cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corme-Écluse
Jeografia
Ny isam-ponin'i Corme-Écluse dia 1006 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 5 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 33 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.6319° ary -0.8533° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
LaMarcus Aldridge
LaMarcus Aldridge dia mpilalao basikety, mpanatanja-tena mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 19 Jolay 1985 tao Dallas
Bouzemont
48.2497°N, 6.2361°W
Jeografia
Ny isam-ponin'i Bouzemont dia 56 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 297 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 413 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.2497° ary 6.2361° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Cummings C. Chesney
Cummings C. Chesney dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 28 Oktobra 1863 ary maty ny 27 Novambra 1947
Coalville, Utah
40.91722°N, -111.39833°W
Coalville, Utah dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Utah, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 84017..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.9172222222 ary -111.398333333. Ny faritr'ora dia GMT -7.
Troy, Ohio
40.04167°N, -84.20861°W
Troy, Ohio dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Ohio, ao Etazonia. 45373-45374.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.0416666667 ary -84.2086111111. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Wardrecques
I Wardrecques dia tanàna any Frantsa, ao amin'ny faritr'i Nord-Pas-de-Calais, ao amin'ny departementan'i Pas-de-Calais.
Itutinga
I Itutinga dia kaominina ao Brazila, ao amin'i 20px Minas Gerais, ao amin'i  Campo das Vertentes,  Lavras.
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 372,508 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 4.051 tamin'ny taona   ; manome ny hakitroka  10 8. Ny laharam-pehintaniny dia 21 ° 17 ' 52 S  ary ny laharan-jarahasiny dia  21 ° 17 ' 52 W.
Beaumont, Vienne
I Beaumont, Vienne dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Châtellerault, ao amin'ny departemantan'i Vienne, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 86019. I Dominique Gremiaux no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Val Vert du Clain
Jeografia
Ny isam-ponin'i Beaumont dia 1716 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 56 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 151 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.7383° ary 0.4294° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Cholonge
I Cholonge dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Grenoble, ao amin'ny departemantan'i Isère, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 38106. I Georges Ruelle no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté de communes de la Matheysine
Jeografia
Ny isam-ponin'i Cholonge dia 229 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 905 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 2140 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.005° ary 5.7975° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Sandton (Afrika Atsimo)
vignette|299x299px|I Sandton I Sandton dia tanàna ao amin' ny faritra manodidina ny tanànan' i Johannesburg ao amin' ny faritanin' i Gauteng ao Afrika Atsimo. Nanomboka tamin' ny tapaky ny taompolo 1990 i Sandton no lasa foibem-pandraharahana lehibe indrindra ao Afrika Atsimo.
Ny anaran' i Sandton dia fitambaran' ny anaran' ny tanàna roa manodidina, dia i Sandown sy i Bryanston. Io anarana io koa dia fanatsorana amin' ny teny anglisy ny hoe Zandfontein, iray amin' ireo toeram-pambolena sy fiompiana tany am-boalohany niantombohan' ilay tanàna.
Mirefy 143,54 km2 ity tanàna ity. Malaza amin' ny maha ivon' ny fandraharahana sy amin’ny maha tanànan’ ny mponina manankarena indrindra ao Afrika Atsimo i Sandton. I Sandton dia 6 km miala ny tanànan' i Alexandra, iray amin' ireo faritra mahantra indrindra ao amin' amin’ ilay firenena ary mahantra indrindra ao Johannesburg.
El Cerrito, Riverside County, Kalifornia
33.83944°N, -117.52222°W
El Cerrito, Riverside County, Kalifornia dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Kalifornia, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 92881..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 33.8394444444 ary -117.522222222. Ny faritr'ora dia GMT -8.
Zahatra
vignette|269x269px|Zahatra Ny zahatra dia fitaovam-pitaterana an-drano vita amin' ny vatan-kazo na vatan-javamaniry mafy (toy ny volontsangana) na zavatra hafa maromaro natambatambatra, atao hiampitana na hitaterana entana, sahala amin' ny lakana. Atao hoe godony, kodony, lakakihefo, lakatalatala, zahatse, zahitra ary zahitre koa izy amin' ny teny malagasy.
Shunyi
40.12175°N, 116.64783°W
Shunyi dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Beijing ao Sina.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 117623 mponina tamin'ny taona 2012.
Sukagawa
37.28333°N, 140.38333°W
Sukagawa dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Fukushima ao Japana.
Ij, Iran
29.02139°N, 54.24583°W
Danbury, Connecticut
41.40222°N, -73.47111°W
Ij, Iran
I Ij, Iran dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Fars, ao Iran.
Danbury, Connecticut
Danbury, Connecticut dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Connecticut, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 06810, 06811, 06813..
Ij, Iran
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 29.0213888889° Avaratra ary 54.2458333333° Atsinanana Ny faritr'ora dia GMT+3:30.
Danbury, Connecticut
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.4022222222 ary -73.4711111111. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Souleymane Sané
Souleymane Sané dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Senegala teraka ny 26 Febroary 1961 tao Dakar
Ilam, Iran
33.6375°N, 46.42278°W
I Ilam, Iran dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Ilam, ao Iran.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 33.6375° Avaratra ary 46.4227777778° Atsinanana Ny faritr'ora dia GMT+3:30.
Hillman, Minnesota
46.00444°N, -93.88944°W
Hillman, Minnesota dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Minnesota, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 56338..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 46.0044444444 ary -93.8894444444. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Warlencourt-Eaucourt
I Warlencourt-Eaucourt dia tanàna any Frantsa, ao amin'ny faritr'i Nord-Pas-de-Calais, ao amin'ny departementan'i Pas-de-Calais.
Coulonges, Charente-Maritime
45.6103°N, -0.4228°W
I Coulonges, Charente-Maritime dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saintes, ao amin'ny departemantan'i Charente-Maritime, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 17122. I Bernard Archambeaud no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Région de Pons
Jeografia
Ny isam-ponin'i Coulonges dia 224 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 13 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 65 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.6103° ary -0.4228° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Corinne, Utah
41.54861°N, -112.11389°W
Corinne, Utah dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Utah, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 84307..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.5486111111 ary -112.113888889. Ny faritr'ora dia GMT -7.
Phil Jackson
Phil Jackson dia mpilalao basikety mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 17 Septambra 1945 tao Deer Lodge, Montana
Jaboticatubas
I Jaboticatubas dia kaominina ao Brazila, ao amin'i 20px Minas Gerais, ao amin'i  Metropolitana de Belo Horizonte,  Sete Lagoas.
