cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Илюшкино пристань
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
714
714 ий — VIII курымын ийже.
Летичев
Летичев (Летичів) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 10 244 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
Петровский (ыҥ-влак)
Петровский мут ончыктен кертеш:
Нердаш
Нердаш (Нердашево) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Азаново ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 57 еҥ (2010 ий), 60 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Азаново сола деч 3 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Липовец (ола)
Липовец (Липовець) — Украиныште Винница велыште Винница кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 8 093 еҥ (2021 ий).
Категорий:Винница велысе олала
Марий Элысе илымверла
Марий Элысе илымверла:
Кугу Ноля
Кугу Ноля (Большая Ноля) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Сидорово ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 262 еҥ (2010 ий), 295 еҥ (2014 ий).
Марий Элысе илымверла
Сотнур ял шотан илем
*
716
716 ий — VIII курымын ийже.
Кугу Ноля
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
716
Кӧ колен
Категорий:716Категорий:VIII курым
Лайсола
Лайсола (Лайсола) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 119 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кельмаксола деч 1 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Нольыкмарий выселке
Нольыкмарий выселке (Выселок из деревни Большая Коклала) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Нольыкмарий ял воктене лийын шоген.
Эртымгорно
Нольыкмарий ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Унжа
Унжа (Русская Унжа) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Элнет сола деч 2,5 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште вӱдшор тылзын 5-ше кечынже Унжа ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Андреева, Людмила Анатольевна
Людмила Анатольевна Андреева ( РСФСР, Башкир АССР, Мишкан кундем, Чорай ял)  — марий шанчызе, йылмызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2008).
Тумерсола (Краснокам кундем)
Тумерсола (Илестанбәт, Илистанбетово) Российыште Пошкырт Элын Краснокам кундемыштыже верланыше Музек ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 168 еҥ (2002 ий), 172 еҥ (2009 ий) , 182 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Николо-Берёзовка сола деч 16,5 километр (24 км – авто дене) йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Краснокам кундемысе илымверла
Лесохимик технический станций
Лесохимик технический станций (Техническая станция Лесохимик) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
Лесохимик технический станций илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Пекшек
Пекшек (Бикшик) (Бикшиково) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше Монаръял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 287 еҥ (2002 ий), 282 еҥ (2009 ий) , 277 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Мишкан сола деч 19 километр (22 км – авто дене) кечывалвел-касвел могырно верланен.
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
717
717 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:717Категорий:VIII курым
Нурмучаш (Курыкмарий кундем)
Нурмучаш (Нырмычаш, Ахперка) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Озьорка ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 55 еҥ (2001 ий), 27 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Озьорка ял деч 4 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Муза
Муза (Муза) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Васильевский ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 7 еҥ (1999 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Васильевский ял деч 4 километр эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Кодра (Киев вел)
Кодра (Кодра) — Украиныште Киев велыште Буча кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 1 421 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
Янаул кундем
Янаул кундем (Янаульский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Янаул.
*
Меджибож
Меджибож (Меджибіж) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 1 296 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
Павлушата
Верланыме вер
У Торъял ола сынан посёлко деч 1 километр йӱдвелне Лемде эҥерын шола серыштыже лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1966 ийыште Павлушата ял У Торъял ола сынан посёлко деке ушалтын, Ужар уремышкыже (ул. Зелёная) савырнен.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Башкир
Башкир (Башкири) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Топкавлак ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 8 еҥ (2005 ий), 6 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 2,5 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Курыкйымал
Курыкйымал мут ончыктен кертеш:
Корчакъял
Корчакъял (Корцакал, Корчаково) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Виловат ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 75 еҥ (2001 ий), 70 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Виловат сола деч 3 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Ердӱр (Морко ола сынан илем)
Ердӱр (Юрдур) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже верланыше Морко ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 313 еҥ (2004 ий), 264 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Морко ола сынан посёлко деч 7 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Серов (ола)
Серов (Серов) - ола Российыште, Свердловск велыште.
Серов - кӱлешан экономик, транспорт да тӱвыра рӱдыжӧ.
Уроженцы
Безотосный, Виктор Михайлович (род. 25 января 1954) — советский и российский историк, специалист в области Наполеоновских войн.
Тамара Ивановна Нетыкса (род. 4 января 1949) — российская разведчица-нелегал, полковник Службы внешней разведки в отставке.
Аблякимов, Энвер Азизович (род. 2 апреля 1948) — премьер-министр Чувашии, родился в Новой Коле, впоследствии включенной в состав города Серов.
Анастасия Алексеевна Горшкова (род. 13 марта 1987)(1987 г.р.) — дизайнер и скульптор, известный в профессиональных кругах
Эртымгорно
Категорий:Свердловск велысе олала
Изи Мунамарий
Изи Мунамарий (Малая Мунамарь) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Косолап ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 148 еҥ (2000 ий), 120 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Косолап сола деч 10 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Новотроицк
Новотроицк (Новотроицк) — ола Российыште, Орынбор велыште.
Эртымгорно
Категорий:Оренбург велысе олала
718
718 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:718Категорий:VIII курым
Десна (Винница вел)
Десна (Десна) — Украиныште Винница велыште Винница кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 1 323 еҥ (2021 ий).
