cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пистерла (Килемар кундем)
Озёрка (Пистерлä, Ершово) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 176 еҥ (2004 ий), 144 еҥ (2010 ий).
Йошкарэҥер (Марий Тӱрек кундем)
Йошкарэҥер (Талый Ключ) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Хлебниково ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 51 еҥ (2000 ий), 12 еҥ (2010 ий).
Викиувер: Марисола слётлан ямдылалтеш
Участник-влакым Марисола кундемын лӱмлӧ еҥже-влак дене вашлиймаш, актер мастарлык шотышто мастер-класс-влак, сылнымут гостинныйым почмаш, марий кечышот дене кылдалтше йӱла мероприятий лийыт, воза «Марий Эл» газет.
Слёт кышкарыште тыгак тӱрлӧ темылан лекцийым лудыт, компьютер технологийыш марий йылмым шыҥдарыме дене кылдалтше практический занятий-влакым эртараш шонат.
Категорий:Викиувер
Атьсола
Атьсола (Атьсола, Сосновка) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 169 еҥ (2001 ий), 164 еҥ (2014 ий).
Исаково
Эртымгорно
1958 ийыште Исаково ял Салтакъял сола деке ушалтын.
Изи Човыксола
Эртымгорно
1928 ийыште ӱярня тылзын 30-шо кечынже Кугу Човыксола ял дене пырля ик пырляштарыме Човыксола ялыш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Мишкансола (Курыкмарий кундем)
Мишкансола (Мишкин, Мишкино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Усола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 72 еҥ (2001 ий), 51 еҥ (2015 ий).
Сэмон почиҥга
Верланыме вер
Кӱанпамаш ял деч 3 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Ӱлыл Шеҥше
Ӱлыл Шеҥше (Нижняя Шиньша) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Новая Липовка выселке
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Крупино
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Сапаев, Василий Фёдорович
Илыш корныжо
Кугу Отечественный cap жапыште Совет Армий радамыште лиеш. 1946 ий деч вара шке илышыжым пÿтынек школ паша дене кылда. Тудо тÿҥалтыш класслаште кандаш-латкок ияш йоча-влакым туныктен, районысо, республикысе педагогический лудмаште активно участвоватлен. Н. К. Крупская лÿмеш Марий педагогический институтым тунем пытара да 1971 ий гыч учёный семын шанче пашаш кусна.
«Шольым ден шÿжарем» книга тематике шотышто «Пиалан жап» сборник деч кумдарак. Тыште автор чон арулыкым («Изи омыл»., «Чеверракым, кугуракым», «Шырчык иге», «Изи серыш»), пÿртÿсым аралыме, тÿзатыме йодышым («Куэ», «Первый мурызо») тарвата, самырык лудшо-шамычым янлык-влакын илыш-койышышт дене («Мераҥ», «Ур», «Рывыж») палдара. Шочмо элым, шке вер-шöрым йöраташ, тудым тÿзаташ «Шочмо элем», «Пиал», «Йöратем» почеламутлаште кумылаҥден шога.
Произведенийын идейно-художественный сылнылыкшат ‒ йоча-влакын пашам йöратымыштым, ваш-ваш келшен илымыштым моктымаш ‒ самырык тукымым коммунистический шÿлышеш ончен-куштымаште кугу cyaп. Ик эн тÿҥ шонымашыже ‒ Толян коллективыште, тÿшка пашаште тöрланымыже.
Хомутово выселке
Хомутово выселке (Выселок Хомутово) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Элнетӱмбал
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Сергесола
Верланыме вер
Токтарсола ял деч 1,5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Изи Кугунур
Верланыме вер
Арбаж ола сынан посёлко деч 8.7 километр (15 км — авто дене) йӱдвел-касвел могырно верланен.
Великодолинское
Категорий:Одесса велысе ола сынан посёлкыла
Красный Выселок
Красный Выселок (Красный Выселок) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Кокымшо Малиновка
Верланыме вер
Микряк сола деч 8 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Мурза Тумер
Эртымгорно
1984 ийыште шыжа тылзын 25-ше кечынже Мурза Тумер ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Симашата
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1989 ийыште шыжа тылзын 20-шо кечынже Симашата ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Рожище
Рожище (Рожище) — Украиныште Волынь велыште Луцк кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 15 710 еҥ (2021 ий).
