cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(59191) 1999 AS24
(59191) 1999 AS24 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 15 Januari 1999 dek ODAS di Caussols.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dziedzickia flavonigra
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Patelloa setifrons
Patelloa setifrons adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Pseudogaurotina splendens
Pseudogaurotina splendens adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(163263) 2002 GA71
(163263) 2002 GA71 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.056, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(60265) 1999 XY22
(60265) 1999 XY22 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Desember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Synaptola
Synaptola adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ormosia (Ormosia) notmani
Ormosia (Ormosia) notmani adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(60265) 1999 XY22
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ormosia (Ormosia) notmani
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Synaptola
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(350523) 2000 EA14
(350523) 2000 EA14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.202, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trypanaeus hubenthali
Trypanaeus hubenthali adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Harian, Samosir
Harian adolah marupoan sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Samosir, provinsi Sumatera Utara, Indonesia.
Driopea nigrofasciata
Driopea nigrofasciata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Walckenaeria plumata
Walckenaeria plumata adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Walckenaeria dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1979 dek Millidge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Italia.
(440012) 2002 LE27
2002 LE27 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.454, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(56405) 2000 FH17
(56405) 2000 FH17 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Maret 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77636) 2001 KE56
(77636) 2001 KE56 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Daftar Bupati Kepulauan Mentawai
Barikuik iko adalah Daftar Bupati Kepulauan Mentawai dari maso ka maso. {{legend|#CD0000|Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan|border=1px solid #AAAAAA}}
(51190) 2000 HF94
(51190) 2000 HF94 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dichaetomyia noongensis
Dichaetomyia noongensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(68262) 2001 EW9
(68262) 2001 EW9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Liriomyza periorbita
Liriomyza periorbita adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(275006) 2009 TM39
(275006) 2009 TM39 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.056, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.0.
Thinodromus arcuatus
Thinodromus arcuatus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Myrmarachne simplexella
Myrmarachne simplexella adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Myrmarachne dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1951 dek Roewer.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Madagaskar.
Callyspongia (Cladochalina) fibrosa
Callyspongia (Cladochalina) fibrosa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Callyspongia dan famili  Callyspongiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1886 dek Ridley & Dendy.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Callyspongia (Cladochalina) fibrosa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Monohelea novaguinensis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Anomiopus germari
Anomiopus germari adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
2010 PO2
2010 PO2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.290, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.2.
Eutrichota interior
Eutrichota interior adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dasineura tamaricicola
Dasineura tamaricicola adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2010 PO2
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dasineura tamaricicola
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Eutrichota interior
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Mycomya lenticulata
Mycomya lenticulata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Neolophonotus percus
Neolophonotus percus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Physemocecis hartigi
Physemocecis hartigi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(54758) 2001 KP59
(54758) 2001 KP59 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Epierus vandepolli
Epierus vandepolli adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Megacyllene spixi
Megacyllene spixi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Meledonus californicus
Meledonus californicus adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Megacyllene spixi
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Paratropus khandalensis
Paratropus khandalensis adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Nealcidion cuspidatum
Nealcidion cuspidatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lepturges festivus
Lepturges festivus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ikan Kaluih
Ikan kaluih (Osprhronemus gouramy) tamasuak ikan aia tawa nan taseba di kawasan Asia Tenggara. Pado aspek bisnis, jinih ikan ko sangaik dituju dek harago juanyo nan cukuik tinggi dan relatif stabil dibandiang ikan aia tawa lainnyo.
Ikan kaluih banyak iduik di parairan Indonesia. Pado habitat alaminyo, ikan ko dapek iduik cukuik lamo. Laju patumbuahan ikan kaluih ko tagolong lamo jikok dibandiang ikan budidayo komersial lainnyo, sarupo ikan nila jo ikan ameh.
Aulagromyza atlantidis
Aulagromyza atlantidis adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Corynoneura prima
Corynoneura prima adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Aulagromyza atlantidis
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Corynoneura prima
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Callyspongia (Cladochalina) foliacea
Callyspongia (Cladochalina) foliacea adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Callyspongia dan famili  Callyspongiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1797 dek Esper.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Callyspongia (Cladochalina) foliacea dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Latrunculia (Latrunculia) brevis
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Latrunculia (Latrunculia) brevis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Mycale (Mycale) macginitiei
Mycale (Mycale) macginitiei adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mycale dan famili  Mycalidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1930 dek de Laubenfels.
(52380) 1993 FG83
(52380) 1993 FG83 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Maret 1993 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Toxomerus virgulatus
Toxomerus virgulatus adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Teuchophorus fuscihalteratus
Teuchophorus fuscihalteratus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(74636) 1999 RK52
(74636) 1999 RK52 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhopalophora paraensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sitio-Tio, Samosir
Sitio-Tio adolah marupoan sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Samosir, provinsi Sumatera Utara, Indonesia.
