cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2007 VL184
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Apolysis loricata
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Pusek Dokumentasi jo Informasi Kabudayoan Minangkabau
Pusek Dokumentasi jo Informasi Kabudayoan Minangkabau (namo rasminyo dalam bahaso Indonesia, Pusat Dokumentasi dan Informasi Kebudayaan Minangkabau) atau biaso disingkek PDIKM adolah salah satu museum di Sumatera Barat nan talatak di Kelurahan Silaing Bawah, Kecamatan Padang Panjang Barat, Kota Padang Panjang. Museum ko barisikan baragam macam informasi jo koleksi mangenai budayo Minangkabau baiak barupo dokumentasi audio maupun visual. Museum iko dapek diakses dari jalur utamo Padang–Bukittinggi, bajarak sakitar labiah kurang duo kilometer dari pusek Kota Padang Panjang.
1988–1990: Awal pandirian
Hal utamo nan malatarbalakangi pandirian PDIKM salah satunyo adolah adaoyo asumsi baso masyarakaik Minangkabau indak mamiliki bukti-bukti sijarah tatulis nan elok, dek karano urang Minang tabiaso jo budayo tutua nan diturunkan turun tamurun; pado kanyatoannyo memang dokumentasi tantang Minangkabau labiah banyak ditamui di lua Minangkabau, misalnyo di Museum Nasional Indonesia, Jakarta atau Museum Leiden, Balando. Barangkek dari kasadaran untuak malestarikan jo mandakekan dokumen tantang budayo Minangkabau jo urang Minangkabau itu surang, Bustanil Arifin, Mantan Mantari Koperasi Republik Indonesia pado maso Orde Baru, barinisiatif untuak mandirian sabuah limbago non-profit barupo wadah untuak mahimpun babagai dokumen jo informasi tantang kabudayoan Minangkabau. Abdul Hamid, nan ampia sapanjang iduiknyo manjadi pangabdi pandidikan di Sumatera Barat, dimintakan paratiannyo untuak manjajaki didirikannyo limbago ko, dan kudian pado 8 Januari 1988 didirikanlah Yayasan Dokumentasi jo Informasi Kabudayoan Minangkabau (YDIKM).
Untuak pancapaian tujuannyo, YDIKM mandirikan sabuah wadah nan diagiah namo Pusek Dokumentasi jo Informasi Kabudayoan Minangkabau (PDIKM). PDIKM surang batujuan untuak mambarikan informasi mangenai kabudayoan Minangkabau jo mangumpuaan babagai macam literatur jo dokumentasi audio jo visual; sarupo rekaman babagai paristiwa adaik dalam bantuak film jo video, rekaman lagu-lagu tradisional, inggo mambuek duplikat alat-alat musik tradisional. Pado tangga 8 Agustus 1988 dilakukan palatakan batu partamo sabagai tando dimulainyo pambangunan PDIKM di Padang Sarai, Kelurahan Silaing Bawah. Bangunan PDIKM didirian di ateh tanah salaweh 2 Ha jo arsitektur mangikuti bantuak Rumah Gadang, dan dirasmikan pamakaiannyo pado tangga 17 Desember 1990. Sajak itu alah takumpua 3.000 labiah dokumen lamo tantang Minangkabau baiak dalam bantuak reproduksi buku, naskah, kliping koran, foto maupun mikrofilm; kabanyakan tabik sabalun taun 1945, sabagian di antaronyo masih babahaso Balando jo Arab Malayu.
Diabetes melitus
Diabetes melitus, DM (διαβαίνειν, diabaínein, tabuak atau pincuran aia) (mellitus, raso manih) nan juo tanamo di Indonesia jo istilah panyakik kanciang manih atau panyakik gulo adolah kalainan metabolik nan dicirikan jo gejala tinggi gulo darah jangko lamo (hiperglikemia kronis) sarato gangguan metabolisme karbohidrat, lamak, jo protein, sabagai akibaik dari kurangnyo insulin nan dihasiakan tubuah (sekresi insulin), kaindakmampuan tubuah untuak mamanfaatkan insulin (insulin resistance), atau kaduonyo. Glukosa (gulo darah) dalam tubuah dikandalikan dek babarapo hormon. Hormon insulin nan dihasiakan organ pankreas bakarajo untuak maubah glukosa manjadi glikogen (bantuak dari cadangan energi) katiko kadar gulo darah tinggi. Sadangkan hormon glukagon nan dihasiakan otot bakarajo untuak memacah glikogen manjadi sumber energi tubuah katiko gulo darah randah.
