cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Batriasymmodes frosti
Batriasymmodes frosti adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
(62970) 2000 VY49
(62970) 2000 VY49 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dorcadion parcepunctatum
Dorcadion parcepunctatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Diplonevra abdominalis
Diplonevra abdominalis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Laphystia albiceps
Laphystia albiceps adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Copelatus dolosus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(70605) 1999 TN191
(70605) 1999 TN191 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Phytoecia parvula
Phytoecia parvula adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(70605) 1999 TN191
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipula verna
Tipula verna adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phytoecia parvula
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(248986) 2007 EX147
(248986) 2007 EX147 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.087, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipula verna
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ophiomyia maipuensis
Ophiomyia maipuensis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(509140) 2006 AW77
2006 AW77 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.210, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Blepisanis indica
Blepisanis indica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Platyphasia similis
Platyphasia similis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Blepisanis insignis
Blepisanis insignis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rymosia persica
Rymosia persica adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sthenias microphthalmus
Sthenias microphthalmus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rymosia persica
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Blepisanis insignis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sigmaxinella viminalis
Sigmaxinella viminalis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Sigmaxinella viminalis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(55904) 1998 DR1
(55904) 1998 DR1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Februari 1998 dek Kleť di Kleť.
(72924) 2001 WM66
(72924) 2001 WM66 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Nopember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(55904) 1998 DR1
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77229) 2001 FN35
(77229) 2001 FN35 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2004 PM2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Toxorhina (Ceratocheilus) danieleae
Toxorhina (Ceratocheilus) danieleae adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cyclosa diversa
Cyclosa diversa adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1894 dek O P-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Meksiko, Kuba sampai Argentina.
Thrypticus rufipes
Thrypticus rufipes adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Tanjuang Bonai, Lintau Buo Utara, Tanah Datar
Tanjuang Bonai marupoan salah satu nagari nan ado diKecamatan Lintau Buo Utara, Kabupaten Tanah Datar, Sumatera Barat. Nagari Tanjuang Bonai talatak di kaki Gunuang Sago. Dearah iko pun berbatasan lansuang jo Kabupaten Lima Puluh Kota, tapeknyo jo nagari Halaban. Rato-rato panduduak di siko bamato pancarian batani, karano daerahnyo dingin dan subur.
(67277) 2000 FT43
(67277) 2000 FT43 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Aeletodes minus
Aeletodes minus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Maruina chiringa
Maruina chiringa adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(67277) 2000 FT43
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Aeletodes minus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Maruina chiringa
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Saprinus steppensis
Saprinus steppensis adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phytomyza valida
Phytomyza valida adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tsivoka peyrierasi
Tsivoka peyrierasi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saprinus steppensis
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Phytomyza valida
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Clathrina mutsu
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathrina mutsu dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2005 QK76
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ajaran Samin
Kabudayaan
Dengan mampadomani kitab itulah, urang Samin nyo mambangun sabuah nagara batin yang jauah dari sikap drengki srei, tukar padu, dahpen kemeren. Sabaliknyo, urang tu nyo mawujudkan parintah "Lakonana sabar trokal. Sabare dieling-eling. Trokali dilakoni."
Sikap
Walaupun maso panjajahan Balando jo Japang alah salasai, urang Samin tatap manilai pamerintah Indonesia saat itu indak jujua. Oleh karanonyo, katika manikah urang tu indak mancatatkan dirinyo baiak di Kantor Urusan Agama/(KUA) atau di catatan sipil.
Sacaro umum, parilaku urang Samin/ 'Sikep' sangat jujua jo polos tatapi kritis.
Bahaso
Urang ko indak mangenal tingkatan bahaso Jawa, jadi bahaso yang dipakai adolah bahaso Jawa ngoko. Bagi urang ko manghormati urang lain indak dari bahaso yang digunokan tapi sikap dan pabuatan yang ditunjuakkan.
Pakaian
Pakaian ouang Samin biasonyo barupo baju langan panjang indak ba kerah, bawarna itam. Laki-laki mamakai ikek kapalo. Untuak pakaian padusi bantuaknyo kebaya langan panjang, bakain sabateh di bawah tampuruang lutuik atau di ateh mato kaki.
