cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iràna
Fandresen' ny Arabo Miozolomana
Na izany aza, ny herin' ny kalifa dia lasa an-keviny fotsiny kokoa fa tsy tena nihatra. Tamin' ny taona 809, ny fahafatesan' i Harun al-Rashid dia nanokatra lalana ho an' ny hetsi-pisarahana. Maro ny tarana-mpanjaka teo an-toerana - toy ny Tahirida (820-872), ny Safarida (863-903) na ny Samanida (874-999) - izay nanafaka ny tenany tamin' ny fiahian’ ny Abasida, indrindra tany amin' ny tapany atsinanan' ilay fanjakana. Ny Boiida izay sonita aza dia nanjaka tao Bagdad nanomboka tamin' ny taona 945 ka hatramin' ny taona 1055.
Fanjakazakan' ny Seljokida sy ny Môngôliana
Nanomboka tamin' ny taonjato faha-11, ny faritra avaratra amin' i Persia dia resin' ny Seljokida izay naka an' i Bagdad tamin' ny taona 1055. Ireto Tiorka izay sonita ireto dia nanjaka hatramin' ny faran' ny taonjato faha-11 tao amin' ny faritany iray izay mifanitsy amin' ny sisin-tanin' ny Empira Persiana taloha amin’ ny ankapobeny. Ny Kroazada sy ny fananganana ny Fanjakana Latina maro any Atsinanana, nanampy ny fikomiana anatiny (ny fikomian’ ny mponina tao Koarazmia tany avaratra-atsinanana, ny an’ ny Aiobida tany Azia Minora) dia namarana ny fanjakazakan’ ny Seljokida.
Tany am-piandohan' ny taonjato faha-13, ny Môngôly tamin’ ny andron' i Genghis Khan dia nanafika koa an' i Persia, izay lasa Kanata n' i Persia teo ambany fahefan' ny taranany (ireo Il-Khan). Ny fanjakazakan' izy ireo, izay zara raha neken' ny mponina teo an-toerana, dia misy voka-dratsy ara-toekarena sy ara-tsôsialy. Ny dingana niteraka ny fifindrafidra-monina, izay efa niantomboka tamin' ny andron' ny Tiorka, dia nihafaingana tamin' ny faharavan' ny vohitra maro ary nampihena ny asa tany.
Nalemy noho ny fisamatsamahana anatiny ireo Il-Khans, ka nofaohin’ ny andian’ olona mpanafik’ i Tamerlan, izay nahomby tamin’ ny taona 1360 ka hatramin’ ny 1405, amin’ ny fanorenana empira lehibe tao Samarkand. Taorian' ny nahafatesany, ny Timorida dia tsy nahavita nitazona ny tenany afa-tsy any afovoan-tany sy any avaratra amin' i Persia hatramin' ny taona 1517, nampiroborobo ny fanavaozana ara-kolontsaina miaraka amin' ny fampandrosoana ny literatioram-pirenena sy ny fampidirana teknika sy lohahevitra ara-javakanto avy any amin' ny Atsinanana Indrindra, raha tany andrefana kosa ny Torkmena mpifindrafindra monina any Azia Minora sy Azerbaijàna, izay nafahana, dia namorona kônfederasiôna maro nifanandrina matetika.
Tamin' ny fitondràn' ny Safavida
vignette|Sarin-tanin' ny [[Empira Safavida|Fanjakana Safavida]] Nanomboka tamin' ny taonjato faha-14, ny ampahany amin' i Azerbaijàna dia nofehezin' ny taranaky ny kalifa Ali, dia ny Safavida. Ny iray amin' izy ireo, Ismail I, dia nanambara ny tenany ho shah an’ i Persia tamin' ny taona 1501 ary, rehefa avy nesoriny ny Torkmena tao amin' ilay faritra, dia nanangana empira midadasika izay, tamin' ny taona voalohany amin' ny taonjato faha-16, niitatra hatrany Azerbaijàna ka hatrany amin’ ny Hoala Persika, ary avy any Iràka ka hatrany amin' ny faran’ ny tanin' i Alborz. Niantehitra tamin' ny fivavahana izay singa mampiray ny Safavida ka nanao ny siisma ho fivavaham-panjakana ary nanangana fanjakana miroborobo.
Ny fitondran' i Ismail I dia voamariky ny fahaterahan' ny fifandonana tamin' ny Tiorka Ôtômana, izay nanahirana ny mpandimby azy ary tsy nifarana raha tsy tamin' ny fandresena sy fahazoan’ ny shah Abbas I an' i Bagdad tamin' ny taona 1623. Ny fitondrany dia manamarika ny fara tampon’ ny Fanjakana Safavida, na ara-pôlitika na ara-kolontsaina. Izy no nanangana fifandraisana ara-barotra voalohany tamin' ny British East India Company, ary nandamina indray ny tafika niaraka tamin' ny mpanolotsaina anglisy maro.
Fitsabahan' ny Tandrefana
Tamin' ny fikomiana tamin' ny Afgàna, i Nader Shah, lohan-tarika avy any Khorasan (faritra atsinanan' i Iràna), dia nanangana tafika izay nandroaka ny mpanafiky ny taona 1729. Nahazo ny satroboninahitry ny shah izy tamin' ny taona 1736, nanao hetsika fakana tany izy ka nitarika azy ho any Delhi any India (1739), ho any Torkestàna ary ho any amin’ ny Kanata n’ i Bukhara, izay lasa tany manompo, izy. Niaina vanim-potoam-piadanana sy fanambinana ny taranany, dia ny Zanda izany.
Ny tarana-mpanjakany dia noravan' ny mpitarika avy amin' ny taranaka tiorka-môngôly, i Agha Muhammad Shah, mpanorina ny tarana-mpanjakan’ ny Kajara. Rehefa avy nametraka ny renivohiny tao Teheran izy, dia nikasa haka an' i Jeôrjia (izay lasa ambany fitondran' ny Rosiana) ary nampandry tany any Khorasan (nijanona ho nahatoky an' i Nader). Ny famonoana an' i Nader Shah tamin' ny taona 1797 dia nitarika ny vanim-potoan' ny fitontonganan' i Iràna.
