cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tovo J'Hay
Ndao mba
Hira manamarika firaisan-kina sy fihavanana, teny am-piandohana dia niarahan' i Tovo J'Hay, Samoela, Unik, sy artiste hafa tamin' ny evenement tao Rado Televiziona Analamanga tany amin' ny taona 2003 tany ho any, izy no nanoratra ny tonony sy ny feony.
Lazao azy
Ny akabeazan' ny hiran' i Tovo J'Hay dia hira tsy mba nasiana raki-tsary (clip) tsy mba natao dridrangilo (mattraquage) teny amin' ny haino aman-jery samihafa, indrindra ireo hira taloha nampalaza azy. toy ry "Teny Mamy", "Tsy afa mandao", "Tia Tkoa", "Vanona", "Avia fa", "Tamberina" sns. Kanefa, rehefa misy ny fampisehona dia tsy misaraka ary tsy manaiky ny olona raha tsy atao indrindra i "Lazao azy", naman' ny tsy nahita Tovo J'Hay rehefa tsy atao io hira io.
Avia fa
Gadona iray manana endrika Pop Rock, mora henoina, nefa azo ovaina amin' ny endrika samy hafa, manaporofo an' izany ny fampiaraham-peo nataon' i "Raboussa" sy "Isa roa Telo" niarahany tamin' ny Tovo J'Hay tamin' ny fandaharana iray tao amin' ny RTA, endrika hafa vaovao no nitondran-dry zareo azy kanefa tsy nampoizina ny fivoakan' ilay hira.
Raha tia mozika
Fampiaraham-peo amin' i Bodo, Nanie, Poopy, Malala, Lalie, Che Bel Canto. Hira tsotra mora hiraina, hira matetika hita eny amin' ny Karaoke fanaon' ny olona, toy izay koa i "Babo" duo miaraka amin' i Aina.
Tia t'Koa
Hira nanamarina ary koa vao maika nanamafy ny lazany aorian' ny "Teny mamy" fa mbola mahay mamorona ary lary tsy lany aingam-panahy i Tovo J'Hay. Hita soritra amin' ity hira ity amin' ny alalan' ny angolany izany. Miampita haingana ilay fihetseham-po rehefa mihaino azy.
Tamberina
Tia ny tanindrazany i Tovo J'Hay. Rehefa nanontaniana izy na koa heno amin' ny interview izay nataony isan-karazany dia tany ivelan' i Madagasikara no namoronany azy. Hita soritra ihany izany rehefa mihaino ny tonony. Hafa ihany hoy izy ny tany niaviana.
Tsy mbola nisy
Gadona hafa fitepo, gadona tsy dia faheno loatra ihany koa, gadona iray mety nahatonga ny olona hilaza angamba fa mpiangaly ny gadona Rn'B i Tovo J'Hay. Tsy dia misy ifandraisany loatra anefa fa aingam-panahy miala amin' ny andavan' andro fotsiny ihany. Hira anisan' ny ela indrindra ny namoronany azy satria dia nipetraka ho amam-bolana maro mihintsy vao vita ilay hira.
Efa Jamba
Ity hira ity indray dia hira mifanohitra amin' ilay tetsy ambony. Fotoana vitsy fotsiny, mba tsy hilazana hoe tsy misy ora iray akory, no nahavitan' ny "Efa Jamba", araka ny filazany. Ny tonony sy ny feony io. Nefa tsy dia tsapa loatra izay raha mihaino an' ilay hira, satria voarindra tsara ny rehetra
Hatreto ihany
Slow, Ballade, sy izay fomba ilazana azy, fa ny manamarika azy dia ny firaiketany ilay mozika avy hatrany no miditra lalina any anaty fo rehefa mihaino azy. Anisany ny hira tiany amin' ireo hira noforoniny ny mihira ny "Hatreto ihany".
Aza avela
Tonony: Ny Eja angolam-pivavahana. Ny tiana ho marihina fotsiny eto dia i Tovo J'Hay dia olona mivavaka ary mahatsiaro fa misy ny fahasamihafana eo amin' ny fiainana andavanandro, ka ny fifanomezan-tanana sy ny fifankatiavana noho izay fahasamihafana izay no tiana tsindriana amin' ilay hira.
Tsy misy toa anao
Rehefa mitia ny olona iray dia mila mahalala sy mahafantatra fa tokana ny fitiavana fa tsy zaraina, indrindra fa eo amin' izay anjara nomen' Andriamanitra ary tsindriany tsara izay. Hira iray nosoratany ka natolony ny vadiny ny "Tsy misy toa anao". Hay ve ka manoratra hira mba niainany koa i Tovo J'Hay e?
Fihin-tananao
Voafehy ao anatin' ity hira iray nosoratan' i Ny Eja ity ny fitiavana rehetra. Na fitian-janaka izany, na ftiavana eo amin' ny mpifankatia izany, na koa zanaka sy Ray amn-dreny, eny fa na dia fitiavana avy amin' ny Nahary aza.
Antsika roa irery
Trangam-piainana misy eo amin' ny maha olombelona no tantarain' i Ny Eja. Fiainan' ny namana iray akaikin' i Tovo J'Hay no nontantaraina ao anatin' ilay hira.
Romotra Fitia
Hafa kely raha ity hira ity no resahina, Sofiny samy hafa ary miavaka tsara ny mandray azy. Ny mahagaga dia somary ny mpakafy Tovo J'Hay any anstisin-tany "province" no tena mandray sy be mankafy azy tanteraka. Ny tao Antananarivo indray aza no somary nanilika ny "Romotra Fitia" raha ny fahitana azy. Raha nanontaniana i Tovo J'Hay dia tsotra ny namaliany azy: "Hira ho an' ny Malagasy". Na dia niezaka ihany aza nametraka sonia i Tovo J'Hay tao anatin' ilay hira dia betsaka no nilaza fa niova famindra i Tovo J'Hay, ka nanjary nametra-panontaniana ny mpakafy azy tao ampivoan-tany.
O zoma
"Antsika roa irery" ny raki-kira misy azy. Hira hakana ambiance ozy ny fiteny. Na dia vao manomboka aza ny seho dia misy foana ny mikikiaka hoe "O zoma" atao. Asa re no mahatonga an' izay?
Ho anjarako
Hita soritra amin' ity hira ity fa miditra lalina ary miha matotra kokoa hatrany ny fomba fanoratra, safidy ilay izy, hoy izy. Hany ka na somary ela aza ny fandraisana azy am-boalohany, dia mateza ary miraikitra tsy miala ao anaty rehefa tafiditra. Tonony sy feony: Tovo J'Hay
Lisitry ny zavatra madinidinika 135001-136000
Ity no lisitry ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka.
Lisitry ny zavatra madinidinika 73001-74000
Ity no lisitry ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka.
Vanila
vignette|256x256px|Vonin-davanila Ny vanila na lavanila dia zava-manitra fanao amin' ny sakafo izay azo avy amin' ny karazana ôrkidea sasany maniry toy ny vahy amin' ny faritra mafana sy manorana, avy any Amerika Afovoany, ka ny Vanilla planifolia no tena fantatra amin' izany. Ny teny nohagasina hoe vanila dia avy amin' ny fiteny espaniôla hoe vainilla.
Ny fitombon'ny vanila
vignette|Foto-banila mandady aminny hazo Ny karazana vanila fiotiana dia ny Vanilla planifolia. Avy tany Mekisiko no nihaviana kanefa dia hita manerana toerana mafana rehetra (trôpika). Madagasikara nofirenena voalohany amneran-tany mpamokatra azy.
