cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sciapus divergens
Sciapus divergens adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(64637) 2001 XM51
(64637) 2001 XM51 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Urang Barangas
Urang Dayak Berangas (Barangas atau Baraki) adolah ciek dari banyaknyo subetnis Dayak Ngaju nan baragamo Islam nan mandiami bagian hilia sungai Barito, tarutamo sabagai pusatnyo di Berangas Timur, kabupaten Barito Kuala, provinsi Kalimantan Selatan. Sacara resmi indak ado namo suku iko di dalam sensus taun 2000 nan dikarajoan oleh Biro Pusat Statistik. Suku Dayak Berangas/Barangas dapek digolongkan sabagai bagian dari suku Dayak Ngaju Bakumpai jiko ditinjau dari segi asal usua dan kamiripan bahasonyo. Namun pado kanyataannyo bahaso Berangas alah dinyatokan punah dan suku nan mangalami kapunahan bahasanyo iko sadang dalam proses Banjarisasi (amalgamasi jo salah satu sub suku Banjar yaitu Banjar Kuala - urang Banjar nan tingga di sakitar Banjarmasin).
Spilogona dorsostriata
Spilogona dorsostriata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Urang Barangas
Bahaso Berangas
Bahkan dahulu tadapek di Mendawai, Arut Salatan, Kotawaringin Barat jo Mendawai, Mendawai, Katingan, dan batang aia Seruyan.
Bahaso Berangas ditutuakan oleh urang-urang nan diduga dahulu barasa dari Belandean, jadi bahaso iko erat hubuangannyo jo bahasa Bakumpai (bkr). Bahaso Berangas marupokan bahaso nan alah punah.
Batang Aia Alalak marupokan anak cabang batang aia Barito dakek muaronyo nan marupokan pabatasan kota Banjarmasin (Banjarmasin Utara) dengan kabupaten Barito Kuala di Kalimantan Selatan.
Bahaso iko berasa dari bahaso Dayak (rumpun Dayak Ngaju) nan banyak manyerap bahaso Malayu Banjar sampai kiro-kiro 70%. Jadi marupokan pacampuran bahaso Dayak jo bahaso Banjar, tatapi masih tampak struktur bahaso Dayaknyo.
Mantra Dayak Berangas
Mantra iko iolah mantra-mantra yang di gunokan dan dibaco samo kaum padusi dari suku berangas, mantra iko marupokan papaduan budaya asli jo Banjar yang identik jo agamo islam. Mantra yang di lafalkan sandiri manganduang kato-kato kaugamoan sarupo kato "Bismillah", namo "Rasulullah SAW". Diantaro kearifan lokal yang tarefleksi dari mantra-mantra iko adolah representasi dari nilai "perempuan' jo "kaperempuanan". Mantra iko sandiri sabananyo di amalkan dan difungsikan sabagai upaya untuak mangontrol badan, pikiran, jo parasaan bagi kaum padusi dalam suku urang dayak Berangas, dan gunonyo pun juo untuak manjago kahormatan padusi sarato kadudukannyo dalam masyarakaik sahinggo padusi juo dapek manjadi kaum yang dihargoi bahkan bakuaso dalam babarapo hal sarupo aspek kaluargo yang manganggap padusi atau ibu sabagai sosok yang dihargoi.
Ado ampek buah babacaan atau mantra yang manarik dan badasarkan pado kuatnyo makna kaperempuanan yang tarefleksi di dalam isi mantra itu. Padusi manjadi subjek atau palaku dalam mantra, samantaro objeknyo adolah badan inyo sandiri. Badan Padusi dalam mantra iko dijadikan sabagai alat politik untuak mancapai tujuan tatentu.
(1). Mantra bagi saurang bini yang sadang bajauahan jo lakinyo, digunokan agar lakinyo indak malupokan bini di rumah. Barikuik mantranyo.
