cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мурзанай
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1987 ийыште ӱярня тылзын 23-шо кечынже Мурзанай ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Шоръял
Шоръял (Һаҙ, Сазово) – Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше Красный Холм ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 578 еҥ (2002 ий), 600 еҥ (2009 ий) , 549 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Калтаса сола деч 19 километр эрвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Калтаса кундемысе илымверла
Боярка
Боярка (Боярка) — Украиныште Киев велыште Фастов кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 35 376 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе олала
Удельная
Удельная (Удельная) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Горный Шумец ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 140 еҥ (2003 ий), 78 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Горный Шумец ял деч 1 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Вашталтыш буфер
Вашталтыш буфер (Буфер обмена) — компьютер программе-влак коклаште графике, текст да т.м. ыҥпалым вашталтылашлан кучылталтше компьютершарнышын посна ужашыже.
Категорий:Информатике
Чегаев, Василий Фёдорович
Чалай Васлий (Василий Фёдорович Чегаев) (, Росий империй, Ильна губерний, Вӱрзым уезд, Визымйыр ял —, Марий АССР, Кужэҥер кундем, Топкавлак сола) — марий серызе, почеламутчо, кусарыше, СССР Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (1951), Советско-японский сарын участникше.
Илыш корныжо
Чалай Васлий 1917 ийын теле тылзын 31-ше кечынже Росий империй Ильна губерний Вӱрзым уезд Визымйыр ялеш кресаньык ешеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий почеламутчо-влак
Браузер
Браузер (Web browser —веб браузер) — компьютер дене пайдаланышылан вотресурсым ончаш, файл-влакым налын опташ да т.м. сомылым ышташ йӧнештарыше программе. Кызытсе тыгак шуко вашталтыш дене кучылталт кертеш ftp браузерыште серверым файл, файл формат график содержанийже лач тыгак шуко ончышо (gif, jpeg, png, svg), аудио - да видеоформат (mp3, mpeg), текстан формат (pdf, djvu) да моло файлым.
Важ-влак
Категорий:Информатике
Уилем
Уилем (Уилем) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Октябрьский ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 5 еҥ (2004 ий), 2 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Барбродрий
Барбродрий (Barbrodria miersii) – Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Евразийын шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 1 еш куэ уло.
Категорий:Орхидей-влак
Икса
Икса (але кужлук) — ерын, эҥерын мландышке пурен шогышо ужашыже.
Категорий:Эҥер
Тошто Алтынжар
Тошто Алтынжар (Старый Алтынжар) — Российыште Астрахань велын Володар кундемыштыже верланыше Новинка ял шотан илемыш пурышо казах посёлко.
Географий
Посёлко Астрахань ола деч 36 километр кечывалвел-эрвел могырно, Володар ял сынан посёлко деч 15 километр кечывалвел-касвел могырно, Юл эҥер дельтыште Камардан пиктеж сер ӱмбалне верланен.
Бучач
Бучач (Бучач) — Украиныште Тернополь велыште Чортков кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 12 443 еҥ (2021 ий).
Категорий:Тернополь велысе олала
Тошто Алтынжар
Калык
2010 ийысе еҥшотлымаш почеш солаште 102 еҥ ила, чыланат казах улыт.
Важ-влак
Категорий:Володар кундемысе илымверла
Токтар (Мишкан кундем)
Токтар (Туҡтар) (Токтарово) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше Тымбай ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 199 еҥ (2002 ий), 199 еҥ (2009 ий) , 162 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Мишкан сола деч 47 километр (58 км – авто дене) йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
608
608 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:608Категорий:VII курым
Кожласола (Марийсола ял шотан илем)
Кожласола (Кожласола) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше Марийсола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 116 еҥ (2005 ий). , 122 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Марийсола ял деч 1 километр касвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «кожла» + «сола» = «кожласола».
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Егорьевск (Маскасола кундем)
Егорьевск (Егорьевск) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Знаменский посёлко деч 15 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште Егорьевск ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Егорьевск
Егорьевск мут ончыктен кертеш:
609
609 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:609Категорий:VII курым
Вердыме чотрадам системе
Вердыме (позицийдыме) чотрадам системе (непозиционная система счисления) — чотрадам системе, тушто чотым ончыкташлан посна тамга-влак пурталтыт; тамга-влакын чот ыҥышт эре икгай лиеш да чотым возымаште айлыме верышт деч ок шого.
Категорий:Информатике
Топкай почиҥга
Верланыме вер
Марийсола деч 2,5 километр эрвелне лийын шоген.
Ял лӱм
Яллан негызым «Топкай» лӱман еҥ пыштен.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Топкай почиҥга шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Поланур (Поранча кундем)
Поланур (Полянур) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Пӧртанур ял деч 10 километр йӱдвелне лийын шоген.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «полан» + «нур» = «пола(н)нур».
