cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aegophagamyia keiseri
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Kota Padang
Sijarah
Pado tanggal 30 September 2009, kota iko mandapek musibah gampo bakakuatan 7.6 Skala Richter, nan manyababkan kahancuran 25% infrastruktur nan ado di kota iko.
Geografi
Kota Padang talatak di pantai barat pulau Sumatra, laweh kasaluruhan 1.414,96 km² atau sataro jo 3,36% dari laweh provinsi Sumatra Barat. Labiah dari 60% dari laweh Kota Padang barupo pabukitan nan ditutuik dek hutan linduang. Hanyo sakitar 205,007 km² wilayah nan marupoan daerah efektif pakotaan. Daerah pabukitan mambantang di bagian timur dan selatan kota. Bukik-bukik nan tanamo di Kota Padang di antaronyo adolah Bukik Lampu, Gunuang Padang, Bukik Gado-Gado, jo Bukik Pagambiran. Kota Padang punyo garih pantai sapanjang 68,126 km di daratan Sumatra. Salain itu, ado pulo 19 buah pulau ketek, di antaronyo iyolah Pulau Sikuai lawehnyo 4,4 ha di Kecamatan Bungus Taluak Kabuang, Pulau Toran salaweh 25 ha jo Pulau Pisang Gadang di Kecamatan Padang Selatan.
Pado taun 1833, Residen James du Puy malaporan tajadi gampo bumi nan dipakiroan bakakuatan 8.6–8.9 skala Richter di Padang nan manjadi sabab tajadinyo tsunami. Sabalunnyo pado taun 1797, dipakiroan dek para ahli panah tajadi gampo bumi bakakuatan 8.5–8.7 skala Richter, nan manimbulan tsunami pulo di pasisia Kota Padang jo mambuek karusakan pado kawasan Pantai Aia Manih. Pado 30 September 2009, kota ko dihoyak gampo bumi baliak bakakuatan 7,6 skala Richter, jo titiak pusek gampo di lauik pado 0.84° LS dan 99.65° BT nan kadalamannyo 71 km, nan manyababan hancuanyo 25% infrastruktur di kota ko.
Katinggian di wilayah daratan Kota Padang amaik bavariasi, iyolah antaro 0 m sampai 1.853 m di ateh pamukaan lauik jo daerah tatinggi adolah Kecamatan Lubuak Kilangan. Suhu udaronyo cukuik tinggi, iyolah antaro 23 °C–32 °C pado siang hari dan 22 °C–28 °C pado malam hari, jo kalambabannyo di antaro 78%–81%. Kota Padang mamiliki banyak batang aia, iyolah 5 batang aia gadang jo 16 batang aia ketek, jo nan tapanjangnyo iyolah Batang Kandih sapanjang 20 km. Tingkek curah hujan Kota Padang mancapai rato-rato 405,58 mm per bulan jo rato-rato ari ujan 17 ari per bulan. Tingginyo curah ujan mambuek kota ko cukuik rawan jo banjir. Pado taun 1980 2/3 kawasan kota ko panah tarandam banjir karano saluran drainase kota nan bamuaro utamo ka Batang Arau indak talok manampuang baliak limpahan aia tasabuik.
Daftar Kecamatan
Kota Padang tadiri dari 11 kecamatan nan tabagi dek 104 kelurahan. Kecamatan Koto Tangah marupakan kecamatan jo laweh wilayah paliang gadang, sadang Kecamatan Padang Barat mampunyoii wilayah paliang ketek.
Daftar Kalurahan
Kota Padang mampunyoi 104 kelurahan nan taseba di 11 kecamatan. Daftar kelurahan di Kota Padang, adalah sebagai berikut:
(490809) 2010 VE115
2010 VE115 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.082, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Kota Padang
Daftar Wali Kota
Berikuik adolah daftar Wali Kota Padang nan pernah manjabat sajak berado di bawah pamarintahan Hindia Belando pado taun 1928 hinggo kini:
Daftar Wakil Walikota Padang
Barikuik adolah daftar Wakil Walikota Padang nan parnah manjabat sajak taun 2004 hinggo kini:
Dewan Perwakilan
Barikuik iko adolah komposisi anggota DPRD Kota Padang dalam ampek pariode tarakhir.
Liek pulo komposisi anggota DPRD Kota Padang 1992–1997 1999-2004.
