cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(53440) 1999 XQ33
Ny fihisahana amin'ny afovoany (excentricité) dia 0.0653290 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 305.106km (2.0430208 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 268.106km (1.7924532 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 970.0229235 andro (2.65577802464 taona). Ny anômalia elanelany dia 129.92875.. Ny fironany indray dia 27.33839 degre.
Ion I. C. Brătianu
Ion I. C. Brătianu dia injeniera, mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Romania teraka ny 20 Aogositra 1864 ary maty ny 24 Novambra 1927 tao Bucharest
Meigneux, Somme
Jeografia
Ny isam-ponin'i Meigneux dia 158 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 173 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 199 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.7653° ary 1.8958° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Ion I. C. Brătianu
Ny fiainany manokana
I Ion C. Brătianu no rainy. Ny vadiny dia Elisa Ştirbei. Ny zanany dia Gheorghe I. Brătianu.
Decazeville
Jeografia
Ny isam-ponin'i Decazeville dia 6164 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 163 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 454 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.5597° ary 2.2564° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Andrew Leith Adams
Andrew Leith Adams dia mpahaisiansan-javaboahary mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 21 Martsa 1827 ary maty ny 29 Jolay 1882
Le Docteur
Le Docteur dia mpamorona
Ny fiainany manokana
Ny vadiny dia River Song.
Walter A. Shewhart
Walter A. Shewhart dia mpahay fizika, injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 18 Martsa 1891 ary maty ny 11 Martsa 1967 tao New Jersey
Foza (fanandroana)
vignette|upright|Ny evan' ny Foza Ny Foza na Asorotany no vintana fahefatra ao amin' ny fanandroana manaraka ny zôdiaka. Ny Kambana no eo alohany ary ny Liona no manaraka azy. vignette|upright|Foza vignette|upright|Antokon-kintan'ny Foza
Ny antokon-kintana Foza sy ny zôdiaka
Ny fotoana andalovan' ny masoandro eo amin' ny antokon-kintan'ny Foza dia amin' ny 20 Jolay hatramin' ny 10 Aogositra. Ny fari-potoan' ny Foza araka ny zôdiakan-kintana dia eo amin' ny 16 Jolay hatramin' ny 15 Aogositra. Ny Foza ao amin' ny zodiakam-panandroana mahazatra (zôdiaka mikisaka; frantsay: zodiaque tropical) dia avy eo amin' ny 22 Jona ka miafara amin' ny 22 Jolay.
Jereo koa
Evan' ny zôdiaka:
Antokon-kintan' ny zôdiaka:
Vintana ao amin' ny fanandroana malagasy:
Kozue Andō
Kozue Andō dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 9 Jolay 1982
Henri Lartigue
Henri Lartigue dia injeniera teraka ny 1830 ary maty ny 1884
Albany, Kentucky
36.69333°N, -85.13528°W
Sauvimont
43.4497°N, 0.9692°W
(49698) Vachal
Ny (49698) Vachal dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Sauvimont
I Sauvimont dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Auch, ao amin'ny departemantan'i Gers, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 32420. I Maryse Sainte-Livrade no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Savès
(49698) Vachal
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.0661769 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 380.106km (2.5433219 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 333.106km (2.2275973 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1345.7256222 andro (3.684395954 taona). Ny anômalia elanelany dia 162.70831.. Ny fironany indray dia 7.21054 degre.
Sauvimont
Jeografia
Ny isam-ponin'i Sauvimont dia 70 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 170 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 271 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.4497° ary 0.9692° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Lacina Traoré
Lacina Traoré dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Côte d'Ivoire teraka ny 20 Mey 1990 tao Abidjan
Chausseterre
45.8969°N, 3.7844°W
Quatá
-22.2475°N, -50.69833°W
Chausseterre
I Chausseterre dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Roanne, ao amin'ny departemantan'i Loire, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 42339. I Michel Girin no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes du Pays d'Urfé
Quatá
I Quatá dia kaominina ao Brazila, ao amin'i 20px São Paulo, ao amin'i  Assis,  Assis.
Vishnu
vignette|I Vishnu I Vishnu dia iray amin' ireo andriamanitra ao amin' ny fivavahana hindo. Amin' ny teny sanskrita dia atao hoe विष्णु / Viṣṇu, fa amin' ny teny tamily kosa dia atao hoe விஷ்ணு. Antsoina hoe Hari, Padmanabhi na Padmanabha koa i Vishnu. Izy no andriamanitra fahatelo manaraka an' i Brahma sy i Shiva ao amin' ny trinite hindo (त्रिमूर्ति / trimūrti "endrika telo"). Ny trimurti dia tsingerim-pisehoan' izao rehetra izao, fitehirizana izao tontolo izao ary faharavan' izao tontolo izao, ka i Brahma no mpahary, i Vishnu no mpiaro ary i Shiva no mpandrava. Fantatra amin' ny alalan' ny endri-pisehoany (अवतार / avatâra "fidinana",izany hoe "fidinana avy any an-danitra") maro i Vishnu. Izy no andriamani-dehibe ao amin' ny visnoisma, izay iray amin' ireo sekoly lehibe mifampizara ny hindoisma amin' ny sivaisma. I Vishnu dia matetika aseho amin' ny alalan' ny olona miloko manga manao fitafiana sy fihaingoa-mpanjaka sady manana tanana miisa efatra.
Quatá
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 652,744 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 12.147.
