cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(38596) 1999 XP199
(38596) 1999 XP199 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.063, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2010 SU15
2010 SU15 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.511, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.1.
Lachnopterus
Lachnopterus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2010 SU15
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lachnopterus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sesiosa subfasciata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phanaeus splendidulus
Phanaeus splendidulus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tasiocera (Tasiocera) divaricata
Tasiocera (Tasiocera) divaricata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phanaeus splendidulus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Eutetrapha shiqianensis
Eutetrapha shiqianensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Albania
Albania adolah sabuah nagara nan talatak di Eropa bagian tenggara. Albania babateh jo Montenegro di sabalah utara, Serbia (Kosovo) di timur lauik, Republik Makedonia di timur, jo Yunani di selatan. Lauik Adriatik talatak di sabalah barat Albania, sadangkan Lauik Ionia di barat daya. Albania di dalam bahasonyo disabuik Shqipëria, nan bamakno Tanah Aia Buruang Elang. Dek sebab tu, gambar buruang elang bakapalo duo ditamuan di bendera jo emblemnyo. Namo "Albania" pulo mungkin barasa dari pakataan Indo-Eropa albh (putiah).
Philosepedon operosa
Philosepedon operosa adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Erythrus fruhstorferi
Erythrus fruhstorferi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dasymallomyia tanyphallus
Dasymallomyia tanyphallus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Borophaga thoracalis
Borophaga thoracalis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Romi Zarman
Romi Zarman (lahia di Padang, 15 Februari 1984; umua 38 tahun) adolah sastrawan dan paniliti sejarah Yahudi di Indonesia. Romi Zarman kini tingga di Bangkinang.
Machimus notatus
Machimus notatus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Ropica unicolor
Ropica unicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(16960) 1998 QS52
(16960) 1998 QS52 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.858, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(75419) 1999 XF117
(75419) 1999 XF117 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Desember 1999 dek CSS di Catalina.
Culicoides cummingi
Culicoides cummingi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(80224) 1999 VH160
(80224) 1999 VH160 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
(75419) 1999 XF117
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dichotomius cuprinus
Dichotomius cuprinus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80224) 1999 VH160
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Geranomyia satipoana
Geranomyia satipoana adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stenhomalus bilocularis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Geranomyia satipoana
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(78021) 2002 JY64
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nebrioporus melanogrammus
Nebrioporus melanogrammus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Craniella corticata
Craniella corticata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Craniella dan famili  Tetillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1973 dek Boury-Esnault.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Craniella corticata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Sphenella setosa
Sphenella setosa adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Tipulodina mcclureana
Tipulodina mcclureana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Lucrinus putus
Lucrinus putus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Lucrinus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1904 dek OP-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Afrika Selatan.
Onthophagus bonorae
Onthophagus bonorae adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Odontocera nigrovittata
Odontocera nigrovittata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Teratak Buluh, Siak Hulu, Kampar
Teratak Buluh atau dalam baso Minang Taratak Buluah adolah kampuang nan talatak di kecamatan Siak hulu, kabupaten Kampar. Nagari Taratak buluah indak jauah dari ibukota provinsi yaitu kota Pakanbaru Taratak Buluah ka kota dapek di tampuah sekitar 15 menit sajo. Kampuang Taratak buluah talatak ditapi sungai Kampar, dan manjadika nagari ko Kayo akan hasil perairan nyo
Phellus piliferus
Phellus piliferus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(58116) 1981 EH7
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanus gilanus
Tabanus gilanus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Exechia noctivaga
Exechia noctivaga adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(63889) 2001 SK3
(63889) 2001 SK3 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 September 2001 dek W K Y Yeung di Desert Eagle.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ectenessa andrei
Ectenessa andrei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Chironomus atroviridis
Chironomus atroviridis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Jollas pompatus
Jollas pompatus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Jollas dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1893 dek Peckham & Peckham.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Panama, St Vincent.
Pulau Pagai Utara
Pagai Utara adolah salah satu pulau di Kapulauan Mentawai di lapeh pantai barat Sumatera di Indonesia. Pulau iko ado di selatan Pulau Sipora jo di utara Pulau Pagai Selatan.
Koto Sikakap digunokan sabagai pusek operasi bantuan bakaitan jo Gampo bumi Sumatera Oktober 2010.
