cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ
ສານປະຊາຊົນສູງສຸດ (ຄຳເຄົ້າ: ສາລປະຊາຂົນສູງສຸດ) ແມ່ນອົງການພິພາກສາສຸງສຸດຂອງລັດ. ສານປະຊາຊົນສູງສຸດຄຸ້ມຄອງດ້ານບໍລິຫານຕໍ່ສານ ປະຊາຊົນທຸກຂັ້ນ, ສານທະຫານ ແລະ ກວດກາຄຳຕັດສີນຂອງສານດັ່ງກ່າວ.
ຮອງປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ ແມ່ນປະທານປະເທດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ ຫລື ປົດຕຳແໜ່ງ ຕາມການສະເໜີຂອງ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສຸດ. ບັນດາຜູ້ພິພາກສາຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ, ປະທານ, ຮອງປະທານ ແລະ ບັນດາຜູ້ພິພາກສາຂອງສານທະຫານແມ່ນຄະນະປະຈຳສະພາແຫ່ງຊາດເປັນຜູ້ແຕ່ງຕັ້ງ, ຍົກຍ້າຍ ຫລື ປົດຕຳ ແໜ່ງຕາມການສະເໜີຂອງສານປະຊາຊົນສູງສຸດ.
ໝວດ:ອົງການຕຸລາການ
ໂດນັລ ທຣັມ
ໂດນັລດ໌ ຈອນ ທຣັມປ໌ (Donald John Trump; ເກີດເມື່ອ 14 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1946) ແມ່ນໄດ້ຮັບເລືອກໃຫ້ເປັນປະທານາທິບໍດີຄົນທີ່ 45 ແຫ່ງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ໂດຍຈະເລີ່ມດຳລົງຕຳແໜ່ງຢ່າງເປັນທາງການໃນວັນທີ່ 20 ມັງກອນ ຄ.ສ. 2017. ໃນປີ 2020, ລາວໄດ້ສູນເສຍການເລືອກຕັ້ງຄືນໃຫມ່ໃຫ້ກັບ ໂຈ ໄບເດັນ, ເຊິ່ງໄດ້ເຂົ້າຮັບຕໍາແໜ່ງໃນວັນທີ 20 ມັງກອນ 2021.
ການສະໜອງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການ
thumb|right|ລາຄາ ຂອງ ຜະລິດຕະພັນ ຊິຖືກຕັດສິນໂດຍ ດຸນຍະພາບ ລະຫວ່າງ ປະລິມານການຜະລິດ ໃນແຕ່ລະ ລະດັບລາຄາ (ການສະໜອງ) ແລະ ຄວາມຕ້ອງການຊື້ ໃນແຕ່ລະລະດັບລາຄານັ້ນ (ຄວາມຕ້ອງການ). ເສັ້ນສະແດງ ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ຖ້າຄວາມຕ້ອງການ ເພີ່ມຂຶ້ນແຕ່ D1 ຫາ D2, ລາຄາ ແລະ ປະລິມານການຜະລິດກໍ່ຊິເພີ່ມຂຶ້ນ.
ແບບຈຳລອງ ການສະໜອງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການອະທິບາຍປະຕິກິລິຍາລະຫວ່າງ ຜູ້ຜະລິດ ແລະ ຜູ້ຊົມໃຊ້ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ລາຄາ ແລະ ຍອດຂາຍ ຂອງ ສິນຄ້າໃດໜຶ່ງ ໃນ ຕະຫຼາດ. ມັນແມ່ນ ແບບຈຳລອງພື້ນຖານ ໃນ ເສດຖະສາດມະຫາພາກ, ແລະ ຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອອະທິບາຍ ຫຼາຍໆສົມມຸດຕິຖານ ໃນ ເສດຖະສາດມະຫາພາກ. ທິດສະດີດັ່ງກ່າວ ຄິດຄົ້ນຂຶ້ນໂດຍ Antoine Augustin Cournot, ແລະ ເຜີຍແຜ່ໃຫ້ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກທົ່ວໄປ ໂດຍ Alfred Marshall.
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ໝວດ:ເສດຖະສາດ ໝວດ:ວິທະຍາສາດສັງຄົມ
ຄວາມຍືດຍຸ່ນ
ໃນ ເສດຖະສາດ, ຄວາມຍືດຍຸ່ນ(elasticity) ແມ່ນ ອັດຕາການປ່ຽນແປງຕົວປ່ຽນໃດໜຶ່ງ ສົມທຽບ ຕົວປ່ຽນອື່ນ. ໂດຍທົ່ວໄປ ຄວາມຍືດຍຸ່ນ ແມ່ນ ຈຳນວນລົບ ແຕ່ຈະສະແດງ ເປັນຈຳນວນບວກ.
ນິຍາມທາງຄະນິດສາດ
ໂດຍທົ່ວໄປ, ຄວາມຍືດຍຸ່ນ ຂອງ "x ຕໍ່ y" ແມ່ນ:
ຫາດສາ
ຫາດສາ ເປັນບ້ານນ້ອຍໆ ທີ່ຢູ່ຕິດແມ່ນ້ຳອູ ທີ່ໄຫລຈາກຕອນເໜືອສຸດຂອງປະເທດລາວ ທາງຕອນໃຕ້ຂອງຈີນ ໄຫລຜ່ານຫາດສາ ແລະ ຜ່ານໄປຍັງເມືອງຂວາ, ເມືອງງອຍ, ໜອງຂຽວ ແລະ ໄຫລໄປລົງແມ່ນ້ຳຂອງ ທີ່ບໍລິເວນຖ້ຳປາກອູ ທີ່ຫລວງພະບາງ ຫາດສາເປັນຫມູ່ບ້ານສຳຄັນ ໃນອະດີດ ເພາະການເດີນທາງ ໃນສະໄໝກ່ອນຕ້ອງອາໄສທາງນ້ຳເປັນຫລັກ ແລະ ຂຶ້ນຕໍ່ໄປເຖິງ ແຂວງຜົ້ງສາລີ ອາໄສທາງນ້ຳເປັນຫລັກ. ຫາດສາຢູ່ຫ່າງຈາກເມືອງຜົ້ງສາລີ 20 ກິໂລແມັດ ຊຶ່ງຈາກເມືອງຂວາ ຈະຂີ່ລົດຕໍ່ໄປຫລວງພະບາງ ອຸດົມໄຊ ກໍໄດ້ ຫລື ຈະຂີ່ເຮືອຕໍ່ໄປເມືອງງອຍ ໄປຫລວງພະບາງກໍໄດ້
ເຮືອດຳນ້ຳ
thumbnail|right|ເຮືອດຳນ້ຳໂຮນລັງ ເຮືອດຳນ້ຳ (submarine, sous-marin) ແມ່ນເຮືອທີ່ໃຊ້ໃນສົງຄາມ ສ້າງຈາກເຫຼັກແຕ່ມີຄວາມສາມາດໃນການເຄື່ອນທີ່ພາຍໃຕ້ຜິວນ້ຳ. ເຮືອດຳນ້ຳ ຖືກນຳມາໃຊ້ໃນການສົງຄາມແລະການຄົ້ນຄວ້າສຳຫຼວດໃຕ້ທະເລເລິກໃນບໍລິເວນທີ່ມະນຸດບໍ່ສາມາດດຳລົງໄປໄດ້ດ້ວຍການສວມພຽງຊຸດດຳນ້ຳ ດ້ວຍຄຸນະສົມບັດທີ່ພິເສດເໜືອກວ່າຍານພາຫະນະຊະນິດອື່ນ ແມ່ນ ມັນສາມາດທີ່ຈະຢູ່ໄດ້ທັງເທິງຜິວນ້ຳແລະໃຕ້ນ້ຳ.
ການອອກແບບ
ເຮືອດຳນ້ຳຖືກອອກແບບມາເພື່ອໃຫ້ສາມາດຢູ່ໃນນ້ຳເລິກໄດ້ ດ້ວຍໂຕລຳເຮືອທີ່ຖືກອອກແບບໃຫ້ມີຜະໜັງສອງຊັ້ນ ເປັນສ່ວນນຶ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ລູກເຮືອສາມາດຢູ່ໃນເຮືອໄດ້ຢ່າງປົກກະຕິ ເຖິງແມ່ນຈະຢູ່ໃນລະດັບຄວາມເລິກຫຼາຍພຽງໃດກໍຕາມ ແລະສາມາດຢູ່ໄດ້ດົນຈົນກວ່າອາກາດແລະອາຫານຈະບໍ່ພຽງພໍ.
ສວນຊາ 400 ປີ
ສວນຊາ 400 ປີ ຕັ້ງຢູ່ທີ່ບ້ານກໍແມນ ໄລຍະທາງປະມານ 15 ກິໂລແມັດ ຈາກເມືອງຜົ້ງສາລີໄປທາງທິດຕະເວັນຕົກ ເປັນຫມູ່ບ້ານນ້ອຍໆ ຂອງຊາວຈີນ ທີ່ອົບຍົບມາປັກຫລັກສ້າງບ້ານເຮືອນເມື່ອຫລາຍຮ້ອຍປີກ່ອນ ແລະ ປູກຊາຂາຍມາຕັ້ງແຕ່ນັ້ນ ຈົນເຖິງປະຈຸບັນສາມາດຜະລິດໄດ້ເຖິງ 60-70 ໂຕນ/ປີ ມີໂຮງງານຜະລິດ ແລະ ຫ້ອງເກັບຮັກສາຊາໄວ້ເຖິງ 10 ປີ ໃກ້ກັນຈະພົບຕົ້ນຊາທີ່ອາຍຸເກົ່າແກ່ເຖິງ 400 ປີ.
ສະໂມສອນບານເຕະ ອາເຊນອນ
ສະໂມສອນບານເຕະ ອາເຊນອນ (ອັງກິດ: Arsenal Football Club) ເປັນສະໂມສອນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນ ໂຮໂລເວ ໃນກຸງລອນດອນ ປະເທດອັງກິດ ເຊິງປັດຈຸບັນແມ່ນແຂ່ງຂັນໃນ ພຣີເມຍລີກອັງກິດ, ອາເຊນອນເປັນສະໂມສອນບານເຕະທີ່ປະສົບຜົນສຳເລັດສູງສຸດແຫ່ງໜຶ່ງໃນອັງກິດ ເຄີຍຄວ້າແຊັມ ດິວິຊັນ 1 ມາແລ້ວ 13 ຄັ້ງ ແລະ ເອັຟເອຄັບ 11 ສະໄໝ.
ລາຍຊື່ນັກເຕະປະຈຸບັນຂອງ ອາເຊນອນ
ພິພິດທະພັນຊົນເຜົ່າ
ພິພິດທະພັນຊົນເຜົ່າ ເປັນອາຄານຊັ້ນດຽວຕັ້ງຢູ່ເທິງເນີນພູ ໃກ້ກັບທະນາຄານພັດທະນາລາວ ພາຍໃນຈັດສະແດງເຄື່ອງມືເຄື່ອງໃຊ້, ເຄື່ອງແຕ່ງກາຍ ແລະ ພາບຖ່າຍຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ ທີ່ອາໄສໃນເມືອງ ເຊັ່ນ: ໂລໂລ, ໂລມາ, ໂອມາ, ພວນ, ຂະມຸ…
ເຈົ້າແຂວງ
ເຈົ້າແຂວງ, ເຈົ້າຄອງນະຄອນ, ເຈົ້າເມືອງມີສິດ ແລະ ໜ້າທີດັ່ງນີ້:
1. ຮັບປະກັນການປະຕິບັດລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ, ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດທຸກມະຕິຄຳສັ່ງທີ່ຂັ້ນເທີງວາງອອກຢ່າງ ເຂັ້ມງວດ.
2. ຊີ້ນຳ ແລະ ກວດກາການເຄື່ອນໄຫວຂອງທຸກຂະແໜງການ, ທຸກຂັ້ນທີ່ຂື້ນກັບຂອບເຂດຄວາມຮັບພິດຊອບຂອງຕົນ.
3. ງົດການປະຕິບັດ, ລົບລ້າງ ຫລື ຍົກເລີກຂໍ້ຕົກລົງຂອງທຸກຂະແໜງການທີ່ຢູ່ຂັ້ນຂອງຕົນ ຫລື ຂັ້ນລູ່ມທີ່ຂັດກັບ ລະບຽບກົດໝາຍ.
