cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urang Ogan
Panikahan
Samantaro Ningkuk adolah parayaan manjelang akad nikah lainnyo, nan marupokan salah satu kabudayaan nan masih ado khususnyo di wilayah Kabupaten Ogan Komering Ulu. Beda jo Pangadangan, nan maikuikan dan malakuan acara Ningkuk adolah mudo dan padusi nan marupokan kawan atau karabat dari kaduo pamanggiaan pangunjuang. Parbedaan lainnyo adolah katiko tibo ka acara Ningkuk, mudo harus maambiak dan mintak izin dari urang tuo padusi nan diajaknyo ka acara Ningkuk. Setelah acara salasai, pemuda tu harus mangantarkan pulang baliak padusi nan diajaknyo ka acara Ningkuk tadi. Palaksanan tradisi Ningkuk biasonyo dimulai siap acara resepsi pernikahan dilakuan. Tradisi ko awalnyo dilakuan jo dikumpuahan pemuda dan padusi nan punyo hubungan dakek (dalam hal ko kawan atau kawan, bisa juo karabat) jo kaduo pamunjuang. Sasudah tu inyo dibagi manjadi duo kalompok nan tadiri dari kalompok pemuda dan kalompok pemudi. Dalam palaksananyo, tradisi ko melibatkan kaduo pamanggia nan berperan sabagai raja dan ratu serta surang moderator nan manjadi pamandu acara nan manjalehan aturan Ningkuk tersebut sabalun dimulai. Dalam palaksananyo, satiok kalompok mudo dan padusi ka dibari sarung, nan nantinyo ka dibari sacaro bagantian antar kalompok. Pas wakatu prosesi tukaan sarung, sabagai panentu atau acuan waktu ka diputar sejumlah lagu, nan jumlahnyo bisa ciek atau labiah. Katiko tu lagu dimatikan, mako mudo dan padusi nan mandapekan saraung paliang akhia ka dibari hukuman dek kaduo pamanggia. Hukuman itu bisa bantuak manyimbo, bajoget, pantun, puisi, dan macamnyo. Pas wakatu acara ka masuak bagian akhia, mudo diizinkan untuak manjamukan parasaannyo ka padusi idamanyo nan ado pado ritual itu. Kalau indak bisa manyampainyo sacaro langsuang, pemuda tu bisa juo mangarajoan jo maagiah surek nan nantinyo ka disampaikan dek moderator.
Bahaso
Bahaso Ogan marupokan rumpun Bahaso Melayik nan dituturkan dek masyarakaik Ogan baik di Sumatera Selatan dan kantong wilayah diaspora-diaspora Ogan lainnyo. Secara karabatan, Bahaso Ogan masih ciek rumpun jo Bahaso Besemah-Semende dalam kaluarga Melayu Barisan Selatan walaupun indak samo persis. Bahaso Ogan marupokan bahaso komunikasi utamo nan dipakai dalam satiok acara adaik Ogan sampai batutur sahari-hari.Bahaso Ogan kini ko masih dituturkan sakitar 69% Urang Ogan atau sakitar 500.000 ribu jiwa. Kaunikan dari bahaso ko adolah dapek ditamui banyaknyo sinonim nan dipakai untuak kondisi-kondisi serta norma moral (kesopanan) tatantu, hal ko indak ditamui dalam Bahaso Besemah-Semende.
Salain itu juo, banyak kosakata Bahaso Ogan nan hanyo ditamui ekslusif di Bahaso Ogan dibandiangan jo bahaso etnis di sekitarnyo. Contoh, mode kato Gerewe nan artinyo "Bacaik nan buruak" dan Pikh-Ampikh nan artinyo "Compang-camping".Secara logat, Bahaso Ogan ma ikuik aliran Sungai Ogan, makin ka ateh logat Bahaso Ogan akan makin kareh dan tegas sambia makin ka hilir logat Bahaso Ogan akan makin halus dan mandayu-dayu. Walaupun mode itu, masyarakaik Ogan masih jo mudah untuak mangarati satu samo lain. Sabalun tangah abad ka-20, Masyarakat Ogan masih punyo tulisan asli nan banamo Surat Ulu atau Surat Ugan dalam urusan hukum perdata sampai tulisan sahari-hari. Sampai tibo lambat-lahan ditangga jo aksara Latin atau Urup Laten. Aksara ko sempat di ajakan di sikolah-sikolah di Ogan Komering Ulu sambia sadang dakek awal tahun 2000-an sampai kamudian dihapuih. Tapi pado awal tahun 2020, Pamarintah Ogan Komering Ulu mulai mambangikan baliak pangajaran Surat Ulu jo Bahaso Ogan untuak sikolah dasar jo menengah.
