cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Красные Поляны (Оршанке кундем)
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Красные Поляны посёлко шотлымо данный-влак лукталтын.
Ермаков, Анатолий Леонидович
Тыгак ончо
Категорий:Марий туныктышо-влак
Красные Поляны
Красные Поляны мут ончыктен кертеш:
Астана
Астана (Astana, Астана) — ола Казахстаныште, Казахстанын рӱдолаже.
174-ше пикет илем
Эртымгорно
1951 ийыште 174-ше пикет илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
558
Кӧ колен
Категорий:558Категорий:VI курым
Тӧлдӧ
Тӧлдӧ (Төлдө) (Тюльди) – Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше Тӧлдӧ ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 328 еҥ (2002 ий), 303 еҥ (2009 ий) , 273 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Калтаса кундемысе илымверла
Тапшер
Тапшер мут ончыктен кертеш:
Изи Янгурцы
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Нольыкмарий
Нольыкмарий (Большая Коклала) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше Чылдемыр ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 189 еҥ (2005 ий), 196 еҥ (2010 ий).
559
559 ий — VI курымын ийже.
Хошимин
Хошимин (Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn) — Вьетнам ола. Вьетнам эн кугу икымше ола. Олан калыкчотшо 7.123.340 еҥ (2009).
Кымъю
Кымъю (Кумский) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше выселке.
Речкин, Пётр Алексеевич
Пётр Речкин (Пётр Алексеевич Речкин) (, РСФСР, Марий АССР, У Торъял кундем, Тушнур ял —, Моско ола) — марий серызе, кусарыше, журналист, СССР Журналист-влак ушемын йыжъеҥже.
Вончӱмбал
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Шӱльӧ (Изи Кундышын эҥерйолжо)
Шӱльӧ вӱд (Шуля) — Российыште Марий Элыште йогышо эҥер, Изи Кундыш эҥерын пурла эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо — 32 километр.
Индонезий
Индоне́зий (Indonesia) — Азийысе кугыжаныш. Рӱдолаже Джакарте. Официал лӱм — Индонезий Республик. Кечывалвел-Эрвел Азийыште тиде эн кугу кугыжаныш, кумдык дене тӱнямбалне 16-шо верым айла. Отросо кугыжаныш-влак коклаште эн кугу улеш. Калыкчот — 230 млн. еҥ, тӱнямбалне 4-ше вер (ККР, Индий да УАШ деч вара). Индонезийысе калык кӱчык жапыште шуко тыным (верам) вашталтен. Эн шукынжо ислам йӱла почеш илат, но южо отролаште еҥ-влак вес религийыште улыт.
Дмитриевка
Эртымгорно
1932 ийыште Дмитриевка ял пожар деч вара Марий Шолэҥер ял деке ушалтын.
Алексеев, Геннадий Валерианович
Геннадий Алексеев (Геннадий Валерианович Алексеев) (, Марий АССР, Морко кундем, Эҥерсола ял —, Йошкар-Ола) — марий серызе, почеламутчо, журналист, Россий Журналист-влак ушемын йыжъеҥже (1985), Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1997).
Киншаса
Киншасе (Kinshasa) — ола, Демократикле Коҥго Республикын рӱдыжӧ.
Алексеев, Геннадий Валерианович
Юмын «тарзыже» улам
Шоналтет да öрат: эн неле, ала-могай туткар пагытыштат – кеч Граждан я Отечественный сар ийлам, кеч шужен ийым нал – марла книга-влакат, альманах ден журнал-влакат лектын шогеныт. Кызытше вара могай-тугай туткар жап? Шоналтет да… шортат шол.
Игорь Андреев мутланен
Марий республикысе йоча ден самырык-влаклан театр-рÿдер
Марий Эл Республикысе йоча да самырык-влаклан театр-рÿдер (Марий самырык театр) (Марийский республиканский театр-центр для детей и молодежи) — марий, руш да йот элласе классик-влакын пьесыштым кугыеҥ, йоча да самырык-влаклан марий да руш йылме дене шындыше театр.
Эртык
Марий самырык театр семын 1991 ий вÿдшор тылзын 12-шо кечынже (12 апрель) Олег Иркабаев-Этайнын вуйлатымыж почеш почылтын. Пашам ыштыме икымше ийлаштыже Георгий Константинов лÿмеш театрын сценыштыже постановко-влакым шынден, вараракше – Республикысе курчак театрыште. Икымше постановко-влаклан Сергей Николаевын «Айвика» музыкальный драмыжым, Миклай Рыбаковын «Ярдан ден Шымавий» («Яндар и Шымавий») йомакшым да Яков Майоров-Шкетанын «Эх, илышет, шеремет!..» («Эх, ты, жизнь наша!..») комедийжым шотлат.
2002-шо гыч 2015 ий марте М. Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театрын филиалжылан шотлалтын.
Келдаксола
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
У Амчемучаш
У Амчемучаш (Яңы Әмзебаш) (Новый Амзибаш) – Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше Амчемучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 16 еҥ (2002 ий), 15 еҥ (2009 ий) , 11 еҥ (2010 ий).
Ольокансер
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Махабхарата
Махабхарата - Индуизм тынын эпос. Махабхарата эпосышто 18 книга уло. Категорий:Тын
Мокрый
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Кугу Тумньымучаш
Верланыме вер
Тумньымучаш сола деч 1 километр йӱдвел могырно верланен.
Данилов, Борис Григорьевич
Илыш корныжо
Лопка вачан, маска гай патыр. Поэтын ачажат – Григорий Андреевич – колхоз пашалан патыр, моткочак мыскараче марий лийын. Чыла тиде: шочмо-кушмо ялын мотор пӱртусшӧ, поро кумылан пашаче калыкше, мыскарам да калыкмутым йӧратыше ачаже Борис Григорьевичлан поэзий велыш кумылзак лияшыже, возаш тӱҥалашыже мыняр-гынат полшен. Тӱҥалын тудо ондак пырдыж газетышке возаш, а 1937 ийыште, латныл ияш рвезын "Таир" пионер лагерьыште канен толмыж деч вара "Рвезе коммунист" газетеш "Сылне Таир" почеламутшо савыкталт лекте. Тылеч вара тудын почеламутшо, ойлымашыже "Ямде лий!", "Ленин ой", "Марий коммуна" газетлаште чӱчкыдынак кояш тӱҥалыныт, а рушла кусарыме почеламутшо-влак "Марийская правда", "Комсомольская правда", "Красная звезда", "Литературная Россия" газетлаште савыкталтыныт.