4. ຄຸ້ມຄອງພົນລະເມືອງ, ພິຈາລະນາ ແລະ ແກ້ໄຂຄຳຮ້ອງທຸກ ແລະ ຄຳສະເໜີ ຂອງປະຊາຊົນຢູ່ໃນຂອບເຂດສິດ ອຳນາດຂອງຕົນຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ. ປະຕິບັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື່ນໆຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ວັດວິຊຸນນະຣາດ
ເຖິງວ່າ ໃນຫລວງພະບາງ ຈະເປັນເມືອງທີ່ມີວັດຢູ່ຢ່າງຫລວງຫລາຍ ແຕ່ວັດທີ່ເບິ່ງແປກຕາທີ່ສຸດຕ້ອງຍົກໃຫ້ວັດນີ້ ດ້ວຍພະທາດຮູບຮ່າງໂຄ້ງມົນເໝືອນໝາກໂມ ໂດດເດັ່ນເບິ່ງເຫັນແຕ່ໄກ ແມ່ນພຽງແຕ່ນັ່ງລົດຜ່ານໄປຍັງຖະໜົນວິຊຸລົນລາດ. ຈະເຫັນພະທາດຮູບຊົງໝາກໂມຜ່າເຄິ່ງນີ້ສະດຸດຕາ ຈົນມີຊື່ເອີ້ນ ຂອງຊາວຫລວງພະບາງວ່າ “ວັດພະທາດໝາກໂມ” ແລະ ພະທາດຮູບຊົງແປກຕານີ້ເອງທີ່ກະຊວງຖະແຫຼງຂ່າວ ແລະ ວັດທະນະທຳ ຍົກໃຫ້ມີຄວາມສຳຄັນ ວັດພະທາດໝາກໂມ ເຄີຍເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ພະບາງ ຊຶ່ງໄດ້ອາລາດທະນາຂຶ້ນມາຈາກເມືອງວຽງຄຳ ມີປະທຸມເຈດີ ຫລື ພະທາດດອກບົວໃຫຍ່ ຊຶ່ງພະນາງພັນຕີຊຽງ ພະອັກຄະລະມະເຫສີຂອງພະເຈົ້າວິຊຸນະລາດໂປດ ໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນໃນ ປີ ຄ.ສ.1864 ຫລັງຈາກສ້າງວັດສຳເລັດແລ້ວ ທີ່ມາຂອງຊື່ພະທາດໝາກໂມ ມາຈາກການທີ່ຊາວຫລວງພະບາງເຫັນຮູບຊົງຂອງພະທາດຄ້າຍໝາກໂມຜ່າເຄິ່ງ ຫລື ເປັນຊົງໂອຄວ່ຳຄ້າຍສະຖູບ ແບບຟອງນ້ຳ ທີ່ເມືອງສານຈີ ປະເທດອິນເດຍ ຍອດພະທາດມີລັກສະນະຄ້າຍລັດສະໝີແປວໄຟ ຂອງພະພຸດທະຮູບແບບລັງກາຫລື ສຸໂຂໄທ ບໍລິເວນມຸມຖານຊັ້ນກາງ ແລະ ຊັ້ນເທິງ ມີພະທາດທິດຊົງດອກບົວຈູມທັງສີ່ມຸມ ພະທາດໝາກໂມນີ້ເຄີຍຖືກ ບູລະນະປະຕິສັງຂອນມາແລ້ວ 2 ຄັ້ງຄື: ໃນປີ ຄ.ສ.1859 ລາຊະສະໄໝຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສັກກະລິນ (ຄຳສຸກ) ຊຶ່ງເປັນພະລາຊະບິດາ ຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ແລະ ບູລະນະອີກເທື່ອໃນປີ ຄ.ສ.1914 ໃນລາຊະສະໄໝ ຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ໃນການບູລະນະເທື່ອນີ້ໄດ້ມີການຄົ້ນພົບບູຮານສິລະປະວັດຖຸຫລວງຫລາຍຢ່າງ ເຊັ່ນ:ເຈດີຄຳ, ພະພຸດທະຮູບຫລໍ່ສຳລິດ, ພະພຸດທະຮູບຄຳ, ພະພຸດທະຮູບເງິນ ໂດຍສະເພາະພະພຸດທະຮູບທີ່ແກະສະຫລັກຈາກແກ້ວ ເຊັ່ນດຽວກັບພະແກ້ວມໍລະກົດ. ບູຮານວັດຖຸນີ້ໄດ້ນຳຖວາຍເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ແລະ ເກັບຮັກສາໄວ້ໃນ ພະລາດຊະວັັງຫລວງພະບາງຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ຖັດມາທີ່ຕົວ ພຣະອຸໂປສົດ ຫລື ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສິມ” ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອໃຊ້ເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ພະບາງ ຕົວອຸໂປສົດ ມີຮູບຊົງແບບອາຄານໄທລື້ສິບສອງປັນນາ ຈຸດເດັ່ນຢູ່ທີ່ສ່ວນຄໍຊັ້ນສອງຈະຍົກລະດັບສູງຂຶ້ນໄປ ສ່ວນເທິງຫລັງຄາປະດັບດ້ວຍ“ໂຫງ່” ຮູບພະຍານາກ 3 ຫົວ ເຄິ່ງກາງສັນຫລັງຄາມີຊໍ່ຟ້າ ເປັນຮູບປາສາດຍອດສັດນ້ອຍໆ ຫຼຸດລື່ນຫລາຍຊັ້ນປະດັບຢູ່ ປ່ອງຢ້ຽມອຸໂປສົດ ປະດັບດ້ວຍລູກຕິ່ງຂະໜາດໃຫຍ່ ບານປະຕູດ້ານໜ້າທັງ 3 ຊ່ອງ ແກະສະຫລັກລົງຮັກປິດທອງຮູບພະສິວະ, ພະວິດສະນຸ, ພະພົມແລະ ພະອິນ ຢ່າງສວຍງາມຕາມແບບສິລະປະຊຽງຂວາງ ພາຍໃນອຸໂປສົດ ມີພະປະທານຂະໜາດໃຫຍ່ ດ້ານຫລັງພະປະທານມີບູຮານວັດຖຸທີ່ເກັບລວບລວມຈາກວັດຮ້າງຕ່າງໆ ໃນຫລວງພະບາງ ເຊັ່ນ ພະພຸດທະຮູບສຳລິດໄມ້ຈຳຫລັກລວດລາຍຕ່າງໆ, ພະພຸດທະຮູບໄມ້ແກະສະຫລັກລົງຮັກປິດທອງສູງເທົ່າຄົນແທ້ຈຳນວນຫລວງຫລາຍ.
ໝວດ:ວັດ
ປີ
ປີ (Year) ບົນໂລກໝາຍເຖິງ ຊ່ວງເວລາທີ່ໂລກ ໂຄຈອນຮອບດວງອາທິດ (ສຸລິຍະຄະຕິ) ຫຼື ຊ່ວງເວລາທີ່ດວງຈັນໂຄຈອນຮອບດວງອາທິດ (ຈັນທະລະຄະຕິ) ໃນດາວເຄາະແຕ່ລະດວງ ມີໄລຍະເວລາຂອງປີບໍ່ເທົ່າກັນ ເຊັ່ນ "ປີຂອງດາວອັງຄານ" ມີຄວາມຍາວທີ່ແຕກຕ່າງກັບ "ປີຂອງດາວສຸກ" ເພາະດາວສຸກໃຊ້ເວລານການໂຄຈອນຮອບດວງອາທິດ ນ້ອຍກ່ວາດາວອັງຄານ ເຊິ່ງໃຊ້ເວລາໃນການໂຄຈອນຮອບດວງອາທິດຫຼາຍກ່ວາ
ໜຶ່ງປີ ສຸລິຍະຄະຕິ ມີ 365 ມື້ = 8,760 ຊົ່ວໂມງ = 525,600 ນາທີ = 31,536,000 ວິນາທີ
ປີສຸລິຍະຄະຕິ ອະທິກກະສຸລະທິນ ມີ 366 ມື້ = 8,784 ຊົ່ວໂມງ = 527,040 ນາທີ = 31,622,400 ວິນາທີ
ໜຶ່ງປີຈັນທະລະຄະຕິ ມີ 354 ຫຼື 355​ ມື້
ໃນໜຶ່ງປີປີສຸລິຍະຄະຕິ ຫຼື ປີຈັນທະລະຄະຕິ ມີ 12​ ເດືອນ
ເບິ່ງຕື່ມ
ໝວດ:ປີ ໝວດ:ປະຕິທິນ
ລະບົບການເມືອງຂອງ ສປປລາວ
ໂຄງ​ປະກອບ​ລະບົບ​ການເມືອງ ຂອງສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ລວມມີ​ພັກ​ປະຊາຊົນ ປະຕິວັດ​ລາວ, ລັດ ສປປ ລາວ ແລະ ບັນດາ​ອົງການ​ຈັດຕັ້ງມະຫາຊົນ ພ້ອມ​ດ້ວຍ​ບັນດາ​ກົນ​ໄກ ແລະ ລະບອບ​ລະບຽບ ໄປ​ຄຽງ​ຄູ່​ກັນ. ພັກ​ປະຊາຊົນ​ປະຕິວັດ​ລາວ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ໃນ​ວັນ​ທີ 22 ມີນາ 1955 ລັດຖະບານ​ແມ່ນ​ອົງການ​ບໍລິຫານ​ແຫ່ງ​ລັດ. ລັດຖະບານຄຸ້ມ​ຄອງ​ຢ່າງ​ເປັນ​ເອກະ​ພາບການ ປະຕິບັດ​ຫນ້າ​ທີ່​ຂອງ​ລັດ​ໃນ​ທຸກ​ດ້ານ: ການ​ເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ, ປ້ອງ​ກັນຊາ​ດ-ປ້ອງ​ກັນ​ຄວາມ​ສະຫງົບ ແລະ ການ​ຕ່າງປະ​ເທດ. ລັດຖະບານ​ປະກອບ​ດ້ວຍ ນາຍົກລັດ ຖະມົນຕີ, ຮອງ​ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ, ລັດຖະມົນຕີ, ຫົວຫນ້າ​ອົງການ​ທຽບ​ເທົ່າ​ກະຊວງ. ມີ​ອາຍຸ​ການ​ເທົ່າ​ກັບ​ອາຍຸ​ການ​ຂອງ​ສະພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ.
ຫໍພິພິທະພັນແຫ່ງຊາດຫຼວງພະບາງ
ຫໍພິພິທະພັນແຫ່ງຊາດຫຼວງພະບາງ ຫຼື ຫໍຄຳ ເດີມຄືພຣະລາຊະວັງຂອງເຈົ້າຊີວິດຫຼວງພະບາງ ຈຶ່ງເອີ້ນອີກຊື່ວ່າ ວັງເຈົ້າຊີວິດ ສ້າງຂຶ້ນເມື່ອປີ 1904 ໃນສະໄໝພຣະເຈົ້າສີສະຫວ່າງ ສືບທອດຕໍ່ມາເຖິງສະໄໝພຣະເຈົ້າສີສະຫວ່າງ ວັດທະນາ ພຣະມະຫາກະສັດອົງສຸດທ້າຍຂອງລາວ ຕໍ່ມາປັບເປັນຫໍພິພິທະພັນຫຼວງ ເມື່ອປີ 1796 ໂດຍໃຊ້ເປັນພິພິທະພັນຈັດສະແດງວັດຖຸບູຮານ ແລະ ສິ່ງຂອງມີຄ່າ ເຊັ່ນ: ບັນລັງ, ແທ່ນປາໄສ ເຄື່ອງສູງ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ຂອງເຈົ້າຊີວິດ ພະພຸດທະຮູບ ແລະ ວັດຖຸບູຮານ ລວມເຖິງຂອງຂວັນຈາກຕ່າງປະເທດ
ພະລາຊະວັງຫຼວງພະບາງເປັນອາຄານແບບຝຣັ່ງແຕ່ຫຼັງຄາ ເປັນແບບຊົງລາວຕັ້ງຢູ່ແຄມແມ່ນ້ຳຂອງ ຫັນໜ້າເຂົ້າສູ່ພະທາດພູສີ ຕົວພະລາຊະວັງເປັນໝູ່ອາຄານເຕ້ຍໆ ຊັ້ນດຽວ ຕັ້ງຢູ່ເທິງພື້ນຍົກສູງ ມີຄວາມງົດງາມລົງຕົວຂອງສິລະປະ ຍຸກອານານິຄົມປະສົມກັບສິລະປະ ແບບລ້ານຊ້າງ ສະພາບໂດຍຮອບມີຄວາມຮົ່ມເຢັນດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ ທີ່ບໍ່ໜາຈົນເກີນໄປ ປະຫວັດຂອງຫໍພິພິທະພັນ ແຫ່ງນີ້ສ້າງຂຶ້ນໃນປີ 1904 ສະໄໝເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງ ວົງ ສືບທອດຕໍ່ມາເຖິງສະໄໝ ເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງ ວັດທະນາ ເຈົ້າມະຫາຊີວິດອົງສຸດທ້າຍຂອງລາຊະອານາຈັກລາວ ພາຍຫຼັງຈາກການປ່ຽນແປງການປົກຄອງ ຫຼື ທີ່ຊາວລາວຮຽກວ່າ “ການປົດປ່ອຍ” ລັດຖະບານລາວໄດ້ປ່ຽນພະລາຊະວັງຫຼວງມາເປັນ “ຫໍພິພິທະພັນ” ໃນປີ 1975 ຫຼັງຈາກທີ່ ບໍ່ມີເຈົ້າມະຫາຊີວິດປະທັບ ຢູ່ບ່ອນນີ້ອີກຕໍ່ໄປແລ້ວ ລັກສະນະແຜນຜັງຂອງຕົວພະລາຊະວັງ ປະກອບດ້ວຍອາຄານຂວາງດ້ານໜ້າ ຫຼັງຄາມຸງກະເບື້ອງເຄິ່ງກາງມີມຸກຍື່ນອອກມາ ມີຮູບປັ້ນເປັນຮູບຊ້າງ 3 ຫົວ ມີສັດກາງຢູ່ເຄິ່ງກາງຂ້າງເທິງ ອັນເປັນສັນຍະລັກຂອງລາຊະອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງໃນລະບອບເດີມກົງເຂົ້າໄປເປັນຫ້ອງຟັງທຳຂອງ ເຈົ້າມະຫາຊີວິດ ແລະ ທ້ອງພະໂລງ ເບື້ອງຫຼັງທ້ອງພະໂລງເປັນອາຄານ ທີ່ມີຫຼັງຄາເປັນຍອດປາສາດຫຼັງດຽວ ເບິ່ງເຫັນເປັນສະຫງ່າເດັ່ນແຈ້ງຈາກພາຍນອກຕົວອາຄານ ແບ່ງອອກເປັນ 2 ສ່ວນ: ຢູ່ທາງປີກດ້ານຂວາສຸດຂອງອາຄານ ຜູ້ເຂົ້າຊົມສາມາດກາບບູຊາຂ້າງນອກໄດ້ຂ້າງໆ ມົນທົບພະບາງມີງາຊ້າງຄູ່ໜຶ່ງແກະສະຫຼັກເປັນຮູບພະພຸດທະເຈົ້າຫລາຍອົງ ເປັນຂອງເກົ່າບູຮານທີ່ນຳມາຈາກວັດວິຊຸນນະຣາດ ພ້ອມກັບພະບາງ ເມື່ອຕອນຍ້າຍຫໍພິພິທະພັນ ມາພະລາຊະວັງຫຼວງ. ເປັນສິລະປະຂະເໝນສະໄໝຫຼັງບາຍົນ ອາຍຸປະມານ 3000 ປີມາແລ້ວຫຼໍ່ດ້ວຍທອງຄຳບໍລິສຸດ 90% ໜັກ 54 ກິໂລກຣາມ, ສູງ 80-85 ຊມ. ຊຶ່ງເປັນທີ່ມາຂອງຊື່ “ເມືອງຫຼວງພະບາງ” ອັນໝາຍເຖິງເມືອງທີ່ມີ “ພະບາງ” ປະດິດສະຖານຢູ່ນັ້ນເອງ ທຸກມື້ຂຶ້ນປີໃໝ່ລາວ (ເດືອນເມສາ) ຈະມີການອັນເຊີນ “ພະບາງ” ລົງມາປະດິດຖານທີ່ “ວັດໃໝ່” ເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນສົງນ້ຳສັກກາລະບູຊາ ເພື່ອຄວາມເປັນສິລິມົງຄົນຂອງຊາວຫຼວງພະບາງ ແລະ ຊາວລາວທົ່ວປະເທດ ພາຍໃນຫ້ອງພຣະນີ້ຍັງເປັນທີ່ປະດິດສະຖານພຣະພຸດທະຮູບນາກປົກ ສະຫຼັກດ້ວຍຫີນ. ໃນຮູບແບບສິລະປະຂະເໜນອີກ 4 ອົງ ແລະ ມີກອງມະໂຫລະທຶກອີກຫຼາຍໜ່ວຍ ຊຶ່ງບໍ່ຮູ້ຊັດເຈນວ່າມາຈາກທີ່ໃດນອກຈາກນັ້ນຍັງມີພວງມາລາຂອງສົມເດັດພະເທບພະລັດລາຊະສຸດາຯ ຊຶ່ງຖວາຍເປັນພຸດທະບູຊາໄວ້ເມື່ອຕອນທີ່ສະເດັດ ມາຍັງປະເທດລາວ ແລະ ເມືອງຫຼວງພະບາງ ເມື່ອເດືອນມີນາປີ 1990.
