cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arachnura scorpionoides
Arachnura scorpionoides adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Arachnura dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1863 dek Vinson.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kongo, Ethiopia, Madagaskar, Mauritius.
Heliodiplosis spatholobi
Heliodiplosis spatholobi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Leia salobrensis
Leia salobrensis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ethilla adiscalis
Ethilla adiscalis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Leia salobrensis
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Ethilla adiscalis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Oxypoda astricta
Oxypoda astricta adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Sophronica flavovittata
Sophronica flavovittata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thaumasiochaeta beneditae
Thaumasiochaeta beneditae adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pallidepidosis pilosa
Pallidepidosis pilosa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Trypanidius albosignatus
Trypanidius albosignatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2004 RQ10
2004 RQ10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.442, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.9.
Guguak Manih, Sumaniak, Salimpaung, Tanah Datar
Guguak Manih adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Sumaniak, kecamatan Salimpaung, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
2004 RQ10
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Aeolesthes aurifaber
Aeolesthes aurifaber adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhopalomyia ampullaria
Rhopalomyia ampullaria adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Blastodiplosis thalictrina
Blastodiplosis thalictrina adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(246534) 2008 KG43
(246534) 2008 KG43 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.053, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Blastodiplosis thalictrina
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Leptoconops bidentatus
Leptoconops bidentatus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Haematopota scanloni
Haematopota scanloni adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 JA36
2013 JA36 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.949, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.0.
Contoderopsis aurivillii
Contoderopsis aurivillii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 JA36
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haematopota scanloni
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Laju cahayo
c
, adalah universal konstan fisika pantiang dalam banyak bidang fisika. Nilai eksaknyo didefinisikan sabagai 299792458 meter per detiak (sakitar 300 000 km/s, atau 186000 mi/s ). Hal iko topek kareno, talah sapakek jo internasional, meteran didefinisikan sabagai panjang jalan nan dituju oleh cahayo dalam ruang hampa salamo selang waktu dari 1/299 792 458 detik.
Anoplistes
Anoplistes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Gonomyia (Gonomyia) otiosa
Gonomyia (Gonomyia) otiosa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pimelimyia rufula
Pimelimyia rufula adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nesozineus giesberti
Nesozineus giesberti adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pimelimyia rufula
Langau iko marupokan parasit Protelean.
2004 FH
2004 FH adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.289, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.7.
Nesozineus giesberti
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2004 FH
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Scaptia dorsoguttata
Scaptia dorsoguttata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(56050) 1998 XG45
(56050) 1998 XG45 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Desember 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Blepharoneura quadristriata
Blepharoneura quadristriata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amphelictus caliginosus
Amphelictus caliginosus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Blepharoneura quadristriata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Palaeohyphantes simplicipalpis
Palaeohyphantes simplicipalpis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Palaeohyphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1976 dek Wunderlich.
(53977) 2000 GM70
(53977) 2000 GM70 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Leptorhabdium nitidum
Leptorhabdium nitidum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(53977) 2000 GM70
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leptorhabdium nitidum
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Pterelachisus) ingenua
Tipula (Pterelachisus) ingenua adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila aloma
Drosophila aloma adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(55836) 1996 HW22
(55836) 1996 HW22 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 April 1996 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2005 VP118
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Saprinus distinguendus
Saprinus distinguendus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Bactromyia pieridis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Anopheles separatus
Anopheles separatus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Nephrotoma usta
Nephrotoma usta adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Denny Caknan
Deni Setiawan atau labiah dikatahui sabagai Denny Caknan marupokan saurang panyanyi, palakon, jo panulih lagu pop Jawa jo koplo nan barasa dari Ngawi.
Liatongus
Liatongus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Pascoea angustana
Pascoea angustana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chrysoprasis airi
Chrysoprasis airi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bombylius elongatus
Bombylius elongatus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Masatopes foveolatus
Masatopes foveolatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cinta Raja, Sail, Pekanbaru
Cinta Raja adolah salah satu kelurahan di Kecamatan Sail, Pekanbaru, Riau, Indonesia.