Категорий:Винница велысе ола сынан посёлкыла
Йошкарсер (Эмансола ял шотан илем)
Йошкарсер (Якшарсир, Красная Горка) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Эмансола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 69 еҥ (2001 ий), 69 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Эмансола сола деч 2 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Кукуевка
Кукуевка (Кукуевка) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Оршанке ял деч 1 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1918 ийыште Кукуевка ял Оршанке ола сынан посёлкын Большевистский уремышкыже савырнен.
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
719
719 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:719Категорий:VIII курым
Петухово пристань
Петухово пристань (Пристань Петухово) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
1940-ан ийлаште Петухово пристань илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Гареев, Игорь Сайпанович
Игорь Сайпанович Гареев (, РСФСР, Пошкырт АССР, Мишкан кундем, Нерге ял) — марий историк, шанчызе, туныктышо, историй шанче кандидат (1999), доцент.
Илыш корныжо
Игорь Сайпанович Гареев 1971 ийын пеледыш тылзын 22-шо кечынже Пошкырт АССР Мишкан кундем Нерге ялеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий эртымгорнызо-влак Категорий:Марий шанчызе-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Андуганова, Марианна Юрьевна
Марианна Юрьевна Андуганова (, РСФСР, Пошкырт АССР, Нефтекамск ола) — марий шанчызе, йылмызе, туныктышо, филологий шанче кандидат (2002), доцент (2010).
Лаксола
Лаксола (Лаксола) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Вечын ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 3 еҥ (2004 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Андуганова, Марианна Юрьевна
Илыш корныжо
Марианна Юрьевна Андуганова 1972 ийын идым тылзын 24-ше кечынже Пошкырт АССР Нефтекамск олаште шочын.
Литератур
Категорий:Марий йылмызе-влак Категорий:Марий шанчызе-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Лаксола
Верланыме вер
Ӧрша сола деч 2 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Цесис
Цесис (Cēsis, Võnnu, Venden, Кесь, Wenden, Kieś) — ола Латвийыште.
Тыгак ончо
Категорий:Латвийысе олала
Мадар казна пӧрт
Мадар казна пӧрт (Казенный дом Мадарский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
1947 ийыште Мадар казна пӧрт илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
720
720 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:720Категорий:VIII курым
Новотроицк (Маскасола кундем)
Верланыме вер
Сидорово ял деч 2,5 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Руймучаш
Руймучаш (Руймучаш) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «Руй» + «мучаш» = «Руймучаш». «Руймучаш» — Руй эҥерын вӱдмучашыштыже верланыше ял.
Египет
Египет (جمهورية مصر العربية) — эл Африкысе.
Руймучаш
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Египет
Рӱдолаже Каир.
Категорий:Египет
Смирновка (Поранча кундем)
Смирновка (Смирновка) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Элнет сола деч 9 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Песчанка (Винница вел)
Песчанка (Піщанка) — Украиныште Винница велыште Тульчин кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 5 303 еҥ (2021 ий).
Коцюбинское
Коцюбинское (Коцюбинське) — Украиныште Киев велыште Буча кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 16 862 еҥ (2021 ий).
Песчанка (Винница вел)
Категорий:Винница велысе ола сынан посёлкыла
Коцюбинское
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
Кушнаренково кундем
Кушнаренково кундем (Кушнаренковский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Кушнаренково.
*
Андреевка (Мишкан кундем)
Андреевка (Андреевка, Андреевка) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше Чорай ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 39 еҥ (2002 ий), 38 еҥ (2009 ий) , 43 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
721
Кӧ колен
Категорий:721Категорий:VIII курым
Железногорск (Курск вел)
Железногорск (Кӱртньӧ курык ола гыч; Железногорск) — ола Российыште, кок эн кугу ола Курск велыште. Железногорск — кӱлешан экономик, транспорт да тӱвыра рӱдыжӧ.
Изи Сӧреманэҥер
Изи Сӧреманэҥер (Изи Сӧрмӓнӓнгӹр, Малый Серманангер) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Виловат ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 113 еҥ (2001 ий), 96 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Виловат сола деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Никольская Слобода
Никольская Слобода (Никольская Слобода) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Васильевский ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 76 еҥ (1999 ий), 47 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Васильевский ял деч 10 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Пайгыш
Пайгыш (Пайгишево) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Азаново ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 1 еҥ (2010 ий), 1 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Азаново сола деч 3 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
722
722 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:722Категорий:VIII курым
Тошто сурт
Тошто сурт (Тосурт) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Литератур
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Кадрек
Верланыме вер
Агрыз ола деч 63 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Суас Элысе марий илымверла Категорий:Агрыз кундемысе илымверла
Гареева, Марианна Павловна
Марианна Павловна Гареева (1974, РСФСР, Пошкырт АССР, Краснокам кундем, Ушмен ял) — марий шанчызе, туныктышо, педагогике шанче кандидат (2012).
Илыш корныжо
Марианна Павловна Гареева 1974 ийыште Пошкырт АССР Краснокам кундем Ушмен ялеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий шанчызе-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Краево
Краево (Краево) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Оршанке ял деч 2 километр йӱдвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1950 ийлаште Краево высылке Оршанке ола сынан посёлко деке ушалтын. Кызыт Советский уремын ужашыже лиеш.
