cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рябиновка
Рябиновка (Рябиновка, Рябиновка) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 47 еҥ (2001 ий), 38 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 9 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Чопак
Чопак мут ончыктен кертеш:
Камчатка (Марий Тӱрек кундем)
Камчатка (Камчатка) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Торфопредприятие
Торфопредприятие (Торфопредприятие) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Килемар ола сынан посёлко деч 2 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
2002 ийыште Торфопредприятие посёлко Килемар ола сынан посёлкыш пурен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Борский
Борский (Борский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Майский посёлко деч 15 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1985 ийыште кылме тылзын 28-ше кечынже Борский посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Чопак (У Торъял кундем)
Чопак (Чепаково) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Чӱксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 45 еҥ (2002 ий), 43 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Овалже ял деч 3 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Симаксер
Симаксер (Симäксир, Озянкино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 54 еҥ (2001 ий), 56 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 4 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Марий Якси
Марий Якси (Ексей Мари) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 8 еҥ (2002 ий), 4 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Элембай ял деч 6 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кораксола (Морко ола шотан илем)
Кораксола (Кучко-Памаш) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Морко ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 417 еҥ (2003 ий), 327 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Дьёр
Дьёр (Győr, Рааб (Raab), Раб (Ráb) — ола Венгрийыште, Дьёр-Мошон-Шопрон медьын рӱдолаже. Кум эн кугу ола элыште.
Категорий:Венгрийысе олала
Токпайэҥер
Токпайэҥер мут ончыктен кертеш:
Токпайэҥер (посёлко)
Токпайэҥер (Алексеевский) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше посёлко. Токпайэҥер ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 1798 еҥ (2002 ий), 1644 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
У Роҥго ола сынан посёлко деч 8 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Караев хутор
Караев хутор  (Хутор Караева А.С.) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Якси Ёлкино
Ексей Ёлкино (Ексей-Ёлкино) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 15 еҥ (2002 ий), 13 еҥ (2010 ий).
Павайнур
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 9 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Якси Ёлкино
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Нолинский
Нолинский (Нолинский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Эртымгорно
1964 ийыште Нолинский посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Верхне-Арбучинский
Верхне-Арбучинский (Верхне-Арбучинский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 12 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
2000 ийыште Верхне-Арбучинский посёлко пытен.
Курыкйымал (Морко ола сынан илем)
Курыкйымал (Подгорная) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Морко ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 69 еҥ (2004 ий), 41 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Морко ола сынан посёлко деч 3 километр касвел могырно верланен.
Кечкемет
Кечкемет (Kecskemét) — ола Венгрийыште, Бач-Кишкун медьын рӱдолаже. Кандаш эн кугу ола элыште.
Категорий:Венгрийысе олала
Соракисер
Соракисер (Шекмансола) (Соракисир, Шекмино Первое) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 115 еҥ (2001 ий), 130 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 2 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Снегирёво
Снегирёво мут ончыктен кертеш:
Пижмарий
Пижмарий (Новая Пижмарь) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 120 еҥ (2000 ий), 112 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 3 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Лоп (ыҥ-влак)
Лоп мут ончыктен кертеш:
Коя
Коя (сало, жир) — янлыкын, кайыкын, айдемын коваштыже, верге йыр, мӱшкырыштӧ погынышо жир. Капыште питательный семын шотлалтеш, тӱҥ шотышто триглицерид-влак гыч шога.
Кучылтмаш
Коям кочкышышто кумдан кучылтыт: свежам кочкыт, шинчалтат, коптитлат, шолтат, кӱктат, жаритлат. Шинчалтыме але коптитлыме коваштейымалсе сӧсна коям лӱмдашлан южгунам «шпик» немыч мутым (Speck) кучылтыт. Кунам шинчылтыме коя кӧргыштӧ шыл шуко коеш — тыгай коям «бекон» але «грудинке» лӱмдат.
Изин пӱчкедыме, жаритлыме коя падыраш-влакым «сызык» маныт, рушла —  «шкварки». Сызык дене параҥге кӧрган когыльым мари вате-влак пеш тамлын кӱктен моштат.
Рӱдӧ Азийыште «курдюк» манме тага коям кочкыш ыштымашыште кучылтыт.
