cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Руш Тумньо
Руш Тумньо (Русская Тунья) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 3 километр касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1960 ийыште Руш Тумньо ял Марий Тумньо ял дене пырля ик пырляштарыме Тумньо ялыш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Пӱнчэҥер
Пӱнчэҥер мут ончыктен кертеш:
Байкал (ыҥ-влак)
Байкал мут ончыктен кертеш:
Йӱштӧ Памаш
Йӱштӧ Памаш мут ончыктен кертеш:
Фёдоровка кундем (Пошкырт Эл)
Фёдоровка кундем (Фёдоровский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Фёдоровка.
*
Мизоч
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Вергеза чодыра участок
Вергеза чодыра участок (Лесоучасток Вергеза) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Апшатнур
Апшатнур мут ончыктен кертеш:
Вергеза чодыра участок
Верланыме вер
Нежнур ял деч 12 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште идым тылзын 27-ше кечынже Вергеза чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Лопсола
Лопсола мут ончыктен кертеш:
Ямаслоҥго
Ямаслоҥго (Нижние Выселки) — Российыште Суас Элын Камша кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Изи Корамас (ыҥ-влак)
Изи Корамас мут ончыктен кертеш:
Ямаслоҥго
Эртымгорно
Элнет сола деке ушалтын. Кызыт Заречный уремже лиеш.
Важ-влак
Категорий:Суас Элысе марий илымверла Категорий:Камша кундемысе илымверла
Кузькансола
Кузькансола (Кузькансола, Кузькино) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 79 еҥ (2004 ий), 58 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Арде сола деч 1 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Пӱкшерме (Руэм ял шотан илем)
Пӱкшерме (Ореховка) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Руэм ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 37 еҥ (2002 ий), 34 еҥ (2010 ий) , 46 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Руэм посёлко деч 5 километр касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Пӧртылга
Пӧртылга (Пертылга) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Шеҥше ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 99 еҥ (2004 ий), 66 еҥ (2010 ий).
Эртымгорно
Тиде ял эн сылне вер-шӧр. Пӱртӱс йырым-йыр шӱм-чоным куандара. Ялыште 1940-1989 ийлаше школ, кевыт ,почта верланеныт,а кызытсе ийлан тиде чыла шаланен. Школыш йоча-влак 3 меҥге тораш коштыт, а кевыт 1 меҥге тораште. Ожно тиде ялыште45-50 наре сурт лийын,калыкат пеш веселан иленыт. Колхоз тӱзланен шоген. Йоча-влак пасушко пареҥгым погаш коштыныт. Кастен погынен гармонь ден сылне семым йоҥгалтарен каналтен шинченыт,тӱрлӧ оҥай модыш дене модыныт. А кызытсе пагытлан тиде чыла йомын. Калык шагалеман, пуста сурт-влак шукемыныт. 50 наре сурт гыч 9 веле кодын,колхоз сӱмырлен шуын,рвезе калык чылан олашке илаш куснаш тыршат.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Архангельск (ыҥ-влак)
Архангельск мут ончыктен кертеш:
Чодыраял (ыҥ-влак)
Чодыраял мут ончыктен кертеш:
Балта
Балта (Балта) — Украиныште Одесса велыште Подольск кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 17 854 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
Курыкӱмбал (ыҥ-влак)
Курыкӱмбал мут ончыктен кертеш:
Содомиха
Содомиха (Содомиха) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше[посёлко.
Верланыме вер
Васильевский сола деч 18 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1977 ийыште пургыж тылзын 17-ше кечынже Содомиха посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Кугарчи кундем
Кугарчи кундем (Кугарчинский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Мраково.
*
Камчатка (ыҥ-влак)
Камчатка мут ончыктен кертеш:
Владимирец (Ровно вел)
Владимирец (Володимирець) — Украиныште Ровно велыште Вараш кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 9 300 еҥ (2021 ий).
Изэҥер (Курыкмарий кундем)
Изэҥер (Изиӓнгӹр, Колумбаево) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Усола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 97 еҥ (2001 ий), 86 еҥ (2015 ий).
Владимирец (Ровно вел)
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Изэҥер (Курыкмарий кундем)
Верланыме вер
Усола сола деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Нефёдовка
Нефёдовка (Нефёдовка) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Михайловка сола деч 9 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1975 ийыште Нефёдовка ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Азъял почиҥга
Азъял почиҥга (Азъял) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Волаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 46 еҥ (2004 ий), 28 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Шуаръял
Шуаръял (Шуварово) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Косолап ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 57 еҥ (2000 ий), 16 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Косолап сола деч 8 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Курыкӱмбал
Курыкӱмбал мут ончыктен кертеш:
Пакса
Верланыме вер
Озьорка ял воктене лийын шоген.