Pusek Dokumentasi jo Informasi Kabudayoan Minangkabau
1990–kini: Maso salanjuiknyo
Untuak mampamudah akses pangunjuang jo isi dokumen nan dimiliki PDIKM, alah dilakukan upayo panarjamahan naskah-naskah lamo nan sabagian babahaso Balando jo Arab Malayu. Sabagai upayo komunikasi jo ajang pangayoan informasi ditabikkan Buletin Triwulan Simandarang jo oplah 1.000 eksemplar nan didistribusikan pado perguruan tinggi, panaliti, jo intelektual dalam jo lua nagari.
Sairiang pajalanan wakatu, ateh kasepakatan Yayasan Dokumentasi jo Informasi Kabudayoan Minangkabau jo Pamarintah Kota Padang Panjang mako pangalolaan PDIKM dialiahan dari YDIKM kapado Pamarintah Kota Padang Panjang dalam hal iko Dinas Pamudo Olahraga Kabudayoan jo Pariwisata. Hal iko untuak manjamin pangalolaan nan labiah rancak, baiak dalam hal materi, manajemen, maupun sumber daya manusia pangalolanyo. Dokumen parubahan status pangelolaan iko ditandotangani pado bulan Oktober 2006 antaro Wali Kota Padang Panjang jo Anas Nafis mawakili Yayasan DIKM. Dek adonyo PDIKM diharokkan dapek marangsang minaik masyarakaik umum untuak mampalajari jo manggali lai sijarah jo nilai-nilai masyarakaik Minangkabau nan masih relevan untuak diimplementasikan.
Diabetes melitus
Kondisi gulo darah tinggi cando pado pandarito diabetes bisa indak taraso gejalanyo. Gejala nan biaso dialami pandarito diabetes antaro lain acok kajamban (poliuria), maraso auih taruih (polidipsi), sarato acok taraso lapa sainggo acok makan (polifagi). Kok kondisi diabetes indak taratasi atau gulo darah tinggi indak takandalian, mangko dapek mamicu baragam panyakik atau komplikasi. Di antaro komplikasi nan dapek muncua antaronyo tukak pado kaki atau kaki mambusuak (ulkus diabetikum), alzheimer, stroke, panyakik jantuang, karusakan pado mato (retinopati diabetikum), bahkan inggo kamatian.
Panagahan sarato panangan panyakik diabetes utamonyo dilakukan jo parubahan gaya iduik manjadi gaya iduik sihaik. Gaya iduik sihaik nan paralu dijago antaro lain dari pola makan sihaik, olahraga rutin, manjago barek badan, sarato manjauahi kabiasaan marokok. Pado kondisi gulo darah tinggi nan indak taratasi dapek ditambah jo ubek, baiak ubek nan diminum atau ubek suntik.
Pado taun 2017, dipakirokan alah 425 juta urang mandarito diabetes melitus nan sapangkek jo 8,8% populasi urang gadang (dewasa) di dunia, marato pado aki-laki jo padusi. Tiok taun angko kajadian diabetes melitus maningkek taruih. Diabetes juo maningkekan risiko kamatian duo kali lipek. Pado taun 2017, dipakirokan ado 3,2 inggo 5 juta kamatian. Sacaro global anggaran kasihatan nan tapakai untuak diabetes mancapai 727 miliar USD pado 2017. DI Indonesia pado taun 2013 tacataik ado sakitar 8,5 juta pandarito (paringkek kaampek di Asia jo katujuah di dunia) sarato dipakirokan pado taun 2020 dapek maningkek inggo 12 juta pandarito.
Sijarah
Tulisan mulo-mulo jo panjalehan langkok tantang diabetes adolah tulisan Aretaeus dari Cappadocia (pado abaik kaduo atau mulo abaik katigo masehi). Inyo manjalehan gejala jo pajalanan panyakik, nan inyo kaikkan jo kondisi lambok jo dingin. Inyo manjalehan pulo kamungkinan hubuangan jo panyakik lain, sarato inyo marundiangkan diagnosis bandiang dari gigitan ula, nan juo mamicu raso auih bakalabiahan. Tulisannyo ko indak dikataui di Barat sampai 1552, katiko edisi bahaso Latin partamo kali dipublikasikan di Venezia.