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Путиловка
Путиловка (Путиловка) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Юлъял ял деч 2 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР-ын Кӱшыл Каҥашын Вуйвержын Кӱштыкшӧ почеш 1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Путиловка ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Верысе вапш
Верысе вапш (local area network, LAN — локальная сеть) — цифр ыҥпалым вончештарылше (трансферлыше), ик але икмыняр автономло (шкевуя) кугу писылыкан канал дене ушымо лишне верланыше тӱжвалявала ден компьютер-влакын тӱшкашт.
Адреслымаш
IPv4 негызлыме верысе вапшыште тыгай ip-адрес-влак кучылтын кертыт (RFC 1918 да RFC 1597):
Категорий:Информатике
Зуевка кундем
*
Брэмий
Брэмий (Braemia vittata) – Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Кечывалвел Америкын (Колумбий, Эквадор, Перу, Суринам, Гайана да Француз Гвиана) шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 1 еш куэ уло.
Категорий:Орхидей-влак
Нурумбал
Нурумбал мут ончыктен кертеш:
Комарово (У Роҥго кундем)
Комарово (Комарово) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Михайловка сола деч 6 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже Комарово ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Лозовое (Хмельницкий вел)
Лозовое (Лозове) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 1 519 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
Юркан
Юркан (Юркино) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Шойбулак ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 100 еҥ (2010 ий), 98 еҥ (2010 ий) , 107 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Шойбулак сола деч 3 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Воробьи
Воробьи мут ончыктен кертеш:
Боково-Хрустальное (Луганск вел)
Боково-Хрустальное (Боково-Хрустальне, Боково-Хрустальное) — ола Украиныште, Луганск велыште.
Калыкчот 14 773 еҥ (2001).
Важ-влак
.
Категорий:Луганск велысе олала
Сурикова, Ольга Георгиевна
Ольга Георгиевна Сурикова (Хорошавина) (, Россий империй, Ильна губерний, Вӱрзым кундем, Марий Тӱрек сола — 1972) — марий йылмызе, шанчызе, туныктышо, педагогике шанче кандидат (1953), доцент (1959), Марий АССР-ысе шанчын сулло пашаеҥже.
Илыш корныжо
Ольга Георгиевна Сурикова 1909 ийын ага тылзын 5-ше кечынже Ильна губерний Вӱрзым кундем Марий Тӱрек солаш (кызыт Марий Тӱрек ола сынан посёлко) шочын.
Литератур
Категорий:Марий йылмызе-влак Категорий:Марий шанчызе-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Шуматкече (ансамбль)
«Шуматкече» ансамбль — марла мурышо вокально-инструментальный калык ансамбль. Марий Эл Республикысе Морко кундем Кокласола ял гыч. 1990 ий шыжа тылзын 20-шо кечынже чоҥалтын. Вуйлатыше — Евгений Соколов. Концертлаште синтезатор, бас-гитара, соло-гитара, акустический гитара, барабан-влак, шиялтыш почеш йоҥгалтарат.
Состав
Категорий:Марий ансамбль-влак Категорий:Марий Эл
Отар автогараж илем
Отар автогараж илем (Селение Отарский автогараж) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 11 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1970-ан ийлаште Отар автогараж илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Видеокарт
Видеокарт (видеока́рта (также видеоада́птер, графический ада́птер, графи́ческая пла́та, графи́ческая ка́рта, графи́ческий ускори́тель, 3D-ка́рта)) — компьютершарнышыште улшо ойыпым мониторлан келшыше видеосигналышке вестӱрлемдыше явала.
Категорий:Информатике
610
610 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:610Категорий:VII курым
Митиполко
Верланыме вер
Кужмарий сола деч 2 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла
У Орья
У Орья (Яңы Уръя, Новая Орья) – Российыште Пошкырт Элын Янаул кундемыштыже верланыше Байгузино ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 144 еҥ (2002 ий), 160 еҥ (2009 ий) , 149 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Янаул ола деч 14,5 километр (20 км – авто дене) кечывалвел-касвел могырно верланен.
Воробьи (Марий Эл)
Воробьи (Воробьи) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже верланыше Табашино ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 16 еҥ (2002 ий), 13 еҥ (2010 ий).
У Орья
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Воробьи (Марий Эл)
Верланыме вер
Табашино ял деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Житомир вел
Житомир вел (Житомирська область) — Украинын ужашыже.
Воробьи (Марий Эл)
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Житомир вел
Рӱдола — Житомир.
Винница вел, Хмельницкий вел, Ровно вел, Гомель вел да Киев вел дене йыгыре улеш.
Важ-влак
*
Вирус
Вирус (компью́терный ви́рус) — компьютер пайдаланыше деч шолып шкеора тӱлаҥын, шарлен да компьютерын пашажым локтыл кертше зиянгондышо компьютер программе.
Категорий:Информатике
Симоновск
Симоновск (Симоновск) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Марий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 1 еҥ (2010 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Мариец посёлко деч 4 километр эрвел могырно верланен.
Ильята
Ильята (Ильята) – Российыште Свердловск велын Ачит оласе йырвелыштыже верланыше Арий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 57 еҥ (2002 ий), 40 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Ачит ола сынан посёлко деч 16 километр эрвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Свердловск велысе марий илымверла Категорий:Ачит оласе йырвелысе илымверла
611
611 ий — VII курымын ийже.
