cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dicranomyia (Dicranomyia) mattheyi
Dicranomyia (Dicranomyia) mattheyi adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Limnophila (Limnophila) micromera
Limnophila (Limnophila) micromera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dicranomyia (Dicranomyia) mattheyi
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(55958) 1998 HK109
(55958) 1998 HK109 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 April 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Lutzomyia reburra
Lutzomyia reburra adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Glenea fortii
Glenea fortii adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Platyphasia regina
Platyphasia regina adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Catharsius satyrus
Catharsius satyrus adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Leptostylopsis smithi
Leptostylopsis smithi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(438107) 2005 GY110
2005 GY110 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.687, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 18.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Haematopota pollinantenna
Haematopota pollinantenna adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
(390363) 2013 DU2
2013 DU2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.061, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.8.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hydrophorus canescens
Hydrophorus canescens adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Copelatus parisii
Copelatus parisii adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(241596) 1998 XM2
(241596) 1998 XM2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.340, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 17.1.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Stenopogon lehri
Stenopogon lehri adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Exhyalanthrax simmondsi
Exhyalanthrax simmondsi adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo mamakan nektar jo polen nan ado dalam bungo.
2013 CX10
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Coptocercus undulatus
Coptocercus undulatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Suara Pembaruan
Suara Pembaruan marupokan surat kabar yang manggantikan Sinar Harapan satalah koran iko ditutuik. Pemimpin umum Sinar Harapan, Win Tangkilisin, mandirikan Suara Pembaruan yang manaruihan visi jo misi Sinar Harapan. Tanggal 4 Februari 1987 partamo kali surat kabar Suara Harapan diterbitkan jo beredar. Suara Pembaruan kini manjadi salah satu koran terkenal di Indonesia. Semakin kasiko Suara Pembaruan labiah banyak manyampaikan berita dibidang ekonomi jo bisnis dibanding berita yang bersifat politik. Hal tersebut mambuek para pambaco Sinar Harapan indak pueh karano terkesan indak meneruskan langkah dari harian Sinar Harapan. Untuk mamuehkan taragak para pambaconyo, Sinar Harapan diterbitkan baliak tahun 2021.
Manajemen Suara Pembaruan
Manajemen Suara Pembaruan barado dibawah naungan manajemen Sinar Harapan. Selain harian Suara Pembaruan, manajemen iko jugo mangurusi penerbit Pustaka Sinar Harapan, PT Sinar Agape, Radio Sinar Kasih, jo biro perjalanan.
Pisah dari Manajemen Sinar Harapan
Manajemen Suara Pembaruan bapisah dari manajemen Sinar Harapan sasudah reformasi. Walaupun awalnyo Suara Pembaruan manaruihan langkah Sinar Harapan, tapi pada perkembangannyo koran ko labiah banyak fokus di bidang ekonomi dan bisnis dibanding bidang-bidang yang lain. Semakin kasiko, harian Suara Pembaruan manyampaikan berita yang seakan-akan bermain di jalur aman di masa orde baru.
Para pambaco Suara Pembaruan berasal dari kalangan kelas pekerja manangah yang banyak mambaco di sore hari. Sampai kini Suara Pembaruan masih bertahan walaupun indak saterkenal dulu karano persaaingan jo surat kabar baru yang samakin banyak muncul, selain itu penjualan harian sore indak selaris harian pagi.
Euceromasia floridensis
Euceromasia floridensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Danau Retba
Danau Retba adolah sabuah danau nan barado di negara Senegal, Afrika. Lokasi danau ko tapeknyo barado di subalah utara dari Samananjuang Cap Vert dan subalah timur lauik dari ibu kota negara Senegal, Dakar. Dalam bahaso asli panduduak Sinegal Danau Retba ko di sabuik juo jo Lac Rose. Danau ko marupoan salah ciek danau nan taunik nan barado di Afrika, sabab danau ko mampunyoi aia danau nan bawarna merah mudo. Karano kaunikan ko, danau ko manjadi salah ciek tampek tujuan objek wisata nan barado di negara Sinegal.
