cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sophronica postscutellaris
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Aischrocrania quadrimaculata
Aischrocrania quadrimaculata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sitticus taiwanensis
Sitticus taiwanensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sitticus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2002 dek Peng & Li.
Aischrocrania quadrimaculata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Sitticus taiwanensis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Taiwan.
Bremia mirifica
Bremia mirifica adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicranomyia (Dicranomyia) nigritorus
Dicranomyia (Dicranomyia) nigritorus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Myiodola perrieri
Myiodola perrieri adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neodiogmites niger
Neodiogmites niger adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Lepidanthrax agrestis
Lepidanthrax agrestis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Oberea okinawana
Oberea okinawana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chlorolydella trochanterata
Chlorolydella trochanterata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Araneus concinnus
Araneus concinnus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1900 dek Rainbow.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di New South Wales.
Dasineura nummulariifoliae
Dasineura nummulariifoliae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Exoprosopa auriplena
Exoprosopa auriplena adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Armigeres bhayungi
Armigeres bhayungi adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Sciophila cinctifemus
Sciophila cinctifemus adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Bombylius moussayensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Asetilsistein
Acetylcysteine, tanamo juo jo N-acetylcysteine, adolah ubek nan digunoan untuak maubeki overdosis parasetamol, jo malonggarkan lendir kental pado individu jo fibrosis kistik atau panyakik paru obstruktif kronis. Ubek ko dapek diambiak sacaro intravena, lewat muluik, atau dihiruik sabagai kabuik.
Scamboneura nigrodorsalis
Scamboneura nigrodorsalis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Gyarancita rondoni
Gyarancita rondoni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Onthophagus yvescambeforti
Kumbang iko punyo antena lamela.
(74415) 1999 AR9
(74415) 1999 AR9 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Januari 1999 dek BAO Schmidt CCD Asteroid Program di Xinglong.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(68021) Taiki
(68021) 2000 YU17 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Desember 2000 dek BATTeRS di Bisei SG Center.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anastoechus angustifrons
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Glenea intermixta
Glenea intermixta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pterolophia nigrotransversefasciata
Pterolophia nigrotransversefasciata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Mauromyia finitima
Mauromyia finitima adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Cirrhicera basalis
Cirrhicera basalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Molophilus (Molophilus) eboracensis
Molophilus (Molophilus) eboracensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Panzeria vagans
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Onthophagus ensifer
Kumbang iko punyo antena lamela.
Halisarca bassangustiarum
Halisarca bassangustiarum adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Halisarca dan famili  Halisarcidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1881 dek Carter.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Halisarca bassangustiarum dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2011 QQ64
2011 QQ64 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.085, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Neobidessodes thoracicus
Neobidessodes thoracicus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tanah Sepenggal, Bungo
Tanah Sepenggal adolah marupoan kecamatan di kabupaten Bungo, provinsi Jambi, Indonesia.
Neobidessodes thoracicus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(67380) 2000 OO6
(67380) 2000 OO6 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Ommata rouperti
Ommata rouperti adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhathymoscelis taunayi
Rhathymoscelis taunayi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(63089) 2000 WX139
(63089) 2000 WX139 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Rhathymoscelis taunayi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Megaselia sulphuriventris
Megaselia sulphuriventris adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Zelia semirufa
Zelia semirufa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gonomyia (Leiponeura) anxia
Gonomyia (Leiponeura) anxia adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Zelia semirufa
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(63089) 2000 WX139
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(78671) 2002 TZ108
(78671) 2002 TZ108 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 2002 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gonomyia (Leiponeura) anxia
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Eulasiona aperta
Eulasiona aperta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Distichocera maculicollis
Distichocera maculicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eulasiona aperta
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Distichocera maculicollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Megaselia sulphuriventris
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Drosophila paravibrissina
Drosophila paravibrissina adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Silvius ceylonicus
Silvius ceylonicus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Elektronika
Elektronika marupokan ilmu nan mampalajari alat listrik aruih lomah nan baguno dangan caro mangontrol aliran elektron atau partikel bamuatan listrik pado suatu alat saperti komputer, paralatan elektronik, termokopel, semikonduktor, dan sabagainyo. Ilmu nan mampalajari alat-alat saparti iko marupakan cabang dari ilmu fisika, samantaro bantuak rancangan buek sirkuit elektroniknyo adolah bagian dari teknik elektro, teknik komputer, dan ilmu/teknik elektronika dan instrumentasi.
