cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(79901) 1999 BK9
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Nephrotoma perlepida
Nephrotoma perlepida adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Molophilus (Molophilus) bellona
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lampung
Lampung adolah sabuah provinsi di Indonesia. Provinsi ko babateh jo provinsi Bengkulu jo Sumatra Selatan di sabalah Utara, sarato jo Selat Sunda di Selatan. Ibukotonyo banamo Bandar Lampung.
Nephrotoma perlepida
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Neopodospongia pagei
Neopodospongia pagei adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Neopodospongia pagei dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Bacaniomorphus sculptinotus
Bacaniomorphus sculptinotus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Winthemia pyrrhopyga
Winthemia pyrrhopyga adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus remotus
Dolichopus remotus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haematopota arioi
Haematopota arioi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Chorenta reticulata
Chorenta reticulata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(77081) 2001 DY32
(77081) 2001 DY32 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Februari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Asmedia
Asmedia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Parobereopsis nigrosternalis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Polylepta guttiventris
Polylepta guttiventris adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Ophiomyia cassiae
Ophiomyia cassiae adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Erylus aspidodiscus
Erylus aspidodiscus adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Erylus dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1928 dek Topsent.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Erylus aspidodiscus dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2005 FJ
2005 FJ adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.065, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.6.
(229760) 2007 RM225
(229760) 2007 RM225 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.071, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.6.
Diaxenes dendrobii
Diaxenes dendrobii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(229760) 2007 RM225
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2005 FJ
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Diaxenes dendrobii
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2006 UB64
2006 UB64 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.698, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.7.
Contopteryx illustris
Contopteryx illustris adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 UB64
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Contopteryx illustris
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Amsterdam
Amsterdam (bahaso Balando) adolah ibu kota Balando. Posisi Amsterdam pado maso kiniko iolah sabagai ibu kota Karajaan Balando diatur dek konstitusi 24 Agustus 1815 dan panaruihnyo. Amsterdam mampuyoi jumlah panduduak sabanyak 980.876 jiwa di dalam bateh kota, populasi perkotaan 1.209.419 jiwa jo populasi metropolitan 2.158.592 jiwa. Kota iko barado di provinsi Holland Utara di sabalah barat negara iko. Wilayah Amsterdam maliputi bagian utara Randstad, salah cieknyo konurbasi nan paliang gadang di Eropa dengan jumlah panduduak sakitar 7 juta jiwa.
Panamoan
Namo kota iko diambiak dari kato Amstelredamme, nan marupoan asa usua kota iko, nan aratinyo sabuah bendungan di sungai Amstel. Dulunyo dihuni jo manjadi desa nalayan ketek pado akhia abaik kea-12, Amsterdam manjadi salah ciek palabuhan tapantiang di dunia salamo Maso Keemasan Balando, akibaik pangambangan padagangan nan inovatif. Pado wakatu itu, kota iko marupoan pusek kauangan jo parmato nan paliang tanamo. Pado abaik ka-19 jo ka-20, kota iko mampaluweh diri dan banyak pamukiman sarato kota pinggiran nan dibangun. Kanal-kanal Amsterdam (Balando: 'Grachtengordel') abaik ka-17 nan barado di jantuang Amsterdam dimasuakkan ka Daftar Warisan Dunia UNESCO pado Juli 2010.
Pusek Padagangan
Kota iko adolah ibu kota kauangan jo budaya Balando. Banyak parusahaan gadang Balando mampunyoi kantua pusek di sinan. 7 dari 500 parusahaan tarateh dunia, tamasuak Philips jo ING, bapusek di kota iko. Pada tahun 2010, Amsterdam manampati paringkek ka-13 dalam daftar kota dengan kualitas hiduik tabaiak di dunia manuruik survei Mercer, dan sabalumnyo paringkek ka-3 dalam inovasi manuruik survei 2thinknow pado Indeks Kota Inovasi tahun 2009. Salain itu, di kota Amsterdam ko tadapek pulo parusahaan bursa saham nan paliang tuo di dunia nan badiri samanjak tahun1602 nan banamo Bursa Saham Amsterdam.
