cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zotra Fianarantsoa-Côte Est
Fitaovana miasa
Nahazo fitaovam-piasana avy amin'orinasan-dalamby an'olona soisa maromaro ny FCE. Ansan'ireo ny NStCM izay nanome fiaran-dalamby Gk 33, 37 ary 39 tamin'ny 1999, ary koa i LEB izay nanome fiaran-dalamby fitatera-mpandeha 18 tamin'ny 2001 ary B 17 tamin'ny 2004 ,.
Zavatra mahatokana an'ilay orinasa ny maha anisan'ny farany azy mbola manana "Micheline" (fiarakodia mandeha ambony lalamby misy kodiarana rivotra) ilay orinasa.
Tsiahy
<references group="A"/> <references group="B"/> <references group="C"/>
Mekoryuk, Alaska
60°N, -166°W 200px|thumb
I Mekoryuk, Alaska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Alaska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 99630.
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 2 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 60° Avaratra ary 166° Andrefana. Ny faritr'ora dia GMT-9.
Sarraguzan
43.3578°N, 0.3383°W
I Sarraguzan dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Mirande, ao amin'ny departemantan'i Gers, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 32415. I Jacques Bernichan no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Hautes vallées de Gascogne
Woodruff, South Carolina
34.74056°N, -82.0325°W
Woodruff, South Carolina dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i South Carolina, ao Etazonia. 29388.
Nampty
49.795°N, 2.2039°W
Woodruff, South Carolina
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 34.7405555556 ary -82.0325. Ny faritr'ora dia GMT -5.
Nampty
I Nampty dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Amiens, ao amin'ny departemantan'i Somme, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 80583. I Gérard Delavenne no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Canton of Conty
Jeografia
Ny isam-ponin'i Nampty dia 235 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 40 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 145 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.795° ary 2.2039° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(101753) 1999 FT19
Ny (101753) 1999 FT19 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka izay hita fa mihodikodina manodidin'ny Masoandro. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fihisahana amin'ny afovoany (excentricité) dia 0.1328431 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 438.106km (2.9340568 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 335.106km (2.2459312 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1522.4623460 andro (4.16827473238 taona). Ny anômalia elanelany dia 100.82950.. Ny fironany indray dia 14.19943 degre.
Indostria
Ny indostria dia ny famokarana ny entana na ny asa fanompoana ao anatin'ny toe-karena iray. ny orinasa mpanamboatra dia lasa sehatra manan-danja amin'ny famokarana amin'ny ny asa tany amin'ny firenena Eoropa sy Amerika Avaratra nandritra ny revolisiona indostrialy, mahatezitra ny toe-karena ara-tsena ary ara-panompoana teo aloha. Izany dia nitranga tamin'ny alalan'ny fandrosoan'ny teknolojia haingana maro nifandimby, toy ny famokarana ny vy sy ny arintany.
Taorian'ny Revolisiona Indostrialy, angamba ny ampahatelon'ny ny toe-karen' izao tontolo izao no avy tamin'ny orinasa mpanamboatra. Maro ny tany mandroso sy ny maro-dalam-pandrosoana/firenena mandroso tapany (Repoblika Entim-bahoakan'i Sina, India sns) no miankina be amin'ny indostria fanamboarana. Ny indostria ary ny firenena monina ao, ary ny toe-karen'ireo firenena ireo no dia fifampiankina amin'ny fomba haro.
Michael Raeburn
Michael Raeburn dia talen-koronantsary mizaka ny zom-pirenen'i Afrika Atsimo
Cher (departemanta)
200px|thumb|Ny departemantan'i Cher Cher dia departemanta ao Frantsa. Ny renivohiny dia Bourges. Ny isam-poniny dia 313251 mponina.
Muslim ibn al-Hajjaj
Muslim ibn al-Hajjaj dia teraka ny 817 tao Nishapur ary maty ny 6 Mey 875 tao Nishapur
Cher (departemanta)
Jeografia
Ny faritr'ora dia GMT+1.
(79339) 1996 TG41
Ny (79339) 1996 TG41 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1024256 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 349.106km (2.3379551 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 284.106km (1.9035195 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 1128.0510609 andro (3.08843548501 taona). Ny anômalia elanelany dia 344.05514.. Ny fironany indray dia 2.58546 degre.
Santiago Cañizares
Santiago Cañizares dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Espaina teraka ny 18 Desambra 1969 tao Madrid
Bodisma ao Indônezia
I Indônezia dia tsy mamela ny fananany singan-kolontsaina hindo sy bodista izay nolovany tamin'ny Andro Taoha. Ahitana taratra an'izany ny fampiasan'ny Repoblika ilay tombokase atao hoe Garuda (vorona ao amin'ny fedrà hindo izay ampiasaina ho fiara (vāhana) hiondranan'i Vishnu mankety ambonin'ny tany, sy ny anaran'ny kômpaniam-pitaterana ana habakabaka atao hoe Garuda Indonesia.
Tantara
Ny bodisma dia efa fivavanan'ny mponina tao Indônezia tamin'ny Andro Taloha, araka ny hita amin'ireo zavatra miorina momba ny fivavana bodista, ka ny malaza indrindra amin'izany dia ny tempolin'i Borobudur. Tamin'ny taonjato faha-7 dia nijanona tao à Sriwijaya, (atao ankehitriny hoe Palembang) ao atsimlon'i Somatra, ilay monka (na moàna) bodista sinoa atao hoe I-Tsing (na Yi Jing) raha teny an-dalana ho any India.
Tamin'ny taona 1934 dia nankany amin'izay atao ankehitriny hoe India neerlandey ilay misioneran'i Ceylan (atao ankehitriny hoe Sri-Lanka) atao hoe Narada Thera, raha nandeha mba hampiely ny fampianarana bodista (na dharma) any Azia Atsimo-Atsinanana. Fotoana nahafahan'ireo Bodista eo an-toerana hampiaina indray ny fivavahany izany. Nisy ny lanonam-panorenana ny hazo bodhi tao Borobudur tamin'ny taona 1934 teo ambany fitsofan-dranon'i Narda Thera, ary upasakas maro no nohosorana ho monka (na moanina).
Tamin'ny taona 1955 dia nisy monka atao hoe Ashin Jinarakkhita izay nitety an'i Indônezia mba hampiely ny dharma. Hatramin'izay dia nisy fifohazana indray ny bodisma teravada tao Indônezia izay notarihin'ny monka nahazo fiofanana tany Tailandy, nanampy ny bodisma mahaiana. Ankehitriny dia misy Bodista miisa eo anelanelan'ny 2 sy 3 tapitrisa ny ao Indônezia, izay miparitaka manerana ny saikanosy.