Tamin' ny taona 1828 dia namoy ny faritany any Kaokazy (Armenia, Azerbaijàna Avaratra) ho an' i Rosia i Iràna. Tamin' ny taona 1847, ny Empira Ôtômana dia nahazo ny fiandrianam-pireneny tamin' ireo faritra any Shatt al Arab. Ny Britanika, izay nandresy ny Iraniana tamin' ny taona 1856 hatramin’ ny 1857, dia nanery azy ireo handao an' i Afganistàna sy hanaiky ny fahaleovan-tenany. Nandritra ny taompolo 1880, ny Rosiana dia nametraka tsikelikely ny faritra anjakazakany tany avaratr' i Iràna, fa ny Britanika kosa nahazo ny fifehezana ny Hoala Persika.
Tamin' ny 1900, i Rosia dia nifehy ny fadin-tseranana iraniana ho takalon' ny fampindramam-bola. Herintaona taty aoriana dia nahazo alalana nandritra ny enimpolo taona ny Britanika mba hitrandraka solitany. Tsy nihena ny fifandrafiana teo amin' ireo firenena roa ireo raha tsy tamin' ny taona 1907, rehefa nosoniavina ny fifanarahana nilaina tamin’ ny fandraiketana ny sisin-tanin' i Iràna sy ny famaritana ny faritra andraharahan’ ny firenena roa tonta. Ny avaratra-andrefana dia nomena ny Rosiana, ny atsimo-atsinanana nomena ny Britanika, ny afovoany dia tsy an’ ny atsy na ny aroa.
Ho setrin' izany fanakendana ny firenena izany sy ny fahalemen' ny mpitondra iraniana, dia niforona ny hetsika nasiônalista tamin' ny fiandohan' ny taonjato faha-20. Nitaky ny fananganana governemanta manaraka lalàm-panorenana izany hetsika izany. Tamin' ny taona 1906, tao anaty fanerena, ny mpanjaka Muzzafar al-Din dia namory ny Majles (Iràna) (Antenimiera) voalohany izay namoaka lalàm-panorenana mandala ny fahalalahana. Ny mpandimby azy, Muhammad Ali (1907-1909), mpanao fitondrana tsy refesi-mandidy, dia nesorina ka nosoloana ny zanany lahy Ahmad Shah, izay roa ambin' ny folo taona. Sarotra taminy noho izany ny hiady amin’ ny fanakazakana ataon’ ny vahiny. Tamin' ny taona 1911 dia i William Morgan Shuster, izay amerikana mpandraharaha ara-bola, no nanakinan' ny Madjlis ny asa fanavaozana ny fitantanam-bolam-panjakana.
Teo ambany fahefan' ny Pahlevy
Izany vanim-potoana izany dia teo anelanelan’ ny taona 1925 sy 1979.
Devan Downey
Devan Downey dia mpilalao basikety, mpanatanja-tena mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 28 Septambra 1987 tao Chester
Iràna
Notsiriritin' ny firenen-dehibe
Tsy miandany amin' ny atsy na ny aroa i Iràna nandritra ny Ady Lehibe Voalohany, saingy toerana nisy ny fifandonana teo amin' ny Britanika sy ny Rosiana ary ny Ôtômana ho an' ny fifehezana ny tahirin-tsolitany anaty tany izy. Tamin' ny fiafaran' ilay Ady Lehibe, ny Britanika izay mikatsaka hanorina fitondrana prôtektôrata dia niatrika ny hetsi-panoherana isan-karazany. Ny iray tamin' izy ireo dia nahomby tamin' ny taona 1921: i Riza Khan, kômandin' ny tafika kôzaka iraniana iray, dia nanongana ny Kadjars farany.
Tamin' ny taona 1925, nametrahana ny satro-boninahitry ny shah izy, ka nanangana ny tarana-mpanjakan’ ny Pahlevy. Ny fitondrany, izay nahatonga an' i Persia hiova anarana ho Iràna (Marsa 1935), dia vanim-potoanan' ny fanavaozana ankapobeny ho an’ ilay firenena, eo amin' ny fotodrafitrasa sy ny fitantanana ny raharaham-panjakana. Nandritra izany fotoana izany, ny fiarahamonina dia nalamina indray araka ny fandaharan' asa lehibe mampanjaka ny kolontsaina tandrefana ary voamariky ny sata vaovao ho an' ny vehivavy (fanafoanana ny fitafiana tchador).
(100157) 1993 TU26
Ny (100157) 1993 TU26 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Iràna
Notsiriritin' ny firenen-dehibe
Tsy lasa fanjakana demôkratika anefa i Iràna: nanafay mafy ny endri-panoherana rehetra ny fitondram-panjakana izay nampivangongo ny fahefana tao an-drenivohitr’ ilay firenena. Naverina nifampiraharahana indray ny fitsinjarana ny tombontsoa azo avy amin’ ny solitany: i Iràna no manangona ny vola amin' ny tombom-barotra avy amin' ny orinasan-tsolitany.
Nisafidy ny tsy hianday i Iràna tamin' ny fiandohan' ny Ady Lehibe Faharoa, nefa notafihin' ny Fanjakana Mitambatra sy ny Firaisana Sôvietika tamin' ny Aogositra 1941, ka ny tanjona tamin’ izany dia ny hiaro ny toeram-pitrandrahana solitany tsy hanjakan’ ny Alemana. Ny firenena mpiara-dia (Alliés) no nifehy ny fifandraisan' iraniana rehetra, ary i Reza Shah, izay mpiaro ny tombontsoan' ny Axe taloha, dia tsy maintsy niala tamin' ny fitondrana ka nosoloan' ny zanany lahy tamin' ny 1941. Ny mpanjaka vaovao, Mohammad Reza Shah, dia nanao fifanarahana tamin' ny Britanika sy ny Sôvietika, izay nanaovan' iretsy farany fanekena fa hanaja ny tsy fahazoana manova ny tanim-pirenen' i Iràna ary hiala enim-bolana aorian' ny fiafaran' ny ady. Ireo fitsipika ireo dia nohamafisina indray tamin' ny fihaonambe tao Teheran tamin' ny Novambra 1943. Nanao sonia ny satan' ny Firenena Mikambana tao San Francisco i Iràna tamin' ny 26 Jona 1945, ka lasa iray amin' ny mpikambana mpanorina ity fikambanana iraisam-pirenena ity.
