cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ecionemia acervus
Ecionemia acervus adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ecionemia dan famili  Ancorinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1864 dek Bowerbank.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Ecionemia acervus dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pedaria aethiopica
Pedaria aethiopica adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Cylindrepomus laetus
Cylindrepomus laetus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Undang-undang nan Duo Puluah
Undang-undang nan Duo Puluah adolah sarangkaian hukum adaik Minangkabau nan mangatur tantang katantuan pidana dalam masyarakat Minangkabau. Sacaro umum, Undang-undang ko tabagi pado duo bagian nan utamo: Undang-undang nan Salapan jo Undang-undang nan Duo Baleh.
Undang-undang nan Salapan
Ado pulo salah satu macam kasalahan nan masuak dalam babarapo naskah adaik namun indak tamasuak dalam nan Salapan, namonyo siai baka sabatang suluah, yaitu mambakar rumah atau kabun urang, dan hukumannyo ampai samo jo samun saka jo rabuik rampeh.
Undang-undang nan Duo Baleh
Undang-undang nan Duo Baleh (disabuik pulo sabagai undang nan di mudiak) tabagi manjadi duo bagian: Undang-undang Anam nan Daulu maatur prosedur pambuktian palanggaran atau kajahatan nan tatangkok basah atau badasarkan kasaksian urang; jo Undang-undang Anam nan Kudian maatur prosedur pambuktian palanggaran atau kajahatan badasarkan tando atao katarangan.
Dando
Dando adolah jinih hukuman nan paliang umum dalam pidana adaik di Minangkabau, sasuai prinsip adaik diisi limbago dituang sarato kaki tataruang inai padahannyo, lidah tadorong ameh padahannyo. Dando dapek dijatuahkan sabagi hukuman pangganti nan basipaik material atau untuak palanggaran nan basipaik immaterial, cando sumbang salah.
Buang
Dibuang atau dikuciakan (di Silungkang disabuik dikuruang di lua) dijatuahan mamakai banyak prinsip. Pado dasarnyo, urang nan dibuang di kaba baiak indak diimbauan, di kaba buruak indak diiambauan dan indak ditapuak banduenyo, indak ditingkek-i janjang rumah gadangnyo. Hukuman buang dianggap sabagai hukuman nan paliang barek, dek sabab baabu bagantiak, kumuah basasah. Jinih-jinih buang nan lazim antaro lain:
Condylostylus hirtulus
Condylostylus hirtulus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dolichopus partitus
Dolichopus partitus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
(74020) 1998 GW10
(74020) 1998 GW10 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 April 1998 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2006 XA3
2006 XA3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.624, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diallus papuanus
Diallus papuanus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Allobaccha annulifemur
Allobaccha annulifemur adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Bazarella septentrionalis
Bazarella septentrionalis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Ahmad Boestamam
Abdullah Thani bin Raja Kechil atau Ahmad Boestamam adolah surang pajuang politik anti kolonial Inggirih di Malaysia.
Baliau manggunokan namo Ahmad Boestamam sabagai namo pena katiko mandirian koran Suara Rakyat pado taun 1945 di Ipoh, Perak. Namo ko lakek sabagai namo nan populer. Baliau pernah pulo manggunoan namo pena Ruhi Hayat jo Jiwalara. Baliau babakat gadang dalam panulihan sarato surang pambicaro nan handal. Baliau di anugerahi Panglima Negara Bintang Sarawak pado taun 1976 sarato baagiah gala Datuk.
Karya
Salain giat dalam dunia politik, Boestamam mahasilan pulo sakurang-karangnyo 15 buah novel.
2005 JJ91
2005 JJ91 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.600, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(348400) 2005 JF21
(348400) 2005 JF21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.536, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lemula nishimurai
Lemula nishimurai adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2007 CS5
2007 CS5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.173, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Carterica buquetii
Carterica buquetii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neopetrosia proxima
Neopetrosia proxima adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Neopetrosia proxima dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Aegophagamyia cincta
Aegophagamyia cincta adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Marensis simplex
Marensis simplex adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amblymora elongata
Amblymora elongata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anthomyia dubia
Anthomyia dubia adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chaetodexia trilineata
Chaetodexia trilineata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Anthomyia dubia
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Chaetodexia trilineata
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Monocerellus montanus
Monocerellus montanus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Monocerellus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1983 dek Tanasevitch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia.