Alat-alat nan manggunakan dasar karojo elektronika iko disabuik sabagai paralatan elektronik (electronic devices). Contoh paralatan (piranti) elektronik iko: Tabuang Sinar Katode, radio, TV, parakam kaset, parakam kaset video (VCR), parakam VCD, parakam DVD, kamera video, kamera digital, komputer pribadi desktop, komputer laptop, PDA (komputer saku), robot, smart card, dan sabagainyo.
Silvius ceylonicus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Drosophila paravibrissina
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Silometopoides tibialis
Silometopoides tibialis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Silometopoides dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1987 dek Heimer.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia, Mongolia.
Oxypoda vancouveri
Oxypoda vancouveri adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Drosophila lineata
Drosophila lineata adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Ophiomyia shibatsuji
Ophiomyia shibatsuji adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
2004 LY5
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diplonevra taigaensis
Diplonevra taigaensis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Batombe
Batombe marupoan seni babaleh pantun nan disampaikan jo caro mandendangkan pantun antaro kaum laki-laki jo kaum padusi nan barasa dari Nagari Abai, Kecamatan Sangir Batang Hari, Kabupaten Solok Selatan, Provinsi Sumatra Barat.
(54171) 2000 HP57
(54171) 2000 HP57 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Batombe
Sijarah
Kasenian batombe bamulo dari tradisi mambangun Rumah Gadang. Dek Nagari Abai masih sangaik sunyi, masyarakaik pun takuik jo baragam ancaman mulai dari baragam binatang lia sarato cuaco. Karanonyo masyarakaik bainisiatif untuak mambangun Rumah Gadang nan ditampati basamo-samo. Tradisi Batombe batujuan untuak mamotivasi anak laki- laki supayo basamangaik manabang batang ka utan salapeh makan siang. Batang nan ditabang ka diolah manjadi tunggak, tiang, jo papan untuak mambuek Rumah Gadang patamo di Nagari Abai. Rumah Gadang tasabuik banamo Rumah Gadang 21 Ruang, rumah adaik tapanjang di Sumatra Barat. Salain bafungsi untuak manjago kasalamatan panduduak dari binatang bueh jo tampek hunian kaluarga, pambangunan Rumah Gadang tu dijadian sabagai tampek patamuan jo pusek pagalaran seni budayo.
(54171) 2000 HP57
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Batombe
Sijarah
Sabalu tradisi Batombe digala, biasonyo talabiah dahulu mambantai saikua kabau saindaknyo saikua kambiang. Tradisi Batombe nan indak mambantai taranak dianggap malangga aturan atau bautang sacaro adaik. Hal ko dikaikkan jo sabuah carito turun-tamurun di kalangan masyarakaik Nagari Abai. Pado mulonyo, sabatang kayu nan ka dijadian tiang Rumah Gadang 21 Ruang indak dapek ditabang. Tapi dek saikua kabau alah dibantai, batang tasabuik dapek ditabang dek panduduak Nagari Abai.
Sajak taun 1960-an indak ado pambangunan rumah adaik di Nagari Abai, tapi tradisi Batombe tatap bajalan. Masyarakaik Nagari Abai barupayo manjago sarato malastarian tradisi lisan Minang ko jo caro manjadiannyo sabagai media hiburan bagi masyarakaik, sarupo pado acara baralek, malewa gala datuak, festival kebudayaan, panyambutan tamu khusus, jo ajang promosi pariwisata daerah.
Kasenian Batombe
Batombe dimulai jo mambacokan pantun pambukaan dek saurang datuak. Pamain masuak arena sarato mambuek lingkaran. Pamain tadiri dari 10 urang laki-laki jo 3 urang padusi. 12 di antaronyo bagarak manari mambantuak garis lingkaran. Samantaro 1 lainnyo manari di dalam lingkaran. Kasenian Batombe diiriangi jo irama musik nan ceria. Alaik musik nan digunokan biasonyo tadiri dari gandang jo talempong. Kaduonyo dimainkan mangikuti irama tari jo nyanyian nan dibaokan pamain batombe. Kaceriaan tarian samakin mangajak jo samangaik sahinggo pado bagian akhia, nan manonton biasonyo bagabuang jo ikuik manari basamo-samo.