Лемдедӱр
Лемдедӱр (Немдедюр) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кузнеч ял деч 3 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1966 ийыште Лемдедӱр ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Ахматэҥер
Ахматэҥер (Ахматенер) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше Сердыж ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 174 еҥ (2005 ий), 175 еҥ (2010 ий).
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «Ахмат» + «эҥер» = «Ахматэҥер».
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Чемеков, Геннадий Александрович
Геннадий Чемеков (Геннадий Александрович Чемеков) (, РСФСР, Марий АССР, У Торъял кундем, Кӱанпамаш ял —, Йошкар-Ола ола) — марий серызе, почеламутчо, журналист.
Илыш корныжо
Геннадий Чемеков 1939 ийын ага тылзын 28-ше кечынже Марий АССР У Торъял кундем Кӱанпамаш ялеш кресаньык ешеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий почеламутчо-влак Категорий:Марий журналист-влак
Гипертекст
Гипертекст (гипертекст) — тамгалымаш йылме дене чумырымо/калыплыме гиперушыкан/гиперкылверан текст.
Категорий:Информатике
Ирпень
Ирпень (Ірпінь) — Украиныште Киев велыште Буча кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 65 167 еҥ (2021 ий).
Вотадаптер
Вотадаптер (сетевая плата, сетевой адаптер) — компьютерым локалвотыш ушышо явала; вотадаптер ыҥпале-влакын вончештарылмашыштым (трансферлымашыштым) да вот иктык коклаште ыҥпале-влакын вашталтылмыштым эскерен шога.
Категорий:Информатике
612
612 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:612Категорий:VII курым
Збараж
Збараж (Збараж) — Украиныште Тернополь велыште Тернополь кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 13 587 еҥ (2021 ий).
Категорий:Тернополь велысе олала
Трабзон
Трабзон (тошто Трапезунд) (Trabzon, Տրապիզոն [Trapizon], тугак Требизонд, Трабезон, Трабизун гай палыме ) — Турцийыште ола да Трабзон ильын чыла кундемже.
Категорий:Турцийысе олала
Ацераторхис
Ацераторхис (Aceratorchis) – Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Тибетын да Китайын (Юньнань) шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 2 еш куэ уло.
Тӱрлык-влак
Категорий:Орхидей-влак
Музэҥер
Музэҥер (Музинер) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «музо» + «эҥер» = «муз(о)эҥер».
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1965 ийыште сорла тылзын 19-ше кечынже Музэҥер ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Пекесола
Пекесола (Пекейсола) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Тумньымучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 73 (2005 ий), 60 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Тумньымучаш сола деч 5 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Изи Пуял
Изи Пуял (Малый Пуял) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо Кугунур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 68 еҥ (2003 ий), 65 еҥ (2010 ий).
Тошто Тарашнур
Тошто Тарашнур (Тошты Тарашныр, Старые Тарашнуры) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Йоласъял ял шотан илемыш пурышо [[марийял. Калыкчот: 136 еҥ (2001 ий), 127 еҥ (2014 ий).
Изи Пуял
Верланыме вер
Кугунур ял деч 8 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Тошто Тарашнур
Верланыме вер
Йоласъял ял деч 8 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Изи Пуял
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Ӱлыл Пӱнчэҥер
Ӱлыл Пӱнчэҥер (Нижний Пинженер) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Тошто Тарашнур
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Ӱлыл Пӱнчэҥер
Эртымгорно
1963 ийыште Ӱлыл Пӱнчэҥер ял Кӱшыл Пӱнчэҥер ял дене пырля ик пырляштарыме Пӱнчэҥер ялыш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Суна кундем
Суна кундем (Сунский район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Суна.
*
Светлое Озеро
Светлое Озеро (Соты йäр, Светлое Озеро) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Горный Шумец ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 3 еҥ (2003 ий), 2 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Горный Шумец ял деч 10 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Менешау
Менешау (Менешау) — Российыште Астрахань велын Володар кундемыштыже верланыше Кугу Могой ял шотын илемыш пурышо казах посёлко.
Географий
Посёлко Астрахань ола деч 41 километр кечывалвел-эрвел могырно, Володар ял сынан посёлко деч 8 километр кечывалвел-эрвел могырно, Юл эҥер дельтыште Корневая пиктеж сер ӱмбалне верланен.
Менешау посёлкышто ик урем уло.
Калык
2010 ийысе еҥшотлымаш почеш солаште 116 еҥ ила, чыланат казах улыт.
Важ-влак
Категорий:Володар кундемысе илымверла
613
613 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:613Категорий:VII курым
Кызыл Байрак
Кызыл Байрак (Кызыл Байрак) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Пӧртанур ял деч 2 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1960 ийыште вӱдшор тылзын 22-шо кечынже Кызыл Байрак ял Пӧртанур ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Горский
Горский (Гірське, Горское) — ола Украиныште, Луганск велыште.