Phryxe tremula
Phryxe tremula adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Drosophila ceratostoma
Drosophila ceratostoma adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Acroceratitis clavifera
Acroceratitis clavifera adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(70290) 1999 RZ118
(70290) 1999 RZ118 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Operclipygus crenatus
Operclipygus crenatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(65227) 2002 ES46
(65227) 2002 ES46 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.027, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Molophilus (Molophilus) unispiculatus
Molophilus (Molophilus) unispiculatus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lutzomyia ylephiletor
Lutzomyia ylephiletor adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Exocentrus galloisi
Exocentrus galloisi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Abu Hanifah
'''Dr. Abu Hanifah Dt. Marajo Ameh atau nan labiah dikana jo Abu Hanifah''' adolah surang pajuang kamardekaan, ahli kasehatan (dokter), seniman sarato politisi Indonesia. Abu Hanifah pernah manjabat sabagai Mantari Pandidikan jo Kabudayoan Indonesia pado taun 1949 sampai 1950 dalam Kabinet RIS. Salain tu, baliau pernah pulo ditugehan sabagai Duta Basa RI untuak Brazil.
Sambia bapraktek sabagai dokter, Abu Hanifah giaik pulo dikancah politik praktis dalam karangko pajuangan kamardekaan Indonesia. Babarapo kagiatan politiknyo, diantaronyo manjadi redaktur babagai majalah pahimpunan pamuda, sarupo Jong Sumatranen Bond pariode 1923-1926 sarato Indonesia Moeda pado taun 1931 sarato babagai kagiatan lainnyo. Abu Hanifah adolah salah surang tokoh dalam paristiwa Sumpah Pemuda pado taun 1928. Katiko Japang masuak manduduak-i Hindia Balando (Indonesia), Abu Hanifah giat sabagai anggota Barisan Pamuda Asia Raya. Kasadonyo kagiatan politik sarato pajuangan kamardekaannnyo, alah manampek-an Abu Hanifah sabagai salah surang tokoh parintis kamardekaan Indonesia.
Abu Hanifah maningga dunia pado 4 Januari 1980 di Rumah Sakit Pusat Angkatan Darat Gatot Soebroto, Jakarta, karano panyakik imbuli (kalumpuahan pado maso tuo) nan didaritonyo. Baliau dikabumian di Taman Pemakaman Umum Karet Bivak, Jakarta, ditampek nan samo jo adiak kanduangnyo, Usmar Ismail. Abu Hanifah maninggaan surang bini, 3 urang anak sarato 4 urang cucu.
Cyclobacanius bertiae
Cyclobacanius bertiae adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spilogona sanctipauli
Spilogona sanctipauli adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Atomosia coxalis
Atomosia coxalis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Megaselia rubida
Megaselia rubida adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Acalolepta kusamai
Acalolepta kusamai adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tribalus comes
Tribalus comes adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acalolepta kusamai
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tribalus comes
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Coenosia veltuinifacies
Coenosia veltuinifacies adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trirachys sphaericothorax
Trirachys sphaericothorax adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tanjung Pala, Pulau Laut, Natuna
Tanjung Pala adolah sabuah desa nan ado di kecamatan Pulau Laut, Kabupaten Natuna, provinsi Kapulauan Riau, Indonesia.
Kacang
Kacang adolah istilah non-botani nan biaso dipakai untuak manyabuik incek babarupo tumbuahan polong-polongan (namun indak kasadonyo). Dalam pambicaroan sahari-hari, kacang dipakai juo untuak manyabuik buah (polong) atau bahkan tumbuahan nan manghasilkannya. Di Jakarta, kato "kacang" biasonyo dimakasuikan untuak polong kacang tanah. Kato iko sabananyo dipakai untuak manyabuik incek kariang nan babantuak manyarupoi ginjal dan dimakan sasudah dikariangan.