Thrombus kittoni
Thrombus kittoni adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Thrombus kittoni dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Rymosia elliptica
Rymosia elliptica adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Laphria valparaiensis
Laphria valparaiensis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(62928) 2000 VV14
(62928) 2000 VV14 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia curvicapilla
Megaselia curvicapilla adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cyrtopogon laphriformis
Cyrtopogon laphriformis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Megaselia curvicapilla
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Cyrtopogon laphriformis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Stenopogon cinchonaensis
Stenopogon cinchonaensis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(77186) 2001 FS9
(77186) 2001 FS9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 2001 dek J Broughton di Reedy Creek.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Palliduphantes altus
Palliduphantes altus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Palliduphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1986 dek Tanasevitch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Asia Tengah.
(61222) 2000 OC13
(61222) 2000 OC13 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Dihammaphoroides
Dihammaphoroides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lembah Bujang
Lembah Bujang adolah kontruksi nan batampek di kawasan situs purbakalla Lembah Bujang, Malaysia. Museum arkeologi Lembah Bujang ko dibuka sacaro rasmi pado 23 Januari 1980 jo DYMM Sultan Kedah, yaitu Sultan Abdul Halim Mu'adzam Shah. Artefak-artefak nan di pamerkan di siko adolah bahan dagangan nan dibawok jo padagang Arab, Chino, India sarato padagang-padagang maritim di kapuloan Melayu.
Copelatus jactator
Copelatus jactator adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Dolichopus andorrensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Datiak
Datiak atau sekon (bahaso Inggirih: second) adolah satuan waktu dalam SI (Sistem Internasional, caliak unit SI) nan didefinisikan sabagai durasi salamo 9.192.631.770 kali periode radiasi nan takaik dangan transisi dari duo tingkek hyperfine dalam kaadaan ground state dari atom Caesium-133 pado suhu nol kelvin.
Dalam panggunaan nan paliang umum, ciek datiak adolah 1/60 dari ciek minik, dan 1/3600 dari ciek jam.
(69818) 1998 RP61
(69818) 1998 RP61 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Astetholea lepturoides
Astetholea lepturoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pales modesta
Pales modesta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Kaum Paderi
Kaum Paderi atau Gerakan Paderi (diijo pulo Pidari) adolah imbauan nan diagiah ka sakalompok masyarakaik pandukuang utamo panagakan syariaik Islam dalam tatanan masyarakaik Minangkabau. Istilah ko manjadi tanamo utamonyo katiko maso Parang Paderi nan marujuak pado panganuik agamo Islam nan katuju manjalankan hukum Islam sacaro manyaluruah di kawasan Karajaan Pagaruyuang. Ide ko mulonyo dibaok dek tigo urang haji nan baru pulang dari Makah kiro-kiro pado taun 1803: Haji Miskin dari Pandai Sikek, Haji Piobang dari Limopuluah Koto, jo Haji Sumanik dari Sumanik. Kaum Paderi manjadi lawan bagi Kaum Adaik. Samaso Parang Paderi, Kaum Paderi mamakai baju putiah, sadangkan Kaum Adaik babaju itam.
Kato ‘paderi' marupokan kato serapan nan manuruik Sutan Mohammad Zain, barasa dari bahaso Portugih nan aratinyo pandito, atau bamukasuik samo jo kato ‘padre’ dalam bahaso Spanyol nan bisa baarati pandeka agamo. Namun, sabagian sijarawan malah bapandapaik, kato ‘paderi’ adolah sabutan untuak alim ulama nan panah baraja agamo Islam di Pedir, sabuah tampek di Aceh nan kini banamo Pidie.
