cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Repoblikan' i Kôngô
Ny mponina
Bebe mponina ihany koa ireo faritra ambanivohitra ao atsimo (anelanalen' ny 5 sy 14 mp/km2), ka ao amin' ny faritr' i Boko sy ny manodidina no tena be mponina amin' izany. Ny tapany avaratr' ilay firenena dia vitsy dia vitsy mponina (hakitroka: 0 hatramin' ny 3 mp/km2), indrindra ny ao amin' ny faritra be honahona ao avaratra-atsinanana.
Ireto ny vondrom-poko ao amin' ny Repoblikan' i Kôngô, izay samy vahoaka banto:
Harena an-kibon' ny tany
Ny solitany no loharanon-karena an-kibon' ny tany lehibe indrindra ao amin’ ny Repoblikan’ i Kôngô izay firenena afrikana fahefatra amin’ ny famokarana solitany tamin’ ny taona 1982. Ny loharanon-karena hafa dia ny pôtasy, ny volamena, ny vy, ny firaka, ny varahina, ny fanitso ary ny manganezy. Ny 95 %n' ny varotra dia sahanin' ny vahiny avy amin' ny firenena hafa na manam-piaviana avy any ivelany.
Fambolena sy fiompiana ar fitrandrahana ala
Ny 30 %n’ ny mponina dia mpamboly izay miantoka ny 13 %n’ ny PIB. Ny fambolena voly fihinana no tena sahanin’ ny olona: ny mangahazo (60 %n’ ny tany voavoly), ny vomanga, ny iniamy, ny katsaka, ny akondro, ny vary ary ny voanjo. Ny voly fanondrana dia ny palmie fanaova-menaka izay volena ao amin’ ny lempona kôngôley, ny fary, ny voanjo ary ny paraky eny amin’ ireo lembalemba Batéké, ny kafe, ny kakaô ary ny akondro.
Ny fitrandrahana ny zava-misy anaty ala (ny hazo, ny kakaô, ny kafe, ny ny palmie fanaova-menaka, izay vokarina amin’ ny faritra misy ala) dia mandray anjara manatevina ny vokatra fanondrana.
Olana ara-toekarena
Na dia manan-karena amin’ ny solitany an-dranomasina sy ny tanjaky ny seranan-tsambo aza ny Repoblikan’ i Kôngô, ny toekaren’ ity firenena ity dia mbola mila fanarenana lehibe taorian’ ny taona maro nitantanan’ ny fanjakana ny toekarena sy nisian’ ny ady an-trano. Ny faharetan’ ny tsy fandriam-pahalemana sy ny fampihenana 50 % ny sandan’ ny vola farantsa CFA dia isan’ ny nampihena ny harin-karena faobe izay niala avy amin’ ny 3 000 tapitrisa $ tamin’ ny taona 1993 mankany amin’ ny 1 780 tapitrisa $ tamin’ny taona 1995.
Ny fiteny
Ny mponina tsirairay ao dia miteny amin’ ny fitenin’ ny vondrom-poko misy azy. Samy fiteny banto ireo fiteny ireo. Ny lalàm-panorenana kôngôley dia manao ny fiteny lingala sy kitoba ho fitenim-pirenena ifaneraserana. Ao koa ny fiteny mônôkotoba izay tenenina ao atsimo. Ny fiteny frantsay no fiteny ôfisialin’ ny Repoblikan’ i Kôngô. Tamin' ny taona 2010 dia nahatratra ny 56 %n' ny mponina kôngôley ny mpiteny frantsay, ka ny 78 %n' izany dia mihoatra ny 10 taona, izany no maha laharana faharoa azy manerana an' i Afrika, aorian' i Gabôna, raha ny isan-jato no heverina.
Ny fivavahana
Ny Repoblikan’ i Kôngô dia firenena anjakan’ ny fampifangaroana fivavahana. Mihoatra ny antsasaky ny mponina manontolo no mitonon-tena ho Kristiana, ka Katôlika ny 35 hatramn' ny 50 % ary Prôtestanta ny 15 % hatramin' ny 20 %. Ny sekta mpampifangaro fivavahana no tena miely kokoa. Ny fantatra indrindra amin’ ireo sekta ireo dia ny kimbangisma. Ny animisma sy ny fivavahan-drazana dia mbola be mpanaraka ao avaratra (50 %). Any amin’ ny faritry ny hivoka sy amin’ ny tanan-dehibe no ahitana ny fivavahana silamo (2 %).
Jereo koa
Kôntinenta eto an-tany
Vasílios Lákis
Vasílios Lákis dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Grisy teraka ny 10 Septambra 1976
Armbouts-Cappel
50.9783°N, 2.3542°W
Karolina Westberg
Karolina Westberg dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Soeda teraka ny 16 Mey 1978
Armbouts-Cappel
120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Armbouts-Cappel I Armbouts-Cappel dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Dunkerque, ao amin'ny departemantan'i Nord, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59016. I Jean-Luc Darcourt no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Dunkerque grand littoral
Jeografia
Ny isam-ponin'i Armbouts-Cappel dia 2468 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 0 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 6 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.9783° ary 2.3542° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Bernabé Cobo
Bernabé Cobo dia mpahaisiansan-javaboahary, mpanoratra mizaka ny zom-pirenen'i Espaina teraka ny 1 Janoary 1582 ary maty ny 9 Oktobra 1657 tao Lima
Roifantaka
vignette|Roifantaka Carissa (Carissa spinarum na Carissa edulis) Ny roifantaka dia dia hazo madinika mafy sy misy tsilo, isan' ireo ataon' ny Malagasy hoe roy. Maro ny zavamaniry antsoina amin' ny hoe roifantaka, ka isan' izany ireo mitondra anarana ara-tsiansa hoe Gymnosporia divaricata, Gymnosporia leptopus, ''Carissa edulis var. subtrinervia ary Gymnosporia crataegina''. Ireto koa no anarana iantsoana azy ireo amin' ny teny malagasy: fantsimbala, fantsy, mangina, raifantaka, roifatara, roifotsy.
Andrew Talcott
Andrew Talcott dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 20 Aprily 1797 ary maty ny 22 Aprily 1883 tao Richmond
Roifantaka
Ny roifantaka Gymnosporia dia ahazoana tambavy itsaboana areti-maso, dia ny takodimena mahazo ny zaza. Ny roifantaka Carissa dia miavaka noho ny fisian' ny ranony madity mipetaka amin' ny vatany izay alain' ny olona hanaovana dity.