Daftar Ketua DPRD
Barikuik iko adolah daftar ketua DPRD Kota Padang sajak taun 1967 sampai kini:
Tata ruang
Kota Padang mamiliki karakteristik ruang pakotaan nan maadok Samudera Hindia jo bakuliliang Pagunuangan Bukik Barisan. Pakambangan kawasan urban di Padang bageaak ka arah utara jo timur dari kawasan kota tuo di muaro Batang Arau. Panataan wilayah kota kini ko maacu pado Paraturan Daerah (Perda) tantang Rencana Tata Ruang Wilayah (RTRW) Kota Padang taun 2010–2030. Sajalan jo pambangunan kota nan babasis mitigasi bancano, wilayah timur Padang dikambangan sabagai kawasan pamukiman dan pusek pandidikan, sadangkan wilayah barat nan badakekan jo pantai marupoan kawasan komersial pakotaan sarato pusek bisnis. Pamindahan pusek pamarintahan Kota Padang ka wilayah timur (Aia Pacah, Koto Tangah) pado taun 2010 adolah salah satu upayo mangurangi konsentrasi panduduak di kawasan tapi lauik.
Arsitektur
Sabalunnyo dari ilia Batang Arau manuju Muaro Pantai Padang ado babarapa bangunan tuo jo ciri arsitektur Eropa nan disasuaikan jo gaya model untuak daerah tropis antaranyo NHM (Nederlansche Handels-Maatschappij), Padangsche Spaarbank, De Javansche Bank, dan NV Internatio nan didirian sabalum 1920 nan manjadi saksi bisu jajak kolonial nan tatingga.
Taman jo utan kota
Sajak taun 1995, Pamarintah Kota Padang alah mulai mangambangkan hutan kota tamasuak Ruang Terbuka Hijau (RTH) nan bafungsi maningkekan kualitas lingkungan iduik pakotaan nan nyaman jo elok, juo sabagai salah satu sarana rekreasi sakali utamonyo untuak warga kotanyo. RTH nan ado di kota ko iyolah RTH Taman Melati jo RTH Imam Bonjol nan juo bafungsi sabagai alun-alun kota. Di kawasan Pantai Padang, adopulo Taman Muaro Lasak nan dilangkoki jo Monumen Merpati Perdamaian. Monumen tasabuik dirasmikan dek Presiden Joko Widodo dalam rangka Multilateral Naval Exercise Komodo 2016.
Pado sailiran Batang Kuranji ado Utan Kota Delta Malvinas nan marupokan habitat untuak bangau dan buayo kaciak putiah. Samantaro pado Kecamatan Lubuk Kilangan, ado Taman Utan Raya Bung Hatta, nan marupokan kawasan konservasi palestarian plasma nutfah flora utan salaweh 240 ha. Taman Utan Raya ko babatehan jo Kabupaten Solok, dan alah dimanfaatkan sabagai tampek wisata alam, sarana pandidikan jo panalitian sarato juo bafungsi hidroorologi jo panangka polusi khususnyo untuak Kota Padang.
Panduduak
Kota Padang marupokan kota jo jumlah panduduak paliang banyak di Provinsi Sumatra Barat. Manuruik sensus panduduak nan dilakukan Badan pusek Statistik (BPS) taun 2010, jumlah panduduak Kota Padang adolah sabanyak 833.584 urang. Jumlah tu manunjuakan panurunan nan signifikan dari data panduduak taun 2008 (856.815 urang) dek gampo bumi 2009. Pado akhia taun 2014, Dinas Kependudukan dan Pencatatan Sipil (Disdukcapil) Kota Padang malaporan jumlah panduduak sabanyak 1.000.096 urang jo rincian 273.915 Kapalo Kaluarga nan tadiri dari 507.785 urang laki-laki jo 492.306 padusi. Pado taun 2009 kota ko basamo jo Makassar, Denpasar, dan Yogyakarta, ditatapan dek Kemendagri sabagai ampek kota proyek pacontohan panerapan Kartu Tando Panduduak (KTP) babasis Nomor Induak Kapandudukan (NIK) di Indonesia.
(75891) 2000 CY37
(75891) 2000 CY37 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 3 Februari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Kota Padang
Etnis
Panduduak Padang rami nan dari etnis Minangkabau. Etnis lain nan juo bamukim di siko adolah Jao, Tionghoa, Nieh, Mentawai, Batak, Aceh, dan Tamil. Urang Minang di Kota Padang marupoan parantau dari daerah lainnyo dalam Provinsi Sumatra Barat. Pado taun 1970, jumlah pandatang sabanyak 43% dari saluruah panduduak, jo 64% barasa dari daerah-daerah lainnyo dalam provinsi Sumatra Barat. Pado taun 1990, dari jumlah panduduak Kota Padang, 91% barasa dari etnis Minangkabau.