Cerodontha silvatica
Cerodontha silvatica adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Phanaeus vindex
Kumbang iko punyo antena lamela.
Tedania (Tedania) dieita
Tedania (Tedania) dieita adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Mycetophila laninae
Mycetophila laninae adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Questopogon lineatus
Questopogon lineatus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Euphranta incompleta
Euphranta incompleta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Antocha (Antocha) amblystyla
Antocha (Antocha) amblystyla adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Euphranta incompleta
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Antocha (Antocha) amblystyla
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pygophora incisa
Pygophora incisa adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Trichillurges meridanus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lasioptera uncinata
Lasioptera uncinata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Tipula (Microtipula) ctenopyga
Tipula (Microtipula) ctenopyga adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lygarina aurantiaca
Lygarina aurantiaca adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Lygarina dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1905 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Argentina.
Chrysosoma austeni
Chrysosoma austeni adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Systropus hirtulus
Systropus hirtulus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Forcipomyia dissimilis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Systropus hirtulus
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Brithura nymphica
Brithura nymphica adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
(301012) 2008 JL17
(301012) 2008 JL17 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.076, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.9.
2009 BR5
2009 BR5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.659, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dolichocolon paradoxum
Dolichocolon paradoxum adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Cylletron nivale
Cylletron nivale adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Callipogon proletarius
Callipogon proletarius adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cylletron nivale
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Nemoraea vagabunda
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Adesmus divus
Adesmus divus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(73789) 1995 BO6
(73789) 1995 BO6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Januari 1995 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(65488) 2003 DT8
(65488) 2003 DT8 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Pebruari 2003 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Mentawai
Urang Mentawai adolah pauni asli Kapulauan Mentawai. Sabagaimano suku Nias jo suku Enggano, mareka adolah pandukuang budayo Proto-Melayu nan tingga di Kapulauan Nusantara sabalah barat. Suku Mentawai tamasuak ka dalam suku nan tatuo di Indonesia. Daerah hunian warga Mentawai, salain di Mentawai juo di Pulau Pagai Utara jo Pagai Selatan. Suku iko dikana sabagai paramu jo katiko partamo kali dipalajari alun tau bacocok tanam. Tradisi nan khas adolah panggunoan tato di sakujua tubuah, nan takait jo paran jo status sosial panggunonyo.
Sijarah
Mentawai (dikenal jugo sabagai Mentawei jo Mentawi) adolah panduduak asli Kapulauan Mentawai, sakitar 100 mil dari provinsi Sumatra Barat, Indonesia. Urang Mentawai manjalani gayo hiduik pamburu-pangumpua semi-nomaden di lingkuangan pasisia jo utan ujan di pulau-pulau tasabuik.
Demografi
Populasi di Mentawai dipakirokan sakitar 64.000. Urang Mentawai didokumentasikan alah bamigrasi dari Nieh - pulau dari utaro - ka kapulauan Mentawai, hiduik dalam kahiduikkan nan tarisolasi salamo baabaik-abaik hinggo dijumpokan pado 1621 oleh Balando. Bahaso Mentawai tamasuak kaluargo bahaso Austronesia.
Agamo
Sabelum mangenal agamo Kristen, urang Mentawai mangikuikkan kapicayoan inyo sandiri nan disabuik Arat Sabulungan. Iko adolah kapicayoan animisme di mano sagalo sasuatu mampunyoi roh jo jiwa. Katiko arwah indak dipalakukan dengan elok atau dilupokan, inyo mungkin mambaok nasib buruak saparti panyakik jo manghantui urang nan malupakannyo. Mentawai jugo mampunyoi kayakinan nan sangaik kuaik tahadok barang-barang nan urang tu anggok suci.
Tahun 1967 - 1969
Reimar Schefold, guru besar Antropologi Budaya Indonesia di Universitas Laden, Balando mangatoan, pado tahun 1967- 1969 masyarakaik Mentawai mampunyoi alat tuka nan diminati yoitu tembakau, batu batu geretan, dan minyak tanah. Urang Mentawai di Siberut, pulau paliang utara di Kepulauan Mentawai di huni jo suku suku nan alun parnah sobok jo urang bakulik putiah (Urang Eropa). Suku Mentawai punyo kepercayaan pulo nan disabuik jo Sabulungan.