Вашке медицине полыш
Вашке медицине полыш — медицине полышын тӱрлыкже.
Олыктӱр (Курыкмарий кундем)
Олыктӱр (Алыктӹр, Саратеево) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Усола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 139 еҥ (2001 ий), 121 еҥ (2015 ий).
Нӧлпер Марий
Эртымгорно
1986 ийыште Нӧлпер Марий ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Апак
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Паназыр кундем
Паназыр кундем (Поназыревский район) — кундем Кострома велыште, Россий. Рӱдӧ — Паназыр ола сынан посёлко.
*
Вуйгорка
Кылвер-влак
*
Лопъял (Вӱрзым кундем)
Важ-влак
Категорий:Вӱрзым кундемысе илымверла Категорий:Киров велысе марий илымверла
Макарля кундем
Макарля кундем (Макарьевский район) — кундем Кострома велыште, Россий. Рӱдӧ — Макарля ола.
Пӱнчэҥер (У Торъял кундем)
Пӱнчэҥер (Сосновка) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 29 еҥ (2002 ий), 22 еҥ (2010 ий).
Пакшай
Важ-влак
Категорий:Вӱрзым кундемысе илымверла Категорий:Киров велысе марий илымверла
Янгысола
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Сайвер (ер)
Категорий:Марий Элысе ерла Категорий:Провой кундем
«Озеро» чодыра участок
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Петровск
Петровск (Петровск) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
2016
2016 ий — 366-кечаш ий (високос идалык), григориан кечышот почеш кугарнян тӱҥалын.
Пильмучаш
Верланыме вер
Косолап ял деч 8 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Любомль
Любомль (Любомль) — Украиныште Волынь велыште Ковель кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 10 474 еҥ (2021 ий).
Шорэҥер аҥ паша посёлко
Шорэҥер аҥ паша посёлко (Рабочий посёлок Устье Шоры) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Лажмучаш
Лажмучаш мут ончыктен кертеш:
Кыдал Оръю
Кыдал Оръю (Топкайсола) (Средняя Орья) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 54 еҥ (2002 ий), 55 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Лумарий ял деч 3 километр йӱдвел-эрвел могырно Оръю эҥерын пурла серыштыже верланен.
Руш Купто
Эртымгорно
1977 ийыште Руш Купто ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Кугусола (Микряк ял шотан илем)
Кугусола (Когосола, Сарлатово) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 111 еҥ (2001 ий), 126 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 3 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Апшат Пеляк
Апшат Пеляк (Ӓпшӓт-Пелӓк, Апшат-Пеляк) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Пызыкнур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 143 еҥ (2001 ий), 140 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Пызыкнур сола деч 2 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Пивактын почиҥга
Верланыме вер
Кукмарий ял деч 3 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Руйко
Руйко (Руйка) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Хлебниково ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 15 еҥ (2000 ий), 9 еҥ (2010 ий).
Аганур
Верланыме вер
Руш Шой сола деч 3 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
31-ше квартал посёлко
31-ше квартал посёлко (Посёлок 31 квартал) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Лом (ыҥ-влак)
Лом мут ончыктен кертеш:
Майский (Кумъя ял шотан илем)
Майский (Майский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верлыныше Кумъя ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 311 еҥ (2003 ий), 237 еҥ (2010 ий).
Макарсола
Макарсола мут ончыктен кертеш:
Ярамор
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Цумань
Категорий:Волынь велысе ола сынан посёлкыла
Степановск
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 10 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Микал почиҥга
Микал почиҥга мут ончыктен кертеш:
Вес сер Юлъял
Вес сер Юлъял (Вес сир Йылйӓл, Заовражные Юлъялы) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Пызыкнур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 150 еҥ (2001 ий), 138 еҥ (2014 ий).
Марий Чодыраял
Марий Чодыраял мут ончыктен кертеш:
Коршун
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Кичма
Кичма (Кыцме, Кичма) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Килемар ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 1 еҥ (2004 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Музывален
Музывален (Музывален) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верлыныше Кумъя ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 12 еҥ (2004 ий), 1 еҥ (2010 ий).
Великая Михайловка
Великая Михайловка (Велика Михайлівка) — Украиныште Одесса велыште Раздельная кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 5 396 еҥ (2021 ий).
