cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Najwa Shihab
Karèr
Molana arintis karèr nèng RCTI, bhâkto taon 2001, Najwa mèle aghâbung bi' Metro TV polana lebbi asto kaangghuy minat èpon mongghu ḍâ' jurnalisme. Dâri dhâddhi reporter neng Metro TV, jèya pas èyangka' dhâddhi anchor dâlem sâjumla program berta prime time akadhi Metro Hari Ini bân Suara Anda, sabelunna andi' program gelar wicara ḍibi' sè enyamaè Mata Najwa è taon 2010.
Bhâkto bulân Agustus 2017, neng episode "Catatan Tanpa Titik", jèya resmi ambu dâri Metro TV. È tangghâl 10 Januari 2018, Najwa Shihab kalabân Mata Najwa tampèl polè nèng Trans7.
Bhâkto taon 2018, Najwa Shihab paddhek Narasi, parosahaan berta bân media omni-channel sè aghâbay bân angola sasanapan macem konten.
Pendidikan
Najwa iyâ arèya alumni Fakultas Hukum Universitas Inḍonèsia angkadhân taon 1996. Sâmasa SMA, jèya è pele noro' program American Frield Service, se neng Inḍonèsia èlaksanaaghi bi' Yayasan Bina Antarbudaya, sâlama sèttong taon neng Amerika Serikat.
Duta Baca Indonesia bân Duta Pustaka Bergerak
Najwa Shihab etojjuk dhâddhi Duta Bâca Inḍonèsia (2016-2020) bi' Perpustakaan Nasional Republik Inḍonèsia, kalabân tugas otama anyebarraghi mènat bâca ka pânjhuru naghârâ. Salaèn Duta Bâca Inḍonèsia, Najwa kèya dhâddhi Duta Pustaka Bergerak. Jaringan literasi sè ngadedikasiaghi kaghâbây majhâghâ perputakaan bergerak, dâri sèttong wèlaya ka wèlaya laènna, kalabán sarana prasarana saderhana. Dâlem program kasèbbut, bâdâ pèhak-pèhak sè anyebarraghi buku ngangghuy dokar, pedati, parao, vespa, bân salaenna.
Prestasi bân Pângakowan
Bhâkto taon 2005, jèya maolle penghargaan dâri PWI Pusat bân PWI Jaya ghâbây lalaporanna dâri Aceh, bhâkto bâdâ tsunami e ḍèssa, Dèsember 2004. Lèpotan bân laporanna enilai madeteng masyarakat makle empati bân pârḍuli kalabân bâdâna tragedi kâmanossaan jârèya.
Bhâkto taon se pade, bâreng sabennyaen wartawan dâri mandimman nâgere, Najwa epele dhâddhi peserta Senior Journalist Seminar e sâjumla kotta neng AS, bân dhâddhi seacaca bhâkto Konvensi Asian American Journalist Association.
Sala settong acara se ekèbhe Najwa Shihab bân pagghun ekengae reng-oreng, arèya debbhât kandidat Gubernur DKI Jakarta. Ḍebat se macampo pasangan Fauzi Bowo-Priyanto bân Adang Daradjatun Dani Anwar rowa eselenggaraaghi bi' KPUD DKI Jakarta, esiaraghi langsong bi' Metro TV bân Jak TV.
Mojoagung, Jombang
Mojoagung iyâ arèya sèttong kacamatan è Kabupaten Jombang, Jâbhâ Tèmor, Indonesia. Mojoagung dhâddhi pintu gerbang bun tèmor Kota Jombang, bân sangât strategis polana èlèbâdhi langsong jhâlân otama Surabaya - Yogyakarta. Industri kerajinan kuningan jughân berkembang è wilayah kecamatan nèka.
Mojoagung jughân dhâddhi kota kecamatan palèng rajâ bân palèng rammi è sakbbhina wilayah Jombang. Industri bân ḍâghâng molaèn berkembang è wilayah nèka, dhâddhi wilayah sè sangât penting ka Kabupaten Jombang.
È kacamatan nèka bâḍâ kèya sèttong kelenteng iyâ arèya Boo Hway Bio (茂淮廟) sè èparkiraaghi èbangun taon 1930.
Kabinet Hatta II
Kabinet Hatta Kapèng Duwè' otabâ Kabinet Hatta II iyâ arèya kabinet kasanga' sè èbentuk è Inḍonèsia. Kabinet rèya èbentuk samarèna para pemimpin Indonesia, sè ètangkep bi' pasukan Blândhâ samarèna Agresi Militer Blândhâ II pas abâli ka ibu kota Yogyakarta. Kabinet rèya atugas ḍâri tangghâl 4 Agustus-14 Ḍèsembèr 1949.
Sombhèr
Bhângsa:Pamarènta'an
Tiongkok
Republik Rakyat Tiongkok (bhâsa Tiongkok: 中華人民共和國) iyâ arèya sala sèttong naghârâ kapolowan è Asia Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Beijing. Loas bilajâhna iyâ arèya 9,596,960 km². Pendudukna iyâ arèya 1,411,778,724 (2021) bân kapadatan pendudukna 145 orèng per km².
Kae'an loar
Bhângsa:Naghârâ Bhângsa:Tiongkok
Sappar
Shofar ( IPA: [ˈʃoʊfər] (AS) otabâ [ˈʃəʊfə(r)] (UK); bhâsa Ibrani: שופר‎; jughân èèjhâ Syofar) iyâ arèya serunai otabâ alat musik tèop kaghâbây ḍâri tandu' sè èguna'aghi mènangka alat musik ka'angghuy tojjuen ritual kaagâmaan Yahudi. Sappar akaitan sanget kalabân kaduwâ' arèh rajhâ Yahudi, iyâ arèya Rosh Hashanah bân Yom Kippur. Shofar panèka asalla ning Israel ka'angghuy olokân Yahudi. Shofar kèngèng ètemmoè ḍâlem brempan okoran.
Dâlem Injil bân kesusasteraan rabbinik
Shofar segghut èsebbhut ḍâlem Alkitab Ibrani, ḍâri Exodus ka Kètab Zakharia, bân salanjâng Talmud bân pas kesusasteraan rabbinik. Sowara Shofar èsebbhut "ta'karè rammih", kèdingna ḍâri ḍâlem ondem tâbbel ning  moncè' ghunong Sinai sè aghâbâ kabbhi bani Israèl ngetter ḍâlem kagum (Kalowaran 19, 20).
Shofar ètopè ning bhâkto Bulân Anyar bân jâmuan formal (Bilangan 10:10; Mazmur 81:4), bân jughân ka'angghuy dèklarasi taon paleppasan, Yobel (Jubilee) (Imamat 25:9). arèh ḍâ'aḍâân ḍâri bulân ka-7 (Tishri) èistila'aghi "sebuah parèngatân patopèan" (Imamat 23:24), otabâ "sebuah arèh patopèan" Shofar (Bilangan 29:1); pangangghuyân modern ḍâri parabutân panèka otamana ḍâlem hubungan kalabân arèh-arèh kasebbhut. Ning bhâkto sè tapongkor, Shofar jughân èlèbâttaghi ḍâlem istiadat kaaghâmaan laèn, kadhi parade (2 Samuel 5:15; 1 Tawarikh 15:28), otabâ ḍâlem orkèstra mènangka kancah ka pojjiân (Mazmur 98:6; bânḍingaghi kalabân Mazmur 47:5). Lebbi kerrâppâ èghuna'aghi mènangka sinyal perpang, kadhi trompèt pèrak sè èsebbhut ḍâlem Bilangan 10:9 (Tègghu Yosua 6:4; Hakim–hakim 3:27; 7:16, 20; 1 Samuel 8:3).
Shofar ḍâlem Kuil Yerusalem omomma afiliasi kalabân trompèt; bân duwâ' alat ka'rowa ampon èghuna'aghi taberengan ning brempan bhâkto. Ning arèh taon anyar (Rosh Hashanah) prinsip istiaḍât ampon èlakoni kalabân Shofar, kakdimmah alat ka'rowa èsabâ' ning tengnga kalabân trompèt ning kaduwâ' sisina; Shofar panèka kaghâbây ḍâri tandhuk embi' ghessèt bân abhângon loros, èghenna'è kalabân emmas ning pemipit. Ka arèh-laju istiaḍât prinsip ampon èlakoni kalabân trompèt ning tengnga bân kalabân Shofar ka duwâ' sisina. Ning bhâkto kasebbhut shofarot iyâ arèya tandhuk lantak " sè kebbung ḍâlem bhângon bân èghenna'è kalabân salakah ning pemipit". Ka Yom Kippur ḍâri taon Yobel istiadât panèka ampon èlakoni kalabân Shofar laksana ning Arèh Taon Anyar.