Namun kini hampia sadoalahnyo urang Mentawai alah baagamo, khususnyo agamo Kristen, baik Protestan maupun Katolik, sarato sabagian Islam jo babarapo diantaronyo masih manganuik kapicayoan lamo, Arat Sabulungan. Salah satu gereja lokal untuak urang Mentawai adolah Gereja Kristen Protestan Mentawai (GKPM), yang didirikan pado 6 Juli 1916, dan mampunyoi jamaik sakitar 35.000 orang.
Adaik jo budayo
Urang Mentawai pado umumnyo hiduik sacaro bakalompok manuruik suku masing-masing. Satiok suku biasonyo manampekkan jo mampunyoi ciek desa (langgai) tatantu. Dalam pakambangannyo kamudian, dalam ciek kampuang biasonyo tadapek duo panggolongan, yoitu kalompok suku pambuka kampuang (si bakat langgai) jo kalompok suku pandatang (si toi). Pakampuangan inyo biasonyo dibuek di sapanjang aliran sungai. Kalompok pambuka kampuang mampunyoi hak-hak khusus, tarutamo dalam panguasoan tanah jo kawasan sumber-sumber bahan makanan di lingkuangan tampek tingganyo. Anggota katurunan pandatang nan ka mambuka ladang atau mambangun rumah harus maminta ijin kapado pamimpin klen katurunan pambuka kampuang.
Bahaso
Artikel utamo : Bahaso Mentawai
Bahaso Mentawai digunokan di Desa Monganpoula, Kecamatan Siberut Utara; Desa Maileppet, Kecamatan Siberut Selatan; jo Desa Sioban, Kecamatan Sipora, jo Desa Makalo, Kecamatan Pagai Selatan, Kabupaten Kepulauan Mentawai, Provinsi Sumatra Barat.
Bahaso Mentawai tadiri dari tigo dialek, yoitu (1) dialek Siberut Utara, (2) dialek Siberut Selatan,dan (3) dialek Sipora Pagai. Dialek Siberut Utara digunokan di Desa Monganpoula, Kecamatan Siberut Utara. Dialek Siberut Selatan digunokan di Desa Maileppet, Kecamatan Siberut Selatan. Dialek Sipora Pagai digunokan di Desa Sioban, Kecamatan Sipora, dan Desa Makalo, Kecamatan Pagai Selatan. Dialek Sipora-Pagai marupokan dialek standar karano sabaran geografisnyo paliang lueh jo paliang banyak jumlah panggunonyo sarato barado di pusaik pamarintahan kabupaten.
Badasarkan hasil paitungan dialektometri, persentase pabedoan katigo dialek tasabuik bakisar 51%—69%. Isolek Mentawai marupokan sabuah bahaso dengan persentase pabedoan bakisar 81%—100% jikok dibandiangkan dengan bahaso Batak jo Minangkabau.
Kasenian tradisi
Pakambangan kasenian urang Mentawai pado umumnyo bakaikkan dengan babarapo upacaro adaik jo kahidukkan sahari-hari. Bantuak kasenian inyo sabagian gadang didasarkan dari panghayaikkan tahadok alam sakitar, misalnyo bantuak-bantuak tiruan dari garak-garik atau suaro binatang buruan, dsb. Seni suaro jo seni tari dikambangkan sasuai dengan kabutuahan upacaro, misalnyo untuak upacaro pakawinan jo kamatian. Seni tari jo seni suaro jugo merupokan bagian dari proses pangobaikkan oleh saurang dukun ( sikerei). Kini bantuak kasenian asli alah samakin bakurang, karano pakambangannyo nan samakin tabateh hanyo di kalangan urang-urang Lua.
Sistem kekerabatan
Sabuah uma dapaik dihuni oleh sakitar 5- 10 kaluargo inti, bahkan ado nan sampai 20 kaluargo. Kaluargo-kaluargo iko manampekkan sabuah uma badasarkan garih katurunan dari bapak (patrilineal). Dengan demikian sabuah uma marupakan kasatuan kaluargo lueh patrilineal. Kalompok kekerabaikkan nan para anggotanyo maraso barasa dari ciek katurunan patrilineal disabuik muntogat. Ciek kasatu muntogat mampunyoi sabuah uma tatantu nan dijadikan pusaik kagiatan para anggotanyo.
