cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Limnophora mallochi
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Araucosimus superbus
Araucosimus superbus adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phonomyia aristata
Phonomyia aristata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Araucosimus superbus
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Phonomyia aristata
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Taxodiomyia
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Psammastra oxygigas
Psammastra oxygigas adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Psammastra oxygigas dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Craniella schmidtii
Craniella schmidtii adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Craniella dan famili  Tetillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1886 dek Sollas.
Nemorilla appendiculata
Nemorilla appendiculata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Esenbeckia scionodes
Esenbeckia scionodes adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ectenessa guttigera
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(58132) 1981 EW39
(58132) 1981 EW39 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Maret 1981 dek S J Bus di Siding Spring.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(60777) 2000 GS162
(60777) 2000 GS162 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Otroea
Otroea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Heterops dimidiatus
Heterops dimidiatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dacus nanus
Dacus nanus adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(69322) 1993 FX41
(69322) 1993 FX41 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Maret 1993 dek UESAC di La Silla.
Pygophora longipila
Pygophora longipila adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Bahaso Bangka
Bahaso bangka adolah bahaso nan ditutuaan dek urang pulau Bangka, Kapulauan Bangka Belitung. Bahaso ko tamasuak dalam rumpun bahaso Malayu. Bahaso ko bafungsi sabagai alaik komunikasi sahari-hari masyarakaik Bangka sarato panando atau identitas daerah Provinsi Kapulauan Bangka Belitung.
Acritus italicus
Acritus italicus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bahaso Bangka
Dialek
Ado limo dialek utamo dalam bahaso ko di antaronyo : dialek Sungailiat (di tangah Kabupaten Bangka), dialek Muntok (Kabupaten Bangka Barat), dialek Toboali (Kabupaten Bangka Selatan), dialek Belinyu (di timur Kabupaten Bangka), jo dialek Pangkal Pinang (di tangah Pulau Bangka). Manuruik informasi dari Dinas Kabudayaan Provinsi Kapulauan Bangka Belitung, panutua bahaso Bangka mancapai 340.000 pado taun 2000 lalu. Ado kamungkinan, angko-angko tu maningkek dek payahnyo mandapek data - data di lapangan.
Sacaro sapinteh dialek bahaso Bangka hampia sarupo jo bahaso Betawi dari Jakarta. Namun, kok ditaliti labiah lanjuik manuruik tiok tiok daerah di Bangka Belitung, mako nampak jaleh babeda. Walau masih juo sarumpun bahaso Malayu.
Hyphydrus sanctus
Hyphydrus sanctus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Bahaso Bangka
Dialek
Dialek Belinyu mampunyoi dialek nan labiah totok manggunokan akhiran “O”. Contohnyo, nek kemano, apo, siapo, dimano dan sabagainyo nan ampia sarupo jo baso Palembang. Namun indak sadoalah huruf vokal baganti manjadi “O”.
Jotus insulanus
Jotus insulanus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Jotus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1920 dek Rainbow.
2008 EJ9
2008 EJ9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.311, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.0.
Acritus italicus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Bahaso Bangka
Dialek
Samantaro Bangka Selatan labiah arek jo akhiran “E” lamah sarato parubahan lafal “S” dalam bahaso Malayu umumnyo manjadi “H”. Contohnyo, “Sabun” manjadi “Habun”. Kok kalimaik “mandi tidak menggunakan sabun” ditajamahan, mako bahaso Bangka dialek selatan manjadi “mandik dak behabun“.
Samantaro bahaso Bangka dialek Kota Pangkalpinang, dialeknyo labiah dominan manggunoan huruf “e” kareh sarupo bahaso Betawi Jakarta. Bahaso ko canduang sarupo bahaso Malayu pado umumnyo, tapi bahaso ko mangubah panyabuikan huruf ‘e’ lunak manjadi ‘E’ kareh. .
Jotus insulanus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kapulauan Lord Howe.