Duo tipe diabetes taidentifikasi sabagai kondisi nan babeda partamo kali dek tabib India Sushruta jo Charaka pado taun 400--500. Wakatu itu kaduonyo maidentifikasi tipe nan takaik umua mudo jo tipe nan takaik kalabiahan barek badan. Istilah melitus atau "dari madu" atau "manih" ditambahan dek Briton John Rolle pado akhia taun 1700-an untuak mambedakan dari diabetes insipidus, nan samo-samo ditandoi jo acok kajamban. Pananganan panyakik nan efektif alun lai bakambang inggo mulo abaik ka-20, katiko urang Kanada, Frederick Banting jo Charles Herbert Best, maisolasi jo mamurnikan insulin pado 1921 jo 1922. Hal iko diikuti jo pakambangan insulin jangko panjang pado 1940.
Klasifikasi
Diabetes marupokan panyakik nan disababkan produksi insulin dari pankreas nan indak kurang, atau sel tubuh indak marespon sasuai jo insulin nan ado. Ado tigo tipe utamo dari diabetes melitus:
Ado pulo tipe kaampek nan disabuik "tipe lainnyo", kumpulan dari babarapo kasus parsaurangan. Diabetes marupokan panyakik nan punyo tampilan nan baragam nan dapek tadiri dari kombinasi-kombinasi tipe. Istilah "diabetes", tanpa kualifikasinyo, marujuak pado diabetes melitus.
Tando jo gejala
Tando-tando klasik dari diabetes nan indak diubek adolah panurunan barek badan (nan indak tarencana), acok kajamban (poliuria), marasu auih taruih (podipsia), jo acok taraso lapa (polifagia). Gejala-gejala dapek bakambang sangaik capek (babarapo pakan atau bulan sajo) pado diabetes tipe 1, samantaro pado diabetes tipe 2 biasonyo bakambang jauah labiah lambek dan mungkin tanpa ado gejala samo sakali atau indak jaleh. Gejala lain nan dapek sato pulo yaitu badan acok taraso panek.
Kadaruratan diabetes
Pandarito (biasonyo diabetes tipe 1) dapek juo maalami kondisi daruraik nan disabuik ketoasidosis diabetikum. Kondisi ko marupokan masalah metabolisme barupo paningkekan gulo darah (> 300 mg/dL) nan dicirikan jo raso mual, muntah, nyeri paruik, angok baun aseton (sarupo baun buah), angok nan dalam (Kussmaul breathing), inggo panurunan kasadaran.
Kondisi lain nan samo daruraik jo bareknyo, tapi agak jarang yaitu Koma hiperosmolar nonketotik (hyperosmolar hyperglycemic state; HHS). Hal ko labiah umum pado diabetes tipe 2 nan utamonyo disababkan adonyo dehidrasi.
Gulo darah randah dek ubek (treatment-related low blood sugar) bisa manjadi kondisi daruraik pado pandarito diabetes baiak tipe 1 atau 2. Kabanyakan kasus masih dalam kondisi nan cukuik ringan. Efek nan timbua di antaronyo badan taraso indak lamak (feeling of unease), bapaluah, gamataran, paningkekan nafsu makan, inggo kondisi labiah barek sarupo paniang, parubahan parilaku (manjadi parabo), kajang, panurunan kasadaran, sarato (nan jarang) karusakan utak permanan atau kamatian. Angok capek jo bapaluah, dingin, kulik pucek marupokan ciri dari gulo darah randah juo tapi indak baitu spesifik.
Komplikasi
Sadoalah bantuak diabetes maningkekan risiko komplikasi dalam jangko lamo. Hal iko bakambang sasudah 10-20 taun, tapi bisa sajo gejala partamo muncua pado urang nan alun tadiagnosis salamo wakatu tasabuik.
Komplikasi utamo jangko panjang adolah rusaknyo pambuluah darah. Pandarito diabetes duo kali labiah barisiko untuak mandapek panyakik jantuang pambuluah darah (kardiovaskular) jo sakitar 75% kamatian akibaik diabetes dek panyakik jantuang koroner. Panyakik pambuluah darah gadang lainnyo adolah stroke, jo panyakik pambuluah darah tapi (peripheral vascular disease).
