cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euderces postipallidus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tropidion sipolisi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(162015) 1994 TF2
(162015) 1994 TF2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.284, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.2.
Kleinschmidtimyia
Kleinschmidtimyia adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(162015) 1994 TF2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Real Madrid CF
Real Madrid Club de Fútbol, atau nan biaso dikenal jo namo Real Madrid sajo, adolah sabuah klub sepak bola profesional nan babasis di kota Madrid, Spanyol.
Klub iko tagak sajak 6 Maret 1902 jo namo Madrid Club de Fútbol.
Saragam tradisonal Real Madrid adolah putiah-putiah, sahinggo dipanggia Los Blancos, atau tim putiah. Stadion kandangnyo adolah Santiago Bernabéu, nan bakapasitas 80,354 urang.
Pachysticus crassipes
Pachysticus crassipes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sangaris octomaculata
Sangaris octomaculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Xanthobasis pollinosa
Xanthobasis pollinosa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dolichogyna nigripes
Dolichogyna nigripes adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Sassacus paiutus
Sassacus paiutus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sassacus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1934 dek Gertsch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat, Meksiko.
(55767) 1992 EW10
(55767) 1992 EW10 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Maret 1992 dek UESAC di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia crassitarsalis
Megaselia crassitarsalis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Lestodiplosis lineata
Lestodiplosis lineata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(53928) 2000 GT39
(53928) 2000 GT39 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
(64799) 2001 XW209
(64799) 2001 XW209 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 11 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Alpaida trilineata
Alpaida trilineata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1878 dek Taczanowski.
(64799) 2001 XW209
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Alpaida trilineata
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Peru.
(53928) 2000 GT39
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Uranotaenia philonuxia
Uranotaenia philonuxia adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lestodiplosis lineata
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Limnophila (Indolimnophila) benguetana
Limnophila (Indolimnophila) benguetana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus aureiceps
Onthophagus aureiceps adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Lispe subbivittata
Lispe subbivittata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Drosophila triantilia
Drosophila triantilia adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Balimbing, Rambatan, Tanah Datar
Balimbing adolah salah satu nagari nan tamasuak ka dalam wilayah kecamatan Rambatan, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia. Nagari ko talatak di dakek Batusangkar, ibu koto dari kabupaten Tanah Datar.
Polypedilum illinoensis
Polypedilum illinoensis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cornelis de Houtman
Cornelis de Houtman (lahia di Gouda, Holland Selatan, Balando, 2 April 1565 – maningga di Aceh, 11 September 1599 pado umua 34 taun) adolah saurang panjalajah Balando nan manamukan jalua palayaran dari Eropa ka Nusantara dan barasia mamulai padagangan rampah-rampah untuak Balando. Cornelis de Houtman basamo armadanyo tibo pado 27 Juni 1596 di parairan Banten, lalu baliak pulang pado 14 Agustus 1597 mambaok 240 kantuang marica, 45 ton palo, dan 30 bal bungalo pal. Kabarasilannyo mambukak jalan untuak ekspedisi-ekspedisi salanjuiknyo nan barujuang pado praktik kolonialisme di Nusantara.
Polypedilum illinoensis
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Oedothorax hulongensis
Oedothorax hulongensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Oedothorax dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1980 dek Zhu & Wen.
Cornelis de Houtman
Panjalajahan ka Nusantara
Pado taun 1592 Cornelis de Houtman dikirim dek padagang Balando ka Lisboa untuak mangumpuakan informasi manganaii informasi tantang kapulauan rampah rampah sabanyak mungkin. Wakatu pulang ka Balando nan basamoan jo kapulangan Jan Huygen van Linschoten dari India, De Houtman jo padagang Balando lainnyo mamastian kalau Banten manjadi tampek nan paliang tapek untuak mambali rampah rampah, dan pado taun 1594 para padagang Balando ko mandirikan Compagnie van Verre (Parusahaan jarak jauah).