Ny vanila dia zavamaniry mandady (vahy) amin' ny hazo lehibe. Rehefa avela elaela dia mirongatra ho azy. Ny voan' ny vanila, ilay manitra, no tena fantarty ny olona ka atsoiny hoe vanila. izany fofona manintra izany dia vokatry ny fahamasahan' ny voniny. Ny vovo-boniny dia aparitaky ny bibikely toy ny tantely na ny olombelona.
300px
Ny voankazo vanila dia ilay voany toy ny tsaramaso maintso. Ny voniny dia miloko mainty ohatra ny vovoka ary io no tena manitra sy miparitaka raha avela tsy otazana. Ny voniny dia tsy maniry anaty tany fa toa ny holatra.
Silo Andrianandraina
Silo Andrianandraina na Silo : zanak'i Tovo Andrianandraina.
Havanana amin'ny bà-kira jazz. Mampifangaro ny mozika vahiny amin'ny nentim-paharazana avy any atsimo (Tahirin-kira Rimorimo).
Mpanangana ny SDF (Simple Defiance of Fancy). Mampianatra ao amin'ny planeta koltoraly etsy Ambohijatovo.
Mahafehy zavamaneno maromaro (gitara, vata maro afitsoka, aponga maro anaka).
Fahavaratra
Ny fahavaratra dia fizaran-taona mifanandrify amin' ny vanim-potoana filatsahan' ny orana sy famokarana vokatra sy fambolena. Fizaran-taona faharoa izy amin' ireo faritra misy fizaran-taona efatra, ka ny lohataona no eo alohany fa ny fararano no mandimby azy. Lava kokoa noho ny alina ny andro. Mafanafana sady be orana kokoa ny fahavaratra raha mitaha amin'ny fizaran-taona hafa.
Manomboka ny Oktobra ka hatramin' ny Martsa (enim-bolana) ny fahavaratra amin' ny faritra be orana.
Ny teny hoe fahavaratra dia heverina ho avy amin' ny teny hoe varatra noho ny fisian' ny varatra matetika amin' io vanim-potoana io. Amin' ny fahavaratra koa no betsaka rivodoza.
Ny fahavaratra kosa raha manaraka ny fizaran-taona efatra ho an' ireo firenena amin' ny tapany avaratry ny bolantany dia ny fotoana mampafana sy mahamaina ny andro, manomboka ny 21 jiona ka hatramin' ny 21 septambra.
Raha zaraina efatra mitovy ny taona iray dia izao: ao amin' ny ila-bolantany avaratra dia mahafaoka ny volana Jona sy Jolay ary Aogositra ny fahavaratra fa ao amin' ny ila-bolantany atsimo kosa dia manambatra ny volana Desambra sy Janoary ary Febroary.
Filoham-pirenena sy mpanjakan'i Madagasikara
Ity ny lisitry ny mpitondra (mpanjaka) sy filoham-pirenena malagasy nanomboka tamin'ny 1787 izay hanjakan' Andrianampoinimerina izay nampikambana ny fanjakana merina tamin'ny 1806. Ny jeneraly Gallieni dia nanongana ny mpanjaka mba ho zanatany frantsay Madagasikara hatramin'ny 1958 izay niforonan'ny firenena Malagasy.
Fanjakana
Lisitry ny filoham-pirenena malagasy | Filoham-pirenena
Liste des indicatifs téléphoniques internationaux par pays
Lisitry ny laharana tokony atao raha te-hiantso an-tarobihy any am-pita.
Ireto ny lisitry ny laharana tokony atao raha te-hiantso an-tarobihy ivelan'ny tany misy anao. Lisitra notontonsain'ny "Union internationale des télécommunications" tamin'ny 1 febroary 2004.
Lisitry ny zavatra madinidinika 175001-176000
Ity no lisitry ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka.
Bemolanga
-17.69988°N, 45.05871°W I Bemolanga dia fihandronan-tsolitany ambanin' ny tany lehibe ao anatin' ny debok' i Morondava eto Madagasikara. Voavinavina ho 21 lavitrisa barily eo ho eo ny solitany tsy voadio ao anatiny. Ahitana solitany ao anatin' ny faritr' Isalo sy Amboloando. Ao avaratry ny fihandronan-tsolitanin' i Tsimiroro ary atsinanan' ny tanànan' i Morafenobe no toerana misy azy.
13 Oktobra
Ireo zavatra nitranga tamin'ity 13 Oktobra.
Nôrvezy
I Nôrvezy dia firenena any Eorôpa Avaratra, ao amin' ny lafiny andrefan' ny Saikanosy Skandinava, miray sisintany amin' i Finlandy sy Soeda. Firenena tsy dia be mponina izy saingy isan' ny tany manan-karena, noho izy mamokatra solitany. I Oslo no renivohiny ary ny fiteny nôrveziana no fiteny ôfisialy ampiasaina any aminy.
Ny tanin’ i Nôrvezy dia manana halavana 1 750 km sady manana morontsiraka ao amin’ ny Ranomasima Avaratra sy ao amin’ ny Ranomasimbe Atlantika. Be tendrombohitra sy mikintiantoana ny vohon-tanin’ i Nôrvezy: voatrobatrobaky ny lava-dranomandry nidiran-dranomasina (atao hoe fjord) ny morontsiraka. Toetanin-tendrontany ny toetany any Nôrvezy.
I Nôrvezy no firenena misy mponina kely hakitroka indrindra ao Eorôpa. Monina an-tanan-dehibe ny ankamaroan’ ny mponina (75 %).
Efa nonenan’ olona mpihaza hatramin’ ny vanimpotoana paleôlitika (14 000 taona tal. J.K.) i Nôrvezy, avy eo dia tonga tao koa ny tantsaha avy any Danemarka sy avy any Soeda. Tamin’ ny taona 800 taor. J.K. dia nitodi-doha tany amin’ ny ranomasina izany vahoaka izany, izay atao hoe Vikingy, ary nandefa sambo mpiady tamin’ ny tany tratrany: sady mpandroba izy ireo no mpitady tany vaovao. Ny mpanjaka vikingy Erik Ilaimena no nahita an’ i Groenlandy voalohany ary i Leif Eriksson zanany lahy no lazaina fa Eorôpeana voalohany nahita an’ i Amerika Avaratra. Tonga firenena miray i Nôrvezy tamin’ ny taona 1000 ka nitombo hery ara-pôlitika sy ara-barotra, indrindra noho ny fisian’ ny Ranomasina Avaratra. Ny mpanjaka Magnus I no nanatanteraka ny fampikambanana an’ i Nôrvezy tamin’ i Danemarka ary i Soeda tamin’ ny taonjato faha-11. Ny fifanarahana tao Kalmar no nahatonga an’ i Nôrvezy ho faritanin’ i Danemarka tamin’ ny taonjato faha-14 hatramin’ ny faha-19. Nofehezin’ i Danemarka i Nôrvezy nanomboka tamin’ ny taona 1815 nefa nahazo ny fahaleovan-tenany tamin’ ny taona 1905.
I Nôrvezy dia fanjakana enti-mpanjaka, k Harald V no manjaka ao, ary mbola eo ambany fiandrianany ireo nosy kely toa ny nosy Jan Mayen, ny nosy Pierre Ier, ny nosy Bouvet, ary ny fitambaran' ireo nosy kelin' i Svalbard. Tamin’ ny taona 1994 i Nôrvezy dia nandà tsy hiditra ao amin’ ny Vondrona Eorôpeana rehefa natao ny fitsapan-kevi-bahoaka.