Токпайэҥер (ял)
Токпайэҥер (Токпай-Энер) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Токпайэҥер посёлкын верыштыже лийын шоген.
Коя
Кучылтмаш
Ушкал да каза коям нимо деч посна кочкаш ок лий — пагарыште пеш нелын шула, фарш дене пырля, мутлан, пӱтыраш лиеш. Ушымо Американ Штат-влакыште ушкал коя гыч топливым ыштат.
Токпайэҥер (ял)
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1980 ийыште теле тылзын 25-ше кечынже Токпайэҥер ял Токпайэҥер посёлко деке ушалтын.
Коя
Кучылтмаш
Маска да нерге коям эмым ыштымашыште кучылтыт, шашке коям - косметикым ыштымашыште.
Ӱйыш пелтыме комбо коя коваштым йӱлалтыме годым сайын полша.
Тидым палаш оҥай
Ош маска иктаж кӧм але мом кучымеке коваштым да коям гына кочкеш, молыжым — тетла нимом кочкаш уке годым гына пытара.
Кылдалтше мут-влак
Категорий:Кочкыш
Руш Куптӱр
Руш Куптӱр (Руш почиҥга) (Черная Грязь) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Чӱксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 105 еҥ (2002 ий), 83 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Чодыра барак-влак
Чодыра барак-влак (Лесные бараки) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Эртымгорно
Чодыра барак-влак ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Тӱр Шошмарий
Тӱр Шошмарий (Кäтä Шошмар, Крайние Шешмары) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 187 еҥ (2001 ий), 175 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 11 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Елицы
Елицы (Елицы) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кремленки ял деч 6 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Чернозелье
Чернозелье (Чернозелье) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 4 еҥ (2003 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Елицы
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште идым тылзын 27-ше кечынже Елицы ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Чернозелье
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Елицы
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Тайра (ыҥ-влак)
Тайра мут ончыктен кертеш:
Цирропеталум
Цирропеталум (Cirrhopetalum < cirrus «fringe» да petalon «petal») –  Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Азий ден Океанийын шуко верлаште кушшо пеледыш.
Тӱрлык-влак
Категорий:Орхидей-влак
Верхне-Арбучинский чодыра завод
Верхне-Арбучинский чодыра завод (Лесозавод Арбучинский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 12 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1954 ийыште Верхне-Арбучинский чодыра завод илем Верхне-Арбучинский посёлкыш савырнен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Касьяново
Касьяново (Касьяново) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Тошлем
Тошлем (Тошлем) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 19 еҥ (2004 ий). 9 еҥ (2010 ий).
Касьяново
Верланыме вер
Опарин ял деч 7 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Тошлем
Верланыме вер
Шуарсола деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Касьяново
Эртымгорно
1989 ийыште шыжа тылзын 20-шо кечынже Касьяново ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Мушин
Мушин (Елшинка) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 2 еҥ (2002 ий), 2 еҥ (2010 ий).
Касьяново
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Лоп
Лоп (Низина) — лап вер але кошкыдымо, вӱдан вер.
Мушин
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Холокост
Холокост — эртык факт, кудыжо шке жапыште шуко еврей-влакым национальность шот дене концлагерьлаште индырен пуштыныт.
Категорий:Холокост Категорий:Дискриминаций Категорий:Геноцид Категорий:Антисемитизм
Зарецк
Верланыме вер
Кумъя сола деч 10 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1980 ийыште теле тылзын 25-ше кечынже Зарецк ял шотлымо данный-влк гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Курыкӱмбал (Морко кундем)
Курыкӱмбал (Куркумбал) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Морко ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 144 еҥ (2004 ий), 109 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Морко ола сынан посёлко деч 2 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Поком
Поком (Пахомово) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 3 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Тайра (лӱм)
Тайра́ ( гыч «Дараявауш» — Порылыкын озаже) — Дария ӱдырамаш лӱмжын марий калыкыште кучылтмо вариантше.
Категорий:Иранысе лӱм Категорий:Ӱдырамаш лӱм
Кокса
Кокса (Кокса) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Литератур
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Гагра
Гагра (Гагра, Гагра, გაგრა) — ола Абхазийыште.