Montlaur, Aveyron
43.88°N, 2.8344°W
I Montlaur, Aveyron dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Millau, ao amin'ny departemantan'i Aveyron, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 12154. I Francis Castan no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Rougier de Camarès
Jeografia
Ny isam-ponin'i Montlaur dia 680 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 330 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 681 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.88° ary 2.8344° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Distrikan'i Ambositra
Ny Distrikan'Ambositra dia distrika ao amin'ny faritra afovoan'i Madagasikara, ao amin'ny Faritra Amoron'i Mania, ao amin'ny Faritanin'i Fianarantsoa.
Prissé-la-Charrière
46.1533°N, -0.4831°W
Rosalie, Nebraska
42.05778°N, -96.51306°W
Arcata, Kalifornia
40.86639°N, -124.08278°W
Rosalie, Nebraska
Rosalie, Nebraska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 68055..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.0577777778 ary -96.5130555556. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Arcata, Kalifornia
I Arcata, Kalifornia dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i California]], ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 95518, 95521..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.8663888889 ary -124.082777778. Ny faritr'ora dia GMT -8.
Prissé-la-Charrière
I Prissé-la-Charrière dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Niort, ao amin'ny departemantan'i Deux-Sèvres, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 79078. I Jean-Claude Fradin no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i
Lérigneux
45.6017°N, 3.9656°W
I Lérigneux dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Montbrison, ao amin'ny departemantan'i Loire, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 42121. I André Barou no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté d'agglomération Loire Forez
Jeografia
Ny isam-ponin'i Lérigneux dia 126 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 827 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1344 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.6017° ary 3.9656° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Prissé-la-Charrière
Jeografia
Ny isam-ponin'i Prissé-la-Charrière dia 613 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 30 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 73 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.1533° ary -0.4831° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(70093) 1999 JP106
Ny (70093) 1999 JP106 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka izay hita fa mihodikodina manodidin'ny Masoandro. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fihisahana amin'ny afovoany (excentricité) dia 0.2606717 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 427.106km (2.8608690 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 250.106km (1.6777734 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1248.6547479 andro (3.41863038439 taona). Ny anômalia elanelany dia 230.94316.. Ny fironany indray dia 2.88939 degre.
(175831) 1999 TK117
Ny (175831) 1999 TK117 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Faritra Bongolava
vignette Ny Faritra Bongolava dia anisan' ireo faritra 23 mandrafitra ny firenena malagasy. Ao anatin' ny faritanin' Antananarivo teo aloha no misy azy. Distrika roa no mandrafitra ny Faritra Bongolava, dia ny Distrikan' i Tsiroanomandidy (renivohitry ny faritra) sy ny Distrikan' i Fenoarivobe. Ny Faritra Betsiboka, Melaky, Menabe, Vakinankaratra, Itasy ary Analamanga no mamaritra azy.
Pôlitika
Tamin' ny Repoblika voalohany dia tao anatin' ny Fileovan' Itasy no nisy ny faritr' i Bongolava. Rehefa niova ny rafitry ny fitsinjaram-pahefana, tamin' ny Repobika faharoa, dia isan' ireo fivondronana 19 mandrafitra ny Faritanin' Antananarivo, ireo distrika roa, Tsiroanomandidy sy Fenoarivobe. Ankehitriny, tamin' ny fametrahana ireo faritra 23 eto Madagasikara, dia natsangana ho faritra i Bongolava ka i Tsiroanomandidy no renivohitr' izany. Ny lehiben' ny faritra dia i Jean Claude Rabarijaona.
Toekarena
Ny faritra Bongolava dia isan' ny faritra mivelona amin' ny fambolena sy fiompiana. Isan' ny mpamatsy ny renivohitr' i Madagasikara izy eo amin' ny lafiny vary, katsaka. Raha ny fiompiana kosa no asian-teny, dia ny fiompiana omby no mampalaza azy indrindra. Ao Tsiroanomandidy rahateo no misy ny tsenan' omby lehibe indrindra eto Madagasikara. Saika miondrana ao Antananarivo avokoa moa ireo omby ireo.
Mponina
Faritra azo sokajiana ho faritry ny mpifindra monina iny tapany andrefana amin' ny faritanin' Antanaanrivo teo aloha iny. Tsy mahagaga raha hita ao Tsiroanomandidy avokoa ireo foko 18 misy eto Madagasikara.
Jereo koa
Faritany sy faritra eto Madagasikara:
Rohy ivelany
Lahatsoratra samihafa
Didy aman-dalàna
Nouhant
46.285°N, 2.3914°W
I Nouhant dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Aubusson, ao amin'ny departemantan'i Creuse, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 23145. I Nicolas Simonet no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Évaux-les-Bains Chambon-sur-Voueize
Jeografia
Ny isam-ponin'i Nouhant dia 306 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 417 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 555 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.285° ary 2.3914° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Jean-Louis Beffa
Jean-Louis Beffa dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 11 Aogositra 1941
Edward Buzzell
Edward Buzzell dia talen-koronantsary mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 13 Novambra 1895 tao New York ary maty ny 11 Janoary 1985 tao Los Angeles
Apôkalipsin' i Joany
vignette|I Joany tao amin'ny nosy Patmosy, nataon'i Hans Burgkmair the Elder, taona 1518. Apôkalipsin' i Joany, na Apôkalipsan' i Joany, na Apokalypsin' i Jaona na Apôkalipsy, Fanambaràn' i Jesoa Kristy na Fanambaràna no boky kanônika farany ao amin' ny Baiboly kristiana, ao amin' ny Testamenta Vaovao, izay misy faminaniana momba ny andro farany sy ny fitsarana farany. Misy toko 22 ity boky ity Dadabe Noely.
Ny mpanoratra ny Apôkalipsy dia mitonon-tena ho i Joany, ary ny lovantsofina tranain' ny Fiangonana, nanomboka tamin' ny taonjato faha-2, dia nanao an' io Joany io ho i Joany Evanjelista, apôstôly sy mpanoratra ny evanjely fahatelo. Ny manam-pahaizana ankehitriny dia tsy mitovy hevitra satria sarotra ny milaza fa ny nanoratra ny Evanjelin' i Joany sy ny Apôkalipsy dia olona iray ihany, na dia mety nivoaka avy amin' ny fiangonan' ny mpianatr' i Joany Apôstôly tao Efesôsy (na Efeso na Efezy) any Asia Minora (Torkia ankehitriny) ireo boky roa ireo.