Ahmet Şahin
Ahmet Şahin dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Torkia teraka ny 22 Martsa 1978
Odell, Nebraska
40.05028°N, -96.80083°W
Chausseterre
Jeografia
Ny isam-ponin'i Chausseterre dia 277 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 627 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1144 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.8969° ary 3.7844° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Odell, Nebraska
Odell, Nebraska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 68415..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.0502777778 ary -96.8008333333. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Savignac-Mona
43.49°N, 1.0086°W
I Savignac-Mona dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Auch, ao amin'ny departemantan'i Gers, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 32421. I Mitrophan Bréous no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i
Côte-d'Or
Jeografia
Ny faritr'ora dia GMT+1.
Savignac-Mona
Jeografia
Ny isam-ponin'i Savignac-Mona dia 147 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 169 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 261 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.49° ary 1.0086° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Cornwall
45.01809°N, -74.72815°W
Cornwall dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Ontario ao Kanada.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 48821 mponina tamin'ny taona 2009.
New Stuyahok, Alaska
59°N, -157°W
I New Stuyahok, Alaska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Alaska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 99636.
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 42 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 59° Avaratra ary 157° Andrefana. Ny faritr'ora dia GMT-9.
(39956) 1998 FK120
Ny (39956) 1998 FK120 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1207387 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 406.106km (2.7148698 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 318.106km (2.1299166 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1377.0997041 andro (3.77029350883 taona). Ny anômalia elanelany dia 133.57380.. Ny fironany indray dia 5.76800 degre.
Asa apôkrifa
Asan' ny Apôstôly apôkrifa na Asa apôkrifa no ilazana ireo boky mitondra ny anarana hoe "Asa" nefa tsy voaray ko kanôna ao amin' ny Baiboly. Naka tahaka ny anaran' ny Asan' ny Apôstôly ny mpanoratra azy ireo. Karazana literatiora tamin' ny fiantombohan' ny fielezan’ ny fivavahana kristiana izay mitantara ny fiainana sy ny asan' ireo mpianatr' i Jesoa Kristy ireo boky ireo. Na dia tsy kanônika aza izy ireo dia ahafahana mamantatra ny amin' ny asa fitoriana ny filazantsara tany amin' ireo vahoaka hafa ivelan' ny voalaza ao amin' ny boky kanônika ao amin’ ny Testamenta Vaovao. Ilay antsoina hoe Asan' ny Apôstôly – izay mikasika indrindra ny asa fitoriana nataon' i Petera (na Piera) sy i Joany (na Jaona) ary i Paoly sady eken' ny mpandinika maro fa tohin' ny Filazantsaran' i Lioka izay samy nosoratana ho an' i Teôfilo sady amin' ny fomba fanoratra mitovy – no boky mitovy sokajy amin' izy ireo ao amin' ny Baiboly kristiana.
Brahma
vignette|277x277px I Brahma dia andriamanitra mpahary ao amin' ny hindoisma, izy no andriamanitra voalohany ao amin' ny trinite hindo (atao hoe trimurti). Ny andriamanitra roa hafa ao amin' io trinite io dia i Vishnu sy i Shiva. Atao hoe ब्रह्मा / Brahmā izy amin' ny teny sanskrita. Tsindrandray ihany i Brahma no mandray anjara na ao amin' ny raharahan' ireo andriamanitra maro na amin' ny raharahan' olombelona.
(14574) Payette
Ny (14574) Payette dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka izay hita fa mihodikodina manodidin'ny Masoandro. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fihisahana amin'ny afovoany (excentricité) dia 0.1608228 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 401.106km (2.6869648 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 290.106km (1.9424494 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1286.3006091 andro (3.52169913511 taona). Ny anômalia elanelany dia 241.13707.. Ny fironany indray dia 5.59257 degre.
Budelière
46.2208°N, 2.4692°W
I Budelière dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Aubusson, ao amin'ny departemantan'i Creuse, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 23035. I Jacques Constantin no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Évaux-les-Bains Chambon-sur-Voueize
Druelle
I Druelle dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Rodez, ao amin'ny departemantan'i Aveyron, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 12090. I Patrick Gayrard no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Grand Rodez
Queiroz
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 235,496 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 2.603.
Herb Ritts
Herb Ritts dia talen-koronantsary mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 13 Aogositra 1952 tao Los Angeles ary maty ny 26 Desambra 2002 tao Los Angeles
Alberto Masi
Alberto Masi dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Italia teraka ny 2 Septambra 1992
Saint-Bauzile, Lozère
44.4828°N, 3.5031°W
I Saint-Bauzile, Lozère dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Mende, ao amin'ny departemantan'i Lozère, ao amin'ny faritr'i Languedoc-Roussillon, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 48137. I Francis Courtès no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Valdonnez
Jeografia
Ny isam-ponin'i Saint-Bauzile dia 504 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 687 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1110 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.4828° ary 3.5031° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
C. Kumar N. Patel
C. Kumar N. Patel dia mpahay fizika, injeniera mizaka ny zom-pirenen'i India teraka ny 2 Jolay 1938
Misery
I Misery dia kaominina ao amin'ny [[boriborintany|boriborintanin'i]] Péronne,  ao amin'ny departemantan'i Somme, ao amin'ny faritr'i Picardie, any Frantsa.
Jeografia
Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.949 ary 0. Ny velarantaniny manontolo dia, ary ny isam-poniny dia mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona  2006 . Amin'izao fotoana izao, i Martine Lesturgez no ben'ny tanàna. Ny kaodim-paositra dia 80320. Ny kaody INSEE ho an'ilay tanàna ao amin'ny departemantan'i Somme dia  80551.