Lokasi
Danau Retba barado di samanjuang Cap Vert, Afrika bagian Baraik atau subalah timur lauik dari kota dakar, Ibu kota Sinegal. Jarak dari kota Dakar ka danau Retba bajarak 40 km atau kalau bajalan jo kenderaan maabihan wakatu salamo 40 minik atau sajam pajalanan. Danau Retba ko mampunyoi luweh sakitar 3 km pasegi. Panjang danau ko kiro-kiro sakitar 3 kilometer. Danau ko mampunyoi dalam sakitar 3 meter atau 9,8 kaki. Latak danau ko barado dakek jo samudera atlantik nan hanyo dipisahan dek bukik-bukik ketek nan barado di pinggia pantai dari samudera atlantik.
Danau Garam
<mapframe latitude="14.83833888888889" longitude="-17.244822222222222" zoom="5" width="400" height="300" align="right"> { "type": "FeatureCollection", "features": [ {     "type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ -17.227661116048694,         14.85602314025127        ]      }    }  ] } Danau Retba ko disabuik juo sabagai danau garam karano tadapek kandungan garam nan cukuik tinggi di aia danau ko. Hal iko disabab kan dek lokasi antaro Danau Retba ko jo parairan Samudera Atlantik hanyo dipisahan dek babarapo bukik pasia nan sampit jo ketek. Karano lataknyo tasabuik indak jauh dari lauik atlantik mambuek aia lauik dari Samudera Atlantik bisa masuak ka dalam danau. Kajadian ikolah nan manjadi salah cieknyo panyabab aia danau manjadi taraso asin. Salain itu, panyabab tambahnyo iolah tajadinyo panguapan nan sangaik tinggi di daerah sinan disabakan dek udaro di kawasan tasabuik bahawo angek. Kanduangan garam nan ado di dalam aia danau retba ko tamasuak tinggi, kadar garam nyo mancapai hinggo 40% atau 400 g per kg air. Aratinyo, labiah dari 10 kali lipek dari tingkek ka asinan atau kadar garam pado aia lauik. Tingginyo kadar garam ko manyababkan dayo apuang aia danau sangaik kuek. Mukasuiknyo iolah siapopun nan masuak atau baranang ka dalam danau indak akan tabanam. Akibaik tingginyo kanduangan garam di dalam air danau ko, panduduak satempek mamanfaikannyo untuk mancari piti jo caro bakarajo manambang garam dari danau tasabuik. Masyarakik satempek bakarajo rato-rato 6 jam sampai 7 jam sahari untuak maambiak garam dari danau nan kamudian dijua kapado para pedagang atau toke garam. Garam nan alah diambiek di panduduak satampek ko kamudian diekspor ka babagai di daerah di Afrika dan lua Afrika. Danau ko dapek manghasiakan garam sakitar 60.000 ton satiok taunyo. Ado labiah kurang 3.000 buruh atau pakarajo tambang garam ko, indak hanyo urang Sinegal sajo tapi ado juo urang-urang dari negara-negara Afrika baraik laninyo. Pakarajo nan manambang garam ko indak hanyo laki-laki, padusi pun ikuik juo manambang garam ko. Karano masyarakaik tu bakarajo 6 sampai 7 jam sahari, para pakarajo tu punyo caro suruang untuak malinduangi kulik nyo jo ubek tradisional nan nyo sabuik beurre de Karite. Zat-zat nan dihasiakan dek ramuan ko dapek mambantu para pakarajo ko untuak macagah karusakan jaringan kulik dek kanai aia garam jo kanai sinar matoari. Salain itu, garam ko mampunyoi manfaaik nan lainyo dek masyarakaik Senegal, tarutamo dek para nalayan. Garam digunoan dek nalayan di Senegal untuak maawetkan ikan, sarato manjadi bagian dari bumbu resep masakan tradisional di negara Sinegal.
Binatang nan iduik di danau ko
Danau Retaba ko indak banyak mampunyoi makhluk iduik nan dapek di caliak. Pakaro tasabuik di karanoan aia danau ko nan manganduang kadar garam nan tinggi. Hanyo ado binatang sarupo ikan nan bisa baadaptasi jo kandisi danau nan damikian. Babarapo jinih ikan dapek manyasuaikan diri untuak batahan iduik di lingkungan aia danau tasabuik nan sangaik asin. Ikan - ikan nan dapek baradaptasi jo tingkek kaasinan aia danau tasabuik mampunyoi ukuran nan labiah ketek dibandiangkan jo ikan - ikan nan iduik di parairan normal sarupo di batang aia atau di danau aia tawa.