Sistim kakarabatan
Dalam hal kakarabatan masyarakaik Samin mamiliki pasamoan jo kakarabatan Jawa pado umumnyo.
Panikahan
Mnuruik Samin, pakawinan itu sangaik pentiang. Dalam ajarannyo pakawinan itu marupokan alat untuak meraih kaluhuran budi yang sataruinyo untuak manciptakan “Atmaja (U)Tama” (anak yang mulia).
Dalam ajaran Samin, dalam pakawinan saurang pangantin laki-laki diharuskan mangucapkan syahadat, yang babunyi kurang labih damikian: “ Sajak Nabi Adam pakarajoan ambo memang kawin. (Kali ini) mangawini saurang padusi banamo…… ambo bajanji setia kapadonyo. Hiduik basamo alah kami jalani baduo”.
Manuruik urang Samin pakawinan alah dianggap sah walaupun yang manikahkan hanyo urang tuo pangantin.
Ajaran parihal Pakawinan dalam tembang Pangkur urang Samin adolah sabagai barikuik (dalam Bahaso Jawa): Yang manjadi manarik adolah ado suatu tradisi di kalangan suku samin bakaitan jo panikahan, di mano para calon pasangan dimungkinkan untuak malakukan pakawinan talabiah dahulu untuak manantukan apokah akan malanjuikkan pilihannyo untuak ka janjang panikahan atau indak. Parilaku iko alah banyak dicatat jo ditulis baiak oleh paneliti Indonesia maupun asing.
Nethinius amethystinus
Nethinius amethystinus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ajaran Samin
Sikap terhadap lingkungan
Pandangan masyarakaik Samin tahadap lingkungan sangaik elok, urang tu mamanfaatkan alam (misalnyo maambiak kayu) sacukuiknyo sajo jo indak pernah mangeksploitasi. Hal iko sasuai jo pikiran masyarakaik Samin yang cukuik saderhana, indak balabiahan dan apo adonyo. Tanah bagi urang tu ibaraik ibu surang, artinyo tanah mambari panghidupan kapado urang tu. Sabagai patani tradisional maka tanah urang tu dipalakukan sabaiak-baiaknyo. Dalam pangolahan lahan (tumbuahan apo yang akan ditanam) urang tu hanyo badasarkan musim sajo yaitu panghujan jo kemarau. Masyarakaik Samin manyadari isi jo kakayaan alam habis atau indak tagantuang pado pamakainyo.
Nethinius amethystinus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ajaran Samin
Pamukiman
Pamukiman masyarakaik Samin biasonyo mangalompok dalam ciek deretan rumah-rumah agar mamudahkan untuak bakomunikasi. Rumah itu tabuek dari kayu tarutamo kayu jati dan juo bambu, jarang ditamui rumah badindiang batu bata. Bangunan rumah relatif lueh jo bantuak limasan, kampuang, atau joglo. Panataan ruang sangaik saderhana dan masih tradisional, tadiri dari ruang tamu yang cukuik lueh, kamar tidua, jo dapua. Kamar mandi jo sumua talatak agak jauah dan biasonyo digunokan oleh babarapo kaluargo. Kandang taranak talatak di lua, di sampiang rumah.
Upacara dan tradisi
Upacara-upacara tradisi yang ado pado masyarakaik Samin antaro lain nyadran (barasiah kampuang) sakaligus manguras sumber aia pado sabuah sumua tuo yang banyak mambari manfaat pado masyarakaik. Tradisi salamatan yang bakaitan jo daur hiduik yaitu kehamilan, kalahiran, khitanan, pakawinan, dan kamatian. urang tu malakukan tradisi tasabuik sacaro saderhana.
Dolichopus consimilis
Dolichopus consimilis adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ajaran Samin
Masyarakat Samin saat ini
Parubahan zaman juo bapangaruh tahadap tradisi masyarakaik Samin. Urang tu kini alah manggunokan traktor jo pupuk kimiawi dalam patanian, sarato manggunokan paralatan rumah tanggo dari plastik, aluminium, jo lain-lain.
2002 AO11
2002 AO11 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.162, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.4.