Shofar panèka ampon ètopè ning jhâman Yosua ka'angghuy abhânto arebbu' kotta Yerikho. Nalèkana ampon alènglèngi kotta abèntèng kasebbhut, maka ètopè Shofar saèngghâ tèmbo' ka'rowa ronto bân orèng Israèl ollè maso' bân arepphu' kotta panèka. Shofar panèka omomma èghibe kalowar ka mèdan perrang ka'angghuy pasukan bhâdhih ngaoningi jhâ' perrang bhâkal èmola'na. Orèng sè nopè Shofar bhâkal ngolok kalowarr pasukan ḍâri attas bukit. Saḍâjâ pasukan kèngèng mireng panggilan Shofar ḍâri posisi kabbhi karana monyèna sè khas. Bhângsa:Yahudi Bhângsa:Bhudhâjâ Israèl
Bhâsa Tiongkok
Bhâsa Tiongkok (Bhâsa Tiongkok: 漢語) iyâ arèya bhâsa sè èkacator bi' orèng Han.
Naghârâ
Bhângsa:Bhâsa Tiongkok Bhângsa:Bhâsa
Sorah Yasin
Sorah Yasin (bhâsa Arab: يٰسٓ) èngghi panèka sorah ka-36 dâlâm al-Qur'an. Sorah kakdinto bâḍâ 83 ayat, tor tamasok golongan sorah-sorah Makkiyah. Èasmaè Ya Sin polana sorah kakdinto èade'ih kalabân duwè' abjad Arab Ya Sin. Sebagaimana halnya artè tersembunyi huruf-huruf abjad Alif Lam Mim otabâ Nun sè bâḍâ è awwâlna sorah-sorah Al-Qur'an, sakakdinto jughân artèna Ya Sin sè tamasok dâlâm ayat mutasyabihat.
Sorah kakdinto èkenal sabèb andi' kedudukan dhibi' dâlâm tradisi kaodi'en sabâgiyèn umat Islam. Namong pastèna tradisi kasèbbhut èdebataghi, surah Yasin sègggut èmaos dâlâm bâkto-bâkto tartanto kadhiyâ sèttong orèng perpaan sakaratul maut, malèm Jumat, malèm Nisfu Sya'ban, tahlilan, bân laènna.
Ayat-ayat pènting
Congngok kèya: Ashabulqaryah.
Bâḍâ tèllo bâgiyèn otama dâlâm sorah nèka: keesaan Allah; risalah Nabi Muhammad; tor kayâkinan ka akhèr zaman bân akhèrat. "Agar dia (Muhammad) memberi peringatan kepada orang-orang yang hidup (hatinya) dan agar pasti ketetapan (azab) terhadap orang-orang kafir."[Qur'an Yasin:70] Sorah nèka maèngak ka sabèb dâri tak ayâkini wahyu Muhammad, tor mayâkin orèng kaangghuy tetep sabbhèr bân alabân cellaan, penindasan, bân ènaan sè è tarèma dâri ghâlimpok musyrik bân kafèr. Pandapat nèka èbâgi dâlâm tèllo kènnenngan: paompamaan sejârâ, sèfat kataratoran alam, bân pambahasân tentang kebangkitan bân partangghungjâwâbân manossa.
Marie Thomas
Marie Thomas (17 Februari 1896 – 10 Oktober 1966) iyâ arèya orèng binè’ Inḍonèsia lughâllu sè dhâddhi ḍokter. Dhibi’na lulus ḍâri Sakola Penḍiḍikan Ḍokter Hinḍia (STOVIA otabâ Sakola tot Opleiding Van Indische Artsen) è taon 1922. Dhibi’na pas dhâddhi spesialis biḍang obstetric bân ginekologi bân ḍokter Inḍonèsia lughâllu sè dhâddhi spesialis è biḍang arèya. Dhibi’na kèya maddhâ’ sakola kebiḍanan è Bukittinggi.
Biografi
Marie Thomas lahèr è tangghâl 17 Februari 1896 è Likupang sè bâḍâ è wilayah Minahasa Utara è Sulawesi ḍâjâ. Rèng towa lakè'en nyamana Adriaan Thomas bân rèng towa binè’en nyamana Nicolina Maramis. Rèng towa lakè'en anḍi' lalakon è militer saèngghâ kodhu teros ngallè ḍâ’ka bârâmpa ḍaerah è Inḍonèsia. Namong, arèya kèya rangèra aghi Marie ḍâ’ka ngaollè pangalaman sakola è bârâmpa sakola è Sulawesi dhâlâ Jawa.
Lughâlluna STOVIA tak narèma orèng binè’ dhâddhi mahasiswa, tapèh kebijakan arèya aobâ kabânnya’an karana usaha Aletta Jacobs (ḍokter binè’ lughâllu è Belanḍa). Sajjhâ’ Jacobs èntar ḍâ’ka Hinḍia Belanḍa è taon 1911, dhibi’na maksa masalah arèya ḍâ’ka Gubernur-Jenḍeral A.W.F Idenburg. Pas samarèna orèng binè’ a ḍaftar ḍâ’ka STOVIA, bâḍâ masalah anyar iyâ arèya arowa kabbhi ta’ bisa èpaalakoaghi ḍâri Layanan Kesehatan Sipil ( Burgerlijke geneeskundige dienst) bân karana jârèya arowa kabbhi kodhu nyârra studi thibi’na kabbhi è STOVIA. Kaangghuy ngatasaghi masalah arèya, tarètan binè’ Aletta iyâ arèya Charlotte Jacobs (orèng binè’ lughâllu sè ollè ghâllâr è ḍâlâm biḍang farmakologi è Belanḍa), abhânto maddhâ’ sala sèttong yayasan kaangghuy ngompolaghi dhâna ḍâ’ka morèḍ binè’ sè ajhâr è STOVIA. Yayasan arèya è paddhâ’ è 1 September 1912 kalabân bhântoan Marie van Zeggelen bân Elisabeth van Deventer. Yayasan sè arowa kabbhi khâbây anyama Pakompolan kaangghuy Akhâbây Dhâna Studi kaangghuy Penḍiḍikan Ḍokter Hinḍia Binè’ (SOVIA otabâ Vereeniging tot Vorming van een Studiefonds voor Opleiding van Vrouwelijke Indlandsche Artsen). Maria molaè ajhâr è  STOVIA è bulân September 1912 bân arowa èḍukung ḍâri yayasan SOVIA. Neng bâkto pânḍaftaranna, Maria arèya sala sèttong morèḍ binè’ è antarana rakèra 200 morèḍ lakè’. Karo ḍuwâ’ taon pas molaè narèma morèḍ binè’ kaḍuwâ’ sè anyama Anna Warouw sè paḍâ muasal ḍâri ḍaerah Minahasa.
Marie Thomas mamarè studina è STOVIA è taon 1922 bân arowa èako dhâddhih lulusan binè’ lughâllu STOVIA. Arowa pas molaè praktè’ka è roma sakè’ otama è Batavia anyama Centrale Burgerlijke Ziekeninrichting (CBZ) ( satèya Roma Sakè’ Umum Posat Nasional Dr. Cipto Mangunkusumo). Arowa pas alako è Meḍan, Manaḍo, bân abâli ḍâ’ka Batavia bân alako è Roma Sakè’ Buḍi Kemuliaan sè èpaddhâ’ ḍâri yayasan SOVIA. Marie sempat dhâddhih asisten Nicolaas Boerma, sala sèttong ḍokter Belanḍa sè spesialisasi ḍâlâm biḍang obstetri. Arowa sala sèttong ḍokter lughâllu è Inḍonèsia sè ngangghuy alat pangatoran parèmbi’ân bân intrauterine device.
Kaoḍi’ân Pribaḍi
Neng 16 Maret 1929, Marie amantan kalabân Mohammad Joesoef, sala sèttong ḍokter asal Solok sè paḍâ akuliah è STOVIA. Arowa kabbhi pas ngallè ḍâ’ka Padang è Sumatra Bârâ’. Neng Padang, Marie ngala’ jabatan è Layanan Kesehatan Masyarakat (DVG otabâ  Dienst der Volksgezondheid). Arowa kabbhi abâli ḍâ’ka Batavia samarèna bârâmpa taon è Paḍang. Neng Batavia, Marie terlibat kalabân partai Persatuan Minahasa, sè è ḍâlâmma Sam Ratulangi kèya dhâddhih anggota. Pas Marie bân lakè'na abâli ḍâ’ka Sumatra Bârâ’. Bâkto rèya neng enneg è Fort de Kock (satèya Bukittinggi). Neng taon 1950, arowa maddhâ’ sakola kebidanan è Bukittinggi, sè tamaso’ sakola kebidanan lughâllu è Sumatra Bârâ’ bân sè kaduwâ’ è Inḍonèsia.
