cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cordyla murina
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Aesopida
Aesopida adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Nicias huedepohli
Nicias huedepohli adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Spiroxya macroxeata
Spiroxya macroxeata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Spiroxya macroxeata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Orellia scorzonerae
Orellia scorzonerae adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Clavidesmus heterocerus
Clavidesmus heterocerus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Epactoides humberti
Epactoides humberti adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Copelatus basifasciatus
Copelatus basifasciatus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atrichopogon haemorrhoidalis
Atrichopogon haemorrhoidalis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Copelatus basifasciatus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Atrichopogon haemorrhoidalis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(68051) 2000 YU51
(68051) 2000 YU51 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Macrozelima scripta
Macrozelima scripta adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Rhaphium palpale
Rhaphium palpale adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Chironomus longistylus
Chironomus longistylus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(70823) 1999 VH81
(70823) 1999 VH81 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(52160) 4229 T-1
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Rhaphium palpale
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Eumea
Eumea adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Villa hilarii
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(263799) 2008 RA10
(263799) 2008 RA10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.039, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Phthiria canescens
Phthiria canescens adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Limbodessus fridaywellensis
Limbodessus fridaywellensis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sakitar 1–5 cm.
Eunidia bituberata
Eunidia bituberata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
2004 DL1
2004 DL1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.688, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipula (Savtshenkia) goriziensis
Tipula (Savtshenkia) goriziensis adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Canduang, Agam
Canduang adolah marupoan kecamatan di kabupaten Agam, provinsi Sumatera Barat, Indonesia. Kacamatan Canduang tadiri dari 3 kanagarian yaitu:
Tipula (Savtshenkia) goriziensis
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Canduang, Agam
Sijarah
Namo "Canduang" barasal dari sabuah pakakeh sajenis parang nan dipakai masyarakaik satampek untuak manunjang babagai aktivitas sahari-hari, sarupo mamotong kayu jo lain sabagainyo. Canduang adolah istilah nan dipagunokan masyarakaik satampek untuak manyabuik pakakeh ko. Salain kagunoan tasabuik "canduang" juo digunokan masyarakaik untuak mamparsanjatoi diri untuak manghadapi musuh. Pado maso tren masyarakaik cakak banyak acok tajadi pakalahian antaro kampuang, mayarakaik lua lamo-kalamoan akrab jo namo masyarakaik Canduang, masyarakaik nan salalu manggunokan "Canduang" katiko bacakak.↵Awal muasal wilayah nan banamo Canduang kini ko adolah sabuah kampuang ketek nan barado di dakek Balai Sati.
Kaadaan Alam
Kacamatan Canduang barado di kaki Gunuang Marapi jo daerah nan barombak jo babukik sampai jo lereang nan sangaik terjal. Kacamatan Canduang barado pado katinggian antaro 780 hinggo 2891 m di ateh parmukoan lauik.
Tempratur udaro di Kacamatan Canduang adolah antaro 20 °C hinggo 28 °C. Kalambaban udaro 88%, kacapatan angin antaro 4 hinggo 20 km/jam jo panyinaran matohari rato-rato 58%. Curah hujan daerah Kacamatan Canduang adolah antaro 3500 sampai 4000 mm/taun tanpa bulan kariang.
Araneus doenitzellus
Araneus doenitzellus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1906 dek Strand.
Canduang, Agam
Kaadaan Alam
Kacamatan Canduang dilalui dek 2 batang aia yaitu Batang Jabua jo Batang Lasi.↵Kacamatan Canduang nan bajarak 66 km dari ibu kota Kabupaten Agam tu mamiliki bateh wilayah administrasi pamarintahan sabagai barikuik:
Araneus doenitzellus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Japang.
Canduang, Agam
Etnis
Panduduak Kacamatan Canduang sabagian gadang barasal dari etnis Minangkabau. Etnis lain nan juo bamukim di siko adolah Suku Jawa.
