cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urang Ambai
Sistem kakarabaikkan Urang Ambai
Urang Ambai sangaik manghargoi padusi subagai hargo diri suku. Untuak maminang gadih Ambai, saurang lalaki patuik mambayia mahar atau mambayia harto kapado kaluargo padusi nan ka dipinang. Rumah adaik masyarakaik Ambai disabuik munu tawa atau munu mamo. Pola kahidupan mereka taikaik adonyo kabasamoan jo raso paduli tahadok dunsanak-dunsanaknyo ateh dasa hubuangan darah jo hubuangan parnikahan nan masih kuaik. Apobilo ado anggota kaluargo nan mambantuak kaluargo baru jo alun mampunyoi rumah, mako kaluargo baru tasabuik buliah tingga basamo jo urang tuonya sambia mampasiapkan rumah tampek tingga. Masyarakaik Ambai manganuik sistem parnikahan eksogami (parnikahan kalua klen/marga) bagi laki-laki atau padusi nan samo klen/marganyo indak dibatuakan untuak nikah, kalau pun ado nan mangarajokan, ka dianggap subagai suatu palanggaran atau parnikahan sumbang. Untuak masalah parnikahan bagi masyarakaik Ambai, mangenal parnikahan antaro dunsanak sapupu silang pado ganarasi kaduo jo katiga. Mereka mangistilahkan parnikahan itu maneta atau firumi. Tujuan dari parnikahan tasabuik supayo hubuangan kakarabalauak tatap tajalin araik dari ganarasi ke ganarasi. Anak-anak padusi sajak baumua sapuluah tahun alah diwajibkan manolong mandenyo di dapua jo anak tasabuik diajakan caro maolah makanan khas urang Ambai. Damikian juo anak laki-laki sajak baumua sapuluah tahun alah harus mangarajokan karajo laki-laki.
Onthophagus geelongensis
Onthophagus geelongensis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(72980) 2002 CJ243
(72980) 2002 CJ243 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Pebruari 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Belvosia cuculliae
Belvosia cuculliae adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Haliclona (Gellius) coreana
Haliclona (Gellius) coreana adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Haliclona dan famili  Chalinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2004 dek Kim & Sim.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Haliclona (Gellius) coreana dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pedostrangalia muneaka
Pedostrangalia muneaka adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Petrorossia cognata
Petrorossia cognata adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oncosclera petricola
Oncosclera petricola adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Oncosclera petricola dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
John Lockwood Kipling
John Lockwood Kipling, C. I. E. (6 juli 1837 – 26 januari 1911), adolah saurang guru seni, ilustrator, jo kurator museum nan maabihan sabagian gadang kariernyo di Inggirih India. Inyo adolah ayah dari panulih Rudyard Kipling.
Henry Lark Pratt
Henry Lark Pratt adolah saurang palukh dari Inggirih nan alah talatiah dari indstri porselen.
Hypatium opulentum
Hypatium opulentum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Toxorhina (Ceratocheilus) seychellarum
Toxorhina (Ceratocheilus) seychellarum adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cyclosa nigra
Cyclosa nigra adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1990 dek Yin et al.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Cina.
(52063) 2002 QS18
(52063) 2002 QS18 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Agustus 2002 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gerrolasius meridionalis
Gerrolasius meridionalis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Trupanea subsetosa
Trupanea subsetosa adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Telmatoscopus vestitus
Telmatoscopus vestitus adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trupanea subsetosa
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Telmatoscopus vestitus
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Onthophagus bifasciatus
Onthophagus bifasciatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Praestigia uralensis
Praestigia uralensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Praestigia dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 2008 dek Marusik, Gnelitsa & Koponen.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia.
Anopheles trinkae
Anopheles trinkae adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Sophronica madecassa
Sophronica madecassa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 AJ91
2013 AJ91 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.929, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Tomini
Urang Tomini adolah urang-urang nan tingga di daerah sekitar Taluak Tomini nan barado di pantai timur kecamatan Tomini nan barado di dikabupaten Parigi moutong, provinsi Sulawesi tangah. Panduduknyo sangaik ramah dan manjunjung tinggi nilai-nilai kaluarga dan persatuan. Namo desa Tomini surang di ambiak dari Bahasa Mandar, asal kato " Tau dan Mene" Tau yang aratinyo urang sambia Mene aratinyo naiak. Jadi tau dan Mene adolah urang nan naiak atau urang nan tibo. Dari namo taumene namonyo barubah manjadi toumini, kamudian dek pengaruh Bahasa atau dialek Tialo kata toumini barubah Jadi tomini nan masih dipakai dek masyarakat tomini umumnyo. Kawasan tingga suku tomini di daerah pesisir salain garis pantai taluk tomini di mano mambuek rumah nan bantuak rumah panggung. Sadangkan suku tomini nan tingga di pedalaman dan dataran nan labiah tinggi mambangun rumah di ateh bukik dan liwar-liwar bukik.