(a) Bismillahirrahmanirrahim
Baginda Ali Batang badannya jadi kukirap
Batang badannya jadi kemari
Barakat laa ilaha illallah Muhammadu rasulullah
Tikarku yang berkibar
Bantalku Baginda Ali
Batang tubuhnya sudah kukibar
Batang tubuhnya sudah kemari
Berkat (kalimat) laa ilaha illallah Muhammadu rasulullah
(2).Mantra bagi padusi yang baru malahiakan sarayo maminum ramuan, agar rahimnyo puliah sarupo parawan jo dihilangkan sagalo Panyakik. Barikuik mantranyo:
(a) Jajamuku jajamuni
Buka randa mulih parawan
Aku tahu asal mulamu jadi
Pulanglah engkau Kepada Jangga Yang Besar
Barakat laa ilaaha illallah Muhammadu rasulullah
Jamuku jamu ini
Terbuka rahim seperti perawan
Aku tahu dari mana asal mulamu
Kembalilah engkau Kepada Sang Pencipta
Berkat (kalimat) laa ilaaha illallah Muhammadu rasulullah
(b)Paku dalam paku dasing
Takurapak ah rapat ingsunku
Jala putih namamu
Kepada jangga yang besar
Politik Badan padusi dalam Mantra Dayak Berangas 120 Muhammad yang mangunci Allah yang mangunci Barakat laa ilaha illallaah Muhammadu rasulullaah Airku sang lalatu Kuletakkan di kuku kuji Air setitik tiado masuak Siti Fatimah alah kukunci Allah yang mangunci Muhammad yang mangunci Berkat (kalimat) laa ilaaha illallah Muhammadu rasulullah, mantra tasabuik sabana-bana sarat dengan makna Padusi jo kaparempuanan dalam duo klasifikasi dalam kapicayoan urang suku dayak Berangas.
Teucholabis (Teucholabis) meridiana
Teucholabis (Teucholabis) meridiana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tetilla coronida
Tetilla coronida adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Tetilla coronida dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2010 OX110
2010 OX110 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.261, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 15.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Notommoides albida
Notommoides albida adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Desmopachria nigra
Desmopachria nigra adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Metipocregyes rondoni
Metipocregyes rondoni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Napomyza humeralis
Napomyza humeralis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Rosenbergia rufolineata
Rosenbergia rufolineata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Thyridanthrax rotundifacies
Thyridanthrax rotundifacies adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Platysoma javanum
Platysoma javanum adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Neptosternus nuperus
Neptosternus nuperus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Platysoma javanum
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Zatrephus spinosus
Zatrephus spinosus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Epiphragma (Epiphragma) evanescens
Epiphragma (Epiphragma) evanescens adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Zatrephus spinosus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2013 BL
2013 BL adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.019, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rabdophaga oleiperda
Rabdophaga oleiperda adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Goephanes obliquepictus
Goephanes obliquepictus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lydella cessatrix
Lydella cessatrix adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Tabanus brunneocallosus
Tabanus brunneocallosus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(65669) 1988 CJ4
(65669) 1988 CJ4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Pebruari 1988 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anisopodus macropus
Anisopodus macropus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Wagneria dilatata
Wagneria dilatata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Embiomyia australis
Embiomyia australis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dicranomyia (Neoglochina) sciasma
Dicranomyia (Neoglochina) sciasma adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Hexatoma (Eriocera) albipunctata
Hexatoma (Eriocera) albipunctata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Soma
Soma adolah sabuah kota nan ado di Provinsi Manisa, Turki. Kota ko pado tahun 2009 jumlah panduduknyo 71.901 jiwa.
Hercostomus kedrovicus
Hercostomus kedrovicus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Formotipula) melanomera melanomera
Tipula (Formotipula) melanomera melanomera adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Helina cynocercata
Helina cynocercata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Formotipula) melanomera melanomera
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Helina cynocercata
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Dicranomyia (Dicranomyia) clotho
Dicranomyia (Dicranomyia) clotho adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila dobzhanskii
Drosophila dobzhanskii adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Alosterna chalybeella
Alosterna chalybeella adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dicranomyia (Dicranomyia) clotho
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Forcipomyia luteisquamosa
Forcipomyia luteisquamosa adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(73954) 1997 UR20
(73954) 1997 UR20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Oktober 1997 dek BAO Schmidt CCD Asteroid Program di Xinglong.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2007 TX68
2007 TX68 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.532, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.8.
Tachytrechus guanica
Tachytrechus guanica adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Vasiliola evandia
Vasiliola evandia adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tachytrechus guanica
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Vasiliola evandia
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Dolichopus domesticus
Dolichopus domesticus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Saropogon senex
Saropogon senex adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
2006 BX26
2006 BX26 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.488, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Senilites tristanicola
Senilites tristanicola adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(70115) 1999 LP20
(70115) 1999 LP20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Juni 1999 dek LINEAR di Socorro.