Erioptera (Mesocyphona) apicinigra
Erioptera (Mesocyphona) apicinigra adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Canduang, Agam
Agamo
Panduduak Kacamatan Canduang adolah pamaluak Agamo Islam.
Maso Kolonial jo Awal Kamardekaan
Pado awalnyo Kalarasan Ampek Angkek jo Kalarasan Canduang barado dalam ciek Onderdistrick Ampek Angkek Canduang nan diparintah dek saurang Asisten Demang nan bakadudukan di Lasi. Onderdistrick Ampek Angkek Canduang marupokan bagian dari Districk Tilatang Kamang IV Angkek Canduang di mano Districk ko tadiri ateh Onderdistrick Tilatang Kamang, Onderdistrick Ampek Angkek Canduang jo Onderdistrick Baso nan diparintah dek saurang Demang nan bakadudukan di Biaro.↵Pado zaman panjajahan Japang, sakitar taun 1943 bantuak Pamarintahan Ampek Angkek Canduang mangalamai parubahan jo dituka manjadi duo bagian yaitu:
Satalah Kamardekaan
Salanjuiknyo jo Katatapan Bupati/Ketua Dewan Pamarintah Daerah Samantaro Kabupaten Agam malalui Surek Kaputusan Nomor 038/2-2/1950 tanggal 22 Juni 1950, kaduo wilayah di ateh disatuan kambali manjadi Ampek Angkek Canduang nan Pamarintahannyo dipimpin dek saurang Asisten Wedana. Kamudian jo dibarlakukannyo Undang-Undang Nomor 05 Taun 1974 tantang Pokok-pokok Pamarintahan di Daerah, mako pado taun 1975 istilah Asisten Wedana dituka jo Camaik salaku Kapalo Wilayah.↵Sasudah babarapo taun bajalan, mako pado taun 1984 badasarkan Surek Kaputusan Gubernur Kapalo Daerah Tingkek I Sumatra Barat Nomor 337/GSB/1984, di mano untuak Kacamatan Ampek Angkek Canduang dibantuak Parwakilan Kacamatan Ampek Angkek Canduang nan dipimpin dek Kapalo Parwakilan Kacamatan (Camaik Pambantu) nan bakadudukan di Lasi jo mambawahi 3 Nagari jo 18 Desa. Dek mode itu, mako Kacamatan Induak Kacamatan Kacamatan Ampek Angkek Canduang mambawahi 7 Nagari jo 33 Desa nan tatap dipimpin dek Camaik salaku Kapalo Wilayah Kacamatan nan bakadudukan di Biaro.↵Sistem jo kondisi Pamarintah Kacamatan Ampek Angkek Canduang jo Nagari tasabuik indak ado mangalami parubahan, kacuali tajadi 4 kali parubahan pado tingkek Desa ateh dasar kabijakan Pamarintah Pusat jo Program Panataan Desa, di mano jumlah desa nan ado di Kacamatan Ampek Angkek Canduang jo Kacamatan Parwakilan Ampek Angkek Canduang sabanyak 51 desa manjadi sabagai barikuik:
Akhianyo sairing jo lahianyo Undang-Undang Nomor 22 Taun 1999 tantang Otonomi Daerah, dek itu, Pamarintah Provinsi Sumatra Barat manyikapi paluang otonomi tasabuik untuak kambali ka sistem Pamarintahan Nagari. Untuak tu dikaluakan Paraturan Daerah Provinsi Sumatra Barat nomor 09 Taun 2000 tantang Pokok-pokok Pamarintahan Nagari nan sakaligus juo disikapi dek Pamarintah Daerah Kabupaten Agam jo mangaluakan Paraturan Daerah Kabupaten Agam Nomor 31 Taun 2001 tantang Pamarintahan Nagari nan sacaro langsuang ataupun indak langsuang mangubah sistem pamarintahan jo jumlah desa manjadi Jorong, namun indak mangubah bateh, jumlah jo namo Nagari.↵indak hanyo itu, untuak mamacu pambangunan jo kasajahteraan masyarakaik nan marato sarato partimbangan lainnyo, Pamarintah Daerah Kabupaten Agam langsuang malakuan pamekaran Parwakilan Kacamatan Ampek Angkek Canduang manjadi Kacamatan Definitif malalui Paraturan Daerah Kabupaten Agam Nomor 33 Taun 2001 tantang Pamekaran Kacamatan.↵Badasarkan Paraturan Daerah Kabupaten Agam tasabuik pado hari Selasa tanggal 05 Maret 2002 mako diresmikanlah Kacamatan Canduang definitive dek Bupati Agam jo Ketua Dewan Perwakilan Rakyat Daerah Kabupaten Agam.