Oedothorax hulongensis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia, Cina.
Cornelis de Houtman
Pajalanan ka Nusantara
Pado 2 April 1595 De Houtman mamulai pajalanan ka Nusantara manggunoan sabanyak ampek kapa. De Houtman mamulai pajalanan dari Amsterdam, dari Amsterdam mareka balaya manuju pantai barat Afrika taruih ka Tanjuang Harapan di Afrika Selatan, dari Tanjuang Harapan rombongan De Houtman balaya mangaruingi Samudera Hindia hinggo sampai di Banten pado 27 Juni 1596.
Sasampai di Nusantara
Sasampai di Banten Cornelis de Houtman jo rombongan di tarimo dek masyarakaik satampek. Tapi dek kalakuan nan kasa jo pangaruh Portugis, rombongan De Houtman diusia dek Sultan Banten. Satalah diusia De Houtman malanjuikkan pajalanan manyurusuri lauik utara Jawa hinggo sampai ka Bali. Di Bali De Houtman batamu Rajo Bali dan mandapekkan marica.
Hybomitra brennani
Hybomitra brennani adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Orseolia cynodontis
Orseolia cynodontis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Phytomyza sphondyliivora
Phytomyza sphondyliivora adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hercostomus xiaolongmensis
Hercostomus xiaolongmensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Emodotipula) multisetosa
Tipula (Emodotipula) multisetosa adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hercostomus xiaolongmensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Phytomyza sphondyliivora
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Forcipomyia qufuensis
Forcipomyia qufuensis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Thrypticomyia arachnophila
Thrypticomyia arachnophila adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Paroplites inermis
Paroplites inermis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anginopachria prudeki
Anginopachria prudeki adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
2006 DR14
2006 DR14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.653, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Xylodiplosis sissua
Xylodiplosis sissua adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Real Sociedad
Real Sociedad adolah sabuah klub sipak bola Spanyol di San Sebastian nan kini bamain di La Liga, divisi nan paliang tinggi di sipak bola Spanyol. Klub iko mamainan patandiangan kandangnyo di Anoeta nan bakapasitas 32.000 panonton.
2004 VB61
2004 VB61 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.496, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leptocometes volxemi
Leptocometes volxemi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phytomyptera minutissima
Phytomyptera minutissima adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Balimbing, Balimbing, Rambatan, Tanah Datar
Balimbing adolah salah satu jorong nan talatak di nagari Balimbing, kecamatan Rambatan, Kabupaten Tanah Datar, Provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Phytomyptera minutissima
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Atheta weedi
Atheta weedi adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Meter
Meter adolah satuan dasar untuak ukuaran panjang dalam sistem Satuan Sistem Internasional (SI). Awanyo ukuaran ko iolah untuak satu per sapuluah juta jarak dari katulistiwa Bumi ka Kutub Utara (pado muko lauik), tapi definisinyo lah dipabaiaki sacaro periodik untuak mancaminan batambahnyo pangatuan tantang metrologi. Sajak 1983, definisinyo manjadi "panjang jalua nan dilalui dek cahayo dalam ruang ampo salamo interval wakatu 1/299.792.458 datiak."
(74140) 1998 QD77
(74140) 1998 QD77 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Aprionus bostrichus
Aprionus bostrichus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Tetropium oreinum
Tetropium oreinum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hoplandromyia tetracera
Hoplandromyia tetracera adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Haematopota hardyi
Haematopota hardyi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Xenodorella mira
Xenodorella mira adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus vigilans
Dolichopus vigilans adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo labiah pendek dari 8 mm.
Fasciospongia costifera
Fasciospongia costifera adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Fasciospongia dan famili  Thorectidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1814 dek Lamarck.
Xenodorella mira
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(78491) 2002 RQ61
(78491) 2002 RQ61 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 September 2002 dek LINEAR di Socorro.