Ôrza
vignette|394x394px|Ôrza Ny ôrza dia zavamaniry ao amin' ny fianakaviana Poaceae (ahitra), zana-pianakavian’ ny Pooideae, avy any amin’ ny faritra manana toetany antonony eran' izao tontolo izao. Ity zavamaniry ity, izay iray foko (Triticeae) amin' ny varimbazaha (Triticum), dia ahitana karazany telopolo eo ho eo, anisan' izany ny vary ôrza mahazatra (Hordeum vulgare), izay ambolena be dia be hatao sakafon' ny biby sy ny olombelona ary ny famokarana labiera. Izy ireo dia maniry isan-taona na mandavan-taona, izay misy tahony mety hahatratra 1,3 m. vignette|221x221px|Ôrza manga Ny karazana sasany dia manan-danja eo amin’ ny toekarena, amin’ ny maha voamadinika azy, na amin’ ny maha fihinan' ny biby fiompy azy, na koa amin’ ny maha ahi-dratsy azy, manimba noho ny fifaninanana ataony amin' ny zavamaniry ambolena, ary koa amin' ny maha mpitahiry ny virosy na holatra mamparary ny zavamaniry azy. Ny karazana tsy volena, ao amin' ny solajy Hordeum koa dia loharanon' ny fototarazo mahaliana ho an' ny fanatsarana ny karazana famboly (fototarazo mahatohitra aretina na mahazaka haintany, ohatra).
Mivelaytra be ny faritra itsinjaran’ ny Hordeum, satria mandrakotra ny ankamaroan' ny faritra manana toetany antonony ao amin' ny ila-bolantany avaratra sy ny ila-bolantany atsimo ny misy azy. Tonga any amin' ny faritra ambanin’ny zana-pehintany any Amerika Atsimo sy any amin' ny faritra manana toetrandro arktika any Amerika Avaratra sy any Azia mihitsy aza izy io. Ny karazany dia hita manomboka amin' ny haabon' ny ranomasina ka hatramin' ny haavo mihoatra ny 4 500 m any Andes sy any Himalaya.
Heverina fa misy efatra ny "foibem-pahasamihafana" amin' ny karazana Hordeum, izany hoe faritra ahitana karazany betsaka indrindra: any Azia Atsimo-Andrefana, izay ahitana ny "Tsinambolana Lonaka" izay ambolena ny "vary ôrza mahazatra", any Azia Afovoany, any amin’ ny tapany andrefana amin’  i Amerika Avaratra sy any amin’ ny tapany atsimo amin' i Amerika Atsimo, izay ahitana karazany teratany miisa 17.
Mifanohitra tanteraka ny fizaran' ireo karazana ireo: ny ankamaroan' ny karazana dia manana fari-pitsinjarana voafetra, ny vitsivitsy, toa ny Hordeum brevisubulatum, ny Hordeum bulbosum ary ny Hordeum brachyantherum, dia manana fari-ptsinjrana midadasika. Ny karazana sasany, toy ny Hordeum erectifolium (Arzantina afovoany), ny Hordeum guatemalense (avaratra amin' i Goatemala), ary ny Hordeum arizonicum (atsimo amin' i Etazonia sy avaratra amin' i Meksika), dia fantatra amin' ny toerana vitsivitsy, na iray onja aza. Ny vitsivitsy, toy ny Hordeum murinum, ny Hordeum marinum ary ny Hordeum jubatum, no niely toy ny ahi-dratsy any amin' ny faritra maro manerana izao tontolo izao
Finoana silamo ao Indônezia
Ny finoana silamo ao Indônezia dia iray amin'ireo fivavahana enina tsy maintsy isafidian'ny olom-pirenena indôneziana mba hosoratany ao amin'ny karapanondrony, ka ny dimy sisa dia ny bodisma, ny katôlisisma, ny kônfosianisma, ny hindoisma ary ny prôtestantisma. Araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2010 dia ny 87,5%n'ny Indôneziana dia Silamo, ny 7% Prôtestanta, ny 2,8% Katôlika, ny 1,7% Hindo, ny 1% ao amin'ireo fivavahana sisa (Bodista, Jodaista ary Kristiana ôrtôdôksa).
Maucourt, Somme
49.7942°N, 2.7553°W
Stephen L. Johnson
Stephen L. Johnson dia mpahaisiansan-javaboahary mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 21 Martsa 1951 tao Washington D.C
Finoana silamo ao Indônezia
Na dia efa tonga tany Indônezia tamin'ny taonjato faha-8 anefa ny mpivarotra arabo dia tamin'ny taonjato faha-13 vao nanomboka niely tany ny finoana silamo.
Maucourt, Somme
I Maucourt, Somme dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Montdidier, ao amin'ny departemantan'i Somme, ao amin'ny faritr'i Hauts-de-France, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 80520. I Laurence Petit no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Santerre
Jeografia
Ny isam-ponin'i Maucourt dia 153 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 86 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 94 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 49.7942° ary 2.7553° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
(29112) 1981 EZ33
Ny (29112) 1981 EZ33 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Famaritana
Ny atao hoe zavatra ara-kainkintana dia zava-drehetra izay hitan'ny maso ao amin'ny habakabaka : asterôida, karazana vato "kely" vita ranomandry na metaly, manana savaivo mirefy eo amin'ny 10 metatra hatramin'ny 200 kilometatra. Raha toa ka mihoatra ny habeny dia atao hoe fajiry (planeta) madinika ; ny fajiry dia zavatra ara-kabakabaka izay manana refy eo amin'ny 300 hatrany amin'ny 1 hetsy kilometatra (toa i Jupiter). Ireo fajiry ireo dia manana voany vita vy sady/na nikela, ho an'ny ankamaroan'izy ireo.
Iharan'ny zon-kabakabaka ireo zavatra ara-kainkintana ireo.
Tondro
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1400154 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 535.106km (3.5793643 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 403.106km (2.7001373 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 2032.0818306 andro (5.56353683943 taona). Ny anômalia elanelany dia 307.66523.. Ny fironany indray dia 4.02830 degre.
Jindabyne
-36.41745°N, 148.62254°W
Jindabyne dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Valesa Atsimo Vaovao ao Aostralia.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 2156 mponina tamin'ny taona 2017.
Robert Thirsk
Robert Thirsk dia mpanamory sambon-danitra, injeniera, Dokotera mizaka ny zom-pirenen'i Kanada teraka ny 17 Aogositra 1953
Oconto, Nebraska
41.14167°N, -99.76139°W
Oconto, Nebraska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Nebraska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 68860..
Jeografia
Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia 41.1416666667 ary -99.7613888889. Ny faritr'ora dia GMT -6.