Sternycha diasi
Sternycha diasi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Kaum Paderi
Harimau nan Salapan
Haji Miskin nan barasa dari Pandai Sikek, pulang ka nagarinyo untuak maaja agamo Islam sarato maimbau umaik untuak tunduak pado ajaran Islam dalam kaidupan saari-ari. Sampai suatu ari, Haji Miskin, dibantu surang pangulu, pai ka balai adat untuak malarang panduduak Pandai Sikek dari manyabuang ayam. Namun, larangan iko diabaikan dek panduduak Pandai Sikek. Pado malam arinyo, Haji Miskin pai ka balai adat nan salamo ko manjadi tampek manyabuang lalu mambakanyo. Panduduak (nan kudiannyo disabuik Kaum Adaik) nan tau mangajanyo inggo inyo dapek malarikan dari ka Koto Laweh dan disalamaikkan dek Tuanku Mansiangan. Dalam palinduangan Tuanku Mansiangan, Haji Miskin mandakwahi pulo paham Wahabi sainggo Tuanku dapek dipangaruahi.
Kaum Adaik dari Pandai Sikek nan manahan dandam ka bakeh Haji Miskin baulah pulo baliak di Koto Laweh, sainggo mambuek kondisi nan indak aman untuak Haji Miskin. Haji Miskin pun pai mancari palinduangan ka Bukik Kamang. Salamo di Kamang, Haji Miskin dilinduangi dek Tuanku nan Renceh. Bacaritolah Haji Miskin ka Tuanku nan Renceh soal ajaran nan dibaoknyo. Tuanku pun akhianyo katuju pulo untuak turuik sato mangambangkan dakwah Haji Miskin.
Haji Miskin rutin maadoan patamuan jo Haji Sumanik sarato Haji Piobang untuak malarang anak nagari dari manyabuang ayam, baampok, sarato maisok candu. Dari tiok patamuan pun, jumlah pangikuik samakin batambah utamonyo nan dari Luak Agam. Namun, indak sadoalah urang di kampuang satuju jo ajaran tasabuik bahkan ado pulo indak manatang kareh inggo marusak surau, cando nan tajadi di Batu Taba.
Dek panantangan dari Kaum Adaik samakin kareh, Tuanku nan Renceh maraso paralu untuak maimpun massa untuak mahadapinyo. Kudian Tuanku nan Renceh maajak tuanku-tuanku sa-Agam untuak barundiang. Ajakan iko ditarimo sainggo tibo tujuah tuanku dari sagalo panjuru Agam dan lai satuju jo Tuanku nan Renceh malawan Kaum Adaik. Tuanku-tuanku Agam ko kudian mambantuak ikatan alim ulama nan disabuik sabagai Tuanku nan Salapan atau Harimau nan Salapan. Ado babarapo versi tantang sia sajo tokoh nan tamasuak di dalamnyo. Manuruik M. Radjab tokoh-tokoh tasabuik di antaronyo:
Sadangkan dalam panalusuran Mahmoed Yoenus (1979) jo Mestika Zed (2008), namo-namo alim ulama nan tagabuang antaro lain:
Tuanku Lintau
Tuanku Lintau atau nan disabuik juo sabagai Tuanku Pasaman marupokan pamimpin Paderi di Tanah Data.
Tuanku nan Barampek
Tuanku nan Barampek marupokan ikatan dari ampek tuanku di Bonjol, Pasaman, nan dipimpin dek Tuanku Imam Bonjol.
Tuanku Tambusai
Tuanku Tambusai marupokan pimpinan Kaum Paderi di Rokan. Baliau basamo Tuanku Rao turuik sato dalam manyebakan Islam di Mandailing jo Padang Lawas.
(70541) 1999 TW122
(70541) 1999 TW122 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Cyrtoclytus formosanus
Cyrtoclytus formosanus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(50060) 2000 AA68
(50060) 2000 AA68 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo jo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hydroglyphus orientalis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Guguak Panjang, Sumaniak, Salimpaung, Tanah Datar
Guguak Panjang adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Sumanik, kecamatan Salimpaung, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Neognophomyia sparsiseta
Neognophomyia sparsiseta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Geodia areolata
Geodia areolata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1880 dek Carter.