Ibnu Arabi
jmpl|Ibnu Arabi Muhammad bin Ali bin Muhammad bin Ahmad bin Abdullah Hatimi at-Ta'i (bhâsa Arab: محمد بن علي بن محمد بن عربي الحاتمي الطائي, translit. Muḥammad bin ʿAlī bin Muḥammad bin ʿArabī al-Ḥātimī aṭ-Ṭāʾī; 1165-1240) otabâ lebbi èkennal mènangka Ibnu Arabi iyâ arèya sorang sufi, tokang siir, bân tokang tolès sè cè’ kalontana ḍâlem perkembangan tasawuf. Ḍâri 850 karjâna sè ètolès, 400 bhul-ombhul bâdâ sampè’ satèya. Futūḥāt al-Makkīyah, sèttong karjâna sè cè’ kalontana, iyâ arèya kompèdium ajhârân Islam ontologi, kosmologi, hagiologi, tafsèr, fikih bân laènna; bân aberri’ pangaro rajâ è dhunnyah Islam.
Biografi
Ibnu Arabi lahèr è Musrsia, Al-Andalus (satèya Spanyol) neng 17 Pasa 560 H (28 Juli 1165 M), otabâ èsombher laèn 17 Pasa 560 H (5 Agustus 1165 M). Nyama kènè’na iyâ arèya Muhammad, tape pas èolok `Abū 'Abdullāh (artèna: Eppa’ ḍâri Abdullāh) saampona andi’ pottra. Ḍâlem brâmpan karyana, Ibn ‘Arabî segghut nyebbhut dhibi’na kalabân nyama: Abû 'Abdullâh Muhammad ibn 'Alî ibn al-'Arabî al-Tâ'î al-Hâtimî, sè ka’dimma tello’ nyama dibudi nojjhu’aghi silsilah  bhâlâna sè kalonta. Hâtim al-Tâ'î èkennal mènangka tokang siir masyhur Arab sabelluna Islam ḍâri suku Ta’I (satèya Yaman).
Bhâlâ
Bhâlâna èbhuna ḍâri suku Berber, Afrika Dâjâ. Hal arèya èbahas ḍâlem tolèsna tentang pamana ḍâri èbhuna, sorang pangèran è Tlemecen (Aljazair), sè ngala’ jhâlân sufi. Dhinèng bhâlâna ramana ḍâri Yaman, bân tamaso’ sala settong katoronan Arab sè palèng towa sè nettep è Andalusia. Loor ḍâri ramana ngallè ka Semenanjung Iberia abhârengan kalabân panaklokân kaom moslèm ḍâ’Andalusia.
Ramana, ‘Ali Ibn Muhammad, iyâ arèya sorang jèndral sè ngabdhi ḍâ’ pangoasa Mursia, Ibnu Mardanīsh. Nalèkana Mursia ghâgghâr ka kakhalifahab Almohad neng taon 1172, Ibnu Mardanīsh sèdhâh ḍâlem pertemporân. Kalabân pamèntana pangoasa Almohad, ramana pas ajhânjhi sacca ḍâ’ khâlifah Abū Ya'qūb Yūsuf. Bâkto rowa Ibnu ʿArabī ghi’omor 7 taon, bân bhâlâna pas ngallè ḍâri Mursia ka Sevilla.
Sombher
Bhângsa:Orèng
Serradhân Pèlèyan/Katantowan
Sèttong serradhân pèlèyan aghâmbhârraghi asèl tolèsan sè palèng bhâghus è Wikipèḍia bân nodhuwaghi stanḍar profèsional panolèsan, presentasi, bân metthèk sombher. Salaènna noro'è kabbhi kabhutowan stanḍar ghâbây serradhân Wikipèḍia, serradhân-serradhân anḍi' karakteristik ènga' è bâbâ rèya:
Hanin Dhiya
Hanin Dhiya Citaningtyas (lahèr 21 Pèbruari 2001) iyâ arèya sorang pânyanyi-pânulis laghu ḍâri Inḍonèsia.
Hanin awwâl karier mènangka runner-up lombâ Rising Star Inḍonèsia sè ètanyangaghi è RCTI taon 2014. Pas dhibi’en makalowar album andi’na, Cerita Hanin Dhiya ètaon 2018 bân ollè apresiasi Multi Platinum Award ḍâri ASIRI. Album sè nomer duwâ’, Jangan Sampai Pasrah èpakalowar ètaon 2021. Dhibi’en duwâ’ kalè masok neng nominasi Anugrah Musik Inḍonèsia bân mennang sala settongga. Hanin aropa’aghi mahasiswi pândidikan Sastra Inḍonèsia è Universitas Pakuan Bogor.
Kabinet Republik Indonesia Serikat
Kabinet Republik Indonesia Serikat otabâ Kabinet RIS iyâ arèya kabinet sè èbentuk hasèl ḍâri pambentukan naghârâ Republik Inḍonèsia Serikat samarèna pangakoan kadaulatan ḍâri kakobâsaan kolonial Blândhâ. Kabinet rèya atugas korang ḍâri sataon sabellum akhèra Inḍonèsia abâli dhâddhi Naghârâ Kesatuan Republik Inḍonesia.
Kabinet rèya atugas Kabinet ini bertugas ḍâri tangghâl 20 Desember 1949 kantos 6 September 1950 è Jakarta. Kabinet rèya marènta è bâkto sè korang lebbi abhârèng bán kabinet Republik Inḍonesia, Kabinet Halim, è Yogyakarta.
Anapon Program Kabinet Republik Inḍonesia Serikat iyâ arèya:
Bâkkèl Prèsiḍèn Inḍonèsia
Bâkkèl Prèsiḍèn aropa'aghi orèng sè palèng anḍi' pangaro bân negghu' kakowadhân rajâ kaḍuwâ' samarèna prèsiḍèn è Naghârâ Kasatowan Rèpublik Inḍonèsia. Bâkkèl Prèsiḍèn aropa'aghi ghâris ḍâ'-kaḍâ' ḍâlem pawarisan kakowasaan Prèsiḍèn. Bhângonan Bâkkèl Prèsiḍèn ètattapaghi bhâkto 1945 nalèka dasar kalabân ḍâsar Unḍang-Unḍang Ḍâsar 1945 sè èrumusaghi sabelluna bi' Bhâḍân Parsèapan Osaha Kamardhikaan Inḍonèsia (BPUPKI). Bâkkèl Prèsiḍèn kaḍâ' Inḍonèsia iyâ arèya Mohammad Hatta sè ètattapaghi bârèng bi' pângangkadhân Soekarno dhâddhi Prèsiḍèn kaḍâ' Inḍonèsia bhâkto 18 Agustus 1945, saarè samarèna kamardhikaan Inḍonèsia.
Jabatan Bâkkel Prèsiḍèn è Inḍonèsia toman ngalamè kakosongan, ka'dinto sajjhâk taon 1957 sampè' 1967 è bâkto pamarèntaan Soekarno. Samarèna rèya, bhâkto Soekarno èyangka' dhâddhi pejabat Prèsiḍèn, taon 1967 sampè' 1968, tamaso' nalèka kalamon definitif ajabat dhâddhi Prèsiḍèn (1973), jabatan rèya kosong kèya. Jabatan Bâkkèl Prèsiḍèn sè anyar aessè polè bhâkto Hamengkubuwana IX abhârèngè Soeharto è 24 Marèt 1973.
Daftar
Sajjhâk tangghâl 18 Agustus 1945 sampè' satèya, bâḍâ 13 orèng sè marè ajabat dhâddhi Bâkkèl Prèsiḍèn Rèpublik Inḍonèsia. Petahana jabatan kasèbbhut iyâ arèya Ma'ruf Amin.
Pamèlèyan
Mètorot obâ'ân katello' UUD 1945 Pasal 6A, Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn èpèlè ḍâlèm sèttong pasangan kalamon langsong bi' rakyat lèbet Pamèlèyan Omom Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn (Pilprès). Sabelluna, Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn èpèlè bi' Majèlis Permusyawaratan Rakyat.
Calon Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn èyusulaghi bi' partai politik otabâ gabungan partai politik pasèrta pèmilu sabelunna. Pilprès dâ'-kaḍâ'na è Inḍonèsia èmolang bhâkto taon 2004.
