cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pneumonia
Alaik diagnostik mancakup rontgen jo pangambilan kultur dari sputum. Vaksin untuak maadang jinih pneumonia tatantu kini alah tasadio. Pangubatan nan dilakukan bagantuang pado panyabab dasanyo. Dugaan pneumonia bakterial diubek jo antibiotik. Kok pneumonianyo parah, pandarito biasonyo dirujuak ka rumah sakik.
Tiok taunnyo, pneumonia manjangkiti sakitar 450 juta urang, tujuah persen dari total populasi dunia, dan manyababkan sakitar 4 juta kamatian. Walaupun pneumonia bajuluak "the captain of the men of death" (pamimpin kamatian) dek William Osler pado abaik ka-19, panamuan terapi antibiotik jo vaksin pado abaik ka-20 alah maningkekan dayo tahan iduik. Walaupun baitu, di nagara bakambang, dan di antaro urang-urang barumua sangaik lanjuik, sangaik mudo, jo pandarito sakik kronis, pneumonia tatap manjadi panyabab kamatian nan utamo.
Patofisiologi
Pneumonia acok bamulo dari infeksi saluran angok ateh nan kudian bapindah ka saluran angok bawah.
Vaksinasi taadok Haemophilus influenzae jo Streptococcus pneumoniae alah mampunyoi bukti rancak untuak mandukuang panggunoannya. Maimunisasi anak dari Streptococcus pneumoniae alah manyababkan panurunan insiden infeksi iko pado urang gadang, dek banyak urang gadang mandapek infeksi iko dari anak-anak. Vaksin Streptococcus pneumoniae tasadio untuak urang gadang, dan alah ditamukan manurunkan risiko panyakik pneumokokal nan invansif. Vaksin lain nan mandukuang efek palinduangan dari pneumonia tamasuak: kahak kuhua (batuak ajan), caca aia, jo campak.
Pantek (nomina)
Pantek adolah sabuah nomina babahaso Minang nan bamukasuik subagai sabuah hinaan kasa atau caruik.
Pneumonia
Lainnyo
Baranti marokok jo manurunkan polusi udaro di dalam ruangan, sarupo nan dari hasia mamasak di dalam ruangan jo mamakai kayu atau kotoran jawi, dianjurkan. Marokok tampaknyo manjadi faktor risiko paliang gadang untuak pneumonia pneumokokal pado urang gadang nan samustinyo sihaik. Kabarasiahan tangan sarato manutuik muluik jo langan katiko batuak bisa juo manjadi sarana panagahan nan efektif. Pamakaian masker operasi dek urang nan sakik bisa juo managah pamindahan panyakik.
Pantek (nomina)
Kato ko baraka dari kato lubang pantek, nan marujuak pado alaik kamaluan padusi. Alun jaleh sajak bilo inyo barubah manjadi suatu kato caruik, namun masyarakaik Minang di Sumatera Barat maupun di rantau sacaro umum manggunoan kato ko dalam pembicaraan sahari-hari, tautamo pado kondisi berang pado urang lain. Kato ko alah pulo masuak ka dalam dunia sastra, contoh utamonyo pado novel Negara Kelima karangan E.S. Ito.
Pneumonia
Lainnyo
Maubeki panyakik dasanyo (sarupo HIV/AIDS, diabetes melitus, jo malagizi) sacaro tapek bisa manurunkan risiko pneumonia. Pado anak-anak umua di bawah 6 bulan diagiahan susu ibu ekslusif manurunkan baiak risiko ataupun kaparahan panyakik. Di kalangan urang nan mandarito HIV/AIDS sarato etongan CD4 kurang dari 200 sel/uL, antibiotik trimetoprim/sulfametoksazol manurunkan risiko Pneumonia pneumosistis dan bisa juo baguno sabagai panagah untuak urang nan mampunyoi gangguan kakebalan tubuah tapi indak mampunyoi HIV.
Pantek (nomina)
Saindaknyo dalam satu kajian ilmiah, kato "pantek" dapek disandiangkan aratinyo jo fuck di dalam bahaso Inggirih, iyolah subagai suatu kieh nan indak bakaik lansuang jo arti aka kato usalinyo. Kato-kato lain nan baraka dari kato "pantek" ko antaro lain "pantek mande ang".