2008 EJ9
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Crossotus saxosicollis
Crossotus saxosicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Craniella serica
Craniella serica adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Craniella dan famili  Tetillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1914 dek Lebwohl.
Crossotus saxosicollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Craniella serica
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Craniella serica dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Apolysis elegans
Apolysis elegans adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Bidessonotus browneanus
Bidessonotus browneanus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Larinia ishango
Larinia ishango adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1971 dek Grasshoff.
Helius (Helius) attenuatus
Helius (Helius) attenuatus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larinia ishango
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kongo.
Helius (Helius) attenuatus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(64365) 2001 UG103
(64365) 2001 UG103 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Oktober 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Acaiatuca
Acaiatuca adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sympycnus imperfectus
Sympycnus imperfectus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Stenhomalus cleroides
Stenhomalus cleroides adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Canthon oliverioi
Canthon oliverioi adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Astenus gracilis
Astenus gracilis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Psectrosema nigrum
Psectrosema nigrum adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mansuphantes pseudoarciger
Mansuphantes pseudoarciger adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mansuphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1985 dek Wunderlich.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Parancih, Swiss, Italia.
Botanophila discreta
Botanophila discreta adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Chrysosoma consimile
Chrysosoma consimile adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Pterolophia baudoni
Pterolophia baudoni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Xylotrechus kosempoensis
Xylotrechus kosempoensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Kepulauan Riau
Kapulauan Riau adolah sabuah provinsi di Indonesia. Provinsi Kepulauan Riau babateh jo Vietnam dan Kamboja di utara; Malaysia jo provinsi Kalimantan Barat di Timua; provinsi Kapulauan Bangka Belitung jo Jambi di selatan; Singapura, Malaysia jo provinsi Riau di sabalah barat.
Myllaena gracilis
Myllaena gracilis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Neodexiopsis maldonadoi
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(58133) 1981 EN40
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipulodina pedata
Tipulodina pedata adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Odontocera poecilopoda
Odontocera poecilopoda adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(9202) 1993 PB
(9202) 1993 PB adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.607, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 15.8.
Systropus jianyanganus
Systropus jianyanganus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(9202) 1993 PB
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Systropus jianyanganus
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Istocheta nyalamensis
Istocheta nyalamensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2008 YC33
2008 YC33 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.266, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.3.
Istocheta nyalamensis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
2008 YC33
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tabanus longiusculus
Tabanus longiusculus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Paraclius desenderi
Paraclius desenderi adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mycodiplosis sussilaginis
Mycodiplosis sussilaginis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Parasulenus viossati
Parasulenus viossati adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Antocha (Antocha) bifida
Antocha (Antocha) bifida adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Nupserha nigrohumeralis
Nupserha nigrohumeralis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Ropica variegata
Ropica variegata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Parabezzia alexanderi
Parabezzia alexanderi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gynoplistia (Gynoplistia) neojucunda
Gynoplistia (Gynoplistia) neojucunda adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Philodicus ceylanicus
Philodicus ceylanicus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Parabezzia alexanderi
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cypha laeviuscula
Cypha laeviuscula adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Philosepedon sessilis
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
(38606) 1999 YC13
(38606) 1999 YC13 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.063, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 11.7.
Batrachorhina vieui
Batrachorhina vieui adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(38606) 1999 YC13
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Batrachorhina vieui
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Colepia ingloria
Colepia ingloria adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Pygostrangalia silvestrii
Pygostrangalia silvestrii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(52865) 1998 SH22
(52865) 1998 SH22 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 September 1998 dek Observatorium Višnjan di Observatorium Višnjan.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chlorophorus dimidiatus
Chlorophorus dimidiatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Psammochela chaliniformis
Psammochela chaliniformis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Psammochela chaliniformis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2009 AK
2009 AK adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.629, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.7.
