cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лапсола (Нужъял ял шотан илем)
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште Лапсола ял Яныкайсола ял деке ушалтын.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Монреаль
Монреаль (Montréal) — Канадысе ола. Канадыште эн кугу икымше ола. Олан калыкчотшо 1.620.693 еҥ (2006).
Категорий:Монреаль Категорий:Миллионер-олала
Ялнер (ял)
Ялнер (Ялнерка) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Памашсола деч 2 километр эрвелне Ялнер эҥерын серыштыже лийын шоген.
Ял лӱм
Яллан лӱмым Ялнер эҥер пуэн.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
519
519 ий — VI курымын ийже.
Сеҥымашын XXX-шо идалыкше лӱмеш тӱвыра полат (Йошкар-Ола)
Сеҥымашын XXX-шо идалыкше лӱмеш тӱвыра полат (Дворец культуры им. XXX-летия Победы) — Йошкар-Оласе тӱвыра тӧнеж. Негызым 1975-ше ийыште пыштыме.
Шинчыме вер - 1200 еҥлан.
2006-шо ийыште 45 формирований лийын, нунын коклаште 27 кружок да художественный самодеятельность коллектив, нунын кокла гыч 8 - «калык» лӱмым суленыт:
Тиде тӱвыра полатышке Йошкар-Оласе полат-влак дене таҥастарымашыште эн шуко еҥ пура, сандене эн кугу мероприятий, концерт-влак лач тыштак эртат.
Тыгак ончо
Категорий:Тӱвыра полат Йошкар-Олаште
Эҥерӱмбал (Марий Тӱрек кундем)
Эҥерӱмбал (Энгербал) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Марий Тӱрек ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 374 еҥ (2000 ий), 606 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Марий Тӱрек ола сынан посёлко воктене йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Халтурин почиҥга
Халтурин почиҥга (Халтурино) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже верланыше Руш Лажмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 13 еҥ (2003 ий), 9 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Руш Лажмарий ял деч 4 километр кечывалвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Мырзанай
Мырзанай (Мӹрзäнäй, Мурзанаево) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Йоласъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 110 еҥ (2001 ий), 96 еҥ (2014 ий).
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Ямкай
Ямкай (Ямакаево) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кукнур сола воктене лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште сорла тылзын 27-ше кечынже Ямкай ял Кукнур сола деке ушалтын. Кызыт Кукнур солан Паша уремже (улица Рабочая) лиеш.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
2013
Кӧ колен
Категорий:2013
Ельмаков, Юрий Александрович
Юрий Александрович Ельмаков (11 Теле 1937 ий, У Роҥго кундемысе Петрушкино ял) —- сӱретче да график, МАССР тӱвыран сулло пашаеҥже (1984), Российысе сӱретче-влак ушемын еҥже (2005).
Тунеммаш
Марий Эл тӱвыра министерстве пеленсе изобразительный искусство студийым тунем пытарен. Ончыкылык сӱретчын туныктышыжо кумдан палыме акварелист Р.А. Гусманов лийын. 1967 ий гыч творческий корныжо тудым РСФСР художественный Фондын Марий отделений суретче ешышкыже конда. 1973 ийыште Юрий Ельмаков Козьмодемьянск олаште тиде отделенийын филиалжым почеш. Козьмодемьянскысе, Морко кундем Чавайнур ялысе, «Марий чодыра» национальный паркысе Пӱртӱс музей-влакым келыштарымаште тыршен. Йошкар-Олаште кумдан палыме марий скульптор Ф.Л. Шабердин дене пырля краеведений тоштерлан «Марийская свадьба» диорамым ямдылен. Тыште шуарыме мастарлыкше 1989 ийыште «Балтика-89» (Таллинн) выставкым ямдылыме годым кугу полышым пуэн.
Усталык паша
Юрий Ельмаковын икымше персональный ончерже 1981 ийыште Козьмодемьянскыште лийын. Советский поселкын краеведческий тоштерже землякшын экспозицийлажым эреак налын шога. Сӱретчын пашаже-влакым Йошкар-Олаште, Москваште, Пермьыште, Таллинныште, Чебоксарыште, Нижнекамскыште, Саранскыште, Саратовышто эртаралтше ончерлаште ужаш лиеш.
Сӱрет-влак
Художникын ушышкыжо да шӱмышкыжӧ шочмо марий кундемын пӱртӱсшо изинек шыҥен пурен. Поян пӱртӱсым шижын, умылен моштышо мастар йоча жапыштак чодырам, кайык да янлык-влакым шымлен, сонар да кол кучымо сомыллан тунемын. «Теле» (1970), «Тошто Бухарово ял» (1992), «Кӱдырын мурыжо» (1995), «Шӧртньӧ шыже» (2002), «Мушанер» (2003), «Верхушнур пӱя» (2005) монотипий-влак лирике шӱлыш дене темыныт. А «Шошо» произведенийыште южын волгыдын тарванылмыжым, лойыкталтмыжым ужаш лиеш. «Эр юж» (2006) сӱретыште Изи Кундыш эҥерым ончыктымо. Нӧртымӧ кагазеш сӱретлыме технике шкешотан куштылго, волгыдо моторлыкым почын пуа. «Вспугнутый глухарь» (2005) пейзажыште нерен шогышо чодырам кайык-влакын чоҥештымышт помыжалтара. Яндар эр кава, эҥерын «шепкаште» лӱҥгалтмыже «Малый Кундыш» акварельыште мастарын ончыктымо. Пӱтынек ужар-шуналге тӱс дене сӧрастарыме «Грязный затон» ден таҥастарымаште, тиде сӱрет чапле чия тӱсшӧ дене сымыстара. А «Ашламаш» акварельже кумдык композицийже дене шинчаш перна. «Орш-влак» акварель «Марий чодыра» композицийыш пура. Чодыран ялыште теле пӱртӱсым автор кӧргӧ шижмашыже, йӧратымашыже гоч почын ончыктен: лум ден леведалтше чодыраште йошкар кайык-влак чонышто тӱрлӧ шижмашым, шонымаш толкыным тарватат.
Тыгак ончо
Категорий:Марий сӱретче-влак
Шишкин хутор
Шишкин хутор (Хутор Шишкина) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже лийын шогышо пытыше хутор.
Литератур
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Гришино
Верланыме вер
Вечын сола деч 2 километр йӱдвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
520
520 ий — VI курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:520Категорий:VI курым
Йӧрыҥаҥ
Йӧрыҥаҥ (Йӧрӹнгтӹнг, Козиково) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Козиково посёлко деч 8 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1984 ийыште шыжа тылзын 25-ше кечынже Йӧрыҥаҥ ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Нурмо (Изи Какшанын эҥерйолжо)
Нурмо (Нурма) — Российыште Марий Элыште йогышо эҥер, Изи Какшан эҥерын шола эҥерйолжо. Эҥерын кужытшо — 17 километр.