Kaadaan geografis
Amsterdam talatak di Balando bagian barat, tapeknyo di provinsi Holland Utara, meskipun ibukota Holland Utara adolah Haarlem. Sungai Amstel barakhia di pusek kota nan tahubuang ka sajumlah kanal gadang yang akhianyo barakhia di IJ. Amsterdam barado sakitar 2 meter di bawah pamukaan aia lauik. Tanah di sakitaranyo data karano tabantuak dari polder-polder gadang. Sabuah hutan buatan, Amsterdamse Bos, barado di barat daya. Amsterdam tahubuang ka Laut Utara malalui Kanal Laut Utara nan panjang. Amsterdam sangaik taurbanisasi, sarupo juo jo wilayah metropolitan Amsterdam nan mangalialianginyo. Kota iko mampunyoi luweh 219,4 km2, 4.457 panduduak per km2 jo 2.275 rumah per km2. Taman jo cagar alam mambantuak 12% dari luweh daratan Amsterdam.
Banda (kanal)
Amsterdam mampunyoi kanal sapanjang labih dari 100 kilometer (60 mil), nan sabagian gadang dapek dilewati dek parahu. Tigo kanal utamo kota iko adolah Prinsengracht, Herengracht, dan Keizersgracht. Pado Abaik Patangahan, Amsterdam dikalialiangi dek parit, nan disabuik Singel, nan kiniko mambantuak cincin tadalam di kota, dan manjadikan pusek kota babantuak aleh kaki kudo. Kota iko dilayani pulo dek palabuhan lauik. Amsterdam acok dibandiangkan jo Venesia, karano pambagiannyo manjadi sakitar 90 pulau, nan dihubuangkan dek labih dari 1.200 jambatan.
Stilobezzia macclurei
Stilobezzia macclurei adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(55667) 6691 P-L
(55667) 6691 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Stilobezzia macclurei
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Condylostylus kivuensis
Condylostylus kivuensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(55667) 6691 P-L
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Condylostylus kivuensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(65806) 1996 HW18
(65806) 1996 HW18 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 April 1996 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phyllomya palpalis
Phyllomya palpalis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Chaetellipsis alternata
Chaetellipsis alternata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Heteralonia maculifera
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(51978) 2001 RQ126
(51978) 2001 RQ126 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Chaetellipsis alternata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(51978) 2001 RQ126
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Glenea clermonti
Glenea clermonti adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pachydrus cribratus
Pachydrus cribratus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Tabanus advena
Tabanus advena adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Mythoplastoides erectus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Serikat.
(67158) 2000 AX199
(67158) 2000 AX199 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(75922) 2000 CQ64
(75922) 2000 CQ64 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Euscelidia fastigium
Euscelidia fastigium adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Salticus meticulosus
Salticus meticulosus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Salticus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1846 dek Lucas.
Euscelidia fastigium
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Salticus meticulosus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Aljazair.
Philaccolilus mas
Philaccolilus mas adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Brachypogon
Brachypogon adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tabanus gilingilensis
Tabanus gilingilensis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Zosne matangensis
Zosne matangensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Laphria mulleri
Laphria mulleri adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Zosne matangensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Laphria mulleri
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Euplectus karsteni
Euplectus karsteni adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Obages tuberculosus
Obages tuberculosus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Arachnodes pierrettae
Arachnodes pierrettae adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Teucholabis (Teucholabis) sublaxa
Teucholabis (Teucholabis) sublaxa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Catapausa
Catapausa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anulidiplosis tricilis
Anulidiplosis tricilis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Alpaida gracia
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Argentina.
Anulidiplosis tricilis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Pachydissus vicinus
Pachydissus vicinus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Atomosia limbiventris
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(80908) 2000 DF59
(80908) 2000 DF59 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Urang Dayak Abal
Urang Dayak Abal adolah sub-urang Dayak yang badiam di Desa Kupang Nunding, Kacamtan Muaro Uya, Tabalong dahulu juo tadapek di Desa Halong Dalam, Desa Agong, samo Desa Suput. Katigo desa ko marupoan bagian wilayah administratif Kacamatan Haruai, Tabalong, Provinsi Kalimantan Salatan. Kecamatan Haruai yang luwehnyo 861,27 km2 pado tahun 1990 bapanduduak 21.948 jiwa (mayoritas urang Banjar), tatapi ndak tasadio data jumlah urang Dayak Abal di antaro jumlah tasabuik. Urang Abal ko mampunyoi bahaso surang yoitu bahaso Abal.