Pangertian "kacang" indak samo jo "nut" dalam bahaso Inggerih, tatapi labiah dekek jo pangertian pulse ditambah jo kedelai, kacang tanah dan sajumlah sayuaran legum (kacang panjang).
Kacang biasanyo manganduang protein dan/atau lemak nan cukuik tinggi, sahinggo banyak nan di jadian sabagai bahan pangan nan pantiang. Incek legum kariang nan gadang dan manganduang banyak tapuang biasanyo indak disabuik "kacang", malainkan "kara" atau "koro".
Dalam konteks pangan,"kacang" dipakai pulo untuak manyarotoi namo produk pangan olahan nan biasanyo dibuek dari kacang tanah.
Idobrium sechellarum
Idobrium sechellarum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
54411 Bobestelle
54411 Bobestelle (2000 LH10) adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Juni 2000 dek P B Stetson, D D Balam di Mauna Kea.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipula (Acutipula) obtusiloba
Tipula (Acutipula) obtusiloba adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) nebulifera
Rhabdomastix (Rhabdomastix) nebulifera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pericoma schumanni
Pericoma schumanni adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) nebulifera
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pericoma schumanni
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Amir Hamzah
Tengku Amir Hamzah nan langkoknyo bagala Tengku Amir Hamzah Pangeran Indera Putera adolah surang sasterawan Indonesia angkatan Pujangga Baru. Baliau lahia dari kaluargo urang bangsawan Melayu Kasultanan Langkat, dan banyak bakacimpuang dalam bidang sastra jo kabudayaan Melayu.
Baliau mandapek pandidikan di Sumatera jo Jawa. Amir talibaik jo pergerakan nasionalis Indonesia samaso baliau baraja di sikola manangah ateh di Surakarta sakita taun 1930-an. Baliau jatuah cinta jo rekan sikola babanso Jawa, Ilik Sundari. Keduo-duo rekan iko kekal karik maupun salapeh Amir menamatkan pandidikannyo di sikola perundangan di Betawi (sekarang Jakarta). Mereka anyo berpisah pado taun 1937 apabilo Amir dipanggia kumbali ka Sumatera untuak mangawini puteri Sultan jo batugeh di istano – Amir tatap manjalankan tugasnyo mahupun indak baraso gambira jo pakawinannyo. Baliau batugeh sabagai wakil karajaan di Langkat salapeh pengisytiharan kamardekaan Indonesia pado taun 1945. Baliau tabunuah pado taun barikuiknyo semaso sabuah revolusi sosial nan dikatuai Partai Komunis Indonesia jo disemadikan di dalam kubua rami.
Maso ketek
Ayah Amir Hamzah banamo Tengku Muhammad Adil nan bagala Datuk Paduka Raja. Tengku Muhammad Adil marupoan wakil Sultan untuak Luhak Langkat Hulu nan bakaduduakan di Binjai. Badasar silsilah kaluargo istano Kasultanan Langkat, Amir Hamzah adolah katurunan ka-10 dari Sultan Langkat. Amir Hamzah maabihan maso ketek di kampuang alamannyo. Dek kawan sapamenannyo, Amir ketek biaso dipanggia jo sabutan Tengku Busu atau "Tengku nan bunsu". Said Hoesny, kawan Amir Hamzah di maso keteknyo manggambaannyo sabagai surang anak elok laku nan jadi kasayangan sadonyo urang.