(63896) 2001 SE9
(63896) 2001 SE9 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 September 2001 dek C W Juels, P R Holvorcem di Fountain Hills.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2009 AK
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Puncak Gobah
Puncak Gobah adolah salah satu wisato yang ado di Singakrak, X Koto singkarak, Kabupaten Solok, Sumatera Barat. Wisato Puncak Gobah ko talatak di ateh katingian 320 mdpl, yang mempunyoi pemandangan alam yang indah. Awak bisa mencaliak Danau Singkarak dari Puncak Gobah ko.
Batu Angkek-Angkek
Sejarah
Batu Angkek-Angkek talatak di Tanah Data, Batusangka. Baa disabuik Batu Angkek-Angkek, karano satiok urang nan basobok samo batu ko pasti panasaran nio maangkeknyo. Batu Angkek-Angkek tu mirip bantuak logam nan bawarna kuniang ado stek kacoklatan, tu ado bintiak-bintiak nan bawarna itam. Batu ko ampiang samo bantuaknyo samo pungguang kura-kura. Batu Angkek-Angkek patamo kali disobokan dek Datuak Bandaro Kayo katiko nio mamasang tonggak rumah. Caritonyo dulu, Datauk Bandaro Kayo ko adolah kapalo suku kaum Piliang. Datuak Bandaro Kayo bamimpi disobokan dek Syech Ahmad. Dalam mimpi tu, Syech Ahmad bapasan samo Datuak Bandaro Kayo untuak mandirian ciek kampuang nan banamo kampuang Palangan. Katiko pamancangan tonggak nan patamo tajadi kajadian nan indak disangko. Tibo-tibo gampo lokal tajadi mangguncang daerah tu, dan disambuang samo hujan labek salamo 14 hari 14 malam. Katiko kejadian tu lah siap tajadi, urang satampek bakumpua untuak mancari jalan kalua takaik mimpi tadi.
Melanagromyza pubescens
Melanagromyza pubescens adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Batu Angkek-Angkek
Sejarah
katiko masyarakat satampek bakumpua untuak mambahas kajadian samalam, tadangalah suaro nan indak biaso dari dalam lubang bakeh pamancangan tonggak patang. Dari dalam tu tadanga suaro nan maagiah tau tentang Batu Angkek-Angkek ko, dan dari dalam tu tadanga pulo suaro kalau Batu Angkek-Angkek tu diagiah namo Batu Pandapatan. Batu Pandapatan bararti batu yang didapek. Nan kini Batu Pandapatan tu dikana dek urang samo Batu Angkek-Angkek.
Kaunikan Batu Angkek-Angkek
Batu Angkek-Angkek ko sabana mambuek awak nan alum pernah basobok samo batu ko manjadi binguang, karano sampai kini ndak ado urang nan tau bara pastinyo barek Batu Angkek-Angkek ko, karano satiok urang babeda-beda pandapek. ado nan mangecek kalau batu ko ringan dan ado lo urang nan mangecek kalau batu ko barek. Indak sambarang urang lo nan bisa maangkek batu ko do, bahkan urang nan baotot gadang indak bisa untuk maangkek batu misterius ko do. Ado kaunikan yang diagiah dek Batu Angkek-Angkek ko, adolah bagi urang nan bisa mamindahan batu ko ka pangkuannyo caritonyo dulu sado nan dinioan dek urang ko pasti kan dikabuan. Batu ko acok dianggok dek urang samo batu nan bisa mambaco maso kamungko.
Caro Sabalun Maangkek Batu Angkek-Angkek
sabalum maangkek batu ko ka pangkuan awak, ado caro-caro nan harus awak ikuikan. caro-caro tu adolah awak diminta untuak bauduak talabiah dahulu, mandoa, tu awak dimintak untuak mambaco duo kalimaik syahadat. kalau caro tu alum juo bisa untuak maangkek batu ko, bekko awak akan disuruah untuak mambaco ciek atau duo ayat pendek. Tapi sado baliak ka baruntungan awak masiang-masiang lai, karno tadi alah disabuik ndak sado urang lancar untuak maangkek Batu Pandapatan atau Batu Angkek-Angkek ko do.