Komplikasi pambuluah darah mikro dek diabetes tamasuak karusakan pado mato, ginjal, jo saraf. Karusakan pado mato tanamo jo retinopati diabetikum, nan disababkan dek karusakan pambuluah darah pado retina, jo dapek barakibaik pado kailangan pancaliakan sacaro baransua-ansua inggo akhianyo buto. Karusakan pado ginjal tanamo sabagai nefropati diabetikum, dapek mambuek paruik, ilang protein, jo kadang-kadang maalami ginjal kronis, nan bisa paralu hemodialisa (cuci darah) atau transplantasi ginjal (donor ginjal). Karusakan pado saraf tanamo sabagai neuropati diabetikum, nan biasonyo marupokan komplikasi utamo dari diabetes. Gejala-gejala dapek maliputi raso taba, kapocong, nyeri, jo sensasi nyeri lainnyo, nan bisa mambuek karusakan pado kulik. Ulkus diabetikum (tukak pado kaki contohnyo) buliahjadi muncua, jo sulik ditangani, kadang paralu amputasi. Sabagai tambahan, neuropati diabetikum proksimal (pado daerah pangka) dapek membuek nyeri pado otot inggo malamah.
Ado ubuangan antaro bakurangnyo kognitif jo diabetes. Dibandiangkan urang nan indak diabetes, pandarito diabetes maalami panurunan fungsi kognitif 1,2 inggo 1,6 kali labiah gadang.
Diagnosis
Diabetes melitus ditandoi jo paningkekan kadar gulo darah nan barulang atau jangko lamo, sarato bisa ditagakan diagonosisnyo jo pamaresoan barikuik:
Pado urang nan dicurigai diabetes, tapi hasia pamaresoan gulo darahnyo maragukan, paralu dipastikan baliak jo maulang salah satu dari pamaresoan di ateh pado ari lain. Labiah disukoi untuak mamareso kadar gulo darah puaso dek kamudahan pangukurannyo. Manuruik definisi paliang baru, duo kali pamaresoan gulo darah puaso di ateg 7,0 mmol/l (126 mg/dl) alah bisa untuak managakan diagnosis diabetes.
Manuruik WHO, urang jo kadar gulo darah puaso antaro 6,1 inggo 6,9 mmol/l (110 inggo 125 mg/dl) dianggap alah ado kondisi gulo darah puaso taganggu. Urang jo glukosa plasma pado atau di ateh 7,8 mmol/l (140 mg/dl), tapi indak labiah dari 11,1 mmol/l (200 mg/dl), duo jam sasudah konsumsi glukosa oral 75 gram, mangko alah dapek dianggap dalam kondisi toleransi glukosa taganggu. Pado duo kondisi prediabetes ko, nan disabuik tarakhia labiah bakamungkinan untuak bakambang manjadi sapanuahnyo diabetes melitus, sarato gangguan kardiovaskular. Asosiasi Diabetes Amerika (The American Diabetes Association; ADA) sajak 2003 mampagunokan rantang angko nan saketek babeda pado kondisi gulo darah puaso taganggu yaitu antaro 5,6 inggo 6,9 mmol/l (100 inggo 125 mg/dl).
Hemoglobin glikat labiah rancak daripado gulo darah puaso untuak manantukan risiko panyakik kardiocaskular sarato kamatian dek panyabab apopun.
Panagahan
Alun dikataui caro untuak managah diabetes tipe 1. Diabetes tipe 2, 85–90% dari sadoalah kasus diaebtes, acok dapek ditagah atau ditunda jo mangandalian barek badan, marutinkan aktivitas fisik, sarato makan makanan sihaik. Aktivitas fisik jo intensitas tinggi (labiah dari 90 minik per ari) dapek manurunkan risiko diabetes 28%. Maubah pola makan manjadi labiah sihaik dapek pulo managah diabetes tamasuak maatua pola makan nan tinggi serat, mamiliah nan lamak baiak, sarupo lamak indak januah nan dapek tasuo pado kacang, minyak sayua, jo ikan. Pambatasan gulo jo makan makanan randah dagiang sirah atau sumber lamak januah dapek pulo mambantu untuak managah diabetes. Marokok juo dapek diubuangkan jo paningkekan risiko diabetes sarato komplikasinyo; sainggo baranti marokok manjadi langkah utamo dalam panagahan diabetes.
Hubuangan antaro diabetes tipe 2 jo faktor risiko nan dapek diubah (barek badan balabiah, makanan indak sihaik, kurang aktivitas fisik, sarato marokok) samo di sadoalah tampek di dunia. Ado juo panilitian nan bakambang untuak mambuktian baso diabetes dapek disababkan dek tuntutan sosial, ekonomi, jo perubahan budayo: globalisasi, urbanisasi, populasi manuo, jo kabijakan lingkuangan sihaik umum.