(100157) 1993 TU26
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Iràna
Notsiriritin' ny firenen-dehibe
Tamin' ny taona 1945, ny tanin' i Azerbaijàna sy ny an’  i Kordistàna, teo ambany fifehezan' ny Sôvietika, dia nitsangana nanohitra an' i Iràna ary nanambara ny fizakan-tenany. Ny Sôvietika dia nanakana an' i Iràna amin' ny famaizana io fikomiana io, fa ny Britanika kosa mandà ny hiala amin' ny faritra nobodoiny. Nisy fifampiraharahana naharitra natao, ary ny fiafaran' izany, tamin' ny 2 Martsa 1946, no nampiala ireo firenena roa ireo ary niverina tamin' ny laoniny ny filaminana.
(100157) 1993 TU26
Famaritana
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Iràna
Ady nateraky ny fitrandrahana solitany
Taorian' ny Ady Lehibe Faharoa, nandà ny hitrandraka ny solitaniny miaraka amin' ny Firaisana Sôvietika i Iràna, fa nanaiky kosa ny fanampiana avy amin’ i Etazonia. Ny safidy nataon' i Mohammad Reza Shah, izay nety ho an’ ny Tandrefana, dia niafara amin' ny fandraràna ny antoko kômonista iraniana (Toudeh) tamin' ny taona 1949, izay noheverina ho mpomba ny Sôvietika. Tsy neken’ ny mponina iraniana anefa ny fahefan’ ny orinasa vahiny mpitrandraka solitany. Ny governemanta dia tsy maintsy mifanaraka tamin' ny orinasa Anglo-Iranian Oil Company fehezin' ny Britanika momba ny fampiakarana avo roa heny ny tamby avy amin’ ny fitradrahana solitany. Tsy nankatoavin' ny Antenimiera io fifanarahana io, izay heverin' ny mpikambana maro fa tsy mahafa-po. vignette|251x251px|i [[Muhammad Mossadegh]] Taorian' ny famonoana ny praiminisitra, jeneraly Ali Razmara, nataon' ny nasiônalista (7 Marsa 1951), dia nanapa-kevitra ny Majles (Iràna) (Antenimieram-pirenena) fa hanao ny indostrian' ny solitany ho sahanin’ ny fanjakana fa tsy ny tsy miankina. Nahazo ny fitokisan' ny Antenimiera i Mohammad Mosadegh, mpitarika ny fiaraha-mientan' ny vondrona nasiônalista (National Front) ary mpanohana ny famindrana amin’ ny fanjakana ny fitantanana ny fitrandrahana solitany, ka nahazo ny toeran’ ny praiminisitra. Tsy nahomby ny ezaka fifampiraharahana hamahana ny krizy teo amin’ i Iràna sy ny Fanjakana Mitambatra. Nolavin' i Mossadegh ny tolo-kevitr’ i Etazonia sy ny Banky Iraisam-Pirenena ary ny Fitsarana Iraisam-Pirenena. Tamin’ ny taona 1952 dia nangataka fahefana feno sy fifehezana ny tafika izy. Na dia teo aza ny tsy fankasitrahany dia tsy maintsy nilefitra ihany ilay shah.
(100157) 1993 TU26
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1580095 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 453.106km (3.0325094 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 329.106km (2.2049422 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1547.8663479 andro (4.23782709897 taona). Ny anômalia elanelany dia 86.98773.. Ny fironany indray dia 3.39695 degre.
La Saucelle
I La Saucelle dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Dreux, ao amin'ny departemantan'i Eure-et-Loir, ao amin'ny faritr'i Centre-Val de Loire, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 28368. I Jacques Baston no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Perche senonchois
Jeografia
Ny isam-ponin'i La Saucelle dia 168 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 175 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 215 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.6311° ary 1.0303° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Iràna
Ady nateraky ny fitrandrahana solitany
Neken' ny Fanjakana Mitambatra ny lalàna momba ny famindrana ny fitantanana ny orinasa amin’ ny fanjakana iraniana, nefa nitohy ny fitakiana onitra, izay nitarika ho amin' ny fahatapahan' ny fifandraisana ara-diplômasia teo amin' ny firenena roa tonta tamin' ny 22 Ôktôbra 1952. Tany am-piandohan' ny taona 1953, dia nanitatra ny fahefana jadon’ i Mossadegh nandritra ny herintaona ny Antenimieram-pirenana. Noho izany dia nitaky ny hanesorana ny fahefany amin' ny shah ny praiminisitra.
Tamara Jenkins
Tamara Jenkins dia mpilalao, talen-koronantsary, mpanoratra senariô mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 2 %s 1962 tao Philadelphia ary maty ny 2 5 1962
Iràna
Ady nateraky ny fitrandrahana solitany
Ny shah, izay manohitra an' i Mossadegh amin' ny lafiny maro, anisan' izany ny resaka solitany, dia nandroaka ny praiminisitra tamin' ny tapaky ny volana Aogositra 1953. Tsy nety niala tamin' ny toerany ity farany, ary nampifanohitra nandritra ny andro maromaro ny mpanohana azy tamin' ny mpanohana ny mpanjaka izany. Ny mpanohana ny mpanjaka, izay notohanan' ny tafika sy ny pôlisy ary ny Central Intelligence Agency (CIA) amerikana, dia nahazo ny fifehezana an' i Teheran ary nisambotra an' i Mossadegh. Tamin' ny 5 Septambra 1953, dia  nanome an' i Iràna fampindramam-bola maika mitentina 45 tapitrisa dôlara i Etazonia. Namerina indray ny fifandraisana ara-diplômasia tamin' ny Fanjakana Mitambatra i Iràna. Voaheloka higadra herintaona sy tapany kosa i Mossadegh tamin' ny 2 Desambra 1953 noho ny fiampangana azy ho nanao fikomiana.
Tamin' ny taona 1954, ny governemanta iraniana sy ny solontenan' ny fikambanana iraisam-pirenena momba ny solitany (Consortium), ahitana orinasa valo, anisan' izany ny Anglo-Iranian Oil Company, dia nifanaiky momba ny famerenana indray ny indostrian' ny solitany tsy hotantanan’ ny fanjakana: ny Consortium dia hitantana ny indostria, hitondra eo amin’ ny tsena ny famokarana solitany, hizara ny tombombarotra ara-drariny amin' i Iràna ary handoa onitra amin' ny Anglo-Iranian Oil Company noho ny fatiantoka nihatra taminy. Tamin' ny tana 1958, ny governemanta iraniana dia nanao fifanarahana tamin' ny orinasa amerikana izay miantoka ny 75 % amin' ny tombom-barotra ho an’ i Iràna.
