cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Keletihan Mental
Klasifikasi
Rincian lebiah lanjuik tentang babagai caro dokter jo lainnyo manggunokan klasifikasi ICD jo DSM saat itu jo kalelahan tabikan dek psikolog Balando Arno Van Dam, psikolog Balando, pado tahun 2021. National Institutes of Health pamarintah AS mamasukan kondisi iko sabagai "kalelahan psikologis" dalam indeks National Library of Medicine, jo manyadiokan sajumlah sinonim. Iko mandefinisikan kondisi sabagai "Reaksi balebiahan tahadok stres nan disebabkan dek lingkungan sasaurang nan dapek ditandai jo parasaan kalelahan emosional jo fisik, ditambah jo rasa frustrasi jo kagagalan."
SNOMED CT mamasuakan istilah "kalelahan" sabagai sinonim untuak kondisi "kalelahan fisik jo emosional" nan didefinisikan, nan marupokan subtipe dari gangguan kacemasan. Database Penyakit mandefinisikan kondisi tasabuik sabagai "kalelahan profesional".
Ceratinella wideri
Ceratinella wideri adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceratinella dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1871 dek Thorell.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Palearktik.
Lathrobium longulum
Lathrobium longulum adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sergentomyia sumatrae
Sergentomyia sumatrae adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lathrobium longulum
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Sergentomyia sumatrae
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Rhytiphora piligera
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pterolophia subforticornis
Pterolophia subforticornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(51320) 2000 KP81
(51320) 2000 KP81 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 Mei 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Peribaea pectinata
Peribaea pectinata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(51320) 2000 KP81
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(63527) 2001 PM8
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Peribaea pectinata
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Stegomyia maehleri
Stegomyia maehleri adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Copris manni
Copris manni adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Tipula (Lunatipula) johnsoniana
Tipula (Lunatipula) johnsoniana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Culex annulioris
Culex annulioris adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(62239) 2000 SQ74
(62239) 2000 SQ74 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Anthrax rhodesiensis
Anthrax rhodesiensis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Nodubothea nodicornis
Nodubothea nodicornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Forcipomyia annandalei
Forcipomyia annandalei adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Gonia asiatica
Gonia asiatica adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Mayetiola schoberi
Mayetiola schoberi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Culicoides aricola
Culicoides aricola adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trypeticus mirandus
Trypeticus mirandus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Cricotopus suspiciosus
Cricotopus suspiciosus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(68441) 2001 RJ114
(68441) 2001 RJ114 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanus albofasciatus
Tabanus albofasciatus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bythocrotus cephalotes
Bythocrotus cephalotes adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Bythocrotus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1888 dek Simon.
Planeustomus
Planeustomus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2000 CN33
2000 CN33 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.586, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Planeustomus
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Tabanus albofasciatus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Bythocrotus cephalotes
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Hispaniola.
Spiniderolus malaisei
Spiniderolus malaisei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(59423) 1999 GE4
(59423) 1999 GE4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 April 1999 dek F B Zoltowski di Woomera.
Zabrops tagax
Zabrops tagax adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(76124) 2000 EF1
(76124) 2000 EF1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Clathria (Clathria) menoui
Clathria (Clathria) menoui adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Clathria dan famili  Microcionidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1993 dek Hooper & L�vi.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathria (Clathria) menoui dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Psecas bacelarae
Psecas bacelarae adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Psecas dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1947 dek Caporiacco.
Peribaea plebeia
Peribaea plebeia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Setodiplosis unifaria
Setodiplosis unifaria adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Peribaea plebeia
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Psecas bacelarae
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Guyana.