Борис Даниловлан поэзий корныш пеҥгыдынрак тошкалаш поэт Василий Яковлевич Рожкин шагал огыл полшен. 1939 ийыште У Торъял районысо Немда кыдалаш школыш марий йылме да литературым туныкташ Василий Рожкин миен. Тудо литературым йӧратыше да возаш тӱҥалше-влакым шке йырже ушен, школеш литкружокым почын. Тиде кружокыш тунемше-влак веле огыл, тыгак чыла кумылан еҥ коштыныт. Борис Данилов тиде жапыште У Торъял педучилищыште тунемын гынат, индеш меҥге торам шотлыде, «Василий Яковлевич деке куржталын» шке возымыжым шокшынекак манме семын пагалыме поэтлан ончыктен шоген, литкружокын занятийлашкыже коштын. Тиде кыл, ойлыманат огыл, сай саскам пуэн.
Ир пыжашышке – Берлиныш
Михаил Якимов. Фронтовик, поэт, йолташ (Б. Даниловын шочмыжлан 50 ий темме вашеш)
Шарнем 1944 ий июль тылзысе "Марий коммуна" газетын ик номержым. Тунам мый кеҥеж пагытыште колхоз правленийыште учётчиклан шинчылтынам. Газет эре кид йымалнак лиеш ыле. Ик кечын газетыште лудым. "Йолташемлан". Почеламут. Тудын авторжо Борис Данилов. Автор возымыжым шке ялысе, пырляк фронтышко кайыме йолташыже, ончыкылык марий писатель Вениамин Ивановлан пӧлеклен: Ала сур шинельым ӱмбакет леведын,
Ала, лектын тӱгӧ, ончалат эрвеке -
Очыни, тугакак эҥерна ӱмбалне,
Сеҥымаш ден пӧртыл толмыштым вучат. Варажым, 1947 ийыште, Борис Данилов, армий радам гыч демобилизоватлалт толмеке, уло кумыл дене мурыш савырныше почеламутым возыш: Торъял корныжым,
Поэт, прозаик Б.Г. Данилов чылаже кандаш книгам савыктен. Нунын коклаште Совет Союз Герой М.В. Лебедев нерген "Миша-артиллерист" документальный повесть, "Мемнан корнына", "Ямде лий", Йӧраташ гын, йӧраташ" сборник да молат.
Нелым – пайле ик висаш,
Василий Сапаев. Поэт - фронтовик (Борис Даниловын шочмыжлан 60 ий темме вашеш)
Кугу Отечественный сарын ветеранже-влак совым рӱжге кырат, сой пасушто пырля кредалше фронтовик йолташышт деч сар жапыште возымыжым лудын пуаш йодыт.
– Орышо янлык гай фашист кашакын шучко пашашт мемнан шинча ончылнак, тидым ме нигунам она мондо. Тынар тӱжем дене еҥ пытарымым, ӱдырамаш ден йоча-влакым орландарымым разве проститлаш лиеш? Уке, ок лий! Фашист кашаклан колымаш!
Лагос
Категорий:Лагос Категорий:Миллионер-олала
Данилов, Борис Григорьевич
Василий Сапаев. Поэт - фронтовик (Борис Даниловын шочмыжлан 60 ий темме вашеш)
Элна верч кредалше патыр воин-влакым
Тый мемнан дек, Сеҥымаш! Каласаш кӱлеш: поэтын вуйыштыжо, лач шинча воктене, тачат осколко коштеш, тудым лукташ ок лий, садланак фронтовик-поэт "тиде осколкым гына – сарын сусыржым – коден ом керт, молыжым чыла кодем" манеш. Почеламутшым тыге кошарта: Тек курымжым ласкан ила
И. Ванаев. Книгалаштыже ила (Писатель Борис Даниловын шочмыжлан - 90 ий)
Ороло границым элнаным,
В. Смоленцев. Вургыжшо шӱман, поро кумылан: Борис Даниловын шочмыжлан - 90 ий
Сайын шарналтеш 1980 ийым, республикысе культур пашаеҥ-влакым газет редакцийыш поген, "йыргешке ӱстелым" эртарымым. Тунам мый газетыште культур темылан вуйын шогенам гынат, тыгай мероприятийым эртараш ни опытем, ни шинчымашем, тӱҥжӧ – ты отрасльыште тыршыше палымем - влак эше лийын огытыл. А Данилов тидым ыштен кертын. Тунам ятыр район гыч тӱвыра пӧрт ден клуб вуйлатыше, специалист-влак тыгак. Тӱвыра министерстве (тунам тыге маналтын) гычат погыненыт ыле. Тӱвыран тачысе илышыже, улшо нелылыкше, тудым сеҥыме корно, ончыкылык нерген ятырын каласкалышт. "Йыргешке ӱстел" гыч материалым мыланем ямдылаш ӱшанышт. Лекше газетым планёркышто каҥашыме годым "йыргешке ӱстелыште" мом кутырымым, каҥашымым газет лаштыкыш удан огыл лукмо манын палемдышт. Чын, савыкташ ямдылаш отдел вуйлатыше Б. Даниловат полшен.
Чаманен каласыман, шымле ийым темымеке, 1993 ийыште уста писательын, журналистын ӱмыржӧ кӱрылтын.
Шудымарий
Верланыме вер
Тамаксола ял деч 8 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Глухова, Наталья Николаевна
Шанче пашаже-влак
Кызыт Н. Н. Глухова тыгай шанче пашам шуктен шога: общий тÿшка да таҥастарыме йылмышанче; таҥастарыме типологий ден герман йылме-влакын; Российысе калык-влакын йылмышт да фольклорышт; финн-угор этнолингвистика; культур антропологий; этнопсихологий; лингвокультурологий; лингвофольклористика да тулеч молат. Тиде дисциплина-влак почеш тудо лекцийым лудеш да спецкурсым вÿда. Глухова Н.Н. 190 наре шанче да методический паша-влакын авторжо улеш. 40 публикацийже 11 элыште англичан йылме дене лектын. Педагогике да шанче пашаже Марий Эл Республикын Чап грамотож дене (2002 ий, 2014 ий ), Йошкар-Оласе администрацийын Чап грамотож дене (1977 ий), Марий кугыжаныш педагогике институтын да Марий кугыжаныш университетын Чап грамотож-влак дене палемдалтын (1979, 1985, 1987, 2004 ийла). Марий кугыжаныш университетын почетан профессоржо.
Йӱштӧ Памаш (Марий Тӱрек кундем)
Йӱштӧ Памаш (Юшто Памаш) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
568
568 ий — VI курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:568Категорий:VI курым
Иран
Виктем
Иран президент - кокымшо айдеме элыште, исполнительный властьым вуйлата. Министр Каҥашыш еҥ-влакым ойыра, виктемын пашажым эскера.
Добротвор
Категорий:Львов велысе ола сынан посёлкыла
Мусь
Мусь (Мусь) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Юлъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 41 еҥ (2004 ий), 27 еҥ (2010 ий).