Hindoisma ao Indônezia
Ny hindoima ao Indônezia, tamin'ny fitondran'i Soeharto, dia isan'ireo fivavahana dimy neken'ny fitondram-panjakana, ka tokony ho voasoratra amin'ny kara-panondrony,
(148293) 2000 HM27
Ny (148293) 2000 HM27 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Châteauneuf, Loire
45.5228°N, 4.6256°W
I Châteauneuf, Loire dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Saint-Étienne, ao amin'ny departemantan'i Loire, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 42053. I Bernard Laget no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté d'agglomération Saint-Étienne Métropole
Jeografia
Ny isam-ponin'i Châteauneuf dia 1445 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 208 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 657 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.5228° ary 4.6256° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Hindoisma ao Indônezia
I Indônezia dia teraka noho ny hetahetan'ny vahoaka izay manaraka kolontsaina sy fivavahana isan-karazany mba hikambana ho firenena iray. Ny lalàm-panorenan'izy ireo dia tsy manondro fivavahana manokana. Ekeny ny fananany tantara nanjakan'ny kolontsaina hindo sy bodista tany aloha. Maneho izany ny fahitana ny vorona tantaraina ao amin'nhy fedrà hindo, atao hoe Garuda, (izay nampiasaina ho vahana, midika hoe "fiara", ho an'ny andriamanitra Vishnu mba hidinany ety an-tany), izay sary hita eo amin'ny tombokasen'ny Repoblika. Toy izany koa ny fitondran'ny kômpaniam-pitaterana ana habakabak'i Indônezia atao hoe "Garuda Indonezia".
Curan
44.2008°N, 2.8547°W
Hindoisma ao Indônezia
Izany tantaran'ny lasan'i Indônezia izany dia voaporofon'ireo tempoly bodista sy hindo maro naorina teo anelanelan'ny taonjato faha-8 sy faha-15 izay hita any Java ny ankamaroany.
Tamin'ny Andro Taloha
Efa hatry ny ela no nananan'ny Indôneziana fifandraisana ara-barotra tamin'i India. Hatramin'ny taonjato faha-4 tal. J.K., ity vahoaka mpiandriaka izay nitady hatrany tsena hivarotany ny vokatry ny taniny, dia nianandrafana. Ekena ankehitriny fa tsy nentin'ny mpivarotra nankany Indônezia ny hindoisma, fa ireo Brahmana, izay nasain'ny andriamanjaka tao amin'ireo fanjakana amorontsiraka indôneziana maro, no nitondra izany tany. Misy sora-tsokitra amin'ny teny sanskrita, izay natao tamin'ny taonjato faha-5 sy faha-6, hita tao amin'ny faritr'i Kutai ao amin'ny tapany andrefan'i Kalimantàna, lavitra ny lalan'ny raharaham-barotra iraisam-pirenena, sy tao amin'ny fartr'i Karawang ao antsinanan'i Jakarta. Ireo soratra ireo dia manambara ny voninahitra nomena ireo manam-pahaizana indiana na ny mpianatra tao amin'ny lapa eo an-toerana. Ny mpanjaka tao amin'ireo faritra ireo dia mpifehy tanàna madinika maro izay nivondrona noho ny fitarihan-drano an-tsaha mila ny fisian'ny fahefana ambony afaka handrindra izany. Ireo Brahmana ireo dia nanara-maso ny fanompoam-pivavahana atao tamin'ilay famantaram-pilahiana an'i Shiva, atao hoe linga (sansKrita: लिङ्गं / liṅgaṃ "famantarana"), izay ninoana fa mitondra ny fitahian'io andriamanitra io amin'ireo mpiaro azy. Izany fivavahana amin'i Shiva izany dia nahazoan'izy ireo tombontsoa manokana teo amin'ny fiarahamonina sy ny fitondrana sady niteraka fahefana ho azy ireo.
Curan
Jeografia
Ny isam-ponin'i Curan dia 302 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 804 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1062 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.2008° ary 2.8547° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Ann Kiessling
Ann Kiessling dia mpamorona mizaka ny zom-pirenen'i Etazonia teraka ny 29 Martsa 1942
Hindoisma ao Indônezia
Fitontonganan'ny hindoisma tao Indônezia
Tamin'ny fahatongavan'ireo mpanao raharaham-barotra arabo izay namakivaky ny Ranomasimbe Indiana hatry ny taonjato faha-8, ary angamba koa efa taloan'izany, dia nanomboka tonga tao amin'ny saikanosin'i Indônezia avy ao Somatra ny finoana silamo, ary nihanitombo nanomboka tamin'ny taonjato faha-11. Azo inoana fa ny ankabeazan'ny mponina tao izay Hindo, dia tao amin'ny saranga ambany indrindra, atao hoe Dalita (sanskrita: दलित / D älit), izay nanompo sy niasa ho an'ireo Brahmana vitsy anisa, izay saranga nanan-katao sy nahazo tombontsoa manokana, ka ny sasany aminy dia tompon-tany nanan-karena. Ny fandaminana ara-tsaranga hindo, izay manome tombony ny olona tsongoim-bolo sady tsy nanjakan'ny fahamarinana, dia nandray anjara tamin'ny fikorosy fahan'ny herin'ny hindoisma tao Indônezia: ireo olona tena mahantra izany hoe ireo Dalita, dia nitodi-doha tany amin'ny fivavahana silamo satria any no nantenainy hananany hoavy tsaratsara kokoa eo amin'ny fiarahamonina, sady mba hahafahany miala amin'ilay lamina ahitana fanavakavahana manakaiky ny fanandevozana sy anjakan'ny tsy fahamarinana, izay mikendry ny hiarovana tombontsoan'olom-bitsy. Izany fiovana eo amin'ny fivavahan'ny maro anisa izany dia nitranga koa tao Bengaly any India. Ny tena nampiavaka an'i Indônezia dia ny tsy fandaozan'ny mpino silamo tao aminy ny fombafomba sy ny finoana isankarazany avy tamin'ny fivavahana hindo mba tsy hanamaivanany ny razany. Matetika, tamin'ny fandrosoan'ny finoana silamo teo anelanelan'ny taonjato faha-11 sy faha-16, dia ireo andriana na mpanjaka hindo no farany tamin'ireo niova finoana ho Miozolmana, satria ny ankabetsahan'ny vahoakany dia nanaraka ny finoana silamo.
Ny hindoisma ao Indônezia ankehitriny
Ankehitriny dia ao amin'ny nosy Baly no ahitana Hindo betsaka indrindra. Ahitana Hindo vitsivitsy koa ny ao Java eo an-tehezan'ny volkano Lawu (manodidina ny tempolin'i Certho sy ny an'i Sukuh) ao afovoan'ilay nosy, ao amin'ny tangoron-tendrombohitr'i Tengger koa, sy ao amin'ny faritr'i Blitar sy Malang ary et Banyuwangi ao Java atsinanana. Tao amin'ireo India neerlandey tamin'ny taona 1885 dia mbola nahitana Hindo 15%. Izany isa izany dia nihena haingana rehefa nanomboka ny taonjato faha-20 ka nijanona teo anelanelan'ny 2% sy 3% nanomboka tamin'ny taona 1936.