Agamo jo kepercayaan
Urang tomini mameluk agamo islam, tapi upacara-upacara nan sasuai kayakinan mereka acok dikarajoan oleh Kabanyakan masyarakat tomini. Dalam kesaharian suku tomini marupokan urang-urang nan tabukak dan ramah.
Bahaso
Suku Tomini punyo bahaso nan agak babeda jo bahaso Poso "Bare'e" dan bahaso Ledo. Suku Tomini surang punyo 2 sub-suku yaitu Suku Tialo dan Suku Lauje. Istilah Tomini surang labiah mangarajoan ka kalompok masyarakat nan barado disekitar Taluak Tomini.
Sadangkan di taluk Tomini dihuni dek babarapo kalompok masyarakat mode suku Lauje, Tialo, Bajau, Togian, dan lain-lain. Tapi nan mangklaiman diri sabagai panduduak asli daerah Teluk Tomini adolah suku Lauje dan Suku Tialo, sahinggo kaduo suku ikolah nan labiah acok disabuik sabagai urang Tomini.
Pakawinan
Adaik parkawinan suku Tomini tu iyolah malakuan parundingan laki-laki kawin malalui paantara untuak maabaian padusi nan tagantung dari status sosial padusi tu. Paunoahan antaro sepupu bisa ditarimo dan poligami diizinkan walaupun indak banyak dilakuan. Setelah baabiah pasangan padusi biasonyo tingga jo kaluarga gadang mereka sampai anak partamo lahir.
Kerabatan suku tomini tu adolah bilateral jo manggunoan prinsip garis hubungan turunek nan ambilineal. Di zaman dulu, mungkin tajadi pelapisan sosial nan cukuik tajam dek pengaruh sistem pamarintahan karajaan-karajaan ketek, kini pelapisan sosial lamo tu bisa dikecekan alah ilang.
Pretoriamyia somereni
Pretoriamyia somereni adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(74330) 1998 UH46
(74330) 1998 UH46 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Oktober 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eudejeania nuditibia
Eudejeania nuditibia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Pelorurus densistriatus
Pelorurus densistriatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
2005 CU61
2005 CU61 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.725, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.6 20050130.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cyrtopogon rufotarsus
Cyrtopogon rufotarsus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(110859) 2001 UW79
(110859) 2001 UW79 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.075, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.0.
Cyrtopogon rufotarsus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(110859) 2001 UW79
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thoracibidion ruficaudatum
Thoracibidion ruficaudatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lusitanoneura grandolensis
Lusitanoneura grandolensis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Calyxochaetus vegetus
Calyxochaetus vegetus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nethinius mananarensis
Nethinius mananarensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Calyxochaetus vegetus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Tipula (Pterelachisus) pseudotruncorum
Tipula (Pterelachisus) pseudotruncorum adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(50140) 2000 AQ129
(50140) 2000 AQ129 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
2013 PF67
2013 PF67 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.297, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.1.
(50140) 2000 AQ129
Pambantuakan
Sarupo jo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2013 PF67
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hybomitra micans
Hybomitra micans adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Batrisodes hairstoni
Batrisodes hairstoni adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Spanioplon werthi
Spanioplon werthi adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
(70686) 1999 UK14
(70686) 1999 UK14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Oktober 1999 dek CSS di Catalina.
Spanioplon werthi
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Spanioplon werthi dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(70686) 1999 UK14
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Prionota (Prionota) serrata
Prionota (Prionota) serrata adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dasyhelea heyuxiani
Dasyhelea heyuxiani adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Helina obscuratoides
Helina obscuratoides adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pterolophia mucronata
Pterolophia mucronata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sciapus costalis
Sciapus costalis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pterolophia mucronata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dorcadion pseudonobile
Dorcadion pseudonobile adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(513253) 2006 EK71
2006 EK71 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.088, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.6.
Hyperusia longirostris
Hyperusia longirostris adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Myrmarachne augusta
Myrmarachne augusta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Myrmarachne dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1892 dek Peckham & Peckham.
Myagrus
Myagrus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Myrmarachne augusta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Madagaskar.