Эльян
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе кундем рӱдерла Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Краснокам кундемысе илымверла Категорий:Эльян
У Яш
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Калтаса кундемысе илымверла
Лима
Категорий:Лима Категорий:Миллионер-олала
Алнаш кундем
Алнаш кундем, Алнаш район (Алнаш ёрос, Алнашский район) — Одо Элыште ик кундем. Рӱдола: Алнаш.
Аватар (фильм, 2009)
Аватар (Avatar) — УАШ-ысе кинофильм. Режиссёр — Джеймс Кэмерон.
Лесной (Провой кундем)
Эртымгорно
1980-ан ийла покшелне Лесной, Борисово, Изи Нуктыж, Кугу Нуктыж ялла ик пырляштарыме Нуктыж ялыш савырненыт.
Кӱшыл Кучко
Верланыме вер
Изи Каракша ял деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Кукшэҥер (Юлсер кундем)
Верланыме вер
Купсола сола деч 1 километр эрвелне лийын шоген.
Изи Памъял (Провой кундем)
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла
Воткинск
Воткинск (Вотка) — ола Российыште, Одо Элыште.
Тумна (Янаул кундем)
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Валдай
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1990 ийыште теле тылзын 14-ше кечынже Валдай ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Волков, Арсений Афанасьевич
Арсий Волков (Арсений Афанасьевич Волков), (, Марий автоном область, Оршанке кундем, Тошто Крешын ял —, Марий Эл, Оршанке кундем, Тошто Крешын ял) — марий серызе, драматург, артист, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1951), Марий АССР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1967), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде сарын участникше.
Илыш корныжо
Арсий Волков 1923 ийын идым тылзын 9-ше кечынже Марий автоном область Оршанке кундем Тошто Крешын ялеш кресаньык ешеш шочын.
Уял (Калтаса кундем)
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Ӱлылсола (Оршанке кундем)
Ӱлылсола (Нижняя Каракша) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Кузнецова, Маргарита Нифонтовна
Илыш корныжо
Маргарита Кузнецова 1954 ийын ага тылзын 9-ше кечынже Марий АССР Курыкмарий кундем Шемъер ялеш шочын. 1976 ийыште Н.А. Добролюбов лӱмеш Горькийысе кугыжаныш педагогике институтым тунем пытарен. Немыч да англичан йылме дене туныктышо специальностьым налын. 1976 – 1978 ийлаште Курыкмарий кундем Крайнешешмарский кыдалаш школышто туныктышылан пашам ыштен. 1979 – 1987 ийлаште Марий кугыжаныш университетыште немыч йылмым туныктен, марий йылме да литератур кафедрын кугурак лаборантше лийын. 1987 – 1991 ийлаште Эстонийысе Тарту университетын финн-угор йылме-влак кафедр пелен аспирантурышто очно тунемын. Пӧртылмекше, университетыште немыч йылме кафедрыште кугурак туныктышо лийын. 1992 – 2001 ийлаште Венгрийыште Д.Бержени лӱмеш педагогический институтышто урал филологий кафедрыште кугурак шанче пашаеҥ, вара 2007 ий марте ты ВУЗ-ыштак марий йылме лектор, умбакыже кок ий Западновенгерский университетын «Савария» университетский рӱдерыштыже урал филологий кафедрын доцентше лийын. 2009 ийыште уэш Марий кугыжаныш университетыш пӧртылын да 2014 ий марте тушто пашам ыштен. Кызыт – М. Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театрын пашаеҥже.
Залещики
Залещики (Заліщики) — Украиныште Тернополь велыште Чортков кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 9 739 еҥ (2021 ий).
Шопкер (Карагӧл кундем)
Важ-влак
Категорий:Одо Элысе марий илымверла Категорий:Карагӧл кундемысе илымверла
HTTP
Категорий:Информатике
Моисеево (Оршанке кундем)
Моисеево (Моисеево) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Сергеев, Михаил Тихонович
Михаил Сергеев (Михаил Тихонович Сергеев) (, РСФСР, Марий автоном область, Юлсер кундем, Чодыраял ял —, Йошкар-Ола ола) — марий серызе, шанчызе, шымлызе, историк, журналист, краевед, историй шанче кандидат, РСФСР-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1990), 1941–1945 ийласе Кугу Ачамланде да Совет-япон сар-влакын участникше.
Наталици, Татьяна Анатольевна
Илыш корныжо
Татьяна Анатольевна Наталици 1968 ийын шорыкйол тылзын 18-ше кечынже Марий АССР Курыкмарий кундем Юнго Кугышӱргӧ ялеш шочын.
Этнограф
Марий этнографий
Икымше марий этнограф-влак радам гыч Павел Глезденёвым палемдаш лиеш.
LPT
Категорий:Информатике
Тоскисола
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ негызым пыштыше «Тозий» лӱм гыч лектын, а руш лӱмжӧ — «Антон» лӱм гыч.
IP-адрес
IP-адресын форматше-влак: IPv4 да IPv6.
Изи Каракша
Изи Каракша (Каракша) (Малая Каракша) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже верланыше ял. Каракша ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 517 еҥ (2004 ий), 512 еҥ (2010 ий).
Вышгород
Категорий:Киев велысе олала
Бараки Ширмяры илем
Эртымгорно
1940-ан ийлаште Бараки Ширмяры илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Петухова, Лидия Андреевна
Лидия Андреевна Петухова (, РСФСР, Марий АССР, У Торъял кундем, Пактек ял) — марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (1981), доцент (1991), «РСФСР калык туныктымашын отличникше» (1991).
Кожвожмучаш
Верланыме вер
Поянсола ял деч 5 километр эрвел могырно верланен.
Кировоград вел
Рӱдола — Кропивницкий.
SQL
Structured query language – Структурлымо Йодмыйылме.
Категорий:Информатике
Киселёво
Киселёво (Киселёво) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Шихмамат
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Пиндыкъял
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Южно-Сахалинск
Южно-Сахалинск (Кечывалвел Сахалин ола; Южно-Сахалинск) — ола Российыште, Сахалин велын рӱдыжӧ. Калыкчот 197 тӱж. еҥ наре.
Unicode
Unicode (Unicode, Юнико́д (чаще всего) или Унико́д — стандарт кодирования символов) — текстысе тиштым кодлымаш тӱнямбал стандарт, кажне тиштылан 2 гыч 6 марте байт пуалтеш. Стандартым 1991 ийыште «Юникод Консорциум» коммерцдыме организаций темлен. Тиде стандартым кучылтмаш шуко тӱрлӧ тиштым (китай иероглиф, математик тиштым, грек, латинице, кириллице йӱкпале-влакым) йӧным пуа.
Алдияр
Ял лӱм
Яллан лӱмым негызым пыштыше «Алдияр» пуэн. Кокымшо лӱмжӧ ушымо кок мут гыч лектын: «кӱшыл» + «сола» = «кӱшылсола».