Эртымгорно
!970-ийла тӱҥалтыште Озьорка ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Рябинка (Руэм ял шотан илем)
Рябинка (Рябинка) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Руэм ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 19 еҥ (2002 ий), 62 еҥ (2010 ий) , 59 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Руэм посёлко деч 6 километр касвел могырно верланен.
Письмэҥер
Письмэҥер мут ончыктен кертеш:
Куфтино
Куфтино мут ончыктен кертеш:
Нольо
Нольо мут ончыктен кертеш:
Пусаксола
Пусаксола (Кубыш-Ключ) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Шеҥше ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 33 еҥ (2004 ий), 27 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шеҥше ял деч 10 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Стариков, Евгений Степанович
Евгений Стариков (Евгений Степанович Стариков) (, РСФСР, Татар АССР, Нурлат кундем, Ходяшево ял —, Юлсер-Ола) — руш серызе, почеламутчо, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1986), Юлсер_Олан почётан гражданинже (1996), Россий Федерацийысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1997), Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2005).
Илыш корныжо
Евгений Стариков 1936 ийын пургыж тылзын 3-шо кечынже РСФСР, Татар АССР, Нурлат кундем, Ходяшево ялеш шочын. 1944 ийыште Стариковмыт еш МАССР-ысе Юлсер-Олаш куснен.
1955 ийыште Юлсер-Оласе 4-ше №-ан кыдалаш школым пытарыме деч вара Совет Армийыш налыныт. Украинысе Днепропетровск область Павлодар оласе лётный училищыште служитлен.
1958 ийыште Йошкар-Оласе музык училищыш пурен. 1961 ийыште училищым пытарымек, Юлсер-Оласе музык школышто баян дене туныктышылан ыштен, 1963 гыч 2007 ий марте ты школын директоржо лийын. 1971 ийыште Н.К. Крупская лӱмеш Марий педагогике институтым пытарен.
Почеламутым школышто тунеммыж годым возаш тӱҥалын. 1976 ий гыч «Волжская правда» газетыште почеламут ден мыскара ойлымашлам савыкташ тӱҥалын. Чылаже 30 наре ойлымашым да 100 утла почеламут ден пародийым савыктен. Республикысе савыктышлаште: «Молодой коммунист», «Марийская правда» газетлаште, «Пачемыш», «Ончыко» журналлаште да тӱрлӧ сборниклаште эреак савыкталтын. 50 наре мурым возен.
Ик жапыштак семым возен. Икмыняр гимным: «Ариада» хоккей клубын, Волжскысо журналист-влакын, пенсионер партийын – гимныштым серен.
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Лесной барак Парник илем
Верланыме вер
Нежнур ял деч 0,5 километр тораште лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Шереҥге
Шереҥге — карп ешыш пурышо кол
Оржев
Оржев (Оржів) — Украиныште Ровно велыште Ровно кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 3 975 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Опынян
Опынян (Опонькан) (Опонькино) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 1 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
1950 ийла мучаште Опынян ял Топкавлак сола деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Черноморск
Черноморск (Чорноморськ) — Украиныште Одесса велыште Одесса кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 57 983 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
Подгорное
Подгорное мут ончыктен кертеш:
Куптӱр (Килемар кундем)
Верланыме вер
Арде сола деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Ишимбай кундем
Ишимбай кундем (Ишимбайский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Ишимбай.
*
Боровской
Боровской (Боровской) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Шереҥге (ыҥ-влак)
Шереҥге мут ончыктен кертеш:
Изи Маршан
Изи Маршан (Олыкэҥер) (Малая Мушерань) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Волаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 109 еҥ (2003 ий), 86 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Весшӱргӧ ял деч 5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Тушнаял
Тушнаял (Тышнал, Тушналы) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Виловат ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 152 еҥ (2001 ий), 109 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Виловат сола деч 2 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Руш Вуртем
Руш Вуртем (Русский Уртем) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Шеҥше ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 23 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Кокласола (Усола ял шотан илем)
Кокласола (Кокласола, Эшманайкино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Усола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 110 еҥ (2001 ий), 109 еҥ (2015 ий).
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Томашгород
Томашгород (Томашгород) — Украиныште Ровно велыште Сарны кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 465 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Ӱлыл Колянур
Ӱлыл Колянур (Нижний Колянур) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Вечын сола деч 4,5 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1958 ийыште ӱярня тылзын 25-ше кечынже Ӱлыл Колянур ял Кӱшыл Колянур ял дене пырля ик пырляштарыме Колянур ялыш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Токарев, Александр Владимирович
Александр Токарев (Александр Владимирович Токарев) (, РСФСР, Марий АССР, Йошкар-Ола) — руш серызе, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2002).
