cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kim Henkel
Kim Henkel dia mpanoratra senariô, mpamoaka horonantsary, talen-koronantsary mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 19 Janoary 1946
Mangawan
I Mangawan dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Madhya Pradesh, ao India.
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 305 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 24.68° Avaratra ary 81.55° Atsinanana. Ny faritr'ora dia GMT+5:30.
La Copechagnière
46.85°N, -1.3456°W
I La Copechagnière dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i La Roche-sur-Yon, ao amin'ny departemantan'i Vendée, ao amin'ny faritr'i Pays de la Loire, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 85072. I Jean-Claude Bonnaudet no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Canton de Saint-Fulgent
Matheny, Kalifornia
36.17056°N, -119.35167°W
İlhan Özbay
İlhan Özbay dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Torkia teraka ny 19 Septambra 1982
Matheny, Kalifornia
Matheny, Kalifornia dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kalifornia, ao Etazonia. .
Arbon, Haute-Garonne
43.0014°N, 0.7478°W
I Arbon, Haute-Garonne dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Gaudens, ao amin'ny departemantan'i Haute-Garonne, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 31012. I André Esparbes no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Trois Vallées
Jeografia
Ny isam-ponin'i Arbon dia 76 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 468 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 896 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.0014° ary 0.7478° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Mangamila
-18.56667°N, 47.86667°W
Mangamila dia kaominina malagasy ao amin'ny distrikan'i Anjozorobe, Faritanin'i Antananarivo. Ny isam-poniny dia 11520 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10707 ary ny kaodin-distrika dia 107
Meenambakkam
12.98456°N, 80.1747°W
Mangamila
Fotodrafitrasa
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna. Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina. Andalovan'ny lalam-pirenena ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Ahitana kolejy ao amin'ilay tanàna. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano. Misy biraom-paositra ao.
Fitaterana
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia fiara lehibe. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 1 ora sy sasany. Ahitana lalana godorô ao amin'ny kaominina. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 2 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 4 500 Ariary. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 4 500 Ariary
Meenambakkam
I Meenambakkam dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Tamil Nadu, ao India.
Mangamila
Fahasoavana
2 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 8 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 3 volana. 20 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 70 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
Meenambakkam
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 12.98456° Avaratra ary 80.17470° Atsinanana. Ny faritr'ora dia GMT+5:30.
Arbas
42.9967°N, 0.9067°W
Mangamila
Endri-javatra
Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana. Misy masoivohon'ny ministeran'ny fahasalamana.
Arbas
I Arbas dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Gaudens, ao amin'ny departemantan'i Haute-Garonne, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 31011. I François Arcangeli no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Trois Vallées
Jeografia
Ny isam-ponin'i Arbas dia 255 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 392 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 840 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 42.9967° ary 0.9067° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Aclou
49.171°N, 0.705°W
Clarendon, Texas
34.93639°N, -100.89111°W
Aclou
I Aclou dia tanàna ao amin'ny fivondronan'i Bernay, ao amin'ny departemantan'i Eure, ao amin'ny faritr'i Normandie, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 27001. I Claude Deshayes no ben'ny tanàna mandritry ny fahazoan-dalana 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Canton of Brionne
Clarendon, Texas
Clarendon, Texas dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Texas, ao Etazonia. 79226.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 34.9363888889 ary -100.891111111. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Aclou
Jeografia
Ny isam-ponin'i Aclou dia 255 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 57 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 155 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.171° Avaratra ary 0.705° Atsinanana amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Merrill, Oregon
Merrill, Oregon dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Oregon, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 97633..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.0255555556 ary -121.599444444. Ny faritr'ora dia GMT -8.
Cazenovia (vohitra), New York
42.93139°N, -75.85111°W
Nashwauk, Minnesota
47.37639°N, -93.16°W
Cazenovia (vohitra), New York
Cazenovia (vohitra), New York dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i New York, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 13035..
Nashwauk, Minnesota
Nashwauk, Minnesota dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Minnesota, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 55769..
Cazenovia (vohitra), New York
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.9313888889 ary -75.8511111111. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Nashwauk, Minnesota
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 47.3763888889 ary -93.16. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Grand Coulee, Washington
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 47.9397222222 ary -119.001666667. Ny faritr'ora dia GMT -8.
Gojwane
I Gojwane dia tanàna iray ao amin'ny distrikan'i Serowe Palapye any Botsoana. Ny isam-poniny dia 1,411. Ny laharam-pokontaniny dia 4. Ny laharam-pehintaniny dia -21,797028 ary ny laharan-jarahasiny dia 27,285772.
Rohy ivelany
Pejy izay nangalàna ny fampahalalana eto amin'ity pejy ity.
Magneux, Marne
49.3069°N, 3.7219°W
I Magneux, Marne dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Reims, ao amin'ny departemantan'i Marne, ao amin'ny faritr'i Grand Est, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 51337. I Sylvain Dukic no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes Ardre et Vesle
Jeografia
Ny isam-ponin'i Magneux dia 207 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 63 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 182 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.3069° ary 3.7219° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Roman Uzdenov
Roman Uzdenov dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Kazakstàna, Rosia teraka ny 10 Martsa 1979 tao Firaisan'ny Repoblika Sosialista Sovietika
Acquigny
49.174°N, 1.179°W
I Acquigny dia tanàna ao amin'ny fivondronan'i Évreux, ao amin'ny departemantan'i Eure, ao amin'ny faritr'i Normandie, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 27003. I Michèle Lescène no ben'ny tanàna mandritry ny fahazoan-dalana 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Seine-Eure
Jeografia
Ny isam-ponin'i Acquigny dia 1611 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 14 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 143 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.174° Avaratra ary 1.179° Atsinanana amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Villers-Saint-Paul
Ny Villers-Saint-Paul dia tanàna ao amin'ny departementan'i Oise, ao amin'ny farittra Hauts-de-France, any Frantsa.
Kerobima
vignette|Sarina lumassu avy any Dur-Sharrukin renivohitry ny tamin' ny andron' ny mpanjaka Sargôna II tany [[Asiria (io tanàna io dia atao hoe Khorsabad ankehitriny). ]]Ny kerobima dia zavamanan' aina any an-danitra voalaza ao amin' ny Baiboly, izay manam-batana fifangaroana liona sy ombilahy sy vorona ary olona. Ny kerobima no nasain' Andriamanitra niambina ny saha Edena taorian' ny fahotan' i Adama sy i Eva.
Fiforonan-teny
Ny teny hoe kerobima dia avy amin' ny teny hebreo hoe כְּרוּבִים‬ / kerūvîm na kerūbîm izay endrika milaza maron' ny teny hoe כְּרוּב‎ / kerūv na kerūb. Tsy fantatra mazava ny tena dikan' io teny io.
Araka ny hevitr' i Dhorme tamin' ny taona 1926 ny hoe kerūv dia mety ho avy amin' ny teny akadiana hoe kāribu sy kurību izay anaran-javatra mpanelanelana ny olombelona amin' ny andriamanitra.
