cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(67898) 2000 WV87
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Callisema
Callisema adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Crella (Pytheas) ula
Crella (Pytheas) ula adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Crella dan famili  Crellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1950 dek de Laubenfels.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Crella (Pytheas) ula dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Hyphydrus koho
Hyphydrus koho adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Haematopota nefanda
Haematopota nefanda adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Pneumida argentella
Pneumida argentella adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cydistomyia doddi
Cydistomyia doddi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Psammocinia bergquistae
Psammocinia bergquistae adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Psammocinia bergquistae dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Xylotrechus luzonicus
Xylotrechus luzonicus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Nupserha parakenyensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2008 CP116
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(71786) 2000 SH178
(71786) 2000 SH178 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Colepia rufiventris
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(306792) 2001 KQ77
(306792) 2001 KQ77 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.154, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 7.2.
Peripsychoda iranica
Peripsychoda iranica adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Drosophila tsacasi
Drosophila tsacasi adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Waqwaq
Waqwaq, ditulih juo Waq-Waq atau Waq Waq, adolah namo ciek pulau atau kapulauan dalam kisah legenda Abaik Patangahan dari Timua Tangah, iyolah kisah Saribu Satu Malam. Waqwaq disabuik dalam catatan para musafir jo geografer Islam, sarupo Buzurg (953), Al-Idrisi (1165), Ibnul Wardi (1348), jo Al-Himyari (1495); inggo kudian muncua pado naskah jo peta tabikan Iberia jo Mediterania. Para musafir tasabuik babedo-bedo pandapeknyo dalam manantuan di ma tampeknyo Waqwaq, ado nan mandugo di pasisia Afrika, kapulauan Seychelles, kapulauan Asia Tenggara, kapulauan Japang, jll.
Al-Idrisi, nan mambuek peta untuak Rajo Roger II dari Sisilia, manampekan koordinat Waqwaq pado tampek nan basasuaian jo pulau Sumatera pado peta moderen. Maso tu, kapulauan Asia Tenggara marupoan pasimpangan jalua palaiaran dunia antaro Barat jo Timur, di ma banyak padagang jo musafir dari babagai nagara singgah untuak maisi baka jo batuka carito tantang patualangan mareka. Legenda Waqwaq jo paunyinyo nan ajaib akianyo baakia satalah frekuensi palaiaran ka daerah tasabuik samangkin maningkek, sainggo peta nan tapek tantang Sumatera jo palabuahan-palabuahannyo dapek dibuek.
Kisah nan sarupo jo legenda Waqwaq kini ko masih tadapek dalam kisah mitologi jo kasenian tradisional, baiak di Eropa maupun Asia.
Neodexiopsis parvula
Neodexiopsis parvula adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(73799) 1995 MO6
(73799) 1995 MO6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Juni 1995 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Neodexiopsis parvula
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(73799) 1995 MO6
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Itacuphocera
Itacuphocera adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Geron semifuscus
Geron semifuscus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Psychoda crenula
Psychoda crenula adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Larinia mandlaensis
Larinia mandlaensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2005 dek Gajbe.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India.
Holorusia conspicabilis conspicabilis
Holorusia conspicabilis conspicabilis adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Araespor callosus
Araespor callosus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Paratesta chiangi
Paratesta chiangi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Colobothea varia
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Helius (Helius) capniopterus
Helius (Helius) capniopterus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus parviobscurior
Onthophagus parviobscurior adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(64380) 2001 UN127
(64380) 2001 UN127 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Oktober 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Laki-laki di Minangkabau
Laki-laki di Minangkabau sangaik baparan pantiang dalam manjago harato pusako kaumnyo. Anak laki-laki yang alun manikah baparan sabagai kamanakan nan harus baraja kapado mamaknyo tantang caro mamimpin kaluarga jo sukunyo. Anak laki-laki nan alun manikah tingganyo di Surau, karano di Rumah Gadang indak ado biliak untuak laki-laki, hanyo padusi nan punyo hak ateh biliak di Rumah Gadang.
(80246) 1999 WW6
(80246) 1999 WW6 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Nopember 1999 dek K Korlević di Observatorium Višnjan.
