cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karajaan Sriwijaya
Pembentukan dan pertumbuhan
Waktu Jayanasa berkuasa, taun 680 Kerajaan Melayu ditaklukakan oleh Sriwijaya. Kerajaan Melayu nang sugih emas menaikakan pamor kerajaan. . Di abad ke-7, orang Cina mencatat ada dua kerajaan di Sumatera dan talu kerajaan di Jawa nang jadi bagian Sriwijaya. Di penghujung abad ke-8 beberapa kerajaan di Jawa, antara lain Tarumanegara dan Holing ada di bawah pengaruh Sriwijaya. Ujar catatan, pada masa ini pula wangsa Buddha Syailendra di Jawa Tengah berada di bawah dominasi Sriwijaya. . Berdasarkan batu basurek Kota Kapur, Sriwijaya menguasai bagian selatan Sumatra sampai Lampung, mengendaliakan perdagangan di Selat Malaka, Laut China Selatan, Laut Jawa, dan Selat Karimata. Di abad ini jua, Langkasuka di semenanjung Melayu menjadi bagian Sriwijaya. . Di masa imbah itu, Pan Pan dan Trambralinga, nang andakannya di sebelah utara Langkasuka, ada di bawah pengaruh Sriwijaya jua.
Perluasan ke Jawa dan semenanjung Melayu, maulah Sriwijaya jadi mengendaliakan dua pusat perdagangan utama di Asia Tenggara. Berdasarkan pengamatan, ditamuakan reruntuhan candi-candi Sriwijaya di Muangthai dan Kamboja. Di abad ke-7, pelabuhan Cham di sebelah timur Indochina mulai mengalihkan banyak pedagang dari Sriwijaya. Supaya mencegah hal ini, maharaja Dharmasetu melancarkan beberapa serangan ke kota-kota pantai di Indochina. Kota Indrapura di tepi sungai Mekong, di awal abad ke-8 ada di bawah kendali Palémbang. Sriwijaya menerusakan dominasinya atas Kamboja, sampai raja Khmer Jayawarman II, pendiri Kemaharajaan Khmer, memutuskan hubungan di abad nang sama.
Imbah Dharmasetu, Samaratungga menarusakan jadi penguasa. Sidin berkuasa mulai jangka waktu 792 sampai 835. Kada nang kaya Dharmasetu nang ekspansionis, Samaratungga kada melakukan ekspansi militer, tetapi sidin lebih memilih untuk memperkuat penguasaan Sriwijaya di Jawa. Selawas masa kepemimpinan sidin, sidin membangun candi Borobudur di Jawa nang tuntung taun 825.
Di abad ke-12, wilayah Sriwijaya meliputi Sumatera, Sri Lanka, semenanjung Melayu, Jawa Barat, Sulawesi, Maluku, Kalimantan, dan Filipina. Marga dari itu, Sriwijaya jadi kerajaan maritim nang harat banar di abad ke-13.
Buddha Vajrayana
Rami orang belajaran agama di Sriwijaya ini. Marga kerajaan ini jadi pusat belajar Buddha Vajrayana, banyak peziarah dan cendikiawan dari negara-negara di Asia nang datang. Antara lain pendeta matan CinaI Ching, nang mendatangi Sumatra dalam perjalanan sidin mengkaji agama di Universitas Nalanda, India di taun 671 dan 695. Di abad ke-11, ada jua Atisha, seorang sarjana Buddha matan Benggala nang berperan dalam mengembangakan Budha Vajrayana di Tibet. I Ching melaporakan bahwa Sriwijaya jadi rumah bagi ribuan sarjana Buddha. Pengunjung nang datang ke pulau ini bepadah bahwa koin emas sudah digunakan di pesisir kerajaan.