Васильсурский чодыра участок
Верланыме вер
Митрисола ял деч 5 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Йошкарсер (Пызыкнур ял шотан илем)
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Ратно
Категорий:Волынь велысе ола сынан посёлкыла
Конопляньык
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Шуашнур
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Сугырэҥер
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Поляновка
Литератур
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Константинова, Валентина Васильевна
Илыш корныжо
1986 ийыште Н.К. Крупская лӱмеш Марий кугыжаныш институтын историй да филологий факультетшым тунем пытарен, «Национальный школышто руш йылмым да литературым туныктышо» квалификацийым налын.
1997ийыште – «Учитель года - 97» лӱмым налын.
2004 ий гыч – педагогике да тӱҥалтыш образований кафедрын,  марий йылме да литератур кафедрын кугурак туныктышыжо, 2006 ий гыч -  доцентше;
2008 ий гыч таче марте педагогике тӱҥалтыш да общий образований кафедрын доцентше, тыгак таче педагогике институтын вуйлатышын алмаштыжын сомылжым шукта;
Эсенейсола
Эсенейсола (Есенейсола) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Пурсанур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 75 еҥ (2010 ий), 85 еҥ (2013 ий).
Ужар Олык-влак
Верланыме вер
Весшӱргӧ ял деч 13 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Йӱледӱр (Кужэҥер кундем)
Йӱледӱр (Юледур) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше сола. Йӱледӱр ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 600 еҥ (2005 ий), 513 еҥ (2010 ий).
Кугу Кундыш (Килемар кундем)
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Мороз
Верланыме вер
Руш Шой сола деч 8 километр касвел могырно верланен.
Тушнур (Чӱксола ял шотан илем)
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кугу Ломбенур
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
У Карамас
Верланыме вер
Чодыраял ял деч 2 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Кӱшыл Пызыкнур
Верланыме вер
Пызыкнур сола деч 1 километр тораште лийын шоген.
Купсола (Чӱксола ял шотан илем)
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1965 ийыште сорла тылзын 19-ше кечынже Купсола ден Кӱшыл Тушнур ялла ик пырляштарыме Тушнур ялыш савырненыт.
Танерсола
Танерсола (Танерково) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 14 еҥ (2002 ий), 20 еҥ (2010 ий).
Овидиополь
Категорий:Одесса велысе ола сынан посёлкыла
Кӱшыл Ядыкплак
Кӱшыл Ядыкплак (Верхний Ядыкбеляк) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Кӱвервуй (Курыкмарий кундем)
Верланыме вер
Сумка эҥерын шола серыштыже, Микряк сола деч 5 километр да Ямаҥгаш сола деч 1 километр тораште верланен. .
Ивановка (ола сынан посёлко, Березовка кундем)
Ивановка (Іванівка) — Украиныште Одесса велыште Березовка кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 381 еҥ (2021 ий).
Тумерсола (У Торъял кундем)
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 4 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Воронина, Елена Васильевна
Илыш корныжо
2009 – 2014 ийлаште Эстонийысе Тарту университетыште, эстон да чумыр йылмышанче институтышто, докторантурышто тунемеш.
Театр
Театр-влак тӱрлӧ улыт: драме театр, опер, балет, курчак, пантомиме да моло театр-влак. Театр пашам эре икмыняр еҥ шуктен шоген; актёр да режиссёр (дирижёр, балетмейстер) деч посна тыршат: сӱретче, семлызе, хореограф, бутафор, костюмер, гримёр, тулым чӱктышӧ-влак да тулеч моло.
Ерсола (Маскасола кундем)
Верланыме вер
Пижма ял деч 1 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Кугорнӱмбал Шале
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Сукма
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 11 километр касвел могырно верланен.
Кӱшыл Оръю
Кӱшыл Оръю (Верхняя Орья) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 54 еҥ (2002 ий), 33 еҥ (2010 ий).
Лапсола (Микряк ял шотан илем)
Лапсола (Лапсола, Старое Правление) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 111 еҥ (2001 ий), 101 еҥ (2014 ий).
48-ше километр илем
Верланыме вер
Зеленогорск посёлко деч 3 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Руш Шӱргыйымал
Верланыме вер
Кужмарий сола деч 3 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Клешнино
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Кугу Маршан
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Арбучинский Сушилке илем
Верланыме вер
Кумъя сола деч 12 километр кечывалвелне лийын шоген.