Medetera albiseta
Medetera albiseta adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Comptosia australensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Medetera albiseta
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Melaloncha simoni
Melaloncha simoni adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Diaphorus mundus
Diaphorus mundus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Ceratinops carolinus
Ceratinops carolinus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceratinops dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1911 dek Banks.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Tetragoneura fisherae
Tetragoneura fisherae adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaonia taizipingga
Phaonia taizipingga adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Obereopsis perakensis
Obereopsis perakensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(429113) 2009 SJ197
2009 SJ197 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.057, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Styringomyia bualae
Styringomyia bualae adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phytomyza albiceps
Phytomyza albiceps adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Drosophila sordidula
Drosophila sordidula adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Heligmonevra pulcher
Heligmonevra pulcher adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Choerades frommeri
Choerades frommeri adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(66136) 1998 SN133
(66136) 1998 SN133 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Polystepha caryae
Polystepha caryae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Rhantus limbatus
Rhantus limbatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
2012 TL15
2012 TL15 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.126, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(52534) 1996 TB15
(52534) 1996 TB15 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Oktober 1996 dek AMOS di Haleakala.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ammophilomima kenyae
Ammophilomima kenyae adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Opsamates pauliani
Opsamates pauliani adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Canama dorcas
Canama dorcas adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Canama dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1881 dek Thorell.
Ammophilomima kenyae
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Opsamates pauliani
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phelister salobrus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(60439) 2000 CS81
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77810) 2001 QL130
(77810) 2001 QL130 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2011 YL6
2011 YL6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.482, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Canama dorcas
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Maluku.
Ceratinops crenatus
Ceratinops crenatus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ceratinops dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1882 dek Emerton.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
Megadytes ducalis
Megadytes ducalis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(73590) 1258 T-2
(73590) 1258 T-2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 September 1973 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megadytes ducalis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Chrysops nigribimbo
Chrysops nigribimbo adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Clytus auripilis
Clytus auripilis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Siphona lutea
Siphona lutea adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2011 BV11
2011 BV11 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.670, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Clathria (Clathria) meyeri
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathria (Clathria) meyeri dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Philoliche amboinensis
Philoliche amboinensis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
1999 XK136
1999 XK136 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.698, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Scleronotus flavosparsus
Scleronotus flavosparsus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Vestiplex) dobrotworskyana
Tipula (Vestiplex) dobrotworskyana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Admontia communis
Admontia communis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Frea albovittata
Frea albovittata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Coenosia burunga
Coenosia burunga adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tmesisternus sexmaculatus
Tmesisternus sexmaculatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pseudophimosia sexlineata
Pseudophimosia sexlineata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(356213) 2009 RX64
(356213) 2009 RX64 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.109, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Eunidia unicolor
Eunidia unicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Argyra medusae
Argyra medusae adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eunidia unicolor
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Argyra medusae
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(50583) 2000 EN42
(50583) 2000 EN42 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Agelasta marmorata
Agelasta marmorata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(57266) 2001 QM121
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Leptogaster nitens
Leptogaster nitens adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
(71419) 2000 AH191
(71419) 2000 AH191 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(65271) 2002 GD39
(65271) 2002 GD39 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 April 2002 dek NEAT di Palomar.
Ute glabra
Ute glabra adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1864 dek Schmidt.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Ute glabra dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Desertomyia dissimmetrica
Desertomyia dissimmetrica adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Geranomyia alpestris
Geranomyia alpestris adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2005 EW318
2005 EW318 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Chionea (Chionea) crassipes
Chionea (Chionea) crassipes adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2005 EW318
Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.066, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 6.0.
Anastrepha pulchella
Anastrepha pulchella adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Xaenapta
Xaenapta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Oedicarena nigra
Oedicarena nigra adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Trichomyia inopis
Trichomyia inopis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Ammophilomima montana
Ammophilomima montana adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Dystasia cristata
Dystasia cristata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Isthmiade vitripennis
Isthmiade vitripennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Paraliostola durantoni
Paraliostola durantoni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(66137) 1998 SR136
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Duku
Duku adolah jenis buah-buahan dari anggota suku Meliaceae. Tanaman nan asanyo dari Asia Tenggara sabalah barat iko punyo kamiripan jo buah langsek, kokosan, pisitan, celoring dan lain-lain jo baragam variasinya. Namo-namo nan baragam iko sekaligus manunjuakkan adonyo aneka kultivar nan tacamin dari bantuak buah jo batang nan babeda-beda.