Pambagian Adminisratif
Kacamatan Canduang saat ko tabagi ateh 3 Nagari.
Kasihatan
Palayanan kasihatan di kacamatan Baso alah mamadai, nan mano di kacamatan Canduang alah tadapek 1 puskesmas, 6 puskesmas pambantu jo 1 puskesmas kaliliang.
Pandidikan
Sarana pandidikan di Kacamatan Canduang alah sangaik mamadai, di mano di Canduang tadapek pesantren-pesantren nan takenal di saluruah Indonesia, di antaronyo MTI Canduang nan didirikan dek Syekh Sulaiman Arrasuli
Pranala lua
Kabupaten Agam, Sumatra Barat
Erioptera (Mesocyphona) apicinigra
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Canduang, Agam
Pranala lua
Pusat pemerintahan: Lubuk Basung • Bupati: Indra Catri • Wakil Bupati: Trinda Farhan Satria Kecamatan IV Angkek • IV Koto • Ampek Nagari • Banuhampu • Baso • Candung • Kamang Magek • Lubuk Basung • Malalak • Matur • Pelembayan • Palupuh • Sungai Pua • Tanjung Mutiara • Tanjung Raya • Tilatang Kamang
Myrmarachne evidens
Myrmarachne evidens adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Myrmarachne dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1965 dek Roewer.
Hemimycale arabica
Hemimycale arabica adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hemimycale dan famili  Hymedesmiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2004 dek Ilan, Gugel & van Soest.
Vanuatu
Vanuatu ( or  ; ), adolah sabuah nagara kapulauan nan talatak di Samudra Pasifik Salatan. Kapulauan nan baasa dari gunung barapi ko talatak 1.750 km (1.090 mil) timur Australia utara, 540 km (340 mil) timur lauik Kaledonia Baru, timur Pulau Papua, tenggara Kapulauan Solomon, dan barat Fiji. Menuruik sensus 2016, Vanuatu mamiliki panduduak 272,459 jiwa.
Hemimycale arabica
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hemimycale arabica dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Vanuatu
Pado tahun 1880-an, Parancih dan Inggirih mangklaim bagian dari kapulauan tasabuik, dan pado tahun 1906, mereka manyepakati karangko karajo untuak basamo-samo mangelola kapulauan sabagai Hebrides Baru malalui kondominium Anglo-Prancis.
Sabuah gerakan kamerdekaan mancogok pado tahun 1970-an, dan Republik Vanuatu ditagakan pado tahun 1980. Sajak kamerdekaan, nagara ko alah manjadi anggota Pasarikatan Banso-Banso, Pasemakmuran Banso-Banso, Organisasi internasional de la Francophonie dan Forum Kapulauan Pasifik.
Myrmarachne evidens
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kongo.
Helina regina
Helina regina adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Coptops undulata
Coptops undulata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Liriomyza eupatoriana
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Karak kaliang Payokumbuah
= Karak Kaliang = Kota Payakumbuah adolah kota yang ado Sumatera Barat. Kota nan tanamo punyo maknan tradisional galamai. Salain galamai ado pulo maknan tradisional nan banamo Karak kaliang
Helina regina
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Armigeres inchoatus
Armigeres inchoatus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Karak kaliang Payokumbuah
Makanan ko bisa di kecek kan unik ,karano makanan ko samo persis Jo angko salapan. Karak Kaliang nan di buek dari ubi kayu nan di rudan, karak kaliang dijadikan ladang usaho  warga Kelurahan Payolansek, Kecamatan Payakumbuh Barat, Kota Payakumbuh.
