cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(488494) 2000 JA3
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stonemyia velutina
Stonemyia velutina adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Jawaharlal Nehru
Jawaharlal Nehru (जवाहरलाल नेहरू, ; ) adolah surang nagarawan India nan manjabaik sabagai Pardano Mantari India nan partamo dari taun 1947 sampai 1964. Inyo marupoan salah satu pamimpin gerakan kemerdekaan India dari Partai Kongres Nasional India. Nehru juo mandirian Pagarakan Indak Basakutu dan aktif dalam politik internasional di era satalah Parang Dunia Kaduo.
Anak surang pangacara dan politisi nan kayo rayo banamo Motilal Nehru, Nehru manjadi pamimpin sayok kiri di Partai Kongres kutiko mudonyo. Inyo naiak manjadi presiden partai di bawah bimbingan Mahatma Gandhi, maanjuakan swaraj (kemerdekaan panuah) dari Inggris. Sapanjang iduiknyo, Nehru mampajuangan ide-ide sosalisme Fabian.
Hydrovatus satanoides
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Hexatoma (Hexatoma) microstoma
Hexatoma (Hexatoma) microstoma adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ceraticelus tibialis
Ceraticelus tibialis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceraticelus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1891 dek Fox.
(187021) 2005 AU66
(187021) 2005 AU66 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.138, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.8.
Ceraticelus tibialis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
(187021) 2005 AU66
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Neoscutopterus hornii
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Clathria (Clathria) foliacea
Clathria (Clathria) foliacea adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Clathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1889 dek Topsent.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathria (Clathria) foliacea dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Melaloncha rodeoensis
Melaloncha rodeoensis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Eustala taquara
Eustala taquara adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1892 dek Keyserling.
Menesia flavoantennata
Menesia flavoantennata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kochiomyia
Kochiomyia adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Contarinia intrans
Contarinia intrans adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus gemmatus
Onthophagus gemmatus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kochiomyia
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Onthophagus gemmatus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Contarinia intrans
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Tephritis pantosticta
Tephritis pantosticta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Prolatiforceps thulia
Prolatiforceps thulia adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tephritis pantosticta
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Prolatiforceps thulia
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Breda bistriata
Breda bistriata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Breda dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1846 dek C L Koch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Mayetiola moliniae
Mayetiola moliniae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Pseudophaula porosa
Pseudophaula porosa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Trichomyia uncinata
Trichomyia uncinata adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaea biplagiata
Phaea biplagiata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trichomyia uncinata
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Phaea biplagiata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2005 GZ206
2005 GZ206 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.112, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 7.2.
Nemophas zonatoides
Nemophas zonatoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Epicypta boninensis
Epicypta boninensis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nerax kansensis
Nerax kansensis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Epicypta boninensis
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Haemagogus capricornii
Haemagogus capricornii adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Seni
Seni marangkuah bamacam-macam kagiatan manusia maasiaan artifak visual, pandangaran bia patunjuakan – lukisan, kapandaian pangarang mambuek ungkapan tantang bahan imaginasi atau teknikal, nan dibuek dek dapek kuaso emosi atau kacantikannyo diaragoi. Dalam bantuak paliang, kagiatan-kagiatan tamasuak mambuek karajo-karajo seni, kritik seni, mangaji sijarah seni jo panyebaran nilai estetik seni.
Bantuak seni nan paliang tuo adolah seni visual nan malipuiki pakarajoan mambuek imej atau objek di bidang-bidang sarupo seni lukisan, arca, cetak jo fotografi. Arsitektur acok dimasuakan sabagai satu seni visual; tapi sarupo seni hiasan, inyo malibaikan ciptaan objek-objek nan dapek diguno, balain jo lukisan nan indak dapek diguno sacaro praktek. Musik, lakonan, filem, tari, jo seni pentas (pangguang). Salain tu literatur jo media interaktif kini tamasuak dalam definisi seni labiah laweh. Inggo abaik ka-17, seni biasonyo marujuak pado apo juo jinih kapandaian jo indak dibedoan dari patukangan atau sains. Sasudah abaik ka-17, wakatu nilai estetik paralu bana, seni aluih dipisahan jo dibedoan dari kapandaian nandibaraja, sarupo seni hiasan atau seni terapan.