Tantara
Ny firenena nôrveziana dia naneho ny mahairay azy sy ny finiavany hivelatra tamin' ny fotoan' andron' ny fanafihana nataon' ireo Vikingy, tamin' ny taonjato faha-9 ka hatramin' ny faha-11. Mpiantsambo nikoizana izy ireo, ka vetivety dia nipaka tamin' ireo nosy manodidina ny herin' izy ireo Vikingy avy any Nôrvezy ireo. Na izany aza dia mbola tsy nisy fahefana niraisana tao Nôrvezy. Ny fifaneraserana dia mbola niankina betsaka kokoa tamin' ny dia an-dakana noho ny dia an-tanety. Tamin' ny taon-jato faha-8 dia mbola nizara ho fanjakana madinika niisa 29 i Nôrvezy.
Ny heverina ho mpanjaka voalohany nanapaka an' i Nôrvezy iray manontolo dia i Harald Tsara Volo (872-933). Ny zanany lahimatoa, Erik "famaky lian-dra" dia naongan' i Haakon ilay Tsara, lehiben' ny Vikingy, tamin' ny taona 935. Ny zafikeliny, Olaf Tryggvason (995-1000) no nandimby azy, saingy noroahin' i Sven "Somotra misamaka", mpanjakan' i Danemarka izy io. Tamin' izany i Nôrvezy dia nifampizaran' i Sven sy i Jarls avy any Trondheim. Ny mpanjaka Olaf Haraldsonn, izay nametraka ny renivohiny tao Trondheim, no azo heverina fa ray mpanorina ny fanjakana nôrveziana tamin' ny taona 1016. Ity mpanjaka ity, izay Vikingy teo aloha, no nitondra ny fivavahana kristiana volohany tamin' ny vahoakany tany Nôrvezy.
Tamin' ny taonjato faha-13 dia nisy tovolahy mpanao anjoria anakiray nantsoina hoe Sverre Sigurdsson nandrombaka ny fitondrana ka nanangana dinastia vaovao, izay nitoetra tao Bergen. Noho ny fitomboan' ny herin' ny ligin' ny Hansea tao an-tanàna, dia nafindra tao Oslo ny renivohitra tany amin' ny fiandohan' ny taonjato faha-14.
Tamin' ny taona 1380 dia niara-maty tamin' ny mpanjaka Haakon VI ny dinastia nôrveziana. Ny vadin' ity mpanjaka ity, Margrethe avy any Danemarka, manko no nahazo ny fanjakàna ka nanomboka teo dia niray i Danemark sy Nôrvezy. Tonga nanampy io firaisana io, nantsoina hoe "Fiombonan' i Kalmar" koa i Soeda tamin' ny taona 1397. I Danemarka no firenena azo lazaina fa nitondra tao anatin' io fiombonana io, ary ny fiteniny rahateo no nampiasaina teo amin' ny fanjakana, ka i Nôrvezy dia toy ny faritany anankiray nentina ihany.
Ny fizakan-tena azon' i Soeda, taorian' ny fikomian' i Gustave Vasa, dia nanafoana ny fiombonan' i Kalmar tamin' ny taona 1523. Na izany aza, dia mbola teo ambany fanapahan' i Danemarka ihany i Nôrvezy. Tamin' ny tapany voalohany amin' ny taonjato faha-16, dia nandray ny fivavahana loterana ny mpanjakan' i Danemarka, ary ny vahoakany rehetra dia nampanarahina izany fivavahana izany koa.
Jereo koa
Firenena ao Eorôpa
Albania - Alemaina - Andôra -  Aotrisy - Belzika - Bielôrosia - Bolgaria - Bôsnia-Herzegôvina - Danemarka - Espaina - Estônia - Fanjakana Mitambatra - Finlandy - Frantsa - Grisia (na Gresy) - Hôngria (na Hongaria) - Irlanda - Islandy - Italia - Jeôrjia - Kipra (na Sipra) - Krôasia (na - Krôatia) - Letônia - Liktenstaina - Litoania - Loksemborga - Masedônia Avaratra (na Makedônia Avaratra)- Malta - Môldavia - Môntenegrô - Nederlandy - Nôrvezy - Okraina - Pôlônia - Pôrtogaly - Tsekia - Romania - Rosia - San-Marîno - Serbia - Slôvakia - Slôvenia - Soeda - Soisa - Tsekia - Vatikàna.
Kôntinenta eto an-tany
Milina fikajiana lehibe
Ny milina fikajiana lehibe dia milina fikajiana fampiasaina amin'ny fikarohana na fandrindrana ataon'ny orinasa lehibe maro. Ny mampiavaka azy dia ny fahafainganany, ny halebehin'ny fitadidiana sy ny heriny. Azo lazaina hoe milina fikajiana (PC) 1 tapitrisa mahery mitambatra vao mitovy amin'ny milina fikajiana lehibe iray.
Ny fampiasana azy
Ampiasaina amin'zay asa mila fikajiana maro toy ny fitsinjovana ny toetr'andro, ny fandrindrana fiaramanadina, ny fanamboarana trano lehibe, fanamboarana ny fiarakodia, fiara-dalamby, ny fandrindrana asa ataon'ny olona an-tapitrisa maro ka angonina amin'ny toerana iray (ohatra: google, wikipedia, yahoo!, banky), sns.
6 Novambra
Ireo zavatra nitranga tamin'ity 6 Novambra.
WikiNi
WikiNi dia rindrankajy malalaka wiki anankiray fehezin'ny lisansy BSD manome fomba tsotra, mahomby sy haingana ahafahana mamorona sy mitantana sehatra iray amin'ny tranonkala na amina tranonkala anatina orinasa iray. Maimaim-poana izy sady azo ovaina sy zaraina arak'io lisansy mifehy azy io ihany koa.
Tantarany
Fisampanana iray avy tamin'ilay rindrankajy wiki WakkaWiki i WikiNi. Ny taona 2002 no nanomboka nisy izy, ary i Charles Nepote no namorona azy, miampy an'i David Delon sy Patrick Paul. Anisan'ny mampiavaka azy amin'ireo sampan'i WakkaWiki hafa, noho izy Frantsay ny mpamolavola azy, dia amin'ny fiteny frantsay ihany koa ny ampiasàna azy.
Zava-bitany
ihany dia fitaovana ampy hampiasana azy, ary tsy mifidy rahateo izy. Ireto no isan'ireo zava-dehibe afaka atao miaraka aminy :
Fametrahana azy
Mila mahazaka PHP sy MySQL fotsiny, dia afaka apetraka ao anatin'ny 10 minitra i WikiNi. Vao vita izay dia afaka ampiasaina avy hatrany ny sehatra ary ihany no fitaovana hitantanana azy.
Ratsimandrava Richard
vignette Ratsimandrava Richard dia miaramila sy mpitondra fanjakana malagasy, teraka tamin' ny 21 Marsa 1931 tao Mangarivotra, Antananarivo ary maty tamin' ny 11 Febroary 1975 tao Antananarivo. Nanampakatra an-dRazafindramoizina Thérèse izy ny 22 Septambra 1956 ary niteraka enina izy ireo. Nitondra an' i Madagasikara nandritra ny enina andro izy, nanomboka tamin' ny 5 ka hatramin' ny 11 Febroary 1975 nahafatesany taorian' ny namonoan' ny "fahavalom-pirenena" azy.
Ny nahafatesany
Talata 11 Febroary 1975 tamin' ny 8 ora alina: lavon' ny balan' i Zimbo teo Ambohijatovo ambony Ratsimandrava. Maty voatifitra niaraka taminy ny mpiambina azy GP2 Rabotovao Samuel sy GP2 Rakotoarisoa Bernard
Tiako i Madagasikara
vignette|[[Ravalomanana Marc|Marc Ravalomanana]] Ny Tiako i Madagasikara (TIM) dia antoko pôlitika malagasy nitsangana tamin' ny 3 Jolay 2002 mba hanohanana ny filoha Marc Ravalomanana. Taorian' ny fifidianana solombavambahoaka natao tamin' ny 23 Septambra 2007 izy no antoko nanana ny maro anisa indrindra tao amin' ny Antenimieram-pirenena teto Madagasikara, izay nahazo toerana 106 amin' ny 127. Ao Ankorondrano Antananarivo no misy ny foiben' ilay antoko. Voafidy indray tamin' ny anaran’ io antoko io tamin' ny vato 55,79 % Ravalomanana tamin' ny fifidianana filoham-pirenena taminb' ny Desambra 2006.