Лаштык Ярамарий
Лаштык Ярамарий (Лаштык-Ярамор) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Работник
Работник (Работник, Работник) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Озьорка ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 21 еҥ (2001 ий), 13 еҥ (2015 ий).
Лаштык Ярамарий
Верланыме вер
Солнечный посёлко деч 10 километр йӱдвелне лийын шоген.
Работник
Верланыме вер
Озьорка ял деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Лаштык Ярамарий
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1987 ийыште шыжа тылзын 20-шо кечынже Лаштык Ярамарий ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Барышевка
Барышевка (Баришівка) — Украиныште Киев велыште Бровары кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 10 626 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
Вапнярка (Винница вел)
Вапнярка (Вапнярка) — Украиныште Винница велыште Тульчин кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 7 412 еҥ (2021 ий).
Категорий:Винница велысе ола сынан посёлкыла
Кокласола кӱ каръер посёлко
Кокласола кӱ каръер посёлко (Посёлок Коркатовского каменного карьера) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Кокласола ял деч 1 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште Кокласола кӱ каръер посёлко Кокласола ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Алмат кундем
Алмат кундем (Әлмәт районы, Альметьевский район) — Суас Элыште ик кундем. Рӱдола: Алмат.
*
Кугу Соказа
Кугу Соказа (Оло Сухояз) (Большесухоязово) – Российыште Пошкырт Элын Мишкан кундемыштыже верланыше Кугу Соказа ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 702 еҥ (2002 ий), 661 еҥ (2009 ий) , 604 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Мишкан сола деч 31 километр (39 км – авто дене) кечывалвел-касвел могырно верланен.
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Мишкан кундемысе илымверла
Мадар осмолучасток
Мадар осмолучасток (Осмолучасток Мадарский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 8 километр эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1950-ан ийлаште Мадар осмолучасток илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
723
723 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:723Категорий:VIII курым
Сарда
Сарда мут ончыктен кертеш:
Келтей (ыҥ-влак)
Келтей мут ончыктен кертеш:
Курессааре
Курессааре (Kuressaare) — ола Эстонийыште. Калыкчот: 13 097 еҥ (2021 ий).
Категорий:Эстонийысе олала
Пактек
Верланыме вер
Токтарсола ял деч 5 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Яузо
Яузо (Яуза) — эҥер Моско велыште да Моско олаште, Моско эҥерын шола эҥерйолжо. Йогын кугытшо – 48 уштыш.
Пактек
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Яузо
Категорий:Моско велысе эҥерла Категорий:Москосо эҥерла
2017
2017 (кок тӱжем латшымше) ий — григориан кечышот почеш високосный идалык огыл, рушарнян тӱҥалын. Мемнан Курымын 2017-ше ийже, XXI курымын 17-ше ийже.
Российыште экологий идалык семын палемдалтын, Белоруссийыште — Шанче идалык.
Кö колен
Категорий:2017
Калиновка (Фастов кундем)
Калиновка (Калинівка) — Украиныште Киев велыште Фастов кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 5 190 еҥ (2021 ий).
Парат кундем
Парат кундем (Яшел Үзән районы, Зеленодол районы, Зеленодольский район) — Суас Элыште ик кундем. Рӱдола: Парат.
*
Стерлитамак кундем
Стерлитамак кундем (Стерлитамакский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Стерлитамак.
*
Келтей (Калтаса кундем)
Келтей (Оло Кәлтәй) (Большой Кельтей) – Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше ял. Келтей ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 907 еҥ (2002 ий), 923 еҥ (2009 ий) , 759 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Калтаса сола деч 19 километр касвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Калтаса кундемысе илымверла
Кугорнымбал
Кугорнымбал (Дементьево) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Топкавлак ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 166 еҥ (2005 ий), 128 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 1 километр йӱдвел могырно верланен.
724
724 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:724Категорий:VIII курым
Поранча чодырам аралыме пӧрт
Поранча чодырам аралыме пӧрт (Дом лесной охраны Параньгинский, Кордон Ахата) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Элнет сола деч 4 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1962 ийыште илем пытен.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Изи Руял
Изи Руял (Нижний Руял) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Косолап ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 71 еҥ (2000 ий), 47 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Косолап сола деч 12 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Аэропорт (Маскасола кундем)
Аэропорт (Аэропорт) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Сенькан ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 289 еҥ (2010 ий), 307 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Сенькан ял деч 3 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Старый Цинглок участок
Верланыме вер
Шорокундыш ял деч 22 километр кечывалвел-касвел лийын шоген.
Эртымгорно
1930-ан ийлаште Старый Цинглок участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Кирнасовка
Кирнасовка (Кирнасівка) — Украиныште Винница велыште Тульчин кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 4 929 еҥ (2021 ий).
Категорий:Винница велысе ола сынан посёлкыла
Петровский (Йӱрнӧ кундем)
Петровский (Петровское) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Васильевский ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 0 еҥ (2005 ий), 0 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Васильевский ял деч 8 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Ванкенур
Верланыме вер
Оршанке ял деч 0,5 километр эрвел-касвелне лийын шоген.