Kagunoan
Seni mampunyoi sajumlah gadang fungsi nan babeda sapanjang sijarahnyo, sahinggo tujuannyo sulik untuak diabstraksikan atau dikuantifikasi jo konsep tunggal apo pun. Namun hal iko indak manyirekan bahwasanyo tujuan seni ko iolah sasuatu nan “kabua”, malainkan seni ko tacipta dek banyak alasan unik jo babeda. Babarapo kagunoan seni disadiokan dalam garih gadang barikuik ko. Babagai tujuan seni dapek dikelompokan sasuai jo nan tamotivasi, dan jo nan indak tamotivasi (Levi-Strauss).
Kagunoan jo dorongan
Fungsi seni nan dijalehan di ateh indak saliang tagak surang-surang, karano banyak dari inyo ko nan mungkin tumpang tindiah. Misalnyo, seni untuak tujuan hiburan juo dapek baupayo untuak manjua suatu produk, yaitu pilem atau pamainan video.
Polyardis triangula
Polyardis triangula adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Neobidessus atomus
Neobidessus atomus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Tipula (Lunatipula) inadusta
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Allactoneura cincta
Allactoneura cincta adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sergentomyia trezkinni
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Allactoneura cincta
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Culex rorotaensis
Culex rorotaensis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
2759 Idomeneus
2759 Idomeneus (1980 GC) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.066, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 9.9.
Culicoides pallidothorax
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2759 Idomeneus
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Scituloglaucytes vittifera
Scituloglaucytes vittifera adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Forcipomyia anabaenae
Forcipomyia anabaenae adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhantus sinuatus
Rhantus sinuatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Forcipomyia anabaenae
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Breda flavostriata
Breda flavostriata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Breda dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1901 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Heligmonevra nigra
Heligmonevra nigra adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Gymnopleurus aeruginosus
Gymnopleurus aeruginosus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Siphona janssensi
Siphona janssensi adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(57257) 2001 QG104
(57257) 2001 QG104 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(71412) 2000 AF181
(71412) 2000 AF181 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(461365) 2000 JF1
2000 JF1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.453, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Platensina aptata
Platensina aptata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(66119) 1998 SE72
(66119) 1998 SE72 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 September 1998 dek E W Elst di La Silla.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Hemiloapis yandaira
Hemiloapis yandaira adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Plagionotulus senegalensis
Plagionotulus senegalensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sariak Laweh, Akabiluru, Lima Puluh Kota
Sariak Laweh adolah sabuah nagari nan talatak di Akabiluru, Kabupaten Lima Puluh Kota, Sumatera Barat, Indonesia.
Jorong
Nagari Sariek laweh tadiri dari 7 joroang, yaitu:
Sericosoma fascifrons
Sericosoma fascifrons adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tampek pangasiangan Boven Digoel
Tampek pangasiangan Boven Digoel adolah kamp konsentrasi Balando untuak tahanan politik nan dioperasian di Hindia Belanda dari 1927 hinggo 1947. Kamp iko talatak di area terpencil di tapi sungai Digul, tapeknyo di wilayah nan kini manjadi Kabupaten Boven Digoel di Papua Selatan, Indonesia. Lokasi tersebut dipilih pado tahun 1928 untuak maasiangan warga Indonesia nan terlibat dalam pambarontakan kumunih 1926/1927 di Jawa jo Sumatra. Nasionalis Indonesia nan indak terkait jo Partai Komunis Indonesia balakangan dikirim pulo ka siko.