Иванов, Виталий Алексеевич
Кылвер-влак
Иванов Виталий Алексеевич https://marsu.ru/university/personalities/personal/detail.php?ELEMENT_ID=18912
Кокла Марий Шой
Кокла Марий Шой (Средние Мари-Шои) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Руш Шой сола деч 5 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Вострики
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 3 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Апрельский чодыра участок
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Саткансола
Верланыме вер
Пызыкнур сола деч 3 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Кӱшыл Чучо
Верланыме вер
Чӱксола ял деч 10 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Ойӧрӧ
Ойӧрӧ-влакым умылен моштымаш
Но ойӧрым лачак юмылан ӱшаныме, пӱртӱс вийым умылыдымо дене гына шонен лукмо манаш огеш лий. Шке шотан философ, пӱртӱсым аралыше, илышым жаплен моштымыжлан кӧра марий эше ожнак тыматле туныктышо да уста эмлызе лийын. Тидыже кугезына-влакын моткоч кӱкшӧ культуран улмышт нерген ойла. Теве, мутлан, тошто марий палемден: «Кече шичме годым малаш ойӧрӧ — вуй коршта». Ик семын ончалаш гын, южо еҥ тыгеат ойлен кертеш, пуйто марий кече шичме деч ончыч малаш возын огыл, пашаже шуко улмаш сандене, рвезе тукымымат тугаймак кушташ манын, чоян лӱдыктеныт. Но чынжым, кече шичме, вузалтме жапыште давлений, юж толкын, температура вашталтеш. Тидыже айдеме капкылышкат вашталтышым пурта.
Мариял
Мариял мут ончыктен кертеш:
Ойӧрӧ
Сылнымут
Категорий:Марий йӱла
Изи Карлыган
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Беклардий
Категорий:Орхидей-влак
Семёновка (У Роҥго кундем)
Верланыме вер
Михайловка сола деч 8 километр йӱдвелне лийын шоген.
Укташ
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1998 ийыште Укташ ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Ӱлыл Марий Шой
Верланыме вер
Руш Шой сола деч 5 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Ирыкша казна пӧрт
Ирыкша казна пӧрт (Казенный дом Ирыкшинский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Лапкасола (Морко кундем)
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Головино
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1985 ийыште ага тылзын 30-шо кечынже Головино ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Ушемнур
Верланыме вер
Тошто Торъял сола деч 1 километр йӱдвел могырно верланен.
Тамакай
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Килемар казна пӧрт
Эртымгорно
Килемар казна пӧрт Килемар ола сынан посёлкыш пурен.
Марков
Верланыме вер
Микряк сола деч 11 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Федотово (У Торъял кундем)
Верланыме вер
Масканур сола деч 2 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Васильев, Альберт Александрович
Еш
Шочшыжо-влак: Васильевмыт еш ныл икшывым ончен куштеныт, йолымбак шогалтеныт. Таня ÿдырышт Н.К. Крупская лÿмеш Марий пединститутым тунем лектын, ешым поген, Соня ÿдыржӧ уло. Альбертина пелашыж дене Брянск олаште ила. Надежда ӱдыржӧ Марий кугыжаныш университетыште марий филологлан тунемын, Надежда Эмыкан алмашлӱм дене почеламутым возгала, амалкалче.
Семенова О., Яковлева Г. Альберт Васильевын поэзийже
«Мый ынем лий тыгае» почеламутыштыжо автор ойырен налме, такыртыме корныжо нерген пеш устан воза. А.Васильев поэт улмыжым ял озанлык пашаште тыршыме годым гына ужын кертеш. Ял деч, шке йӧратыме пашаж деч ойырен, олаш лач поэт лияш колтат гын, тудо, «уто еҥ лиеш». Тудо лач поэт гына лийын ок керт: паша гына тудын шÿмыштыжӧ шолын лекше мурым иландара. Тыгаяк шонымашан вес почеламутшо-влакат: «Ом кай торашке кÿчылаш шомакым», «Тыгае палыме чыла».
Стретенский высылке
Верланыме вер
Килемар ола сынан посёлко деч 18 километр йӱдвелне лийын шоген.
Архангельск (Марий Тӱрек кундем)
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 6 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Калашникова Лариса Вячеславовна
Илыш корныжо
2001 – 2002 – Морко кундемысе Октябрьский кыдалаш школын туныктышыжо.