Chetogena gynaephorae
Langau iko marupokan parasit Protelean.
2002 AO11
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Geodia sphaerulifer
Geodia sphaerulifer adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1965 dek Vacelet & Vasseur.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia sphaerulifer dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(74267) 1998 SY107
(74267) 1998 SY107 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Dasyhelea fraterculus
Dasyhelea fraterculus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74267) 1998 SY107
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dasyhelea fraterculus
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Limnophila (Limnophila) intonsa
Limnophila (Limnophila) intonsa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ozodicera (Dihexaclonus) xanthostoma
Ozodicera (Dihexaclonus) xanthostoma adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) accola
Austrolimnophila (Austrolimnophila) accola adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Catharsius ninus
Catharsius ninus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) accola
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Catharsius ninus
Kumbang iko punyo antena lamela.
(50091) 2000 AP96
(50091) 2000 AP96 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo jo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Parallelodiplosis hartmaniae
Parallelodiplosis hartmaniae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hiatomyia chionthrix
Hiatomyia chionthrix adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Mallochomacquartia flavohirta
Mallochomacquartia flavohirta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus tessulatus
Onthophagus tessulatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Mallochomacquartia flavohirta
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Erioptera (Erioptera) perexquisita
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Diplothorax paradoxus
Diplothorax paradoxus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Asterix foersterii
Asterix foersterii adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(101492) 1998 XT1
(101492) 1998 XT1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.057, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pelecopsis fornicata
Pelecopsis fornicata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pelecopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1970 dek Miller.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kongo.
Leptostylopsis bidentatus
Leptostylopsis bidentatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Microtragoides echinatus
Microtragoides echinatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(52011) 2002 LW19
(52011) 2002 LW19 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Juni 2002 dek LINEAR di Socorro.
Microtragoides echinatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(52011) 2002 LW19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Uranotaenia tsaratananae
Uranotaenia tsaratananae adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Haematopota przewalskii
Haematopota przewalskii adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
2013 EX89
2013 EX89 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.326, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2013 CB204
2013 CB204 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.137, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Massicus trilineatus
Massicus trilineatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exhyalanthrax leucotaeniatus
Exhyalanthrax leucotaeniatus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Microstylum simplicissimum
Microstylum simplicissimum adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Parisus muscoides
Parisus muscoides adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Musaria boeberi
Musaria boeberi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tambo
Tambo barasal dari baso Sansekerta, tambay nan aratinyo bamulo. Tambo dalam tradisi masyarakaik Minangkabau marupoan suatu warih turun tamurun nan disampaikan sacaro lisan. Panulisan tambo ko, partamo kali basobok dalam bantuak tulisan Arab. Salanjuiknyo panulisan dalam bantuak Latin dikenal baru pado awal abaik ka 20, nan isinyo adolah mambandingkannyo jo babarapo bukti sajarah nan bakaitan. Walaupun mitos, lagenda dan imajinasi bacampuraduak dalam tambo ko, namun dari tambo tu masih dapek mambantu peneliti untuak mangenal budayo Minangkabau itu sandiri.
Forcipomyia statirae
Forcipomyia statirae adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Musaria boeberi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tambo
Tambo di Minangkabau biasonyo tabagi ateh duo bagian: :
Forcipomyia statirae
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tambo
Dalam panyampaian kisah tambo ko, indak pakai sistematika tatantu, kisahnyo kadang disasuaikan bagi kaparluan jo kaadaan. Jadi tambo ko marupoan karya sastra nan manjadi milik basamo, sahinggo isi kisahnyo dapek barubah-rubah manuruik kasanangan pandanganyo.