Pneumonia
Lainnyo
Pamaresoan Streptokokus Grup B dan Klamidia trakomatis pado padusi manganduang, jo maagiah ubek antibiotik, kok diparalukan, manurunkan risiko tingkek pneumonia pado bayi; sarana panagahan transmisi dari mandeh ka anak bisa efisien pulo. Maisok muluik jo tabuang angok bayi dengan cairan amnion nan tacemar mekonium alun tabukti manurunkan tingkek pneumonia aspirasi dan bisa mambahayokan, jadi praktik ko indak dianjurkan dalam kabanyakan situasi. Di kalangan urang-urang tuo nan ringkih, parawatan kasihatan muluik nan rancak bisa manurunkan risiko pneumonia aspirasi.
Tatalaksana
Biasonyo, antibiotik oral, istirahaik, analgesik sederhana, jo cairan cukuik untuak cegak total. Namun, urang jo kondisi medis lain, urang-urang gaek, atau urang nan gangguan angok barek mungkin mamaraluan pangubatan labiah lanjuik. Kok gejala mamburuak, pneumonia indak mambaiak jo ubek di rumah, atau tajadi komplikasi, parawatan di rumah sakik manjadi paralu dilakukan. Di saluruah dunia, kiro-kiro 7--13& kasus di kalangan anak-anak paralu dirawaik inok samantaro di nagara maju antaro 22 inggo 42% urang gadang jo pneumonia nan didapek dari komunitas dirawaik di rumah sakik. SkorCURB-65 baguno untuak manantuan rawaik inok di kalangan urang gadang. Kok skornyo 0 atau 1 pandarito biasonyo bisa ditangani jo rawaik jalan, kok skornyo 2 paralu rawaik singkek di rumah sakik atau tindak lanjuik untuak manaruihan parawatan, kok skornyo 3--5 dianjuran rawaik inap di rumah sakik. Di kalangan anak-anak, nan maalami kapayahan dalam barangok atau saturasi oksigennyo kurang dari 90% musti barawaik di RS. Manfaat fisioterapi dada o dalam pneumonia alun lai jaleh. Ventilasi non-invasif bisa bamanfaat untuak urang nan dirawaik di unit rawaik intensif (ICU). Ubek batuak tanpa resep dotor alun tabukti efektif baitu pulo panggunoan unsur seng di kalangan anak-anak. Indak ado cukuik bukti untuak mukolitik.
(50339) 2000 CF62
(50339) 2000 CF62 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pneumonia
Bakteri
Antibiotik dapek manyegakan pandarito pneumonia bakteri. Pado mulonyo piliahan antibiotik tagantuang pado karakteristik pandarito, cando umua, kasihatan dasanyo, jo lokasi dimano infeksi didapek. Di Inggirih, pangubatan empiris jo amoksisilin dianjurkan sabagai piliahan partamo untuak pneumonia nan didapek dari komunitas, jo doksisiklin atau klaritromisin sabagai alternatifnyo. Di Amerika Utara, di mano bantuak “atipikal” dari pneumonia nan didapek dari komunitas labiah umum, makrolid (sarupo azitromisin atau eritromisin), dan doksosiklin manggantikan amoksisilin sabagai piliahan partamo untuak rawaik jalan di kalangan urang gadang. Di kalangan anak-anak jo gejala ringan atau sadang, amoksisilin tatap manjadi piliahan partamo. Panggunoan fluorokuinolon dalam kasus nan indak rumik indak dianjurkan dek efek sampiang nan ditakuikan samantaro manfaat klinisnyo indak pulo labiah gadang. Durasi pangubatan biasonyo tujuah inggo sapuluah ari, tapi bukti nan makin banyak manunjuakan baso mamakai ubek nan labiah pendek (tigo inggo limo ari) samo efektifnyo. Dianjurkan untuak pneumonia nan didapek dari rumah sakik tamasuak sefalosporin, karbapenem, fluorokuinolon, aminoglikosida, jo vankomisin generasi katigo jo kaampek. Antibiotik ko acok diagiah sacaro intravena dan digunokan sabagai kombinasi. Di kalangan urang nan dirawaik di rumah sakik labiah dari 90% mambaiak jo pangubatan antibiotik awa.