Категорий:Марий Элысе эҥерла
Нурсола (Ӱштымбал ял шотан илем)
Нурсола (Нурсола) — Российыште Марий Элын Кужэҥер кундемыштыже верланыше Ӱштымбал ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 46 (2005 ий), 40 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Ӱштымбал ял деч 1 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Кужэҥер кундемысе илымверла
Нуръял
Нуръял мут ончыктен кертеш:
Ибатов, Сергей Ибатович
Кылвер-влак
Категорий:Марий серызе-влак
Славута
Славута (Славута) — Украиныште Хмельницкий велыште Шепетовка кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 35 230 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе олала
Легенде
Патыр ÿдыр вийжым ончыкта
Помар вел Моркиял изи авылыште ожно иленыт улмаш ачаж ден ÿдыржö. Икана нунын деке кум мурза шолышташ толын да ойлен: — Тый, — маныт, — озаже, тыгай-тыгай кечылан ямдыле тагам шÿшкылын! Мом ышташ ынде? Ачаже пеш ойгыра: — Ӱдырем, — манеш, — мом ыштена? — Ит ойгыро, — вашешта ÿдыржö, — теве ужат, чыла сай лиеш. А тагажым, нимат огыл, шÿшкыл. Каласыме кечын мурза-влак толыт. «Ну, озаже, тагатым шÿшкылынат?» — «Шÿшкылынам» — «Шÿшкылынат гын, содоррак кочкаш лук!» Тагам луктыт. Мурза-влак кочкыт. Ӱстелтöр гыч темын-темын лекташат ямде улыт. «Чу, чу, шинчыза, пÿкшым кочса!» — манеш ÿдыржö. Осал еҥ-влак пÿкшым иктын-иктын пÿрышташ точат. «Э, — манеш ÿдыр, — те толен коштыда, виян улыда! Пÿкшым тыге кочкыт мо?» Кидше дене кормыжта пÿкшым да шыр-шыр веле шоктыктен пудыртен шалатыл пытара. Мурза-влак шинчам карат. Лыды-лыды ойлалтен лектын каят. Лÿдыныт. Ӱдырет пеш патыр лийын. Ачажат пален огыл.
Молан Овдасола ялым тыге лÿмденыт
Тиде пеш шукерте ожно лийын. Мемнан ял воктене кугу чодыра гÿжлен шоген. Ял деч тораште огыл кугу келге корем лийын. Тиде коремыште овда-влак иленыт. Южгунам нуно айдемыланат конченыт. Овда-влак пеш шучко лийыныт. Нунын товаҥше ÿпышт кыдал деч ÿлнö кечен, йолпарняшт вес могырышто шинченыт, оҥыштым ваче гоч лупшал са- каленыт. Ялыште илыше-влак йÿдлан имньыштым корем воктеке колтеныт. Ик марийын ош имньыже эрдене пÿжалтше толын. Марий шуко шонен-шонен да, ала тиде овда-влак кудалыштыт шоналтен, ик кастене имне ÿмбак тегытым шÿрен колтен. Эрдене кок овда имне ÿмбалне пижын толын. Нуно тупынь шинченыт да чот кычкыркаленыт. Кычкырмашке ялысе калык погынен. Нуно овда-влакым имне ÿмбач волтеныт да чот кыреныт. Овда-влак кычкырлен-кычкырлен чодыраш куржыныт. Тиде корем гыч кайымышт деч ончыч нуно ты ялым карген коденыт. — Тиде ялыште кумло сурт деч шуко нигунамат ынже лий, ынже лий, — ойленыт нуно. Тылеч вара мемнан ялыште 30 сурт деч шуко нигунамат лийын огыл. Кызыт коло кандаш сурт веле кодын. Тиде йомакым мыланем ковам ойлен ыле, а тудланже коваже ойлен.
Ильин, Михаил Иванович
Михаил Иванович Ильин (, РСФСР, Марий АССР, Курыкмарий кундем, Пиндыкъял ял) — шанчызе, туныктышо, доцент (1992), педагогике шанче кандидат (1987).
Илыш корныжо
Михаил Иванович Ильин 1951 ийын кылме тылзын 6-шо кечынже Марий АССР Курыкмарий кундем Пиндыкъял ялеш шочын.
Литератур
Категорий:Марий шанчызе-влак
Категорий:Марий туныктышо-влак
M'era Luna Festival
M’era Luna Festival — муро фестиваль Хильдесхаймыште,Немыч Элыште. Фестивальыште gothic rock, symphonic metal, industrial да darkwave жанр-влакыште муро-влак йоҥа. Фестивальыш кажне ийын 20 000 — 25 000 еҥ-влак (21 000 еҥ 2005 ийыште) толыт.
Участник-влак
DJs: Peddy, Steve Weeks (Slimelight) UK, Mike (The Matrix, Bochum).
Кылвер-влак
Категорий:Немыч Элын фестиваль-влак Категорий:готик муро фестиваль
Куклина, Эльвира Викторовна
Эльвира Куклина (Эльвира Викторовна Куклина) (, РСФСР, Марий АССР, Кужэҥер кундем, Агытансола ял) – марий журналист, блогер, почеламутчо, мер пашаеҥ, Марий Эл Республикысе Олык Ипай лӱмеш Кугыжаныш самырыктукым премийын лауреатше (2010).
Илыш корныжо
Эльвира Куклина 1981 ийын идым тылзын 10-шо кечынже Марий АССР Кужэҥер кундем Агытансола ялеш шочын.
Йошкар Октябрь кундем (Угарман вел)
Йошкар Октябрь кундем (Краснооктябрьский район) — кундем Угарман велыште, Россий. Рӱдӧ — Уразовка.
*
Тунис
Тунис (تونس‎) — эл Африкыште.
Рӱдолаже Тунис.
Категорий:Тунис
В.И. Ленин лӱмеш тӱвыра полат (Йошкар-Ола)
'''В.И. Ленин лӱмеш тӱвыра полат''' - Йошкар-Оласе муниципал тӱвыра тӧнеж. 17 Пеледышыште 1977-ше ийын Марий машина чоҥышо завод пелен почылтын. 2006-шо ий гыч муниципал кидыш кусна.
Шинчыме вер - 700 наре.
Кугыт дене Йошкар-Олаште тиде кокымшо тӱвыра полат. Тыште концерт, конкурс, фестиваль, семинар, конференций, форум, слёт, дискотеке-влак эртат. Тыште коллектив ден клуб-влак пашам ыштат.