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 1.113,774 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 15.496 tamin'ny taona   ; manome ny hakitroka  13 9. Ny laharam-pehintaniny dia 19 ° 30 ' 50 S  ary ny laharan-jarahasiny dia  19 ° 30 ' 50 W.
Saint-Joseph-des-Bancs
44.7378°N, 4.4125°W
I Saint-Joseph-des-Bancs dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Privas, ao amin'ny departemantan'i Ardèche, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 07251. I Robert Roux no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays d'Aubenas-Vals
Stuart Hazeldine
Stuart Hazeldine dia mpanoratra senariô, talen-koronantsary mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 10 Jiona 1971
Saint-Joseph-des-Bancs
Jeografia
Ny isam-ponin'i Saint-Joseph-des-Bancs dia 187 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 547 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1294 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.7378° ary 4.4125° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Daumeray
47.7028°N, -0.3594°W
Jeografia
Ny isam-ponin'i Daumeray dia 1475 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 17 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 67 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.7028° ary -0.3594° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Jacques Anquetil
Jacques Anquetil dia mizaka ny zom-pirenen'i Frantsa teraka ny 8 Janoary 1934 tao Mont-Saint-Aignan ary maty ny 18 Novambra 1987
La Chapelle-Launay
47.3733°N, -1.9706°W
Jeografia
Ny isam-ponin'i La Chapelle-Launay dia 2634 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 0 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 77 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 47.3733° ary -1.9706° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Luigi Colani
Luigi Colani dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina, Soisa teraka ny 2 Aogositra 1928 tao Berlin
Bokin' i Mikà
vignette|Ny Mpaminany [[Mika (mpaminany)|Mikà, nataon' i James Tissot, tanelanelan' ny taona 1896 sy 1902.|362x362px]] Ny Bokin' i Mikà na Bokin' i Mika na Bokin' i Mikea dia boky ao amin' ny Tanakh (Baiboly hebreo) sy ao amin' ny Testamenta Taloha ao amin' ny Baiboly kristiana. Isan' ireo atao hoe Mpaminany madinika roa ambin' ny folo izay zana-tsokajin' ny Bokin' ny mpaminany ao amin' ny Baiboly kristiana sy isan' ireo ao amin' ny Nevi'im ao amin' ny Tanakh. Natao hamerina ny fandriam-pahalemana sy ny fahamarinana ara-tsôsialy ny mpaminany Mikà na Mika na Mikea. Ity boky ity dia mirakitra faminaniana natokana ho an' i Samaria renivohitry ny Fanjakan' i Israely ary ho an' i Jerosalema renivohitry ny Fanjakan' i Jodà, satria tsy nitondra ny fireneny hanompo an' Andriamanitra ny mpitondra tao fa nanompo andriamani-kafa sady nifetsy sy nangalatra ny fananan' ny malahelo. Hovalian' Andriamanitra noho izany i Israely sy i Jodà. Nefa nampanantena Andriamanitra fa amin' ny andro ho avy, ny vahoakan' i Israely sy ny an' i Jodà dia hiverina amin' Andriamanitra ary ny mpanjaka hotendreny dia hanao izay hampiadana ny vahoaka sahala amin' ny mpiandry ondry izay mikarakara ny ondriny sady hitondra fiadanana amin' ny tany rehetra.
Ny fonoratana ny boky
Tany amin' ny tanàna ambanivohitra atao hoe Moreseta ao atsimon' ny Fanjakan' i Jodà no nonenan' i Mikà (na Mika na Mikea). Tamin' ny andron' ny mpanjaka Jotama sy Ahaza (na Akaza) ary Hezekia (na Ezekiasa) no fotoana niainany, izany hoe taloha sy taorian' ny nahazoan' i Asiria an' i Samaria renivohitry ny Fanjakan' i Israely. Niaina tamin' ny fotoana mitovitovy amin' ny an' ny mpaminany Hôsea (na Ôsea) sy ny mpaminany Isaia (na Izaia) izy. Tsy tiany ny fombam-pianinana an-drenivohitra izay ahitana izao karazam-pahotana maro rehetra izao.
Misy amin' ny mpikaroka ny mihevitra fa i Mikà irery ihany no nanoratra ny Bokin' i Mikà. Ny toko voalohany hatramin' ny faha-3 no heverin' ny mpandinika sasany ho tena nosoratan' ilay mpaminany. Misy andalana maro izay toa voasoratra nandritra na taorian' ny Fahababoana, dia ny toko faha-4 sy faha-5; ary taorian' io fotoana io, dia ny Mik. 2.12-13, ny Mik.4.6-7, ny Mik. 5.6-7 ary ny Mik. 7.8-20.
Anaran' ny boky
Amin' ny teny hebreo dia atao hoe ספר מִיכָה / Sefer Mîkhāh ny Bokin' i Mikà. Ao amin' ny Septoajinta amin' ny teny grika izy dia atao hoe Μιχαίας Γʹ / III Mikhaías (ny litera gama Γʹ dia manambara ny maha mpaminany madinika laharana fahatelo azy).
Fizaràn' ny boky
Azo zaraina efatra ny Bokin' i Mika :
Katedralin' Andohalo
vignette|Katedralin' Andohalo Ny Katedralin' Andohalo dia katedraly katôlika ao Antananarivo. Ao amin' ny vakin-tanànan' Andohalo ao amin' ny tanàna ambony no misy azy. Ity katedraly ity no foiben' ny Arsidiôsezin' Antananarivo. Izy io dia natokana ho an' ny Fahatorontoronina Tsy Azon-Keloka, ka izay no mahatonga ny anarany amin' ny teny frantsay hoe Cathédrale de l'Immaculée-Conception d'Antananarivo.
Nanomboka tamin' ny 8 May 1873 ny fanorenena io katedraly io, izay natao teo amin' ny toerana nisy lasapely tsotsotra, araka ny drafitra nataon' i Alphonse Taïx (1825-1921), pretra zezoita avy any Bédarieux (Frantsa). Vita tamin' ny 17 Desambra 1890 izy io, ary nambara ho "tsangambato ara-tantara voasokajy" tamin' ny Janoary 1964.