Antaro sasamo urang Abal manggunoan bahaso Abal sabagai bahaso ibu, tatapi samo urang lua misalnyo samo urang Banjar, atau Dayak Maanyan, Dayak Dusun Deyah yang panduduak asal di kabupaten ko, urang Abal manggunoan bahaso Banjar sabagai bahaso pangantar. Pangaruah urang Banjar manyababkan urang Abal alah lamo mamaluak agamo Islam, jo asimilasi samo urang Banjar ko tajadi sadamikian rupo sahinggo budayo lamo urang Abal alah hampia punah. Sarupo panduduak Kabupaten Tabalong umumnyo, mereka iduik dari sektor pertanian samo hasil hutan.
Bahaso Abal
Bahaso Abal marupoan bahaso yang baradao diambang kapunahan, karano hanyo sagalintia urang-urang tuo sajo yang masih manggunoan bahaso tasabuik, sadangkan ganarasi mudo urang Abal labiah manggunoan bahaso daerah lainnyo.
Rumah Adaik
Rumah Betang adolah rumah adaik sabagai tampek tingga urang Dayak yang tadapek di Kalimantan, elok di Kalimantan Barat, Kalimantan Timur, Kalimantan Selatan jo Kalimantan Utara. Kabaradoan rumah Betang banyak ditamukan di parkampungan urang Dayak yang tadapek di sakitar hulu sungai. Rumah Betang mampunyoi ciri-ciri yang alah tagak sajak ratusan tahun yang lalu. Hal ko manggambarkan urang Dayak alah mampunyoi pangatahuan bahwa mereka harus salamaik dari bahayo yang maancam, sarupo binatang bueh. Bantuak rumah Betang manyarupoi pangguang yang baasiktektur rumah. Pado bagian bawahnyo tapancang tiang kayu yang kokoh asli dari Kalimantan samo tinggi kayu rato-rato limo meter. Rumah Betang mampunyoi panjang sakitar 100 sampai 500 meter samo leba mancapai kurang labiah 50 meter hal itu mambuwek rumah Betang mamparaluan tanggo.
Aagaardia sivertseni
Aagaardia sivertseni adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Amblymora strandiella
Amblymora strandiella adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Bakumpai
Urang Dayak Bakumpai (Belando: Becompaijers/Bekoempaiers/Becompayer) adolah salah ciek subetnis Dayak Ngaju nan baragamo Islam. Urang Bakumpai tarutamo mandiami salain tapijuang daerah aliran sungai Barito di Kalimantan Selatan dan Kalimantan Tengah yaitu dari kota Marabahan, sampai kota Puruk Cahu, Murung Raya. Secara administratif Urang Bakumpai marupokan suku baru nan muncua dalam sensus tahun 2000 jo marupoan 7,51% dari panduduak Kalimantan Tengah, sabalunnyo urang Bakumpai tamasuk ka dalam suku Dayak pado sensus 1930. .<Br>Kota-kota utamo Dayak Bakumpai yaitu: Urang Bakumpai barasa dari bagian hulu dari bakeh Distrik Bakumpai sambia di bagian hilianyo adolah pamukiman urang Barangas (Baraki). Sabalu utara (hulu) dari teritori bekas Distrik Bakumpai adolah teritori Distrik Mangkatip (Mengkatib) marupokan pamukiman Urang Dayak Bara Dia atau Urang Dayak Mangkatip. Urang Bakumpai maupun suku Mangkatip marupokan katurunan Urang Dayak Ngaju dari Tanah Dayak.
Urang Bakumpai banyak mandapekan pengaruh bahaso, budaya, hukum adaik, dan arsitektur Banjar, dek itu suku Bakumpai sacaro budaya dan hukum adaik tamasuak ka dalam kalompok budaya Banjar, namun sacaro bahaso, suku Bakumpai punyo kadekatan jo bahaso Ngaju.
Asa usua Dayak Bakumpai
Badasakan carito rakyaik tantang asa usua urang Bakumpai rakyat pun manunjuak hal nan samo.
Dahulu dulu, sungai Barito dari Muara Pulau sampai ka sabalah hilir Ujung Panti tu ndak ado. Waktu itu sungai Barito yang ado hanyo Muara Pulau taruih ka ateh sinan. Dari Muara Pulau tu kalau urang nio ka Banjar atau urang Banjar nio ka Barito terpaksa bakelok ka sungai Kahayan, nan hanyo satu-satunya lalu linteh aia Banjar - Barito.