1998 SZ27
1998 SZ27 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.504, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Daftar Gala Datuak
Gala datuak adolah gala yang diagiah kapado pamimpin sabuah suku atau korong di wilayah dengan populasi etnis Melayu atau Minangkabau. Gala datuak disabuik juo sabagai gala sako di Minangkabau. Salain datuak ado gala yang diagiah kapado saornag laki-laki pado hari panikahannyo dan samanjak itu dianjuakan sakali kapado siapopun untuk mamanggia lalaki tasabuik jo gala yang alah diagiah, bukan lai mamanggia jo namo yang ketek sabagai bantuak penghormatan pado urang yang alah dewasa.
Pawarisan Gala
Di Minangkabau, gala adat khususnya gala datuak diwarihkan manuruik garih katurunan ibu (matrilineal). Tapi ado juo babarapo gala di Padang Pariaman jokota Padang yang diwarihkan menurut garis bapak (patrilineal) misalnyo gala Marah (dari Aceh, Meurah), Sutan (dari kata sulthan), Sidi (dari kata Sayyidi) dan Bagindo (Baginda).
Daftar Gala Datuak Minangkabau
Gala Datuak tagantuang pado masiang-masiang suku yang ado di Minangkabau. Barikuik daftar gala datuak yang utamo dalam tambo dan tradisi umum wilayah Minang:
Ado sabagian tokoh minangkabau yang indak bagala datuak sarupo:
Bamacam gala pangirinag kaduo sasudah kato datuak:
Gala pangiriang katigo, misalnyo barupo kato sipaik:
Gala-gala datuak yang tadapek dalam tambo
Gala salain datuak di dalam Tambo :
Gala-gala Datuak yang terdapat dalam Kaba
Misalnyo dalam kaba Cindua Mato:
Gala datuak di Kabupaten Solok
Barikuik daftar Gala datuak yang ado di 45 nagari Kabupaten Solok:
Gala-gala panghulu kenagarian Koto Sani (Aktif)
A. Panghulu Suku Sumagek
B. Panghulu Suku Koto
C. Panghulu Suku Panyalai
D. Panghulu Suku Panindu
Sumber:
Datuak Mangkudun Sati adolah salah satu panghulu nan balipek dari suku sumagek yang barado di Nagari Koto Sani, Datuak Mangkudun Sati adolah panghulu dari kaum suku "SUMAGEK TALAGO BARUAH-BURAI". Kamanakan dari Datuak Mangkudun Sati ini antaro lain adolah:
Plectembolus biflectus
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Filipina.
(67302) 2000 GU132
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Brachypogon spatuliformis
Brachypogon spatuliformis adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Microtragus waterhousei
Microtragus waterhousei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Brachypogon spatuliformis
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Dicranomyia (Zelandoglochina) unicornis
Dicranomyia (Zelandoglochina) unicornis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Maublancancylistes
Maublancancylistes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Hyllisia sumatrana
Hyllisia sumatrana adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Opisthoncus rubriceps
Opisthoncus rubriceps adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Opisthoncus dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1881 dek Thorell.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Queensland.
Forcipomyia terestris
Forcipomyia terestris adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
2011 LS20
2011 LS20 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.064, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 13.5.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dasyphora similis
Dasyphora similis adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Rhipidia (Rhipidia) domestica amazonensis
Rhipidia (Rhipidia) domestica amazonensis adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Scaptia abdominalis
Scaptia abdominalis adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Chrysotus femoralis
Chrysotus femoralis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(69912) 1998 SE156
(69912) 1998 SE156 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Austrolimnophila (Austrolimnophila) bradleyi
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Cyrtopogon princeps
Cyrtopogon princeps adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
Megaselia spodiaca
Megaselia spodiaca adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
(70649) 1999 TB246
(70649) 1999 TB246 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Oktober 1999 dek CSS di Catalina.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mastophora hutchinsoni
Mastophora hutchinsoni adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1955 dek Gertsch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat, Kanada.
(73112) 2002 GE43
(73112) 2002 GE43 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 April 2002 dek NEAT di Palomar.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Masicera consobrina
Masicera consobrina adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Mormia proxima
Mormia proxima adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Thrypticus incanus
Thrypticus incanus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
(55959) 1998 HC126
(55959) 1998 HC126 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 23 April 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Maroko
Kerajaan Maroko (bahaso Arab: المملكة المغربية) adolah sabuah nagara di barat lauik Afrika nan mamilik garih pantai nan sapanjang Samudra Atlantik nan mamanjang maliwaiki Salaik Gibraltar hinggok ka Lauik Tangah.