Илыш корныжо
Александр Токарев 1959 ийын пургыж тылзын 28-ше кечынже Марий АССР Йошкар-Олаш пашазе ешеш шочын. Йошкар-Оласе 4-ше №-ан школышто тунемын, кыдалаш шинчымашым Совет Армий радамыште служитлымыж годым кастене тунемме школышто налын. 1980 ий гыч грузчиклан ыштен, военный оркестрыште служитлен, фортепьяном тӧрлышӧ, фасадник-высотник, «Республика», «Йошкар-Ола» газетлаште корреспондент лийын, «Марийская правда», «Молодёжный курьер», «Московский комсомолец» газетла дене кылым кучен. 1985 ийыште Палантай лӱмеш музык училищым пытарен. Вара И.С. Ключников-Палантай лӱмеш культур да искусство колледжыште да «Прокат» МУП-ышто фортепьяном тӧрлышылан ыштен.
А. Токаревын «Ещё одна весна» икымше ойлымашыже 1990 ийла тӱҥалтыште республикысе «Молодой коммунист» газетыште лектын. Вара тудын «Копчёный и Шаман», «Барин», «Крещение» ойлымашлаже, «Дорога на Светлое» повестьше ош тӱням ужыныт. 1999 ийыште «В краю синеглазом озёрном» икымше книгаже лектын. Тудын возымыжо «Дружба» альманахыште, «Рыболов» (Моско) журналыште лектыныт. Прозаик пеҥгыде кылым «Рыбак рыбака» (Моско), «Рыбалка круглый год» (Угарман) газет-влак дене куча, «Рыболовный альманахыште» да «Охотник» журналыште (Моско) савыкталтын.
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак
Подгорное (Енисейск кундем)
Подгорное (Подгорное) — Российыште Красноярск мландын Енисейск кундемыштыже верланыше Подгорное ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 252 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Красноярск ола деч 320 километр йӱдвелне лийын шога.
Йылме
Солаште илыше марий-влак олыкмарий йылмым кучылтыт.
Важ-влак
Категорий:Красноярск мландысе марий илымверла Категорий:Енисейск кундемысе илымверла
Шаганур
Шаганур мут ончыктен кертеш:
Пушкар
Пушкар (Пушкари) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 2 еҥ (1999 ий), 5 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Николаев, Валерий Владимирович
Валерий Николаев (Валерий Владимирович Николаев) (, РСФСР, Ленинград ола) — руш серызе, почеламутчо.
Илыш корныжо
Валерий Николаев 1953 ийын теле тылзын 6-шо кечынже Ленинградыште шочын. Шочмо олаштыже да Краснодарский крайысе Варениково станицыште тунемын. 1976 ийыште Ростовысо кӱшыл военный училищым пытарен, вара коло ий утла Украиныште, Забайкальеште да Марий Элыште служитлен.
Поэзий деке школышто тунеммыж годымак кумылаҥын, а сылнымут пашам Марий Элыш толмекше, ийготыш вочмекше шукташ тӱҥалын. 1994 ийыште В. Николаев Н. Михеевын вуйлатыме «Поиск» сылнымут клубыш кошташ тӱҥалын, тидыже сылнымут пашам умбакыже шуяш кугун полшен.
1999 гыч 2005 ий марте В. Николаев «Закуси горе луковицей» роман дене пашам ыштен, тудо увертаралтдыме сар-влакын ветераныштлан пӧлеклалтын. Романын посна ужашлаже «Ончыко» журналыштат савыкталтын. Тыгак йоча-влакланат ойлымаш ден повестьлам воза.
I, II, III степенян «За безупречную службу» медаль-влак дене наградитлалтын.
Важ-влак
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Эҥыжсола (Маскасола кундем)
Верланыме вер
Руэм посёлко деч 5 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Ананьев (ола)
Ананьев (Ананьїв) — Украиныште Одесса велыште Подольск кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 7 626 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
Подгорный (Кужэҥер кундем)
Подгорный (Подгорная) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 0,5 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1950 ийла мучаште Подгорный ял Топкавлак сола деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Нежнур лесничество
Нежнур лесничество (Нежнурское лесничество) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Нежнур ял деч 2 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
Нежнур лесничество илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Матвеев, Иван Сергеевич
Иван Матвеев (Иван Сергеевич Матвеев) (, Марий Эл У Торъял кундем Кугу Пызак ял —, Йошкар-Ола) — марий актер, РСФСР-ын сулло артистше (1978), Марий АССР-ын Калык артистше (1970).