(75891) 2000 CY37
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tipula (Platytipula) scheherezadae
Tipula (Platytipula) scheherezadae adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Kota Padang
Etnis
Urang Nieh sempat manjadi kalompok minoritas paliang gadang pado abaik ka-19. VOC mambaoknyo sabagai budak sajak mulo abaik ka-17. Sistem pabudakan diakhiri pado taun 1854 dek Pangadilan Nagari Padang. Pado mulonyo urang Nieh tingga di Kampuang Nieh, namun kudian banyak tingga di Gunuang Padang. Cukuik banyak juo urang Nias nan manikah jo urang Minangkabau. Salain itu, ado pulo nan manikah jo urang Eropa jo Tionghoa. Banyaknyo panikahan campuran ko manurunkan persentase urang Nieh di Padang.
Balando kudian mambaok juo urang Jaok sabagai pagawai jo tantara, sarato ado juo nan manjadi tukang di parak-parak. Salanjuiknyo, pado abaik ka-20 urang Jao banyak nan datang sabagai transmigran. Salain itu, urang Madura, Ambon dan Bugih juo panah manjadi panduduak Padang, sabagai tantara Balando pado maso parang Pidari. Panduduak Tionghoa datang indak lamo sasudah pandirian pos VOC. Urang Tionghoa di Padang nan biaso disabuik jo Cino Padang, sabagian gadang alah mambaur dan biasonyo babahaso Minang. Pado taun 1930 paliang indak 51% marupokan parantau generasi katigo, jo 80% adolah Hokkian, 2% Hakka, sarato 15% Kwongfu.
Urang Tamil atau katurunan India kamungkinan datang basamo tantara Inggris. Daerah hunian urang Tamil di Kampuang Kaliang marupokan pusek niago. Sabagian gadang darinyo nan bamukim di Kota Padang alah malupokan budayonyo. Urang-urang Eropa dan Indo nan panah mauni Kota Padang mailang salamo taun-taun di antaro kamardekaan (1945) jo nasionalisasi parusahoan Balando (1958).
Agamo
Mayoritas panduduak Kota Padang mamaluak agamo Islam. Banyak pamaluaknyo nan urang Minangkabau. Agamo lain nan dianuik di kota ko adolah Kristen, Buddha, dan Khonghucu, nan kabanyakan dianuik dek panduduak bukan dari etnis Minangkabau. Baragam tampek ibadaik juo ditamui di kota ko. Salain didominasi dek musajik, gareja jo klenteng ado juo di Kota Padang.
Musajik Rayo Gantiang marupakan musajik tatuo di kota ko, nan dibangun kiro-kiro taun 1700. Sabalunnyo musajik ko ado di kaki Gunuang Padang sabalun bapindahan ka lokasi kini. Babarapo tokoh nasional panah salat di musajik ko di antaranyo Soekarno, Hatta, Hamengkubuwana IX dan A.H. Nasution. Bahkan Soekarno sempat agiah pidato di musajik iko. Musajik ko juo panah manjadi tampek embarkasi haji malalui palabuahan Emmahaven (kini Taluak Bayua) wakatu itu, sabalun dipindahan ka Asrama Haji Tabiang kini.
Gareja Katholik jo arsitektur Balando alah batagak sajak taun 1933 di kota ko, walaupun French Jesuits alah mulai malayani umaiknyo sajak dari taun 1834, sairiang batambahnyo populasi urang Eropa wakatu itu.
Dalam rangka mandorong gairah panghayatan kahidupan baragamo utamonyo untuak pamaluak agamo Islam pado taun 1983 untuak partamo kalinyo di kota ko diadoan Musabaqah Tilawatil Qur'an (MTQ) tingkek nasional nan ka-13.
Pandidikan
Kota Padang sajak dari zaman kolonial Balando alah manjadi pusek pandidikan di Sumatra Barat. Tacataik pado taun 1864, jumlah pelajar nan tadaftar di sikolah nan ado di kota ko sabanyak 237 urang.