Sericosoma fascifrons
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Tampek pangasiangan Boven Digoel
Sijarah
Kamp iko taletak di bagian palosok Pulau Papua, dikelilingi dek ratusan mil hutan nan indak tajangkau dan suku Papua nan bacakak, sahinggo kontak jo dunia lua dan kabur, ampaing mustahil. Kamp iko tanamo dek malaria endemiknya.
Para tahanan Boven-Digoel indak pernah diadili jo dihukum panjaro. Mereka malah dibuang ka kamp iko dek Gubernur Jenderal manggunoan hak exorbitante rechten nan mambuliahan untuk mangasiangan warga koloni. Pangasiangan indak marupoan proses yudisial dan indak dapek dipartanggungjawaban..
Di antaro mereka nan diasiangan di siko adolah panulih Marco Kartodikromo, Mohammad Hatta, nan kudian manjadi wakil presiden patamo Indonesia, Sutan Sjahrir, Perdana Menteri patamo Indonesia, dan Soetitah nan manjadi ketua seksi wanita Partai Komunis Indonesia.
Kondisi di kamp indak elok, utamonyo bagi para tahanan nan manolak karajo untuak Balando; saurang mantan jurnalis, Lie Eng Hok, manulih surek ka koran lamo Sin Po pado tahun 1929 tantang buruaknyo kondisi kamp, nan diterjamahan dan dicetak ulang di koran-koran Balando. Di dalamnyo, inyo manyabuik bahaso otoritas kamp mengurangi upah para tahanan nan bakarajo sampai saparampek, dan pado tahun barikuinyo mereka indak mandapek upah samo sakali, sahinggo para tahanan manjadi bangsaik. Di sisi lain, dokter kamp L. J. A. Schoonheyt manabikan sabuah buku tantang pangalamannyo di sinan. Inyo mangklaim kondisi di kamp itu ideal dan bahkan manyenangkan; salinan buku itu sampai ka tahanan kamp nan berang dek pengecualian kulik putihnyo. Masalah lainnyo adolah tutupan pohon alah dibarasiahan sacaro manyaluruah untuak maagih ruang bagi kamp sahinggo indak ado naungan dari matahari di sabagian gadang kamp..
Pado akhia tahun 1930-an, Balando masih manjadian Digoel sabagai ancaman untuak pambelot Hindia Balando; pad 1938 Gubernur Jenderal mausulan duo baleh kumunih lainnyo untuak diasiangan di siko, kabanyakan adolah anggota gerakan kumunih independen Tan Malaka PARI tapi ado pulo anggota PKI nan alah manjalin komunikasi rahasia jo para kumunih di Balando. Urang-urang nan dicalonan untuak diasiangan iko ditahan dalam "panahanan pra-persidangan" salamo babarapo lamo.
Pado Mei 1940, kementerian kolonial Belanda mamutuihan untuak manyudahi pangguonan Boven-Digoel sabagai kamp konsentrasi, mancaliak contoh ka panggunaan kamp nan samo dek Nazi yang indak populer sacaro politik; mereka mangirim memo ka sado departemen untuak manyudahi panggunaan istilah tersebut.
Kabanyakan tahanan dievakuasi ka Australia salamo Parang Dunia II, tapi kamp iko baru dibubarkan pado tahun 1947.
Budayo populer
Babarapo laporan atau novelisasi tantang kahidupan di kamp itu tabik sangkek masih baoperasi. Iko tamasual Drama di Boven Digoel oleh Kwee Tek Hoay, nan tabik dalam bantuak majalah Panorama dari 1929-32 dan dijadian buku pado tahun 1938; Darah dan aer-mata di Boven Digoel oleh Oen Bo Tik (1931), Antara idoep dan mati atawa Boeron dari Boven-Digoel oleh Wiranta (1931); Merah oleh Lim Khing Ho (1937); Siasat yang Dahsyat oleh Shamsuddin Saleh (1936); Boven-Digoel: Het land van communisten en kannibalen oleh L. J. A. Schoonheyt (1936); dan Indonesia, een politiestaat oleh van Munster dan mantan tahanan Soekaesih.