Revôlisiôna Fotsy sy Revôlisiôna Islamika
Napetraka indray tamin' ny taona 1953 teo amin' ny seza fiandrianana noho ny fanampian' i Etazonia i Mohammad Reza Shah izay nanatona ity firenena ity: tamin' ny Marsa 1959, i Iràna dia nanao sonia fifanaraham-piarovana tamin' i Etazonia, avy eo dia nanaiky an' i Israely ho firenena mahaleo tena tamin' ny taona 1960. Io fanapahan-kevitra io dia nanimba ny fifandraisany amin' ny Ligy Arabo, izay nanapa-kevitra ny hanitatra ny ankivy natomboka tamin' ny mpiara-miombon' antoka ara-barotra amin' i Israely ho amin’ i Iràna koa.
Taorian' ny fifandonana tamin' ny Antenimiera dia nomen' ny shah ny praiminisitra ny fahefana hitantana amin' ny alalan' ny didy tamin' ny 1961. Ny taona nanaraka, i Muhammad Riza dia nanao fanavaozana momba ny tany fambolena, fantatra amin' ny anarana hoe "Revôlisiôna Fotsy". Nisy vondrona ara-pivavahana sy mpandala ny nentin-drazana sasany, nanohitra ity fandaharan' asa fitsinjarana ny tany sy fanafahana ny vehivavy ity, ka nandrisika ny fikomiana tamin' ny volana Jona 1963, saingy, tamin' ny 1966, ny tany fambolena lehibe sy salantsalany rehetra dia nozaraina tamin' ny tantsaha efa ho 4 tapitrisa. Nandritra ny taona 1960, ho fanampin' ity fandaharan' asa momba ny fananan-tany ity, ny shah dia nankasitraka ny indostria tantanan’ ny fanjakana ary niezaka nanova ho isa-karazany ny fanondranana entana. Nitombo haingana ny fari-piainan' ny Iraniana noho izany.
Tamin' ny faran' ny taona 1960, nanafaka tsikelikely ny tenany tamin' ny vahohon’ ny Amerikana i Iràna ary nanamafy ny fifandraisany ara-diplômasia tamin' ny firenena kômonista ary koa tamin' i Eorôpa. Tany am-piandohan' ny taompolo 1970, nanamafy ny fifandraisany tamin' ny Vondrona Arabo ihany koa i Iràna, ankoatra an' i Iràka, noho ny fifanolanana momba ny sisin-tany mifandraika amin' i Shatt al Arab sy ny nosy maromaro ao amin' ny Hoala Persika (izay nalain' i Iràna ho azy tamin' ny taona 1971). Nanao sonia fifanarahana tamin’ ny Marsa 1975 ireo firenena roa ireo hampitsahatra vetivety ny fifanolanany.
Tamin' izany fotoana izany, te-hanokana ny fahefany tsy refesi-mandidy ny shah ka nanambara ny fiafaran' ny rafitra misy antoko pôlitika maro sy ny fananganana antoko tokana, ny "Antokon' ny Fitsanganan-ko Velon’ ny Firenena". Ny fifidianana ny Antenimieram-pirenena vaovao dia natao tamin' ny Jona 1975. Ny pôlisy miafin' ny shah, atao hoe Savak, izay nahitana olona maherin' ny 100 000, dia nanafay mafy ny fanoherana izay nitombo. Izany fanoherana izany dia vokatry ny hetsika islamista maro, notarihin' i ayatollah Ruhollah Khomeini any Frantsa, izay tany an-tsesitany nanomboka tamin' ny taona 1963. Tamin' ny taona 1978, noho ny famporisihan' ny Islamista, dia nitranga ny rotaka nisy herisetra tsy fahita firy tany amin' ny tanàna iraniana maromaro. Tamin' ny fiafaran' ny fararano dia voasarika ho amin' ny ady an-trano ilay firenena ary tamin' ny Janoary 1979, ny mpanara-dia an’ ilay ayatollah dia nanery ny shah hisesitany, ka namarana ny fitondrana izay naharitra fito amby telopolo taona. Fotoana fohy taorian' izay, niverina tamim-pandresena tany Teheran i Khomeini.
Teo ambany fitondran' i Khomeini
vignette|243x243px|[[Ruhollah Khomeini ]] Naharitra teo anelanelan’ ny taona 1979 sy 1989 ny fitondran’ i Khomeini. Ny fitondrana vaovao notarihin' ny ayatollah Khomeini dia namarana ny fifandraisana akaiky amin' i Etazonia ary namono an' arivony amin’ ny mpikambana ao amin’ ny Savak sy amin’ ny mpanohana ny shah. Tamin' ny Novambra 1979, rehefa nisesitany tany Etazonia ny mpanjaka voaongana, dia nanafika ny masoivoho amerikana tao Teheran ny mpikatroka tamin' ny Revôlosiôna, ka naka olona telo amby dimampolo hatao takalon' aina. Ho takalon' ny famotsorana azy ireo, ny fitondrana vaovao dia nitaky ny hamerenana ny shah any amin' ny fireneny mba hahafahana mitsara azy, ary koa nitaky ny fanonerana ny vola an-davitrisany dôlara izay iampangan' ny Islamista azy ho nanodinkodina ny kitapom-bolam-panjakana. Nafahana ihany ireo takalon' aina ireo tamin' ny Janoary 1981, nefa tsy nisy fifanarahana ôfisialy ifanaovana.
Niharatsy ihany koa ny fifandraisana tamin' i Iràka izay nitaky, tamin' ny Septambra 1980, ny fanavaozana ny fifanarahan’ ny taona 1975. Nolavin’ i Iràna ity fanavaozana ity ka nanafoana ny fifanarahana i Iràka, ary nanafika an' i Iràna, tamin' ny volana Desambra, naka ny faritra amin’ ny sisin-tanin' i Khuzestan, any atsimo-andrefan' i Iràna, izay manankarena indrindra amin' ny solitany. Naharitra valo taona ny ady nifanaovan’ i Iràna sy Iràka. Nandritra io vanim-potoana io ihany, ny Kiorda any andrefana, ny Azery any avaratra ary ny Arabo any atsimo-andrefana dia nandray fiadiana hanoherana ny governemanta mba hahazoana fizakan-tena.