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Лӧпӧ
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 2004 ийыште сӱрем тылзын 22-шо кечынже Лӧпӧ ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Ӱлыл Тыхтем
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Красный Яр казна пӧрт
Красный Яр казна пӧрт (Казенный дом Красный Яр) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Каукэа
Тӱрлык-влак
Категорий:Орхидей-влак
Саламатнур
Географий
Кок уреман ял, покшелныже — корем. Ял йыр шуко памаш уло. Ожно таве-шамыч лийыныт, кызыт тиде ялыште водопровод вӱдым йӱыт. Тиде ялыште тошто еҥ-влакым Илян кечылан 2 сорлаште шарналтат, пошкудо яллаште Раздничалан веле шӱгарлашке коштыт.
Эртымгорно
Тиде ял школлан 2013 ийыште 100 ий темын.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Нурсола (Тумньымучаш ял шотан илем)
Верланыме вер
Тумньымучаш сола деч 3 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Кӱчыкэҥер (Октябрьский ял шотан илем)
Кӱчыкэҥер (Кутюк-Кинер) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Октябрьский ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 195 еҥ (2004 ий), 160 еҥ (2010 ий).
592
Кӧ колен
Категорий:592Категорий:VI курым
Кугу Пуял
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Химки
Химки (Химки) - ола Моско велыште, Российыште. Калыкчот 209 тӱж. еҥ наре.
URL
URL-РА ӐНСӐРТРАН пӑсӑласран сыхлан
Хальхи вӑхӑтра ВЕБ-промышленниксем даннӑйсене, командӑсене, загрузка ҫулӗсене е сессие пӗлтерекен информацие URL параметрсене ЧАС-часах ПАРАҪҪӖ. ҪАКӐ ӐНА ӐНЛАНМА тата асра тытма кӑткӑслатакан URL ҫине час-часах ӲКЕТ. URL-адрессене, 100 тата ытларах паллӑсене, час-часах ӳкерсе илнӗ чухне тирпейсӗр пулнипе рабочисене ссылкӑна янине пӗтӗмӗшпех ҫырса хуман. E-mail ҫырӑвӗсенче Е форумсенче пӗлтерӳсем тума КӖСКЕ URL меллӗ.
Тишин, Николай Иванович
Важ-влак
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий почеламутчо-влак Категорий:Марий журналист-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Алмазный
Важ-влак
.
Шорык Шурмарий
Верланыме вер
Пайскурык ял деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Чернигов вел
Чернигов вел (Чернігівська область) — Украинын ужашыже.
Нейрон
Нейронын ик але ала-мыняр дендрит лийын кертеш, аксон эре икте уло.
Комбоял
Комбоял (Ямбай) (Ямбаево) – Российыште Пошкырт Элын Янаул кундемыштыже верланыше Байгузино ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 126 еҥ (2002 ий), 135 еҥ (2009 ий) , 124 еҥ (2010 ий).
Пичанур (Шернур кундем)
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Мухино
Верланыме вер
Крешын Руй ял деч йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Нылгудо
Верланыме вер
Эҥерсола ял деч 2 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Метри почиҥга
Верланыме вер
Токспай сола деч 6 километр касвелне лийын шоген.
Чашкаял (Калтаса кундем)
Чашкаял (Чашкин) (Чашкино) – Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше Амчемучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 107 еҥ (2002 ий), 113 еҥ (2009 ий) , 88 еҥ (2010 ий).
Кожласола (Провой кундем)
Кожласола (Кожласола) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже верланыше Лушмара ола шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 1419 еҥ (1999 ий). , 1635 еҥ (2010 ий).
Папанин
Верланыме вер
Эҥерсола ял деч 13 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Тошто Орья
Верланыме вер
Янаул ола деч 16 километр (22 км – авто дене) кечывалвел-касвел могырно верланен.
Сосновогорский
Верланыме вер
Марийсола деч 3 километр касвелне лийын шоген.
Бит
Бит (Бит, binary digit — двоичное число) — 0 але 1 цифрыҥым аралаш кучылталтше, кокытан чотрадам системыште пашам ышташ пуышо компьютершарнышын эн изи элементше.
Видякин
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Кугу Сердыж
Кугу Сердыж (Большой Сердеж) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше ял. Сердыж ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 219 еҥ (2005 ий), 214 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шернур ола сынан посёлко деч 7 километр эрвел могырно верланен.
Брянка
Калыкчот 54 767 еҥ (2001).
Кӱшыл Пӱнчэҥер
Кӱшыл Пӱнчэҥер (Верхний Пинженер) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Кугутор
Верланыме вер
Кугунур ял деч 6 километр йӱдвелне лийын шоген.
Этьвайнур
Верланыме вер
Пайскурык ял деч 18 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Вӱдлук
Категорий:Вӱдлукла
Браузер
Функциональный да сай йӧнлан кӧра нунын коклаште конкуренцийым вияҥда да шарлыше кугу темп да эре разработчики браузерыште информаций технологийым шыҥдарат. Несмотря на то, что данный тӱрлӧ технологий тӱрлӧ пунчал чыптазе чоҥалтын, да тӱнямбал стандарт браузерыште куча да шуко уверым w3c кызытсе ойыпшо обрабатыватлаш темлат. Мучашлан информаций технологий дене пайдаланаш йӧным пуа предсказуемость стандарт деке шумекына каласе, браузерыште тудо могай ончыктымаште кучылтдымо. Тӱнямбал эҥыремышвот кучылташ тӱҥалыныт жап гыч тӱҥалын браузерыште 1990 ий гыч уверым ончалаш йӧн увераҥарым тыглай арверым кучылташ йӧным савырна да текстысе браузерыште программе да еҥ коклаште интерфейс информационный ресурс комплекса. Разработчики браузерыште шке вийжым чумырен пытартыш ийлаште ятыр браузерын кучылташ йӧнан аппаратный пайдаланышын интерфейсше нунын чоҥалтме, кучылталтме экраныште сенсорный.
Браузерыште шарлен, правил семын, бесплатно. Кӧ шочын формо шкевуя шынден браузерыште лийын кертеш (автоном) комплектан составыш приложений але программе. Мутлан, браузерыште internet explorer составым да системым edge поставляться операцийым факт фактак; Mozilla Firefox — состав але посна кычалмаш дистрибутив (мутлан, Ubuntu); Safari — x mac os-ыште операций системе составше; Google Chrome, браузерыште да моло Opera — ан приложений семын шкевуя ыштыме тӱрлӧ вариант-влак шуко тӱрлыкшӧ.
Уилем
Верланыме вер
Октябрьский ял деч 5 километр йӱдвел могырно верланен.
Тошто Алтынжар
Географий
Тошто Алтынжар посёлкышто ик урем уло.