Virus
Paambek neuraminidase bisa digunokan untuak maubek pneumonia virus nan disababkan dek virus influenza (influenza A jo influenza B). Indak ado pangubatan antivirus nan dianjurkan untuak jinih lain dari pneumonia virus nan didapek dari komunitas tamasuak virus SARS coronavirus, adenovirus, hantavirus, jo parainfluenza. Influenza A bisa diubek jo rimantadine atau amantadine, samantaro influenza A atau B bisa diubek jo oseltamivir, zanamivir atau peramivir. Pangubatan iko paliang bamanfaat kok mulai diagiah dalam wakatu 48 jam sajak muncuanyo gejala mulo. Banyak strain dari influenza A H5N1, dikana juo sabagai avian influenza atau "flu buruang," alah manunjuakan katahanan dari rimantadine jo amantadine. Panggunoan antibiotik dalam pneumonia virus dianjurkan dek babarapo ahli dek indak mungkin mangasampiangkan tajadinyo infeksi bakteri nan labiah rumik. British Thoracic Society maanjurkan supayo antibiotik indak diagiah pado urang nan maalami sakik ringan. Panggunoan kortikosteroid masih kontroversial pado pneumonia virus.
Antodice pinima
Antodice pinima adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pneumonia
Aspirasi
Pado umumnyo, pneumonitis aspirasi diubek sacaro konservatif jo antibiotik nan ditujukan hanyo untuak pneumonia aspirasi. Piliahan antibiotiknyo bagantuang pado babarapo faktor, tamasuak organisme panyabab nan dicurigai dan apokoh pneumonia didapek di komunitas atau dari rumah sakik. Piliahan umumnyo tamasuak klindamisin, kombinasi antibiotik beta-laktam jo metronidazole, atau aminoglikosida. Kortikosteroid kadang-kadang digunokan dalam pneumonia aspirasi, tapi hanyo ado saketek bukti nan mandukuang efektivitasnyo.
Masyarakaik jo budayo
Dek karano tingginyo baban panyakik pado nagara-nagara bakambang sarato kasadaran nan relatif randah pado panyakik ko di nagara-nagara maju, komunitas kasihatan global mandeklarasikan 12 November sabagai Ari Pneumonia Dunia, ari untuak warga nagara jo pambuek limbago nan mampunyoi paratian bakeh panyakik ko untuak malakukan tindakan malawan panyakik tu. Biaya ekonomi global dari komunitas karano pneumonia dipakirokan mancapai $17 miliar.
(50339) 2000 CF62
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
SMP Negeri 8 Padang
SMP Negeri 8 Padang adolah Sikolah Manangah Patamo Negeri nan talatak di Jalan Dr. Sutomo, Kelurahan Kubu Marapalam, Kecamatan Padang Timur, Kota Padang. Basamo jo SMP Negerisampaik dicanangkan sabagai rintisan sikolah bastaraf internasional). kini ko, SMP Negeri 8 Padang bastatus Sikolah BinaanPamarintah Kota Padang.
Sijarah
SMP Negeri 8 Padang didirikan padot tanggal 3 januari1977 dalam kondisi masih manumpang. Proses balaja mangaja diadokan pado patang hari Pado tanggal 7 Februari 1977 proses balaja mangajar dipindahkan ka SD Inpres Marapalam Padang. Salanjuiknyo gaduang beru SMP Negeri 8 Padng diresmikan dek Direktur Direktorat PMU Ditjen PMD Depdikbud RI Dr. Benny Suprapto dan Gubernur Sumatra Barat Ir. H. Azwar Anas pado tanggal 13 Desember 1977 dan dipakai untuak balaja mangaja pado tanggal 3 Januari 1978.
Maso RSBI
Sikolah iko mandapek status sabagai rintisan sikolah bastaraf internasional (RSBI) patamo di Sumatra Barat dari 100 sikolah RSBI Angkatan I di saluruah Indonesia pado tahun2007. Pado akhia tahun 2012, Mahkamah Konstitusi mangaluakan Amar Kaputuihan Nomor 5/PUU-X/2012 nan maapuihkan program RSBI nan alah ado di SD, SMP, dan SMA/SMK. Sikolah nan manyandang status RSBI manjadi sikolah reguler.