Категорий:Гагра
Йоропин
Йоропин (Ерофейково) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Чӱксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 17 еҥ (1988 ий), 22 еҥ (2010 ий).
Ял лӱм
Яллан негызым пыштыше еҥын лӱмжӧ «Йорыпи» лийын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Тройчын (ял)
Тройчын (Троицинский) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 35 еҥ (2004 ий), 36 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Лапшар
Лапшар (Лапшар) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Морко ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 27 еҥ (2004 ий), 28 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Морко ола сынан посёлко деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Кукшер завод
Кукшер завод (Кукшарский завод) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Тыгайсола
Верланыме вер
Микряк сола деч 11 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Кукшер завод
Верланыме вер
Кумъя сола деч 3 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Тыгайсола
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Кукшер завод
Эртымгорно
Кукшер завод ял шотлымо данный-влк гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Чигирешево
Чигирешево (Чигирешево) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Овалже ял деч 2 километр йӱдвелне Лемде эҥерын шола могырныжо лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже Чигирешево ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Гудаута
Категорий:Гудаута
Быковка
Быковка (Быковка) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше ял. Быковка ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 1071 еҥ (2003 ий), 868 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 1 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Эсымбай
Эсымбай (Марий Эсымбай) (Есимбаево) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 14 еҥ (2002 ий), 10 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 7 километр касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Удельный (Токпайэҥер ял шотан илем)
Удельный (Удельное) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Токпайэҥер ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 1 еҥ (2002 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Косовка
Косовка (Косовка) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 7 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1963 ийыште Косовка ял Тошкем ял деке ушалтын.
Литератур
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Удельный
Удельный мут ончыктен кертеш:
Ирыкша чодыра участок
Ирыкша чодыра участок (Лесоучасток Ирыкша) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 8 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1970-ан ийла тӱҥалтыште Ирыкша чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Чуайсола
Чуайсола (Суайсола) (Чуайсола, Чувакино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 88 еҥ (2001 ий), 87 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 4 километр кечывалвел могырно верланен.
Сарда (Карлыган ял шотан илем)
Сарда (Сарда) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 54 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 13 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Шалагино
Шалагино (Шалагино) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 28 еҥ (2002 ий), 6 еҥ (2010 ий). .
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Васильевский
Васильевский (Васильевское) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше сола. Васильевский ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 512 еҥ (2003 ий), 344 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Чӱксола
Чӱксола (Чуксола) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше ял. Чӱксола ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 410 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
У Торъял ола сынан посёлко деч 2 километр эрвел могырно верланен.
Эртымгорно
Чӱксола ял 1965 ийыште Ӱлыл Чӱксола ден Кӱшыл Чӱксола яллам пырляштарыме ял.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Старое Жило
Старое Жило (Старое Жило) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1990 ийыште теле тылзын 14-ше кечынже Старое Жило ял шотлымо данный-влк гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Эшимсола
Эшимсола (Ешимово) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Чӱксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 18 еҥ (2002 ий), 1 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Овалже ял деч 6 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Удельный (Вечын ял шотан илем)
Удельный (Удельное) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Вечын ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 45 еҥ (2002 ий), 51 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Вечын сола деч 2 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Кугу Пиштан
Кугу Пиштан (Большая Пиштанка) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Опарин ял деч 10 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Яктансола
Яктансола (Суайсола) (Йӓктан, Яктансола) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 104 еҥ (2001 ий), 91 еҥ (2014 ий).
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Марьино
Марьино (Марьино) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше сола. Марьино ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 535 еҥ (2003 ий), 485 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 38 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Кокшанур
Пантуши мут ончыктен кертеш:
Кужалки просек
Кужалки просек (Просека Кужалки) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
Кужалки просек илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Крутое Болото чодыра оролгудо
Крутое Болото чодыра оролгудо (Лесная сторожка Крутое Болото) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 3 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1930-ан ийлаште Крутое Болото чодыра оролгудо илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Шемъермучаш
Шемъермучаш (Шемермучаш) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Тошто Торъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 82 еҥ (2002 ий), 112 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Токтарсола деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо марий мут-влак гыч лектын: «шем» + «ер» + «мучаш» = «шем(ъ)ермучаш». «Шемъермучаш» — шем ерын мучашыштыже верланыше ял.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Ямаҥгаш
Ямаҥгаш (Йамангаш, Емангаши) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 485 еҥ (2001 ий), 421 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Горный Шумец
Горный Шумец (Шумецкä, Горный Шумец ) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше ял. Горный Шумец ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 233 еҥ (2005 ий), 159 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Сардаял
Сардаял (Сардаял) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 598 еҥ (2000 ий), 519 еҥ (2010 ий).