Тыгак ончо
Категорий:Тӱвыра полат Йошкар-Олаште
Домрачев, Василий Валерианович
Василий Валерианович Домрачев (, Марий АССР, У Торъял кундем Часамласола ял) — артист, драматург, режиссёр, Марий Эл Республикын сулло артистше (1999), Марий Эл Республикын Калык артистше (2004), Йыван Кырля лӱмеш театр премийын лауреатше (2000), Марий Эл Республикысе М. Шкетан лӱмеш Кугыжаныш премийын лауреатше (2011), Россий Федерацийын сулло артистше (2014).
Биографий
Василий Домрачев Марий АССР, У Торъял кундем Часамласола ялеш 1963 ий пеледыш тылзын 6-шо кечынже шочын. Тудо жапыште У Торъял кундем Марий АССР-ыште лийын. 1985 ийыште ГИТИСым тунем пытарен. 1986—1997 ийлаште М. Шкетан лӱмеш Марий кугыжаныш драме театрыште пашам ышташ тӱҥалеш. В 1996—1997 ийлаште Моссовет лӱмеш театырыште П.О. Хомский профессор ден режиссура шотышто стажировкым эртен.
Драматургий
1992 ийыште Марий самырык театрыште «Эрге» драме шындалтын. Тудым В. Домрачев В. Сапаев дене пырля возен. Ты театрыштак 1998 ийыште «Мыланна — латкудыт» пьесе почеш спектакльым Василий Домрачев шынден. Пьесым режиссер шкеак возен.
Абья-Палуоя
Абья-Палуоя (Abja-Paluoja) — ола Эстонийыште. Калыкчот: 1 041 еҥ (2021 ий).
Категорий:Эстонийысе олала
521
Кӧ колен
Категорий:521Категорий:VI курым
Лесной (Шойбулак ял шотан илем)
Лесной (Лесной) — Российыште Марий Элын Маскасола кундемыштыже верланыше Шойбулак ял шотан илемыш пурышо посёлко. Калыкчот: 96 еҥ (2010 ий), 86 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Шойбулак сола деч 13 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Маскасола кундемысе илымверла
Эритрей
Категорий:Эритрей
Сылвий
Сылвий (Силәбей) (Чилибеево) – Российыште Пошкырт Элын Калтаса кундемыштыже верланыше Калегино ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 121 еҥ (2002 ий), 123 еҥ (2009 ий) , 113 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Калтаса сола деч 28 километр йӱдвел-касвел могырно верланен.
Йылме
Марий-влак олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Калтаса кундемысе илымверла
Пӧрдмӧ рӱдын тайналтмыже
Пӧрдмӧ рӱдын тайналтмыже — тиде кавасе телан пӧрдмӧ рӱдыжӧ тудын эклиптикыжын плоскостьшо деке перпендикулярже дечын кораҥме лук. Вес семын — кавасе телан экваторжын да тудын эклиптикыжын плоскостьшо-влак кокласе лук.
Мландын пӧрдмӧ рӱдыжын тайналтмыже сезонысо игече-влакын вашталтмыштын тӱҥ амалже лиеш (ийын пагытше-влакын вашталтмышт).
Кылвер-влак
Категорий:Астрономий
Апшат-влак
Апшат-влак (Апшакбеляк) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Поянсола ял деч 2 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Провой кундемысе илымверла
Изи Шӱвылак
Изи Шӱвылак (Малый Шуйбеляк) – Российыште Марий Элын У Торъял кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Чӱксола деч 4 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1980 ийыште Изи Шӱвылак ден Кугу Шӱвылак ялла ик пырляштарыме Шӱвылак ялыш савырненыт.
Пивайсола
Пивайсола (Пивайсола, Пибайкино) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Изи Шӱвылак
Важ-влак
Категорий:У Торъял кундемысе илымверла
Пивайсола
Верланыме вер
Пайскурык сола деч 4 километр тораште лийын шоген.
Литератур
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Афанасьев, Валентин Андреевич
Ондрин Валька (Валентин Андреевич Афанасьев) (, РСФСР, Марий АССР, Курыкмарий кундем, Юнго Кугышӱргӧ ял) — курыкмарий серызе, почеламутчо, кусарыше, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2004).
Литератур
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий почеламутчо-влак Категорий:Марий журналист-влак
Блетий
Блетий (Bletia) – Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Америкын шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 35 еш куэ уло.
Тӱрлык-влак
Категорий:Орхидей-влак
Красный Ключ
Красный Ключ (Красный Ключ) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Верланыме вер
Петровский сола деч 8 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1963-ан ийыште Красный Ключ посёлко пытен.
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Ошлаков Константин Кириллович
Ошлаков Константин Кириллович, род. 5 ноября 1916 в с. Зыряновск Восточно- Казахстанской обл., ум. 25 авг. 1987 в Алма-Ате (Казахстан). Исполнитель, педагог, композитор. Засл. учитель Казахской ССР (1961). В 1939 окончил Томское муз. училище (кл. баяна А.Н.Рожкова, И.П.Дорофеева), з 1950 - фак-т теории музыки Алма-Атинской конс. В 1939-40 солист Хакасского радиокомитета (г. Абакан), в 1940-62 солист и концертмейстер Казахского радиокомитета (Алма-Ата). В 1941-62 преподаватель по кл. баяна и зав. отд. нар. инструментов, организатор и рук. оркестра баянистов в Муз. училище им. П.И.Чайковского в Алма-Ате. С 1961 преподаватель, с 1967 доцент кафедры спец. нар. инструментов Казахского женского пед. ин-та в Алма-Ате, с 1976-87 г. профессор. Участник конкурса баянистов в Красноярске (1939, 1-е место). Является основоположником казахстанской профессиональной исполнительской школы баянистов. Отличник народного образования, заслуженный учитель Казахской ССР.
522
522 ий — VI курымын ийже.
Ошлаков Константин Кириллович
Творчество
Гастролировал в Сибири (Новосибирск, Красноярск, Ачинск, Минусинск, Черногорск), Казахстане, виртуозно исполняя переложения классических произведений, а также сочинения Мукана Тулебаева, Ахмета Жубанова, Латыфа Хамиди, Евгения Брусиловского, Курмангазы, Ахана Сэре, Таттимбета, Даулеткерея, Дины Нурпеисовой.
522
Кӧ колен
Категорий:522Категорий:VI курым
Ошлаков Константин Кириллович
Творчество
За 45 лет педагогической деятельности подготовил свыше 300 музыкантов. В числе его учеников известные казахстанские музыканты — заслуженный деятель культуры, отличник образования Республики Казахстан Евгений Иванович Простомолотов, народный артист республики Анатолий Бычков; дирижёр заслуженный деятель искусств Республики Казахстан Рая Садыкова, народный артист СССР Алибек Днишев.
Создал национальный репертуар баянистов. Автор методических работ, в том числе учебно-методического пособия «Школа игры на баяне» (в 4-х томах) — первого издания, основанного на казахском народном фольклоре.