I Friedrich Delitzch kosa dia mampifanakaiky ny teny hebreo hoe kerūv amin' ny teny asiriana hoe kirubu izay zava-man' aina any an-danitra manana vatana sahala amin' ny an' ny omby sady manana elatra ary misahana anjara asa sahala amin' ny an' ny atao hoe lamassu na lumasi (atao hoe koa shedu amin' ny teny akadiana) izay andriamanitra mpiaro ao amin' ny fivavahana babilôniana; na amin' ny teny asiriana hoe karabu izay midika hoe "matanjaka" na "manambina". I Karppe kosa dia milaza fa avy amin' ny teny babilôniana ny teny hoe kerūv sady tsy midika hoe "matanjaka" na "manambina" na "mahomby" na "mitahy".
Ao amin' ny Bokin' ny Genesisy
Ao amin' ny Bokin' ny Genesisy, ny kerobima dia nitana sabatra ka niambina ny hazon' aina (Gen. 3.24) taorian' ny nandroahan' Andriamanitra an' i Adama sy Eva hiala ny zaridainan' i Edena:
Cliff Shaw
Cliff Shaw dia injeniera teraka ny 1 Janoary 1922 ary maty ny 1 Janoary 1991
Kerobima
Ao amin' ny Bokin' ny Genesisy
"Eny, noroahiny ny olona; ary nampitoeriny tany atsinanan' ny saha Edena ny kerobima sy ny lelafon' ny sabatra mihebiheby hiambina ny lalana mankany amin' ny hazon' aina."
Ao amin' ny Bokin' ny Eksôdôsy
vignette|229x229px Ny Bokin' ny Eksôdôsy (Eks. 25.18-22) dia manoritsoritra ny sarin' ny kerobima izay teo amin' ny Fiaran' ny Fanekena:
"18 Ary manaova kerobima volamena roa; voasana no hanaovanao azy roa ho eo amin' ny sakany roa amin' ny rakotra fanaovam-panavotana 19 Ny kerobima iray ataovy indray mivofy amin' ny sakany anankiray, ary ny kerobima iray kosa amin' ny sakany anankiray: indray mivofy amin' ny rakotra fanaovam-panavotana no hanaovanareo ny kerobima roa, dia amin' ny sakany roa. 20 Ary aoka hivelatra eo ambony ny elatry ny kerobima, mba hanalofan' ny elany ny rakotra fanaovam-panavotana; ary ny tavany hifanatrika, sady hanatrika ny rakotra fanaovam-panavotana koa izy. 21 Ary apetraho eo ambonin' ny fiara ny rakotra fanaovam-panavotana; ary ao anatin' ny fiara no asio ny Vavolombelona izay homeko anao. 22 Ary ao no hihaona aminao Aho, ka ao ambonin' ny rakotra fanaovam-panavotana no hitenenako aminao, dia ao anelanelan' ny kerobima roa, izay eo ambonin' ny fiaran' ny Vavolombelona, ka holazaiko izay rehetra handidiako anao holazainao amin' ny Zanak' Isiraely." (Ny Baiboly)
Ao amin' ny Bokin' ny Nomery
vignette|196x196px|I Mosesy sy i Josoa miankohoka eo anatrehan' ny Fiaran' ny Fanekena, James Tissot, 1900 Ao amin' ny Bokin' ny Nomery na Fanisana - amin' ny fampiasany ny elany mivelatra, ny kerobima roa dia nanjary hoatry ny fihainoana ahenoan' i Mosesy ny feon' Andriamanitra (Nom. 7.89):
"Ary rehefa niditra tao amin' ny trano-lay fihaonana Mosesy mba hiteny amin' Andriamanitra, dia nandre ny feo miresaka aminy izy avy tao amin' ny rakotra fanaovam-panavotana izay teo ambonin' ny fiaran' ny Vavolombelona, avy eo anelanelan' ny kerobima roa; dia niteny taminy Jehovah." (Ny Baiboly)
Ao amin' ny Boky voalohan' ny Mpanjaka
Taty aoriana, araka ny Boky voalohan' ny Mpanjaka, dia namboarina ny sarivongana kerobima roa lehibe mifanila izay manana elatra mivelatra sady manarona ny sakan' ny Tempolin' i Sôlômôna (1Mpanj. 6.23-28):
"23 Ary tao anatin' ny efitra anatiny dia nasiany kerobima hazo oliva roa. samy folo hakiho avy no hahavony. 24 Ary samy dimy hakiho avy ny elatry ny kerobima iray, dia folo hakiho hatramin' ny tendron' elany anankiray ka hatramin' ny tendron' elany anankiray. 25 Ary ny kerobima iray koa folo hakiho; fa ny kerobima roa mitovy halehibe sy mitovy tarehy: 26 Folo hakiho ny hahavon' ny kerobima iray, ary tahaka io ihany koa ny kerobima anankiray. 27Ary ny kerobima nataony tao afovoan' ny trano anatiny; ary ny elany nataony mivelatra, ka ny ilany samy nipaka tamin' ny rindrina avy, ary ny ilany nifanendry teo afovoan' ny trano. 28 Ary nopetahany takela-bolamena ny kerobima." (Ny Baiboly)
Ao amin' ny Bokin' i Ezekiela
vignette|273x273px|Ny fahitàn'i Ezekiela Ny kerobima dia ao amin' ny fahitàna ao amin' ny Bokin' i Ezekiela (Ez. 10.1-28):
Corpe
46.5058°N, -1.1808°W
I Corpe dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i La Roche-sur-Yon, ao amin'ny departemantan'i Vendée, ao amin'ny faritr'i Pays de la Loire, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 85073. I Patrick Le Flanchec no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays mareuillais
Ardiège
43.0706°N, 0.6433°W
Corpe
Jeografia
Ny isam-ponin'i Corpe dia 861 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 7 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 43 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.5058° ary -1.1808° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Ardiège
I Ardiège dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Gaudens, ao amin'ny departemantan'i Haute-Garonne, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 31013. I Pierre Soupène no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Haut Comminges
Jeografia
Ny isam-ponin'i Ardiège dia 413 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 405 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 710 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.0706° ary 0.6433° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Amagansett, New York
40.97944°N, -72.12528°W
Amagansett, New York dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i New York, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 11930..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.9794444444 ary -72.1252777778. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Ambongamarina
Ambongamarina dia kaominina malagasy ao amin'ny distrikan'i Anjozorobe, Faritanin'i Antananarivo. Ny isam-poniny dia 12828 araka ny faminavinana natao tamin'ny taona 2000. Ny kaodin-kaominina dia 10709 ary ny kaodin-distrika dia 107
Vokatry ny fambolena
Ny entana faharoa lafo vidy indrindra dia haricot. Ny zava-bolena lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia vary. Ny entana fahatelo lafo vidy indrindra dia mangahazo. Ny isan'omby dia 4220. Ny isan'ny taona nisiam-pesitry ny vorona teo anelanelan'ny taona 1999-2001 dia 3. Ny zava-bolena faharoa lehibe indrindra amin'ny lafin'ny velarantany dia mangahazo. Ny entana lafo vidy indrindra dia vary. 2 isan-jaton'ny tanimbary no voatondraka amin'ny tohidrano na paompy. 100 ny mponina no miasa tany. 100 no isan'ny kisoa.