Dari ketek, Amir dididik dalam prinsip-prinsip Islam, takah mangaji, fikih, jo tauhid, sarato baraja di Masjid Azizi di Tanjung Pura dari ketek. Inyo tatap manjadi Muslim nan taat sapanjang hidupnyo. Pariode di mano inyo manyalasaikan studi formal juo dipadebatkan. Babarapo sumber, tamasuak pusat bahaso pamarintah Indonesia, manyabuikkan bahsonyo inyo mulai basakolah pado tahun 1916,samantaro biografer M. Lah Husny manulih bahsonyo tahun partamo sakolah formal panyair ko adolah pado tahun 1918. Di sakolah dasar babahaso Bulando di mano Amir partamo kali baraja, inyo mulai manulih sarato mandapek panilaian-panilaian nan ancak dalam biografi nan ditulisnyo tantang Amir, panulih Nh. Dini manulih bahsonyo Amir dijuluki "abang" dek kawan-kawan sakelasnyo karano inyo jauah labiah tinggi daripado mereka.
Pado tahun 1924atau 1925, Amir lulus dari sakolah dasarnyo di Langkat jo pindah ka Medan untuak baraja di Meer Uitgebreid Lager Onderwijs (MULO, sakolah manangah partamo) di situ. Sasudah manyalasaikan studinyo kiro-kiro duo tahun kamudian, inyo mamasuki hubungan formal jo sapupunyo dari pihak ibunyo, Aja Bun. Husny manulih bahsonyo kaduonyo sangajo dipatamukan jo dijodohkan untuak manikah dek urang tuo mereka, namun Dini manganggap hubungan itu sabagai sumpah untuak manjadi salalu satia. Karena urang tuonyo mangizinkannyo untuak manyalasaikan studinyo di Jawa, Amir kamudian pai ka ibu kota kolonial Hindia Belanda di Batavia (kini Jakarta) untuak manyalasaikan studinyo.
Baraja di Jawa
Amir pai ka Pulau Jawa surang sajo lewat pajalanan di lauik salamo tigo hari di kapal Plancus. Katiko tibo di Batavia, inyo masuak di Christelijk MULO Menjangan, di mano inyo manyalasaikan tahun SMP tarakhianyo. Anthony H. Johns dari Australian National University manulih bahsonyo di sakolah ko Amir mampalajari babarapo konsep jo nilai-nilai Kekristenan. Di Batavia, Amir talibaik pulo dalam organisasi sosial Jong Sumatra. Katiko pariode iko pamudo Amir manulih puisi partamonyo. Husny manulih bahsonyo Amir patah hati sasudah manamukan Aja Bun nan alah manikah jo laki-laki lain nan indak sapangatahuan Amir, samantaro Dini bapandapek bahsonyo puisi "Tinggallah " ditulih indak lamo sasudah Amir naiak kapa Plancus, katiko inyo sangaik taragak jo ayah bundonyo.
Sasudah manyalasaikan sakolah manangah sarato kapulangannyo sabanta ka Sumatra, Amir malanjuikkan sakolahnyo ka Algemene Middelbare School (AMS, sakolah manangah ateh) nan dioperasikan Boedi Oetomo di Surakarta, Jawa Tengah, di mano inyo mampalajari Sastra Timur jo bahaso, tamasuak bahaso Jawa, Sanskerta, jo Arab. Amir labiah suko manyandiri daripado di asrama nan rami, inyo labiah mamiliah manyewa biliak di rumah priAchdiat Karta Mihardja; mereka bapandapek bahsonyo Amir adolah pamuda nan ramah, rajin, jo catatan langkok jo biliak nan barasiah (salimuik dilipek elok-elok, Mihardja kamudian bacarito, bahsonyo "... lalat jang kesasar akan dapat tergelintjir atasnja"), tapi Amir ko adolah urang nan romantis pulo; cenderung baibo ati di bawah cahayo lampu jo mangisolasi diri dari kawan-kawan sakelasnyo.
