cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cecidomyia tormentillae
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
2010 VQ93
2010 VQ93 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.090, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(228103) 2008 SA192
(228103) 2008 SA192 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.029, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nephrotoma mambila
Nephrotoma mambila adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Saprinus punctulatus
Saprinus punctulatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(58771) 1998 FP49
(58771) 1998 FP49 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(72723) 2001 FH93
(72723) 2001 FH93 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Asemum australe
Asemum australe adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Trigonoptera woodfordi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(78414) 2002 QS34
(78414) 2002 QS34 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Agustus 2002 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(74005) 1998 FH70
(74005) 1998 FH70 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(51942) 2001 QL177
(51942) 2001 QL177 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Agustus 2001 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ethemon imbasale
Ethemon imbasale adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Spilogona pseudodispar
Spilogona pseudodispar adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tabanus zimini
Tabanus zimini adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Molophilus (Molophilus) umboiensis
Molophilus (Molophilus) umboiensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phytomyza pulchella
Phytomyza pulchella adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Drosophila albipes
Drosophila albipes adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Onthophagus kulti
Onthophagus kulti adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Echinoclathria subhispida
Echinoclathria subhispida adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Echinoclathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1885 dek Carter.
Michotamia carmichaeli
Michotamia carmichaeli adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Paraphaenocladius debilipennis
Paraphaenocladius debilipennis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Michotamia carmichaeli
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Oirschot
Oirschot adolah sabuah gemeente nan ado di provinsi Brabant Utara, Balando.
Paraphaenocladius debilipennis
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Atrichobrunettia trilobata
Atrichobrunettia trilobata adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Psapharochrus paravetustus
Psapharochrus paravetustus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atrichobrunettia trilobata
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Psapharochrus paravetustus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(53825) 2000 EB148
(53825) 2000 EB148 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Maret 2000 dek CSS di Catalina.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Altimyia boliviana
Altimyia boliviana adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Hyderodes shuckardi
Hyderodes shuckardi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Phryxe signata
Phryxe signata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Idiostrangalia simillima
Idiostrangalia simillima adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dasineura columnae
Dasineura columnae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Copestylum victoria
Copestylum victoria adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
2007 RO17
2007 RO17 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.191, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(57917) 2002 EK111
(57917) 2002 EK111 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Maret 2002 dek CSS di Catalina.
Gonomyia (Gonomyia) catamarcae
Gonomyia (Gonomyia) catamarcae adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57917) 2002 EK111
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gonomyia (Gonomyia) catamarcae
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Exocentrus fuscatulus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stilobezzia fusistylata
Stilobezzia fusistylata adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Stenostola nigerrima
Stenostola nigerrima adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tabanus brunneothorax
Tabanus brunneothorax adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Microneta protrudens
Microneta protrudens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Microneta dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1933 dek Chamberlin & Ivie.
Tabanus brunneothorax
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(70267) 1999 RT96
(70267) 1999 RT96 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Microneta protrudens
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Serikat.
(55616) 2002 TA78
(55616) 2002 TA78 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 2002 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phaonia aeneiventris
Phaonia aeneiventris adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(79839) 1998 WX32
(79839) 1998 WX32 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Nopember 1998 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Dicranomyia (Dicranomyia) farri
Dicranomyia (Dicranomyia) farri adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Microcleptes aranea
Microcleptes aranea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2007 CH15
2007 CH15 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.285, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Halodiplosis anabasidis
Halodiplosis anabasidis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Zainuddin Rasad
Ir. Zainuddin Rasad adolah surang pajuang kamardekaan sarato ahli patanian nan manjadi mantari sasudah Indonesia mardeka. Zainuddin pernah manjabat sabagai Mantari Patanian jo Pasadioan pado Kabinet Sjahrir II nan bertueh dari tanggal 12 Maret 1946 sampai 2 Oktober 1946.
Zainuddin indak manjalani tugehnyo sampai maso kabinet barakhia karano pado 26 Juni 1946 baliau maunduran diri. Baliau digantian dek Darmawan Mangunkusumo sabagai Mantari jo Saksono sabagai Mantari Mudo disaratoi jo pagantian namo kamantarian manjadi Kamantarian Kamakmuran.
2005 LA37
2005 LA37 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.239, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.4.