Изи Коряково
Изи Коряково (Заорья Коряково) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Сардаял
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 16 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Изи Коряково
Верланыме вер
Кугу Лумарий ял деч 9 километр йӱдвел-эрвелне Оръю эҥерын серыштыже лийын шоген.
Сардаял
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Изи Коряково
Эртымгорно
XX-шо курымын 50-ан ийлаштыже ял пытен.
Вокан
Вокан (Фокино) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Вечын ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 107 еҥ (2002 ий), 94 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
У Роҥго ола сынан посёлко деч 0,5 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Зауморы
Зауморы (Эҥермучаш) (Зауморы) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Чӱксола ял деч 6 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Токташева-Виноградова, Эльвира Александровна
Эльвира Токташева, Эльвира Токташева-Виногорова (Эльвира Александровна Токташева-Виногорова) (, РСФСР, Марий АССР, Морко кундем, Морко ола сынан посёлко) — марий мурызо, Марий Эл Республикысе Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш самырыктукым премийын лауреатше (2012).
Илыш корныжо
Эльвира Токташева 1985 ийын пеледыш тылзын 11 кечынже Морко ола сынан посёлкышто шочын. Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжыште тунем пытарымек каклык усталык рӱдерыште тыршаш тӱҥалын. Чӱчкыдын Марий Эл, Пошкырт Эл, Суас Эл, Киров вел да моло марий кундемлаште эртыше концертыште шуаралтеш.
Муро паша
Эльвира Токташева шкет мурымыж дене чапланен. Но дуэт-влакымат чоҥен, тыге, Роза Искакова да Александр Речкин дене пырля мурымыжо сайын палыме улеш.
Важ-влак
Категорий:Марий мурызо-влак Категорий:Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше-влак
Кӱшыл Крупино
Кӱшыл Крупино (Верхнее Крупино) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 10 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1963 ийыште Кӱшыл Крупино ял Крупино ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Кукмарь высылке
Кукмарь высылке (Выселок Кукларь) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
1930-ан ийлаште Кукмарь высылке шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Пӱгӧвож
Пӱгӧвож (Шишур) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Какшанмучаш сола деч 5 километр эрвелне лийын шоген.
Литератур
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кокшанур (У Роҥго кундем)
Верланыме вер
Шнаран сола деч 2,5 километр эрвелне лийын шоген.
Сӱльта
Сӱльта (Сюльта) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 132 еҥ (2000 ий), 109 еҥ (2010 ий).
Кокшанур (У Роҥго кундем)
Эртымгорно
1970-ан ийлаште ял пытен.
Сӱльта
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 11 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Кокшанур (У Роҥго кундем)
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Сакарсола
Сакарсола (Захарейково) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 11 еҥ (2002 ий), 17 еҥ (2010 ий).
Шестаково (У Торъял кундем)
Верланыме вер
Масканур ял деч 2 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Сакарсола
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 3 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Шестаково (У Торъял кундем)
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Данилиха
Данилиха мут ончыктен кертеш:
Сакарсола
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Ключик
Ключик (Ключик) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 9 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Ключик посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Аксай
Аксай (Аксайсола) (Аксай, Аксаево) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 112 еҥ (2001 ий), 129 еҥ (2014 ий).
Козиково
Козиково (Йӧрӹнгтӹнг, Козиково) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше посёлко. Козиково ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 666 еҥ (2002 ий), 403 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 64 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Захарята (У Торъял кундем)
Захарята (Захарята) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял. Калыкчот:0 еҥ (2002 ий)
Верланыме вер
Какшанмучаш сола деч 3 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Чевернур (Роҥго ял шотан илем)
Чевернур (Чевернур) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Роҥго ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 30 еҥ (2003 ий), 17 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Роҥго сола деч 10 километр могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «чевер» + «нур» = «чевернур».