Twinsburg, Ohio
41.32417°N, -81.45278°W
Twinsburg, Ohio dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Ohio, ao Etazonia. 44087.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.3241666667 ary -81.4527777778. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Eduard Glieder
Eduard Glieder dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Aotrisy teraka ny 28 Janoary 1969
Vendhuile
50.0108°N, 3.2092°W
I Vendhuile dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Quentin, ao amin'ny departemantan'i Aisne, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 02776. I Philippe Cornaille no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays du Vermandois
Jeografia
Ny isam-ponin'i Vendhuile dia 511 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 83 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 143 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.0108° ary 3.2092° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Lakandranon' ny Pangalana
vignette|250x250px|Ny Lakandranon' ny Pangalana, eo anelabelane' i [[Nosy-Varika|Nosy Varika sy i  Mahanoro.]] Ny Lakandranon' ny Pangalana dia lakandrano eto Madagasikara namboarina tamin' ny  taonjato faha-20. Mirefy 700 km eo ho eo ny halavany, mampitohy an' i Farafangana amin' i Toamasina.
Ny fiandohan' ny fanamboarana ny lakandrano
Ny ilany atsinanan' i Madagasikara dia tondrahan' ny ony sy renirano maro. Midina avy eny an-tendrombohitra ireo renirano sy ony ireo dia mamorona farihy sy dobo tsy tambo isaina. Nanakana ny fanamboarana lalana ireo lalan-drano ireo. Mampidi-doza ny morontsiraka ka sarotra ny fifamoivoizana.
Warlincourt-lès-Pas
I Warlincourt-lès-Pas dia tanàna any Frantsa, ao amin'ny faritr'i Nord-Pas-de-Calais, ao amin'ny departementan'i Pas-de-Calais.
Lakandranon' ny Pangalana
Ny asa nandritra ny fanjanahantany
Nandritra ny fanjanahantany, ny jeneraly frantsay Joseph Gallieni dia nanangana tetikasa fanamboarana lakandrano manamorona ny morontsiraka atsinanana mba hampiharana tsara kokoa ny fanaraha-maso ara-pitantanana sy ara-miaramila ny faritra. Nanomboka tamin' ny taona 1896 ny asa fanamboarana lalan-drano mirefy 665 km eo anelanelan' ny farihy sy farihy madinika ary renirano, manomboka any Foulpointe (na Mahavelona) ka hatrany Farafangana. Mba hanatanterahana izany dia niantehitra tamin' ny asa an-tery vozona nata amin' ny teratany malagasy i Gallieni, izay nanery ny mponina an-toerana hiasa. Olona telonjato no nangady tsy an-kijanona ilay lakandrano tao anatin' ny toe-javatra mahatsiravina. Notokanana tamin' ny taona 1904 ny ampahany voalohany teo anelanelan' i Brickaville sy Toamasina, ary niitatra hatrany Vatomandry izany tamin' ny taona 1915, alohan' ny hamitana azy any Farafangana tamin' ny taona 1949.
Ny fanamboarana azy dia nahafahana namaha ny olana amin' ny fifamoizana matetika tojo ny mpivarotra sy ny tafika an-dranomasina any amin' ny morontsiraka atsinanan' ny Nosy: tena nampidi-doza tokoa ny fitaterana entana amin' ny toerana mifanakaiky noho ny fisian' ny haran-driaka sy ny onja mahery ary ny onjan-dranomasina nateraky ny fihaonan' ny Ranomasimbe Indianina sy ny Kôntinanta Afrikanina. Amin' ity toerana ity dia betsaka ny sisam-paharavan-tsambo sy ny antsantsa ka mampidi-doza ny milomano manamorona ny morontsiraka atsimo-atsinanana, izay antsoina hoe "morontsiraky ny rivodoza".
Tamin' ny alalan' ny heniheny miolakolaka maro no nanomezan' ilay lakandrano lalana ahazoana mitatitra haingana ny entam-barotra, izay niteraka fanorenana tanàna maro teo amorony.
Taorian' ny fanjanahantany dia tsy nitohy ny fikojakojana azy ary nirodana tsy tapaka ny lakandrano izay nohadiana tamin' ny fasika. Vetivety dia nanirian' ny voahirana lehibe sy ny tsikafonkafombazaha ilay lakandrano, ka nanarona ny ampahany ary nanasarotra ny fandrosoan' ny sambo. Hadino nandritra ny 20 taona izy io, ka nilaozana ny tetezana sy ny lalamby teo aminy.
Ny lakandrano ankehitriny
vignette|Ny Lakandrano Pangalana mampitohy an' i Mananjary sy i [[Nosy Varika.]] Nanomboka tamin' ny taona 1960 sy ny fiafaran' ny fanjanahantany dia niezaka nitahiry ny ampahany tamin' ny zavatra namboarin' ny mpanjanaka frantsay i Madagasikara, dia ireo mpanjanaka izay efa 60 taona teto an-toerana sy nanao lalana, tanàna, tetezana, ary iray amin' ireo asa tsara indrindra ny Lakandranon' ny Pangalana. vignette|Tetezana simba eo amin' ny lakandrano any [[Mananjary, izay simba noho ny rivodoza. Nisy tetezana volotsangana natao teo ambaniny, izay esorina mba hahafahn' ny sambo nandalo rehefa nandoa sarany.]] Tamin' ny faran' ny taona 1980, ity asa ity dia nahazo vahana be. Nanao asa ny fitondram-panjakana malagasy amin' ny fampandehanana indray ny lakandrano, manomboka amin' ny fiantsonana an-dranomamy ao Toamasina ka hatrany Mananjary, 420 km bebe kokoa any atsimo. Raha tsy afaka mampiasa an' io ny sambo ankehitriny noho ny fiovavan' ny halaliny (vokatry ny fihaonan'ny ony maro feno fasika izay mampiakatra ny fanambaniny amin' ny toerana sasany alohan' ny hivarin' izy ireo any an-dranomasina), dia mahasoa ny lakana sy ny sambo kely hafa mitondra ny entam-barotra (harona voatenona, vokatra avy amin' ny zaridaina, fary, kafe, jirofo, dipoavatra) eo anelanelan' ny tanàna, indraindray amin' ny sambo kely tsotra toy ny lakana tsy misy fanary, vatan-kazo nolavahana ary vpizina amin' ny fivoy, na zahatra volotsangana, voizina amin' ny tehina lava.