Latrunculia (Latrunculia) bocagei
Latrunculia (Latrunculia) bocagei adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Latrunculia dan famili  Latrunculiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1886 dek Ridley & Dendy.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Latrunculia (Latrunculia) bocagei dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Teuchophorus fuscihalteratus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(63353) 2001 FZ135
(63353) 2001 FZ135 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Toxomerus virgulatus
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Megaselia humida
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Cornuscoparia ochracea
Cornuscoparia ochracea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Mycale (Mycale) macrochela
Mycale (Mycale) macrochela adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mycale dan famili  Mycalidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1932 dek Burton.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Mycale (Mycale) macrochela dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Gonomyia (Leiponeura) novocaledoniae
Gonomyia (Leiponeura) novocaledoniae adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Micrathena nigrichelis
Micrathena nigrichelis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1908 dek Strand.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil, Paraguay, Uruguay, Argentina.
Gonomyia (Leiponeura) novocaledoniae
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Onthophagus panoplus
Onthophagus panoplus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bledius subterraneus
Bledius subterraneus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Parang Belastiang
Latar balakang
Parang belastiang nan tajadi di Kamang dapek disabuik juo jo Parang Kamang. Dinamoan jo belastiang, karano diambiak dari bahaso Balando nan aratinyo pajak, nan manjadi pangka parang ko. Pado maso itu Pamarintah Hindia Balando nan bakuaso kakurangan dana pamasukan dari hasia buah kopi jo hasia tani lainnyo nan di tanam sacaro pakso dek masyarakaik katiko itu. Kaadaan kauangan Balando katiko itu nan indak saimbang mambuek Pamarintah Hindia Balando mambuek aturan baru nan dibabankan ka masyarakaik yaitunyo masyarakaik musti mambayia pitih pajak ka Balando. Pajak tasabuik mulai balaku di Sumatera Barat sajak 1 Maret 1908. Dek karano itulah masyarakaik Minangkabau sangaik manulak kabijakan tasabuik. Hinggo akhianyo pado Ari Akaik tanggal 15 Juni 1908, batapatan jo Balando nan datang dari Fort de Kock (namo lamo Bukiktinggi) pado malam hari lansuang manyarang masyarakaik Kamang nan manulak mambayia pajak. Mako tajadi lah parang belastiang tasabuik nan partamo kalinyo.
Faktor panyabab
Tajadi parang iko dek masyarakaik manulak paraturan nan diagiah pamarintah Hindia Balando ka masyarakaik Minangkabau katiko itu. Babarapo faktor panyabab masyarakaik manulak sarato mambuek masyarakaik berang diantaronyo iolah Balando maingkari Pajanjian Plakat Panjang nan isinyo Balando indak ka mamunguik apopun dari masyarakaik. Faktor kaduo dek masyarakaik musti pulo mananam kopi, ciek kaluarga musti mananam kopi sabanyak 150 batang dalam sataun. Salanjuiknyo masyarakaik musti manjua hasia panen kopinyo ka Balando jo harago nan murah. Dan tarakhia tantunyo panarapan pajak. Pajak nan ditatapkan antaro lain pajak kapalo (hoofd belasting), pajak barang masuak/cukai (inkomsten belasting), pajak rodi (hedendisten), pajak kamanangan/labo (wins belasting), pajak rumah tanggo (meubels belasting), pajak dabiah taranak (slach belasting), pajak timbakau (tabak belasting), jo pajak rumah adat (adat huizen belasting).
Parang Kamang
Perang Kamang marupokan parang balastiang nan tajadi di Kamang, Agam taun 1908. Daerah Kamang talatak kiro-kiro 16 km dari Fort de Kock sarato daulunyo manjadi basis pandukuang Tuanku Nan Renceh samaso Parang Paderi.
Mulonyo Pamarintah Hindia Balando manarapkan pajak ateh hasia taranak masyarakaik. Aturan ko kudian ditulak masyarakaik. Puncak dari palawanan ko adolah katiko Pamarintah Hindia Balando mangirim pasukan pado 15 Juni 1908 ka Kamang. Masyarakaik malawan baliak jo basinjato nan dipimpin dek Syekh H. Abdul Manan. Baliau gugua di medan parang dan anaknyo, H. Ahmad Marzuki, ditangkok dek Tantara Hindia Balando. Dek parang ko, 100 urang maningga dek tatembak, samantaro dari pihak tantara ado 12 urang maningga jo labiah kurang 20 urang luko-luko. Bakaba pulo takaik kajadian itu, kudo punyo niniak dari Mohammad Hatta tatembak samaso parang. Sainggo niniak pai ka gaduang residen Padang dan mamberangan sang Residen. Amrin Imran mancataik Niniak Mohammad Hatta sabagai urang pamberang.
