cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2012 SN30
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pancorius scoparius
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Jawa.
Cordyla parvipalpis
Cordyla parvipalpis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(491157) 2011 SE216
2011 SE216 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.069, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Arthrocnodax hieraciis
Arthrocnodax hieraciis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Chromatophania emdeni
Chromatophania emdeni adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dicranoptycha byersi
Dicranoptycha byersi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(63130) 2000 WA184
(63130) 2000 WA184 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Nopember 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thinophilus concolor
Thinophilus concolor adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Bibloporus bicolor
Bibloporus bicolor adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Adab makan di Minangkabau
Pado saaik maambiak makanan disaranan maambiak makanan nan tadakek sajo aratinyo nan taidang di dapan sajo, indak buliah maambiakan makan nan jauah dari adok an kito. Saaik mangunyah makanan indak buliah mangaluan bunyi mancapak. Baitu pulo saaik minum indak buliah babunyi, dan indak diminum sakali wakatu.
Ophiomyia texana
Ophiomyia texana adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Bolbodimyia atrata
Bolbodimyia atrata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Telaletes obscuratus
Telaletes obscuratus adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Bacanius usambaricus
Bacanius usambaricus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Gentala Arasy
Gentala Arasy adolah markah tanah Kota Jambi nan tadiri dari titian jo menara. Gentala Arasy barasa dari tigo kato yaitu: genta (suaro) tala (salaras) arasy (mamanca ka langik), nan dapek disimpulan adolah bunyi nan salaras sarato mamanca ka langik. Bunyi ganto ko acok babunyi katiko masuak 5 wakatu solat fardhu umaik muslim sarato taubuang jo Musajik Aguang Al-Falah untuak mangumandangan azan. Gentala Arasy juo marupoan akronim dari namo surang gubernur nan lahia di Sekoja, yaitu Tanah Lahia Abdurrahman Sayoeti.
Menara Gentala Arasy mampunyoi tinggi 80 M, dibangun di tapian Batang Hari langkok jo titian pedestrian (khusus pajalan kaki) nan dinamoan Titian Arasy nan panjangnyo 530 M, leba 4,5 M, sarato duo tiang pancang satinggi 60 M. Duo tiang pancang ko punyo arati kasaimbangan iduik dek adonyo laki-laki jo padusi, samantaro jambatan nan babantuak huruf "S" malambangan inisial raso syukur kapado Tuhan.
Sijarah
Titian Gentala Arasy dibangun jo anggaran sanilai Rp 88,7 miliar dalam tigo taun anggaran 2012-2014. Bangunan ko marupoan proyek dari maso pamarintahan Hasan Basri Agun, dan dirasmian jo Wakil Presiden Jusuf Kalla pado tanggal 28 Maret 2015.
2013 BJ27
2013 BJ27 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.544, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2003 UC22
2003 UC22 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.418, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Spongia (Heterofibria) biformis
Spongia (Heterofibria) biformis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Spongia (Heterofibria) biformis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Billaea brasiliensis
Billaea brasiliensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Leptostylus scudderi
Leptostylus scudderi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(65021) 2002 AY103
(65021) 2002 AY103 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Januari 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Chrysotus junctus
Chrysotus junctus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Bombylius pallidicruris
Bombylius pallidicruris adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Emphytoecia dimidiata
Emphytoecia dimidiata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2004 BN41
2004 BN41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.517, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.1.
Emphytoecia dimidiata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2004 BN41
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(70835) 1999 VY90
(70835) 1999 VY90 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia tarsella
Megaselia tarsella adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Peromyia didhami
Peromyia didhami adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Metazygia isabelae
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Limnophilella schunkeana
Limnophilella schunkeana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ubi jala
Ubi jala (Ipomoea batatas L.) atau dalam bahaso Inggrih sweet potato adaloh sajinih tanaman budidaya. Bagian nan dimanfaatan adolah ureknyo nan mambantuak umbi nan kadar gizinyo (karbohidrat) tinggi. Di Afrika, umbi ubi jala manjadi salah satu sumber makanan pokok nan pantiang. Di Asia, salain dimanfaatan umbinyo, daun mudo ubi jala dapek pulo dibuek manjadi sayua. Ado pulo ubi jala nan dijadian tanaman hias karano kaindahan daunnyo. Ubi jala barasa dari Amerika Selatan tropis, jo nan masih dipadebatan dari Papua. Kalangan nan indak manyatujui asa mulo ubi jala dari Papua bapandapek baso urang Indian alah balayia ka barat liwaik Samudra Pasifik jo manolong manyebaran ubi jala ka Asia. Teori ko banyak ditantang karano batantangan jo fakta-fakta klimatologi jo antropologi.