Sastra Lisan
Masyarakat Ogan punyo sastra tutur lisan nan sangaik banyak, ado 3 (tiga) sastra utamo asli Urang Ogan antaro lain Jelihiman, Rendai dan Jang-Panjang. Jelihiman marupokan sastra tutur lisan bantuak syair nan mangarataan epos-epos, legenda, dan carito-carito urang-urang gadang di masa lalu, kesenian ko alah punah di Ogan walau baitu alah tacantum untuak tujuan penelitian linguistik. Rendai marupokan sastra lisan sarupo pantun barado, ciri khas dari Rendai dapek ditamui di ukunan pambuka nan badunyoi "Endeng Endeng" Kesenian Rendai kini labiah umum disobokan pado acara pernikahan Urang Ogan nan barado di wilayah Semidang Aji, Baturaja sampai ka Lubuk Batang di Ogan Komering Ulu. Jang-Panjang marupokan sastra tutur bantuak syair nan dilatangan lamo-lamo, biasonyo Jang-Panjang dilakukan pas sadang bakubua untuak malapeh raso bosan dan panek.
Salain tigo sastra lisan di ateh, ado juo Ungguk-Ungguk atau pantun 4 baris dan Andai-Andai nan bantuak dongeng dan carito legenda nan punyo makna sijarah dan moral nan dalam.
Carito Rakyat
Cerita urang dalam budaya Ogan takenal jo sebutan Andai-Andai. Di satiok dusun (desa) dan marga Urang Ogan punyo kayoan carito rakyatnyo surang-surang. Tujuan talahirnyo Andai-Andai dalam budaya Ogan surang adolah sabagai media pengenalan untuak panarus jurai Urang Ogan tantang budaya dan kearifan lokal di daerahnyo. Salah ciek nan takenal adolah carito Putri Dayang Merindu dan Si Pahit Lidah perkaitan jo asal muasal Gua Puteri di Desa Padang Bindu, Semidang Aji, Ogan Komering Ulu. Cerito urang di Urang Ogan tabagi manjadi ampek carito utamo, yaitu tantang asal muasal daerah atau desa, tokoh-tokoh kepuyangan, asal muasal suatu tradisi dan binatang atau makhluk-makhluk mistis dan ajaib. Ado babarapo dari carito rakyat Urang Ogan ko punyo kaitan jo hal lua angkasa, seperti Andai-Andai Asal Usul Desa Durian nan berkaitan jo jatuah meteor nan disangkaan sabagai durian raksasa jatuah nan ka jadi namo Desa Durian, Kecamatan Peninjauan, Ogan Komering Ulu.
Senjato Tradisiona
Sanjato khas dari Urang Ogan antaro lain Kekhis (Keris), Kujur (Tombak), Gerahang (Parang), Beliyung (Kapak) jo babagai jenis pisau seperti Sungkur, Uncoh, Lading dan Landai.
Ngibing
Di palaksanan Ngibing, biasonyo tari ko dikawani jo lagu atau tembang Sarawak nan alah manganduang raso suko cita, nasihat dan petatah petitih. Parlengkapan instrumen musik nan dipakai antaro lain burdah raksasa (gendang khas Urang Ogan), tabangan (rebana), piane (akordion), bendi (gong gadang) dan tawak-tawak (gong ketek). Pakaian nan dipakai dek para panari Ngibing indak terlalu kaku, minimalnyo padusi pakai songket atau sampang, pakai kuku tanggai dan sunting khas Ogan, sambia para laki-laki pakai kepiah atau tanjak dan indak lupo pakai undan.
Kasenian Ngibing ini sangaik umum ditamukan dalam sado acara adaik Urang Ogan walaupun kini mulai tabateh dan labiah dipentaskan pado acaro panyambuik jo panikahan di Kecamatan Ulu Ogan, Pengandonan dan Muara Jaya di Ogan Komering Ulu.
Rumah adaik
Sacara tradisional, rumah adaik Urang Ogan babantuk rumah panggung. Urang Ogan surang mangaku rumah adaiknyo jo sebutan Khumah Ulu atau Khumah Bakhi. Secara bantuak, rumah khas Urang Ogan ko adolah transformasi antaro Rumah Limas di hiliran Palembang dan Rumah Baghi khas Besemah.