Kapalo sikolah
Barikuik adolah namo-namo kapalo sikolah nan parnah manjabaik di SMP Negeri 8 Padang
Haplidus glabricollis
Haplidus glabricollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Praemallaspis batesi
Praemallaspis batesi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2002 YO2
2002 YO2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.295, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chalybosoma malkini
Chalybosoma malkini adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Ligyra coleopterata
Ligyra coleopterata adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(59088) 1998 VW35
(59088) 1998 VW35 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 November 1998 dek BAO Schmidt CCD Asteroid Program di Xinglong.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mimobatocera laterifusca
Mimobatocera laterifusca adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(54525) 2000 QZ3
(54525) 2000 QZ3 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Hymerhabdia pori
Hymerhabdia pori adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hymerhabdia dan famili  Bubaridae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1969 dek Tsurnamal.
(54525) 2000 QZ3
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hymerhabdia pori
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hymerhabdia pori dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Tabanus bequaertianus
Tabanus bequaertianus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Yola bertrandi
Yola bertrandi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
2002 MR3
2002 MR3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.621, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.4.
(77530) 2001 HW60
(77530) 2001 HW60 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 April 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Culicoides mihunensis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(77530) 2001 HW60
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Taracticus nigripes
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Sybra mucronata
Sybra mucronata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Brachyta balcanica
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhipidia (Rhipidia) ugra
Rhipidia (Rhipidia) ugra adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus confertus
Onthophagus confertus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Ischnauchen costatus
Ischnauchen costatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Troglohyphantes fatalis
Troglohyphantes fatalis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Troglohyphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1988 dek Pesarini.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Italia.
Hexatoma (Eriocera) perexigua
Hexatoma (Eriocera) perexigua adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Exoernestia uruhuasi
Exoernestia uruhuasi adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Uracanthus parvus
Uracanthus parvus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicranoptycha sobrina
Dicranoptycha sobrina adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Uracanthus parvus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ordonansi Guru
Ordonansi Guru (Bulando: Goeroe Ordonnantie) adolah kabijakan pamarintah Hindia Bulando nan mawajibkan guru-guru sikolah khusus, tamasuak guru-guru agamo, mampunyoi surek izin maaja dari pamarintah.
Dicranoptycha sobrina
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Liriomyza lusatiensis
Liriomyza lusatiensis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Blepharella bicolor
Langau iko marupokan parasit Protelean.
SMA Negeri 9 Medan
SMA Negeri (SMAN) 9 Medan, marupokan salah satu Sikolah Manangah Ateh Negeri nan ado di Provinsi Sumatra Utara, Indonesia. Samo jo SMA pado umumnyo di Indonesia maso pandidikan sikolah di SMAN 9 Medan ditampuah dalam wakatu tigo tahun palajaran mulai dari kelas X sampai kelas XII
Pado tahun 2007, sikolah ini manggunokan Kurikulum Tingkek Satuan Pendidikan sabalumnyo jo KBK.
Fasilitas
Babagai fasilitas dimiliki SMAN 9 Medan untuak manunjang kagiatan balaja-mengajar. Fasilitas tasabuik antaro lain:
Ekstrakurikuler
SMA Negeri 9 memiliki banyak kegiatan ekstrakurikuler, di antaronyo,
(156730) 2002 VM140
(156730) 2002 VM140 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.091, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Aenigmatias picipes
Aenigmatias picipes adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sakitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Platynectes rodriguezi
Platynectes rodriguezi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(51089) 2000 GO178
(51089) 2000 GO178 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Culex philipi
Culex philipi adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(51089) 2000 GO178
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culex philipi
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(4489) 1988 AK
(4489) 1988 AK adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.059, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 9.0.
Chrysotus verecundus
Chrysotus verecundus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Megophtalmidia bicolor
Megophtalmidia bicolor adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(63256) 2001 BY77
(63256) 2001 BY77 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 Januari 2001 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tomoplagia argentiniensis
Tomoplagia argentiniensis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(68175) 2001 BL45
(68175) 2001 BL45 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Januari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Tomoplagia argentiniensis
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(68175) 2001 BL45
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(67523) 2000 RV79
(67523) 2000 RV79 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Helina tibiella
Helina tibiella adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pidonia scripta
Pidonia scripta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phagomyia cogilli
Phagomyia cogilli adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Axinella kirki
Axinella kirki adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Axinella dan famili  Axinellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1897 dek Dendy.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Axinella kirki dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Phaonia maculierrans
Phaonia maculierrans adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tmesisternus bilaterimaculatus
Tmesisternus bilaterimaculatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Araneus liber
Araneus liber adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1902 dek Leardi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India.