Статья-влак
·       Tatyana Belyaeva, Raisia Kudryavtseva, Marianna Ryabinina, Larisa Kalashnikova, Nadezhda Guseva. THE AXIOLOGICAL PROBLEMATICS OF THE YURI BAYGUZA’S PLAYS // Abstracts & Proceedings of ADVED 2018 – 4th International Conference on Advances in Education and Social Sciences, 15–17 October 2018 – Istanbul, Turkey. Istanbul: OCERINT (International Organization Center of Academic Research), 2018. Pp. 369–373 (в соавторстве). URL: http://www.ocerints.org/adved18_e-publication/papers/167.pdf
·       Особенности композиции рассказов В. Микишкина // Язык и социум: материалы Межрег. науч.-практ. конференции, посв. Дню мар. письменности (9 декабря 2014 г.) / Ма. гос. ун-т. Йошкар-Ола, 2015. С. 150–155.
·       Нравственные ценности и антиценности в проблематике рассказов Ю. Артамонова // Проблемы марийской и сравнительной филологии: сб.ст. Мар. гос. ун-т. Йошкар-Ола, 2018. С. 186–190.
Федюнята
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Часовенцы
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш XX-шо курымын 50-ан ийлаштыже Часовенцы ял Элембай сола деке ушалтын.
Калашникова Лариса Вячеславовна
Статья-влак
·       Композиционные особенности рассказов В. Косоротова // Проблемы создания региональной истории литератур народов Поволжья: материалы Регион. науч.-практ. конференции. Чебоксары: «Новое время», 2014. С. 150–155.
Сельхозтехника
Сельхозтехника (Сельхозтехника) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Калашникова Лариса Вячеславовна
Статья-влак
·       Uhrilehto // Sananjalka, 62(62), 255-275. https://doi.org/10.30673/sja.95608 (в соавторстве с Руотсала Хелена).
Сельхозтехника
Эртымгорно
2002 ийыште Сельхозтехника посёлко Килемар ола сынан посёлкыш пурен.
Калашникова Лариса Вячеславовна
Кылвер-влак
https://cyberleninka.ru/article/n/liricheskiy-rasskaz-yu-artamonova-kokshaga-ty-moya-sineokaya-poetika-kompozitsii
Долбачи
Долбачи (Долбачи) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 97 еҥ (2002 ий), 53 еҥ (2010 ий).
Васькин почиҥга
Васькин почиҥга (Васинцы, Васькин починок, Хлебниково) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Пӱнчыдӱр казна пӧрт
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Златополь
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Митрусер
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Тошто Ургаш
Тошто Ургаш (Старый Ургаш) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Вечын ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 96 еҥ (2004 ий), 86 еҥ (2010 ий).
Чекмарий
Верланыме вер
Токтарсола ял деч 9 километр касвелне лийын шоген.
Студеницкий казна пӧрт
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Йогошын (У Торъял кундем)
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Шушмурка казна пӧрт
Эртымгорно
Шушмурка казна пӧрт илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Зяблицево
Зяблицево (Зяблицево) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Чепайкино
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Камчатка (Марий Тӱрек кундем)
Верланыме вер
Опарин ял деч 3 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1959 ийыште Камчатка ял Сукма ял деке ушалтын.
Кораксола (Морко ола шотан илем)
Верланыме вер
Морко ола сынан посёлко деч 8 километр кечывалвел могырно верланен.
Караев хутор
Литератур
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Павайнур
Павайнур (Пабайнур) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 91 еҥ (2000 ий), 90 еҥ (2010 ий).
Якси Ёлкино
Верланыме вер
Элембай сола деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Нолинский
Верланыме вер
Кумъя сола деч 7 километр йӱдвелне лийын шоген.
Верхне-Арбучинский
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Курыкйымал (Морко ола сынан илем)
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Коя
Кучылтмаш
Кӧргӧ коям ӱйлан южгунам пелтат, жаритлымаште кучылтыт, киндым пыштен кочкыт, пелтыме ӱйым шӱрымашыште кучылтат, (кызытсе жапыште нефть гыч ыштыме шӱрымашым кучылтыт), кӧргӧ коя гыч тыгакак шовыным ыштат.
Токпайэҥер (ял)
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Руш Куптӱр
Верланыме вер
Овалже ял деч 1 километр йӱдвел могырно Лемде эҥерын шола серыштыже верланен.