Parang Manggopoh
Perang Manggopoh balansuang di Manggopoh, Sumatera Barat dipimpin dek Siti Manggopoh. Masyarakaik maraso taino mambayia pajak ka Hindia Balando dek tanah tasabuik alah dipunyoi turun tamurun. Masyarakaik akhianyo barani malawan dek mandapek kaba baso masyarakaik Kamang alah dulu malawan. Dek parang ko, 53 urang tantara kolonial maningga. Samantaro korban dari masyarakaik ado 7 urang maningga sarato 7 urang tatangkok tamasuak Siti Manggopoh.
Rhamphinina
Rhamphinina adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Haroldius pahangensis
Haroldius pahangensis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Rhamphinina
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Ormosia (Ormosia) nyctopoda
Ormosia (Ormosia) nyctopoda adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Haroldius pahangensis
Kumbang iko punyo antena lamela.
Demonax inhumeralis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ceroplesis conradti
Ceroplesis conradti adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(32906) 1994 RH
(32906) 1994 RH adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.441, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 15.8.
Urgleptes laxicollis
Urgleptes laxicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Obereopsis atritarsis
Obereopsis atritarsis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Comatacta nautlana
Comatacta nautlana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Araneus pseudosturmii
Araneus pseudosturmii adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1990 dek Yin et al.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Cino.
Walckenaeria prominens
Walckenaeria prominens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Walckenaeria dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1983 dek Millidge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kanada.
(13782) 1998 UM18
(13782) 1998 UM18 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.134, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 11.4.
(50422) 2000 DB10
(50422) 2000 DB10 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Pebruari 2000 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Phakellia sur
Phakellia sur adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Phakellia sur dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Willardia caicosensis
Willardia caicosensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari kelas Demospongiae, filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Willardia caicosensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2001 VE2
2001 VE2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.181, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Brychosoma hilare
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Ligyra satyrus
Ligyra satyrus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Canthyporus
Canthyporus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eriophora neufvilleorum
Eriophora neufvilleorum adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1930 dek Lessert.
Anastrepha pseudoparallela
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Callyspongia (Cladochalina) glomerata
Callyspongia (Cladochalina) glomerata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Callyspongia dan famili  Callyspongiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1897 dek Whitelegge.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Callyspongia (Cladochalina) glomerata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Eriophora neufvilleorum
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kongo, Ethiopia.
(67582) 2000 SN119
(67582) 2000 SN119 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Coenosia
Coenosia adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Onan Runggu, Samosir
Onan Runggu adolah marupoan sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Samosir, provinsi Sumatera Utara, Indonesia.
Wurda wyperfeldensis
Wurda wyperfeldensis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Labigastera latiforceps
Labigastera latiforceps adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Phlebotomus neglectus
Phlebotomus neglectus adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
2011 UD256
2011 UD256 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.599, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(57065) 2001 NZ6
(57065) 2001 NZ6 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 14 Juli 2001 dek NEAT di Palomar.
Synaptola armipes
Synaptola armipes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gymnopternus metallicus
Gymnopternus metallicus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Synaptola armipes
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2010 LK109
2010 LK109 adolah sabuah objek Transneptunus. Saroman objek Transneptunus pado umumnyo, objek ko mangorbit Matoari dari jarak nan labiah jauah dari planet Neptunus.
Cloniophorus chrysaspis
Cloniophorus chrysaspis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Finlaya gressitti
Finlaya gressitti adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
(353211) 2009 SQ355
(353211) 2009 SQ355 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.069, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hydaticus parallelus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Paradjinga marmorata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Atrichocera moultoni
Atrichocera moultoni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Brunettia remostyla
Brunettia remostyla adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Ormosia (Ormosia) officiosa
Ormosia (Ormosia) officiosa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(77637) 2001 KH56
(77637) 2001 KH56 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(54759) 2001 KA60
(54759) 2001 KA60 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Mei 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mycale (Mycale) madraspatana
Mycale (Mycale) madraspatana adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mycale dan famili  Mycalidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1914 dek Annandale.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Mycale (Mycale) madraspatana dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Tolmerus illucens
Tolmerus illucens adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Glenea nigromarginella
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Clinohelea damascenoi
Clinohelea damascenoi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Shannonomyia (Shannonomyia) brevinervis
Shannonomyia (Shannonomyia) brevinervis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(61622) 2000 QD101
(61622) 2000 QD101 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Asphondylia caprariae
Asphondylia caprariae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Acanthoptura sericeicollis
Acanthoptura sericeicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Latrunculia (Latrunculia) cratera
Latrunculia (Latrunculia) cratera adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Latrunculia dan famili  Latrunculiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1869 dek du Bocage.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Latrunculia (Latrunculia) cratera dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Milesia balteata
Milesia balteata adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Nainggolan, Samosir
Nainggolan adolah marupoan sabuah kecamatan nan ado di kabupaten Samosir, provinsi Sumatera Utara, Indonesia.