ພັກ ປະຊາຊົນ ປະຕິວັດ ລາວ
ພັກ​ປະຊາຊົນ​ປະຕິວັດ​ ລາວ ວັນສ້າງຕັ້ງ 22.03.1955
ສິດເປັນເຈົ້າປະເທດຊາດ
ສິດ ແລະ ພັນທະພື້ນຖານຂອງພົນລະເມືອງ ແຫ່ງ ສປປລ
ພົນລະເມືອງລາວແມ່ນຜູ້ທີ່ມີສັນຊາດລາວຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ພົນລະເມືອງຜູ້ທີ່ມີອາຍຸແຕ່ສິບແປດປີຂື້ນໄປ ມີສິດປ່ອນບັດເລືອກຕັ້ງ ແລະ ຜູ້ທີ່ມີອາຍຸແຕ່ຊາວເອັດປີຂື້ນໄປ ມີສິດສະ ມັກຮັບເລືອກຕັ້ງ ເວັ້ນເສຍແຕ່ຜູ້ເປັນບ້າ, ເສຍຈິດ ແລະ ຜູ້ທີ່ຖຶກສານຕັດສີນປົດສິດເລືອກຕັ້ງ ແລະ ສະໝັກຮັບ ເລືອກຕັ້ງ.
ພົນລະເມືອງລາວຍີງຊາຍ ມີສິດເທົ່າທຽມກັນໃນດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນະທຳ-ສັງຄົມ ແລະ ຄອບຄົວ.
ພົນລະເມືອງລາວມີສິດໄດ້ຮັບການສຶກສາຮ່ຳຮຽນ, ຍົກສູງຄວາມກ້າວໜ້າ.
ພົນລະເມຶອງລາວມີສິດເສລີພາບໃນການຕັ້ງພູມລຳເນົາ ແລະ ໃນການໄປມາຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ພົນລະເມືອງລາວມີສິດຮ້ອງທຸກ, ຮ້ອງຟ້ອງແລະ ສະເໜີຕໍ່ອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກ່ຽວກັບບັນຫາທີພົວພັນເຖິງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດລວມ ຫລື ສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຕົນ. ຄຳຮ້ອງທຸກ, ຄຳຮ້ອງຟ້ອງ ແລະ ຄວາມເຫັນຂອງພົນ ລະເມືອງຕ້ອງໄດ້ຮັບການພິດຈາລະນາ ແລະ ແກ້ໄຂຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດມາຍ.
ພົນລະເມືອງລາວມີສິດໂດຍບໍ່ມີໃຜຈະລວງລະເມີດໄດ້ທາງດ້ານຮ່າງກາຍ, ກຽດສັກສີແລະ ເຄຫາສະຖານ. ພົນລະ ເມືອງຈະບໍ່ຖຶກຈັບຕົວ ຫລື ກວດຄົ້ນເຄຫາສະຖານຖ້າຫາກບໍ່ມີຄຳສັ່ງຂອງໄອຍະການ ຫລື ສານປະຊາຊົນ ເວັ້ນເສຍ ແຕ່ໃນກໍລະນີທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ນກົດໝາຍ.
ພົນລະເມືອງລາວ ມີສິດເສລີພາບໃນການເຊື່ອຖື ຫລື ບໍ່ເຊື່ອຖືສາດສະໜາ.
ພົນລະເມືອງລາວມີສິດເສລີພາບໃນການປາກເວົ້າ, ຂິດຂຽນ, ໂຮມຊູມນູມ, ຈັດຕັ້ງສະມາຄົມ ແລະ ເດີນຂະບວນທີ່ ບໍ່ຂັດກັບລະບຽບກົດໝາຍ.
ພົນລະເມືອງລາວມີສິດເສລີພາບໃນການຄົ້ນຄ້ວາ ແລະ ນຳໃຊ້ຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດ, ເຕັກນິກ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີ, ປະດິດສ້າງສີນລະປະວັນນະຄະດີ ແລະ ດຳເນີນການເຄື່ອນໄຫວວັດທະນະທຳທີ່ບໍ່ຂັດກັບກົດໝາຍ.
ພົນລະເມືອງລາວ ມີພັນທະເຄົາລົບລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດມາຍ, ປະຕິບັດລະບຽບການອອກແຮງງານ, ລະບຽບ ການດຳລົງຊີວິດຂອງສັງຄົມ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍຂອງບ້ານເມືອງ.
ພົນລະເມືອງລາວ ມີພັນທະປົກປັກຮັກສາປະເທດຊາດ ແລະ ປອ້ງກັນຄວາມສະຫງົບ, ປະຕິບັດພັນທະການທະຫານ ຕາມທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.
ຊາວຕ່າງດ້າວ ແລະ ຜູ້ມີສັນຊາດກໍ່ມີສິດໄດ້ຣັບການປົກປ້ອງສິດ ແລະ ເສລີພາບທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້ໃນກົດໝາຍຂອງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, ມີສິດຣ້ອງຟ້ອງຕໍ່ສານ ແລະ ອົງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງຂອງ ສາທາລະ ນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, ມີພັນທະເຄົາລົບລັດຖະທຳມະນູນ ແລະ ກົດມາຍຂອງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ.
ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ອະນຸຍາດການລີ້ໄພໃຫ້ແກ່ຊາວຕ່າງປະເທດໄດ້ຖຶກປາບປາມຍ້ອນ ໄດ້ທຳການຕໍ່ສູ້ ເພື່ອອິດສະລີພາບ, ຄວາມເປັນທຳ, ສັນຕິພາບແລະ ພາລະກິດວິທະຍາສາດ.
ສະຖານີລົດໄຟ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ລົດໄຟ ໝວດ:ຄົມມະນາຄົມ
ມື້
ມື້ ແມ່ນກາບນັບເວລາ ທີ່ໂລກໝຸນຮອບຕົວເອງ ຄົບໜຶ່ງຮອບ ມື້ ມີ 24 ຊົ່ວໂມງ ມີມື້ທົງໝົດເຈັດມື້ ໃນໜຶ່ງອາທິດ
ການກະຊິກຳ
ການກະຊິກຳ ຫຼືການປູກຝັງຂອງຊາວບ້ານ ເມືອງນ້ອຍ ແມ່ນການເຮັດນາ, ເຊິ່ງເຮົາສາມາດຜະລິດໄດ້ເຖິງ 2 ລະດູການ ກໍ່ຄືລະດູແລ້ງ ແລະ ລະດູຝນົ, ສຳຫລັບລະດູແລ້ງພວກເຮົາຈະມີຄອງຊົນລະປະທານເພື່ອກັກເກັບນໍ້າເພື່ອການເຮັດນາໂດຍສະເພາະ. ເຊິ່ງຜົນການເກັບກ່ຽວມັນກໍ່ພຽງພໍກັບການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ຍັງໄດ້ຂາຍເອົາເງິນເຂົ້າຄອບຄົວນຳອີກ. ສຳຫລັບລະດູຝນົການເຮັດນາມີຄວາມສະດວກສະບາຍ, ແຕ່ຖ້າຫາກປີໃດຝນົດີນາບາງຕອນທີ່ຢູ່ລຸ່ມກໍ່ຈະຖືກນໍ້າຖ້ວມ.
ລະດູຝນົເປັນໝ້າທີ່ຊາວບ້ານຫາກິນໄດ້ງ້າຍທີ່ສຸດ, ນັບຕັ້ງແຕ່ຫອຍກິນເຂົ້າກໍ່ຍັງສາມາດນຳມາເຮັດເປັນອາຫານໄດ້, ຂາຍໄດ້ ແລະ ຍັງມີຄຸນປະໂຫຍອີກຫລາຍໆຢ່າງ.
ສຳຫລັບຄອບຄົວທີ່ມີນາຢູ່ບຶງ ພາຍຫລັງການເກັບກ່ຽວເຂົາເຈົ້າໄດ້ພາກັນປູກພືດຜັກຕ່າງໆເພື່ອຂາຍເປັນສິນຄ້າເຊັ່ນ: ຜັກກາດນາ, ຜັກກາດຊອມ, ຜັກບົ້ງ, ຜັກຕີນໜີ, ຜັກກະລໍ່າ, ຜັກກາດຫໍ່ ແລະ ຜັກສະນິດອື່ນໆ ແລ້ວແຕ່ຄວາມເໜາະສົມກັບດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ລະດູການ.
ສ່ວນຄອບຄົວທີ່ມີນາຢູ່ໂຄ້ກກໍ່ຈະປູກເຂົ້າໄຮ່ພ້ອມໆກັບການປູກພືດທີ່ມີຄວາມທົນຕໍ່ກັບຄວາມແຫ້ງແລ້ງຄຽງຄູ່ກັນໄປນຳເຊັ່ນ: ດອກດາວເຮືອງ, ໜາກຮຸ່ງ, ໜາກຖົ່ວ, ໜາກແຕງ ແລະ ປູກພືດກິນໜາກຊະນິດຕ່າງໆ.
ພ້ອມໆກັບການເຮັດການກະຊິກຳແລ້ວ ຊາວບ້ານຍັງໄດ້ພາກັນຂຸດໜອງລ້ຽງປາ ແລະ ລ້ຽງສັດປະເພດອື່ນໆໄປນຳເຊັ່ນ: ງົວ, ຄວາຍ, ແບ້, ເປັດ, ໄກ່
ເມືອງໃໝ່
ເມືອງໃຫມ່ ໄລຍະທາງ 38 ກິໂລແມັດ ຈາກເມືອງຂວາ ເສັ້ນທາງທຸລະກັນດານຫລາຍຂຶ້ນ ເປັນເມືອງທາງຜ່ານສູ່ດ່ານຊາຍແດນປະເທດຫວຽດນາມ ຕົວເມືອງນ້ອຍໆ ແຕ່ກໍພໍຫາໂຮງແຮມພັກຄ້າງແຮມໄດ້ ແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວໃນເມືອງຢູ່ລະຫວ່າງ ລໍຖ້າການພັດທະນາ ທີ່ໜ້າສົນໃຈຄື: ນ້ຳຕົກຕາດຫ້ວຍຈິກ ສາມາດນຳລົດໄປໄດ້ແຕ່ທາງບໍ່ດີ ສ່ວນຖ້ຳກະເດື່ອງ, ຖ້ຳເຂາະ, ນ້ຳຕົກຕາດຜາອຸ່ມ ຄວນມີຜູ້ນຳທາງໄປນຳເພາະອາດຫລົງທາງໄດ້.
ດ່ານຊາຍແດນສົບຮຸນ-ໄຕຈາງ
ໄລຍະທາງ 26 ກິໂລແມັດ ຈາກເມືອງໃໝ່ ດ່ານຊາຍແດນຕັ້ງຢູ່ເທິງຍອດພູທາງຝັ່ງລາວຄື “ດ່ານສົບຮຸນ”  ເບິ່ງໄປແຕ່ໄກຈະເຫັນ “ດ່ານໄຕຈາງ” ຂອງຫວຽດນາມ ຊຶ່ງຕັ້ງຢູ່ເທິງພູອີກລູກໜຶ່ງ ໄລຍະທາງປະມານ 3 ກິໂລແມັດ ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງດຽນບຽນຟູປະມານ 35 ກິໂລແມັດ ຫາກຕ້ອງການຕໍ່ລົດເພື່ອໄປຍັງຊາປາ ລົດໂດຍສານທ້ອງຖິ່ນຈະອອກໃນເວລາ 6:00 ຂອງທຸກມື້ ຫາກຕ້ອງການນຳລົດສ່ວນຕົວຂ້າມໄປຍັງຫວຽດນາມຈະຕ້ອງຕິດຕໍ່ບໍລິສັດນຳທ່ຽວທ້ອງຖິ່ນ ມາຮັບເພື່ອຂັບລົດນຳທາງ (ກົດຫມາຍວຽດນາມລະບຸ ລົດທີ່ຂັບພວງມາໄລ ຈະຕ້ອງມີບໍລິສັດນຳທ່ຽວທ້ອງຖິ່ນນຳຂະບວນ).
ໂຄງສ້າງຕະຫຼາດ
ໃນ ເສດຖະສາດ, ໂຄງສ້າງຕະຫຼາດ (ຫຼື ຮູບແບບຕະຫຼາດ) ໝາຍເຖິງ ສະພາວະຂອງຕະຫຼາດ ແລະ ການແຂ່ງຂັນໃນມັນ.
ຮູບແບບຕະຫຼາດຫຼັກໆມີ:
ແລນ
ແລນ (Bengal monitor), ) ຈັດຢູ່ໃນຟີລຳສັດມີແກນສັນຫຼັງ ຊັ້ນສັດເລືອຄານຊະນິດໜຶ່ງ. ມັກຢູ່ອາໄສເທິງລຸກຂະກົກໄມ້ ປີນກົກໄມ້ເກັ່ງ ມັກນອນຕາກແດດຕາມຫງ່າໄມ້ ແຕ່ຫາກິນຕາມພື້ນດິນ ມັກຢູ່ອາໄສຕາມປ່າດົງວະນາ.
ເຟັມໂຕແມັດ
ເຟັມໂຕແມັດ ແມ່ນ ຫົວໜ່ວຍຄວາມຍາວ ໃນລະບົບແມັດ (ສັນຍາລັກ fm）. 1 ເຟັມໂຕແມັດ ເທົ່າກັບ 1 ສ່ວນພັນ ປິໂກແມັດ.
1 fm = 0.001 pm = 10−15 m 2.82 fm = ເສັ້ນລັດສະໝີຂອງເອເລັກຕຣົງທົ່ວໄປ
ໝວດ:ລະບົບຫົວໜ່ວຍ SI ໝວດ:ຫົວໜ່ວຍຄວາມຍາວ
ເມືອງຂວາ
ເມືອງຂວາ ເມືອງຂວາ ເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງແຂວຜົ້ງສາລີ ຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງໄລຍະທາງປະມານ 35 ກິໂລແມັດ ທີ່ຢູ່ໃຕ້ສຸດຂອງເຂດແຂວງ ທີ່ມີເຂດແດນຕິດຕໍ່ກັບດຽນບຽນຟູ ປະເທດຫວຽດນາມ ແລະ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ເຊິ່ງຢູ່ຂຶ້ນໄປທາງເໜືອ ຕາມລໍານໍ້າອູ ທີ່ເປັນສາຂາແມ່ນໍ້າຂອງ.
ເນີຍແຂງລົກຟອກ
ລອກຟອກ ລອກຟອກ
ລົດເມ
thumbnail|right|ລົດເມໃນ[[ປະເທດການາດາ]] ລົດເມ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖເມລ໌, bus, autobus) ແມ່ນລະບົບຂົນສົ່ງມວນຊົນລະບົບນຶ່ງທີ່ໃຫ້ບໍລິການເທິງຖະໜົນ ໂດຍມີລັກສະນະເປັນລົດຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ບັນທຸກຜູ້ໂດຍສານເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍກຳໜົດເສັ້ນທາງ ແລະສ່ວນໃຫຍ່ເອິ້ນຊື່ເສັ້ນທາງເປັນໂຕເລກ ເຊັ່ນ ສາຍ 1 ສາຍ 2 ແລະມີເກັບຄ່າໂດຍສານໂດຍວິທີຕ່າງໆ ກັນໄປ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ຄົມມະນາຄົມ ໝວດ:ຍານພາຫະນະ
ໝາກຟະແລດ
300px|thumbnail|right|ໝາກຟະແລດ ໝາກຟະແລດ (fraise, ແຟຣສ) ຫຼື ໝາກສະຕໍເບີລີ້ (strawberry) ແມ່ນສະກຸນໄມ້ດອກໃນວົງກຸຫຼາບ. ລູກສາມາດຮັບປະທານໄດ້. ໃນອະດີດປູກເປັນພືດຄຸມດິນໃຫ້ກັບກົກໄມ້ປູກລ້ຽງອື່ນ ເຊິ່ງອາດເປັນແຫຼ່ງມາຂອງຊື່ກໍເປັນໄດ້. ມີຫຼາຍກວ່າ 20 ແອສະແປດ ແລະມີລູກປະສົມຫຼວງຫຼາຍ ແຕ່ໝາກຟະແລດທີ່ນິຍົມປູກຫຼາຍໃນປັດຈຸບັນກໍແມ່ນໝາກຟະແລດສວນ (Fragaria × ananassa). ຜົນຂອງໝາກຟະແລດມີລົດຊາດຫຼາກຫຼາຍຂຶ້ນຢູ່ກັບສາຍພັນ ມີຕັ້ງແຕ່ລົດຫວານຫາສົ້ມ.