Fasciospongia costifera
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Fasciospongia costifera dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(78491) 2002 RQ61
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ommata atripes
Ommata atripes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sassacus papenhoei
Sassacus papenhoei adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sassacus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1895 dek Peckham & Peckham.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di North America.
Erioptera (Erioptera) chlorophylla
Erioptera (Erioptera) chlorophylla adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cyrtinus araguaensis
Cyrtinus araguaensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(69758) 1998 OP10
(69758) 1998 OP10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Juli 1998 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Boreoheptagyia dasyops
Boreoheptagyia dasyops adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dasineura fructicola
Dasineura fructicola adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Pachystylum bremii
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dendroskusea ramachandrai
Dendroskusea ramachandrai adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Megaselia setalis
Megaselia setalis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Tabanus rosselensis
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Charidiplosis concinna
Charidiplosis concinna adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Uroxys minutus
Uroxys minutus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Elelea multipunctata
Elelea multipunctata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Fasciospongia cycni
Fasciospongia cycni adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Fasciospongia dan famili  Thorectidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1889 dek Lendenfeld.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Fasciospongia cycni dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Syllimnophora candidfrons
Syllimnophora candidfrons adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(482798) 2013 QK48
2013 QK48 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.833, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(70455) 1999 TM20
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Sassacus resplendens
Sassacus resplendens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sassacus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1901 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Venezuela.
Didymocantha jucunda
Didymocantha jucunda adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Alepia alcobregma
Alepia alcobregma adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Didymocantha jucunda
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(50026) 2000 AS41
(50026) 2000 AS41 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo jo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Daftar museum di Sumatera
Barikuik ko adolah daftar museum di Sumatra
Alepia alcobregma
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Scopalina agoga
Scopalina agoga adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Scopalina agoga dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Onthophilus giganteus
Onthophilus giganteus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Rhabdomastix parva
Rhabdomastix parva adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Microstylum griseum
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(74141) 1998 QK77
(74141) 1998 QK77 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 1998 dek LINEAR di Socorro.
Leia nigripalpis
Leia nigripalpis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) dayana
Hexatoma (Eriocera) dayana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Trupanea wheeleri
Trupanea wheeleri adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(241589) 1997 SG14
(241589) 1997 SG14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.076, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.1.
(58934) 1998 OK13
(58934) 1998 OK13 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Juli 1998 dek E W Elst di La Silla.
(241589) 1997 SG14
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Sternohammus niasensis
Sternohammus niasensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Saprinus intricatus
Saprinus intricatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ocrisiona leucocomis
Ocrisiona leucocomis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ocrisiona dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1879 dek L Koch.
Saprinus intricatus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Ocrisiona leucocomis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Australia, Selandia Baru.
Leucotabanus annulatus
Leucotabanus annulatus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(67204) 2000 DJ4
(67204) 2000 DJ4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Atherigona falcata
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(307161) 2002 DY3
(307161) 2002 DY3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.274, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2006 DQ14
2006 DQ14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.053, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 27.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Graminea annulata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Usia pallescens
Usia pallescens adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(162004) 1991 VE
(162004) 1991 VE adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.665, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leuconia ochotensis
Leuconia ochotensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1870 dek Miklucho-Maclay.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Leuconia ochotensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Jatidjan
Laksamana Madya Lauik Jatidjan adolah Mantari Pahubuangan Kabinet Dwikora III dan Mantari Maritim/Kelautan pado Kabinet Ampera I pado maso pamarintahan Presiden Soekarno.
Maningga
Jatidjan maningga pado 12 Januari 2008, dek komplikasi panyakik radang usus akuik dan prostat. Inyo dimakamkan di Taman Makam Pahlawan, Kalibata, Jakarta.