Rumah Ulu Ogan surang babantuk persegi jo sudut curam jo tiang-tiang (sake) nan indak ditanam salain diagiah sejenis jalan nan disabuik jo umpak-umpakan atau parigian. Ukuran tiang ko bantuak kayu gelondongan nan diameter 50 cm - 90 cm.Rumah Ulu Ogan punyo atok teritisan nan jauah labiah tinggi dari rumah khas kabanyakan etnis-etnis lainnyo di Sumatera Selatan jo kamiriangan 55 - 60 derajat. Ukuran lueh dari Rumah Ulu Ogan bamacam-macam mulai dari 25 M2 hinggo jo 49 M2. Rumah ko tabagi ateh babarapo ruangan, yaitu Kakudan atau kamar untuak istirahat, Ambin yaitu saroman ruang kaluarga atau tampek urang tuo untuak maagiah edukasi untuak anak-anak, Paun atau Dapukh yaitu tampek untuak mamasak, Jugan atau Luan nan marupokan ruang di hadapan untuak maanjamo tamu, Tundan atau saroman tampek untuak mancucian pakaian dan paralatan dapur serta untuak buang aia ketek dan Lintut atau Lung-galungan yaitu saroman teras untuak basantai. Bagian kolong di bawah rumah ko batujuan untuak manutuik binatang-binatang taranak atau tampek karajo untuak sang punyo rumah.
Pangambangan dari Rumah Ulu Ogan ikuik prinsip Ulu-Ulak (Hulu-Hilir) jo mamutamakan orientasi pangambangan ka hilir dan labiah dakek ka sungai. Sabalun dilakukan pamasangan atap, labiah dulu ketua adaik bakumpua maadoan sabuah tradisi banamo Naekkan Bumbungan atau Munggahi Bumbungan sabagai syarat pelengkap agar rumah ko dapek nyaman untuak ditinggali.
Sajak takenal Rumah Pangguo model Gudang dan model modern lainnyo, Rumah Ulu Ogan ko alah mulai bakurang jumlahnyo di daerah Ogan surang (Ogan Komering Ulu), hanyo babarapo desa nan masih mangalinduangan keaslian dari arsitektur khas Urang Ogan ko bantuak Desa Batukuning, Mendala, Pengandonan, Singapura dan Kepayang. Salah ciek contoh model asli dari Rumah Ulu Ogan ko dapek dicaliak di Museum Balaputeradewa di Kota Palembang.
Tumpakan Uhang
Tumpakan Uhang (Bahaso Ogan: "Pangkuan Urang") adolah aturan adaik (penggawe) paralu dalam masyarakaik Ogan di mana anak katiko dari urang tuo atau penjedi punyo kawajiban untuak manjaga dan manjalehan harato, maruah, dan zuriat kaluarga gadang. Sistem adaik ko mirip jo Tunggu Tubang di Urang Semende dan Jurai Anak Lanang di Urang Besemah. Parbidaan Tumpakan Uhang dalam adaik Ogan adolah anak nan manganduangan Tumpakan Uhang buliah dari anak laki-laki atau padusi nan diputus dalam musyawarah sacaro demokratis. Beda bana jo Tunggu Tubang Semende nan diwajibkan ka anak padusi katiko (matrilineal) dan Jurai Anak Lanang Besemah nan diwajibkan ka anak laki-laki katiko (patrilineal).
Anak paliang tuwo nan diimanan untuak majalankan Tumpakan Uhang punyo tugas dan kawajiban antaro lain manjaga harta benda dan pusaka kaluarga, mangarajoan urang tuo dan jadi tampek banaua urang tuo pas renta, mangarajoan dan maaliahan makam (parantuan) para leluah, manotap di dusun dan ndak buliah pindah rumah, mangarajoan kehormatan kaluarga, maaliahan dan maaliahan zuriyat turun-tunjuang dan taat samo patuh ka adaik istiadaik Urang Ogan.
(321627) 2009 WB102
(321627) 2009 WB102 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.084, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Urang Ogan
Masakan khas
Masakan khas Ogan lainnyo yang dapek ditamui di antaro lain Asam (sejenis Tempoyak), gumak, kecepul, hokbus, lempuk, rendang, dan lain-lain.