Ворошилово
Ворошилово (Ворошилово) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Косолоп ял деч 8 километр тораште лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Рутка Гриве
Рутка Гриве (Рутка Гриве, Руткннская Грива) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Рутка ял ваштареш, Коротни сола деч 4 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Клевань
Клевань (Клевань) — Украиныште Ровно велыште Ровно кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 7 729 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Покровский
Покровский хутор мут ончыктен кертеш:
Тошметсола
Тошметсола (Досметкино) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Шеҥше ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 180 еҥ (2004 ий), 106 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шеҥше ял деч 11 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Курыктӱр (Килемар кундем)
Курыктӱр (Кырыктӹр, Большая Арда) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 143 еҥ (2004 ий), 132 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Арде сола деч 1 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Семёновка
Семёновка мут ончыктен кертеш:
Похросола
Похросола (Похросола, Покровское) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Кугусола ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 89 еҥ (2001 ий), 51 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Кугусола сола деч 1 километр касвел могырно верланен.
Сола лӱм
Солан лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «похро» + «сола» = «похросола».
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Мелковский
Мелковский (Мелковский) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Быковка ял деч 16 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1970-ан ийла мучаште Мелковский посёлко шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Изи Маршан почиҥга
Изи Маршан почиҥга (Мӱндыр Лук) (Кучук Памаш) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Волаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 6 еҥ (2003 ий), 3 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Весшӱргӧ ял деч 7 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Регенсола (У Роҥго кундем)
Регенсола (Николаевка) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Михайловка ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 0 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Михайловка ял деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Локса
Локса (Loksa) — ола Эстонийыште. Калыкчот: 2 541 еҥ (2021 ий).
Рени
Рени (Рені) — Украиныште Одесса велыште Измаил кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 17 736 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
Ӱлыл Аръюнгывуй
Ӱлыл Аръюнгывуй (Ӱл Аръюнгывуй, Нижнее Сарлайкино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Виловат ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 161 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Виловат сола деч 5 километр касвелне лийын шога.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Курыкпомыш
Курыкпомыш — курык кӧргысӧ вынем, яра вер.
*
Кура
Кура эҥер (მტკვარი — Мтквари, Kür, Kura) — Кавказшеҥгелыште кужу эҥер. Эҥерын кужытшо — 1364 километр.
Копонэҥер
Верланыме вер
Усола сола деч 2 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Пантуши
Пантуши мут ончыктен кертеш:
У Афонысо курыкпомыш
У Афонысо курыкпомыш (ончыч — Анакопийысе поргем; Афон Ҿыцтәи аҳаҧы, Новоафонская пещера) — курыкпомыш У Афон олаште, Абхазий.
Категорий:У Афонысо курыкпомыш
У Рутка
У Рутка (У Рутка, Новая Рутка) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Коротни сола деч 3 километр тораште лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Янык (Маскасола кундем)
Янык (Яныково) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Руэм ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 78 еҥ (2002 ий), 93 еҥ (2010 ий) , 98 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Руэм посёлко деч 1,5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Шаранер
Шаранер (Шаранер) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 0,5 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1980 ийыште Шаранер ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Гоща
Гоща (Гоща) — Украиныште Ровно велыште Ровно кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 5 353 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Красногорка (Йӱрнӧ кундем)
Красногорка (Красногорка) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 10 километр йӱдвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Усурт
Усурт (Новый Юрт) – Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Шеҥше ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 123 еҥ (2003 ий), 99 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шеҥше ял деч 2 километр касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Новино
Новино (Новино) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Михайловка сола деч 6 километр кечывалвелне лийын шоген.
Кучмыжвал
Кучмыжвал (Кучмыжвал, Малая Арда) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 328 еҥ (2004 ий), 251 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Арде сола деч 1 километр йӱдвел могырно верланен.
Новино
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Кучмыжвал
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Южное (ола)
Южное (Южне) — Украиныште Одесса велыште Одесса кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 32 677 еҥ (2021 ий).
Кугу Човыксола
Верланыме вер
Овалже ял деч 1 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1928 ийыште ӱярня тылзын 30-шо кечынже Изи Човыксола ял дене пырля ик пырляштарыме Човыксола ялыш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Йыгын
Йыгын (Увер) (Дигино) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Волаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 53 еҥ (2003 ий), 49 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Нежнур чодыра участок
Нежнур чодыра участок (Лесоучасток Нежнурский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Зубори
Зубори (Зубарево) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Нежнур чодыра участок
Верланыме вер
Нежнур ял деч 12 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Зубори
Верланыме вер
Косолоп ял деч 7 километр касвелне лийын шоген.
Нежнур чодыра участок
Эртымгорно
Нежнур чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Эҥермучаш (Топкавлак ял шотан илем)
Эҥермучаш (Энермучаш) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Зубори
Эртымгорно
1970-ан ийлаште Зубори ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Эҥермучаш (Топкавлак ял шотан илем)
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 1,5 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1984 ийыште Эҥермучаш ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Смыга
Смыга (Смига) — Украиныште Ровно велыште Дубно кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 712 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Репин
Репин (Репино) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Какшанмучаш ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 5 еҥ (2002 ий), 28 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кугу Вӱръял
Верланыме вер
Кӱанпамаш ял деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Уланова, Екатерина Валентиновна
Екатерина Уланова (Екатерина Валентиновна Уланова) (, РСФСР, Марий АССР, Йошкар-Ола) — руш серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2007).