Mythicomyia vallis
Mythicomyia vallis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Heterops
Heterops adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Jamil Bakar
Jamil Bakar marupoan saurang wartawan, lahia di Kuala Simpang Banda Aceh, pado taun 19 April 1931, tapi inyo barasa dari nagari Pariaman. Inyo dipicayo sabagai ketua DPRD Provinsi Sumatera Barat pado maso 1992 sampai jo 1997. Pajalanan iduik karir Jamil Bakar indak samudah mambalikkan talapak tangan butuah usaho dan upayo untuak dapek manjadi Jamil Bakar nan kini ko. Saketek carito tantang maso lalu Jamil Bakar, sakolah SD sampai SLTP disudahan nyo di Aceh dan SLTA nyo di Medan. Lalu inyo malanjuikan kuliah nyo di universitas indonesia tapi hanyo anam bulan nyo kuliah di situ lalu pindah ka FKIP Universitas Pajajaran. Inyo lah dari ketek biaso manjadi pamimpin buktinyo se dari SD sampai SLTA nyo salalu manjadi katua osis disakolahnyo. lalu di bangku kuliah nyo pun, nyo pernah manjadi katua senat dan inyo aktif di forum komunikasi mahasiswa. dari situlah nyo dapek pengalaman dapek manjadi pamimpin. tanyato inyo pernah juo manjadi tantara di batalyon B sumatera utara taun 1947-1952 sabalum inyo kuliah.
2008 FE
2008 FE adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.462, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.1.
Jamil Bakar
Parjalanan Karir Salasai Kuliah
Selesai kuliah Jamil Bakar baliak ka Padang dan mandaftarkan diri sabagai staf pengajar di Fakultas Bahaso dan Sastra di IKIP Padang, ndak lamo jabatan nyo naiek jadi Dekan. Jabatan itu di pangkunyo salamo tigo pariode baturuik-turuik. Salamo batugas inyo dipicayo sabagai pembantu Rektor salamo ampek kali baturuik-turuik. Dan pado akhirnyo inyo dipicayo jadi Rektor di IKIP Padang salamo duo pariode dan baakhir pado taun 1990. Pado taun 1988 sampai 1993 inyo tapiliah jadi katua DPD Golkar, dek nyo pandai marabuik hati masyarakaik Jamil Bakar naiek Jabatan jadi katua DPRD provinsi sumatera barat pado periode 1992 sampai pado taun 1997.
(50980) 2000 GE93
(50980) 2000 GE93 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
2008 FE
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(76657) 2000 HU36
(76657) 2000 HU36 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Jamil Bakar
Falsafah iduik
Mengabdi sapanjang hayat
(50980) 2000 GE93
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Jamil Bakar
Keluarga
Istri Jamil Bakar banamo Nurmalia dan inyo mampunyoi duo urang anak padusi dan ampek urang anak laki-laki.
Crossotus klugi
Crossotus klugi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(76657) 2000 HU36
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Limnophora lopesae
Limnophora lopesae adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Peucetia biharensis
Peucetia biharensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Oxyopidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Peucetia dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1999 dek Gajbe.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India.
Limnophora lopesae
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(385185) 1993 RO
(385185) 1993 RO adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.199, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 8.4.
Craniella coxi
Craniella coxi adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Craniella dan famili  Tetillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1886 dek Lendenfeld.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Craniella coxi dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Aljazair
Aljazair (الجزائر) talatak di barat-lauik Afrika jo pantai sapanjang Lauik Tangah di sabalah utara, babateh jo Tunisia di timur lauik, Libya di timur, Niger di sabalah tanggaro, Mali jo Mauritania di barat lauik, jo Maroko di barat. Namo nagara ko bararti kapulauan (al-jazā’ir, dalam bahaso Arab) mungkin mangacu kapado ampek pulau nan talatak badakek jo ibukot Aljir. Aljazair marupoan nagara kaduo tagadang di benua Afrika.
(56859) 2000 QA82
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Istocheta hemichaeta
Istocheta hemichaeta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila tanorum
Drosophila tanorum adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Emomali Rahmon
; امام‌علی رحمان, Emâm'ali Rahmân; born 5 October 1952) adolah surang politikus Tajik, nan kini manjabaik sabagai Presiden Tajikistan sajak taun 1992.
Di maso awa manjabaik sabagai presiden, Rahmon maadoki parang sudaro di ma sampai 100.000 tewas. Pado taun 2013, inyo tapilaih untuak kaampek kalinyo untuak jabatan tasabuik.