Mutatocoptops alboapicalis
Mutatocoptops alboapicalis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Oxypoda lenis
Oxypoda lenis adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Xerosaprinus vafer
Xerosaprinus vafer adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Haliclona (Reniera) ligniformis
Haliclona (Reniera) ligniformis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Haliclona dan famili  Chalinidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1922 dek Dendy.
Victor Hugo
Victor-Marie Hugo (26 Pebruari 1802 – 22 Mei 1885) saurang penulis dan penyair dari Parancih. Karya-karyanyo nan paliang terkenal adolah novel Les Misérables dan Notre-Dame de Paris. Karya puisinyo nan dianggap sangaik menonjol diantaronyo adolah Les Contemplations dan La Légende des siècles.
Tipula (Eumicrotipula) infinita
Tipula (Eumicrotipula) infinita adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Tomogenius
Tomogenius adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
(61290) 2000 OX42
(61290) 2000 OX42 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 30 Juli 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
2005 GH81
2005 GH81 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Apollo, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.545, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 21.6.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Saprinus aegialius
Saprinus aegialius adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Cek & Ricek
Cek & Ricek merupoan tabloid atau majalah hiburan nan banyak mambahas persoalan selebritis tanah aia maupun lua nagari. Tabloid Cek & Ricek ko tabik batapekan jo tayangan infotaiment di RCTI yang banamo samo "Cek & Ricek". Tabloid Cek & Ricek ko tagak atas gagasan dari H.Ilham Bintang basamo duo kawannyo yang banamo H. Marah Sakti Siregar jo Eko Yuswanto. tepeknyo pado 24 Agustus tahun 1998. Pado awal penagakannyo, tabloid Cek & Ricek ko alah punyo surek izin tabik yaitu SIUPN No. 346/SK/MENPEN/SIUP/98, pado tanggal 1 Juli 1998.
Rymosia thorneae
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
(78592) 2002 SB19
(78592) 2002 SB19 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 27 September 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Ommata hovorei
Ommata hovorei adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Plectembolus quadriflectus
Plectembolus quadriflectus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Plectembolus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1992 dek Millidge & Russell-Smith.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Sumatra.
Urang Lamaholot
Lamaholot (atau Lamkolot, Lamholot, Solor, Larantuka ) adolah salah ciek urang bangso nan badiam di dalam wilayah Kabupaten Flores Timur sarato Kabupaten Lembata Provinsi Nusa Tenggara Timur, Indonesia. urang Lamaholot mandiami sabagian gadang wilayah kabupaten tasabuik, nan maliputi bagian timua Pulau Flores, Pulau Adonara, Pulau Solor, jo Pulau Lomblen. Dalam kabupaten iko mereka hiduik badampiangan jo kalompok-kalompok lain, sarupo urang Kedang, basamo jo kalompok pandatang sarupo Bugis, Makassar, Buton, sarato katurunan Cino.
Demografi
Pado tahun 2017 jumlah panduduak Kabupaten Flores Timur diproyeksikan sabanyak 251.611 jiwa. Alun ado data nan pasti bara jumlah urang Lamaholot di antaro jumlah panduduak kabupaten iko sarupo tasabuik di ateh. Tapi dapek dipastikan bahwso urang Lamaholot marupokan bagian mayoritas dari kasaluruahan panduduak nan ado di kabupaten tasabuik. Bagian nan taketek adolah urang bangso Kedang jo Labala nan badiam di Pulau Lomblen, sarato pandatang dari daerah lain atau paranakan. Ado pandapek bahso panduduak asa daerah Nusa Tenggara Timur umumnyo manunjuakkan tingkek mobilitas nan randah karano dipangaruahi dek latak pamukiman mereka nan barado di puncak-puncak bukik jo karano katarikekan pado adaiknyo. Namun urang Lamaholot tingkek mobilitasnyo labiah tinggi yaitu banyak barado di lua daerahnyo surang sahubuangan jo ragam mato pancaharian mereka yaitu sabagian patani, nalayan, padagang, jo pelaut.