Hubungan Lawan Kekuasaan Regional
Kerajaan Jambi jadi kekuatan pertama nang jadi saingan Sriwijaya nang akhirnya dapat ditaklukakan pada abad ke-7 dan ke-9. Di Jambi, pertambangan emas jadi sumber ekonomi cukup penting dan kata Suwarnadwipa (pulau emas) mungkin merujuk pada hal ini. Kerajaan Sriwijaya gén membantu menyebarakan kebudayaan Melayu ke seluruh Sumatra, Semenanjung Melayu, dan pesisir Kalimantan. Pada abad ke-11 pengaruh Sriwijaya mulai menyusut. Hal ini ditandai rancak muncul konflik lawan kerajaan-kerajaan Jawa, pertama lawan Singasari dan imbah itu lawan Majapahit. Di akhir masa, pusat kerajaan pindah dari Palembang ke Jambi.
Mula-mula, Kerajaan Khmer gén jadi daerah jajahan Sriwijaya jua. Ada jua sejarawan nang mengklaim bahwa Chaiya, di provinsi Surat Thani, Muangthai sebagai ibu kota terakhir Sriwijaya, tapi klaim tersebut kadada dasarnya. Pengaruh Sriwijaya kelihatan di bangunan pagoda Borom That nang bergaya Sriwijaya. Setelah Sriwijaya gugur, Chaiya terbagi menjadi talu butingan kota yaitu (Mueang) Chaiya, Thatong (Kanchanadit) dan Khirirat Nikhom.
Sriwijaya gén baisi hubungan nang rakat lawan Kerajaan Pala di Benggala, dan sebuah batu basurek tertahun 860 mencatat Raja Balaputra mempersembahkan biara gasan Universitas Nalada, Pala. Hubungan lawan wangsa Chola di India selatan cukup baik tapi jadi buruk imbah terjadi peperangan di abad ke-11.
Masa keemasan
Imbah terjadi kekacauan perdagangan di Kanton antara taun 820 - 850, pemerintahan Jambi menyatakan diri sebagai kerajaan merdeka, mengirimakan utusan ke Cina di taun 853 dan 871. Kemerdekaan Jambi bertepatan jo dirabutinya takhta Sriwijaya di Jawa jo diusirnya Raja Balaputradewa. Di taun 902, raja hanyar mengirimakan upeti ke Cina. Dua taun imbah itu raja terakhir Wangsa Tang menganugerahkan gelar kepada utusan Sriwijaya.
Pada palih pertama abad ke-10, diantara gugurnya Wangsa Tang dan naiknya dinasti Song, perdagangan lawan luar negeri cukup marak, terutama Fujian, Kerajaan Min dan negeri sugih Guangdong, Kerajaan Nan Han. Kada diraguakan lagi Sriwijaya dapat keuntungan dari perdagangan ini. Pada taun 903, penulis Muslim Ibn Batutah terkesan banar lawan kemakmuran Sriwijaya. Daérah perkotaan kerajaan meliputi Palémbang (khususnya Bukit Seguntang), Muara Jambi dan Kedah.
Goephanomimus flavopictus
Goephanomimus flavopictus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tachytrechus tylophorus
Tachytrechus tylophorus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Goephanomimus flavopictus
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Diadelia strandiella
Diadelia strandiella adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tachytrechus tylophorus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Diadelia strandiella
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Karajaan Sriwijaya
Penurunan
Tahun 1025, Rajendra Chola, raja Chola matan Koromandel, India selatan menaklukakan Kedah matan Sriwijaya dan menguasainya. Kerajaan Chola menerusakan penyerangan dan penaklukannya selawas 20 taun imbah itu ke seluruh Kedatuan Sriwijaya. Meskipun invasi Chola kada berhasil sepenuhnya, tetapi invasi tersebut sudah melemahakan hegemoni Sriwijaya nang berakibat terlepasnya beberapa wilayah nang maulah kerajaan sorang, nang kaya Kediri, sebuah kerajaan nang berbasiskan pada pertanian.