Referensi
https://www.merdeka.com/peristiwa/5-mitos-batu-angkek-angkek-di-batusangkar-sumbar.html
https://jogja.tribunnews.com/2019/05/24/kisah-asal-usul-batu-peramal-angkek-angkek-tak-semua-orang-mampu-mengangkatny
(65493) 2119 P-L
(65493) 2119 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(53546) 2000 BY6
(53546) 2000 BY6 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 27 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Cerodontha staryi
Cerodontha staryi adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Taxodiomyia cupressi
Taxodiomyia cupressi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Arai pinang
Arai pinang adolah kue khas Minangkabau yang taraso rapuah, badaruak, sarato baaroma minyak karambia. Kue arai pinang tabuek dari tapuang bareh, garam, sarato kapua siriah. Dulu, kue arai pinang dicetak jo cetakan alami dari bungo batang pinang, sahinggo bantuaknyo manjadi bulek pipih, sarato bagarih-garih. Tapi kini arai pinang dicetak jo sendok garapu, sahinggo labiah praktis, indak paralu mancari bungo batang pinang talabiah dahulu. Kue Arai Pinang ko biasonyo disadioan urang katiko baralek, tapi kini lazimnyo urang mambuek kue Arai Pinang ko untuak pakulek di hari rayo gadang. Bahkan kini kue Arai Pinang alah banyak dijua urang di lapau maupun di pasa jo bungkuih yang menarik.
Caro Mambuek Kue Arai Pinang
1.     Sangrai tapuang bareh sampai kariang, kurang labiah salamo 10 minik
Mansuphantes rectilamellus
Mansuphantes rectilamellus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mansuphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1988 dek Deltshev.
Chlamydopsis weiri
Chlamydopsis weiri adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Arai pinang
Caro Mambuek Kue Arai Pinang
2.     Didihan santan, garam, ayia jo ayia kapua siriah. Tuang ka tapuang bareh saketek-saketek sambia di-aduak rato.
Chlamydopsis weiri
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Arai pinang
Caro Mambuek Kue Arai Pinang
3.     Bulekan sagadang kaleriang masiang-masiang 5 gram, tu pipihan jo sendok garapu.
4.     Goriang dalam minyak angek jo api sadang. Goriang sampai kariang.
5.     Untuak sausnyo, abuih gulo merah jo ayia manggalagak, tu sariang. Siap tu abuih liak sampai kental. Tarakhia, banaman arai pinang, aduak, tu sajian.
Urang Aneuk Jamee
Urang Aneuk Jamee adolah sabuah etnis nan taseba di sapanjang pasisia barat jo selatan Aceh mulai dari Singkil, Aceh Selatan, Aceh Barat Daya, jo Simeulue. Urang Aneuk Jamee mulonyo adolah urang-urang Minangkabau nan pai marantau ka Aceh antaro abaik ka-17 inggo 19, lalu baasimilasi jo urang Aceh, Kluet, Singkil, jo Devayan. Aneuk Jamee batutua jo bahaso Jamee, na masih dianggap salah satu dialek dari bahaso Minangkabau nan alah bacampua jo bahaso-bahaso satampek.
Sijarah
Pado maso abaik ka-17, Rantau Pasisia Barat Minangkabau nan tadiri dari Pasaman, Padang, Pariaman, jo Painan (Pesisir Selatan) dikuasoi Kasultanan Aceh. Daerah Pasisia Barat dijadikan tujuan baniago urang-urang Minangkabau dari Darek untuak dagang hasia-hasia bumi. Apolai masalah dalam kuaso Aceh, mobilisasi parantau sampai pulo ka pasisia barat Aceh untuak baniago. Sampai pado maso Balando manguasoi Pasisia, urang Minang di Pasisia nan indak suko jo Balando pun adopulo nan pai marantau ka pasisia Aceh.