Tambo Alam
"Dari mano titiak palito, dari telong nan batali, dari mano asa-asua niniak moyang kito, dari ateh puncak gunuang marapi. (Tambo Alam Minangkabau)" Dalam tambo alam Minangkabau, dikabakan kisah palayaran putera-putera laluhur moyang Aleksander nan Aguang (Rajo Iskandar Zulkarnain) tigo basudaro basamo Nabi Nuh katiko banjir satenggi langik, nan paliang tuo banamo Maharajo Alif, nan tangah Maharajo Dipang, nan bungsu banamo Maharajo Dirajo, dakek pulau Sailan tajatuah mahkota (mangkuto) ameh ka lauik. Kasado ândai silam alah diparintahkan maambiak jo mancari nyo. Tapi usaho itu indak ado hasil karano mahkota tu dibauik ula bidai di dasa lauik. Ceti Bilang Pandai maimbau pandai amaeh untuak mambuek mahkota palasu. Dek pandai ameh manggunokan camin taruih, dapeklahinyo mambuek mahkota nan samo. De Ceti, untuak manyimpan rahasia, dibunuahlah si pandai ameh tu. Katiko Sri Majarajo Dirajo tajago, diambiak baliau mahkota tu dan dipakai.
Duo urang kakak baradiak nan lain tabangun dan mandapati si bungsu manguasai mahkota. Batangka katigo badunsanak tu. Akhianyo, mareka bapisah. Sri Maharajo Alif ka Barat manjadi rajo di banua Ruhum. Sri Maharajo Dipang ka Timur mamarintah Cino jo Japang. Dan Sri Maharajo Dirajo taruih balayar ka selatan. Salain mambawo permaisurinyo, Maharajo Dirajo juo mambawo Harimau Campo, Kuciang Siam, Kambiang Hutan dan Anjiang Mualim.
Sasudah balayar sampailah mareka tu di suatu tampek nan banamo Lagundi nan baselo, sataruihnyo sampai ka Gunuang Marapi, nan samulo sagadang talua itiak, lalu mayentak naiak, sadangkan lauik mayentak turun. Kamudian dibangunlah nagari nan banamo Pariangan.
Tambo Adaik
Adaik bagi urang Minangkabau adolah Kain dipakai usang, adaik dipakai baru, mukasuiknyo pakaian jiko dipakai taruih akan usang, tapi adaik dipakai taruih manaruih sanantiaso awet. Dek itu adaik tatok indak barubah.
Guinea Khatulistiwa
Republik Guinea Khatulistiwa adolah satu-satunyo nagara di Afrika nan babahaso Spanyol. Talatak di Taluak Guinea, pantai barat Afrika, jo nagara tetangga, Gabon di selatan dan timur sarato Kamerun di utaro.
(70606) 1999 TC195
(70606) 1999 TC195 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thermistis sagittifera
Thermistis sagittifera adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tambo
Tambo Adaik
Adaik dalam masarakaik Minangkabau ado ampek kategori:
Thermistis sagittifera
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Villa aperta
Villa aperta adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Cephalallus unicolor
Cephalallus unicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(69871) 1998 SW64
(69871) 1998 SW64 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 September 1998 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dicranomyia (Dicranomyia) longiunguis
Dicranomyia (Dicranomyia) longiunguis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Acalolepta pseudosericans
Acalolepta pseudosericans adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(78564) 2002 RH172
(78564) 2002 RH172 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 September 2002 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Geodia spheranthastra
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia spheranthastra dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Belida
Belida adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(489083) 2006 AZ93
2006 AZ93 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.020, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.4.
Belida
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Simaethula auronitens
Simaethula auronitens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Simaethula dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1879 dek L Koch.
Chrysotus modestus
Chrysotus modestus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Simaethula auronitens
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Queensland, New South Wales.
Megaselia specularis
Megaselia specularis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Helina nais
Helina nais adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Timea granulata
Timea granulata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Timea granulata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Pelecopsis fulva
Pelecopsis fulva adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pelecopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1962 dek Holm.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Uganda.
(64875) 2001 YS63
(64875) 2001 YS63 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Tipula (Vestiplex) avicularia
Tipula (Vestiplex) avicularia adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sophronica hirsuta
Sophronica hirsuta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hercostomus krivokhatskii
Hercostomus krivokhatskii adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(73074) 2002 GF4
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Majapahit
Majapahit (Sanskerta: Wilwatikta) adolah sabuah kakaisaran yang bapusat di Jawa Timur, Indonesia, yang pernah badiri sakitar 1293 hinggo 1527 M. Kakaisaran iko ditagakkan dek Raden Wijaya manantu Kertanagara, Rajo di rajo Singosari tarakhir, dan mancapai puncak kajayaannyo manjadi kemaharajaan raya yang manguasai wilayah yang lueh di Nusantara pado maso kakuasaan Hayam Wuruk, yang bakuaso dari tahun 1350 hinggo 1389.
