cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suhardi Alius
'''Irjen Pol Drs. Suhardi Alius, MH''' adolah tokoh Kapolisian Republik Indonesia (Polri) nan sajak 21 September 2012 manjabat Kadiv Humas (Kapalo Divisi Hubuangan Masyarakaik) Polri manggantian Irjen Pol Anang Iskandar. Sabalunnyo baliau manjabat wakil Kapolda Metro Jaya. .
Antocha (Orimargula) indumeni
Antocha (Orimargula) indumeni adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Diachlorus podagricus
Diachlorus podagricus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Vatellus drymetes
Vatellus drymetes adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pritchardia puella
Pritchardia puella adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Boletina cincticornis
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Trichopoda subalipes
Trichopoda subalipes adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58405) 1995 WN9
(58405) 1995 WN9 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 November 1995 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Trichopoda subalipes
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(58405) 1995 WN9
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Culicoides usingeri
Culicoides usingeri adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pheidoliphila yelamosi
Pheidoliphila yelamosi adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Neolasioptera farinosa
Neolasioptera farinosa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Melanagromyza verdescens
Melanagromyza verdescens adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Chrysosoma luchunanum
Chrysosoma luchunanum adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Nupseroberea
Nupseroberea adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
51772 Sparker
51772 Sparker adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Juni 2001 dek Badlands di Badlands.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Desmiphora obliquelineata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Schoenomyza lativittata
Schoenomyza lativittata adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Notolomatia citraria
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Gonarthrus xanthinus
Gonarthrus xanthinus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Chlorophorus lituratus
Chlorophorus lituratus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Atheta divisa
Atheta divisa adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Drinomyia hokkaidensis
Drinomyia hokkaidensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Limnophora saeva
Limnophora saeva adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Delia floricola
Delia floricola adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Protonarthron indistinctum
Protonarthron indistinctum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Alloesia bivittata
Alloesia bivittata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Puncak Lawang
Puncak Lawang punyo tinggi 1.210 mdpl. Biasonyo Puncak Lawang acok manjadi tampek untuak olahraga paralayang kelas internasional.
(69436) 1996 JT7
(69436) 1996 JT7 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 12 Mei 1996 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia bambootelmatae
Megaselia bambootelmatae adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(64511) 2001 VT83
(64511) 2001 VT83 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Nopember 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Lampria tolmides
Lampria tolmides adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chonocephalus dimidiatus
Chonocephalus dimidiatus adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Glenea andamanica
Glenea andamanica adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Baraolt
Baraolt adolah sabuah kota nan ado di county Covasna, Rumania. Kota ko jumlah panduduknyo 10.464 jiwa.
(75596) 2000 AA23
(75596) 2000 AA23 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2008 EJ85
2008 EJ85 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.260, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhynencina xanthogaster
Rhynencina xanthogaster adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mangora aripuana
Mangora aripuana adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2007 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Maira paradisiaca
Maira paradisiaca adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Phaenobezzia vacunae
Phaenobezzia vacunae adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(67969) 2000 WO191
(67969) 2000 WO191 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 November 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Thevenetimyia intermedia
Thevenetimyia intermedia adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Phaenobezzia vacunae
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(79465) 1997 YH17
(79465) 1997 YH17 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 27 Desember 1997 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Urang Maanyan
Urang Dayak Maanyan atau Urang Dayak Timua adolah sub-etnis masyarakaik Dayak asli Kalimantan. Ma'anyan (pengejaan kolonial Maanjan atau Meanjan) dianggap juo sabagai bagian dari kalompok dusun jo namo Dusun Ma'anyan. Manuruik J. Mallinckrodt (1927), suku Dusun marupokan bagian dari suku Ot Danum maskipun kamudian teori tasabuik dibantah dek AB Hudson (1967) nan bapandapek bahso urang Ma'anyan marupokan cabang dari kaluargo Barito. urang Ma'anyan nan acok disabuik sabagai Urang Dayak juo disabuik sabagai Dayak Ma'anyan.