Важ-влак
.
Категорий:Луганск велысе олала
Ярансола
Ярансола (Балдырка) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Морко ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 149 еҥ (2003 ий), 98 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кораксола ял деч 6 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Изи Кӱшнур
Изи Кӱшнур (Малый Кюшнур) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже Изи Кӱшнур ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Тошто Казаковка
Тошто Казаковка (Старая Казаковка) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1987 ийыште кылме тылзын 20-ше кечынже Тошто Казаковка шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Новая Ушица
Новая Ушица (Нова Ушиця) — Украиныште Хмельницкий велыште Каменец-Подольский кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 4 001 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
Эҥерсола (Морко кундем)
Эҥерсола (Шереганово) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Октябрьский ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 390 еҥ (2004 ий), 372 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Морко ола сынан посёлко деч 23 километр касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Киярсир
Киярсир (Киярсир) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Знаменский посёлко деч 12 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1980 ийыште Киярсир ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
614
Кӧ колен
Категорий:614Категорий:VII курым
Акерманий
Акерманий (Ackermania) – Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Америкын шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 5 еш куэ уло.
Тӱрлык-влак
Категорий:Орхидей-влак
Яштуга
Яштуга (Яштуга, Яштуга) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Пайскурык ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 149 еҥ (2001 ий), 144 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Пайскурык ял деч 15 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Отар пристань илем
Отар пристань илем (Селение Отарская пристань) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 12 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1970-ан ийлаште Отар пристань илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Графике интерфейс
Графике интерфейс (graphical user interface, GUI, графический интерфейс) — пайдаланышылан интерфейсэлемент-влакым (меню, полдыш, тамга, лӱмер да т.м.) график ойып семын мониторышто ончыктышо шкешотан интерфейс.
Категорий:Информатике
Таксиволь
Таксиволь (Таксиволь) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Юлъял ял деч 2 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Нурумбал (Провой кундем)
Нурумбал (Нурумбал) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 213 еҥ (1999 ий), 165 еҥ (2010 ий).
Руш Тӱрек
Руш Тӱрек (Русский Турек) — сола Киров велыште, Вӱрзым кундемыште.
Нурумбал (Провой кундем)
Верланыме вер
Поянсола ял деч 1 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла
Черновцы вел
Черновцы вел (Чернівецька область) — Украинын ужашыже.
Румыний, Ивано-Франковск вел, Тернополь вел, Хмельницкий вел, Винница вел да Молдавий дене йыгыре улеш.
Важ-влак
*
Графике информацийым векторло кодлымаш
Графике информацийым векторло кодлымаш (векторное кодирование графической информации) — ойыпым цифр дене ончыктымо йӧн - графике объектын кончыктымашыжым кодлымо команде радам семын возымаш.
Категорий:Информатике
Гиперушык
Гиперушык (гиперссылка) — пайдаланышым вес компьютерыште але вес папкыште верланыше текстын ужашышкыже але кылдалтше документыш(ке) колтышо/ушышо гипертекстысе ончыктыш.
Аутрич-манеш ссылка на сайт тӱжвал URL-донор. Миен да площадкым вераҥдышаш нерген кутырен налаш кӱлеш кылдалтше нунын представительышт дене (тыглай окса). Тиде лӱдыкшыдымӧ каяшат йӧн ситышын: ойыркалыме йӧн годым качествын донор заспамлять огыл.
Элемент гиперкылверыш ешарен кертыда кеч-могай лийже HTML-документ. Добавить ссылки канде тӱс дене ойыртемалтше ужашыже пеҥгыдемдыме шотышто текст, предложенийыште ончычсо семынак. Коля курсор тӱс вашталтылше але текст тудо але лектын веле кылверан логалме годым. Элемент браузерыште пунктир дене ойыртемалтеш текстан да график годым вияшлукан навигаций кышкар-влак кылверан клавиатурын. Кӧлан ондак эре улшо кылвер ойыртемалтше тӱсым, непосещать кылвер-влак пеледыш деч ойыртемалтеш.
«Кырен» гиперкылверым тыгай лӱман лаштык-влакым, шот уке тудо дене кылдалтше иктаж-могай амал объект, мутлан, кусарыме, але администратор, але документым ресурс файлым кораҥдышна гын, тушто верланыше тудо лийын, але шке гын ресурс лиймеямде огыл. Йоҥылыш каласен кодымо лаштыклаште тыгай случай дене чӱчкыдынак толыт, но эре тыге ок лий.
Гиперкылвер дене составной ужашлан тичмаш лӱм http://www.example.com/test-papka/index.html
Важ-влак
Категорий:Информатике
Клюкино (Оршанке кундем)
Клюкино (Клюкино) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже верланыше Табашино ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 34 еҥ (2003 ий), 33 еҥ (2010 ий).
Апатеева, Рашида Талгатовна
Рашида Апатеева (Рашида Талгатовна Апатеева) (, РСФСР, Ленинград ола — 2004) — рушла возышо суас серызе, почеламутчо, туныктышо.