Tipula (Acutipula) amissa
Tipula (Acutipula) amissa adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Nyssodrysina scutellata
Nyssodrysina scutellata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Acutipula) amissa
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Nyssodrysina scutellata
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Karajaan Sriwijaya
Penurunan
Antara taun 1079 - 1088, orang Cina mencatat bahwa Sriwijaya mengirimkan duta besar dari Jambi dan Palémbang. Taun 1082 dan 1088, Jambi mengirimkan lebih dari dua duta besar ke Cina. Pada kurun waktu inilah pusat Sriwijaya lambat laun bergésér dari Palémbang ke Jambi. Ekspedisi Chola sudah maulah lamah Palémbang, dan Jambi sudah menggantiakan Palémbang sebagai pusat kerajaan.
Pada taun 1288, Singasari, penerus kerajaan Kediri di Jawa, menaklukan Palembang dan Jambi selama masa ekspedisi Pamalayu. Di taun 1293, Majapahit pengganti Singasari, memerintah Sumatra. Raja ke-4 Hayam Wuruk memberikan tanggung jawab tersebut kepada Pangeran Adityawarman, seorang peranakan Minang dan Jawa. Pada taun 1377 terjadi pemberontakan terhadap Majapahit, tetapi pemberontakan tersebut dapat dipadamkan walaupun di selatan Sumatra sering terjadi kekacauan dan pengrusakan.
Perdagangan
Di dunia perdagangan, Sriwijaya menjadi pengendali jalur perdagangan antara India dan Tiongkok, yakni jo penguasaan atas selat Malaka dan selat Sunda. Orang Arab mencatat bahwa Sriwijaya memiliki aneka komoditi seperti kamper, kayu gaharu, cengkeh, pala, kepulaga, gading, emas, dan timah nan membuat raja Sriwijaya sekaya raja-raja di India.
Pengaruh budaya
Kerajaan Sriwijaya banyak dipengaruhi budaya India, pertama oleh budaya agama Hindu dan kemudian diikuti pula oleh agama Buddha. Agama Buddha diperkenalkan di Srivijaya pada taun 425 Masehi. Sriwijaya merupakan pusat terpenting agama Buddha Mahayana. Raja-raja Sriwijaya menguasai kepulauan Melayu melewati perdagangan dan penaklukkan dari kurun abad ke-7 hingga abad ke-9.
Pada masa nan sama, agama Islam memasuki Sumatra melalui Aceh nan telah tersebar melalui hubungan jo pedagang Arab dan India. Pada taun 1414 pangeran terakhir Sriwijaya, Parameswara, memeluk agama Islam dan berhijrah ke Semenanjung Malaya dan mendirikan Kesultanan Melaka.
Agama Buddha aliran Buddha Hinayana dan Buddha Mahayana disebarkan di pelosok kepulauan nusantara dan Palembang menjadi pusat pembelajaran agama Buddha. Pada taun 1017, 1025, dan 1068, Sriwijaya telah diserbu raja Chola dari kerajaan Colamandala(India) nan mengakibatkan hancurnya jalur perdagangan. Pada serangan kedua taun 1025, raja Sri Sanggramawidjaja Tungadewa ditawan. Pada masa itu juga, Sriwijaya telah kehilangan monopoli atas lalu-lintas perdagangan Tiongkok-India. Akibatnya kemegahan Sriwijaya menurun. Pado taun 1088, Karajaan Melayu Jambi nan daulunyo barado di bawah linduangan Sriwijaya, manjadian Sriwijaya nagara bawahannyo. <!--
Raja nang memerintah
Para Maharaja Sriwijaya -->
(61027) 2000 KP53
(61027) 2000 KP53 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Mei 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Hercostomus abnormis
Hercostomus abnormis adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Eomedina hamoyensis
Eomedina hamoyensis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Hercostomus abnormis
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Eomedina hamoyensis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
(58684) 1998 AA11
(58684) 1998 AA11 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Januari 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Coelocraera endroedyi
Coelocraera endroedyi adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(79738) 1998 ST138
(79738) 1998 ST138 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(73978) 1998 DU6
(73978) 1998 DU6 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 17 Februari 1998 dek Spacewatch di Kitt Peak.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Acrosomoides acrosomoides
Acrosomoides acrosomoides adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Araneidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Acrosomoides dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1879 dek O P-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Madagaskar.