Oceanapia integra
Oceanapia integra adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Geodia areolata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia areolata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Oceanapia integra
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Oceanapia integra dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Polyzonus fucosahenus
Polyzonus fucosahenus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila fundita
Drosophila fundita adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Polyzonus fucosahenus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Drosophila fundita
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(64842) 2001 YR9
(64842) 2001 YR9 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Culicoides iphthimus
Culicoides iphthimus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Hercostomus curvilobatus
Hercostomus curvilobatus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Balbagathis agrestis
Balbagathis agrestis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Brachypogon lorica
Brachypogon lorica adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Balbagathis agrestis
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Brachypogon lorica
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lutzomyia coutinhoi
Lutzomyia coutinhoi adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Xanthophyto versicolor
Xanthophyto versicolor adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Guguak Tinggi, Sumaniak, Salimpaung, Tanah Datar
Guguak Tinggi adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Sumaniak, kecamatan Salimpaung, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
18106 Blume
18106 Blume (2000 NX3) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.513, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77187) 2001 FY9
(77187) 2001 FY9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Maret 2001 dek Uppsala-DLR Asteroid Survey di Kvistaberg.
Chrysotus degener
Chrysotus degener adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(77187) 2001 FY9
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipula (Eumicrotipula) arenae
Tipula (Eumicrotipula) arenae adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(65915) 1998 FO34
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dihammaphoroides jaufferti
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Geodia arripiens
Geodia arripiens adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1897 dek Lindgren.
Hybomitra alticola
Hybomitra alticola adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
2005 VT7
2005 VT7 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.449, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Geodia arripiens
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia arripiens dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(73030) 2002 EG79
(73030) 2002 EG79 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Maret 2002 dek NEAT di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chalastonepsia
Chalastonepsia adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
2004 ER21
2004 ER21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.171, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhinobaccha krishna
Rhinobaccha krishna adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Dasyhelea flava
Dasyhelea flava adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Heterotropus bisglaucus
Heterotropus bisglaucus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Stilobezzia trimaculata
Stilobezzia trimaculata adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Centrodera quadrimaculata
Centrodera quadrimaculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culex lampangensis
Culex lampangensis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Centrodera quadrimaculata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Culex lampangensis
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
2013 CE140
2013 CE140 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.063, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.1.
Mulciber linnei
Mulciber linnei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Erioptera (Erioptera) leucosticta
Erioptera (Erioptera) leucosticta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 CE140
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Exhyalanthrax anisospilus
Exhyalanthrax anisospilus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Erioptera (Erioptera) leucosticta
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mulciber linnei
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Molophilus (Molophilus) chleuastes
Molophilus (Molophilus) chleuastes adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Thrypticomyia unisetosa perelongata
Thrypticomyia unisetosa perelongata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Molophilus (Molophilus) chleuastes
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Oberea flava
Oberea flava adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Eubrachium ovale
Eubrachium ovale adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Chetogena alpestris
Chetogena alpestris adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kota Manado
Kota Manado atau Menado adolah ibu kota dari provinsi Sulawesi Utara. Kota Manado mampunyoi 11 kecamatan sarato 87 kelurahan jo desa. Manado talatak di Taluak Manado, sarato dikaliliangi dek daerah pagunuangan. Kota ko mampunyoi 408.354 panduduak pado Sensus 2010, manjadikannyo kota paliang gadang kaduo di Sulawesi salapehh Makassar. Jumlah panduduak di Manado dipakirokan (pado Januari 2014) adolah 430.790 urang dan batambah manjadi 433.635 urang pado taun 2019.
Blepisanis atrofrontalis
Blepisanis atrofrontalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Palliduphantes alutacius
Palliduphantes alutacius adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Palliduphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1884 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Eropa.