Pangalolaan
Diabetes marupokan panyakik kronis, panyakik nan balansuang lamo sainggo alun dapek ditantuan ubek pastiyo salain panaganan sasuai kondisi. Pangalolaan kadar gulo darah sanormal mungkin, tanpa mambuek gulo darah randah manjadi target utamo dalam maubeknyo. Samakin barhasil katiko dipadukan jo pola iduik sihaik sarupo manjado makanan, olahraga rutin, mangandalian barek badan, sarato mamakai ubek nan sasuai (insulin pado diabetes tipe 1; ubek minum sarato mamungkinkan pulo ditambah insulin pado diabetes tipe 2).
Mandalami tantang panyakik sarato turuik aktif dalam satiok pangobatan dapek mambuek komplikasi jarang muncua pado urang-urang nan bisa mangalola gulo darah sacaro baiak. Tujuan pangubatan adolah kadar HbA1C 6,5%. Paratian juo dilabiahan pado masalah-masalah kasihatan lain nan dapek mampacapek efek buruak diabetes tamasuak marokok, kadar kolesterol dalam darah tinggi, obesitas, takanan darah tinggi, jo kurangnyo baolahraga. Aleh kaki khusus sacaro laweh dipakai untuak mangurangi risiko tukak kaki.
Kandali glukosa
Ubek-ubek nan dipakai untuak maubek diabetes ditargetkan untuak manurunkan kadar gulo darah. Dalam konsensus alah dirumuskan baso katiko pandarito diabetes malakukan kandali arek pado gulo darahnyo supayo dalam rantang normal mangko risiko komplikasi akan manurun.
Ado banyak kelas atau jinih ubek antidiabetik. Babarapo hanyo tasadio untuak diminum, sarupo metformin, samantaro nan lain ado nan hanyo tasadio dalam bantuak suntik sarupo GLP-1 agonis. Diabetes tipe 1 hanyo dapek diubek jo insulin, umumnyo jo kombinasi insulin regular jo NPH, atau insulin analog sintetik.
Metformin biasonyo direkomendasikan pado lini partamo ubek untuak diabetes tipe 2, alah ado pulo bukti baso dapek manurunkan risiko kamatian. Ubek ko bakarajo jo manurunkan produksi glukosa hepar (hati). Babarapo kalompok ubek lain, umumnyo lewaik muluik, dapek menurunkan kadar gulo darah pado DM tipe 2. Hal iko tamasuak agen nan dapek maningkekan pangaluaran insulin, manurunkan panyerapan gulo dari usus, agen nan mambuek tubuah labiah sensitif jo insulin, jo agen na maningkekan pangaluaran glukosa balabiah pado urin. Katiko insulin dipakai pado diabetes tipe 2, racikan ubek nan bakarajo jangko lamo nan biasonyo ditambahkan mulo-mulo, samantaro malanjuikan ubek minum.
Takanan darah
Sajak panyakik kardiovaskular manjadi komplikasi serius dari diabetes, babarapo panaliti alah marekomendasikan untuak manurunkan takanan darah dibawah 130/80 mmHg. Di antaro ubek nan manurunkan takanan darah, paambek enzim konversi angiotensin (angiotensin converting enzyme inhibitors; ACEI) tabukti mamparancak kondisi urang jo diabetes samantaro ubek nan sarupo (paambek reseptor angiotensin atau angiotensin receptor blockers; ARB) indak tabukti. Aspririn direkomendasikan pulo pado urang jo masalah kardiovaskular, namun pamakaian rutin indak tasuo mamparancak kaluaran diabetes nan indak bakomplikasi.
Teledapus aranea
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bebelis inaequalis
Bebelis inaequalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(69356) 1994 CA17
(69356) 1994 CA17 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Februari 1994 dek E W Elst di La Silla.