Ny vanimpotoana tokony ho tandrify indrindra ny nanoratana ny Apôkalipsy dia ny fiafaran' ny fanapahan' i Dômitiano (taona 91-96 taor. J.K.), izay nisehoan' ny fanenjehana mafy ny Kristiana. Mety ho teo anelanelan' ny taona 60 sy 96 izany.
Nosoratana ho an' ny "fiangonana fito any Asia" ny Apôklipsy, dia i Efesôsy, i Smirna, i Pergamôsy (na Pergama), i Tiatira, i Sardisy (na Sarda), Filadelfia ary i  Laôdikea (na Laôdisea, Laôdikia). Ny isa fito, izay midika am-panoharana hoe "fahafenoana", dia ahafahana manakatra fa ny Fiangonana tsy an-kanavaka no iantefan' ny Apôkalipsy.
Maro ireo fanoharana sy sarin-teny (simbôly) ao amin' io boky io ka maro toy izany koa ny fomba fivoasana sy fanakarana izay zavatra tiany hambara. Ny teny hoe apôkalipsy dia avy amin' ny matoanteny grika izay midika hoe "manala sarona".
Fiforonan-teny
Ny teny hoe Apôkalipsy na Apôkalipsa dia avy amin' ny teny grika hoe Ἀποκάλυψις / Apokalupsis izay midika hoe "fanambaràna", "ala sarona" na "fanalana voaly" araka ny andalana voalohany ao amin' ilay boky manao hoe Ἀποκάλυψις Ἰησού Χριστού / Apokálupsis Iēsou Khristoũ, izay midika hoe: "Fanambaràn' i Jesoa Kristy". Ny hoe Ἀποκάλυψις Ἰωάννου / Apokálupsis Ioánnou no nadika hoe Apôkalpsin' i Joany (na Apôkalipsin' i Jaona). Ny Prôtestanta malagasy dia manoratra hoe Apokalypsy fa ny Katôlika makagasy kosa manao hoe Apôkalipsa.
Ny soratra apôkaliptika kanônika
Misy soratra apôkaliptika ny ao amin' ny Testamenta Taloha toy ny ao amin' ny bokim-paminaniana sahala amin' ny Bokin' i Isaia (24–27; 34–35), ny Bokin' i Jeremia (33.14-26), ny Bokin' i Ezekiela (38–39), ny Bokin' i Jôela (3.9-17), ny Bokin' i Zakaria (12–14) ary ny Bokin' i Daniela izay efa apôkaliptika feno.
Ao amin' ny Testamenta Vaobvao dia tsy ny Apôkalipsan' i Joany ihany misy ny soratra apôkaliptika fa ahitana izany koa ny filazantsara sy ny epistily sasany: ao amin' ny Evanjelin' i Matio (24–25) sy ny Evanjelin' i Marka (13) ary ny Epistily faharoa ho an' ny Tesaloniana (toko faha-2).
Ny boky apôkaliptika apôkrifa
Misy karazany roa ny boly apôkaliptika apôkrifa raha ny fotoana nanoratana azy no heverina, dia ireo nosoratana teo anelanelan' ny nanoratana ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao sy ireo nosoratana tamin' ny fotoanan' ny Testamenta Vaovao na taorian' io.
Ireto ny sasany tamin' ireo voasoratra tanelanekan' ny Testamenta roa: Apôkalipsin' i Mosesy, Apôkalipsiny grikan' i Ezra, Apôkalipsin' i Zefania, Apôkalipsin' i Noa, Bokin' i Henôka, Boky faharoan' i Henôka, Boky fahatelon' i Henôka, Testamentan' i Mosesy. Ny Bokin' i Henôka dia kanônika (deoterôkanônika raha ny marina kokoa) izy ho an' ny Fiangonana ôrtôdôksa teoahedo etiôpiana. Torak' izany koa ny Bokin' ny Jobily.
Ireto kosa ny sasany tamin' ireo voasoratra nandritra ny fanoratana ny Testamenta Vaovao na taorian' izany: Apôkalipsin' i Adama, Apôkalipsy voalohan' i Jakoba, Apôkalipsy faharoan' i Jakoba, Apôkalipsy voalohan' i Joany, Apôkalipsy faharoan' i Joany, Apôkalipsy fahatelon' i Joany, Apôkalipsin' i Paoly, Apôkalipsin' i Petera, Apôkalipsin' ny Eseniana, Apôkalipsin' i Tômasy, Fiakaran' i Isaia.
Ny mpanoratra ny Apôkalipsy araka ny hevitr' ireo Kristiana tany aloha
Ny Apôkalipsy na Apôkalipsa no hany boky ao amin' ny Testamenta Vaovao izay manonona ny mpanoratra azy ho i Joany na Jaona. Tamin' ny tenatenan' ny taonjato faha-2 dia nanondro an' i Joany zanak' i Zebedeo na Jaona zanak' i Zebedio (izay isan' ireo mpianatr' i Jesoa na Jesosy) ho naoratra ny Apôkalipsy i Jostinosy avy any Napôlisy (na Jostinosy Martiry) sady nilaza fa io mpianatra io, rehefa afaka tamin' ny fonja tany Patmôsy, dia niverina tany Efesôsy izay nonenany mandra-pahatongan' ny fanapahan' ilay emperora rômana atao hoe Traiano tamin' ny taona 98 taor. J.K. Taty aoriana dia nilaza i Ireneo avy any Logdanoma fa io apôstôly io ihany koa no nanoratra ny epistily telo amin' ny anaran' i Joany. I Papiasy avy any Hierapôlisy dia nanao an' i Joany Antidahy na Jaona Loholona izay angamba mpianatr' i Joany Apôstôly, izay lasa mpiadraikitra ny fiangonana tany Efesôsy tamin' ny faramparan' ny taonjato voalohany. Tamin' ny taonjato faha-3 anefa dia nanao fanadihadiana ny lahatsoratra i Denisiôsy avy any Aleksandria ka nanatsoa-kevitra fa ny Apôkalipsy dia tsy nosoratan' ilay mpanoratra ny Evanjelin' i Joany (na Filazantsaran' i Jaona) sady tsy nosoratan' ilay Joany izay lazainy fa nanoratra ny epistily telo amin' ny anaran' iJoany; nanaraka ny hevitr' i Papiasy izy ka nilaza fa i Joany Antidahy ny nanoratra ny Apôkalipsy. Tamin' ny taonjato faha-4 dia nilaza koa i Eosebio avy any Kaisarea, izay nanaraka ny hevitr' i Pôlikarposy avy any Smirna sy i Denisiôsy avy any Aleksandria, fa i Joany Antidahy no nanoratra ny Apôkalipsy.