(321627) 2009 WB102
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Ogan
Masakan khas
Salain pernikahan, aspek lain dari budaya Urang Ogan adolah sistem kepercayaan, sistem pangatahuan, sistem paralatan dan perlengkapan, sistem kemasyarakaikan, sistem ekonomi, bahaso, dan kesenian. Dari bidang seni, ado babarapo seni tari asli nan barasa dari Urang Ogan, yaitu Tari Ngibing atau Tari Undan dan Rudat Ogan.
2013 CE44
2013 CE44 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.023, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Microstylum fenestratum
Microstylum fenestratum adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Phytoecia akbesiana
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Saprinus aeratus
Saprinus aeratus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Hyagnis
Hyagnis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Batu basurek Pagaruyuang VI
Batu basurek Pagaruyuang VI adolah ciek batu basurek nan ditamuan di Kapalo Bukit Gombak, Nagari Baringin, Tanah Datar, Sumatera Barat. Isi batu basurek ko singkek, tadiri dari duo barih sajo, iyolah tantang surang tokoh banamo Tumanggung Kudawira. Batu basurek ko ditulih dalam bahaso Jawa Kuno dan manggunoan aksara Sanskerta. Bantuak goresan aksaranyo indak talalu elok, sainggo disangko baso panulih nan mamahatkannyo indak tarampil bana.
Sassacus aurantiacus
Sassacus aurantiacus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sassacus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1901 dek Simon.
Batu basurek Pagaruyuang VI
Dipakiroan baso Tumanggung Kudawira adolah surang pajabaik katurunan Jawa nan bapangkek manangah atau randah; nan iduik sabalun atau pado maso pamarentahan Rajo Adityawarman, labiah kurang akia abaik ka-13 s.d. abaik ka-14 M.
Kini ko, batu basurek Pagaruyuang VI disimpan di Kompleks Prasasti Adityawarman basamo-samo jo tujuah batu basurek lainnyo, iyolah di Gudam, Nagari Pagaruyung, Tanah Datar.
Sassacus aurantiacus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Batu basurek Pagaruyuang VI
Alih aksara
Barikuik iko naskah batu basurek tu manuruik transkripsi Arlo Griffith (2012), sbb.:
Tajamahan
Tajamahan naskah batu basurek tu manuruik Machdi Suhadi (1990) adolah :
Manuruik Budi Istiawan (2006), mungkin sajo Tumanggung Kudawira adolah salah surang anggota rombongan Ekspedisi Pamalayu nan datang ka Sumatera sabalun maso Adityawarman, dan tajamahannyo adolah:
Samantaro Arlo Griffiths (2012) bapandapek baso kok diliek sacaro paleografis, kato pagunnira (dari pagon, Bhs. Jawa: tampek, arati kiasannyo "makam"), salain tu dapek juo dibaco pabhunnira" (dari pa-awu-an, Bhs. Jawa: parabuan, tampek panyimpanan abu). Dek karanonyo, Griffiths manyaranan duo tajamahan, yaitu:
Basicondyla fultonensis
Basicondyla fultonensis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lutzomyia punctigeniculata
Lutzomyia punctigeniculata adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Basicondyla fultonensis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Lutzomyia punctigeniculata
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Nephrotoma richardiana
Nephrotoma richardiana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(80985) 2000 EN16
(80985) 2000 EN16 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Molophilus (Promolophilus) millardi
Molophilus (Promolophilus) millardi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Anaglymma tanganyikai
Anaglymma tanganyikai adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(163243) 2002 FB3
(163243) 2002 FB3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.602, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 16.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Drosophila siangensis
Drosophila siangensis adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Leucotabanus albovarius
Leucotabanus albovarius adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Vestiplex) montana montana
Tipula (Vestiplex) montana montana adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leucotabanus albovarius
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Alpaida scriba
Alpaida scriba adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1940 dek Mello-Leitão.
Stenus noctivagus
Stenus noctivagus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(69745) 1998 KR57
(69745) 1998 KR57 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Mei 1998 dek LINEAR di Socorro.
Alpaida scriba
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brazil.
(69745) 1998 KR57
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(55746) 1990 SW9
(55746) 1990 SW9 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 September 1990 dek E W Elst di La Silla.
Onthophilus
Onthophilus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Allobaccha luteolimbata
Allobaccha luteolimbata adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Eurycarenus dichopticus
Eurycarenus dichopticus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Oedothorax asocialis
Oedothorax asocialis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Oedothorax dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1974 dek Wunderlich.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Nepal.