Чернозелье
Верланыме вер
Кугу Лумарий ял деч 7 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Лоп
Категорий:Лапверла
Зарецк
Зарецк (Зарецк) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Йоропин
Верланыме вер
Овалже ял деч 4 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Тройчын (ял)
Верланыме вер
Кужмарий сола деч 5 километр кечывалвел-эрвелне могырно верланен.
Тыгайсола
Тыгайсола (Тӹгäй, Симулино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 35 еҥ (2001 ий), 26 еҥ (2014 ий).
Гудаута
Гудаута (Гәдоуҭа, გუდაუთა) — ола Абхазийыште.
Удельный (Токпайэҥер ял шотан илем)
Верланыме вер
Токпайэҥер посёлко деч 11 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Чуайсола
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Шалагино
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 1 километр йӱдвел-касвел могырно Нурмо эҥерын шола серыштыже верланен.
Васильевский
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 50 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Старое Жило
Верланыме вер
Кумъя сола деч 10 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Яктансола
Верланыме вер
Микряк сола деч 5 километр касвел могырно верланен.
Кужалки просек
Верланыме вер
Кумъя сола деч 3 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Горный Шумец
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 10 километр касвел могырно верланен.
Изи Коряково
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Зауморы
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1966 ийыште Зауморы, Марий Эҥермучаш, Руш Эҥермучаш ялла ик пырляштарыме Эҥермучаш ялыш савырненыт.
Кукмарь высылке
Верланыме вер
Кумъя сола деч 4 километр йӱдвелне лийын шоген.
Кокшанур (У Роҥго кундем)
Кокшанур (Холодные Ключи) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Сӱльта
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Шестаково (У Торъял кундем)
Шестаково (Шестаково) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 3 еҥ (1999 ий), 6 еҥ (2010 ий).
Аксай
Верланыме вер
Кугусола сола деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Козиково
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Лопъял (Марий Тӱрек кундем)
Эртымгорно
1974 ийыште Лопъял ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Ургенч
Ургенч (Urganch) — ола Узбекистаныште, Хорезм велын рӱдолаже.
Категорий:Ургенч
Икса (Йӱрнӧ кундем)
Икса (Икса) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Шодыгол ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 6 еҥ (2005 ий), 18 еҥ (2010 ий).
Чевернур
Пантуши мут ончыктен кертеш:
Зверевцы
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Михайловка
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Изи Юнго (Кугусола ял шотан илем)
Верланыме вер
Кугусола сола деч 6 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Чкаэҥер
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1987 ийыште шыжа тылзын 20-шо кечынже Чкаэҥер ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Зименки
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1966 ийыште Зименки ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын
Кромкасола
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Шӱкшан
Шӱкшан мут ончыктен кертеш:
Кумьяреченский
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Кумьяреченский посёлко Кумъя сола деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Шӱкшан (Какшанмучаш ял шотан илем)
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 2 километр касвел могырно верланен.
Руш Оръю
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Верхний Выжум кордон
Верланыме вер
Шодыгол посёлко деч 6 километр тораште лийын шоген.
Ивановка (У Торъял кундем)
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1966 ийыште Ивановка ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Нермучаш
Нермучаш (Нермычаш, Высоково) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 36 еҥ (2001 ий), 32 еҥ (2014 ий).
Снегирёво (Марий Тӱрек кундем)
Снегирёво (Снегирёво) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Рутка станций
Верланыме вер
Кумъя сола деч 2 километр кечывалвелне лийын шоген.
Рутка чодыра участок
Эртымгорно
Рутка чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Студёнка чодыра участок
Студёнка чодыра участок (Лесоучасток Студёнка) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 7 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Тогашевский высылке
Тогашевский высылке (Выселок Тогашевский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Яларь
Яларь (Яларь) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Озёрка (Красный Мост ял шотан илем)
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Шӱргыял (Шернур кундем)
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Яндул почиҥга
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Яштрексола
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Биерманний
Категорий:Орхидей-влак
Яштуленки
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште идым тылзын 27-ше кечынже Яштуленки ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Brachycorythis
Категорий:Орхидей-влак
Колыдымо пеледыш
Тӱрлык-влак
Категорий:Кушкыл
Саву теҥыз
Саву — Тыныс тептеҥызын отро-влакгокласе теҥыз. Флорес, Сумба, Тимор отро-влак коклаште верланен. Кумдыкшо 35 тӱж. меҥ², кокласе келгыт 1683 м, эн кугу келгыт 3475 м. Вӱдын температуржо ӱмбалне 26 °С гыч 28 °С марте. Пундашыште вӱдын температуржо 3 °С марте вола. Шинчаллык (солёность) 34 промилле.