Novelis Indonesia Pramoedya Ananta Toer, nan marupoan tahanan politik salamo maso Orde Baru, sangaik tertarik jo Boven-Digoel. Inyo marilis antologi tahun 2001 tantang catatan-catatan di kamp nan bajudul Cerita dari Digul, dan tokoh utamo novel tahun 1985-nyo, Footsteps juo mangalami pangasiangan ka wilayah timur Nusantara. Chalid Salim, mantan tahanan Digoel, juo manabikan laporannyo di Belanda pado tahun 1973, nan bajudul Vijftien jaar Boven-Digoel: concentratiekamp in Nieuw-Guinea: bakermat van de Indonesische onafhankelijkheid. Buku tersebut ditabikan dalam terjemahan Indonesia pado tahun 1977 dengan judul Lima Belas tahun Digul: kamp konsentrasi di Nieuw Guinea, tempat persemaian kemerdekaan Indonesia.
Cylindromyia maroccana
Cylindromyia maroccana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sycandra utriculus
Sycandra utriculus adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1869 dek Schmidt.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Sycandra utriculus dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2009 WS52
2009 WS52 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.394, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.5.
Georthocladius wirthi
Georthocladius wirthi adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2009 WS52
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dystasia
Dystasia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acidiella abdominalis
Acidiella abdominalis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dystasia
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Acidiella abdominalis
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Clathria (Clathria) foliascens
Clathria (Clathria) foliascens adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Clathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1971 dek Vacelet & Vasseur.
Amblyonychus horni
Amblyonychus horni adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mycomya thrakis
Mycomya thrakis adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amblyonychus horni
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Wilcoxius ramsdeni
Wilcoxius ramsdeni adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Mycomya thrakis
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Coenosia brunnea
Coenosia brunnea adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Amblyonychus lateralis
Amblyonychus lateralis adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Coenosia brunnea
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Amblyonychus lateralis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(63520) 2001 PF
(63520) 2001 PF adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Agustus 2001 dek NEAT di Palomar.
Leskia certima
Leskia certima adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(67686) 2000 SN300
(67686) 2000 SN300 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus demarzi
Onthophagus demarzi adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chariesthes flavolineata
Chariesthes flavolineata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cacia ligata
Cacia ligata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Drosophila silvestris
Drosophila silvestris adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(56558) 2000 HK100
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lathrobium elongatum
Lathrobium elongatum adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Ecitoptera humeralis
Ecitoptera humeralis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Priotyrannus hueti
Priotyrannus hueti adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tabanus agnoscibilis
Tabanus agnoscibilis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Niphanohelea bannae
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Ceraticelus vesperus
Ceraticelus vesperus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceraticelus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1939 dek Chamberlin & Ivie.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Gonomyia (Leiponeura) xanthophleps
Gonomyia (Leiponeura) xanthophleps adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Nicotikis lineipennis
Nicotikis lineipennis adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
69230 Hermes
69230 Hermes (1937 UB) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.624, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pandemi Covid-19
Pandemi panyakik koronavirus 2019–2020 atau tanamo jo pandemi COVID-19 adolah kajadian pandemi panyakik koronavirus 2019 (Inggirih: coronavirus disease 2019, disingkek COVID-19). Panyakik ko disababkan dek koronavirus jinih baru nan banamo SARS-CoV-2. COVID-19 partamo kali dideteksi di Kota Wuhan, Provinsi Hubei, Cino pado bulan Desember 2019 salapeh babarapo urang maalami pneumonia tanpa sabab nan jaleh sarato prosedur parawatan jo vaksin nan diagiah kironyo indak efektif. Muncuanyo panyakik dipakirokan bahubuangan jo pasa grosir makanan lauik Huanan nan manjua binatang iduik. Saketeknyo 70% urutan genom SARS-CoV-2 samo jo SARS-CoV.