Laki-laki di Minangkabau
Di surau anak laki-laki diajaan mampadalam ilmu agamo jo pangatahuan adaik, laki-laki Minang nan alah mampunyoi pangatahuan dianjurkan marantau untuak mamelokan ekonomi kaluarga jo maso depannyo. Laki-laki Minang nan alah patuik untuak manikah alah sewajarnyo mancari padusi untuak ka dijadian bini.
(80246) 1999 WW6
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Laki-laki di Minangkabau
Sabagai Ayah
Laki-laki nan alah manikah atau alah bakaluarga harus batangguang jawab panuah ka anak jo bininyo, sarato maajaan tantang kahidupan nan sasuai jo nilai-nilai agamo sarato adaik Minangkabau.
Sabagai Urang Sumando
Sumando bararti suami nan tingga dirumah bininyo. Sabagai urang Sumando lelaki Minang haruslah sangaik bahati-hati, karano posisinyo dirumah kaluarga bininyo hanyo sabagai tamu. Layanan kapado Sumando bak cando manantiang minyak panuah nan mukasuiknyo, Sumando harus dijago parasaannyo supayo indak tasingguang.
Sabagai Mamak
Hubungan antaro mamak jo kamanakan adolah hubungan antaro seorang laki-laki jo anak saudara padusinyo. Nan dikatokan mamak adolah saudara laki-laki dari ibu, sadangkan kamanakan adolah anak dari saudara padusi. Mamak baparan sabagai pamimpin jo tampek baraja samo kamanakannyo mulai dari lingkuangan nan paliang ketek adolah rumah, kaum, kampuang jo lingkuangan nan paliang gadang adolah nagari. Dalam mambimbiang kamanakannyo mamak mampunyoi duo fungsi pokok
Sabagai Panghulu
Panghulu adolah Andhiko atau rajo dari kamanakannyo nan bapungsi sabagai kapalo pamarintah jo manjadi pimpinan dalam maatur kaumnyo. Nan disampaikan dalam papatah kamanakan barajo ka mamak, mamak barajo ka panghulu, panghulu barajo ka nan bana, nan bana tagak sandirinyo.
Ocyptamus silaceus
Ocyptamus silaceus adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Melanagromyza regalis
Melanagromyza regalis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sycon vigilans
Sycon vigilans adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1971 dek Sarà & Gaino.
Melanagromyza regalis
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Sycon vigilans
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Sycon vigilans dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Asghar Farhadi
Asghar Farhadi adolah saurang sutradara dan produser film asal Iran. Inyo alah mandapek tigo Panghargaan Oscar (Academy Award) dan satu Panghargaan Kahormatan Saumua Hiduik.
Canthon quadratus
Canthon quadratus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(470510) 2008 CJ116
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Crella (Yvesia) acanthosclera
Crella (Yvesia) acanthosclera adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Crella dan famili  Crellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1983 dek L�vi & L�vi.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Crella (Yvesia) acanthosclera dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Molophilus (Molophilus) plebejus
Molophilus (Molophilus) plebejus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Archytas angrensis
Archytas angrensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Paramorganiella adventurosa
Paramorganiella adventurosa adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Prionolabis dis
Prionolabis dis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(79240) Rosanna
(79240) 1994 QD adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Agustus 1994 dek Farra d'Isonzo di Farra d'Isonzo.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(58160) 1989 SX4
(58160) 1989 SX4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1989 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cyclechinus raucus
Cyclechinus raucus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phoebe luteola
Phoebe luteola adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cyclechinus raucus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(65501) 2766 P-L
(65501) 2766 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chlamydopsis variolosa
Chlamydopsis variolosa adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culicoides dasyops
Culicoides dasyops adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tasiocera (Tasiocera) tenuicornis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gnoma geelvinka
Gnoma geelvinka adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Mago fasciatus
Mago fasciatus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mago dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1940 dek Mello-Leitão.
(202758) 2007 RJ19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(75442) 1999 XN129
(75442) 1999 XN129 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Molophilus (Austromolophilus) illperippa
Molophilus (Austromolophilus) illperippa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(6455) 1992 HE
(6455) 1992 HE adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.572, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.8.
Mago fasciatus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Guyana.