ໝາກຟະແລດເປັນໝາກໄມ້ທາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນ. ມີປູກກັນເປັນວົງກວ້າງຫຼາຍສະພາບອາກາດທົ່ວໂລກ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ວົງກຸຫຼາບ
ລົດໄປສະນີ
thumbnail|right|ລົດໄປສະນີໃນ[[ສະຫະລັດອາເມລິກາ.]] ລົດໄປສະນີ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖໄປຣສນີຍ໌, mail truck) ແມ່ນຍານພາຫະນະຂົນສົ່ງສິ່ງຂອງຈາກໄປສະນີ ເຊັ່ນຈົດໝາຍ, ພັດສະດຸ, ຫຼື ສິ່ງຂອງອື່ນໆ ຯລຯ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ໄປສະນີ ໝວດ:ຄົມມະນາຄົມ ໝວດ:ຍານພາຫະນະ
ເດືອນ
ເດືອນ means moon and month. ເດືອນ ແມ່ນລະບົບການວັດເວລາທີ່ດວງຈັນ ໂຄຈອນຮອບໂລກຂອງເຮົາ ໜຶ່ງຮອບ ເຊິ່ງປະມານມື້ໄດ້ ສາມສິບມື້ ແຕ່ລະເດືອນຈະມີມື້ບໍ່ເທົ່າກັນ ບາງເດືອນມີສາມສິບມື້ ບາງເດືອນມີສາມສິບເອັດມື້ ສ່ວນເດືອນກຸມພາ ມີຍີ່ສິບແປດມື້ ທຶກ ໆ ສີ່ປີ ເດືອນກຸມພາຈະມີຍີ່ສິບເກົ້າມື້
other definitions: moon
ໝີ
ໝີ (bear) ເປັນສັດທີ່ຈັດຢູ່ໃນຟີລຳສັດມີແກນສັນຫຼັງ ຊັ້ນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມ ອັນດັບສັດກິນຊີ້ນ ຈັດຢູ່ໃນວົງ Ursidae ອອກລູກເປັນໂຕ ຕາແລະໃບຫູກົມເລັກ ຮິມສົບແຍກຫ່າງອອກຈາກເຫງືອກ ສາມາດຢືນແລະຍ່າງດ້ວຍຂາຫຼັງໄດ້. ປະສາດການສູດກິ່ນດົມຄັນທະດີກວ່າປະສາດຕາແລະຫູ. ກິນໄດ້ທັງພືດຜັກແລະສັດເປັນອາຫານ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ໝີ
ອຸດົມສຶກສາ
ອຸດົມສຶກສາແມ່ນບ່ອນຮຳຮຽນທີ່ສູງກວາ່ປະຖົມສຶກສາແລະສາມາດເປັນບ່ອນນ້ອຍຯທີ່ປ່ຽນແປງຈິດສຳນຶກຂອງເດັກໃຫ້ມີຄວາມຮູ້ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນການສຶກສາຮຳຮຽນ
ເຂດບາງຮັກ
ເຂດບາງຮັກ (เขตบางรัก) ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດລຸມພິນີ ເຊິ່ງຖືເປັນເຂດສູນກາງທຸລະກິດ ການຄ້າ ການບໍລິການ ແລະການທູດ
ບ່ອນຕັ້ງແລະອານາເຂດ
ຕັ້ງຢູ່ຮິມຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ (ຝັ່ງພະນະຄອນ) ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບເຂດຕ່າງໆ ຮຽງຕາມເຂັມໂມງ ດັງນີ້
ຕາດແສ້
ຈາກຕົວເມືອງໄລຍະທາງປະມານ 15 ກິໂລແມັດ ໄປຕາມເສັ້ນທາງສາຍຫລວງພະບາງ - ວຽງຈັນ (ຖະໜົນເລກທີ 13 ເໜືອ) ບໍລິເວນປາກທາງເຂົ້າຈະມີປ້າຍຂະໜາດໃຫຍ່ບອກລ້ຽວຊ້າຍ (ຫາກມາຈາກຕົວເມືອງຫລວງພະບາງ) ໄປຕາມຖະໜົນເສັ້ນດັ່ງກ່າວຈົນມາເຖິງບ່ອນຈອດລົດຂອງຫມູ່ບ້ານທີ່ມີຊື່ວ່າ"ເຮືອນແອນ" ຊຶ່ງຈະຕ້ອງຝາກລົດໄວ້ບ່ອນນີ້ ແລ້ວຈຶ່ງຍ່າງຕີນຕໍ່ໄປອີກປະມານ 100 ແມັດ ເພື່ອຈະນັ່ງເຮືອຕໍ່ ໃຊ້ເວລາໃນການນັ່ງເຮືອໄປຕາມແມ່ນ້ຳຄານ ອີກປະມານ 10 ນາທີ ກໍຈະແນມເຫັນທ່າເຮືອດ້ານຂວາມື ລົງຈາກເຮືອແລ້ວຍ່າງຕີນອີກປະມານ 200 ແມັດ ກໍຈະເຖິງ ນ້ຳຕົກຕາດແສ້ ນ້ຳຕົກຕາດແສ້ ເປັນນ້ຳຕົກຫີນປູນຂະໜາດກາງ ຊັ້ນຂອງນ້ຳຕົກອາດບໍ່ສູງຊັນເທົ່າໃດເມື່ອທຽບກັບນ້ຳຕົກຕາດກວາງຊີ ແຕ່ຄວາມສວຍງາມຂອງນ້ຳຕົກຕາດແສ້ ນີ້ຢູ່ກົງກັບສາຍນ້ຳທີ່ໄຫລມາຕາມລານຫີນກວ້າງຊັບຊ້ອນລົງມາເປັນຊັ້ນໆ ລົງສູ່ແອ່ງເບື້ອງລຸ່ມເຫມືອນເປັນສະລອຍຕາມທຳມະຊາດຂະໜາດໃຫຍ່ ເໝາະແກ່ການລົງຫລິ້ນນ້ຳເປັນຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງລະດູຝົນຊຶ່ງຈະມີນ້ຳຫລາຍເປັນພິເສດ ນອກຈາກນັ້ນບໍລິເວນຮອບນອກຂອງຕົວນ້ຳຕົກຍັງມີສະຖານທີ່ສຳລັບຈັດສະແດງ ໂຊຊ້າງແສນຮູ້ ຊຶ່ງການສະແດງຈະມີ 2 ຮອບ / ມື້ ຄືໃນເວລາ 11:00 ແລະ 15:00 ແລະ ຫາກນັກທ່ອງທ່ຽວທ່ານໃດທີ່ມັກການຜະຈົນໄພແບບກາງແຈ້ງ ກໍສາມາດຂີ່ຊ້າງຊົມຄວາມງາມຂອງສະພາບປ່າໂດຍຮອບໄດ້ດ້ວຍເຊັ່ນກັນ ທາງດ້ານຂ້າງຕິດກັບນ້ຳຕົກຕາດແສ້ ມີຮ້ານອາຫານຕາມສັ່ງໄວ້ຄອຍຖ້າບໍລິການອີກດ້ວຍ.
ວັດໃໝ່ສຸວັນນະພູມາ
ວັດໃໝ່ສຸວັນນະພູມາຣາມ ຫລືວ່າ "ວັດໃໝ່" ເຄີຍເປັນທີ່ປະທັບຂອງສົມເດັດພະສັງຄະລາດບຸນທັນ ຊຶ່ງເປັນສົມເດັດພະສັງຄະລາດອົງສຸດທ້າຍຂອງລາວ ແລະ ຍັງເຄີຍເປັນທີ່ປະດິດສະຖານ ພະບາງ ພະພຸທົດຮູບຄູ່ເມືອງຫລວງພະບາງ ໃນລັດຊະສະໄໝຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດສັກກະລິນ ຈົນເຖິງປີ ຄ.ສ 1894 ຈຶ່ງໄດ້ອັນເຊີນ ພະບາງ ໄປປະດິດສະຖານ ໃນຫໍພະບາງພາຍໃນພະລາຊະວັັງຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ ເມື່ອມາວັດແຫ່ງນີ້ສິ່ງທີ່ເຮົາຈະສັງເກດເຫັນເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງຈາກວັດອື່ນໆ ຄືຕົວອຸໂປສົດ (ສິມ) ລັກສະນະຈະເປັນອາຄານຊົງໂລງ ຫລັງຄາມີຂະໜາດໃຫຍ່ ມີຊາຍຄາປົກຄຸມທັງສີ່ດ້ານສອງລະດັບຕໍ່ເນື່ອງກັນ. ດ້ານຂ້າງມີຖານຍື່ນອອກມາຮັບກັບຊາຍຄາ ທີ່ທອດຍາວລົງເກືອບຮອດພື້ນດິນ ເທິງຍອດຫລັງຄາເປັນໜ້າຈົ່ວຂະໜາດໃຫຍ່ໂດຍມີຫລັງຄານ້ອຍໆ ຊ້ອນຢູ່ອີກຊັ້ນໜຶ່ງ ເຄິ່ງກາງຂອງຫລັງຄານ້ອຍປະດັບຊໍ່ຟ້າ ດ້ານຫລັງມີຫໍຂວາງສ້າງຂຶ້ນຕິດກັນ ເຊື່ອວ່າມາຕໍ່ເຕີມໃນພາຍຫລັງ ທີ່ລະບຽງດ້ານໜ້າມີອາຄານຄ້າຍສາລາຂວາງຄອບຢູ່ ມີຫລັງຄາຕິດກັບຫລັງຄາອຸໂປສົດ ທີ່ເສົາລົງຮັກປິດທອງຢ່າງສວຍງາມ ຝາດ້ານໜ້າພະອຸໂບສົດຕົກແຕ່ງດ້ວຍພາບລົງຮັກປິດທອງເບິ່ງເຫລືອງອາລ່າມງາມຕາຍາວຕະຫລອດຝາ ເລົ່າເລື່ອງພະເວດສັນດອນຊາດົກ ໂດຍຝີມືຊ່າງຫລວງປະຈຳລາຊະການເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະຫວ່າງວົງ ດ້ານລຸ່ມເປັນຮູບສັດຊະນິດຕ່າງໆ ມີຮູບຊ້າງນ້ຳຢູ່ດ້ານລຸ່ມຂວາຂອງພາບ ສ່ວນບານປະຕູແກະສະຫລັກເປັນຮູບເທວະດາສິລະປະແບບຊຽງຂວາງ ພາຍໃນພະອຸໂປສົດມີພະພຸດທະຮູບນັບໝື່ນນັບແສນອົງ ເທິງຝາສີແດງ ຄ້າຍກັບທີ່ເຄີຍພົບເຫັນໃນວັດບາງແຫ່ງຂອງແຂວງຊຽງໃໝ່ ສູນກາງເປັນພະພຸດທະຮູບຊົງເຄື່ອງ ມີພະພັກທີ່ງົດງາມ ຈັດເປັນກຸ່ມພະພຸດທະຮູບຫລວງພະບາງແບບໜຶ່ງ ກົງກັນຂ້າມດ້ານໜ້າພະອຸໂປສົດມີອາຄານກໍ່ອິດໂບກປູນຫລັງນ້ອຍໆ 2 ຫລັງຂະໜາດຕ່າງກັນ ເອິ້ນວ່າ "ອູບມຸງ" ຂະໜາບຂ້າງພະທາດຊົງດອກບົວສີ່ຫລ່ຽມ ອູບມຸງຫລັງໃຫຍ່ຫັນໜ້າມາທາງພະອຸໂປສົດ ພາຍໃນມີພະພຸດທະຮູບປາງມານວິໄຊຂະໜາດຂ້ອນຂ້າງໃຫຍ່ປະດິດສະຖານຢູ່ ສ່ວນອູບມຸງຫລັງນ້ອຍຫັນໜ້າອອກຖະໜົນ ບໍລິເວນພາຍໃນວັດໃຫມ່ ມີການຈັດວາງຜັງອາຄານກຸ່ມພຸດທະວາດ ແລະ ສັງຄາວາດແຍກອອກເປັນສັດສ່ວນ ມີແນວຕົ້ນໄມ້ນ້ອຍໆກັ້ນຢູ່ ໃນຊ່ວງປີໃໝ່ລາວ (ເດືອນເມສາຂອງທຸກປີ) ທາງການໄດ້ມີການອັນເຊີນ "ພະບາງ" ຊຶ່ງເປັນພະຄູ່ບ້ານຄູ່ເມືອງຂອງຫລວງພະບາງ ມາໄວ້ທີ່ລານດ້ານໜ້າຂອງວັດໃໝ່ແຫ່ງນີ້ ເພື່ອໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ສົງນ້ຳອີກດ້ວຍ.
ແດງ
ແມ່ນສີແຫ່ງມະຫາອຳນາດແລະເປັນສີທີ່ແທ່ນນຳ້ໃຈຮັກຊາດຂອງປວງຊົນລາວທີ່ຕໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຈົເລືອດລັງແຜນດີນໄຫຼວຈື່ງຈະສາມາດກອບກູ້ຊາດລາວໃຫ້ເປັນປຶກແຜນພາຍໃຕ້ການນຳຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ
ວັດໃໝ່ສຸວັນນະພູມາ
ໝວດ:ວັດ
ແຫຼວ
ແຫຼວ (Falcon, Hawk, Kite, Kestrel) ເປັນນົກຈັດຢູ່ໃນສະກຸນ Falco ເຊິ່ງຢູ່ໃນກຸ່ມນົກລ່າເຫຍື່ອທີ່ຢູ່ໃນອັນດັບ Falconiformes ແລະວົງ Falconidae.
ເມືອງບຸນເໜືອ
ເມືອງບຸນເໜືອ ຢູ່ຫ່າງຈາກເມືອງຜົ້ງສາລີໄປປະມານ 40 ກິໂລແມັດ ເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງ ສະຫນາມບິນ ທີ່ມີບໍລິການ 2 ທ່ຽວ/ອາທິດ ຈາກນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ແລະ ຍັງເປັນດ່ານຊາຍແດນຈີນ ທີ່ໃກ້ກັບເມືອງເມີງກາ ຫລາຍທີ່ສຸດ ແຕ່ເປັນດ່ານທ້ອງຖິ່ນສະເພາະຄົນລາວ ແລະຄົນຈີນເທົ່ານັ້ນ ມີແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວຄືນ້ຳຕົກຕາດຫ້ວຍຫອຍ ແລະ ການທ່ຽວແບບຍ່າງປ່າ ຊຶ່ງນັກທ່ອງທ່ຽວສາມາດຕິດຕໍ່ໄດ້ທີ່ຫ້ອງການທ່ອງທ່ຽວຂອງເມືອງ.