Pakaian Adaik Kasenian Batombe
Pamain Batombe mamakai baju khusus nan manyarupoi baju pamain randai atau silek, latak bedanyo talatak pado motif nan ado pado langan baju. Di randai atau silek biasonyo digunokan motif nan polos, samantaro Batombe ko disulam manggunokan banang ameh. Warna baju pun labiah bavariasi, sarupo merah, ijau, kuniang, jo itam. Pado bagian ikek kapalo biasonyo mamakai warna kuniang kaamehan, sadangkan pado pinggang dihias sahalai kain sulaman banang ameh. Samantaro untuak sarawa dirancang labiah gadang pado bagian pahonyo, sahinggo manyarupoi saruang.
Tipula (Eumicrotipula) palenca
Tipula (Eumicrotipula) palenca adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Phaonia harti
Phaonia harti adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Lestodiplosis woeldickii
Lestodiplosis woeldickii adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Damalina hirtipes
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Sirkuit tapadu
Sirkuit tapadu atau cip adolah komponen dasar nan tadiri dari resistor, transistor dan lain-lain punyo IC barupo komponen nan baguno sabagai otak paralatan elektronika.
Aqil Rahman
Malam puncak Grand Final Pemilihan Uda Uni Sumatera Barat pun balangsuang sukses jo diraihnyo Juaro Uda Harapan I Sumatera Barat. Aqil Rahman mambuktian kemampuan jo potensi pemuda dapek dikembangan malalui usaho jo karajo kareh yang dilakuan. Inyo manjadi inspirasi bagi banyak pemuda lain untuak baprestasi di bidangnyo khususnyo di Payakumbuh.
Sirkuit tapadu
IC nan paliang kompleks talotak dalam komputer dan disabuik mikroprosesor. Pado sabuah mikroprosesor Intel Pentium 4 (produksi taun 2000–2008) dangan frekuensi sampai 3.8 GHz tadapek hingga 125 juta transistor, olun tamasuak komponen lain. Pado sabuah mikroprosesor Intel Core (produksi tahun 2006) dangan frekuensi hinggo 5 GHz tadapek hinggo 2 * 10^9 transistor, olun tamasuak komponen lain.
Aqil Rahman
Rujuakan
__INDEKS__
Sirkuit tapadu
Sirkuit tapadu mamungkinkan teknologi partongahan abad ka-20 pado pambuek alat semikonduktor dan panamuan eksperimen nan manunjuakkan iyolah alat semikonduktor dapek malakukan tugas nan dilakukan dek tabuang vakum. Pang-integrasian transistor ketek nan banyak macamnyo ka dalam sabuah chip nan ketek untuak paningkatan nan sangat bosegh ka parakik tube-vakum sabosegh-jari. Ukuran IC nan ketek, tapacayo, kacapatan "switch", konsumsi listrik rondah, produksi massal, dan kamudahan dalam manambahkan jumlahnyo dangan copek manyingkirkan tabuang vakum.
Rhopalomyia iwatensis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Sirkuit tapadu
Hanyo satangah abad satolah panamuannyo, IC talah digunakan di mano-mano. Radio, televisi, komputer, Telepon genggam, dan paralatan digital lainnyo nan marupokan bagian pantiang dari masyarakat modern. Contohnyo, sistem transportasi, internet, dan sabagainyo tagantuang dari kabaradaan alat iko. Banyak nan picayo iyolah revolusi digital nan dibawa dek sirkuit tapadu marupokan salah satu kajadian pantiang dalam sajarah umat manusia.