Botani
Batang nan baukuran sedang, tingginyo mancapai 30 m jo gemang hinggo 75 cm. Batangnyo biasonyo ba alur-alur dalam indak baraturan, jo banir (akar papan) nan pipih manonjol di ateh tanah. Pepagan (kulik kayu) warnanyo kalabu babintiak-bintika kalam jo jingga, manganduang gatah kental jo warna sarupo susu nan lengket (resin).
Daun majemuk manyirip ganjia, botak atau babulu haluih, jo 6–9 anak daun nan tasusun baseling, anak daun jorong (eliptis) sampai lonjong, 9–21 cm × 5–10 cm, bakilek di sisi ateh, sarupo jangat, jo pangka runciang dan ujuangnyo marunciang (meruncing) pendek, anak daun batangkai 5–12 mm.
Bungo talatak ditandan nan kalua dari batang atau cabang nan gadang, manggantuang, tongga atau dalam berkas 2-5 tandan atau labiah, acok juo bacabang dipangkanyo. Panjangnyo 10–30 cm, barambuik. Bungo-bungonyo baukuran ketek, duduak, atau batangkai pendek, manyandiri, punyo kalamin duo. Kalopaknyo babantuak cawan bacaping 5, badagiang, kuniang kahijauan, mahkotanyo bulek talua, tagak, badagiang 2–3 mm × 4–5 mm, putiah hinggo kuniang pucek. Banang sari ciek halai, tabuangnyo mencapai 2 mm, kepalo-kepalo sari dalam ciek lingkaran. Putiaknyo taba jo pendek.
Buah buni nan babantuak jorong, bulek atau bulek mamanjang, 2-4(-7) cm × 1,5–5 cm, punyo bulu haluih kakuniang-kuniangan jo daun kalopak nan indak gugua. Kulik (dindiang) buah tipih hinggo taba (kiro-kiro 6 mm). Babijo 1–3, pipih, hijau, rasonyo paik; bijo dibungkuih salut bijo (arilus) nan putiah bening dan taba, baraia, manih sampai masam. Kultivar-kultivar nan unggul punyo bijo nan ketek atau indak bakambang (rudimenter), tapi arilusnyo tumbuah rancak dan taba, manih.
Lambeknyo tanaman manghasiakan buah karano duku bakambang menggunokan bijo. Tanaman baru babungo di umua 10 sampai 15 tahu. Perkecambahan tumbuahan iko punyo perilaku poliembrioni (ciek bijo manghasiakan banyak embrio atau semai): ciek embrio hasia pambuahan, dan sisonyo embrio apomiktik,. Embrio apomiktik bakambang dari jariangan batang induak sahinggo katurunannyo punyo karakter nan sarupo jo induaknyo. Bijo bersifat rekalsitran, panyimpanan labiah daripado tujuah hari akan mambuek kamunduran kakuatan kacambah nan capek.
Perbanyakan vegetatif dikarajoan jo pencangkokan dan sambuang pucuak.
Ragam
Duku sanagt baragam dalam sipaik-sipaik batang jo buahnyo; sahinggo ado pulo ahli nan maisah-misahkannyo ka dalam jenis (spesies) nan balain. Namun sacaro keseluruhan, ado duo kalompok gadang buah iko, yakni nan dikenal jo duku dan nan dinamokan lansek. Kamudian ado kalompok campuran antaro kaduonyo nan disabuik duku langsek, sarato kalompok tarakir nan di Indonesia labiah dikenal sabagai kokosan.