ແຫຼວ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ແຫຼວ
ເມືອງບຸນໃຕ້
ເມືອງບຸນໃຕ້ ຕັ້ງຢູ່ເທິງເສັ້ນທາງເລກທີ 4 ຫ່າງຈາກເມືອງຜົ້ງສາລີ ໄປປະມານ 93 ກິໂລແມັດ ຫລື 160 ກິໂລແມັດ ຖ້າມາຈາກເມືອງໄຊ ມີແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວໃນຕົວເມືອງຄື ຄ້າຍທະຫານຝຣັ່ງເກົ່າ ທີ່ຍັງພໍເຫັນຊາກຂອງກຳແພງຢູ່ນຳ ບໍໍ່ນ້ຳຮ້ອນບ້ານນາແຕນ ໄລຍະທາງ 28 ກິໂລແມັດ ລັດເລາະໄປຕາມຖະໜົນດິນແດງ ທາງຕະເວັນຕົກຂອງເມືອງ ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດນ້ຳລານ ມີສະພາບປ່າ ແລະ ທຳມະຊາດສົມບູນເໝາະສຳລັບນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ມັກຍ່າງທ່ອງທ່ຽວ, ມັກຍ່າງຊົມທຳມະຊາດ ແລະ ທ່ຽວຊົມຫມູ່ບ້ານຊົນເຜົ່າຕ່າງໆ ສາມາດພັກຄ້າງຄືນກັບຊາວບ້ານຊົນເຜົ່າ ໃນແບບ Home Stay ໄດ້ອິກດ້ວຍ. ບຸນໃຕ້
ຜະລິດຕະພັນ
ຜະລິດຕະພັນ ໝາຍເຖິງ ສິ່ງທີ່ມີຮູບຮ່າງຫຼືມີຄຸນສົມບັດທາງກາຍະພາບ, ສາມາດຈັບຕ້ອງໄດ້, ຫຼືແມ່ນສິ່ງທີ່ມະນຸດຜະລິດຂຶ້ນ, ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ, ເສື້ອຜ້າເຄື່ອງແຕ່ງກາຍ, ເຄື່ອງຈັກອຸດສາຫະກຳ, ຍາຮັກສາຕ່າງໆ ເປັນຕົ້ນ.
ໝວດ:ຊີວະວິທະຍາຂອງເຊວ ໝວດ:ຜະລິດຕະພັນ
ພັນລາວ.ຄອມ
Punlao.com (ພັນລາວ.ຄອມ) ເປັນນຶ່ງໃນເວັບໄຊປະເພດ Social Networking Service (SNS) ທີ່ມີຊື່ສຽງໃນປະເທດລາວ. ເວັບໄຊພັນລາວເປີດຄັ້ງທຳອິດເມື່ອວັນທີ 1 ມີນາ ປີ 2008 ເຊິ່ງປັດຈຸບັນດຳເນີນການພາຍໃຕ້ຊື່ບໍລິສັດ Utth Media Creation Co., Ltd..
ເມືອງຍອດອູ
ເມືອງຍອດອູ ເມືອງເໜືອສຸດຂອງປະເທດຢູ່ຕິດກັບປະເທດຈີນ ທີ່ເມືອງຈຽງຊີ ແບ່ງເປັນ ເຂດອູເຫນືອ ມີສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວໃນເມືອງເຊັ່ນ: ວັດຫລວງອູເຫນືອ ເປັນວັດເກົ່າແກ່ທີ່ສ້າງປະມານປີ ຄ.ສ 1344-1348 ໂດຍເຈົ້າພະຍາເມືອງອູ, ວັດສະເຫລີມສະຫລອງ ຕັ້ງຢູ່ບ້ານພໍ້ ທຸກວັນທີ່ 15 ຄ່ຳເດືອນ 7 ລື້ ຈະມີງານສະເຫລີມສະຫລອງ ຮອຍພະພຸດທະບາດທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ ພະທາດອຸງໄຫ ຕັ້ງຢູ່ເທິງໂນນພູຂອງເມືອງ ມີຂັ້ນໄດຂຶ້ນ 160 ຂັ້ນ ສ້າງຄັ້ງທຳອິດເມື່ອປີ ຄ.ສ 1343 ແລະ ຖືກໂຍກຍ້າຍມາສ້າງໃໝ່ໃນທີ່ຕັ້ງປະຈຸບັນເມື່ອ ປີ ຄ.ສ 1623.
ວັນ ລະຫວ່ງປະເທດ ຜູ້ໄຊ້ ມືຂ້າຍ
ທຸກທຸກປີ ວັນທິສິບສາມ ສິງຫາ ສະຫລອງ ຜູ້ໄຊ້ ມືຂ້າຍ.
ປະເທດກະແລັດ
ຮູບ:Flag of Greece.svg
ປະເທດເກຣັກ (Grèce, Greece) ຫຼື ປະເທດເອລາດາ (Ελλάδα, Elládha [e̞ˈlaða] ຫຼື Ελλάς, Ellás [e̞ˈlas]) ມີຊື່ເຕັມວ່າ ສາທາລະນະລັດເຮລເລນິກ (République hellénique, Ελληνική Δημοκρατία, Ellinikí Dhimokratía [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) ແມ່ນປະເທດຫນຶ່ງຈໃນທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງທະວີບເອີຣົບ ຕອນໃຕ້ສຸດຂອງແຫຼມບານກັງ ມີຊາຍແດນທາງເໜືອຕິດກັບປະເທດບູນກາຣີ ມາເຊໂດນີ ແລະ ອານບານີ ມີພົມແດນທາງຕາເວັນອອກຕິດກັບປະເທດຕວກກີ ຢູ່ຕິດທະເລເອເຊທາງດ້ານຕາເວັນອອກ ຕິດທະເລອີໂອແລະເມດີແຕຣາເນທາງດ້ານຕາເວັນຕົກແລະໃຕ້.
ເກຣັກນັບວ່າເປັນແຫຼ່ງອາລະຍະທຳຕາເວັນຕົກອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະມີປະຫວັດສາດອັນດົນນານ ເຊິ່ງໄດ້ແຜ່ອິດທິພົນໄປຍັງ 3 ທະວີບ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
🇪🇺 ໝວດ:ປະເທດແກັດ
ນ້ຳຕົກຕາດກວາງຊີ
ນ້ຳຕົກຕາດກວາງຊີ ແມ່ນນ້ຳຕົກຕາດໜຶ່ງທີ່ສວຍງາມທີ່ສຸດໃນແຂວງຫລວງພະບາງ, ເປັນນ້ຳຕົກຫີນປູນຂະໜາດໃຫຍ່ສູງປະມານ 7 0 ແມັດ ມີສາຍນ້ຳໄຫລອາບມາຕາມໜ້າຜາຜ່ານໂຂດຫີນນ້ອຍໃຫຍ່ ຮູບຊົງແປກຕາລົງສູ່ແອ່ງນ້ຳເບື້ອງລຸ່ມ  ມີນ້ຳຕະຫລອດປີແຕ່ໃນລະດູຮ້ອນນ້ຳຂ້ອນຂ້າງນ້ອຍ ສະພາບປ່າມີຄວາມຮົ່ມເຢັນ ດ້ານລຸ່ມມີຂົວ ແລະ ເສັ້ນທາງເດີນຊົມອ້ອມຮອບນ້ຳຕົກ
ທີ່ຕັ້ງ ນ້ຳຕົແຫ່ງນີ້ຢູ່ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງຫລວງພະບາງໄປທາງທິດຕະເວັນຕົກສຽງໃຕ້ປະມານ 32 ກິໂລແມັດ ເມື່ອເຖິງບ່ອນຈອດລົດຕ້ອງຍ່າງຕີນຂຶ້ນໄປອີກປະມານ 300 ແມັດຈະເຖິງຕົວນ້ຳຕົກຕາດ
ການເດີນທາງ ສາມາດເໝົາລົດ 3 ລໍ້ ຫລື ລົດສອງແຖວ ຈາກໃນຕົວເມືອງຫລວງພະບາງ ຫລື ຖ້າຢາກສະດວກສະບາຍໄປກວ່ານັ້ນກໍສາມາດເຊົ່າລົດຕູ້ປັບອາກາດ ຊຶ່ງມີທັງແບບເຊົ່າເໝົາຄັນ ຫລື ຫາກເດິນທາງມານ້ອຍຄົນກໍສາມາດຊື້ປີ້ໂດຍສານລົດຕູ້ ຈາກຕົວແທນບໍລິສັດທ່ອງທ່ຽວໄດ້ທຸກແຫ່ງ ຊຶ່ງກໍຈະຕ້ອງໄປກັບຜູ້ຮ່ວມທາງຄົນອື່ນໆ ທີ່ມີຈຸດໝາຍດຽວກັນ ຕະຫລອດເສັ້ນທາງເປັນຖະໜົນປູຢາງ ສາມາດຊົມວິວທິວທັດນະ ຫມູ່ບ້ານຊົນນະບົດຕ່າງໆ ໃຊ້ເວລາເດິນທາງປະມານ 45  ນາທີ
ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ
thumb|ເຂົ້າໜົມຕົ້ນຕຳລັບເມືອງນູເລັມເບີກ ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ ຫຼື ເຂົ້າໜົມຂິງ ຫຼື ເຂົ້າໜົມຂິງພິກໄທ ເຂົ້າໜົມຂິງເຄື່ອງເທດ ຫຼື ເຂົ້າໜົມຂິງນ້ຳເຜິ່ງ (Ginger bread)  ແມ່ນເຂົ້າໜົມອົບຊະນິດໜຶ່ງທີ່ມີຫຼາກຫຼາຍຮູບແບບ ແລະມັກອົບຮັບປະທານກັນໂດຍສະເພາະໃນຊ່ວງໜຶ່ງເດືອນກ່ອນເທດສະການຄຣິສມາສຕ໌ແລະໃນເທດສະການຄຣິສມາສຕ໌ thumb|ເຂົ້າໄຣຊ໌ thumb|ຄົນອົບເຂົ້າໜົມຂິງໃນຮາວໆ ຄ.ສ.1520 thumb|ການຫໍ່ບັນຈຸພັນໃນໂຮງງານຜະລິດເຂົ້າໜົມຂິງໂວລ໌ຟ ໃນເມືອງນູເລັມເບີກ ຄ.ສ.1959 thumb|ເຂົ້າໜົມຂິງຮູບຫົວໃຈ thumb|ມະນຸດເຂົ້າໜົມຂິງ thumb|ເຂົ້າໜົມຕົ້ນຕຳລັບເມືອງອາເຄນ thumb|ບ້ານຂະໜົມຂິງ thumb|ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບທອນເນີ້ ທິນເຊັນ thumb|ເຂົ້າໜົມຂິງຮູບຫົວໃຈຂອງດານມາກ thumb|ເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ໃຊ້ເຮັດນ້ຳຊອສ
ສ່ວນຜະສົມ
ສູດເຂົ້າໜົມຂິງສ່ວນໃຫຍ່ຈະມີປະລິມານແປ້ງໜ້ອຍຫຼາຍປະມານຮ້ອຍລະ 10 ເຖິງ 50 ຂອງສ່ວນຜະສົມເທົ່ານັ້ນ ຕຳລັບອາຫານເຢຍລະມັນສ່ວນຫຼາຍມັກປະກອບດ້ວຍແປ້ງສາລີ ໃນຂະນະທີ່ຕຳລັບອາຫານຝະລັ່ງແລະຫຼາຍປະເທດໃນເອີລົບຕາເວັນອອກກັບໃຊ້ເຂົ້າໄຣຍ໌ແທນ ໃນປັດຈຸບັນມີການນຳເຄື່ອງເທດຫຼັກທີ່ໃຊ້ໃນການອົບເຂົ້າໜົມຂິງມາຜະສົມສຳເລັດຮູບໂດຍເອິ້ນວ່າ ເຄື່ອງເທດເຂົ້າໜົມຂິງ
ໃນເຢຍລະມັນມີຊໍ້ກຳໜົດຂັ້ນຕ່ຳທາງກົດໝາຍກ່ຽວກັບຄຸນນະພາບແລະຄຸນນະລັກສະນະຂອງເຂົ້າໜົມຂິງ ໂດຍມີການກຳໜົດສູດຕົ້ນຕຳລັບສະເພາະຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບເອລິເຊ (Elisenlebkuchen) ຕາມທີ່ກົດໝາຍອາຫານ ສິນຄ້າໂພກຄະພັນແລະອາຫານສັດຂອງເຢຍລະມັນກຳໜົດ ເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ຈະໃຊ້ຊື່ຕຳລັບນີ້ໄດ້ຈະຕ້ອງມີຖົ່ວອາມັງຫຼືຖົ່ວຊະນິດອື່ນໆ ຮວມກັນຢ່າງໜ້ອຍຮ້ອຍລະ 25 ຂອງສ່ວນຜະສົມທັງໝົດ ມວນຮວມຂອງສ່ວນຜະສົມຈະຕ້ອງປະກອບດ້ວຍຜະລິດຕະພັນຈາກທັນຍາພືດບໍ່ເກີນຮ້ອຍລະ 10 ຫຼືມີຄວາມເຂັ້ມຂົ້ນຂອງທັນຍາພືດພຽງແຄ່ຮ້ອຍລະ 7.5 ເທົ່ານັ້ນ ດ້ວຍລາຍລະອຽດອັນພິຖີພິຖັນເຮັດໃຫ້ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບເອລິເຊເປັນເຂົ້າໜົມຊັ້ນເລີດຕາມມາດຕະຖານຂອງກົດໝາຍອາຫານ ສິນຄ້າໂພກຄະພັນແລະອາຫານສັດຂອງເຢຍລະມັນ ແລະອະນຸຢາດໃຫ້ໃຊ້ພຽງຊັອກໂກແລັດທີ່ມີຄຸນນະພາບໃນການຜະລິດ ຫ້າມໃຊ້ເນີຍໂກໂກ້ທຽມທີ່ມີຄຸນນະພາບຕ່ຳໂດຍເດັດຂາດ
ຊື່ເອິ້ນຕ່າງໆ ຂອງເຂົ້າໜົມຂິງ
ເຂົ້າໜົມຂິງເອງກໍເໝືອນກັບອາຫານຊະນິດອື່ນໆ ທີ່ມີຊື່ເອິ້ນໃນພາສາເຢຍລະມັນແຕກຕ່າງກັນອອກໄປຕາມແຕ່ລະພູມິພາກ ໃນທາງຕອນໃຕ້ ຕາເວັນຕົກແລະຕອນເໜືອຂອງເຢຍລະມັນຈະໃຊ້ຄຳວ່າ ເລບຄູເຄນ (Lebkuchen) ຂະນະດຽວກັນໃນພູມິພາກທາງໃຕ້ແລະຕາເວັນຕົກຂອງເຢຍລະມັນກໍອາດພົບຊື່ເອິ້ນເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ ໄດ້ແກ່ ລາເບີຄູເຄນ (Labekuchen) ເລັກຄູເຄນ (Leckkuchen) ຫຼື ເລເບນຄູເຄນ (Lebenskuchen) ໃນບາງພື້ນທີ່ຂອງລັດບາວາເລຍແລະລັດບາເດນ-ເວີດແທມເບີກເອິ້ນເຂົ້າໜົມຂິງວ່າ ມາເກັນໂບດ (Magenbrot) ແມ້ນວ່າໂດຍຮວມແລ້ວຈະໝາຍເຖິງເຂົ້າໜົມອົບຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປກໍຕາມ ກົງກັນຂ້າມກັບທາງຕາເວັນອອກຂອງເຢຍລະມັນທີ່ເອິ້ນເຂົ້າໜົມຂິງກັນວ່າເຟບເຟີຄູເຄນ (Pfefferkuchen) ຫຼື ເຂົ້າໜົມຂິງພິກໄທ
ການວິໄຈເຖິງທີ່ມາແລະຄວາມໝາຍຂອງຄຳວ່າ ເລບຄູເຄນ (Lebkuchen) ເຊິ່ງແປວ່າເຂົ້າໜົມຂິງໃນພາສາເຢຍລະມັນນັ້ນຍັງບໍ່ເປັນທີ່ແນ່ຊັດ ແມ້ນຄຳວ່າ ເລບຄູເຄນ ຈະມີການອອກສຽງຄ້າຍກັບຄຳວ່າ ເລເບນ (Leben) ທີ່ໝາຍເຖິງຊີວິດ ແຕ່ກໍນ່າຈະບໍ່ມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງກັນເລີຍ ເພາະຄາດວ່າຄຳວ່າ ເລບຄູເຄນມາຈາກພາສາລະຕິນທີ່ວ່າ ລິບຸມ (Libum) ເຊິ່ງໝາຍເຖິງເຂົ້າໜົມອົບຮູບຮ່າງແບນ ຫຼືເຂົ້າໜົມເສັ້ນໄຫວ້ມີການຕີຄວາມທາງສັບມູນວິທະຍາ (ສາດແຫ່ງທີ່ມາຂອງຄຳສັບ) ວ່າທີ່ມາຂອງຄຳດັງກ່າວມາຈາກຄຳວ່າ ໄລບ໌ (Laib) ໃນພາສາຊົນເຜົ່າເຈີມານິກບູຮານ ເຊິ່ງໝາຍເຖິງກ້ອນເຂົ້າໜົມປັງ
ຊື່ເອິ້ນ ເຟັບເຟີຄູເຄນ (Pfefferkuchen) ຫຼືເຂົ້າໜົມຂິງພິກໄທ ມີທີ່ມາຈາກຍຸກກາງໃນຍຸກທີ່ເອິ້ນເຄື່ອງເທດຈາກຕ່າງປະເທດເຊິ່ງໃຊ້ເປັນສ່ວນຜະສົມໃນການອົບເຂົ້າໜົມຮວມກັນວ່າ ພິກໄທ ຄຳເອິ້ນເຂົ້າໜົມຂິງໃນພາສາອັງກິດທີ່ວ່າ ຈິນເຈີເບດ (gingerbread) ຫຼືໃນພາສາຝະລັ່ງທີ່ວ່າ ແປງ ເດ ປີສ (pain d’épices) ຮວມເຖິງຄຳວ່າ ອິງແກວໂບດ (Ingwerbrot : ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ) ຫຼື ເກເວີດໂບດ (Gewürzbrot : ເຂົ້າໜົມປັງເຄື່ອງເທດ) ໃນພາສາເຢຍລະມັນລ້ວນສສື່ຄວາມໝາຍທີ່ບົ່ງບອກເຖິງເຄື່ອງເທດແຫ່ງໂລກຕາເວັນອອກໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນ ສ່ວນຄຳວ່າ ໂຮນິກໂບດ (Honigbrot : ເຂົ້າໜົມປັງນ້ຳເຜິ່ງ) ໃນພາສາເຢຍລະມັນນັ້ນເຊິ່ງກໍສື່ເຖິ່ງສ່ວນຜະສົມຫຼັກຢ່າງຕໍ່ໄປຂອງເຂົ້າໜົມຂິງກໍຄື ນ້ຳເຜິ່ງ ນັ້ນເອງ