Токтар (Мишкан кундем)
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Топкай почиҥга
Топкай почиҥга (Топкаево) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Поланур (Поранча кундем)
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже Поланур ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Зуевка кундем
Зуевка кундем (Зуевский район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Зуевка.
Комарово (У Роҥго кундем)
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Митиполко
Митиполко (Митюково) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 13 еҥ (2004 ий), 16 еҥ (2010 ий).
У Орья
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Янаул кундемысе илымверла
Симоновск
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
611
Кӧ колен
Категорий:611Категорий:VII курым
Ахматэҥер
Верланыме вер
Кугу Сердыж ял деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Ирпень
Категорий:Киев велысе олала
Музэҥер
Верланыме вер
Токспай сола деч 5 километр касвелне лийын шоген.
Ӱлыл Пӱнчэҥер
Верланыме вер
Марий Купто ял деч 6 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Горский
Калыкчот 11 473 еҥ (2001).
Изи Кӱшнур
Верланыме вер
Шойбулак сола деч 11 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Тошто Казаковка
Верланыме вер
Марийсола деч йӱдвел-касвелне лийын шоген.
614
614 ий — VII курымын ийже.
Таксиволь
Эртымгорно
1950 ийлаште Таксиволь ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Руш Тӱрек
Важ-влак
Категорий:Вӱрзым кундемысе илымверла
Черновцы вел
Рӱдола — Черновцы.
Рабак
Рабак (Рабак, Рабак) – Российыште Пошкырт Элын Янаул кундемыштыже верланыше Сандугач ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 453 еҥ (2002 ий), 453 еҥ (2009 ий) , 366 еҥ (2010 ий).
Попово (Кужэҥер кундем)
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Неме кундем
*
Зимогорье
Важ-влак
.
Категорий:Луганск велысе олала
Графике примитив
Категорий:Информатике
Красный Октябрь
Красный Октябрь (Красный Октябрь) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Бахтин, Алексей Иванович
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Кырлян почиҥга
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Толбень Мучаш хутор
Толбень Мучаш хутор (Хутор Тулбень Мучаш) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Станице
Важ-влак
Категорий:Илымвер
Хмельницкий вел
Хмельницкий вел (Хмельницька область) — Украинын ужашыже.
Паркинский пристань илем
Эртымгорно
1960-ан ийла мучаште Паркинский пристань илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Шӱдымарий (Янаул кундем)
Шӱдымарий (Шудимари, Шудимари) – Российыште Пошкырт Элын Янаул кундемыштыже верланыше Иткинеево ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 49 еҥ (2002 ий), 69 еҥ (2009 ий) , 49 еҥ (2010 ий).
Шишэҥер
Шишэҥер (Шишинер) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Марий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 171 еҥ (2010 ий), 131 еҥ (2010 ий).
Скала-Подольская
Категорий:Тернополь велысе ола сынан посёлкыла
Малококшайск
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1978 ийыште Малококшайск ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Зеленский, Владимир Александрович
Владимир Александрович Зеленский (Володимир Олександрович Зеленський; 25 шорыкйол 1978, Кривой Рог) — актёр, режиссёр, продюссер, сценарист, Украинын президентше.
Беленков, Яков Сергеевич
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Эҥервал
Верланыме вер
Тумньымучаш сола деч 4 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Шамай-Желонкино
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1980 ийыште теле тылзын 25-ше кечынже Шамай-Желонкино ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
«Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 4 километр тораште лийын шоген.
Зоринск
Калыкчот 8 838 еҥ (2001).
Заложцы
Категорий:Тернополь велысе ола сынан посёлкыла
Кава юмо
Ош туняште чылажат пешак кугу, висен кертдыме, нимучашдыме пасушко — Кава юмо деке погына. Шке верыштыже тудо кугу оза, пӱртӱсын вашталтмыжым тӱткын эскера да виктара. Тудын шудымӧ почеш мландӱмбалне умыр игече шога але мардеж тарвана, покшым возеш, тӱтыра, пыл-влак мландым авалтат, йӱр йӱреш. Кава юмо мландӱмбалсе илышымат тӱткын эскера, калыкым тӱрло азапыш логалме деч арала.
Кава кашта-влак
Эн ӱлыл кашташте Пыл Ава, Мардеж Ава, Вӱд Ава, Кӱдырчӧ юмо, Волгенче юмо верланеныт. Кава юмын ӱлыл каштажым Мландын пыжашыжлан шотлыман. Мланде гыч кӱзымӧ годым тудо икымше кашта семын коеш. Мландӱмбаке кӱшыч волышо кеч-могай шӱдыр але космический уна ондак Кава юмо дене вашлиеш да, тудын ӱлыл каштажым эртен, мландышке шуэш.
Моло калыкын йӱлаштышт
Финн-угор калык Кава юмым акрет годсекак пален да пагален илен. Хант ден манси калык кызытат Кава юмым “Квазь”, “Кворос” манын кумалеш. Одо кгдык гын тудым “Куазь” манеш. Финн да карел-влакат Кава юмылан кумалыныт.
Лапкашор
Эртымгорно
Ялым 1771 ийыште марий тептяр-влак негызленыт.
Шолкадур
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште Шолкадур ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Петропавловка
Петропавловка (Петропавловка) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Ӱкӱдӧмучаш
Ӱкӱдӧмучаш (Акудибаш) (Акудибашево) – Российыште Пошкырт Элын Пӱрӧ кундемыштыже верланыше Кусекеево ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 289 еҥ (2002 ий), 309 еҥ (2009 ий) , 270 еҥ (2010 ий).
Чермышъял
Верланыме вер
Йоласъял ял деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Ровно вел
Хмельницкий вел, Тернополь вел, Львов вел, Волынь вел, Брест вел, Гомель вел да Житомир вел дене йыгыре улеш.
Шуйка (У Роҥго кундем)
Верланыме вер
Токпайэҥер посёлко деч 5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Беляева, Наталья Константиновна
Илыш корныжо
Икмыняр ий гыч пӱрымаш Н. Беляевам Коми АССР-ысе Ухта олаш конден, тыште тудо оласе газет дене кылым кучаш тӱҥалын. Тудын журналист мастарлыкшым вигак ужыныт. Вашке гыч тудо Ухтасе телевидений студийын корреспондентше лиеш.
628
628 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:628Категорий:VII курым
Нуктыж лесничество
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла
Руш Озармаш
Руш Озармаш (Русский Возармаш) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Аитсола
Аитсола (Айксола) (Аитсола) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Шишигин хутор
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Инвалид-влакын пӧртышт
Инвалид-влакын пӧртышт (Дом инвалидов) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Кужер ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 121 еҥ (2004 ий), 296 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кужер ола сынан посёлко деч 5,5 километр йӱдвел могырно верланен.
Мадар разъезд илем
Верланыме вер
Арде сола деч 16 километр эрвелне лийын шоген.