Ara-tsosialy
Ahitana fikambanan-tantsaha ao. Ahitana fikambanam-pampiasa rano ao.
Fotodrafitrasa
Tongavan'ny lalam-paritra ilay tanàna. Ahitana tobim-pahasalamana ao. Ijanon'ny taksiborosy ilay kaominina. Ahitana sekoly ambaratonga fototra. Tsy ny JIRAMA no manome ny rano.
Fitaterana
Ny fitaovam-pitaterana ampiasaina matetika indrindra dia tongotra. Ny faharetan'ny dia mankany amin'ny renivohi-paritany dia 5 ora. Ny fotoam-pitaterana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 5 ora. Ny lalan-tany dia azo aleha mandavan-taona. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny andro fahavaratra dia 7000 Fmg. Ny saran-dalan'ny olona tokana mankany amin'ny tanàn-dehibem-paritany amin'ny haintany dia 7000 Fmg.
Fahasoavana
10 isan-jaton'ny mponina no tena mahantra dia mahantra. 10 isan-jaton'ny mponina no atao hoe mahantra. Ny halavan'ny vanim-potoana mety ahalanian'ny vokatry ny taon-dasa dia 5 volana. 20 isan-jaton'ny mponina no atao hoe manan-karena. 60 isan-jaton'ny mponina no manana fari-piainana antonontonony.
Olana
Ny isan'ny vakitrano tanatin'ny taona 1999-2001 dia 1.
Shorty Rollins
Shorty Rollins dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 3 Aprily 1929 tao Granbury, Texas ary maty ny 28 Desambra 1998
İlhan Şahin
İlhan Şahin dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Torkia teraka ny 30 Aogositra 1980
Malik Jabir
Malik Jabir dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Ghana teraka ny 8 Desambra 1944
Kolontsaina ao amin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô
Ny kolontsaina ao amin' ny Repoblika Demôkratikan' i Kôngô, izay ahitana mponina miisa any amin' ny 86 000 000, dia ahafaha-mitaratra ny fahasamihafan' ireo foko anjatony maro ao amin' io firenana io sy ny fomba amam-panaony. Nanomboka tamin' ny fiafaran' ny taonjato faha-19 dia niova ny fomba fianan' ny mponina vokatry ny fanjanahan-tany, ny tolona ho an' ny fahaleovan-tena, ny Ady Lehibe voalohany sy faharoa. Na dia izany aza dia voatahiry amin' ny ankapobeny ny kolontsaina nentim-paharazana ao Kôngô.
Mponina voalohany
Efa nisy olona ny faritra misy ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô tamin' ny 200 000 taona tal. J.K. Ny lemaka midadasika kôngôley tamin’ izany fotoana izany dia rakotry ny ala tsy nisy nanimba. Tany amin’ ny taonarivo faharoa dia nisy mpamboly banto, avy any amin' ny faritra eo anelanelan' ny tapany atsinanan' i Nizeria sy ny Grassfields any Kamerona, hatramin' ny 2600 tal. J.K., niditra tao amin’ io faritra io ka niorim-ponenana amin’ ny morontsiraka sy teny amin’ ny lembalemba atsinanana sy atsimo, ka teny izy ireo no nanangana fiarahamonina tarihin’ ny lehibem-poko.
Vahoaka ankehitriny
Ankehitriny ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô dia ahitana vondrom-poko fito sy zana-poko mihoatra ny telonjato. Ny vondrona lehibe indrindra dia ny vondrona banto: ny Kôngô (Kongo), ny Bateke (Bateke), ny Loba (Luba), ny Londa (Lunda) ary ny Koba (Kuba). Ao avaratra no ahitana ny Nilôtika sy ny Pigmea (izay monina any amin’ ny faritra be ala).
Ny fivavahana
vignette|160x160px|Eglizy katôlika ao [[Lubumbashi]]
Ny kristianisma
Ny ankamaroan’ ny mponina ao amin’ ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô dia Kristiana ka ny 50 % amin' izany dia Katôlika ary ny 20 % Prôtestanta. Ny fivavahana manafangaro singa avy amin’ ny kristianisma sy ny fivavahan-drazana afrikana, dia arahin'ny 13,5 %n'ny mponina, ka saika izy rehetra (13 % ankehitriny) ireo dia manaraka ny kimbangisma, fa ny hafa manaraka ny jamaa sy ny Kitawala. Ny fivavahana kristiana hafa dia arahin'ny 1 %n' ny mponina (Olomasin' ny Andro Farany, sns).
Ny fivavahana silamo
Vitsy anisa ny Mizolmana, izay laharana faharoa aorian' ny Kristiana, raha ny isan' ny mpino no heverina. Tsy fantatra marina ny isan' izy ireo: ny Pew Research Center dia manambara fa 1,5 %n' ny mponina ao amin' ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô izany, nefa ny World Factbook an' ny Central Intelligence Agency (CIA) anyEtazonia dia milaza fa 10 % izany. Ny 50 %n' izy ireo dia Sonita fa ny 10 % kosa Siita ary ny 15 % dia Ahmady.
Ny fivavahana hafa
Ny 11,5 %n' ny Kôngoley dia manaraka ny fivavahan-drazana afrikana, izay mivavaka amin' ny Razana sy mino ny herin' ny fanahy eny amin' ny natiora ary mamonjy ombiasa sy ny sahala amin' izany hafa. Ahitana olona vitsy manaraka ny jodaisma sy ny hindoisma ary ny bahaisma ka an-tanàn-dehibe misy raharaham-barotra ahitana azy ireo. vignette|153x153px|Tempoly kimbangista
Ny fiteny
vignette|Sarintany maneho ny faritra itenenana betsaka ireo fiteny afrikana ao amin' ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô
Fiteny eorôpeana
Ny teny frantsay no teny ôfisialin’ ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô. Ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô no firenena miteny frantsay misy mponina betsaka indrindra maneran-tany, ary tamin'ny taona 2016 dia Kôngôley miisa 37 000 000 any ho any (47 %n' ny mponina) no mahay mamaky teny sy manoratra amin' ny teny frantsay.
Ny fiteny anglisy kosa dia ampianarina eny amin' ny anjerimanontolo mba hahafaha-misokatra amin' ny tontolo sy hahafaha-manaraka ny fandrosoana sy ny fikarohana.