I Solofonantenaina Razoarimihaja no filohan' ny TIM tamin' ny taona 2002 ka hatramin' ny 2007. Ny 12 Oktobra 2007 no nandimby azy i Yvan Randriasandratriniony, izay filoha vonjimaika. Lany tamin' ny fomba ôfisialy ho filohan' ny TIM i Yvan Randriasandratriniony tamin' ny 21 Mey 2008, nandritra ny kôngresy nasiônaly faharoan' ny antoko, raha i Ivohasina Razafimahefa kosa no lany ho sekretera jeneraly. Nitarika ny antoko TIM tamin' ny fifidianana solombavambahoaka malagasy 2013 Ravalomanana.
Sam Malin
I Sam Malin (teraka tamin' ny 29 Septambra 1963), tera-tany kanadiana, dia lehiben' orinasa mipetraka eto Madagasikara, tale jeneralin' ny Madagascar Oil, orinasa mpikaroka sy mpamokatra solitany sy etona fandrehitra, mifantoka indrindra amin' ny fitrandrahana ny fihandronan-tsolika "mavesatra" ambanin' ny tany (Bemolanga sy Tsimiroro) ary koa amin' ny fandinihana ny tetikasa momba ny solitany tsy voadio sy ny etona fandrehitra mihandrona ambanin’ny tany eto Madagasikara.
Tamin' ny taona 1994 i Malin no niasa voalohany teto Madagasikara. Io taona io no nanorenany ny orinasa Madagascar Oil niaraka tamin' i Robert Nelson, Michael Smith ary Alan Bond (mpandresy tamin' ny fifaninanana an-tsambo lay "Coupe de l'America" tamin' ny taona 1983). Taorian' ny nahazoany ny mari-pahaizana momba ny jeôfizika tao amin' ny Oniversiten' i Queens any Kanada, dia niditra niasa tao amin' ny orinasa Dome Petroleum izy amin' ny maha jeôfizisiana azy.
Nanaraka fiofanana ambony tao amin' ny Oniversiten' i Cambridge any Angletera izy avy eo, talohan' ny niarahany niasa tamin' ny "Arthur D. Little" izay fitambarana consultants iraisam-pirenena ary izany dia tao amin' ny biraon-drizareo ao Londres. Nifantoka tamin' ny tetikasa ara-toekarena momba ny solitany sy ny etona fandrehitra ary ny fifampiraharahana momba ny fizaràna ny vokatra ny asany tamin' izany. Hatramin' izay dia tompon' andraikitry ny faminavinàna ny mety ho vidin' ny solitany ao anatin' ny fotoana fohy tao amin' ny Standard & Poor's DRI i Malin. Efa nanatanteraka asa maro teo anivon' ny indostrian' ny solitany sy etona fandrehitra koa izy, ary tao anatin' izany ny sehatry ny filàn-kevitra sy fanadihadiana ho an' ireo fandaharan' asan' ny Vondrona Eorôpeana.
11 Febroary
Ireo zavatra nitranga tamin'ity 11 Febroary.
Sokatra
thumb|200px|ankavanana|Chelonia mydas Ny sokatra dia biby iray karazana amin'ny reptiles, Ahitana karazany 300 mahery izy ary azo zaraina vondrona 3 : ny sokatra an-tanety, ny sokatra an-dranomasina, ary ny sokatra sady afaka miaina an-tanety no afaka miaina anaty rano.
Tantara
Inoana ho tamin'ny fotoanan'ny dinôzôro, 200 tapitrisa taona tany aloha tany no nisian'ny sokatra voalohany. Ady hevitra be ny momba ny tena razambeny marina. <!--Noheverina fa izy ireo no hany tsy lany tamingana tamin'ny karazan'ny fianakaviamben'ny Anapsida, izay ahitana ny en:procolophonoids, en:millerettids, en:protorothyrids ary en:pareiasaurs. Ny karan-dohan'ny Anapsid rehetra dia tsy ampy loaka amin'ny handriny fa ny en:amniotes kosa dia manana. Ny ankamaroan'ny anapsids dia ringana tamin'ny fotoana en:Permian, ankoatry ny procolophonoids izay mety ho razan'ny testudines (sokatra).
Vao tsy ela anefa dia noheverina indray fa ny mahatonga ny karan-dohan'ny sokatra hitovy amin'ny an'ny anapsid, dia vao fiovana vao haingana fa tsy noho izy taranaky ny anapsid. Ny fikarohana phylogenetique tato aoriana dia nanasokajy ny sokatra ho isan'ny diapsids, akaikin'ny en:Squamata kokoa raha miohatra amin'ny en:Archosauria. <a href="http://www.your-sexcams.com">sexcams</a>
Evolution
The first turtles are believed to have existed in the era of the dinosaurs, 200 million years ago. Their exact ancestry is disputed. It was believed that they are the only surviving branch of the ancient clade Anapsida, which includes groups such as procolophonoids, millerettids, protorothyrids and pareiasaurs. All Anapsid skulls lack a temporal opening, while all other extant amniotes have temporal openings (although in mammals the hole has become the zygoid arch). Most anapsids became extinct in the late Permian period, except procolophonoids and possibly the precursors of the testudines (turtles).
However, it was recently suggested that the Anapsid-like turtle skull may be due to convergent evolution rather than to anapsid descent. More recent phylogenetic studies with this in mind placed turtles firmly within diapsids, slightly closer to Squamata than to Archosauria. All molecular studies have strongly upheld this new phylogeny, though some place turtles closer to Archosauria. Re-analysis of prior phylogenies suggests that they classified turtles as anapsids both because they assumed this classification (most of them studying what sort of anapsid turtles are) and because they did not sample fossil and extant taxa were broadly enough for constructing the cladogram. While the issue is far from resolved, most scientists now lean towards a Diapsid origin for turtles. -->
Fiarovana
Ny ankabeazan'ny sokatra dia voaaro, koa amin'ny ankapobeny dia tsy azo atao araka izany ny miompy, mividy na mivarotra sokatra, ary indrindra indrindra ny manondrana azy ireny. Any andafy, dia azon'ny olona te hifandray akaiky amin'ny sokatra atao ny manatona ivon-toerana fiompiana sy fiarovana azy ireny ary mirotsaka ho mpanampy terem-panahy.
Misy fifanarahana CITES natao tany Washington mitanisa ny karazan-tsokatra tsy azo varotana. Sazy mafy no setrin'ny fandikana izany fitsipi-pifehezana izany.
Ny fahalotoan'ny tontolo iainana, ary singanina manokana amin'izany ny ateraky ny harona plastika, eo koa ny fampiasana harato ary ny fiovaovan'ny toetrandro no antony voalohany mahalany tamingana ny sokatra.
Sakafo
Maro samihafa ny sakafon'ny sokatra, arakaraky ny karazany. Ny sasany mihinana vilona, ny hafa mihinana hena, misy koa sady mihinana zavamaniry no mihinana nofom-biby.