726
726 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:726Категорий:VIII курым
Ванкенур
Эртымгорно
1930 ийлаште Ванкенур ял Оршанке ола сынан посёлкын Советский уремын да Шкетан пакчан ужашышкыже савырнен.
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Копон
Копон (Копон, Копань) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Эмансола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 108 еҥ (2001 ий), 87 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Эмансола сола деч 4 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Губаев, Сергей Михайлович
Сергей Михайлович Губаев (, РСФСР, Башкир АССР, Калтаса кундем, Калтаса сола) — марий математик, шанчызе, туныктышо, математика шанче кандидат.
Илыш корныжо
Сергей Михайлович Губаев 1961 ийын шорыкйол тылзын 7-ше кечынже Башкир АССР Калтаса кундем Калтаса солаш шочын.
Литератур
Категорий:Марий математик-влак Категорий:Марий шанчызе-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Изи Шундӱр
Изи Шундӱр (Попсола, Черкысола, Шундӱрлап) (Изи Шӹндӹр, Малый Сундырь) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше сола.
Верланыме вер
Виловат сола деч 10 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
1980 ийыште шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Шемпамаш (Шернур кундем)
Шемпамаш (Сидр почиҥга) (Шимпомаш) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Мустай ял деч 3 километр йӱдвелне лийын шоген.
Ял лӱм
Ялын лӱмжӧ ушымо кок марий мут гыч лектын: «шем» + «памаш» = «шемпамаш».
Эртымгорно
1960 ийыште ял пытен.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Экскурсий
Экскурсий (excursio гыч) — иктаж-мом пален налме але каныме шонымаш дене иктаж-кушко тӱшкан коштын савырнымаш.
Категорий:Туризм
Максимовский почиҥга
Максимовский почиҥга (Починок Максимовский) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Палдиски
Палдиски (Paldiski) — ола Эстонийыште. Калыкчот: 3 529 еҥ (2021 ий).
Категорий:Эстонийысе олала
Демидов, Сергей Михайлович
Сергей Михайлович Демидов (, РСФСР, Свердловск ола) — марий шанчызе, медицина шанче кандидат (1992), медицина шанче доктор (2001), профессор (2003), Россий Федерацийын сулло врачше (2006).
Илыш корныжо
Сергей Михайлович Демидов 1960 ийын вӱдшор тылзын 9-ше кечынже Свердловск олаште шочын.
Литератур
Категорий:Марий шанчызе-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Мольбищенский чодырам аралыме пӧрт
Верланыме вер
Арде сола деч 5 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1961 ийыште Мольбищенский чодырам аралыме пӧрт илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
727
Кӧ колен
Категорий:727Категорий:VIII курым
Калиновка (Бровары кундем)
Калиновка (Калинівка) — Украиныште Киев велыште Бровары кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 3 815 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
Липовцы
Липовцы (Липовцы) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кугу Кодам ял деч 7 километр йӱдвелне лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Экологий
Категорий:Биологий ужаш *
Боровское
Боровское (Боровское, Боровское) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Коротни сола деч 21 километр да Озьорка ял деч 15 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
728
728 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:728Категорий:VIII курым
Сутиски
Сутиски (Сутиски) — Украиныште Винница велыште Винница кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 5 976 еҥ (2021 ий).
Категорий:Винница велысе ола сынан посёлкыла
Воштырма
Воштырма (Оштырма, Ошторма) — эҥер Киров велыште да Суас Элыште. Виче эҥерын пурла эҥерйолжо. Йогын кугытшо – 36 километр.
Категорий:Киров велысе эҥерла Категорий:Суас Элысе эҥерла
Эра
Эра (aera) — ий-влакым шотлаш тӱҥалме жап, тыгак жапым шотлымо радам. Эртымгорнысо иктаж-мо дене ойыртемалтше кужу жап, эпохо.
Копылова, Марина Леонидовна
Илыш корныжо
Марина Копылова 1959 ийын сорла тылзын 17-ше кечынже Марий АССР Йошкар-Олаште шочын. Школым пытарымек, республикысе типографийын комыжлымо цехыштыже ыштен. Ик ий гыч Н.К. Крупская лӱмеш МГПИ-н историко-филологический факультетшын студенткыже лийын, кум курсым тунемын. Тыгодымак посна еҥ дечын музыклан да академический вокаллан тунемын. 1980–1983 ийлаште Республикысе Руш академический драмтеатрыште сӱретче-декораторлан ыштен. МВД ДК пеленсе самырык-влакын театр студийыштым вуйлатен. Вара Москош каен, Ролан Быковын рӱдерже пеленсе «Магистраль» ден «Чёрная курица» сылнымут ушемыш коштын. Эрыкан колыштшо семын ВГИК-ын сценарий пӧлкажын курсыштыжо лиеден.
1984–1990 ийлаште Москосо полиграфий институтышто тунемын. Тунеммыж годым М.В. Ломоносов лӱмеш МГУ пелен СССР-ысе калык-влакын фольклор ден этнографийыштын Самырык-влакын рӱдерыштын Славян студийышкышт коштын.