Panyebaran
Urang Aneuk Jamee umumnyo indak tingga padek di ciek tampek, tapi daerah unian utamonyo di daerah pasisia barat Aceh, sarupo di Aceh Selatan, Aceh Barat Daya, Aceh Barat jo Simeuleu. Daerah-daerah tasabuik talatak di taluak-taluak tapi pantai nan taapik bukik-bukik barisan. Antar daerah Aneuk Jamee tapi jo wilayah etnis lain sarupo etnis Aceh, Kluet, jo Singkil. Populasi Aneuk Jamee paliang banyak di Kabupaten Aceh Selatan sarato manjadi mayoritas di Kota Tapaktuan. Walaupun baitu, urang Aneuk Jamee banyak juo nan pai marantau ka babagai tampek di Aceh.
Pado maso daulu, urang-urang Aneuk Jamee bakarajo jo malauik, ka ladang, atau pai baniago. Namun sairiang pakambangan, banyak urang Aneuk Jamee nan bakarajo sabagai pagawai pamarintahan dan manyeba ka sadoalah Aceh.
Kawasan-kawasan nan rami dek urang Aneuk Jamee:
Budayo
Aneuk Jamee tingga di wilayah nan diuni jo etnis-etnis asali satampek, sarupo urang Aceh, urang Kluet, atau urang Singkil. Kasamoan agamo (Islam) jo katigo etnis lainnyo mambuek urang Aneuk Jamee mudah baasimilasi. Dari proses asimilasi mambuek unsur budayo Minangkabau nan dibaok manjadi barubah dek panyasuaian.
Bahaso
Bahaso nan dipakai dek urang Aneuk Jamee disabuik sabagai bahaso Jamee. Bahaso Jamee barasa dari bahaso Minangkabau nan maalami proses pambauran jo bahaso satampek, utamonyo bahaso Aceh. Apolai dek tapisah dari bahaso induaknyo, bahaso Jamee maalami panambahan kosakato dari bahaso Aceh. Walau baitu, bahaso ko masih tamasuak dialek bahaso Minangkabau. Bahaso Jamee mampunyoi kamiripan jo dialek-dialek pasisia Minangkabau (Pasaman-Pariaman).
Bahaso Jamee dipakai baiak dalam kasaarian ataupun dalam acara-acara adaik. Bahaso Jamee pun indak anyo dipakai dek sasamo urang Aneuk Jamee sajo, tapi dipakai juo dek urang Aceh. Katiko mangecek jo urang Aneuk Jamee, urang Aceh labiah suko jo bahaso Jamee dek murahnyo dipalajari dek agak sarupo jo bahaso-bahaso Malayu. Sabaliaknyo, urang Aneuk Jamee agak payah untuak bisa mangecek jo bahaso Aceh dek banyak pabedaan utamonyo dari fonologi bahasonyo. Namun, parantau-parantau Aneuk Jamee nan pai ka daerah Aceh lainnyo alah lazim mamakai bahaso Aceh dek alah jadi bahaso pagaulan saari-ari (lingua franca).
Caliak pulo
🇨🇴
Canthon luteicollis
Canthon luteicollis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Anelaphus mutatum
Anelaphus mutatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Psychoda canlaones
Psychoda canlaones adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Anelaphus mutatum
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhochmopterum seniorwhitei
Rhochmopterum seniorwhitei adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Psychoda canlaones
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Callipogonius cornutus
Callipogonius cornutus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Rhochmopterum seniorwhitei
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Reburrus macquarti
Reburrus macquarti adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58134) 1981 EW40
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gnathostrangalia tienmushana
Gnathostrangalia tienmushana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Euphranta quatei
Euphranta quatei adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus thomsoni
Onthophagus thomsoni adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Euphranta quatei
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Craniella sigmoancoratum
Craniella sigmoancoratum adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Craniella dan famili  Tetillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1966 dek Koltun.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Craniella sigmoancoratum dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(476438) 2008 EB9
2008 EB9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.217, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(75429) 1999 XV124
(75429) 1999 XV124 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Desember 1999 dek CSS di Catalina.