Волынь вел
Львов вел, Польша, Брест вел да Ровно вел дене йыгыре улеш.
631
631 ий — VII курымын ийже.
Васильев, Леонид Михайлович
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак
«Волгарь» колхозын баракше-влак
Эртымгорно
«Волгарь» колхозын баракше-влак илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Алач
Алач (Аначево, Әнәс) — Российыште Пошкырт Элын Илиш кундемыштыже верланыше Андреевка ял шотан илемыш пурышо марий ял.
Ошла
Ошла (Ошла) — эҥер Марий Элыште да Киров велыште. Изи Какшан эҥерын пурла эҥерйолжо. Йогын кугытшо – 62 уштыш.
Рим (Маскасола кундем)
Рим (Рим) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Петропавлово
Петропавлово (Петропавлов; Петропавлово) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Шорокундыш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 11 еҥ (2004 ий), 5 еҥ (2010 ий).
Великая Березовица
Великая Березовица (Велика Березовиця) — Украиныште Тернополь велыште Тернополь кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 8 391 еҥ (2021 ий).
Мадар тупик илем
Мадар тупик илем (Селение Мадарский тупик) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Туршеял
Туршеял (Туршеял) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
5-ше №-ан чодыра участок посёлко
Верланыме вер
Коротни сола деч 15 километр тораште лийын шоген.
637
637 ий — VII курымын ийже.
Кулашино
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1987 ийыште кылме тылзын 20-шо кечынже Кулашино ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Кугунур (Маскасола кундем)
Верланыме вер
Пижма ял деч 7 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
638
Кӧ колен
Категорий:638Категорий:VII курым
Опарино кундем
Опарино кундем (Опаринский район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Опарино.
Поянсола-1
Поянсола-1 (Поянсола-1) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Сабитов, Силантий Сатеевич
Иванов И.Сем. Калык ойпогым шымлыше, педагог. С.С. Сабитовын шочмыжлан – 60 ий
Ончыклык фольклорист калык ойпого кружокышкат коштын, шуко уым пален налын. Тунам наука кандидат (кызыт доктор) А.Е.Китиковын вуйлатымыж почеш тӱрлӧ оҥай паша шукталтын. Калык ойпогылан кумылан студент-влак кокла гыч С. Сабитов кружокын старостыже лийын. Тÿшкан погынымо кажне вашлийме годым кÿлешан йодышым каҥашыме. Ушым пойдарен толшо самырык тукым шочмо ойпого материалым погымо да савыктыме, шымлыме нерген кумданрак пален налын. А.Е.Китиков студент-влакын чоныштышт лончылымо кумылым ылыжташ тыршен. Палыме фольклорист тылеч ончыч печатлен лукмо тӱрлӧ шымлыме паша дене палдарен. Кружокын кумылзакше-влак фольклор наукышто тÿҥалтыш ошкылым ыштеныт.
С.Сабитов шымлыме пашаште утларак шуаралтме, усталыкым погымо нерген шона. 1979 ий, ноябрь тылзыште, Эстон Республикын Тарту университетысе эстон сылнымут да ойпого кафедра пеленсе аспирантурыш тунемаш пура. Кажне кечын эре уым палыме кумыл дене илаш тÿҥалеш. Финн-угор йылме ешыш пурышо калык-влакын ойпогышт нерген ятыр шымлыме паша дене кумдан палыме лиеш. Руш фольклорист-влакын шымлымашыштым шуко лудеш. Шинчымашым тергыме годым аспирант келге вашмутым пуа, йодышым кумдан таҥастарен ончаш тыршыме койышыжо почылтеш.
Мурзанаево
Верланыме вер
Куракино ял деч 3 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Сабитов, Силантий Сатеевич
Иванов И.Сем. Калык ойпогым шымлыше, педагог. С.С. Сабитовын шочмыжлан – 60 ий
С. Сабитов самырык тукымлан шочмо ойпого, сылнымутан литератур нерген лекцийым лудеш. Тунемме Удыр ден рвезе-влакым шымлыме пашашке кумылаНден шога. Нунын дене пырля тӱрлӧ кундемыш лектын коштеш. Рвезе калыкым аралалт кодшо ойпого поянлыкым чын, переген возен налаш туныкта. Фольклорист шкежат ятыр кундемыште калык муро ден такмак-влакым поген. Нуным иктеш чумырен, «Айста муралтена» сборникым (1991) савыктен луктеш. Тудо тӱрлӧ кундемысе калык лирикын ойыртемжым пален налаш полша. Вет сборникыште Марий, Пошкырт, Одо, Урал кундемласе марий-влакын 1460 муро ден такмакым радамлен пуымо. Калык мурызо-влакын усталыкыштым кумдан пален налаш лиеш.
Университетыште финн-угор сылнымут да фольклор кафедра пелен кок специальность дене (Фольклористика да Российысе калык-влакын литературышт) аспирант уло. Тудын гоч ятыр аспирант эртен, кумда шанче корныш тошкалын. Тиде кÿлешан пашаште С. Сабитоват тырша. Тудын вуйлатымыж почеш мемнан университетын кум выпускницыже (Иванова Э.Ю., Пенькова М. В., Сидорова М. В.) аспирантурышто тунеммышт годым диссертацийым возеныт да, сайын арален, филологий наука кандидат лÿмым суленыт.
Ешыжат поро, ваш-ваш умылымо шÿлыш дене ила. Йот йылмым туныктышо пелашыже Зинаида Поликарповна дене кум ÿдырым ончен куштеныт, йол ÿмбаке шогалтеныт. Уныкажын ешым сöрастарыше йÿкшат куандара.
Черноозёрский лесникын пӧртшӧ
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Якимов, Михаил Иванович
Михаил Якимов (Михаил Иванович Якимов) (, РСФСР, Марий автоном область, Поранча кундем, Мурзанаево ял –, Йошкар-Ола) – марий серызе, почеламутчо, журналист, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1956).
639
Кӧ колен
Категорий:639Категорий:VII курым
Изи Окашъял
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Юнготы
Верланыме вер
Йоласъял ял деч 2 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Ардаш
Верланыме вер
Мишкан сола деч 38 километр (47 км – авто дене) йӱдвел-касвел могырно верланен.
Тойсола
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Ардаш
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
Аръю (Кугу Какшанын эҥерйолжо)
Аръю (Арья) — Российыште Марий Элыште йогышо эҥер, Кугу Какшан эҥерын шола эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо — 21 километр.
.az
.az (код ISO 3166-1 alpha-2 Азербайджанлан, Az erbaijan) — Азербайджанын интернет-доменже. Доменым Азербайджаныштат да СНГ-ште кучылтыт.
Кӱверсола
Кӱверсола (Куберсола) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 146 еҥ (2004 ий), 137 еҥ (2010 ий).