Mon ḍâlem Pilprès maollè sowara >50% jumla sowara ḍâlem pèmilu kalabân sakonni'na 20% è bhân-sabbhân provinsi sè la nyèbar dâ' lèbbi ḍâri saparo jumla provinsi Inḍonèsia, kantos ènyataaghi dhâddhi Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn sè èpèlè. Mon tadek pasanganna calon Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn sè èpèlè, kantos pasangan sè andi' sowara palèng bânnya' dâ'-kaḍâ' bân kaḍuwâ' ḍâlem Pilprès noro' Pilprès potâran kaḍuwâ'. Pasangan sè ollè sowara palèng bânnya' ḍâlem potâran kaḍuwâ' ènyataaghi dhâddhi Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn.
Pamèlèyan Bâkkèl Prèsiḍèn sè lobong
Ḍâlem hal dhâddhiyân kakosongan Bâkkèl Prèsiḍèn, Prèsiḍèn ngajuaghi 2 calon Waprès ḍâ’MPR. Palèng abit ḍâlem bhâkto 60 arè MPR anyalanggara’aghi sidang MPR ghâbây mèlè Waprès.
Pamèlèyan Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn sè lobong
Dâlem hal Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn kaḍuwâ'na pagghun bâḍâ aral kalamon abhâreng, kantos partai politik (otabâ gabungan partai politik) sè pasangan calon Prèsiḍèn/Bâkkèl Prèsiḍènna andi' sowara palèng bânnya' ḍâ'-kaḍá' bân kaḍuwâ' ḍâlem Pilprès sabelluna, angusulaghi pasangan calon Prèsiḍèn/ Bâkkèl Prèsiḍèn ḍâ' MPR.
Palèng abit ḍâlem bhâkto 30 arè, MPR anyèlènggara'aghi sidang MPR ghâbây mèlè Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn.
Pelantikan
Sasowai kalabân Pasal 9 UUD 1945, Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn sè èpèlè anyompa mètorot aghâma otabâ ajhânjhi sè ghu-ongghu è aḍâ'na Majèlis Permusyawaratan Rakyat otabâ Dèwan Parbâkkèlan Rakyat. Mon MPR bân DPR tak bisa angada'aghi sidang, kantos Prèsiḍèn bân Bâkkèl Prèsiḍèn sè èpèlè anyompa mètorot agâma otabâ ajhânjhi sè ghu-ongghu è aḍâ'na pimpinan MPR kalabân èsaksèaghi bi' pimpinan Mahkamah Agung.
Sombhèr
Bhângsa:Pamarènta'an
Singo Ulung
jmpl|Singo ulung mènangka tatèngghun Singo Ulung (Carakan: ꦱꦶꦔꦺꦴꦲꦸꦭꦸꦁ) otabâ Rontèg Singo Ulung (Carakan: ꦫꦺꦴꦤꦠꦺꦒ꧀ꦱꦶꦔꦺꦴꦲꦸꦭꦸꦁ) iyâ arèya sala sèttong bujud kabhângkèdhân ḍâri Dhisa Bhlimbhing, Kecamadhân Klabhâng, Kabhupatèn Bândâbâsa. È jhâman lambâ'na, tatèngghun singo ulung arèya èkalako ghâbây nola' bala'. È taon 2015, singo ulung arèya ètepteppaghi mènangka Sangkolan Bhudhâjâ Bannè Bhârâng Nasional (Warisan Budaya Tak Benda Nasional)) bi' Kamenterian Pamolangan bân Kabhudhâjâ'ân Republik Inḍonesia.
Sajhârâ
Singo Ulung arèya sabhenḍerrâ sorang parjâji sè sokkla ḍâri Blambangan (Banyuwangi) sè ghiyâr alalana. Sèttong bâkto è pajhâlânna ḍâ' bârâ', ta' ètengnget lèbât è alas sè ètombuwi bhungkana bhlimbhing. Kaḍatenganna Singo Ulung ka alas rajâ ghella' aghâbây sèttong orèng sè ella oḍi' è kennengngan ghellâ', iyâ arèya Jasiman arassa ghânjhil. Ella lomra è jhâman lambâ' mon bâḍâ orèng sè èpandheng mènangka orèng ajhi èyaddhu kasaktèyanna, carana èberri' tantangan. Arèya anḍi' pangara apa orèng ghellâ' mampo ajâgâ abâ'na dhibi'. Mon orèng sè ètantang arowa ta' ngennèng ajâgâ bân abhillâ abâ'na dhibi', tantona ta' bisa ajâgâ bân abhillâ ra'yaddhâ. Apa polè, orèng ghellâ' bhâkal èyormatè mon akabâsa bân anḍi' jhumenneng. Ngabâs kaḍâtengnganna Singo Ulung, Jasiman arassa terro ajhâjhâlâ ka'ajhiyanna Singo Ulung. Jasiman anḍi' sanjhâta otabâ ghâghâman iyâ arèya tongket sasekkenna, mangkana dhibi'na arassa sanat alabân Singo Ulung sè aghâghâman kerrès. Ngala' terkas, kaḍuwâ jiyâ pas atarong. Kaḍuwâ manḍikar arowa acarok salang serrang, jhung ḍâ'-aḍâ'ân maghâgghârrâ labânna. Tapè amarghâ ḍuwâ' manḍikar ghellâ' paḍâ saktèna, saellana akèkèt ajhâm-ejjhâm abiḍdhâ, taḍâ' sè kala bân taḍâ' sè mennang. Lalakon tarongnga cora' satèmbhâng, ḍuwa' manḍikar arowa pas ambu. Samarèna ambu, Singo Ulung bi' Jasiman salang pandheng, pas paḍâ mèsem. Kaḍuwâna terkas saroju' ka'angghuy akanca bhâi. Singo Ulung ètarèma neng-enneng è alas rajâna Jasiman. Pas marè jârèya toju' è bâbâna sèttong bhungka. Singo Ulung lajhu atanya ka Jasiman bhungka apa sè ngaopè, Jasiman ajâwâb jhâ' nyamana kan bhlimbing. Sajjhèk bâkto rowa alas ghellâ' èberri' nyama Dhisa Bhlimbhing.
Sosonan tabbhuwân
Bâḍâ tello' sosonan tabbhuwân è ghun-tèngghun Singo Ulung, iyâ arèya :
Pakakas tabbhuwân sè èyangghuy antarana ghenḍhâng, kèccrèk, egghung, ḍhemmong, kennong tello', saron, saronèn, bân jiḍur. Kennong tello' arèya sè dhâddhi tatengnger è tabbhuwân Singo Ulung.
Ongroddhâ tatèngghun Singo Ulung
Jhâlânna Singo Ulung arèya bâḍâ 6, iyâ arèya:
Tabbhuwân pamokka'
Sabelluna tatèngghun arèya èmolaè, lomra èbukka' bi' tabbhuwân sè ètabbhu. Samarèna rowa kalowar kyaè, ojhung, topèng kona, tanḍâ' binè', bân singo ulung sè alebbhu ka pangghung otabâ lapangan. Kyaè nyambi dhupa sè èyobbhâr bân bherras konèng, ojhung nyambi bâḍḍhâna sasoghuk sè èssèna nasè' potè, biddhâng celleng, roko', bân kembhâng tellon (kembhâng ghâḍhing, mawar, malathè), para panjhâk singo ulung ngèbâ klambhi singo ulung, tanḍâ' binè ella atanḍâ'â, bân topèng kona sè nonton du'a'. Ma'nana ma'lè lalakon arèya èberri' kasaleddhân dhunnya akhèrat bân bujud rassa sokkor ḍâ' ka Ghustè Pangèran.
San ella marè adu'a', kyaè nabur bherras konèng bân ètoro'è bi' topèng kona, tanḍâ' binè', panjhâk singo ulung, bân kyaè dhibi' ka buḍi. Dhinèng panjhâk ojhung pagghun neng-enneng, ella asiyap ka bhâbhâk saterrossa.
Ojhung
Bhâbhâk sè nomer ḍuwâ' iyâ arèya tanḍâ' ojhung sè aghâmbhârraghi para santrèna Kè Jasiman sè atanḍâ' nodhuwaghi kapènterranna bân kakowadhânna ngola bhâdhân, mènangka para jhuru jâgâ kasalameddhân dhisana. Tabbhuwân sè ètabbhu iyâ arèya kennong tello'.