Sophronica abyssiniensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2005 LA37
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Poliaenus abietis
Poliaenus abietis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chaetocraniopsis
Chaetocraniopsis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Poliaenus abietis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chaetocraniopsis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Alpaida almada
Alpaida almada adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1988 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brazil.
2013 BS38
2013 BS38 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.073, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ophiomyia aricensis
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Choeromorpha lambi
Choeromorpha lambi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Nippotipula) brevifusa nephele
Tipula (Nippotipula) brevifusa nephele adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Noegus arator
Noegus arator adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Noegus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1900 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Neopetrosia delicatula
Neopetrosia delicatula adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Neopetrosia delicatula dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Epalpus nattereri
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Urang Pamona
Urang Pamona(sering kali disabuik sabagai suku Poso, Bare'e, atau To Pamona) mandiomi hampia sadoalah wilayah Kabupaten Poso, bagian Kabupaten Tojo Una-Una dan bagian Kabupaten Morowali Utara, Sulawesi Tengah; bahkan ado juo babarapo nan tingga di Kabupaten Luwu Timur di Sulawesi Selatan, dan bagian ketek nan salain iduik di bagian lain di Indonesia.
Ampia sado urang Pamona maadoan agamo Kristen. Kristen masuak ka wilayah Poso tahun 1892 (2023 adolah tahun 131st) dan sampai kini ko ditarimo sacaro umum sabagai agamo rakyat. Sampai kini ko, sadolah gereja jo denominasi nan umum dikelompokkan ka dalam Gereja Kristen Sulawesi Tengah nan bakasar di kota Tentena, Kabupaten Poso, Sulawesi Tengah. Ampia sado urang manggunoan bahaso Pamona dan bahaso Indonesia nan dicampua jo kalimat slang lokal. Karya urang suku Pamona biasonyo sabagai patani, pandita, pastor, wirausahawan, pegawai pamarintah, dan sebagainya.
Lembaga adaik Pamona
Namo Pamona juo marujuak ka persatuan dari babarapo etnis, nan marupokan singkatan dari Pakaroso Mosintuwu Naka Molanto (Pamona). Kamudian, Pamona manjadi sabuah suku bangsa nan disatuan di bawah pamarintahan kolonial Balando. Namo Pamona dideklarasian di Tentena, dan bahkan sabuah peringatan untuak deklarasi ko diabadikan manjadi sabuah monumen jo namo Watu Mpoga'a sabagai pangingat asal-usul dan juo namonyo salah ciek jalan jo namo Pamona. Secara historis, adaik Pamona nan dibagi sabalunnyo dibagi jo babarapo otoritas. Untuak Poso, dipimpin dek Datu Poso dan babarapo kabosenyo (tetua) nan merepresentasian kalompok suku awak surang-surang. Di Luwu, dipimpin dek Makole Tawi dan adoan institusi adaik Pamona kini tabagi manjadi duo institusi. Di Poso, dinamoan Majelis adaik Lemba Pamona Poso, sadangkan di Tanah Luwu (Kabupaten Luwu Timur dan Kabupaten Luwu Utara) disabuik Lembaga adaik Lemba Pamona Luwu. Kini ko, ado dari babarapo institusi ko masih dijaga dek komunitas Pamona nan barado di Mangkutana (Luwu Timur) dan Masamba (Luwu Utara), maupun urang-urang nan barado di Poso.