(6455) 1992 HE
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Itacuphocera borgmeieri
Itacuphocera borgmeieri adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Chrysosoma duplociliatum
Chrysosoma duplociliatum adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus leucostigma
Onthophagus leucostigma adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(68888) 2002 JM73
(68888) 2002 JM73 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Mei 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Euphranta flavorufa
Euphranta flavorufa adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Antocha (Antocha) emarginata
Antocha (Antocha) emarginata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Haematobia potans
Haematobia potans adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Esenbeckia wygodzinskyi
Esenbeckia wygodzinskyi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Alcidion sulphurifer
Alcidion sulphurifer adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Talavera krocha
Talavera krocha adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Talavera dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2003 dek Logunov & Kronestedt.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Parancih hingga Asia Tengah.
Scoloderus nigriceps
Scoloderus nigriceps adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1895 dek O P-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat, Meksiko, Kapulauan Bahama, Kuba, Jamaika.
Phorinia australiana
Phorinia australiana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Acritus punctisternus
Acritus punctisternus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Linnaemya sophia
Linnaemya sophia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acritus punctisternus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Linnaemya sophia
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Pygophora nebulifera
Pygophora nebulifera adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Telmaturgus parvus
Telmaturgus parvus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Pygophora nebulifera
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(360072) Alcimedon
(360072) Alcimedon (2013 AJ131) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.086, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(66794) 1999 TP237
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(53557) 2000 CT14
(53557) 2000 CT14 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Neophrissoma rotundipennis
Neophrissoma rotundipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tripteroides distigma
Tripteroides distigma adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
(55256) 2001 RZ119
(55256) 2001 RZ119 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Odontocera sabatieri
Odontocera sabatieri adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Philodicus jagannathi
Philodicus jagannathi adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Nebrioporus lanceolatus
Nebrioporus lanceolatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Canthon perseverans
Canthon perseverans adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nebrioporus lanceolatus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(432392) 2009 XW2
2009 XW2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.036, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.6.
Canthon perseverans
Kumbang iko punyo antena lamela.
(432392) 2009 XW2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipulodina taiwanica
Tipulodina taiwanica adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Megaselia amplicornis
Megaselia amplicornis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(79241) Fulviobressan
(79241) 1994 QE adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Agustus 1994 dek Farra d'Isonzo di Farra d'Isonzo.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(62504) 2000 SZ233
(62504) 2000 SZ233 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
(303712) 2005 PR21
(303712) 2005 PR21 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.102, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 6.1.
Paratesta dorsalis
Paratesta dorsalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Crella (Yvesia) aceratospiculum
Crella (Yvesia) aceratospiculum adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Crella dan famili  Crellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1880 dek Carter.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Crella (Yvesia) aceratospiculum dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(51682) 2001 KM10
(51682) 2001 KM10 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Scaphidium quadriguttatum
Scaphidium quadriguttatum adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mesosella
Mesosella adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Megaselia opacicornis
Megaselia opacicornis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(74968) 1999 TW212
(74968) 1999 TW212 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 15 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Macrochenus tigrinus
Macrochenus tigrinus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lecteria (Psaronius) abnormis
Lecteria (Psaronius) abnormis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(80247) 1999 WD7
(80247) 1999 WD7 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Nopember 1999 dek K Korlević di Observatorium Višnjan.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(76677) 2000 HU62
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Holorusia damuda
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Bahaso Pasisi
Baso ko dianggap sabagai salah satu dialek dalam bahaso Minangkabau, karano sijarah bahaso ko bamulo sajak parantau Minang dari daerah Pariaman nan pai manggaleh di sapanjang pasisia barat Pulau Sumatra bagian utara. Parantau-parantau ko kudian bakomunikasi jo suku bangso lain sarupo Malayu jo Batak, sainggo tajadilah akulturasi jo kaduo bahaso tu. Bahaso ko mampunyoi kamiripan jo dialek Pariaman.
Contoh kalimaik
= Rujuakan =
Coquillettomyia divergens
Coquillettomyia divergens adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Ectenessa scansor
Ectenessa scansor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Carcelia setosella
Carcelia setosella adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Ropicapomecyna fairmairei
Ropicapomecyna fairmairei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Machimus pseudogonatistes
Machimus pseudogonatistes adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Forcipomyia elegantula
Forcipomyia elegantula adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tipula (Microtipula) effeta
Tipula (Microtipula) effeta adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Suku Piliang
Suku Piliang adolah salah satu suku (klan) nan ado dalam kalompok suku Minangkabau. Suku iko marupoan salah satu suku induak nan bakarabaik jo suku Koto mambantuak Adaik Katumanggungan nan juo tanamo jo Lareh Koto Piliang.