Ny tapany avaratra amin' ilay lakandrano no tena izoran' ny lakana mitondra mpandeha sy entam-barotra mankany amin' ny seranan-tsambon' i Toamasina, tsy dia be loatra kosa ny amin' ny tapany atsimo. Izy io dia ahitana lakandrano kely mifandimby mampitohy farihy maro misy zava-maniry be dia be (Ampitabe, Akanin' ny Nofy) izay anirian' ny zavamaniry filamatr' i Madagasikara, dia ny ravinala. Eny amoron' ny lakandrano dia misy tanàna maro mitokantokana, ahitana trano bongo nentim-paharazana. Ny ankamaroan' ny mponina ao dia velona noho ny lakandrano, amin' ny fivarotana trondro sy amin' ny asa tanana amin' ireo sambo mandalo. Ny mpitondra sambo no mampifandray ireo vondrom-piarahamonina samihafa ireo sy ny tanàn-dehibe, miantoka ny fanaterana entana sy vatsy ho an' ny mponina, mitondra ny hafatra am-bava tamin' ny fandalovany teo aloha, indraindray herinandro maromaro mialoha.vignette|253x253px|Mpitonda lakana eny amin' ny Lakandranon' ny PangalanaTetikasa ho fanatsarana sy fiarovana ny Lakandranon' ny Pangalana no foto-kevitry ny fifanaraham-piaraha-miasan' i Marôka sy i Madagasikara izay iarahan' ny masoivoho marôkana Marchica MED SA sy ny governemanta eto Madagasikara tamin' ny 21 Nôvambra 2016 nefa mbola tsy nanomboka ny asa.
Tamin' ny volana Septambra 2019 anefa dia efa nisy ny fandavahana ny lakandrano tamin' ny alalan' ny masoivohon' ny Agence Portuaire Maritime et Fluviale.
Kambana (antokon-kintana)
vignette|344x344px|Antokon-kintan'ny Kambana Ny Kambana dia antokon-kintan'ny zôdiaka andalovan'ny masoandro amin'ny 21 Jona hatramin'ny 20 Jolay. Ny antokon-kintan'ny Ombilahy no eo andrefany ary ny an'ny Foza no eo antsinanany.
Avy amin' ny teny arabo dia atao hoe اجوزاء / Al-Djuza ("kambana") io antokon-kintana io, izay niavian' ny anaran' ny vintana sy ny volana malagasy hoe Adizaoza na Alijoza na Alizoza. Io antokon-kintana io dia atao amin' ny teny latina sy anglisy hoe Gemini na amin' ny teny frantsay hoe Gémaux. Amin' ny teny grika dia atao hoe Δίδυμοι / Didumoi (na Didymoi) izy. Amin' ny fiteny soahily dia atao hoe Jauza na Mapacha io antokon-kintana io. Amin'ny teny maley dia atao hoe Jauza na Kembar ihany koa izy.
Hardivillers-en-Vexin
49.3044°N, 1.9394°W
Kambana (antokon-kintana)
Anaran'ny evan'ny zôdiaka ampiasaina amin'ny fanandroana mahazatra ny Tandrefana koa ny hoe Kambana izay andalovan'ny masoandro amin'ny 21 Mey hatramin'ny 21 Jona.
Hardivillers-en-Vexin
I Hardivillers-en-Vexin dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Beauvais, ao amin'ny departemantan'i Oise, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 60300. I Victor Grammatyka no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Vexin Thelle
Kambana (antokon-kintana)
vignette|402x402px|Antokon-kintanan'ny Kambana
Wellsville, Pennsylvania
40.05028°N, -76.94056°W
Hardivillers-en-Vexin
Jeografia
Ny isam-ponin'i Hardivillers-en-Vexin dia 129 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 119 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 164 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.3044° ary 1.9394° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Kambana (antokon-kintana)
Jereo koa
Antokon-kintan' ny zôdiaka:
Evan' ny zôdiaka:
Vintana ao amin' ny fanandroana malagasy:
Ilkhchi
37.93722°N, 45.97889°W
I Ilkhchi dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Azerbaijana Atsinanana, ao Iran.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 37.9372222222° Avaratra ary 45.9788888889° Atsinanana Ny faritr'ora dia GMT+3:30.
Wellsville, Pennsylvania
Wellsville, Pennsylvania dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Pennsylvania, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 17365..
Mooka
36.43333°N, 140.01667°W
Wellsville, Pennsylvania
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.0502777778 ary -76.9405555556. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Mooka
Mooka dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Tochigi ao Japana.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 65717 mponina tamin'ny taona 2017.
Faizabad
26.78°N, 82.13°W 200px|thumb
I Faizabad dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Uttar Pradesh, ao India. Ny kaodim-paositra dia 224001.
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 97 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 26.78° Avaratra ary 82.13° Atsinanana. Ny faritr'ora dia GMT+5:30.
Chonas-l'Amballan
45.4617°N, 4.8125°W
Warlus, Pas-de-Calais
I Warlus, Pas-de-Calais dia tanàna any Frantsa, ao amin'ny faritr'i Nord-Pas-de-Calais, ao amin'ny departementan'i Pas-de-Calais.
Chonas-l'Amballan
Jeografia
Ny isam-ponin'i Chonas-l'Amballan dia 1219 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 146 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 323 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.4617° ary 4.8125° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Cottonwood Heights, Utah
40.61722°N, -111.82028°W
Cottonwood Heights, Utah dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Utah, ao Etazonia. .
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.6172222222 ary -111.820277778. Ny faritr'ora dia GMT -7.
Hills, Minnesota
43.52639°N, -96.35833°W
Hills, Minnesota dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Minnesota, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 56138..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 43.5263888889 ary -96.3583333333. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Lee Sang-il
Lee Sang-il dia talen-koronantsary, mpanoratra senariô mizaka ny zom-pirenen'i Korea Atsimo, Japana teraka ny 6 Janoary 1974
Bellefonds
46.6472°N, 0.5922°W
I Bellefonds dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Châtellerault, ao amin'ny departemantan'i Vienne, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 86020. I Jean-Marie Barraud-Ducheron no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i
Mananivo
I Mananivo dia ony kely eto Madagasikara, ao amin' ny Faritra Atsimo-Atsinanana, amin' ny tapany atsinanan' ny distrikan' i Farafangana, mivarina any amin' ny Ranomasimbe Indiana.