(67969) 2000 WO191
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Maanyan
Urang Dayak Ma'anyan mandiami bagian Timua Kalimantan, khusuihnyo Kabupaten Barito Timua jo sabagian Kabupaten Barito Salatan, Provinsi Kalimantan Tangah nan tagabuang dalam Ma'anyan I. Urang Dayak Ma'anyan juo mandiami Kalimantan Salatan bagian utaro, khusuihnyo di Kabupaten Tabalong nan mangacu ka Dayak Warukin. Urang Dayak Balangan atau Dusun Balangan nan tadapek di Kabupaten Balangan jo Urang Dayak Samihim nan tadapek di Kabupaten Kotabaru dikalompokkan basamo jo urang Dayak Ma'anyan. Urang Dayak Ma'anyan di Kalimantan Salatan dikalompokkan sabagai Ma'anyan II.
Sacaro administratif, urang Ma'anyan baru muncua pado sensus tahun 2000 jo marupokan 2,8% dari jumlah panduduak Kalimantan Tangah; sabalunnyo urang Ma'anyan dikalompokkan basamo urang Dayak pado sensus tahun 1930. Populasi panduduak Maanyan kini bajumlah sabanyak 558.000 jiwo.
Nephrotoma flavonota
Nephrotoma flavonota adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cophinopoda andrewsi
Cophinopoda andrewsi adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Maanyan
Sijarah
Sakitar 4.000 tahun lalu, sakalompok urang Austronesia mulai bamigrasi ka Filipina. Kiro-kiro 500 tahun kamudian, ado kalompok nan mulai bamigrasi ka Salatan manuju kapulauan Indonesia kini, jo ka Timua manuju Pasifik. Urang Austronesia iko bukan panghuni partamo Pulau Borneo. Antaro 60.000 jo 70.000 tahun lalu, parmukoan lauik 120 atau 150 meter labiah randah dari kini. Kapulauan Indonesia kalo itu barupo daratan (paro geolog manyabuik daratan iko "Sunda"), manusio sempat bamigrasi dari banuo Asia manuju ka Salatan. Migrasi tasabuik sempat mancapai banuo Australia nan saaik itu indak talalu jauah dari daratan Asia. Dari pagunuangan itulah barasa batang aia-batang aia gadang nan barado di saluruah Kalimantan. Dipakirokan, dalam rantang waktu nan lama, mereka harus manyebar manalusuri batang aia-batang aia hinggo ka hilia jo kamudian mandiami pasisia Pulau Kalimantan.
Cophinopoda andrewsi
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Urang Maanyan
Sijarah
Di daerah Salatan Kalimantan Urang Dayak parnah mambangun sabuah Karajoan. Dalam tradisi lisan Dayak di daerah itu acok disabuik Nansarunai Usak Jawa, yakni Karajoan Nansarunai dari Dayak Maanyan nan dihancuakan dek Majapahit, nan dipakirokan tajadi antaro tahun 1309-1389. Kajadian tasabuik mangakibaikan Urang Dayak Maanyan tadasak jo tapanca, subagian masuak daerah padalaman ka wilayah urang Dayak Lawangan.
Nephrotoma flavonota
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Urang Maanyan
Sijarah
Aruih gadang barikuiknyo tajadi pado saaik pangaruah Islam nan barasa dari Karajoan Demak basamo masuaknyo paro padagang Malayu sakitar tahun 1520. Subagian gadang urang Dayak di wilayah Salatan jo Timua Kalimantan nan mamaluak Islam kalua dari Urang Dayak. Mereka indak lai mangakui dirinyo sabagai urang Dayak, tapi manyabuik dirinyo sabagai atau urang Banjar jo Suku Kutai. Urang Dayak pamaluak Islam kabanyakan barado di Kalimantan Salatan jo subagian Kotawaringin. Di Kalimantan Timua, urang Suku Tonyoy-Benuaq nan mamaluak agamo Islam manyabuik dirinyo sabagai Suku Kutai.