Tipula (Microtipula) effeta
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Suku Piliang
Etimologi
Manuruik A.A. Navis, kato Piliang tabantuak dari duo kato iyolah Pele aratinyo banyak jo Hyang aratinyo Dewa atau Tuhan. jadi Pelehyang aratinyo adolah banyak dewa. Iko manunjuakan baso di maso lampau, suku Piliang adolah suku pamuja banyak dewa, nan barangkali sarupo jo kapicayoan Hindu.
Sijarah
Ado juo versi nan mangatokan suku Piliang nan marupoan sudaro dari suku Koto, nan cenderung disabuik jo Koto Piliang barasa dari "Kato Pilihan". Koto barasa dari kato (Ucapan) jo Piliang barasa dari Pilihan, (Unggulan). Jadi Koto Piliang adolah barasa dari Kato Pilihan. Dalam Tambo Minangkabau Koto Piliang adolah pamaciak tampuak kakuasoan (pamarintahan) karano DT. Katumanggungan badarah bangsawan (rajo). Jadi dirunuik dari sinan adokalonyo kato pilihan asa kato Koto Piliang ado bananyo, karano kato rajo (panguaso) adolah kato-kato pilihan nan ka kalua dari muluiknyo.
Pamekaran
Suku iko maalami pamekaran manjadi babarapo pacahan suku yaitu:
Pasebaran
Suku iko banyak manyeba ka babagai wilayah Minangkabau iyolah Tanah Datar, Agam, Limo Puluah Koto, Solok, Riau, Padang, jo babarapo daerah lainnyo. Dari babarapo sumber, dikatahui indak ado suku iko di Pasisia Selatan jo Solok Selatan.
Karabaik
Di bawah payuang suku Koto-Piliang, ado banyak suku lain nan banauang, diantaronyo adolah :
Paraclius australiensis
Paraclius australiensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Bidessonotus sobrinus
Bidessonotus sobrinus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Anelaphus piceus
Anelaphus piceus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhochmopterum pygmaeum
Rhochmopterum pygmaeum adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Anelaphus piceus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhochmopterum pygmaeum
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(63909) 2001 SU22
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Moneilema manni
Moneilema manni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atheta acutangula
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Moneilema manni
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Suku Piliang
Karabaik
Suku Piliang badatuak bakeh Datuak Katumanggungan di zaman Adityawarman. Gala-gala basa Adaik dalam Pasukuan Piliang antaro lain :
Peripsychoda adusta
Peripsychoda adusta adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Itacuphocera carrerai
Itacuphocera carrerai adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(71787) 2000 SJ180
(71787) 2000 SJ180 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Prionolabis extensa
Prionolabis extensa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(50994) 2000 GS94
(50994) 2000 GS94 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tetraneuromyia apicalis
Tetraneuromyia apicalis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bactrocera redunca
Bactrocera redunca adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Trichodiboma clytoides
Trichodiboma clytoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Adesmus laetus
Adesmus laetus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sympycnus nephophilus
Sympycnus nephophilus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Canthon orfilai
Canthon orfilai adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(52877) 1998 SU43
(52877) 1998 SU43 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 September 1998 dek Beijing Schmidt CCD Asteroid Program di Xinglong.
Dichotomius reclinatus
Dichotomius reclinatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Crella (Yvesia) albula
Crella (Yvesia) albula adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Crella dan famili  Crellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1866 dek Bowerbank.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Crella (Yvesia) albula dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Anopheles gilesi
Anopheles gilesi adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Myllaena koasati
Myllaena koasati adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Psammocinia bulbosa
Psammocinia bulbosa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Psammocinia bulbosa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(62505) 2000 SF234
(62505) 2000 SF234 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Asilus bombylius
Asilus bombylius adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Doliops animula
Doliops animula adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cypha tarsalis
Cypha tarsalis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Doliops animula
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.