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Данилиха (Курыкмарий кундем)
Данилиха (Данилихӓ, Данилиха) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 16 еҥ (2001 ий), 14 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Кугусола сола деч 1 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Шӱдымарий (У Торъял кундем)
Шӱдымарий (Шудомарино) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 39 еҥ (2002 ий), 29 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шура ял деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Лопъял (Марий Тӱрек кундем)
Лопъял (Новосельское) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 6 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Кукшарский
Кукшарский (Кукшарский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Толтенур
Толтенур (Толтенур) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 123 еҥ (2000 ий), 87 еҥ (2010 ий).
Кукшарский
Верланыме вер
Кумъя сола деч 4 километр йӱдвелне лийын шоген.
Икса (Йӱрнӧ кундем)
Верланыме вер
Шодыгол посёлко деч 7 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Кукшарский
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже Кукшарский хутор шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Толтенур
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 3,5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Икса (Йӱрнӧ кундем)
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Кукшарский
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Толтенур
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Шуйдӱр
Шуйдӱр (Шуйдур) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Чӱксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 36 еҥ (2002 ий), 24 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Чӱксола деч 4 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Зверевцы
Зверевцы (Зверевцы) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 1 еҥ (2002 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шура ял деч 8 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Геликоний
Геликоний (Heliconia) – Heliconiaceae кушкыл-влакын тукымыш пура, Америкын, Индонезийын да Океаниийын шуко верлаште кушшо пеледыш.
Тӱрлык-влак
Категорий:Кушкыл
Михайловка
Михайловка (Михайловка) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 5 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Кумъя чодыра участок
Кумъя чодыра участок (Лесоучасток Кумьинский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 8 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Михайловка
Эртымгорно
1963 ийыште Михайловка ял Йошкарэҥер ял деке ушалтын.
Кумъя чодыра участок
Эртымгорно
1970-ан ийлаште Кумъя чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Чевернур (Михайловка ял шотан илем)
Чевернур (Чевернур) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Михайловка ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 20 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Михайловка ял деч 8 километр эрвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «чевер» + «нур» = «чевернур».
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Георгина
Георгина (Dahlia) – Asteraceae кушкыл-влакын тукымыш пура, Америкын шуко верлаште кушшо пеледыш.
Тӱрлык-влак
Категорий:Кушкыл
Ужар Тумер
Ужар Тумер (Зеленая Дубрава) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Чоманэҥер
Чоманэҥер (Мари-Посенур) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 146 еҥ (2000 ий), 127 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 4 километр эрвел могырно верланен.
Икша
Икша (Икшӹн, Икша) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Шодыгол ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 81 еҥ (2003 ий), 38 еҥ (2010 ий).
Чоманэҥер
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Икша
Верланыме вер
Шодыгол посёлко деч 17 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Ужар Тумер
Верланыме вер
Ошканер ял деч 3 километр касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже шотлымо данный-влак лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Наумовский хутор
Наумовский хутор (Хутор Наумовский) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Литератур
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Изи Юнго (Кугусола ял шотан илем)
Изи Юнго (Изи Йынгы, Малая Юнга) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 18 еҥ (2001 ий), 11 еҥ (2014 ий).
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Чкаэҥер
Чкаэҥер (Чкаенгерка) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Михайловка сола деч 8 километр кечывалвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Шӱкшан (У Торъял ола шотан илем)
Шӱкшан (Шукшан) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
У Торъял ола сынан посёлко деч 2 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1966 ийыште Шӱкшан ял У Торъял ола сынан посёлко деке ушалтын, Заречный уремышкыже (ул. Заречная) савырнен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Зименки
Зименки (Зименки) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугу Лумарий ял деч 9 километр тораште лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кромкасола
Кромкасола (Кромкасола, Кромка) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Шодыгол ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 39 еҥ (1989 ий), 5 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шодыгол посёлко деч 24 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Шихалеево
Шихалеево (Шихалеево) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 24 еҥ (2000 ий), 66 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 2 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Карасъер
Карасъер (Карасйäр, Карасьяры) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Шодыгол ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 64 еҥ (2003 ий), 15 еҥ (2010 ий).
