cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mycomya brevifurcata
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Zelindopsis duplaria
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Pancorius cheni
Pancorius cheni adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Pancorius dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 2008 dek Peng & Li.
Silvius anchoricallus
Silvius anchoricallus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(73242) 2002 JJ36
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pancorius cheni
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Cino.
Medina caerulescens
Medina caerulescens adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Boppeus laevis
Boppeus laevis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gyaritus cinnamomeus
Gyaritus cinnamomeus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dasineura pallasi
Dasineura pallasi adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Gyaritus cinnamomeus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Silvius anchoricallus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Molophilus (Molophilus) erectus
Molophilus (Molophilus) erectus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dolichaspis strigosa
Dolichaspis strigosa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onitis tingaudi
Onitis tingaudi adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dasineura pallasi
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Dolichaspis strigosa
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Amblypsilopus brunnescens
Amblypsilopus brunnescens adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Copelatus angolensis
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Amblypsilopus brunnescens
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Orimarga (Orimarga) formosicola
Orimarga (Orimarga) formosicola adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(480984) 2003 YR70
2003 YR70 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.431, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.0.
Eulasiopalpus mirimodis
Eulasiopalpus mirimodis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(480984) 2003 YR70
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Boppeus laevis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Nicarete holorufa
Nicarete holorufa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Stichopogon auctus
Stichopogon auctus adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Araneus decentellus
Araneus decentellus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Araneus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1907 dek Strand.
Stichopogon auctus
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Araneus decentellus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di India, Cino.
Alai Parak Kopi, Padang Utara, Padang
Alai Parak Kopi adolah salah satu kelurahan nan talatak di Kecamatan Padang Utara, Padang, Sumatera Barat, Indonesia.
Drosophila magnipalpa
Drosophila magnipalpa adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Toxorhina (Toxorhina) trichorhyncha
Toxorhina (Toxorhina) trichorhyncha adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(77371) 2001 FF136
(77371) 2001 FF136 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Maret 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hamacantha (Vomerula) integra
Hamacantha (Vomerula) integra adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hamacantha dan famili  Hamacanthidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1904 dek Topsent.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hamacantha (Vomerula) integra dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Ceratopogon arcuatus
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Stephanotrypeta brevicosta
Stephanotrypeta brevicosta adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Pterolophia obliquata
Pterolophia obliquata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exoprosopa belutschistanica
Exoprosopa belutschistanica adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(54201) 2000 HO80
(54201) 2000 HO80 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2013 EO4
2013 EO4 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.148, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.9.
Onthophagus tibetanus
Onthophagus tibetanus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2013 EO4
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus tibetanus
Kumbang iko punyo antena lamela.
(375257) 2008 GW100
2008 GW100 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.113, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Oxytelus incolumis
Oxytelus incolumis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(375257) 2008 GW100
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Oxytelus incolumis
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Pseudichthyodes schultzei
Pseudichthyodes schultzei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Solenysa wulingensis
Solenysa wulingensis adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Solenysa dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1992 dek Li & Song.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Cina.
Stichillus polychaetous
Stichillus polychaetous adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2011 QM96
2011 QM96 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.216, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.5.
Tachyporus duplex
Tachyporus duplex adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
2011 QM96
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Tachyporus duplex
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Hexatoma (Eriocera) macquarti
Hexatoma (Eriocera) macquarti adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dasyhelea longicoma
Dasyhelea longicoma adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hexatoma (Eriocera) macquarti
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Diplonevra zuijleni
Diplonevra zuijleni adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(68037) 2000 YU35
(68037) 2000 YU35 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Desember 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Pseudonapomyza ommata
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Hydroporus angusi
Hydroporus angusi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Sophronica rubroscapa
Sophronica rubroscapa adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Thinophilus ochripalpis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Dasyhelea longicoma
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(50214) 2000 AV234
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Apatolestes albipilosus
Apatolestes albipilosus adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Ochlerotatus jorgi
Ochlerotatus jorgi adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Apatolestes albipilosus
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Ochlerotatus jorgi
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hidup.
Sobasina amoenula
Sobasina amoenula adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Sobasina dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1898 dek Simon.
Myonebrides
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Sobasina amoenula
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kapulauan Solomon.