Избранные сочинения
Соч. для баяна: Сюита на казахские темы (1968), Фантазия (для оркестра баянов), сюита “На целине” (для оркестра баянов), Казахский марш; пьесы, этюды (более 150); обработки нар. песен и танцев (более 30), переложения. Автор метод, пособий, статей; сост. учебных программ, репертуарных сб-ков.
'Источники информации:
Исландийыште Индуизм
Исландийыште Шри Чинмой Центр, Ананда Марга ден моло медитаций ден философийын организаций уло. Шри Чинмой Индуизм тынын туныктышо 2007 ийыште Исландийыште Нобель Тыныс Пӧлекым налын. Исландий элыште Шри Чинмой Центр Рейкьявик олаште Армули уремыште, 22, 108 уло. Ананда Марга 2019 ий гыч официальный организаций ден 5 еҥше уло.
Ошлаков Константин Кириллович
Избранные сочинения
Простомолотов Е.И. "Константин Ошлаков. Воспоминания об учителе".
http://velchel.ru/biography/index.php?cnt=3&sub=3&bio=1007
Исландийыште Индуизм
Литература
Категорий:Тын
Ошлаков Константин Кириллович
Избранные сочинения
https://uchitelya.kz/load/evgenij-prostomolotov-konstantin-oshlakov-vospominanija-ob-uchitele/ https://web.archive.org/web/20190504231452/http://www.mrwolf.ru/Biografii/Pro4ee/12494
https://ksors.kz/2018/08/22/легенды-казахстана-константин-ошлак/
https://ksors.kz/2018/11/16/ошлаков-константин-кириллович/
https://uchitelya.kz/load/evgenij-prostomolotov-konstantin-oshlakov-vospominanija-ob-uchitele/ http://ru.encyclopedia.kz/index.php/Ошлаков,_Константин_Кириллович
https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%88%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B2,_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D0%9A%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Ошлаков Константин Кириллович. Википедия.
'Простомолотов Е.И. "'Певец грядущего и уходящего". https://web.archive.org/web/20190717080303/http://www.mrwolf.ru/Biografii/Pro4ee/15313
Йывачъял
Верланыме вер
Дӱртӱлӧ сола деч 26 километр (32 км – авто дене) кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Ошлаков Константин Кириллович
Избранные сочинения
Простомолотов Е.И.  "Константин Ошлаков (1916-1987).  https://web.archive.org/web/20190504231456/http://avtors.ru/Evgeniy_Prostomolotov/23114
Йывачъял
Йылме
Олык марий йылмым кучылтыт. Ял калык Эрвел марий (Урал марий) тӱшкаш пура.
Ошлаков Константин Кириллович
Избранные сочинения
Басурманов А.П. "Баянное и аккордеонное искусство", М., 2003.'
Смакова З.Н., Конысбаев М.Б. «Антология казахстанской баянной литературы» (часть-2), А. 2013 г.
Йывачъял
Важ-влак
Категорий:Пошкырт Элысе марий илымверла Категорий:Дӱртӱлӧ кундемысе илымверла
Agonoize
Agonoize — аggrotech-тӱшка Немыч Эл гыч. Тӱшкам 2002 ийыште Mike Johnson, Oliver Senger да Chris L. Берлин олаште погеныт.
Ссылки
Категорий:Семлык тӱшка-влак
Радиостанций
Радиоста́нций — радиотолкын-влакым кучаш да/але колтылашлан аппаратур, аппаратур комплекс, радиоэлектрон прибор системе. Радиоприёмник-влак радиостанций-влак радамышке пурышаш улыт гынат, чынжым илышыште, сылнымутышто, документ кагазлаште радиостанций шотышто колтылшо да налме-колтылшо техник аппаратурым умылат. Тыгак тиде радиоста́нций мут денак радиовещаний пашам шуктышо СМИ тӧнежым лӱмдат. СМИ радамыште улшо "Радиостанций" чӱчкыдын шке радиостанцийжым ок кучо, весе-влакын эфир жапым айла але интернетышке шке эфиржым колта.
Марокко
Марокко (المغرب‎) — эл Африкыште.
Радиостанций
Тыгак ончо
Категорий:Технологий Категорий:Радиостанций
Марокко
Рӱдолаже Рабат.
Категорий:Марокко
Смирнов, Владимир Григорьевич
Владимир Смирнов (Владимир Григорьевич Смирнов) (, РСФСР, Марий АССР, У Торъял кундем, Эсменесола ял —, РСФСР, Марий Эл, У Торъял кундем, Эсменесола ял) — марий серызе, туныктышо, Россий Серызе-влак ушемын йыжъеҥже (2005).
Илыш корныжо
Владимир Смирнов 1949 ий ага тылзын 25-ше кечынже Марий АССР У Торъял кундем Эсменесола ялеш шочын.
Негыз
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий туныктышо-влак
Братск
Братск (Братск) — ола Российыште, Иркутск велыште.
Категорий:Братск
Лугины (Житомир вел)
Лугины (Лугини) — Украиныште Житомир велыште Коростень кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Калыкчот: 4 077 еҥ (2021 ий).
Категорий:Житомир велысе ола сынан посёлкыла
Кита
Кита (Кита) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Аргентина
Аргентина (Argentina) — эл Кечывалвел Америкыште.
Категорий:Аргентина
Кита
Верланыме вер
Изи Каракша ял деч 10 километр кечывалвел-эрвелне лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1973 ийыште идым тылзын 27-ше кечынже Кита ял шотлымо данный-влак лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
523
523 ий — VI курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:523Категорий:VI курым
Lacrimosa
Lacrimosa — рок-тӱшка Швейцарий гыч.
Категорий:Семлык тӱшка-влак
Оръю
Оръю мут ончыктен кертеш:
Эрвел марий сӱан
Эрвел марий сӱан пеш мотор, волгыдо да тӱрлӧ йӱла-влакым эртара. Мари рвезе-влак кертмышт семым нуным шарналтен марий сӱаным эртараш тыршат.
Мари сӱан тӱҥалеш изарнян, а рушарнян пыта
Изарнян ӱдырым ача-ава пӧрт гыч шолышт наҥгаят да пуртымашке кондат. Тушто ӱдыр пуртымо ӱдыр лийын кугарня марте ила. Кугарнян ӱдырлан каче толеш мотыремдыме машина-влак дене, вара чыла родошочшо ден сералташ каят, сералтме деч вара адак пуртымашке каят, а каче теркыже кая.Пуртымаште ӱдыр пуртымо ача ден аван родо шочшыж-влак дек унаш коштеш.
