cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hybomitra afasciata
Hybomitra afasciata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(73068) 2002 FK33
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chrysotus longiventris
Chrysotus longiventris adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Geodia poculata
Geodia poculata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1913 dek B�sraug.
(64870) 2001 YU60
(64870) 2001 YU60 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Phaonia compressipalpis
Phaonia compressipalpis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(64870) 2001 YU60
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Geodia poculata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia poculata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(50086) 2000 AT90
(50086) 2000 AT90 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo jo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pelecopsis amabilis
Pelecopsis amabilis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pelecopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1884 dek Simon.
Condylostylus surinamensis
Condylostylus surinamensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pelecopsis amabilis
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Aljazair.
(52007) 2002 EQ47
(52007) 2002 EQ47 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Maret 2002 dek NEAT di Palomar.
Phaonia compressipalpis
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(52007) 2002 EQ47
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(72919) 2001 SJ45
(72919) 2001 SJ45 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Condylostylus surinamensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Tribelos intextum
Tribelos intextum adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(331050) 2009 VH107
(331050) 2009 VH107 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.091, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.3.
Mormia curvistylis
Mormia curvistylis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
2013 FA8
2013 FA8 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.674, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Oxypoda filiformis
Oxypoda filiformis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Ophiomyia lutzi
Ophiomyia lutzi adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Bombylius fulvipes
Bombylius fulvipes adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Musaria
Musaria adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Timea fasciata
Timea fasciata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Timea fasciata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Dolichopus campestris
Dolichopus campestris adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(248976) 2007 DM97
(248976) 2007 DM97 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.079, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2005 RV24
2005 RV24 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.882, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.6.
Dolichopus campestris
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Scaptia auripilosa
Scaptia auripilosa adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Drosophila gigas
Drosophila gigas adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Microrhodopis rufipennis
Microrhodopis rufipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Haematopota fraterna
Haematopota fraterna adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Austrolimnophila (Archilimnophila) subunicoides
Austrolimnophila (Archilimnophila) subunicoides adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Rymosia pectinacea
Rymosia pectinacea adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Centruropsis dorcadionoides
Centruropsis dorcadionoides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Geodia punctata
Geodia punctata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1909 dek Hentschel.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia punctata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Glenea fasolii
Glenea fasolii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anoplodera atramentaria
Anoplodera atramentaria adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Eumicrotipula) curinao
Tipula (Eumicrotipula) curinao adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Copelatus compertus
Copelatus compertus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Drosophila salpina
Drosophila salpina adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
2002 GQ
2002 GQ adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.378, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 26.3.
Maruina boulderina
Maruina boulderina adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2002 GQ
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Maruina boulderina
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Tabanus pseudocingulatus
Tabanus pseudocingulatus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pelecopsis aureipes
Pelecopsis aureipes adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pelecopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1962 dek Denis.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Maroko.
Tabanus pseudocingulatus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Hyllisia damarensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Oberea holatripennis
Oberea holatripennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Istano Rajo Balun
Istano Rajo Balun marupokan sabuah bangunan istano nan masih tajago dan tagak kokoh di Alam Surambi Sungai Pagu. Istano Rajo Balun talatak di Jorong Balun, Nagari Pakan Rabaa, Muarolabuah, Kecamatan Koto Parik Gadang Diateh, Kabupaten Solok Selatan. Istano iko sangaik mudah untuak ditamukan, dek lataknyo dakek dari pinggia jalan rayo. Jikok dari Padang, Istano Rajo Balun iko nampak sasudah gerbang ameh Saribu Rumah Gadang sabalah suok.
Istano Rajo Balun ko banamo langkok Istano Rajo Daulat Yang Dipatuan Tuangku Rajo Bagindo Adat Alam Surambi Sungai Pagu. Ado juo nan mampasingkeknyo manjadi Istano Tuangku Rajo Balun. Istano ko bangunannyo barupo rumah gadang. .
Tuangku Rajo Bagindo
Istano Tuangku Rajo Balun iko marupokan istano dari Karajaan Alam Surambi Sungai Pagu. Karajaan ko bapusat di Pasia Talang, nan daerah rantaunyo di Banda Sapuluah. Karajaan ko mambantang dari Surian hinggo Rantau XII Koto (Sangir). Karajaan iko dipimpin dek ampek rajo sakaligus. Ampek urang rajo iko barasa dari ampek suku nan ado, yaitu suku Kampai, Panai, Tigo Lareh, dan Malayu. Tuangku Rajo Bagindo iko barasa dari suku Kampai nan bafungsi sabagai rajo adaik nan punyo basa kain langkok puriang. Rajo iko bawenang dalam mauruih urusan adaik, ekonomi, jo manguasoi tambo alam.