Fiteny afrikana
Misy fiteny tompon-tany miisa 220 ny ao amin’ io firenena ka ny ankamaroan’ ireo dia fiteny banto, nefa ny efatra no natao fitenim-pirenena ifaneraseran’ ny mponina, dia ny fiteny soahily, ny fiteny lingala, ny fiteny kikôngô ary ny fiteny tsiloba. Ny fiteny soahily  dia tenenin’ny 35 %n’ ny mponina ao amin’ ny Repoblika Demôkratikan’ i Kôngô ao ao amin’ ireo ivontoerana lehibe sy ao amin’ ny faritra atsinanana (Katanga, Nord-Kivu, Sud-Kivu, ary ny faritra atsimo atsianan’ ny faritany Orientale). Ny fiteny lingala dia tenenin’ ny 30 %n’ ny mponina, ao Kinshasa sy ao amin’ ny faritanin’ i Bandundu, ao amin’ ny faritanin’ i Équateur ary ao amin’ ny faritany Orientale. Ny fiteny kikôngô  izay tenenin’ ny 15 %n’ ny mponina, ao Bas-Congo. Ny fiteny tsiloba  izay ampiasain’ ny 15 %n’ ny mponina, ao amin’ ny faritany roa ao Kasaï.
John Lynch
John Lynch dia mpilalao baseball teraka ny 25 Septambra 1971
Bhimavaram
16.5333°N, 81.5333°W
I Bhimavaram dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Andhra Pradesh, ao India.
Foko folo very
vignette|414x414px|Ny [[Fokon' i Israely|foko roa ambin' ny folon' i Israely]] Ny foko folo very, araka ny Baiboly hebreo, dia foko nonina tao amin' ny Fanjakan' i Israely, izay fantatra koa amin' ny anarana hoe Fanjakan' i Samaria, talohan' ny faharavan' ity fanjakana ity tamin' ny taona 722 tal. J.K. ka tsy hita intsony hatramin' izay. Ankehitriny dia maro ny vahoaka milaza ny tenany na lazaina fa taranak' ireo foko folo very ireo.
Ny fokon' i Robena
Ny fokon' i Robena dia nanorim-ponenana tamin' ny ilan-tany andafy atsinanan' ny ony Jordana. I Robena na Reobena dia zanak' i Jakôba voalohany tamin' i Lea araka ny tantara ao amin' ny Bokin' ny Genesisy. Izy ilay niangavy ireo rahalahiny mba tsy hamono an' i Jôsefa. Ny fokon' i Robena dia naka ny tany Kanaana ka nanorim-ponenana tamin' ny ila-tany andafy atsinanan' ny ony Jordana. Isan' ireo fokon' i Israely lazaina fa nanjavona ny fokon' i Robena tamin' ny naharavan' ny Fanjakan' i Israely avaratra.
Ny fokon' i Simeona
Ny fokon' i Simeôna tao amin' ny tapany atsimo-andrefan' i Kanaana, ao atsinanany ny fokon' i Jodà, nefa mety voahodidin' ny tanin' i Jodà tao ndrefana. I Simeôna dia zanaka faharoan' i Jakôba tamin' i Lea. Tao amin' ny tapany atsimo-andrefan' i Kanaana no nisy ny fokon' i Simeona, ka ao atsinanany ny fokon' i Jodà, nefa mety voahodidin' ny tanin' i Jodà tao andrefana izy (Jos. 19.1-9).
Ny fokon' i Isakara
I Isakara dia zanaka fahasivin' i Jakôba sady zanany fahadimy tamin' i Lea. Ny fokon' i Isakara dia nomen' i Jôsoa tany any avaratr' i Manase sy ny any atsimon' i Zebolôna sy Naftaly, hatreo amin' ny onin' i Jordana any antsinanana ka hatramin' ny morontsiraka any andrefana. Mihevitra anefa ny manam-pahaizana fa tsy ara-tantara ny voalaza ao amin'ny Bokin' ny Mpitsara momba ny fokon' i Isakara.
Ny fokon' i Zebolôna
I Zebolôna na Zabolôna dia zanak' i Jakôba fahenina, zanany farany tamin' i Lea araka ny Baiboly. Ny fokon' i Zebolôna dia tany amin' ny tapany atsimon' i Galilea (na Galilia) ka ny sisiny atsinanana dia ny Ranomasin' i Galilea, ary ny sisiny andrefana dia ny Ranomasina Mediteranea, ny sisiny atsimo dia ny ny fokon' i Isakara, ary ny varatra-andrefana dia ny an’ i Asera ary ny avaratra-atsinanana ny an' i Naftaly (Jôs. 19.10-16).
Ny fokon' i Dana
I Dana dia zanaka fahadimin' i Jakôba tamin' i Bila mpanompovavin' i Rahely vadiny. Ny fokon' i Dana dia nohodidinin' ny an' i Benjamina sy ny an' i Jodà ao atsinanana sy ao atsimo, ny an' i Efraima ao avaratra ary ny Ranomasina Mediteranea ao andrefana.
Ny fokon' i Naftaly
I Naftaly na Neftaly dia zanaka fahenin' i Jakôba sady zanany faharoa tamin' i Bila mpanompovavin' i Rahely. Ny fokon' i Naftaly dia tao amin' ny faritr' i Galilea (na Galilea), manamorona ny tapany ambonin' ny ony Jordana (na Jordany) sy ny farihy Tiberiada (na Tiberiasy). Ao andrefany no ahitana ny tanin' i Asera, ao avaratra ny tanin' i Dana ary ao atsimo ny tanin' i Zebolôna (Jôs. 19.32-39).
Ny fokon' i Asera
I Asera dia zanaka fahavalon' i Jakôba tamin' i Zilpa mpanompovavin' i Lea vadin' i Jakôba. Ny fokon' i Asera dia nomen' i Jôsoa ny faritra andrefana sy amorontsirak' i Galilea.
Sarbaz
26.63083°N, 61.25639°W
Foko folo very
Ny fokon' i Jôsefa
Ny fokon' i Jôsefa dia nizara ho foko roa, ny fokon' i Efraima sy ny fokon' i Manase. I Jôsefa dia zanak' i Jakôba sy i Rahely. I Manase sy i Efraima no zanany lahy izay samy nana ny maha izy azy satria nanana foko manokana avy. Ny antsasa-pokon' i Manase miaraka amin' ny fokon' i Robena sy ny fokon' i Gada, dia nipetraka teny ampita atsinanan' i Jordana fa ny antsasany faharoa kosa dia napetrak' i Jôsoa teo andrefan' i Jordana.
Ny faharavan' ny Fanjakan' i Samaria
vignette|225x225px|[[Fanjakan' i Israely (Samaria)|Fanjakan' i Israely sy Fanjakan' i Jodà tamin' ny taonjato faha-9 tal. J.K.]] Taorian' ny fatoana nisian' ny fizarazarana teo amin' ny Zanak' i Israely tao Kanaana dia nampiraisin' ny mpanjaka Saoly (na Saola) ho fanjakana iray izy ireo. Nandimby azy ny zanany Isbôseta, avy eo i Davida ary farany i Sôlômôna (Salômôna). Rehefa maty i Sôlômôna tamin' ny taona 930 tal. J.K. dia nizara roa ny fanjakana ka ny Fanjakan' i Israely (na Fanjakan' i Samaria) ny tao avaratra fa ny Fanjakan' i Jodà kosa no tao atsimo.