Институтым пытарымек, М. Горький лӱмеш Литератур институтын аспирантурышкыжо пурен. Андрей Платоновын творчествыжым шымлен. «Молодая гвардия», «Сельская молодёжь», «Трамвай» журналлаш возен. Республикыш пӧртылмек, 1995–1996 ийлаште «Вертеп» фольклор-театр тӱшкам чумырен, вара тудо йӱлаш пурышо культурылан да тудым шарыше-влаклан полшышо «Сретенье» самырык-влакын Марий республиканский мер организацийышкышт савырнен.
М. Копылова 1980 ийлаште ик гана веле огыл «Сылнымут шыже» семинар-каҥашлаште (Йошкар-Ола) лиеден. Самырык фольклорист-влакын Всесоюзный семинарыштышт (Руза, 1987), Российысе антрополог ден этнограф-влакын конгрессыштышт лийын.
Шке сылнымут пашажым тудо эртак фольклор дене кылден. Ик гана веле огыл шанче-практик конференцийлаште мутым ойлен, сылнымут таҥӱчашлаште вийжым терген, ончыл верым наледен. Марий туныктыш институтын (1991), РМЭ Тӱвыра министерствын (2004) Чап грамотышт дене палемдалтын.
Шкенжын южо журналист да сылнымут пашажым «М.К.» да «Твой Тряпичкин» шоялӱм дене палемда. 2003 ий гыч Россий писатель ушемын йыжыҥъеҥже.
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
Пӱ (Вичын эҥерйолжо)
Пӱ вӱд (Буй) — Российыште Киров велыште да Марий Элыште йогышо эҥер, Виче эҥерын пурла эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо — 92 километр.
Категорий:Марий Элысе эҥерла Категорий:Киров велысе эҥерла
Александров, Александр Михайлович
Александр Александров (Александр Михайлович Александров) (, Марий АССР, Морко кундем, Кугу Кожлаял ял —, Йошкар-Ола ола) — марий серызе, почеламутчо, шанчызе, филологий шанче кандидат (1972).
Илыш корныжо
Александр Александров 1937 ийын теле тылзын 10-шо кечынже Марий АССР Морко кундем Кугу Кожлаял ялеш туныктышо ешеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий почеламутчо-влак Категорий:Марий шанчызе-влак
Эпопей
Эпопей (ἐποποιΐα, «ой, мут» гыч +  «чоҥем») — кугу эртымгорно событий-влак нерген кумда эпик сылнымут ойсаска.
Кна (эҥер)
Кна (Кенә, Кня) — эҥер Суас Элыште. Воштырма эҥерын пурла эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо – 13 километр.
Категорий:Суас Элысе эҥерла
Ворзель
Ворзель (Ворзель) — Украиныште Киев велыште Буча кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 6 618 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
729
729 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:729Категорий:VIII курым
Пӱнчер (Мишкан кундем)
Верланыме вер
Мишкан сола деч 28 километр кечывалвел-касвелне лийын шога (34 км — авто дене).
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
1-ше Марковский почиҥга
1-ше Марковский почиҥга (Починок 1-й Марковский) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Оршанке ял деч 1 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1930 ийлаште 1-ше Марковский почиҥга ял Оршанке ола сынан посёлкын Советский уремын ужашышкыже савырнен.
Эрмитаж
Кугыжаныш Эрмитаж — Санкт-Петербургысо сылнештарыме да тӱвыра-эртык тоштер, тӱнямбалне ик эн кугу тоштерлан шотлалтеш.
* Эрмитаж Эрмитаж Категорий:Коллекции древнеегипетского искусства
Силламяэ
Силламяэ (Sillamäe) — ола Эстонийыште. Калыкчот: 12 230 еҥ (2021 ий).
Категорий:Эстонийысе олала
Пектансола
Пектансола (Памаши) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже верланыше Масканур ял шотан илемыш пурышо марий ял. Калыкчот: 42 еҥ (2002 ий), 26 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кӱанпамаш ял деч 1 километр эрвел могырно верланен.
Помыч
Помыч (Фомичи) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Топкавлак ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 12 еҥ (2005 ий), 4 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 2 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Петриков
Петриков (Петриково) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Азаново ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 18 еҥ (2002 ий), 32 еҥ (2010 ий) , 23 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Азаново сола деч 2 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
730
730 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:730Категорий:VIII курым
Савак
Савак (Сабака) — Российыште Киров велыште да Марий Элыште йогышо эҥер, Пӱ вӱдын шола эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо — 24 километр.
Категорий:Марий Элысе эҥерла Категорий:Киров велысе эҥерла
Александров, Валерий Сергеевич
Валерий Александров (В. Токтамыж) (Валерий Сергеевич Александров) (, Марий АССР, Шернур кундем, Токтамыж ял — 2005) — марий серызе.
Илыш корныжо
Валерий Александров 1951 ийын шорыкйол тылзын 10-шо кечынже Марий АССР Шернур кундем Токтамыж ялеш кресаньык ешеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий серызе-влак
Отар чодырам аралыме пӧрт
Отар чодырам аралыме пӧрт (Дом лесной охраны Отарский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 10 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1980-ан ийлаште Отар чодырам аралыме пӧрт илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Растегаиха
Верланыме вер
Васильевский ял деч 4 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Федоткино чодыра участок
Федоткино чодыра участок (Лесоучасток Федоткино) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Шорокундыш ял деч 14 километр кечывалвел-эрвел лийын шоген.