Alexandria, Kentucky
38.95889°N, -84.38917°W
Alexandria, Kentucky dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kentucky, ao Etazonia. 41001.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 38.9588888889 ary -84.3891666667. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Inverell
-29.77403°N, 151.11166°W
Inverell dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 8561 mponina tamin'ny taona 2012.
(91403) 1999 NY5
Ny (91403) 1999 NY5 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Mont-de-l'If
49.5894°N, 0.8261°W
(91403) 1999 NY5
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Mont-de-l'If
I Mont-de-l'If dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Rouen, ao amin'ny departemantan'i Seine-Maritime, ao amin'ny faritr'i Normandie, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 76444. I Rémi Dubost no ben'ny tanàna mandritry ny taona. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i
Jeografia
Ny isam-ponin'i Mont-de-l’If dia 106 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 50 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 140 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.5894° ary 0.8261° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(91403) 1999 NY5
Famaritana
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1472982 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 481.106km (3.2184829 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 357.106km (2.3920601 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1716.1718689 andro (4.69862250212 taona). Ny anômalia elanelany dia 231.02392.. Ny fironany indray dia 14.89114 degre.
Mâlik ibn Anas
Mâlik ibn Anas dia mizaka ny zom-pirenen'i Kalifaty Omaiada teraka ny 1 Janoary 711 ary maty ny 1 Janoary 795
Chavanay
45.4156°N, 4.7319°W
David Robertson
David Robertson dia mpahaisiansan-javaboahary mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 1 Janoary 1806 ary maty ny 1 Janoary 1896
Chavanay
I Chavanay dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Étienne, ao amin'ny departemantan'i Loire, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 42056. I Edouard Roche no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes du Pilat rhodanien
Jeografia
Ny isam-ponin'i Chavanay dia 2288 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 140 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 463 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.4156° ary 4.7319° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Aya Sameshima
Aya Sameshima dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 16 Jiona 1987
(182165) 2000 SO197
Ny (182165) 2000 SO197 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.0712257 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 439.106km (2.9394366 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 381.106km (2.5485508 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1660.2484995 andro (4.54551266119 taona). Ny anômalia elanelany dia 310.22549.. Ny fironany indray dia 9.35387 degre.
Queluz
I Queluz dia kaominina ao Brazila, ao amin'i São Paulo, ao amin'i  Vale do Paraíba Paulista,  Guaratinguetá.
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 249 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 10.148.
Creuse
200px|thumb|Ny departemantan'i Creuse Creuse dia departemanta ao Frantsa. Ny renivohiny dia Guéret. Ny isam-poniny dia 123861 mponina.
Henri Masquelez
Henri Masquelez dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 20 Janoary 1817 tao Lille ary maty ny 1 Janoary 1903
Creuse
Jeografia
Ny faritr'ora dia GMT+1.
(82740) 2001 QY
Ny (82740) 2001 QY dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Josef Uridil
Josef Uridil dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Aotrisy teraka ny 24 Desambra 1895 ary maty ny 20 Mey 1962
Newhalen, Alaska
I Newhalen, Alaska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Alaska, ao Etazonia.
(82740) 2001 QY
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.2066148 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 436.106km (2.9150393 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 286.106km (1.9167253 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1371.5514102 andro (3.75510310801 taona). Ny anômalia elanelany dia 231.31487.. Ny fironany indray dia 1.49234 degre.
Newhalen, Alaska
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 19 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 59° Avaratra ary 154° Andrefana. Ny faritr'ora dia GMT-9.
Limalonges
46.1308°N, 0.1697°W
I Limalonges dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Niort, ao amin'ny departemantan'i Deux-Sèvres, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 79150. I Jean-Pierre Boutin no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Cœur du Poitou
Jeografia
Ny isam-ponin'i Limalonges dia 873 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 112 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 187 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.1308° ary 0.1697° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(108344) 2001 KT7
Ny (108344) 2001 KT7 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka izay hita fa mihodikodina manodidin'ny Masoandro. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fihisahana amin'ny afovoany (excentricité) dia 0.2571295 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 430.106km (2.8772125 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 254.106km (1.7002197 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1264.6965201 andro (3.46255036304 taona). Ny anômalia elanelany dia 310.14845.. Ny fironany indray dia 10.20002 degre.
Côte-Saint-Luc
45.46536°N, -73.66585°W
Côte-Saint-Luc dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Quebec ao Kanada.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 31395 mponina tamin'ny taona 2016.
Karina Maruyama
Karina Maruyama dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Japana teraka ny 26 Martsa 1983
Nicolas Appert
Nicolas Appert dia mpamorona mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 17 Novambra 1749 ary maty ny 1 Jiona 1841
Allen, Kentucky
37.61333°N, -82.72583°W
Allen, Kentucky dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kentucky, ao Etazonia. 41601.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 37.6133333333 ary -82.7258333333. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Neslette
49.9247°N, 1.6675°W
I Neslette dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Amiens, ao amin'ny departemantan'i Somme, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 80587. I Michèle Lombarey no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Canton of Oisemont
Jeografia
Ny isam-ponin'i Neslette dia 97 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 206. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 52 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 171 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.9247° ary 1.6675° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Montérolier
49.63°N, 1.3469°W
Jeografia
Ny isam-ponin'i Montérolier dia 526 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 132 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 212 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.63° ary 1.3469° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Drulhe
44.4631°N, 2.13°W
South Greenfield, Missouri
37.37556°N, -93.84083°W
Drulhe
I Drulhe dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Villefranche-de-Rouergue, ao amin'ny departemantan'i Aveyron, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 12091. I Gisèle Rigal no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Plateau de Montbazens
South Greenfield, Missouri
South Greenfield, Missouri dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Missouri, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 65752..