(137799) 1999 YB
(137799) 1999 YB adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.075, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Monanchora dianchora
Monanchora dianchora adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Monanchora dan famili  Crambeidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1935 dek de Laubenfels.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Monanchora dianchora dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pellenes turkmenicus
Pellenes turkmenicus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pellenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1999 dek Logunov, Marusik & Rakov.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia, Asia Tengah.
Diaphorus lautus
Diaphorus lautus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Natal, Mandailing Natal
Natal adolah sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Mandailing Natal, provinsi Sumatera Utara, Indonesia.
Thaumatoxena nudistriga
Thaumatoxena nudistriga adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(73370) 2002 KJ12
(73370) 2002 KJ12 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Mei 2002 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mycomya fornicata
Mycomya fornicata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Campiglossa tolli
Campiglossa tolli adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mycomya fornicata
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Campiglossa tolli
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Demonax corallipes
Demonax corallipes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hymerhabdia reichi
Hymerhabdia reichi adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hymerhabdia dan famili  Bubaridae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1969 dek Tsurnamal.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hymerhabdia reichi dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Achalcus maculipennis
Achalcus maculipennis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dichaetomyia keiseri
Dichaetomyia keiseri adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pellenes unipunctus
Pellenes unipunctus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pellenes dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1937 dek Saito.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Cino.
Trentepohlia (Mongoma) tenera javanensis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Exopalpus
Exopalpus adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Paratropeza
Paratropeza adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Troglohyphantes fugax
Troglohyphantes fugax adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Troglohyphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1914 dek Kulczynski.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Bosnia-Hercegovina.
(61537) 2000 QZ63
(61537) 2000 QZ63 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rheopelopia paramaculipennis
Rheopelopia paramaculipennis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phlebotomus andrejevi
Phlebotomus andrejevi adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Anthrax dolgovskayae
Anthrax dolgovskayae adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Wyeomyia jocosa
Wyeomyia jocosa adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Chalcurgus minor
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(52289) 1990 QH9
(52289) 1990 QH9 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Agustus 1990 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Muara Batang Gadis, Mandailing Natal
Muara Batang Gadis adolah marupoan sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Mandailing Natal, provinsi Sumatera Utara, Indonesia.
2002 MX
2002 MX adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.796, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Exoprosopa guérini
Exoprosopa guérini adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Axinella labyrinthica
Axinella labyrinthica adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Axinella dan famili  Axinellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1889 dek Dendy.
Jibril
Jibril (Arab: جبريل, Inggris dan Alkitab: Gabriel) adolah mahkluk ciptaan Tuhan Allah Nan Maha Esa jinih malaikaik nan muncua tatulis pado ajaran agamo samawi. Pado agamo samawi Jibril dianggap sabagai Pamimpin Malaikaik nan karojonyo manyampaikan wahyu dan mangajarkannyo kapada para nabi dan rasul.
Bantuak fisik
Bantuak fisik Jibril ado tertera dalam uraian manganai kisah nabi Muhammad, pado wakotu mandapek wahyu kali keduo, dan nabi manuntut untuak mancaliak rupo asli sang utusan Tuhan dari langik dalam rupo nan saboneghnyo, atau bagaimano sasungguhnyo dzat wujuik Jibril tanpa rupo samar, sabagaimano di kali-kali nan lain, sang utusan (ruhul'qudus) salalu nampak dalam rupo surang manusia biaso, saparti nan disebuikkan dalam carito kumpulan hadis Jibril.
Jibril manampakkan wujuiknyo dangan anam ratus sayap antaro masyriq (timur) dan maghrib (barat) sayap dangan pakaian kabasarannyo putiah ajak mutiara nan laruik, dangan rupo nan bagitu elok dan rupawan, dan dangan kakuatan nan dahsyat panuah mukzijat.