Sarbaz
I Sarbaz dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Sistan ary Baluchestan, ao Iran.
Foko folo very
Ny faharavan' ny Fanjakan' i Samaria
Ny Fanjakan' i Samaria, izay nahitana ireo foko folo ireo, dia notafihin' ny Asiriana sy noravany tamin' ny taona 722 tal. J.K. ka nataony sesitany ny mponina tao ary nataony faritany feheziny ny faritr' i Samaria. Ny Fanjakan' i Jodà kosa, izay nonenan' ny fokon' i Jodà sy ny fokon' i Benjamina ary ny ampahan' ny fokon' i Levy, dia nanaiky ny ho eo ambany fanaraha-mason' ny Asiriana ka tsy nisy voakasiky ny fanaovan-tsesitany nefa very ny tena fahaleovantenany. Tsy niverina tamin' ny fahaleovantenany ny Fanjakan' i Jodà raha tsy tamin' ny fanapahan' i Jôsia (taona 639 -- 609 tal. J.K.), hatramin' ny fandravàn' ny Babilôniana sy ny fanaovan-tsesitany ny ampahany amin' ny mponina tao tamin' ny taona 587 na 586 tal. J.K.
Majid Majidi
Majid Majidi dia mpilalao, talen-koronantsary, mpanoratra senariô, mpamoaka horonantsary mizaka ny zom-pirenen'i Iran teraka ny 17 Aprily 1959 tao Teheran
Foko folo very
Ny fahababoan' ny mponin' i Israely avaratra
vignette|Fanaovan' i Asiria sesitany ny Fanjakan' i Israely avaratra Araka ny Boky faharoan' ny Mpanjaka ao amin' ny Baiboly (2Mpanj. 17.23 --17.41) dia natao sesitany mankany amin' ny faritry ny Fanjakana Asiriana ny mponin' i Samaria mba ho fanasazian' Andriamanitra ny fahotan' izy ireo. Avy eo dia tsy fantatra intsony ny nanjo azy ireo. Milaza ny Baiboly fa nisy mponina vahiny mampidirina tao Samaria mba hasolo ireo Israelita natao sesitany. Ireo vahiny ireo no namorona ny fivavahana manafangaro fomba israelita amin' ny fomban' ny mpanompo sampy (sinkretisma); ka heverina fa niteraka ny Samaritana. Ny fivavahana samaritana araka ny ahafantarana azy amin' izao fotoana izao anefa tsy ahitana fomban' ny mpanompo sampy.
Sarbaz
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 26.6308333333° Avaratra ary 61.2563888889° Atsinanana Ny faritr'ora dia GMT+3:30.
Mata Grande
-9.1175°N, -37.73222°W
Judea Pearl
Judea Pearl dia mpahay kajimirindra, injeniera, filôzôfy mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 1 Janoary 1936
Ny fiainany manokana
Ny zanany dia Daniel Pearl.
Foko folo very
Ny fahababoan' ny mponin' i Israely avaratra
Ny Baiboly anefa tsy tena miresaka mazava ny amin' ny fanjavonan' ny fokon' i Israely folo. Ohatra, ny Bokin' i Jeremia (Jer. 41.5) dia mitatitra fa 150 taona taorian' ny faharavan' ny Fanjakan' i Samaria, izany hoe raha vantany vao rava i Jerosalema tamin' ny taona 586 tal. J.K., dia tonga nitondra fanatitra tao amin' ny Tempolin' i Jerosalema ny mponin' i Israely Avaratra: lehilahy miisa valopolo tonga avy any Sikema (na Sekema), avy any Silô ary avy any Samaria, niharatra volom-bava, nandrovitra akanjo, sady nandididy ny hodiny (ho mariky ny fisaonana). Nitondra voan-javatra sy emboka manitra hatao fanatitra ho an' ny Tempolin' i Iahveh.
Mata Grande
Mata Grande dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Alagoas ao amin'ny Brazila.
Foko folo very
Filazana ao amin' ny tahirin-kevitra asiriana
Izao no hita tao amin' ny tahirin-tsoratry ny asiriana, araka ny mpanoratra tantara asiriana tao amin' i Sargôna II, mpanjaka nandresy ny Fanjakan' i Samaria: "Nataoko fahirano sady nobodoiko ny tanànan' i Samaria, ka nentiko ho babo ny mponiny miisa 27 280. Nalaiko taminy ny kalesy 50, nefa navelako ho azy ny sisa tamin' ny fananany".
Mata Grande
Jeografia
Ny isam-ponina dia 4654 mponina tamin'ny taona 2012.
Foko folo very
Filazana ao amin' ny tahirin-kevitra asiriana
Ny fanorenam-ponenan' ny voanjo vahiny dia voalaza matetika ao amin' ny sisa amin' ilay lahatsoratra: "Nentiko i Amrisy avy any Tabala ho any Asora, miaraka amin' ny entany, ny olona ao amin' ny fianakaviany sy amin' ny razany, sy ny mpandraharaha varotra ao amin' io tany io, ary koa kalesy 100; nametraka Asiriana mahatoky ao amin' ny fitondrako, hisolo toerana azy ireo aho." . Momba ny fandresena hafa izany. Izany pôlitika fampanorenam-ponenana izany dia zavatra mpitranga matetika, ka mety nampiharina koa tao Samaria, araka ny hita ao amin' ny Bokin' ny Mpanjaka.
Pascal Vasselon
Pascal Vasselon dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 20 Martsa 1963
Foko folo very
Ny vokatry ny fikarohana arkeôlôjika
Tao Gezer sy ny manodidina azy dia nahitana lahatsoratra amin' ny soratra miendri-pantsika natao tamin' ny taonjato faha-7 tal. J.K. izay ahitana anarana babilôniana. Ny fanaovan-tsesitany ny mponina vahiny mankao Samaria (amin' ny faritra sasany fara-fakakeliny), araka ny Bokin' ny Mpanjaka, dia voamarina. Manambara anefa ny arkeôlôjia fa ny mponina notaterina ho ao Samaria dia tsy betsaka. Ny fanaka vita amin' ny tanimanga, ny soratsoratra, ny tanàna madinika, sns dia maneho fitohizana amin' ny vanimpotoana teo alohany.
Hevitry ny Jiosy ôrtôdôksa sy ny Kristiana sasany
Na dia manalasala aza ny fitantaran' ny Baiboly ny amin' ny fahaverezan' ny foko folon' i Israely dia mihevitra ny Jiosy ôrtôdôksa, toraka izany koa ny Kristiana, fa ny Samaritana dia tsy afaka hihambo ho taranak' ireo foko ireo. Tsy ireo Samaritana ireo no ho fitohizam-pisian' ireo foko izay nanjavona amin' ny fomba tsy fantatra ireo.