Pas itu hulu Sungai Barito sinan ado sabuah kampung nan banamo Air Manitis, nan didiami dek suku banso Dusun Biaju. Urang itu diparintah dek surang kapalo suku nan punyo duo urang anak kembar kemanikan (laki-laki dan padusi). Anak nan gadang laki-laki namonyo Patih Bahandang Balau. Inyo diagiah namonyo co itu, karano rambuiknyo (balau) merah (bahandang) mode rambuik urang Balando, sadangkan namo Patih tu bukan namo jabatan akan tapi memang namonyo. Anaknyo nan ketek padusi nan diagiah namo Datu Sadurung Malan. Inyo dinamoan sahinggo dek kaadaannyo inyo bantuak mamakai karudung (tutup kapalo) nan biasonyo dipakai dek padusi nan sadang batani (malan), sadangkan namo Datu ndak datu nan artinyo urang paliang tuo dari nenek, tapi memang namonyo baitu.
Datu Sadurung Malan sangaik rancak parasnyo, sahinggo banyak pemuda nan nio maperisteriinyo. Dek parasnyo sangaik rancak sahinggo kakaknyo jatuah cinto samo inyo. Pernah sakali inyo basamo-samo sadang di sawah, pas itu kakaknyo mangecekan bahwa inyo nio maperisteriinyo. Sudah tu Datu Sadurung Malan indak nio kawin jo kakaknyo surang. Sasudah kajadian itu Datu Sadurung Malan indak pai ka sawah jo kakaknyo, salain kalau ado apaknyo, baru inyo baani.
Hari taruih bajalan, Patih Bahandang Balau samakin batambah kainginannyo untuak maistrikan adiaknyo. Urang tuo nyo indak tahu masalahnyo baduo. Indak kuek menahan hatinyo lai, mako Pathi Bahandang Balau mancamang ka mambunuah adiaknyo kalau inyo ndak nio kawin jo inyo. Jo ancaman kakaknyo tu, Datu Sadurung Malan bapikia nio pai jauah. Pas tangah malam katiko kakak jo apaknyo sadang lalok, inyo pai ka lua rumah dan taruih turun ka sungai masuak ka dalam parahunyo. Sasudah tali sampannyo lauak, dikayuahnyo sampannyo lambat. Hatinyo taraso santai katiko inyo alah jauah dari rumah. Dengan parasaan hati nan lega dipercepatnyo kayuhannyo, dan nio pai ka Banjar dan taruih ka Jawa.
Sampai di Muara Pulau, inyo indak nio balok ka sungai Kahayan, karano inyo takuik kalau dikejar-kejar kakaknyo. Dibueknyolah jalanan surang. Ditariknyo sampannyo sahinggo tabantuak sungai ketek. Awa mulonyo memang alun ado aianyo, tapi lamo lamo bana aia juo dek hujan, sampai akhirnyo tabentuk sungai nan banyak dilalui urang. Bakcando itu sungai tu batambah lamo batambah gadang dan sampai kini dinamoan urang Sungai Barito.
Setelah Datu Sadurung Malan sampai ka Banjar, tu inyo manginjak kapa nan manuju ka pulau Jawa, sadangkan kakaknyo Patih Bahandang Balau, siap tau adiknyo ndak di rumah lai dan mulai manginsafi dirinyo. Untuak mahibur hatinyo nan sakik inyo babini jo surang padusi di kampuangnyo, sampai punyo anak cucu. Anak cucunyo sampai kini masih ado nan kini jadi urang Barito atau urang Dusun Biaju.
Setelah Datu Sadurung Malan mandanga kakaknyo alah punyo bini, inyo baliak ka Kalimantan. Sabalumnyo inyo alah balaki dan punyo anak cucu. Anak cucunyo nio dibaok ka Air Manitis baliak. Inyo heran mancaliak bekas jalannyo dulu rami jadi lalu lintas urang. Inyo nio mambuek rumah di situ, tu inyo latak ayam jantan ka arah matahati tabik, tapi ayam tu indak nio bakokok. Sasudah dihadapkan ka arah sabalahnyo, ayam tu nio bakokok, inyo picayo kalau itu tando kalau tanah sinan ancak untuak dibangun rumah. Dibueknyolah rumah di sinan, sampai akhirnyo banyak urang tingga di sinan. Sampai kini kampuang tu masih ado yang kini dinamo Kampung Bakumpai atau Kota Marabahan kini.