Di Surakarta Amir bagabuaang jo garakan nasionalis. Inyo ka batamu jo sasamo parantau dari Sumatra jo mandiskusikan masalah sosial rakyat Melayu Nusantara di bawah kakuasaan kolonial Belanda. Meskipun pemuda bapandidikan kala tu pado umumnyo labiah mamilih mangecek manggunakan bahasa Bulando, inyo basikareh mangecek jo bahaso Melayu. Tahun 1930 Amir manjadi kapalo cabang dari Indonesia Moeda di Surakarta, manyampaikan pidatonyo dalam Kongres Pemuda 1930 jo mangabdi sabagai editor majalah organisasi itu, "Garoeda Merapi". Di sakolah inyo kamudian batamu sarato jatuah cinto jo Ilik Soendari, gadih Jawa nan hampia saumua jo inyo. Soendari, putri Raden Mas Koesoemodihardjo, adolah ciek dari banyak murid padusi di sakolah tu, jo rumahnyo barado di dakek nan parnah ditinggal Amir. Manuruik Dini, kaduonyo samakin dakek, Amir mangajari Soendari bahaso Arab, jo Soendari mangajarinya bahaso Jawa. Mereka capek basobok satiok hari, bacakap-cakap tantang babagai topik.
Ibu Amir maningga pado tahun 1931, jo ayahnyo satahun sasudahnyo; pandidikan Amir pun indak bisa dibiayai. Sasudah studi AMS-nyo rampung, inyo nio taruih baraja di sakolah hukum di Batavia. Karano tu, inyo manulih kapado sanaknyo, Jakfar nan mangatur agar biaya siso studinyo dibayia dek Sultan Langkat. Pado tahun 1932 Amir bisa baliak ka Batavia jo mamulai studi hukumnyo, mangaambiak karajo paruh waktu sabagai guru. Pado awalnyo, hubunganny jo Soendari dilanjuikkan malalui surek, maskipun Soendari sagaro malanjuikkan studinyo di Lembang, kota nan jauah labiah dakek jaraknyo ka Batavia daripado Surakarta, iko mamungkinkan kaduonyo untuak batamu diam-diam – katiko urang tuo Soendari mangatahui hubungan mereka, Amir jo Soendari pun dilarang untuak batamu.
Tahun tu, duo puisi partamo Amir, "Soenji" (EYD":"Sunyi") jo "Maboek ..." (EYD:"Mabuk"), ditabiakkan dalam edisi Maret majalah Timboel. Dalapan karyanyo nan lain dipublikasikan tahun itu, tamasuak syair badasakan Hikayat Hang Tuah, tigo puisi lainnyo, duo potong puisi prosa, jo duo carito pendek; puisi tu baliak ditabikkan dalam Timboel, samantaro prosa tu tabiak dalam majalah Pandji Poestaka. Kiro-kiro September 1932 Armijn Pane, atas dorongan dari Sutan Takdir Alisjahbana, editor rubrik "Memadjoekan Sastera " (EYD:"Memajukan Sastra ", rubrik sastra Pandji Poestaka), mangundang Amir untuak mambantu mereka mandirikan majalah sastra independen. Amir manarimo, jo ditugas manulih surek untuak maminta kiriman tulisan. Sajumlah limo puluah surek dikiriman Amir kapado panulih-panulih nan alah tanamo kala tu, tamasuak ampek puluah dikirimkan ka para kontributor "Memadjoekan Sastera". Sasudah babarapo bulan pasiapan, edisi awal ditabikkan pado bulan Juli tahun 1933, jo judul Poedjangga Baroe. Majalah baru iko ado di bawah kendali editorial Armijn jo Alisjahbana, samantaro Amir manabikkan hampia kasado tulisan-tulisannyo nan barikuiknyo di situ.
Pado patangahan 1933 Amir diimbau baliak ka Langkat, di mana Sultan Langkat mambaritahukan duo syarat nan harus Amir panuhi untuak malanjuikkan studinyo, yaitu manjadi siswa nan rajin, sarato maninggalkan gerakan kamerdekaan Indonesia. Maskipun manghadapi panolakan Sultan Langkat, Amir manjadi talibat labiah jauah dalam gerakan nasionalis, mambawa inyo ka bawah pangawasan Bulando nan samakin maningkek. Inyo taruih malanjuikkan untuak manabikkan karyanyo dalam Poedjangga Baroe, tamasuak sarangkaian limo artikel tantang Sastra Timur dari bulan Juni sampai Desember 1934 jo tarjemahan dari Bhagawad Gita dari 1933 sampai 1935. Namun studi hukumnyo manjadi tatunda, bahkan alum marampungan studinyo pado tahun 1937.