Ny mpanoratra ny Apôkalipsy
Tsy fantatra ny nanoratra ny Apôkalipsy. Inefatra ilay mpahita no manonona ny anarany ho i Joany, izay anarana be mpitondra ao amin' ny Testamenta Vaovao. Ity Joany resahiny ity dia milaza ny tenany fa natao sesitany an-tery tany amin' ny nosy Patmôsy (na Patmô) noho ny amin' ny tenin' Andriamanitra sy ny fanambaràn' i Jesoa (Apô. 1.9), noho ny fiheverana azy ho mpampiely hevitra tsy marina angamba.
Araka izany dia ny famakafakana aman-tsikera lahatsoratra ankehitriny dia manohitra ny lovatsofina satria tsy misy zavatra ahafahana manondro mazava an' ilay Joany tao Patmôsy ho i Joany Apôstôly, ny mpanoratra rahateo tsy milaza ny tenany ho izany fa milaza ny tenany fotsiny ho "mpanompo" , sady milaza fa ny vondron' ny Apôstôly dia zavatra efa nivalona any amin' ny lasa (Apô 18.20; Apô 21. 4). Tsy nampiasainy koa ny anaram-boninahitra hoe "Antidahy" na "Loholona" (grika: πρεσβύτερος / presbutéros) (tsy araka ny lazain' i Papiasy).
Mety olona nanana ny maha izy azy teo amin' ny fiangonana jodeô-kristiana tany Azia Minora tao amin' ireo Fiangonana fito (Efesôsy, Smirna, Pergamôsy, Tiatira, Sardisy, Filadelfia ary Laôdikea.) izay iresahany izy ka ny lahatsoratra dia mitarika amin' ny fiheverana fa mpaminany mpandehandeha izy, angamba navahan' ny fahefam-piangonana manokana tamin' ireo mpaminany maro hafa.
Araka ny famakafakana sy ny fanadihadiana lahatsoratra izay mahita fa ny fiteny grika nampiasain' ny mpanoratra dia vitsy voambolana kokoa noho izay nampiasaina tamin' ny fanoratana ny boky rehetra ao amin' ny Testamenta Vaovao, dia azo lazaina fa mety ny fiteny arameana na ny fiteny hebreo no fitenin' ilay nanoratra ny Apôkalipsy. Izany dia manamarina ny petra-kevitry ny mpikaroka milaza fa mpaminany apôkaliptika jodeô-kristiana nandositra an' i Palestina noho ny fikomiana jiosy tamin' ireo taona 60 sy nialokaloka tany Azia Minora (angamba tany Efesôsy) i Joany talohan' ny nanaovana sesitany azy ao amin' ny nosy Patmôsy, fa tsy noho ny "fanenjehana nataon' i Dômitiano", araka ny lovantsofina kristiana namboarin' ireo mpiaro ny finoana (apôlôjeta kristiana) tamin' ny taonjato faha-2, izay mifototra amin' ny fampielezan-kevitra nataon' ireo Senatera rômana hanaratsiana ny fahatsiarovana an' i Dômitiano ; mampiahiahy ny ankamaroan' ny mpahay tantara rahateo koa ny fisian' izany fanenjehana ny Kristiana manokana tany Azia Minora izany.
Ny fifandraisan' ilay mpanoratra ny Apôkalipsy amin' ny lovantsofina sy ny sekoly jôhanika dia mbola iadian-kevitra amin' izao taonjato fagha-21 izao, satria maro ny zavatra iraisan' ireo asa soratra ireo sy ny tsy fitoviany na amin' ny endri-panoratana izany na amin' ny teôlôjiany. Ny ankamaroan' ny mpikaroka dia mirona amin' ny fampiombonana an' i Joany avy any Patmôsy amin' ny firehana jôhanika, na dia mety nisy ihany aza ny fifandraisana.
Ny fotoana nanoratana
Ny ankamaroan' ny mpanadihady lahatsoratra ankehitriny dia miombon-kevitra ny amin' ny fotoana nanoratana ny Apôkalipsy tamin' ny faramparan' ny fotoana nanapahan' i Dômitiano, teo anelanelan' ny taona 60 sy 96. I Dômitiano dia nampandroso ny fanompoam-pivavahana atao amin' ny emperora, indrindra tao Azia Minora, araka ny filazan' ny Apôkalipsy (Apô 2.13 sy Apô 13). Izany fanompoam-pivavahana izany dia nanafintohina ny Kristiana, izay nahiahin' ny emperora ho vondrona mitarika ny vahoakany ho amin' ny fanompoana andriamanitra tsy aseho an-tsary sy tsy hita vatana. Izany fanazavana izany dia efa nisy hatry ny ela teo amin' ny famakafakana ny Apôkalipsy nefa mifandray amin' ny "fanenjehana nataon' i Dômitiano" izay mampiahiahy ny mpahay tantara ny fahamarinany.
Ny votoatiny ankapobeny
Mitondra fanazavana roa momba ny zava-nisy manodidina ny fanoratana azy ny Apôkalipsy: efa niaina ao anaty fanenjehana ny Fiangonana ary sasa-miandry ny fiverenan' i Kristy ny Kristiana ka niteraka fangatsiahana sy fahakivian' ny sasany izany.