Bakcando itu asa usua tajadionyo sungai Barito, kampuang Bakumpai dan kampuang urang Dusun.
Carito tentang Patih Bahandang Balau ko bantuaknyo manarangakan babarapo hal, yaitu:
Kalau ditanyoan ka urang Bakumpai, asa-usua nenek moyangnyo dan tampek asanyo, nyo umumnyo manyatoan datang dari Marabahan, tapeknyo dari salah ciek kampung di kota Marabahan kini ko, nan dulu disabuik lebu Bakumpai 'kampung Bakumpai'. Ado nan mangecekan kalau kampuang itu adolah kampuang Bagus kini ko. Namo Bakumpai ko diabadikan, nan mancakup wilayah kota Marabahan dan sekitarnyo.
Silsilah Dayak Bakumpai
Manuruik Tjilik Riwut, Urang Dayak Bakumpai marupokan suku kaluarga nan tamasuak kalompok suku (ketek) Dayak Ngaju. Urang Dayak Ngaju marupokan ciek dari dari 4 suku ketek bagian dari suku gadang (rumpun) nan dinamoan juo Dayak Ngaju (Ot Danum).
Mungkin ado juo nan namonyo rumpun suku ko jo namo rumpun Dayak Otum. Namo ko dapek dipakai lo, karano manuruik Tjilik Riwut, suku Dayak Ngaju marupokan katurunan dari Dayak Ot Danum nan tingga atau datang dari hulu sungai-sungai nan ado di kawasan ko, tapi alah maraso parubahan bahaso. Jadi suku Ot Danum marupokan induk suku, tapi suku Dayak Ngaju marupokan suku nan dominan di kawasan ko.
Pabandiangan hubungan Urang Bakumpai jo Urang Dayak Ngaju, bantuak hubungan Urang  Tengger jo Urang Jawa. Urang Dayak Ngaju marupokan suku induak untuak Urang Bakumpai.
(72768) 2001 FD146
(72768) 2001 FD146 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Maret 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Urang Bakumpai
Populasi Urang Bakumpai
Manuruik situs "Joshua Project" Urang Bakumpai jumlahnyo 41.000 jiwa.
Populasi Urang Bakumpai di Kalimantan Selatan pado sensus panduduak tahun 2000 dek Badan Pusat Statistik bajumlah 20.609 jiwa. Di Kalimantan Selatan, suku Bakumpai paliang banyak tadapek di kabupaten Barito Kuala jumlah 18.892 jiwa (tahun 2000). Berdasarkan sensus panduduak tahun 2000 oleh Badan Pusat Statistik (BPS), populasi suku Bakumpai di Kalimantan Selatan bajumlah 20.609 jiwa, nan tadistribusikan ka babarapo kabupaten dan kota, yaitu:
Sacaro kasaluruahan populasi Urang Bakumpai dipakiroan sabagai barikuik:
Agamo
Di maso kini, hampia sadolah masyarakaik Dayak Bakumpai baagamo Islam sadangkan nan baagamo Kristen hampia ndak ado dan relatif alah indak nampak, mode di kabanyakan suku Dayak (Kaharingan) lainnyo. Upacara adaik nan takaitan jo sisa-sisa kayakinan lamo, yaitu ritua "Badewa" dan "Manyanggar Lebu". Urang Bakumpai mameluk agamo Islam diperkirakan pado akhia Abaik ka-16 tapeknyo pado tahun 1688 Masehi. Pengaruh ajaran Islam dicaliak hampia di satiok aspek kehidupan masyarakaik Bakumpai, mode: sistem bamasyarakaik, karabatan, gaya iduik, bahkan dalam unsua kesenian. Daerah Marabahan, marupokan pusek kediaman suku Bakumpai, nan alah banyak manghasiakan ulama-ulama gadang nan manyebarkan agamo Islam sampai ka ateh Sungai Barito.
Etimologis
Sacara etimologis, bakumpai adolah julukan untuak suku dayak nan mandiami daerah aliran sungai barito. bakumpai barasa dari kato ba (dalam bahaso banjar) nan artinyo punyo dan kumpai nan artinyo adolah rumpuik. Dari julukan ko, dapek dipahami bahwa suku ko mandiami wilayah nan punyo banyak rumpuik. manuruik legenda, bahwa asa muasa Urang Dayak Bakumpai adolah dari Urang Dayak Ngaju nan akhirnyo hijrah ka nagari nan kini disabuik jo nagari Marabahan.