Drulhe
Jeografia
Ny isam-ponin'i Drulhe dia 401 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 276 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 523 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.4631° ary 2.13° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
South Greenfield, Missouri
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 37.3755555556 ary -93.8408333333. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Shiva
I Shiva dia andriamanitra fahatelo ao amin' ny trinite hindo (trimurti), ka ny roa hafa dia i Brahma sy i Vishnu. Atao hoe शिव /  Śiva izy amin' ny teny sanskrita. Indraindray dia heverina fa i Shiva no andriamanitry ny iôga (yoga), izay manana ny fahalalana ny zava-drehetra. Ny fampianarana nolovana ao amin' ny sekoly sivaita ao amin' ny hindoisma dia mifantoka indrindra amin' i Shiva, izay heverina araka ireo anjara asany dimy lehibe: mpamorona, mpitahiry, mpanova, mpanafina ary mpanambara (amin' ny alalan' ny fitahiana).
Scieurac-et-Flourès
I Scieurac-et-Flourès dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Mirande, ao amin'ny departemantan'i Gers, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 32422. I Claude Barbé no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Bastides et vallons du Gers
Lorigné
46.1106°N, 0.0617°W
Jeografia
Ny isam-ponin'i Lorigné dia 295 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 129 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 161 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.1106° ary 0.0617° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Innisfail
-17.52209°N, 146.03102°W
Innisfail dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Queensland ao Aostralia.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 8262 mponina tamin'ny taona 2016.
Nightmute, Alaska
60°N, -164°W
I Nightmute, Alaska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Alaska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 99690.
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 23 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 60° Avaratra ary 164° Andrefana. Ny faritr'ora dia GMT-9.
Bussière-Dunoise
46.2597°N, 1.7633°W
(149221) 2002 RJ63
Ny (149221) 2002 RJ63 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Bussière-Dunoise
I Bussière-Dunoise dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Guéret, ao amin'ny departemantan'i Creuse, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 23036. I Jean-Pierre Grimaud no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Guéret Saint-Vaury
(149221) 2002 RJ63
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Bussière-Dunoise
Jeografia
Ny isam-ponin'i Bussière-Dunoise dia 1105 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 324 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 615 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.2597° ary 1.7633° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(149221) 2002 RJ63
Famaritana
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1741562 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 412.106km (2.7586417 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 290.106km (1.9402931 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1315.3839931 andro (3.60132510089 taona). Ny anômalia elanelany dia 231.94212.. Ny fironany indray dia 5.51129 degre.
Liona (fanandroana)
vignette|upright|Ny evan'ny Liona Ny Liona na Alahasaty no vintana fahadimy amin' ny fanandroana manaraka ny zôdiaka. Ny Foza na Asorotany no eo alohany ary ny Virijiny na Asombola no manaraka azy. vignette|upright|Antokon-kintan'ny Liona
Ny antokon-kintana Liona sy ny zôdiaka
vignette|upright| Ny fotoana andalovan' ny masoandro eo amin' ny antokon-kintan' ny Liona dia manomboka amin' ny 10 Aogositra ka miafara amin' ny 16 Septambra. Ny fari-potoan' ny Liona araka ny zôdiakan-kintana dia hatramin' ny 16 Aogositra ka hatramin' ny 15 Septambra. Ny Liona ao amin' ny zodiakam-panandroana mahazatra (zôdiaka mikisaka; frantsay: zodiaque tropical) dia manomboka amin' ny 23 Jolay ka miafara amin' ny 22 Septambra.
Jereo koa
Evan' ny zôdiaka:
Antokon-kintan' ny zôdiaka:
Vintana ao amin' ny fanandroana malagasy:
Ejipta tamin' ny Andro Taloha
vignette|292x292px|Ny sfinksa sy ny pirmidan' i Kefrena ny [[Ejipta]] I Ejipta tamin' ny Andro Taloha na Egipta tamin' ny Andro Taloha dia mifandraika amin' ny vanimpotoana teo anelanan' ny fiandohany sy ny taonjato faha-7 taor. J.K. Atao hoe egiptôlôjia na ejiptôlôjia ny siansa misahana ny fandalinana izany tantara sy sivilizasiôna izany.
Ny mpahay tantara dia mizara ny tantaran' i Ejipta tamin' ny Andro Taloha nanjakan' ireo faraôna (na farao) ho empira telo, dia ny Empira Voalohany sy ny Empira Antenatenany ary ny Empira Vaovao, izay elanelanin' ny vanimpotoana antenatenany nisian' ny fanjakà-mpanjaka maro dia maro. Rehefa mihamalemy ny fanjakana dia teraka ny fivakivakisana omban' ny loza isankarazany sy ny fananiham-bohitra ary ny fahantrana. Nifandimby amin' ny vanimpotoan' ny firoboroboana ny vanimpotoan' ny fahasahirananana atao hoe vanimpotoana antenatenany. Taorian' ny vanimpotoan' ny faraôna dia nisy ny Vanimpotoana Farany izay narakarahin' ny Vanimpotoana Helenistika sy ny Vanimpotoana Rômana ary ny Vanimpotoana Bizantina.
Ny fiandohan' ny sivilizasiôna egiptiana
Ny sivilizasiôna ejiptiana izay niforona tao afovoan' ny tany efitra, dia nivoatra tao amin' ny lohasahan' ny ony Nily (na Neily) izay miantoka ny fahaveloman' ny mponina tao. I Ejipta dia tsy ho nahazo ny tanjany raha tsy nitambatra sy notapahin' ny mpanjaka tokana sady matanjaka.