(77391) 2001 FZ151
(77391) 2001 FZ151 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Maret 2001 dek NEAT di Haleakala.
Ubi jala
Deskripsi
Disabuik pulo jo namo ketela rambat, huwi boled (Sunda), tela rambat (Jawa), sweetpotato (Inggris), jo shoyo (Japang) marupoan sumber karbohidrat nan cukuik pantiang dalam sistem katahanan pangan wak. Salain karbohidrat sabagai kandungan utamonyo, ubi jala manganduang vitamin, mineral, fitokimia (antioksidan) jo serat (pektin, selulosa, hemiselulosa).
(77391) 2001 FZ151
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ubi jala
Deskripsi
Ado sajumlah varietas ubi jala nan ado di Indonesia yaitu Daya, Borobudur, Prambanan, Mendut, Kalasan, Muara Takus, Cangkuang, Sewu. Sadangkan varietas-varietas nan baru dilapeh tahun 2001 antaro lain: Cilembu nan barasa dari Sumedang. Tiok-tiok varietas punyo raso khas nan babeda-beda.
Budidaya
Ubi jala dapek dibudidayoan malalui stolon/batang rambatnyo. Cara mananamnyo cukuik mudah, yaitu mancangkua lahan nan ka ditanami sahinggo stolon/batang rambat ubi jala mudah dimasuakan ka dalam tanah. Pamaliharoannyo cukuik mudah. Ubi jala akan tumbuh elok kok lahan kanai matohari langsuang, pamaliharoan dari gulma untuak manghindari pasaingan unsua haro disakitar tanaman, panggunoan pupuak UREA atau Organik akan manambah hasil panen nan labiah rancak. Panen ubi jala dilakuan jo mancangkua sakitar tanaman, hal itu dilakuan untuak mampamudah ubi rusak karanao kanai cangkua atau alat patanian.
Acanthella ligulata
Acanthella ligulata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Acanthella dan famili Dictyonellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1928 dek Burton.
Ubi jala
Sijarah
Ubi jala atau ketela rambat atau “sweet potato” diduga barasa dari Benua Amerika. Para ahli botani jo patanian mampakiroan daerah asa tanaman ubi jala adolah Selandia Baru, Polinesia, jo Amerika bagian tangah. Nikolai Ivanovich Vavilov, saurang ahli botani Soviet, mamastian daerah sentrum primer asa tanaman ubi jala adolah Amerika Tengah. Ubi jala mulai manyebar ka saluruah dunia, tarutamo negara-negara baiklim tropika pado abaik ka-16. Urang-urang Spanyol manyebaran ubi jala ka kawasan Asia, tarutamo Filipina, Jepang, jo Indonesia.
Tigranella
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Acanthella ligulata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Acanthella ligulata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Dasyhelea luteoscutellata
Dasyhelea luteoscutellata adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Strongylaspis hirticollis
Strongylaspis hirticollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dasyhelea luteoscutellata
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Strongylaspis hirticollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Haematopota koryoensis
Haematopota koryoensis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Penaherreraus
Penaherreraus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stichopogon fragilis
Stichopogon fragilis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74468) 1999 CY44
(74468) 1999 CY44 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Februari 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stichopogon fragilis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Lestremia remota
Lestremia remota adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
2008 HD54
2008 HD54 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.077, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.5.
Sphecozone modica
Sphecozone modica adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sphecozone dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1991 dek Millidge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Argentina.