Каменский чодыра пӧрт
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Изи Туршо
Верланыме вер
Ошладӱр ял деч 1 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Лапчын
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ негызым пыштыше еҥын «Лаптев» тукымлӱмжӧ гыч лектын.
Орхис
Урлык гибрид-влак
Категорий:Орхидей-влак
Рудометово (Оршанке кундем)
Верланыме вер
Табашино сола деч 8 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Даровской кундем
Даровской кундем (Даровской район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Даровской.
Изи Окаш
Верланыме вер
Ежово сола деч 10,5 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
643
Кӧ колен
Категорий:643Категорий:VII курым
Каменский чодыра пристань
Каменский чодыра пристань (Лесная пристань Каменская) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше пристань.
Ардыдӱр
Ардыдӱр (Ардедӹр, Изеркино) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 87 еҥ (2004 ий), 81 еҥ (2010 ий).
Егошин, Геннадий Леонидович
Геннадий Егошин (Геннадий Леонидович Егошин) (, РСФСР, Пермь вел, Лысьва ола —, Йошкар-Ола) — руш серызе, журналист.
Илыш корныжо
Геннадий Егошин 1927 ийын сорла тылзын 26-шо кечынже Пермь вел Лысьва олаште шочын.
Региональный Классический Вайшнавский Университет
Кылвер-влак
Региональный Вайшнавский Университет Категорий:Тын
Сквира
Сквира (Сквира) — Украиныште Киев велыште Белая Церковь кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 15 889 еҥ (2021 ий).
Усолье почиҥга
Эртымгорно
1952-ан ийыште Усолье почиҥга ял пытен.
Якынур
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Манаҥ
Категорий:Марий Элысе эҥерла
Трёхречье
Трёхречье (Трёхречье) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Шорокундыш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 123 еҥ (2004 ий), 110 еҥ (2010 ий).
У Мосино
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже У Мосино ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Шарово (Оршанке кундем)
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Киндулкан
Киндулкан (Киндулкино) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Ежово ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 10 еҥ (2002 ий), 6 еҥ (2010 ий) , 8 еҥ (2013 ий).
Ачым (эҥер)
Категорий:Киров велысе эҥерла
Липовая Грива чодыра пӧрт
Липовая Грива чодыра пӧрт (Лесной дом Липовая Грива) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Касвел Двина
Касвел Двина эҥер (Daugava; Заходняя Дзвіна; Западная Двина) — эҥер Европышто. Йогын кугытшо – 1020 километр.
Изи Корамас (Морко кундем)
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Яшмет почиҥга
Яшмет почиҥга (Починок Александровский)) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
650
Кӧ колен
Категорий:650Категорий:VII курым
Закарпатье вел
Рӱдола — Ужгород.
Важ-влак
*
Кугунур (У Торъял кундем)
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кугэҥер (У Роҥго кундем)
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Якимова, Эмма Семёновна
Илыш корныжо
Кызыт марий да немыч фразеологийым шымла, тӱрлӧ вере пашажым савыкта. Тыгак руш-влаклан возымо марий йылме дене тунемме книган ик авторжо улеш.
Таткансола
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Ӱлыл Осиял
Эртымгорно
МАССР-ын Кӱшыл Каҥашын Вуйвержын Кӱштыкшӧ почеш 1960 ийыште вӱдшор тылзын 22-шо кечынже Ӱлыл Осиял ден Кӱшыл Осиял ялла ик пырлыштарыме Осиял ялыш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Кумёны кундем
Кумёны кундем (Кумёнский район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Кумёны.
Вепс тӱвыра ушем
Вепс тӱвыра ушемын шке уло, Kodima маналтеш.
Эшым (Мишкан кундем)
Эшым (Ишем Ишимово) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше Ардаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 215 еҥ (2002 ий), 214 еҥ (2009 ий) , 193 еҥ (2010 ий).
Абажъяр
Верланыме вер
Коротни сола деч 15 километр тораште лийын шоген.
Кугунур (Шернур кундем)
Верланыме вер
Шокшем Памаш ял деч 3 километр йӱдвел-касвелне лийын шога. Кокшародо ден Кыдалсола ялла покшелне верланен.
Увакш
Литератур
Категорий:Провой кундемысе илымверла
Times New Roman
Times New Roman — шрифт. Поддерживает англичан йылме.
Яготин
Яготин (Яготин) — Украиныште Киев велыште Борисполь кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 20 051 еҥ (2021 ий).
Благовещенск кундем (Пошкырт Эл)
Благовещенск кундем (Благовещенский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Благовещенск.
Мыйзакюла
Мыйзакюла (Mõisaküla) — ола Эстонийыште. Калыкчот: 745 еҥ (2021 ий).
Категорий:Эстонийысе олала
«Молния» колхозын баракше-влак
«Молния» колхозын баракше-влак (Бараки колхоза «Молния») — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Олыктӱр
Олыктӱр мут ончыктен кертеш:
Чузаев, Родион Иванович
Родион Иванович Чузаев (, РСФСР, Марий АССР, Юлсер кундем, Йывансола ял) – марий шанчызе, историк, туныктышо, историй шанче кандидат (1998), доцент, Россий Федерацийын кыдалаш туныктышын почётан пашаеҥже, Марий Эл Республикын сулло туныктыш пашаеҥже (2015).
Байкал (Марий Тӱрек кундем)
Байкал (Байкал) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Александрова, Ирина Шамаевна
Ирина Шамаевна Александрова (, РСФСР, Башкир АССР, Мишкан кундем, Нерге ял) – марий шанчызе, туныктышо, педагогике шанче кандидат (2003), доцент.
Лепешкан
Верланыме вер
Мишкан сола деч 50 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Кугунур (Балтаси кундем)
Кугунур (Куныр) (Кугунур) — Российыште Суас Элын Балтаси кундемыштыже верланыше Кугунур ял шотан илемыш пурышо марий сола. Калыкчот: 854 еҥ (2002 ий), 869 еҥ (2010 ий).
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «кугу» + «нур» = «кугунур».
Йошкарэҥер (Морко кундем)
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Ямайкаште Индуизм
Храм
Санатана Индуизм тынын храм Ямайкаште ик официальный храм уло. Тиде храмын адресше 1970 ий-влак гыч 114B Hagley Park Road уло. Ынде храм кумаштышын ден эре тӱн пайремын вер уло.
Статус
Ынде Ямайкаште кок жрец: Пандит Рамадар Парагх ден Пандит Лохан Натхан - Шарма. 2017 ий гыч Ямайкаште, Куинсыште икымшо Индуистский ямдылаш школа уло.