Amin'ny ankapobeny dia mihinana zavamaniry ny sokatra an-tanety : ravinkazo na voankazo samihafa, mety hiampy sifotra koa indraindray. Tsy tokony homena hena, nofon-trondro, sakafon'alika na sakafon-tsaka, paty, vary, mofo na ronono izy ireny; hohaniny soa aman-tsara ireny kanefa tena mety hanimba ny fahasalamany (mampiova endrika ny carapace, mampihena ny fahelam-piainany...).
Nefa ny sokatra an-drano indray dia sady mihinana zavamaniry no mihinana henam-biby ihany koa. Matetika dia amin'ny fahatanorany izy no mihinan-kena ary manjary mizatra zavamaniry arakaraky ny handrosoan'ny taonany ...
Tomban-taona iainana
Marina fa ela velona ny sokatra, nefa vitsy ihany kosa ny maharitra taonjato iray. Ny salanisam-pahaveloman'ny sokatra dia eo amin'ny 50 taona eo ho eo. Anisan'ny voatahiry amin'ny fahela velon'ny sokatra ny an'i Harriet, sokatra mankadiry iray avy tany amin'ny nosy Galapagos.
lahy sa vavy
Mahatsikaiky ny mahalahy na mahavavy ny sokatra sasany : raha akotrika ao anaty fasika mangatsiatsiaka (20 °C) na mafana be (40 °C) hono ny atodiny dia miteraka sokatra vavy, nefa raha mari-pana antonontonony kosa dia manome sokatra lahy.
Afaka fantarina ihany koa ny sokatra efa lehibe hoe lahy na vavy. Ho an'ny lahy dia somary milentika ny kibony raha toa mivoitra kosa izany ho an'ny vavy. Sady manamora ny firaisana izany no manamora ny fanatodizana ihany koa. Ny hohon'ny sokatra lahy koa dia somary mibiloka sy lava, saingy mahitsy sy fohy kokoa kosa ny an'ny vavy. Fanampin'izay dia lehibe kokoa ny rambon'ny sokatra lahy raha miohatra amin'ny sokatra vavy.
Ny sokatra vao foy dia tsy fantatra na lahy na vavy. Mila miandry eo amin'ny 3 na 4 taona eo vao afaka inoana ny mahalahy na vavy azy.
Arribada
Amin'ny fotoana maha-iva indrindra ny ranomasina sy ny onja, dia miara-manatody ny sokatra eny amin'ny morontsiraka. Io no atao hoe arribada.
UNIX
thumb|500px|Vanim-potoana sy ny fivoaran'ny UNIX
Sokatra
Foto-kevitra momba ny sokatra e
Amin'ny fisainana tatsinanana dia midika fahendrena, fahela velona, tsi-fahafatesana, ary ny Tany ny sokatra.
UNIX
Ny UNIX dia rindrankajy mpandrindra (sokajy mpandrindra milina na operating system)ny milina fikajiana na mpikajy namboarin'ny orinasa AT&T Bell Labs. Ny UNIX no loharanon'ny mpandrindra milina rehetra amin'izao fotoana ary voafidy ho laharana voalohany amin'ny rindrankajy rehetra noforonin'ny olombelona hatramin'izao. Ny Linux, Windows, MacOS, sy ny mpandrindra milina hafa dia miankina amin'ny UNIX avokoa.
Sokatra
Sehatra amin'ny teny alemanina
Faszination Schildkröten (Stefan Kundert) - Fiompiana Geochelone carbonaria
UNIX
Ny tantarany
Ny software mpandrindra UNIX dia namboarina ho fampiasana amin'ny milina fikajiana lehibe (workstation na supercomputer). Ny milina fikajiana lehibe dia nampiasaina tamin'ny fikarohana nataon'ny orinasa lehibe maro. Ohatra, NASA amin'ny fanamboarana misiona mankany amin'ny satelita voajanahary volana, planety marsa sy ny fikajiana fanamboarana baomba atomika anaovana rokety-ny fiaramanidina mivaoka ny atimosifera tamin'ny taona 1960 ka hatramin'izao, General Electric amin'ny fandrindrana ny herin'aratra, AT&TBell Labs amin'ny fandrindrana ny telefonina sy ny fampitam-baovao. Ny oniversite koa dia nanana milina fikajiana lehibe ka afaka nanamboatra sy nanitatra ilay rindrankajy. Anisan'izany i MIT sy UC Berkeley izay samy manana ny marika UNIX-ny avy fantatra hoe Multics sy ny BSD (Berkeley Software Distribution).
Sokatra
Sehatra amin'ny teny neeralandey (Pays Bas)
<!--=== Taxonomie (sites institutionnels) ===
UNIX
Ny karazany
Misy karazany maro ny UNIX ka anisan'ny malaza ny BSD, Solaris, Mac OS X, ary ny Linux. Misy ny entam-barotra ary misy koa ny azo ampiasaina maimaimpoana. Ny sary dia mampiseho ny karazany azo ampiasaina amin'izao fotoana izao ka misy sokajy maromaro eo ny sokajy BSD, sokajy System III&V), ary ny sokajy GNU project.
Boky azo jerena
...
RSS
Ny atao hoe RSS na Fahana RSS dia endrika mampiseho ny takelaka iray amin'ny fomba tsotra izay azon'ny fitaovana maro sokafana.
Ny fisian'ny RSS eo amin'ny takelaka iray dia voamarika amin'ireto famantarana ireto: na  na koa.
Hampiasana azy
Ny rohy RSS dia azo ampiasaina hampidirina amin'ny takelaka hafa. Na koa vakiana amin'ny fitaovana hafa.
Kajimirindra
Ny kajimirindra na koa informatika (amin'ny teny frantsay informatique; amin'ny teny anglisy computer science) dia taranja ara-tsiansa mikasika ny fikajikajiana ny data. Ny mpahay kajimirindra dia olona manam-pahaizana amin'ny teôrian'ny fikajina ary amin'ny fanatontosana rafitra mikajy.
Wiki
Ny wiki dia fitaovana ahafahana mandavorary votoatin'ny sehatra iray amin'ny tranonkala ka ahafahan'ny mpitsidika rehetra nomena alàlana hanova ny votoatin'ny pejy ao anatiny. Manamora ny fiaraha-manoratra lahatsoratra ny wiki, koa rehefa olona maromaro no miara-mamolavola lahatsoratra iray dia tena ahitana tombontsoa ny mampiasa wiki. I Ward Cunningham no namorona ny wiki voalohany tamin'ny taona 1995, tamin'ny ampahan'ny sehatra iray miresaka momba ny programmation informatika, ary WikiWikiWeb no anarana nomeny an'izany. Avy amin'ny teny hawaianina hoe wiki wiki, izay midika hoe « maikamaika » na « informel » no nahazoana ny teny hoe « wiki ». Ampy fahamatorana ny wiki taty amin'ny taona 2000 ary efa nifandray tamin'ny Web 2.0 ihany koa. Ny raki-pahalalana Wikipedia izay niforona ny taona 2001 no nanjary sehatra wiki be mpitsidika indrindra eran-tany.
thumb|250px|ankavanana|Takelaby Wiki Wiki ao amin'ny seranam-piaramanidina iraisam-pirenen'i Honolulu
Fiasany ara-teknika
Ny mampiavaka ny wiki amin'ny fitaovana fitantanana votoatin-tsehatra hafa dia mitovy ny fahafahan'ny olona tsirairay manana alàlana amin'izany hanova ny votoatin'ny pejy, ary tsy voafetra ny fanovàna ataony amin'izany kanefa tsy miteraka lesoka eo amin'ny sehatra amin'ny ankapobeny : afaka manitsy tsipelina iray diso na faingo tokana monja izy nefa koa afaka mamafa ny votoatin'ny pejy iray manontolo. Ao anatin'ny wiki dia namoraina ny famoronana pejy sy ny fanaovana rohy. Ny lasitra itoeran'ny votoatin'ny pejy izay misy ny fampahalalana ankapobeny sy mombamomba ny sehatra ihany no tsy afaka ovaina.