Hevitry ny Samaritana
Ny Samaritana dia mihevitra fa taranaky ny foko folo lazaina fa very, indrindra fa ireo foko roan' i Jôsefa, dia ny fokon' i Manase sy ny fokon' i Efraima, ary koa ny fokon' i Levy.
Ireo vahoaka milaza fa taranaky ny foko folo very
Ny fanjavonan' ny folon' i Israely dia niteraka petrakevitra maro tamin' ny Andro Taloha teo amin' ny Jiosy ôrtôdôksa, sy teo amin' ny Kristiana. Ny petrakevitra tsotra indrindra dia ny filazana fa nifangaro ka lasa nitovy fomba tamin' ny mponina tao Atsinanana Afovoany, na Jiosy ireo na tsy Jiosy, ireo mponin' ny Fanjakan' i Samaria natao sesitany. Nisy koa anefa ny nandroso hevitra fa mety nitady fialokalofana any amin' ny faritra lavitra indrindra ireo foko folo ireo, ka izany fiheverana izany dia niteraka fikarohana maro.
Ny Samaritana
vignette|231x231px|I Yitzhaq ben Amram ben Shalma ben Tabia, mpisoronaben' ny [[Samaritana, Nablosa, 1920]] Ny Samaritana dia isan' ireo vahoaka milaza fa taranaky ny foko verin' i Israely. Misy ny Jiosy mitsipaka izany nefa misy koa ireo Jiosy mihevitra ny maha azo ekena an' izany. Ny fivavahan' ny Samaritana, izay mifototra amin' ny Torah, dia tsy ahitana soritra fomban' ny mpanompo sampy. Tamin' ny taonjato faha-6 dia nitantara ny Bokin' i Jeremia fa nanao fanatitra tao amin' ny Tempoly izy ireo.
Ny soratr' ireo raby tamin' ny fotoana nanombohan' ny fisian' ny fivavahana kristiana dia milaza fa ny fanompoan' ny Samaritana an' Andriamanitra tokana dia efa nisy hatramin' ny andro taloha ela. Ny fanangonam-pitsipika 'Houllin dia manaiky ny henam-biby novonoin' izy ireo ho kasher (כשר), izany hoe azon' ny Jiosy hanina, raha nisy Jiosy nanatrika ny famonoana izany, ary ny boky atao hoe Orlah ao amin' ny Talmodan' i Jerosalema dia manaiky koa ny mofo nandrahoin' izy ireo nefa misy fepetra izany. Misy soratra hafa ao amin' ny Talmodan' i Jerosalema nosoratana tokony ho tamin' ny taonjato voalohany izay milaza fa ny sakafon' ny Samaritana dia ara-dalàna. Ny soratra iray hafa koa, ny Massecheth Kuthim, dia manamafy ny fanekena amin' ny ampahany azy ireo: "oviana no azo ekena ho isan' ny vahoaka jiosy izy ireo? Rehefa miala amin' ny tendrombohitra Garizima izy ireo sady manaiky an' i Jerosalema sy ny fitsangan' ny tena amin' ny maty". Io soratra io ihany dia miaiky fa ny ankabeazan' ny fanaon' ny Samaritana dia itovizan' izy ireo amin' ny Jiosy.
Noho ireo antony ireo dia be mpanaraka ny petra-kevitra izay manohana fa ny 80 %n' ny mponina tao amin' ny Fanjakan' i Samaria dia nanohy ny fonenany tao ihany fa tsy natao sesitany, ka ireo no nanjary Samaritana (amin' ny dikan' io teny io ara-pivavahana) araka ny ambaran' ny Bokin' ny Mpanjaka. Ireo izay natao sesitany nefa vitsy dia mety nifangaro amin' ny vahoaka manodidina rehefa ela ny ela.
Ny Pastona ao Afghanistàna sy Pakistàna
Nisy fikarohana momba ny foto-tarazo izay mitsipaka ny mety hisian' ny fifandraisan' io vahoaka io amin' ny Jiosy nefa ny fikarohana ara-poto-tarazo hafa dia miaiky ny mety hisian' izany fifandraisana izany.
Tamin' ny taona 2010 dia nilaza ny gazety The Guardian fa ny governemanta israeliana dia mihevitra ny hamatsy vola ny fikarohana ara-poto-tarazo mba hijerena ny fahamarinan' ny rohy ara-poto-tarazo eo amin' ny Pastona sy ny foko verin' i Israely. Nanambara ilay gazety fa ny porofo ara-tantara dia mampitodika fatratra any amin' ny fisian' izany rohy izany, nefa tsy misy porofo ara-tsiansa hita na dia iray aza. Ny antrôpôlôga israeliana malaza sasany dia mihevitra fa amin' ireo vondrona maro eran-tany izay milaza fa misy rohim-pihavanana amin' ny foko folo verin' i Israely dia ny Pastona na Patàna no tena mandresy lahatra.
Ny Jiosy kiorda na Jiosy asiriana
vignette|194x194px|Vehivavy jiosy tany [[Kordistàna tamin' ny taona 1905.]] Araka ny lovantsofina dia ny Israelita tamin' ny fokon' i Benjamina dia tonga voalohany tao amin' ny faritr' i Kordistàna taorian' ny fahazoan' ny Asiriana ny Fanjakan' i Israely tamin' ny taonjato faha-8 tal. J.K. Avy eo izy ireo nipetraka tao amin' ny renivohitry ny Asiriana. Tamin' ny taonjato voalohany tal. J.K. dia niova finoana ho amin' ny jodaisma ny fianakavia-mpajakan' i Adiabene, izay lazain' i Flavio Jôsefa fa asiriana ara-poko sady nanao renivohitra an' i Erbil (arameana: Arbana; kiorda: Hewlêr). Ny mpanjaka Monobazo sy ny mpanjakavavy Helena ary ny zananilahy sady mpandimby azy Izata dia voasoratra fa nifindra finoana voalohany ho amin' ny jodaisma (prôselita).
Ny Jiosy kasmiriana
I Al-Biruni, ilay manampahaizana miozolmana persana tamin' ny taonjato faha-11 no voalohany nanolo-kevitra ny amin' ny fisian' ny taranak' ireo foko verin' i Israely ao Kasimira. Araka ny filazan' i Al-Biruni, fahiny dia namela mpivahiny iray na roa hiditra ao amin' ny fireneny, indrindra ny Jiosy, ny vahoaka tao Kasimira, nefa amin' izao fotoana izao dia tsy omeny alalana ny Hindoa raha tsy olom-pantany manokana, indrindra fa ny olon-kafa.