Bahaso
Bahaso nan digunakan oleh suku Pamona adolah Bahaso Pamona. Struktur Bahaso Pamona termasuk unik dalam hal suku kata dari akar kata, dimana akar kata mungkin memiliki arti nan berbeda ketika awalan, akhiran, sisipan atau imbuhan ditambahkan. Contoh dari akar kata nan telah berubah setelah awalan, akhiran atau imbuhan ditambahkan dan membentuk arti nan babeda untuak itu, seperti:- Contoh lain:- Ado juo babarapo kato-kato akar nan diklasifikasi sabagai kato-kato inventif (macam contoh sabalunnyo nan marupokan bagian dari kato-kato inventif tapi indak diklasifikasi sabagai kato-kato inventif) jo hanyo parubahan posisi abjad, sahinggo mambuek makna lain. Sebagai contohnyo:- Bahaso Pamona tamasuak unik karano punyo banyak fase suku kata nan bisa diputar untuak mambentuk arti nan babeda, misalnyo:- Contoh lain:-
Musik
Secara tradisional, suku Pamona punyo gaya musik dalam bantuak kato yang diucapkan. Salah ciek contoh dari gaya musik nan acok dinyanyian di antaro rakyat desa di tahun 1940-an:-
Tarian
Tari Dero, atau modero marupokan tarian populer di kalangan Suku Pamona. Tarian ko diadoan pado pesta-pesta rakyat. Biasonyo dikarajoan dek urang-urang mudo. Tarian malingkar dikarajoan jo saliang bagagendangan tangan, sambia babalasan pantun diringek musik jo harago. Babarapo daerah di Palu malarang kagiatan tarian dero atau modero karano acok jadi pemicu perkelahian antaro pemuda nan saliang mambae perhatian cewek-gadis. Tarian Dero, dibidiangan ateh tigo macam gerakan dan langkah kaki sasuai jo ritme musik. nan partamo disabuik jo ende ntonggola, malalampahan kaki kekanan duo langkah, salangkah ka balakang dan seterusnya bakaulang. Ditarikan pas marayoan bulan purnama, di mana waktu mulai persiapan lahan manunggu waktu bakcok. Waktu bakcok tanam adolah pas bulan mulai kalam. Gerakan tari nan sabandiang disabuik jo ende ngkoyoe atau ende ntoroli, yaitu duo langkah kekanan dan ciek langkah kakiri. Gerakan ko dilakukan wakatu mangantar panen, parayaan hari gadang atau pesta. Gerakan tari nan terakhir disabuik ende ado (adaik), nan ditampuah untuak panyambutan hari-hari adaik atau parayaan. Gerakannyo samo jo ende ntoroli, perbedaannyo talatak di tangan para panari nan indak bagandengan atau bapegangan. Tarian Dero juo bakarajo sabagai sarana hubungan sakpasang kekasih di adok umum, salain untuak tari Raego nan agak kantel jo budaya dan indak taitan jo hubungan sakpasang kekasih.
(316553) 2010 YT1
(316553) 2010 YT1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.069, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Pamona
Sosial
Urang-urang Pamona iduik dalam parmukiman mamanjang nan tasebar di puncak bukik salalu lembah Sungai Poso nan dibantengi dari serangan musuah. Kehidupan sahari-hari dijalani jo caro kapimpinhan basamo malalui konsensus nan mambuek Kabosenya - surang pamimpin suku atau komunitas, mangarajoan sabagai wakil untuak barnegotiasi jo komunitas lain, mangidaan parang antarsuku, ekspedisi baburu kapalo dan pancekapan budak, mangaturakan parayaan suku, dan kegiatan lainnyo. Unjuk hegemoni mode perebutan wilayah, perburuan budak jo kulik kapalo, persaingan perdagangan dan sajenisnyo manicu rivalitas dan samakin malabarakan jarak antarsuku nan terlibat. Parmukiman di puncak bukik pun samakin sulik untuak disarang karano dibantengi jo kuat.
Sistem patanian nan dikarajoan urang-urang Pamona di masa lalu adolah parladangan bapindah. Beras jo jaguang adolah tanaman produksi utamo dalam sistem ko dan para petani Pamona biasonyo maagangesan hasil hutan mode damaik ka para padagang Cinohoa atau Muslim di pasisia pantai. Hasil dagang digunoan untuak mandapekan baju, gula, parhiasan, senjata, dan barang lainnyo. Pakaian adolah barang nan umumnyo dijadian saran tuka-tukang antarsuku.
Marga
Marga Pamona terdiri dari:-
Tipula (Acutipula) linneana
Tipula (Acutipula) linneana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Cryptomerinx laphriicornis
Cryptomerinx laphriicornis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Paratephritis unifasciata
Paratephritis unifasciata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bahaso Persia
Bahaso Persia (nama lokal: Farsi, Tajiki atau Dari), adolah bahaso dari rumpun bahaso Indo-Eropa. Ditutuakan di Iran, Tajikistan, Afganistan, jo Uzbekistan. Jumlah panutua totalnyo sakitar 75 juta urang. Di Iran, panutua asali bahaso iko mancapai sakitar 60% panduduaknyo.