Sahubuangan jo asa-usua urang Lamaholot iko ado sijarah lisan nan mangatokan bahsa mereka barasa dari Keroko Pukeng atau Lepan Batang, sabuah pulau ketek di sabalah utaro Pulau Pantar nan iko tamasuak wilayah Kabupaten Alor. Pado suatu maso pulau ketek itu takanai bancano dimano rumah-rumah taganang aia jo mereka tapaso pindah jo akhirnyo sampai di Flores Timur iko. Sadangkan asa usua turunan urang Lamaholot disabuik marupokan pangaruah Hindu-Budha dari India balakang nan diikuikan pangaruah Islam dari Gujarat jo Persia jo arus aliran pasinggahan dari India ka Malaka sarato dari Cino ke Muangthai jo batamu di pusaran nusantara jo pasinggahan di Sumatra, Jawa jo Kalimantan.
Bahaso
Urang Lamaholot mampunyoi bahaso surang yaitu Bahaso Lamaholot (maliputi bahaso Adonara) nan digolongkan dek paro ahli ka dalam rumpun bahaso Ambon Timua. Bahaso iko tadiri ateh bahaso Lamaholot Baraik, Lamaholot Tengah, jo Lamaholot Timua Bahaso Lamaholot Baraik adolah bahaso nan paliang gadang jumlah panutuanyo, yaitu tadiri ateh babarapo dialek, yaitu Pukaunu, Lewotobi, Lewolaga, Barna, Lewolema, Waibulan, Baipito, Tanjung Bunga, Buton, Horowura, Waiwajo, Watan, Kiwang Ona, Dulhi, Wua Kerong, Belang, Lamalera, Mulan, Lamahora, Merdeka, Ile Ape, Ritaebang, jo Lemakera. Bahasa Lamaholot Tangah tadiri ateh dialek Mingar, Lewo Penutu, Lewotala, Lewokukun, Imaldo, Lewuka, Kalikara, jo Painara. Sadangkan Bahaso Lamaholot Timua nan paliang saketek jumlah panutuanyo tadiri ateh dialek Lewowlong jo Lamatuka.
Pamukiman
Pado maso lampau urang Lamaholot umumnyo mamiliah tampek bamukim di puncak-puncak bukik nan payah untuak dijangkau. Namun ado juo nan managakkan rumah jo bamukim di daerah dataran suatu lambah jo di sapanjang pantai. Pado maso iko sabagian dusun-dusun urang Lamaholot masih mampacaliakkan ciri-ciri tradisi, maskipun alah masuak unsua-unsua pangaruah dari lua. Wilayah tampek tingga urang Lamaholot iko barupo dusun nan disabuik lowo tanah atau niilaga. Pola pakampuangan iko padek jo babantuak ampek parsegi panjang, yaitu mambujua dari arah utaro ka salatan jo tampak baorientasi pado ampek arah mato angin sahinggo mereka manyabuikkan kampuang bagian utaro, kampuang bagian timur, sarato salatan jo baraik. Kampuang-kampuang lamo biasonyo dikaliliangi paga batu jo tujuan malinduangi diri dari sarangan musuah atau dari gangguan binatang. Kini bateh itu alah indak jaleh karano kawasannyo tarlalu lueh nan maliputi parak atau bakeh parak.
Rumah adaik atau rumah tradisional Lamaholot biasonyo mahadok ka lauik atau mambalakangi gunuang jo biasonyo barupo rumah pangguang. Bagian muko jo balakang rumah manjadi barando, bagian kiri jo kanan subagai tampek untuak lalok jo tampek upacaro, bagian tangah subagai dapua, sarato di bagian ateh atau loteng subagai tampek untuak manyimpan barang-barang pusako. Bahan untuak pambuatan rumah adolah kayu, lontar jo bambu jo atoknyo tabuek dari rarumpuikan jo ijuak sarato lantai tabuek jo papan atau bambu. Salain itu, satiok rumah mampunyoi tiang utamo nan suci subagai tampek arwah leluhur.
Rumah adaik nan dalam istilah lokal disabuik korke atau Kokebale biasonyo indak badindiang nan ditopang jo anam buah tiang utamo jo 18 buah tiang bantu (pennanga). Pambangunan rumah adaik iko sangaik panjang prosesnya, yaitu malalui sarangkaian upacaro ritual dari tahap pemiliahan bahan sampai rumah salasai dibangun. Proses pambangunan dikarajoan pado siang hari sadangkan di malam harinyo masyarakaik manjagonyo sambia manari jo banyanyi tantang asa usua jo mitologinyo. Rumah adaik iko pun sangaik pantiang jo dianggap sakral dek para masyarakaik.