Клюкино (Оршанке кундем)
Верланыме вер
Табашино ял деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Апатеева, Рашида Талгатовна
Илыш корныжо
Рашида Апатеева 1949 ий сӱрем тылзын 3-шо кечынже Ленинград олаште шочын. Йоча жапше Татарийыште эртен. Школым ший медаль дене тунем пытарымек, Р. Апатеева Озаҥ кугыжаныш университетын йот йылме факультетышкыже пурен. Отличиян дипломым налмек, Марий республикыш пашам ышташ толын. Икмыняр жап школышто руш литературым да йот йылмым туныктен. Вара Н.К. Крупская лӱмеш МГПИ-ш пашаш куснен, англичан йылмым да литературым туныктен. «Канде кайык» гуманитар гимназийыште ыштен. Пытартыш жапыште «Вирджиния» турист агентствыште кусарыше лийын.
Клюкино (Оршанке кундем)
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Апатеева, Рашида Талгатовна
Илыш корныжо
Почеламут ден ойлымаш-влакым ийготыш вочмеке сераш тӱҥалын. Шкеже татар лийын, но сылнымутан произведений-влакым рушла возен. Икымше гана 1980 ийыште савыкталтын, тунам «Молодой коммунист» газетыште почеламутшо-влак лектыныт. Самырык возышо-влакын «Сылнымут шыже» семинар-каҥашлаштышт лиеден. 1993 ийыште Марий книга издательствыште «Городские этюды» прозо книгаже савыкталтын. Варарак «Водоклёв», «Параллельное время» книгаже-влак лектыныт. «Дружба» альманахыште савыкталтын.
Рашида Апатееван южо почеламутшо марлаш кусаралтыныт.
Литератур
Категорий:Серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Тӱнтер
Тӱнтер (Малый Тюнтерь) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Марий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 94 еҥ (2010 ий), 65 еҥ (2010 ий).
Речкин, Сергей Владимирович
Сергей Владимирович Речкин (, Марий АССР, Йошкар-Ола) — туныктышо, марий семлызе (баянист) да концертмейстер. Тудын паша корныжо йоча сымыктыш школ дене кылдалтын. Уста баянист семын Сергей Речкин кугу пагалымашым сулен. Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1995 ийыште налын).
Еш
Категорий:Марий семлызе-влак
Тӱнтер
Верланыме вер
Мариец посёлко деч 4,5 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Марий Ернур
Марий Ернур (Мари-Ернур) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо Кугунур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 211 еҥ (2003 ий), 191 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугунур ял деч 3 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Графике информацийым растрле кодлымаш
Графике информацийым растрле кодлымаш (растровое кодирование графической информации) — ойыпым цифр дене ончыктымо йӧн - графике объектын кончыктымашыжым пиксель сетке семын пуымаш; пиксельын кажне тӱсшӧ кокытан чот дене кодлалтеш.
Категорий:Информатике
Кораксола (У Роҥго кундем)
Кораксола (Кораксола) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Роҥго ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 153 еҥ (2004 ий), 120 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Роҥго сола деч 6 километр кечывалвел-эрвел могырно Изи Кундыш эҥерын пурла серыштыже верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «корак» + «сола» = «кораксола».
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Тымбай
Тымбай (Тымбай, Тынбаево) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше Тынбаево ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 517 еҥ (2002 ий), 462 еҥ (2009 ий) , 397 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Мишкан сола деч 51 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
Чернобыль
Чернобыль (Чорнобиль) — Украиныште Киев велыште Вышгород кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 1 054 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе олала
Бондарный завод
Бондарный завод (Бондарный завод) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Майдан ял деч 3 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1973 ийыште вӱдшор тылзын 7-ше кечынже Бондарный завод посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Рабак
Верланыме вер
Янаул ола деч 18 километр (25 км – авто дене) йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Янаул кундемысе илымверла
Осиял
Осиял (Осиялы) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже верланыше Куракино ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 220 еҥ (2003 ий), 221 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Куракино сола деч 3 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Попово (Кужэҥер кундем)
Попово (Попово) — Российыште Марий Элын Кужеҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Йӱледӱр сола деч 0,5 километр касвелне лийын шоген.
Ял лӱм
Яллан негызым «Попов» тукымлӱман руш пыштен.
Эртымгорно
1958 ийыште Попово ял Йӱледӱр сола деке ушалтын.
616
616 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:616Категорий:VII курым
Ачым (ыҥ-влак)
Ачым мут ончыктен кертеш:
Клюкино
Клюкино мут ончыктен кертеш:
Пӱнчыдӱр
Пӱнчыдӱр мут ончыктен кертеш:
У Тарашнур
У Тарашнур (У Тарашныр, Новые Тарашнуры) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Йоласъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 85 еҥ (2001 ий), 71 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Йоласъял ял деч 5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Графике редактор
Графике редактор (графический редактор ) — ойыпым/сӱретым ышташ да пашалаш кучылталтше программе.