Сибуян теҥыз
Сибуя́н (Sibuyan) — Филиппин архипелагын отро-влак кокласе теҥыз. Панай, Таблас, Мариндуке, Лусон, Масбате отро-влак коклаште верланен. Келгытше 1700 метр марте шуеш. Теҥыз покшелне — Сибуян отро. Чӱчукыдын тыште тайфун-влак лиедат.
Флорес теҥыз
Тиде кундемыште моткоч шуко ыштыше вулкан уло.
Маскасола
Маскасола (Медведево) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Маскасола кундемын да Маскасола ола шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 15862 еҥ (2002 ий), 16841 еҥ (2010 ий) , 17160 еҥ (2011 ий).
Портал:Сымыктыш/Ойырымо сӱрет/Кызытсе ойырымаш
Хиросигэ, «Сто знаменитых видов Эдо», Лист № 30 «Сливовый сад в Камэйдо»
Дом Бальо
Артамонов, Юрий Михайлович
Илыш корныжо
Педучилищыште тунеммыж годымак ончыкылык туныктышо сылнымут пашашке ушна, самырык рвезын шӱмыштыжӧ творчество тул чӱкталтеш. Иктаж лу кӱжгӧ тетрадьым возен опта, но савыкташ ок вашке. А варажым тудым илыш тургым авалта. Педучилище деч вара Юрий Михайлович Советский районысо Монакмучаш тӱҥалтыш школышто йоча-влакым туныкта. Шукат ок эрте — армийыш налыт. Лачак салтак илыш, шке йолташыже, мӱндыр Туркменийын йӧршын вестӱрлӧ пӱртӱсшӧ марий салтакын чонжым тарватеныт,тудлан ешартыш вийым пуэныт,творчество кумылжым утларак нӧлтеныт. Тыге 1958 ий 7 октябрьыште служитлыме пагытыштак "Марий коммуна газетеш иканаште ныл изи ойлымашыже савыкталтеш: "Кутко ден скорпион", "Памаш вӱд", "Котелок", "Приказ".
Тыгодымак автор тӱҥалтыш произведенийлаштыже 60-70 ийласе марий ялын трагедийжым кӱлынак огеш шиж. Кугу комплекс-влакым чоҥымаш, изи ял-влакын пытен толмышт, рӱдӧ илемлаште оласе семынак шуко пачашан пӧрт-влакым нӧлтымаш, кресаньыкым мланде деч торымаш да моло йодышат самырык прозаикым пеш утыжымак огыт тургыжландаре. Тунам Юрий Артамонов шочмо ялын ямжым поэзий романтика чия дене сӱретлаш кумылан улмаш. Тидыжым "Кайык ӱжын ужата" повестьыштыжат шижаш лиеш.
Шке повестьлаштыже автор шукыж годым коча-кова деч кодшо йӱла, тачысе кресаньыкын паша кумылжо нерген каласкала, лудшым кеҥеж пӱртӱс, ӱдыр-каче кокласе йӧратымаш дене палдара. Чыла вере Артамоновын произведенийлаштыже лиризм, шочмо мландым пагалыме, тудын дене кугешныме кумыл шижалтеш.
Опера
Марий опер
Марий муро аланыште опера жанр кугу вийым налын огыл. И.С.Ключников-Палантай 20-шо ийлаште "Хор оперым" возынеже ыле, а Яков Эшпай ден Кузьма Смирнов опера шотышто шке шонымашыштым ("Мирон Мумарин ден "Арслан") шуктынешт ыле. Но тичмашын, тӱҥалтыш гыч мучаш марте шке пашажым Эрик Сапаев гына ыштен кертын.
Моло паша-влак
Юрий Евдокимов-Тойварс "Стапан Микале" оперым Миклай Рыбаковын "Морко сем" пьесыж негызеш 1988-ше ийыште возен, Сарра Кириллова либреттом ямдылен.