Araka ny lazain' ny mpanoratra ny Apôkalipsy dia miseho teo anelanelan' ny zava-mitranga roa ny tantara: ny fitsanganan' i Kristy sy ny fandreseny ny Ratsy amin' ny farany. Amin' ny mpanoratra dia izany vanimpotoana izany no itrangan' ny adin' ny Fiangonana sy Kristy amin' ny Ratsy. Ambarany ny fisarahan' ny tontolo ankehitriny (izay anjakan' ny fahotana sy ny Ratsy) sy ny tontolo hoavy (izay hahita ny famerenana indray ny fanjakan' Andriamanitra). Ratsy ny ankehitriny izay anjakan' i Satana sady tokony holevona, nefa manantena zava-tsoa izy momba ny hoavy, izay hahita ny fandresen' Andriamanitra amin' ny farany. Tamin' ny nitsanganan' i Jesoa Kristy tamin' ny maty no efa nanomboka izany fandresena izany sady tsy nampiahiahy ny mpanoratra ny Apôkalipsy ny fahamarinany. Ity boky ity dia mamporisika sy mankahery ny Kristiana iharan' ny fanenjehana. Fambara ny amin' ny ady mangotraka eo amin' i Kristy sy i Satana izany. Noho izany, ny tantara ankehitriny dia mifandray amin' ny fahatanterahany ary aharihary ny heviny.
Fizaràn' ny boky
Azo zaraina dimy ny Bokin' ny Apôkalipsy:
1. Hafatra mialoha ho an' ny Fiangonana (1.1 – 3.22)
3. Fitsofan' ny anjely ireo trompetra fito (8.1 – 11.19)
4. Ny fitsapana hahazo ny Fiangonana (12.1 – 16.21)
5. I Babilôna sy i Jerosalema vaovao (17.1 – 22.21)
Toy izao ny antsipirian' ireo fizaràna tsirairay ireo:
Hafatra mialoha ho an' ny Fiangonana (1.1 – 3.22)
vignette|259x259px
Taratasy ho an' ny anjelin' ny fiangonana fito (2.1 – 3.13)
vignette|Ireo tanàna misy ny fiangonana fito ao Asia Minora (na Anatôlia) Izany dia taratasy nampanoratina ho an' ireo fiangonana fito any Azia:
Eo am-pelan-tanan' ny Zanak' ondry ny hoavin' izao rehetra izao (4.1 – 5.14)
vignette|315x315px|Ireo mpitaingin-tsoavaly efatra ao amin'ny Apôkalipsy, nataon'i Viktor Vasnetsov, taona 1887.
Vahan’ ny Zanak' ondry ny tombokase fito amin' ilay boky (6.1-17)
Ireto ny zavatra voalaza ao amin' ilay boky misy tombokase fito:
vignette|Ny Trompetra fito sy ilay anjely nitondra fandorana emboka manitra, taona 1000.
Ireo mpiara-dia amin' ny Dragona sy ny Bibidia (12.1- 13.18)
vignette|258x258px|Ilay Andro lehiben' ny fahatezeran' Andriamanitra, nataon' i John Martin, 1852.
Fivoasana ny bokin' ny Apôkalipsa
Ny ankamaroan' ny fivoasan' ny Kristiana ny Apôkalipsy dia azo ampidirina amin' ireto sokajy ireto:
Fandraisana ny Apôkalipsy ho isan' ny boky kanônika
Ny Apôkalipsy no boky kanônika farany ao amin' ny Testamenta Vaovao. Ny fandraisana azy ho ao amin' ny kanôna dia somary sarotra, indrindra rehefa nipetraka ny fanontaniana hahafantarana raha ny i Joany Apôstôly no nanoratra azy na tsia, indrindra tany Atsinanana, noho ny fahasiafany amin' ny Empira Rômana.
Amin' ny ankapobeny, tamin' ny Andro Taloha dia noraisin' ny fiangonana tany Andrefana tsara ny Apôkalipsy na dia niahiahy azy ho mampandroso ny milenarisma ny pretra rômana Kaio (Caius) ka mbola nitsipaka azy tamin' ny fianfohan' ny taonkato faha-3. Ny sombin-dahatsoratr' i Muratori, izay tahirin-kevitra tandrefana ary angamba rômana voasoratra tamin' ny teo anelanelan' ny taonjato faha-2 sy faha-3 dia nanazava toy izao: "Amin' ireo apôkalipsy ireo dia ny an' i Joany sy ny an' i Petera, izay tsy tian' ny sasany aminay hovahina am-piangonana, no raisinay".
Pommeréval
49.7372°N, 1.3147°W
Booneville, Arkansas
Booneville, Arkansas dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Arkansas, ao Etazonia. 72927.
Pommeréval
I Pommeréval dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Dieppe, ao amin'ny departemantan'i Seine-Maritime, ao amin'ny faritr'i Normandie, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 76506. I Sophie DePaulis no ben'ny tanàna mandritry ny taona. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Bosc d'Eawy
Apôkalipsin' i Joany
Fandraisana ny Apôkalipsy ho isan' ny boky kanônika
Tany Azia Minora, tokony tamin' ny fiafaran' ny taonjato faha-2, ny Apôkalipsy sy ny Evanjelin' i Joany dia nolavina mba hanofaherana ny filazan' ny Môntanista momba ny firotsahana vaovaon' ny Fanahy Masina izay manandratra ny faminaniana sy ny fiandrasana milenarista. Tamin' ny tenantenan' ny taonjato faha-3, i Diônisiôsy avy any Aleksandria, izay nanoratra ny Ny amin' ny Fampanantenana izay anaovan' i Eosebiôsy tonon-tsiahy, dia manohitra ny maha tena i Joany ny mpanoratra noho ny endri-panoratana, nefa tsy nanda ilay lahatsoratra izay tsapany ho tsy mazava nefa nankasitrahan' ny "rahalahy maro". Matetika ny fiangonana any Atsinanana no nanda an' ilay lahatsoratra, indrindra noho ny fampiasana azy manohana ny fomba fijery malalaka loatra ny milenarisma. Tamin' ny taonjaro faha-4, i Eosebiôsy avy any Aleksandria dia nanohy indray ny ireo tsy fitovian-kevitra izay nampizara ireo fiangonana tantsinanana momba azy. Tamin' ny faran' ny taonjato faha-4 anefa i Atanasiôsy avy any Aleksandria dia nampiditra azy ao anatin' ny lisitr' ireo boky nekena.