Untuak maagiahan palayanan jo kamudahan ka siswa sarato urang tuo murid, pamarintah kota bakarajo samo jo UNP sarato Telkom sajak 1 Juli 2010 nan manyalanggaroan baliak Panarimoan Siswa Baru (PSB) Online untuak sikolah nagari janjang SMP jo SMA, sarato parbaikan pola jo sistem jiko dibandingan jo taun sabalumnyo. Sistem nan alah diterapan sajak taun 2006 ko, akan mamotivasi sakaligus mamudahan saluruah siswa nan nio malanjuikan pandidikannyo di masiang-masiang tingkek pandidikan. Siswa dapek mamiliah sikolah favoritnyo manuruik rangking nilai nan didapeknyo sarato dapek dikatahui sacaro langsuang jo transparan.
Perpustakaan Daerah Sumatra Barat talatak di Kota Padang tamasuak salah satu perpustakaan nan paliang rancak di Indonesia, jumlah koleksinyo mancapai 30.000 judul, tamasuak fasilitas jo pangalolaan nan maksimum, sarato jumlah pangunjuang pustaka nan tinggi. Sasudah gampo bumi, kagiatan Perpustakaan Daerah Sumatra Barat sajak 1 Februari 2010 untuak samantaro dipindahan ka Tabiang, manunggu pambangunan gedung baru nan sabalumnyo rusak parah, kini ko alah baliak ka lokasi samulo nan ado di Jln.Diponegoro, No.4
Kesehatan
Sabagai salah satu pusek kesehatan di Pulau Sumatra, Kota Padang alah punyo fasilitas kesehatan nan cukuik langkok. Salain punyo sajumlah rumah sakik nan bataraf nasional jo internasional, rumah sakik tu alah pulo didukuang dek sajumlah paguruan tinggi nan bakaikan jo kesehatan. Rumah Sakik Umum Dr. M. Djamil nan didirian dek pamarintah pusek pado taun 1953 marupoan rumah sakik rujuakan untuak wilayah Sumatra bagian tangah. Rumah sakik ko alah baafiliasi jo Fakultas Kadokteran Universitas Andaleh sarato Politeknik kesehatan Padang. Sasudah gampo 30 September 2009, kondisi bangunan jo paralatan rumah sakik ko mamprihatinan. Rumah Sakik M. Djamil kini ko sadang barusaho mamelokan program Hospital Disaster untuak mangantisipasi kajadian sarupo nantinyo. Pamarintahan Kota Padang alah punyo pulo rumah sakik nan banamo Rumah Sakit Umum Daerah Dr. Rasidin. Untuak maagiahan palayanan nan maksimal, pamarintahan Kota Padang alah mandirian sabanyak 20 buah puskesmas jo 58 buah puskesmas pambantu pado wilayah kecamatan di kota ko. Untuak taun 2007, ciek puskesmas di Kota Padang rato-rato malayani 41.000 urang. Angko ko labiah tinggi dari konsep ideal wilayah puskesmas nan hanyo untuak malayani 30.000 urang sajo, sahinggo jiko ditinjau dari panyebaran, sarana kesehatan alah mamadai. Namun jiko ditinjau dari aspek mutu palayanan kesehatan masih jauh dari nan diharokan.
Salain itu, di kota ko tadapek pulo sajumlah rumah sakik nan dikalola dek BUMN, Kepolisian, TNI AD jo pihak swasta. Pado taun 2013, PT Semen Padang maresmian Semen Padang Hospital nan marupoan rumah sakik bataraf internasional patamo di Sumatra Barat. Rumah Sakik Tentara Dr. Reksodiwiryo nan dikalola dek TNI AD talatak pado kawasan cagar budayo Gantiang. Rumah sakik ko tagak di komplek bangunan paninggalan zaman Balando nan sabalumnyo marupoan tampek paristirahatan para tentara kolonial. Rumah Sakik Selasih marupoan rumah sakik swasta nan dikalola sacaro basamo jo pihak Kumpulan Perubatan Johor (KPJ) Sdn Bhd dari Malaysia, namun akibaik gampo bumi 30 September 2009 rumah sakik ko mangalami karusakan barek.