Armigeres inchoatus
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Manota inflata
Manota inflata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Merzomyia licenti
Merzomyia licenti adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Karak kaliang Payokumbuah
Usaho membuek makanan tradisonal Karak Kaliang ko, dijalankan  warga payolansek sajak tahun 1980-an silam. Barawal baraja mancaliak usaho dari daerah tetangga Bukittinggi, warga Payolansek Payakumbuh ko, mamulai usaho sampai kini bisa maisi pasa Jo pusat oleh-oleh yang ado di Kota Payakumbuh, Bukittinggi,Jo sumatera barat. Usaho yang di jalankan warga ko, masih mamakai alaik alaik tradisional.
Karak kaliang manjadi oleh oleh nomor 1 di Sumatra Barat. Indak heran kalau urang-urang di lua Sumatra Barat bahkan Ado yang dari lua nagari yang mancari Karak kaliang untuak oleh oleh nyo.
Salain rasonyo yang lamak, karak kaliang ko bisa tahan lamo. Warga Payolansek yang mamulai usaho ko sajak tahun 1980-an, manamoi  rumah karajo ko Jo namo "Bengke".
Untuak ciek bengke yang punyo usaho ko mampakarajokan  tanago karajo  10 sampai  15 urang dalam sahari, yang mulai bakarajo dari jam  05.30 sampai jam 21.00 satiok harinyo. Satiok hari yang punyo bengke ko, bisa mambuek karak kaliang sabanyak 350 sampai 500 Kg satiok harinyo. Salain  Karak Kaliang, bengke ko juo mamasak Jo bahan yang samo, makanan tu di namoi karupuak lento. Makanan yang babantuak ketek ketek ko,di buek sacaro tradisional dek ibuk ibuk yang ado di sekitannyo.
Sumatera Barat yang kayo jo  penghasil kuliner tradisional, Payakumbuh manjadi salah satu dari penghasil makanan unik ko. kalau bakunjuang  ka Sumatera Barat, jan  lupo singah ka Payakumbuh nan mahasiakan  makanan tradisional, juo cuboi lah kuliner asa Payakumbuah ko, Karak Kaliang unik jo raso nan sangaik lamak ko.
= Referensi =
Hololepta
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Dicranomyia (Dicranomyia) pallidinota
Dicranomyia (Dicranomyia) pallidinota adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Anastoechus rubricosus
Anastoechus rubricosus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Trentepohlia (Mongoma) alboposticata
Trentepohlia (Mongoma) alboposticata adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mecometopus rondonianus
Mecometopus rondonianus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Anastoechus rubricosus
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Mecometopus rondonianus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Maanyan Benua Lima
Orang Dayak Maanyan Banua Lima (Paju Dime) adolah masyarakat adat sub-etnis Dayak Maanyan yang mandiami limo kampuang induak dengan paraturan adat laluhur yang samo di Kecamatan Patangkep Tutui, Benua Lima, Kalimantan Tengah. Wilayah Benua Limo maliputi:
Drosophila mediopicta
Drosophila mediopicta adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Rhopalomyia luetkemuelleri
Rhopalomyia luetkemuelleri adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Maanyan Benua Lima
Maanyan Warukin bagian dari Maanyan Banua Lima
Peta kacamatan Tanta, didalamnyo tadapek duo kampuang yang di huni dayak Maayan (Warukin) yang acok disabuik dayak warukin nan adolah sub-entik dari suku dayak maanyan nan mandiami daerah kampuang Warukin, jo sakitarnyo di kabupaten Tabalong, Kalimantan Salatan.