Indraindray ireo Miozolmana dia manatanteraka fanompoam-pivavahana hindo, na mandray anjara amin'ny firavoravoana hindo, sahala amin'ny hita matetika ao amin'ny faritr'i Tengger sy ao amin'ny faritra maro hafa ao Indônezia. Ny ankabeazan'ny Indôneziana dia mahalala fa Hindo na Bodista ny razany ka tsy maneho fahatsaram-po sady mandefitra izy ireo manoloana ny fivavahana hindo na bodista.
Bokin' ny Deoterônômia
vignette|Manazava ny Lalàn' Andriamanitra amin' ny Zanak' i Israely i Mosesy, sary nataon' i Gerard Hoet (1648-1733), 1728 Ny Bokin' ny Deoterônômia, Bokin' ny Deoterônômy, na Bokin' ny Dinampihavanana izay hafohezina amin' ny hoe Deoterônômia na Deterônômy na Dinampihavanana, dia boky fahadimy ao amin' ny Baiboly, ao amin' ny Testamenta Taloha ary boky fahadimy sady farany ao amin' ny Pentateoka, izay manantitra ny momba ny lalàna sy ny amin'ny tsy maitsy hanajana azy araka ny efa voalaza rahateo ao amin' ireo bokin-dalàna telo voalohany (Eksôdosy, Levitikosy, Nomery). Ny Bokin' ny Deoterônômia ao amin’ ny Baiboly jiosy dia isan’ ny Tôrah, fa ao amin’ ny Baiboly kristiana kosa dia isan’ ny Pentateoka.
Anaran' ny boky
Ny hoe Deoterônômia na Deoterônômy dia avy amin' ny teny grika hoe Δευτερονόμιον / Deuteronómion, izay avy amin' ny teny roa nakambana hoe Δευτερος ("faharoa") sy νόμoς ("lalàna). "Lalàna faharoa" ny dika ara-bakitenin' ny hoe Δευτερονόμιον. Raha ny marina dia tsy lalàna faharoa no hita ao amin' ity boky mitondra io lohateny io ity fa firesahana fanindroany sy fanamafisana ny lalàna efa voalaza rahateo ao amin' ireo boky mialoha azy. Ny Tanakh dia manondro azy amin' ny hoe ספר דְּבָרִים / Sefer Devarim ("ireo teny") izay avy amin' ny andian-teny fanombohan' ilay boky manao hoe "Aleh ha-devarim", midika hoe "Izao ireo teny". Hafohezina amin' ny hoe דְּבָרִים / Devarim ("Teny") izany.
Sokajin'ny boky
Ao amin' ny Tanakh (Baiboly hebreo) dia boky ao amin' ny sokajy voalohany atao hoe Tôrah ny Sefer Devarim, fa ao amin' ny Baiboly kristiana kosa dia isan' ny Pentateoka ny Bokin' ny Deoterônômia na Deoterônômy.
Ny lahateny fampidirana (1 – 4)
Ampahatsiahivina indray eto ny dian' ny Zanak' i Israely tao amin’ ny tany efitra, izay niainga avy eo amin’ ny tendrombohitra Horeba (na Sinay) hatrany Kadesy ka hatrany Môaba.
Ny didy folo sy ny fanazavana ny fampiharana azy (5 – 11)
Ampahatsiahivina ireo zava-nitranga teo amin’ ny tendrombohitra Hôreba, sady natolotra ny Didy Folo. Nodidiana mba samy hampianatra ny lalàna amin’ ireo izay eo ambany fiahiany ny loham-pianakaviana. Nampitandremina ireo izay mbola hanompo andriamani-kafa afa-tsy i Iahveh. Nankalazaina ilay tany nampanantenaina an’ i Israely. Nodidiana ho amin’ ny fanajàna an’ Andriamanitra sy ny Lalàny ny vahoaka.
Fanavaozana manetriketrika ny fanekena (27 – 30)
Fitahiana no ho an’ izay mitandrina ny lalàna fa ozona kosa no ho an’ izay mandika izany (Deo. 27 – 28). Nanao lahateny famaranana momba ny fanekena teo amin’ ny lemak' i Môaba i Mosesy (na Moizy) izay ahitana ireo lalàna rehetra ao amin’ ny Fehezan-dalàna deoterônômika (Deo. 12 – 26) taorian’ izay nomena tao Hôreba. Namporisihina indray i Israely mba hanaja ny lalàn’ Andriamanitra (Deo. 29 - 39).
Ny famindram-pitantanana sy ny nahafatesan' i Mosesy (31 – 34)
Napetraka handimby an' i Mosesy i Jôsoa (na Jôsoe). Natolotr' i Mosesy an’ ireo Levita (foko-mpisorona) ny Lalàna. Niakatra teny amin’ ny tendrombohitra Nebo (na Pisgah) i Mosesy ka teo no nahafatesany sy nandevenan' Andriamanitra azy. Mifarana amin’ ny tonon-kira atao hoe Hiran' i Mosesy sy Tsodranon' i Mosesy ny fitantarana izany zava-nitranga izany (Deo. 31-34).
Tsongan-dahatsoratra
"Nony nomen' ny Avo indrindra zaratany ny firenena, nony natokotokony ny zanak' olombelona, dia nametra ny faritanin' ny vahoaka izy; araka ny isan' ny zanak' Andriamanitra." (Deo 32.8) (araka ny lahatsoratra ao amin' ny Septoaginta sy ao amin' ny Soratanam-piraketan' ny Ranomasina Maty)
"Nony nomen' ny Avo indrindra zaratany ny firenena, nony natokotokony ny zanak' olombelona, dia nametra ny faritanin' ny vahoaka izy; araka ny isan' ny zanak' Israely." (Deo 32.8) (araka ny lahatsoratra ao amin' ny Lahatsoratra Masôretika)
Jereo koa
Boky ao amin' ny Pentateoka:
Petra-kevitra momba ny fanoratana ny Pentateoka
Fizaràna hafa ao amin' ny Testamenta Taloha:
Mountain Village, Alaska
62°N, -163°W
Andriamanitra (ankapobeny)
Ny andriamanitra dia zavatra (fanahy, raha ny marina kokoa) inoana na heverina fa mihoatra ny fisiana sy ny herin' ny natiora ka atao hoe masina sady matetika anehoan' ny olombelona fanajana sy fatahorana manokana sady anaovany fanompoana ara-pivavahana. Arakaraka ny finoana sy ny fampianaran' ny filôzôfia dia mety hinoana ho tokana ny andriamanitra (mônôteisma, ...) fa mety ho maro koa (pôliteisma, ...). Raha tokana na fara tampony izy dia matetika antsoina amin' ny anarana hoe Andriamanitra fotsiny, izay ampiasaina toy ny anaran-tsamirery. Raha maro izy dia mety hinoana ho mifandray amin' izy samy izy sahala amin' ny mpianakavy na misy fandaminana ara-piarahamonina ka tsy ilaozan' ny olam-pifandraisana toy ny hita amin' ny fiarahamonin' olombelona. Mety hisafidy ny iray amin' ny andriamanitra maro ny fianakaviana na ny foko na ny firenena iray ka hanao azy ho andriamanitra ivavahany manokana (henôteisma).