Filogenetik jo taksonomi
Genom SARS-CoV-2 alah bisa diisolasi. Virus iko mampunyoi RNA jo panjang sakita 30 ribu pasangan basa. Urutan genom manunjukan bahwa SARS-CoV-2 mampunyoi tinkek kasamoan jo SARS-CoV sebesar 79,5% jo  virus korona kalalawa  sebesar 96%. Babarapo genom SARS-CoV-2 alah diisolasi jo dilaporan tamasuak BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-01/2019, BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-04/2020, BetaCoV/Wuhan/IVDC-HB-05/2019, BetaCoV/Wuhan/WIV04/2019, jo BetaCoV/Wuhan/IPBCAMS-WH-01/2019 dari Institut Nasional untuak Pengendalian dan Pencegahan Penyakit Virus, Pusat Pengendalian dan Pencegahan Penyakit Tiongkok (CDC Tiongkok), Institut Biologi Patogen, dan Rumah Sakit Jinyintan Wuhan.
Panyebaran
Pado 22 Januari 2020, para ilmuwan dari Universitas Peking, Universitas Kedokteran Tradisional Tiongkok Guangxi, Universitas Ningbo jo Sakolah Tinggi Teknik Biologi Wuhan manabik an ciek artikel satalah maliek "manusia, kelelawar, ayam, landak, tranggiliang, jo dua spesies ula", nan manyimpulan bahwa "2019-nCoV tampaknyo marupoan virus rekombinan antaro koronavirus kalalwa jo koronavirus nan asanyo indak dikatahui"... dan ..."ula adalah reservoir hewan satwa liar nan paliang mungkin untuak virus 2019-nCoV" nan kudian manyeba ka manusia. Babarapo ilmuwan lain bapandapek bahwa 2019-nCoV dikambangan sabagai hasia dari "virus gabungan antaro kalalawa jo ula.
Artikel pracetak nan dipublikasian pado tanggal 23 Januari 2020 di jurnal bioRxiv nan ditulih dek peneliti dari Institut Virologi Wuhan, Rumah Sakit Jinyintan Wuhan, Universitas Akademi Sains Tiongkok jo Pusat Pengendalian dan Pencegahan Penyakit manyampaian bahwa virus korona iko kamungkinan barasa dari kalalawa,, karano analisisnyo menunjuak an bahwa 2019-nCoV 96% identik di tinkek genom sacaro keseluruhan jo koronavirus kalalawa. Hasia penelitian alah manunjuak an bahwa virus 2019-nCoV masuak ka tubuah manusia melalui Reseptor ACE 2, samo sarupo virus SARS.
Gejala pado tampilan klinis
Gejala COVID-19 condong indak khas, bahkan dapek indak bagejala pado babarapo urang nan tainfeksi. Duo gejala nan paliang umum ado pado panyakik ko adolah damam (88%) jo batuak kariang (68%). Gejala lain nan kurang umum ado latiah, ado dahak, ilangnyo sensasi raso jo maidu (30% kasus), sasak angok, sakik di otot jo sandi, sakik tabuang angok, sakik kapalo, manggigia, batuak darah (hemoptisis), paruik mancoro, atau kulik kabiruan.
Organisasi kasihatan dunia malaporkan baso ado ciek dari anam urang nan ka sakik barek jo payah barangok. CDC Amerika Serikat (The US Centers for Disease Control and Prevention) mambuek daftar gejala-gejala nan paralu pananganan capek. Gejala-gejala tasabuik antaro lain payah barangok, padiah di dado atau raso dado tatakan, pasian tibo-tibo, payah bajalan, jo wjah kabiruan.
Labiah jauah pakambangan panyakiknyo dapek mamicu tajadinyo pneumonia (radang paru) barek, sindrom distres panapasan akut, sepsis, syok sepsis jo kamatian. Babarapo pasien nan tainfeksi dapek indak mamnculkan gejala nan pado pamerosannyo tatap takonfirmasi positif infeksi. Hal iko mandorong panaliti untuak manyarankan pamantauan jo pamaresoan pado urang nan alah kontak arek atau badakekan jo pasien takonfirmasi positif.. Maso inkubasi virus (maso antaro takanai jo muncua gejala) adolah ciek inggo 14 ari, jo rato-rato limo ari.