I François Bernier, mpitsabo frantsay tamin' ny taonjato faha-17, sy i Sir Francis Younghusband, izay nizaha ity faritra ity tamin' ny taonjato faha-19, dia niresaka ny amin' ny ny toe-batana mifanahaka eo amin' ny Kasimiriana sy ny Jiosy, indrindra ny fihodirany mazava, ny orony somary lava, ny lohany somary mitovitovy.
I Baikunth Nath Sharga dia nilaza fa na dia misy aza ny fifanahafana eo amin' ny fiforonan' ny anaram-pianakaviana kasimirita sy jiosy dia taranaka indô-ariana ny Pandita ao Kasimira, fa ny Jiosy kosa dia taranaka semita.
Ny Jiosin' i Malabar
Ny Jiosin' i Malabar (Malabar Yehudan) dia taranaky ny Jiosy tao amin' ny Fanjakan' i Cochin, izay ao anatin' i India Atsimo ankehitriny, izay ahitana koa ny tanàna manana seranan-tsambo, dia i Kochi. Niteny amin' ny fiteny jodeô-malaialamo, izay notetenina ao amin' ny Fanjakan' i Kerala. izy ireo taloha.
Ny Bene Israely
vignette|163x163px|Jiosy any Madhupura, Ahmedabad. Taorian' ny nahafantarany ny jodaisma tamin' ny taonjato faha-19 dia nisy vondrona jiosy any India atao hoe Bene Israely izay nifindra avy any amin' ny tanàna kely any Konkan mankany amin' ireo tanàn-dehibe akaiky azy ireo, ka isan' izany i Mumbai, i Pune, i Ahmedabad ary i Karachi. Araka ny lovantsofin' ny Bene Israely, taorian' ny taonjato nandehandehanana namakivaky an' i Israely ao Azia Andrefana, ny razamben' izy ireo dia nifindra tany India ka nifangaro tsikelitsikely tamin' ny vahoaka manodidina, nefa nihazona ny fomba mampiavaka ny Jiosy. I David Rahabi, izay Jiosy indiana, dia nahita ny Bene Israely tamin' ny taonjato faha-18 ka nahamarika ny fomba amam-panao jiosy niainan' izy ireo.
Ny mpahay tantara sasany dia milaza fa ny razamben' ny Bene Israely dia isan' ny iray amin' ireo foko verin' i Israely. Ny manampahefana jiosy anefa tsy nanaiky ny Bene Israely ho iray amin' ireo foko very. Tamin' ny taona 1964 dia nanambara ny fikambanan' ny raby ao Israely fa Jiosy tanteraka ny Bene Israely.
Ny Report of the High Level Commission on the Indian Diaspora (2012) dia nandinika ny fiainana tao Israely ho an' ny Bene Israely ka nahita fa ny tanànan' i Beerseba ao amin' ny tapany atsion' i Israely, no ahitana ny ankabetsahan'ny vahoaka Bene Israely, ka any Ramla no tena maro azy ireo. Karazana vaovao amin' ny fianakaviana miparitaka amim-pirenena samihafa izy ireo. Amin' ny ankapobeny dia tsy mandray anjara loatra amin' ny resaka pôlitika ny Bene Israely. Tsy nisy fifandraisana ara-toekarena hentitra amin' i India izy ireo sady vofetra ny satany ara-pôlitika ao Israely. Ny Jiosy avy any India dia kilasina ho Sefarada; nikambana tsara tamin' ny vahoaka sefarada ao Israely izy ireo.
Ny foko sefoy ao Ganà
Ny foko sefoy (sefwi) ao Ganà dia nanaraka fanao jiosy mandrakariva, indrindra ny fitandremana ny Sabata, ny famorana ny zazalahy amin' ny fahavalo andro nahaterahany (brit milah), ny fomba fampidirana ny zazalahy ho isan' ny lehilahy amin' ny faha-13 taonany, ny fitandremana ny lalàn' ny fahadiovan' ny fianakaviana (taharat mishpcha na niddah). Tamin' ny taona 1977 dia nisy olona iray avy amin' io foko io, i Aaron Ahotre Toakyirafa, izay nahatsapa ny tenany fa Jiosy sady taranaky ny iray amin' ireo fokon' i Israely very. Ny mpanampahaizana sasany dia mihevitra fa ny fomban-drazana jiosy dia mety nampidirin' ny Jiosy voaroaka avy any Espaina tao Ganà tamin'ny taona 1492 ka nifindra monina nankany atsimon'i Maroka. Io foko io dia lasa fantatra amin'ny anarana hoe "Tranon'i Israely".
Ny Jiosy igbô
vignette|189x189px|I Rabbi Howshua Amariel maneho an' i Rabbi Hi Ben Daniel, filohan' ny vahioaka jiosy igbô miaraka amin' ny takelaka iray Ny Jiosy igbô ao Nizeria dia milaza ny tenany fa avy amin' ny fokon' i Efraima sy ny fokon' i Naftaly sy ny fokon' i Manase sy ny fokon' i Levy sy ny fokon' i Zebolona ary ny fokon' i Gada. Izany petrakevitra izany anefa tsy voamarin' ny fandinihana tsara ny tantara. Ny mpahay tantara dia nandinika ny literatiora ara-tantaran' i Afrika Andrefana tamin' ny vanimpotoan' ny fanjanahantany sady nanao izay hampazava tsara ny anjara asa sahanin' ny petrakevitra ho an' ireo olona nanoratra izany.
Ny Beta Israely
vignette|238x238px|Vehivavy beta Israely any Israely. Ny fikarohana ny foko nanjavona dia misy akony lehibe eo amin' ny vahoaka ao Etiôpia atao hoe Beta Israely. Neken' ny Fanjakana israeliana ho Jiosy ny Beta Israely, sady afaka nifindra monina any Israely noho ny faneken' ny raby lehibe sefarada ao Israely (i Ovadia Yossef) azy ireo tamin' ny taona 1973 ho taranaky ny fokon' i Dana
Ny Bney Menase
Tamin' ny Marsa 2005, rehefa avy nanadihady ny amin' ny mety mbola hahitana ny taranaky ny foko folo very ny raby lehibe sefarada ao Israely (Rabbi Shlomo Amar), dia nanaiky ny Bney Menase ho taranak' i Israely, ka nanaiky ny fitakian' ny Bney Menase ny maha taranaka jiosy azy ireo. Ny Bney Menase dia vondron' olona aziatika monina any amin' ny sisin-tany birmana any avaratra-atsinanan' i India, sady nanambara, efa hatramin' ny taona 1950, fa taranaky ny fokon' i Manase izay nitady fialokalofana tany amin' ny faritra faran' izay lavitra any Azia. Ny 1 000 amin' izy ireo dia monina ao Israely amin' izao fotoana izao, sady efa niova finoana ho amin' ny jodaisma. Ny 7 000 hafa dia mbola monina any Mizoram (fanjakana any India avaratra-atsinanana) miandry ny fiovam-pinoany ho amin' ny jodaisma amin' ny fomba ôfisialy.