Mato pancaharian
Mato pancaharian utamo urang Lamaholot adolah bacocok tanam di parak jo tanaman utamonyo yaitu padi tu dikarajoan jo sistem tabang baka. Tanah nan dikarajoan marupokan miliak adaik nan disabuik tanah wungu jo pado masa lalu pangarajoannyo pun diatua dek kapalo adaik. Satiok tahap karajo harus diawali jo upacaro jo pambagian karajo dikarajoan badasakan seks. Karajo barek sarupo pambukaan hutan dikarajoan dek laki-laki, jo tahap mananam jo panen dikarajoan dek laki-laki jo padusi. Mereka mangenal pulo sistem gotong-royong. Tanaman lain nan dibudidayoan adolah ubi kayu, jaguang, kacang-kacangan, pisang, cubadak, kopi, dama, karambia, jo lain-lain. Alat-alat patanian nan digunoan masih sadarhano yaitu barupo pedang, kapak, tofa untuak mambarasiahan rumpuik, tugal, pisau alaik mamanen padi.
Upacaro dalam rangko bacocok tanam di parak dimulai jo makan siriah-pinang katiko mereka bakumpua, nan manyimbolkan raso kasatuan mereka. Acaro dilanjuikan jo doa nan disampaian dek imam nan disabuik Marang, kamudian diadoan pamotongan binatang korban (belo buno) nan dipasambahan kapado dewa tatinggi atau nan Maha Kuaso, jo kapado roh nenek moyang. Tujuan upacaro iko adolah untuak mandapekkan kasalamaikan jo mandapekkan hasil panen. Upacaro tasabuik juo untuak manghormati dewi padi (Tonu Wujo) jo mangorbankan binatang jo sajian barupo siriah-pinang nan dilatakkan di tangah parak jo tari-tarian nan juo dikarajoan pado wakatu panen.
Padi hasil panen biasonyo dimasuakkan dalam sabuah wadah nan disabuik hora, tabuek dari anyaman daun lontar. Tangkai padi iko diirik (pula hama) jo disimpan di dalam lumbuang jo hanyo diambiak bilo diparaluan yaitu katiko nio ditumbuak atau dijua gabahnyo. Panen jaguang dikarajoan jo mamatahan tongkol-tongkolnyo jo tangan. Tadapek babarapo caro panyimpanan tongkol-tongkol jaguang yaitu jo caro manggantuangannyo pado bambu nan dilatakkan di lua rumah, dilatakkan di ateh parapian di dapua, jo kadang-kadang disimpan dalam gubuak di parak.
Salain bacocok tanam, mato pancaharian tambahan urang Lamaholot adolah manyadap tuak. Karajo manyadap tuak iko marupokan salah ciek tulak ukua untuak manilai kadewasaan saurang lalaki. Lalaki disabuik dewasa jiko ia alah tarampil bakarajo di parak jo manyadap tuak (ola here a tau); sabaliaknyo ukuran kadewasaan bagi saurang anak padusi adolah alah pandai batanun (neket tane). Mereka pulo bataranak kandiak, kambiang, ayam, jo kabau. Kabau biasonyo didabiah dalam rangko upacaro sarato baguno juo subagai mahar. Subagian dari urang Lamaholot pulo manangkok ikan jo alaik-alaik sadarhano, sarupo jariang (nere) dari anyaman tulang daun lontar, busua panah dari bambu, panciang, jo lain-lain. Mereka nan tinggal di daerah pantai malahan manganggap karajo manangkok ikan marupokan mato pancaharian nan pantiang. Panduduak dusun Lamalera di Pulau Lembata tarkenal subagai dusun nalayan nan biaso baburu ikan paus jo manggunokan alaik tempuling.
Organisasi sosial
Kasatuan sosial taketek urang Lamaholot adolah kaluargo inti nan disabuik langeuma. Beberapa langeuma bergabung membentuk suatu kesatuan kaluargo labiah lueh, nan disabuik manuk one atau amang. Gabuangan manuk one mambantuak klen nan disabuik nua newa atau wungu. Prinsip katurunan manganuik sistem patrilineal, khususnyo dalam pamujaan jo panarimoan harta warisan. Dalam kaluargo inti, ayah labiah banyak bafungsi subagai pagambiak kaputusan. Anak laki-laki dibiasokan mangikuikan upacaro-upacaro adaik. Anak laki-laki batangguang jawek tahadok dunsanak padusinyo jo hubuangan anak laki-laki jo amaknyo biasonyo tajalin arek. Sabaliaknyo hubuangan antaro anak padusi jo abaknyo ditandoi dek hubuangan nan sagan.