Tanḍâ' binè'
Tanḍâ' binè arèya aghâmbhârraghi pottrè kasorang sè aropa'aghi binèna Ju' Sèng otabâ Mba Singo sè akèrèm kakanan ka sabâ kennengngenna Ju' Sèng sè èkalako. Tapè è rontèk singo ulung arèya ghunghunga lebbi ḍâri sèttong sopaja lebbi bhâghus èyabâs mènangka tatèngghun. Tabbhuwân sè èkamaèn iyâ arèya ghenḍhing Jula-juli bân Kreasi Baru.
Singo ulung
Bhâbhâk arèya aghâmbhârraghi kasaktèyanna Singo Ulung otabâ Ju' Sèng sè tèngghi saèngghâ ngennèng akanca bi' kèbân, sala sètongnga iyâ arèya sènga (singo). Ju' Sèng kèya bisa aobâ dhâddhi sènga. Paḍâ bi' ojhung, tabbhuwân sè èkamaèn iyâ arèya kennong tello'.
Panotop
È bhâbhâk sè bun buḍi arèya kabbhi panjhâk bân pananḍâ' akompol polè bân ètotop bi' ahormat ka para pamèyarsa. Tabbhuwân sè ètabbhu iyâ arèya kennong tello'.
Mènangka rokat dhisa
Singo Ulung salaènna dhâddhi tatèngghun sè ètangghâ', molana ka'angghuy rokat dhisa bhâi. Biyasana èkalakon sanèyap tengnga bulân Rebbâ ra-kèra tangghâl 13-15. Singo ulung srèya kodhu èlakonè sabbhân taonna ma'lè dhisana èjhâuwaghi dhuli larapatè. Sasoghuk ghellâ' èsabâ' è nanggher, iyâ arèya kennengnganna panyabâ'ânna sasoghuk. Sabelluna èsabâ', rèng-orèngnga adu'a' ka'angghuy buju' sè oḍi' lambâ'na.
Salamettan dhisa arèya èmolaè ra-kèra pokol 14.00 abân klabân nyambhelli èbin (sapè) bân mapolong asèl bhumèna maghârsarè dhisa sè ḍâgghi' bhâkal èyola. Kan-kakanan sè èyola arèya èmassa' bi' bu'-embu' sè ella ta' hèd amarghâ ella ta' kalowar ḍârâ polè otabâ ella èyangghèp soccè. Sasoghuk sè èmassa' pas dhâddhi nasè' tompeng, biddhâng gulâ, jhinḍhul, lèmbur, nasè' ghenḍhik (lèma bârna), asèl bhumè (pala pendhem).
Pas è tangghâl 15 bulân Rebbâ èpabâḍâ salamettan è nanggher klabân maca du'a' abhâsa Arab. Pas marè jiyâ pananḍâ' abhâris mènorot ongrot sè ella ètantowaghi. Ongroddhâ iyâ arèya kyaè sè maca du'a', panjhâk ojhung sè negghu' manjhâlin bân sasoghuk, pananḍâ' topèng kona, sè atanḍâ' binè', singo ulung, bân ètoro'è bi' bârghâ dhisa. Kabbhi orèng rowa ajhâlân soko ka astana Ju' Sèng ka'angghuy adu'a' areng-bhâreng.
Samarèna nyabis ka astana Ju' Sèng, lajhu asalamettan è tanèyanna kapala dhisa sè èmolanè bi' du'a' abhâsa Arab. Marèna adu'a', ojhung èkamaèn salang peccot ngangghuy manjhâlin ghellâ'. Arèya aghâmbhârraghi parjhuriddhâ Kè Jasiman sè alatè bân ngaddhu kakowatan. Ojhung marè, pas èterrossaghi bi' topèng kona sè mèsa parjhurit ojhung. Topèng kona pas kalowar, èghântè'è tanḍâ' binè'. Sè palèng buḍi iyâ arèya singo ulung, sè pas ngaddhu kakowatan èpèsa bi' topèng kona. Singo ulung sè angghâl ḍi-buḍi rèya artèna ella marè salamettanna. Lajhu èntar ka nanggher ka'angghuy adu'a' bân nyabâ sasoghuk. Bâḍâ sè èdhina è nanggher, tapè bâḍâ kèya sè èghibâ molè.
Sombher
Bhângsa:Kabhângkèdhân Bhângsa:Bândâbâsâ Bhângsa:Tatèngghun
Bandar Udara Internasional Soekarno-Hatta
jmpl|Bandara Soekarno-Hatta
Bandar Udara Internasional Soekarno-Hatta (bhâsa Inggris: Soekarno-Hatta International Airport) (IATA: CGK, ICAO: WIII) èsingkat SHIA otabâ Soetta, sabelluna sâcara hokom èsebbut Bandar Udara Cengkareng Jakarta (bhâsa Inggris: Jakarta Cengkareng Airport) (kalabân IATA hudâ "CGK"), iyâ arèya bandara udara otama sè aladhin panerbangan ka’angghuy wilayah Jabodetabek bân sâkitarra. Bandar udara panèka èberri' nyama sami kalabân nyama tokoh proklamator kamardhikaan Indonèsia, Soekarno bân Mohammad Hatta, presiḍèn bân bâkkèlla sè ḍâ-adhâ’. Bandara panèka bâḍâ è Benda, Kotta Tangerang bân Kosambi, Kabhupatèn Tangerang, sakitar 20 km bârâ' lao' Jakarta Pusat. Mangkèn bandara rèya polong kalabân Bandar Udara Internasional Halim Perdanakusuma, kabbhi aladhin lebbi dâri 80 juta orèng é taon 2019.
Sajhârâ
Antara 1928-1974, Bandar Udara Kemayoran sè ètodhu ka’angkuy penerbangan domestik è angghep sâmma'ghâllu kalabân basis militer Indonèsia, Bandar Udara Halim Perdanakusuma. Pânerbangan sipil è area kasâbhut dhâddi copè’, samentara lalulintas udara sajhânghâncang, sè kalabân panika angancem lalulintas internasional.
Èawwâl 1970-an, kalabân bhântoan USAID, bâllu' lokasi potensial è analisis ka’angkuy bandar udara internasional anyar, iyâ arèya Kemayoran, Malaka, Babakan, Jonggol, Halim, Curug, Tangeranglao', bânTangerang Utara. Ahérra, TangerangDâjâ è pèlè bân é tandâi kèya Jonggol ollè è ghunaka’aghi mènang ka bandara alternatif.
Tarminal
Bâdâtâllo' bangunan terminal otama; Terminal 1, Terminal 2 dan Terminal 3. Bandara panika jugân andi' terminal kargo khosos kaangkuy kargo domestik bân internasional.
Terminal 1 bân Terminal 2 samangkén târpaen dâlâm renovasi. Palakoan renovasi étargetak imaré é tahon 2021. Proyek revitalisasi é arâpaki bisa alipat gandakan jumla penumpang kedua terminal sampé' 36 juta dâlâm sataon. Terminal 1 alayani maskapai penerbangan argâ modâ domestik ,sedangkan Terminal 2 melayani maskapai penerbangan argâ modâ internasional. Terminal 3 bâkal dâddi terminal layanan penuh kaangkuy penerbangan domestik bân internasional. Operator bandara AP II mareh akâbây rencana kaangkuy membangun terminal keempat di Soekarno-Hatta, sé éarapaki bâkal maré é taon 2024.
Panglèma Polim
jmpl|Teuku Panglima Polem Sri Muda Perkasa Muhammad Daud Panglèma Polim otabhâ èkennal kalabân Teuku Panglima Polem Sri Muda Perkasa Muhammad Daud panèka salasèttong Panglèma Kerajaan Aceh sè ajuang alabân Blândhâ è masa Perrang Aceh. Panglèma Polim aropa’aghi potra ḍâri abana sè asmaèpon Panglèma Polem VIII Raja Kuala, katoronan keluarga bhângsawan Aceh. Bhâpa’na sorang patèngghi otabhâ Panglèma è wilayah Sagoe XXII Mukim Aceh Rajhâ. Teuku Panglima Polem Muhammad Daud akabin sarèng potrèna Tuanku Hasyim Banta Muda, tokoh pajhuang Aceh se dadhi kanca perjuangan abana.
Luna Maya
Luna Maya Sugeng (Lahèr 26 Agustus 1983) arowa artis binè’, model, tokang nyanyè bân pangosaha sè abhângsa Inḍonèsia.