ປະຫວັດ
ຫຼັກຖານທີ່ເປັນລາຍລັກອັກສອນຊິ້ນແຮກໆ ເຊິ່ງບັນທຶກກ່ຽວກັບເຂົ້າໜົມຂິງນ້ຳເຜິ່ງທີ່ຜະສົມເຄື່ອງເທດ ນັ້ນມີອາຍຸຮາວໆ 350 ປີກ່ອນຄຣິສຕະການ ຊາວອີຍິບບູຮານມີເຂົ້າໜົມອົບທີ່ໃຊ້ນ້ຳເຜິ່ງເປັນສານໃຫ້ຄວາມຫວານແລະເປັນເຂົ້າໜົມທີ່ຕ້ອງໃຊ້ໃນພິທີສົບ ຊາວໂລມັງມີເຂົ້າໜົມທີ່ເອິ້ນວ່າ ພານຸສ ເມລລິທຸສ (panus mellitus) ເຊິ່ງກໍຄືເຂົ້າໜົມທີ່ທາໜ້າດ້ວຍນ້ຳເຜິ່ງແລ້ວນຳໄປອົບ ໃນສະໄໝກ່ອນນັ້ນຕ່າງຈາກປັດຈຸບັນຄືການຮັບປະທານເຂົ້າໜົມຂິງບໍ່ພຽງເປັນທີ່ນິຍົມສະເພາະໃນຊ່ວງເທດສະການຄຣິສມາສເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຮວມໄປເຖິງເທດສະການອີສເຕີ (ເທດສະການສະຫຼອງການຄືນຊີບຂອງພະເຍຊູ) ຫຼືຊ່ວງເວລາອື່ນໆ ດ້ວຍ ເຂົ້າໜົມຂິງນັ້ນຈັດເປັນໜຶງໃນອາຫານທີ່ນິຍົມຮັບປະທານໃນຊ່ວງເວລາຖືສີນອົດ ແລະອາດເສີບພ້ອມກັບເບຍດີກີສູງ ເປັນຕົ້ນ
ເຂົ້າໜົມຂິງໃນຮູບແບບທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນປັດຈຸບັນມີຕົ້ນກຳເໜີດຈາກເມືອງດີແນນໃນແບນຊິກ ຈາກນັ້ນຊາວເມືອງອາກເຄນໄດ້ຮັບມາດັດແປງ (ອ້າງອີງຈາກປະຫວັດເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບເມືອງອາກເຄນ ຫຼື Aachener Printen) ແລະທ້າຍທີ່ສຸດຄະນະນັກບວດໃນຝະລັ່ງກໍຮັບເຂົ້າໜົມຊະນິດນີ້ມາ ແລະດັດແປງອີກເລັກໜ້ອຍ ຄະນະແມ່ຊີໃນສະໄໝນັ້ນຈະອົບເຂົ້າໜົມຂິງເພື່ອໃຊ້ເປັນຂອງຫວານ
ຊື່ເອິ້ນວ່າ ເຟັບເຟີຄູເຄນ ຫຼືເຂົ້າໜົມຂິງພິກໄທນັ້ນມີມາແລ້ວຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ. 1296 ທີ່ເມືອງອູມ ປະເທດເຢຍລະມັນ ແລະໃນສະຕະວັດທີ່ 14 ເຂົ້າໜົມອົບຊະນິດນີ້ກໍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນເມືອງນູແລມເບີກແລະບໍລິເວນໄກ້ຄຽງ ໂດຍຜູ້ຮັບມາຄືຄະນະພະນັກບວດ ຕົ້ນຕຳລັບຂອງເມືອງນູແລມເບີກນີ້ມີທີ່ມາຈາກອາລາມຄຣິສຕະຈັກທີ່ເມືອງໄຮບອນເຊິ່ງຢູ່ບໍ່ໄກອອກໄປເຂົ້າໜົມຂິງນັ້ນເປັນທີ່ນິຍົມເນື່ອງຈາກບໍ່ເສຍງ່າຍແລະສາມາດເກັບໄວ້ຮັບປະທານໄດ້ດົນ ເຫຼ່ານັກບວດມັກຈະນຳໄປແຈກຈ່າຍໃຫ້ກັບປະຊາຊົນໃນຊ່ວງເວລາອົດຢາກແລ້ນແຄ້ນ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ
ພັນເອກຍິງ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ (สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี) (Her Majesty Queen Rambhai Barni) ແມ່ນພະອັກຄະລະມະເຫສີພຽງພະອົງດຽວໃນພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ
ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ
ປະຫວັດ
ເນື່ອງຈາກການອົບເຂົ້າໜົມຂິງຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ເຄື່ອງເທດຫາຢາກຈາກແດນໄກ ເມືອງຕ່າງໆທີ່ເປັນສູນກາງການຄ້າສຳຄັນຈຶງມີປະເພນີການເຮັດເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ມີປະຫວັດອັນຍາວນານ ນອກຈາກເມືອງນູແລມເບີກແລະພຸນສະນິດແລ້ວ ຍັງຮວມໄປເຖິງເມືອງເອົາສະບູກ ໂຄໂລນແລະບາເຊລດ້ວຍ ທີ່ເມືອງມິວນິກມີລາຍຊື່ອາຊີບ "ເລບເຊລເທີ (Lebzelter) "ໃນທະບຽນພາສີມາຕັ້ງແຕ່ປີ ຄ.ສ. 1370 ເຊິ່ງກໍຄືຄົນເຮັດເຂົ້າໜົມຂິງນັ້ນເອງ ທີ່ເມືອງນີ້ຈະມີການເຮັດເຂົ້າໜົມຂິງໃຫ້ເປັນຮູບຮ່າງຕ່າງໆກັນ ແລະແຕ່ງໜ້າດ້ວຍນ້ຳຕານຫຼາກສີໃນຂະນະທີ່ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບເມືອງນູແລມເບີກຈະຕົກແຕ່ງດ້ວຍຖົ່ວອາມັງແລະຜົງເປືອກໝາກນາວ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ
ໃນອະດີດກ່າວກັນວ່າພະອົງເປັນສະຕີຊາວໄທທີ່ຊົງພະສິລິໂສມສາມາດເລືອກສະຫຼອງພະອົງເອີລົບມາສວມໃສ່ໄດ້ຢ່າງເໝາະສົມ ທັງຍັງມີພະຈະລິຍະວັດທີ່ນຸ້ມນວນ ພະພັກແຈ່ມໃສ ແຍ້ມພະສວນ (ຍິ້ມ) ຢູ່ໜ່ອຍໆ ທັງໆທີ່ພະອົງປະສົບກັບໂລກະທຳແລະຄວາມສູນເສຍອັນຍິ່ງໃຫຍ່ມາແລ້ວ
ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ
ປະຫວັດ
ເຂົ້າໜົມຂິງຕົ້ນຕຳລັບເມືອງທອນຫຼືທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ທອນເນີ ຟາສເຕີສະຕາຍເນີ (Thorner Pflastersteine) ກໍມີຊື່ສຽງເຊັ່ນກັນ ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບນີ້ມາຈາກອານາເຂດ ປັດເຊຍຕາເວັນຕົກທີ່ຊື່ ທອນ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນກາຍເປັນເມືອງໂຕລັນ (Toruń) ຂອງໂປແລນມາຕັ້ງແຕ່ປີຄ.ສ. 1919 ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບນີ້ຍັງມີອີກສອງສາຍາ ຄື ຄາທິນເຊັນ (Kathrinchen) ເຊິ່ງມີທີ່ມາຈາກຊື່ໂບດຂອງນັກບຸນຄາທາລິນາແຫ່ງອາເລັກຊານເດຍ ແລະສາຍາວ່າ ໄນເຊີ ຄອນເຟັກ (Neisser Konfekt) ເຊິ່ງມີທີ່ມາຈາກຊື່ເມືອງໄນເຊ ໃນເຂດຊິເລເຊຍທີ່ຖືກເຢຍລະມັນຍຶດຄອງມາຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ່ 16
ໃນສະໄໝກ່ອນເຂົ້າໜົມຂິງເຊິ່ງເອິ້ນວ່າ ເລບຄົວເຄ (Lebkuoche) ໃນພາສາເຢຍລະມັນຍຸກກາງຈະອົບໂດຍວາງບົນແປ້ນພິມໃນໂຮງອົບເຂົ້າໜົມປັງຂອງໂບດ ເຊິ່ງເປັນບ່ອນອົບເຂົ້າໜົມປັງກົມທີ່ເອິ້ນວ່າ ແຜ່ນສີນ ຢູ່ແລ້ວ ໃນຕອນໃຕ້ຂອງເຢຍລະມັນແລະປະເທດໂອຕະລິດຈະເອິ້ນເຂົ້າໜົມປັງນີ້ວ່າ ເລບເຊລເທີ (Lebzelter) ເຊິ່ງບໍ່ວ່າຈະເປັນຄົນເຮັດເຂົ້າໜົມຂິງ ຫຼື ເລບເຊລເທີ ກໍຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມສາຍອາຊີບດຽວກັນນັ້ນເອງ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ
ພະອົງປະຕິບັດພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຄຽງຄູ່ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໃນຖານະພະບໍລົມລາຊິນີໃນການສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໄປຍັງຫົວເມືອງ ຮວມທັງຕ່າງປະເທດເພື່ອເປັນການເຊື່ອມພະລາຊະໄມຕີລະຫວ່າງປະເທດ ພາຍຫຼັງການນິວັດປະເທດໄທຫຼັງການສະຫວັນຄົດຂອງພະລາຊະສະຫວາມີແລ້ວ ພະອົງໄດ້ປະຕິບັດພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດແທນພະອົງພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດຫຼາຍເທື່ອ ເມື່ອສະເດັດຍ້າຍໄປປະທັບ ນະ ຈັງຫວັດຈັນທະບຸລີ ຊົງດຳເນິນກິດຈະການໃນດ້ານການກະເສດ ການລ້ຽງສັດ ແລະຊົງພັດທະນາການທໍສາດເພື່ອເປັນໂຄງການຕົວຢ່າງແລະນຳຄວາມຮູ້ນັ້ນອອກເຜີຍແພ່ປະຊາຊົນ ນອກຈາກນີ້ພະອົງຍັງມີສ່ວນໃນການພັດທະນາການສາທາລະນະສຸກແລະການສຶກສາຂອງຊາວຈັນທະບຸລີໂດຍຮັບເປັນພະລາຊະພາລະໃນການປັບປຸງໂຮງໝໍພະປົກເກົ້າ ວິທະຍາໄລພະຍາບານພະປົກເກົ້າ ຈັນທະບຸລີແລະມະຫາວິທະຍາໄລລາຊະພັດຣຳໄພພັນນີ
ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ
ປະຫວັດ
ການຄິດຄົ້ນຜົງຟູໃນຊ່ວງປາຍສະຕະວັດທີ່ 19 ມີບົດບາດຕໍ່ວິວັດທະນາການຂອງເຂົ້າໜົມຂິງ ຜົງຟູເຮັດໃຫ້ສ່ວນຖານທີ່ເປັນແປ້ງນັ້ນພອງຟູຂຶ້ນ ດ້ວຍເຫດນີ້ຈຶງເຮັດໃຫ້ເກີດເຂົ້າໜົມອົບຂຶ້ນຫຼາຍຊະນິດທີ່ມີລົດຊາດແລະຄວາມໜຽວທັ້ງເໝືອນແລະບໍ່ເໝືອນກັບເຂົ້າໜົມຂິງຕົ້ນແບບ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ເຂົ້າໜົມຂິງນ້ຳເຜິ່ງແລະເຂົ້າໜົມຂິງເຄື່ອງເທດໃນຮູບແບບຕ່າງໆ ຫຼາຍຊະນິດ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ
ພະອົງຊົງເລິ່ມມີພະອາການປະຊວນດ້ວຍພະໂລກຄວາມດັນໂລຫິດສູງ ຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1975 ແລະ ວັນທີ່ 22 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1984 ເວລາ 15.50 ໂມງ ພະອົງສະເດັດສະຫວັນຄົດດ້ວຍພະຫະໄທວາຍໂດຍພະອາການສະຫງົບ ນະ ພະຕຳໜັກສຸໂຂໄທ ຮວມພະຊົນມາຍຸ 79 ພັນສາ 5 ເດືອນ 2 ວັນ
ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ
ເຂົ້າໜົມຂິງຮູບແບບຕ່າງໆ ທົ່ວໄປ
ທຸກວັນນີ້ເຂົ້າໜົມຂິງຈັດເປັນເຂົ້າໜົມອົບຍອດນິຍົມສຳລັບຊ່ວງເທດສະການຄຣິສມາສໂດຍມີຊື່ເອິ້ນແລະຮູບແບບທີ່ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປຕາມແຕ່ລະພູມິພາກ ມີເຂົ້າໜົມຂິງທັງແບບທີ່ເຄືອບແລະບໍ່ເຄືອບຊັອກໂກແລັດ ທັງແບບທີ່ມີຖົ່ວຕ່າງໆ ແລະຖົ່ວອາມັງ ຫຼາຍຫຼືໜ້ອຍແຕກຕ່າງກັນໄປຫຼືແບບທີ່ສອດໄສ້ແຍມ ເປັນຕົ້ນ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ
ຂະນະຊົງພະເຍົາ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບເມື່ອວັນອັງຄານທີ 20 ທັນວາ ຄ.ສ. 1904 ພະບິດາຂອງພະອົງຄື ສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສະຫວັດດິໂສພົນ ກົມພະສະຫວັດດິວັດນະວິສິດ ຕົ້ນລາຊະກຸນສະຫວັດດິວັດ ພະລາຊະໂອລົດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ປະສູດແຕ່ສົມເດັດພະປິຍະມາວະດີ ສີພັດຊະລິນມາຕາ ສ່ວນພະມານດາຄື ໝ່ອມເຈົ້າອາພາພັນນີ ສະຫວັດດິວັດ ສະກຸນເດີມ ຄັກຄະນາງ (คัคณางค์) ພະທິດາໃນພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າຄັກຄະນາງຍຸຄົນ ກົມມະຫຼວງພິຊິດປີຊາກອນ ພະໂອລົດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພາຍຫຼັງໝ່ອມເຈົ້າອາພັນນີໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາຂຶ້ນເປັນ "ພະເຈົ້າວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າອາພາພັນນີ"
ພະອົງມີພະນາມເດີມວ່າ ໝ່ອມເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ສະຫວັດດິວັດ ຊາວວັງຮຽກຂານພະນາມພະອົງວ່າ ທ່ານຍິງນາ ເຊິ່ງພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າຈຸລະຈັກກະພົງ ຜູ້ຊົງນິພົນປື້ມເລື່ອງ ເກີດວັງປາຣຸດ ໄດ້ເລົ່າເຖິງທີ່ມາຂອງພະນາມນີ້ວ່າ
ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ
ເຂົ້າໜົມຂິງສູດສະເພາະຂອງເຢຍລະມັນ
ເຂົ້າໜົມຂິງສູດສະເພາະຂອງເຢຍລະມັນຫຼາຍຕຳລັບເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໄປທົ່ວໂລກ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບນູແລມເບີກແລະເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບເມືອງອາກເຄນ ສູດເຂົ້າໜົມຂິງສະເພາະຕາມພູມິພາກຕ່າງໆ ໄດ້ແກ່ ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບຣອສເນີ (Rosner Lebkuchen) ຈາກເມືອງວາລຊາສເຊນ (Waldsassen) ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບເບນໄຮເມີ ມັອບເພັນ (Bentheimer Moppen) ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບເມືອງພຸນສະນິດ ຫຼື ພຸນສະນິດເຊີ ເຟັບເຟີຄູເຄນ (Pulsnitzer Pfefferkuchen) ໄນເຊີ ຄອນເຟັກ (Neisser Konfekt) ແລະ ເຂົ້າໜົມຂິງພິກໄທແຫ່ງແມັກແລນບູກ ຫຼື ແມັກແລນບູກເກີ ເຟັບເຟີນຶດເຊີ (Mecklenburger Pfeffernüsse)
ເຂົ້າໜົມຂິງໃນລັດເຊຍ
ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບລັດເຊຍທີ່ມີຊື່ໃນພາສາລັດເຊຍວ່າ ປິຍານິກີ (ປິຍານິກີ ຫຼື Пряники ເປັນຄຳເອິ້ນແບບພະຫູພົດ ຫາກເປັນຊິ້ນດຽວຈະເອິ້ນວ່າ ປິຍານິກ ຫຼື Пряник) ປະກອບດ້ວຍ ແປ້ງສາລີ ນ້ຳຕານ ມາກາລີນ ເນີຍ ນ້ຳມັນ ນ້ຳ ນົມ ແລະເກືອ ບາງຄັ້ງອາດໃສ່ນ້ຳເຜິ່ງແລະເຄື່ອງເທດລົງໄປດ້ວຍກໍໄດ້ ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບນີ້ມັກເສີບຄູ່ກັບຊາລັດເຊຍ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ
ອ້າງອິງ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2447 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2527 ໝວດ:ສົມເດັດພະບໍລົມລາຊິນີໄທ ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ ໝວດ:ລາຊະສະກຸນສະຫວັດດິວັດ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນລາຊິນີ ໝວດ:ລາຊະວົງຈັກກີ ໝວດ:ລັດຊະການທີ 7 ໝວດ:ລາຊະສະກຸນຄັກຄະນາງ ໝວດ:ສະມາຊິກຂະບວນການເສລີໄທ ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ມ.ຈ.ກ. (ຝ່າຍໃນ) ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ນ.ຣ. ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ປ.ຈ. (ຝ່າຍໃນ) ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ວ.ປ.ຣ.1 ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ປ.ປ.ຣ.1 ໝວດ:ສະມາຊິກຫຼຽນລັດຕະນາພອນ ພ.ປ.ຣ.1 ໝວດ:ເສຍຊີວິດຈາກພາວະຫົວໃຈລົ້ມແຫຼວ ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ ໝວດ:ໝ່ອມເຈົ້າ
ເຂົ້າໜົມປັງຂິງ
ເຂົ້າໜົມຂິງໃນເຂດເທືອກເຂົາແອລ
ໃນສະວິດເຊີແລນ ເຂົ້າໜົມຂິງຮູບຊານຕາຄອສເປັນທີ່ນິຍົມແພ່ຫຼາຍ ບົນຊິ້ນເຂົ້າໜົມຂິງຈະມີກະດາດຮູບຊານຕາຄອສແປະຢູ່ໂດຍໃຊ້ນ້ຳຍາງກັມອາລະບິກເຊິ່ງເປັນຍາງໄມ້ທຳມະຊາດເປັນກາວຕິດປະເພນີນີ້ມີມາຕັ້ງແຕ່ຊ່ວງກາງສະຕະວັດທີ່ 19 ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບສະວິດເຊີແລນທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກທົ່ວໂລກຄື ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບບາສເລີ ແລັກເຄີລີ (Basler Leckerli) ຈາກເມືອງບາເຊລແລະເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບບີເບີລີ (Biberli) ຈາກເທືອກແອພເພັນເຊລ ເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍຄ້າຍໆ ກັນນີ້ກໍເປັນທີ່ແພ່ຫຼາຍໄປທົ່ວໃນໂອຕະລິດເຊັ່ນດຽວກັບໃນເຢຍລະມັນ
ເຂົ້າໜົມຂິງຊະນິດອື່ນໆ ໃນເອີລົບ
ປະເທດອື່ນໆ ໃນເອີລົບກໍມີເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບສະເພາະທີ່ມີປະຫວັດເປັນມາຍາວນານເຊັ່ນກັນ ຕົວຢ່າງເຊັ່ນ ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບຝະລັ່ງແຫ່ງເມືອງດີໂຈ (Dijon) ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບຄິດຕຽນ ເຟລ (Christiansfeld) ຂອງດານມາກ ຫຼື ເຂົ້າໜົມຂິງຕຳລັບທອນເນີ ຄາທິນເຊັນ (Thorner Kathrinchen) ຈາກເມືອງທອນເຊິ່ງປ່ຽນຊື່ເປັນເມືອງໂຕລັນຂອງໂປແລນຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1919 ຕຸ໊ກຕາເຂົ້າໜົມຂິງແລະບ້ານເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ມາຈາກເມືອງພາດູບິດໃນສາທາລະນະລັດແຊັກນັ້ນຈະແຕ່ງດ້ວຍນ້ຳຕານໄອຊິ້ງຈຳນວນຫຼາຍເປັນພິເສດ
ເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ໃຊ້ເຮັດນ້ຳຊອສ
ເຂົ້າໜົມຂິງທີ່ໃຊ້ເຮັດນ້ຳຊອສ ເຊິ່ງໃນພາສາເຢຍລະມັນຮຽກວ່າ ໂຊເຊນຄຸເຄນ (Soßenkuchen) ຫຼື ໂຊເຊນເລບຄູເຄນ (Soßenlebkuchen) ແມ່ນເຂົ້າໜົມຂິງທຳມະດາໆ ຊະນິດໜຶ່ງ ມີຢູ່ໃນບາງພູມິພາກຂອງເຢຍລະມັນ ໂດຍຈະມີການຜະລິດເຂົ້າໜົມຂິງຊະນິດນີ້ໃນທຸກລະດູການເພື່ອໃຊ້ໃນການເຮັດນ້ຳຊອສ
ຮັກຕ່າງເພດ
ຮັກຕ່າງເພດ (ຄຳເຄົ້າ: ຮັກຕ່າງເພສ, heterosexuality, hétérosexualité) ໝາຍເຖິງ ຄວາມຮັກທັງໃນທາງໂລແມນຕິກແລະທາງເພດ ລະຫວ່າງສອງບຸກຄົນທີ່ເປັນເພດກົງຂ້າມ.
ຮັກຕ່າງເພດຖືເປັນລົດສະນິຍົມທາງເພດຢ່າງນຶ່ງ ເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບຮັກຮ່ວມເພດ ໂດຍຈະມີຄວາມຮັກໃນທັງທາງໂລແມນຕິກແລະທາງເພດ ກັບບຸກຄົກໃນເພດກົງຂ້າມ ຫຼືມີຄວາມຮັກສະເພາະໃນທາງໂລແມນຕິກພຽງຢ່າງດຽວ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມສົນໃຈໃນເລື່ອງເພດເລີຍກໍໄດ້.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເພດສຶກສາ ໝວດ:ລົດສະນິຍົມທາງເພດ ໝວດ:ຄວາມຮັກ ໝວດ:ຮັກຕ່າງເພດ
ສູນພັດທະນາທັກສະເດັກ
ສູນພັດທະນາທັກສະເດັກ ແມ່ນສູນໜຶ່ງທີ່ສ້າງຕັ້ງຂື້ນມາເພື່ອເປັນການ ເຝິກທັກສະຂອງເດັກຕາມແຕ່ລະໄວອາຍຸ ເພື່ອເປັນການສ້າງໃຫ້ເດັກມີທັກສະທີ່ດີ. ສູນພັດທະນາທັກສະເດັກຕັ້ງຢູ່ ບ້ານໂພນແກ້ວ ເມືອງນາຊາຍທອງ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ໂທ: 020 2017880
ໂຮງຮຽນອະຍຸດທະຍາວິທະຍາໄລ
ໂຮງຮຽນອະຍຸດທະຍາວິທະຍາໄລ ແມ່ນໂຮງຮຽນປະຈຳຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ ເປີດທຳການສອນຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1905 ປັດຈຸບັນໂຮງຮຽນອະຍຸດທະຍາວິທະຍາໄລເປີດສອນທັງມັດທະຍົມສຶກສາຕອນຕົ້ນແລະຕອນປາຍ ເຊິ່ງໃນປັດຈຸບັນເປັນການຈັດການສຶກສາແບບສະຫະສຶກສາເພື່ອໃຫ້ສອດຄ້ອງກັບຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ຂອງສັງຄົມປັດຈຸບັນຕາມນະໂຍບາຍຂອງກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມໂຄງການໂຮງຮຽນມາດຕະຖານສາກົນ (World-Class Standard School) ໃນປະເທດໄທ ໂດຍມຸ່ງເນັ້ນໃຫ້ນັກຮຽນມີສັກກະຍະພາບເປັນພົນລະໂລກ ເປັນເລີດທາງວິຊາການສື່ສານສອງພາສາ ລ້ຳໜ້າທາງຄວາມຄິດ ຜະລິດງານຢ່າງສ້າງສັນ ຮ່ວມກັນຮັບຜິດຊອບຕໍ່ສັງຄົມໂລກ ປັດຈຸບັນສັງກັດສຳນັກງານເຂດພື້ນທີ່ການສຶກສາມັດຖະຍົມສຶກສາ ເຂດ 3 (ນົນທະບຸລີ-ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ)
ສະຖາປະນາໂຮງຮຽນຕົວຢ່າງປະຈຳມົນທົນກຸງເກົ່າ
'''ຄ.ສ. 1905-ຄ.ສ. 1941''' ໃນແຜ່ນດິນ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ (ລາຊະການທີ່ 5) ຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າໃຫ້ປະກາດພະບໍລົມລາຊະໂອງການຈັດຕັ້ງໂຮງຮຽນຫຼວງຂຶ້ນຕາມມົນທົນຕ່າງໆ ໂດຍທົ່ວກັນ ຍຶດແບບຢ່າງຂອງໂຮງຮຽນສວນກຸຫຼາບວິທະຍາໄລໂຮງຮຽນຫຼວງແຫ່ງທຳອິດຂອງປະເທດໄທ (ຈັດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1882) ດ້ວຍສາຍພະເນດອັນຍາວໄກໃນພະອົງທີ່ມີພະກະລຸນາໂປດເກົ້າໃຫ້ຈັດຕັ້ງໂຮງຮຽນຫຼວງຂຶ້ນນີ້ເພາະພະອົງມີພະລາຊະປະນິທານອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ດັງປາກົດໃນພະລາຊະຫັດຖະເລຂາ ຄວາມຕອນໜຶ່ງວ່າ
(ພະບໍລົມລາຊະໂອງການຈັດຕັ້ງໂຮງຮຽນຫຼວງຕາມມົນທົນປະກາດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1898)
ຮັກຮ່ວມສອງເພດ
ຮັກຮ່ວມສອງເພດ (ຄຳເຄົ້າ: ຮັກຮ່ວມສອງເພສ, bisexuality, bisexualité) ແມ່ນລົດສະນິຍົມທາງເພດ ທີ່ມັກຄົນທັງ 2 ເພດ ທັງຊາຍແລະຍິງ. ຄົນທີ່ມີລົດສະນິຍົມແບບຮັກສອງເພດອາດມີປະສົບການທາງເພດ ພາວະອາລົມ ຄວາມຮັກ ກັບທັງເພດໂຕເອງແລະເພດກົງຂ້າມ ແລະຍັງມີຄວາມໝາຍເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກສ່ວນໂຕແລະອັດຕະລັກທາງສັງຄົມ ໂດຍຍຶດຈາກຄວາມສົນໃຈທາງເພດ ການສະແດງອອກທາງພຶຕິກຳ ແລະການເປັນສະມາຊິກໃນກຸ່ມສັງຄົມ ແລະຍັງຖືເປັນ 1 ໃນ 3 ຂອງການຈຳແນກເພດ ຮ່ວມໄປກັບຮັກຕ່າງເພດ ແລະ ຮັກຮ່ວມເພດ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເພດສຶກສາ ໝວດ:ລົດສະນິຍົມທາງເພດ ໝວດ:ຄວາມຮັກ ໝວດ:ຮັກຮ່ວມສອງເພດ
ປະໂລແຕສະຕັງ
ນິກາຍຍ່ອຍ
ປະໂລແຕສະຕັງແບ່ງອອກເປັນຫຼາຍນິກາຍຍ່ອຍ ເຊິ່ງຍຶດຫຼັກຄວາມເຊື່ອແຕກຕ່າງກັນໄປ ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປຈະຍອມຮັບຫຼັກການຄືກັນວ່າມະນຸດຈະເປັນຄົນຊອບທຳໄດ້ກໍໂດຍອາໄສພະຄຸນຈາກພະເຈົ້າຜ່ານທາງຄວາມສັດທາເທົ່ານັ້ນ (ເອີ້ນວ່າຫຼັກໂຊລາກາເຊຍແລະໂຊລາຟີເດ) ເຊື່ອວ່າຜູ້ເຊື່ອທຸກຄົນເປັນປຸໂລຫິດ ແລະຄຳພີໄບເບິນມີອຳນາດສູງສຸດໃນການກຳໜົດຫຼັກຄວາມສັດທາແລະສີລະທຳ (ເອີ້ນວ່າຫຼັກໂຊລາສະກິບຕູລາ).