Nephrotoma antennata
Nephrotoma antennata adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(70115) 1999 LP20
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(79667) 1998 SJ34
(79667) 1998 SJ34 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Exocentrus bifuscomaculatus
Exocentrus bifuscomaculatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tetraglenes ceylonensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(55520) 2001 VM44
(55520) 2001 VM44 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 November 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Myxilla (Myxilla) fibrosa
Myxilla (Myxilla) fibrosa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Myxilla (Myxilla) fibrosa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Estola similis
Estola similis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Doliogethes chionoleucus
Doliogethes chionoleucus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Molophilus (Molophilus) sublancifer
Molophilus (Molophilus) sublancifer adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mangora goodnightorum
Mangora goodnightorum adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2005 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Meksiko.
Orthocladius spitzbergensis
Orthocladius spitzbergensis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ceromya magnicornis
Ceromya magnicornis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Stilobezzia afra
Stilobezzia afra adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Libnotes (Libnotes) griseola
Libnotes (Libnotes) griseola adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dasyhelea albidipes
Dasyhelea albidipes adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2010 MS1
2010 MS1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.269, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia pteryacantha
Megaselia pteryacantha adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Limnospila echinata
Limnospila echinata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Fimbriatodiplosis calceus
Fimbriatodiplosis calceus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Papuatipula) gressittiana
Tipula (Papuatipula) gressittiana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(51868) 2001 PE4
(51868) 2001 PE4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Agustus 2001 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nephrotoma antithrix
Nephrotoma antithrix adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Papuatipula) gressittiana
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Nephrotoma antithrix
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Metacatharsius modestus
Kumbang iko punyo antena lamela.
(57910) 2002 ED61
(57910) 2002 ED61 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.040, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.3.
Jungiella hassiaca
Jungiella hassiaca adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
(57910) 2002 ED61
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Copestylum satur
Copestylum satur adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atheta longiclava
Atheta longiclava adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Rao Utara, Pasaman
Rao Utara adolah sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Pasaman, provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Jatuh, Pandawan, Hulu Sungai Tengah
Jatuh adolah desa nan ado di kecamatan Pandawan, Hulu Sungai Tengah, Kalimantan Selatan, Indonesia.
Copestylum satur
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Rao Utara, Pasaman
Pamarintahan
Kecamatan Rao Utara tabagi ateh 4 nagari jo 27 jorong.
Sorgun
Sorgun adolah sabuah kota nan ado di Provinsi Yozgat, Turki. Kota ko pado tahun 2009 jumlah panduduknyo 44.783 jiwa.
Fimbriatodiplosis calceus
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Neotephritis bruesi
Neotephritis bruesi adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(224792) 2006 SF371
(224792) 2006 SF371 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.026, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Molophilus (Molophilus) albocostalis
Molophilus (Molophilus) albocostalis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phronia melica
Phronia melica adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Dasybasis cirra
Dasybasis cirra adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(58613) 1997 UN7
(58613) 1997 UN7 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 Oktober 1997 dek N Sato di Chichibu.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tari perintang
Tari Perintang marupoan sabuah tari kreasi baru nan diangkek dari kesenian indang jo pancak nan barasa dari daerah Pariaman, pasisia barat Pulau Sumatera. Tari ko dilakuan dek pamuda-pamuda untuak kagembiraan atau perintang-rintang hari atau wakatu. Tari perintang ditarian sacaro basamo-samo atau saurang diri jo iringan bunyi-bunyian, saroman telempong, gandang, adok, jo ado juo diikuti jo pupuik batang padi. Gerakannyo bebas, dinamis jo irama 4/4 tanpa terikat pado bunyi-bunyian nan mangiringinyo. Satiok panari bebas berimprovisasi sesuai jo kamahiran masiang-masiang kacuali gerakan nan alah mampunyoi bantuak saroman maniruan gerakan tupai, alang terbang, kabau marabo, jo babagai tingkah laku manusia nan sadang bakarajo. Tarian iko biasonyo dilakukan di sawah pado musim panen atau dalam babagai keramaian. Jinih tari nan tamasuak ka dalam tarian iko adolah Tari Piriang, iyolah tari nan dimainkan sacaro tunggal atau basamo. Di talapak tangan ado piriang porselen sarato di ujuang jari tangah di pasang cincin. Cincin di jantikkan pado piriang sampai mambuek bunyi. Salanjuiknyo Tari Galuk, iyolah tari nan mamakai galuk (tempurung) di kaduo belah tangan. Katiko manari, kaduo galuak itu dilaga-lagakan sasuai jo irama. Benturan kaduo galuak itu mambuek irama surang nan mengasyikan penonton. Salanjuiknyo Tari Kabau Jalang, iyolah tarian nan mengimprovisasi kabau lia nan manggilo. Untuak maniruan tanduak kabau, pamain mangacungan kaduo tangannyo di ateh kapalo. Nafas panari mendengus-dengus saroman kabau jalang. Ado pulo tadapek panari kesurupan sabagai puncak tarian. Katiko itu kadang-kadang panari mandudu panonton. Kadang-kadang panonton pun ikuik aktif malakuan garakan tari itu. Kamudian panari berguling-guling saroman kabau di kubangan.