Mountain Village, Alaska
I Mountain Village, Alaska dia tanàna ao amin'ny faritany mizaka tenan'i Alaska, ao Etazonia. Ny kaodim-paositra dia 99632.
Jeografia
Ny haavon'ilay tanàna amin'ny haavon-dranomasina dia 5 metatra. Ny laharam-pehintaniny ary ny laharan-jarahasiny dia : 62° Avaratra ary 163° Andrefana. Ny faritr'ora dia GMT-9.
Andriamanitra (ankapobeny)
Ny karazam-piheverana ny andriamanitra
Maro karazana ny fomba fiheverana sy finoan' ny olombelona ny andriamanitra arakaraka ny fivavahana na ny filôzôfia arahiny, ka misy ny fivavahana mino ny fisian' adriamanitra tokana sady mpamorona ny zavatra rehetra (mônôteisma), ao ny manao azy ho maro (pôliteisma), ao ny manao azy ho tsy mifangaro amin' izao tontolo (mihoa-draha) izao nefa ao koa ireo mino fa tsy misy fiavahany fa mifampitohy na mifangaro amin' izao tontolo izao ny andriamanitra na Andriamanitra (panteisma). Ireo fiheverana ireo dia mety ho an' ny fivavaha iray na an' ny filôzôfia iray.
Erwin Hoffer
Erwin Hoffer dia mpilalao baolina kitra mizaka ny zom-pirenen'i Aotrisy teraka ny 14 Aprily 1987
Andriamanitra (ankapobeny)
Ny henôteisma
Ny henôteisma (avy amin' ny teny grika hoe ἑνός / henos: "iray" sy θεός / theos: "andriamanitra") dia fivavahana amin' andriamanitra iray manokana izay tsy andavana ny fisian' ny andriamanitra hafa. Ivavahana amin' ny fomba feno ilay andriamanitra nosafidina fa ireo andriamanitra hafa kosa mety tsy hivavahana mihitsy (izay no atao hoe mônôlatria) na hanaovana fivavahana faran' izay maivana. Misy ny mihevitra (toa an' i Thomas Römer) fa ny fanompoam-pivavahana nataon' ny Zanak' i Israely ho an' i Iahveh araka ny fanao tany amboalohany tao Kanaana tamin' ny taonjato faha-8 sy faha-7 tal. J.K. dia henôteisma, izay antsoina hoe Iahvisma, ka tamin' ny fahababoana tany Babilôna vao niova ho jodaisma, fivavahana mônôteista.
Ny mônôteisma
Ny mônôteisma dia finoana andriamanitra tokana na finoana ny maha tokana an' Andriamanitra izay namorona ny zavatra rehetra sady tsy mifangaro aminy. Telo ny fivavahana fantatra mazava fa mônôteista, dia ny jodaisma sy ny kristianisma ary ny silamo. Ny zôrôastrisma, izay fivoaran' ny mazdeisma, dia fivavahana tany Persia izay azo lazaina koa ho mônôteisma.
Ny mônôteisman' ny ankamaroan' ny fiangonana kristiana dia manaiky ny finoana an' Andriamanitra tokana nefa misy "persôna" telo, dia ny Ray sy ny Zanaka ary ny Fanahy Masina, izay fintinina amin' ny teny hoe Trinite. Ho an' ireo fiangonana kristiana onitariana sy ny jodaisma ary ny finoana silamo dia pôliteisma (triteisma, raha ny marina kokoa) izany.
Ny panteisma
Ny panteisma dia finoana sy filôzôfia anambaràna fa ny fitambaran' ny zava-drehetra no atao hoe Andriamanitra. Izany hoe izao tontolo izao dia tsy noforonin' Andriamanitra fa tenan' Andriamanitra ka Andriamanitra no fanahiny. Ny filôzôfa neôplatônisiana dia nanana izany fiheverana izany. Ny hindoisma koa dia ahitana endrika panteisma. Isan' ny filôzôfa malaza amin' ny fiheverana panteista i Baruc Spinoza. Mifanakaiky hevitra amin' ny panteisma ny panenteisma.
Ny panenteisma
Ny panenteisma dia fampianara filôzôfika sy finoana ilazana an' Andriamanitra ho sady miely amin' ny faritry ny natiora rehetra, sady mihoatra azy na ara-potoana na ara-toerana. Tsy mpamorona Andriamanitra fa hery mandrakizay manetsika an' izao tontolo izao. Lehibe noho izao tontolo izao io Andriamanitra io ka noho izany dia miaty an' izao rehetra izao izy. Manakaiky ny panteisma ny panenteisma nefa tsy tokony hafangaro aminy.
Ny teisma
Ny teisma dia fiheverana filôzôfika na finoana izay ilazana fa misy Andriamanitra manan-tsitrapo manokana, tokana ary antom-pisian' izao tontolo izao sy namorona azy. Andriamanitra no mifehy mivantana izao tontolo izao. Endrika isehoan' ny teisma ara-pivavahana ny mônôteisma.
Ny deisma
Ny deisma dia fiheverana filôzôfika izay ilazana fa misy Andriamanitra manan-tsitrapo manokana, tokana ary mpamorona nefa tsy mifehy na mitsabaka amin' ny zava-misy eto amin' izao tontolo izao. Amin' ireo filôzôfa manaraka ny deisma dia ny saina no manakatra ny zavatra mety ho fantatra ny amin' Andriamanitra fa tsy ny boky masin' ny fivavahana.
Chilliwack
49.16638°N, -121.95257°W
Chilliwack dia tanàna ao amin'ny faritanin'i British Columbia ao Kanada.
Jeografia
Ny isam-ponina dia 77000 mponina tamin'ny taona 2019.
Naours
50.0361°N, 2.2775°W
Jeografia
Ny isam-ponin'i Naours dia 1154 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 61 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 154 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 50.0361° ary 2.2775° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Rianaratra
a) Ireo karazan-jaka mampita aratra
Ny vainga metaly, na madio na mifangaro no fantatra fa mpampita aratra. Ny volafotsy no metaly fatra-mpampita aratra avo lenta indrindra. Ny varahina no metaly ampiasaina anaovana tady elektrika ary ny aliominiôma kosa ho an'ny tamba-tady elektrika, noho ny hatsàran'ny fampitàna aratra azo amin'ireo,ary koa noho ny vidin'ireo metaly ireo.Anatin' ireny solosaina avo lenta ireny dia ampisaina ny volamena.