Ny Repoblika Islamika dia nambara tamin' ny alalan' ny fitsapan-kevi-bahoaka tamin' ny 1 Avrily 1979, nanterin’ ny Lalàm-panorenana vaovao nankatoavina tamin' ny Desambra 1979. Nandritra ny fifidianana filoham-pirenena natao tamin' ny Janoary 1980, ny mpandatsa-bato dia nisafidy an' i Abol Hassan Bani Sadr, mpahay toekarena liberaly niofana tany amin' ny firenena tandrefana, mpiara-miasa amin' ny ayatollah Khomeini, "Mpitarika faratampon' ny Revôlisiôna". Na izany aza, ny fifidianana ny mpanao lalàna dia nandresen' ny Antoko Repoblikana Islamika, nampivondrona ny ampahany be amin' ny mpitondra fivavahana, izay mpankasitraka ny fananganana teôkrasia.
Niafara tamin' ny volana Jona 1981 io fifandonana io tamin' ny fandroahan' i Khomeini ny filohan' ny Repoblika Bani Sadr, izay noterena hisesitany. Tamin' ny fifidianana ankapobeny natao tamin' ny Ôktôbra 1982, dia voafidy ny mpitondra fivavahana Ali Khamenei. Feno tanteraka ny fepetra hahazoan’ ny mpitondra fivavahana amin' ny lafin-javatra rehetra ao amin' ny fanjakana. Nanova amin’ ny fomba lalina ny fiarahamonina iraniana izany, izay efa eo ambany fifehezany tanteraka, ao anatin' izany ny sehatry ny fitsarana.
Fanantenana fisokafana
Rehefa maty i Khomeini tamin' ny volana Jona 1989, dia notendrena ho "Mpitarika Faratampony" i Ali Khamenei. Tamin' ny volana Jolay, dia voafidy ho filohan' ny Repoblika i Ali Akbar Hashemi Rafsanjani, mpitondra tenin' ny Antenimiera.
Tamin' ny taona 1990, i Iràna dia nanameloka ny fanafihan' i Iràka an' i Kôety sy ny fametrahana miaramila iaraha-mitantana any Arabia Saodita, saingy nanohy ny fifandraisana ara-diplômasia tamin' i Iràka, izay nandao ny fitakiana tany tamin' i Iràna. Nandritra ny Ady tao amin' ny Hoala, dia nijanona ho tsy miandany tamin' ny fomba ôfisialy i Iràna, saingy nampiantrano fiaramanidina mpiady irakiana maherin' ny zato. Avy eo i Teheran dia manohana ny fikomian' ny Siita any atsimon' i Iràka manohitra ny fitondran' i Saddam Hussein.
Tsy afaka nanondrana ny revôlisiôna islamika ny any ivelany i Iràna, nefa nanandrana nanamafy ny sata maha-firenena matajaka ao amin’ ny faritra misy azy indray izy: nanatona an' i Sina, an' i Pakistàna, an' i Torkia, ary koa, taorian' ny 1991, an' ny repoblika maro tao Kaokazy sy an’ i Azia Afovoany, nahaleotena vao haingana.
Tamin' ny May 1995, namoaka didy fanaovana ankivy ara-barotra an' i Iràna i Etazonia, ary nohamafisina tamin' ny Aogositra 1996, izay tsy nampiharin' ny firenena eorôpeana. Aleon' izy ireo nanao fifampiresahana amin' ny governemanta iraniana, na dia teo aza ny fanamafisana indray, tamin' ny Janoary 1993, nataon' ny filoha Rafsanjani momba ny fatwa manameloka ny mpanoratra Salman Rushdie ho faty tamin' ny taona 1989 noho ny bokiny The Satanic Verses. Na tsy nanafoana ity farany aza ny governemantan’ i Khatami dia nisaraka taminy tamin' ny taona 1998, ka nanokatra lalana ho amin' ny famerenana indray ny fifandraisana ara-diplômasia amin' ny Fanjakana Mitambatra. vignette|287x287px|[[Mohammad Khatami]] Ny fiharatsian' ny toekarena dia nampitombo ny hetsi-panoherana ara-tsôsialy, fa nitombo isa kosa ny foibem-pahefana ary nitombo ny fanoherana teo amin' ny "mpitahiry ny nentin-drazana" sy ny "mpandala fahalalahana", mpanohana ny fisokafana amin' ny zava-baovao. Ny fifidianana solombavam-bahoaka tamin’ ny Avrily 1996, izay nandresen’ ny mpandala ny nentin-drazana, dia nahitana kandidà tsy miankina niditra tao amin’ ny Madjlis (Antenimiera). Tamin' ny volana May 1997, dia lasa filohan' ny Repoblika ilay islamista antonony, Mohammad Khatami.
Na dia eo aza ny fanoheran' ny mpandala ny nentin-drazana, izay manao ny zava-drehetra mba hanakanana ny pôlitikan' ny fisokafan' ny governemanta (fisamborana, fandrarana ny famoahana ny gazety sasany, sns.), dia nitady ny hamoaka an' i Iràna amin' ny fitokana-monina iraisam-pirenena ity farany: fikasana ny hisokatra amin' i Etazonia tamin’ ny taona 1998; fiantsoana fifampiresahana amin’ ny Vondrona Eorôpeana tamin’ ny taona 1998; fitomboan' ny orinasa vahiny, indrindra eo amin' ny sehatry ny solitany; fisokafana amin’ i Arabia Saodita, amin’ i Siria ary amin’ i Katara tamin' ny Mey 1999. Etsy ankilany, ny fahombiazan' ny Talibàna tany Afganistàna, niaraka tamin' ny famonoana ny diplômaty iraniana, dia nitarika fifandonana mafy teo amin' ny firenena roa tonta tamin' ny faran' ny taona 1998.
Na dia teo aza ireo mariky ny fisokafana ireo, ny fahavaratry ny taona 1999 dia nanamarika ny fifandonana mahery vaika tsy manam-paharoa nanomboka tamin' ny taona 1979, teo amin' ny mpianatra, izay nanohitra ny famerana ny fahalalahan' ny asa fanaovan-gazety, sy ny mpitadro filaminana tohanan' ny fôndamentalista (integrista). Ny fifidianana solombavam-bahoaka tamin' ny lohataonan' ny taona 2000 dia nahazoana ny maro an' isa tanteraka (toerana 170 amin' ny 290 tamin' ny fihodinana voalohany) ho an' ny tia fanavaozana manohana ny filoha Khatami.