Prosena doddi
Prosena doddi adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(341917) 2008 KV8
(341917) 2008 KV8 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.072, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Arctopelopia cana
Arctopelopia cana adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2012 SD22
2012 SD22 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.572, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia flavibasis
Megaselia flavibasis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Agronomi
Agronomi adolah suatu ilimu teknologi nan tujuannyo mamproduksi jo mamanfaatkan tumbuahan untuak bahan pangan, bahan bakar, serat dan aplikasi lingkungan mantuak reklamasi. Salain tu, agronomi ko juo ilimu nan mampalajari budidayo tanaman jo produksi nan rancak dan katahanan nan bakalanjuikan. Ado juo urang mangatokan kalau agronomi ko salah satu ilimu tarapan nan babasis biologi tumbuahan nan mampalajari pangaruah dan mamanipulasi babagai komponen biotik (hiduik) dan abiotik (indak hiduik) pado saindividu atau sakumpuaan individu tanaman untuak digunoan untuak urusan manusia.
Agronomi mancakuik kagiatan di bidang genetika tumbuahan, fisiologi tanaman, meteorologi, dan ilimu tanah dan aplikasi kombinasi ilimu biologi, genetika, kimia, ekonomi, ekologi, topografi, dan kabijakan ekonomi-politik. Pakar agronomi kini ko talibaik dalam babagai isu takaik produksi bahan pangan sacaro kuantitas maupun kualitas, mangalola dampak lingkungan aktivitas patanian dan panciptaan sumber energi dari tanaman. Inyo pado umumnyo ahli dalam panarapan rotasi tanaman, pangairan, pamuliaan tanaman, klasifikasi tanah, kasuburun tanah, pangandalian gulma dan amo. Agronomi indak samo jo ilimu pertanian.
Pamuliaan Tanaman
Pamuliaan tanaman malibaikkan pemuliaan selektif dari tanaman untuak mamproduksi tanaman nan boneh pado babagai kondisi. Pamuliaan tanaman alah maningkekkan asia dan nilai nutrisi dari babagai jinih tanaman baru nan marupokan asia pasilangan nan disabuik jo tanaman hibrida. Contohnyo adolah tricale nan marupokan pasilangan dari rye jo gandum. Tricale ko manganduang protein nan bamanfaaik labiah banyak dibandiangkan jo rye maupun gandum. Buah-buahan dan sayuran juo manjadi subjek dari pamuliaan tanaman.
Bioteknologi
Pakar agronomi manggunokan bioteknologi untuak mampalaweh dan mampadalam pangambangan tumbuahan hinggo mahasiakan karakteristik nan dituju. Bioteknologi acok kali marupakan aktivitas lab nan paralu uji di lapangan pado tanaman baru nan sadang dikambangkan. Bioteknologi juo digunokan pado tanaman patanian non-pangan contohnyo babarapo jinih tanaman pangasia minyak nabati dikambangkan untuak mangasiakan minyak nan sasuai untuak produksi detergen jo biodiesel.
Heteromeyenia tubisperma
Heteromeyenia tubisperma adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Heteromeyenia dan famili  Spongillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1881 dek Potts.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Heteromeyenia tubisperma dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Sciophila fuliginosa
Sciophila fuliginosa adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Hamataliwa cheta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Guatemala.
Delia aniseta
Delia aniseta adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Medina leskiaeformis
Medina leskiaeformis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dicranomyia (Dicranomyia) parvati
Dicranomyia (Dicranomyia) parvati adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mecometopus triangularis
Mecometopus triangularis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sondra brindlei
Sondra brindlei adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sondra dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2002 dek Zabka.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di New South Wales.
Anastoechus trisignatus
Anastoechus trisignatus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Tipula (Microtipula) armatipennis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Paederus brevipennis
Paederus brevipennis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Allograpta tectiforma
Allograpta tectiforma adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Acilius sulcatus
Acilius sulcatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Liriomyza fasciola
Liriomyza fasciola adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Zeliomima chaetosa
Zeliomima chaetosa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Copelatus owas
Copelatus owas adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Gymnocarena tricolor
Gymnocarena tricolor adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pterolophia occidentalis
Pterolophia occidentalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Trentepohlia (Mongoma) atrobasalis
Trentepohlia (Mongoma) atrobasalis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Sphecozone nigripes
Sphecozone nigripes adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sphecozone dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1991 dek Millidge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Peru.