Acalolepta grisescens
Acalolepta grisescens adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Exocentrus constricticollis
Exocentrus constricticollis adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Drosophila aureata
Drosophila aureata adolah saikua langau dari genus Drosophila. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Drosophila, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Exocentrus constricticollis
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Drosophila aureata
Istilah "Drosophila", baarati "panyuko ambun", adolah adaptasi saintifik Latin modern dari kato Yunani δρόσος, drósos, "ambun", dan δρόσος, drósos, "panyuko", nan ditambahkan jo akiaran Latin feminin -a.
Limnophyes prolatus
Limnophyes prolatus adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Lutzomyia petropolitana
Lutzomyia petropolitana adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Leiophysis dujardini
Leiophysis dujardini adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Reniochalina rigida
Reniochalina rigida adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Reniochalina rigida dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Dicranomyia (Dicranomyia) dichroa
Dicranomyia (Dicranomyia) dichroa adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Phyllarthrius
Phyllarthrius adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Miccolamia bicristata
Miccolamia bicristata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Haematopota hindostani
Haematopota hindostani adolah sabuah spesies Tabanidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau kudo dewasa mahisok nektar dan kadang-kadang sarbuak sari. Betino dari kabanyakan spesies adolah anautojenik, nan artinyo butuah mahisok darah sabalun mampu untuak bareproduksi sacaro efektif. Telua dilatakkan di ateh batu atau vegetasi biasonyo balansuang dakek jo aia misalnyo kolam ranang.
Cecidomyia ribesii
Cecidomyia ribesii adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tetraommatus
Tetraommatus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Forcipomyia messersmithi
Forcipomyia messersmithi adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Discodermia kiiensis
Discodermia kiiensis adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Discodermia dan famili  Theonellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1977 dek Hoshino.
Molophilus (Molophilus) tenuistylus
Molophilus (Molophilus) tenuistylus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Discodermia kiiensis
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Discodermia kiiensis dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Dorcadion glabricolle
Dorcadion glabricolle adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(51900) 2001 QF37
(51900) 2001 QF37 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 16 Agustus 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Dorcadion glabricolle
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Neurolyga excavata
Neurolyga excavata adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Oligota polita
Oligota polita adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Rogmocrypta elegans
Rogmocrypta elegans adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Rogmocrypta dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1885 dek Simon.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Kaledonia Baru.
Pterolophia franzi
Pterolophia franzi adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Robackia demeijerei
Robackia demeijerei adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Impleta consorta
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Metacyrba floridana
Metacyrba floridana adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Salticidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Metacyrba dan ordo Araneae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabik'an pado taun 1934 dek Gertsch.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Amerika Sarikat.
(67089) 2000 AW51
(67089) 2000 AW51 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 4 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
Pseudacteon californiensis
Pseudacteon californiensis adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau ko biasonyo panjangnyo sekitar 0,5–6 mm (1⁄64–1⁄4 in).
2005 UF1
2005 UF1 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Amor, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.432, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 20.5.
Winthemia caledoniae
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Culicoides gentiloides
Culicoides gentiloides adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Boletina silvatica
Boletina silvatica adolah langau dari famili Mycetophilidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo dapek ditamukan di tampek lambok.
Stempellina subglabripennis
Stempellina subglabripennis adolah saikua langau dari famili Chironomidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva spesies iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
Tomomyza barbatula
Tomomyza barbatula adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Carpophthoromyia flavofasciata
Carpophthoromyia flavofasciata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
Micrargus apertus
Micrargus apertus adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Micrargus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1871 dek OP-Cambridge.
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Palearktik.