Culicoides kolymbiensis
Culicoides kolymbiensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Myagrus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gonomyia (Gonomyia) tenella
Gonomyia (Gonomyia) tenella adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lasdi Arman
Lasdi Arman adolah surang atlet sipakbola Indonesia. Lasdi Arman nan bamain di klub sipakbola Semen Padang, pernah babarapo kali bagabung di Timnas sipakbola Indonesia pado dekade 80-an dalam ajang kajuaraan sipakbola regional jo internasional.
Pado patangahan taun 80-an, Lasdi nan laia di Sumatera Barat tu pernah pulo dipanggia untuak mapakuek Timnas dalam patandiangan-patandiangan Pra Piala Dunia, Sea Games sarato nan lain-lain. Pado taun 1986, di bawah asuahan menejer Benny Mulyono jo pelatiah Sinyo Aliandoe, Lasdi mampakuek skuad Merah Putih basamo jo para pamain lainnyo, sarupo Elly Idris, Rully Neere, Zulkarnaen Lubis, Bambang Nurdiansyah, Herry Kiswanto sarato nan lain-lain.
(73139) 2002 GM84
(73139) 2002 GM84 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 April 2002 dek LINEAR di Socorro.
Parepidosis trilobata
Parepidosis trilobata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(54019) 2000 GP99
(54019) 2000 GP99 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gnypeta laticollis
Gnypeta laticollis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Forcipomyia uncusidentis
Forcipomyia uncusidentis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Stictosomus semicostatus
Stictosomus semicostatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Diplonevra deutera
Diplonevra deutera adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Muhabbetiella obliquus
Muhabbetiella obliquus adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(61313) 2000 OF51
(61313) 2000 OF51 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Exocelina gapa
Exocelina gapa adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Scaptia singularis
Scaptia singularis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Chetogena subnitens
Chetogena subnitens adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Tanyptera (Mesodictenidia) antica
Tanyptera (Mesodictenidia) antica adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Sitticus dzieduszyckii
Sitticus dzieduszyckii adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sitticus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1870 dek L Koch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Eropa, Rusia.
(63014) 2000 WJ39
(63014) 2000 WJ39 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Downsiomyia nippononivea
Downsiomyia nippononivea adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mystropsychoda obscura
Mystropsychoda obscura adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Downsiomyia nippononivea
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Anoplomerus rotundicollis
Anoplomerus rotundicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Masicera major
Masicera major adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Araneus blaisei
Araneus blaisei adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1909 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Vietnam.
Megaselia dissita
Megaselia dissita adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Tipula (Eumicrotipula) macrotrichiata
Tipula (Eumicrotipula) macrotrichiata adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chrysoprasis viridis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(67322) 2000 HN62
(67322) 2000 HN62 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 April 2000 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Brachypogon ussuriensis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(393225) 2013 FL4
2013 FL4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.060, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia subalpina
Megaselia subalpina adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Bombylius iranicus
Bombylius iranicus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Zaira leechi
Zaira leechi adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Ataxia linearis
Ataxia linearis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Iranocoptosia
Iranocoptosia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dicranomyia (Dicranomyia) microsoma
Dicranomyia (Dicranomyia) microsoma adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Forcipomyia uncusipenis
Forcipomyia uncusipenis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Sceptonia concolor
Sceptonia concolor adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Oxypoda nigriceps
Oxypoda nigriceps adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Phoxonotus lectus
Phoxonotus lectus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Palausybra chibi
Palausybra chibi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Daftar pulau di Sumatra
Pulau-pulau ketek di sakitar pulau sumatra:
Palausybra chibi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Drosophila periquito
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Hydroporus lluci
Hydroporus lluci adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Myaptexaria acutus
Myaptexaria acutus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Piampatara
Piampatara adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Myaptexaria acutus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Piampatara
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Haliclona (Gellius) cymaeformis
Haliclona (Gellius) cymaeformis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Haliclona dan famili  Chalinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1794 dek Esper.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Haliclona (Gellius) cymaeformis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2005 CG41
2005 CG41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.354, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.9 20050130.
Glenea gestroi
Glenea gestroi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
1221 Amor
1221 Amor (1932 EA1) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.435, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.7.
2005 CG41
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
1221 Amor
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
John von Neumann
John von Neumann (bahaso Hongaria: Neumann János Lajos; ) adolah saurang matematikawan, fisikawan, ahli ilmu komputer, insinyur, polimatik dari Hongaria-Jerman. Von Neumann sacaro umum dianggap sabagai matematikawan nan paliang takana pado masonyo sarato dikana sabagai "wakil matematikawan hebat nan tarakhia". Inyo maintegrasikan ilmu murni jo ilmu terapan.