Bezzia woodruffi
Bezzia woodruffi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amir Hamzah
Pandidikan
Amir Hamzah basikola sajak baumua 5 taun di Langkatsche School, iyolah sikolah dasa Balando di Tanjung Pura pado taun 1916. Sabagian gada guru di sikola ko adolah urang Balando, sadang guru Malay ciek urang sajo. Sasudah luluih baraja salamo 7 taun, bataruihan ka MULO di Medan. Sataun balalu, Amir bapindah ka Batavia sarato malanjuikan pandidikannyo di Christelijk MULO Menjangan dan luluih dari sikola tu taun 1927. Sudah tu baliau manaruihan ka AMS di Solo, Jawa Tangah, maambiak jurusan Sastra Timua. Di Solo, mulo-mulo Amir Hamzah tingga di kompleks asrama kadiaman KRT Wreksodiningrat nan talatak di sampiang istano Kasunanan Surakarta. Kudian baliau pindah tingga basamo kaluargo RT Sutijo Hadinegoro di Nggabelen. Satalah salasai maso baraja di Solo, Amir Hamzah baliak ka Batavia untuak manampuah pandidikan Sikolah Tinggi Hakim pado awa taun 1934. Di maso-maso ko, baliau sibuak mampalajari kabudayaan moderen, kabudayaan Jawa, jo kabudayaan Asia nan lainnyo. Salamo tingga di Pulau Jawa, baliau banyak pulo bakawan jo tokoh pagarakan asa Jawa, sarupo Mr. Raden Pandji Singgih jo KRT Wedyodi.
Bezzia woodruffi
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Amir Hamzah
Karya kapanyairan
Amir Hamzah mulai taasah minaiknyo jo sastra saaik tingga di Solo. Amir basikola di AMS Solo basamo-samo jo Armijn Pane dan Achdiat K. Mihardja. Di kota tu pulo Amir mulai manulis babarapo sajak patamonyo. Sajak nan bajudua Mabuk jo Sunyi baasia dimuek majalah Timbul nan diasuh dek Sanusi Pane. Babarapo sastrawan lainnyo nan iduik pulo samaso jo Amir Hamzah antaro lain Sutan Takdir Alisjahbana, Mohammad Yamin, Soeman Hs, JE Tatengkeng, sarato HB Jassin.
Amir Hamzah basamo Sutan Takdir Alisjahbana dan Armijn Pane mandirian majalah Pujangga Baru di taun 1933, nan kudian dek HB Jassin disabuik sabagai tonggak badirinyo Angkatan Sastrawan Pujangga Baru. Amir mawarisan 50 sajak asali, 77 sajak tajamahan, 18 prosa liris, 1 prosa liris tajamahan, 13 prosa, jo 1 prosa tajamahan. Jumlah kasaluruahan karya ko adolah 160 tulisan. Duo karya Amir nan paliang takana adolah kumpulan sajak Nyanyi Sunyi (1937) jo Buah Rindu (1941). Dalam Buah Rindu nan ditulih antaro taun 1928 jo taun 1935 tacaliak jaleh parubahan lambek-lambek, saaik lirik pantun jo syair Malayu manjadi sajak nan labiah moderen. Karya tajamahan Amir antaro lain Setanggi Timur (1939), Bagawat Gita (1933), jo Syirul Asyar (tt.).
Amir Hamzah indak anyo jadi panyair gadang pado jaman Pujangga Baru, tapi baliau pun dipandang sabagai panyair nan bakamampuan tinggi dalam bahaso Malayu-Indonesia. Di tangannyo, bahaso Malayu mandapek suaro jo lagu nan unik nan taruih diaragoi inggo kini.