Awalnyo urang tu maadoan agamo nenek moyang yaitu kaharingan, hal ko dapek dicaliak dari peninggalan budaya nan samo jo Urang Dayak lainnyo, mode (Batatenga tibobubur bahandang), picayo ado nilai magis di nasi kuning (Behas Bahenda), picayo kalau ayam elang (batuan antang) bisa mambaok berita kamatian, kuek rohani/batin disabuik jo istilah (batekang hambaruan), dan ado tradisi (tampung tawar). mako, suatu hari inyo mangumpuikan daerah tu surang urang nan punyo karismaik, nan kalau inyo jago di ciek tanah, tanah tu ka ditambuah rumeh. Urang tu ndak lain adalah Nabiyullah Khidir as.
Di dalam carito urang-urang tu kamudian masuak agamo Islam dan bakambang biaklah inyo manjadi sabuah suku. suku bakumpai adolah julukan untuak inyo, karano kalau inyo baraja agamo di suatu daerah jo gurunyo khidir, mako tu gadanglah padang dari daratan itu, sahinggo kamudian inyo dikenal jo suku banso bakumpai.
Urang Dayak Bakumpai dulu punyo sabuah karajaan nan labiah tuo dibandiangan jo karajaan daerah Banjar, akan tapi dek daya magis nan lua biaso akhirnyo karajaan ko pindah ka Sungai Barito dan rajonyo takenal jo namo Datuk Barito.
Dari daerah Marabahan ko kamudian inyo manyebar ka ateh Sungai Barito. Dari carito rakyaik, kalau ado sabuah daerah di Kabupaten Murung Raya yaitu Muara Untu pado mulonyo cuma sabuah hutan belantara nan dikuaso dek bangsa Jin banamo Untu. Tapi ado dari Urang Bakumpai nan hijrah ka sinan dan mandiami daerah itu nan banamo Raghuy. sampai kini kalau ditinjau dari silsilah urang nan mandiami muara untu, inyo namonyo moyangnyo Raghuy.
Dalam hal matapencaharian, masyarakaik Dayak Bakumpai umumnyo mangandelkan aktivitas patanian. Aktivitas patanian biasonyo inyo lakukan di lahan gambut. Masyarakaik Dayak Bakumpai cenderung mancari lahan patanian baru untuak manganti lahan patanian lamo. Hal itu pasti babeda jo Urang Dayak lainnyo yang kabanyakan labiah piliah untuak tatap mandapekan tanah nan lamo. Salain itu, aktivitas patanian nan mereka lakukan biasonyo hanyo untuak mamproduksi ciek jenis komoditas tatantu, yaitu padi. Hal itu awak buek karano kebutuhan awak hanyo untuak manampuah urusan makanan se. Tapi mode itu, panambaian jumlah panduduak nan dikairangan jo paningkekan paralu makanan "manuntut" inyo untuak malakuan panambangan lahan patanian nan labiah masif.
Walaupun mangarajoan pambukaan lahan lumayan masif, masyarakaik Dayak Bakumpai tatap manuruik unsur-unsur kelistarian alam. Inyo indak mambuka lahan sacaro sumbarangan. Inyo picayo kalau alam dititipan nenek moyang untuak dijagoan. Kapercayoan itu awak mambuek dalam bantuak kearifan lokal nan sacaro turun-temurun alah mampu maadaangan tajadiannyo api dan manjago kualitas lahan gambut, namun tatap manjalehan produk patanian nan mamuehan.