Bellefonds
Jeografia
Ny isam-ponin'i Bellefonds dia 233 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 55 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 138 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.6472° ary 0.5922° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Saint-Julien-Boutières
44.975°N, 4.3528°W
I Saint-Julien-Boutières dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Tournon-sur-Rhône, ao amin'ny departemantan'i Ardèche, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 07252. I Patrice Faure no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i
Jeografia
Ny isam-ponin'i Saint-Julien-Boutières dia 214 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 574 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1083 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.975° ary 4.3528° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Karl von Reichenbach
Karl von Reichenbach dia injeniera, mpiantoka mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 12 Febroary 1788 ary maty ny 19 Janoary 1869
Šarūnas Jasikevičius
Šarūnas Jasikevičius dia mpanatanja-tena, mpilalao basikety mizaka ny zom-pirenen'i Litoania teraka ny 5 Martsa 1976
Lalàna fiton' i Nôa
vignette Ny lalàna fiton' i Nôa na lalàna fiton' i Nôe dia lalàna fito mifono didy ara-pitondrantena na ara-môraly izay natolotr' Andriamanitra an' i Nôa na Nôe mba ho fanekem-pihavanana mandrakizay eo amin' Andriamanitra sy ny olombelona. Atao hoe  שבע מצוות בני נח / Sheva mitzvot B'nei Noa'h ireo lalàna ireo amin' ny teny hebreo.
Indreto ireo lalàna na didy ireo:
Alec Cunningham-Reid
Alec Cunningham-Reid dia injeniera, mpanao politika mizaka ny zom-pirenen'i Fanjakana Mitambatra teraka ny 1 Janoary 1895 ary maty ny 26 Martsa 1977
Courant, Charente-Maritime
46.0431°N, -0.5725°W
I Courant, Charente-Maritime dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Jean-d'Angély, ao amin'ny departemantan'i Charente-Maritime, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 17124. I Roland Nazet no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Canton de Loulay
Faridnagar
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 212 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 28.77° Avaratra ary 77.62° Atsinanana. Ny faritr'ora dia GMT+5:30.
Giuseppe Reina
Giuseppe Reina dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 15 Aprily 1972
Brantigny
48.3433°N, 6.2778°W
I Brantigny dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Épinal, ao amin'ny departemantan'i Vosges, ao amin'ny faritr'i Grand Est, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 88073. I Gérard Schneider no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Moyenne Moselle
Jeografia
Ny isam-ponin'i Brantigny dia 178 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 279 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 402 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 48.3433° ary 6.2778° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Russell Ohl
Russell Ohl dia Mpamorona, mpahay fizika, injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 31 Janoary 1898 tao Allentown, Pennsylvania ary maty ny 20 Martsa 1987 tao Vista, Kalifornia
Timo Rost
Timo Rost dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina teraka ny 29 Aogositra 1978
Shuangyang
43.52417°N, 125.67361°W
Shuangyang dia tanàna ao amin'ny faritanin'i Jilin ao Sina.
Warluzel
I Warluzel dia tanàna any Frantsa, ao amin'ny faritr'i Nord-Pas-de-Calais, ao amin'ny departementan'i Pas-de-Calais.
Jacinto
I Jacinto dia kaominina ao Brazila, ao amin'i  Minas Gerais, ao amin'i  Jequitinhonha,  Almenara.
Jeografia
Ny velarantanin'ilay tanàna dia 1.390,518 kilometatra toradroa. Ny isam-ponina dia 12.422 tamin'ny taona   ; manome ny hakitroka  8 6. Ny laharam-pehintaniny dia 16 ° 08 ' 38 S  ary ny laharan-jarahasiny dia  16 ° 08 ' 38 W.
Foza (antokon-kintana)
vignette|344x344px|Antokon-kintan'ny Foza Ny Foza dia antokon-kintan' ny zôdiaka andalovan' ny masoandro amin' ny 20 Jolay hatramin'ny 10 Aogositra. Eo andrefany no misy ny Kambana fa eo antsinanany kosa ny Liona.
Andalovan'ny masoandro amin'ny 22 Jona hatramin'ny 22 Jolay ny evan'ny zôdiaka Foza mitovy anarana aminy izay ampiasaina amin'ny fanandroana mahazatra ny Tandrefana. vignette|455x455px|Antokon-kintan'ny Foza
Jereo koa
Antokon-kintan' ny zôdiaka:
Evan' ny zôdiaka:
Vintana ao amin' ny fanandroana malagasy:
Imam Hassan, Iran
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 29.8425° Avaratra ary 50.2630555556° Atsinanana Ny faritr'ora dia GMT+3:30.
Mizusawa
39.13333°N, 141.13333°W
Mizusawa dia tanàna ao amin'ny prefektioran'i Iwate ao Japana.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 61281 mponina tamin'ny taona 2017.
Kômôro
vignette|298x298px|Sainan' i Kômôro vignette|196x196px|I Kômôro eo anivon' izao tontolo izao. I Kômôro na Firaisan' i Kômôro dia firenena ao Afrika Atsinanana, izay fitambaran' ny nosy vitsivitsy ao amin' ny Lakandranon' i Môzambika (Ranomasimbe Indiana), any avaratra-andrefan' i Madagasikara, manana velaran-tany mirefy 2 236 km². Atao hoe Kômôriana ny vahoakan' io firenena io.
Atao hoe Komori na Udzima wa Komori izy amin' ny teny kômôriana fa جزر القمر / Djuzur al qamar sy الاتّحاد القُمُريّ / al-Ittiḥād al-Qumuriyy amin' ny teny arabo ary Comores sy Union des Comores amin' ny teny frantsay. Teo aloha izy dia nantsoina hoe Repoblika Federaly Islamikan' i Kômôro na République fédérale islamique des Comores amin' ny teny frantsay.vignette|Sarin-tanin' i Kômôro|309x309px
Telo ny nosy lehibebe mamorona ny Firaisan' i Kômôro, dia i Ngazidja (na Kômôro Lehibe) sy i Nzwani ary i Mwali. I Karthala no tendrombohitra avo indrindra ao, izay mirefy 2 361 m, ao Ngazidja, sady mbola misy afotroa velona.
Nahazo ny fahaleovan-tenany i Kômôro tamin' ny taona 1975. Nisafidy ny hiaraka amin' i Frantsa ny nosy Mayotte (na dia ao amin' ny tamba-nosin' i Kômôro ihany koa aza). Nisy mponina miisa 1 071 229 tao tamin' ny taona 2020.
Atao hoe Kômôriana na Kômôrianina ny mponina ao amin' io firenena io, izay ahitana ampahany koa amin' ny tanàna maro eto Madagasikara. Fifangaroana vahoaka maro fiaviana ny Kômôriana: Afrikana mainty hoditra, Arabo, Malagasy, Aziatika, sns. Miozolmana ny ankamaroan' ny mponina nefa misy mpino kristiana ihany. Ny fiteny kômôrina sy ny fiteny frantsay ary ny fiteny arabo no fiteny ôfisialy ao Kômôro.
