(65615) 4163 T-3 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Oktober 1977 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rheotanytarsus photophilus
Rheotanytarsus photophilus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(66989) 1999 XZ102
(66989) 1999 XZ102 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Leptotarsus (Macromastix) alfie
Leptotarsus (Macromastix) alfie adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Phryxe confusa
Phryxe confusa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Helius (Rhampholimnobia) deentoo
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(51818) 2001 OM15
(51818) 2001 OM15 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Juli 2001 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dolichopus detersus
Dolichopus detersus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Diestota subplagiata
Diestota subplagiata adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gnomidolon sinopium
Gnomidolon sinopium adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Diestota subplagiata
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Gnomidolon sinopium
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tabanus nigrifer
Tabanus nigrifer adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Canindea latithorax
Canindea latithorax adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dioctria ochrifacies
Dioctria ochrifacies adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Spilogona atricans
Spilogona atricans adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chlorophorus orbatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Spilogona atricans
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Raspailia (Hymeraphiopsis) irregularis
Raspailia (Hymeraphiopsis) irregularis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Raspailia (Hymeraphiopsis) irregularis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Syntormon madagascarensis
Syntormon madagascarensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Palpada claudia
Palpada claudia adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Adetus longicauda
Adetus longicauda adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phronia fennica
Phronia fennica adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Yusifli, Agdam
Yusifli marupoan sabuah kampung nan talatak dalam distrik Agdam, Azerbaijan.
(80620) 2000 AY178
(80620) 2000 AY178 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Compsa quadriguttata
Compsa quadriguttata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lasiocercis niveosignata
Lasiocercis niveosignata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Boletina kompantzevi
Boletina kompantzevi adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Teucholabis (Teucholabis) hera
Teucholabis (Teucholabis) hera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Bezzia nigripes
Bezzia nigripes adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gnophomyia monophaea
Gnophomyia monophaea adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2011 WS74
2011 WS74 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.351, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urucurymyia urna
Urucurymyia urna adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(55443) 2001 TY92
(55443) 2001 TY92 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Oktober 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culicoides yamii
Culicoides yamii adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Copestylum prasinus
Copestylum prasinus adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tabanus nipponicus
Tabanus nipponicus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Copestylum prasinus
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Culicoides yamii
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dicranomyia (Dicranomyia) brunneistigma
Dicranomyia (Dicranomyia) brunneistigma adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2008 AX1
2008 AX1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.476, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.3.
(64577) 2001 WQ41
(64577) 2001 WQ41 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Nopember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Diyarbakır
Diyarbakır adolah sabuah kota nan ado di Provinsi Diyarbakır, Turki. Kota ko pado tahun 2009 jumlah panduduknyo 605.424 jiwa.
Bactrocera synnephes
Bactrocera synnephes adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(79566) 1998 QZ76
(79566) 1998 QZ76 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 1998 dek LINEAR di Socorro.
Bactrocera synnephes
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(79566) 1998 QZ76
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Hypocacculus metallescens
Hypocacculus metallescens adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(220951) 2005 LT17
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nemopalpus mopani
Nemopalpus mopani adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Dasineura alpestris
Dasineura alpestris adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Egle inermis
Egle inermis adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leptotarsus (Macromastix) amissionis
Leptotarsus (Macromastix) amissionis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Megaselia bisetulata
Megaselia bisetulata adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Quasimodopsis riedeli
Quasimodopsis riedeli adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(72614) 2001 FU20
(72614) 2001 FU20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Maret 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diadelia atomosparsa
Diadelia atomosparsa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58509) 1996 XB1
(58509) 1996 XB1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Desember 1996 dek T Kobayashi di Oizumi.
Hemipenthes jezoensis
Hemipenthes jezoensis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(58509) 1996 XB1
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Armylaena testacea
Armylaena testacea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Oxyprosopus angustus
Oxyprosopus angustus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(70002) 1998 XY9
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(76874) 2000 YR32
(76874) 2000 YR32 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chonocephalus simplex
Chonocephalus simplex adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Naubolus simplex
Naubolus simplex adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Naubolus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1946 dek Mello-Leitão.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Paraguay.