Haematopota neavei
Haematopota neavei adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(58117) 1981 ER7
(58117) 1981 ER7 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Maret 1981 dek S J Bus di Siding Spring.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bengkulu
Bengkulu (diijo juo Bangkahulu; Bencoolen, Aks. Rejang: ꤷꥍꤲ꥓ꤰꥈꤾꥈ) adolah sabuah provinsi di Indonesia. Provinsi ko babateh jo provinsi Sumatra Barat jo Jambi di sabalah utara, Lampung di sabalah selatan, sarato Samudra Hindia di sabalah barat dan Sumatra Selatan di sabalah timur. Samantaro ibukotanyo banamo samo, iyolah Kota Bengkulu.
Batrachorhina tanganjicae
Batrachorhina tanganjicae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bengkulu
Pado taun 2020, jumlah panduduak provinsi iko sabanyak 2.091.314 jiwa, jo kapadatan 105 jiwa/km². Pulau Enggano tamasuak wilayah administratif provinsi ko.
Sijarah
Di wilayah Bengkulu dulu pernah ado kerajaan-kerajaan nan badasarkan etnis sarupo Karajaan Sungai Serut, Karajaan Selebar, Karajaan Pat Petulai, Karajaan Balai Buntar, Karajaan Sungai Lemau, Karajaan Sekiris, Karajaan Gedung Agung, dan Karajaan Marau Riang. Di bawah Kasultanan Banten, inyo manjadi vazal. Sabagian wilayah Bengkulu juo pernah barado di bawah kuaso Karajaan Indopuro samanjak abaik ka-17.
British East India Company (EIC) sajak 1685 managakkan pusek padagangan marica di Bengkulu.
Bencoolen/Coolen nan barasa dari bahaso Inggris Cut Land nan aratinyo tanah patah dek wilayah iko adolah wilayah patahan gampo bumi nan paliang aktif di dunia jo kamudian daerah gudang panyimpanan dek EIC kini manjadi Kota Bengkulu. Katiko itu, ekspedisi EIC dipimpin dek Ralph Ord jo William Cowley untuak mancari pangganti pusek padagangan marica salapeh Palabuahan Banten jatuah ka tangan VOC, jo EIC dilarang baniago di sinan. Traktat jo Karajaan Selebar pado tanggal 12 Juli 1685 maizinkan Inggirih untuak mandirikan benteng dan babagai gaduang niago.
Daitrosister confirmatus
Daitrosister confirmatus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Helius (Helius) angustalbus
Helius (Helius) angustalbus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bidessonotus pulicarius
Bidessonotus pulicarius adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Daitrosister confirmatus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Helius (Helius) angustalbus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phanaeus labreae
Kumbang iko punyo antena lamela.
Alcidion dominicum
Alcidion dominicum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Esenbeckia translucens
Esenbeckia translucens adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Culex diamphidius
Culex diamphidius adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Esenbeckia translucens
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Culex diamphidius
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Lygarina caracasana
Lygarina caracasana adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Lygarina dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1894 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Venezuela.
Megaselia aletiae
Megaselia aletiae adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Tachina pulvillata
Tachina pulvillata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Onthophagus itoi
Onthophagus itoi adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Glaphyra malmusii
Glaphyra malmusii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tripteroides caledonicus
Tripteroides caledonicus adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Momisis submonticola
Momisis submonticola adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Craniella craniana
Craniella craniana adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Craniella dan famili  Tetillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1953 dek de Laubenfels.
(62487) 2000 SP222
(62487) 2000 SP222 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gynoplistia (Gynoplistia) myersae
Gynoplistia (Gynoplistia) myersae adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(16834) 1997 WU22
(16834) 1997 WU22 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.442, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 15.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Nupserha mozambica
Nupserha mozambica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Brithura sancta
Brithura sancta adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Derovatellus roosevelti
Derovatellus roosevelti adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nupserha mozambica
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Derovatellus roosevelti
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Rybaxis truncaticornis
Rybaxis truncaticornis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
(80225) 1999 VT160
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Lat
Datuk Mohammad Nor bin Mohammad Khalid (محمد نور بن محمد خالد; laia 5 Maret 1951), labiah tanamo subagai Lat, adolah surang kartunis Malaysia. Inyo pernah mamanangan Fukuoka Asian Culture Prize pado tahun 2002.