Karèr Akting/Modelling
Luna ngawwâlli karèrra dhâddhi model pamèlèan majalah Aneka Yess! 1999, bân ollè juara favorit arèya juara #3 abhereng settong angkatan kalabân Luna Maya bâkto rowa arèya Fanny Fabriana bân Fera Feriska sè sampè’ satèya pakghun aktif è lingkunga entertainment. Saampona rowa, Lua ollè kasempatân dhâddhi model iklan, majalah sampè’ sala sèttongnga kaloar è video klip Cool Colors  kalabân ombhul “Satu Yang Pasti” è taon sè padâ. Terros alanjut ngèssè’è video klip kalompo’ musik Naff è lagu “Yang Tak Pernah Bisa Mencintaimu” è taon 2000, bân Sheila on 7 è lagu “Sahabat Sejati”. Saampona arowa, Luna agabung è lingkungan modeling è “Look Model Indonesia” bân dhâddhi sala settong model sè sukses è jhâmanna. Saampona sukses dhâddhi model, è taon 2004, Luna nyoba’ è lingkungan akting lèbât filem awwâlla dhâddhi perran pendukung anyama Barbara lèbât filem 30 Hari Mencari Cinta sè èsutradaraaghi Upi Avianto bân masok ka ḍâlem filem sè kapèng duwâ’ dhâdhâp horror pertamana ḍâlem perrana dhâddhi Mina lèbât filem Bangsal 13 abhâreng Endhita sè èsutradaraè Ody C. Harahap. Tak abit ḍâri filem sè 2 dâteng polè tabâran amaèn filem, Luna agghâl ka filem Brownies è taon settong sè apèrran dhâddhi Astrid bân èsutradaraè Hanung Bramantyo maskè tak angghâl bânnyak è filem kasebbhut. Tak abit ḍâri filem sè 3 kasebbhut, è taon settong, Luna langsumg masok ka lingkungan sinetron  kalabhân ombhul Kau dan Aku jughân Indra Bruggman, bân Ferry Irawan bân cokop sukses è panayanganna.
Saampona arowa, sampè satèya Luna pakghun aktif berakting è filem lajâr lebâr, jhughân eksis è lingkungan sinetron bân aktif è lingkungan iklan sè anyama bân tokang ngibâ pan-brâmpan acara tipi, dhâddhi sutradara bân dhâddhi produsen è pan-brâmpan vidio klip, filem pèndâ, bân lajâr lebâr, ajhâlânaghi bisnis sè sampè satèya aktif bân akembhâng.
Karèr anyanyi
Bânni karo lingkungan perran bân model sè èrangkep bi’Luna, polanaLuna paḍa nyumbhâng soarana dâlem lagu Tema Euro 2008 kalabân ombhul Play, sareng Dewi Sandra bân Sandra Dewi.
Saampona kolaborasi na rowa, Luna abâli ngalakonè kolaborasi, yakni kalabân Dide, sè aropaaghi katoa band Hijau Daun. Arowa kabbhi anyanyi lagu sè aombhul Suara (Ku Berharap) sè aransemen polè dâlem versi dangdut. Lagu arèya dhâddhi album lagu otama untuk filemma sè aombhul Janda Kembang. Salaènna arowa, Luna paḍâ alako è bidang penyutradaraan  kalabân asutradaraè filem pandek sè aombhul Suci and The City, single vidio klip sè ènyanyiaghi bi’ Dhea Ananda kalabân ombhul Kau Tak Setia--- Luna paḍâ dhâddhi produser untuk album anyarra sarta vidio klip ḍâri Grup Musik Malka.
È bulân April 2010, Luna sè èteptepaghi bi’ Indonesia’s Showbiz Insiders dhâddhi #1 Highest Paid TV Star 2009 bân #3 Highest Paid Actress 2009, untuk pèng settongnga alako sareng mantan kekasih, Ariel ḍâlem iklan Lux versi couple.
È bulân Nopèmber è taon settong, Luna tampil dhâddhi bintang tamu è mini konser Cinta Silver sè ènyanyiaghi bi’ Glenn Fredly, sè lakar khusus mendedikasikan konser kasebbhut untuk Luna bân sutradara Erwin Arnada. È konser kasebbhut, Luna maca puisi cinta.
Karèr hosting bân juri
Karèr hosting Luna è molaè ḍâri ngèssè’è acara è RCTI è taon 2005 yakni Cinema-Cinema, saampona rowa Luna èkaparcajâè untuk ngèssè’è acara variety show sitcom komedi è Trans TV yakni Extravaganza è taon 2006 kalabân Tora Sudiro, Aming bân bânnya’ sè laèn polè. Saampona rowa Luna ollè kasempatân untuk ngibâ acara live dhâ’adhâ’na kalabân Nirina Zubir, Aming bân Ringgo Agus Rahman dâlem acara malam peganugerahan pertama Indonesia Movie Awards è taon 2007. Saampona rowa è taon 2008, Luna ngibâ acara musik pagi “Dahsyat” kalabân Raffi Ahmad bân almarhum Olga Syahputra. Dahsyat lomayan sukses sacara rating  tipi sè malolo ollè rating 1 bâkto penayanganya dhâddhi acara pagi bân perna ollè share rating sè perna nyeddhing angka 85%, sè madhâddi Dahsyat ollè rating palèng tengghi è salanjhânga sajhârâ program pagi è RCTI. Dân polè è ajang prestisius pertelevisian Indonesia yakni Panasonic Gobel Awards,Dahsyat cokop jhâjâ bân malolo unggul kalabân molè ngibâ piala dâlem kategori Program Musik & Variety Show Terfavorit salama 8 taon aghilir ḍâri taon 2010-2017. Dân karna Dahsyat, Luna ollè pangakoan ḍâri masyarakat sè nyènggu’tipi kalabân ollè nominasi è Panasonic Awards 2009, bân Panasonic Gobel Awards 2010 untuk kategori Presenter Musik & Variety Show Terfavorit namong, kala ka kancana dhibi’yakni almarhum Olga Syahputra. Saampona ḍâri program-program sè kasebbhut è attas, termasok Dahsyat sè dhâddhi konco’ karèr hosting Luna kalabân Raffi Ahmad bân almarhum Olga Syahputra rowa sè aghâbây molaè bannya’ tabârân kalakoan hosting ka Luna, bân ka sè tello’. Sampè’satèya Luna pakghun malolo aktif è lingkungan hosting bân pakghun terros ngibâ pan-brâmpan acara tipi.
È nopèmber 2020, Luna è todhu dhâddhi host bân juri  otama ḍâri acara realitas bân kompetisi modeling Indonesia’s Next Top Model sè è tayangngaghi bi’ NET. Sampè’satèya acara rèya ollè tèllo’ mosèm.
Taiwan
Taiwan (bhâsa Tiongkok: 臺灣) iyâ arèya sala sèttong naghârâ kapolowan è Asia Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Taipei. Loas bilajâhna iyâ arèya 36,197 km². Pendudukna iyâ arèya 23,375,314 (2021) bân kapadatan pendudukna 646 orèng per km².
Kae'an loar
Bhângsa:Naghârâ Bhângsa:Taiwan
Ummu Sulaim
Ummu Sulaim iyâ arèya sala sèttong rèng binè’ ḍâ’- aḍâ’ sè masok Islam bân bânnyak manfaatta ka Islam. Dhibi’en tamasok orèng Anshar bân èbhuna sahabat Anas bin Malik sè bânnyak ariwyataghi hadis. Ummu Sulaim èsebbhut mènangka rèng binè’ sè anḍi’ mahar palèng moljâ yakni Islam polana akabin bi’ Abu Thalhah è kabinan sè kaḍuwâ’.
Carèta oḍi’
Asma lengkappa yakni Ummu Sulaim binti Milhan bin Zaid bin Haram bin Jundub Al-Anshariyah. Anapon asma aslina bânnyak pamangghi. Bâḍâ sè ngoca’ Sahlah, Ramilah, Ramishah, Al-Ghumaisha otabâ Malikah. Raka sè kapèng sèttong iy â arèya Malik bin Nadhr, ramana Anas bin Malik.
Sajjhek onèng ka ajhârânna Nabbhi Muhammad, Ummu Sulaim langsung masok dâ' ka aghâma Islam. Samarèna dhâddhi muslimah, dhibi'en ngajhâk potrana, yakni Anas bin Malik masok Islam jhughân sampè' maos syahadat tapè ta' èkesenneng bi' lakèna, Malik bin An-Nadhr. Ta' abi ḍâri ghânèka, Malik èpatè'èn bi' mosona.