Dendang
Dendang adolah tradisi bacarito masyarakaik Minangkabau nan kabaradoannyo samakin dewasa. Dendang, sabagai warisan kesenian pandahulu manjadi indak populer lai karano alah alah taganti musik modren, saroman orgen tunggai atau grup musik. Artinyo, dendang indak lai manjadi kesenian favorit nan di sukoi mayarakat. Nan buruaknyo, kalau hal iko taruih tajadi, sabuah warisan kabudayoan Minangkabau akan habih jo hilang di lulua paruik bumi.
Diadelia lineata
Diadelia lineata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(67046) 1999 XX192
(67046) 1999 XX192 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(70116) 1999 LQ23
(70116) 1999 LQ23 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Juni 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Uranotaenia devemyi
Uranotaenia devemyi adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Allarete africana
Allarete africana adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Urang Anak Dalam
Urang Anak Dalam atau juo dikana jo Urang Kubu marupokan penyebutan untuak masyarakaik nan tingga di kawasan hutan dataran rendah di Sumatera Tengah khususnyo Jambi. Panyebutan ko manggenarilasasi duo kalompok masyarakaik yaitu Urang Rimbo jo Suku Batin Sembilan. Kubu barasa dari kato ngubu atau ngubun dari bahaso Melayu nan artinyo basambunyi di dalam hutan. Urang di sakita mangaku suku ko sabagai "Suku Kubu". Namun, maupun urang Rimbo maupun Batin Sembilan indak ado nan mangaku diri dan kalompoknyo sabagai Suku Kubu. Dek karano itu, panggilan ko kurang disukoi dek bermakna peyorasi atau manghino.
Sabaran Urang Rimbo di Jambi talatak di kawasan Taman Nasional Bukik Dua Belas (TNBD) nan sacaro geografis talatak antaro 1020 30' 00 - 1020 55' 00 Bt dan 10 45' 00 -20 00' 00 LS. Sebagian ketek ado di wilayah selatan Taman Nasional Bukik Tigo Puluh (TNBT). Urang Rimbo dapek juo ditamui di hutan-hutan sekunder dan parkebunan kalalapa sawit salain jalan lintas Sumatra sampai ka bateh Sumatra Selatan.
Sijarah
Manuruik tradisi lisan suku Anak Dalam adolah urang Maalau Sesat, nan balari ka hutan Rimbo di sakita Air Hitam, Taman Nasional Bukik Duabelas. Inyo tu kamudian dinamoan Moyang Segayo. Tradisi lainnyo manyatoan urang-urang tu barasa dari wilayah Pagaruyung, nan mangungsi ka Jambi. Iko diperkuat kanyataan adaik suku Anak Dalam punyo kesamaan bahaso dan adaik jo suku Minangkabau, bantuak sistem kakaluangan matrilineal. Kehidupan urang-urang tu seminomaden, dan bakelompok jo sebutan "Tubo" nan dipimpin dek surang "Tumenggung" dan tadiri dari babarapo kapalo kaluarga. Biasonyo pemilihan Tumenggung berdasarkan garis turun ko, tapi kini sia-sia pun bisa dipiliah sabagai Tumenggung asal dinilai punyo kapasitas.