Thylactus lateralis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(78682) 2002 TY136
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Urang Flores
Urang Flores adolah pacampuran etnis antaro Melayu, Melanesia, jo Portugis. Dikarenakan pernah manjadi Koloni Portugis, mako interaksi jo kabudayaan Portugis sangaik taraso dalam kabudayaan Flores, baik malalui genetik, agamo, jo budayo. Ado babarapo suku-Urang nan tadapek di Pulau Flores nan terdiri dari dalapan Urang gadang antaro lain:
Pabedaan kebudayaan antaro sub-suku-bangsa Riung, Nage-Keo, Ende, Lio jo Sikka indaklah amaik gadang. Tatapi, pabedaan antaro kalompok sub-suku-bangsa tasabuik jo urang Manggarai jo Bajawa tamasuk gadang. Saroman halnya dari sagi bantuak fisik, ado ciek pabedaan nan mancolok. Panduduak Flores mulai dari urang-urang Riung makin ka Timur manunjukkan labih banyak ciri-ciri Melanesia, saroman pnnduduk Papua, sadangkan urang Manggarai jo Bajawa (Ngada) labiah banyak manunjukkan ciri-ciri Mongoloid-Melayu. Adopun sub-suku-bangso Larantuka babeda dari nan lain. Hal ko dikarenakan mereka labiah tacampua jo mandapek pangaruah unsua-unsua kabudayaan dari lain-lain suku-bangsa Indonesia nan datang jo bacampua di kota Larantuka.
Bahasa
Badasarkan hasia pahitungan leksikostatistik kito daek mambagi babarapo unsua Bahaso daerah di Flores nan didasaran pado pabedaan tiaok-tiok suku. Masiang-masiang Urang ko mampunyoi babagai macam Bahaso jo caro-caro pelafalannyo. Sacaro umum Bahaso tasabuik barasa dari Bahaso Malayu nan turuik bakambang manyasuaikan daerah-daerah nan dihuni dek suku-Urang tasabuik. Saroman daerah lain di NTT, Manggarai juo mandapek pangaruah pangambaraan dari urang-urang dari sabarang, saroman Cina, Jawa, Bugis, Makasar, Belanda jo sabagainya. Mako indak heran apabilo Bahaso Manggarai juo mampunyoi Bahaso nan labiah khas talapeh dari ciri-ciri fisiknyo nan babeda dari urang-urang nan barado di Flores. Walaupun tiok wilayah tatantu mampunyoi ragam dialektika babeda tatapi sacara umum urang Flores mampunyoi satidaknyo 5 Bahaso daerah yaitu:
Sistem Kepercayaan
Masyarakaik Flores alah manganuik agamo saroman Katolik, Islam, Kristen jo lain sabagainyo. Namun masih tadapek tradisi atau kapacayoan laluhua nan dipatahankan, salah satunya adolah tradisi megalitik di babarapo sub etnis Flores. Misalnyo, tradisi mandirian jo mamaliharo bangunan-bangunan pamujaan bagi arwah laluhua sabagai wujuik panghormatan (kultus) tahadok paro laluhua jo arwahnya barawa sajak sakita 2500 - 3000 tahun lalu jo sabagian diantaronyo masih balangsuang sampai kini.
Dampak pandirian monumen-monumen tradisi megalitik tu bagitu lueh mancakup aspek simbolisme, pandangan tahadok kosmos (jagat raya), asa mulo kajadian manusia, binatang jo sabagainyo. Upacara doa jo mantra, sarato babagai media untuak mangekspresian simbol-simbol sacaro fisik dalam kabarsamoan. Tradisi megalitik nan bakambang di Pulau Flores awa pamunculannyo tampak pado siso-siso paninggalan saroman rancang rumah adat jo monumen-monumen pamujaan tahadok arwah leluhua, tamasuak seni ragam hiasnyo.
Budayo jo Kesenian
Tarian nan barasa dari Flores salah satunya adolah tari Caci adolah tari perang sakaligus pamainan rakyat antaro sapasang penari laki-laki nan bataruang jo cambuak jo perisai di Flores. Caci marupoan tarian atraksi dari bumi Congkasae Manggarai. Hampia sadoalah daerah di wilayah ko mangenal tarian ko. Kabanggaan masyarakaik Manggarai ko acok dibaokkan pado acara-acara khusus. Tarian Caci Caci barasa dari kata ca jo ci. Ca bararti satu jo ci bararti uji. Jadi, caci bamakno ujian ciek lawan ciek untuak mambuktian siapo nan batua jo salah jo marupoan ritual Penti Manggarai, salain dari tarian Caci di Manggarai tadapek pulo tarian-tarian di Flores nan mulai digamari sacara Nasional yakni Gawi, Sodh'a, Rokatenda, Ja'i.