Epiphragma (Epiphragma) sybariticum
Epiphragma (Epiphragma) sybariticum adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Paratephritis unifasciata
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Bahaso Persia
Sijarah
Bahaso Persia tagolong anak cabang bahaso bahaso Indo-Arya. Para pakar bahaso jo sijarawan yakin baso pakambangan bahaso Persia malalui tahapan-tahapan sabagai barikuik:
Echinoclathria translata
Echinoclathria translata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Echinoclathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1978 dek Pulitzer-Finali.
Culicoides gymnopterus
Culicoides gymnopterus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Echinoclathria translata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Echinoclathria translata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Winnertzia nigra
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Bahaso Persia
Sijarah
Bahaso ko tagolong bahaso tatuo. Usionyo dipakirokan labiah tuo daripado bahaso Sanskerta. Bahaso ko taruih bakambang, dan salapeh Islam masuak ka tanah Persia, kurang labiah 64 persen kosakata bahaso Persia alah tapangaruah dek kosakata bahaso Arab. Salain itu unsua-unsua bahaso Yunani, bahaso Aram, bahaso Inggirih, jo bahaso Parancih sarato saketek Turki, masuak pulo ka dalam bahaso iko.
Cabang-cabang bahaso Persia
Bahaso Persia sabananyo tadiri dari baragam bahaso jo varian, nan tasebar dari Iran inggo Samananjuang Khumzari di Oman. Dialek jo varian itu antaro lain:
Sadangkan di wilayah Iran surang antaro lain:
Sistem panulihan
Sabalun masuaknyo Islam, masyarakaik Persia mamakai duo versi huruf pado maso Pahlavi, yakni huruf nan dimodifikasi dari Bahaso Aram, dan versi ciek lai marupokan huruf asali satampek nan disabuik 'Dindapirak' atau dalam bahaso Persia Modern disabuik 'Din dabireh' (huruf suci).
Bahaso Persia modern mamakai huruf Arab jo tambahan ampek huruf untuak manulihan 'zh', 'ch', 'p', jo 'g'.
Forcipomyia notohena
Forcipomyia notohena adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ormia lenkoi
Ormia lenkoi adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Amblymora australica
Amblymora australica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus martelli
Onthophagus martelli adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Copelatus stillicidicola
Copelatus stillicidicola adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Coenosia tumida
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(61079) 2000 LY17
(61079) 2000 LY17 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Juni 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(69633) 1998 FM65
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Echinoclathria vasa
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Echinoclathria vasa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(75867) 2000 CF20
(75867) 2000 CF20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia robinsoni
Megaselia robinsoni adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dorcadion irakensis
Dorcadion irakensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stypommisa vidali
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Colokan dan soket listrik AC domestik
Colokan dan soket listrik AC domestik adolah alaik panghubuang antaro pancatu dayo aruih bolak-balik (basingkek:AC)  ka paralatan badayo listrik.
Colokan listrik marupokan sabuah panghubuang nan dapek dimasuakan ka soket listrik atau sumber listrik. Inyo punyo jinih laki (jack), tarutamo dilapisi kuningan dan biasonyo "timah" atau nikel, nan bahubuangan langsuang ka lubang (port) sumber listrik. Colokan iko punyo hubuangan hiduik dan hubungan netral, dan ado nan punyo tambahan bumi (atau tanah, pado bahaso Inggirih: Ground). Pado banyak tipe colokan aruih liatrik bolak balik (AC) indak ado pambedo antaro hiduik dan netral dan di saketek kasus kaduo pin mungkin hiduik.
Soket listrik adolah sebuah titiak panghubuang nan mangantarkan listrik utamo katika sabuah colokan dicolok ka dalamnyo. Inyo marupokan lawan dari colokan, dan biasonyo balubang (port).
Tiok nagara punyo colokan dan soket listrik nan babedo tipe, bantuak, ukuran, batasan voltase dan arus listrik -nyo. Tipe nan paguno tiok nagara mangacu pado standar nasional masiang-masiang. Untuk Indonesia mampargunoan tipe C dan F pado tagangan listrik 220 V dan frekuensi 50 Hz manggunakan standar pambuatan SNI.
Tetraopes linsleyi
Tetraopes linsleyi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Molophilus (Molophilus) aterrimus
Molophilus (Molophilus) aterrimus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Haematopota ingluviosa
Haematopota ingluviosa adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Nyssodrysternum propinquum
Nyssodrysternum propinquum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Elaphidion tectum
Elaphidion tectum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Atarba (Atarbodes) intermedia
Atarba (Atarbodes) intermedia adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phymasterna rufocastanea
Phymasterna rufocastanea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oisterwijk
Oisterwijk adolah sabuah gemeente nan ado di provinsi Brabant Utara, Balando.