Категорий:Информатике
Тошнур
Тошнур мут ончыктен кертеш:
Неме кундем
Неме кундем (Немский район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Неме.
Чодыраял (Ӱштымбал ял шотан илем)
Чодыраял (Чодраял) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Ӱштымбал ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 73 (2005 ий), 70 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Ӱштымбал ял деч 2 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «чодыра» + «ял» = «чодыраял».
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Ӱлыл Янаево
Ӱлыл Янаево (Нижнее Янаево) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Какшанмучаш сола деч 0,5 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште идым тылзын 27-ше кечынже Ӱлыл Янаево ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын. Ӱлыл Янаево ял Какшанмучаш сола деке Колхозный урем гай ушалтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
617
617 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:617Категорий:VII курым
Мельница-Подольская
Мельница-Подольская (Мельниця-Подільська) — Украиныште Тернополь велыште Чортков кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 3 720 еҥ (2021 ий).
Категорий:Тернополь велысе ола сынан посёлкыла
Изиван
Изиван (Изиван) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугуван ял вокене лийын шоген.
Литератур
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Зимогорье
Зимогорье (Зимогір'я, Зимогорье) — ола Украиныште, Луганск велыште.
Калыкчот 11 295 еҥ (2001).
Графике примитив
Графике примитив (графический примитив) — графике редакторышто ик пашаӱзгарын полшымыж дене ыштыме иктаж-могай геометрий фигурын (кореш, виклукаш, овал, да т.м.) сӱретше.
Красный Октябрь
Верланыме вер
Знаменский посёлко деч 17 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1980 ийыште Красный Октябрь ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
618
618 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:618Категорий:VII курым
Диаграмме
Диагра́мме диаграмма — изображение, рисунок, чертёж) — чотан ыҥпале-влакым график семын ончыктымаш, тудо икмыняр кугытын вашкылжым писын аклаш йӧным ышта.
Категорий:Информатике
Элекэҥер
Элекэҥер (Элекенер) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Октябрьский ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 125 еҥ (2004 ий), 116 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Эҥерсола ял деч 1 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Кзыл-Тан (Астрахань вел)
Кзыл-Тан (Қызыл-Таң) — Российыште Астрахань велын Володар кундемыштыже верланыше Актюбе ял шотын илемыш пурышо казах сола.
Географий
Сола Астрахань ола деч 39 километр йӱдвел-эрвел могырно, Володар ял сынан посёлко деч 3 километр кечывалвел-касвел могырно, Юл эҥер дельтыште Корневая пиктеж сер ӱмбалне верланен.
Менешау солаште вич урем уло.
Калык
2010 ийысе еҥшотлымаш почеш солаште 116 еҥ ила, илыше-влак чылан гаяк казах улыт.
Важ-влак
Категорий:Володар кундемысе илымверла
Бахтин, Алексей Иванович
Алексей Бахтин (Алексей Иванович Бахтин) (, РСФСР, Марий АССР, Маскасола кундем, Ким ял —, Маскасола кундем) — руш серызе, почеламутчо, журналист.
Илыш корныжо
Алексей Бахтин 1959 ийын ага тылзын 25-ше кечынже Марий АССР Морко кундем Кораксола ялеш шочын. Йоча жапше Кужэҥер посёлкышто эртен, тыште тудо 1976 ийыште кыдалаш школым пытарен. Кок ий “Куженерский” совхозышто тӱрлӧ пашазылан ыштен, вара водитель лийын. 1978 гыч 1983 ий марте МарГУ-н историко-филологический факультетыштыже тунемын. 1983–1985 ийлаште Шернур районысо “Призыв” газетыште корреспондентлан, пӧлка вуйлатышылан, редакторын алмаштышыжын пашажым шуктышылан тыршен. 1985 ийыште Москосо М.В.Ломоносов лӱмеш кугыжаныш университетыш пурен. “Журналистика” специальность дене тӱрыс курсым пытарен. Республикысе “Республика” да “Марийская правда” газет редакцийлаште ыштен.
А. Бахтин почеламутым 1980 ийлаште сераш тӱҥалын. Советский районысо Алексеевский посёлкышто улшо “Поиск” сылнымут клубын чулым еҥже лийын. 1992 ийыште прозо дене “За золотой рыбкой” икымше сборникым луктын. Почеламутымат возен. Почеламутшо-влак айдемын пӱрымашыже, тудын илышыште верже нерген келге шонкалымаш дене ойыртемалтыт.
Эртыше курым мучаште А. Бахтин илышыштыже тура савыртышым ыштен, амалкалыме пашам тӱҥалын. 2003 ий шыжым рашемдаш лийдыме амал дене пуштыныт.
Дисккондыштыш
Дисккондыштыш (дисковод) — информацийым магнит але лазер дискыш возышо, диск гыч лудшо да тудым тӱҥ шарнышыш колтылшо явала.