Geografi
Lueh Wilayah Kabupaten Flores Timur adolah 5.983,38 km2 tadiri dari lueh daratan 1.812,85 km2 jo lueh parairan sakita 4.170,53 km2 sasuai jo Paraturan Daerah Kabupaten Flores Timur No 13 tahun 2008 tantang Rencana Tata Ruang Wilayah Kabupaten Flores Timur Tahun 2007 – 2027 nan tadiri dari 19 kacamatan tabagi ka dalam 229 desa jo 21 kelurahan. Kacamatan nan paling lueh wilayahnyo adolah Kacamatan Wulanggitang (14,11%) dari total luasan Kabupaten Flores Timua, sadangkan nan paliang ketek lueh wilayahnyo adolah Kecamatan Solor Selatan (1,74 %). Sacaro topografi bantangan alam Kabupaten Flores Timur marupoan wilayah nan babukik jo bagunuang. Kondisi alam tasabuik ditandai jo tingkek kamiringan, katinggian jo tekstur tanah Flores mampunyoi babarapo gunuang barapi aktif jo tidur, tamasuk Ia(Ende), Egon, Ilimuda, Lereboleng, Lewotobi, jo ile Ape (lembata), Rokatenda (Palu'e), Ebulobo(Boawae), Ine rie (Ngada).
Cereopsius vivesi
Cereopsius vivesi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dorcadion steineri
Dorcadion steineri adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Strangalia sinaloae
Strangalia sinaloae adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dorcadion steineri
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(52145) 6832 P-L
(52145) 6832 P-L adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 24 September 1960 dek C J van Houten, I van Houten-Groeneveld, T Gehrels di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Agromyza anthracina
Agromyza anthracina adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Syntormon vanduzeei
Syntormon vanduzeei adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(74437) 1999 CR
(74437) 1999 CR ( ##provisional##) adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 5 Februari 1999 dek T Kobayashi di Oizumi.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Aka diagonoxea
Aka diagonoxea adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Aka dan famili Phloeodictyidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1968 dek Thomas.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Aka diagonoxea dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Operasi biner
operasi biner atau operasi diadik adolah kalkulasi nan manggabuangan duo elemen (disabuik operan) untuak maasiakan elemen lain. Labiah formal, operasi biner adolah operasi dari aritas. Labiah khusus nyo lai, operasi biner jo himpunan adolah operasi nan duo domain jo kodomain adolah himpunan nan samo. Contohnyo nan tamasuak operasi aritmetika dari panambahan, pangurangan, pakalian. Contoh nan lain nyo ditamukan di banyak bidang matematika, saparti panjumlahan vektor, pakalian matriks jo konjugasi dalam grup.
Operasi aritas nan malibaikan babarapo himpunan acok disabuik operasi biner. Misalnyo, pakalian skalar dari ruang vektor nan skalar jo vektor untuak maasiakan vektor, jo produk skalar nan duo vektor untuak maasiakan skalar. Operasi biner tasabuik hanyo fungsi biner. Operasi biner adolah batu kunci dari sabagian gadang struktur aljabar, nan dipalajari di aljabar, khususnyo di semigrup, monoid, grup, gelanggang, bidang, jo ruang vektor.
Istilah
Labiah jalehnyo, sabuah operasi biner pado himpunan S adolah pametaan nan mametakan unsua-unsua dari hasil kali Cartesian S × S untuak S:
Karano hasil dari operasi pado sapasang elemen dari S adolah unsua S, operasi iko disabuik operasi biner tatutuik pado S (atau kadang-kadang dikatoan mamiliki sifek nan tatutuik). Jiko f indak fungsi, tatapi marupoan fungsi parsial, hal iko disabuik operasi biner parsial. Misalnyo, pambagian bilangan real adolah operasi biner parsial karano indak bisa mambagi jo nol: a/0 indak diartian untuak satiok bilangan real a. Namun paralu dicatat bahwa di aljabar jo teori model kaduo operasi biner tasabuik diartian pado semua S × S. Acok di dalam sains komputer, istilah iko digunoan untuak satiok fungsi biner.