Ireo vokatra ireo dia singa tsara amin' ny mety hisian' ny demôkrasia eo amin’ ny andrim-panjakana, na dia mbola eo am-pelatanan' ny mpandala ny nentin-drazana aza ny tafika sy ny fitsarana ary ny hery revolisionera. Tamin' ny Mey 2000 dia nanomboka ny fitsarana ny Jiosy iraniana 13 voampanga ho nitsikilo ho an' i Israely, nanaporofo ny fisaratsarahana eo amin' ny mpandala fanavaoana sy ny mpandala ny nentin-drazana. Niezaka nanao fanalalahana ny fitondrana ireo voalohany, na ara-toekarena na ara-diplômasia, nanohitra izay mety ho fivoarana ihany kosa ireo farany, ka nampitombo ny fanakatonana ny gazety refôrmista sy ny fisamborana ny olona manana fironana liberaly.
Araka izany, nihamanakaiky kokoa an' i Arabia Saodita i Iràna, i Arabia Saodita izay nanaovan' i Teheran sonia fifanarahana fiarovana tamin' ny Avrily 2001, ary nanomboka ny famerenana indray ny fifandraisana amin' i Iràka. Tamin' izany fotoana izany anefa, ny Fitsarana Revôlisiônera, teo am-pelatanan' ny mpandala ny nentin-drazana, dia nisambotra mpikambana teo amin' ny efapolo teo avy amin' ny Hetsika ho an' ny Fahalalahana ao Iràna (Mouvement pour la Liberté en Iran), fikambanana voarara akaiky an' i Khatami. Vao mainka mampitombo ny disadisa ny mety hanaovana fifidianana filoham-pirenena amin' ny Jona 2001.
Nandritra ny adin’ ny tafika amerikana tamin' i Iràka faha Saddam Hussein tamin' ny lohataona 2003, dia tsy niandany na amin’ iza na amin’ iza i Iràna.
Tamin' ny Desambra 2003 dia nisy horohoron-tany nanana tanjaka 6,3, izay namely ny tanànana manan-tantaran' i Bam, izay nahafatesana olona miisa 40 000.
Famerenana amin' ny laoniny mandala ny nentin-drazana
Toa anatin' ny korontana ara-pôlitika sy ara-tsôsialy saro-bahàna i Iràna raha nosembantsembanin’ ny mpandala ny nentin-drazana, izay nanao ampihimamba ny fitsarana, ny hetsika fanavaozana. Manamafy izany toe-javatra izany voalohany ny fifidianana mpanao lalàna tamin' ny taona 2004, izay naharesy ny mpandala fanavaozana, faharoa ny fitomboan' ny fitsabahan' ny "Filankevitry ny Mpiambina" eo amin' ny zotram-pifidianana, ary fahatelo ny fihoa-pampan’ ny tsy fandehanan’ ny olona hifidy. vignette|218x218px|[[Mahmoud Ahmadinejad]] Ny fahombiazan' ny mpandala ny nentin-drazana dia niaraka amin' ny fihamafisan' ny resaka momba ny nokleary, izay niteraka fifandirana mafy teo amin’ i Iràna sy ny fiarahamonina iraisam-pirenena, izay miahiahy an' i Iràna ho mamolavola fandaharan’ asa nokleary manan-tanjona ara-tafika izay heverin’ ny Tandrefana fa nosarontsaromana fandaharan’ asa fikarohana sivily mandala fandriam-pahalemana. Nihamafy izany ahiahy izany tamin' ny fahalanian’ i Mahmoud Ahmadinejad mpandala ny nentin-drazana ho filoham-pirenena tamin' ny volana Jona 2005.
Tsy nampoizina ny fandresen’ i Mahmoud Ahmadinejad (nahazo 61,7 % tamin' ny fihodinana faharoa, 48 taona) ny filoha teo aloha Rafsanjani, ka nahatonga azy hoheverina ho solontenan' ny taranaka vaovao amin' ny "Ankavanana ara-potokevitra", izay nahazo tombony tamin' ny fahadisoam-panantenana nataon' ireo voaroaka tao amin’ ny Repoblika Islamika. Voafidy ho ben' ny tanànan' i Teheran tamin' ny taona 2003 izy, izay toa nahavita naka ny fon’ ny vondron' olona sahirana noho ny fiaviany sy ny fomba fiainany tsotsotra, sy noho ny lazany amin’ ny maha miozolmana tsara azy, ary noho ny fahaizany manao kabary mambabo fom-bahoaka.
Na dia natahorana aza ny fanakorontanan’ ny fitondrana, ny filoha vaovao dia manolo-tena amin' ny fananganana Fanjakana Islamika mandroso sy matanjaka, sy amin' ny fampihenana ny tsy fitoviana ara-tsôsialy amin' ny alàlan' ny fiantohana ny fitsinjarana tsara kokoa ny harena. Teo amin' ny pôlitika ivelany, niavaka haingana izy tamin' ny famelezany an' i Israely sy ny vahoaka jiosy, tsy natahotra ny fandavana ny tantaran’ ny fandringanana jiosy, ary koa tamin’ ny tsy fahazoana mifampiraharaha aminy momba ny tsy maintsy hanohizana ny tetikasa nokleary iraniana.
Nanamarika ny fifidianana filoham-pirenena tamin'ny taona 2009 ny fifanoherana tamin' ny fahalanin’ i Mahmoud Ahmadinejad indray. Ireo fihetsiketsehana am-pilaminana ireo dia nofaiezin' ny manampahefana islamika mafy: mpanao fihetsiketsehana an-jatony no voalaza fa novonoina, toa an' i Neda Agha-Soltan izay nataon' ny milisy Basij mpomba ny governemanta, na ny pôlisy misahana ny rotaka, nandratra olona maro ihany koa, ary roa arivo mahery no nosamborina. araka ny Amnesty International. vignette|231x231px|[[Hassan Rohani|Hassan Ruhani]] Tamin'ny 14 Jona 2013, voafidy ho filohan' ny Repoblika Islamika, tamin'ny 50,7 % n' ny vato tamin' ny fihodinana voalohany i Hassan Ruhani, izay hany kandidà mpandanjalanja. Taorian' ny fifidianana an' i Hassan Rohani, nanambara ampahibemaso ny fahavononany hitady fifanarahana nokleary i Iràna. Tamin' ny faran' ny volana Novambra 2015, nisy fifanarahana natao teo amin' i Iràna sy i Etazonia, ny Fanjakana Mitambatra, i Frantsa, i Sina, i Rosia ary i Alemaina, fifanarahana izay manome ny fampiatoana ny fananan' ny oranioma sy ny fanaraha-maso nitombo avy amin' ny Agence Internationale de l'Energie Atomique (IAEA), manohitra ny fanesorana ampahany ny sazy tandrefana.