Sajarah
Istano Rajo Balun ko dipakirokan alah ado sajak 600 taun sabalumnyo. Kini istano ko alah ditatapan manjadi cagar budayo banomor TB/A/16/2007. Pado maso panjajahan, Balando mambaka istano ko dek maanggap istano ko sabagai tampek basis Tantara RI di bawah pimpinan Syafrudin Prawiranegara dan uniknyo istano ko indak manjadi abu. Kabanyo ado mukaluak gaik nan manjago Istano ko barupo harimau jo ula nan barasa dari bukik balakang rumah ko. Salanjuiknyo jaman panjajahan Japang, rangkiang istano singajo dibaka nan kini ko indak ado lai. Di dalam istano ko tasimpan naskah kuno nan barisi tantang hubuangan Pagaruyuang jo rantau (Sultan nan Salapan abaik 15-16M) jo struktur Karajaan Alam Surambi Sungai Pagu.
Bantuak Bangunan
Bangunan Istano Rajo Balun iko tadiri ateh 8 atok bagonjong, duo anjuang nan ado di sisi kida sabagai tampek duduak rajo jo sisi suok untuak tampek duduak puti. Dindiangnyo panuah jo ragi nan barono sirah, kuniang, jo ijau. Tingkok di istano ko bajumlah limo tingkok (jandela). Iko malambangan rukun islam nan 5 rukun. Tonggaknyo bajumlah 24 tonggak nan bamukasuik ado 24 pangulu nan ado. Laman jo sakaliliang istano ko ditumbuahi buah-buahan jo tanaman-tanaman ieh. Mulo masuak istano ko, ado ruang nan bafungsi untuak manarimo tamu, tampek ko banamo surambi lua. Di ruang tangah, dindiang dari istano ko barisi banyak foto rajo dari generasi ka generasi salanjuiknyo. Di anjuangnyo ado juo karamik-karamik, alaik untuak makan, pariasan puti, baju rajo jo puti, sampai sanjato tombak jo karih. Inggo kini, istano ko masih tapaliaro. Istano ko dipiaro dek Puti Ros Dewi Balun, baliau salaku generasi ka-16 dari Tuangku Rajo Bagindo. Sampai kini istano ko taruih dikunjuangi dek pelajar, mahasiswa, dosen, sampai wisatawan asiang.
(430851) 2005 LT53
2005 LT53 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.054, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(70598) 1999 TP185
(70598) 1999 TP185 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culex lineatus
Culex lineatus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Clinodiplosis alternantherae
Clinodiplosis alternantherae adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2004 PG20
2004 PG20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.267, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.5.
Clinodiplosis alternantherae
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
2004 PG20
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus gandju
Kumbang iko punyo antena lamela.
Thricops nepalensis
Thricops nepalensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Baumhaueria tibialis
Baumhaueria tibialis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Geodia ramodigitata
Geodia ramodigitata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1880 dek Carter.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia ramodigitata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(69863) 1998 SD59
(69863) 1998 SD59 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 September 1998 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Micropsectra nohedensis
Micropsectra nohedensis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hercostomus krivosheinae
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Micropsectra nohedensis
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2005 RP6
2005 RP6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.577, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Asynapteron equatorianum
Asynapteron equatorianum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neomelaniconion albiradius
Neomelaniconion albiradius adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Tipula (Pterelachisus) luridorostris
Tipula (Pterelachisus) luridorostris adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Salpingogaster diana
Salpingogaster diana adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Gonomyia (Gonomyia) remigera
Gonomyia (Gonomyia) remigera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Liriomyza aterrima
Liriomyza aterrima adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Phytoecia nigriventris
Phytoecia nigriventris adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(50087) 2000 AH91
(50087) 2000 AH91 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo jo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(78560) 2002 RL154
(78560) 2002 RL154 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 September 2002 dek NEAT di Haleakala.
(433294) 2013 CO197
2013 CO197 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.065, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
(78560) 2002 RL154
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(433294) 2013 CO197
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(392461) 2010 XT65
2010 XT65 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.056, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Thrypticus pygmaeus
Thrypticus pygmaeus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Scaptia auripleura
Scaptia auripleura adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Megaselia sordescens
Megaselia sordescens adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Hexatoma (Eriocera) gamma
Hexatoma (Eriocera) gamma adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2013 FX7
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(62966) 2000 VB45
(62966) 2000 VB45 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhabdomyia spinosa
Rhabdomyia spinosa adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(253062) 2002 TC70
(253062) 2002 TC70 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.197, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Clathrina luteoculcitella
Clathrina luteoculcitella adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1999 dek Wörheide & Hooper.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Clathrina luteoculcitella dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Stenus strangulatus
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Saperda simulans
Saperda simulans adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sumbayang
Sumbayang atau sholat (bahaso Arab: صلاة) suatu ibadah nan ado dalam agamo Islam untuak manyambah Allah, nan dimulai dari Takbiratul Ihram alah itu diakhiri jo Salam. Sacaro bahaso, salat barasa dari bahaso Arab nan aratinyo do'a.