Rhopalomyia luetkemuelleri
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Urang Maanyan Benua Lima
Maanyan Warukin bagian dari Maanyan Banua Lima
Dayak Warukin di kampuang Warukin, Kacamatan Tanta, Tabalong marupokan bagian dari Maanyan Benua Lima. Maanyan Benua Lima marupokan subetnis Maanyan nan tadapek di kacamatan Benua Lima, Barito Timur. Nama asalnyo Maanyan Paju Lima. Istilah "benua" barasa dari Bahaso Banjar.
Upacara adat rukun kamatian Kaharingan pado Dayak Warukin disabuik mambatur. Istilah iko pado subetnis Maanyan Benua Lima pado umumnyo disabuik marabia.
Kakarabata bahaso Maanyan Warukin jo bahaso Banjar Kuala Lupak (Banjar Kuala) sakitar 50%. Kakarabatan bahaso Maanyan Warukin jo bahaso Banjar Asam-Asam sakitar 57 persen.
Di lua dari ampek daerah-daerah kantong keadatan Dayak Kabupaten Tabalong tasabuik juo tadapek suku Banjar yang marupokan mayoritas populasi panduduak Tabalong jo suku Banjar iko indak tarikek jo Hukum Adat Dayak.
Strioderes peruanus
Strioderes peruanus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(164221) 2004 QE20
(164221) 2004 QE20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.205, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.1.
Chrysops alleni
Chrysops alleni adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(164221) 2004 QE20
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Delia acadiana
Delia acadiana adolah langau dari famili Anthomyiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Lunatipula) truncata
Tipula (Lunatipula) truncata adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Urang Maanyan Benua Lima
Budaya bertanam
Mu'au adolah salah satu budaya nan ado di suku dayak iko, nan mano budaya iko iolah budaya batanamm padi. Mu'au sandiri barati batanam padi sacar gotong royong atau basamo-samo. Mu'au Bagi suku iko kagiatan Mu'au adolah kagiatan nan harus di karajoan satiok taun, dan juo marupokan utang nan harus di bayia, karano sistem dari mu'au adolah maminjam tanago dari urang lain dan bagantian untuak giliran batanam.
Tipula (Lunatipula) truncata
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Delia acadiana
Istilah "Anthomyiidae", nan baarati "langau bungo", barasal dari kato Yunani anthos, "bungo", dan myia, "langau".
Pidonia frivola
Pidonia frivola adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(52161) 4302 T-1
(52161) 4302 T-1 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Maret 1971 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pidonia frivola
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Maanyan Benua Lima
Budaya bertanam
Mu'au dikatokan sabagai utang karano sistim yang di buek dek suku urang ko adolah maminjam tanago anggota masyarakaik nan lain, misalnyo ado ciek kaluarga nan ka batanam padi kamudian inyo mintak bantu ka babarapo kaluarga untuak manolongnyo batanam, dan kaluarga iko bisuak katiko kaluarga nan lain batanam wajib manolong pulo, dan ikolah nan di sabuik sistim utang tanago atau gotong royong dalam mu'au.
Kamudian salain sistemnyo nan babeda, mu'au iko atau batanam padi dari urang suku Mayaan Banua Lima ko babeda dari urang pado biasonyo. Katiko malaksanakan Mu'au, urang suku iko sacaro basamo baka mambuek lubang untuak batanam padi manggunokan kayu, nan mano tanah atau lahan batanam urang iko indak sarupo urang Indonesia pado umumnyo (lahan sawah gambua jo baraia), lahan sawah suku iko hanyo balumpua saketek dan indak di bajak. Sasudah mambuek lubang untuak baniah padinyo, urang ko langsuang mananam kamudian marawatnyo sampai panen, dan pado budaya batanam urang iko indak ado nan mangenal jo proses manabua bania, jadi urang iko langsuang mananam bibit atau bania padinyo.