(54233) 2000 JZ15
(54233) 2000 JZ15 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Mei 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(56213) 1999 GW50
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hololepta perroti
Hololepta perroti adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Myrmecoclytus affinis
Myrmecoclytus affinis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Strongylaspis macrotomoides
Strongylaspis macrotomoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Macropeza insignipennis
Macropeza insignipennis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lispocephala villosifemora
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Acanthella mastophora
Acanthella mastophora adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Acanthella dan famili Dictyonellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1870 dek Schmidt.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Acanthella mastophora dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Chrysops brevifascius
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) nympha
Austrolimnophila (Austrolimnophila) nympha adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(52168) 1305 T-2
(52168) 1305 T-2 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 September 1973 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tachytrechus granditarsis
Tachytrechus granditarsis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Exoprosopa caffra
Exoprosopa caffra adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Drosophila xenophaga
Drosophila xenophaga adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Sterphus plagiatus
Sterphus plagiatus adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(60076) 1999 TC143
(60076) 1999 TC143 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Sterphus plagiatus
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
(60076) 1999 TC143
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ochlerotatus nigripes
Ochlerotatus nigripes adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
(70836) 1999 VW91
(70836) 1999 VW91 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2004 BG41
2004 BG41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.610, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nida flavovittata
Nida flavovittata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Savtshenkia) holoptera
Tipula (Savtshenkia) holoptera adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(263810) 2008 RD56
(263810) 2008 RD56 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.127, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hexadella crypta
Hexadella crypta adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hexadella dan famili  Ianthellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2012 dek Reveillaud, Allewaert, P�rez, Vacelet, Banaigs & Vanreusel.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hexadella crypta dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2013 BH27
2013 BH27 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.431, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Kue putu
Kue putu (dari ꦥꦸꦛꦸ; ) adolah jenis kudapan tradisional Indonesia barupo kue jo isian gula jawa, dibaluik jo parutan kalapo, jo tapuang bareh butiran kasar. Kue ko di kukuih jo dilatakkan di dalam tabuang bambu nan saketek dipadekan. Kue ko dijua pado saik matahari tabanam sampai laruik malam. Suaro khas uap nan kalua dari alaik suitan ko sakaligus manjadi alaik promosi bagi padagang nan bajualan.
Kue putu ko umumnyo dihidangan dalam warna putiah jo hijau. Sadangkan dalam varian Putu Bugis (barasal dari Sulawesi Selatan), biasonyo kue dibuek manggunoan bahan saroman bareh katan hitam tanpo gulo sahinggo manghasilan warna kue putu nan kalam candruang hitam. Putu Bugis biasonyo dimakan jo taburan parutan kalapa jo samba l, sarato hanyo dijua pagi hari sabagai pangganti sarapan nan praktis. Malalui diaspora Jawa jo Bugis, kue putu ko dipopuleran ka negara lain dek urang Jawa jo Bugis, saroman ka Singapura jo Malaysia.
Etimologi
Sacaro etimologi, istilah "putu" dalam bahaso Indonesia marupoan kato serapan dari ꦥꦸꦛꦸ nan baraka dari istilah kuno ꦥꦸꦛꦺꦴꦤ꧀ nan bararti "bundar" atau "lingkaran", marujuak kapado bantuak rongga buluh bambu nan digunoan dalam proses pambuatan kue putu bambu. Dalam bahaso Indonesia, Bali, jo Tagalog, varian kue putu bambu juo dikanali jo istilah "putu bumbung", "puthu bumbung (ᬧᬸᬝᬸ​ᬩᬸᬫ᭄ᬩᬸᬂ)", jo "puto bumbong (ᜉᜓᜆᜓ ᜊᜓᜋ᜔ᜊᜓᜅ᜔)" sacaro barurutan nan baraka dari isilah dalam ꦥꦸꦛꦸ​ꦧꦸꦩ꧀ꦧꦸꦁ nan bamakno "kue isian (gulo jawa) nan dibuek manggunoan buluah".