Booneville, Arkansas
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 35.1397222222 ary -93.9213888889. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Pommeréval
Jeografia
Ny isam-ponin'i Pommeréval dia 355 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 117 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 213 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.7372° ary 1.3147° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Apôkalipsin' i Joany
Fandraisana ny Apôkalipsy ho isan' ny boky kanônika
Na dia izany azy, noho ny tsy fisian' ny fanapahan-kavitry ny kônsily momba ny fetra mazavan' ny kanônan' ny Fiangonana grika, matetika dia lavin' ny olona ny Apôkalipsy, ary tany Siria sy tao amin' ireo Fiangonana miteny siriaka dia ny Peshitta namaritra kanôna misy boky 22 izay tsy nahitana ny Apôkalipsy. Ny Kônsily in Trullo tamin' ny taona 692, izay nifototra tamin' ny tahirin-kevitra tranainy maro izay tsy mifanara-kebira momba ny kanôna, dia tsy afaka nanapa-kevitra momba izany lohahevitra izany tao amin' ny Fiangonana grika. Ny Apôkalipsy izay nanohitra mafy ny Empira Rômana dia nolavina tao amin' ny fiangonan' ny Empira tany Kônstantinôpla hatramin' izay ka hatramin' ny taonjato faha-4, fa ny fiangonana tany Armenia kosa tsy nanaiky azy raha tsy tamin' ny taonjato faha-5.
Tao amin' ny Fiangonana latina kosa dia nisy ny fanapahan-kevitry ny kônsily, indrindra nandritra ny sinaodam-paritra tany Kartazy tamin' ny taona 397 sy 419, izay nandraikitra ho 27 ny isan' ny boky nekena, ka isan' izany ny Apôkalipsy.
Tamin' ny andron' ny Refôrmasiôna prôtestanta dia tsy nanome afa-tsy anjara toerana ambinambiny i Lotera, i Zwingli kosa tsy nihevitra ilay boky ho isan' ny Soratra Masina, ary i Calvin tsy nanao fivoasana momba azy.
Clarkson, Kentucky
37.49472°N, -86.22278°W
Clarkson, Kentucky dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kentucky, ao Etazonia. 42726.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 37.4947222222 ary -86.2227777778. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Armentières
50.6881°N, 2.8811°W
120px|thumb|right|Mari-piandrian'i Armentières I Armentières dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Lille, ao amin'ny departemantan'i Nord, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59017. I Bernard Haesebroeck no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Lille Métropole
Jeografia
Ny isam-ponin'i Armentières dia 25089 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.6881° ary 2.8811° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Benji Joya
Benji Joya dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Meksika teraka ny 22 Septambra 1993 tao San Jose, California
(152698) 1998 RG58
Ny (152698) 1998 RG58 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1327421 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 374.106km (2.5046889 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 286.106km (1.9176573 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1200.9710652 andro (3.28807957618 taona). Ny anômalia elanelany dia 66.02061.. Ny fironany indray dia 2.28921 degre.
Gilgandra
-31.71173°N, 148.66252°W
Gustav Woldemar Focke
Gustav Woldemar Focke dia Dokotera, mpahaisiansan-javaboahary mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 24 Janoary 1810 tao Bremen ary maty ny 1 Jiona 1877 tao Bremen
Gilgandra
Gilgandra dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 3245 mponina tamin'ny taona 2012.
São João do Pau d'Alho
I São João do Pau d'Alho dia kaominina ao Brazila, ao amin'i 20px São Paulo, ao amin'i  Presidente Prudente,  Dracena.
Arroyo Grande, Kalifornia
35.12083°N, -120.58667°W
Distrikan'i Betafo
Ny Distrikan'i Betafo dia distrika eto Madagasikara, ao amin'ny tapany atsimo atsinana'ny Faritanin'Antananarivo, ao amin'ny Faritra Vakinankaratra.
Arroyo Grande, Kalifornia
I Arroyo Grande, Kalifornia dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i California]], ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 93420-93421..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 35.1208333333 ary -120.586666667. Ny faritr'ora dia GMT -8.
Distrikan'i Betafo
Jereo koa
Ireo distrika ao amin'ny Faritra Vakinankaratra:
Robert Adler
Robert Adler dia mpamorona, mpahay fizika, mpiantoka mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia, Aotrisy teraka ny 4 Desambra 1913 ary maty ny 15 Febroary 2007 tao Boise
São João de Iracema
I São João de Iracema dia kaominina ao Brazila, ao amin'i 20px São Paulo, ao amin'i  São José do Rio Preto,  Auriflama.
Samarkand
vignette|282x282px I Samarkand dia tanàna any Ozbekistàna afovoany, renivohitry ny faritra, ao amin' ny lohasah’ i Zeravchan. Ny tanàna dia mamokatra dite, divay, lamba, zezika ary kojakoja ho an’ ny fiara. Ny tanàna taloha dia misy lova avy amin' ny zavakanto silamo: ny môskea Bibi Khanum, ny maozôlean' i Tamerlan (taonjato faha-15). Taloha dia nantsoina hoe Maracanda i Samarkand renivohitry ny faritanin' i Sogdiana, faritany persiana fahiny. Resin’i Aleksandra Lehibe izy io tamin’ ny taona 329 tal. J.K., avy eo lasan’ ny Arabo tamin’ ny taona 712; lasa foiben' ny kolontsaina silamo izy avy eo.
São João de Iracema
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 177,906 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 1.732.
Rubén Marcelo Gómez
Rubén Marcelo Gómez dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Arjentina teraka ny 26 Janoary 1984
Samarkand
Tamin' ny taona 1220 dia saika noravan' i Genghis Khan tanteraka i Samarkand, saingy niverina ny famirapiratany manontolo teo ambany fitarihan' i Tamerlan izay, tamin' ny taona 1369, nanao azy ho renivohitry ny fanjakany. Azon’ ny Ozbeka izy tamin’ ny taona 1500. Lasa teo ambany fifehezan’ ny Emiratan' i Bukhara izy avy eo (1784), ary teo ambany fahefan’ ny Rosiana. Tamin' ny taona 1924 hatramin' ny 1930 i Samarkand dia renivohitry ny Repoblika Sôsialista Sôvietikan' ny Ozbeka.
Andrew Tridgell
Andrew Tridgell dia injeniera, mpanoratra rindrankajy mizaka ny zom-pirenen'i Aostralia teraka ny 28 Febroary 1967
15 Aogositra
Ireo zavatra nitranga tamin'ity 15 Aogositra.