Samantaro itu, urang Dayak nan menulak agamo Islam baliak manyusuri batang aia jo masuak ka padalaman. Mereka bamukim di daerah-daerah Kayu Tangi, Amuntai, Margasari, Batang Amandit, Batang Labuan Amas jo Batang Balangan. Subagian lai taruih tadasak masuak rimbo. Salah saurang pamimpin Banjar Hindu nan takenal adolah Lambung Mangkurat, nan Manuruik urang Dayak adolah saurang Dayak Ma’anyan atau Ot Danum.
Urang Maayan iko bisa dibagi ka dalam tigo kalompok gadang, yaitu Banua Limo, Paju Sepuluh, jo Paju Ampek. Pabedaan namo kalompok iko batulak dari namo kampuang tatantu tampek pamukiman partamo pado zaman dahulu. Kini wilayah pamukiman mereka barado dalam wilayah Kacamatan Banuo Limo, Kacamatan Patangkep Tutui, Kacamatan Awang Hayaping, jo Kacamatan Dusun Timua. Kaampek kacamatan iko tamasuak Kabupaten Administratif Barito Timua, nan marupokan bagian dari Kabupaten Barito Salatan.
Sumber lain manyatokan bahso urang Dayak Maanyan tamasuak ka dalam kalompok Dayak Ngaju, sabagai kalompok nan labiah gadang. Urang Dayak Maanyan surang masih dapek dibagi ateh kalompok-kalompok nan labiah ketek, yaitu Maanyan Patai, Maanyan Pakau Karau, maanyan Paju Ampek, Dusun Witu, Dusun Karawatan, Dusun Malang, Maanyan Jangkung, Maanyan Paju Limo, Dusun Bayan Tawa, Dusun Taboyan, Dusun Karamauan. Kasado sub kalompok Maanyan iko badiam dalam wilayah Provinsi Kalimantan Tangah, tarutamo wilayah Kabupaten Barito Salatan. Sub Kalompok Maanyan lainnyo adolah Dusun Tabalong, Dusun Labuan Amas, Dusun Amandit, Dusun Alai, Dusun Kayu Tangi, Dusun Tapin, Dusun Bukit, Dusun Balanga. Sadonyo barado dalam wilayah Provinsi Kalimantan Salatan.
Maira paradisiaca
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Megaselia perumbrata
Megaselia perumbrata adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(312629) 2009 UB101
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Maanyan
Sijarah
Manuruik urang Maanyan, sabalun manampaiki kawasan tampek tingganyo nan kini, mereka barasa dari hilia (Kalimantan Salatan). Walaupun kini wilayah Barito Timua indak tamasuak dalam wilayah Kalimantan Salatan, tatapi wilayah iko dahulu tamasuak dalam wilayah taakhia Kesultanan Banjar sabalun digabuang ka dalam Hindia Balando tahun 1860, yaitu wilayah Kesultanan Banjar nan alah manyusuik jo indak mampunyoi akses ka lauik, sabab dikaliliangi daerah-daerah Hindia Balando.
Megaselia perumbrata
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(60871) 2000 HE83
(60871) 2000 HE83 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 April 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(78145) 2002 NL21
(78145) 2002 NL21 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Juli 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atrichochira
Atrichochira adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nagaina tricincta
Nagaina tricincta adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Nagaina dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1902 dek Simon.
Urang Maanyan
Bahaso
Urang Maanyan mampunyoi bahaso mereka surang yaitu bahaso Maanyan, tatapi bahaso Maanyan iko mampunyoi babarapo dialek yaitu dialek Paku, Maanyan Samihin, Dusun Witu, Dusun Malang. Masiang-masiang dialek tasabuik dapek dipahami dek dialek-dialek Maanyan lainnyo. Namun urang Maanyan jo kalompok Dayak lainnyo di Kalimantan Tangah umuamnyo manggunokan bahaso Ngaju atau bahaso Indonesia.