Dicranomyia (Pseudoglochina) riukiuensis
Dicranomyia (Pseudoglochina) riukiuensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Eurypon topsenti
Eurypon topsenti adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Eurypon dan famili  Raspailiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1954 dek Burton.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Eurypon topsenti dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Microlenecamptus albonotatus
Microlenecamptus albonotatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oberea bimaculata
Oberea bimaculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chaetodiplosis
Chaetodiplosis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oberea bimaculata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chaetodiplosis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(58913) 1998 KY34
(58913) 1998 KY34 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Mei 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paravilla eminens
Paravilla eminens adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eurypon toureti
Eurypon toureti adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Eurypon dan famili  Raspailiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1894 dek Topsent.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Eurypon toureti dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(62867) 2000 UG83
(62867) 2000 UG83 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(74117) 1998 QG50
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haematopota claudinae
Haematopota claudinae adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Sternidius pantherinus
Sternidius pantherinus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(56003) 1998 SB156
(56003) 1998 SB156 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(79989) 1999 FH1
(79989) 1999 FH1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Maret 1999 dek ODAS di Caussols.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Lispe siamensis
Lispe siamensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thorecta latus
Thorecta latus adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Thorecta latus dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Lispe siamensis
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Atrichopogon clavifuscus
Atrichopogon clavifuscus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Oedothorax assuetus
Oedothorax assuetus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Oedothorax dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1998 dek Tanasevitch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Nepal.
Dicranomyia (Dicranomyia) inanis
Dicranomyia (Dicranomyia) inanis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Smeryngolaphria pallida
Smeryngolaphria pallida adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Polyrhaphis fabricii
Polyrhaphis fabricii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Orseolia apludae
Orseolia apludae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) ussurica
Rhabdomastix (Rhabdomastix) ussurica adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Orseolia apludae
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Tetropium confragosum
Tetropium confragosum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhabdomastix (Rhabdomastix) ussurica
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tetropium confragosum
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Batrachomatus daemeli
Batrachomatus daemeli adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bidessus minutissimus
Bidessus minutissimus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Batrachomatus daemeli
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Atomosia setosa
Atomosia setosa adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Atherigona dentifera
Atherigona dentifera adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Trupanea bonariensis
Trupanea bonariensis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dissoptera yapensis
Dissoptera yapensis adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leptocometes pallidus
Leptocometes pallidus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dissoptera yapensis
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Trupanea bonariensis
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Pseudexechia tuomikoskii
Pseudexechia tuomikoskii adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Nanos viridissimus
Nanos viridissimus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(70433) 1999 TS3
(70433) 1999 TS3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 1999 dek L Šarounová di Ondřejov.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nanos viridissimus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Cyriopalus hefferni
Cyriopalus hefferni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhizomyia furcata
Rhizomyia furcata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
2006 GB1
2006 GB1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.289, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.6.
Aprionus bicuspidatus
Aprionus bicuspidatus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Forcipomyia punctatipennis
Forcipomyia punctatipennis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(61163) 2000 NY18
(61163) 2000 NY18 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Juli 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Erioptera (Erioptera) biarmata
Erioptera (Erioptera) biarmata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oedothorax banksi
Oedothorax banksi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Oedothorax dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1906 dek Strand.
Erioptera (Erioptera) biarmata
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus speculifer
Onthophagus speculifer adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Desi Anwar
Desi Anwar (lahia di Bandung, Jawa Barat, 11 Desember 1962; umua 56 tahun) adolah saurang presenter barito tanamo di Indonesia.
Oedothorax banksi
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Alaska.
Onthophagus speculifer
Kumbang iko punyo antena lamela.
Hercostomus digitiformis
Hercostomus digitiformis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lanehelea leei
Lanehelea leei adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Batrachomatus wingii
Batrachomatus wingii adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lanehelea leei
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Chaetacis cucharas
Chaetacis cucharas adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1985 dek Levi.