Ny Lemba
Ao koa ireo Lemba izay foko mainty hoditra ao amin' ny faritra atsimo ao Afrika. Eo amin' ny 70 000 eo ny isan' izy ireo ka ahitana azy ny ao Afrika Atsimo (indrindra ny ao amin' ny faritanin' i Limpopo), ny ao Zimbaboe, ny ao Malaoy, ary ny ao Môzambika. Na dia miteny banto mitovitovy amin' ny an' ireo foko hafa mifanerasera aminy aza izy ireo dia mitandrina fanao ara-pivavahana tahaka izay fahita amin' ny fivavahana jiosy, sy fomban' ny vahoaka mpifindrafindra monina izay heverina fa mety avy any Afrika Avaratra na avy any Afovoany Atsinanana. Ny fandinihana ny foto-tarazo dia mampiseho fitoviana amin' ny an' ny ampahan' ny vahoaka jiosy taranaky ny mpisorona.
İlkem Özkaynak
İlkem Özkaynak dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Torkia teraka ny 1 Mey 1982
Villers-Saint-Sépulcre
Ny Villers-Saint-Sépulcre dia tanàna ao amin'ny departementan'i Oise, ao amin'ny farittra Hauts-de-France, any Frantsa.
Emiliano González
Emiliano González dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Andora teraka ny 20 Septambra 1969
Sukumo
32.93333°N, 132.73333°W
Sukumo dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Kochi ao Japana.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 25784 mponina tamin'ny taona 2017.
Gootau
I Gootau dia tanàna iray ao amin'ny distrikan'i Serowe Palapye any Botsoana. Ny isam-poniny dia 1,401. Ny laharam-pokontaniny dia 9. Ny laharam-pehintaniny dia -22,726752 ary ny laharan-jarahasiny dia 27,422597.
Rio Tinto
vignette|Ao amin' ny tranoben' ny 120 Collins Street any Melbourne, [[Aostralia ny foibe aostralian' ny Rio Tinto.]] Ny Rio Tinto dia vondron' orinasa mpitrandraka harena an-kibon' ny tany anglô-aostraliana misandrahaka maneran-tany, izay miorina indrindra ao Aostralia sady manana foibe roa (any Melbourn sy any Lôndona) sy ao Amerika Avaratra. Io vondrona io dia hita ihany koa amin' ny firenena maro amin' ny Kôntinenta dimy, nefa ny ampahany be amin' ny fitrandrahany dia ao Aostralia sy ao Kanada.
Ny fananany dia mitentina 81 lavitrisa dôlara, izay azy amin' ny alalan' ny tambajotran' orinasa sy sampana maro. Hatramin' ny nividiany ny Alcan sy ny famoronana ny Rio Tinto Alcan, ny fitrandrahana ny viraty (na alominiôma) no lehibe indrindra amin' ny anton' asa sahaniny: niteraka 40 % amin' ny varotra nataony tamin' ny taona 2008 izany.
Ny fitrandrahana ny vy kosa dia 28 % amin' ny varotra ataony, ary ny Rio Tinto, niaraka tamin' ny orinasa BHP Billiton sy ny orinasa Vale, dia iray amin' ny vondrona telo izay manjaka amin' ny tsena maneran-tany amin' ny fitrandrahana sy fivarotana io akora io. Isan' ny asa sahaniny amin' ny sehatra hafa iasan' ilay vondrona ny arina sy ny varahina.
Sampan' ny Rio Tinto ny QIT-Fer et Titane izay manana zana-tsampana hafa ka ny eto Madagasikara dia ny QIT Madagascar Minerals (QMM) izay miorina ao Tôlagnaro (Fort-Dauphin) sady mitrandraka ilmenita na "fasi-mainty".
Tantarany
vignette|234x234px|Ny anaran' ilay orinasa dia nalaina avy amin' ny anaran' ity renirano hita eto amin' ny sary ity, dia i Rio Tinto, izay lasa mena noho ny fahalotoana navelan'ny tantara (fitarihan-drano miharo asidra, vokatry ny fitrandrahana tany aloha ela be, mety tany amin' ny Andro Taloha).
Fanombohany niasa tao Espaina
Nanomboka teo, dia nitombo sy nanan-karena ny orinasa nandritra ny fisian' ny fanambarana amam-pividianan-karen' orinasa ka nahatonga azy ho lasa isan' ny orinasa matanjaka indrindra eran' izao tontolo izao tsara  amin' izao fotoana izao amin' ny famokarana akora isan-karazany, anisan' izany ny viraty, ny vy, ny varahina, ny oraniôma, ny arintany ary ny diamondra.
Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy
Ny Baiboly katôlika amin'ny teny malagasy dia fandikana ny Baiboly ampiasain'ny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Madagasikara. Efa misy fanitsiana natao io Baiboly io ka misy ny Baiboly amin' ny dikan-teny tranainy (1938) izay ahitana ny anaran' Andriamanitra hoe Iahve sy ilay Baiboly tsy ahitana an' io anarana io (2011). Ny anaran' ny Baiboly katôlika dia Ny Baiboly Masina. Tamin' ny taona 1938 no nahavitana printy ny Baiboly katôlika voalohany amin' ny teny malagasy, nefa amin' izao dia ampiasaina ilay vita tamin' ny taona 2011. Toy ny Baiboly katôlika rehetra dia ahitana boky kanônika miisa 73 ny Baiboly katôlika amin' ny teny malgasy, ka ny 46 ao amin’ ny Testamenta Taloha (izay ahitana ireo boky prôtôkanônina sy ireo boky deoterôkanônika) sy boky 27 ao amin' ny Testamenta Vaovao.
Rio Tinto
Fanombohany niasa tao Espaina
Na dia natokana ho an' ny sehatry ny fitrandrahana mineraly sy ny fitadiavam-bola momba ny metaly aza ny Rio Tinto dia manan-danja ihany koa izy amin' ny fahaiza-manao sy orinasam-panadiovana, indrindra fa ny fanadiovana ny baoksita sy ny akoram-by.
Baiboly katôlika amin' ny teny malagasy
Boky ao amin' ny Testamenta Taloha
Ireto avy ny anaran'ny boky ao amin'ny Testamenta Taloha: Jenezy, Eksaody, Levitika, Fanisana, Detôrônômy, Jôsoé, Mpitsara, Rota, Samoela voalohany, Samoela faharoa, Mpanjaka voalohany, Mpanjaka faharoa, Tantara voalohany, Tantara faharoa, Esdrasa, Nehemia, Tôbia, Jodita, Estera, Makabeo voalohany, Makabeo faharoa, Joba, Salamo, Ohabolana, Mpitoriteny, Tononkira, Fahendrena, Ekleziastika, Izaia, Jeremia, Fitomaniana, Baroka, Ezekiela, Daniely, Ôsea, Jôely, Amôsy, Abdiasa, Jônasa, Mikea, Nahoma, Habakòka, Sôfônia, Hagay (na Akjea), Zakaria ary Malakia.