IC mampunyai ukuran saukuran tutuik pena sampai sa-ukuran ibu jari dan dapek diisi hinggo 250 kali dan paguno pado alat elektronika saparti:
Orimarga (Orimarga) biclavata
Orimarga (Orimarga) biclavata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Beskioleskia busckii
Beskioleskia busckii adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Chrysotus bellus
Chrysotus bellus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) longipennis
Hexatoma (Eriocera) longipennis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chrysotus bellus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Petrorossia sokotrae
Petrorossia sokotrae adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) longipennis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Petrorossia sokotrae
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Clinodiplosis oleracei
Clinodiplosis oleracei adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Typocaeta togoensis
Typocaeta togoensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(70775) 1999 VO38
(70775) 1999 VO38 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Verrallina quadrispinata
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
(70775) 1999 VO38
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanus nicobarensis
Tabanus nicobarensis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Halisarca caerulea
Halisarca caerulea adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Halisarca dan famili  Halisarcidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1987 dek Vacelet & Donadey.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Halisarca caerulea dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2013 GF
2013 GF adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.452, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nicarete
Nicarete adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Lunatipula) dorsimacula
Tipula (Lunatipula) dorsimacula adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(56177) 1999 FU25
(56177) 1999 FU25 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Maret 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2004 BZ18
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atenizus taunayi
Atenizus taunayi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Boninella anoplos
Boninella anoplos adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pseudonapomyza matopi
Pseudonapomyza matopi adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Gunuang Snowdon
Gunuang Snowdon marupoan gunuang nan barado di antaro rangkaian pagunuangan Snowdon. Pagunuangan snowdon iolah sabuah deretan pagunuang nan barado di negara Wales, Inggris Raya. Gunuang iko marupoan gunuang nan ta tinggi di antaro babarapo gunung nan barado di negara-negara Inggris Raya. Gunuang Snowdon iko mampunyoi tinggi sakitar 1.085 meter di ateh pamukaan aia lauik. Kaindahan bantangan alam nan ado di gunuang ko mambuek gunuang ko manjadi tujuan wisata di negara Wlales
Asa mulo
Gunuang Snowdon atau Mount Snowdon iolah puncak nan tatinggi di Wales. Namo Snowdon barasa dari bahasa Inggris lamo nan yaitunyo Snow Hill nan aratinyo Bukik Salju. Dinamoan iko dikaranoan pamandangan gunuang snowdon pado wakatu musim salju dapek dikatoan rancak karano puncak gunuang tasabuik tatutuik dek es bawarna putiah. Sadangkan manuruik legenda daerah satampek, namo negara Wales tu barasa dari bahaso wales, Yr Wyddfa, nan aratinyo sabuah batu karang nan dilantiangan ka ateh dek raksasa dari dasa lauik.
Sacaro bantangan alamnyo, gunuang snowdon iko barado di dalam kawasan Taman Nasional Snowdonia nan tapenyo barado di daerah nan banamo Gwynedd. Pagunuangan snowdon ko tadiri dari batu-batuan tabiang nan kareh. Batu-batuan nan kareh nan sarupo batu karang ko tabantuak jutaan taun nan lalu. Periode iko dinamoan periode Ordovisium. Salanjuiknyo, pambantuakan gunuang ko tajadi pado periode nan banamo caradoc, dimano di jaman ko tabantuaknyo jalua-jalua kawah sarupo gunuang nan barapi. Jalua-jalua kawah ko tabantak hinggo ka baraik daya jajaran pagunuangan snowdon iko. Puncak gunung snowdon nan tabantuak tasabuik dapek juo disamoan jo bantuak dari jajaran pagunuangan Alpen nan barado di negara Swiss. Puncak snowdon di kalialingi dek lambah-lambah nan barisi aia dari aia es nan alah mancayia. Pangikihan batu-batuan nan ado di puncak gunuang tasabuik mambuek puncak manjadi agak runciang sarupo piramida.
Tumbuahan jo binantang
Tumbuahan nan paling tanamo di gunuang snowdon ko iyolah banamo gagea serotina atau disabuik juo jo snowdon lily. Tumbuahan ko marupoan bungo nan hanyo tumbuah di kawasan pagunuangan snowdon. Manuruik sijarahnyo bungo ditamuan dek para panaliti pado abiak ka tujuah baleh. Bungo ko dapek tumbuah di katinggian labiah dari 3000 kaki. Salain itu, tadapek juo hutan-hutan pinus, batang pohon cemara, padang rumpuit, sarato jo lumuik. Indak hanyo adonyo tumbuahan atau bungo nan tanamo dari pagunuangan ko, ado juo binatang nan tanamo di daerah ko. Binatang tasabuik adolah kambiang gunuang. Alum ado panilitian nan pasti nan manyatokan baa kok bisa kambiang ko iduik di pagunuangan ko. Namun, pado maso kini ko tadapek sakitar 1000 ikua kambiang gunuang nan iduik di daerah pagunuangan ko. Salain kambiang gunuang, ado pulo binatang lain asli daerah ko yaitunyo buruang gagak raksasa nan bawarna itam. Buruang-buruang ko mancari makan di kawasan pagunuangan ko atau mancari bangkai nan kan dijadian untuak makananyo. Ado pulo binatang-binatang nan lain nan dapek ditamui sarupo kumbang, kupu-kupu, buruang alang, jo binatang lunak nan iduiknyo di aia yaitu sipuik.