Шуматкече кастене — сӱан кече
Эргын суртшо. Сӱан калык погынен. Поян ӱстелым чумурымо. Ончыл верыште сӱан тарватеше. Кува ден кугыза, Саус, Кугывеҥе, Ончылношогышо ӱдыр. Сӱан тарватыше оҥгыран солам кучен. Сӱантарватыше ден ватыже, мурен-мурен, ӱстел йыр савырнат. Сӱанвате-влак мураш ушнат. Нунын марийышт кидым совен, чӱчкен шогат.
Сӱантарватыше Марий Саус дек мия, тудлан оҥгыран солажым пуа. Тыге ойла: «Ну, саус, сӱан калыкетым порын ончо, толшо- кайышым вашлийын-ужатен мошто, виге вережат сак лий, сӱанетым айват эртаре». Суртоза сӱанвате кокла гыч Карт ватым сайла — тудо унам ончаш, аракам йӱкташ тӱҥалеш. Тӱмбыр, шӱвыр, музикан сем чот йоҥга. Сӱанвате-влак кызыт гына сайлыме Карт ватылан мурым мурат, вара Эргын ача-аважым моктымо мурым мурат. Тылеч вара сӱанвате-влак шке пелашыштлан мурым мурат. Карт вате кажныштым сийла. Ынде сӱанвате-влак сауслан, шӱвырзылан, тӱмбырчылан, музиканчылан мурым мурат. Вара ончылношогышылан ӱдырлан мурат. Ынде родо-влак, пошкудо-влак, сӱанвате-влак тарванат каяш ӱдырым налаш. Сӱанвате-влак ӱдыр налаш кайыме мурым мураш туҥалыт. Сӱан калык пуртымо ача-аван суртшо деке толат и мураш тӱналат. Сӱан ӱстелым оралтеш погымо. Сий-кӧрмат — чыла уло. ӱстел йыр шоҥгырак кува-влак шинчат, сӱанвате-влак нунын деке мият, мурен-мурен олмым йодыт. Шоҥго кува-влак кынелыт, сӱан калыклан олмым пуат. Сийлат, пукшат, йӱктат. Сӱанвате-влак пуртымо ача-авам, шоҥгырак ӱдырамаш-влакым моктен мурат.
А тиде пагытыште клубышто ӱдыр модыш эрта. Сӱан калык ӱдырмодышыш кая. Ик тӱрышто ӱстел. ӱстелтӧрыштӧ ӱдыр шинча, чыла шке вургемже дене. Тудын кок могырыштыжо кок йолташ ӱдыржӧ -—оролышо-влак. ӱстембалне мелна кышыл, пура вочко. ӱдырмодышын эн куатше кая. Гармончо пӱжалт пытен шокта. Куштышо-влак — ӱдыр-эрге-влак — ракатланен куштат. Ончылношогышо ӱдыр пурам йӱктен коштеш. ӱдыр-оръеҥ гармончолан, миен, шовычым–солыкым сака. Муро-влакым мурен-мурен куштат.
Ӱдырмодышышко Саус, Кугывеҥе да Эрге кок Гана толыт, куштышо-влак дене пырля куштат,каят. Эрге, Кугывеҥе да Саус кумшо гана ӱдыр дек сӱан вате-влак дене пырля толыт да ӱдырым пуртымашке наҥгаят.
Кудывече тич сӱан калык. ӱстел тич сий. ӱдыр пуртымо ача-авалан тувырым – пӧлекым кучыкта. Теҥгылыште, мындер ӱмбалне, иктаж изи икшыве шинча, вара, каяш тарванымеке, эрге садылан оксам але иктаж-могай пӧлекым пуа и иже мындерым, тыгак тӱшакым налеш. Сӱан калык тарвана.
Сӱан калык эргын суртыш лишемеш
Ӱдыр вургемым чикташ тӱҥалеш. ӱдырамаш-влаклан чынжымак чикта, а пӧръеҥ-влаклан тыглай гына кучыкта. Ялукым, шовычым вачышке пышта. Пӧлекым налме годым кажне еҥ мом-гынат сӧра. Икте манеш: «Ракмат, шешкым, тыгай пӧлеклан. Ты пӧлекетлан ваштареш мемнан деч шочшаш презе лиеш». Саус саде пӧлек налше-влакын мутыштым угыч ойла: «… чӱчӱ ден … у ийыште шочшаш презым пуэна, маныт. Шочшаш презе!» И тыгак умбакыжат. Но эн ончыч эргын аваж ден ачажлан чикта. Тиде жапыште сӱанвате-влак мурат. Вургемым чиктен пытарымӧҥгӧ ӱдыр ден эргым ӱстелтӧрыш шындат, тудо-влак ик калак дене шӱрым кочкыт. Ты времаште сӱанвате-влак тудлаклан тыланыме мурым мурат. Тылеч вара ӱдыр ден эргым клатыш — малаш ужатат. Ты сомылым кумытын ыштат: Ончылношогышо ӱдыр, Саус да Кугывеҥе. Но тылеч ончыч пуртымо Ава ӱдырын вуйжо, оҥжо гыч та: киясогам налеш. ӱдыр ден эргым ужатымеке, Саус, Кугывеҥе, Ончылношогышо таҥасен куржын толыт. Ты йӱла теве мом ончыкта: Ончылношогышо ончыч толеш гын, илышыште ватылан куштылго лиеш, а Саус ден Кугывеҥе гын — марийлан. Ужатыме времаште сӱан калык адакат койдарыме мурым мурат. Тылеч вара сӱан калык икте-весе деке унаш кошташ тӱҥалеш.
Эрдене шешке памашышке вӱдлан кая. Вӱдым кондымек пучымышым шолта, тӧрзашарчам сакала. Тыге сӱан мучашыш шуеш.
Тыгак ончо
Категорий:Марий йӱла Категорий:Эрвел марий
Павлово кундем (Угарман вел)
Павлово кундем (Павловский район) — кундем Угарман велыште, Россий. Рӱдӧ — Павлово.
*
Мамыке
Мамыке (Мӓмӹке, Мямикеево) — Российыште Марий Элын Курыкмарий кундемыштыже верланыше Йоласъял ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 59 еҥ (2001 ий), 50 еҥ (2014 ий).
Верланыме вер
Йоласъял ял деч 6 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Курыкмарий кундемысе илымверла
Шри-Ланкаште Индуизм
Шри-Ланкаште Индуизм традиционный тын уло. Кызыт Шри-Ланкаште Индуист 12,60% (Шри-Ланкан Тамил калык, Синдх, Телугу ден Малаяли). Шуко Индуист Йӱдвел-эрвел Провинцийыште уло. Тамил калыкын, ден Сингал Буддистын ден абориген Ведда калыкын Муруган Юмон (Санскритла: Сканда) тын шуко уло. Тыгак XX курымын Шиваизмын Йогасвами тынын туныктышо Джаффна ола гыч уло. Категорий:Тын
Команур
Команур (Команур) — Российыште Марий Элын Оршанке кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1980 ийыште теле тылзын 25-ше кечынже Команур выселке шотлымо данный-влак лукталтын. Выселок Команур.</ref
Важ-влак
Категорий:Оршанке кундемысе илымверла
Волочиск
Волочиск (Волочиськ) — Украиныште Хмельницкий велыште Хмельницкий кундемыштыже верланыше ола. Калыкчот: 19 516 еҥ (2021 ий).