Stenocorus alteni
Stenocorus alteni adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nagaina tricincta
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brasil.
Stenocorus alteni
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bethelium fasciatum
Bethelium fasciatum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Neopselaphus mexicanus
Neopselaphus mexicanus adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Estola assimilis
Estola assimilis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Maanyan
Mato pancarian
Subagian gadang mato pancarian urang Maanyan adolah bacocok tanam di parak jo sistem tabang baka. Sistem tabang baka dilakukan jo gotong royong antaro 12-15 urang. Mereka mangadokan pambagian karajo antaro padusi jo laki-laki. Tanaman utamo nan ado di parak adolah padi. Adopun tanaman lainnyo sarupo ubi kayu, naneh, ubi rambat, taruang, tabu, lado jo tambakau. Mereka baburu binatang juo manggunokan bantuan anjiang. Mereka juo mancari rotan jo damar untuak dijadikan karajinan tangan sarupo lapiak jo karanjang. Urang Maanya juo takenal sabagai pananun. Mereka bisa mananun manggunokan kapeh jo mambuek pakaian dari kulik kayu jo mambuek biduak nan mano beko biduak tasabuik ka dijua.
Estola assimilis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dactylodiplosis
Dactylodiplosis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eretmotus bedeli
Eretmotus bedeli adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dactylodiplosis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Eretmotus bedeli
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Neopselaphus mexicanus
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Trichopoda subcilipes
Trichopoda subcilipes adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus hemipygus
Onthophagus hemipygus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2007 CB19
2007 CB19 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.363, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.9.
Onthophagus hemipygus
Kumbang iko punyo antena lamela.
2007 CB19
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trichopoda subcilipes
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Atrichochira
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Xystrocera abrupta
Xystrocera abrupta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Psilometriocnemus europaeus
Psilometriocnemus europaeus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2013 AO133
2013 AO133 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.056, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.0.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ischnotoma (Neotipula) maya
Ischnotoma (Neotipula) maya adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Daftar kecamatan dan gampong di Kabupaten Aceh Timur
Barikuik iko adolah daftar kecamatan jo gampong di kabupaten Aceh Timur. Kabupaten Aceh Timur mampunyoi 24 kecamatan jo 513 gampong dengan kode pos 24452-24461 (dari total 289 kecamatan jo 6.497 gampong di saluruah Aceh). Per tahun 2010, jumlah panduduak di wilayah iko adolah 359.280 jiwa (dari panduduak saluruah provinsi Aceh nan bajumlah 4.486.570 jiwa) nan tadiri ateh 179.682 laki-laki jo 179.598 padusi (rasio 100,05). Dengan lueh daerah 542.709 ha (dibandiang lueh saluruah provinsi Aceh 5.677.081 ha), tingkek kapadatan panduduak di wilayah iko adolah 60 jiwa/km² (dibandiang kapadatan provinsi 78 jiwa/km²). Pado tahun 2017, jumlah panduduaknyo sabanyak 422.261 jiwa dengan lueh wilayahnyo 6.286,01 km² dan sebaran panduduak 67 jiwa/km².
Ischnotoma (Neotipula) maya
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Daftar kecamatan dan gampong di Kabupaten Aceh Timur
Daftar kecamatan jo gampong di Kabupaten Aceh Timur, adolah sabagai barikuik:
(53639) 2000 DJ13
(53639) 2000 DJ13 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Februari 2000 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Daftar kecamatan dan gampong di Kabupaten Aceh Timur
Pautan lua
''catatan: URL sewaktu-waktu dapat berubah/hilang. Bila URL tidak aktif, mohon dihapus dari daftar.''