(77135) 2001 DT103
(77135) 2001 DT103 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Februari 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Brachypogon fuscivenosus
Brachypogon fuscivenosus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nephrotoma scurroides
Nephrotoma scurroides adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Real Valladolid
Real Valladolid adolah sabuah klub sepak bola Spanyol di Valladolid nan kini bamain di La Liga, divisi nan paliang tinggi di sipak bola Spanyol. Klub iko mamainan patandiangan kandangnyo di Jose Zorilla nan bakapasitas 26.512 panonton.
Pterolophia latefascia
Pterolophia latefascia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Forcipomyia quinqueremis
Forcipomyia quinqueremis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Sassacus samalayucae
Sassacus samalayucae adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sassacus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2008 dek Richman.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Meksiko.
Alpaida trispinosa
Alpaida trispinosa adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1892 dek Keyserling.
(436398) 2010 VA203
2010 VA203 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.078, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(62879) 2000 UN91
(62879) 2000 UN91 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Randang
Randang dagiang atau biaso disingkek randang (dialek lain: rondang, ghondang; Jawi: رندڠ) adolah masakan masakan tradisional khas dari Sumatera Barat, Indonesia. Bahan utamonyo dagiang jawi, santan, lado, jo bumbu. Masakan iko dibuek jo caro mamasak baulang-ulang nan dicampua karambia. Proses mamasaknyo nan lamo inggo bajam-jam (biasonyo sakitaran ampek jam) inggo mangariang dan barono itam kaliang. Dalam suhu ruang, randang dapek batahan inggo baminggu-minggu. Randang nan dimasak dalam wakatu nan singkek dan santannyo alun mangariang disabuik kalio, rononyo coklat tarang kaamehan.
(55768) 1992 GH4
(55768) 1992 GH4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 April 1992 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Randang
Randang lah tanamo di masyarakaik inggo dapek murah basobok di Rumah Makan Padang di saluruah dunia. Masakan ko populer di Indonesia dan nagara-nagara Asia Tenggara lainnyo, co Malaysia, Singapura, Brunei, Filipina, dan Thailand. Di daerah asalnyo, Minangkabau, randang disajikan di babagai upacaro adaik dan perhelatan istimewa. Walau randang marupokan masakan tradisional Minangkabau, masiang-masiang daerah di Minangkabau mampunyoi teknik mamasak sarato ragam jo piliahan bumbu nan babeda.
Pado taun 2011, randang dilewakan sabagai hidangan nan ado di paringkek partamo dalam daftar World's 50 Most Delicious Foods (50 Hidangan Talamak Dunia) versi CNN International.
Randang ju digunoan sabagai bantuan pangan untuak korban bancano alam deknyo tahan lamo sarato kanduangan gizinyo, sarupo wakatu gampo bumi Lombok 2018, gampo bumi dan tsunami Sulawesi 2018, tsunami Selat Sunda 2018, jo Banjir sarato galodo Bengkulu 2019.
Sajarah
Munuruik sajarahnyo, randang partamo kali dibuek di nagari Minangkabau. Manuruik pandapaik dari masyarakaik Minangkabau, randang alah ado samanjak zaman dahulu kudian alah manjadi masakan tradisi nan disajikan di sadoalah kagiatan masyarakaik Minangkabau. Karano masakan tradisi, randang iko dipakiroan alah lahia samanjak urang Minangkabau maadoan acara adaik partamonyo. Samanjak itu, seni mamasak randang bakambang ka wilayah rantau babudaya Malayu diantaronyo: Riau, Mandailing, Jambi inggo ka nagari subarang Nagari Sambilan, Malaysia nan banyak diuni parantau Minangkabau. Dek karano itu randang samakin tanamo dek urang Sumatera khususnyo Sumatera Barat jo Nagari Sambilan, Malaysia.
Kalau manuruik hikayaik sastra melayu klasik takah Hikayat Amir Hamzah, manunjuakan baso randang itu alah adoh samanjak 1550-an (kiro kiro abaik 16).
Lahianyo randang di Minangkabau indak lapeh dari pangaruah babarapo negara, misanyo bumbu-bumbu masak dari padagang Gujarat, India. Karano dimasak sampai kariang makonyo randang diingek urang Minangkabau bawarno itam sarato indak mampunyoi kuah.