Araka polè
Samarèna Malik bin An-Nadhr matè, Ummu Sulaim ajhânjhi ta' araka'a polè. Namong, akhlak bhâghussa Ummu Sulaim adhâddhiyaghi Abu Talhah lèbur ka abâ'ân. Abu Talhah sè ghita' masok Islam terro makabin Ummu Sulaim sampè nyiyapaghi arta sè bânnya'. Ummu Sulaim kasokan dhâddhi binèna asal Abu Talhah èntar ka Kanjeng Nabbhi bân dhâddhi muallaf. Samarèna maos syahadat, Abu Talhah langsung akabin bi' Ummu Sulaim bân ngaghungè potra sè asmana Abu Umair.
Di Bawah Lindungan Ka'bah (novèl)
jmpl|Novèl Di Bawah Lindungan Ka'bah vèrsi taon 1975 Di Bawah Lindungan Ka'bah iyâ arèya novèl bân karjâ sastra klasik Inḍonesia sè èyangghit bi' Haji Abdul Malik Karim Amrullah otabâ sè kalonta klabân nyama Hamka. Novèl arèya èpaterbi' bi' Balai Pustaka è taon 1938.
Novèl arèya nyarèta'aghi carèta antarana Hamid bân Zainab sè paḍâ-paḍâ trèsna, tapè tapèsa amarghâ bhidhâ status sosial saèngghâ Zainab èbâlâi bi' èbhuna ghâbây mènta orèng lakè' laèn ma'lè abhâkalan orèng lakè sè ella èpèlèyaghi. È akhèr carèta Hamid motossaghi èntar ka Mekka pas terros ngalakonè ibâdâ saèngghâna ètemmo matè è aḍâ'na Ka'ba san pas tao jhâ' Zainab matè kèya.
Ngennallaghi nyama
Ajjhi Abdul Malik Karim Amrullah otabâ sè kaoncara klabân nyama Hamka iyâ arèya muslim sè asalla ḍâri Minangkabau sè lahèr bân èpadibâsa è ḍâlem bhâla sè alèm aghâmana. Hamka mèkkèr jhâ' traḍisi sè bâḍâ è maghârsarè è sakobhengnganna mènangka anḍhângan ka'angghuy mamajhu aghâma. Pèkkèran arèya paḍâ bi' eppa'na sè mèkkèr ḍâ'iyâ kèya, Abdul Karim Amrullah. Samarèna ngalakonè parjhâlânan ka Jhâbâ bân ka Mekka sajjhek omor 16 taon ka'angghuy nyarè èlmo, Hamka molaè alako ngajhâr dhâddhi ghuru aghâma è Ḍèli, Somattra Ḍâjâ, terros è Makassar, Sulawesi Lao'. È parjhâlânna rowa, otamana bâjâ bâḍâ è Tèmor Tengnga, Hamka bânnya' maca karjâ ḍâri ahi bân panolès Islam, tamaso' karjâ panolès sè asalla ḍâri Messir, Mustafa Lutif al-Manfaluti kangsè karjâ bhujhângghâ Èrropa sè ella èpertal ka bhâsa Arab. È taon 1935, Hamka abâli ka Meḍan. È Meḍan, Hamka molaè nolès Di Bawah Lindungan Ka'bah bâjâ dhâddhi jhuru beccè' ka'angghuy majalah Islam mèngguwân Pedoman Masyarakat. È ḍissa', Hamka pas ngennallaghi jhâ' nyama lontana iyâ arèya Hamka.
Kapanolèsan bân tèma
Di Bawah Lindungan Ka'bah ètolès klabân bujud kènḍâ' bân robâ bhâsa sè rèngkes. Kritikus sastra Inḍonesia, Bakri Siregar ngangghep jhâ' tolèsanna Hamka sè ènga' rèya dhâddhina amarghâ Hamka noro'è roba panolèsan sè èwajippaghi bi' Balai Pustaka. Dhinèng ahli ḍokumèntasi sastra Inḍonesia, H. B. Jassin, ngoca' jhâ' Hamka anḍi' robâ bhâsa sè "rèngkes tapè anḍi' erro". Kritikus sastra sè laèn, Maman S. Mahayana, Oyon Sofyan, bân Achmad Dian nyambhâd jhâ' tolèsanna Hamka akantha robâ bhâsa ḍâri Messir, Mustafa al-Manfaluti. jmpl|Tanḍhâ tanangnga Hamka Di Bawah Lindungan Ka'bah anḍi' robâ panyarèta'an sè asèpat ḍiḍaktis, sè tojjhuwânna ka'angghuy ngajhâr para pamaca sè aḍhâsarraghi klabân paddhu pandhengnga panolès. Mètorot Jassin, Hamka lebbi nga'âḍâ'i ajhârân bhâb ḍhâsar-ḍhâsar Islam èbhânḍhingngaghi nyarèta'aghi tèma sè moḍèren, akadeng kabânya'ân panolès bâjâ rowa. Bân polè lebbi ngritik pan-brâmpan traḍisi sè ta' sapandheng klabân Islam.
Terbi'na karjâ
H.B. Jassin nolès jhâ' Di Bawah Lindungan Ka'bah ètolès klabân lèbur bân èndhâ. Bakri Siregar ngangghep jhâ' novèl arèya ècarèta'aghi klabân bhâghus bân roba panolèsanna kowat. Kritikus sastra Inḍonesia sè asalla ḍâri Bâlândhâ, A. Teeuw, nyambhâd jhâ' karjâna Hamka rèya talèbât mentingngaghi nilai moral bân carètana asèpat sèntimèntal, A. Teeuw arassa jhâ' novèl arèya bhâkal maghâmpang pamaca Bârâ' ngartè'è kabhudhâjân Inḍonesia è taon 1930-an.
Aḍaptasi
Di Bawah Lindungan Ka'bah ella ḍu kalè èyaḍaptasi dhâddhi filem lajâr lèbar. Sè kapèng sèttong, filem sè rilis è taon 1977 bân Asrul Sani sè dhâddhi sutraḍarana, abhul-ombhul Para Perintis Kemerdekaan bân èbintangè bi' panyanyi ḍangḍut Camelia Malik mènangka Zainab. Aḍaptasi rèya ngangghâllaghi parjuwângan trèsnana ḍuwâ' tokoh klabân latar belakang parjuwângan ngaddhebbhi kakowatanna kolonial Bâlândhâ. Filem arèya suksès mennangngaghi ḍuwâ' Piala Citra ḍâri ennem nominasi è Festival Film Indonesia 1977.
Aḍaptasi sè kapèng ḍuwâ', èpaterbi' è taon 2011 klabân bhul-ombhul Di Bawah Lindungan Ka'bah, sè sutraḍarana Hanny R. Saputra bân èbintangè bi' Herjunot Ali mènangka Hamid bân Laudya Cynthia Bella mènangka Zainab. Aḍaptasi sè rèya afokus ḍâ' ka carèta katrèsnan. Makkè' èkritik polana panyabâ'ân proḍuk bân parampasan kabhibhâsân artistik sè talèbat katèngal, filem arèya èyosollaghi bâkkèla Inḍonesia è Academy Awards sè kapèng-84 ka'angghuy Film Berbahasa Asing Terbaik , tapè ta' maso' nominasi akhèr.
Sombher
Bhângsa:Novèl Inḍonesia Bhângsa:Novèl Balai Pustaka Bhângsa:Hamka
Hong Kong
Hong Kong (bhâsa Kanton: 香港, Hoeng1 Gong2) iyâ arèya sala sèttong naghârâ kapolowan è Asia Tèmor. Loas bilajâhna iyâ arèya 1,106 km². Pendudukna iyâ arèya 7,291,600 (2022) bân kapadatan pendudukna 6,777 orèng per km².
Kae'an loar
Bhângsa:Naghârâ Bhângsa:Hong Kong
Fatmawati
Hj. Fatmawati (5 Fèbruari 1923 – 14 Mèi 1980) iya arèya rajina Presiden kapèng Inḍonèsia Soekarno. Dhibi’en iya arèya sorang tokoh Minangkabau bân dhâddhi Èbhu Naghârâ Inḍonèsia kapèng sèttong ḍâri taon 1945 dhâghâ taon 1967. Fatmawati èbhu Presiden kalèma’, Megawati Soekarnoputri. Dhibi’en kèya èkenal bhâdhi jasana dâlem ajhâi’ Bendira Posakah Sang Mèra Potè sè èkibaraki ka upacara proklamasi Kemerdekaan Inḍonèsia è Jakarta ka tangghâl 17 Agustus 1945.