Beberapa bentuk kearifan lokal tersebut diwujudkan dalam:
Organisasi Urang Bakumpai
Organisasi Urang Bakumpai adolah "Kerukunan Keluarga Bakumpai" (KKB). Berikuik dafta Kabupaten/kota nan tadapek organisasi kerukunan Urang Bakumpai: Organisasi KKB marupoan primordialisme Urang Bakumpai di Kalimantan Selatan dan Kalimantan Tengah. Di luar wilayah kaduo provinsi ko biasonyo urang Bakumpai bagabuang ka dalam organisasi Urang Banjar. Katurunan urang Bakumpai baserta urang Kutai jo Berau di Malaysia tamasuak ka dalam kategori Urang Banjar. Pado tahun 1955, Kerukunan Keluarga Bakumpai marupoan salah satu peserta pemilu di wilayah Kalimantan. Kantor pusat KKB talatak di Banjarmasin, jo cabang-cabang nan tadapek di: Kabupaten
(68788) 2002 FU13
(68788) 2002 FU13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.041, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(337248) 2000 RH60
(337248) 2000 RH60 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.551, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(333888) 1998 ST4
(333888) 1998 ST4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.600, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 16.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phymatodes ursae
Phymatodes ursae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phaonia antenniangusta
Phaonia antenniangusta adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Forcipomyia pampoikila
Forcipomyia pampoikila adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Japanagromyza jamaicensis
Japanagromyza jamaicensis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Bactrocera varipes
Bactrocera varipes adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Mimomyia aurea
Mimomyia aurea adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Leia fulva
Leia fulva adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Erylus bahamensis
Erylus bahamensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Erylus dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1986 dek Pulitzer-Finali.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Erylus bahamensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(53865) 2000 FS29
(53865) 2000 FS29 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 27 Maret 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia sakaiae
Megaselia sakaiae adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(78448) 2002 RQ21
(78448) 2002 RQ21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 September 2002 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Lauik Kaspia
Lauik Kaspia atau Danau Kaspia marupoan kumpulan aia nan paliang gadang lawehnyo nan talatak di ateh tanah daratan bumi, sainggo dapek digologan sabagai danau nan palaing gadang di dunia atau buliah pulo disabuik sabagai lauik. Danau iko mamiliaki pamukoan salaweh 371.000 km2 (143.200 kaki pasagi) (indak tamasuak laguna Garabogazköl Aylagy di Turkmenistan) jo volume aia 78.200 km3 (18.800 kubik mil). Danau iko tasumbek, indak ado saluaan aia kaluanyo (endorheic basin), sarato babateh ka barat lauik jo Rusia, ka barat jo Azerbaijan, ka selatan jo Iran, ka tenggara jo Turkmenistan, dan ka timur lauik jo Kazakhstan.
(78448) 2002 RQ21
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lauik Kaspia
Banso-banso kuno nan tingga dakek pasisianyo maanggap danau ko sabagai lauik, kamungkian karano aianyo nan taraso asin atau dapek juo karano lawehnyo. Kadar garam danau ko kiro-kiro 1,2%, iyolah sapetigo kadar garam lauik pado umumnyo.
Eriothrix nitidus
Eriothrix nitidus adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Mythoplastoides exiguus
Mythoplastoides exiguus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mythoplastoides dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1892 dek Banks.
Atrichopogon briani
Atrichopogon briani adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(58836) 1998 HA43
(58836) 1998 HA43 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 April 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2006 UU17
2006 UU17 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.582, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Batipuh Ateh, Batipuh, Tanah Datar
Batipuh adolah sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Tanah Datar, provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Sijarah
Pado taun 1841, pado kawasan kecamatan iko pernah malatuih sabauh pambarontakan malawan kolonial Belanda.
Pamarintahan
Kecamatan Batipuh tabagi ateh 8 nagari dan 44 jorong.
Dorcadion kindermanni
Dorcadion kindermanni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Onthophagus caffrarius
Kumbang iko punyo antena lamela.
Hercostomus brevicornis
Hercostomus brevicornis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Jambu, Batipuh Ateh, Batipuh, Tanah Datar
Jambu adolah salah satu jorong nan ado di nagari Andaleh kecamatan Batipuh, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
(61115) 2000 LQ34
(61115) 2000 LQ34 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Juni 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tropidion balfourbrownei
Tropidion balfourbrownei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2013 BM67
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Copestylum xipe
Copestylum xipe adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Pedaria spinosa
Pedaria spinosa adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Dicranomyia (Dicranomyia) gentilis
Dicranomyia (Dicranomyia) gentilis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Microstylum albimystaceum
Microstylum albimystaceum adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Tipula (Acutipula) vana
Tipula (Acutipula) vana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Spilogona subfasciata
Spilogona subfasciata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Atherigona ancora
Atherigona ancora adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Eudaphisia
Eudaphisia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anoeme aethiopica
Anoeme aethiopica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(57955) 2002 JV103
(57955) 2002 JV103 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Mai 2002 dek LINEAR di Socorro.