Категорий:Хмельницкий велысе олала
524
524 ий — VI курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:524Категорий:VI курым
Орлов, Василий Григорьевич
Василий Орлов (Василий Григорьевич Орлов) (, Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Туруново ял (кызыт Йошкар-Ола) —, Йошкар-Ола) — марий йоча серызе, тӱвыра пашаеҥ, журналист, краевед, библиотекарь, Марий радион икымше дикторжо, РСФСР- ысе тӱвыран сулло пашаеҥже (1965).
Илыш корныжо
Василий Орлов 1916 ийын шорыкйол тылзын 28-ше кечынже Россий империй, Озаҥ губерний, Чарла уезд, Туруново (кызыт Йошкар-Ола) ялеш кресаньык ешеш шочын. Школ деч вара Горьковский областьын Дзержинск олан ФЗУ-ш пурен. 1933 ий гыч 1936 ий марте радиокомитетыште редактор ден дикторлан пашам ыштен. Тидын деч вара науко могыр Республике науко библиотеке МАССР директорын заместительланже шотлалтын. Тидын дене пырля марий радион дикторланже пашам ыштен. Ӱнаран йӱкланже В. Орловым «марий Левитан» манын лӱмденыт. 1958-ше ий гыч республиканский библиотекыште директорлан ыштен. В. Орлов литератур пашам 1940-ше ийыште тӱҥалын. Шукын тудым йочалан возышо семын палат. Возымыжо тудын оҥай да умылаш лийме. Мутлан: «Кол-влак», «У тушто-влак» да т.м. В. Орлов тыгай почетный грамот дене палемденыт: Президиум Верховного Совета МАССР, Министерства культуры РСФСР да СССР. Тыгак тыгай медаль-влак дене: «За трудовую доблесть, «За трудовое отличие». 1965-ше ийыште В. Орловлан почетный званийым «Заслуженный работник культуры РСФСР-ым» кучыктеныт. В. Орловын «Ойлымаш-влак» книгаштыже 13 ойлымашым серыме:
1. Шагат орава; 2. Москва ойла; 3. Пӧлек; 4. У ялыш; 5. Лӧдӧ; 6. Чоя кӱдыр; 7. Совла денат колым кучаш лиеш; 8. Тул воктене; 9. Трофимка; 10. Какшан агурышто; 11. Шулдыран кол; 12. Маркитаныште; 13. Первый кучымо кол.
Иктешлен каласаш гын, Василий Орлов моло семынак, чылалан палыме да йӧратыме возышо улеш. Тудын возымыжо тӱрлӧ да оҥай. Лудшылан кӧргӧ поянлыкым, порылыкым, пӱртӱс деке йӧратымашым, умылмашым пуэн шога.
Важ-влак
Категорий:Марий серызе-влак Категорий:Марий журналист-влак
Климин
Климин (Климино) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Калий ял деч 7 километр кечывалвел-касвелне лийын шоген.
Ял лӱм
Яллан негызым «Клим» лӱман еҥ пыштен.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Блетилла
Блетилла (Bletilla) – Орхидей-влак кушкыл-влакын тукымыш пура, Азийын (Китай, Тайвань да Японий) шуко верлаште кушшо пеледыш. Чылаже 9 еш куэ уло.
63-шо пикет илем
63-шо пикет илем (Селение Пикет 63) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже лийын шогышо пытыше илем.
Верланыме вер
Арде сола деч 18 километр йӱдвелне лийын шоген.
Эртымгорно
1960-ан ийлаште 63-шо пикет илем шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Блетилла
Тӱрлык-влак
Категорий:Орхидей-влак
Марий Эл Радио
Марий Эл Радио — марла, рушла, суасла йоҥгалтарыше УКВ-радиостанций. Эфир йӱдшӧ-кечыже чарныде кая, йӱдым вияш эфир ок кай, тӱҥ шотышто муро-влак гына йоҥгат. Республикыште тыгай сынан радиостанций икте гына. Кажне кечын, 66-77 МГц частота дипазонышто Марий Эл Республик кумдыкышто радиостанций йоҥгалтара. 2017 ий Шыжа тылзе гыч Марий Эл Радио FM-диапазонышто 105.5 МГц частоташте Йошкар-Олаште йоҥгаш тӱҥалын.
Кызыт «Телерадио Марий Эл» холдингыш пура.
Редакций Йошкар-Олаште Патриарший площадьыште «12 апостол» пӧртыштӧ верланен.
Тӱҥалтыш
Марий Эл Радио шке пашажым 2005 ийыште Сӱрем тылзын икымше кечынже 6 шагат эрдене тӱҥалын.
Икымше гана эфирышке вӱдышӧ Мурызо Эчан лектын, «Поро эр, Марий Эл» манын. Эн ондак Марий Эл Радион эфирже - 3 шагатат пеле лийын.
Тӱҥалтышыште Марий Эл Радио «Рен-ТВ-Регион 12, Пульс-Радио, Радио Марий Эл» ЗАО-што лийын.
Тачысе кечын
2009 ийын Шорыкйол тылзын Марий Эл Радио реорганизацийым эртен. «МАРИЙ ЭЛ РЕСПУБЛИКЫН АВТОНОМ ТӦНЕЖШЕ „МАРИЙ ЭЛ РАДИО“» (АУ (Автономное Учреждение) Республики Марий Эл «Марий Эл Радио») лийын, кызыт ГАУК «Марий Эл Телерадио» официал лӱмым нумалеш.
2009 ийыште Марий Эл Радио интернетыште йоҥгаш тӱҥалын.
2010 ий мучашыште Марий Эл Радион шке сайтше пашам ышташ тӱҥалын. www.mari-el-radio.ru адрес дене верланен, тыште пытартыш увер, эфирыште кучылтмо материал-влак савыкталтыт, радиом вияш эфирыште колышташ лиеш. 2011 ийыште тиде сайтыштак марий чатым почмо. Кажне кумылан айдеме тушто моло-влак дене ваш возгален кертеш.
Марий Эл Радио чӱчкыдын марий концерт, дискотеке да танцпол-влакым эртара. Эн кугу концертлан «Чоҥышо» («Строитель») стадионышто ий еда эртарыме концерт шотлалтеш. Марий мурызо-влак, ансамбль-влак йоҥгалтарат. Концерт Радион шочмо кечыжлан пӧлеклалтеш.