Nagada I: kolontsaina badariana sy amratiana
Maro ireo vato fisaka voasa izay manaporofo ny efa nisian’ ny olombelona tany amin’ ny taona 500 000 tal. J.K. Tany amin’ ny taona 5000 tal. J.K. anefa vao niseho ny sivilizasiona voalohany azo faritana mazava, dia ny sivilizasiôna badariana, izay nomena izany anarana izany araka ny anaran’ ny toerana niforonany atao hoe Badari izay hita tany amin’ ny tapany ambony amin’ i Ejipta (Ejipta Ambony). Izao mantsy ny zava-nisy: ny mponina tao Sahara dia voatery nanakaiky ny faritra mando noho ny fihamainan’ i Sahara, niorim-ponenana tao amin’ ny lembalemban’ i Fayum sy tao amin’ ny lohasahan’ i Nily. Tany amin’ ny taona 4000 tal J.K. any ho any dia nandimby ny sivilizasiona badariana ny sivilizasiôna amartiana (avy amin’ ny anaran’ny toerana atao hoe el-Amrah), izay avy amin’ ny kolontsain’ ny mponina tao Nagada, mifandraika amin’ ny fizaràna voalohany izay atao hoe Nagada I. Tao amin’ ny tanàna madinika maro no nonenan’ ny olona. Ireo kolontsaina badariana sy amratiana ireo dia nifanandrify amin’ ny fiforonan’ ny fambolena (fambolena ôrza sy varimbazaha) sy amin’ ny fipoiran’ ireo fomba fanao amin’ ny maty, dia ny fandevenana.
Nagada II: kolontsaina gerzeana
Tokony tamin’ ny taona 3500 tal. J.K. dia nisy vahoaka hamitô-semitika izay nanomboka nifangaro tamin’ ny mponina tao amin’ ny lohasahan’ i Nily tao amin’ny faritr’ i Fayum. Noho izany dia nosoloan’ ny kolontsaina gerzeana na Nagada II ny kolontsaina amartiana. Nivelatra hatrany Nobia ka hatrany amin’ ny Vinanin’ i Nily ny sivilizasiona gerzeana. Niavaka ny zavakanto tao (sary hosodoko mampiasa ny loko fotsy amin’ ny fanaovana ny soritra eo ambonin’ ny lafika miloko manopy mavokely) sy ny hairaha (fitaovana ampiasaina amin’ ny taozavatra sy fitaovam-piadiana). Nizara ho fanjakà-mpanjaka roa ireo tanàna tao amin’ ny lohasahan’ i Nily, dia ny fanjakan' i Botô tao Ejipta Ambany sy ny fanjakan' i Hierakônpôlisy tao Egipta Ambony.
Nagada III: ireo dinastia tinita
Nanomboka tamin’ ny Nagada III izay atao hoe kolontsaina semainiana ny vanimpotoana tinita (avy amin’ ny anarana hoe This). Nanatanteraka ny fanambarana ny faritra roa i Narmera (Narmer) izay heverina ho tsy iza fa i Menesy (Menes). Avy ao amin’ ny fanjakan' i Hierakônpôlisy i Narmera. Nataony io fanambarana io mba hamoronany firenena kambana izay nanana an’ i Tisy (This) ho renivohitra, niorina teo akaikin’ i Abidôsy. Izy no hisikina ny satroboninahitra roa miaraka voalohany (dia ny pschent). Izany fanao izany dia notohizan’ ireo faraôna nifandimby hatramin’ izay ka hatramin’ ny nahazoan’ i Aleksandra Lehibe an’ i Ejipta. Niorina ny dinastia tinita voalohany izay atao hoe "dinastia 0".
Heverin’ ny mpahay tantara fa ny dinastia tinita no namorona ny fiheverana ny fitondran’ ny mpanjaka ho zo avy amin’ ny andriamanitra  ary io dinastia io ihany koa no namorona ny fandraharaham-pitondrana avangongo amin’ ny ivontoerana tokana. Nandroso ny fitarihan-drano amin’ ny fambolena ka nahafaha-nitrandraka ny tany.
Ny Empira Voalohany
vignette|298x298px|Faraôna misatro-boninahitra roa sosona Ny Empira Voalohany dia nanomboka tamin’ ny taona 2649 tal. J.K. ka niafara tamin’ ny taona 2152 tal. J.K. ary nahitana dinastia miisa efatra: ny dinastia fahatelo hatramin’ ny fahenina.
Ny andron’ ny piramida
vignette|Ireo piramidan' i Gizà Tokony tamin’ ny taona 2349 tal. J.K. no nanombohan’ ny vanimpotoan’ ny Empira Voalohany. Nafindra any Memfisy (Memphis) ny renivohitra, tanàna vaovao naorina eo amin’ ny fisarahan’ ny tanin’ i Ejipta Ambony sy ny an’ i Ejipta Ambany. Miavaka noho ny fisehoan’ ny fanorenan-javatra mijoalajoala ny Empira Voalohany. Ny mpanjaka Jôsera na Jesera (Djoser na Djeser) dia nanana loham-pandraharahana atao hoe Imhôtepa, izay nanorina voalohany tao Sakarà (Sakkarah) ny fasa-mpanjaka ahitana antoana laharam-bato fito miendrika tohatra. Izany fasana lehibe izany dia mitahiry ny tsy feteza-mati n’ ny mpanjaka, izay manohy ny fiarovany ny vahoakany na dia any am-pasana aza. Isan’ izay fantatra ny anaran’ i Keôpsa sy Kefrena ary Mikerinôsy, izay fantatra noho ny fisian’ny piramidan' i Gizà (Giza). I Imhôtepa dia azo inoana fa nanoratra ny fanangonan-dahatsora-pahendrena egiptiana voalohany.