Nephrotoma fulvomedia
Nephrotoma fulvomedia adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Pericoma grabhamana
Pericoma grabhamana adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Stilobezzia chasteli
Stilobezzia chasteli adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(75774) 2000 AF196
(75774) 2000 AF196 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 8 Januari 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Chalcionellus
Chalcionellus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Nephrotoma fulvomedia
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Leek (Groningen)
Leek adolah sabuah gemeente Balando nan ado di provinsi Groningen.
Copelatus descarpentriesi
Copelatus descarpentriesi adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sekitar 1–5 cm.
Ceromya xanthosoma
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Stenopterus mauritanicus
Stenopterus mauritanicus adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Urang Hokkian
Orang Min Selatan atau Orang Minnan, merujuak kapado panduduak Suku Han dari provinsi Fujian bagian salatan di Republik Rakyat Cino. Sajak lamo, banyak urang-urang Min Salatan alah manjadi parantau jo tinggal di babagai nagari, tarutamo di Asia Tenggara.
Istilah akademis cenderung manggunokan istilah urang yang barasa dari Fujian Salatan 閩南地區 （Bân-lâm tē-khu） sabagai Urang Minnan （閩南人/Bân-lâm-lâng）. Salamo barabaik-abaik urang Minnan alah manyebar ke babagai daerah lain di Cino dan manciptakan kalompok bahaso-bahaso Minnan yang samakin babeda jauah, walaupun inyo masih dianggap sabagai bagian dari kaluargo Rumpun Minnan (闽南民系). Rumpun Minnan indak hanyo maliputi urang Fujian Salatan, tatapi juo Orang Chaozhou (潮汕人), Orang Hailufeng (海陸豐), Orang Zhenan (浙南閩), Orang Leizhou (雷州), Orang Hainan (海南) jo Orang Min di Zhongshan (中山閩).
Kelompok-kelompok Min Selatan
Urang Hokkian marupokan mayoritas di antaro urang Cino di Indonesia. Di zaman kolonial Balando, pamarintah Batavia manetapkan kuota parantau yang dipabuliahan untuak marantau ka Indonesia. Daerah asa pandatang dari Hokkian pado dasarnyo ampia maliputi sagalo wilayah provinsi Fujian, namun mayoritas barasa dari daerah pasisia sarupo daerah yang banamo Zhangzhou, Quanzhou joAmoy. Zhangzhou jo Quanzhou manjadi daerah asal-usua utamo dikaranokan kaduo tampek iko alah lamo manjadi palabuahan utamo yang malayani padagangan lewat lawik.
Urang suku Cino Hokkian ko di Indonesia banyak tasebar di daerah Sumatra Utara, Riau (PekanBaru), Sumatra Barat (Padang), Jambi, Sumatra Selatan (Palembang), Bengkulu, Jawa, Bali, Kalimantan (Banjarmasin, Kuta), Sulawesi (Makassar, Kendari, Manado), dan Ambon.
Asa-usua
Urang suku banso Cino Hokkian iko manuruik sijarah dan malalui seleksi Survival For The Fittest, labiah dari 5000 taun yang lalu alah ado suku-suku banso asa Mesopotamia di yang kini di sabuik Kazakhstan, via Siberia bagian timua, barhasil mancapai bagian Timua jauah di sakitar batang aia Yellow River, dan disitu mandatangkan kabudayaan urang tu dari Persia ka Cino purba kala.
Namun indak biso di takok pasti dimano tanah niniak moyangnyo urang Hokkian iko, mangapo disabuik Hokkian. Sadangkan manuruik bahaso Hokkian bararti diaspora Cino (hoa) yang hijrah ka sabarang lawik (kiao). Sajauah di abaik ka 10 Masehi di zaman Cino Song, palopor yang marupokan padagang maikuti palayaran saudagar Arab Yaman sacaro sistimatik dari taluak Zaitun di Quanzhou Hokkian badatangan sacaro banyak di Indonesia.