Kangguru pohon
Kanguru Pohon Goodfellow mamiliki namo latin Dendrolagus goodfellowi. Binatang unik ko dalam bahaso Inggirih dikana jo namo Goodfellow's tree-kangaroo atau ornate tree-kangaroo. Namo kanguru ko diambiak dari namo saurang kolektor zoological bakebangsaan Inggirih nan banamo Walter Goodfellow.
Kangguru pohon adolah makropod nan baadaptasi jo lingkuangan di ateh pohon. Mereka mandiami hutan hujan di Australia jo Papua, Queensland, sarato pulau-pulau tadakek Meski sabagian gadang ditamuan di daerah pagunuangan, babarapo spesies tadapek juo di dataran randah saparti Dendrolagus spadix. Sabagian gadang kangguru pohon marupoan hewan nan tarancam punah akibek paburuan jo kahilangan habitat.
Tadapek 12 spesies kangguru pohon, mereka mamiliki variasi ukuran jo warna bulu nan cukuik signifikan, jo ukuran kapalo jo panjang tubuh sakitar 41 to 77 cm, panjang ikua 40 to 87 cm, jo barek mancapai 14.5 kg. Batino baukuran labiah ketek dari jantan.
Spesies
Barikuik ko adolah spesies nan masuak ka dalam genus Dendrolagus:
Makanan Pokok
Jo barek badan sakitar 15 – 30 pounds sarato jo gigi ketek nan dimilikinyo, makanan pokok kanguru pohon adolah dadaunan, bungo, buah-buahan, rantiang pohon, talua, buruang ketek jo rarumputan. Mereka mampunyoi kabiasaan manjileki badannyo surang untuak manjago suhu tubuhnyo.
Reproduksi
Jo rantang hiduik nyo nan bisa mancapai 20 tahun, kangguru pohon batino ka mamasuaki kamatangan reproduksi pado usia 2,5 tahun, sadangkan jantan 4,5 tahun.Indak ado musim khusus untuak kawin, kanguru pohon batino hanyo bisa malahiakan satu joey atau bayi kanguru dalam satu tahun. Maso kahamilan kanguru pohon balansuang salamo 44 hari. Salamo maso kahamilan tersebut kanguru pohon batino ka maasingan dirinya dari hewan lain. Bayi kanguru pohon nan baru lahia (masih saparti janin) ka tingga di kantuang induaknyo sampai bakambang sempurna antaro 9 – 10 bulan jo manyusui sampai 3 – 4 bulan patamo samanjak lahia.
(62773) 2000 UB20
(62773) 2000 UB20 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hoplideres punctatus
Hoplideres punctatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58772) 1998 FB56
(58772) 1998 FB56 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 1998 dek LINEAR di Socorro.
Hoplideres punctatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(58772) 1998 FB56
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Coniceromyia disparivena
Coniceromyia disparivena adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Teucholabis (Teucholabis) semiermis
Teucholabis (Teucholabis) semiermis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Stenus hispaniolus
Stenus hispaniolus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Culex imitator
Culex imitator adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Leia completa
Leia completa adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Annamanum sikkimense
Annamanum sikkimense adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Octodiplosis quadrispina
Octodiplosis quadrispina adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(64720) 2001 XJ101
(64720) 2001 XJ101 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
55810 Fabiofazio
55810 Fabiofazio (1994 TC) adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Oktober 1994 dek P Sicoli, P Ghezzi di Sormano.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(65205) 2002 DW12
(65205) 2002 DW12 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.133, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Parmenomorpha
Parmenomorpha adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(70268) 1999 RK97
(70268) 1999 RK97 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nephrotoma margaritae
Nephrotoma margaritae adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Spilogona puberula
Spilogona puberula adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Thenea megaspina
Thenea megaspina adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Thenea megaspina dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Thrypticus nigripes
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
2007 CR5
2007 CR5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.445, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2007 RP15
2007 RP15 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.499, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phryxe similis
Phryxe similis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(80850) 2000 DN20
(80850) 2000 DN20 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.