Илыш корныжо
Екатерина Уланова 1969 ийын сӱрем тылзын 1-ше кечынже Йошкар-Олаште служышо ешеш шочын. 1984 ийыште 8 классым да фортепиано класс дене Чайковский лӱмеш музык школым пытарен, вара балалайке класс дене Палантай лӱмеш музык училищыште, Н.К. Крупская лӱмеш МГПИ-н историко-филологический факультетыштыже тунемын.
1988 ий гыч Козьмодемьянск оласе музык школышто туныктышылан ыштен. «Наигрыш» самодеятельный калык ансамбльыште шоктен, йоча туныктыш учрежденийыште музык вуйлатыше лийын (1989–1999), музык дене частный школышто классический гитар дене шокташ туныктен, «Яблоко» партийын республикысе пӧлкажын пресс-секретарьже (2003–2004) лийын. 1999 ий гыч «Голос ребёнка» мер организацийым вуйлатышын алмаштышыжлан ыштен.
«Жаркий день. Смеётся лето...» икымше почеламутшо «Марийская правда» газетыште 1988 ийыште савыкталтын. Вара «Молодёжный курьер», «Йошкар-Ола» газет редакцийла дене кылым кучен. Икымше почеламут книгаже, «Лунный смех», 1995 ийыште лектын. Кызыт вич книган авторжо. Усталык пашаштыже посна верым мурым возымаш налеш. Е. Уланован поэзийже лудшо-влакым чон яндарлыкше, кӧргӧ тургыжланымаш, ныжылгылык, келге чон шижмаш да профессионал мастарлык дене сымыстара.
1995 ийыште, икымше чечен сар ылыжме годым, чылажымат шке шинча дене ужаш да тидын нерген возаш манын, шучко пуламыр лӱшкымӧ верлаш миен коштын. Ростов-на-Дону, Грозный олалаште Россий армийын салтакше-влак ончылно почеламутым лудын.
РМЭ МВД-н (1998), «Боевое братство» ушемын (2007) Чап грамотышт, «За ратную доблесть» (2008) медаль дене палемдалтын.
2007 ий годсек Россий писатель ушемын йыжынъеҥже.
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Нужа химзавод илем
Нужа химзавод илем (Селение Нужииский химзавод) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Нежнур ял деч 9 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1961 ийыште Нужа химзавод илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Изи Тавра
Изи Тавра (Акадыр) (эрвел марла Ака Тӓврӓ, Малая Тавра) – Российыште Свердловск велын Арти оласе йырвелыштыже верланыше Изи Тавра ял шотан илымыш пурышо сола. Калыкчот: 627 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Арти ола сынан посёлко деч 50 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Свердловск велысе марий илымверла Категорий:Арти оласе йырвелысе илымверла
Пантуши (У Роҥго кундем)
Пантуши (Новосёлово) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Токпайэҥер ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 15 еҥ (2002 ий), 11 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Токпайэҥер посёлко деч 8 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Кугунур (Курыкмарий кундем)
Кугунур (Когоныр, Мидяково) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Усола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 57 еҥ (2001 ий), 43 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Усола сола деч 5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Кугунур
Кугунур мут ончыктен кертеш:
Липовка
Липовка (Липовка) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1984 ийыште кылме тылзын 25-ше кечынже Липовка ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Пуял (Маскасола кундем)
Пуял (Пуял) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Руш Кукмор ял шотан илемы пурышо ял. Калыкчот: 22 еҥ (2002 ий), 18 еҥ (2010 ий) , 21 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Руш Кукмор ял деч 1,5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Шактемваж
Шактемвож (Шактемваж, Шактенваж) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Виловат ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 89 еҥ (2001 ий), 75 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Виловат сола деч 8 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Кузьмин выселке
Верланыме вер
Рутка эҥерын шола серыштыже Рутка Гриве ял воктене лийын шоген.
Литератур
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Фадеева, Маргарита Андреевна
Маргарита Фадеева (Маргарита Андреевна Фадеева (Смирнова)) (, РСФСР, Чуваш АССР, Шовакшэҥер ола) — руш серызе, Марий Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1980).
Илыш корныжо
Маргарита Фадеева 1927 ийын ӱярня тылзын 2-шо кечынже Чуваш АССР Шовакшэҥер олаш шочын. 1945 ийыште шӧртньӧ медаль дене кыдалаш школым пытарен. Чуваш республикысе Писатель ушем тудлан Литератур институтыш тунемаш каяш направленийым пуэн. Москваш толмек, тудо полиграфий институтын редакционно-издательский факультетышкыже тунемаш пурен. 1951 ийыште институтым пытарымек, Чуваш книга издательствыште редакторлан ышташ тӱҥалын.