Концерт-влак
Марий Эл Радио чӱчкыдын марий концерт-влакым эртара, Йошкар-Олаште да Марий Эл мучко. Эн кугу концерт-влак:
Важ-влак
Категорий:Калык коклаште увер шарыме йӧн-влак Категорий:Марий Эл Радио
Сууре-Яани
Сууре-Яани (Suure-Jaani) — ола Эстонийыште. Калыкчот: 1 212 еҥ (2021 ий).
Категорий:Эстонийысе олала
Якын почиҥга
Якын почиҥга (Яхино) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Марий Тӱрек ола шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 38 еҥ (2000 ий), 27 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Марий Тӱрек ола сынан посёлко деч 10 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Марий Тӱрек кундемысе илымверла
Шорокундыш
Шорокундыш (Широкундыш) — Российыште Марий Элын Килемар кундемыштыже верланыше ял. Шорокундыш ял шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 416 еҥ (2004 ий), 397 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Килемар ола сынан посёлко деч 5,5 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Килемар кундемысе илымверла
Батут ӱмбалне тӧрштылмаш
Батут ӱмбалне тӧрштылмаш — спорт тӱрлык. Тыгай дисциплине-влаклан шелалтеш:
Батут - тиде кӱшкӧ торштылашлан арвер. 20-шо курымын 20-шо ийлаштыже америкыште Джордж Ниссен шке конструктор пашажым тӱҥалын. Тачысе кечын могай батутым ужын кертына - тиде тудын пашаже. Тиде айдемынак тыршымыж дене батут ӱмбалне тӧрштылмашым спорт радамышке гына огыл пуртеныт, эше Кеҥежымсе Олимпиадын программышкыж ешареныт. Джордж Ниссен шке изобретенийжым эре саемден, да американ школлашке колтылын. Физрук-влак у спорт снарядын пайдажым акленыт, тыге школ-влак коклаште батут ӱмбалне тӧрштылмаш дене икымше турнир-влак эрташ тӱҥалыныт. Айдемылан батут моткоч кӱшкӧ тӧршташлан йӧным пуа. Тыге шке жапыште ик фотографий тӱняште чот шарлен ыле. Айдеме дене кенгуру иканаште кӱшкӧ тӧрштат. Но айдеме батут гыч. Тӧрштымӧ кӱкшытышт икгай. Тиде фотографийым ужмек тыгак тӧрштылаш шукыштын кумылышт шочын. Америкыште батут ӱмбалне тӧрштылмаш дене икымше кугу таҥасымаш 1948 ийыште лийын. Мемнан элыште (а тунам Совет Ушемыште) батут дене эн ончыч космонавт-влак ямдылалтмаш семын тӧрштылаш тӱҥалыныт. Вет лач 60-шо ийлаште батутым Совет мландыш конденыт. Космонавт тыге кӱшкӧ тӧрштылмыж годым невесомость але Тылзысе гравитацийлан сайын ямдылалт кертеш. А космонавтым ямдылымаш программышке тиде спорт арвер тачат пура.
Тачысе кечын
А батут-влакым спортзалышке шукырак шындаш, да сеткым саклташ гын, спейсболла модаш лиеш. Волейбол але пионербол модмаш гае, но спортсмен-влак батут ӱмбалне тӧрштылыт, мечым кугу кӱкшыт гыч пералтат. Слэмбол спортсмен-влак батутышто тӧрштылын баскетбол оҥгыш мечым кышкат.
Кылвер-влак
Категорий:Спорт тӱрлык-влак
Нурласола
Нурласола (Нырласола, Пекшеево) — Российыште Марий Элын Йӱрнӧ кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Йӱрнӧ ола сынан посёлко деч 61 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Укзше почеш 1984 ийыште шыжа тылзын 26-ше кечынже Нурласола ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Янык (Шернур кундем)
Янык (Яныково) — Российыште Марий Элын Шернур кундемыштыже лийын шогышо пытыше ял.
Верланыме вер
Кукнур сола деч 5 километр тораште лийын шоген.
Эртымгорно
МАССР Президиум Верховный Советын Указше почеш 1965 ийыште сорла тылзын 19-ше кечынже Янык ял шотлымо данный-влак гыч лукталтын.
Важ-влак
Категорий:Шернур кундемысе илымверла
Италий
Рӱдолаже Рим.
Эспоо
Эспоо (Espoo, Esbo) — ола Финляндийыште.
Категорий:Финляндийысе олала
Хасан почиҥга
Хасан почиҥга (Хасаново) — Российыште Марий Элын Поранча кундемыштыже верланыше Руш Лажмарий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 105 еҥ (2003 ий), 78 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Руш Лажмарий ял деч 4 километр кечывалвел-касвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:Поранча кундемысе илымверла
Чӱкшӧ
Чӱкшӧ мут ончыктен кертеш:
Сӱзлэҥер
Сӱзлэҥер (Суслонгер) — Российыште Марий Элын Провой кундемыштыже верланыше ола сынан посёлко. Сӱзлэҥер ола шотан илемын рӱдерже. Калыкчот: 2336 еҥ (2000 ий), 3161 еҥ (2010 ий).
Важ-влак
Категорий:Провой кундемысе илымверла Категорий:Марий Элысе ола сынан посёлкыла
Йогошын (У Роҥго кундем)
Йогошын (Егошино) — Российыште Марий Элын У Роҥго кундемыштыже верланыше Роҥго ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 0 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Шнаран ял деч 3 километр йӱдвел-эрвел могырно верланен.
Важ-влак
Категорий:У Роҥго кундемысе илымверла
526
526 ий — VI курымын ийже.
Кӧ колен
Категорий:526Категорий:VI курым
Пеледыш (ыҥ-влак)
Пеледыш мут ончыктен кертеш:
Булгар (Марий Эл)
Булгар (Болгары) — Российыште Марий Элын Марий Тӱрек кундемыштыже верланыше Марий ял шотан илемыш пурышо ял. Калыкчот: 88 еҥ (2000 ий), 43 еҥ (2010 ий).
Верланыме вер
Мариец посёлко деч 9 километр кечывалвел-эрвел могырно верланен.
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
Оркестр народных инструментов «Русские узоры» Дома школьников № 3 и Алматинского Центра Славянской Культуры (АЦСК)
'''Оркестр народных инструментов «Русские узоры» был основан в г. Алма-Ате ( Алматы, Казахстан) в 1981 году, Простомолотовым Евгением Ивановичем – членом Союза музыкальных деятелей Казахстана (с 1991 г.), отличником образования РК (с 1994 г.), залуженным деятелем культуры РК (с 2004 г.). (Концертмейстер оркестра, педагог-исследователь музыкально-оркестровой студии Чеснокова Татьяна Евгеньевна).'''