Jiayuguan
39.81121°N, 98.28618°W
Jeografia
Ny isam-ponina dia 122396 mponina tamin'ny taona 2014.
Kazuhiro Murakami
Kazuhiro Murakami dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 20 Janoary 1981
Westwood, Missouri
38.64056°N, -90.43417°W
Westwood, Missouri dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Missouri, ao Etazonia. .
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 38.6405555556 ary -90.4341666667. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Môngôly (vahoaka)
vignette|258x258px|Vehivavy môngôliana Ny Môngôly na Môngôliana amin' izao fotoana izao dia vahoaka monina indrindra ao atsinanana amin' i Azia Afovoany sy any Sina ary any Siberia, miteny ny iray amin' ny fiteny altaîka. Efa tamin' ny taonjato faha-11 nisian' ny fiteny môngôliana na môngôly.
Mizara ho foko maro mpifanandrina, izay indraindray voalamina ho kônfederasiôna ny Môngôly izay namorona firenena tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-13 teo ambany fitarihan' i Genghis Khan. Nandritra ny fitondran' i Genghis Khan dia nanangana tafika ka nanafika an' i Eorôpa any andrefana sy tany Sina any atsinanana izy ireo, ary tamin' ny farany dia namorona ny Empira Môngôly izy ireo, empira eoraziana midadasika dia midadasika. Ny taranak' i Genghis Khan dia nanjaka tamin' ny faritra midadasika any Sina, any Azia Atsinanana, any Rosia, any Iràna ary any Torkia. Resy ny Môngôly tamin' ny farany.
Miisa 3 tapitrisa eo ho eo izao ny vahoaka môngôly, ka ny ankamaroany dia bodista, ny hafa manaraka ny samanisma. Matetika izy ireo no mbola mpifindrafindra monina, toy ny razambeny.
Montpeyroux, Aveyron
44.6425°N, 2.8256°W
I Montpeyroux, Aveyron dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Rodez, ao amin'ny departemantan'i Aveyron, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 12156. I Gilbert Cestrieres no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i
Jeografia
Ny isam-ponin'i Montpeyroux dia 568 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 510 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1023 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.6425° ary 2.8256° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Jean-Louis Caussin
Jean-Louis Caussin dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 7 Aprily 1945 tao Neuilly-sur-Seine ary maty ny 10 Oktobra 2012 tao Paris
Owen Sound
44.56717°N, -80.94349°W
Owen Sound dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Ontario ao Kanada.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 22625 mponina tamin'ny taona 2009.
São Lourenço da Serra
-23.8525°N, -46.9425°W
I São Lourenço da Serra dia kaominina ao Brazila, ao amin'i 20px São Paulo, ao amin'i  Metropolitana de São Paulo,  Itapecerica da Serra.
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 186,709 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 15.668.
Alex Kurtzman
Alex Kurtzman dia mpanoratra senariô, talen-koronantsary, mpamoaka horonantsary mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 7 Septambra 1973 tao Los Angeles
Ismail I
vignette|351x351px|Ismail I I Ismail I (1487-1524) dia shah tao Persia (1501-1524), mpanorina ny tarana-mpanjaka safavida. Ity mpitarika ny firahalahiana safavidan’ i Azerbaijàna ity, izay sonita tamin’ ny voalohany avy eo siita, dia nitarika "Mena Loha" (mpitondra satroka turban mena misy foritra roa ambin' ny folo maneho ny imama roa ambin' ny folon' ny Siitan’ ny roa ambin' ny folo) ary nihevitra ny tenany ho manana razambe an’ i Ali, vinantolahin’ ny mpaminany Mohamady.
Lasa shah tao Persia izy, naka ny tanànan' i Tabriz (1502) ary nametraka ny siisman’ ny roa ambin' ny folo, izay ataon' ny ankamaroan' ny Iraniana ho fivavaham-pirenen' izy ireo ankehitriny. Ny finiavana te hanita-panjakana dia voarasakan’ ilay soltana ôtômana Selim I tao andrefana sy voasakan’ ny Ozbeka tany atsinanana.
Hideo Oshima
Hideo Oshima dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 7 Martsa 1980
(103809) 2000 DB19
Ny (103809) 2000 DB19 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Michael Sladek
Michael Sladek dia mpamorona, Dokotera, mpiantoka, mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 1 Janoary 1947
(103809) 2000 DB19
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1276182 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 406.106km (2.7199614 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 314.106km (2.1042980 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1368.3569879 andro (3.7463572564 taona). Ny anômalia elanelany dia 72.00791.. Ny fironany indray dia 3.15481 degre.
Clay City, Kentucky
37.86333°N, -83.92833°W
Ponts-et-Marais
50.0444°N, 1.4464°W
Clay City, Kentucky
Clay City, Kentucky dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kentucky, ao Etazonia. 40312.
Benevides
-1.36139°N, -48.24472°W
Clay City, Kentucky
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 37.8633333333 ary -83.9283333333. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Ponts-et-Marais
I Ponts-et-Marais dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Dieppe, ao amin'ny departemantan'i Seine-Maritime, ao amin'ny faritr'i Normandie, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 76507. I Marylise Bovin no ben'ny tanàna mandritry ny taona. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Gros Jacques
(175204) 2005 FT5
Ny (175204) 2005 FT5 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ponts-et-Marais
Jeografia
Ny isam-ponin'i Ponts-et-Marais dia 847 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 6 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 142 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.0444° ary 1.4464° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Benevides
I Benevides dia kaominina ao Brazila, ao amin'i  Pará, ao amin'i  Metropolitana de Belém,  Belém.
Pugny
46.7281°N, -0.5228°W
Benevides
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 187,868 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 43.272.
Pugny
I Pugny dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Parthenay, ao amin'ny departemantan'i Deux-Sèvres, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 79222. I Christian Roy no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Terre de Sèvre
Jeografia
Ny isam-ponin'i Pugny dia 233 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 165 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 232 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.7281° ary -0.5228° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(175204) 2005 FT5
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1018721 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 457.106km (3.0554605 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 372.106km (2.4904835 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1686.6177145 andro (4.61770763723 taona). Ny anômalia elanelany dia 147.87876.. Ny fironany indray dia 10.05772 degre.