1954 ийыште марлан лектын да Йошкар-Олаш куснен. «Молодой коммунист» газет редакцийыште ыштен, ондак корректорлан, вара – серыш да молодёжь пӧлкаште да 20 ий наре – ответственный секретарьлан.
Эше школышто тунеммыж годымак шке гыч тӱрлӧ нерген возкалаш йӧратен. Тудо воштылтышан почеламутлам, туныктышо-влаклан эпиграммым серкален да эсогыл пырля тунемшыже-влак нерген «Будущее тридцати двух» поэмым возен. Школым пытарышаш экзаменыште тудын Мой друг, «Отчизне посвятим...» сочиненийже моло-влак коклаште ойыртемын палемдалтын, верысе газетыште савыкталтын, тудым радио дене лудыныт.
Сылнымут пашаже пелашыже А.И. Смирновын сылнымут тыршымашыже дене чот кылдалтын. Нунын пырля возымо ойлымаш-влак сборник «Самое важное» маналтын, 1957 ийыште лектын. 1959 ийыште «Дружная семья» йомакышт савыкталтын. Да, мутат уке, эн ойыртемалтше произведенийышт шуко лудшыеҥын йӧратыме «Приключения Петрушки» йомак-повесть лийын, тудо 1963 ийыште лектын. Варажым ты повесть «Друзья растений: Петрушка в стране Трафарета», «Волшебная книга: Петрушка у людей» да икмыняр моло книгаште шуйнен. Нуно немыч, молдаван, узбек йылмылаш кусаралтыныт.
М. Фадеева юбилей медаль-влак, ВЛКСМ ЦК-н «Трудовая доблесть» Палыже, МАССР Кӱшыл Каҥаш Президиумын Чап грамотыж дене палемдалтын. МАССР тӱвыран сулло пашаеҥже (1980).
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак
Килия
Килия (Кілія) — Украиныште Одесса велыште Измаил кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 18 745 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
Квасилов
Квасилов (Квасилів) — Украиныште Ровно велыште Ровно кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 9 344 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Руй (У Торъял кундем)
Руй (Руй) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Крешын Руй ял деч 1 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште Руй ял Кугу Руй ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Усурт Вараҥыж
Усурт Вараҥыж (Токпердино) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Шеҥше ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 295 еҥ (2004 ий), 249 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шеҥше ял деч 4,5 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Новотроицк (ыҥ-влак)
Новотроицк мут ончыктен кертеш:
Степань
Степань (Степань) — Украиныште Ровно велыште Сарны кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 4 160 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Васалай
Васалай (Басалаево) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Салтакъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 118 еҥ (2005 ий), 89 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Салтакъял сола деч 9 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Нурӱмбал
Нурӱмбал мут ончыктен кертеш:
Хисамутдинова, Елена Фаридовна
Елена Хисамутдинова (Елена Фаридовна Хисамутдинова) (, РСФСР, Марий АССР, Йошкар-Ола) — руш серызе, почеламутчо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2005).
Илыш корныжо
Елена Хисамутдинова 1979 ийын ага тылзын 4-ше кечынже Марий АССР Йошкар-Олааште шочын. 9-ше №-ан кыдалаш школым пытарымек, МарГТУ-ш пурен. 2003 гыч 2005 ийлаште М. Горький лӱмеш Литератур институтын Кӱшыл литератур курсыштыжо тунемын. 2006 ий гыч РМЭ-се Писатель ушемын сылнымут консультантшылан ышта.
Кугу Вочканур
Кугу Вочканур (Большой Вочканур) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Хисамутдинова, Елена Фаридовна
Илыш корныжо
14 ияш поэзийлан кумылаҥын. «Красиво озеро ночное. Тишина...» икымше почеламутшо 1995 ийыште школысо пырдыжгазетыште лектын. МарГТУ-што тунеммыж годым шуко возен. «Сылнымут шыже» семинар-каҥашыште лиеден. Шинчалан койшо поэзий дебютшо «Дружба» альманахыште лийын (2000), тунам тушто кугу почеламут аршашыже савыкталтын. Кӱшыл литератур курсышто тунеммыж годым Ю.Кузнецов ден В.Сорокинын семинарыштышт тыршен. Почеламутшо-влак ВЛК-се колыштшо-влакын поэзий да прозо антологийыштышт, «День поэзии Литературного института» альманахыште (2004) савыкталтыныт. Е. Хисамутдинован посна почеламут книгаже («Разговор») 2005 ийыште лектын.