Urang tu alah manyebar di pasisia Sumatra jo Jawa di wakatu Karajaan Sriwijaya hinggo Majapahit, yang kamudian di abaik ka 15 masehi marintis armada Ming Sampo Cheng Ho, sarato indak tahituang jumlah muslim tionghoa untuak singgah jo tingga di Nusantara, dan paranakkannyo tarui bakambang biak di Indonesia.
Bahaso Min Salatan
Rumpun Bahasa Min Selatan (閩南語： dialek: Bân-lâm-gí, Bân-lâm-gú, Bân-lâm-gír) tadiri ateh banyaak bahaso yang cukuik babeda antaro ciek jo nan lainnyo. Jikalau hanyo marujuak kapado bahaso dari Fujian Salatan / Minnan, yang tarutamo tabagi ateh "Bahaso Hokkian dialek Quanzhou jo Zhangzhou" (泉漳話 / Chiang-choân-ōe) (泉漳閩語 / Chôan-Chiang Bân-gú). Hasia "pacampuran antaro kaduo dialek" (漳泉濫) mambantuak Bahaso Hokkian dialek Xiamen, Bahaso Hokkian Taiwan jo sabagainyo. Bahaso Min Longyan dapek ditamui di Longyan.
Bahaso-bahaso Hokkian yang lain (di Asia Tenggara):
Condylostylus cylindricus
Condylostylus cylindricus adolah sabuah langau dari famili Dolichopodidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, dan punyo mato nan gadang.
Phryxe obscurata
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Onthophagus verticicornis
Onthophagus verticicornis adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Dolichopus imperfectus
Dolichopus imperfectus adolah sabuah langau dari genus Dolichopus. Spesies ko juo marupokan bagian dari famili Dolichopodidae, ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Onthophagus verticicornis
Kumbang iko punyo antena lamela.
Dolichopus imperfectus
Langau dewasa spesies ko biasonyo ketek, biasanyo lebih pendek dari 8 mm.
Tubulister curvipilosus
Tubulister curvipilosus adolah kumbang dari famili Histeridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo elitra nan pendek dan antena.
Culiseta littleri
Culiseta littleri adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Acutipula) amymona
Tipula (Acutipula) amymona adolah langau dari famili Tipulidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tetilla repens
Tetilla repens adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari filum Porifera dan subregnum Parazoa.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Tetilla repens dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Cylicasta parallela
Cylicasta parallela adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Micrargus cavernicola
Micrargus cavernicola adolah sabuah spesies lawah nan tagolong dalam famili Linyphiidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Micrargus dan ordo Araneae. Namo ilmiah dari spesies ko partamo kali ditabik'an pado taun 1995 dek Wunderlich.
Lydella pallidipalpis
Lydella pallidipalpis adolah langau dari famili Tachinidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Tipula (Acutipula) amymona
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok.
Micrargus cavernicola
Lawah iko biasonyo banyak ditamui di Japang.
Lydella pallidipalpis
Langau iko marupokan parasit Protelean.
Culex hamoni
Culex hamoni adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Conicera quadrata
Conicera quadrata adolah langau dari famili Phoridae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Lestodiplosis casta
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
Anabremia
Anabremia adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(61028) 2000 KR53
(61028) 2000 KR53 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 29 Mei 2000 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Napomyza plumea
Napomyza plumea adolah langau dari famili Agromyzidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(468012) 2013 BP16
2013 BP16 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.019, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 14.9.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Astochia muralidharani
Astochia muralidharani adolah saikua langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
MahaNakhon
MahaNakhon (มหานคร) adolah sabuah gedung pancaka langik multiguna di distrik pusek bisnis Silom/Sathon di Bangkok, Thailand. Gedung iko dibukak pado Desember 2016. Gedung iko mancaliakan bantuak minaro parsegi badinding tirai nan indak konvensional sarato sabuah spiral nan babentuak kubus dibalah ka sisi bangunan. Tinggi bangunannyo yaitu 314,2 m dan tadiri dari 77 lantai. Sasudah pangaliahan unit hunian patamo pado April 2016, gedung iko diakui sabagai gedung paliang tinggi di Thailand pado 4 Mei 2016 dek Dewan Bangunan Tinggi jo Hunian Kota (CTBUH). Manonjolan hotel, toko ritel, jo tampek tingga, 200 unit The Ritz-Carlton Residences Bangkok di dalam gedung iko dijua saharago antaro sakitar USD.1.100.000 hinggo USD.17.000.000, manjadiannyo salah ciek kondominium paliang maha di Bangkok.