Drosophila scaptomyzoptera
Drosophila scaptomyzoptera adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Onthophagus suginokoichii
Onthophagus suginokoichii adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Archytas willistoni
Archytas willistoni adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Astictoneura agrostis
Astictoneura agrostis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Physoptera membranosa
Physoptera membranosa adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Neomyia fletcheri
Neomyia fletcheri adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Neoplocaederus vayssierei
Neoplocaederus vayssierei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Diachlorus scutellatus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Kristen
Agamo Kristen adolah sabuah kapicayoan nan badasakan pado ajaran, hiduik, sansaro, wafaik, jo kabangkikan Yesus Kristus. Agamo iko picayo Yesus Kristus adolah Tuhan jo Mesias, juru salamaik bagi saluruah umaik manusia, untuak manyalamaikan manusia dari doso. Mareka baribadah di gereja dan Kitab Suci mareka adolah Alkitab. Murid-murid Yesus Kristus partamo kali dipanggia Kristen di Antiokhia (Kisah Para Rasul 11: 26b).
Sarupo jo Yahudi jo Islam, agamo iko adolah agamo abrahamik. Pado mulonyo agamo iko bakambang subagai salah satu sekte dalam agamo Yahudi di bagian timur wilayah Mediterania. Dalam babarapo dekade agamo iko alah bakambang pesat inggo punyo banyak panganuik. Pado abaik kaampek alah manjadi agamo mayoritas di Kakaisaran Romawi. Pado abaik patangahan, hampia saluruah panjuru Eropa alah dikristenisasi. Pado wakatu nana samo, agamo iko manjadi agamo minoritas di Timur Tangah, Afrika Utara, jo seketek bagian India. Pado zaman panjalajahan, malalui misi misionaris dan kolonisasi, agamo Kristen alah bakambang ka Amerika jo ka saluruah panjuru dunia.
Agamo Kristen marupokan agamo nan paliang gadang di dunia nan pado awal abaik ka 21 panganuiknyo kurang labiah alah mancapai 2,2 milyar  atau hampia sapartigo panduduak dunia.
Ineu
Ineu adolah sabuah kota nan ado di county Arad, Rumania. Kota ko jumlah panduduknyo 10.416 jiwa.
(76799) 2000 OR34
(76799) 2000 OR34 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(63996) 2001 SU110
(63996) 2001 SU110 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Sinostrangalis simianshana
Sinostrangalis simianshana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Notiocharis insignis
Notiocharis insignis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Hercostomus albidipes
Hercostomus albidipes adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dicranomyia (Melanolimonia) tergotruncata
Dicranomyia (Melanolimonia) tergotruncata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hercostomus albidipes
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dicranomyia (Melanolimonia) tergotruncata
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2013 FQ10
2013 FQ10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.193, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Trichopoda subdivisa
Trichopoda subdivisa adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Egesina fuscolaterimaculata
Egesina fuscolaterimaculata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Meioneta mesasiatica
Meioneta mesasiatica adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Meioneta dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 2000 dek Tanasevitch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Rusia, Iran, Asia Tengah.
Asilus lucidus
Asilus lucidus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Exechiopsis coremura
Exechiopsis coremura adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Udaya subsimilis
Udaya subsimilis adolah rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
(80495) 2000 AO48
(80495) 2000 AO48 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(55378) 2001 SA255
(55378) 2001 SA255 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 September 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(58406) 1995 WN18
(58406) 1995 WN18 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 November 1995 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Cavillatrix papuana
Cavillatrix papuana adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(72570) 2001 EB14
(72570) 2001 EB14 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 15 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Antocha (Orimargula) intermedia
Antocha (Orimargula) intermedia adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(51347) 2000 QZ165
(51347) 2000 QZ165 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.144, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 11.8.