Категорий:Информатике
Антонины (ола сынан посёлко)
Антонины (Антоніни) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 180 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
Пондашсола
Пондашсола (Пондашсола) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Тумньымучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 23 (2005 ий), 9 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Тумньымучаш сола деч 1 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Кырлян почиҥга
Катыршан почиҥга (По Речке Ноля) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Марий Тӱрек ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 98 еҥ (2000 ий), 98 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Марий Тӱрек ола сынан посёлко деч 3 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Толбень Мучаш хутор
Верланыме вер
Марийсола деч 5 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1965 ийыште сорла тылзын 19-ше кечынже Толбень Мучаш хутор шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
619
619 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:619Категорий:VII курым
Ведаснур
Ведаснур (Ведоснур) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше Сердыж ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 3 еҥ (2005 ий), 3 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Сердыж ял деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «Ведас» (Федос лӱм гыч лекше) + «нур» = «Ведаснур».
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Колосково
Колосково (Колосково) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Дискретизаций
Дискретизаций (дискретизация) — сигнал амплитудын чот ыҥжым иктӧр жап кокла гоч висен, кӱрылтде каен шогышо сигналым цифраныш савырыме процесс.
Колосково
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 25 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Дискретизаций
Категорий:Информатике
Колосково
Эртымгорно
Колосково посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Станице
Станице (станица) — казак-влакын кугу ялышт.
Метрийполко
Метрийполко (Метриполко) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Нурумбал ял деч 1 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
Поянсола ял деке ушалтын. .
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла
Хмельницкий вел
Рӱдола — Хмельницкий.
Черновцы вел, Тернополь вел, Ровно вел, Житомир вел да Винница вел дене йыгыре улеш.
Важ-влак
*
Руш Тавра
Руш Тавра (Русская Тавра) – Российыште Свердловск велын Красноуфимск йырвелыштыже верланыше Тавра ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 805 еҥ (2002 ий), 774 еҥ (2010 ий).
Паркинский пристань илем
Паркинский пристань илем (Селение Паркинская пристань) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 9 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Руш Тавра
Верланыме вер
Красноуфимск ола деч 57 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Паркинский пристань илем
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Руш Тавра
Важ-влак
Категорий:Свердловск велысе марий илымверла Категорий:Красноуфимск йырвелысе илымверла
Богородское кундем (Киров вел)
Богородское кундем (Богородский район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Богородское.
*
Олма
Олма (яблоко) — кӱжгӱ, тӱжвал чока шӱман да шӱм дене леведалтше нӧшмӧ рӱдан олмапу пушеҥгын саскаже.
Йошкарге, ужарге да саре олма изи пурса пырче гай да кугу 15 см. диаметр марте лийын кертеш.
Кылвер-влак
Категорий:Олма-влак Категорий:Саска
620
620 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:620Категорий:VII курым
Шӱдымарий (Янаул кундем)
Верланыме вер
Янаул ола деч 7 километр (13 км – авто дене) кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Янаул кундемысе илымверла
Золотой
Золотой (Золоте, Золотое) — ола Украиныште, Луганск велыште.
Калыкчот 17 836 еҥ (2001).
Важ-влак
.
Категорий:Луганск велысе олала
Яндемерсола
Яндемерсола (Онтропсола) (Яндемирово) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже верланыше Куракино ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 490 еҥ (2003 ий), 500 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Куракино сола деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Чодыраял (Шӱдымарий ял шотан илем)
Чодыраял (Чодраял) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Шӱдымарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 166 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шӱдымарий ял деч 5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «чодыра» + «ял» = «чодыраял».
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Шӱргытӱр
Шӱргытӱр (Шӹргӹдӹр, Выселок Революция) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Пайскурык ял шотан илемыш пурышо выселке. Калыкчот: 165 еҥ (2001 ий), 152 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Пайскурык сола деч 6 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Шишэҥер
Верланыме вер
Мариец посёлко деч 7 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
621
621 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:621Категорий:VII курым
Скала-Подольская
Скала-Подольская (Скала-Подільська) — Украиныште Тернополь велыште Чортков кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 4 293 еҥ (2021 ий).
Орешкино
Орешкино (Орешкино) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Знаменский посёлко деч 10 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1980 ийыште Орешкино ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Барские Кужеры
Барские Кужеры (Барские Кужеры) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Ердӱр сола деч 3 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1980-ан ийыште Барские Кужеры ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Актаюж
Актаюж (Актаюжсола) (Актаюж, Актаюжсола; Актаюж) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Шорокундыш ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 241 еҥ (2004 ий), 231 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шорокундыш ял деч 10 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Малококшайск
Малококшайск (Малококшайск) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Шойбулак сола деч 8 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Пуял (Кугунур ял шотан илем)
Пуял (Пуял) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо Кугунур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 451 еҥ (2005 ий), 403 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугунур ял деч 6 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Чемей почиҥга
Чемей почиҥга (Верхний Малый Сернур) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже верланыше Сердыж ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 26 еҥ (2003 ий), 17 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Сердыж ял деч 7 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Зеленский, Владимир Александрович
Важ-влак
Категорий:Политик-влак
Кӧрдеммучаш
Кӧрдеммучаш (Кордемучаш) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Вечын ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 103 еҥ (2004 ий), 108 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Ӧрша сола деч 3 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «Кӧрдем» + «мучаш» = «Кӧрдеммучаш». «Кӧрдеммучаш» — Кӧрдем эҥерын вӱдмучашыштыже верланыше ял.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Беленков, Яков Сергеевич
Яков Беленков (Яков Сергеевич Беленков) (, РСФСР, Марий АССР, Йошкар-Ола) — руш серызе, почеламутчо, журналист.