Mycetophila alata
Mycetophila alata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phlegra lugubris
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Afrika Barat.
Latrunculia (Latrunculia) crenulata
Latrunculia (Latrunculia) crenulata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Latrunculia dan famili  Latrunculiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1993 dek Lévi.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Latrunculia (Latrunculia) crenulata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Walckenaeria puella
Walckenaeria puella adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Walckenaeria dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1983 dek Millidge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Serikat.
Pinot noir
Pinot noir adolah sabuah varietas anggur wine sirah dari spesies Vitis vinifera. Namo tasabuik marujuak jua kapado wine-wine nan utamonyo tabuek dari anggur Pinot noir.
Anggur pinot noir tumbuah di saluruah dunia, sabagian gadang di kawasan sajuak, tapi anggur tasabuik biasonyo dikaikkan jo kawasan Burgundy, Parancih.
Synaptola brevicornis
Synaptola brevicornis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Morellia prolectata
Morellia prolectata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Exorista rapax
Exorista rapax adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(72122) 2000 YV63
(72122) 2000 YV63 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Calospatha fagicola
Calospatha fagicola adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eunidia ochreoornata
Eunidia ochreoornata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Sciades carolinensis
Sciades carolinensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Calospatha fagicola
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Sciades carolinensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Callyspongia (Cladochalina) longissima
Callyspongia (Cladochalina) longissima adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Callyspongia dan famili  Callyspongiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1864 dek Duchassaing & Michelotti.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Callyspongia (Cladochalina) longissima dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Eunidia ochreoornata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(78893) 2003 SJ48
(78893) 2003 SJ48 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 September 2003 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dohrniphora pallidens
Dohrniphora pallidens adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Komputer
[[Berkas:Personal_computer,_exploded_4.svg|jmpl|323x323px|Bagian-bagian Komputer Personal terdiri dari:
1: Monitor
2: Papan induk
4: Slot ATA
5: Memori Akses Acak (MAA)
Copelatus instriatus
Copelatus instriatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Komputer
8: Penggerak cakram optis
9: Cakram keras
10: Papan Tombol
11: Tetikus ]] Komputer adolah pengkakeh nan dipakai untuak mangolah data manuruik prosedur nan alah dirumuskan. Kato computer awalnyo dipagunoan untuak manggambarkan urang nan karajonyo mangarajoan perhitungan aritmetika, samo jo tanpa pengkakeh bantu, tapi arati kato iko kamudian dipindahan kapado mesin inyo sendiri. Asal mulanyo, pangolahan informasi hampia eksklusif bahubungan jo masalah aritmetika, tapi komputer modern dipakai untuak banyak tugas nan indak bahubungan jo matematika.
Dalam arati sarupo jo itu ado pangkakeh bantuak slide rule, jenis kalkulator mekanik mulai dari abakus jo sataruihnyo, sampai sadolah komputer elektronik nan kontemporer. Istilah labiah baik nan cocok untuak arati lueh sarupo "komputer" adolah "nan mangolah informasi" atau "sistem pangolah informasi." Salamo bertahun-tahun alah ado babarapo arati nan babeda dalam kato "komputer", jo babarapo kato nan babeda tamasuak sekarang disabuik sabagai komputer.
Charles Babbage mandisain mesin hituang patamo nan disabuik mesin analitikal. Salain itu, babagai pangkakeh mesin sederhana bantuak slide rule juo alah dapek dikatoan sabagai komputer.
Jinih
Sakalipun demikian, definisi di ateh mencakuik banyak pangkakeh khusus nan hanyo dapek mamparhitungan ciek atau babarapo fungsi. Katiko mampartimbangkan komputer modern, sifek nan paliang mambedoan inyo dari pangkakeh panghituang nan terdahulu inyolah jo pemrograman nan batua, sadolah komputer dapek mengemulasi sifek apo pun (meskipun barangkali dibatehi dek kapasitas panyimpanan jo kacapekan nan babeda), jo, memang dipicayo bahwa mesin sekarang dapek maniru pangkakeh perkomputeran nan akan diciptakan manusio pado masa depan (meskipun niscaya labiah lambek). Dalam suatu pengertian, bateh kemampuan iko adolah tes nan baguno karano manganalan komputer "makasuik umum" dari pangkakeh makasuik istimewa nan labiah awal. Definisi dari "makasuik umum" dapek diformulasian ka dalam syarat bahwa suatu mesin harus dapek maniru Mesin Turing universal. Mesin nan dapek definisi iko dikana sabagai Turing-lengkap, jo nan patamo kali muncua pado tahun 1940 di tangah kasibukan perkembangan di sadolah dunio. Caliak artikel sejarah perkomputeran untuak labiah banyak detail periode iko.