Cyrtophorina
Cyrtophorina adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Desi Anwar
Karier
Desi mamulai kariernyo di RCTI, mambaokan acara berita Seputar Indonesia, Nuansa Pagi, Buletin Siang jo Buletin Malam. Karajo ko inyo lakoni sampai tahun 1999, sampai akhirnyo inyo mamutuihan untuak pindah ka situs portal berita Astaga.com. Pado tahun 2000, inyo kambali ka dunia redaksi televisi sarato bagabung jo stasiun barito pertamo di Indonesia, Metro TV. Di stasiun televisi itu, kini inyo manjabaik sabagai GM Marketing and Business Development. Sasakali Desi-pun tampil mambaokan acara di Metro TV, mode Face to Face with Desi Anwar jo Economic Challenges with Desi Anwar. Kini inyo bagabung sabagai jurnalis di CNN Indonesia nan resmi mengudara pado tanggal 17 Agustus 2015 nan tapek jo hari kemerdekaan Indonesia nan ka-70
(310402) 1999 EE5
(310402) 1999 EE5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.281, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Batrachomatus wingii
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Chaetophthalmus occlusus
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Hercostomus digitiformis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Chaetacis cucharas
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Peru.
Tipula (Dendrotipula) fortistyla
Tipula (Dendrotipula) fortistyla adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Laphria rubescens
Laphria rubescens adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Tabanus parvicallosus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Desi Anwar
Karier
Disampiang sabagai seorang jurnalis, Desi hobilo jo fotografi sarato jalan-jalan. Hobinyo itu inyo tuangkan dalam buku yang berjudul A Romantic Journey: Notebook of A Traveller.
Bactrocera atrifacies
Bactrocera atrifacies adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(64791) 2001 XH206
(64791) 2001 XH206 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Bactrocera atrifacies
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(64791) 2001 XH206
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Sceptrella regalis
Sceptrella regalis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Sceptrella regalis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Molophilus (Molophilus) brachythrix
Molophilus (Molophilus) brachythrix adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2010 VN189
2010 VN189 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.164, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 15.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Euderces obliquefasciatus
Euderces obliquefasciatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Morimospasma
Morimospasma adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stygeromyia
Stygeromyia adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(70434) 1999 TL4
(70434) 1999 TL4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Tikuluak sapik udang
Tikuluak sapik udang adolah ragam tikuluak di babantuak salendang nan barasa dari nagari Padang Magek, Kecamatan Rambatan, Kabupaten Tanah Datar. Tikuluak sapik udang iko tadiri dari duo alai kain, kain sapik udang jo tilakuang. Kain sapik udang ditenun jo motif kotak-kotak ketek warno itam jo kapalo kain warno merah kudian diagiah banang ameh jo perak, kain saruang iko dipaduan jo sahalai tilakuang.
Caro malakekan
Caro mambueknyo yaitu kain saruang dilipek duo mamanjang, jo tilakuang dilipek ampek. Kudian kain tilakuang dilatakan di ateh kain saruang siap tu dilipek duo sainggo mukena ado di dalamnyo. Pado bagian salah satu ujuang saruang, tilakuang dielo sainggo nampak kalua. Kudian ujuang nan ado tilakuang tadi dilatakan sabalah kida jo sabalah kanan dibuek tanduak jo mamuta ujuan kain nan di balakang kapalo. Kain diputa sahinggo malilik ujuang sabalah kida tadi. Ujuang kidanyo dibuek sarupo bungo kabucubuang, sadangkan nan sabalah suok manyarupoi tanduak nan indak baitu panjang.
Makna Filosofis
Dek karano umumnyo urang Minangkabau baragamo Islam, jiko alah masuak wakatu salat, tikuluak dapek dipakai untuak kalangkapan salat. Bantuak carobong pado tutuik kapalo wanita tu malambangan jiko ado kaba baiak saliang baimbauan sarupo baralek. Jiko ado kaba buruak, sarupo kamatian tanpo diagiah tahu atau tahu dari urang lain maka wajik untuak datang.
(237710) 2001 UW184
(237710) 2001 UW184 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.071, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.6.
Dyseuaresta sobrinata
Dyseuaresta sobrinata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Tropidion pinima
Tropidion pinima adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(434740) 2006 GZ
2006 GZ adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.380, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hybomitra arpadi
Hybomitra arpadi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(79990) 1999 FP1
(79990) 1999 FP1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Maret 1999 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Thinophilus thallasinus
Thinophilus thallasinus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dictamnia biapiculata
Dictamnia biapiculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Culex jocasta
Culex jocasta adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Paromoeocerus barbicornis
Paromoeocerus barbicornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80986) 2000 EM17
(80986) 2000 EM17 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Puliciphora lucifera
Puliciphora lucifera adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(80986) 2000 EM17
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Paromoeocerus notabilis
Paromoeocerus notabilis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Paromoeocerus barbicornis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Paromoeocerus notabilis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Culex jocasta
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Perilampsis furcata
Perilampsis furcata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.