Barikuik iko adolah daftar rumah sakik di Kota Padang, Sumatra Barat nan alah tadaftar di Kementerian Kesehatan Republik Indonesia:
Pariwisata
Kota Padang nan tanamo jo lagenda Sitti Nurbaya jo Malin Kundang kini sadang babenah ka arah pambangunan pariwisata. Kota ko punyo sabuah museum nan talatak di pusek kota nan banamo Museum Adityawarman, nan mampunyoi gaya arsitektur babantuak rumah adat Minangkabau (Rumah Gadang), mode Gajah Maharam. Di laman muko museum ado duo lumbuang padi nan disabuik Rangkiang. Museum ko makhususkan diri pado sijarah jo budayo urang Minangkabau, urang Mentawai jo urang Nieh. Museum ko mampunyoi 6.000 koleksi.
Di kawasan palabuahan Muaro banyak tasuo babarapo bangunan paninggalan sajak zaman Balando. Babarapo bangunan di kawasan tasabuik ditatapkan pamarintah satampek sabagai cagar budaya. Di antaronyo adolah Musajik Muhammadan batarikh 1843, nan marupokan masjid barono ijau mudo nan dibangun dek komunitas katurunan India. Cagar budayo lain, Klenteng Kwan Im nan banamo See Hin Kiong taun 1861 kudian direnovasi baliak taun 1905 dek sabalunnyo tabaka. Dari sailiran Batang Arau, ado sabuah jambatan nan banamo Jambatan Sitti Nurbaya. Jambatan itu maubuangkan sabuah kawasan bukik nan dikana juo jo namo Gunuang Padang. Pado bukik ko ado Taman Sitti Nurbaya nan manjadi lokasi kuburan Sitti Nurbaya. Kawasan bukik ko juo daulunyo manjadi tampek mukim mulo-mulo masyarakaik etnis Nieh di Kota Padang.
Kudian di palabuahan Taluak Bayua ado babarapo kawasan wisata sarupo Pantai Aia Manih, tampek batu Malin Kundang tagak. Salain itu, taruih ka selatan dari pusek kota juo ado kawasan wisata Pantai Caroline, jo Pantai Bunguih, sarato sabuah resort wisata sakelas hotel babintang tigo nan talatak di Pulau Sikuai. Sadangkan ka arah Kecamatan Koto Tangah, ado kawasan wisata Pantai Pasia Jambak, sarato kawasan wisata alam Lubuak Minturun, nan populer dalam tradisi balimau dan rami disinggahi dek masyarakaik utamonyo saari sabalun masuak bulan Ramadan.
Kota ko juo tanamo jo masakannya. Salain manjadi salero sabagian gadang masyarakaik Indonesia, masakan ko juo populer sampai ka mancanegara. Makanan nan populer di antaronyo sarupo Gulai, Randang, Ayam Pop, Taruang Balado, Gulai Itiak Lado Ijau, Nasi Kapau, Sate Padang jo Karupuak Sanjai. Restoran Padang ado banyak di saluruah kota gadang di Indonesia. Walau baitu, nan dinamokan sabagai "masakan Padang" sabananyo takana sabagai masakan etnis Minangkabau sacaro umum.
Molophilus (Molophilus) urodontus brachyurus
Molophilus (Molophilus) urodontus brachyurus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kota Padang
Monumen
Barikuik ko monumen-monumen nan ado di Kota Padang:
Molophilus (Molophilus) urodontus brachyurus
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tabanus submalayensis
Tabanus submalayensis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 WJ130
2006 WJ130 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.135, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 24.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gorybia proxima
Gorybia proxima adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(344143) 2000 JQ3
(344143) 2000 JQ3 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.488, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Odontodiplosis montana
Odontodiplosis montana adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Dolichopus pernix
Dolichopus pernix adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
(79868) 1998 YA4
(79868) 1998 YA4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Desember 1998 dek T Kobayashi di Oizumi.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Tipula (Pterelachisus) albertensis albertensis
Tipula (Pterelachisus) albertensis albertensis adolah subspesies langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Rhaphiptera roppai
Rhaphiptera roppai adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Phytomyza ranunculiphila
Phytomyza ranunculiphila adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Rucphen
Rucphen adolah sabuah gemeente nan ado di provinsi Brabant Utara, Balando.