Ny faraôna, zanaky ny andriamanitra Ra
Tamin' ny dinastia faha-4 dia nihamatanjaka ny fahefan’ ny mpanjaka izay ninoana tamin’ izay fa fahatongavan’ ny andriamanitra Hôrosy sy Ôsirisy ho nofo eto an-tany. Nampihatra ny fahefany tamin’ ny fifehezana an’ i Ejipta ny faraôna tamin’ ny alalan’ ny fitondram-pajakana izay nitombo hery sy andraikitra hatranihatrany. Nanomboka tamin’ ny fitondran’ i Snefro dia nampian’ ny atao hoe viziry (vizir) ny mpanjaka teo amin’ ny fitantanan-draharaha. Nisy ny fandrosoana nandritra ny Empira Voalohany noho ny fitrandrahana ny harena an-kibon' ny tany tao Sinay (na Sinaia) sy noho ny fifanakalozan-draharaham-barotra tamin’ i Foinikia (na Fenisia) izay nahazoany hazo avy any Libàna (na Libanona) izay ampiasaina amin’ ny fanamboarana ny vatam-patin’ ny farao. Nifandray tamin’ i Sipra (na Kiprôsy) sy tamin’ i Kreta koa i Ejipta ka nametraka ny fanjakazakany tamin’ i Nobia, izay nanome azy vangin' elefanta sy hazo ebena. Ny fiitaran’ ny tany notapahin’ ny faraôna sy ny firoborobon’ ny toekarena dia niteraka fiforonan’ ny mpandraharaha asam-panjakana eo amin’ ny renivohitra sy any amin’ ireo faritra sisa, izay nitombo hery ka lasa loza nitatao ho an’ ireo faraôna izany. Niseho ny fizakan-tenan’ ireo mpifehy fileovana. Mety tany amin’ ny fiafaran’ ny dinastia faha-5 no nahazo vahana ny andriamanitra masoandro atao hoe Ra (na Re), noho ny asan’ ireo mpitondra fivavahana tao Heliôpôlisy (midika hoe "tanàn’ ny Masoandro"). Nanomboka teo dia noheverina ho zanak’ i Ra ny mpanjaka ejipsiana (ny farao).
Nanomboka tamin’ izany vanimpotoana izany no nizahan’ ny tantsambo ejipsiana an’ i Afrika hatrany amin’ ny faritra misy an’ i Sômalia ankehitriny. Nandroso ny haikintana sy ny fitsaboana
Ny faharavan' ny Empiran' i Memfisy
Taty aoriana dia nihanalemy ny fitondran’ ny faraôna nandritra ny dinastia faha-6. Nisy ny fikononkonoana fanonganana ny farao Pepy I izay nanapaka tamin’ ny taona 2289 hatramin’ ny taona 2255 tal. J.K. Isan’ ny nandray anjara tamin’ izany ny vadiny. Niharava miandalana ny Empira Voalohany vokatry ny fiakaran’ ny fahefan’ ireo mpandraharaha ara-panjakana. Nifanesy koa ny fananiham-bohitra izay naharava ny firaisan’ i Ejipta Ambony sy i Ejipta Ambany.
Vanimpotoana anelanelany voalohany
Ny vanimpotoana anelanelany voalohany ity dia nanomboka tamin’ ny taona 2152 tal. J.K. ka niafara tamin’ ny taona 2065 tal. J.K. ary nahitana dinastia dimy, dia ny dinastia faha-7 hatramin’ ny faha-11.
Ny fikorontan' ireo dinastia
Ny dinastia faha-7 dia nanamarika ny fiandohan’ ny Vanimpotoana anelanelany voalohany izay nanomboka tamin’ ny taona 2152 tal. J.K. hatramin’ ny taona 2065 tal. J.K. Nitondra faisana noho ny fanafihana sy fandrobana madinidinika avy any ivelany i Ejipta ka nizarazara ary nisy ny mosary sady nihamaro ny fihetsiketseham-pikomiana. Izany dia nifanandrify amin’ ny fielezan’ ny fivavahana amin’ i Ôsirisy izay nahatonga ny hetahetan’ ny vahoaka hisitraka ny tsy feteza-matin’ ny fanahy.
I Herakleôpôlisy nifaninanaa tamin' i Teba
Nanomboka tamin’ ny dinastia faha-9 dia maro ny dinastia niara-nanapaka sady samy nikatsaka ny hamerina indray ny firaisan’ i Ejipta ho amin’ ny tombontsoany. Ireo dinastia faha-9 sy faha-10 izay atao hoe "herakleôpôlitàna" dia nifehy avy ao Herakleôpôlisy ny roa ampahatelon’ i Ejipta tamin’ izay, fa ny dinastia faha-11 kosa, izay mpiantafika kokoa, dia niorina tao Teba tao Ejipta Ambony. Avy amin’ ity dinastia faha-11 ity no nipoiran’ ny Empira Antenatenany.