(80870) 2000 DY31
(80870) 2000 DY31 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Amir Hamzah
Karya kapanyairan
Amir Hamzah tabunuah dalam Revolusi Sosial Sumatera Timur nan malanda pasisia Sumatra timur di taun-taun awa Indonesia mardeka. Pado tanggal 7 Maret 1946, Pemuda Sosialis Indonesia manangkok labiah kurang 21 tokoh nan dipandang urang feodal, tamasuak di antaronyo Amir Hamzah. Urang-urang nan ditangkok ko pado 20 Maret 1946 dijatuahi ukuman mati. Jinasah Amir Hamzah dimakamkan di pakubuaran Masjid Azizi, Kuala Begumit, Tanjung Pura, Langkat. Baliau maninggaan surang isteri, Tengku Kamaliah, jo surang putri, Tengku Tahura. Amir Hamzah diangkek manjadi Pahlawan Nasional Indonesia badasar SK Presiden RI Nomor 106 / taun 1975, tanggal 3 November 1975.
Catatan kaki
<references group="lower-alpha" />
(80870) 2000 DY31
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(75885) 2000 CE33
(75885) 2000 CE33 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Leia determinaticollis
Leia determinaticollis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(75885) 2000 CE33
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lispe leucocephala
Lispe leucocephala adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Hoplistocerus iheringi
Hoplistocerus iheringi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Omalium validum
Omalium validum adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2007 BU7
2007 BU7 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.337, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.1.
Neptosternus taprobanicus
Neptosternus taprobanicus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2007 BU7
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Omalium validum
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Neptosternus taprobanicus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Epiphragma (Epiphragma) xanthomela
Epiphragma (Epiphragma) xanthomela adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Poliaenus oregonus
Poliaenus oregonus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Salticus aiderensis
Salticus aiderensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Salticus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1998 dek Logunov & Rakov.
2006 XZ2
2006 XZ2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.465, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 27.1.
Salticus aiderensis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Turkmenistan.
Hukum antarobanso
Hukum antarobanso atau hukum internasional adolah sarangkaian kaidah, norma, jo kabiasoan hukum nan mangatur hubuangan antaro nagara jo banso. Hukum antarobanso manyadioan panduan, arahan, jo standar nan sacaro laweh ditarimo dalam hal-hal cando parang, diplomasi, padagangan, jo hak asasi manusia. Hukum ko sacaro umum tabagi manjado hukum antarobanso publik jo hukum antarobanso privat.
Mangora missa
Mangora missa adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2007 dek Levi.
Pulau Tiga, Natuna
Pulau Tiga adolah sabuah kecamatan nan ado di Kabupaten Natuna, Kapulauan Riau, Indonesia.
Mangora missa
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil, Argentina.
Dicranomyia (Dicranomyia) flavocincta
Dicranomyia (Dicranomyia) flavocincta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(77050) 2001 DB
(77050) 2001 DB adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Februari 2001 dek Črni Vrh di Črni Vrh.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dicranomyia (Dicranomyia) flavocincta
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2006 XZ2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(72738) 2001 FG104
(72738) 2001 FG104 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diaphorus junctus
Diaphorus junctus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eucharassus bicolor
Eucharassus bicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Diaphorus junctus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Winthemia novaguinea
Winthemia novaguinea adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Trirhithrum basale
Trirhithrum basale adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Gunuang Everest
Gunuang Everest (Mount Everest) adolah gunuang paliang tinggi di dunia (jikok diukua dari pamukaan lauik). Rabung puncaknyo manandoan bateh antaro Nepal jo Tibet; puncaknyo ado di Tibet. Di Nepal, gunuang iko disabuik Sagarmatha (सगरमाथा, bahaso Sanskerta untuak "Kapalo Langik") dan dalam bahaso Tibet Chomolangma atau Qomolangma ("Bunda Semesta"), dilafalkan dalam bahaso Tionghoa 珠穆朗瑪峰 (pinyin: Zhūmùlǎngmǎ Fēng).
79864 Pirituba
79864 Pirituba adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Desember 1998 dek O A Naranjo di Mérida.
Gunuang Everest
Gunuang iko punyo namo dalam bahasa Inggrisnyo dari namo Sir George Everest. Namo iko diagiah dek Sir Andrew Waugh, surveyor-general India bakabangsoan Inggris, penerus Everest. Puncak Everest marupoan salah satu dari tujuah puncak di dunia.