Роҥго (У Роҥго кундем)
Эртымгорно
2 теле 1837 ийыште изи пу пӧртыште кресанык окса дене ыштыме икымше школ почылтын. Озаҥысе университет каҥаш шке ойжым пуэн: церковно-приходской училищым Сотнурышто да Ронгышто ышташ. Роҥго черкын ончышыжо Матвей Богородицкий шке серышым Озаҥ губернийыш почетный смотритель А. А. фон Келлерлан возен: «Ронго селаште черке «Пресвятой Покров Богородицын» 1814 ийыште почмо. Тиде жап гыч 22 ий эртен, но школ алят уке. Черемис-влаклан грамотан еҥыш савырнашлан школ кӱлеш». Серышын ойжо дене почетный смотритель келшен.
Первомайск (Луганск вел)
Важ-влак
Категорий:Луганск велысе олала
Роҥго (У Роҥго кундем)
Эртымгорно
Шке жапыште Роҥго школышто лӱмлӧ серызе да туныктышо-просветитель-влак шинчымашым погеныт, нунын коклаште: Тыныш Осып, Яков Элексейн, Г.Г. Григорьев (37 ийым тудо йочам туныкташлан пуэн). Тидын деч Ронго школышто, просвещений пашаеҥ И. И. Иванов, М.И. Суворов, М.Ф. Токмурзин, М.И. Утробин, да этограф-краевед Т.Е. Евсеев тунемыныт. Республикысе краеведений тоштер тудын лӱмым налын.
7-ше №-ан пристань илем
Эртымгорно
1940-ан ийлаште 7-ше №-ан пристань илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Роҥго (У Роҥго кундем)
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Ключева, Мария Аркадьевна
Шанче пашаже-влак
3. Большакова М.А. Об отличиях подвижных игр девочек и мальчиков // Гендерная теория и историческое знание: материалы межд. науч.-практ. конф. Сыктывкар: Изд-во СыктГУ, 2003. С. 120–122.
10. Ключева М.А. Об иноязычных элементах в асемантической лексике народных детских игр (на материале марийско-русских взаимовлияний) // Социокультурное развитие Республики Марий Эл: История и современные процессы (К 90-летию Республики Марий Эл)» (Йошкар-Ола, 2010 г.). Всерос. Научн.-практическая конференция. 28-29 октября 2010 года. Йошкар-Ола: МарГУ, 2011. С. 92–95.
23. Ключева М.А. К сравнительному изучению русской, финно-угорской, тюркской игровой терминологии (о некоторых чураниях в прятках) // Финно-угорская музыкальная культура и современный мир: Тезисы Международной научной конференции 7–9 ноября 2012 г. Казань, 2013. С. 146–153.
Черкысола (Провой кундем)
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла
Ключева, Мария Аркадьевна
Шанче пашаже-влак
32. Романий Г.И., Ключева М.А. К этимологии зачинов кингера, киргиз-татарин и др. в детской подвижной игре типа «цепи (кованые)» // Вопросы языкознания. 2016. № 3. С. 115–130.
Кожланур (Поранча кундем)
Верланыме вер
Куракино сола деч 7 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Ключева, Мария Аркадьевна
Шанче пашаже-влак
44. Ключева М.А. Обзор источников с описаниями марийских народных игр: ранние публикации (до 1930 г.) // Финно-угроведение. 2018. С.129–144.
47. Ключева М.А. Evangel of Matthew (translated on Vyat dialect of Mari language by priest S. Bobrovski in 1821). Евангелие от Матвея, переведен. со славянского на черемисский язык (вятский) свящ. Серг. Бобровским 1821 г.: электронный словарь-конкорданс (1821, Архив Санкт-Петербургского отделения РАН) URL: http://lingvodoc.ispras.ru/dictionary/2110/5/perspective/2110/8/view
52. Ключева М.А. Обрядовые элементы праздника Шорыкйол в марийских народных играх // Этнографическое обозрение. 2019. № 3. С. 150–165.
Ятманов, Лев Иванович
Лев Ятманов (Лев Иванович Ятманов) (, РСФСР, Владивосток ола) — марий серызе, кусарыше, журналист, Серызе да публицист-влакын тӱнямбал ассоциацийыштын йыжыҥъеҥже (Лондон) (2006).
85-ше №-ан Мадар чодыра участок
Эртымгорно
1970-ан ийлаште 85-ше №-ан Мадар чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Перевальск
Важ-влак
Категорий:Луганск велысе олала
96-шо километр чодыра участок
96-шо километр чодыра участок (Лесоучасток 96 км) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 15 километр йӱдвелне лийын шоген.
Кожлаер
Верланыме вер
Кокласола деч 5 километр касвел-эрвел могырно верланен. .
Нольо (У Торъял кундем)
Нольо (Ноля) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 7 еҥ (2002 ий), 5 еҥ (2010 ий).
Овечкин
Верланыме вер
Кугу Ӧрша ял деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Мультфильм
Мультфильм (кок мутвож гыч шога: multiplicatio — шукемдымаш да film — плёнко) — кажне кадрым сӱретлыме йӧн дене (тыгак 3D-моделирований) ыштыме фильм. Мультфильмым кинотеатрыште, ТВ-ште, компьютерыште да моло электрон йӧнештышым кучылтын ончаш лиеш.
Могилёв-Подольский
Кылвер-влак
Категорий:Винница велысе олала
Петрово-Красноселье (ола)
Калыкчот 15 478 еҥ (2001).
Ямбаршев, Геннадий Григорьевич
Важ-влак
Категорий:Руш серызе-влак
Химлесхоз чодыра участок
Химлесхоз чодыра участок (Лесоучасток Химлесхоза) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Юланда Кужнур
Верланыме вер
Пӱрӧ ола деч 16 километр (25 км – авто дене) кечывалвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Пӱрӧ кундемысе илымверла
670
Кӧ колен
Категорий:670Категорий:VII курым
Актаюж казна пӧрт
Эртымгорно
1950-ан ийлаште Актаюж казна пӧрт илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Викиувер:Шинчымаш кече лӱмеш Йошкар-Олан рӱдӧ уремлаштыже корным петырат
9:00 гыч 10:30 марте:
Карл Маркс уремыште Хасанов урем гыч Вашский урем марте
Мыры айо
«Мыры айо» — марий этнографический кинофильм. 2005 ийыште кинорежиссёр Алексей Алексеев войзен.
Кулаково
Верланыме вер
Чыкма — Шовакшэҥер корнын пурла могырыштыжо, райрӱдӧ — Чыкма ола — деч 12 километрлан кечывалвелне верланен. Села деч 1,5 километрлан касвелне Изи Юнга эҥер йога.
Яшмак (Ежово ял шотан илем)
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Микряк
Микряк (Микрӓк, Микряково) – Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше сола. Микряк ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 382 еҥ (2001 ий), 449 еҥ (2014 ий).
«Труд» артельын баракше
«Труд» артельын баракше (Барак артели «Труд») — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Нестеренко хутор
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Онучино
Верланыме вер
Элпанур ял деч 4 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Нурмучаш (У Торъял кундем)
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла