cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cut Nyak Meutia
Tjoet Meutia akabin kalabân kancana Teuku Tjik Tunong sè anyama Pang Nanggroe. Semarèna bâsiatta lakèna, Cut Meutia akhèrra noro' kalabân pasukan è bâbâna pimpinan Teuku Muda Gantoe. È bâkto perrang bi' Korps Marechausée è Paya Cicem, Tjoet Meutia bân kanca binè’na buru ḍâ' ka ombhât. Pang Nagroe thibik teros alabân, namung ḍibuḍina matè è tangghâl 26 Sèptember 1910.
Tjoet Meutia pasnan jhâghâ bân terros alabân abhâreng kancana sè ghita' matè. Tjoet Meutia alabân bân arampas kennengan kolonial kalabân aghuli èntar ka Gayo alèbâti ombhât belantara. Namung 24 Oktober 1910, Tjoet Meutia kalabân kancana atemmo bi' Marechausée è Alue Kurieng. Neng è perrang arèya Tjoet Njak Meutia sèdhâ.
È tangghâl 19 Ḍèsember 2016, kalabân ngabdhina ka naghârâ, Pamarènta Republik Inḍonesia, ngrabâdhi è ḍâlâm pèssè dhellubâng ropèya anyar Republik Inḍonesia, Rp1.000.
Sombher
Bhângsa:Pahlawan Nasional Inḍonèsia
Tunisia
jmpl|150px|Bendirâ Tunisia jmpl| thumb|Lambhâng Tunisia Tunisia (bhâsa Arab: الجمهورية التونسية) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Ḍâjâ. Embu' koṭṭana iyâ arèya Tunis.
Bhângsa:Naghârâ
Kabista krèkèl
Panyalambherrân
Kabista krèkèl tombu kèya è Kamboja, Laos, Thailand, Vietnam. È Inḍonesia, kasbita krèkèl tombu è Jhâbâ bân Madhurâ.
Pamanpa'atan
È jhâman lambâ'na, buwâna kabista krèkèl èkakan. Tapè satèya la èghâbây tamennan bonsai.
Sombher
Bhângsa:Rutaceae Bhângsa:Totombuwân
Akor
Kaghuna'an
Bhungka bân bighina akor kennèng èkakan. Bâgiyân ḍâlemma bhungka kennèng èyola akantha teppong saghu.
Sombher
Bhângsa:Totombuwân Bhângsa:Cycadaceae
Oki Setiana Dewi
Dr. Hj. Oki Setiana Dewi, S.Hum., M.Pd. (lahèr 13 Jânuwari 1989) iyâ arèya tokang nolès, tokang dakwah, bân artis Inḍonèsia.
Kalakowan
Oki Setiana Dewi molaè alako dhâddhi artis è bâkto maèn film Ketika Cinta Bertasbih. Samarèna ghenika, Oki dhâddhi ustazah è Islam itu Indah, Trans TV sajjhek 2014. Oki lulus S3 è kampus UIN Syarif Hidayatullah. Mangkèn Oki dhâddhi Kapala Yayasan Maskanul Huffadz è Inḍonèsia, Malaysia, Singapura, bân Brunèi Ḍarussalam.
Oḍi' Oki Setiana Dewi
Ḍari kènè' sampè omor 16 taon, Oki nengneng è Kotta Batam, Kepulauan Riau. Dhibi'en ngaghungè 2 alèk nyamana dr. Shindy Kurnia bân Ria Yunita. Oki araka sareng Ory Vitrio Abdullah orèng Sungai Pua taon 2014. Mangkèn anḍi' 4 potra nyamana Maryam Nusaibah Abdullah, Khadeejah Faatimah Abdullah, Ibrahim Muhammad Abdullah, bân Sulaiman Ali Abdullah. Oki mamarè sakola è SD Kartini Sekupang, teros alanjutaghi SMP Negeri 3 Batam sareng SMA Negeri 1 Batam. Oki malolo ollè ranking 1 è kelassa bân malolo awakkèle sekolana è Olimpiade Biologi sampèk pidato sareng debat bhâsa Inggris. Oki jhughen aktif ngèrèng ekstrakulikuler molaè ḍari organisasi siswa intra sekolah, gerakan pramuka Indonesia, basket, teater, English Club, sampè marching band sareng dhâddhi katoa kellas ḍâri SD-SMA.
Prestasi
Oki asakola è SMA Negeri 1 Depok. Tâon 2007, Oki dhâddhi mahasiswa Sastra Blandhâ, Universitas Indonesia. Oki èpèlè dhâddhi mahasiswa anyar terbaik OKK Universitas Indonesia, sareng mahasiswa anyar terbaik è Fakultas Ilmo Pengetahuan Budaya (FIB). Oki aktif organisasi BEM, lembaga dakwah kampus salam Ul, lembaga dakwah kampus fakultas FORMASI FIB Ul bân teater. Sakèng lèburra akting, Oki toman ollè penghargaa aktris reng binè' terbaik Festival Petang Kreatif Ul. Oki jhughân toman èpèlè dhâddhi mahasiswa berprestasi bidang seni FIB Ul.
Amanda Manopo
Karier
Amanda ngawwâlè karèrra è dunnya hiburân taon 2008. Amanda molaè maso' dunnya akting bhákto abintangi sinetron "Biru"  taon 2013. Amanda èkenal ghu-ongghu bhâkto abintangi toko Ariel dâlem sinetron "Mermaid in Love" taon 2016.
Bhâkto taon 2020, Amanda olle popularitas bhârkat peranna dhâddhi Andin dálem sinetron "Ikatan Cinta".
Bisnis
Ê lowar aktivitassâ dhâddhi artis, Amanda andi' bisnis kèya iyâ arèya bisnis produk kulit Skin Soul Brightening.
Latifa
thumb|Latifa Latifa Bint Alaya El Arfaoui (Bhâsa Arab: لطيفة بنت عليه العرفاوي) otabâ lebbi èkennal mènangka Latifa (Bhâsa Arab: لطيفة; laèr è Manouba, Tunisia, 14 Fèbruwari 1961) panèka sorang panyanyi bân aktris Tunisia.
Bhângsa:Panyanyi Bhângsa:Aktris
Nasr Hamid Abu Zaid
Nasr Hamid Abu Zaid (bhâsa Arab: نصر حامد أبو زيد) lahèr è Tanta 10 Juli 1943 bân adhinggâl omor è tangghâl 5 Juli 2010) iyâ arèya ahli Qur’an ḍâri Mesir bân tamaso’ sala sèttong teolog liberal Islam sè kasohor. Abu Zaid anḍi’ tarekah è ḍâlâm hermeneutika Al-Qur’an humanistik, sè èangghâp dhâddhi debat lanjhâng. Mètorot Abu Zaid Al-Qur’an iyâ arèya “ollèna bhudhâjâ”. Abu Zaid ngritik ka rèng-orèng sè aghuna’aghin Al-Qur’an kaangghuy kaparloan politik.
Bâkto ngoḍâ
Nasr Hamid Abu Zayd lahèr è tangghâl 10 Juli 1943 è Quhafa, dhisa kènèk kèsaran 120 km ḍâri Kairo, semma’ bân Tanta, Messèr. Abu Zaid asakola è sakolaan aghâma tradisional, Abu Zaid iyâ areyâ Qari’ sè bisa maca Al-Qur’an kalabân bâcaan sè teppa’ bân hafiz sè hafal sakabbhina èssena Al-Qur’an ḍâri ghik bâkto ngoḍâna.
È bâkto omor 12 taon sè tapongkor, Abu Zaid èpenjara marghâna èangghâp anḍi’ simpati kalabân Ikhwanul Muslimin. Bân toman èpangaroen kalabân les-tolesna tokoh Islam revolusioner Ikhwanul Muslimin Sayyid Qutb sè èyokom bân naghârâ Messer è taon 1966. Abu Zaid majhâu dâri gagasan Ikhwan bân Qutb sanajjhân atambâna omor. Samarèna narema latean teknis, Abu Zaid alako ka angghuy  Organisasi Komunikasi Nasional è Kairo. È bâkto sè areng-bhâreng, Abu Zaid ngantang ajhâr è Universitas Kairo bân ollè gelar BA è Studi Arab (1972) bân PhD (1981) è Islamic Studies kalabân karya-karya tapsèr Al-Qur’an sè èkaghâbây.
Soedirman
Jenderal Besar TNI (Anumerta) Raden Soedirman (EYD: Sudirman;24 Januari 1916-29 Jânuwari 1950) iyâ arèya sorang perwira tègghi Inḍonèsia. Soedirman dhâddhi panglema rajâ Tentara Nasional Indonesia kapèng sèttong è bâkto revolusi nasional saèngghâ ehomat bi' rèng-orèng neng Inḍonèsia. Rèng seppona Soedirman rèng biasa ḍari Purbalingga bân dhibi'en èyasuh pamanna sè toronan radèn. Samarena bhâlana ngallè ka Cilacap è taon 1916, Soedirman dhâddhi morèd rajin bân ngèrèng kegiatan ekstrakulikuler, tamasok noro' program kepanduan sè èjhâlânè bi' organisasi Islam Muhammadiyah. È bâkto SMA, Soedirman molaè bisa amimpin organisasi. Soedirman sanget èhormat bi' masyarakat polana ta'at ka aghâma Islam. Samarèna ambu akulia kaghuruan, taon 1936 Soedirman alako dhâddhi ghuru bân samarèna nèka pas dhâddhi Kapala Sakola è sakola dhâsar Muhammadiyah bân aktif è kegiatan Muhammaddiyah. Taon 1937, dhâddhi kapala kalompo' Pemuda Muhammadiyah. Soedirman pagghun ngajhâr makkè Jeppang masok ka Inḍonèsia taon 1942. Taon 1944, Soedirman noro' tentara sè abela tanah air (PETA) sè èsponsori Jeppang bân dhâddhi Komandan Batalion e Banyumas. È bâkto ajabat, Soedirman abhâreng sakancaan sèpaḍâ prajurit alako pemberontakan, bân ngâbây Soedirman èasingaghi ka Bogor.
Semarena Inḍonèsia ngumumaghi kamardhikaan tangghâl 17 Agustus 1945, Soedirman buru ḍâri penjara pas mangkat ka Jakarta nemmonin Prèsiḍèn Soekarno. Soedirman ollè tugas ngawase tentara Jeppang è Banyumas samarena ngâbây divisi lokal Badan Keamanan Rakyat. Rombonganna èpaddhâddhi bâgiyân divisi 5 è tangghâl 20 Oktober. Samentara Oerip Soemorhardjo, bân Soedirman sè atanggung jawab. Tangghâl 12 Novèmber 1945 nantoaghi panglèma rajâ TKR è Yogyakarta, bân Soedirman sè èpèle. Dhinèng Oerip, sè aktif è militer sebelumma dhâddhi kapala staf. Sembari nantos pengangkatan, Soedirman merènta serangan ḍâ' pasukan Inggris so Blandhâ è Ambarawa.
Saber Rebaï
thumb|Saber Rebaï Saber ibn Al-Hadi Rebaï (Bhâsa Arab: صابر بن الهادي الرباعي) otabâ lebbi èkennal mènangka Saber Rebaï (Bhâsa Arab: صابر الرباعي; laèr è Sfax, Tunisia, 13 Maret 1967) panèka sorang panyanyi bân aktor Tunisia.
Bhângsa:Panyanyi Bhângsa:Aktor
Kabhupatèn Magetan
Kabhupatèn Magetan iyâ aréya sala settong wilayah kabhupaten kotta se bâdâ é Profinsi Jhâbâ Témor, Indonesia. Ebhu kottana iyâ arèya Kacamathân Magetan Kota. Kabhupaten panéka abêtes sareng Kabhupaten Ngawi e bâgiân kadâjânah, Kabhupaten Madiun e bâgiyân katémorra, Kabhupaten Ponorogo è bâgiyân kalao'na, Kabhupaten Karanganyar bân Kabhupaten Wonogiri. É taon 2021, Penduduk se bâdâ è Kabupaten Magetan ajumla 674.133 oreng.
Kabhupaten Magetan é sebrangé jhâlân otama Sorbhâjâ-Ngawi-Yogyakarta bân jalurra seppor lèntas lao' poloh jhâbâ. Namong, Jhâlur panèka tak ngalèbâṭhi èbhu kotta Kabhupatèn Magetan. Coma sèttong stasiun se bâdâ e wilajâh Kabhupatèn Magetan, engghi panèka Stasiun Magetan se leta'na e wilajâh Kacamaṭhân Bârâ'.
Geogrfis
Magetan ekennal asabâb karajinan kole' (samisal sapatu jhughân èttas), angghitân dâri pèrrèng, nang-ghinang, tor karupuk lempeng se ekaghâbây dâri nase'.
Sombher
Bhângsa:Kabhupatèn
Drama
Drama iyâ arèya genre (jenis) karya sastra sè aghâmbhâraghi kaoḍi'en manossa kalabân ghuli. Drama aghâmbhâraghi kanyataan oḍi', watak, bân tèngka pola manossa lèbât peran bân dialog sè èpentasaghi. Crèta ḍâlem drama bâḍâ konflik bân emosi sè sacara khosos ètojjhuwaghi kalabân pamentasan teater. Naskah drama èghâbây saèngghâ dhegghik olle èpentasaghi kaangghuy olle ènikmati sarèng penonton. Drama parlo kualitas komunikasi, situasi bân aksi. Kualitas kasebbhut bisa ècongngok ḍâri dèkkamma sèttong konflik otabâ masala bisa èsabe' sacara bungkol bân dâlâm dâ' ka sèttong pamèntasan drama.
Pangartèan
Istilana drama è bâkto panjhâjhâan Bâlândhâ è Inḍonesia èsebbhut kalabân istila tonil. Tonil saterrossa èghântè bân istilana sandiwara sareng P.K.G Mangkunegara VII. Sandiwara asalla ḍâri okara bhâsa Jhâba sandi bân wara. Sandi artèna rahasia, mènangka wara (warah) artèna pangajhârân. Satèrrossa istila sandiwara anḍi' artè pangajhârân sè èlakonè kalabân parlambhâng. Kadhiyâ samangkèn, pangartèanna drama modern bân tradisional kodhu èbiḍhâaghi. Ḍâlâm drama modern, kalakowan drama ngangghuy naskah dialog, mènangka drama tradisional ngangghuy improvisasi dâlâm dialogna.
Struktur
Drama aropaaghi sèttong karya sè anḍi' nilai artistik sè tègghi. Sèttong drama noro' struktur alur sè la è ator. Struktur sè èyator rèya bhâkal abhânto orèng sè ngabes nyaman negghu drama sè èlakonè. Struktur drama bâḍa babak, adegan, dialog, prolog bân epilog. Babak iyâ arèya istila laèn ḍâri episode. Tong-sèttonga babak anḍi' sèttong carèta kènè' sè dhâddhi bâgiyân ḍâri sakabbhina drama. Oca' laènna, babak aropaaghi bâgiyân ḍâri naskah drama sè arengkes sèttong peristiwa sè kadhâddiyân è sèttong kennèngngan kalabân urutan bâkto tartanto.
Adegan aropaaghi bâgiân ḍâri drama sè matao obâna sèttong parkara. Obâna sèttong parkara rèya ètandhâi kalabân ghântèna tokoh otabâ atoran kènnèngngan bân bâkto. Misalla, ḍâlâm adegan kapèng sèttong bâḍâ tokoh A perpaan abhènta bân tokoh B. Kaduwèna ajhâlân ka kènnèngngan laèn pas katèmmo bân tokoh C, è jia bâḍâ obena adegan.
Dialog aropaaghi bâgiân ḍâri naskah drama sè èsse bhântana sèttong tokoh bân tokoh laènna. Dialog iyâ arèya bâgiân sè palèng dominan ḍâlâm drama. Dialog iyâ arèya sèttong kabâḍâan sè abhidhâaghi drama bân karya sastra laènna.
Prolog bân epilog aropaaghi bingkai ḍâri sèttong drama. Prolog aropaaghi pangantar kaangghuy masok ka ḍâlâm drama. Èssena iyâ arèya ghambârân lomrana drama sè è kamainna. Mènangka epilog iyâ arèya bâgiân akhèr ḍâri pamèntasan drama. Èssèna aropaaghi rèngkessan ḍâri drama sè èmainaghi. Epilog biasana andi' makna bân pessèn ḍâri drama sè èmainaghi.
Unsur-Unsur
Bâḍâ tèllo unsur penting ḍâlâm drama, è antarana:
Drama tragedi
Drama tragedi iyâ arèya drama sè acarètaaghi kèsa-kèsa sèdḍhi ḍâri tokoh. Kèsa è dâlâm drama tragedi iyâ arèya parjuangan tokoh sè moljâ sè dhaddhi pahlawan kaangghuy nèntang sabâḍâna sè alabân ka abâ'an. Labânna nèka asèfat tak adil polana bâḍâna parbhidâan kakoatan. Carèta è dâlâm drama tragedi nèka ongghuwen saèngghâ nimbulaghi rassa nèser bân rassa takok.
Melodrama
Melodrama andik carèta sè sangèt ongghuwen. Dâlâm carètana, bâḍâ cèm-macèm kadhâddhiyèn sè kebetulan. Carèta è dâlâm melodrama mabâḍâ rassa nèsèr sè aghâbây panontonna taghibâ suasana.
Ali Sastroamidjojo
Mr. Raden Ali Sastroamijoyo iyâ arèya Perdana Mantrè Indonesia ka -8 sè ajabat due’ periode, antarana taon 1953 -1955, bân 1956-1957. Raden Ali Sastroamidjojo lahèr è Grabag, Jhâbâ tengnga, 21 Mei 1903. Ali lahèr è kalangan kalowarga bangsawan Kabupaten Magelang bân tamasok golongan parjâji. Maske Ali tamasok orèng golongan attas, Ali pagghun akanca bân oreng biasa ènga'na orèng-orèng tanè.
Kalabân areppan nemmo lingkungan se lajâk kaangghuy perkembangan anak-anaknya, dâddhi keluarga Sastroamidjojo ngallè ka kotta. Padâna ngangodedhân bangsawan laenna Ali nerrosaghi sakolaanna e sakola Bâlândhâ, Queen Wilhelmina School, pas nerrosaghi asakola hokom è Universitas Leiden è Bâlândhâ, se dimma Ali narèma sebbhudhân Meester in de Rechten (sarjana hukum) è taon 1927. Pas terros Ali èntar ka praktik swasta. Bâkto ghik asakola, Ali aktif nèng organisasi ngangodâdhân, enga’ organisasi Jong Java, dâri taon 1918 sampe’ 1922 bân Perhimpoenan Indonesia, dâri taon 1923 sampe’ 1928. Karena aktivitasnya, Ali bân kancana, Mohammad Hatta ètangkep è taon 1927 mon Bâlândha, Nazèir Datuk Pamuncak, bân Abdulmadjid Djojoadiningrat. Saamponna ennem bulân e penjara, Ali epabhibâs pas abâli ka Jhâbâ è taon 1928.
Karir
Taon 1928, Ali abhâreng Soejoedi mukkak kantor pangacara, bân abhâreng Soekiman, meterbi’ majalah Djanget e Kotta Surakarta. Pas terros Ali berpolitik nèng Partai Nasional Indonesia (PNI) pimpinan Soekarno, terros masok Gerindo bâkto PNI epabhubhâr bi’  Sartono. Samarena Indonesia mardhika è taon 1945, Ali agabung polè ka organisasi PNI.
Samarèna Perang Dunia II, Ali nerrosaghi aktivitasnya è lapangan politik bân pemerintahan, èantarana dâddhi Mantreh Pengajaran dâlâm Kabinet Amir Sjarifuddin I (Juli 1947) bân Kabinet Hatta (Januari 1948). Ia kemudian menjabat sebagai wakil ketua delegasi Republik Indonesia dâlâm perundingan moso Bâlândhâ (Februari 1948) bân dhâddhi anggota delegasi Republik Indonesia dâlâm perundingan Konferensi Meja Bundar. Samarèna pangakoan kedaulatan Republik Indonesia, Ali è padhaddhi Duta Besar Indonesia untuk Amerika Serikat, Kanada, bân Meksiko (1950–1955). Salaèn dâri jerèya, Ali epadaddhi Katoa Umum Konferensi Asia Afrika è kotta Bandung taon 1955, bâkkèl tettep Indonesia è Perserikatan Bangsa-Bangsa (PBB) (1957–1960), bân dhaddhi katoa Umum PNI (1960–1966).
Lesti Kejora
Lestiani otabâ lebbi è kennal Lesti Kejora otabâ Lesti ( lahèr 05 Agustus 1999), panèka sorang Pânyanyè Aktris, pembawa acara, bân pângusaha kabhângsaan indonèsia.
François Hollande
jmpl|Francois Hollande - 2015 François Hollande (1954). Presiden Perancis (2012-2017).
Lesti Kejora
Pândidighân awwâl bân kaodi'ânnah Lesti
Lesti lahèr kalabân nyama Lestiani, dhibi'nah lahèr è Cianjur tangghâl 5 Agustus taon 1999 jhâbâh bârâ'. Lesti panèkah ana'  se nomer duwa'  dari tello' atarètanan bân lesti panèka ana' settong binè' ân bhâpak sè anyama Endang Mulyana sareng èbhu' ân Sukartini. Kaka' lakè' ân asmanah Beni Mulyana Sopian sarta alè' lakè'ân asmanah Redi Mulyana Sopian. Lesti lahèr dâri kâluarga sè nganut aghâma Islam bân sè asuku bhângsah shondhah. Orèng sepponah alako mènangka tokang jhuwâl miè ayam.
Sajjhek omor mpa' taon lesti senneng nyanyi, bân molaè ajhâr laghu tradisional shondhah, ngangghuy media kasèt VCD. Bilâ omor lèma' taon lesti bângal majhu è ada'en umum, lesti amolaè karir anyanyi mènagka tokang nyanyi pangghung ke pangghung è bâkto omor bâllu' taon teppan tojuk è bangku kellas duwâ' SD. È bâkto omor sabellas taon lesti alakoh mènagka tokang nyanyi è Kampoeng dhibi'nah bân olle saweran pèssè. Lesti asekolah SD è Kampoeng dhibi'nah SD Negeri Cikangkerang 2 bân SMP è Negeri 1 Cibinong. Bilâ SMA Lesti nerrosaghi è Tangerang è SMA kèyaè Hajar Dewantoro polana abâ' dhibi'nah amolaè karèr è èbhu' kottah pasca sampè' lolos dâri kompetisi D'Academy, saampon è taon 2018 Lesti nerrosaghi è sakola'an  tèngghih jhângjhâng S-1 è Universitas Mercu Buana  kalabân jurusân èlmo komunikasi.
Kâpribadè'nah odi'ân  Lesti
Lesti abhâkallan bè' Rizky Billar è tangghâl 13 junè 2021 è gheddhung potè, Lembang, Bandung.Acara lamarânnah ngangghuy adhât shondhâh, èkabhâraghi è live Indosiar. Acara kdhuwa' nah ajhâlân bhânjur ngatojui posisi sè Nomer tello' kalabân TVR 5,5 bân shâre 37,8%. Jhâlân carèta tarèstanah Lesti&Billar ngatojui  peringkat sè nomer empa' kalabân TVR 5,4 bân shâre 26,1%. Râstu dâri orèng towanah kabbih sè mengudara è pokol 18:30 WIB ngatojui posisi sè Nomer lèma'  è TVR 5,3 bân shâre19,8%.
Pârdebbatdhân èdhâlem Roma tangganah Lesti
Lesti alapor aghi Billar dhâ'  polres metro Jakarta Selatan kalabân kasus kakerasen è dâlem roma tangganah (KDRT) sè terjadi  è tangghâl 28 September 2022 è sekitar pokol 01:51 WIB bân 09:47 WIB. Dâlem Lapor ânnah, lesti ngabâlè bahwa awwâl molanah Billar ngalakonin kakerasen KDRT sabbeb Billar etemmoh selingkuh. Bilâ èarè mangken saat Lesti mènta mamolè dhâ' romanah rèng seppona polana kadhâddhièn ngâ' rowa, Billar ngamok bân èsotok, èbântengaghi dhâ kasor  bân ècekkel sampè' gegger dhâ bâbâ.
Djibouti
jmpl|150px|Bendirâ Djibouti jmpl| thumb|Lambhâng Djibouti Djibouti nyama resmina Republik Djibouti (bhâsa Perancis: République de Djibouti; bhâsa Arab: جمهورية جيبوتي; Jumhūriyyat Jībūtī) panèka sala sèttong nagâhrâ è Afrika Tèmor. Embu' koṭṭana iyâ arèya Djibouti/Jibuti.
Bhângsa:Naghârâ
Qatar
thumb|150px|Bendirâ Qatar thumb| Qatar (bhâsa Arab: دولة قطر) iyâ arèya sala sèttong naghârâ è Asia Bârâ'. Kottha otamana iyâ arèya Doha.
Dinda Hauw
Nyimas Khodijah Nasthiti Adinda otabâ Dinda Hauw (bhâbbhâr 14 Novèmber 1996) iyâ arèya pemeran, penyanyi bân moḍel Inḍonèsia toronan Malaju bân Palèmbang, Sumatera Lao'.
Kaoḍi'en
Dinda Hauw potrana Alm Kemas Muhammad Syafei Herman dan Hulwati Husna. Dinda alumni sakola roma bân ngaghungi sapopo anggota JKT 48 yakni Dwi Putri Bonita. Tangghâl 10 Juli 2020 Dinda akabin bi' Rey Mbayang.
Kalakoan
Dinda dhâddhi artis taon 2006. Nyamana molaè èkennal masyarakat è taon 2011 dhing la amaèn è film Surat Kecil untuk Tuhan. Neng film rèya Dinda sampè aghundul obu'en polan dhâddhi orèng sakè.
Oman
thumb|150px|Bendirâ Oman thumb| thumb|Lambhâng Oman Oman (bhâsa Arab: سلطنة عمان) panèka sala sèttong nagâhrâ è Asia Bârâi'. Embu' koṭṭana iyâ arèya Muskat.
Bhângsa:Naghârâ
Kabhupatèn Blitar
Kabhupatèn Blitar iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Jhâbâ Tèmor, Indonèsia. Blitar rèya bâḍâ rakèra 167 km bârâ' ḍâjâna Sorbhâjâ sarêng 80 km ka bârâ' Kotta Malang. Blitar èkocak kotta proklamator karana bâḍâ makam proklamator Inḍonèsia bân makam prèsiḍèn se ḍâ'-aḍâ' yakni Prèsiḍèn Ir. Soekarno. Neng Blitar bâḍâ Istana Gerbang, èsebbhut saka'ḍinto polana kennengngan rèya romana rèng seppo Ir. Soekarno. Blitar anḍi' cemmacem kennengngan wisata sè lèbur èèntarè. Sala sèttongnga Kebon Rojo, iyâ arèya taman èbuḍina kompleks roma dinas wali kotta Blitar sè èsediaaghi ghâbây masyarakat.
Gèografis
Kotta Blitar iyâ arèya kotta kènik lèbêrre 32,578 km² bân èbêgi tello' kacamadhân iyâ arèya Sukorêjo lèbârrâ 9,92 km², Kacamadhân Kapanjên Kidul lèbârrâ 10,50 km², Kacamadhân Sananwetan lèbârrâ 12,15 km².
Sombhêr
Bhângsa:Kabhupatèn
Kabhupatèn Tuban
Kabhupatèn Tuban (Jhâbâ: Anacaraka: ꦠꦸꦧꦤ꧀ Pegon: توبان), iyâ arèya sala sèttong Kabhupatèn è Provinsi Jhâbâ Tèmor, Indonèsia. Ibu kottana iyâ arèya Kâcamadhân Tuban. Bâtâs Dâjâ Kabhupatèn Tuban arèya Tasè' Jhâbâ, bâtâs temorra arèya Kabhupatèn Lamongan, bâtâs bârâ'èn arèya Kabhupaten Rembang bân Kabhupatèn Blora, ban bâtâs Lao'en arèya Kabhupatèn Bojonegoro. Kabhupatèn Tuban anḍi' kennengan sè stratègis, iyâ arèya è bâtâs Provinsi Jhâbâ Tèmor bân Jhâbâ Tengnga bân è lèbâdhi Jhâlân Nasional Daendels è Tasè' Dâjâ.
Gèografis
Kabupatèn Tuban arèya andi' luas wilayah 1.839,95 km², 20 kâcamadhân, 17 kelurahan, kalabân 311 dhisa.
Komoro
Bhângsa:Naghârâ
Bhuḍḍheng
jmpl|Bhuḍḍheng è Taman Hutan Raya R. Soerjo, Malang Bhuḍḍheng (Trachypithecus auratus) iyâ arèya bhurun alas samacem mothak sè obu'na abârna celleng molos. Mothak arèya tamaso' ḍâ' Cercopithedae nyalambher pèra' Inḍonesia bâgiyân bârâ'.
Jhâjhârbâ'ân ropa
Bhuḍḍheng arèya okoran bhâdhânna seḍḍhengngan, lanjhângnga antara 46-75 cm. Obu'na abârna celleng, dhinèng bunto'na paḍâ bi' macem bhuḍḍheng laènna sè ra-kèra lanjhângnga antara 61-82 cm.
Jhânten bi' pangorbhina kappra abârna celleng, tapè sè pangorbhi anḍi' bârna potè abâk konèng è eddhi' kamalowanna. Buḍu'na bhuḍḍheng anḍi' obu' abârna konèng emmas agilap. Makkèna ḍâ'iyâ, bhuḍḍheng subspesies T. a. auratus sè pèra' nyalambher è Jhâbâ Tèmor terkaḍhâng teptep abârna konèng emmas èngâ' ghi' buḍu', tapè è konco' obu'na abârna konèng. Bhuḍḍheng sè pagghun abârna konèng emmas makkè ella omor dibâsa arèya sè èkoca' mertan.
Panyalambherrân
Bhuḍḍheng oḍi' è alas-alas è Jhâbâ bân bâḍâ è engghun konservasi akadhi Taman Nasional Ujung Kulon, Taman Nasional Gunung Halimun Salak, Taman Nasional Gunung Gede Pangrango, Cagar Alam Pananjung Pangandaran, Taman Nasional Meru Betiri, Taman Nasional Baluran, bân Taman Nasional Bali Barat.
Sombher
Bhângsa:Primata Bhângsa:Kèbân Bhângsa:Bhurun alas
Maher Zain
Maher Zain (bhâsa Arab: ماهر زين lahèr 16 Juli 1981) iyâ arèya tokang nyanyi, tokang tolès, bân produser musik asal Swedia katoronan Lebanon. Ḍâri Bannya’na penggemar è akun facebook andi’na, Maher Zain dhâddhi bintang è dâlem musik Islam modern. Maher nolès album kapèng siètong ajudul Thank You Allah taon 2009 bi' perusahaan Awakenig Records bân dhâddhi album sè sukses ngangka’ pamor musik Islam è dhunnya. Album sè kapèng ḍuwâ’ sè ajudul Forgive Me èrilis taon 2012 sareng label sè samè jhughân è taon 2016. Maher arilis album One sareng label sè samè jhughân.
Kaoḍi'en awwâl
Bhâlâ Maher Zain ngallè ka Swedia nalèka Maher Zain omor 8 taon. Maher mamarè kuliana bân ollè gellar sarjana dhâlem bidang Teknik penerbangan. Samarèna lulus, Maher masok industri musik è Swedia bân alako sareng Nadir Khayat (RedOne), produser musik Swedia kalahèran Maroko è taon 2005. Samarèna RedOne ngallè ka New York taon 2006, Maher èntar ka Amerika Serikat bân masok industri musik èdissa. Maher dhâddhi produser rekaman sareng penyanyi R&B asal Amerika Kat DeLuna.
Maher Zain mamotos abâli ka Sweḍia bân ngallè lako dhâddhi tokang nyanyi bân tokang nolès lagu sè anoansa islami sareng religius.
Kasoksèsen
Usahana  Awakening Records bân Maher Zain dhâlem apromosi’i album dhâ’adhâ’na sangat sukses sareng aghuna’aghi media sosial Facebook, Youtube, sarta Itunes. È awwâl 2010, lagu-laguna è album rowa dhâddhi terkenal è tèmor tèngnga sarta ngagodâdhân muslim è naghârâ-naghârâ bârâ’. Ahèr 2010, rowa dhâddhi artis sè segghut èsarè lèbèt Google è Malaysia. Inḍonesia  bân Malaysia aropa’aghi duwâ’ naghârâ sè masukses Maher Zain karana album rowa ollè brâmpan platinum sareng perusahaan musik asal Malaysia Warner Music Malaysia bân asal Inḍonèsia Universal Music Inḍonèsia. È Malaysia, Album rèya èjhuwâl palèng tègghi è taon 2010.
È bulân April 2012, rowa arilis album sè duwâ’ sè ajudul Forgive Me. Ḍâlem album rèya, Maher Zain mamasok lagu-lagu sè lèbbi dinamis sarta modern è bhândhingaghi sareng album sabelluna. Maher ta' coma anyanyi dhâlem bhâsa Inggris malolo, tapè padâ bisa anyanyè sareng bhâsa laèn. Lagu “InshaAllah” è album dhâ’adhâ’na rowa ènyanyèaghi sareng brâmpan bhâsa yani Arab, Turki, Prancis, Malaju sarta Inḍonèsia. Lagu laèna kadhi “Allahi Allah Kiya Karo” ènyanyèaghi ngangghuy bhâsa Urdu è bâgiyân Reffnya bân ènyanyèaghi abhâreng sareng tokang nyanyi muslin asal Kanada Irfan Makki.
Maher segghut mabâdâi konser è brâmpan naghârâ kadhi Inggris, Amerika Serikat, Arab Saudi, Mesir, Malaysia, bân Inḍonesia. Dhibi’en jhughân andik kalompok penggemar è sadhâjâna dhunnyah kadhi Malaysia, Maroko, Mesir, bân laenna.
È acara kompetisi “Awakening Talent Contest” sè è bâḍâaghi bi’ Awakening Records taon 2013, Maher è pèlè dhâddhi juri dâlem acara untuk nyarè penyanyi muslim bân sè berbakat.
Usamah bin Zaid
Usamah bin Zaid bin Haritsah bin Syurahbil bin Ka’ab bin Abdil ‘Uzza bin Yazid bin Umrul Qais (Bhâsa Arab: أُسَامَة ٱبْن زَيْد بن حارثة بن شراحبيل بن كعب بن عبد العزى بن يزيد بن امرئ القيس) arèya sala sèttong orèng sè palèng awwâl maso' aghâma Islam bân dhâddhi pasorona kanjeng Nabbhi Muhammad. Usamah andi' jhulughân sè molje yakni “Hibbu Rasulillah” (oreng sè è tarèsnaè Rasulullah).
Rahmat Adianto
Rahmat Adianto (laèr 12 April 1990) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Putra asal Indonèsia sareng Berry Anggriawan.
Prèstasi
Bhângsa:Orèng
Fatimah az-Zahra
Fatimah az-Zahra (bhâsa Arab: فاطمة الزَّهراء ) èngghi panèka potrèèpon Kanjeng Nabbhi Muhammad Sallallahu Alaihi Wasallam ḍâri raji kapèng sèttong èngghi ka'ḍinto Sayyidah Khadijah binti Khuwailid. Fatimah az-Zahra jhughân kalonta kalabân asma Fatimah binti Muhammad.
Fatimah èbhâbhârrâghi è Kottha Mekka taon 605 M tor sèdhâ è Kottha Madinah tangghâl 13 Jumadil Ahèr taon 11 H (18 Agustus 632 M.). Pasarèyannèpon Fatimah èngghi ka'ḍinto è Hijaz, Kottha Madinah. Dhinèng rakaèpon Fatimah èngghi panèka Ali bin Abi Thalib. Fatimah asareng Ali ngaghungè 5 potra, 3 lakè’ sè asmaèpon Husain bin Ali, Hasan bin Ali, Muhsin bin Ali, tor jughân 2 pottrè binè’ sè asmaèpon Zainab Al-Kubro binti Ali sareng Ummu Kutsum Al-Kubro binti Ali.
Orèng sèppo bân tarètan
Sayyidah Fatimah az-Zahra èbhâbhâraghi lèma’ taon sabellunnèpon tèbhâna nurbhuwât karosulân Nabbhi Muhammad. Sayyidah Fatimah èngghi panèka potrè sè bungso. Dhinèng orodhân nasapèpon èngghi panèka Fatimah binti Muhammad bin Abdullah bin Abdul Muthallib sè teḍḍâ' Bani Hasyim sè asallèpon Suku Quraisy.
Sayyidaah Fatimah èbhâbhâraghi ènalèkana kaḍhâḍḍhiyân aghung èngghi panèka bhâkto èpèlèna Nabbhi Muhammad mènangka panengnga nalèkana bâḍâ paḍhu è antarana suku Quraisy ènalèkana mèlè orèng sè saè kaangghuy nyabâ’ polè Hajar Aswad saamponna Ka’bah èpabeccè'. Kalabân nyaghârâna pangghâliyânnèpom, Kanjeng Nabbhi Muhammad kèngèng mangghi jhâlân kalowar pokpara sè magghis apangghibhâdhâ aperrangnga kabila-kabila sè aengghun è Mekka.
Bhâbhârèpon Sayyidah Fatimah mènangka kabhunga'an ḍâ’ Nabbhi Muhammad. Ḍâri hal ka'ḍinto salèrana aparèng asma Fatimah sè ngaghungè jhâjhuluk az-Zahra, dhinèng jhâjhuluk laènnèpon ḍâri Sayyidah Fatimah èngghi ka'ḍinto Ummu Abiha (èbhu ḍâri abana). Fatimah panèka pottrè sè sangèt ngala' kalabân abaèpon. Ènalèka Sayyidah Fatimah yuswaèpon 5 taon, kèngèng kaḍhâḍḍhiyân aghung sè tèbhâ ḍâ' abana èngghi panèka toronna wahyu nurbhuwât kanabbhiyân ḍâ’ ka Nabbhi Muhammad. Sayyidah Fatimah jhughân nyaksènè ènalèkana rèng-orèng kafèr mèrrèngè abana sampè’ ḍâ' sèḍhâna èbhuèpon èngghi ka'ḍinto Sayyidah Khadijah Al-Qubro. Sayyidah Fatimah aromasa cè’ astabâna kalabân sèḍhâna èbhuna panèka.
Rosulullah Muhammad Sallallahu Alaihi Wasallam cè’ trèsanana ḍâ’ ka Sayyidah Fatimah. Saamponna Nabbhi Muhammad tanḍhuk, salèrana Nabbhi Muhammad mangghi'i Sayyidah Fatimah sabèlluna tapangghi sarèng rajina. Aisyah aḍhâbu, “Kaulâ ta’ nyaksènè orèng sè bu-dhâbuna sè nènḍhâ Rosulullah salaènna Fatimah, ènalèka Sayyidah Fatimah nyabis ḍâ’ ka Rasulullah, Rosulullah ngadhèk tor nyèyom Sayyidah Fatimah saka’dinto jughân sabhâligghâ, Sayyidah Fatima ènalèka Rosulullah rabu ḍâ’ ḍhâlemma.
Rosulullah aḍhâbu rassa tarèsnana ḍâ’ ka Fatimah nalèkana Nabbhi Muhammad bâḍâ è attas mimbar. “Saèstona Fatimah arèya bâgiyân ḍâri sèngko’, sapa'a bhâi sè nyebbhâbbhâghi ghigirrâ Fatimah paḍâ bân ghighirrâ sèngko’”. Ḍâlem riwayât sè laèn èsebbhutaghi, “Fatimah arèya bâgiyân ḍâri sèngko’, sèngko’ aromasa tagânggu bilâ Fatimah ègângghu bân sèngko’ aromasa sakè’ kèya ènalèkana Fatimah èsakè’è”.
Saamponna Rosulullah alampa'aghi Hajji Wâdâ’ tor ènalèkana ghâpanèka ngolaḍhi Sayyidah Fatimah, Rasulullah apangghi sarèng Sayyidah Fatimah lajhu akon-pakon ḍâ' Sayyidah Fatimah kaangghuy alèngghi è mongghing kangannèpon Kanjeng Nabbhi Muhammad lajhu abu-ḍhâbu kantos Fatimah molar cè' ranyèngnga. È nalèkana sayyidah Fatimah ta' jhembhâr atè, Nabbhi Muhammad aḍhâbu pole kantos Sayyidah Fatimah mèsem polè.
Nalèkana Aisyah ngatorè pètanya ponapa sè èḍhâbuwâghi kanjeng Nabbhi, Sayyidah Fatimah ajâwâb, “Kaulâ ta’terro nyèngkabhâ rosèya”. Saampona Rosulullah sèdhâ, Aisyah atanya polè ḍâ’ Sayyidah Fatimah aponapa sè èḍhâbuaghi Rosulullah sampè’ aḍhâḍḍhiaghi Fatimah molar bân mèsem. Fatimah ajâwâb, “Ḍhinèng sè sapèsan sè èḍhâbuaghi Rasulullah ḍâ’ kaulâ èngghi panèka saongghuna malaikat Jibril ampon maos al-Qur’an kalabân afalan ḍâ’ ka Rosulullah sataon sakalèan, mangkèn malaikat Jibril maos duwâ’ taon sakalèan, Nabbhi Muhammad pas aḍhâbu, “Saongghuna sèngko’ ngabâs ajâlla sèngko’ ella semma’, patako’ ḍâ’ ka Allah bân pasabbhâr, saongghuna palèng bhâghus orèng ḍâ’ bâ’na iyâ arèya sèngko’”. Kaulâ pas molar kadhiyâ sè èyolaḍhi panjânèngan, nalèkana Rosulullah aḍhâbu sè kapèng ḍuwâ', “Fatimah, taowa bâ'na arapa bâ’na ma' ḍâgghi' ḍhâḍḍhi pangolona sakabbinna orèng binè’ è sowarghâ bân bâ’na orèng ḍâ’-aḍâ’ ḍâri tang bhâlâ sè bhâkal nyosol sèngko’”. Amarghâ ghâpanèka kaulâ pas mèsem.
Ènalèkana 6 bulân ḍâri sèḍhâna kanjeng Nabbhi Muhammad, Sayyidah Fatimah songkan sanget, nangèng salèrana bhunga amarghâ ènga' ḍâ' kabhâr ḍâri abâaèpon ènalèka para' sèḍhâ' ḍhimèn. Ta’ sabâtara abit ḍâri ghâpanèka, Sayyidah Fatimah sèḍhâ è malèm Salasa tangghâl 13 bulân Pasa taon 11 H (13 Romadhân 11 H.) è nalèka omor 27 taon.
Sayyidah Fatimah az-Zahra mènangka kaparcajâ'ânna Rasulullah. Sayyidah Fatimah panèka orèng sè sabbhâr bân nèsèrran amarghâ ta’ toman ngolaḍhi tor èyolaḍhi sarèng orèng lakè’ sè bânnè mahromma. Kanjeng Nabbhi Muhammad malolo nyèbbhut asmana Syyidah Fatimah, sala sèttonga nalèkana Rosulullah adhâbu, “Fatimah arèya biḍâḍḍâri sè nènḍhâ manossa”.
Kabinna Fatimah
Fatimah az-Zahra akabin è omor 18 taon kalabân Sayyidina Ali bin Abi Thalib, sataon saampona Nabbhi Muhammad hijrah (ngallè) ḍâ’ Kotta Madinah. Nabbhi Muhammad sregghep ḍâ’ kabina kaduwâna polana bâḍâ bhâla kalabân Ali bin Abi Thalib. Abana Sayyidina Ali engghi panèka Abu Thalib arèya anomma kanjeng Nabbhi Muhammad sè ampon arabhât Nabbhi Muhammad ḍâri kènè’. Nalèkana Abu Thalib sèḍhâ, Sayyidina Ali èrabât sarèng Nabbhi Muhammad saèngghâ Ali pon èangghâp akaḍhi potrana ḍhibi’.
È ḍâlem sèttong hadist sè èriwayâtaghi Imam Bukhari bân Imam Muslim èkaonèngè jhâ’ Sayyidah Fatimah para’ èpoligami. È ḍâlem hadist panèka èsebbhutaghi Nabbhi Muhammad alarang Ali bin Abi Thalib abinè pole sarèng Juwairiyah binti Abu Jahal. Kanjeng Nabbhi Muhammad adhâbu è attas mimbhâr jâ’osolan poligami panèka ḍâri bhâlâna Hisyam bin al-Mughirah. Nabbhi Muhammad kalabân teggâs alarang ghâpanèka kalabân aḍhâbu tello’ kalè. Nabbhi Muhammad aḍhâbu saongghuna Fatimah panèka potrèna ḍhibi’, saèngghâ pasèra saos sè nyossaè bân nyakè’èn Fatimah paḍâ sarèng nyossaè bân nyakè’èn kanjeng Nabbhi Muhammad.
Katoronan
Ḍâri kabinna sarèng Sayyidina Ali bin Abi Thalib, Fatimah az-Zahro ngaghungè 5 potra, 3 potra lakè’ sè asmana Hasan, Muhsin bân Husain. Fatimah jughân ngaghungè 2 potrè binè’ sè asmana Zainab bân Ummu Kultsum. Hasan bân Husain cè’ ètarèsnaè sarèng Rosulullah. Anapon potrana Sayyidah Fatimah sè asmana Muhsin sèḍhâ ènalèkana ghi’ kènè’.
Ḍâri katoronan Sayyidah Fatimah ghâpanèka, katoranan Nabhhi Muhammad (ahlul bait) èterrosghi. Umar bin Khattab jughân nyèbbhut aghi, “Kaulâ ngèding Rosulullah adhâbu: “Sakabbhina ana’ binè’ anasab ḍâ’ abana, kajhâbhâna sè èbhâbhâraghi Fatimah, sèngko’ abana”.
Perrang Uhud
È bhâkto perrang Uhud, Fatimah az-Zahra ngirèng asarèng orèng binè’ laèn sè èpakon notopèn kabhutoan prajhurit akaḍhi nolongè ngangka’ aèng, aparèng ènoman, bân arabât prajhurit sè loka.
Sombher
Bhângsa:Orèng Binè' Sè Èsebbhut Dâlem al-Qur'an Bhângsa:Orèng Binè' Dâlem Islam
Berry Anggriawan
Berry Anggriawan (laèr 3 Oktober 1991) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Putra asal Indonèsia sareng Rahmat Adianto.
Pranala loar
Bhângsa:Orèng
Kabhupatèn Jombang
Kabhupatèn Jombang iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è bâgiyân tengnga Provinsi Jhàbà Tèmor, Indonèsia. Kabhupatèn Jombang kaghungan ketèngghien 44 meter è attasse tasè'. Kabhupatèn Jombang bâdâ è bârâ' ḍâjâna Sorbhâjâ kalabân jara' 79 km. Luas Kabhupatèn Jombang iyâ arèya 1.159,50 km².
Gèografis
Kabhupatèn Jombang iyâ arèya bâḍâ è bâgiyân tengnga Provinsi Jhàbhà Tèmor, Indonesia. Jombang bâḍâ è jalur langkalèng Sorbhâjâh-Madiun bân Malang-Babat. Jombang bâḍâ è lajân laok ghâris katulistiwa antara 112o03’45” bân 112o27’21”BT bân antara 07o20’37” bân 07o45’45” Lintang lao'.
Politik
Politik (asal oca’na dâri bhâsa Blândhâ: politiek) iyâ arèya proses pembentukan dâlâm masyarakat sè èantarana awujud proses dâlâm aghâbây kapotosan, khusussa alâm naghâra. Pangartèan arèya dhâddhi upaya sè ahubung aghi antarana amacemma pangartèan sè bidhâ ngennèng hakikat jabatan politik sè èkenal dâlâm Undanng Undang Republik Indonesia Interaksi Elektronik dâlâm Undang Undang Elektronik èlmo politik.
Arèya kèngèng èangghuy secara positif dâlâm konteks solusi politik sè akompromi bân tadâ’ camporan kekerasan otabâna secara deskriptif bisa èangghâp seni otabana èlmo pamarènta’an, bân sègghut ngibè konotasi sè angghâp negatif. Konsep samarèna èdefinisiaghi dâlam berbagai cara bân pendekatan sè bhidhâ, arèya andi’ pandangan sè bhidhâ secara mendasar sè ama’nai apah arèya kodhu èguna’aghi secara lowas otabâna terbatas, secara empiris otabâna normatif bân apah rèya konflik otabâna kerjasama.
Samacèmma metode èghuna’aghi dâlâm politik, tamaso’ apromosiaghi pangabâsanna rèng-orèng dhâ’ka politik dhibi’, negosiasi kalabân subjek politik laènna, aghâbay undang-undang bân ngangghuy kakowatan internal bân eksternal, tamaso’ peranng alabân moso. Politik èjhâlân aghi kalabân amacèm tingkat sosial, dâri klan otabâna suku masyarakat tradisional l`ebât pamar’nta'an lokal modern, perusahaan bân lembaga sampeè’ dâ’ka naghâra berdaulat, sampè’ tingkatan internasional.
Sistem politik iyâ arèya kerangkana kalakoan sè adèfinisiaghi metode politik sè bisah ètarèma dâlâm masyarakat. Carèta pamèkkèran politik bisa èsarèh polè èjhâman sè tapongkor kalabân karya-karya mani akanta Republik Plato bân Politik Aristoteles è Bârâ’, bân manuskrip politik Konfusius bân Arthashastra Chanakya è Tèmor.
Parao Madhurâ
Parao Madhurâ iyâ arèya parao sè èghâbây è Madhurâ. Caèpon Sulaiman BA, parao Madhurâ bâḍâ 36 macem. Pusat ngâbây parao Madhurâ è Dhisa Slopeng, Kacamadhân Dasuk bân Pulau Sapeken, Kabhupatèn Songennep. Parao rèya sami sareng paraona Kerajaan Majapahit. Taon 2010, sè ngâbây parao Madhurâ èpakon ngâbây Kapal layar Spirit Majapahit bhâdhi misi damai bân akalèlèng dhunnya.
Cem-macemma parao Madhurâ
È bâbâ rèya cem-macemma parao Madhurâ:
Kotta Batu
Kotta Batu (Pegon: باتو Osob Kiwalan: Utab) iyâ arèya sala settong kotta è Jhàbà Tèmor, Indonêsia. Kotta arèya bâḍâ è 90 km bârâ' dâjâ Sorbhàjà. Kotta Batu bâdâ è ketèngghien 800 meter è attasè tasè'. Kotta Batu bilân iyâ arèya bâgiyân ḍâri Kabhupatèn Malang, sè pas èteptepaghi dhâddhi kotta administrasi ka 6 Maret 1993. Tangghâl 17 Oktober 2001, Kotta Batu apèsa ḍâri Kabhupatèn Malang.
Gèografis
Kotta Batu bâḍâ è antara 1220 17' sampè' kalabân 1220 57' Bujur Tèmor bân 70 44' sampè' kalabân 80 26' Lintang Selatan.
Kabhupatèn Trènggalèk
Kabhupatèn Trènggalèk iyâ arèya sala sèttong kabhupatèn è Jhâbâ Tèmor, Indonèsia. Kabhupatèn Trènggalèk bâḍâ è ghâris 111°24-112°11’ Bujur Tèmor bân 7°53’-8°34’ Lintang Lao'.Trènggalèk èmaknaè mènangka kennengngan sè aghâbây gaplek. Gaplek arèya sala sèttong pakakas aghâbây kakanan sè bâḍâ è Trènggalèk sè biyasa èghâbây neng è Paghunongan Sewu, ngangghuy tèngghâng. È bâkto keraja'an Hinḍu-Buddhâ, Trènggalèk èsâmbhât tana pârdhikân. Namong, è jhâman Mpu Sindok Trènggalèk èsambhât mènangka kennengngan sèngasèllaghi gaplek.
Geografis
Secara geografis Kabhupatèn Trenggalèk bâḍâ è antara koorḍinat 111°24-112°11’ Bujur Tèmor bân 7°53’-8°34’ Lintang Lao'.
Suku Mâdhurâ Pendalungan
Iyâ arèya sub-suku Mâdhurâ sè ngènnèngè daèrah Tapal Kuda è Jhâbâh Tèmor èloar polo Mâdhurâ sè dhâddhi wilayah otama suku Mâdhurâ. Suku Mâdhurâ Pendalungan iyâ arèya sub-etnis dâri suku Mâdhurâ bân sangèt èpangaroè bân suku Jhâbâ. Suku Mâdhurâ Pendalungan andi’ populasi sèkitar 60% otabâ 6.000.000 orèng lèbbi è daèrah Tapal Kuda, Jhâbâ Tèmor. Orèng Mâdhurâ Pandalungan è wilayah Tapal Kuda ngangghuy bhâsa Pendalungan iyâ arèya dialek bâsa Mâdhurâ bân acampor bhâsa Jhâbâ. Sabâgiyân orèng Pendalungan iyâ arèya camporan orèng Mâdhurè bân Jhabâ.
Sajhârâ
Sajhârâ abèntu’na etnik Pendalungan èawâli ètaon 1806, dâri pasukan  Mâdhurâ sè nyoba’ nyèrrang Jhâbâ polana dâri generasi ka generasi Dinasti Cakraningrat è Mâdhurâ lako gagal nyèrang Polo Jhâbâ. Èsabbhân agresi lako ngadhâppi pasukan dâri Ponorogo, saèngghana aghâbây kapotosan Pangeran Cakraningrat Sampang kaangghuy ngallè 250.000 orèng Mâdhurâ ka Polo Jhâbâ bâgiyân Tapal Kuda sè satèya  èkènnal ngoasaè sâbâgiyân Polo Jhâbâ. Nangèng è wilayah sè èpindah kasèbbhut bânya’ ètèmmuni rèng-orèng trah Jhabâ Ponorogo sè ngènnèngi Tapal Kuda, saènggana Jhâbâ bâgiyân tèmor ta’ sakabbhina èkowasaè bân Mâdhurâ. È daèrah Tapal Kuda lajhu dhâddhi camporanna etnis Mâdhurâ bân Jhâbâ saèngghânâ muncul etnis Pandhâlungan.
Dâri sombhâr http://sumenepkab.go.id/berita/baca/-wilayah-sumenep-dalam-genggaman-tiga-fase ; wilayah Tapal Kuda bâdâ è kowasana Arya Wiraraja sang penguasa Songènnèp sesuai pèrjhânjiyân Songènnèp antarana Wiraraja bân Raden Wijaya èdâlam bhâtowan amosnaaghi pasukan Mongol, a bhâbât hutan Tarik saènggha Songènnèp èparènta alè’na iyâ arèya Arya Bangah. Sâjjhâk bâkto arowa trah penguasa Songènnèp ngowasaè wilayah Tapal Kuda. Salaèn dâlâm pârso’alan kakowasa’an, mobilitas orèng Mâdhurâ dâri Polo Mâdhurâ dâ’ Wilayah Tapal Kuda sajân sègghut. Saènggha èbakto kakowasa’an Panembahan Somala, wilayah Tapal Kuda bân Bâlandhâ èporop bân wilayah kepulauan.
Mèskè èporop bân wilayah kepulauan, tangghungan penguasa wilayah Tapal Kuda ghi’ ètègghuk bân Trah songènnèp iyâ arèya anak kompoy Panembahan Somala. Kapotosan morop wilayah kasèbbhut adampa’ lowas. Maskè Songènnèp ngaollè wilayah kepulauan, tapè pangaronna Songènnèp sajèn kowat è wilayah Tapal Kuda. Saèngghana adampa’ dè’ka buddhâjâ Mâdhurâ sè pagghun bâd`a è wilayah Tapal Kuda. Saèngghâna Bhâsa Mâdhurâ dhâddhi lingua franca è Wilayah Tapal Kuda. Pangarona buddhâjâ bân bhâsa kasèbbhut pagghun èghârâssa sampè’ satèya.
Populasi
Data resmi bân akademik sè nyarètaaghi kependudukan orèng Mâdhurâ sangèt amacèm, molai sensus penduduk nasional sè èkalako è Indonesia è taon 2010, orèng Mâdhurâ arèya 3,03% dâri populasi naghârâ, iyâ arèya 7.179.356 orèng. È sombhâr ilmiah jhâu lèbbi rajhâ akisaran 10,5 sampè’ 10,8 juta orèng. Orèng Mâdhurâ tamaso’ etnis sè palèng rajâh nomèr èmpa’ samarèna Suku Jhâbâ, Suku Sunda bân Suku Batak.
Mètorot carèta, orèng Mâdhurâ ngènnèngi Polo Mâdhurâa bân nèng-ngènèng è tèmora, gugusan polo-polo keni’ è tasè’ jhâbâ akantan Polo Betawi bân kepulauan Kangean. Èdinna’, arowa ajumla akisaran 3,3 juta orèng sè lebbi dâri 90% populasi è wilayah arèya. Bân arowa padèna bân jumlana orèng Mâdhurè sè ngènnèngin è daèrah Tapal Kuda, Jhâbâ Tèmor bân lèbbi dâri 400.000 orèng è cèmmacèmma wilayah Indonesia. Laènna polè, èbuwân orèng Mâdhurâ ngènnèngèn wilayah laènna è Indonesia, khusussa, bâdâ komunitas Mâdhurâ sè majuh è ibu kota Jakarta (antaranna 80.000 orèng), è Bali (antaranna 30.000 orèng) bân è Provinsi Kepulauan Bangka Belitung (lèbbi dâri 15.000 orèng). Bân bâdâ polè komunitas kèni’ Mâdhurâ è naghârâ-naghârâ Asia Tenggara sè nèng wilayah pèrbâtâsân bân Indonesia, khusussa è Singapura.
Basshunter
thumb|Basshunter (2008) Basshunter, Jonas Erik Altberg (lahèr è Halmstad, 22 Dèsèmber 1984) panyanyi bân DJ Swedia.
Pranala lowar
Bhângsa:Panyanyi Bhângsa:Swedia
Universitas Erasmus Rotterdam
jmpl|Universitas Erasmus Rotterdam Universitas Erasmus Rotterdam iyâ arèya sèttong universitas se bâḍâ è Rotterdam, Bâlândhâ. Universitas Erasmus Rotterdam arèya universitas riset internasional sè la anḍi' peringkat tèngghi. Molaè taon 1913 universitas nèka teros tombu dhaddhi sala sèttong universitas palèng rajâh è Belandhâ, kalabân bâḍâna mored sè bannya'na 28.000 bân lebbi ḍâri 1.400 peneliti sè alako nèng institut nèka.
Sejarah
Universitas arèya nyandhâng nyama Desiderius Erasmus. Nyama Erasmus dhibi' arojuk dhâ' ka Desiderius Erasmus Roterodamus, orèng ahli teologi bân humaniora abad 15. Nyama Erasmus Universitas nyatana ghik bhuru èangghuy bâkto taon 1973. Namong Universitas arèya ella bâḍâ ḍâri taon 1913 kalabân nyama Nederlandsche Handels-Hoogeschool. È bâkto jârèya ghun èlmo ekonomi se èyajhârraghi. Universitas Erasmus Rotterdam arèya sala sèttong universitas ilmu ekonomi bân managemen palèng bhâghus nèng Eropa, sampe’ sala sèttong professor ngaollè Hadiah Nobel untuk èlmo Ekonomi iyâ arèya Prof dr. Jan Tinbergen.
Struktur
Erasmus Rotterdam ngaandi’ duâ’ kampus bân ebâgi ḍâlâm tello’ domain:
Duâ’  domain se paleng aḍâ’ berbasis è kampus se bâḍâ nèng Woudestein è sebelah tèmor kotta Rotterdam. Domain kasèhadhân bân farmasi berbasis è kampus Hoboken Erasmus MC èi sebelah bârâ' kotta. Domain è attas rèya ghik ebâgi pole dhâddi pan-bârâmpan fakultas, è antarana:
Pengakuan Internasional
Mènorot the Times Higher Education Supplement Universitas Erasmus, Rotterdam bâḍâ nèng  peringkat ka 34 universitas palèng bâghus nèng Eropa bân bâḍâ è peringkat 92 sa dhunnyah (taon 2005 bâdâ è peringkat 57). Fakultas Management RSM bâḍâ è peringkat 7 untuk program MBA paleng bhaghus nèng Eropa bân 29 è dhunnyah mènorot Financial Times. Sabâtara  Fakultas Ekonomi tamasok dâlâm 24 sekolah ekonomi paleng bâghus sadhunnyah. Lebbi lanjut, Erasmus MC tamasok ḍâlâm 5 besar fakultas kedokteran bân farmasi è luar Amerika Serikat mènorot The Scientist.
Weni Anggraini
Weni Anggraini (laèr 16 Oktober 1990 è Jambi) panèka sala sèttong pamaèn badminton Ganda Campuran asal Indonèsia sareng Irfan Fadhilah.
Universitas Erasmus Rotterdam
Pengakuan Internasional
Universitas Erasmus sampè’ narèma akreditasi ḍâri tello’ badan akreditasi pendidikan management internasional; AMBA, EQUIS, and AACSB. Ghun  sakonè’ sakolaan bisnis nèng Eropa se ngaandi’ triple akreditasi enga’ rèya. Coma bânnyak sakolaan bisnis Eropa se netteppaghi tak ngangghuy multi akreditasi.
Weni Anggraini
Sombher
Bhângsa:Orèng
Kabhupatèn Ponorogo
Kabhupatèn Ponorogo iyâ arèya sala sèttong Kabhupatèn è Jhâbâ Temor, Indonèsia. Neng Kabhupatèn Ponorogo bâḍâ sala settong pondhuk rajâ sè anyama Pesantren Modern Darussalam Gontor. Kabhupatèn Ponorogo èkènnal kalabân jhulughân Kotta Reog otabâ Bhumi Reog polana kesenian Reog asalla ḍâri Kabhupatèn Ponorogo. Bânnyak wisata sè bâḍâ è Kabhupatèn Ponorogo yakni Curug Pangkal, Kedung Kenthus, bân laènna.
Gèografis
Kabhupatèn Ponorogo bâdâ neng è 111°7’ sampèk 111° 52’ Bujur Tèmor bân 7° 49’ sampèk 8° 20’ Lintang Selatan.
Feby Putri
jmpl|Feby Putri è lalampan Tonight Show Feby Putri Nilam Cahyani (lahèr 5 Fèbruwâri 2000) iyâ arèya panyayi-panulis laghu abhângsa Inḍonèsia. Feby molaè èkennal lèbhât lagu “Halu” sè rilis taon 2019. Dhibi’en ollè pangakoan lowas saampon arilis laghu ka-ennema, yakni “Runtuh” sè duet sarèng Fiersa Besari taon 2021.
Oḍi' Feby Putri
Feby lahèr kalabân nyama Feby Putri Nilam Cahyani 5 Fèbruwari 2000 è Kotta Makassar, Provinsi Sulawesi Selatan. Feby iyâ arèya potrè kapètto’ pasangan Muhammad Djida bân Endang Suciaty.
Awwal kalakowan
Feby lebur ka musik dâri kènè’. Dhibi’en nyabâ' vidèo nyanyi dâ’adâ’en parappa'en kellas 3 SMP è Instagram taon 2014, namong saat rowa dhibi’en ghita’ patè aktif.
Feby molaè aktif nyabâ' cover laguna dhingla SMA. Sajjek a-cover lagu “Ramadhan Kareem” kalabân nada laghu dhin Justin Biebier è taon 2016, Feby sajen kotara.
Taon awwâl 2019, Feby abhâḍhi YouTube bân aktif dhâddhi kreator konten cover musik. Sala sèttong cover musikka iyâ arèya laghu “Celengan Rindu” - Fiersa Besari sè èjhelling 50 juta kalè.
Sombhèr
Bhângsa:Penyanyi-penulis lagu
Parsarekatan Bangsa-Bangsa
Parsarekatan Bangsa-Bangsa (PBB)
Kabhupatèn Keḍiri
Kabhupatèn Keḍiri (Jhâbâ: Anacaraka: ꦏꦝꦶꦫꦶ, Pegon: كاڎيري, translit. Kadhiri) iyâ arêya sala sêttong kabhupatên e Jhâbâ Têmor, Indonesia sè loassa 1.386,05 km². Orèng è khabupatên rêya bâḍâ 1.007 jiwa/km². Neng Kabhupatèn Keḍiri bâḍâ settong kacamatdhân sè èjhulughi Kampong Inggris sè anyama "Pare". Kacamadhân Pare ejhulughi kampong Inggris polana bânnyak kênnengngan kursus bhâsa Inggris. Kampong Inggris sè bâḍâ è Kacamadhân Pare ampon bânnyak èkanoningi rèng-orèng loar Madhurâ. Tak sakonik rèng loar sè ajhâr bhâsa Inggris ka Kampong Inggris è Pare. Biasana bâkto notop kuliah bânnyak mahasiswa sè akursus ka Kampong Inggris jêriya. Sè ajhâr bhâsa Inggris è Kampong Inggris Pare bênni coma mahasiswa otabê nak-kanak sè ghi' a sakola, tapê bâḍâ jughên sè la dhâddhi karyawan.
Gèografis
Posisi gèografs Kabhupatèn Keḍiri bâḍâ è 111°47′ 05″ sampè' 112°18’20” Bujur Tèmor bân 7° 36′ 12″ sampè'  8° 0′ 32″ Lintang Lao'. Topografina iyâ arèya dataran rendah bân ghunong sè èlèbâthi songai Brantas ḍâri lao' ka ḍâjâ. Suhu oḍârâna 23° C sampè' 31° C kalabân tingkat curah ojhâna 1.652 mm sabbhân arè. Loas wilayana 1.386,05 km² otabâ 5% loas wilayah Provinsi Jhâbâ Têmor.
Wali Sanga
Wali Songo (bhâsa jhâbâ “Sanga’ wali” (orèng sè kaparcajhâ)) panèka tokoh islam sè kahormati nèng Indonèsia, khususèpon nèng polo jhâbâ, karana perran carèta è dhâlem nyebbaraghi aghâma Islam nèng Inḍonesia.
Senèyap anggotta wâlli Sanga’ salèng è kaèttaghi kalabhân ghellâr Sunan dhâlem bhâsa jhâbâ, panèka anunjuaghi “kahormaten”.
Sabhâgiân Wali bennyak jughan è jhuluki Raden salama kaodi’na, karana mènangka katoronan ningrat. (congngok nèng “ ghâjâ bân ghellâr” kasoltanan Yogyakarta onto’ panjellasân mènangka istila bhâgsawan jhâbâ).
Cemporè para wâlli sanga’ sanget è hormati sareng masyarakat jhâbâ kaangghuy siyara nèng jhâbâ mènangka rassa sokkor bân sakalangkog attas manpaat bân sapa’at sè kadieh è amallaghi nèng masa kaodi’na. dâlem tradisi jhâbâ Cemporè andi’ artè pundhen.
Artè wâlli Sanga’
bhâḍâ bennyak pandapat mènangka artè wâlli sanga’, partama panèka wâlli sè sanga’, sè anandhâaghi jumlah wâlli sè ajumlah sanga’, otabhâ sanga dâlem bhâsa jhâbâ. Pètodhu laènna polè nyebbut dhâbu sana asallah ḍâri jhâbâ, sè andik artè tembilung.
Pètodhu laènna sè adhâbu wâlli sanga’ panèka majlis da’wa sè dhâ’adhâna è pajhâghâ sareng sunan Gresik (Maulana Malik Ibrohim) ka taon 1404 masèhi (808 ijrat). Para wâlli aropaaghi pambaharu masyarakat ka masanah. Pangarona kèngèng è pangghi dâlem bhâragam bhângon manifestasi parabhâbân anyar masyarakat jhâbâ, molaè ḍâri kasèhaḍân, atanè, parniagaan, kabudhâjâân, kamasyarakatân, sampè’ pernata.
Konsèp wâlli sanga’ dâlem kosmologi Islam, sober otamana kèngèng è lacak ka Konsèp kawâllien sè sacara umum bi’ kalangan sè ngirèng sufisme è parcajhâi sanga’ dhingkat kawâllien. Syaikh al-Akbar Muhyiddin Ibnu Araby otabhâ Ibnu Arabi dâlem kètab Futuhat al-Makkiyah ajellasâghi sanga’ dhingkat kawâllien sareng tughâs sèbâng sasuai kawâllienna. Sè sanga’ kawâllien panèka:
1.     Wâlli Aqthab otabhâ Wâlli Quthub, panèka pamimpin bân pangoasa para wâlli ḍâ’ sadhâjâ alam samâsta.
2.     Wâlli Aimmah, otabhâ kabulâ Wâlli Aqthab bân aghântèèh kennengna manabi sèdhâh.
4.     Wâlli  Abdal, panèka wâlli pajhâghâ pètto’  mosèm.