Jereo koa
Firenena ao Azia:
Afganistàna - Arabia Saodita - Armenia - Azerbaijàna - Bangladesy - Bareina - Botàna - Broney - Emirata Arabo Mitambatra - Filipina - Iemena - India - Indônezia - Iràka - Iràna - Israely - Japàna - Jôrdania - Kambôdia - Katara - Kazakstàna - Kirgizistàna - Kôety - Kôrea Atsimo - Kôrea Avaratra - Laôsy - Libàna - Maldiva - Malezia - Mianmara - Môngôlia - Nepaly - Ômàna - Ozbekistàna - Pakistàna - Palestina (fanjakana) - Rosia - Sina - Singaporo - Siria - Srilanka - Tailandy - Taioàna - Tajikistàna - Torkia - Torkmenistàna - Vietnamy.
Kôntinenta eto an-tany
David Pizarro
David Pizarro dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Silia teraka ny 11 Septambra 1979 tao Valparaiso
Montigny-sur-Vence
49.6472°N, 4.6181°W
I Montigny-sur-Vence dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Charleville-Mézières, ao amin'ny departemantan'i Ardennes, ao amin'ny faritr'i Grand Est, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 08305. I Roger Courtois no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Crêtes Préardennaises
Antetsimeto
Ny Antetsimeto dia sampan' ny foko Antalaotra-Anakara izay isan' ny vondrom-poko Antemoro. Ny sampana hafa ao amin' io foko antalaotra-anakara io dia ny Anakara sy ny Anterotry ary ny Zafimbolajia.
Kônfirmasiôna
Ny kônfirmasiôna, ao amin' ny Fiangonana kristiana, dia fomba atao ampahibemaso manome fahafenoana ny fanomezan' ny Fanahy Masina amin' ny alalan' ny fanamafisana ny famantarana azo tamin' ny batisa (na batemy). Sakramenta ny kôfirmasiôna amin' ny Katôlika sy ny Ôrtôdôksa.
Kônfirmasiôna ao amin' ny Fiangonana ôrtôdôksa
Tao amin' ny Fiangonana voalohany dia tanterahina avy hatrany aorian' ny batisa ny kônfirmasiôna, ary mbola toy izany no fanao ao amin' ny Fiangonana ôrtôdôksa.
Kônfirmasiôna ao amin' ny Fiangonana katôlika
Amin' ny Fiangonana katôlika dia sakramenta ny kônfirmasiôna. Ankehitriny dia heverina ao amin' ny Fiangonana katôlika ho manome hery hijoroana vavolombelona sy mahatonga ny Kristiana ho tonga olon-dehibe ny kônfirmasiôna. Ao amin' ny Fiangonana katôlika hatramin' ny Andro Antenantenany dia miovaova ny taon' ny olona atao kônfirmasiôna, ka eo anelanelan' ny 7 sy 15 taona izany. Hatramin' ny Kônsily Vatikàna II dia tanterahina amin' ny fotoana maha vanto-jeza ny kônfirmasiôna. Amin' ny Katôlika, amin' ny ankapobeny, dia tanterahina amin' ny alalan' ny fametrahan-tanana (izay midika fampitana ny Fanahy Masina) sy fanosorana menaka (izay midika herin' Andriamanitra sy mahatonga ny Kristiana ho olom-boahosotra.
Antetsimeto
Jereo koa
Foko ao amin' ny vondrom-poko antemoro
Kônfirmasiôna
Kônfirmasiôna ao amin' ny Fiangonana prôtestanta
Ny Anglikana sy ny Prôtestanta dia tsy manao ny kônfirmasiôna ho sakramenta, ny batisa sy ny fanasan' ny Tompo (eokaristia) no sakramenta amin' izy ireo. Amin' ny Prôtestanta dia fiarovana ny finoana iantsoana ny tanora ny kônfirmasiôna mba hanamafisany ny fanekena natao tamin' ny batisa.
Jereo koa
Ny sakramenta ao amin' ny fiangonana katôlika:
Belpre, Ohio
{{infobox tanàna | title }}
Belpre, Ohio dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Ohio, ao Etazonia. 45714.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 39.2802777778 ary -81.585. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Yu Darvish
Farid Yu Darvishsefat (ダルビッシュ・セファット・ファリード・有) dia mpilalao baseball mizaka ny zom-pirenen'i Japàna, teraka ny 16 Aogositra 1986 tao Osaka.
Ny fiainany manokana
I Farid Yu Darvishsefat dia Japoney manam-piaviana iraniana.
(143450) 2003 BU79
Ny (143450) 2003 BU79 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Cangey
47.4686°N, 1.0614°W
(143450) 2003 BU79
Famaritana
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Goussancourt
49.1672°N, 3.6681°W
Cangey
I Cangey dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Tours, ao amin'ny departemantan'i Indre-et-Loire, ao amin'ny faritr'i Centre-Val de Loire, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 37043. I Georges Renaud no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i
Jeografia
Ny isam-ponin'i Cangey dia 1067 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2009. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 56 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 114 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.4686° ary 1.0614° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Goussancourt
I Goussancourt dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Château-Thierry, ao amin'ny departemantan'i Aisne, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 02351. I Micheline Provotal no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Tardenois
(143450) 2003 BU79
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.0867283 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 446.106km (2.9849868 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 375.106km (2.5085424 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1662.7639441 andro (4.55239957317 taona). Ny anômalia elanelany dia 266.54465.. Ny fironany indray dia 8.48890 degre.
Goussancourt
Jeografia
Ny isam-ponin'i Goussancourt dia 101 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 136 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 229 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.1672° ary 3.6681° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
85
Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 85 ny kalandrie Gregôriana.