Chetogena alpestris
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Kota Manado
Sijarah
Asa mulo Kota Manado manuruik lagenda dulu barasa dari Wanua Wenang, sabutan panduduak usali Minahasa. Wanua Wenang alah ado sakitar abaik ka-17 dan ditagakan dek Ruru Ares nan bagalar Dotulolong Lasut nan maso itu manjabaik sabagai Kapalo Walak Ares, dikenal sabagai tokoh pendiri Wanua Wenang nan manetap basamo katurunannyo.
Hari jadi Kota Manado nan ditetapkan pado tangga 14 Juli 1623, marupoan momentum nan marujuak ka tigo paristiwa basijarah sakaligus yaitu tangga 14 nan diambik dari paristiwa heroik yaitu peristiwa Merah Putih 14 Februari 1946, katiko putra daerah iko bangkik jo manentang panjajahan Balando untuak mampartahanan kamerdekaan Indonesia, kudian bulan Juli nan diambiak dari unsur yuridis yaitu bulan Juli 1919, yaitu munculnyo Besluit Gubernur Jenderal tantang panetapan Gewest Manado sabagai Staatgemeente dikaluaan, dan tahun 1623 nan diambik dari unsur historis yaitu tahun katiko Kota Manado dikenal jo digunoan dalam surek-surek resmi. Bardasarkan katigo peristiwa penting tersebut, tangga tersebut taruig dirayoan dek masyarakaik jo pamarentah Kota Manado sabagai hari jadi Kota Manado.
Geografi
Kota Manado talatak di ujuang jazirah utara pulau Sulawesi, pado posisi geografis 124°40' - 124°50' BT jo 1°30' - 1°40' LU. Iklim di kota iko adolah iklim tropis dengan suhu rato-rato 24° - 27 °C. Curah hujan rato-rato 3.187 mm/tahun dengan iklim paliang kariang di sakitar bulan Agustus dan paliang basoh pado bulan Januari. Intensitas panyinaran matohari rato-rato 53% dan kalambaban nisbi ±84 %.
Lueh wilayah daratan adolah 15.726 hektare. Manado juo marupoan kota pantai nan mamiliki garih pantai sapanjang 18,7 kilometer. Kota iko juo dikuliliangi dek parbukitan jo barisan pagunuangan. Wilayah daratannyo didominasi dek kawasan babukik dengan sabagian dataran randah di daerah pantai. Interval katinggian dataran antaro 0-40% dengan puncak paliang tinggi di Gunuang Tumpa.
Wilayah parairan Kota Manado maliputi pulau Bunaken, pulau Siladen jo pulau Manado Tua. Pulau Bunaken jo Siladen mamiliki topografi nan bagalombang dengan puncak satinggi 200 meter, sadangkan pulau Manado Tua adolah pulau gunuang dengan katinggian ± 750 meter.
Dewan Perwakilan
Barikuik iko adolah komposisi anggota DPRD Kota Manado dalam duo periode balakangan.
(70542) 1999 TK123
(70542) 1999 TK123 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dasineura globosa
Dasineura globosa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(385340) 2002 JZ115
2002 JZ115 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.061, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.8.
2013 JZ35
2013 JZ35 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.772, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.9.
Coelotrypes simplex
Coelotrypes simplex adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(385340) 2002 JZ115
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cyclosa angusta
Cyclosa angusta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1992 dek Tanikawa.
Veribubo ravus
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
2013 JZ35
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trupanea zonata
Trupanea zonata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Eumicrotipula) armillata
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Trupanea zonata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Thaumasocerus quadrivitticollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dolichopus angustipennis
Dolichopus angustipennis adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
(72880) 2001 KP7
(72880) 2001 KP7 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hypobletus leleupi
Hypobletus leleupi adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Cyclosa angusta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Japang.
Atypophthalmus (Atypophthalmus) seychellanus
Atypophthalmus (Atypophthalmus) seychellanus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lestodiplosis muricatae
Lestodiplosis muricatae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atypophthalmus (Atypophthalmus) seychellanus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lestodiplosis muricatae
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Pimelimyia russata
Pimelimyia russata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaonia canariensis
Phaonia canariensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aprionus inquisitor
Aprionus inquisitor adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.