Fanovàna
Ny mpivoivoy tranonkala mahazatra (navigateur) ihany no fitaovana ampiasaina hijerena sy hanovana ny lahatsoratra. Misy endrika roa no ahafahana mahita ny pejy : mijery fotsiny na ny fahafahana manova ny votoatiny. Amin'ny fanovàna ny pejy, dia miseho ao anaty fisy (formulaire) ny lahatsoratra. Miampy tetika fanoratra (syntaxe) vitsivitsy izany, izay antsoina koa hoe wikitext, ahafahana mamboatra ny endriky ny lahatsoratra, manisy rohy, manampy sary. Raha oharina amin'ny fango HTML dia mora ianarana kokoa io fomba iray io.
Fitantanana ny fanovàna
Tehirizin'ny wiki ny mombamomba ny fanovàna rehetra (ny votoatin'ny lahatsoratra, ny daty nanovàna azy, ny olona nanova azy). Azo atao araka izany ny manaraka ny fivoaran'ny pejy anankiray, na ny manafoana fanovana anankiray ka mamerina ny lahatsoratra amin'ny endriny teo aloha. Azo arahi-maso ihany koa ny fandraisan'anjaran'ny mpitsidika. Farany dia aza atao koa ny manaraka indray mijery sy amin'ny fotoana rehetra ny fiainan'ny sehatra iray manontolo. Ireo fampahalalana rehetra ireo dia tehirizina ao anaty banky angona avokoa amin'ny ankapobeny.
Tsy ny pejy rehetra kosa anefa mazava ho azy ny azo ovaina, ary anisan'ny tsy azo ovaina ny pejy ahitana ireo fanaraha-maso ireo. Misy koa pejy hafa natokana ho an'ny mpitantana ihany, ka tsy afaka ovàna, toy ny pejy handinihana ny rohy, ny pejy mampifandray amin'ny système (fidirana, mombamomba ny mpitsidika, fanovàana anarana pejy, fandefasana rakitra).
Famantarana ny mpitsidika
Tsy voatery hoe afaka ovain'ny daholobe daholo akory ny wiki rehetra ; indraindray mety hotakiany ny fisoratana anaran'ny mpitsidika. Ary ho an'ny wiki misokatra ho an'ny daholobe aza dia misy teknika ampiasaina hiadiana amin'ny fanovana tsy irina.
Rehefa avelan'ny wiki iray manova ny votoatin'ny pejy ao anatiny ny mpikambana tsy misoratra anarana, dia ny adiresy IP-n'ilay mpitsidika no amantarany azy. Na izany na tsy izany dia azo atao ny manokatra kaonty sy miditra amin'ny alàlan'ny solonanarana sy tenimiafina.
Fiasany ho an'ny olombelona
Ny wiki iray misokatra ho an'ny daholobe dia karakarain'ny fiaraha-moni-mpitsidika na fikambanan'ny mpampiasa azy mandavanandro, ary manatratra tanjona tokana ireo olona ireo. Raha vao misy fampahalalana miova, dia avy manara-maso an'izay ny mpandray anjara mavitrika liana amin'ny pejy novaina, ary manitsy ny diso na manampy fampahalalàna raha ilaina. Araka izany, vetivety ihany dia hita sy voafafa ny fisomparana maro izay mety hisy hanao. Ankoatra an'izay dia misy antanantohatra ihany koa ny fahefana ananan'ny mpitsidika. Misy mpitsidika sasany manam-pahefana hamafa na hanidy pejy iray mba tsy ho azo ovaina intsony, na koa manakana ireo mpikambana tsy mitondra soa ho an'ny tetikasa. Amin'ny ankapobeny dia mora sy vetivety kokoa ny manafoana ny fisomparana anankiray noho ny herim-po sy fotoana lany nanaovana azy.
Wiki amin'ny teny malagasy sy momba an'i Madagasikara
Ny nahazoana ity lisitra ity dia nokarohina tamin'ny fitaovana fikarohana sehatra izay sehatra ahitana ny teny hoe wiki, malagasy sy amin'izany
Rindrankajy wiki (na motera wiki)
Araka ny anarany, ny rindrankajy wiki dia rindrankajy ahafahana manao sehatra amin'ny tranonkala mifototra amin'ny wiki.
Aratra
Ny aratra dia vokatry ny fisiana sy fihetsehan'ny elekitrôna amin'ny toerana na zavatra iray. Ny aratra no mahatonga ny varatra, kianjanaratra, sy ny herinaratra fampiasa andavan'andro amin'ny fitaovana toy ny jiro, radiô, milina fikajiana, sy sisa tsy voatanisa.
Ny tondron'ny aratra dia nanomboka fantatra tamin'ny taonjato faha 17, ny fifehezana ny aratra dia nafahana nanombohana ny revôlisiôna ara-taozava-baventy faharoa tamin'ny taonjato faha 19. Ankehitriny, hita na aiza na aiza ny aratra eny amin'ny firenena mandroso : avy amin'ny loharanon-angôvo (rano, hafanana, sy ny vaonin'atôma), ny aratra amin'izao tontolo izao dia angôvo ampiasaina amin'ny raharaha ao an-trano sy ny asa eny amin'ny taozava-baventy.
Ny tondron'ny aratra
Ny aratra dia avy amin'ny fihetsehan'ny voanaratra ny raha iavian'ny aratra.
Tahaka ny lanja, ny voanaratra dia toetran-draha, afahana manazava ny fiavian'ny zava-miseho sasantsasany. Dikan'izany tsy ary nahita voanaratra izany mihitsy ny olona, fa ny siantifika dia nahita fitovizana tamin'ny fihetsiky ny poti-javatra. Nilaza izareo fa manan-tondro iraisana ny poti-javatra.
Rindrankajy
Ny rindrankajy (anglisy: software) dia teny avy amin'ny teny roa soft sy ware izay midika hoe malemy sy entana izany hoe entana malemy(na azo ahova) izay mifanohitra amin'ny entana mafy tsy azo ahova (hardware). Eo amin'ny kajimirindra dia hita mazava tsara ny tsy fitoviana satria ny software dia tsy maintsy tehirizina ao anaty fitadidiana ary ny hardware dia izay entana rehetra azo tsapain-tanana.
Aratra
Ny tondron'ny aratra
Misy karazana voanaratra roa ; izy ireo dia voanaratra miabo, si miibo. Araka ny anarany, ireo voanaratra roa ireo dia mifanohitra.
Ny voanaratra roa smaihafa dia mifanafoana. Izany midika fa mitovy isa ny voanaratra miabo sy miibo, ary ny fihetsika rehefa izany dia ohatra ny hoe tsy misy voanaratra. Lazaina fa tsy mirona izy.
Kivaha
Tenin'jatovo enti-milaza ny alika na koa amboa. Ohatra: "tsy koboko tao am-bovony I Bobna fa lasa nampirenireny kivaha". Ny tonon-kiran'ireo mpanao haintsohaintso matetika no ahitana io voambolana io.Midika olona tsy manana moraly.
Aratra
Ny varatra
Ny varatra dia ny feo vokatry ny fipoakan'ny rivotra mifandona amin'ny tselatra ka mahatonga ny rivotra hitondra elektrona (plasma no iantsoina ilay rivotra na etona misy elektrona). Mitovy ny fotoana hipoahan'ny varatra sy ny fisehoan'ny tselatra saingy noho ny tsy fitovian'ny hafainganam-pandehan'ny feo sy ny hazavana dia ny tselatra aloha no hita voalohany avy eo ny varatra no heno. Raha tena akaikin'ny tselatra no misy olona mijery dia miara-mipoitra ny tselatra sy ny varatra.