Sijarah
Rincian pangambangan MahaNakhon diumuman pado 27 Mei 2009. Tim pangambang tamasuak arsitek Jerman Ole Scheeren, mantan mitra firma desain Office for Metropolitan Architecture; parusahaan Thai Pace Development; David Collins Studio di London; jo Industrial Buildings Corporation (IBC). Pado tahun 2015, PACE mambali siso saham dari mantan mitra IBC, sahinggo manjadi ciek-cieknyo pangembang proyek. Upacaro palatakan batu patamo digala pado 20 Juni 2011, panutupan atok gedung dilakuan pado tahun 2015, dan disalasaian pado tahun 2016. Total nilai proyek sabagai hasil parubahan harago salamo proses konstruksi mancapai 21 miliar Baht (USD620 juta).
Pado Oktober 2013, pambangunan gedung CUBE nan labih ketek rampung. Sangkek itu, minaro utamo mancapai lantai 4, batambah jo kacepatan sakitar duo sampai tigo lantai per bulan. Per September 2014, pambangunan minaro utamo mancapai lantai 45, lalu pado Desember 2014 gedung tersebut alah mancapai lantai 60. Pado April 2015, PACE mangecekan bahasonyo minaro tersebut alah mancapai katinggian panuahnyo kudian ditutuik atoknyo pado 314 meter, manjadiannyo gedung paliang tinggi di Bangkok. Akhianyo pado tahun 2016, CTBUH mangakui gedung tersebut alah rampung dibangun.
Pada Maret 2014, PACE mangecekan bahasonyo properti tersebut kini dijua dengan hak milik tatap dan mutlak, nan sabalunnyo marupoan sabuah properti sewa.
Rhamnusium testaceipenne
Rhamnusium testaceipenne adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Estoloides medioplagiata
Estoloides medioplagiata adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Homalomelas gracilipes
Homalomelas gracilipes adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(79739) 1998 SP139
(79739) 1998 SP139 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 26 September 1998 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo sabuak asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai sakalompok planetesimal. Planetesimal nan akan manjadi sabuak asteroid tagaduah dek gravitasi Yupiter, sainggo indak dapek mambantuak planet, dan malah mangorbit Matoari.
(72678) 2001 FY60
(72678) 2001 FY60 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 19 Maret 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Onthophagus millingeni
Onthophagus millingeni adolah kumbang dari famili Scarabaeidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko punyo antena lamela.
Cecidochares quinquefasciata
Cecidochares quinquefasciata adolah sabuah langau dari famili Tephritidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kabanyakan langau buah batalua dalam jaringan tanaman, di mano larva manamuan makanan partamonyo sangkek nyo muncua. Langau dewasa biasonyo barumua sangaik pendek. Babarapo hiduik salamo kurang dari saminggu.
(436030) 2009 JO2
2009 JO2 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Aten, nan talatak dakek jo bumi. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.478, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 19.2.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Mallosiola regina
Mallosiola regina adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Idiostrangalia
Idiostrangalia adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
(76967) 2001 BQ47
(76967) 2001 BQ47 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 21 Januari 2001 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(62718) 2000 TR45
(62718) 2000 TR45 adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 1 Oktober 2000 dek LINEAR di Socorro.
Artigasus concepcionensis
Artigasus concepcionensis adolah langau dari famili Asilidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(62718) 2000 TR45
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Artigasus concepcionensis
Spesies iko mampunyoi insting predator nan agresif dan makanan utamonyo adolah saranggo lain.