Miompana amin' ny fambolena ny toekaren' i Kômôro, nefa tsy ampy ho an' ny filana ara-tsakafon' ny mponina izany.
I Ngazidja
I Ngazidja na Kômôro Lehibe no nosy lehibe indrindra sy be mponina indrindra (nisy mponina 410 736 tamin' ny taona 2016) ao amin'ny tamba-nosin' i Kômôro. I Moroni no renivohiny, izay renivohitr' ilay firaisam-panjakana mizaka tena. Mirefy 1 148 km2 io nosy io.
I Nzwani
I Nzwani na Anjoany dia nosy ao amin' ny tamba-nosin' i Kômôro koa. I Mutsamudu no renivohiny ary misy mponina miisa 327 382 izy tamin' ny taona 2017. Mirefy 424 km2 ny velerany.
I Mwali
I Mwali na Môhely no nosy farany kely sady be mpizaha tany indrindra ao amin' ireo nosy telo mitambatra ao amin' ny Firaisan' i Kômôro. I Fomboni no renivohiny. Misy mponina 52 360 izy tamin' ny taona 2015. Mirefy 290 km2 io nosy io.
Ny vohon' ny tany
vignette|Lavak' afotroan' i Kartala Ny Firaisan' i Kômôro dia manana velaran-tany mirefy 1 862 km2. Niforona vokatry ny fipoahana afotroa ny nosy ao aminy. Eo anelanelan’ ny Afrika sy i Madagasikara ny misy azy. Firenena be tendrombohitra i Kômôro, izay manerinerina eo amin’ ireo tany lemaka teritery amorontsiraka. Ny tendro farany avo indrindra dia i Karthala (mirefy 2 361 m) ao Ngazidja, dia afotroa mbola velona nefa ny fipoahany farany dia tamin’ ny taona 1977 ary ny fivoahan' ny tsiranok' afotroa farany dia tamin' ny taona 2005.
Ny toetany
I Kômôro dia manana toetanin-jana-pehin-tany izay tsiofin' ny Mousson ao amin’ ny Ranomasimbe Indiana amin’ ny volana Novambra hatramin’ ny Mey. Mahazo azy koa ny Alizay, izay manjaka amin’ ny ampahany sisa amin’ ny taona. Ny sala-maripana dia eo anelanelan’ ny 23 °C sy 26 °C. Misy fahasamihafana be anefa ny maripana isan-toerana. Ny rotsakorana dia miovaova arakaraka ny haambon-toerana. Maharo orana 2 600 mm isan-taona i Moroni, nefa ny tangorom-bohitr’ i Karthala dia mahazo 6 000 hatramin’ ny 8 000 mm isan-taona.
Ny biby
vignette|183x183px|Roussette des Comores (Pteropus livingstonii). vignette|277x277px|Cœlacanthe Mifamatotra amin' ny zavamaniry sy ny biby ao Madagasikara ny an’ i Kômôro. Manana karazan-javamanan’ aina tsy hita afa-tsy ao an-toerana i Kômôro, tahaka ny iguane de Comores (Oplorus comorensis) sy ny roussette de Comores (Pteropus livingstonii), ny fanihy lehibe mpihinam-boankazo izay heverina ho fanihy tsy fahita firy maneran-tany (miisa 400 fotsiny). Mitsotsorika midina ny isan’ ireo biby ireo ka tandindomin’ ny fahalany tamingana raha tsy misy fandraisana andraikitry ny fanjakana sy ny fiarahamonim-pirenena, araka ny Fikambanana Miaro ny Zavaboary Maneran-tany (Union mondiale pour la nature – IUCN). Ahitana karazana gidro miisa folo ny ao Kômôro, ka isan’ izany ny lémur mongoz (Lemur mongoz) sy ny maki de Mayotte (Lemur fulvus mayottensis). Manodidina ny zato ny karazam-borona ary manodidina ny arivo ny karazam-bibikely voarakitra anarana. Ny biby an-dranomasina dia ahitana ny cœlacanthe des Comores (Latimeria chalumnae) izay tsy fahita firy sady noheverina fa efa tsy misy intsony, nefa hita indray tamin’ ny taona 1938.
Ny zavamaniry
Manan-karena i Kômôro raha ny karazan-javamaniry no heverina, noho ny fisian’ ny tany lonaka ao amin’ ireo alananahary. Tsy misy ny fanisana nataon’ ny manam-pahaizana nefa tombanana any amin’ ny 1 500 any ny karazan-javamaniry mitera-dranony ao. Ahitana karazan-javamaniry tera-tany miisa 600 any ho any (ka maherin’ ny 100 no tsy hita afa-tsy ao Kômôro), ary misy karazan-javamaniry nampidirina avy any ivelany miisa tsy latsaky ny ny 350 (ka isan’ izany ny ilangilangy sy ny vanila ary ny jirofo). Anisan' ny hazo hita any ny renialan' i Afrika (Adansonia digitata). Ny 9 %n' ny velaran-tanin' i Kômôro no rakotra ala, izay tsy mitsahatra simban' ny olona (raha mbola 16 % izany tamin' ny taona 2009).
Ny biby sy ny zavamaniry kômôriana dia iharan’ ny vokatry ny fanimbana ny toerana ivelomany (fanimbana ala sy ny fiitaran' ny toeram-pambolena ary ny fitomboan' ny mponina). Ny tamba-javamaniry amorontsiraka sy amin’ ny tany iva ohatra dia tena efa simba. Ny alananahary eny amin’ ny tany avo ihany, indrindra ny amin’ ireo tany tena misolampy, no mbola azo lazaina fa voatahiry; na dia izany aza dia mitohy ny fanimbana ala ka mety ho ringana ny alananahary.
Famatsiam-bola avy any ivelany
Anisan' ireo firenena mahantra indrindra maneran-tany i Kômôro, izay manana toekarena miankina amin' ny fanampiana avy any ivelany, indrindra avy any Frantsa, avy amin' ny Vondrona Eorôpeana, avy any Arabia Saodita ary avy any Sina.
Ny fampiasam-bola avy any ivelany anefa misy takalony amin' ny fiandaniana ara-jeôpôlitika, indrindra ny amin' ireo fanampiana saodiana izay takalozana ny fanamafisam-po amin' ny fivavahana miaraka amin' i Arabia Saodita mba hanoherana an' i Katara sy i Iràna, izay miteraka ny fanenjehana ny Miozolmana siita sy fanimbana ny trano fandraisam-bahiny iray vatsian' i Katara vola. Maro ireo fanorenan-trano ao Kômôro vatsian' i Sina vola, nefa tsy misy fikendrena fampandrosoana loatra izany fa fisehoana sy fikendrena ara-pôlitika.