Dalam palaksanaan Mu'au biasonyo baka di pimpin dek surang nan banamo "Makas", urang iko iolah inyo nan paliang pandai dalam urusan batanam. Kamudian kagiatan iko biasonyo baka dimulai pado pagi hari, dari jam tujuah sampai tangah hari. Pado paroses tanam urang iko di bagi duo baris, nan baris partamo biasonyo kalompok laki-laki nan mambaok tungkek untuak mambuek lubang untuak baniah ditanam, kamudian barisan kaduo biasonyo padusi-padusi nan mambaok baniah dan sasudah lubang dibuek biasonyo baniah lansuang dimasuan. Dalam kagiatan iko pado jam sapuluah pagi biasonyo kalompok Mu'au baka istirahat sabanta untuak maadokan kagiatan makan-makan basamo, nan mano masakkan untuak kagiatan iko alah disadiokan samo kaluarga nan sadang batanam atau maadoan Mu'au.
Argyra setimana
Argyra setimana adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Xenosternus saprinopterus
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Achramorpha truncata
Achramorpha truncata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1908 dek Topsent.
2008 HU11
2008 HU11 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.087, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Amblypsilopus pulvillatus
Amblypsilopus pulvillatus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lutzomyia insolita
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Amblypsilopus pulvillatus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Paratimea alijosensis
Paratimea alijosensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Styletta crocea
Styletta crocea adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Protopsychoda hammanaensis
Protopsychoda hammanaensis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
(73263) 2002 JP47
(73263) 2002 JP47 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Mei 2002 dek LINEAR di Socorro.
Bacanius lucidus
Bacanius lucidus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(73263) 2002 JP47
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hemimycale columella
Hemimycale columella adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hemimycale dan famili  Hymedesmiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1874 dek Bowerbank.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hemimycale columella dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(341892) 2008 HM20
(341892) 2008 HM20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.010, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.7.
Jaapiella azutavica
Jaapiella azutavica adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(341892) 2008 HM20
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2012 TT5
2012 TT5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.655, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.7.
2013 CT83
2013 CT83 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.523, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(67412) 2000 QF36
(67412) 2000 QF36 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Agustus 2000 dek LINEAR di Socorro.
Abyssocladia umbellata
Abyssocladia umbellata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Abyssocladia dan famili Cladorhizidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2011 dek Lopes, Bravo & Hajdu.
Tabanus oviventris
Tabanus oviventris adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Abyssocladia umbellata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Abyssocladia umbellata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Tabanus oviventris
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
2012 TT5
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Striomecyna bimaculicollis
Striomecyna bimaculicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(54225) 2000 JU7
(54225) 2000 JU7 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Mei 2000 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Striomecyna bimaculicollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(54225) 2000 JU7
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Atherigona zeta
Atherigona zeta adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Agromyza cinerascens
Agromyza cinerascens adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Atherigona zeta
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Jaapiella azutavica
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Agromyza cinerascens
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Urang Maanyan Paju Sapuluh
Orang Dayak Maanyan Kadamangan Paju Sapuluh adalah masyarakat adat sub-etnis Dayak Maanyan yang mendiami sepuluh kampung pada kec. Dusun Timur dan Awang dengan adat leluhur yang sama yaitu:
Menurut versi lainnya wilayah Paju Sepuluh meliputi:
Tokoh Maanyan Paju Sapuluh[sunting | sunting sumber]
Putri Mayang Sari atau Poetri Maija adalah Pemimpin Dayak Maanyan yang meneruskan kepemimpinan Uria Lan'na. Putri Mayang Sari berkedudukan di Sangarwasi (sebelumnya bernama Sanggar Jatang), Kabupaten Barito Timur. Kampung Sanggarwasi sekarang masuk desa Jaar. Puteri Mayangsari puteri dari Raja Banjar Islam yang pertama (Sultan Suriansyah) dari isteri keduanya Norhayati yang berdarah Dayak, cucu Labai Lamiah tokoh Islam Dayak Maanyan. Labai Lamiah dimakamkan di dekat masjid Pusaka Nurul Iman di Puain Kanan. Walau Mayang Sari beragama Islam, dalam memimpin sangat kental dengan adat Dayak, senang turun lapangan mengunjungi perkampungan Dayak dan sangat memperhatikan keadilmakmuran masyarakat Dayak di masanya. Itu sebabnya ia sangat dihormati dan makamnya diabadikan dalam cungkup makam berbentuk Rumah Adat Banjar di Jaar, kabupaten Barito Timur (Marko Mahin, 2005).