Кугу Вочканур
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1966 ийыште Кугу Вочканур ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Хисамутдинова, Елена Фаридовна
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Кораксола
Кораксола мут ончыктен кертеш:
Кугу Карлыган
Кугу Карлыган (Большой Карлыган) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше ял. Карлыган ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 932 еҥ (2000 ий), 837 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Марий Тӱрек ола сынан посёлко деч 41 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Кугэҥер
Кугэҥер мут ончыктен кертеш:
Кучмыждӱр
Кучмыждӱр (Кучмыждӹр, Умятеево) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 88 еҥ (2004 ий), 64 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Арде сола деч 7 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Вилково
Вилково (Вилкове) — Украиныште Одесса велыште Измаил кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 7 712 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
Новотроицк (У Роҥго кундем)
Новотроицк (Новотроицкое) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Токпайэҥер ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 10 еҥ (2004 ий), 2 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Токпайэҥер посёлко деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Изи Вочарма
Изи Вочарма (Малая Вочерма) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Изи Отарке
Верланыме вер
Нежнур ял деч 8 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1977 ийыште Изи Отарке ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Мелковка
Мелковка (Мелковка) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Быковка ял деч 15 километр йӱдвелне лийын шоген.
Изи Вочарма
Эртымгорно
1989 ийыште Изи Вочарма ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Мелковка
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1984 ийыште шыжа тылзын 25-ше кечынже Мелковка ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Изи Вочарма
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Надежда выселке
Верланыме вер
Рутка эҥерын пурла серыштыже Рутка Гриве ял воктене лийын шоген.
Литератур
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Кабаксола (Морко кундем)
Кабаксола (Кабаксола) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Волаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 31 еҥ (2003 ий), 25 еҥ (2010 ий).
Млинов
Млинов (Млинів) — Украиныште Ровно велыште Дубно кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 8 401 еҥ (2021 ий).
Кабаксола (Морко кундем)
Верланыме вер
Волаксола ял деч 3 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Млинов
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Кабаксола (Морко кундем)
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Чопак (Морко кундем)
Чопак (Чепак ял) (Чепаково) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Шеҥше ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 132 еҥ (2004 ий), 101 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шеҥше ял деч 5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Руй Полянка
Руй Полянка (Руй Полянка) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Эртымгорно
1949 ийыште шорыкйол тылзын 20-шо кечынже Руй Полянка Овалже ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Кӱшылсола
Кӱшылсола (Кӱшӹлсола, Сенюшкино) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 126 еҥ (2004 ий), 80 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Арде сола деч 5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Немычсола (Морко кундем)
Немычсола (Изинур Немыч) (Немецсола) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Волаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 113 еҥ (2003 ий), 96 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Весшӱргӧ ял деч 9 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Визым
Визым (Визимка) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Салтакъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 41 еҥ (2005 ий), 41 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Салтакъял сола деч 2 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Татарбунары
Татарбунары (Татарбунари) — Украиныште Одесса велыште Белгород-Днестровский кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 10 836 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
У Ургаш
У Ургаш (Новый Ургаш) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Вечын ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 5 еҥ (2004 ий), 12 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Ургакш посёлко деч 10 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Байса
Байса (Поса) (Байса) – Российыште Киров велын Вӱрзым кундемыштыже верланыше Поса ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 904 еҥ (2002 ий), 669 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Вӱрзым ола деч 29.7 километр (39 км – авто дене) йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Вӱрзым кундемысе илымверла Категорий:Киров велысе марий илымверла
Кугу Торъял
Кугу Торъял (Большой Торъял) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Тошто Торъял сола деч 0,7 километр эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште сорла тылзын 27-ше кечынже Кугу Торъял, Кӱшыл Торъял. Ӱлыл Торъял ялла да Тошто Торъял сола ик пырляштарыме Тошто Торъял солаш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Клесов (ола сынан посёлко)
Клесов (Клесів) — Украиныште Ровно велыште Сарны кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 4 669 еҥ (2021 ий).