Randang kariang
Randang kariang adolah randang nan sabananyo dalam masakan tradisional Minangkabau. Randang iko dimasak dalam wakatu bajam-jam lamonyo hinggo santan mangariang dan bumbu taserap samparono. Randang kariang dihidangan untuak upacaro nan istimewa, sarpo upacara adat, baralek, atau manyambuik tamu kahormatan. Randang kariang biasonyo warnanyo agak galok agak coklat kahitaman. Jiko dimasak jo caro nan tapek, randang kariang dapek tahan disimpan pado suhu ruangan salamo tigo sampai ampek minggu, bahkan dapek batahan hinggo labih dari sabulan jiko disimpan di kulkas, dan anam bulan jiko dibakuan. Babarapo kalangan bapandapek bahwa citoraso randang asli Minangkabau adolah nan paliang lamak dan tiado duonyo, jauah babeda jo randang di kawasan Melayu lainnyo.
Randang basah (kalio)
Randang basah, atau labiah tapeknyo disabuik kalio, adolah randang nan dimasak dalam wakatu nan labiah singkek, santannyo alum baaitu mangariang samparono, dan dalam suhu ruangan hanyo dapek batahan hanyo dalam wakatu kurang dari saminggu. Randang basah barwarna coklat tarang kaamehan dan labih pucek. Randang takana juo di nagari subarang, sarupo Malaysia jo Singapura. Randang nan ado di Malaysia labiah mirip kalio, bawarna labiah pucek dan basah. Randang Malaysia nan disabuik jo randang kelantan dan rendang nagari sambilan punyo pabedaan jo randang Indonesia. Caro mamasak randang di Malaysia, labiah singkek dan malakuan pangentalan bumbu kamudian dicampua jo kerisik (karambia parut nan disangrai), indak jo proses pamasakan nan manggunoan api ketek dalam wakatu ynan lamo. Karano katakaikan sajarah malalui kolonialisasi, randang dapek juo ditemuan di Balando, dalam bantuak kalio pun ado, tatapi umumnyo disajian sabagai salah satu bagian dari lauk-pauk Rijsttafel.
Filosofi dalam randang
Di dalam tradisi Minangkabau, randang adolah hidangan nan harus ado di acara-acara khusus atau di kagiatan tradisional Minangkabau, contohnyo acara turun mandi, acara sunaik rosul, acara baralek, acara khatam qur'an, dan pado acara hari rayo gadang jo hari rayo haji.
Bahan
Randang adolah masakan nan manganduang banyak bumbu. Untuak mambuek randang, dagiang jawi dimasak jo santan karambia dan campuran babagai bumbu khas, antaro lain lado, langkueh, sarai, bawang dan aneka bumbu lainnyo nan biaso disabuik jo pamasak. Kaunikan randang talatak pado pamakaian pamasak alami, nan basifek antiseptik sarato dapek mambunuah bakteri patogen sainggo bafungsi sabagai bahan pengawet alami sakali. Bawang putih, bawang sirah, sipadeh, dan langkueh diketahui mampunyoi aktivitas antimikroba nan kuek. Sainggo wajar kok randang dapek batahan saminggu hinggo ampek minggu lamonyo, bahkan labiah.
Caro mamasak
Proses mamasak randang asali dapek maabihan wakatu bajam-jam (biasonyo sakitar ampek jam). Dek itulah mamasak randang mambutuahkan wakatu jo kasabaran. Potongan dagiang dimasak basamo pamasak jo santan dalam baro api nan tapek, diaduak lambek-lambek inggo santan jo bumbu marasok ka dagiang. Sasudah mandidiah, apinyo dipaketek dan taruih diaduak inggo santannyo pakek jo mangariang. Mamasak randang musti saba dan ditunggui, sarato elok-elok mangacau supayo santan mangariang dan bumbu tarasok samparono, jo indak maanguihan atau mambuek dagiang cayia. Proses mamasak iko tanamo dalam seni kuliner modern jo istilah karamelisasi, kalau di Minang disabuik sabagai marandang. Dek pamakaian banyak jinih langkok-langkok, randang tanamo juo jo raso nan kompleks jo unik.