Anopheles fuscicolor
Anopheles fuscicolor adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(66781) 1999 TY223
(66781) 1999 TY223 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Oktober 1999 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Derovatellus mocquerysi
Derovatellus mocquerysi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Elnoretta acracanthoides
Elnoretta acracanthoides adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Anopheles fuscicolor
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Coquillettomyia bidens
Coquillettomyia bidens adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(75429) 1999 XV124
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Deroplia gomerae
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(200051) 2008 OE10
(200051) 2008 OE10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.117, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Craniella simillima
Craniella simillima adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Craniella dan famili  Tetillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1873 dek Bowerbank.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Craniella simillima dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(50986) 2000 GC94
(50986) 2000 GC94 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Clientister fernandi
Clientister fernandi adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Tachina reclusa
Tachina reclusa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Culicoides subschultzei
Culicoides subschultzei adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Coenosia morio
Coenosia morio adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(52866) 1998 ST23
(52866) 1998 ST23 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 September 1998 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Mansuphantes rossii
Mansuphantes rossii adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Mansuphantes dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1927 dek Caporiacco.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Austria, Italia.
(52866) 1998 ST23
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Coenosia morio
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Bahaso Malayu Jambi
Bahaso Malayu Jambi atau Baso Jambi adolah salah satu bahaso dalam rumpun bahaso Austronesia nan ditutuaan khususnyo di wilayah Jambi inggo ka bagian selatan provinsi Riau, Indonesia. Bahaso ko indak hanyo dipakai dek urang Malayu Jambi sajo namun juo dipakai dek panduduak Jambi lainnyo nan indaklah urang Malayu Jambi sabagai alaik komunikasi antar suku bangso sarupo Kurinci, Banjar, jo Bugih nan ado di Jambi salain bahaso Indonesia. Jadi, bahaso ko lah manjadi identitas daerah provinsi Jambi.
Ado duo kontroversi tantang bahaso Jambi jo bahaso Malayu. Sabagian ahli bahaso manganggap bahaso iko sabagai dialek Malayu, karano banyaknyo pasamoan kosakata jo bantuak tuturan di dalamnyo. Samantaro nan lain justru manganggap bahaso ko marupokan bahaso mandiri nan babeda jo Melayu.
Bahaso ko mampunyoi kamiripan jo bahaso nan ado di sakaliliangnyo, tarutamo jo bahaso Malayu Bengkulu jo bahaso Palembang. Panutua bahaso Palembang jo Malayu Bengkulu masih dapek mangarati jo bahaso Jambi, sainggo kok kaduonyo basobok di lua daerahnyo tatok jo bahasonyo surang-surang.
Samantaro jo bahaso Minangkabau, baso Jambi sapinteh mirip dek samo-samo barakhiran "O". Pado umumnyo baso Jambi dapek dipahami dek panutua baso Minang. Namun, indak kasadonyo kato dalam tiok-tiok bahaso dapek saliang dimangarati. Salain itu, baso Jambi jo Minangkabau mampunyoi hubuangan sijarah dimano Minangkabau manjadi bagian ulu dari Batanghari, sadangkan Jambi manjadi ilianyo di zaman karajaan Malayupura inggo Pagaruyuang.
(57583) 2001 TZ67
(57583) 2001 TZ67 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Oktober 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(56865) 2000 QY91
(56865) 2000 QY91 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 25 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phonomyia atypica
Phonomyia atypica adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Plocia mixta
Plocia mixta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Istocheta nyctia
Istocheta nyctia adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Sycon simushirense
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Sycon simushirense dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Drosophila trilutea
Drosophila trilutea adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(9058) 1992 JB
(9058) 1992 JB adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.360, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Exechia paramirastoma
Exechia paramirastoma adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tabanus longus
Tabanus longus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80235) 1999 VO201
(80235) 1999 VO201 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Tabanus longus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.