Эртымгорно
1960-ан ийлаште Федоткино чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Петухи
Петухи (Петухи) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Элнет сола деч 3 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1960 ийыште вӱдшор тылзын 22-шо кечынже Петухи ял шотлымо данный-влак лукталтын, Кишкинск ял деке ушнен.
Дорожный
Дорожный (Дорожный) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Сенькан ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 418 еҥ (2010 ий), 445 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Сенькан ял деч 0,5 километр касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Шпиков
Шпиков (Шпиків) — Украиныште Винница велыште Тульчин кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 3 045 еҥ (2021 ий).
Категорий:Винница велысе ола сынан посёлкыла
Луксола
Луксола (Лыксола, Луково) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Эмансола ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 55 еҥ (2001 ий), 58 еҥ (2015 ий).
Верланыме вер
Эмансола сола деч 2 километр кечывалвел могырно верланен.
Экономике
Экономике (οἶκος — сурт, озанлык да  — ном гыч) — мерысе лектышан вийын кӱкшытшылан келшен толшо ыштыме кыл поянлык; мерыште лектышын тӱҥ йӧнжӧ.
Балтач кундем
Балтач кундем (Балтачевский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Старобалтачево.
*
731
731 ий — VIII курымын ийже.
Ставище (Киев вел)
Ставище (Ставище) — Украиныште Киев велыште Белая Церковь кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 6 218 еҥ (2021 ий).
731
Кӧ колен
Категорий:731Категорий:VIII курым
Ока
Ока (Йока; Хура Атăл; Ука; Ока) — Российыште Орёл, Тула, Калуга, Моско, Рязань, Владимир да Угарман веллаште йогышо эҥер, Юл эҥерын пурла эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо – 1498,6 километр.
Ставище (Киев вел)
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
Ока
Эҥерын лӱмжӧ
Лӱмжӧ «йогаш» койыш мут гыч.
Категорий:Моско велысе эҥерла Категорий:Орёл велысе эҥерла Категорий:Тула велысе эҥерла Категорий:Калуга велысе эҥерла Категорий:Рязань велысе эҥерла Категорий:Владимир велысе эҥерла Категорий:Угарман велысе эҥерла
Нурсола (Морко кундем)
Верланыме вер
Арын сола деч 1 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
1973 ийыште Ердӱр ял Арын сола деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Шахте
Шахте (Schacht гыч) — мланде кӧргӧ поянлыкым лукмо ыштыквер, тыгак лукмо вер.
* Категорий:Луктедыше промышленность
732
732 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:732Категорий:VIII курым
Коробейников, Сергей Ильич
Сергей Коробейников (Сергей Ильич Коробейников) (, РСФСР, Марий АССР, Йошкар-Ола) — руш серызе, педагогике шанче кандидат (2004), Россий Cерызе-влак ушемын йыжъеҥже (2002).
Илыш корныжо
Сергей Коробейников 1953 ийын пеледыш тылзын 21-ше кечынже Берлиныште шочын. Йочаж годсекак спортлан, музыклан кумылаҥын. Йошкар-Оласе 6-шо №-ан кыдалаш школым пытарымек, М.Горький лӱмеш МПИ-н механический факультетышкыже пурен. Кок ий тунеммек, заочный пӧлкаш куснен. Вара Н.К. Крупская лӱмеш МГПИ-н индустриально-педагогический факультетышкыже пурен. Тудым пытарымек, 1972–1974 ийлаште Совет Армий радамыште служитлен. 1978 гыч 1983 ий марте «Марспецстроймеханизаций» чоҥышо-монтажный управленийын трестыштыже тӱрлӧ инженер пашаште ыштен. 1983 ий гыч С. Коробейников республикысе МВД органлаште ыштен. 1995 ийыште тудым Новотроицкысе воспитательный колонийыш пашаш кусарат. 1996 ий гыч тудо ты учрежденийын психологический службыжын пашаеҥже. Майор. 2000 ийыште Санкт-Петербургысо Тӱнямбал психологический академийым «практический психологий» специальность дене пытарен.
С. Коробейниковын «О том, как ромашкам стало весело» икымше ойлымашыже 1977 ийыште «Молодой коммунист» газетыште савыкталтын. Тӱҥ шотышто йоча-влаклан йомакым воза. Ик эн сай усталык пашаже – «Три весёлых» дятла книга, тудо Марий книга издательствыште 1985 ийыште лектын. С.Коробейниковын сылнымут мастарлыкше палыме писатель-йомакче-влак Г. Андерсенын, О. Уайльдын, К. Чуковскийын да С. Михалковын возымыштлан эҥертен шуаралтын. С. Михалковым шкеак палымыже тудлан йочалан возышо писатель семын пӱрымашыжым чоҥаш полшен.