Danau nan barado di sakitar
Ada tadapek limo buah danau di pagunuangan snowdon ko:
Kagiatan nan dapek dilakuan
Gunuang snowdon nan barado di dalam taman nasional snowdonia ko marupoan salah ciek tampek nan banyak dikunjuangi dek para wisatawan baiak dari Inggris Raya maupun dari lua Inggris. Rato-rato ado sakitar 582.000 pangunjuang nan datang kasiko tiok taunnyo. Sabagai taman nasional, tampek ko juo marupoan tampek palestarian tumbuah-tumbuahan dan binatang nan kan punah. Salain itu pangunjuang dapek juo manikmati alam dari gunuang snowdon ko dengan babagai caro diantaronyo;
Bapatualang jo panjek tabiang
Bapatualang jo panjek tabiang marupoan kagiatan nan banyak dilakuan dek para wisatawan katiko bakunjuang ka gunuang snowdon. Kawasan panjek tabiang di gunuang ko manjadi tampek panjek tabiang nan rancak di Inggris. Salain itu, bagi para pacinto nan hobi nyo mandaki gunuang, gunuang snowdon ko manjadi gunuang tujuan untuak didaki. Puncak-puncak nan ado di snowdon ko mampunyoi pamandangan nan rancak. Katiko hari tarang mako akan nampak danau-danau dan pulau-pulau nan ado di sakitaran Inggris Raya.
Bakemah
Kagiatan nan dapek dilakuan salanjuiknyo adolah bakemah di Adventure Park Snowdonia nan talatak di Dolgarrog, tampek dulunyo marupoan pabrik paleburan alumunium. Kini ko tampek tasabuik dipelok dan dijadian tampek bakemah jo tampek manginap. Tadapek banyak lai patualangan jo kagiatan nan bisa dilakuan di kawasan Snowdonia ko, sarupo manyusuri bantang aia atau mangayuh biduak di danau Lugwy. Pangunjuang dapek juo basapeda gunuang untuak manjalajah Snowdon nan katantuanyo, basapeda dimulai dari pukua 10 pagi sampai pukua 5 patang ari nan dilakuan hanyo pado bulan Maret hinggo September.
Pronemorilla mima
Pronemorilla mima adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Omalodes depressisternus
Omalodes depressisternus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Copelatus amatolensis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Omalodes depressisternus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Allograpta pallida
Allograpta pallida adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
(71055) 1999 XV93
(71055) 1999 XV93 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Procoryphaeus violaceus
Procoryphaeus violaceus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Mimapatelarthron
Mimapatelarthron adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Myrmarachne diegoensis
Myrmarachne diegoensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Myrmarachne dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1978 dek Wanless.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Madagaskar.
Silometopus acutus
Silometopus acutus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Silometopus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1977 dek Holm.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Swedia, Poland, Rusia.
Myiodola plagiaticollis
Myiodola plagiaticollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Strangalia luteicornis
Strangalia luteicornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leucothrix oryx
Leucothrix oryx adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Strangalia luteicornis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2012 VK6
2012 VK6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.705, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leucothrix oryx
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(60039) 1999 TS94
(60039) 1999 TS94 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Saprinillus kryzhanovskyi
Saprinillus kryzhanovskyi adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(60039) 1999 TS94
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Saprinillus kryzhanovskyi
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Datuak Tabano
Datuak Tabano adolah pahlawan nan lahia pado taun 1869 nan barasa dari Kampuang Muaro Uwai, Kabupaten Kampar, Riau. Baliau dipanggia Gandulo. Baliau ko adolah Dubalang dari Datuak Tuo nan maagiah baliau gala Datuak Tabano. Gala ko dilakekan ka baliau dek Niniak Mamak Suku Malayu Datuak Tuo nan adolah musyawarah kaum pasukuan di Kabupaten Kampar. Datuak tabano bajuang di Kampar dimulai pado taun 1894. Dubalang adolah pangkek nan bapangaruh di dalam nagari. Apolai Datuak Tabano adolah dubalang dari Datuak Tuo nan mano datuak tuo iko iyolah pasak kunci Niniak Mamak duo baleh panjago banda pabatasan nan mamaciak kuaso katiko nagari sadang dirabuikan. Jadi, Datuak Tabano dituntuik untuak dapek mangamanan kuaso nagari. Untuak itu, datuak tabano dibakali samo ilimu tahan bantiang dek paluru.