В 1989 году на базе оркестра была открыта музыкально-оркестровая студия, в учебную программу которой были введены такие предметы, как «спец. инструмент» (фортепиано, баян и аккордеон), сольфеджио, ансамблевое, оркестровое, концертмейстерское и сольное  исполнение.
Музыкально-оркестровая студия оркестра «Русские узоры» является единственным музыкальным учебным заведением в Республике Казахстан, где дети обучаются по прогрессивной авторской программе Евгения Простомолотова «Системно-комплексное обучение детей на музыкальных инструментах в оркестровом классе.
За годы существования музыкально-оркестровой студии, из ее стен вышло более 500 выпускников, которые продолжили свое профессиональное музыкальное образование в средних и высших учебных заведениях не только Республики Казахстан, но и за рубежом – в России, Бельгии, Чехии и Германии.
Пристань (ыҥ-влак)
Пристань мут ончыктен кертеш:
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
За эти годы оркестр «Русские узоры» ДШ №3 и АЦСК украсил свой концертный репертуар шедеврами мировой классики, а также виртуозными аранжировками музыкальных произведений народов мира.
С оркестром стали работать мастера профессиональной сцены, заслуженные артисты и лауреаты международных конкурсов:
Эстон йылме
Эстон йылме (эстонла eesti keel) — урал йылме.
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
Многие учащиеся музыкально-оркестровой студии становились победителями международных конкурсов, обладателями престижных премий «Гран При».
Эстон йылме
Категорий:Евразийысе йылме-влак Категорий:Эстон йылме
Пристань (Морко кундем)
Пристань (Красные Столбы) — Российыште Марий Элын Морко кундемыштыже лийын шогышо пытыше посёлко.
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
За годы своего существования, оркестр народных инструментов «Русские узоры» участвовал на республиканских и международных конкурсах, гастролируя по городам Казахстана, Киргизии, и Российской Федерации (Москва, Смоленск, Бишкек, Нур-Султан, Атырау, Семей, Шымкент,Талдыкорган).
Пристань (Морко кундем)
Верланыме вер
Петровский сола деч 5 километр кечывалвелне лийын шоген.
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
В 2011 году оркестр принял участие на международном профессиональном конкурсе вокалистов "Романсиада" (Галины Преображенской, засл. артистки России), на котором студентка четвертого курса Казахской национальной консерватории им. Курмангазы Анастасия Кожухарова (ныне казахстанская и итальянская примадонна), под аккомпанемент оркестра "Русские узоры" исполнила два романса: С. Рахманинова "Здесь хорошо" и А. Алябьева "Соловей"
Пристань (Морко кундем)
Эртымгорно
1963-ан ийыште Пристань посёлко пытен.
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
Так же, оркестр «Русские узоры», ежегодно принимает участие в различных концертных мероприятиях, проходящих в престижных залах г. Алматы и Алматинской области (Казахская Государственная филармония им. Жамбыла, «Казахконцерт», Большой концертный зал Казахской национальной консерватории им. Курмангазы, зал ТЮЗа им. Н. Сац, зал ТЮЗа им. Г. Мусрепова, зал Дома дружбы народа г. Алматы и г. Талдыкоргана). Оркестр народных инструментов «Русские узоры» Дома школьников №3 и Алматинского Центра Славянской Культуры является уникальным и единственным детским музыкальным коллективом в Республике Казахстан, в котором юные музыканты в полном объёме учебной программы начального звена обучения, получают знания и исполнительские навыки в сольном и оркестровом музицировании, а также широкую интеллектуальную музыкальную подготовку для дальнейшего её совершенствования в средних и высших музыкальных учебных заведениях.
Пристань (Морко кундем)
Важ-влак
Категорий:Морко кундемысе илымверла
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
Литература:
(составители: З. Смакова, М. Конысбаев), изд. «Ценные бумаги», А., 2013 г.
(«Школа игры на баяне»), изд. «Білім», А., 2004 г.
• Е. Простомолотов «Детский оркестр народных инструментов»,
изд. Республиканский научно-методический центр, А., 1992 г
. • Е. Простомолотов «Играй, оркестр», изд. «Гылым» Академии наук Казахской ССР, А., 1992 г.
• Е. Простомолотов «Певец грядущего и уходящего», журнал «Семь нот» № 3,
А., 2000 г.
• Е. Простомолотов «РУССКИЕ УЗОРЫ - путь душевной теплоты», детский журнал
«Мир детства» № 1-2, А., 2001 г. • Е. Простомолотов «Слово об учителе» журнал
«Веди» № 11-12, А., 2001 г.
• Е. Простомолотов «Константин Ошлаков. Воспоминания об учителе» (книга),
Будапешт
Будапешт (Budapest) — ола, Венгрийын рӱдолаже.
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
изд. «Ценные бумаги» МБПФ «Веди», А., 2002 г.
Будапешт
Категорий:Будапешт Категорий:Миллионер-олала
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
• Е. Prostomolotov «Musikstucke», op. 1, 30. (пьесы для баяна и ансамблей,
Булгар
Булгар мут ончыктен кертеш:
Оркестр народных инструментов "Русские узоры" Дома школьников №3 Алматинского Центра Славянской Культуры г. Алматы
(Германия), 2001 г.
• Е. Prostomolotov «Ken dalada», op. 2. (пьеса для домры и фортепиано, (Германия), 2002 г.
• Е. Простомолотов «Системный подход к музыкальному воспитанию детей в оркестровом классе» Республиканский научно-методический журнал «Қосымша білім және тәрбие» («Образование и воспитание») № 1, Наурыз (март), 2010 г. • Е. Простомолотов «РУССКИЕ УЗОРЫ – рапсодия моей души» журнал «Единство в разнообразии № 1, Алматы.
• Е. Простомолотов «Легенда о домбре», журнал «Единство в разнообразии» № 2,
• Е. Простомолотов «История о четырёх друзьях и волшебной палочке», журнал
«Единство в разнообразии» № 2 (30). Алматы.
• Е. Простомолотов «Жизнь добрая во времени…» журнал
• Е. Простомолотов «Русский оркестр с казахским колоритом», журнал «Единство в
разнообразии» № 5, Алматы.
• Е.Простомолотов «Системное музыкальное образование в оркестровом классе»
(учебная программа).
Искаков, Аркадий Исакович
Аркадий Исакович Искаков (, Вотск автоном область, Можга уезд, Вожай ял –, Одо Эл, Грак кундем, Вожай ял) – ялысе туныктышо, мер пашаеҥ, Одо Эл Республикысе тӱвыран сулло пашаеҥже (2000), Виче да Чолман кундемысе «Марий ушемын» икымше вуйлатышыже (1990), Одо Марий Ушемын сопредседательже (1996).