Fambolena
Miompana amin' ny fambolena ny izany toekarena izany, izay sahanin' ny 80 %n' ny mponina afaka miasa, nefa tsy ampy hamahanana ny mponina manontolo izany. Tany fambolena ny 45 %n' ny velaran-tanin' i Kômôro. Ny 7 %n' ny venaran-tany dia tsy voatrandraka. Malaza amin' ny fambolena zavamaniry fanamboarana ranomanitra sy fanatsarana tsiron-tsakafo i Kômôro, ka isan' izany ny ilangilangy, izay naha voalohany azy maneran-tany tamn' ireo taona 2000, sy ny jirofo ary ny vanila, izay miantoka ny ampahany be amin' ny fidiram-bolan' io firenena io.
Famokarana hazo
Ny alan' i Kômôro, indrindra ny ao Ngazidja, dia manome hazo mafy nefa tsy betsaka.
Sehatr' asa hafa
Vitsy mpandray anjara ny sehatr'asa faharoa, fa ny fahatelo kosa dia mifamatotra indrindra amin' ny raharaham-barotra momba ny voly fanondrana. Tafakatra any amin' ny 232 tapitrisa dôlara ny trosa ivelany ho an' i Kômôro tamin' ny taona 2002.
Harena anaty ranomasina
Mifanakaiky ireo nosin' i Kômôro (75 km fara-fahabeny) ary ny fanambanin' ny ranomasina dia ahitana haran-driaka betsaka, izay niharan' ny fandalovan' ny El Niño taona vitsy lasa izay sady ianjadian' ny vokatry ny fanjonoana amin' ny dinamita. Ny ankamaroan' ny biby an-dranomasina dia ianjadian' ny fanimbana voajanahary na ataon' olombelona: mihavitsy ny antsantsa sy ny soka-dranomasina (fano) izay ataon' ny olona sakafo, ary ny zanga.
Uhrichsville, Ohio
Uhrichsville, Ohio dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Ohio, ao Etazonia. 44683.
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 40.3952777778 ary -81.3491666667. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Kômôro
Ny mponina
vignette|Mponina ao Kômôro Araka ny fanisam-bahoaka natao tamin' ny taona 2004 dia 646 400 ny isan' ny mponina ao Kômôro (31 200 ny ao Mwali, 363 200 ny ao Ngazidja, ary 252 000 ny ao Nzwani). Betsaka anefa ireo Kômôriana am-pielezana any Frantsa (indrindra any Marseille, Paris, Lyon, Bordeaux, Toulouse, Dunkerque ary Nice) sy ao La Réunion sy Mayotte izay mihoatra io isa io.
Tamin' ny taona 2008 dia niisa 731 775 ny mponina tao Kômôro, hakitroka 337 mp/km2 izany. Mahatratra 35,1 ‰ ny fitombon’ ny mponina teo anelanelan’ ny taona 1995 sy 2005. Tamin’ ny taona 2008 dia nahatratra 35,8 ‰ ny taham-pahafatesana. Ny isan-jaza dia 4,9 isam-behivavy. Ny salan-kaelavelona dia 63,1 taona tamin’ ny taona 2008, ka 60,7 taona ny lehilahy fa 65,5 taona ny lehilahy.
Araka ny vinavina nataon' ny CIA dia misy 787 678 ny mponina ao Kômôro tamin' ny taona 2016. Tombanana any amin' ny 850 886 ny mponina ao Kômôro tamin' ny taona 2019.
Isan-karazany ny vahoaka monina ao Kômôro, ka hita ao ny Antalaotra (vahoakan’ ny ranomasina izay heverina fa mponina tonga voalohany tao). Taorian’ ny fahatongavan’ ny Arabo sy ny Persiana (na Persa) voalohany tany Zanzibar sy tao amin’ ny morontsiraka atsinanan’ i Afrika, dia tonga koa nanorim-ponenana tao Kômôro koa ny Malagasy sy ny Indiana miozolmàna.
Ny fiteny
Ny fiteny ôfisiali n’ i Kômôro dia ny fiteny kômôriana sy ny fiteny frantsay ary ny fiteny arabo. Ny fiteny ifaneraseran’ ny mponina andavanandro dia ny fiteny kômôriana (tenenin' ny 96,9 %n' ny mponina), izay akaiky ny fiteny soahily. Ny fiteny kômôriana dia karazam-piteny banto, ao amin' ny vondrom-piteny soahily. Atao hoe shimasiwa na shikomori io fiteny io amin' ny fiteny kômôriana. Miseho amin' ny endrika tenim-paritra efatra ny fiteny kômôriana, dia ny fiteny singazija tenenina ao Ngazidja, ny fiteny simoaly tenenina ao Mwali ary ny fiteny sinjoany tenenina ao Nzwani. Ny fiteny simaôre dia fiteny kômôriana tenenina ao Mayotte izay tsy isan' i Firaisan' i Kômôro. Ahitana mpiteny malagasy, kisoahily, arabo ary gojaraty vitsy koa ao. Fitenin' ny fivavahana silamo ny fiteny arabo.
Heinrich Göbel
Heinrich Göbel dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Alemaina, Etazonia teraka ny 20 Aprily 1818 ary maty ny 4 Desambra 1893 tao New York
Kômôro
Ny fivavahana
vignette|219x219px|Môskea ao Moroni Ny ankamaroan’ ny mponina dia ao amin' ny fivavahana silamo sonita manaraka firehana safeita. Misy koa ny Kristiana vitsy anisa.
Cy Marshall
Cy Marshall dia injeniera mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 17 Aprily 1902 tao Kansas City ary maty ny 20 Desambra 1974
Gilbert Levin
Gilbert Levin dia injeniera
Kômôro
Ny fivavahana
Ny silamo sonita no fivavahana amanjakazaka ao Kômôro hatramin' ny Andro Antenatenany, nefa ahitana Indiana siita vitsy anisa koa ao izay misahana ny ampahany be amin' ny raharaham-barotra.
Ny fidirana an-tsehatr' i Arabia Saodita amin' ny fiainan' i Kômôro (izay mampiasa ny volany hatramin' ny 40 tapitrisa dôlara tamin' ny taona 2017 araka ny famporisihan' ny filoham-pirenena Azali Assoumani) dia fanahian' ny mpanara-maso iraisam-pirenena ny amin' ny hanjakazakan' ny oahabisma ao amin' ireo nosy ireo, sy ny voka-dratsy ara-pôlitika mety hateran' izany.