Rumah sakik khusus
Sabagai usaho untuak pananggulangan virus korona ko, mako dibueklah sabuah rumah sakik khusus nan banamo Rumah Sakik Huoshenshan nan diparuntuakan juo untuak mangkarantina pasien sacaro khusus. Manuruik pambaritoan, Pamarintah Kota Wuhan alah mamintak ka sabuah badan usaha milik negara (China Construction Third Bureau Group) untuak marenovasi sabuah tampek akomodasi di Wuhan manjadi Pusek Terapi Virus nan dibangun sacaro capek pulo dibandiangkan jo katiko wabah SARS pado tahun 2003. Pado 24 Januari, pihak otoritas Wuhan marinci parancanaannyo, pamarintah satampek barancana membangun Rumah Sakik Huoshenshan dalam wakatu anam hari sajak pangumuman dan kamudian dapek dipakai pado 3 Februari 2020. Rumah sakik khusus tasabuik punyo 813 tampek tidua dan itu akan mamakan lahan salaweh 25.000 meter pasegi. Rumah sakik itu dibuek bapadoman ka Rumah Sakit Xiaotangshan, nan dibuek akibaik wabah SARS pado tahun 2003 nan lalu, Rumah Sakik ko dibangun hanyo dalam wakatu saminggu sajo. Media pamerintah satampek malaporkan bahwasanyo tadapek 1.500 pakarajo jo ampia 300 masin konstruksi di lokasi pado puncaknyo, sarato jo tim cadangan sakitar 2.000 pakarajo bakumpua.
Asa mulo
Wuhan adolah kota paliang gadang katujuah di Tiongkok nan populasinyo labiah dari 11 juta urang. Kota ko marupoan pusek transportasi utamo di Tiongkok bagian tangah, nan talatak sakitar 700 mil (1100 km) di sabalah selatan Beijing, 500 mil di sabalah barat Shanghai, jo 600 mil di sabalah utara Hong Kong. Di Palabuahan udaro Wuhan, tadapek panabangan langsuang ka sajumlah kota gadang di Eropa: anam kali panabangan mingguan ka Paris, tigo kali ka London, jo limo kali ka Roma.
Pado bulan Desember 2019, tajadi sakalompok kasus "radang paru (pneumonia) nan alun jaleh panyababnyo" nan dihubuangan jo pasa grosir makanan lauik Huanan. Di pasa ko ado ribuan kios nan manjua binatang sarupo ikan, ayam, buruang pegar, kalalawa, marmut, ula babiso, ruso bintiak, jo binatang lia lainnyo. Sasudah virus korona dikatahui panyabab panyakiknyo, muncua kacurigaan basonyo virus korona baru ko barasa dari binatang.
Sabagian virus korona punyo siklus di antaro binatang, tapi anam spesies diantaronyo barevolusi jo dapek mainfeksi manusia, sarupo nan ado pado sindrom pernapasan akut berat (SARS), sindrom pernapasan Timur Tengah (MERS), jo ampek virus korona lain nan manyebaban gejala pernapasan ringan sarupo pilek. Kaanamnyo dapek manular dari manusia ka manusia.
Pado tahun 2002, nan manjadian musang sabagai sumber virus, wabah SARS dimulai di daratan Tiongkok jo manjala inggo ka Kanada jo Amerika Serikat nan ditambah jo sajumlah panular super jo adonyo panabangan internasional. Akibaiknyo, labiah dari 700 urang maningga. Kasus SARS tarakhia dilaporan pado taun 2004. Katiko itu, pamarintah Tiongkok dikritik WHO dek lambek dalam manangani virus tu. Sapuluah taun sasudah SARS, panyakik virus korona takaik unta arab, yaitu MERS, mambuek labiah dari 850 urang maningga di 27 negara. Wabah virus korona dari Wuhan dikaikan jo pasa nan manjua binatang untuak dikonsumsi, sahinggo panyakik tu dicurigai barasa dari binatang. Hal itu mambuek cameh kok wabah virus korona baru ko mirip jo wabah SARS. Kakhawatiran tu batambah parah dek adonyo pakiroan sajumlah wisatawan nan nio balibur pado Taun Baru Imlek, nan dimulai pado 25 Januari 2020.