Topsentia bubaroides
Topsentia bubaroides adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Topsentia bubaroides dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(69934) 1998 US13
(69934) 1998 US13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Oktober 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Dirphya schoutedeni
Dirphya schoutedeni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(69934) 1998 US13
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Neolimonia jamaicensis
Neolimonia jamaicensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bathypogon microdonturus
Bathypogon microdonturus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Elytrimitatrix pubescens
Elytrimitatrix pubescens adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dichaetomyia albolineata
Dichaetomyia albolineata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Panzeria fasciventris
Panzeria fasciventris adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Mauesia acorniculata
Mauesia acorniculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78611) 2002 SA55
(78611) 2002 SA55 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 September 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lontong sayua
Lontong adolah makanan Indonesia nan bakambang di masyarakaik Jawa, tabuek dari bareh nan dibungkuih dalam daun pisang dan di kukuih di ateh aia mandidih salamo babarapo jam dan jiko aia hampia habih tambah aia nyo sampai babarapo kali. Lontong umumnyo disajikan jo sate, rujak, gulai kambiang, sayua. Caro varian lontong nan terkenal adolah katupek. Katupek tamasuak kadalam olahan bareh dimasuakkan kadalam anyaman daun karambia nan mudonyo nan acok dibuek pas hari rayo. Karano dibungkuih dalam daun pisang, lontong ko bawarna hijau di lua nyo, samantaro bawarna putiah di dalamnyo. Lontong banyak ditamui di barbagai daerah di Indonesia sabagai makanan alternatif pangganti nasi. Walaupun tabuek dari bareh, lontong mampunyoi aroma nan khas.
Lontong sayua misalnyo, lontong sayua ko acok dipiliah sabagai menu untuak sarapan. Rasonyo gurih kalua dari kuah gulainyo nan mamakai rempah-rempah nan pas. Alum lai, lontong ko mambari sensasi kanyang sahinggo lontong sayua manjadi salah satu makanan nan dipiliah untuak sarapan pagi hari. Adopun resep mambuek lontong sayua ko iyolah: lontong nan alah masak, 600 gram labu siam, 300 gram buncih, 300 gram nangka mudo, 9 batang sarai, 6 lembar daun salam, 6 cm langkueh, 6 sdm minyak goreng, 5.100 ml santan, 7 ½ sdt garam, ½ sdm gulo. Bumbu giliangnyo: 6 buah lado sirah gadang, 18 buah bawang sirah, 6 siung bawang putiah, 9 buah kamiri sangrai. Bahan semur tahu jo talua: 15 butir talua ayam, 30 buah bawang sirah, 3 buah tomat, 3 cm kayu manih, 3 buah cengkeh, ½ sdm pala bubuak, 15 sdm kecap manih, 1 sdm garam, ½ sdm marica bubuak, 2.100 ml aia, 6 sdm bawang goreng, 150 gram karupuak kanji.
Hybomitra montana
Hybomitra montana adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Exocentrus pseudopunctipennis
Exocentrus pseudopunctipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(61314) 2000 OH51
(61314) 2000 OH51 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Oberea lepesmei
Oberea lepesmei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(70687) 1999 UE15
(70687) 1999 UE15 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Oktober 1999 dek CSS di Catalina.
Pretoriana
Pretoriana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dolichopus longicotalis
Dolichopus longicotalis adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
2011 OD29
2011 OD29 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.080, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(64920) 2001 YS101
(64920) 2001 YS101 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(56126) 1999 CT31
(56126) 1999 CT31 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Pebruari 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhipidia (Rhipidia) flabelliformis brachynema
Rhipidia (Rhipidia) flabelliformis brachynema adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(54020) 2000 GT99
(54020) 2000 GT99 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Primerigonina australis
Primerigonina australis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Primerigonina dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1995 dek Wunderlich.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Panama.
Atherigona philema
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Forcipomyia unica
Forcipomyia unica adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Molophilus (Molophilus) danielsi
Molophilus (Molophilus) danielsi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dasineura lepidii
Dasineura lepidii adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(253340) 2003 FF39
(253340) 2003 FF39 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.067, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eumathes canus
Eumathes canus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2005 CE41
2005 CE41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.519, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.9.
Phaonia fangshanensis
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Haliclona (Gellius) depellens
Haliclona (Gellius) depellens adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Haliclona dan famili  Chalinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1908 dek Topsent.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Haliclona (Gellius) depellens dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Haematopota malacrizi
Haematopota malacrizi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(74331) 1998 US47
(74331) 1998 US47 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Oktober 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.