Илыш корныжо
Яков Беленков 1967 ийын ӱярня тылзын 15-ше кечынже Йошкар-Олаште шочын. 1984 ийыште школым тунем пытарымек, Озаҥ кугыжаныш университетын журналистике факультетышкыже пурен. Икымше курс деч вара тудым Совет Армий радамыш налыныт. Служитлымек, икмыняр жап Ленинград олаште чоҥымо пашаште ыштен. Йошкар-Олаш пӧртылмек, Марий телевиденийын, “Молодой коммунист” газетын корреспондентше лийын. Вара Озаҥ университетыште тунеммыжым шуен. “Казанские ведомости” газет редакцийыште пашам ыштен. Варажым “Марийская правда” газетын журналистше лийын.
622
622 ий — VII курымын ийже.
Беленков, Яков Сергеевич
Илыш корныжо
Литератур пашалан школышто тунеммыж годым шӱмаҥын. Тудлан полшышо ачаже лийын – йоча поэт да прозаик Сергей Беленков. 1990 ийыште самырык автор “Сезон благоразумия” прозо книгам луктын. “Сын дьявола” (“Явылын эргыже”) повестьше марла “Ончыко” журналыште савыкталтын, тудым Юрий Галютин кусарен.
622
Кӧ колен
Категорий:622Категорий:VII курым
Беленков, Яков Сергеевич
Илыш корныжо
Кызыт Я. Беленков Москошто ила да пашам ышта.
Машарань
Машарань (Зайцево) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже верланыше Табашино ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 5 еҥ (2002 ий), 12 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Табашино ял деч 5 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Вепс илымверла
Тиде лӱмерыште Российыште улшо вепс илымверла:
Моло
*
Эҥервал
Эҥервал (Энербал) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Тумньымучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 36 (2005 ий), 27 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Мураши кундем
Мураши кундем (Мурашинский район) — кундем Киров велыште, Россий. Рӱдӧ — Мураши.
*
Кечывалвел Буг
Кечывалвел Буг эҥер (Південний Буг) — эҥер Европышто. Йогын кугытшо – 806 километр.
Кылвер-влак
*
Чёрный Остров
Чёрный Остров (Чорний Острів) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 956 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
623
623 ий — VII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:623Категорий:VII курым
Шамай-Желонкино
Шамай-Желонкино (Шамай-Желонкино) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Марийсола деч йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Моркаҥаш
Моркаҥаш (Морканаш) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 64 еҥ (2001 ий), 50 еҥ (2010 ий).
«Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко
«Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко (Поселок лесозавода промартели «Красное знамя») — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Моркаҥаш
Верланыме вер
Кужмарий сола деч 2 километр касвел могырно верланен.
«Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко
Эртымгорно
1970-ан ийла покшелне «Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Моркаҥаш
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла
«Красное знамя» промартель чодыра завод посёлко
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Эҥерӱмбал (У Торьял кундем)
Эҥерӱмбал (Нижний Кугенер) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 90 еҥ (2002 ий), 62 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кӱанпамаш ял деч 0,5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Измар
Измар (Изимари; Изимарино) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше Тымбай ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 355 еҥ (2002 ий), 350 еҥ (2009 ий) , 312 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Мишкан сола деч 46 километр (58 км – авто дене) йӱдвел-касвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лумжо ялым чумырышо Изиланов Измар лум дене кылдалтын. 1993 ий марте тыгак манылтын, варажым Изимарыш савыреныт.
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
Пӱнчэҥер (Марий Тӱрек кундем)
Пӱнчэҥер (Пинженер) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Марий Купто ял деч 5 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1970 ийыште Пӱнчэҥер ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Чодыраял (Корамас ял шотан илем)
Чодыраял (Чодыраял) — Российыште Марий Элын Юлсер кундемыштыже верланыше Корамас ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 1199 (2003 ий), 1084 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Юлсер-Ола деч 63 километр йӱдвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «чодыра» + «ял» = «чодыраял».
Важ-влак
Категорий:Юлсер кундемысе илымверла
Зоринск
Зоринск (Зоринськ, Зоринск) — ола Украиныште, Луганск велыште.
Важ-влак
.
Категорий:Луганск велысе олала
Рутко тупик илем
Рутко тупик илем (Селение Руткинский тупик) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 8 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1940-ан ийлаште Рутко тупик илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Заложцы
Заложцы (Залізці) — Украиныште Тернополь велыште Тернополь кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 649 еҥ (2021 ий).