Mato Pancaharian
Sebagian besar mata pencaharian suku Maanyan adalah bercocok tanam diladanga dengan sistem tebang bakar. Sistema tebang bakar dilakukan dengan gotong royong antar 12- 15 orang. Mereka mengadakan pembagian kerja antara wanita dan pria. tanaman utama yang ada diladang adalah padi. adapun tanaman lainnya seperti ubi kayu, nenas, ubi rambat, terong, tebu, cabe dan tembakau. mereka juga beburu binatang menggunakan bantuan anjing. dan juga mereka mencari rotan dan damar untuk dijadikan kerajinan tangan seperti tikar dan keranjang. Suku Maanya juga terkenal sebagai penenun. mereka bisa menenun menggunakan kapas dan membuat pakaian dari kulit kayu dan juga membuat perahu yang mana nnti perahu tersebut akan dijual.
Dorcadion suturale
Dorcadion suturale adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Acanthancora aenigma
Acanthancora aenigma adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Acanthancora dan famili Hymedesmiidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1910 dek Lundbeck.
Dorcadion suturale
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Acanthancora aenigma
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Acanthancora aenigma dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Dichaetomyia dasiomma
Dichaetomyia dasiomma adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(77385) 2001 FM148
(77385) 2001 FM148 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Maret 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Suliki, Lima Puluh Kota
Kecamatan iko mampunyoi laweh 136,94 km2, jo populasi 15.516 jiwa pado taun 2018. Tadiri ateh padusi sabanyak 7.997 jiwa jo laki-laki 7.519 jiwa. Kecamatan ko tadiri ateh anam nagari, di antaronyo:
Onthophagus germanus
Onthophagus germanus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
(63123) 2000 WB174
(63123) 2000 WB174 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 Nopember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia finitima
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(71084) 1999 XQ121
(71084) 1999 XQ121 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Desember 1999 dek CSS di Catalina.
Dua Koto, Pasaman
Dua Koto adolah marupoan kecamatan di kabupaten Pasaman, provinsi Sumatera Barat, Indonesia.
Orimarga (Orimarga) melanopoda
Orimarga (Orimarga) melanopoda adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Conchapelopia rurika
Conchapelopia rurika adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Pterolophia obscura
Pterolophia obscura adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Limnophilella inquieta
Limnophilella inquieta adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Myoxomorpha seabrai
Myoxomorpha seabrai adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lispocephala trochanterata
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Tipula (Eumicrotipula) schachovskoyi
Tipula (Eumicrotipula) schachovskoyi adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Chrysotus dubius
Chrysotus dubius adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2012 TR5
2012 TR5 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.382, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 25.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chrysotus dubius
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Acalolepta ternatensis
Acalolepta ternatensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stichopogon chrysostoma
Stichopogon chrysostoma adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Arthrocnodax fraxinellus
Arthrocnodax fraxinellus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Paradidyma apicalis
Paradidyma apicalis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
2011 SV49
2011 SV49 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.043, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 15.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Medina fasclata
Medina fasclata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Thyrsia piranga
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Allograpta septemvittata
Allograpta septemvittata adolah sabuah spesies Syrphidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Bolbodimyia erythrocephala
Bolbodimyia erythrocephala adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Ceresium ambiguum
Ceresium ambiguum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sciophila fistulata
Sciophila fistulata adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Bactrocera lacerata
Bactrocera lacerata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(70824) 1999 VL81
(70824) 1999 VL81 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Nopember 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Peromyia decurvata
Peromyia decurvata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.