Kaodièn
Fatmawati lahèr ḍâri kedua orèng towa sè aropaaghi Suku Minangkabau, ḍâri Sumatera Bârâ’, Hasan Din (1905-1974) bân Siti Chadijah, kalabân nyama Fatimah. Orèng towana merupakan toronan Putri Indrapura, sala sorang bhâla rajhâ ḍâri kesultanan Indrapura, Pasèsèr Lao’, Sumatra Bârâ’. Eppa’an iyâ arèya sala sorang pengusaha bân tokoh Muhammadiyah è Bengkulu.
Tangghâl 1 Juni 1943, Fatmawati akabin kalabân Soekarno, se iya arèya presiden pertama inḍonèsia. Ḍâri pernikahan rowa, dhibi’en ngaghungi lèma’ orèng pottra bân pottre, yakni Guntur Soekarnoputra, Megawati Soekarnoputri, Rachmawati Soekarnoputri, Sukmawati Soekarnoputri, bân Guruh Soekarnoputra.
Muhammad Quraish Shihab
Karjâ
Nyama lèngkaphè Muhammad Qurais Shihab biyasa è olok Pak Quraish Shihab. bhâbbhâr 16 Februari 1944 è Rappang, Khebhupathèn Sidenreng Rappang, Sulawesi Selatan dhâri pasangan lake binè Abdurrahman Shihab dan Asma Aburisyi. Quraish pottra se nomèr empa’ dhâri  12 tarètana.
Abdul Somad Batubara
Ustaz H. Abdul Somad Batubara, Lc., D.E.S.A., Ph.D., Datuk Seri olama’ Setia Naghârâ, Kayi Mangku Jagadilaga otabhâ lebbi èkennal kalabân Ustaz Abdul Somad Batubara (bhâsa Arab: عبد الصمد باتو بارا translit. Abdul Ṣamad Bātūbārā, bhâbhâr 18 Mèi 1977) iyâ arèya da’i otabhâ pancarama aghâma Islam bân motivator ḍâri Inḍonèsia sè fokus neng bidhâng èlmo hadits sareng fikih. Dhibi’na jughân aprofèsi dhâddhi dosèn bân toman ngajer neng  Universitas Islam Negeri Sultan Syarif Kasim (UIN Suska) Riau ka taon 2009–2019.
Fatmawati
Kaodièn
Kobhur Fatmawati è TPU Karet Bivak, Jakarta ka tangghâl 14 Mei 1980, dhibi’en adhingghâl dhunnyah è Kuala Lumpur, Malaysia dâlem yuswa 57 taon, polana serrangan jhantong bila dâlem perjhâlânan mol è umroh dâri Mekkah sè pas è makam aki e Karet Bivak, Jakarta.
Katoronan
Fatmawati bân Soekarno anèka ka tangghâl 1 Juni 1943 bân è karuniai 5 orèng ana’, yakni:
Guntur Soekarnoputra (l. 3 November 1944), anèka kalabân Henny Emilia Hendayani ka tangghâl 16 Februari 1970. Kabbhi andi’ 1 orèng pottre.
Megawati Soekarnoputri (l. 23 Januari 1947), presiden ke-5 Republik Indonèsia. Dhibi’en anèka pertama kali kalabân Lettu Surindro Supjarso ka 1 Juni 1958 (w. 22 Januari 1970),    anèka kedua kali kalabân Hassan Gamal A. Hasan ka tangghâl 22 Juni 1972 namong ebhâttal aki saampon 3 bulan, bân anèka terakhir kalinya kalabân Taufiq Kiemas (31 Januari 1942 – 8 Juni 2013) ka tangghâl 14 Maret 1973. Dhibi’en andi’ 3 orèng ana’.
Rachmawati Soekarnoputri (27 September 1950 – 3 Juli 2021), anèka pertama kali kalabân Dr. Tommy Pariatman Marzuki ka 14 Maret 1969 bân acerai ka taon 1973. Dhibi’en anèka kedua kali kalabân Dicky Suprapto (27 September 1947 – 3 April 2006) ka taon 1975 bân acerai. Dhibi’en anèka terakhir kalinya kalabân Benny Sumarno (19 Mei 1949 – 2 April 2018) ka taon 1995. Dhibi’en andi’ 3 orèng ana’.
Sukmawati Soekarnoputri (l. 26 Oktober 1951), anèka pertama kali kalabân Pangeran Sujiwa Kusuma dâri Mangkunegara (18 Agustus 1951 - 13 Agustus 2021) ka 16 September 1974 bân acerai ka taon 1983. Dhibi’en anèka kedua kali kalabân Muhammad Hilmy (1954-29 Oktober 2018). Dhibi’en andi’ 3 orèng ana’.
Kisah ajhâi’ bendira
Sataon saampon akabin, Jeppang ajhânji Kamardhika'an Inḍonèsia. Bendira Mèra Potè olle èkibaraghi bân laghu kemerdekaan inḍonèsia Raya è izini berkumandang. Embu’ Fatmawati pas mèkkèr bahwa parlo bendira Mèra Potè kaangghuy è kibar aki è Pegangsaan 56. “Ka bâkto rowa ta’ seghel kaangghuy ollè kaèn Mèra bân Potè è luar,” tolès Chaerul Basri dâlem artikella “Mèra Potè, embu’ Fatmawati, bân Gheddhung Proklamasi” sè èmuat è Harian Kompas, 16 Agustus 2001. Râng-bharâng bekkas impor, sakabbina bâdâ è tanang jeppang, bân kalamon tor bâdâ è loar, kaangghuy mendapatkannya kodhu kalabân ato’-koto’,” tolèse.
Embu’ Fatmawati menghabiskan bâktona kaangghuy ajhâi’ bendira rowa dâlem kondisi fisiknya cokop ronyè’. Fasal ah, embu’ Fatmawati saat rowa parappa’ ngandung towa bân ella bâktona rèmbi’ pottra sareyanga, Guntur Soekarnoputra. Ta’ jarang dhibi’en menitikkan aèng mata kala ajhâi’ bendira rowa. “Menjelang kelahiran Guntur, bilâ yuswa kandungan ella nyokopi bulâna, bula jhâi’ berangsur-angsur kalabân messin jhâi’ Singer sè è jhalan aki kalabân tananga bhâi, sabâb Dokter alarang bula ngangghuy soko kaangghuy agerak aki messin jhâi’.” Cator embu’ Fatmawati dâlem buku sè è toles sareng Bondan Winarno.
Dâlem bhudhâjâ populer
Dâlem filem Soekarno: Inḍonèsia Mârdhika èperanaghi sareng Tika Bravani.
Penghargaan
Nyama Fatmawati è abadi aki dâlem Bhandhar Odara Fatmawati Soekarno è Kottah Bengkulu bân RSUP Fatmawati è Jakarta Lao’, DKI Jakarta. Nyama tapsiyun MRT Jakarta, è kala’ ḍâri nyama RSUP Fatmawati sèbâdaâ è seddhi’in tapsiyun. Dhangkana è Bengkulu jangkènè è padhâddhi Museum.
Abdul Somad Batubara
Ustadz Abdul Somad èkennal kalabân caramana sè humoris. Kalabân lekkashâ pangangguyhân internèt neng Inḍonèsia dhâddhi salasèttongah faktor èkennalla ka parmukaan. Pandangna ḍâ’ka Islam èangghâp konsèrvatif bân objèktif kalabân caramana sè mencakup topik literal tentang Al-Qur’an bân Sunnah.
Brâmpan Naghârâ, kadhieh Jerman, Belândhâ,  Ènggris, Hong Kong, Tèmor Lèstè bân Singapore ampon nolak Ustadz Abdul Somad kaangghuy maso’ ka Naghârâna. Kalabân  sè samangkèn, panèka Singapore, alasânna Ustaz Abdul Somad segghut nyebarraghi ajârân ekstremisme bân kabhencaran, sè ta’ trèma bi’ masyarakat multi-ètnis dan multi- aghâma neng Singapore. Kalabân nekkannaghi brâmpan caramana Somad sè abhândderraghi aksi bom bunuh diri mènangka gerakan matèh syahid, bân toman ngoca’ jhâ’ neng salib krèsten èkennâghi jin kafèr, jughnân toman nyebbhut non-muslim panèka kafèr. Para pandhukungah Somad arèspon kabijakhân kasebbhut kalabân spamming ka akun sosial mèdia ḍâ’ka para pejabat Singapura, bân ngancem bhâkal menggeruduk ka dubes Singapura, tor ngusir dubes Singapura kaangghuy Inḍonèsia. tangghâl 20 Mèi 2022, para pandhukungah Ustaz Abdul Somad ampon akompol neng a ḍâ’na gedung kadubes Singapure kapaksa obus, salastarèna mobil sound sè bhâkal èangghuyâ orasi rosak karana ojhân rajhâ.