(57936) 2002 JU23
(57936) 2002 JU23 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Mai 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(55634) 2002 TH284
(55634) 2002 TH284 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Oktober 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(318101) 2004 HY40
(318101) 2004 HY40 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.070, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(61098) 2000 LY28
(61098) 2000 LY28 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 6 Juni 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Halodiplosis czuensis
Halodiplosis czuensis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61098) 2000 LY28
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Allodessus megacephalus
Allodessus megacephalus adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Halodiplosis czuensis
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(78424) 2002 QB42
(78424) 2002 QB42 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Agustus 2002 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Allodessus megacephalus
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Winnertzia photophila
Winnertzia photophila adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Resseliella perplexa
Resseliella perplexa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(62791) 2000 UT26
(62791) 2000 UT26 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Microdebilissa atripennis
Microdebilissa atripennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spilogona semiglobosa
Spilogona semiglobosa adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pedaria aspersa
Pedaria aspersa adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Michotamia indiana
Michotamia indiana adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Ctenota asiatica
Ctenota asiatica adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Anopheles peytoni
Anopheles peytoni adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Mycetophila scourfieldi
Mycetophila scourfieldi adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Alpaida canela
Alpaida canela adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Alpaida dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1988 dek Levi.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Brazil.
Ectyonopsis panis
Ectyonopsis panis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ectyonopsis dan famili  Myxillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1982 dek Boury-Esnault & van Beveren.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Ectyonopsis panis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Lemula obscuripennis
Lemula obscuripennis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tribalus andreinii
Tribalus andreinii adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Nephrotoma nigricauda
Nephrotoma nigricauda adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lutzomyia borgmeieri
Lutzomyia borgmeieri adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Bactrocera hispidula
Bactrocera hispidula adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Nephrotoma nigricauda
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Norwegia
Norwegia (sacaro rasmi: Karajaan Norwegia, Kongeriket Norge (Noreg)), iolah sabuah nagara Nordik di Samananjuang Skandinavia bagian ujuang barat nan babatehan jo Swedia, Finlandia, sarato Rusia. Pantainyo nan talatak di Samudera Atlantik Utara jo Lauik Barents adolah lokasi dari fyord tanamo. Svalbard jo Jan Mayen barado di bawah kadaulatan Norwegia manuruik Traktat Svalbard. Norwegia mampunyoi sabuah pulau banamo Bouvet nan talatak di Samudera Atlantik. Laweh total Norwegia adolah 385,525 km² jo populasi sabanyak 4.9 juta. Norwegia marupokan nagara jo kapadatan panduduak tarandah kaduo di Eropa. Ibukotanyo adolah Oslo. Norwegia mampunyoi cadangan minyak bumi, gas alam, mineral, makanan lauik, aia tawa nan laweh. Norwegia juo pangasia minyak jo gas alam per kapita tagadang di lua Timur Tangah.
2006 XO4
2006 XO4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.301, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 23.4.
Bombylius analis
Bombylius analis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 XO4
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bombylius analis
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(69658) 1998 FC114
(69658) 1998 FC114 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 31 Maret 1998 dek LINEAR di Socorro.
(58804) 1998 FM110
(58804) 1998 FM110 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 31 Maret 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lispe litorea
Lispe litorea adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(77056) 2001 DD12
(77056) 2001 DD12 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Februari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Koto Rantang, Palupuh, Agam
Koto Rantang marupoan salah satu nagari nan ado diKecamatan Palupuh, Kabupaten Agam, Sumatera Barat.
Jorong
Di nagari iko tadapek babarapo jorong, yaitu:
Stenurella hybridula
Stenurella hybridula adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Trirhithrum coffeae
Trirhithrum coffeae adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Molophilus (Molophilus) babanus
Molophilus (Molophilus) babanus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Aegophagamyia lata
Aegophagamyia lata adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Stilobezzia insolita
Stilobezzia insolita adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(74027) 1998 HG18
(74027) 1998 HG18 ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 April 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bahder Djohan
Bahder Djohan adolah surang pajuang kamardekaan Indonesia nan kudian manjadi Mantari Pandidiakan jo Kabudayoan Indonesia pado Kabinet Natsir jo Kabinet Wilopo sasudah Indonesia mardeka.
Asa usua
Bahder Djohan adolah anak kalimo dari sapuluah basudaro pasangan Mohamad Rapal gala Sutan Boerhanoedin urang Koto Gadang, Agam, jo Lisah nan barasa dari Alang Laweh, Padang. Ayahnyo baprofesi sabagai jaksa. Bahder Djohan manarimo gala Marah Besar pado panikahannyo jo Siti Zairi Yaman.