Кумьяреченский
Кумьяреченский (Кумьяреченский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Карасъер
Верланыме вер
Шодыгол посёлко деч 12 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Кумьяреченский
Верланыме вер
Кумъя сола деч 0,5 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Памъял
Памъял (Памъялы) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 2 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1941-42 ийлаште Памъял ял Изи Памъял ден Кугу Памъял яллаш шелалтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Йолопкан
Йолопкан (Йолопкан, Елубкино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 59 еҥ (2001 ий), 38 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Кугусола сола деч 8 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Чодраполко
Чодраполко (Чодраполко) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Токпайэҥер сола деч 3 километр кечывалвел-касвелне Манаҥ эҥерын шола серыштыже лийын шоген.
Эртымгорно
1960-ан ийлаште Сретенка ял пытен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Шӱкшан (Какшанмучаш ял шотан илем)
Шӱкшан (Шукшан) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 41 еҥ (2002 ий), 28 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Руш Оръю
Руш Оръю (Зуята, Русская Оръя) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугу Лумарий ял деч 8 километр йӱдвел-касвел лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште Руш Оръю ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Чумбари
Чумбари (Чумбари) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Ӱшнӱр сола деч 5 километр йӱдвел могырно Изи Кундыш эҥерын пурла серыштыже лийын.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже Чумбари ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
«10-шо километр» подучасток
«10-шо километр» подучасток (Подучасток «10-й километр») — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Шодыгол посёлко деч 16 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
«10-шо километр» подучасток илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Шордэҥер
Шордэҥер (Нижний Шолдынер) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 12 еҥ (2000 ий), 3 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 2 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Памъял высылке
Памъял высылке (Выселок Памъяльский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Йошкар-Ола (ыҥ-влак)
Йошкар-Ола мут дене тӱҥ шотышто Марий Эл Республикын рӱдӧ олажым лӱмдат. Но тиде лӱм эше кучылташтеш:
Памъял высылке
Верланыме вер
Кумъя сола деч 0,5 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
Памъял высылке илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Верхний Выжум кордон
Верхний Выжум кордон (Кордон Верхний Выжум) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
Верхний Выжум кордон илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Лавранэҥер
Лавранэҥер (Ляврäнӓнгӹр, Лавранангер) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 50 еҥ (2001 ий), 54 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Кугусола сола деч 10 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Шӱргынур
Шӱргынур (Памашъял) (Шургунур) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Карлыган ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 203 еҥ (2000 ий), 170 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Карлыган сола деч 8 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Гербера
Гербера (Gerbera) – Asteraceae кушкыл-влакын тукымыш пура, Кечывалвел Америкын, Африкын да Азийын шуко верлаште кушшо пеледыш.
Орловск
Орловск (Орловск) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Гербера
Тӱрлык-влак
Категорий:Кушкыл
Орловск
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 6 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1980 ийыште Орловск ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Памъял мехлесопункт
Памъял мехлесопункт (Мехлесопункт Памъяльский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 1 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
Памъял мехлесопункт илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын, Сельхозпочинка ялыш пурен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Ивакнур
Ивакнур (Ивакнур) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 11 еҥ (2002 ий), 7 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 3 километр йӱдвел-касвел могырно Нурмо эҥерын пурла серыштыже верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Куфтино (Марий Тӱрек кундем)
Куфтино (Куфтино) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугу Карлыган ял деч 6 километр касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1977 ийыште пургыж тылзын 2-шо кечынже Куфтино ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Попова просек
Попова просек (Просека Попова) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 4 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
Попова просек илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
«Коммунист» завод
«Коммунист» завод (Завод «Коммунист») — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
«Коммунист» завод илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Мамариха
Мамариха (Мамарихä, Мумариха) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 395 еҥ (2001 ий), 304 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Кугусола сола деч 2 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Шӱкшандӱр
Шӱкшандӱр (Шукшандюнь) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
У Торъял ола сынан посёлко деч 0,5 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1996 ийыште сорла тылзын 22-шо кечынже Шӱкшандӱр ял У Торъял ола сынан посёлко деке ушалтын, Кооперативный уремышкыже (ул. Кооперативная) савырнен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Руш Посенур
Руш Посенур (Русский Посенур) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугу Карлыган ял деч 4 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1977 ийыште пургыж тылзын 2-шо кечынже Руш Посенур ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Ивановка (У Торъял кундем)