Onthophagus exiguus
Onthophagus exiguus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
2011 WR41
2011 WR41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.345, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anopheles lovettae
Anopheles lovettae adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Marah Roesli
Marah Roesli atau acok kali dieja Marah Rusli adolah sastrawan Indonesia angkatan Balai Pustaka. Katerkenalanny karano karyanyo Siti Nurbaya (roman) nan ditabikkan pado taun 1920 sangaik banyak dibicarokan urang, bahkan sampai kini. Siti Nurbaya talah malagenda, padusi nan tapaso kawin karano kaadaan ekonomi urang tuanyo, jo lalaki nan indak diinginkannyo
Riwayat
Marah Rusli, sang sastrawan tu, banamo langkok Marah Rusli bin Abu Bakar. Inyo dilahiekan di Padang pado tanggal 7 Agustus 1889. Ayahnyo, Sultan Abu Bakar, adolah saurang bangsawan Pagaruyuang jo gala Sultan Pangeran, sadangkan ibunyo badarah Jawo, katurunan Sentot Alibasyah, saurang panglima parang Pangeran Diponegoro nan ditugehkan dek Belanda ka Minangkabau untuak manghadapi parang Padri, namun kamudian inyo mambelot jo mambantu pajuangan rakyat Minangkabau malawan kolonialis Belanda.
Ayahnya bakarajo sabagai demang. Marah Rusli mengawini gadis Sunda kelahiran Buitenzorg (kini Bogor) pado taun 1911. Mereka dikaruniai tigo urang anak, duo urang laki-laki dan saurang padusi. Perkawinan Marah Rusli jo gadis Sunda bukanlah perkawinan nan diinginkan dek urang tua Marah Rusli, tetapi Marah Rusli kokoh pado sikapnya, dan inyo tatok mampartahankan perkawinannya.
Walau labiah takana sabagai sastrawan, Marah Rusli sabananyo adolah dokter hewan. Babedo jo Taufiq Ismail jo Asrul Sani nan memang bana-bana maninggakan profesinyo sabagai dokter hewan karano mamiliah manjadi panyair, Marah Rusli tatap manakuni profesinyo sabagai dokter hewan hinggo pensiun pado taun 1952 jo jabatan tarakhir Dokter Hewan Kapalo. Kasukaan Marah Rusli tahadok kasusastraan alah tumbuah sajak inyo masih ketek. Inyo sangaik sanang mandangakan carito-carito dari tukang kaba, tukang dongeng di Sumatera Barat nan bakaliliang kampuang manjua caritonyo, jo mambaco buku-buku sastra. Marah Rusli maningga dunia pado tanggal 17 Januari 1968 di Banduang dan dimakamkan di Bogor, Jawa Barat.
Kiprah
Dalam sajarah sastra Indonesia, Marah Rusli tacataik sabagai pangarang roman nan patamo dan dibari gala dek H.B. Jassin sabagai Bapak Roman Modern Indonesia. Sabalun muncul bantuak roman di Indonesia, bantuak prosa nan biasonyo digunokan adolah hikayaik.
Marah Rusli bapandidiakan tinggi dan buku-buku bacaannyo banyak nan barasa dari Barat nan manggambarkan kamajuan zaman. Inyo kamudian malihaik bahwa adaik nan malingkupinyo indak sasuai lai jo pakambangan zaman. Hal tu malahiekan pamberontakan dalam hatinyo nan dituangkannyo ka dalam karyanyo, Siti Nurbaya. Inyo ingin malapehkan masarakaiknyo dari belenggu adaik nan indak mambari kasampatan bagi nan mudo untuak manyatokan pandapaik atau kainginannyo.
Dalam Siti Nurbaya,alah dilatakkan landasan pamikiran nan mangarah pado emansipasi wanita. Carita tu mambuek wanita mulai mamikiekan akan hak-haknyo, apokah inyo hanyo manyarah karano tuntutan adaik (dan takanan urang tuo) ataukah inyo harus mampartahankan nan diinginkannyo. Caritonyo manggugah jo maninggakan kasan nan mandalam kapado pambaconyo. Kasan tulah nan taruih malakaik sampai sampai kini. Satalah labiah salapan puluah taun novel itu dilahiekan, Siti Nurbaya tatap diingaik dan dibicarokan.
Salain Siti Nurbaya, Marah Rusli pulo manulih babarapo roman lainnyo. Akan tatapi, Siti Nurbaya itulah nan tabaik. Roman tu mandapaik hadiah taunan dalam bidang sastra dari Pamerentah Republik Indonesia pado taun 1969 dan ditajamahkan ka dalam bahasa Rusia.
Bibliografi
Tajamahannya: Gadis nan Malang (novel Charles Dickens, 1922).
Molophilus (Molophilus) sparus
Molophilus (Molophilus) sparus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pterolophia deducta
Pterolophia deducta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Culex xenophobus
Culex xenophobus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.