Dalam pakawinan, urang Lamaholot manganuik prinsip eksogami klen, artinyo mancari jodoh harus di lua klen surang. Klen paragiah gadih disabuik bela ke jo klen panarimo gadih disabuik ona opu. Adaik manatok sasudah nikah adolah virilokal, dimano pasangan pangantin akan manatok di sakita kadiaman karabaik suami. Salah ciek syaraik dalam pakawinan adolah mahar nan manandoi bahso si padusi alah kalua dari klennyo jo subagai alaik mampaarek hubuangan kakaluargoan. Mahar barupo gadiang (bala) jo bamacam-macam ukuran. Samakin gadang ukuran gadiang itu tantu samakin elok nan manantuan gadang keteknyo mahar itu adolah dunsanak laki-laki dari amak si padusi (nana) jo urang tuo, sarato dunsanak-dunsanak si padusi (na 'aama). Apabilo mahar alun dilunehan mako sang suami harus tingga jo bakarajo di rumah urang tuo istrinyo.
Urang bangso Lamaholot juo mangenal sistem palapisan sosial badasakan prinsip katurunan dari klen nan dipandang labiah sanior. Ado tigo lapisan sosial, yaitu lapisan bangsawan (tatkabelen), lapisan rakyaik biaso (atakabelen), jo lapisan budak (aziana). Pada masa iko dipakiroan alah muncua dasa-dasa palapisan sosial nan baru, sarupo pandidikan, kakuasaan dalam sistem birokrasi, atau dasa kaagamoan.
Agamo jo kapicayoan
Agama Islam didugo labiah dahulu masuak ka NTT umumnya. Masuaknyo muslim di Lamaholot disinyalia kuek subagai papindahan aruih konflik dari Ternate jo Tidore (Maluku) antaro Kesultanan Ternate jo Tidore (Muslim), maski sabalumnyoa Islam Malaka alah masuak labiah dahulu malalui aruih Sina-Jawa-Malaka. Pakambangan agamo Islam itu dimulai di daerah pantai Pulau Solor, Alor. Daerah Solor jo sakitarnyo marupokan bandar pantiang. Pado wakatu Portugis tibo, Pulau Solor alah dikuasoi dek panganuik agamo Islam. Pakambangan agamo Katolik arek hubuangannyo jo masuaknyo kakuasoan Portugis. Imperialisme Bangsa Portugis mambawo agamo nasrani (Katolik) di Lamaholot nan manjadi agamo mayoritas warga.
Maskipun agamo jo era modernisasi alah tampia dalam kahidupan masyarakaik Lamaholot, sistem kapacayoan asli generasi primitif, Koda Kirin jo lainnyo, masih candaruang batahan. Mereka picayo kapado dewa tatinggi nan disabuik Lera wulan tana ekan subagai sang pancipta. Mereka picayo juo kapado roh-roh nenek moyang nan mampunyoi hubuangan langsuang jo anak cucu nan masih hiduik. Hal iko manyababkan mereka mampunyoi suatu tradisi paragiahan bayi nan baru lahia jo namo salah saurang nenek moyangnyo. Roh-roh nenek moyang iko dianggap manjadi parantaro mereka jo dewa tatinggi jo bisa maagiah barkek maupun kutuakan kapado katurunannyo, nan babuek elok atau sabaliaknyo. Kaadaan dunia roh paro nenek moyang sarupo jo dunia kito yaitu mampunyoi kabun, pakampuangan jo lain-lain. Urang Lamaholot juo picayo akan adonyo makhluk-makhluk haluih panunggu dusun, sumber-sumber alam jo kakuatan gaib. Kamatian dianggap subagai akhir pajalanan maso kahidupan di dunia fana, jo awa pajalanan panjang manuju dunia subarang untuak bagabuang jo paro leluhur nan labiah dahulu pai jo manyadiokan tampek bagi mereka.