Lauthia
Lauthia adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(69356) 1994 CA17
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lauthia
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Xylotrechus pavlovskii
Xylotrechus pavlovskii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Parathyastus alboconspersus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Peripsychoda longicera
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Neoporus sulcipennis
Neoporus sulcipennis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Archidice
Archidice adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neodiplocampta miranda
Neodiplocampta miranda adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Xylotrechus paulocarinatus
Xylotrechus paulocarinatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Neodiplocampta miranda
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Tedania (Tedania) urgorrii
Tedania (Tedania) urgorrii adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Microdytes whitingi
Microdytes whitingi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Xylotrechus paulocarinatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tedania (Tedania) urgorrii
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Tedania (Tedania) urgorrii dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Microdytes whitingi
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Holorusia nigrofemorata
Holorusia nigrofemorata adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(67912) 2000 WA101
(67912) 2000 WA101 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 November 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(71808) 2000 SX306
(71808) 2000 SX306 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paraclius tenuinervis
Paraclius tenuinervis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Tabanus subcaeruleus
Tabanus subcaeruleus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
2007 VH184
2007 VH184 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.600, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Brachyvatus apicatus
Brachyvatus apicatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80312) 1999 XO76
(80312) 1999 XO76 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(66826) 1999 UX36
(66826) 1999 UX36 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Oktober 1999 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Brachyvatus apicatus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(76704) 2000 HT88
(76704) 2000 HT88 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Teucholabis (Euparatropesa) jactans
Teucholabis (Euparatropesa) jactans adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Talarocera nigripennis
Talarocera nigripennis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(361999) 2008 TV96
(361999) 2008 TV96 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.099, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Canthon columbianus
Canthon columbianus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Pygophora villicoxa
Pygophora villicoxa adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(310106) 2010 UV51
(310106) 2010 UV51 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.122, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pygophora villicoxa
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Cerodontha unica
Cerodontha unica adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Geron viaticus
Geron viaticus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(79292) 1995 UH11
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Culicoides dendrophilus
Culicoides dendrophilus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Culex duttoni
Culex duttoni adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58227) 1993 FB26
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pterolophia biloba
Pterolophia biloba adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tapajohoughia tropica
Tapajohoughia tropica adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pterolophia biloba
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tapajohoughia tropica
Langau iko marupokan parasit Protelean.
2008 UW91
2008 UW91 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.572, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhabdogaster oresbios
Rhabdogaster oresbios adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cecidomyia capensis
Cecidomyia capensis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Dichelacera scutellata
Dichelacera scutellata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(75481) 1999 XB172
(75481) 1999 XB172 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Philonicus sichanensis
Philonicus sichanensis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Canthon coloratus
Canthon coloratus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aleiphaquilon rugosum
Aleiphaquilon rugosum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phorinia quadrata
Phorinia quadrata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Canthon coloratus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Neolophosia shannoni
Neolophosia shannoni adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Acanthocera quinquecincta
Acanthocera quinquecincta adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Onthophagus mendeli
Onthophagus mendeli adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(63932) 2001 SZ48
(63932) 2001 SZ48 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(72505) 2001 DP69
(72505) 2001 DP69 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Pebruari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(78062) 2002 KB6
(78062) 2002 KB6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 Mei 2002 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culicoides tenuipalpis
Culicoides tenuipalpis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Joartigasia rubriventris
Joartigasia rubriventris adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Chlamydopsis setipennis
Chlamydopsis setipennis adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Darwinella rosacea
Darwinella rosacea adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Darwinella dan famili  Darwinellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1965 dek Hechtel.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Darwinella rosacea dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(65516) 4726 P-L
(65516) 4726 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Hexoplon cearense
Hexoplon cearense adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57623) 2001 TB153
(57623) 2001 TB153 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Oktober 2001 dek NEAT di Palomar.
(52898) 1998 SO67
(52898) 1998 SO67 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 September 1998 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hexoplon cearense
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Psychoda ablucens
Psychoda ablucens adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Badia-Badia Batuang
Badia-badia ko tabuek dari batuang nan baukuran gadang. Batuang ko dibuek lubang pado sakek-sakek rueh  sahinggo manjadi sarupo pipa, tapi pangkehnyo indak dilubangi, karano dipagunoan untuak manampuang minyak tanah. Pado bagian atehnyo dibuek lubang ketek untuak mangisi minyak jo mamasuakan sumbu api. Untuak mamiliah batuangnyo, biasonyo yang indak talalu tuo atau indak nan talalu mudo.