Ивановка (Ивановка) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Шура ял деч 5 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Потапкино просек
Потапкино просек (Просека Потапкино) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 3 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
Потапкино просек илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Йыврайсола
Йыврайсола (Ибрайсола) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Тошто Торъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 7 еҥ (2004 ий), 17 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Тошто Торъял сола деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Ял лӱм
Яллан негызым «Йыврай» лӱман марий пыштен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Уржуммучаш
Уржуммучаш (Конышево) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Нермучаш
Верланыме вер
Кугусола сола деч 6 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Уржуммучаш
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 6 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Нермучаш
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Уржуммучаш
Эртымгорно
1985 ийыште Уржуммучаш ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Снегирёво (Марий Тӱрек кундем)
Верланыме вер
Сардаял ял деч 7 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1987 ийыште Снегирёво ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Шуҥго
Шуҥго (Шуньга) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 27 еҥ (2002 ий), 24 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Лумарий ял деч 5 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Шура
Шура мут ончыктен кертеш:
Котеновский подучасток
Котеновский подучасток (Подучасток Котеновский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
1980-ан ийлаште Котеновский подучасток илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Шопкер (У Торъял кундем)
Шопкер (Илюшкино) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Шура ял деч 3 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше дене 1998 ийыште Шопкер ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Рутка станций
Рутка станций (Станция Рутка) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
Рутка станций илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Печищево
Печищево (Печищево) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Хлебниково сола деч 3 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште Печищево ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Рутка чодыра участок
Рутка чодыра участок (Лесоучасток Рутка) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 2 километр кечывалвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Изаҥа
Изаҥа (Кугу Изаҥа) (Изаньга, Большая Изаньга) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 104 еҥ (2002 ий), 86 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Лумарий ял деч 5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Стрельники
Стрельники (Стрельники) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугу Карлыган ял деч 3 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1990 ийыште Стрельники ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Студёнка чодыра участок
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште идым тылзын 27-ше кечынже Студёнка чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Телицыно
Телицыно (Телицыно) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугу Карлыган ял деч 10 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1975 ийыште Телицыно ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Исюйка
Исюйка (Кугу Исюйка) (Исюйка, Большая Исюйка) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 14 еҥ (2002 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Элембай сола деч 3 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Шура (У Торъял кундем)
Шура (Шура) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 411 еҥ (2002 ий), 329 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Какшанмучаш ял деч 13 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кузьмин хутор
Кузьмин хутор (Хутор Кузьмин) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Верланыме вер
Кугу Карлыган ял деч 1,5 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Шушмурка чодыра участок
Шушмурка чодыра участок (Лесоучасток Шушмурка) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Кумъя сола деч 11 километр эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1964 ийыште Шушмурка чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Руй почиҥга
Руй почиҥга (Каменный Ключ) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Крешын Руй ял деч 3 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
XX-шо курымын 80-ан ийлаштыже ял пытен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Тогашевский высылке
Верланыме вер
Кумъя сола деч 12 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1964 ийыште Тогашевский высылке илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Чакин хутор
Чакин хутор (Хутор Кузьмин) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Верланыме вер
Мариец посёлко деч 9 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Чаранӧшман кушкыл
Чаранӧшман кушкыл (Gymnospérmae) — иман да тыгайрак кушкыл-влакым кучышо нӧшман кушкыл группо.
*
Кабашнур
Кабашнур (Кабашнур) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Чӱксола ял деч 6 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1979 ийыште сӱрем тылзын 2-шо кечынже Кабашнур ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Йошкар Памаш (У Торъял кундем)
Йошкар Памаш (Йошкар Памаш, Красный Ключ) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Чӱксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 53 еҥ (1980 ий), 17 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Овалже ял деч 5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кундыш (Килемар кундем)
Кундыш (Кундыш; Кундышский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Красный Мост ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 123 еҥ (2004 ий), 77 еҥ (2010 ий).