Ny Empira Antenatenany
vignette|148x148px|[[Amenemhaty III]] Ny Empira Antenatenany dia nanomboka tamin’ ny taona 2065 tal. J.K. ka niafara tamin’ ny taona 1781 tal. J.K. ary nahitana fifandimbiasan’ ny dinastia efatra, dia ny dinastia faha-11 hatramin’ ny faha-14. Tokony ho tamin’ ny taona 2135 tal. J.K. dia nanorina ny dinastia faha-11 ireo mpanapaka fileovana (nômarka) tao Teba. Niezaka nanitatra ny fanjakany manomboka ao Tebay mianavaratra sy mianatsimo ny Antefa (Antef), mba hampiray indray an’ i Ejipta, nefa ny faraôna Mentohôtepa I no namita ny fakana indray ny tany. Nandritra ny fanapahan’ ity mpanjaka ity no naha andriamanitra fara tampony an’ i Amôna.
Ny nahaterahan' ny fivavahana amin' i Amôna-Ra
Tamin’ ny dinastia faha-12, izay natomboky ny faraôna Amenemesy I, dia nafindra ara-pamantarana tany avaratra any Litsty ny renivohitra, izay tsy lavitra an’ i Fayum. Nandritra izany fotoana izany dia niseho tamin’ ny alalan’ ny marimaritra iraisana ara-pivavahana ny fikendrena ny fanamafisana ny firaisan’ i Ejipta. Izany marimaritra iraisana izany dia niseho teo amin’ ireo mpitondra fivavahana tao Teba sy tao Heliôpôlisy izay nampiombonana ny andriamanitra Amôna amin’ ny andriamanitra Ra. Amin’ ny maha mpanelanelana ny andriamanitra Amôna-Ra amin’ ny olombelona ny faraôna dia nanamafy ny fahefany ny faraôna tamin’ ny alalan’ ny fanetreny ny fahefan’ ny tompomenakely any amin’ ny faritany sy tamin’ ny alalan’ ny fiantohany ny fifandimbiasana eo amin’ ny fitondran’ ny mpanjaka. Tamin’ izany fotoana izany ihany dia tsy ny faraôna ihany no afaka misitraka ny tsy feteza-maty fa ny olona rehetra mahafeno ny fepetra momba ny fombafombam-pivavahana tokony hatao.
Fihavaozana ara-tsaina sy ara-kolontsaina
Nandritra ny fanapahan’ ireo Amenemesy sy ireo Sesôstrisy dia niforona koa ny sarangan’ ny mpiasam-panjakana, izay teo anelanelan’ ny vahoaka sy ireo olona ambony. Nitombo miandalana ny fahefan’ ny mpitan-tsoratra (scribes). Nifoha indray ny saina sy ny kolontsaina tao Ejipta ka niteraka ny fahamaroan’ ny sokajin-dahatsoratra, hatramin’ ny tantara mahatalanjona, ny fanadihadiana ny fisainan’ ny olombelona, ny tononkalo malahelohelo, ny famelabelarana momba ny siansa. Izany rehetra izany dia voasoratra amin’ ny papirosy (na papiry). Nandroso ny fanorenana trano sy lapa ary fasana tsara tarehy, toy izany koa ny zavakanto sy ny fanefena firavaka voahevitra mialoha mbamin’ ny pitsopitsony madinika.
Ny pôlitikam-pifandraisana amin’ ny any ivelany nataon’ ny farao Amenemesy I dia notohizan’ ireo mpandimby azy toa an’ i Sesôstrisy I, i Amenemesy II, i Sesôstrisy II, i Sesôstrisy III, i Amenemesy III ary i Amenemesy IV. Nisy ny fanorenana manda fiarovana manerana an’ i Nobia sy i Sodàna. Misy ny solontenan' ny mpanjaka (governora) nalefa hifehy an’ i Palestina sy an’i Siria. I Sesôstrisy III izay nanapaka tamin’ ny taona 1881 tal. J.K. hatramin’ ny 1842 tal. J.K. dia nanangana tafika maharitra nampiasainy tamin’ ny fanafihana ny Nobiana tany atsimo sy nentiny niady tamin’ ny Libiana tany andrefana. Nozarainy ho faritra telo matanjaka ny fandraharahana ny fanjakana, izay nofehezin’ ny mpiasam-panjakana ambony avy izay niakina tamin’ ny viziry.
Ny Vanimpotoana anelanelany faharoa
Ny vanimpotoana anelanelany faharoa dia nanomboka tamin’ ny taona 1781 tal. J.K. ka niafara tamin’ ny taona 1550 tal. J.K. ary nahitana dinastia dimy, dia ny dinastia faha-13 hatramin’ ny faha-17.
Ny fiorenam-ponenan' ny Hiksôsy
Tamin’ ny fiandohan’ ny taonarivo faha-2 dia nangozohozo ny firaisan’ i Ejipta noho ny firohotry ny vahoaka semita avy any amin’ ny faritra afovoan’ i Azia izay nitsoaka noho ny fananiham-bohitra nataon’ ny Indô-eorôpeana tao amin’ io faritra io. Ireo Semita tonga tao Ejipta ireo no atao hoe Hiksôsy. Ireo Hiksôsy ireo dia niorim-poneana tao avaratra-atsinanan’ ny Vinanin’ i Nily. Nanararaotra ny fihalemen’ ny fahefan’ ireo faraôna tamin’ ny dinastia faha-13 hatramin’ ny faha-14 izy ireo mba haka an’ i Ejipta Ambany. Nahay niady ara-tafika izy ireo sady nitondra soavaly sy kalesin-tsoavaly tany Ejipta. Nisy ny vanimpotoana anelanelany faharoa izay nanomboka tamin’ ny taona 1781 tal. J.K. tamin’ i Avarisy, izay ivon’ ny herin’ ny Hiksôsy, dia lasa renivohitra tamin’ ny dinastia faha-15 vahiny. Ireo mpanjaka hiksôsy dia nandray ny fomba amam-panaon’ ny Ejipsiana, nivavaka tamin’ ireo andriamanitra Seta sy Ra (na Re) ary naka tahaka ny fomban’ ny mpanjaka ejipsiana.