Kamlompok nan dikenal jo duku (L. domesticum var. duku) umumnyo punyo batang nan batajuak gadang, padek, dek daunyo nan bawarna hijau cerah, jo tandan nan relatif pendek jo barisi saketek buah. Butiran buahnyo gadang, candaruang bulek, bakulik agak taba, namun labiah indak bagatah jikok masak, umumnyo babijo ketek jo badagiang taba, manih, atau masam jo baunnyo harum.
Onthophagus granulipennis
Onthophagus granulipennis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Duku
Ragam
Langsek (L. domesticum var. domesticum) kabanyakan punyo batang nan labiah kuruih, daunnyo kurang labek nan bawarna hijau tuo, jo pacabangan tagak. Tandan buahnyo panjang, padek barisi 15-25 butir buah nan babantuak bulek talua dan gadang-gadang. Buah langsek punyo kilik mipih dan acok bagatah (putiah) walaupun alah masak. Dagiang buahnyo banyak aia, rasonyo masam manih nan mambuek segar.
(72265) 2001 AJ41
(72265) 2001 AJ41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Januari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus granulipennis
Kumbang iko punyo antena lamela.
Duku
Ragam
Indak sarupo duku, langsek bukan buah nan batahan lamo kalau alah lapek dari batangnyo. Dalam tigo hari setelah dipatiak, kulik langsek akan maitam namun rasonyo indak barubah tetap manih. Hanyo sajo penampilannyo indak menarik. Kokosan (L. domesticum var. aquaeum) dibedakan dek daunyo nan babulu, tandannyo nan panuah butia buah nan basusun sangaik rapek jo kulik buahnyo nan bawarna kuniang tuo. Butia-butia buahnyo umumnyo ketek, bakulik tipih jo saketek bagatah tapi payah dibukak. Sahinggo buah dimakan jo caro digigik jo disedot cairan jo bijonyo (disabuik kokosan), atau dipiciak supayo kuliknyo pacah dan kalua bijonyo (makonyo diagiah namo pisitan, pijetan, bijitan). Bijonyo labiah gadang jo badagiang tipih, kokosan umumnyo taraso masam sampai masam bana.
Brachygluta floridana
Brachygluta floridana adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Scarabaeus janssensi
Scarabaeus janssensi adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Brachygluta floridana
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Molophilus (Molophilus) macquillani
Molophilus (Molophilus) macquillani adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Duku
Ragam
Kultivar duku nan paliang terkenal di Indonesia adolah duku Palembang, tarutamo karano manih rasonyo jo saketek bijonyo. Sabananyo daerah panghasia duku utamo bukanlah Kota Palembang, malainkan daerah Komering (Kabupaten OKU dan OKI) sarato babarapo wilayah lain badakek an jo Sumatra Selatan. Tampek lain nan juo manghasiakan duku adolah kawasan Kumpeh, Muaro Jambi, Jambi. Duku dari wilayah-wilayah iko dipasarkan ka bamacam daerah di Sumatra dan Jawa, dan bahkan diekspor.
2009 WM8
2009 WM8 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.441, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.8.
Duku
Ragam
Di sampiang duku palembang, bamacam daerah nan juo manghasiakan dukunyo masiang-masiang. Di Jawa, ado babarapo kawasan nan terkenal sacaro lokal adolah duku condet (dahulu juo duku menteng jo duku depok) dari saputaran Jakarta; duku papongan dari Tegal; duku kalikajar dari Purbalingga; duku karangkajen dan duku klaten dari Yogyakarta; duku matesih dari Karanganyar; duku woro dari Rembang; duku sumber dari Kudus, dan lain-lain. Di Kalimantan Selatan, dikenal duku Padang Batung dari Kabupaten Hulu Sungai Selatan.