Кылвер-влак
Категорий:Театр Категорий:Опера
Озаҥысе метрополитен
Категорий:Озаҥысе метрополитен
Нӱрнбергысе метрополитен
Категорий:Метрополитен-влак Германийыште
Хельсинкисе метрополитен
Хельсинкисе метрополитен (Helsingin metro, Helsingfors metro).
Литва
Категорий:Литва
Акватлон
Акватлон (aqua — «вӱд» да ἆθλον — «кучедалмаш», «таҥасымаш») — вудйымалсе кучедалмаш.
Полыш рушла
Если вы не зарегистрированы, то зарегистрируйтесь, будет гораздо удобнее работать. Для этого нажмите на самую правую надпись сверху (Пураш / Регистрацийым эрте), потом на появившейся странице нажмите Регистрацийым эрте, заполните поля (сверху вниз имя пользователя, два раза пароль, адрес электронной почты) и нажмите на клавишу ввода.
В категории участников по языкам можно найти участников, говорящих с вами на одном языке, и при необходимости оставить им сообщение на их странице обсуждения. Перечень участников, владеющих русским языком, - в подкатегории Категорий:Пайдаланыше_ru.
ВАЗ-2101
Ваз-201 автомашина негызеш шеҥгел приводан "Классика" автомобиль радамым ыштен лукмо кудыжо кызытсе жап мартеат АВТОВАЗын конвейерыштыже шога.
Эртымгорно
Тыге советский инженер-влак итальян модельыш вашталтышым пурташ тӱҥалыныт.Трансимссий ден кудалме ужашым кугу вашталтыш вучен. Тыге Ваз-2101 модель Fiat дечын тормоз системе дене ( шеҥгелне уда корным чытен кертше барабан механизм), подвеске ( ончыл подвескым вияҥденыт, шеҥгелым йӧршеш у реактивный штанге дене вашталтеныт), кардан передаче ( у почмо валым шынденыт), вияҥдыме сцеплений да передаче коробкышто уэмдыме синхронизатор-влак дене ойыртемалтын. Комфорт шотыштат Ваз-2101 утларак сае лийын:тыште шеҥгел ден ончыл шинчыме вер-влакым малыме верыш савырашлан йӧн лийын. Тыгак оҥай, икмыняр у вашталтыш-влак Ваз-2103 вес "Люкс" модель гычын налме улыт. Тиде кидым сусырымо деч аралыше омсам почмо кидкучем. Тыгак Ваз-2101 шеҥгек ончаш келыштарыме воштончышым "Люкс" версий дечын налын. Кокла шот дене Fiat-124 модельыш 800 наре вашталтышым пуртеныт.
Исландий
Исландий (Ísland) — эл Европышто.
Будапештысе метрополитен
Категорий:Будапештысе метрополитен
Андорра
Рӱдолаже Андорра-ла-Велья.
Екатеринбургысо метрополитен
Станций-влак
Категорий:Екатеринбургысо метрополитен
Албаний
Категорий:Албаний
ГАЗ-3307/3309
Модификаций-влак
2000 ийыште ГАЗ-3307 ден 3309 шасси -влакым тӱрлӧ компаний-влак кучылташ тӱҥалыныт. Нине шассишке автофургоным, автоэвакуаторым моло спецтехникым шыҥдарат.
Эртымгорно
1992 ий гычын ГАЗ заводышто 5 тонн нелытан ГАЗ-4301 автомашинам серийно лукташ тӱҥалме. Тушко 6 цилиндран юж йӱкшымӧ йӧн дене келыштарыме двигательым шынденыт. Двигательын куатше-125 имне куатан лийын. Изи ойыртем-влакым ончыде ГАЗ-4301 ден ГАЗ-3307 модель-влак йоршеш икгае улыт. ГАЗ-4301 модельым 1994 ий марте серийно луктын шогеныт. Чылажге 28 158 тиде модель автомашинам лукмо.
Бутырский казамат
Эртымгорно
1911-1917 ийлаште Бутыркыште Н.И.Махно шинчен. Чыла политзаключённый семынак, тудым Пургыж тылзыште эртыше революций деч вара эрыкыш луктыныт. 1917 ий ӱярня тылзын 1 кечынже Бутырский казамат гычын 6 ийлан эрык деч посна кодымо Феликс Дзержинский лектеш.
Куржмаш-влак
Совет жап деч вара:
Калык пале
Категорий:Казамат-влак Москошто