2007 MQ
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
(78358) 2002 PZ107
(78358) 2002 PZ107 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 13 Agustus 2002 dek LINEAR di Socorro.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Paralimnophora depressa
Paralimnophora depressa adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Clytocerus flavitarsis
Clytocerus flavitarsis adolah langau dari famili Psychodidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau dewasa biasonyo punyo antena panjang, samantaro sayoknyo babantuak saroman daun.
Molophilus (Molophilus) tergospinosus
Molophilus (Molophilus) tergospinosus adolah langau dari famili Limoniidae. Langau ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo tingga di tampek lambok. Larvanyo biasonyo dapek ditamukan habitatnyo di paraiaran ataupun semi parairan.
(63175) 2000 YS55
(63175) 2000 YS55 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko marupokan bagian dari asteroid Troya Yupiter, nan talatak di orbit Yupiter. Eksentrisitas orbit asteroid ko tacatat sagadang 0.012, samantaro magnitudo mutlaknyo adolah 12.4.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Bezzia signata
Bezzia signata adolah langau dari famili Ceratopogonidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spilogona kuntzei
Spilogona kuntzei adolah langau dari famili Muscidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(55559) 2001 YS110
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Spilogona kuntzei
Evolusi
Lambrecht (1980: 369) mampakiroan bahwa famili Muscidae barasal dari maso Perm, walaupun alun ditamuan fosil nan labiah tuo dari maso Eosen.
Ecitonidia wheeleri
Ecitonidia wheeleri adolah kumbang dari famili Staphylinidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Kumbang iko biasonyo punyo elitra nan pendek.
Aethionectes chilonarius
Aethionectes chilonarius adolah kumbang dari famili Dytiscidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva
Larva kumbang iko biasonyo panjangnyo sakitar 1–5 cm.
Discodermia laevidiscus
Discodermia laevidiscus adolah spesies spons nan tagolong dalam kelas Demospongiae. Spesies ko juo marupokan bagian dari genus Discodermia dan famili  Theonellidae. Namo ilmiah spesies ko pertamo kali ditabikan pado taun 1880 dek Carter.
Saroman spons pado umumnyo, spesies ko mamiliki tubuah nan bapori dan pamukaan nan kareh mode batu. Salain itu, Discodermia laevidiscus dapek juo manyerap oksigen dari aia malalui proses difusi.
Compsibidion paradoxum
Compsibidion paradoxum adolah kumbang tanduak panjang dari famili Cerambycidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Coleoptera, kalas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Larva kumbang iko, nan biaso disabuik panggerek kapalo bunda, manggerek ka dalam kayu, dima inyo dapek manyebabkan karusakan nan laweh untuak batang kayu hiduik ataupun kayu nan lah ditabang.
Anopheles nitidus
Anopheles nitidus adolah saikua rangik dari famili Culicidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Spesies iko mahisok darah dari vertebrata hiduik.
Eclimus acroleuca
Eclimus acroleuca adolah langau dari famili Bombyliidae. Spesies ko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
(58685) 1998 BP
(58685) 1998 BP adolah sabuah asteroid nan talatak di sabuak utamo. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 18 Januari 1998 dek T Kobayashi di Oizumi.
Pambantuakan
Sarupo asteroid sacaro kasaluruahan, asteroid ko tabantuak dari nebula matoari primordial sabagai pacahan planetesimal, sasuatu di nebula Matoari mudo nan indak cukuik gadang untuak barubah manjadi planet.
Giardomyia pallidithorax
Giardomyia pallidithorax adolah langau dari famili Cecidomyiidae. Langau iko juo marupokan bagian dari ordo Diptera, kelas Insecta, filum Arthropoda, dan kingdom Animalia.
Langau iko biasonyo kenek dan punyo antena panjang, samantaro sayoknyo barambuik.
(70187) 1999 RY10
(70187) 1999 RY10 adolah sabuah asteroid. Asteroid ko ditamukan pado tanggal 7 September 1999 dek LINEAR di Socorro.