Operasi biner adolah dasar dari struktur aljabar nan dipalajari dalam aljabar abstrak: operasi iko paralu bana dalam arti grup, monoid, semigrup, gelanggang, jo banyak lai. Paliang umumnyo, magma adolah satu set basamo jo operasi biner nan diartian di dalamnyo.
Sifek jo contoh
Contoh nan khas dari operasi biner adolah panjumlahan (+) jo pakalian (×) dari bilangan jo matrik sarato komposisi fungsi pado satu set. Contohnyo, Banyak operasi biner baik di aljabar ataupun logika formal basifek komutatif, yoitu mamanuahi f(a, b) = f(b, a) untuak sadoalah elemen-elemen a jo b di S, atau asosiatif, yoitu mamanuahi f(f(a, b), c) = f(a, f(b, c)) untuak sadoalah a, b jo c di S. Banyak juo nan mamiliki elemen identitas jo elemen invers.
Tigo contoh patamo di ateh adolah komutatif jo sadoalah contoh di ateh adolah asosiatif.
Pado himpunan bilangan real R, pangurangan, yoitu, f(a, b) = a − b, adolah operasi biner nan indak komutatif karano, sacaro umum, a − b ≠ b − a. operasi tasabuik juo indak asosiatif, karano, sacaro umum, a − (b − c) ≠ (a − b) − c; misalnyo, 1 − (2 − 3) = 2 tapi (1 − 2) − 3 = −4.
Pado himpunan bilangan asli N, operasi biner eksponensial, f(a,b) = ab, indak komutatif karano, sacaro umum, ab ≠ ba nan indak juo asosiatif karano f(f(a, b), c) ≠ f(a, f(b, c)). Misalnyo, jo mamiliah a = 2, b = 3 jo c = 2, f(23,2) = f(8,2) = 64, tatapi f(2,32) = f(2,9) = 512. Jo mangganti himpunan N manjadi himpunan bilangan bulek Z, operasi biner iko manjadi operasi biner parsial karano kini operasi tasabuik indak tajalehan apobilo a = 0 jo b adolah sumbarang bilangan bulek negatif. Pado himpunan N jo Z, operasi iko mamiliki identitas kanan (yoitu 1) karano f(a, 1) = a untuak sadoalah a dalam himpunan tasabuik, tapi 1 bukan marupoan identitas (identitas kiri jo kanan) karano f(1, b) ≠ b pado umumnya.
Notasi
Operasi biner nan acok ditulih jo manggunoan notasi infix saparti a ∗ b, a + b, a · b atau (oleh penjajaran jo nan indak ado simbol) ab dibandiang jo notasi fungsional nan babantuak f(a, b). Pangkek biasonyo ditulih juo tanpa operator, tapi jo argumen kaduo sabagai superscript.
Operasi biner acok juo manggunoan prefix atau (mungkin lebih sering) notasi postfix, nan kaduonyo dipisahan jo tando kuruang. notasi itu diasbuik juo, tiok-tiok, notasi polandia nan reverse Polish notation.
Neoitamus castaneipennis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
2012 UU9
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(259360) 2003 GA57
(259360) 2003 GA57 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.073, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(64997) 2002 AP60
(64997) 2002 AP60 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Januari 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Liriomyza domestica
Liriomyza domestica adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Soucron arenarium
Soucron arenarium adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Soucron dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1925 dek Emerton.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Serikat, Kanada.
Air Tawar Barat, Padang Utara, Padang
Air Tawar Barat adolah salah satu kelurahan nan talatak di Kecamatan Padang Utara, Padang, Sumatera Barat, Indonesia.
Liriomyza domestica
Larva langau ko herbivora dan biasonyo mamakan daun.
Clinodiplosis profusa
Clinodiplosis profusa adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
2004 HM
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Metazygia crewi
Metazygia crewi adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1903 dek Banks.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Greater Antilles, Virgin Islands.