(251732) 1998 HG49
(251732) 1998 HG49 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.113, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Majapahit
Kemaharajaan Majapahit adolah kemaharajaan Hindu-Buddha terakhir yang manguasai Nusantara dan dianggap sabagai monarki yang paliang gadang dalam sijarah Indonesia. Manuruik Negarakertagama, kakuasaannyo tabantang dari Jawa, Sumatra, Semenanjung Malaya, Kalimantan, Filipina (Kepulauan Sulu, Manila (Saludung)), Sulawesi, Papua, dan lainnyo.
Manuruik Kitab Negarakretagama
Manuruik Kakawin Nagarakretagama pupuh XIII–XV, daerah kekuasaan Majapahit maliputi Sumatra, semenanjung Malaya, Kalimantan, Sulawesi, kepulauan Nusa Tenggara, Maluku, Papua, Tumasik (Singapura) dan sabagian kapulauan Filipina. Sumber ini manunjuakan bateh terluas sakaligus puncak kajayaan Kemaharajaan Majapahit.
Manuruik Kidung Sunda
Manuruik Kidung Sunda pupuh 1 bait 54b dan 65a, kakuasaan Majapahit maliputi Palembang, Tumasik (Singapura), Sampit, Madura, Bali, Koci (Cochinchina, Vietnam), Wandan (Banda, Maluku Tengah), Tanjungpura (Kalimantan) jo Sawakung (Pulau Sebuku).
Manuruik Kidung Harsa-Wijaya
Kidung Harsa Wijaya mancatat wilayah Majapahit di lua Jawa antaro lain Bali, Tatar, Tumasik, Sampi, Gurun, Wandan, Tanjung-pura, Dompo, Palembang, Makasar, jo Koci.
Manuruik Serat Pararaton
Salamo maso pamarintahan Hayam Wuruk (1350 sampai 1389) ado 12 wilayah pusat Majapahit, yang dikelola dek karabat dakek rajo.
Manuruik Prasasti Waringin Pitu
Sadangkan dalam Prasasti Waringin Pitu (1447 M) disabuikkan bahwa pamarintahan Majapahit dibagi manjadi 14 daerah bawahan, yang dipimpin dek saurang yang bagala Bhre. Daerah-daerah bawahan tasabuik adolah:
Manuruik kitab Sulalatus Salatin jo buku Suma Oriental
Manuruik sumber-sumber lua, sarupo Sulalatus Salatin jo buku Suma Oriental ciptaan Tome Pires. Daerah-daerah ini termasuk:
Rajo-rajo Majapahit
Para panguaso Majapahit adolah penerus dari keluarga karajaan Singosari, yang dirintis dek Sri Ranggah Rajasa, pandiri Wangsa Rajasa pado akhia abaik ke-13. Berikuik adolah daftar panguaso Majapahit. Parhatikan bahwa tadapek pariode kakosongan antaro pamearintahan Rajasawardhana (panguaso ke-8) jo Girishawardhana yang mungkin diakibatkan dek krisis suksesi yang mamacahkan kaluarga karajaan Majapahit menjadi dua kalompok.
Girindrawarddhana
Girīndrawarddhana adolah gala rajo Majapahit tarakhir. Rajo Majapahit yang manggunokan gala iko adolah anak-anak dari Suraprabhawa (Singhawikramawardhana) (Rajo Majapahit ka-10), yaitu: Dyah Wijayakarana, Dyah Wijayakusuma jo Dyah Raṇawijaya gala iko ditamukan dalam Prasasti Waringinpitu yang batahun 1369 Saka (1447 M), serato Prasasti Ptak (OJO XCI) jo Prasasti Jiwu (OJO XCII–XCV) yang kaduonyo batahun 1408 Saka (1486 M).
Brawijaya
Tokoh lain yang dianggap identik jo Brawijaya adolah Dyah Ranawijaya, yang namonyo tadapek dalam panutupan naskah Pararaton. Seringkali Kertawijaya disabuik Brawijaya I, sadangkan Dyah Ranawijaya disabuik Brawijaya V.