(77798) 2001 QP86
(77798) 2001 QP86 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Agustus 2001 dek NEAT di Palomar.
Ceraticelus tumidus
Ceraticelus tumidus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceraticelus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1940 dek Bryant.
Pandemi Covid-19
Cino
Kabanyakan sakolah jo universitas alah mampapanjang maso liburan taunan hinggo patangahan Februari. Mahasiswa lua negeri nan tadaftar di universitas-universitas Cino alah pulang ka negara asanyo masiang-masiang karano takuik
Ceraticelus tumidus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kuba.
Pandemi Covid-19
Japang
Pardana Menteri Shinzo Abe mangatoan bahwasanyo "Virus korona baru punyo dampak gadang ka pariwisata, ekonomi jo masyarakaik kito sacaro sadoalahnyo". Ado laporan mangecekan masker muko alah tajua habis ka sadoalah negara jo ado tekanan ka sistem parawatan kesehatan karano pamintaan untuak pamaresoan kasehatan maningkek. Kadai-kadai mangatoan stok muko habis dalam ciek hari. Urang Cino, atau urang nan diliek sarupo etnis Cino, malaporan tajadinyo diskriminasi di Japang karano urang Japang takuik dek kamungkinan panularan virus. Menteri Kasehatan alah manunjuakan jikok situasinyo alum mancapai titiak dimano urang bakumpua indak dibuliahan.
(77798) 2001 QP86
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pandemi Covid-19
Japang
Virus iko dipakiroan punyo dampak negatif ka parekonomian Japang. Analis dari Mitsubishi UFJ Financial Group maramalan dampak ekonomi dari wabah iko akan labiah buruak daripado SARS karano pariwisata mamainan paran nan labiah gadang dalam ekonomi Japang kini. Menteri ekonomi Yasutoshi Nishimura juo alah mamparingekan virus dapek badampak kuaik ka ekonomi Japang karano gangguan logistik jo operasi pabrik. Maskapai panabangan Japang alah mulai manangguahan panabangan ka Cino jo JTB, agen pajalanan tagadang di negara itu, alah mambatalan sadoalah tur ka Cino. Banyak parusahaan, tamasuak Toyota, alah mambarantian sadoalah lini produksinyo di Daratan Cino dan Honda alah maevakuasi sadoalah stafnyo dari Wuhan.
S&P Global mancatat parusahaan nan paliang takao iolah parusahaan nan mancakuik sektor pajalanan, kosmetik jo ritel nan paliang takanai dek pariwisata Cino. Tacatat jikok paningkekan panjualan masker muko jo alaik palinduang indak mungkin mangimbangi panurunan ekonomi nan tajadi.
Apocephalus inaffectus
Apocephalus inaffectus adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pandemi Covid-19
Japang
Wabah iko tantunyo manjadi paratian juo karano Olimpiade Musim Paneh 2020 nan dijadwalan balangsuang di Tokyo mulai akhir juli. Pamarentah Japang ma.ambiak langkah pancagahan ekstra untuak mambantu maminimalisir akibek dari wabah virus iko. Panitia panyalanggara Olimpiade Tokyo jo Komite Olimpiade Internasional alah mamantau wabah tasabuik di Japang.