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Моршавино
Моршавино (Моршавино) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1984 ийыште теле тылзын 25-ше кечынже Моршавино ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Кугу Кугушӱргӧ
Кугу Кугушӱргӧ (Большая Кугушерга) – Российыште Киров велын Яраҥ кундемыштыже верланыше Кугушӱргӧ ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 25 еҥ (2002 ий), 1 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Яраҥ ола деч 20.7 километр (24 км – авто дене) кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Яраҥ кундемысе илымверла Категорий:Киров велысе марий илымверла
Марий Нужа
Верланыме вер
Нежнур ял деч 7 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Марий Нужа ял Руш Нужа ял дене пырля ик пырляштарыме Нужа ялыш савырненын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Лапсола (Килемар кундем)
Лапсола (Сорокаево) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 33 еҥ (2004 ий), 25 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Арде сола деч 9 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Сурты
Верланыме вер
Руш Кукмор ял деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Алгасер
Алгасер (Алгасир, Алгаскино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Микряк ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 30 еҥ (2001 ий), 27 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Микряк сола деч 8 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
«За мир» колхозын паша участокшо
«За мир» колхозын паша участокшо (Производственный участок колхоза "За мир") — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Нуж-Ключ ял деч 7 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште «За мир» колхозын паша участокшо пытен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Кенче
Кенче (Кенче) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Салтакъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 13 еҥ (2005 ий), 10 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Салтакъял сола деч 1 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Изи Коршун
Изи Коршун (Малые Коршуны) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Сысоево ял деч 5 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1965 ийыште Изи Коршун ял Пумарий ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Лап Пӱнчер
Лап Пӱнчер (Лап Йӓктерлä, Мартышкино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Усола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 74 еҥ (2001 ий), 78 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Усола сола деч 1,5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Косолап
Косолап (Косолапово) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше сола. Косолап ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 1616 еҥ (2000 ий), 1560 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Марий Тӱрек ола сынан посёлко деч 18 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Новая Липовка
Новая Липовка (Новая Липовка) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Быковка ял деч 15 километр йӱдвелне лийын шоген.
Арциз
Арциз (Арциз) — Украиныште Одесса велыште Болград кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 14 355 еҥ (2021 ий).
Новая Липовка
Эртымгорно
1890-ан ийлаште Новая Липовка ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Арциз
Категорий:Одесса велысе олала
Шопкер (Виловат ял шотан илем)
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Кӱшыл Торъял
Кӱшыл Торъял (Верхний Торъял) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Тошто Торъял сола деч 0,5 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште сорла тылзын 27-ше кечынже Кӱшыл Торъял, Кугу Торъял. Ӱлыл Торъял ялла да Тошто Торъял сола ик пырляштарыме Тошто Торъял солаш савырненыт.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Руш Шуй
Руш Шуй (Русский Шуй) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Тошто Торъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 59 еҥ (2002 ий), 25 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Токтарсола ял деч 8 километр йӱдвел-касвел могырно Шуй эҥерын шола серыштыже верланен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Марий Чодыраял (Морко кундем)
Марий Чодыраял (Мари-Чодраял) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Шеҥше ял деч 2 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште Марий Чодыраял ял Тат-Чодыраял ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Рокитное (ола сынан посёлко, Ровно вел)
Рокитное (Рокитне) — Украиныште Ровно велыште Сарны кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 6 704 еҥ (2021 ий).
Демидовка (Ровно вел)
Демидовка (Демидівка) — Украиныште Ровно велыште Дубно кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 587 еҥ (2021 ий).
Рокитное (ола сынан посёлко, Ровно вел)
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Демидовка (Ровно вел)
Категорий:Ровно велысе ола сынан посёлкыла
Кугу Кожлаял
Кугу Кожлаял (Большой Кожлаял) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Волаксола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 128 еҥ (2004 ий), 107 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Волаксола ял деч 7 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Руш Нужа
Руш Нужа (Русская Нужа) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Нежнур ял деч 7 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Руш Нужа ял Марий Нужа ял дене пырля ик пырляштарыме Нужа ялыш савырненын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Нуж-Ключ лесникын пӧртшӧ
Верланыме вер
Нуж-Ключ ял деч 1 километр касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1966 ийыште Нуж-Ключ лесникын пӧртшӧ пытен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Унчо (Юлын эҥерйолжо)
Унчо эҥер (Унжа) — Российыште Вологда да Кострома веллаште йогышо эҥер, Юл эҥерын шола эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо — 426 километр.
Этимологий
Лӱм «Унчо» палымут «ӱҥышӧ» гыч.
Категорий:Вологда велысе эҥерла Категорий:Кострома велысе эҥерла
Черкасово
Черкасово (Черкасово) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Руш Кукмор ял шотан илемы пурышо ял. Калыкчот: 6 еҥ (2002 ий), 14 еҥ (2010 ий) , 6 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Руш Кукмор ял деч 3 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Нужэҥер
Нужэҥер (Нуженер) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Михайловка ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 50 еҥ (2004 ий), 46 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Михайловка ял деч 2 километр кечывалвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «нуж» + «эҥер» = «нужэҥер». «Нужъял» — Нуж эҥер воктен верланыше ял.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Теплодар
Теплодар (Теплодар) — Украиныште Одесса велыште Одесса кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 9 958 еҥ (2021 ий).
Категорий:Одесса велысе олала
Руш Эсымбай
Руш Эсымбай (Русское Есимбаево) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Какшанмучаш сола деч 5 километр тораште Нурмо эҥер воктене лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш Руш Эсымбай ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Мадар хутор
Мадар хутор (Мадарский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше Арде ял шотан илемыш пурышо хутор. Калыкчот: 107 еҥ (2004 ий), 89 еҥ (2010 ий).