Kaidupan awal
Mohammad Nor Khalid laia di Gopeng, Perak, Malaysia. Ayahnyo adolah surang pagawai Angkatan Basanjato Malaysia, dan amaknyo maurus rumah. Pado maso keteknyo, inyo bawajah bulek ("bulat"), sainggo kawan sapamainannyo manjulauaki inyo "Lat". Lat adolah anak nan paliang tuo. Adiaknyo adolah sutradara Mamat Khalid.
Mesosa sumatrana
Mesosa sumatrana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lat
Kaidupan awal
Lat mulai basikolah di sabuah sakolah Melayu di kampuangnyo. Samaso ketek, inyo bapindah-pindah tampek tingga dek sebab karajo ayahnyo di militer, dan kaluarga Lat baru pindah baliak ka Perak pado 1960. Sataun salapeh tu, inyo lulus ujian sakolah Melayu khusus dan masuak Anderson School, sabuah sakolah barasrama nan babaso Inggris di Ipoh. Ayahnyo mamutusan untuak mamindahan sadoalah kaluarganyo ka Ipoh.
Mesosa sumatrana
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lat
Kaidupan awal
Lat mulai mangambangan kamampuan seninyo sajak umua sambilan tahun. Pado tahun 1964, kartun patamonyo tabik di majalah film lokal Ipoh Majallah Filem; honornyo adolah tiket manonton bioskop. Pado akhia tahun, buku komik patamonyo Tiga Sekawan ditabikkan tdek Sinaran Brothers. Penerbit Lat mangiro baso inyo alah dewasa, dan maagiahnyo honor 25 ringgit untuak buku tu. Pado umua 17, Lat mulai manggambar Keluarga Si Mamat, nan tabik di Berita Minggu, edisi hari Minggu koran nasional Berita Harian. Walaupun masih basikolah, Lat mandapek honor labiah dari 100 ringgit saminggu. Salapeh kelas limo sekolah manangah, nilai Lat indak layak untuak masuak kelas pasiapan kuliah, sainggo inyo mamutusan untuak manamekkan sekolah menengah sajo dan mancari karajo sabagai panggambar. Serial komiknyo muncul di Berita Minggu salamo 26 tahun.
Apteroleiopus apterus
Apteroleiopus apterus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lat
Wartawan Berita Harian
Pada bulan Pebruari 1974, Asia Magazine nan tabik di Hong Kong manabikkan kartun Lat nan bajudul Bersunat, tradisi khitan dalam masyarakat Islam di Malaysia. Kartun Lat dipuji dek Tan Sri Lee Siew Yee, redaktur kapalo New Straits Times. Lee maangkeknyo manjadi pangisi kolom kartun, malapor pado Samad nan kini manjadi wakil redaktur. New Straits Times mangirimnya baraja ampek bulan di St Martin's School of Art di London, tampek nyo baraja kartun editorial ala Inggris. Pulang dari Inggris, Lat maubah kolom Scenes of Malaysian Life manjadi kartun editorial, nan populer di kalangan pambaco NST. Pado akhia tahun 1975, inyo diangkek manjadi kartunis.
Walupun Lat tanamo dek kolom Scenes of Malaysian Life, inyo manjadi populer di saluruah Malaysia dek The Kampung Boy, buku kartun autobiografis nan tainspirasi dari kisah iduiknyo surang. Cetakan patamo buku ko, sabanyak 60,000 inggo 70,000 eksemplar, tajua dalam wakatu ampek bulan patamo. Pambaco mamuji kisah nan sadarano tantang kaidupan urang kampuang di Malaysia. Kasuksesan The Kampung Boy mambuek Lat manjadi salah satu kartunis Malaysia nan paliang tanamo.
Karya
🇨🇴
Sumber
🇨🇴
Sycon rotundum
Sycon rotundum adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1941 dek Tanita.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Sycon rotundum dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Acabanga nigrohumeralis
Acabanga nigrohumeralis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Araucogonia speciosa
Araucogonia speciosa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Ellipteroides (Protogonomyia) quadridens quadridens
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phytomyza gei
Phytomyza gei adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Tacuna delecta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil, Argentina.
Maevia inclemens
Maevia inclemens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Maevia dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1837 dek Walckenaer.
Philippodexia montana
Philippodexia montana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.