Asia Tenggara
Diantaro negara ASEAN, Singapura dipakiroan manjadi salah ciek negara nan paliang takanai manuruik Maybank. Para ekonom mamparingekan wabah virus iko akan badampk pado ekonomi negara tasabuik, tatapi talalu capek untuak ma.agiah jawaban tatantu. Sektor pariwisata dianggok sabagai "paratian langsuang" salain dampak ka julur produksi karano gangguan pado pabrik jo logistik di daratan Cino. Singapura mangalami kapanikan mambali bahan kabutuhan pokok, jo masker, termometer, sarato babagai produk sanitasi maskipun alah dimintak dek pamarentahnyo untuak indak panik. Ekonom Maybank manilai Thailand sabagai negara nan paliang barisiko bana, dimano ancaman virus korona ka pariwisata mambuek nilai tuka Baht jatuah ka level tarandah dalam tujuah bulan.
Di Malaysia, Para ekonom mampakiroan wabah iko akan mampangaruhi PDB negaranyo, aru padagangan jo investasi, harago komoditas, jo kadatangan wisatawan. Awalnyo, palombaan balap sapeda Le Tour de Langkawi dibatalan, tapi panyalanggaro manyatoan palombaan akan lanjuik ditaruihan sarupo biaso. Maskipun bakitu, duo tim basapeda, Tim Basapeda Hengxiang jo Tim Basapeda Giant, kaduonyo dari Cino, dielo dari ikuik sarato dalam palombaan karano takuik dek wabah virus korona. Karano situasi wabah nan samakin mamburuak, babarapo konser nan ka diadoan di Kuala Lumpur, sarupo Kenny G, Jay Chou, The Wynners, Super Junior, Rockaway Festival jo Miriam Yeung orong, jo konser boyband asa Korea Selatan Seventeen dibatalan.[]
Weyrauchia marcelae
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pandemi Covid-19
Asia Tenggara
Pardana Manteri Kamboja Hun Sen malakuan kunjuangan khusus ka Cino jo tujuan untuak manunjuakan dukuangan Kamboja kapado Cino dalam mamarangi wabah virus korona.[]
Asia Selatan
Di India, ekono mampakiroan dampak jangka pendek dari wabah virus korona akan tabateh pado rantai pasokan konglomerat utamo, tautamo ubek-ubek, pupuak, oto, tekstil jo elektronik. Akibek taparah pado logistik padaganggan global juo dipakiron karano gangguan logistik di Cino, tapi karano risiko gabuangan jo katagangan geopolitik regional, parang padagangan nan labiah luweh, jo Brexit.[]
Di Sri lanka, pangamek mampakiroan dampak ekonomi nan tabateh dalam jangka pendek pado sektor pariwisata jo transportasi.[]
"Pasien Nol"
Pasien nol nan di takok sabagai panyabab pandemi iko iolah saurang amak panjua udang di Pasa Grosir Makanan Lauik Hunan, Wuhan Baumua di yang 57 taun banamo Wei Guixian. Mulonyo, pado 10 Desembar 2019, inyo maraso damam jo indak lamak badan. Inyo pareso badan ka klinik tadakek. Tapi, sasudah mamaresoan badan, inyo baliak pai mangaleh. Katiko itulah, SARS-CoV-2 manyeba. Sasudah itu, babarapo urang mangalami gejalo nan samo pado tanggal 31 Desember 2019, ado pambaritahuan mandasak di Wuhan tantang pneumnia nan indak dikatahui panyababnyo nan alah menyeba ka 25 urang.
Gnadochaeta pruinosa
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Breda jovialis
Breda jovialis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Breda dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1879 dek L Koch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Australia, Tasmania.
Amblyonychus nigripes
Amblyonychus nigripes adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Paralimnophila (Paralimnophila) bicincta
Paralimnophila (Paralimnophila) bicincta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Apocephalus inaffectus
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Dentifibula viburni
Dentifibula viburni adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Prostheclina boreoxantha
Prostheclina boreoxantha adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Prostheclina dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2007 dek Richardson & Zabka.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Queensland.
Musca vetustissima
Musca vetustissima adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Aleochara lacertina
Aleochara lacertina adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
(65265) 2002 GY16
(65265) 2002 GY16 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 15 April 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.