Mikasika ny ranoka indray : ny rano fampiasaintsika andavanandro dia fantatsika fa ilàna fitandremana manokana raha mikijakija aratra isika.
Mitovy ve ny zava-misy anaty vainga metaly sy anaty rano ? Maninona ny vaingan-tsira no tsy mampita aratra kanefa ny ranotsira dia mpampita raindahiny arakaraka ny taha-pahabetsahan'ny sira ao anatiny ?
Amin’ny ankapobeny
b) Ny anaty vainga
Tany am-boalohany tamin’ny fihatombohan’ny fanadihadiana ny fivoizan’ny aratra, dia noheverin’ny siantifika fa ny rianaratra dia zavatra manana lanjan’aratra miabo. Taty aoriana, dia noporofoina fa elektrôna izay lanjan’aratra miiba, no mivoivoy anaty metaly ary mahatonga ny fivoivoizan’ny rianaratra.
c) Ny anaty ranoka
Raha izany no misy anaty vainga metaly, ahoana kosa ny anaty ranoka mampita aratra, tahaka ny ranontsira ohatra ? Fivoizan'ny lanjan-kerinaratra, hoy isika ny rianaratra, kanefa ny elektrôna dia tsy "milomano" malalaka anaty ranoka. Ny iôna no hany kiritidraha mitondra lanjan-kerinaratra afaka mihetsika malalaka anatin'ny ranoka raha mampita aratra io ranoka io.
Largeasse
46.6944°N, -0.4986°W
Jeografia
Ny isam-ponin'i Largeasse dia 751 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2006. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 163 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 213 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.6944° ary -0.4986° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
La Sauvetat, Gers
I La Sauvetat dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Condom, ao amin'ny departemantan'i Gers, ao amin'ny faritr'i Midi-Pyrénées, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 32417. I Marie-Pierre Cusinato no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Lomagne Gersoise
Jeografia
Ny isam-ponin'i La Sauvetat dia 358 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 95 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 242 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 43.8544° ary 0.5264° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Rocles, Lozère
44.7142°N, 3.7836°W
I Rocles, Lozère dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Mende, ao amin'ny departemantan'i Lozère, ao amin'ny faritr'i Languedoc-Roussillon, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 48129. I Raymond Martin no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2001–2008. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Langogne
Jeografia
Ny isam-ponin'i Rocles dia 197 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 976 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1243 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 44.7142° ary 3.7836° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Mahaleo (tarika)
Mahaleo, midika hoe mahaleo-tena dia tarika mpihira iray avy ao Madagasikara. Tamin'ny taona 1972, nandritra ny tolon'ny mpianatra no niforonan'ny tarika izay ahitana an'i Dama, Dadah, Bekoto, Charles, Nonoh, Fafah ary Raoul.
Nitondra tsioka vaovao teo amin'ny zava-kanto malagasy ity tarika ity tamin'izany, tamin'ireo hirany maneho fanoherana ny tsy rariny, fitakiana zo, miventy ny fitiavana, ny fifankatiavana ary ny fahafatesana koa aza.
Ny tantarany
Niforona tamin'ny taona 70 tao Antsirabe., nandritra ny fihetsehan'ny mpianatra izay nahtonga ny fianjeran'ny fitondrana tamin'izany. Tamin'ny volana mai 1972 i Dama, Dadah, Bekoto, Fafah, Nono, Charles sy Raoul no naomboka niaraka, ary nadritra ny grevy tamin'izany, izy ireo no nanafana sy nanentana ny fotoana nadritra ny grevy tamin'ny Hira. Rehefa nahavita ny fianarany izy ireo, dia tao no lasa Dokotera, Dokotera mpandidy, Mpamboly ou Mpandinika Fiaraha-monina, na dia izany aza dia mbola nitohy foana ny fiarahany nihira. Ny 3 septambra 2010 dia nandao azy ireo i Raoul tamin'izy 59 taona ka dia enina sisa izy ireo.
Rohy ivelany
Tranonkalan'ny tarika Mahaleo
Boussac-Bourg
46.3619°N, 2.2353°W
I Boussac-Bourg dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Guéret, ao amin'ny departemantan'i Creuse, ao amin'ny faritr'i Nouvelle-Aquitaine, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 23032. I Maurice Santinon no ben'ny tanàna mandritry ny taona 2008–2014. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Pays de Boussac
Jeografia
Ny isam-ponin'i Boussac-Bourg dia 789 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 2008. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 310 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 499 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 46.3619° ary 2.2353° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Henôteisma
Ny henôteisma dia fivavahana amin' andriamanitra iray manokana nefa tsy mandà ny fisian'ny andriamanitra hafa na ny mety hisian' ny andriamanitra hafa. Ivavahana amin' ny fomba feno ilay andriamanitra nosafidina fa ireo andriamanitra hafa kosa mety tsy hivavahana mihitsy (izay no atao hoe mônôlatria) na hanaovana fivavahana faran' izay maivana.
Ny teny hoe henoteisma dia avy amin' ny fitambaran' ny teny grika hoe ἑνός θεός / henos theos, izay midika hoe "andriamanitra iray". Tsy afangaro amin' ny mônôteisma ny henôteisma.
Ny fivavahan'ny Grika taloha
I Friedrich Welcker (1784–1868) dia nampiasa ny teny hoe henôteisma hilazany ny fivavahan' ny Grika taloha izay nisafidy ny hanompo an' i Zeosy, iray amin' ny andriamanitra nivavahan' ny Grika, ka namela ny fivavahana  amin' andriamanitra hafa izay ekeny ihany koa ho andriamanitra.
Nampianatra ilay filôzôfa neôplatônisiana atao hoe Plôtino fa eo ambonin' ny andriamanitry ny finoana nentin-drazana dia misy "ilay Iray" (grika: ἕν / hen), ary ilay mpahay fitsipiteny pôliteista atao hoe Maximus avy any Madauros dia nanambara fa ny adala ihany no handà ny fisian' ilay andriamanitra fara tampony.
Châtelneuf, Loire
I Châtelneuf, Loire dia kaominina ao amin'ny fivondronan'i Montbrison, ao amin'ny departemantan'i Loire, ao amin'ny faritr'i Auvergne-Rhône-Alpes, ao Frantsa. Ny INSEE dia mampiasa ny kaodim-paositra 42054. I Bernard Adilon no ben'ny tanàna mandritry ny taona. Ilay kaominina dia kaominina mpikambana amin'ny fivondronan-kaominin'i Communauté d'agglomération Loire Forez
Jeografia
Ny isam-ponin'i Châtelneuf dia 259 mponina araka ny fanisana natao tamin'ny taona 1999. Ny haavon'ny toerana ambany indrindra dia 498 metatra. Ny haavon'ny toerana avo indrindra dia 1110 metatra. Ny fisiana ara-daharampehintany ary ara-daharanjarahasin'ilay kaominina dia 45.6386° ary 3.9839° amin'ny soratra desimaly. Ny faritr'ora dia GMT+1.