(78809) 2003 OR22
(78809) 2003 OR22 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Juli 2003 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Austroascia segersi
Austroascia segersi adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
(68176) 2001 BK46
(68176) 2001 BK46 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Januari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Megacoelus didelphis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anastrepha obliqua
Anastrepha obliqua adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Erioptera (Mesocyphona) iquitosensis
Erioptera (Mesocyphona) iquitosensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(54526) 2000 QS13
(54526) 2000 QS13 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thecturota demissa
Thecturota demissa adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Monohelea africana
Monohelea africana adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Thecturota demissa
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Limonia fusciceps
Limonia fusciceps adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Caricea postifolifera
Caricea postifolifera adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Schummelia) stenorhabda
Tipula (Schummelia) stenorhabda adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Pterolophia pilosella
Pterolophia pilosella adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Caricea postifolifera
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pterolophia pilosella
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tephritis variata
Tephritis variata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Rumah Gadang Kajang Padati
Rumah Gadang Kajang Padati adolah rumah gadang di Minangkabau yang indak punyo atok bagonjong, tapi mangadopsi bantuak atok padati yang barupo atok palano yang ujuang-ujuangnyo marunciang. Rumah gadang ko dapek dicaliak di Padang, khususnyo di daerah Kuranji, Pauh, jo Koto Tangah.
Pado maso Kasultanan Aceh, tadapek aturan rumah gadang indak buliah maniru rumah gadang di darek, tapi harus ado paduan Aceh jo Minangkabau. Dek baitu, rumah gadang ko mandapek pangaruah dari Aceh, tarutamo pado bantuak janjang jo ukirannyo.
Sijarah
Kasultanan Aceh diawali dek karajaan Samudra Pasai yang salanjuiknyo manjadian Aceh bakambang manjadi daerah kosmopolitan. Kasultanan Aceh yang talatak di ujuang utara Pulau Sumatra tu manjadi pintu masuak Selat Malaka sarato talatak di bibia pantai Lautan Hindia. Urang-urang dari sajumlah balahan bumi lainnyo tibo ka Aceh bukan hanyo untuak mancari rempah jo maisi pabekalan sajo, namun mangambangan paradaban sarupo para musafir Arab jo Gujarat.
Sajumlah aspek budaya benda daerah pasisia dipangaruhi dek kasultanan Aceh, tamasuak rumah gadangnyo yang bagaya melayu (Aceh). Tampak dari adanyo pancatatan sakitar taun 1500 yang manyabuikan basonyo arsitektur dalam pambuatan rumah gadang tu manjadi salah satu kainginan dari kasultanan Aceh. Pado taun tu tajadi pulo panikahan putra Minangkabau jo putri Aceh. Namun panikahan tu indak barakhia elok, sahinggo mambuek Aceh kecewa jo manyarang Minangkabau baliak. Salain itu Aceh manguasoi sumber komoditas padagangan pantai barat.
Bamulo pado taun 1607 katiko Aceh dipimpin dek Sultan Iskandar Muda manguasoi pasisia barat, Aceh batindak sabagai pamonopoli padagangan jo ikuik campua dalam hal adaik kabudayaan, bahkan turuik sato mangaluaan paraturan. Salah satu aturannyo yaitu basonyo rumah gadang harus dibuek jo mamaduan pangaruah Aceh jo Minangkabau, sarato indak buliah maniru rumah gadang di darek.
Sajumlah panaliti bapandapek alasan dibalakuannyo aturan tu dek manimbang pasoalan topografi wilayah yang indak mamungkinan dibangunnyo rumah gadang sarupo di daerah darek. Dek baitu, tadapek pabedaan antaro rumah gadang di daerah darek jo daerah pasisia sarupo Kota Padang.
Tipologi
Rumah gadang Kajang Padati dibangun untuak kamanakan yang bahubungan tali budi atau kamanakan yang didakekan. Sacaro arsitektural bangunan ko mirip jo rumah gadang tipe atok Tungkuih Nasi. Pabedaannyo talatak pado atoknyo yang barupo atok palano yang ujuang-ujuangnyo indak ditinggian. Dinamoan kajang padati dek bantuak atoknyo mangadopsi bantuak atok padati, yaitu alat transportasi tradisional yang dielo dek kabau.
Pado bagian muko rumah tadapek janjang yang tahubuang jo teras. Janjang ko ditutuik jo pintu kipeh di bagian atehnyo. Pintu ko punyo atok yang manuruikan arah atok rumah induaknyo. Bagian bawah dari atok tu diagiah tiang panyanggo suapayo atok indak rabah. Tiang panyanggo tu diagiah pulo panguek yang tahubuang jo rumah induak di sisi kida jo suok. Dek adonyo atok, tiang, jo panyanggo, mambuek area janjang manjadi sarupo ruang paralihan sabalun masuak ka dalam rumah. Salain itu, bantuak janjang sarupo jo bantuak janjang pado rumah Gayo Aceh, tamasuak bantuak ukirannyo.