Congomochtherus oldoydi
Congomochtherus oldoydi adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tapajoleskia taurea
Tapajoleskia taurea adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chrysosoma lilacinum
Chrysosoma lilacinum adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Congomochtherus oldoydi
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Chrysosoma lilacinum
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Badia-Badia Batuang
Badia batuang ko biasonyo dimainan dek anak-anak nan barumua 8-13 tahun. Alaik badia-badia ko sarupo jo mariam jaman panjajahan kolonial Balando, baitu pulo jo bunyinyo. Caro mamainannyo adolah jo mamasuakan  kain-kain nan indak tapakai ka dalam batuang yang alah balubangi nan panjangnyo bambunyo sekitar 3 meter, abis tu basiram jo minyak tanah sacukuiknyo sabagai bahan bakanyo. Pamainan badia-badia batuang ko tabilang mampunyoi resiko nan randah, yaitu apinyo nan bisa mambaka bagian muko, alih atau bulu mato. tabakanyo bulu alih atau bagian muko katiko maambuih lubang sumbu. Tapi harus juo di paratian jiko pamainan ko alah malibaikan benda-benda yang disalaikan di ujuangnyo nan sarupo kaleng bakeh. Tantunyo kaleng ko tacampak katiko badia-badia ko disuluik jo maledak, apolai jiko ditambahan karbit sabagai bahan paledaknyo, alah dipastian  efek ledakannyo sangaik kuek nan akan mambuek suasano samakin riuh.
Pamainan ko pasti awak nan mamainannyo kanai berang dek urang rumah atau tetanggo sakita dek bunyinyo nan mamakakan talingo yo nan sarupo jo bunyi mariam, tapi yo indak namuah baranti mamainannyo, dek karano sero jo mariah, apolai mamainannyo jo kawan-kawan. Tapi kini payah mancaliak anak-anak yang masih bamain badia-badia batuang bahkan indak mungkin lai ditamuan di babarapo daerah. karano anak-anak kini labiah mamiliah main jo alaik-alaik tekhnologi sarupo hp, honda atau sabagainyo nan alah dibalian dek urang gaeknyo.
Phytomyza humilis
Phytomyza humilis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57623) 2001 TB153
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Botanophila phrenione
Botanophila phrenione adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
(74984) 1999 TW248
(74984) 1999 TW248 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Oktober 1999 dek CSS di Catalina.
Phytomyza humilis
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(74984) 1999 TW248
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nupserha rufobasipennis
Nupserha rufobasipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(51706) 2001 KX27
(51706) 2001 KX27 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Schistoglossa viduata
Schistoglossa viduata adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Callixanthospila namaquaensis
Callixanthospila namaquaensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bezzia exclamationis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cometes apicalis
Cometes apicalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(64413) 2001 UY168
(64413) 2001 UY168 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Oktober 2001 dek LINEAR di Socorro.
Xylotrechus perakensis
Xylotrechus perakensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(64413) 2001 UY168
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Xylotrechus perakensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lagocheirus unicolor
Lagocheirus unicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Systropus paloides
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Prosternodes cinnamipennis
Prosternodes cinnamipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(56891) 2000 QH139
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(68913) 2002 JB129
(68913) 2002 JB129 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Mei 2002 dek LONEOS di Anderson Mesa.
(60811) 2000 HE30
(60811) 2000 HE30 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
(68913) 2002 JB129
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(60811) 2000 HE30
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Murrayona phanolepis
Murrayona phanolepis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1910 dek Kirkpatrick.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Murrayona phanolepis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(80313) 1999 XW76
(80313) 1999 XW76 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Howardina spinosa
Howardina spinosa adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Acalolepta admixta
Acalolepta admixta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Daftar tokoh politik Minangkabau
Daftar tokoh politik Minangkabau ko adolah daftar nan barisi namo tokoh-tokoh politik nan barasa dari suku Minangkabau atau sacaro genetis badarah Minangkabau, baiak nan laia di Ranah Minang atau Sumatera Barat, maupun nan laia di parantauan.
Acalolepta admixta
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Daftar tokoh politik Minangkabau
Daftar ko bukanlah suatu daftar nan tatap/statis, tapi akan salalu mangalami parubahan dari wakatu ka wakatu sasuai jo pakambangan. Pakakeh pamantau ko dapek digunoan untuak mancaliak sagalo parubahan nan bahubuangan jo artikel-artikel nan ado di halaman ko. Jikok sanak mancaliak artikel tantang tokoh di Wikipedia nan samestinyo masuak ka dalam daftar ko, silahkan suntiang halaman ko sarato masuak-an namo tokoh tu jo katarangan sarato pautan luanyo.
Parempheriella alternans
Parempheriella alternans adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.