Henôteisma
Ny mazdeisma
I Ahora Mazda no ilay andriamanitra faratampony, nefa ny zôrôastrisma dia tsy nanda ny fisian' ireo andriamanitra hafa ireo. Nanana yazata ("mapanompo tsara") ka isan' ireo i Anahita, i Sraosha, i Mithra, i Rashnu ary i Tishtrya. Nivavahan' ny Iraniana talohan' ny nidiran' ny fivavahana silamo tao Iràna ireo andriamanitra madinika ireo, indrindra fa i Anahita sy i Mithra.
Mihevitra i Prods Oktor Skjærvø fa ny zôrôastrisma dia henôteisma, izay sady doalista no pôliteista, nefa manao andriamanitra iray ho andriamanitra fara tampony, izay rain' izao rehetra izao voalamina. Ny mpikaroka sasany dia milaza fa tsy mazava izany satria mifanohitra ny voalazan' ny lahatsoratra ara-tantara maro izay milaza fa ny zôrôastrisma dia nivavaka amin' andriamanitra tokana (mônôteisma), na andriamanitra roa mifanohitra (doalisma), na andriamanitra tsara kokoa nosafidina manokana (henôteisma).
(3499) Hoppe
Ny (3499) Hoppe dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka. Eo amin'ny fehiben'ny asisterôida no misy azy, ary, tahaky ny ankamaroan'ny asiterôida dia mihodikodina manodidon'ny masoandro izy. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Henôteisma
Fivavahan' ny Kanaanita sy ny an' ny Hebreo tany aloha
Ny jodaisma rabinika, araka ny fisehony tamin' ny faramparan' ny Andro Taloha, dia fivavahana amin' andriamanitra tokana (mônôteisma). Nefa, ny endrik' io fivavahana io nialoha an' izany, dia ireo sekoly samihafan' ny jodaisma helenista sy ny an' ny jodaisman' ny Tempoly faharoa, ary indrindra ny fanompoam-pivavahana natao amin' i Iahveh araka ny fanao tao Israely tany alohabe sy tao Jodà tamin' ny taonjato faha-8 sy faha-7 tal. J.K. dia azo heverina ho henôteisma.
(3499) Hoppe
Ny fahasamihafan'ny soridala-manodidina amin'ny boribory lavorary dia 0.1728707 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 545.106km (3.6454992 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 384.106km (2.5708710 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 2001.5144793 andro (5.47984799261 taona). Ny anômalia elanelany dia 238.63727.. Ny fironany indray dia 2.22860 degre.
Henôteisma
Fivavahan' ny Kanaanita sy ny an' ny Hebreo tany aloha
Araka ny hevitr' i Thomas Römer dia henôteisma ny fivavahan' ny Israelita tany amboalohany, izay nomena ny anarana hoe iahvisma, izay nisafidy andriamanitra iray, dia i Iahveh (na Jehovah), izay isan' ny andriamanitra maro ivavahan' ny vahoaka tao Kanaana. Amin' i Romer dia tamin' ny fotoan' ny Sesitany, ao amin' ny toritenin' i Isaia Faharoa sy tamin' ny nanoratana ny Bokin' ny Deoterônômia (Deo. 4.39: "Koa aoka ho fantatrao anio, ka tsarovy ao am-ponao, fa Jehovah no Andriamanitra any amin' ny lanitra ambony sy etỳ amin' ny tany ambany, ka tsy misy afa-tsy Izy.").
Ohatra, ny Môabita nivavaka amin' ny andriamanitra Khemosh, ny Edômita tamin' ny andriamanitra Qaus, izay samy isan' ny fianakaviamben' andriamanitry ny Kanaanita, tarihin' ny andriamanitra lohany atao hoe El. Ny fianakavian' andriamanitra kananeana dia ahitana an' i El sy i Asherah izay andriamanitra lehibe, miaraka amin' ny zanany 70 izay samy nanana ny firenena nanjakany teto ambonin' ny tany. Ireo zanaka lahy ireo dia nivavahana tamin' ny faritra manokana avy. I Kurt Noll dia nilaza fa "ny Baiboly dia mitahiry lovantsofina milaza fa i Iahveh dia niaina tao atsimo, tao amin' ny firenen' i Edôma" ary ny andriamanitr' i Israely tany am-piandohana dia i El Shaddai.
(144429) 2004 EK28
Ny (144429) 2004 EK28 dia anisan'ny zavatra madinidinika ao amin'ny habakabaka izay hita fa mihodikodina manodidin'ny Masoandro. Ity zavatra madinidinika ity tahaka ny ankamaroan'izy ireo dia tsy hita maso noho ny hakeliny ary noho ny hamaizin'ny lokony.
Henôteisma
Fivavahan' ny Kanaanita sy ny an' ny Hebreo tany aloha
Maro ny fitantarana ao amin' ny Baiboly izay miresaka amin' ny fomba tsy mivantana ny amin' ny finoana ny andriamanitra kanaanita maro izay nisy sy noheverina fa nanana ny fahefana lehibe indrindra teo amin' ny tanin' ny mponina izay nivavaka taminy sy tamin' ny zava-masina mifandray aminy; ninoana fa ny fahefan' izy ireo dia tena nisy tokoa ka azon' ireo olona mandray azy ho andriamanitra antsoina. Maro ireo fitantarana ao amin' ny firenena mpifanolo-bodirindrina amin' i Israely izay maneho ny tahotra na ny fanajana ny Andriamanitr' i Israely na dia teo aza ny tsy fiovan' izy ireo tamin' ny fanompoana andriamanitra maro. Ohatra, ao amin' ny Boky voalohan' i Samoela toko faha-4 dia voalaza fa nanahy ny Filistina talohan' ny ady faharoa tao Afeka raha nandre fa nitondra ny Fiaran' ny Fanekana ny Israelita, ka noho izany niaraka taminy koa i Iahveh. Voarara ny Israelita tsy hivavaka amin' andriamanitra hafa, araka ny Bokin' ny Eksodosy (Eks. 20.3), nefa araka ny fivoasanan' ny olona sasany ny Baiboly dia tsy mônôteista tanteraka ny Israelita talohan' ny fahababoana tany Babilôna. I Mark S. Smith dia miantso an' io dingana io ho endrika mônôlatria (fivavahana amin' andriamanitra tokana nefa misy finoana ny fisian' ny andriamanitra maro hafa). Milaza i Smith fa i Iahveh dia nivoatra mankany amin' ny fikambanana amin' ny andriamanitra El sady ny fanekena ny fanompoam-pivavahana natao tamin' i Asherah dia zavatra be mpanao andavanandro tamin' ny vanim-potoan' ny mpitsara israelita. Ny Boky faharoan' ny Mpanjaka (2Mpanj. 3.27) dia nanaovana fivoasana izay milaza fa nisy sorona olombelona natao tao Môaba izay nahatonga ny tafik' i Israely mpananibohitra hatahotra ny herin' ilay andriamanitra Khemosh.