Lézigneux
45.5681°N, 4.0611°W
I Lézigneux dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Montbrison, ao amin'ny departemantan'i Loire, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 42122. I Maryse Perrier no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté d'agglomération Loire Forez
Jeografia
Ny isam-ponin'i Lézigneux dia 1153 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 419 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 844 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.5681° ary 4.0611° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Cydonia Mensae
200px|thumb|Ny [[faritany misy an'ilay tarehy]] 200px|thumb|Ny tarehin'i Mars, nalain'ny Viking 1 tamin'ny 1976 200px|thumb|Ny tarehin'i Marsa, nalaina tamin'ny Aprily 2001
Cydonia Mensae dia vohontany marsianina (Mensa) eo amin'ny 33°35'N 13°00'W. Anisan'ny ohatra pareidôlia io vohontany io.
Tamin'ny 25 Jolay 1946, tamin'ny fihodinany faha 35 manodidon'ny Mars, ny zanabolana (orbiteur) Viking 1 dia nisidina teo ambonin'ny laharam-pehintany faha 41 avaratra. Teo no nangalana ny tarehin'ny Mars anisan'ny malaza indrindra ankehitriny. Nisy fotoana nolazaina fa fanorenana artifisialy io. Ary hatr'izay ny sary vaovaon'ny tarehin'ny Mars nalain'ny saondy Mars Global Surveyor dia mamoaka sary tsaratsara kokoa an'i Cydonia Mensae ary naneho fa vohitra voakaoka fotsiny io.
Ao amin'ny faritry ny Cydonia eo akaikin'ilay tarehy malaza, any atsimo andrefany, dia misy vohitra mitovy endrika amina rirakitso manana lafy dimy. Nasehon'ny DiPietro sy Monelaar, ary nahazo anarana D&M noho izany.
Zimbaboe
vignette|317x317px|Sainan' i Zimbaboe vignette|I Zimbaboe ao Afrika vignette|Sarin-tanin' i Zimbaboe I Zimbaboe dia firenena ao amin' ny tapany aty Afrika Atsinanana, tsy manana morontsiraka, manana velarana mirefy 390 759 km². I Harare no renivohiny. Mamaritra azy avy a avaratra i Zambia, ao atsinanana i Môzambika, ao atsimo i Afrika Atsimo, ary ao atsimo-andrefana i Bôtsoana. Atao hoe Zimbaboeana ny vahoakan' ity firenena ity.
Lembalemba no manjaka amin' ny vohon-taniny. Ao andrefana dia ahitana tandavan-tendrombohitra izay manasaraka azy amin' i Môzambika. Toetanin-jana-pehin-tany no ao Zimbaboe. Rakotra hivoka mando anirian-kazo ny ankabeazan' ny tany. Ao amin' ny tapany avaratra-andrefana no ahitana ny farihy Kariba izay manasaraka azy amin' i Zambia.
Maro ny karazam-biby hita ao izay arovana amin' ny alalan' ny tahirin-javaboary maro, sady mampiroborobo ny fizahan-tany.
Saika Banto avokoa ny mponina ao Zimbaboe (ka ny tena maro anisa dia ny Sôna sy ny Ndebele). Mihena isa ny fotsy hoditra. Any ambanivohitra no onenan' ny telo ampahefatry ny mponina.
Ny fiteny anglisy no fiteny ôfisialy any tamin' ny voalohany fa niampy dimy ambin' ny folo hafa izany, dia ireo be mpampiasa toy ny fiteny sôna sy ny fiteny ndembele, ary ireo fiteny vitsy mpampiasa kokoa toy fiteny kalanga, ny fiteny ndao (na sôna atsimo), ny fiteny siseoa, ny fiteny sitônga, ny fiteny sangany (na tsônga), fiteny tsoana, ny fiteny venda, ny fiteny nambia, ny fiteny sibaroe, ny fiteny tsôa (izay karazan' ny fiteny tsoana), ny fiteny kôisana, ny fiteny sôtô avaratra ary ny fiteny kôsa.
Zanatany britanika taloha i Zimbaboe (nantsoina amin' ny anarana hoe Southern Rhodesia) izay nahazo ny fahaleovan-tenany tamin' ny taona 1980.
Jereo koa
Firenena ao Afrika: Afrika Atsimo - Alzeria - Angôla - Benino - Borkina Fasô - Borondy - Bôtsoana - Ejipta - Eritrea - Esoatiny (Soazilandy taloha) - Etiôpia - Gabôna - Gambia - Ganà - Ginea - Ginea Bisao - Ginea Ekoatôrialy - Jibotỳ - Kamerona - Kapvera - Kenia - Kômôro - Kôtidivoara - Lezôtô - Liberia - Libia - Madagasikara - Malaoy - Malỳ - Maorisy - Maoritania - Marôka - Môzambika - Namibia - Nizera - Nizeria - Oganda - Repoblika Arabo Saharaoy Demôkratika - Repoblika Demôkratikan' i Kôngô - Repoblikan' i Afrika Afovoany - Repoblikan' i Kôngô - Roanda - Saô Tôme e Prinsipe - Seisely - Senegaly - Siera Leôna - Sodàna - Sodàna Atsimo - Sômalia - Sômalilandy - Tanzania - Tôgô - Tonizia - Tsady - Zambia - Zimbaboe
Bradford, Arkansas
35.42361°N, -91.45528°W
Zimbaboe
Jereo koa
Foko ao Zimbaboe: Lemba (vahoaka)
Kôntinenta eto an-tany
Gerringong
-34.74702°N, 150.82809°W
Bradford, Arkansas
Bradford, Arkansas dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Arkansas, ao Etazonia. 72020.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 35.4236111111 ary -91.4552777778. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Gerringong
Gerringong dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.
Artesia, Kalifornia
33.86722°N, -118.08056°W
I Artesia, Kalifornia dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i California]], ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 90701..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 33.8672222222 ary -118.080555556. Ny faritr'ora dia GMT -8.
Distrikan' i Tolagnaro
vignette|265x265px|Distrikan' i Tolagnaro Ny Distrikan' i Tolagnaro dia distrika ao amin' ny Faritra Anosy, ao amin' ny Faritanin' i Toliara, ao amin' ny tapany atsimo-atsinanan' i Madagasikara.