Ny fampianarana
vignette|Fampianarana zazakely amin' ny teny sinjoany ao Njoany Ny tahan’ ny fahaiza-mamaky teny sy manoratra dia 56,8 % tamin’ ny taona 2005.
Tamin' ny taona 2000, ny 44,2 %n' ny zaza 5 taona hatramin' ny 14 taona no miditra an-tsekoly. Tsy ampy ny fotodrafitrasa, ny fitaovana, ny mpampianatra tsara fiofanana, ny boky ho enti-mampianatra ary ny hafa maro koa. Matetika no tsy voaloa ny karaman' ny mpampianatra ka mahatonga ny ankamaroan' ny mpampianatra hitokona tsy mampianatra.
Marikitra ny 77 %n' ny mponina no mahay mamaky teny amin' ny tarehin-tsoratra latina fa ny 90 % amin' ny abjady arabo. Talohan' ny taona 2000, ireo mpianatra mitady oniversite dia mankany ivelan' i Kômôro, nefa tamin' ireo taona 2000 dia nisy ny fananganana oniversite ao amin' io firenena io. Nanampy ny fanatsarana ny toekarena izany sady niadiana amin' ny fialan' ny manam-pahaizana an' i Kômôro hitady asa.
Tamin' ny Andro Antenatenany
Tokony ho tany amin' ny taonjato faha-7 no nisy olona voalohany tao amin' ny Tamba-nosin' i Kômôro. Tamin' ny taonjato faha-8 sy faha-9 dia nanomboka nisy olona niorim-ponenana. Ny mponina voalohany dia toa ireo mponina soahily voalohany, izay manana kolontsaina banto niely tamin' ny sisin' i Afrika Atsinanana avy any Sômalia ka hatrany Môzambika, izay nanam-pifandraisana tsy tapaka (izay mbola tsy tena fantatra mazava) tamin' ny Malagasy manam-piaviana aostrôneziana.
Taty aoriana i Mayotte sy i Nzwani no nisy mponina satria ireo nosy roa ireo dia miavaka amin' ny nosy sisa noho ny fivoarana ara-piteny azy manokana, sy ny fisian' ny fianjadiana malagasy izay miavaka. Ny raharaham-barotra an-dranomasina, izay niroborobo tamin' izany fotoana izany, dia manaporofo ireo fifandraisana tamin' ny Atsinanana Afovoany miozolmana, indrindra i Persia (na Persa) sy i Ômàna. Ny mponina voalohany dia toa tsy Miozolmana, ary tsy nandray ny finoana silamo raha tsy taty aoriana, tamin' ny fifampikasohana tamin' ny mpivarotra arabo.
Ny Tangoro-nosin' i Kômôro dia fetra atsimo amin' ny faritra ara-kolontsaina soahily izay mandroso nanomboka amin' ny Andro Antenatenany tao amin' io faritra io izay nantsoina hoe Zanguebar tamin' izany fotoana izany; i Mayotte dia teboka fihaonana ao amin' io faritra io amin' ny kolontsaina malagasy, izay hafa tanteraka, izay nahatonga an' io nosy io ho fihaonan' ireo kolontsaina samihafa - nefa koa lasibatry ny ady. Ny fianjadiana avy amin' ny faritry ny Ranomasimbe Indiana manontolo, sy avy amin' ny morontsiraka afrikana, izay voakorontan' ny fipoiran' ny vahoaka banto tampoka, sy ny morontsiraka malagasy, dia tsy mitsahatra namolavola ny fiarahamonina soahily a-nosy. Ny fifidrà-monina banto sy malagasy (Sakalava) dia nanomboka moramora.
Ny fidiran' ny Arabo sy ny finoana silamo
Araka ny lovantsofina dia ny Antalaotra, izay vahoaka vokatry ny fifampikasohan' ny mponina eo an-toerana sy ny mpiavy avy any Arabia sy avy any Atsinanana, no mponina niorim-ponenana tao Kômôro. Niova finoana ho amin' ny fivavahana silamo, vokatry ny fahatongavan' ny Arabo, ny mponina tao nanomboka tamin' ny taonjato faha-12. Ireo Arabo ireo no nanome anarana ireo nosin' i Kômôro io (izay atao amin' ny teny arabo hoe Jazayr al-Qamar "Nosin' ny Volana"). Ny Tambanosin' i Kômôro dia tafakambana tao amin' ny raharaham-barotra soahily mampifandray ny morontsiraka atsinanana amin' i Afrika sy ny Atsinanana Akaiky ary ny Atsinanana.
Tamin' ny taonjato faha-13 sy faha-15 dia lehibe miozolmana (ny Fani) no nitarika ny fandaminana ny tamba-nosy. Lehibe dia lehibe ny fifampikasohana ara-kolontsaina amin' ny morontsiraka soahily sy amin' i Madagasikara.
Tamin' ny taonjato faha-16 dia nisy Persiana avy any Shiraz izay efa tao Zanzibar sy tao Kilwa ary tao amin' ny morontsiraka afrikana, izay niorim-ponenana tao Kômôro, ka tao izy ireo no namorona fatoram-pihavanana tamin' ny lehibe tao an-toerana, ka namorona foko izay nihananjary soltanata.
Andro klasika
Tamin' ny taona 1453, tamin' ny faharavan' i Kônstantinôpla dia nikatona tampoka ny lalana ara-barotra izay nampitohy an' i Eorôpa amin' ny Tontolo Atsinanana. Nisokatra ny andro volamena ho an' ny raharaham-barotra an-dranomasina, izay mihodidina an' i Afrika mba hankanesana any India sy Sina: ny Lakandranon' i Môzambika dia lasa eo afovon' ny lalan' ny raharaham-barotra lehibe maneran-tany, izay niteraka vanimpotoam-piroboroboan' ny toekarena tao amin' ny nosy maro sy tanàna-fanjakana ao amin' ny faritra ara-kolontsaina soahily.
Tamin' ny taona 1470 ny soltàna shirazy (avy any Persia) dia nanorim-ponenana tsikelikely tao amin' ireo nosin' i Kômôro, izay nekem-pahefana hatramin' ny taonjato faha-19. Izany vanimpotoana izany no niorenan' ny fivavahana sonita safeita izay mbola arahina hatramin' izao.