Araneus amygdalaceus
Araneus amygdalaceus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1864 dek Keyserling.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Mauritius.
Exhyalanthrax intermedius
Exhyalanthrax intermedius adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Pelecopsis biceps
Pelecopsis biceps adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pelecopsis dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1962 dek Holm.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Tanzania.
Dolichopus cilifemoratus
Dolichopus cilifemoratus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Limnophila (Limnophila) implicita
Limnophila (Limnophila) implicita adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Helina mulcata
Helina mulcata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Eucelatoria dissepta
Eucelatoria dissepta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chetogena gelida
Chetogena gelida adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Toxorhina (Ceratocheilus) cocottensis
Toxorhina (Ceratocheilus) cocottensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Catharsius spectabilis
Kumbang iko punyo antena lamela.
Villa andamanensis
Villa andamanensis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cephalallus
Cephalallus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Villa andamanensis
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Hydroporus glabriusculus
Hydroporus glabriusculus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Tetrabezzia soeiroi
Tetrabezzia soeiroi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Leptoconops doyeni
Leptoconops doyeni adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(52008) Johnnaka
(52008) 2002 EP111 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Maret 2002 dek CSS di Catalina.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(423407) 2005 MN5
2005 MN5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.020, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Geodia ramosa
Geodia ramosa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Geodia dan famili  Geodiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1928 dek Topsent.
(73069) 2002 FM34
(73069) 2002 FM34 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Maret 2002 dek LINEAR di Socorro.
Geodia ramosa
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Geodia ramosa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(73069) 2002 FM34
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bactrocera pectoralis
Bactrocera pectoralis adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Lutzomyia auraensis
Lutzomyia auraensis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
(72920) 2001 SK79
(72920) 2001 SK79 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia dennerti
Megaselia dennerti adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Neolimnophila daedalea
Neolimnophila daedalea adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Sthenias javanicus
Sthenias javanicus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trupanea fenwicki
Trupanea fenwicki adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Sthenias javanicus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pachyteria samarahanensis
Pachyteria samarahanensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus abeillei
Onthophagus abeillei adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pachyteria samarahanensis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Onthophagus abeillei
Kumbang iko punyo antena lamela.
Backomyia schlingeri
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Rhipidia (Rhipidia) cermatoleuca
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(64871) 2001 YW60
(64871) 2001 YW60 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Desember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Forcipomyia squamitibialis
Forcipomyia squamitibialis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2002 FT6
2002 FT6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.463, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Simaetha tenuior
Simaetha tenuior adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Simaetha dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1882 dek Keyserling.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Nugini, Australia Barat, Queensland.
Tipula (Sinotipula) thibetana
Tipula (Sinotipula) thibetana adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Microstylum scython
Microstylum scython adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Wortel
Wortel, atau bahaso latinyo Daucus Carota, adolah tumbuahan biennial (punyo siklus hiduik 12 - 24 bulan) nan manyimpan karbohidrat dalam jumlah banyak untuak tumbuahan tasabuik babungo pado tahun kaduo. Batang bungo tumbuah satinggi sakitar 1 m, dengan bungo bawarna putiah, nan rasonyo manih langu. Bagian nan dapek dimakan dari wortel ko adolah bagian umbi atau akanyo.
Kagunoan
Wortel dapek dimakan dengan babagai caro. Pado wortel nan mantah hanyo 3% β-ririencha nan dilapehan salamo proses pancernaan, proses iko dapek ditingkekan hinggo 39% malalui pulping, mamasaknyo jo manambahan minyak sawit. Bisa juo dengan caro di buek jus wortel dan kanduangan vitaminnyo hampia samo jo wortel nan dimakan lansuang sajo. Wortel ko sangaik baguno untuak kasehatan, tarutamo kasehatan mato.
Pananaman
Untuak mandapekan hasia nan optimal wortel harus dibudidayoan di dataran tinggi dengan katinggian minimal 1000 mdpl dengan temperatur udaro optimal 15 -21 derajat Celsius. Karano alasan tasabuik kabun wortel biaso banyak ditamuan di daerah Batu, Nongkojajar, Dieng jo Priangan.
Nutrisi
Wortel manganduang vitamin A nan baiak untuak kasehatan mato. Mangkonsumsi wortel sangaik rancak untuak panglihatan pado mato, tarutamo bisa maningkekan pandangan jarak jauah. Salain vitamin A, wortel manganduang pulo vitamin B1, B2, B3, B6, B9, jo C, kalsium, zat besi, magnesium, fosfor, kalium, jo sodium.