Limonia serandi
Limonia serandi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Allohelea fruticosa
Allohelea fruticosa adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2009 WM8
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Duku
Ragam
Maingek daya tahan buahnyo nan indak sarupo duku, langsek, umumnyo dikenal sacaro labiah tabateh dan lokal. Babarapo kultivar nan populer diantaronyo adolah langsep singosari dari Malang, langsek tanjuang dari Kalsel, langsek punggur dari Kalbar, dan sebagainyo. Dari Thailand dikenal langsek uttaradit, dan dari Luzon, Filipina, dikenal langsat paete.
Manfaik jo kagunoan
Duku tarutamo ditanam untuak buahnyo, nan biaso dimakan dalam kaadaan segar. Ado juo nan mengawetkannyo dalam sirup dan dibotolkan. Kayunyo kareh, padak, baret dan awet, sahinggo acok digunokan untuak bahan pakakeh dan konstruksi rumah di pakampuangan, tarutamo kayu pisitan.
Babarapo bagian tanaman digunokan untuak ubek tradisional. Bijo duku nan pahik rasonyo, ditumbuak dan dicampua jo aia untuk ubek caciang jo ubek damam. Kilik kayunyo digunokan untuak ubek disentri jo malaria, samantaro tapuang kulik kayunyo dijadikan tapal untuak maubek gigitan kalajengking. Kulik buahnyo digunokan untuak ubek diare, dan kulik buah nan dikariangkan digunokan untuak mausia rangik dek urang Filipina jo caro dibaka. Kulik buah langsat tarutamo, dikariangkan dan diolah untuak dicampuakan dalam setanggi atau dupa.
Ekologi
Sebagai tanaman batajuak manangah, duku tumbuah rancak dalam kabun-kabun campuran (wanatani). Tanaman iko, tarutamo varietas duku, manyukoi tampek-tampek nan ternaung jo lambok. Di daerah-daerah produksinyo, duku biaonyo ditanam bacampua jo durian, patai, jariang, sarato aneka tanaman buah jo kayu-kayuan lainnyo, walaupun tetap duku nan mandominasi.
Duku biasonyo ditanam di daratan randah dengan ketinggian mancapai 600 m dpl, di wilayan jo curah hujan antaro 1.500-2.500 mm per tahun. Tanaman iko dapek tumbuah dan babuah dengan baik di baragam jenis tanah, tarutamo tipe tanah latosol, podsolik kuniang, dan aluvial. Duku manyukoi tanah batekstur sadang dan berdrainase rancak, kayo bahan organik dan saketek asam, tapi jo ketersediaan aia tanah nan cukuik. Samantaro itu varietas langsek labiah tahan manghadapi parubahan musim dan dapek manenggang musim kemarau asalkan cukuik ternaungi dan mandapekkan aia. Duku indak tahan pangganangan. Duku umumnyo babuah sakali satahun, sahinggo dikenal jo adonyo musim buah duku. Musim duku bisa balainan antaro daerah lain, namun baitu musim duku tajadi di awal musim paujan.
Pangambangbiakan
Duku biasonyo dipabanyak jo bijonyo, nan sanganjo disamaikan atau jo caro manggumpuakan cabutan semai nan tumbuah surang di bawah batang induaknyo. Akan tatapi manunggu sampai batang baru mahasiakan, mamakan wakatu nan lamo (20-25 tahun) dan alun pasti pulo kualitasnyo samo jo induaknyo.
Caro lain nan juo populer adolah mancangkoknyo. Walaupun proses mancangkok mamakan wakatu nan cukuik lamo (8-9 bulan), aka kalua setelah 134 hari ) namun batang baru hasia cangkokan alah dapek babuah diumua sekitar duo tahun. Kelemahannyo, persen kematian anakan hasil cangkokan cukuik gadang. Lagi pulo pertumbuhannyo indak sabara kuatnyo.
Kambang biak sacaro modern nan kini banyak dikarajoan adolah jo caro sambuang pucuak (grafting). Teknik iko mamungkinkan sipai-sipaik genetik batang ateh anakan nan dihasiakan samo jo induaknyo, samantaro wakatu tunggunyo dipasingek manjadi 5–6 tahun. Anakan hasia sambuang pucuak iko juo labiah kuek peranakannyo daripado anakan hasia cangkokan.