300px|thumb|Tselatra sy Varatra vokatry ny herinaratra amin'ny rivotra ka mipoaka
Analakely
Analakely dia toerana ao Antananarivo renivohitra ao no misy ny garan'i Soarano. 300px|ankavanana|thumb|Tsena zoma fahiny
Rindrankajy
Raha ampitahaina amin'ny olombelona dia ny saina no software ary ny vatana sy ny loha kosa dia hardware. Ny saina tsy misy raha tsy eo loha sy vatana mitahiry azy ary dia toy izany koa ny software tsy misy raha tsy eo ny hardware mitahiry azy.
21 Aprily
Ireo zavatra nitranga tamin'ity 21 Aprily.
Rindrankajy
Ny karazany
Azo sokajiana telo ny software.
Ny olana amin'ny software: resaka tompony
Hita mazava fa rehefa misy zavatra foronina dia tsy maintsy misy ny mpamorona. Satria rehefa amidy ny entana voaforina dia tsy maintsy mahazo ny anjarany ny mpamorona (droit d'auteur na royalty). Misy ny mpamorona tsy mivaky loha amin'ny resaka vola ka dia izay zavatra noforoniny dia omeny maimaimpoana. Ohatra amin'izany i Tim Berners Lee izay namorona ny web na tranokala. Eo kosa ny mpamorona izay manan-karena indrindra eran-tany noho ny varotra nataony momban'ny software tsy iza izany fa i Bill W. Gates izay namorona an'i Microsoft.
Aostralia
I Aostralia, izay mitondra ihany koa ny anarana hoe Commonwealth an' i Aostralia (amin' ny teny anglisy Commonwealth of Australia) dia firenena ao amin' ny ila-bolantany atsimo. Ao Ôseania, i Aostralia no firenena lehibe indrindra ary be mponina indrindra. Ao amin' ny Commonwealth an' i Aostralia dia ahitana an' i Tasmania ary nosy hafa maro ao amin' ny Ranomasimbe Atsimo sy ny Ranomasimbe Pasifika ary ny Ranomasimbe Indianina. Ny firenena manodidona azy dia i Indônezia sy i Timor Atsinanana, ary i Papoazia-Ginea-Vaovao any avaratra, i Nouvelle-Calédonie any avaratra-atsinanana, Zelandy Vaovao any atsimo-atsinanana ary ny Tany frantsain' ny nosy Kerguelen any andrefan' ny nosy aostraliana Heard ary McDonald.
Fiavian' ny anarana hoe Aostralia
Ny teny hoe Aostralia izay fanagasiana teny frantsay hoe "Australie" na ny teny anglisy hoe Australia, dia avy amin' ny teny latina hoe Australis ("Atsimo"). Tamin' ny taonjato faharoa mantsy Dia nihevitra ny siantifika latina fa misy kôntinenta tsy fantatra eo amin' ny ilabolantany atsimo (izay nantsoina hoe Terra Australis Incognita, izany hoe "Tany Atsimo Tsy fantatra") mba tsy hisavilivilian' ny tany noho ny lanjan' ny kôntinenta ao amin' ny ilabolantany avaratra. Ny fampiasana voalohany ny teny hoe Australia (fa tsy Terra Australis intsony) tamin' ny teny anglisy dia tamin' ny taona 1625 ("A note of Austrlia del Espiritu Sancto"), izay nosoratan' i Master Hakluyt, navoakan' i Samuel Purchas tao amin' ny Hakluytus Posthumus ). Ny mpamaritra anarana nerlandey hoe Australische dia nampiasaina tanaty lahatsoratra ôfisialin' ny zanatany hôlandein' i Indônezia hamaritana ireo tany hita tao atsimon' i Indônezia tamin' ny taona 1638. Navadika teny frantsay ho Australie ilay teny hoe Australia ary ny fampiasana azy voalohany tanaty boky dia tamin' ny taona 1676 tao amin' ny La Terre Australe, tantara noforonina mikasika olona noforonina, izay noforonin' i  Gabriel de Foigny . Nampiasain' i Alexander Dalrymple ilay teny tao amin' ny boky An Historical Collection of Voyages and Discoveries in the South Pacific Ocean tamin' ny taona 1771 hanondroana ireo tany hita tamin' ny faritra atsimon' ny Ranomasimbe Pasifika. Tamin' ny 1793 dia namoaka ny boky Zoology and Botany of New Holland i George Kearsley Shaw sy i Sir James Smith ary izao no nosoratany: "ny nosy lehibe, na kôntinenta, an' i Aostralia, Aostralazia na Hôlandy Vao"
Tantara
Efa ho 50 000 taona lasa izay ny olombelona no nipetraka voalihany tany Aostralia. Ireo mponina voalohany nipetraka tao Aostralia ireo, izay antsoina ihany koa hoe Abôrijinina, dia tonga tao Aostralia avy tany Indônezia tamin' ny fiampitana saikanosy maro vokatry ny fitambaran' ny nosin' i Ginea Vao sy i Aostralia ary i Ginea Vao.
Fahafantaran' ny Eorôpeana azy voalohany
I Willem Janszoon no lazaina fa Eorôpeana voalohany indrindra nahita an' i Aostralia tany amin' ny voalohandohan' ny taona 1606. Tonga ary nametraka nanitsaka ny Renirano Pennefather eo akaikin' ny tanànan' i Weipa eo amin' ny Tanjona York izy. Nofaritany avy hatrany ny morintsiraka andrefana sy ny morontsiraka avaratra ary i Hôlandy Vaovao no anarana nomeny an' ilay tany vao hitany tamin' ny taonjato faha-17, kanefa izy dia tsy nitondra mponina hapetraka eo amin' ilay tany hozanahina.
Tonga teo amin' ny morontsiraka avaratra-andrefan' i Hôlandy Vaovao tamin' ny 1668 sy tamin' ny taona 1669 i William Dampier izay mpitety tany anglisy. Tamin' ny 1770, nitety ny morontsiraka atsinanana i James Cook ary nanao ny sarin-tanin' ny morontsiraka izay fantatra ankehitriny amin' ny anarana hoe New South Wales ary nitaky azy ho an' i Britaina Lehibe. Noho ny fahaverezan' ny zanatany amerikanina tamin' ny taona 1780, nandefa andian-tsambo ny governemanta britanika hametrahana zanatany atao fonja ao New South Wales. Ny andian-tsambo voalohany izay nentin' ny kapiteny Arthur Phillip no nirahina nanao izany. Nipetraka ny lasitra ary natsangana tao Sydney Cove, Port Jackson tamin' ny 26 Janoary 1788, daty izay atao ho fetim-pirenena aostrialianina, na dia tsy nambara raha tsy tamin' ny 7 Febroary 1788 aza ny sata maha-zanatany an' i Aostralia. Nahatonga ny fananganana an' i Sydney izay toerana hambolena, hanaovana ny varotra ary ny indostria ilay fiorenam-ponenana voalohany.
Tamin' ny 1803 no nametrahana fonenana britanika tao Van Diemen's Land, izay fantatra amin' ny anarana hoe Tasmania amin' izao fotoana izao. Lasa zanatany britanika manokana ilay tany tamin' ny 1825. Nitaky ny faritra andrefan' i Aostralia andrefana (Zanatanin' i Renirano Swan) ny Britanika tamin' ny 1828. Zanatany hafa no natsangana avy amin' ny New South Wales: Aostralia Atsimo tamin' ny 1836, Victoria tamin' ny 1851, ary Queensland tamin' ny 1859. Noforonina tamin' ny 1911 ny Tany Avaratra rehefa nesorina tamin' i Aostralia atsimo. Noforonina ho "faritany malalaka" i Aostalia Atsimo - izany hoe tsy zanatany natao ho fonja. Noforonina tsy natao ho fonja ihany i Victoria ary Aostralia Atsimo, fa manaiky ny mitatitra ny voaheloka. Tolona nentin' ny mpanjanatany no namarana ny fitaterana ny olona voaheloka ao amin' ny zanatanin' i Victoria, ka tamin' ny 1848 ny sambo feno olona voaheloka farany tonga tao.