Ny fanoherana avy ao Teba
Ny faritra atsimon’ i Ejipta dia nanohitra ny fidiran’ ny Hiksôsy. Ny andriandahy tao Tebay izay nifehy ny farirta eo anelanelan’ i Elefantina sy Abidôsy, dia nanao izay hanafahana izany faritra izany. I Kamosisy dia nandresy ny Hiksôsy, ary  i Amôsisy rahalahiny no nandroaka azy ireo sady nampiray indray an’ i Ejipta. Nopotehiny daholo ireo sisa navelan’ ny kolontsaina hiksôsy ka izany no tsy ahafantarana loatra ny momba ity vanimpotoana anelanelany faharoa ity.
Ny Empira Vaovao
vignette|Fara fiitaran' ny tany fehezin' ny mpanjakan' i Ejipta Ny Empira Vaovao dia nanomboka tamin’ ny taona 1550 tal. J.K. ka niafara tamin’ny taona 1075 tal. J.K. ary nahitana dinastia telo, dia ny dinastia faha-18 hatramin’ ny faha-20. Naharitra taonjato dimy ity empira ity. I Tebay no natao renivohitra. Nitondra amin’ ny fara tampony ny voninahitra sy ny tanjak’ i Ejipta ireo mpanjaka nanapaka tamin’ izany.
Ny fisandratan' ny hipôgea
I Karnaka (Karnak), izay niorina teo amin’ ny faritra amin’ ny ilany atsinanan’ i Nily, dia tonga toerana niroboroboan’ ny fanorenan-javatra lehibe, izay niantomboka tamin’ ny fanapahan’ i Amenôfisy I. Voalohany dia nosarahiny tamin’ ny tempoly fandevenana ny fasana tena nandevenana azy sady izy no nanorina ilay fomba mitazona ho tsiambaratelo ny toeram-pandevenana azy. I Totmôsisy I mpandimby azy dia nampanaso ny hipôgeany tao amin’ ny Lohasahan' ny Mpanjaka. Nanomboka tamin’ ny fotoana nanapahan’ i Totmôsisy II dia nitana anjara asa lehibe ireo andriambavy vadin’ ny faraôna. Ohatra amin’ izany i Hatsepsota vadin’ i Totmôsisy II, rehefa avy nisahana ny asa maha faraôna an’ i Totmôsisy III izay mbola kely loatra (lasa vadiny taty aoriana) dia nanao ny raarahan’ ny faraôna.
Fanitaran-tany hanjakana
Ireo andriamanjaka tao amin’ ny Empira Vaovao dia naka tahaka ny nataon’ ireo faraôna tamin’ ny vanimpotoana teo alohany. Nanana tafika matanjaka izy ireo. Mba hiarovana amin’ ny loza mananontanona noho ny afitsok’ ireo fanjakana any amin’ ny faritra Atsinanana Akaiky toa an’ i Hatỳ any Anatôlia, i Mitanỳ (Mitanni) eo anelanelan’ i Tigrisy (Tigra) sy i Eofrata, ary i Babilôna, dia nisafidy ny pôlitikan’ ny mpanitatra tany izy ireo. I Totmôsisy III, izay nanao ady mitohy tany Azia, voatantara ao amin’ ireo vaton’ ny tempoly lehiben’ i Amôna-Ra ao Karnaka, dia nandresy sy naka an’ i Siria tamin’ ny taona 1479, rehefa avy nandresy ny fiarahan’ i Siria sy i Palestina izay notarihin’ i Mitanỳ. Taty aoriana i Amenôfisy II dia nanao fanekem-pihavanana amin’ i Mitanỳ, ka nanomboka vanimpotoana anjakan’ ny fifampiraharahana tsy misy ady (diplômasia) izay niroborobo tokoa. Nitsofoka tao amin’ ny tanin’ i Ponto (Etiôpia) tao atsimo ny Ejipsiana ka nanitatra ny faritry ny taniny hatrany amin’ ny katarakta fahefatra. Ireo tany teo ambany fanapahany sy fiarovany dia nandoa hetra tamin’ izy ireo tamin’ ny alalan’ ny fanomezana olona hatao miaramila sy hatao andevo hiasa amin’ ny fanatanterahana fanorenana lehibe sy amin’ ny fambolena. Ho takalon’ izany dia tsy nokasihin’ ny Ejipsiana ny andrim-piarahamonina sy ny fivavahanan’ ireo tany ireo tsirairay avy. I Nobia irery no nampidirana manontolo ny kolontsaina ejipsiana.
Nisy loza mananontanona roa natahoran’ i Ejipta tamin’ ny andron’ ireo Totmôsisy, dia ny Hitita avy any ivelany izay nandroaka ny Ejipsiana hiala an’ i Siria, sy ireo mpitondra fivavahana tao Teba izay nisahana anjara asa tsy nitsaha-nitombo teo amin’ ny fiainana ara-pôlitika sy ara-pivavahana. Ny mpisoron-dehiben’ ny andriamanitra Amôna izay tonga laharana faharoa amin’ ireo sokajin’ olona misahana raharaham-panjakana.