Rhabdomastix (Lurdia) tatrica
Rhabdomastix (Lurdia) tatrica adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Anak Dalam
Mato pancarian
Mata pancaharannyo kabanyakan adolah maramo hasil hutan dan baburuak. Senjata nan dipakai antaro lain lembing kayu, taman baok mato besi, dan parang, walaupun banyak nan dari inyo kini alah punyo lahan karet dan patanian lainnyo. Untuak suku Anak Dalam Batin Sembilan nan tingga batampuah di daerah Sumatra Selatan tarutamo daerah rawas rupit dan musi lakitan, di sinan banyak ado juo suku Anak Dalam nan manggantuangan iduik di parsawitan, bahkan ado nan'mancuri' hasil parusahaan sawit sakitar. Inyo mode itu dek maningkek prinsip dasar apo nan tumbuah dalam adolah milik awak basamo. Namun, banyak juo suku Anak Dalam di daerah Musi dan Rawas nan manarimo modernisasi tamasuak panggunaan kendaraan bamotor dan senjata api rakitan (kecepek).
Rhabdomastix (Lurdia) tatrica
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Badoncek
Badoncek adolah tradisi dalam budaya Minangkabau yoitu maagiah sasuatu jo pihak lain sabagai wujuik kabasamoan jo kagotongroyongan nan barlandaskan ajaran adik barek samo dipikua, ringan samo dijinjiang. Badoncek dilakuan sacaro tabuka jo diketahui dek pihak lain. Kato badoncek bararti iuran, lompek atau ampok.
Tradisi badoncek umumnyo kambang di kalangan masyarakaik Pariaman. Kegiatan ko biasonyo dilakukan katiko mahadapi kegiatan nan mamakai biaya, sarupo alek parkawinan atau managakan rumah,sarato biasonyo dilakuan dalam lingkuangan keluarga.
Prinsip kebersamaan jo kakaluargaan dalam badoncek dilakukan sacaro sukarela jo tabukak, diikuti dek masyarakaik di kampuang atau pun di rantau. Sumbangan nan diagiahkan babantuak pitih atau materi sasuai jo kabutuhan. Gadang keteknyo sumbangan bagantuang pado hubuangan kaluarga jo kamampuan masiang-masiang. Walaupun basifaik tabukak sarato saliang balomba, badoncek indak dirasokan sabagai parbuatan riya atau sombong.
2006 BA8
2006 BA8 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.368, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.1.
Urang Anak Dalam
Kabiasaan
Baburu Kagiatan baburu adolah kagiatan mancari binatang buruan untuak pemenuhan konsumsi protein, iko dilakukan sacaro basamo-samo atau jo surang diri. Dek manggunoan kujur, parah, sarampek urang Rimbo bajalan di dalam hutan untuak mancari binatang buruan, nan acok manjadi sasaran buruan adolah Babi atau kancil. Panggunoan kujur biasonyo dilakukan pas musim-musim hujan. Pas itu binatang-binatang buruan banyak nan batutuik dibaliak-baliak nan mambantuk mode Terowongan (Jermon). Pas itu tu babi di Tampek (di-kujur). Kagiatan baburu ndak hanyo dilakukan jo mambaok paralatan baburu tapi dapek juo jo mambuek jarat (jorot) di dalam hutan nan dipandang banyak dilalui binatang bantuak babi atau rusa.. Kagiatan baburu indak hanyo dilakukan di dalam hutan tapi turun juo ka kampuang di dalam kampuang di antaro tanaman sawit atau sungai-sungai gadang di kampuang. Pas kini ko kujur indak diandang efektif lai dalam mandapekan binatang buruan, kontak sosial nan acok tajadi alah maulah teknologi baburu ka arah nan labiah efekttif. Senjata api rakitan atau nan labiah takenal kecepak labiah efektif untuak baburu babi, kijang atau kancil sabagai pangganti dari kujur. Samantaro paralatan nan masih tradisional nan sampai kini dipakai adolah Teru untuak mancekek kura-kura, sarampek untuak manombak ikan di sungai-sungai jo jenis-jenis tuba tutuik nan dipakai untuak alatmaracun ikan mode tuba basisil (barupo kulik batang), tuba gantung (barupakulit batang) nan sadolahnyo itu ditamui dari jenis tutuik di dalam hutan.