Riverview, Michigan
42.175°N, -83.18833°W
Riverview, Michigan dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Michigan, ao Etazonia. 48193.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 42.175 ary -83.1883333333. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Gisèle Freund
Gisèle Freund dia mpaka sary mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa, Alemaina teraka ny 19 Novambra 1908 ary maty ny 31 Martsa 2000 tao Paris
(176387) 2001 UE41
Ny (176387) 2001 UE41 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Cindy Parlow
Cindy Parlow dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 8 Mey 1978
(176387) 2001 UE41
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1874406 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 537.106km (3.5944173 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 367.106km (2.4596409 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1923.6378814 andro (5.26663348775 taona). Ny anômalia elanelany dia 313.18184.. Ny fironany indray dia 4.92123 degre.
Nichols, Iowa
41.47917°N, 91.30833°W
Nichols, Iowa dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Iowa, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 52766..
Pitcairn, Pennsylvania
40.40583°N, -79.77639°W
Nichols, Iowa
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.4791666667 ary 91.3083333333. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Pitcairn, Pennsylvania
Pitcairn, Pennsylvania dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Pennsylvania, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 15140..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.4058333333 ary -79.7763888889. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Bjarne Aas
Bjarne Aas dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Norvezy teraka ny 28 Febroary 1886 tao Oslo ary maty ny 29 Martsa 1969
Alessandro Manetti
Alessandro Manetti dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Italia teraka ny 1 Janoary 1787 ary maty ny 10 Desambra 1865
Thaddeus Young
Thaddeus Young dia mpilalao basikety mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 21 Jiona 1988 tao New Orleans
Huangzhuang
39.48167°N, 117.51361°W
Jeografia
Ny isam-ponina dia 3076 mponina tamin'ny taona 2012.
Bīrjand
32.86628°N, 59.22114°W
Bīrjand dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Khorāsān-e Jonūbī ao Iràna.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 196982 mponina tamin'ny taona 2017.
Millswood
-34.95505°N, 138.58888°W
Millswood dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Aostralia Atsimo ao Aostralia.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 2079 mponina tamin'ny taona 2015.
Novo Gama
I Novo Gama dia kaominina ao Brazila, ao amin'i 20px Goiás, ao amin'i  Leste Goiano,  Entorno do Distrito Federal.
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 191,675 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 96.442 tamin'ny taona  2006 ; manome ny hakitroka  503 2. Ny laharam-pehintaniny dia 16°03'32S ary ny laharan-jarahasiny dia 16°03'32W.
Charles H. Ferguson
Charles H. Ferguson dia talen-koronantsary, mpamoaka horonantsary, mpiantoka, mpanoratra, mpanoratra senariô mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 24 Martsa 1955 tao San Francisco
Peter Lindbergh
Peter Lindbergh dia mpaka sary mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 23 Novambra 1944
Zafimbolajia
Ny Zafimbolajia dia sampan' ny foko Antalaotra-Anakara izay isan' ny vondrom-poko Antemoro. Ny sampana hafa ao amin' io foko antalaotra-anakara io dia ny Anakara sy ny Anterotry ary ny Antetsimeto.
Jereo koa
Foko ao amin' ny vondrom-poko antemoro
Authieule
50.1444°N, 2.3717°W
I Authieule dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Amiens, ao amin'ny departemantan'i Somme, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 80044. I Michel Herbin no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes du Doullennais
Mario Gavranović
Mario Gavranović dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Soisa teraka ny 24 Novambra 1989
86
Ireo zava-nitranga, ireo olon-teraka ary ireo olona maty tamin'ny taona 86 ny kalandrie Gregôriana.
Maty tamin'ny taona 86
80er
(176515) 2001 YM66
Ny (176515) 2001 YM66 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
NGC 4536
I NGC 4536 dia kintana iray ao amin'ny atonton-kintan'i  Virgo. Ilay kintana dia manana halavirana 48.7 ± 0.9 Mly (14.9 ± 0.3 Mpc).
(176515) 2001 YM66
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1726790 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 542.106km (3.6289301 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 382.106km (2.5601977 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1988.3718907 andro (5.44386554606 taona). Ny anômalia elanelany dia 3.14748.. Ny fironany indray dia 4.09679 degre.
Konstantínos Mítroglou
Konstantínos Mítroglou dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Grisy teraka ny 12 Martsa 1988
Pagny-la-Ville
47.0631°N, 5.1753°W
I Pagny-la-Ville dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Beaune, ao amin'ny departemantan'i Côte-d'Or, ao amin'ny faritr'i Bourgogne-Franche-Comté, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 21474. I Bernard Maigrot no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Rives de Saône
Jeografia
Ny isam-ponin'i Pagny-la-Ville dia 422 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 177 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 184 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.0631° ary 5.1753° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Marlies Askamp
Marlies Askamp dia mpilalao basikety mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 7 Aogositra 1970
Jan van Valckenborgh
Jan van Valckenborgh dia injeniera ary maty ny 1 Janoary 1625
Rexpoëde
50.9397°N, 2.5408°W
I Rexpoëde dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Dunkerque, ao amin'ny departemantan'i Nord, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 59499. I Bruno Brongniart no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Flandre
Jeografia
Ny isam-ponin'i Rexpoëde dia 1885 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2005. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 7 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 24 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.9397° ary 2.5408° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(91822) 1999 TU277
Ny (91822) 1999 TU277 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1262192 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 528.106km (3.5313545 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 409.106km (2.7398127 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 2028.0376201 andro (5.55246439452 taona). Ny anômalia elanelany dia 319.60405.. Ny fironany indray dia 4.71096 degre.
David Marazzi
David Marazzi dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Soisa teraka ny 6 Septambra 1984
Bootjack, Kalifornia
37.465°N, -119.88667°W
Bootjack, Kalifornia dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kalifornia, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 95338..
Enrico Fermi
Enrico Fermi dia mpahay fizika, Mpamorona mizaka ny zom-pirenen'i Italia, Etazonia teraka ny 29 Septambra 1901 tao Roma ary maty ny 28 Novambra 1954 tao Chicago
Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia Laura Fermi.
Alfred Cove
-32.03316°N, 115.81259°W
Alfred Cove dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Western Australia ao amin'ny Aostralia.