Ragam
Randang umumnyo manggunokan dagiang jawi atau kabau, tapi ado pulo baragam jinih bahan dasa lainnyo nan dimasak sasuai bumbu jo resep. Ragam randang antaro lain:
Di nagara lain
Di lua nagari asanyo di Minangkabau, randang tanamo juo di nagara-nagara tatangga cando Malaysia, Singapura, Brunei, selatan Thailand, jo selatan Filipina. Randang Malaysia labiah nampak sarupo kalio, rononyo labiah tarang jo bumbunyo labiah ringan kok dibandiangan jo randang Minangkabau. Randang Malaysia punyo babarapo ragam, sarupo randang Kelantan jo randang Nagari Sambilan. Gaya marandang di Malaysia labiah singkek wakatunyo sarato mamakai ambu-ambu (karambia kukua barandang) untuk mamakekan bumbu, aliah-aliah mangacau lamo di ateh tungku jo api ketek sarupo nan dibuek di Indonesia. Salain itu, di Malaysia, varian rendang Tok, ditamukan juo di nagari Perak jo bantuak nan labiah kariang.
Di Filipina, randang umumnyo diubuangkan jo masakan urang Maranao Muslim di Mindanao. Babeda jo randang Indonesia dalam pamakaian bumbu asalinyo nan disabuik palapa sarato diagiah juo gulo muscovado di dalamnyo.
Etnis lainnyo di Indonesia alah maadopsi pulo jinih randangnyo dalam makanan saari-ari. Contohnyo, di Jawa, randang biasonyo labiah basah (agak bakuah), agak manih, jo kurang padeh untuk manyasuaian jo salero Jawa. Pado maso kolonial, urang Balando pun alah familiar jo randang dan acok baidang dalam bantuak kalio — biasonyo bagian dari rijsttafel.
Campuran randang
Bumbu randang kadang dipakai sabagai basis untuak campuran bumbu masakan. Babarapo juru masak di Indonesia mangambangkan makanan campuran Japang-Indonesia sarupo randang roll. Babarapo juru masak jo industri makanan bakreasi pulo manggabuangkan randang jo roti isi, burger, jo spageti. Burger King sasakali panah pulo manyadiokan burger raso randang di kadai-kadinyo di Singapura jo Indonesia untuak periode singkek. Spageti jo raso randang dapek pulo ditamukan di kadai 7-Eleven saluruah Indonesia. Randang tanamo pulo di Indonesia manjadi raso pado mi instan, sarupo Indomie Goreng Rendang.
Laphria sacrator
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Oedothorax insignis
Oedothorax insignis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Oedothorax dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1902 dek Bösenberg.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Jerman.
Molophilus (Superbomolophilus) cooloola
Molophilus (Superbomolophilus) cooloola adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mimomyia milloti
Mimomyia milloti adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Erythromelana
Erythromelana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Mycetophila sublunata
Mycetophila sublunata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(74142) 1998 QL77
(74142) 1998 QL77 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 1998 dek LINEAR di Socorro.
Tipula (Vestiplex) semivittata dissimilis
Tipula (Vestiplex) semivittata dissimilis adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(74142) 1998 QL77
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haematopota coronata
Haematopota coronata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaonia benxiensis
Phaonia benxiensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haplusia braziliensis
Haplusia braziliensis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61175) 2000 NO22
(61175) 2000 NO22 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Juli 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haplusia braziliensis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Celosterna rouyeri
Celosterna rouyeri adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chorizopes frontalis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Sri Lanka hingga Sumatra.
Phaonia benxiensis
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.