2006 BA8
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Anak Dalam
Kabiasaan
Maramu Maramu adolah aktifitas urang Rimbo dalam mancari babagai jenis tanaman antah untuak obat-obat maupun untuak dikunjuang atau dijua ka desa-desa sakita hutan. Tanaman nan hanyo dipakai untuak konsumsi surang mode mancari gadung (bahaso Rimbo gedung). Iko adolah jenis tanaman umbi-umbian nan baracun. Dek pangelolaan nan lamo rumit dan panuah ka ati-ati Gedung bisa dikunjuang surang. Jenis tanaman lainnyo adolah tanaman-tanaman obat mode Pasak Bumi (Sempedu tano). Jenis tanaman ko bakarajo untuak mangubuahan panyakit malaria maupun demam. Masih banyak tanaman obat lainnyo nan diramu untuak dijadian obat-obat di kalangan urang Rimbo. Urang Rimbo juo mancari mancari madu, rotan-rotan hutan dan jarang, untuak dijua.
Karet nan ditanam adolah karet hutan atau karet kampuang nan dipahami punyo katantangan ka panyakit. Walaupun panen baru dapek dikarajoan sasudah usia karet mancapai 9 tahun tapi nan utamo adolah parindangan dari maraknya pambukaan dan bahkan sale lahan hutan dek masyarakaik dusun sacaro gadang-gadang labiah kuwaiknyo arus illegal logging. Sarupo hasil-hasil hutan lainnyo, getah karet juo dijua ka toke-toke nan barado di desa.
adaik istiadaik
Belangun Belangun adolah kabiasaan urang Rimbo mamindahan dari ciek tampek ka tampek nan lain dalam jarak relatif jauah nan dilakukan dek adonyo kamatian. Belangun dikarajoan untuak malapeh sadolah kenangan jo si mati salamo hidupnya. Jo belangun katampek lain diharap hati nan kesal dapek tajunangan jo suasana nan baru. Tampeknyo kamatian di lokasi pamukiman mereka (urang Rimbo) juo dipadapek tanah pamukiman tu sabagai tanah nan ndak ancak lai untuak di pakai, karano ka mambari kesal salamo inyo bertahan manampekan. Pas belangun sado harta benda urang Rimbo ka dibaok samo. Barang-barang ko ka ditampekan dalam ambung. Di kalangan masyarakaik Anak Dalam di aia Hitam, sabalun Melangun dilakukan, mayat ditampekan di ateh bali baukuran 1x2 meter, basamoan paralatan punyo inyo.
Bebalai
Bebalai adolah pesta adaik parnikahan urang Rimbo. Acara ko dikarajoan jauah di dalam hutan, basamo para dukun dan panghulu adaik ritual-ritual adaik dikarajoan. Acara bebalai ko sangaik tatutuik untuak pihak lua. Biasonyo pesta berlangsung 7 hari 7 malam jo sajian baragam buah-buahan hutan.
Tarik rentok
Tarik rentok adolah adaik parnikahan urang Rimbo nan dilakukan karano kaduo pasangan alah mancewakan tabu adaik. Tarik rontoak dilakukan juo di dalam hutan jauah dari pamukaman kalompok. Iko dikarajoan dek laki-laki (jenton) takenal alah'maambiak' babagai parhiasan (manik-manik, gelang dll) padusi Rimbo. Tarik ronto ko hanyo dikarajoan dalam waktu ciek hari se, tanpa manggunoan pesta atau pertunjukan nan sangaik mariah mode di pesat bebalai.
Tari Elang
Tari ko marupokan tradisi nan ado dan manjadi milik Urang Rimbo (Suku Anak Dalam) nan iduik di kawasan hutan Taman Nasional Bukik Dua Belas. Tari ko dikawani jo dendangan bantuak mantra untuak maimbauan para dewa. Tari dikarajoan pas palaksanaan ritual/upacara pangobatan, pabiniangan, atau babalai lainnyo. Dalam pertunjukannyo, Tari Elang manggunoan iringan musik bantuak mantera-mantera nan dilatangan atau didendangan dek si panari. Panari manggunoan sahelai kain lamo sabagai parlengkapan tari. Kain lamo dianggap sabagai simbol dari sayap ayam Elang (Manuruik kapercayoannyo di dalam ayam Elang basamoan roh Dewa Elang).