1986 ийыште «Пионер йӱк» йоча журнал лекташ тӱҥалмек, С. Коробейников тушко эре возен шоген. «Одуванчик и розы», «Приключения куклы Кати и её друзей в Игралии», «Цветок и каска», «Птица, подарившая людям мир» да моло йомак ден ойлымашлаже эн ончыч «Пионер йӱк» журналыште рушла да марла савыкталтыныт. С. Коробейников «Дружба» альманахыште печатлалтын. Икмыняр книган авторжо.
С.Коробейников шанче-шымлымаш пашамат эртара. Педагогике шанче кандидат (2004).
МВД радамыште сайын служитлымыжлан С. Коробейников медаль да шарныктыш пале-влак, юстиций министерствын, тӱвыра, печать да калык-влакын пашашт министерствын, РМЭ Виктемын чап грамотышт дене палемдалтын. Йошкар-Олалан 400 ий теммылан пӧлеклалтше сылнымут таҥӱчашыште (1984) «Каменный лось» повестьшылан премийым налын, лауреат лийын. 2002 ий годсек Россий писатель ушемын йыжыҥъеҥже.
Литератур
Категорий:Руш серызе-влак Категорий:Почеламутчо-влак
733
733 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:733Категорий:VIII курым
Бурлацкое
Бурлацкое (Бурлацкое, Бурлацкое) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Коротни сола деч 20 километр да Кум Рӱдӧ посёлко деч икмыняр километр тораште лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Кугу Вочарма
Кугу Вочарма (Большая Вочарма) – Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Косолап ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 130 еҥ (2000 ий), 89 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Косолап сола деч 7 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Волковинцы
Волковинцы (Вовковинці) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 450 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
Шорыкэҥер
Верланыме вер
Мустай ял деч 4 километр касвел-эрвелне Шорыкэҥер эҥерын серыштыже лийын шоген.
Ял лӱм
Яллан лӱмым Шорыкэҥер эҥер пуэн.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1983 ийыште идым тылзын 16-шо кечынже Шорыкэҥер ял Мустай ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Ӱкӱдӧ
Ӱкӱдӧ (Акуди, Акуди) – Российыште Пошкырт Элын Пӱрӧ кундемыштыже верланыше Старобазановский ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 419 еҥ (2002 ий), 444 еҥ (2009 ий) , 467 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Пӱрӧ ола деч 22 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Пӱрӧ кундемысе илымверла
Логэҥер
Логэҥер (Логанер) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Кужмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 24 еҥ (2004 ий), 13 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кугу Кодам ял деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Ял лӱм
Ялын лӱмжо кок мут гыч лектын: «лого» (дрозд) да «эҥер». «Лого» + «эҥер» = «Лог(о)эҥер».
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Козин (Обухов кундем)
Козин (Козин) — Украиныште Киев велыште Обухов кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 3 392 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
Ердӱр
Ердӱр мут ончыктен кертеш:
Кожвожвуй
Верланыме вер
Виловат сола деч 4 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Янгай почиҥга
Янгай почиҥга (Починок Янгай) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Мустай ял деч 1,5 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Первомайский чодыра участок
Первомайский чодыра участок (Лесоучасток Первомайский) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 4 километр касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1960-ан ийлаште Первомайский чодыра участок илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Александров, Назарий Александрович
Назарий Александров (Назарий Александрович Александров) (, Марий автоном область, Морко кундем, Эҥерӱмбал Шале ял) — марий серызе, шанчызе, медицине шанче кандидат (1972), профессор (1997), Марий Эл Республикысе калык озанлыкын сулло пашаеҥже (1987), Марий Эл Республикысе шанчын сулло пашаеҥже (1998).
Илыш корныжо
Назарий Александров 1932 ийын кылме тылзын 7-ше кечынже Марий автоном область Морко кундем Эҥерӱмбал Шале ялеш кресаньык ешеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий шанчызе-влак
734
734 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:734Категорий:VIII курым
Покровский (Йӱрнӧ кундем)
Покровский (Покровское) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Васильевский ял шотан илемыш пурышо сола. Калыкчот: 38 еҥ (2003 ий), 14 еҥ (2010 ий).
Кужнур
Кужнур мут ончыктен кертеш:
Покровский (Йӱрнӧ кундем)
Верланыме вер
Васильевский ял деч 16 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Йӱрнӧ кундемысе илымверла
Пантуши (У Торъял кундем)
Пантуши (Пантуши) — Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кӱанпамаш ял деч 10 километр тораште лийын шоген.
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Вочарма (Кукмарий кундем)
Вочарма (Бучирмә; Березняк; Чалтайгурт) — Российыште Суас Элын Кукмарий кундемыштыже верланыше Вочарма ял шотан илемыш пурышо cола. Калыкчот: 345 еҥ (1989 ий), 356 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Кукмарий ола сынан посёлко деч 15 километр кечывалвел-касвелне лийын шога.
Эртымгорно
Яллан негызым XVIII-ше курымышто пыштеныт
Кылвер-влак
Категорий:Суас Элысе марий илымверла Категорий:Кукмарий кундемысе илымверла
Ӧршасола
Верланыме вер
Пурсанур сола деч 3 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Куэр почиҥга
Куэр почиҥга мут ончыктен кертеш:
736
736 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:736Категорий:VIII курым
Луговые
Луговые (Луговые) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Цинглок Тупик илем
Цинглок Тупик илем (Селение Цинглокский Тупик) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Луговые
Верланыме вер
Вечын сола деч 8 километр йӱдвелне лийын шоген.