Sabagai gala historis, gala iko diragukan karano sampai kini indak ado sumber dari maso Majapahit yang manyabuikkan adonyo gala Brawijaya.
Daftar perdana menteri
1. Patih Nambi (Prasasti Penanggungan, 1296 M)
2. Patih Dyah Halayudha (Prasasti Sidateka, 1323 M)
Megaselia dentata
Megaselia dentata adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Majapahit
Daftar perdana menteri
3. Patih Arya Tadah (Prasasti Berumbung, 1329 M)
4. Patih Gajah Mada (Prasasti Batur jo Bendasari) (1357 – 1368) tigo tahun lamonyo tajadi kakosongan jabatan Patih
Dasineura hybanthi
Dasineura hybanthi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Majapahit
Daftar perdana menteri
5. Patih Gajah Enggon (1371 – 1398)
Dasineura hybanthi
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Majapahit
Daftar perdana menteri
6. Patih Gajah Manguri (1398 – 1410)
7. Patih Gajah Lembana (1410 – 1413)
8. Patih Tuan Kanaka (1413–.....ado karancuan dalam panulisan kitab Pararaton dalam hal iko)
9. Patih..... ????
10. Patih Gajah Geger (Prasasti Waringin Pitu, 1447 M)
11. Patih.... ????
12. Patih.... ????
13. Patih Wahan
14. Patih Udara
Katarangan: - Nam Patih dari nomor ampek sampai nomor delapan, tatulis dalam Kitab Pararaton.
Dharmaputra
Anggota Dharmaputra tasabuik adolah Ra Kuti, Ra Semi, Ra Tanca, Ra Wedeng, Ra Yuyu, Ra Banyak, jo Ra Pangsa.
Hubungan diplomatik
Hubungan diplomatik jo negara lain dijalehan dari Kakawin Nagarakretagama pupuh 15, bait 1, langkoknyo adolah: Pola kasatuan politik khas sijarah Asia Tenggara purba sarupo iko kamudian diidentifikasi dek sijarawan modern sabagai "mandala", yaitu kasatuan yang politik ditantuan dek pusaik atau inti kakuasaannyo daripado pabatasannyo, dan dapek tasusun ateh babarapo unit politik bawahan tanpa integrasi administratif lebiah lanjuik. Daerah-daerah bawahan yang tamasuak dalam lingkup mandala Majapahit, yaitu wilayah Mancanegara jo Nusantara, umumnyo mampunyoi pamimpin asli panguaso daerah tersebut yang manikmati kabebasan internal cukuik lueh. Wilayah-wilayah bawahan ini meskipun saketek-banyak dipangaruhi Majapahit, tetap manjalankan sistem pamarintahannyo sendiri tanpa tarintegrasi lebiah lanjuik dek kakuasaan pusat di ibu kota Majapahit. Pola kakuasaan mandala iko juo ditamukan dalam karajaan-karajaan sabalumnyo, sarupo Sriwijaya jo Angkor, serato mandala-mandala tetangga Majapahit yang sezaman; Ayutthaya jo Champa.
Catatan
<references group="Catatan" />
Stenopogon hamus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Drosophila goureaui
Drosophila goureaui adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Hybomitra fujianensis
Hybomitra fujianensis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Liatongus davidi
Liatongus davidi adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Salpingogaster impura
Salpingogaster impura adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus gajo
Onthophagus gajo adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Thricops ponti
Thricops ponti adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(56084) 1999 AN19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bombylius fulvus
Bombylius fulvus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hyllisia flavostictica
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chrysoprasis linearis
Chrysoprasis linearis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Trissocladius heterocerus
Trissocladius heterocerus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2005 QQ30
2005 QQ30 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.545, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(61257) 2000 OY25
(61257) 2000 OY25 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trissocladius heterocerus
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mycetophila uliginosa
Mycetophila uliginosa adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bactrocera emittens
Bactrocera emittens adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oxypoda formiceticola
Oxypoda formiceticola adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bactrocera emittens
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Mycetophila uliginosa
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Gonomyia (Gonomyia) remota remota
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.