Pamujaan dewa tatinggi, roh nenek moyang, jo makhluk haluih diwujudkan dalam bantuak upacaro-upacaro nan biasonyo dikarajoan dalam rumah ibadaik. Rumah ibadaik mereka nan disabuik korke jo nuba nara marupokan bangunan megalitik babantuak menhir jo dolmen. Lambang wujud tatinggi dalam agamo asli urang bangsa di Flores Timur adolah tiang kayu suci nan disabuik rie lima wana (tiang tangan suok), biasonyo tadapek dalam korke maupun rumah adaik kapalo suku atau rumah panduduak umumnyo. Orang biasonyo tagak di muko tiang suci iko untuak mamohon barkaik atau palinduangan Lera wulan tana ekan. Salain itu, ado pamotongan binatang dalam suatu upacaro tatantu jo darah binatang tasabuik dilemakan pado tiang suci nan mereka anggap subagai tampek hadianyo Lera wulan tana ekan di tangah umatnyo.
Urang Lamaholot juo mampunyoi ritual nan dinamoan Bao Lolong. Dalam ritual iko, arak dituangkan ka ateh batu nan disabuik Nubanara. Sausai manyiramkan babarapo tetes arak, mereka managuak arak nan marupokan simbol pamasatu alam, manusia, jo sosok nan indak nampak. Biasonyo kaum padusi mamasak arak sacaro tradisional jo bahan baku tuak putiah jo dimasuakkan ka tambika. Palahan arak disuliang jo dimasuakkan ke kandi kamudian disarahkan kapado paro lalaki. Tuak jo arak mampunyoi nilai sakral dalam budayo Lamaholot, tapi banyak disalahgunoan untuak mabuak-mabuakan. Dek karano itu, untuak manjago budayo Lamaholot, pado tahun 2018 Gareja Paroki St Arnoldus Jansen Waikomo nan talatak di Kalurahan Lewoleba Baraik, Kacamatan Nubatukan, Kabupaten Lembata, Nusa Tenggara Timur manampiakan pamentasan teater batema tradisi pambuekan arak jo upacaro adaik jo arak nan dikarajoan masyarakaik adaik Lamaholot.
Paratetraneuromyia nobilis
Paratetraneuromyia nobilis adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Amblypsilopus julius
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Stictoleptura excisipes
Stictoleptura excisipes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Silek tuo
Dalam latak sarang tangkih tajadi tigo latak bantuak di antaronyo, latak mampan mukasuiknyo musuah dapek kasampatan untuak manyarang, latak kaduo, latak kepoh mukasuiknyo maagiah panciangan kapado lawan untuak manyarang, samantaro awak alah siap untuak mananti jo mambaleh musuah, latak katigo, latak sukun mukasuiknyo latak tampek garak manangkih sacaro tatutuik.
Pakaro tapantiang dalam silek tuo ko yo itu antaro kudo-kudo jo pitunggua sangaik babedo, silek tuo indak mampunyoi kudo-kudo, nan labiah di caliak an latak kaki indak kuek. Ado pulo babarapo cara tangkok dalam silek tuo ko, antaronyo, tangkok mati adolah sarangan indak dapek ditangkih musuah, nan kaduo tangkok patah adolah manyarang dapek mamatahan anggota tubuah musuah umpamonyo, kaki, tangan, tamariah, pinggang. Katigo tangkok muntah, iolah sarangan mambuek lawan muntah, umpamonyo mancakiak tamariah, manyarang paruik. Salanjuiknyo tangkok ibo bisa juo disabuik lapeh, iolah sabalum sarangan musuah tibo pado mukasuik, si panangkih babuek patahanan taradok sarangan tu.
Cyclosa krusa
Cyclosa krusa adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Araneae, kelas Arachnida, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1995 dek Barrion & Litsinger.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Pakistan, Filipina.
Guancha arnesenae
Guancha arnesenae adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Calcarea. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera, subregnum Parazoa, dan regnum Animalia. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 2006 dek Rapp.
(52039) 2002 PB59
(52039) 2002 PB59 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 10 Agustus 2002 dek LINEAR di Socorro.
Vaillantodes andalusiacus
Vaillantodes andalusiacus adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Blepisanis porosa
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Haliclona (Reniera) manglaris
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Haliclona (Reniera) manglaris dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
2004 LK
2004 LK adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.513, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 22.7.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Xenomyia pseudolispe
Xenomyia pseudolispe adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Pterolophia minuta
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Tipula (Pterelachisus) pabulina
Tipula (Pterelachisus) pabulina adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Dasyhelea grenieri
Dasyhelea grenieri adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hydroglyphus amamiensis
Hydroglyphus amamiensis adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
(106160) 2000 TG61
(106160) 2000 TG61 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.049, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.3.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Toxorhina (Ceratocheilus) melanomera
Toxorhina (Ceratocheilus) melanomera adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.