Lispocephala comata
Lispocephala comata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Diplonevra
Diplonevra adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Pterolophia mediochracea
Pterolophia mediochracea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Medetera cyanogaster
Medetera cyanogaster adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Parallelodiplosis florida
Parallelodiplosis florida adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hybomitra mendesi
Hybomitra mendesi adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Benteng Fort de Kock
Fort de Kock adolah benteng paninggalan Balando nan ado di Kota Bukittinggi, Sumatera Barat, Indonesia. Benteng iko ditagakan dek Kapten Bouer pado taun 1825 pado maso Hendrik Merkus de Kock sawakatu manjadi komandan Der Troepen sarato Wakie Gubernur Jenderal Hindia Balando, karano itulah benteng iko dikana jo namo Benteng Fort De Kock. Benteng nan talatak di ateh Bukit Jirek iko digunoan dek Tentara Balando sabagai kubu partahanan dari parlawanan rakyaik Minangkabau terutamo sajak malatuihnyo Parang Paderi pado taun 1821-1837. Di dakek benteng masih ado juo nampak badia-badia jaman saisuak tapeknyo pado abaik ka 19. Pado tahun-tahun selanjuiknyo, di dakek benteng iko tumbuah  pulo kota nan diagia namo Fort de Kock, kini Bukittinggi.
Sajarah
Benteng Fort de Kock digunoan dek Tentara Balando sabagai kubu partahanan dari parlawanan rakyaik Minangkabau tarutamo sajak malatuihnyo Parang Paderi pado taun 1821-1837 .Samaso pamarintahan Bealan­do, Bukittinggi dijadian sabagai  pusek pamearintahan, kota iko diseabuik seabagai Gemetelyk Resort pado taun 1828. Sajak taun 1825 pamarintah Kolonial Balan­do alah menagakan ciek benteng di kota iko sabagai tampek partahanan, nan sampai kini banyak urang asiang dapek maliek langsuang benteng nan banamo Fort de Kock tu. Salain tu, kota iko ndak hanyo dijadian sabagai pusek pamearintahan sarato jo tampek partahanan dek pamarintah kolonial Balando, tapi dijadiaan juo sabagai tampek malapeh panek dek para opsir Balando nan berado di wilayah jajahannyo.
Diplothorax coronatus
Diplothorax coronatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Benteng Fort de Kock
Sajarah
Fort de Kock diba­ngun juo sabagai tando bahwasanyo Kolonial Balando alah dapek manduduki daerah di Sumatera Barat. Benteng itu maru­pokan tando panjajahan dan lawehnyo kakuasaan Balando untuak wilayah Bukittinggi,Agam, jo Pasaman. Balando yo bana cadiak untuak barado di Su­ma­tera Barat, inyo maman­faaikan konflik intern pado wakatu itu, yaitunyo konflik nan tajadi antaro kalompok adaik jo kalompok agamo. sarato Balando tu ikuik mambantu kalompok adaik, guno manakan kalompok aga­mo salamo Parang Paderi nan tajadi taun 1821 hinggo taun 1837.
Diplothorax coronatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Benteng Fort de Kock
Sajarah
Belando nan mambantu kaum adaik melahiekan sabuah kato sapakaik bahwasanyo Balando dibuliahan mambangun basis partahan militer nan dibangun Kapitain Bauer di puncak Bukit Jirek Hill, nan kamudian diagia namo Fort de Kock.
Sasudah mambangun di Bukit Jirek, Pamarintah Kolo­nial Belando pun melanjuikan rencananyo maambiek alih babarapo bukik lai mode Bukik Sarang Gagak, Bukik Tambun Tulang, Bukik Cubadak Bungkuak, jo Bukik Malam­bung. Di daerah tu juo dibangun gedung kantua, rumah dinas pamarintah, kom­pleks pamakaman, pasa, sarana transportasi, sakolah sarato jo tampek rekreasi. Pambangunan nan dilakuan dek pamarintahan Kolonial Balando tu dalam istilah Minangkabau disabuik jo “tajua nagari ka Bulando” nan artinyo dalam bahaso indonesia Terjual nagari pado Balando. Pado maso tu Kolonial Balando manguasai 75 persen wilayah dari limo desa nan dijadian pusek usaho jua bali..
Kaadaan kini
Sajak direnovasi pado taun 2002 lalu dek pamarintah daerah, Fort de Kock, kawasan benteng Fort de Kock kini barubah manjadi Taman Kota Bukittinggi (Bukittinggi City Park) jo Taman Buruang Tropis (Tropical Bird Park). sampai  kini, Benteng Fort de Kock masih ado sabagai bangunan bacat putih-hijau satinggi 20 m. Benteng Fort de Kock disaratoi jo badia ketek di kaampek suduiknyo. Kawasan dakek benteng alah dipuga dek pamarintah daerah manjadi sabuah taman jo banyak papohonan rindang sarato ado pulo mainan anak-anak.