Цинглок Тупик илем
Верланыме вер
Шорокундыш ял деч 34 километр кечывалвел-касвел лийын шоген.
Луговые
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
Цинглок Тупик илем
Эртымгорно
1960-ан ийлаште Цинглок Тупик илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Пайгаш
Пайгаш (Пайгаши) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Антоново
Шӱдымарий мут ончыктен кертеш:
Пайгаш
Верланыме вер
Элнет сола деч 10 километр йӱдвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1960 ийыште вӱдшор тылзын 12-шо кечынже Пайгаш ял шотлымо данный-влак лукталтын, Смирновка ял деке ушнен.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Нуръял (Курыкмарий кундем)
Верланыме вер
Эмансола сола деч 6,5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Какшансола
Какшансола (Какшансола) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Сенькан ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 109 еҥ (2002 ий), 117 еҥ (2010 ий) , 108 еҥ (2014 ий).
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
737
737 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:737Категорий:VIII курым
Белокатай кундем
Белокатай кундем (Белокатайский район) — кундем Пошкырт Элын, Россий. Рӱдӧ — Новобелокатай.
Немешаево
Немешаево (Немішаєве) — Украиныште Киев велыште Буча кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 7 783 еҥ (2021 ий).
Категорий:Киев велысе ола сынан посёлкыла
Павловский почиҥга
Павловский почиҥга (Починок Павловский) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Ӱлыл Кожлаер ял деч 2,5 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1960-ан ийлаште Павловский почиҥга ял пытен.
Пӱнчерйымал (Кужэҥер кундем)
Верланыме вер
Топкавлак сола деч 1 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Сатанов
Сатанов (Сатанів) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 2 367 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе ола сынан посёлкыла
Бусный Бор
Бусный Бор (Бусный Бор, Бусный Бор) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Коротни сола деч 12 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Россий Федерацийын сулло юристше
Пуымашлан амал
Россий Федерацийын сулло юристше сайын пашам ыштыме дене ойыртемалтше юрист-влаклан пуат:
Категорий:Россий Федерацийысе чап лӱм-влак
738
738 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:738Категорий:VIII курым
Лӱмгече
Лӱмгече (Юбилей) — иктаж-кӧн шочмыжым, тӱҥ шотышто 10, 20, 100 да т. м. ийым, але иктаж-кӧн, иктаж-могай тӧнӧжын ыштыме идалыкшым палемдыме календарь дате.
Кугыжа юбилей
Акрет годсо египетыште тӱҥ кугыжаныш пайремже лийын 30-ияш лӱмгечыжым фараонын царствование. Акрет рим император шке кугу йыргешке дата дене палемденыт йӱла доминат тыгак эрвел престол коштеш. Угыч у йӱла тиде жапыште европысо монархше лийын. Помпезность ойыртемже дене палемдалтеш, 50 ияш лӱмгечыжым королеве 1887 ийыште Виктория престол коштеш. II Елизавета ыштат «шӧртньӧ лӱмгечыж» утларак кугешныме (2002 ийыште). Юбилейым пайремлыме йӱла да эрвел уло кугыжаэл; токио тымарте шуко объектым чоҥеныт к 50-летию Хирохито правлений, 1976 ий.
Кугыжаныш
Официальный интернет эл почеш властьын пунчалже негызеш (мутлан, 1000 ийым российыште, венгрийыште, обретением эл), ола (масштабан кече онча эн ола), ведомство да молат, элыште кӱлешан событий историй-влак (мутлан, 1000 ий русьым тынеш пурен, 50-летию икымше айдемын сандалыкыш чоҥештымыжлан, октябрь революций шӱдӧ ий) да моло амалым шотыш.
Яра
Шукыж годым тыгай амал дене интернет чылт лӱмгече: шочмо кече, сӱан кечын, тӱҥ фирмыже, идалык тӱҥалтыш пашаже. Тиде амал дене ӱжмашым налын да юбилярым саламлен да пӧлекым дене пайремым эртарат. Юбилейжым пайремлен кертеш ыле, 10 да 25 кратное идалык событийым ыштен. Эл-влак азийыште шотлалтеш тыгак юбилей идалыкым, 12 тӱгал (кирг. мүчөлү жыл). Эрвел лӱмгече календарь почеш ик ий янлык логалеш.
Важ-влак
Категорий:Тиштер почеш пайрем-влак *
Сосновый пристань
Сосновый пристань (Пристань Сосновая) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 6 километр кечывалвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1951 ийыште Сосновый пристань илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Кугу Руял
Кугу Руял (Большой Руял) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Косолап ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 77 еҥ (2000 ий), 54 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Косолап сола деч 11 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
739
739 ий — VIII курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:739Категорий:VIII курым
Суходол
Суходол (Суходол) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже верланыше Быковка ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 283 еҥ (2005 ий), 250 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 5,5 километр йӱдвел могырно верланен.