Paroster hinzeae
Paroster hinzeae adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(51347) 2000 QZ165
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Roestbruine roofvlieg
Roestbruine roofvlieg adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Paraxylotoles setipennis
Paraxylotoles setipennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Erax rjabovi
Erax rjabovi adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Cometes zikani
Cometes zikani adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Aia kawa
Aia kawa, kawa daun, teh kawa, atau kopi daun adolah minuman tradisional masyarakaik Minangkabau jo Kurinci. Namo aia kawa barasa dari bahaso Arab, qahwah nan bararti kopi. Sakileh minuman aia kawa iko sarupo jo kopi tapi babeda jo kopi-kopi nan biasonyo. Aia kawa ko indak tabuek dari racikan biji kopi malainkan dibuek dari daun kopi. Daun kopi lokal pilihan awalnyo dikariangkan jo caro disangrai salamo 12 jam. Katiko ka diminum, daun kariang iko dicampua jo aia dingin, lalu disaduah jo aia nan mandidiaah. Di daerah Kurinci, minuman iko tanamo jo sabutan air kawo.
Sijarah
Aia kawa dapek dikaikan jo adonyo tanam paksa pado maso kakuasaan kolonial Baland o. Pado maso itu, salain kaum pribumi nan disuruah untuak mambudidayokan kopi di Pulau Jawa, masyarakaik Minang diminta pulo untuak mananam kopi di daerah pagunungan. Budidaya tasabuik dilakukan hinggo padalaman Sumatera, di Luhak Agam jo Lima Puluh Kota.
Jinih kopi nan patamo kali ditanam adolah kopi Arabika. Satalah babuah, kopi tasabuik mampunyoi banyak paminat sarato hargo jua nan tinggi. Namun, panduduak di Sumatera Barat dilarang manikmati biji kopi untuak diri surang walaupun dipaso untuak mananamnyo demi kapantiangan pardagangan. Biji kopi tasabuik harus dijua ka VOC untuak diekspor ka Eropa. Paraturan iko diakali jo manggunokan dadaunan kupi nan dipicayo masih manganduang kafein.
Dalam novel Max Havelaar karya Multatuli, istilah kopi daun (kawa daun) ado disingguang, misalnyo dalam ota antaro tokoh Pangawas Verbrugge jo Letnan Duclari. Kumandan garnisun itu takajuik katiko mandanga ado minuman banamo "kopi daun", dan Verbrugge mangatokan basonyo minuman itu alah biaso diminum urang-urang di Sumatera.
Tradisi maminun
Minuman iko disarupuik wakatu cuaco dingin sarato dikinyam jo kulek-kulek angek cando goreang. Di tampek-tampek panjua aia kawa nan biasonyo babantuak dangau-dangau, biaso manyajikannyo indak jo galeh atau mangkuak, malainkan tampuruang karambia kariang nan dibalah duo. Tampuruang iko baagiah aleh bambu. Aia kawa dapek diminum basamo atau indak jo gulo.
Chromatomyia gentianae
Chromatomyia gentianae adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Pritchardia tertialis
Pritchardia tertialis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Verrucosa furcifera
Verrucosa furcifera adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1886 dek Keyserling.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Queensland.
Phytomyza masoni
Phytomyza masoni adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
(68992) 2002 TF54
(68992) 2002 TF54 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Helina ateritegula
Helina ateritegula adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Topoloveni
Topoloveni adolah sabuah kota nan ado di county Argeș, Rumania. Kota ko jumlah panduduknyo 10.329 jiwa.
(57712) 2001 UJ123
(57712) 2001 UJ123 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 22 Oktober 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(62583) 2000 SJ293
(62583) 2000 SJ293 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 27 September 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Oedopeza
Oedopeza adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(79466) 1997 YK17
(79466) 1997 YK17 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 Desember 1997 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Monochamus desperatus
Monochamus desperatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2007 CJ15
2007 CJ15 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.312, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(79466) 1997 YK17
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Oedopeza
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(66921) 1999 VY178
(66921) 1999 VY178 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 November 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Phronia avida
Phronia avida adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Coenosia pilitibia
Coenosia pilitibia adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tethya expansa
Tethya expansa adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Tethya expansa dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Platysoma lineare
Platysoma lineare adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Dufouria
Dufouria adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dolichopus crassitibia
Dolichopus crassitibia adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.