Uncyclopedia
frame|ankavanana|Sary famantarana an'i Uncyclopedia : [[ovy mitondra ny anarana hoe Sophia, mamazivazy ny sary famantarana an'i Wikipedia.]] Uncyclopedia, mitonon-tena ho « raki-pahalalan'ny fampahalalana diso », dia miavaka amin'ny raki-pahalalana fahita, satria izy dia ahitana fampahalalana iniana atao ho tsy marina na mivilana sy mahatsikaiky. Hala-tahaka an'i Wikipedia izy, nefa tsy amin'ny fomba mahasosotra fa mampihomehy, ary milaza aza izy fa ny Wikipedia no naka tahaka azy, na dia izy aza no nisy taorian'ny Wikipedia.
Votoatiny
Ny lahatsoratra hita ao amin'i Uncyclopedia dia mifanohitra amin'izay fantatry ny daholobe, kidaladala matetika, ary tsy misy ifandraisany firy na tsy misy ifandraisany mihitsy amin'ny tena zava-misy marina.
Ohatra, ny lahatsoratra algorithme dia manazava io teny io hoe « antony (rythme) mampandihy an'i Al Gore ». Ny lahatsoratra momba an'i Al Gore dia milaza fa tsy mbola afaka aseho io pejy io, ary tokony hamerina hamorona ny Internet i Al Gore.
Vazivazy fahita matetika ny famoronana fitenin'olona iray, amin'ny endriny mitovitovy amin'ny fiteny fanaony, na amin'ny endrika hafa mihitsy.
Lohahevitra hafa fahita matetika :
Renipejy
Anisan'ireo toerana manan-danja indrindra ny Renipejy. Nanjary fomba mahazatra teo ny mankalaza zava-mitranga maro (izay noforonina ny sasany). Ohatra amin'izany :
Ny Renipejy ihany koa no sehatra ahitana ny "sary ankehitriny" izay sary manala azy, ary iantsoana ny mpandray anjara hanao fifidianana.
Tantara
Ny volana janoary 2005 no nanomboka nisy ny Uncyclopedia, ary i Jonathan Huang (Chronarion) no isan'ny namorona azy. Tsy miankina amin'ny tetikasa Wikipedia izy, ary ny antony namoronana azy dia maro ireo lahatsoratra sy ampahan-dahatsoratra tao amin'i Wikipedia izay nangatahina hoesorina noho ny tsi-fahamatorany, nefa tsy tiana ho very tanteraka na dia izany aza fa mba havondrona anaty toerana anankiray. Marihina anefa fa tsy nampiasaina hanaovana dokambarotra azy mihitsy i Wikipedia kanefa nanjary toerana fametrahana ampahan-dahatsoratra mahatsikaiky momba ny lohahevitra maro samihafa izy.
Vetivety dia tsy nahazaka ny habeny intsony ny sehatra niantranoany, ary nanambara i Uncyclopedia tamin'ny 26 mey 2005 fa hifindra ao amin'i Wikia, ary ny 10 jiona 2006 dia nafindra lasa ho i Wikia, Inc no tompon'ny faritra uncyclopedia.org fa tsy i Chronarion intsony. Ny lisansy Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 2.0 no mifehy ny votoatiny, ary afaka alaina maimaim-poana ny banky angona itahirizana izany. Nahatratra 17.000 no isan'ny lahatsoratra tamin'ny Uncyclopedia amin'ny fiteny anglisy tamin'ny volana Jolay 2006, ary lasa isan'ireo sehatra ngeza indrindra ao amin'i Wikia izy.
MediaWiki
Mba hahalafatra ny fandikana vilana an'i Wikipedia, dia mampiasa ny rindrankajy MediaWiki ihany koa i Uncyclopedia. Niforona koa ny tetikasa rahavavy sy ny endrika maro : Uncyclomedia Foundation (Wikimedia Foundation), UnNews (Wikinews), Unquotable (Wikiquote), Undictionary (Wiktionary), UnBooks (WikiBooks), UnMeta (Meta-Wiki), UnSource (Wikisource), UnSpecies (Wikispecies), ary UnCommons / Uncyclomedia Commons (Wikimedia Commons).
Dikan-teny (Babel)
Ity no lisitry ny Uncyclopedia amin'ny tenim-pirenena samihafa tamin'ny volana Jolay 2006:
Ny somonga sy ny vazivazy dia tsy mitovy arakaraky ny tenim-pirenena. Ny olona sy lahatsoratra iantefan'izy ireny koa dia samy manana ny azy.
Torak'izany koa ny lalaon-teny izay tsy ho voadika amin'ny tenim-pirenena hafa.
Wikia
thumb|100px|Sary famantarana an'i Wikia, nalaina avy tamin'ilay sary famantarana ho an'i Wikicities fahizany, izay nataon'i Christoph Struber. thumb|100px|Sary famantarana an'i Wikicities, niangalian'i Christoph Struber. 100px|thumb|Sary famantarana an'i Wikicities nataon'i Jason Richey.
Wikia
Wikia (izay nitondra ny anarana hoe Wikicities tany aloha) dia sehatra mampiantrano tetikasa wiki maro noforonin'i Jimmy Wales sy Angela Beesley tamin'ny taona 2004. Fitambarana tetikasa wiki marobe izay mampiasa rindrankajy MediaWiki izy io, ary ny orinasa Wikia, Inc. no mitantana azy. Maimaim-poana izy ho an'ny mpamaky sy mpitsidika, fa dokambarotra kosa no anangonany vola, koa hita amin'ny ankamaroan'ireo wiki ao araka izany ny AdSense.
Malalaka ny sehatra ahafahana manokatra tetikasa wiki vaovao ao amin'i Wikia. Ankoatry ny hevitra hamorona tetikasa mety hifaninana amin'izay efa iantsorohan'ny Tetikasa Wikimedia, izay ananan'ny mpamorona an'i Wikia fifandraisana lehibe tokoa, dia azo ekena avokoa ny ankabeazan'ny tetikasa misy mikasa hamorona. Takian'i Wikia hofehezin'ny lisansy GNU Free Documentation License (GFDL) avokoa ny tetikasa rehetra ao anatiny, na fehezina lisansy roa na maromaro ka GFDL ny anankiray ary lisansy malalaka ihany koa ny hafa. Mifandray akaiky amin'i Wikipedia ihany koa i Wikia, ka mirohy amin'i Wikipedia ny sasany amin'ny lahatsoratra ao amin'i Wikia.
Iray amin'ireo tetikasa lehibe hita ao amin'i Wikia i Uncyclopedia, ary hatramin'ny 20 aogositra 2006, dia efa nisokatra ihany koa ny Uncyclopedia amin'ny teny malagasy : http://hatsiklo.pedia.ws.
Mampiasa ny rindrankajy MediaWiki amin'ny Linux i Wikia. Ny 3 febroary 2005 dia nilaza i Wikia fa feno 100 no isan'ireo tetikasa ao anatiny. Ny volana aogositra 2006 dia niisa 1500 ireo wiki ireo, ary hita amin'ny tenim-pirenena 35. Manome fanohanana ara-teknika sy ara-tsosialy momba ny fametrahana wiki ihany koa i Wikia.