Lepidanthrax chalcus
Lepidanthrax chalcus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Onthophagus importunus
Onthophagus importunus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Hamacantha (Vomerula) megancistra
Hamacantha (Vomerula) megancistra adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Hamacantha dan famili  Hamacanthidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1978 dek Pulitzer-Finali.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Hamacantha (Vomerula) megancistra dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Besseria dimidiata
Besseria dimidiata adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Culex navalis
Culex navalis adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Dolichepilysta
Dolichepilysta adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(60054) 1999 TF110
(60054) 1999 TF110 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Oktober 1999 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Arthrocnodax constrictus
Arthrocnodax constrictus adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Villa galapagensis
Villa galapagensis adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
Anoplophora wusheana
Anoplophora wusheana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Pidonia deodara
Pidonia deodara adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Dysmachus bulbosus
Dysmachus bulbosus adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) megapophysis
Austrolimnophila (Austrolimnophila) megapophysis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Mecometopus macilentus
Mecometopus macilentus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(259361) 2003 GJ57
(259361) 2003 GJ57 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.039, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Megaselia femoralis
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
Anastoechus macrorrhynchus
Anastoechus macrorrhynchus adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
(173689) 2001 PK9
(173689) 2001 PK9 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.395, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.2.
Coptops rugosicollis
Coptops rugosicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Godok batinta
Godok batinta adolah makanan khas dari Sumatera Barat nan bahan utamonyo adolah pisang dan tapuang bareh. Salain itu, bahan utamo lainnyo adolah gulo saka. Bantuak dari godok batinta nan lembut dan ranyah dibagian luarnyo mambuek salero bagi sia sajo nan mancubonyo. Kudapan ciek iko tatok batahan di zaman panuah kreasi kuliner.
Disabuik godok batinta karano dilumuri dek gulo saka nan bawarno coklat kehitaman. Dengan raso nan menggugah salero jo raso manisnyo godok batinta memang pas sabagai makanan penutup maupun cemilan untuak manjangga lapa.
Untuak pambuekan godok batinta iko indak terlalu sulik iyolah jo caro pisang dicampua jo tapuang bareh kudian dicampua jo bahan-bahan lainnyo saroman karambia paruik dan garam. Aduak sado adonan lalu kepalkan sagadang kepalan tinju anak-anak lalu goreang hinnga warna ka kuniang -kuningan.
Demagogus larvatus
Demagogus larvatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(54202) 2000 HQ80
(54202) 2000 HQ80 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 28 April 2000 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Prophorostoma
Prophorostoma adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Air Tawar Timur, Padang Utara, Padang
Air Tawar Timur adolah salah satu kelurahan nan talatak di Kecamatan Padang Utara, Padang, Sumatera Barat, Indonesia.
Prophorostoma
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Dahlgrenius boudista
Dahlgrenius boudista adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Allograpta remigis
Saroman langau bungo lainnyo, langau dewasa mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo, samantaro larvanyo mamakan babagai macam makanan.
Apatolestes ater
Apatolestes ater adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Tanjung Kaliang, Kamang Baru, Sijunjung
Tanjung Kaliang adolah nagari nan barado di Kecamatan Kamang Baru, Kabupaten Sijunjung, Provinsi Sumatera Barat. Laweh Nagari Tanjung Kaliang adolah 116,03 kilometer pasagi, atau 12,49 parsen dari laweh wilayah Kecamatan Kamang Baru. Jarak dari kantua wali nagari ka ibukota kecamatan adolah 54 kilometer, ka ibukota kabupaten adolah 163 kilometer jo ka ibukota provinsi adolah 273 kilometer. Pado tahun 2018, Nagari Tanjung Kaliang bapanduduak 1.545 urang nan tadiri dari 768 laki-laki jo 777 padusi. Tadapek 3 (tigo) jorong di Nagari Tanjung Kaliang, yoitu: Mudiak Imuak, Parik Malintang, jo Pincuran Tujuh.
Drosophila popayan
Drosophila popayan adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Limnophila canifrons
Limnophila canifrons adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Orimarga (Orimarga) frommeri
Orimarga (Orimarga) frommeri adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(71069) 1999 XB110
(71069) 1999 XB110 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Desember 1999 dek CSS di Catalina.
Orimarga (Orimarga) frommeri
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Eunidia aureicollis
Eunidia aureicollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(73243) 2002 JK36
(73243) 2002 JK36 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 9 Mei 2002 dek LINEAR di Socorro.