Panyebaran jo namo-namo lokal
Wilayah asal usul duku membantang dari sekitar Siam, Semenanjung Tanah Melayu sampai Borneo di timur, tamasuak juo Filipina. Di daerah-daerah itu, duku ditanam sebagai salah ciek buah-buahan nan pantiang. Bahkan varietas-varietas lia atau nan maliaa dapek ditamui di alam. Kini duku juo dibudidayakan, walau indak banyak, di Vietnam, Burma, Srilanka, India, Australia, Hawaii, Suriname, dan Puerto Rico.
Duku dikenal juo jo banyak namo, sarupo langsak, langseh, langsep, lansa (Mal.); lansones, lanzone, lanzon, dan buahan, (Fil.); langsad, longkong (Thailand); lòn bon dan bòn bon (Vietnam); langsak, duku (Burma); sarato gadu guda (Srilanka). Dalam bahasa Inggris juo disabuik sebagai langsat dan duku.
Di Indonesia sendiri duku disabuik jo berbagai namo, nan mirip maupun nan indak. Misalnyo langsat (umum); lansat, lancat (Aceh dan Sumut); lasé (Nias); langsék (Min.); langsak (Komering) langsak, lasak, rarsak, rasak (Lampung); lansét, lasat, losot, léhat, lihat, rihat, richat (Kal.); lansa, lasat, lasot, lansot, dansot, ranso, lantat (Sulut); lansa, lasa, lasé, lésé (Sulsel); lasat, lasaté, lasété, nasaté, lasato, lalasat, lasa (Maluku) dan sejenisnya. Serta langsat, langsep dan duku, dukuh (Jw.); kokosan, pisitan, bijitan (Sd.); pijetan, celuring (Jw.); celoréng (Md.; celoring, ceroring (Bali); dan lain-lain.
Padagangan
Negara-negara panghasia utamo duku adolah Malaysia, Thailand, Filipina dan Indonesia. Namun umumnyo duku habis dimakan di dalam negeri masiang-masiang, kecuali saketek nan diekspor ka Singapura dan Hongkong. Duku juo alun manembus pasa buah-buahan di Eropa jo Amerika.
Limonia serandi
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pasa grosir makanan lauik Huanan
Pasa grosir makanan lauik Huanan (Cino: 武汉 华南 海鲜 批发市场), acok disingkek pasa makanan lauik Huanan (Huanan aratinyo 'Cino Selatan'), adolah ciek pasa ewan jo makanan lauik iduik di Distrik Jianghan, Wuhan, Hubei, Cino. Pasa iko mandapek paratian media satalah ditantukan sabagai kamungkinan titiak asa pandemi koronavirus 2019-2020. Organisasi Kasihatan Dunia mandapek kaba pado 31 Desember 2019 tantang adonyo wabah pneumonia di Wuhan.
Buloloa spinicosta
Buloloa spinicosta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Contarinia johnsoni
Contarinia johnsoni adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pasa grosir makanan lauik Huanan
Dari 41 urang patamo nan dirawaik di rumah sakik karano pneumonia jo rasmi disabuik kanai infeksi SARS-CoV-2 badasa asia pamaresoan laboratorium pado 2 Januari 2020, duo partigonyo lai pai ka pasa iko. Pado 1 Januari 2020, pasa ditutuik untuak prosedur sanitasi jo desinfeksi. Tigo puluah tigo dari 585 sampel lingkuangan nan diparoleh dari pasa manunjuakan bukti panyakik koronavirus 2019 (COVID-19), manuruik Pusek Pangandalian jo Pancagahan Panyakik Cino.
(288282) 2004 AH4
(288282) 2004 AH4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.175, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Contarinia johnsoni
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Megaselia leleupi
Megaselia leleupi adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).