79864 Pirituba
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Gunuang Everest
Ukuran
Radhanath Sikdar, juru ukua jo pakar matematika dari Bengal, marupoan urang pertamo nan manyatoan Puncak Everest sabagai puncak paliang tinggi dari paritungan trigonometrik pado 1852. Paritungann iko dilakukan manggunoan teodolit dari jarak 150 mil jauhnyo di India. Sebagian rakyaik India picayo baso puncak iko mustinyo dinamoan manuruik Sikdar, bukan Everest.
Asilaris auricapillus
Asilaris auricapillus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(58795) 1998 FE87
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(51953) 2001 QK239
(51953) 2001 QK239 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
(62786) 2000 UQ24
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhaphiptera pallens
Rhaphiptera pallens adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(436391) 2010 VN111
2010 VN111 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.085, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Epalpus semiater
Epalpus semiater adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Alpaida boraceia
Alpaida boraceia adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1988 dek Levi.
(51953) 2001 QK239
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(69651) 1998 FW99
(69651) 1998 FW99 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 31 Maret 1998 dek LINEAR di Socorro.
Gunuang Everest
Ukuran
Gunuang iko punyo tinggi kiro-kiro 8.850 m; walaupun ado variasi dari segi ukuran (baik pamarintah Nepal maupun Tiongkok alum mangesahan ukuran iko sacaro resmi, katinggian Puncak Everest masih dianggap 8.848 m dek mereka). Gunuang Everest patamo kali diukua pado taun 1856 punyo tinggi 8.839 meter, tapi dinyatoan jo 8.840 m (29.002 kaki). Tambahan 0,6 meter (2 kaki) manunjuakan baso pado maso itu katinggian nan tapek sabesar 29.000 kaki akan dianggap sabagai pakiroan nan dibulatkan. Pakiroan umum nan digunoan pado saat iko adolah 8.850 meter nan didapek malalui bacaan Sistem Posisi Global (GPS). Gunuang Himalaya masih taruih batambah tinggi dek bergeraknyo lempeng tektonik di kawasan itu.
Alpaida boraceia
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brazil.
(69651) 1998 FW99
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gunuang Everest
Ukuran
Gunuang Everest adolah gunuang nan puncaknyo mancapai jarak nan paliang jauah dari paras lauik. Duo gunuang lain nan kadang-kadang juo disabuik sabagai "gunuang tatinggi di dunia" adolah Mauna Loa di Hawaii, nan palian tinggi jikok diukua dari dasarnyo pado dasar tangah lauik, tapi hanyo mancapai katinggian 4.170 meter di ateh paras lauik jo Gunuang Chimborazo di Ekuador, nan puncaknyo 2.150 meter paliang tinggi dari pusek bumi dibandiangan Gunuang Everest, karano Bumi mangambuang di kawasan khatulistiwa. Chimborazo hanyo mancapai katinggian 6.272 meter di ateh paras lauik, sahinggo bahkan bukan marupoan puncak paliang tinggi di Andes.
Epalpus semiater
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Gunuang Everest
Ukuran
Dasar paliang dalam di lauik labiah dalam dibandiangan katinggian Everest: Challenger Deep, talatak di Palung Mariana, baitu dalam hinggo seandainyo gunuang Himalaya dilatakan di dalamnyo, masih ado hampia 1,6 km aia nan manutuiknyo.
Montilaira uta
Montilaira uta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Montilaira dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1919 dek Chamberlin.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Serikat.
Nephrotoma moravica
Nephrotoma moravica adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Tetraopes sublaevis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2005 JT81
2005 JT81 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.593, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(53838) 2000 EA194
(53838) 2000 EA194 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ctenodontina nairae
Ctenodontina nairae adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Phytomyza ranunculi
Phytomyza ranunculi adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Resseliella odai
Resseliella odai adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.