Dalam masyarakaik Bali, "putu" (ᬧᬸᬢᬸ) marupoan namo kaluargo non-bangsawan kasta sudra nan manunjukkan urutan silsilah partamo dalam kaluarga inti. Kasta sudra dikanali sabagai kaum nan mamiliki mato pancaharian dasar nan dapek barupo sabagai padagang atau panjua makanan, dipakirokan istilah "kutu putu" juo barangkek dari parkataan ko, nan bamakno "kue nan dijual dek Putu".
Sejarah
Dalam kajadian "puthu" diambiak sakita 1630 di Desa Wanamarta, Jawa Timur. Di dalam naskah tasabuik kato puthu muncua saik Ki Bayi Panurta maminta santrinyo manyadiokan hidangan pagi. Dari hidangan tasabuik tadapek puthu sabagai makanan pambuka atau camilan. Namo ko juo muncua dalam Serat Centhini sabagai salah satu kudapan nan ditulis pado 1814 di maso karajaan Mataram. Panyabutan puthu juo muncul di peristiwa lain jo lokasi sarupo, Desa Wanamarta. Di naskah Centhini disabuikan Nyai Daya jo Nyai Sumbaling tangah manyiapan kudapan sasudah shalat Subuh. Di hidangan tasabuik tahidang gemblong, ulen-ulen, serabi, puthu, jadah, jenang, dendeng balur, dendeng gepuk, pisang bakar, kupat, balendrang, jenang grendul, pisang raja jo wedang bubuk.
Syneura cocciphila
Syneura cocciphila adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Agromyza erythrocephala
Agromyza erythrocephala adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Clinodiplosis skuhravae
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Chironomus melanotus
Chironomus melanotus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Eretmapodites gilletti
Eretmapodites gilletti adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pidonia fushani
Pidonia fushani adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Eretmapodites gilletti
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Dichaetomyia devia
Dichaetomyia devia adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Eumea puberula
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Atesta longoelytrata
Atesta longoelytrata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhopalomyia mangyshlakensis
Rhopalomyia mangyshlakensis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Tipula (Eumicrotipula) subcana
Tipula (Eumicrotipula) subcana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Azelia fasciata
Azelia fasciata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Hydroporus neglectus
Hydroporus neglectus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(163694) 2003 DP13
(163694) 2003 DP13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.545, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Acrolister kleinei
Acrolister kleinei adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(129207) 2005 ND41
(129207) 2005 ND41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.066, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ceresium annulicorne
Ceresium annulicorne adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bactrocera pseudocurcurbitae
Bactrocera pseudocurcurbitae adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Dahlgrenius incelebratus
Dahlgrenius incelebratus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Sphecozone nitens
Sphecozone nitens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sphecozone dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1991 dek Millidge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Ekuador, Peru.
Stichopogon gracilifemur
Stichopogon gracilifemur adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lok-lok
Lok-lok atau sate lok-lok adolah makanan nan tadiri dari dagiang jo sayuran nan disajian jo tusuak sate. Lok-lok tanamo sabagai jajanan jalanan di Malaysiam sarupo, Penang jo Kuching. Walau co itu, Lok-lok juo mudah dijumpai di banyak kota di Indonesia, sarupo Malang, Batu jo Pontianak.
(77392) 2001 FV152
(77392) 2001 FV152 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus lallieri
Onthophagus lallieri adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dohrniphora angularis
Dohrniphora angularis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus lallieri
Kumbang iko punyo antena lamela.
Dohrniphora angularis
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(54234) 2000 JD16
(54234) 2000 JD16 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Mei 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thinophilus dubiosus
Thinophilus dubiosus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dolichopus syracusanus
Dolichopus syracusanus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
(71091) 1999 XN133
(71091) 1999 XN133 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Bohartia martini
Bohartia martini adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Coptosia albovittigera
Coptosia albovittigera adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Allograpta teligera
Allograpta teligera adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(71091) 1999 XN133
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bohartia martini
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Allograpta teligera
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Amphoriscus buccichii
Amphoriscus buccichii adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1887 dek Ebner.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Amphoriscus buccichii dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.