Ny fivavahan' ny Arabo talohan' ny silamo
Talohan' ny nahatongavan' ny finoana silamo tao Arabia, tao amin' ny Kaaba (ilay vato mainty ihodinkodinan' ny mpivahiny masina) ao amin' ny tanànan' i Maka, dia nahitana sary maro dia maro maneho ny demony, ny jiny, ny andriamanitra tapany ary zavaboary hafa koa izay manambara ny tontolo pôliteista lalim-paka tao Arabia. Nivavaka amin' andriamanitra maro ny Arabo. I Hubal no anaran' ny rain' ireo andriamanitra ireo, izay andriamanitry ny Volana koa tao amin' ny Koraisita (foko arabo). Nanan-janaka vavy telo io andriamanitra io, dia i Al-Lat sy Uzza ary i Manat. Andriamani-bavin' ny fananan-janaka sy ny toe-behivavy i Al-Lat. Andriamani-bavin' ny fahavokarana i Uzza. I Manat kosa dia andriamani-bavin' ny vintana.
(144429) 2004 EK28
Ny fihisahana amin'ny afovoany (excentricité) dia 0.1194655 ; ny afeliany, na ny toeran'ny soridalany akaiky indrindra amin'ny Masoandro, dia 525.106km (3.5095941 AU), ary ny periheliany, izany hoe ny toeran'ny soridalany lavitra indrindra amin'ny Masoandro, dia 412.106km (2.7605305 AU). Ny halavam-potoana hidodikodonany manodidin'ny masoandro dia 2027.5318551 andro (5.55107968542 taona). Ny anômalia elanelany dia 48.01929.. Ny fironany indray dia 5.95071 degre.
Henôteisma
Ny fivavahan' ny Arabo talohan' ny silamo
I Ralph Stehly dia nanoratra fa azo lazaina ho henôteisma ny fivavahan' ny Arabo talohan' ny fivavahana silamo satria nino ny fisian' ny andriamanitra maro ny Arabo nefa ny foko tsirairay dia nisafidy andriamanitra iray amin' ireo andriamanitra ireo hivavahany.
Ny hindoisma
Nampiasain' i Max Müller ny teny hoe henôteisma mba hanoritsoritany ny teôlôjia n' ny fivavahana miorina amin' ny Veda. Nanamarika i Müller fa ny hira fiderana ao amin' ny Rigveda, izay soratra tranainy indrindra ao amin' ny hindoisma, dia miresaka ny amin' ny andriamanitra maro, nefa ampifandimbiasiny deraina ho andriamanitra fara tampony izy ireo ka ambarany fa ny maha andriamanitra dia tokana (ekam) sady ireo andriamanitra ireo dia tsy inona fa fiseho maron' ilay Andriamanitra tokana.
Amin' i Jeaneana Fowler kosa dia tsy azon' ny saina tsapaina kokoa noho ny an' ny mônôteisma ny fiheverana ny hevitry ny hoe andriamanitra na "ilay Iray" tamin' ny vanim-potoana vedika, izay no "ny Zava-misy marina" momba sy ao ambadiky ny tontolo tsapa. Ireo hira fiderana vao amin' ny Veda dia milaza azy ho "ny foto-javatra faratampony, tsy hay lazaina sady tsy manam-petra", ka ny fiheverana vedika ny atao hoe andriamanitra dia panenteisma fa tsy henôteisma. Tamin' ny faran' ny vanim-potoana vedika, tamin' ny fanombohan' ny vanim-potoan' ny Upanishad (manodidina ny taona 800 tal. J.K.) dia nisy fikarohana ara-tsaina teôzôfika nitranga ka namelatra fiheverana izay notondroin' ny manam-pahaizana amin' ny anarana samihafa: doalisma na mônisma, ary koa endrika izay tsy teisma na panteisma.
Misy ny fisalasalana ny amin' ny tsy mampitombina loatra ny fiheverana ny amin' Andriamanitra, raha heverina ny fanampin' ireo hira fiderana henôteista izay hita ao, dia misy koa ao amin' ny ampahany tranainy kokoa ao amin' ny Rigveda, toy ny Nasadiya Sukta. Ny hindoisma dia miantso an' izany hoe Brahman, izay sady ambony no ivelan' izao rehetra izao (mihoa-draha) nefa ao anatiny ihany koa. Misy sekolim-pandinihana maro izay manazava fa ny Brahman dia manan-tsitrapo manokana (persôna), na tsy manana an' izany (tsy persôna) na hafa koa. I Ishwar Chandra Sharma dia manoritsoritra azy ho sahala amin' ny fisiana faratampony, ivelan' ny fifanoheran-droan' ny fisiana sy ny tsy fisiana, ny mazava sy ny maizina, ny fotoana sy ny erana ary ny anton-javatra.
Ny Olomasin' ny Andro Farany
I Eugene England, mpampianatra ao amin' ny Brigham Young University, dia nilaza fa ireo filohan' ny Olomasin' ny Andro Farany, i Brigham Young sy i Joseph Fielding Smith, ary koa BH Roberts, manam-pahaizana manokana momba ny Olomasin' ny Andro Farany, dia mampiasa ny fivoasan' ny Olomasin' ny Andro Farany ny voasoratra ao amin' ny Epistily faharoa ho an' ny Kôrintiana (2Kôr. 8.5-6) ho "fanazavana fohy ny amin' ny fahafahana ho sady Kristiana pôliteista (henôteista ara-teknika) no mônôteista". Ny mpampianatra Roger R. Keller ao amin' ny Brigham Young University dia nitsipaka ny filazana ny Fiangonan' i Jesoa Kristy ho an' ny Olomasin' ny Andro Farany ho pôliteista, araka ny amintinan' ny mpanao tsikera izany hoe: "Ny Môrmôna dia mônôteista tanteraka satria izy ireo tsy mifandraharaha afa-tsy amin' ny andriamanitra iray amin' ireo andriamanitra maro izay misy".
Ao amin' ny bokin' izy ireo, dia ny Mormon America: The Power and the Promise, i Richard sy i Joan Ostling dia nanoratra fa tsy mahatsiaro sahirana amin' ny filazany ny tenany ho henôteista ny mpivavaka môrmôna sasany.