Cenenggo joj Sesandingon (Sakit dan mengasingkan diri)
Di dalam kehidupan urang Rimbo panyakit bisa disababkan dek banyak hal diantaronyo dek gangguan setan, acoknyo mangarajoan pajalanan dan kontak jo urang dusun (urang terang), dan bisa juo disababkan dek talampau banyak makan buah-buahan, misalnyo pas musim buah atau musim petahunan godong nan tajadi antaro 2 - 3 tahun bana, pas itu buah dan madu hutan banyak, akibatnyo adolah pola konsumsi buah nan talalu asam-manis manyababkan inyo terkena panyakit.
Urang nan sadang mangidap panyakit disabuik jo istilah Cenenggo atau ba-cenengg. Istilah ko sacaro lueh bisa diartiakan juo sabagai kalompok nan tasarang panyakik. Penyakit nan acok manyinggahi urang Rimbo cacar (cacar), batuk (betuk), batuk piliek (betuk slemo), kolera (gelira). Tapi urang Rimbo bakyakinan panyakit ko dirasokan dari urang terang atau dari hilir. Penyakit-panyakit ko dalam kehidupan urang Rimbo sangaik takuik dek bisa manyababkan mati. Untuak maantasinyo inyo taruih ati-ati mangarajoan kontak jo sia-sia juo, antah jo urang terang maupun jo urang Rimbo nan datang dari kalompok lain atau nan baru mangarajoan kontak jo urang dusun.
Untuak pencegahan dari panularan panyakit ado tingkah laku nan unik dan agak talaluiah di lingkungan urang Rimbo, mode berkomunikasi dalam jarak nan jauah + 10 meter dari masiang-masiangnyo, salain itu urang nan maraso dirinyo sehat (bungaron) bisa untuak indak malalui jalan nan dilalui urang nan barcinenggo jo sabaliaknyo juo, walaupun jalan di hutan hanyo ciek jalan, mako nan dikarajoan dek urang tu adolah manobos manembus samak-samak nan ado kalanyo banyak ditumbuahan tanaman berduri atau rawa, jo banajang kaki dan bakawat, inyo manembus belukar. Prilaku mode iko disabab adonyo pandiran bahwa jalan-jalan nan dilatasi urang Rimbo nan bakcinenggo tu alah dihanipi dek panyakitnyo sahinggo bisa manular ka urang nan lalu di ateh jalan tu. Jalan ka dianggap steril dari sakik dan dapek dilintasi baliak siap ado hujan karano sakik-sakik tadi alah hanyut tabawah aia ka hilir, atau paliang lambat adolah 5 hari siap di lintasi urang nan bakcinenggo.
Urang atau kalompok nan bakcinenggo wajib maagiah tau ka anggota kalompoknyo atau ka urang Rimbo lain nan dikunjuangan deknyo, jo harapan inyo bisa mandapekan bantuan salamo mangarajoan sakik, baik makanan atau pangobatan. Indak ado pambarian kabar tentang kondisinyo nan sakik dianggap alah malanggar adaik, dan ka tibo ado nan tau tentang kondisinyo dan manyababkan panularan ka urang lain, mako inyo dihukum denda jo bayia 2 kaping kain lamo. atau akibat dari panularan sakiknyo alah manyababkan kematian mako di hukum denda sabanyak 500 kaping/helai kain lamo atau nan disabuik jo istilah bayia bangun.
Katatnyo aturan adaik nan di punyo urang Rimbo sacaro indak tertulis tu, kironyo mambuek urang Rimbo maraso takuik untuak malanggainyo. Indak dapek mambayia bangun jo sejumlah kain nan di ditantuan adaik bisa dilakukan jo caro mangantian peran si mati ka kaluarga nan ditangga. Kalau nan mati tu adolah surang laki-laki mako inyo harus mancari ganti dari pihak kaluarga nan harus laki-laki pulo, atau kalau sumber panularannyo datang dari surang laki-laki mako inyo surang nan mangantian peran si mati di dalam kaluarga sacara jo sabaliknyo. Kalau ndak bisa lo ka manyababakan mati untuak si panular sakik, aratinyo inyo harus bayia jo nyawonyo surang (di hukum mati) (sadaluang Warsi mangarajoan pandampihan ka Urang Rimbo alun pernah ado sansi iko dijatuikan ka anggota kalompok) atau di usir dari kalompoknyo.