Datuak Tabano punyo rambuik nan panjang. Katiko Datuak Tabano mandapek ancaman, katiko itu pulo rambuik panjang Datuak Tabano tagak bak cando ditabangan angin. Karano itu, Datuak Tabano punyo bini nan punyo juo ilimu pambenteang diri. Bini Datuak Tabano banamo Halimah Siyam. Datuak Tabano punyo duo urang anak. Namo anak-anak baliau adolah Abdullah jo Habibah. Pado taun 1895, kompeni Balando datang ka Limo koto. Tujuan Balando ko datang iyolah untuak mancaliak apo nan dapek diambiak dari Limo Koto. Tujuan indak elok Balando ko mandapek lawan dari rakyaik Limo Koto. Adoh limo kapa kompeni Balando nan malawan rakyaik Limo Koto.
Datuak Tabano punyo duo urang nan dipicayoinyo. Kaduo urang tu banamo Saleh jo Usman. Nan paliang diingek wakatu Datuak Tabano bajuang malawan Balando adolah wakatu baliau mampu manyabotase jo mangaraman kapa dagang Balando nan karano itu mambuek Balando rugi salamo ampia duo tahun. Iko dikaranoan Datuak Tabano mampu manguasoi Sungai Siak nan sabalumnyo dikuasoi dek Balando karano ado perjanjian damai antaro Balando jo Karajaan Siak pado taun 1841. Kapa-kapa Balando dibaka, sadoalah rempah-rempah indak dapek sampai ka Singapura. Datuak Tabano pernah manjadi salah satu panglima parang Tuanku Imam Bonjol malawan Balando di Sumatera Barat.
Imam bonjol ditangkok Balando. Hal iko mambuek Datuak Tabano malanjuikan pajuangan ka Muaro uwai. Datuak tabano pandai bagarilya. Duo urang nan dipicayoi dek Datuak Tabano mambantu baliau malawan Balando. Saleh jo Usman bapura-pura manjadi nalayan. Kaduo urang nan dipicayoi Datuak Tabano tadi diam diam masuak ka kapa Balando sarato mambaok hasil lauak nan ditangkok untuak mancaliak daerah nan ma nan dilalui dek Balando. Dari informasi ikolah Datuak Tabano dapek mangaraman kapa Balando. Akibaiknyo Balando rugi gadang. Hal ikolah nan mambuek Gubernur Jenderal Balando di Batavia mangiriman ciek Batalyon Tantaro ka Kampar. Tujuannyo iyolah manangkok iduik-iduik Datuak Tabano. Namun, Datuak Tabano indak takuik samo sakali.
Stenopogon villus
Stenopogon villus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Datuak Tabano
Salah surang Sarsan Balando banamo Smith, nio mancubo malawan Datuak Tabano. Katiko Smith manyarang Datuak Tabano, baliau malompek mailakan sarangan tu. Tapi baliau tagalincia di lapiak nan takanai darah. Datuak tabano tajatuah. Katiko itu, Pawira Balando banamo Stein mancaliak datuak tabano tajatuah, sakatiko itu juo Stein nan tagak di dakek pintu manembak Datuak Tabano. Datuak Tabano mati syahid sakatiko itu juo.mayik Datuak Tabano dimakaman di kampuang bininyo iyolah di Kampuang Tanjuang. Sasudah ampek puluah hari dimakaman, sasuai kasapakatan dari pihak bini Datuak Tabano, makam baliau dipindahan ka pamakaman Suku Malayu Datuak Tuo di Kampuang Uwai, kampuang nan manjadi tanah tampek datuak tabano dilahian.
(73222) 2002 JB25
(73222) 2002 JB25 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Mei 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stenopogon villus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Bactrocera paraxanthodes
Bactrocera paraxanthodes adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Atrichopogon gilvus
Atrichopogon gilvus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ochlerotatus hakusanensis
Ochlerotatus hakusanensis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Liriomyza debilis
Liriomyza debilis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Anastoechus anomalus
Anastoechus anomalus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Deltaspis rubriventris
Deltaspis rubriventris adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(61370) 2000 PU22
(61370) 2000 PU22 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Lutzomyia cerradincola
Lutzomyia cerradincola adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61370) 2000 PU22
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culex mundulus
Culex mundulus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Triptolemma incertum
Triptolemma incertum adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Cyclosa tropica
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Bangladesh.
Culex mundulus
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(450293) 2004 LV3
2004 LV3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.276, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lutzomyia cerradincola
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
(54172) 2000 HF58
(54172) 2000 HF58 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 April 2000 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leiodytes acutus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sakitar 1–5 cm.
Villa flavicrura
Villa flavicrura adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Telmatoscopus mysorensis
Telmatoscopus mysorensis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Pericharax homoraphis
Pericharax homoraphis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1883 dek Poléjaeff.