Bangunan rumah badenah segi ampek jo ampek persegi panjang sajajar sarato malintang arah jalan. Bantuak rumah barupo pangguang sarato tadapek kolong di bagian bawah rumah yang digunoan untuak taranak jo tampek panyimpanan. Sadangkan jumlah ruang biasonyo ganjia, mulai dari 3, 5, baitu salanjuiknyo.
Ornamen Interior
Bantuak motif ornamen pado Rumah Gadang didominasi dek pangaruah Aceh sarato tadapek pulo pangaruah Minangkabau. Bantuaknyo diadopsi dari flora jo fauna di alam sarato geometris. Sabagian gadang ornamen tadapek pado singok, lespang, kisi-kisi langkan, kisi-kisi janjang, lubang angin, sarato pintu kamar. Namo motif ornamen tu sarupo sulur, itiak pulang patang, daun puluik-puluik, saik galamai, kipeh cino, putik bunga, rante, gigor buya, awan si om, jo tulak angin.
Fungsi Ornamen
Pado Rumah Gadang Kajang Padati, ornamen-ornamennyo punyo fungsi yang sasuai jo bantuak, tujuan, sarato panempatannyo, sarupo fungsi estetika, simbolis, jo konstruktif.
Ornamen ko tamasuak ka dalam ornamen tambuih yang talatak di bagian lubang angin. Bantuaknyo manyarupoi flora jo bafungsi sabagai hiasan sarato tampek sirkulasi udaro.
Ornamen ko tamasuak ka dalam ornamen tambuih yang talatak di bagian lubang angin, singok, kisi-kisi, jo janjang. Bantuaknyo basumber dari fauna jo bafungsi sabagai hiasan, tampek sirkulasi udaro, sarato pambateh janjang.
Ornamen ko indak tamasuak ka dalam ornamen yang talatak di pintu muko. Bantuaknyo geomteris jo bafungsi sabagai hiasan di pintu muko.
Ornamen ko indak tamasuak ka dalam ornamen yang talatak di bagian kusen pintu muko. Bantuaknyo geomteris jo bafungsi sabagai hiasan di di kusen pintu muko.
Ornamen ko indak tamasuak ka dalam ornamen yang talatak di bagian kusen pintu muko. Bantuaknyo basumber dari flora jo bafungsi sabagai hiasan di kusen pintu muko sarato pintu kamar.
Ornamen ko indak tamasuak ka dalam ornamen yang talatak di bagian kusen pintu muko. Bantuaknyo geometris jo bafungsi sabagai hiasan di kusen pintu muko sarato pintu kamar.
Ornamen ko indak tamasuak ka dalam ornamen yang talatak di bagian kusen pintu muko jo biliak. Bantuaknyo basumber dari fauna jo bafungsi sabagai hiasan di kusen pintu muko sarato pintu kamar.
Ornamen ko indak tamasuak ka dalam ornamen yang talatak di bagian pintu biliak. Bantuaknyo basumber dari flora jo geomteris sarato bafungsi sabagai hiasan di kusen pintu muko sarato pintu kamar.
Ornamen ko tamasuak ka dalam ornamen yang talatak di bagian kisi-kisi langkan, kisi-kisi janjang jo listplank. Bantuaknyo geometris jo bafungsi sabagai hiasan di kisi-kisi langkan, kisi-kisi janjang jo listplank.
Tampak Ateh
Kok dicaliak dari ateh, tadapek bagian elemen interior rumah gadang ko. Bagian tu sarupo biliak, sarambi, ruang tangah, jo dapua. Biliak bafungsi sabagai tampek panyimpanan barang-barang privasi rumah gadang ko. Pado ruang tangah tadapek tonggak tuo, yaitu tonggak patamo yang diambiak dari sakian banyak tonggak lainnyo yang akan manopang rumah gadang.
Di bagian dapua tadapek janjang, lasuang, tungku, jo alat-alat memasak lainnyo. Lantai di bagian dapua dibuek labiah randah dari rumah induaknyo sarato susunan papan lantai yang labiah ranggang. Hal itu batujuan supayo mamudahan dalam mambarasiahan atau manyapu bagian tu.
Megaselia tumipalpis
Megaselia tumipalpis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).