Hercostomus rubroviridis
Hercostomus rubroviridis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Compsocerus proximus
Compsocerus proximus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hercostomus rubroviridis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Compsocerus proximus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Thenea nucula
Thenea nucula adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Thenea nucula dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Winthemia okefenokeensis
Winthemia okefenokeensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nepagyrtes piriana
Nepagyrtes piriana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Winthemia okefenokeensis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Psyllomyia roslii
Psyllomyia roslii adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Phryxe vicina
Phryxe vicina adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(80879) 2000 DB39
(80879) 2000 DB39 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Pebruari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
2005 JS1
2005 JS1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.416, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ectyonopsis pluridentata
Ectyonopsis pluridentata adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Ectyonopsis dan famili  Myxillidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1963 dek Lévi.
Margites aggregatus
Margites aggregatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ectyonopsis pluridentata
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Ectyonopsis pluridentata dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Margites aggregatus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Epiphragma (Eupolyphragma) caninotum
Epiphragma (Eupolyphragma) caninotum adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tangki septik
Tangki septik adolah suatu kolam atau bak basekat-sekat sahinggo tabagi-bagi manjadi babarapo ruang, biasonyo tadapek di bawah tanah. Tangki septik marupokan tampek pambuangan nan dibuek dangan bahan nan kedap aia sahinggo aia dalam tangki septik indak dapek marasok ka tanah. Tangki septik baguno untuak pambuangan kotoran, cirik (cighik), dan sabagainyo, nan indak buliah disaluaàn ka saluran pambuangan umum (sungai atau danau) basobok kakotorannyo, dimaksuikan untuak manjago kasihatan dan kabarosiahan lingkungan. Pado tangki septik, aia pambuangan dan bahan padek nan ikuik dibari kasampatan mambusuak dan musnah sacaro alamiah. Aia nan kalua basobok balobiah dibuang ka sumur septik nan dapek manaruskannyo ka aia tanah tanpa mangganggu kabarosiahan aia tanah. Bilo indak diguyua dangan ubek pambasmi renik, untuak jangko wakatu lamo, tangki septik indak parolu dikuras.
Tangki septik paguno untuak mangolah limbah caia rumah tangga skala individual. Tangki septik tadiri dari bak pangondap, ditambah dangan suatu filter nan diisi kerikil atau pocahan batu untuak manguraikan limbah. Panguraian zat organik pado limbah caia atau cighik dilakukan dek bakteri anaerobik. Bak pangondap biasonyo tadiri dari duo ruangan, nan partamo bafungsi sabagai bak pangendap partamo, pangurai lumpua (sludge digestion) dan panampuang lumpua. Sadangkan ruang kaduo bafungsi sabagai pangendap kaduo dan panampuang lumpur nan indak tarendapkan di ruang partamo dan luapan aia dari bak pangendap dialirkan ka media filter panyariang aia dangan arah aliran dari bawah ka ateh.
Pericoma symphylia
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Parmenonta lenticula
Parmenonta lenticula adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2006 WG130
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Exocentrus ghanae
Exocentrus ghanae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Bezzia yasumatsui
Bezzia yasumatsui adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Hoplistocerus refulgens
Hoplistocerus refulgens adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies iko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, di ma inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Cylindrepomus malaccensis
Cylindrepomus malaccensis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Lestodiplosis fimbripetalis
Lestodiplosis fimbripetalis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Neurigona disjuncta
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(79869) 1998 YG5
(79869) 1998 YG5 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Desember 1998 dek ODAS di Caussols.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Drosophila brahmagiriensis
Drosophila brahmagiriensis adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
(65784) Naderayama
(65784) 1995 UF4 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 20 Oktober 1995 dek T Okuni di Nanyo.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(67143) 2000 AY170
(67143) 2000 AY170 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Asilaris bicolor
Asilaris bicolor adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Schijndel
Schijndel adolah sabuah gemeente nan ado di provinsi Brabant Utara, Balando.
Illaena
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(70300) 1999 RX130
(70300) 1999 RX130 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 September 1999 dek LINEAR di Socorro.
Ophiomedon
Ophiomedon adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Rhaphoxya pallida
Rhaphoxya pallida adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Rhaphoxya pallida dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
(65243) 2002 EP118
(65243) 2002 EP118 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.067, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus nanus
Kumbang iko punyo antena lamela.
Tabanus doreicus
Tabanus doreicus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Dicranomyia (Dicranomyia) francki
Dicranomyia (Dicranomyia) francki adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Amblymora fumosa
Amblymora fumosa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Coniceromyia leucomacula
Coniceromyia leucomacula adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Epicampocera succincta
Epicampocera succincta adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.