Phaonia hohuanshanensis
Phaonia hohuanshanensis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
(73243) 2002 JK36
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(77372) 2001 FL136
(77372) 2001 FL136 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Maret 2001 dek LONEOS di Anderson Mesa.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Gyronycha fusciceps
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Chrysotus dakotensis
Chrysotus dakotensis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Culicoides longiporus
Culicoides longiporus adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Peromyia carpathica
Peromyia carpathica adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Argyra hoffmeisteri
Argyra hoffmeisteri adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Urang Bugih
Urang Bugih (Lontara: ᨈᨚ ᨕᨘᨁᨗ) marupokan kalompok etnik nan barasa dari Sulawesi Selatan. Ciri utamo kalompok etnik ko adolah bahaso jo adaik-istiadaik, sainggo pandatang Malayu jo Minangkabau nan marantau ka Sulawesi sajak abaik ka-15 sabagai tanago administrasi jo padagang di Karajaan Gowa nan alah taakulturasi, juo dikategorikan sabagai urang Bugih. Manuruik sensus panduduak Indonesia taun 2000, populasi urang Bugih ado sakitar anam juta jiwa. Kini urang-urang Bugih manyeba pulo di babagai provinsi Indonesia, sarupo Sulawesi Tenggara, Sulawesi Tengah, Papua, Kalimantan Timur, jo Kalimantan Selatan. Urang Bugis juo banyak nan marantau ka mancanegara, umpamonyo ka Malaysia.
Awal mulo
Bugih adolah suku nan tagoloang ka dalam suku-suku Malayu Deutero. Masuak ka Nusantara satalah galombang migrasi patamo dari daratan Asia tapeknyo Yunan. Kato "Bugih" barasal dari kato To Ugi, nan bararti urang Bugih. Panamoan "ugi" marujuak pado rajo patamo karajaan Cino nan tadapek di Pammana, Kabupaten Wajo kini ko, yaotu La Sattumpugi. Katiko rakyaik La Sattumpugi manamokan dirinyo, mako inyo marujuak pado rajonyo. Inyo manjuluki dirinyo sabagai To Ugi atau urang-urang atau pangikuik dari La Sattumpugi. La Sattumpugi adolah ayah dari We Cudai jo basaudaro dengan Batara Lattu, ayah dari Sawerigading. Sawerigading surang adolah laki dari We Cudai jo malahiakan babarapo anak tamasuak La Galigo nan mambuek karyo sastra tagadang di dunia dengan jumlah kurang labiah 9000 halaman folio. Sawerigading Opunna Ware (Nan dipertuan di Ware) adolah kisah nan tatuang dalam karyo sastra I La Galigo dalam tradisi masyarakaik Bugih. Kisah Sawerigading juo dikenal dalam tradisi masyarakaik Luwuk, Kaili, Gorontalo jo babarapo tradisi lain di Sulawesi saperti Buton.
Bugih di Sumatera jo Samananjuang Malaysia
Salapeh dikuasoinyo karajaan Gowa dek VOC pado patangahan abaik ka-17, banyak parantau Malayu jo Minangkabau nan manduduaki jabatan di karajaan Gowa basamo urang Bugis lainnyo, ikuik sato maninggakan Sulawesi manuju karajaan-karajaan di tanah Malayu. Di siko turuik pulo talibaik dalam sangketo politik karajaan-karajaan Malayu. Inggo kini banyak rajo-rajo di Johor jo Selangor nan marupokan katurunan Luwu.
Maso karajaan
Kadatuan Luwu adolah karajaan tatuo di Sulawesi Selatan jo marupokan asa muaso lahianyo karajaan-karajaan lain saperti karajaan Bone, karajaan Gowa, karajaan Soppeng, karajaan Wajo, karajaan Sidenreng Rappang jo Mandar.
Di dalam epik La Galigo, tadapek versi manggambarkan sabuah kawasan pasisia jo sungai nan didefinisikan sacaro samar-samar nan ekonominyo babasis pado padagangan. Pusek-pusek pantiang di kawasan iko adolah Luwu jo karajaan Cino (diucokkan Cheena tapi identik dalam pangucokan bahaso Indonesia ka China), nan talatak di lambah Cenrana bagian baraik, dengan pusek istanonyo di dakek dusun Sarapao di distrik Pamanna. Katidakcocokan La Galigo jo ekonomi politik dengan realitas karajaan agraris Luwu manyabokkan sajarawan Bugih mangajukan periode intervensi kakacauan untuak mamisahkan kaduonyo sacaro kronologis.