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ນິກາຍໃນສາສະໜາຄິດ
ບ້ານຈ່ານ
ເມືອງຈອມເພັດ (ຝັ່ງກົງຂ້າມແມ່ນ້ຳຂອງທາງທິດໃຕ້) ການເດິນທາງ ສາມາດເຊົ່າເໝົາເຮືອຂ້າມໄປທີ່ບ້ານຈານເຫນືອໄດ້ໂດຍກົງໃຊ້ເວລາປະມານ 15 ນາທີ (ຄ່າເຊົ່າເໝົາເຮືອປະມານ 500 ບາດ) ຫລືນັ່ງເຮືອຂ້າມຟາກໄປທີ່ເມືອງຊຽງແມນ ແລ້ວຍ່າງຊົມທຳມະຊາດລຽບຝັ່ງ ແມ່ນ້ຳຂອງໄປປະມານ 25 ນາທີ (ຄ່ານັ່ງເຮືອຂ້າມຟາກຄົນລະ 3,000 ກີບ) ບ້ານຈານເຫນືອ ເປັນຫມູ່ບ້ານຫັດຖະກຳເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາທີ່ໃຫຍ່ ແລະ ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດ ໃນຫລວງພະບາງ ແລະ ພາກເໜືອຂອງລາວ ນັກທ່ອງທ່ຽວສາມາດຊົມຂັ້ນຕອນວິທີການຜະລິດເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາ ແບບບູຮານ ນັ້ນຄືໃຊ້ແຮງງານຄົນທັງໝົດລວມເຖິງເບິ່ງເຕົາດິນເຜົາແບບດັ້ງເດີມທີ່ຢູ່ກາງບ້ານ ໂຄມໄຟດິນເຜົາປະດັບຖະໜົນຫົນທາງໃນເມືອງຫລວງພະບາງທັງໝົດລ້ວນແລ້ວແຕ່ຜະລິດມາຈາກບ້ານຈານເຫນືອແຫ່ງນີ້.
ລົດສະນິຍົມທາງເພດ
ລົດສະນິຍົມທາງເພດ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົສນິຍົມທາງເພສ, sexual orientation, orientation sexuelle) ມີຄວາມໝາຍເຖິງຮູບແບບພື້ນຖານຂອງອາລົມ ຄວາມໃຄ່ ແລະ/ຫຼື ຄວາມສົນໃຈທາງເພດຕໍ່ຊາຍ ຍິງ ຫຼືທັງສອງເພດ ຫຼືບໍ່ແມ່ນເພດໃດ ຫຼືເພດທີ 3. ລົດສະນິຍົມທາງເພດ ມັກແບ່ງອອກເປັນສີ່ປະເພດ ໄດ້ແກ່: ຮັກຕ່າງເພດ ຮັກຮ່ວມເພດ ຮັກຮ່ວມສອງເພດ ແລະ ໄຮ້ເພດ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເພດສຶກສາ ໝວດ:ລົດສະນິຍົມທາງເພດ ໝວດ:ຄວາມຮັກ
ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ
ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ (เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย) ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກກາງ ຖືເປັນເຂດອະນຸລັກເມືອງເກົ່າ ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊິງປະຫວັດສາດແລະສິລະປະວັດທະນະທຳທາງຝັ່ງພະນະຄອນ
ບ່ອນຕັ້ງແລະອານາເຂດ
ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງຝັ່ງພະນະຄອນ ມີອານາບໍລິເວນຕິດຕໍ່ກັບເຂດໄກ້ຄຽງ ດັງນີ້
ທີ່ມາຂອງຊື່ເຂດ
ຊື່ເຂດ "ປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ" ຕັ້ງຂຶ້ນເພື່ອເປັນອະນຸສອນແກ່ປ້ອມປ້ອງກັນຂ້າສຶກທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃຕ້ຕະຫຼາດນາງເລິ້ງບ້ານຍວນ ໄກ້ຂົວນົບພະວົງ ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນເຈັດປ້ອມທີ່ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນຕະຫຼອດຝັ່ງຄອງຜະດຸງກຸງກະເສມ (ຄູພະນະຄອນໃໝ່ໃນສະໄໝນັ້ນ) ຕໍ່ມາເມື່ອຕົວເມືອງຂະຫຍາຍອອກໄປຫຼາຍຂຶ້ນແລະຄວາມຈຳເປັນໃນການປ້ອງກັນສັດຕູດ້ວຍປ້ອມປາການກໍໝົດໄປ ປ້ອມນີ້ຈຶງຖືກລື້ລົງພ້ອມກັບປ້ອມອື່ນໆ
ປະຫວັດສາດ
ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ຕັ້ງຂຶ້ນຕາມປະກາດກະຊວງນະຄອນບານເມື່ອວັນທີ 15 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1915 (ລາຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ) ແມ່ນອຳເພີຊັ້ນໃນອຳເພີໜຶ່ງຂອງບາງກອກ (ປ່ຽນຊື່ມາຈາກມົນທົນກຸງເທບ) ບ່ອນທີ່ທຳການຢູ່ບໍລິເວນຖະໜົນຫຼວງ ຫຼັງວັດເທບສິລິນທາວາດ ຕຳບົນປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ຕໍ່ມາໃນວັນທີ 21 ຕຸລາ ປີດຽວກັນ ໄດ້ມີປະກາດກະຊວງນະຄອນບານກຳໜົດເຂດການປົກຄອງໃນບາງກອກຂຶ້ນໃໝ່ ໂດຍກຳໜົດໃຫ້ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍຮວມຢູ່ໃນທ້ອງທີ່ຈັງຫວັດພະນະຄອນ
ໃນວັນທີ 1 ເມສາ ຄ.ສ. 1926 (ລາຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ) ທາງການໄດ້ປ່ຽນແປງຖານະເຂດການປົກຄອງຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັນໄກ້ຊິດຈັງຫວັດພະນະຄອນ ເພື່ອເປັນການປະຫຍັດງົບປະມານແຜ່ນດິນ ອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍຈຶງຖືກລົດຖານະເປັນ ກິ່ງອຳເພີປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ຂຶ້ນກັບອຳເພີສາມຍອດ ແບ່ງເຂດການປົກຄອງອອກເປັນ 22 ຕຳບົນ
ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ
ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍແບ່ງເຂດການປົກຄອງຍ່ອຍອອກເປັນ 5 ແຂວງ (khwaeng) ໄດ້ແກ່
ການຄົມມະນາຄົມ
ຖະໜົນສາຍຫຼັກໃນພື້ນທີ່ເຂດປ້ອມປາບສັດຕູພ່າຍ ໄດ້ແກ່
ທາງຊ້າງເຜືອກ
ທາງຊ້າງເຜືອກ ແມ່ນດາລາຈັກທີ່ມີລະບົບສຸລິຍະແລະດາວໂລກ  ເມື່ອສິ່ງມີຊີວິດເທິງໂລກ ແນມເທິງທ້ອງຟ້ານະພາ ທາງຊ້າງເຜືອກຈະປາກົດເປັນແຖບມົວຄ້າຍຄືຝ້າເມກຂອງແສງແຈ້ງສີຂາວເສຕະ ເຊິ່ງເກີດຈາກດາວລຶກຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍພາຍໃນດາລາຈັກທີ່ມີຮູບຮ່າງເປັນແຜ່ນຈານ ສ່ວນທີ່ແຈ້ງທີ່ສຸດຂອງທາງຊ້າງເຜືອກຢູ່ໃນກຸ່ມດາວຄົນຍິງທະນູ ເຊິ່ງແມ່ນທິດທາງໄປສູ່ໃຈກາງດາລາຈັກ.
ເສດຖະສາດສະຫວັດດີການ
ເສດຖະສາດສະຫວັດດີການແມ່ນ ຂະແໜງໜຶ່ງ ຂອງ ເສດຖະສາດ ທີ່ນຳໃຊ້ວິທີການທາງເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ ເພື່ອທຳການກຳນົດ (1) ປະສິດທິພາບຶຂອງການຈັດແບ່ງຊັບພະຍາກອນ ໃນ ເສດຖະກິດມະຫາພາກ ແລະ (2)ການແຈກຢາຍ ລາຍຮັບ. ມັນຊິພະຍາຍາມພິຈາລະນາ ການເຄື່ອນໄຫວທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຂອງ ບຸກຄົນ ທີ່ ເປັນອົງປະກອບຂອງສັງຄົມ ເພື່ອ ເຮັດໃຫ້ລະດັບສະຫວັດດີການສັງຄົມ ສູງທີ່ສຸດ.
ສະນັ້ນ ເສດຖະສາດສະຫວັດດີການຈະປະກອບດ້ວຍ 2​ ດ້ານເຄື : ປະສິດທິພາບທາງດ້ານເສດຖະກິດ ແລະ ການແຈກຢາຍລາຍຮັບ.
7​ ສົມຜົນພື້ນຖານ
ພື້ນຖານ ຂອງ ເສດຖະສາດສະຫວັດດີການ ແມ່ນ ການຊອກຫາຈຸດສູງສຸດທາງທິດສະດີ ຂອງ ຕຳລາສະຫວັດດີການ ພາຍໃຕ້ເງື່ອນໄຂຕ່າງໆເຊັ່ນ ສະພາບ ເຕັກນິກການຜະລິດ, ຊັບພະຍາກອນທີ່ມີຢູ່, ໂຄງລ່າງເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ, ຂໍ້ຈຳກັດດ້ານການປະພຶດເຊັ່ນ ການເຮັດໃຫ້ຜົນປະໂຫຍດຕໍ່ຜູ້ຊົມໃຊ ຫຼື ກຳໄລຜູ້ຜະລິດສງສຸດ. ໃນເສດຖະກິດທີ່ງ່າຍດາຍທີ່ສຸດ ອັນນີ້ ຊິສາມາດບັນລຸໄດ້ ໂດຍການແກ້ 7 ສົມຜົນຕໍ່ໄປນີ້. ເສດຖະກິດນີ້​ຊິມີ 2​ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ( 1 ແລະ 2), ​2 ຜະລິດຕະພັນ ( X ແລະ Y), 2 ປັດໃຈການຜະລິດ (ແຮງງານ (L) ແລະ ທຶນ (K)).
ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ
ເວີນຄຳ
ທາງເລກທີສິບສາມໃຕ້ແຕ່ວຽງຈັນຮອດ ເວີນຄາມ?
ກອ້ຍປາ
ກ້ອຍປາເປັນອາຫານພື້ນບ້ານຂອງລາວ,ມີລັກຊະນະການປຸງຄ້າຍກັບລາບທຸກຢ່າງຕ່າງແຕ່ວ່າປ່ຽນຈາກຊີ້ນໝູ,ງົວ,ໄກ່ມາເປັນປາເທົ່ານັ້ນ.ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງລາບກັບກ້ອຍກໍ່ຄືກ້ອຍຈະປະສົມຕົວອ່ອນຂອງມົດແລະແມງໄມ້ທີ່ກິນໄດ້ລົງໄປດ້ວຍ.
ສະໂມສອນບານເຕະ ອາແອສ ໂຣມ່າ
ສະໂມສອນບານເຕະ ອາແອສໂຣມ່າ (ອິຕາລີ: Associazione Sportiva Roma) ຫຼືເອີ້ນສັ້ນໆວ່າ ອາແອສ ໂຣມ່າ ຫຼື ໂຣມ່າ ຕັ້ງຢູ່ໃນກຸງໂຣມ ປະເທດ ອິຕາລີ.
ສະໜາມ ໂອລິມປິໂກ Olimpico
ຊື່ຫຼິ້ນ i Giallorossi (The Yellow-Reds), La Maggica (The Magic One), i Lupi (The Wolves)
ຜູ້ຈັດການທີມ ຣູດີ ກ໊າກຊຽຍ Rudi García ສັນຊາດຝຣັ່ງ
ລາຍຊື່ນັກເຕະປະຈຸບັນຂອງ ອາແອສ ໂຣມ່າ
ຂົງຈື້
ຂົງຈື້ ແມ່ນ ຈັກຄຶດ ແລະ ນັກປັດຊະຍາສັງຄົມຄົນຈີນ ທີ່ຄຳສອນມີຜົນກະທົບເລິກຕໍ່ກັບ ແນວຄວາມຄຶດແລະວິຖີການດຳລົງຊີວິດ ຢູ່ ຈີນ, ເກົາຫຼີ, ຍີ່ປຸ່ນ ແລະ ຫວຽດນາມ. ປັດຊະຍາ ຂອງ ລາວ ເນັ້ນໜັກສິນລະທຳ ຂອງ ບຸກຄົນ ແລະ ຜູ້ປົກຄອງ, ຄວາມຖືກຕ້ອງ ຂອງ ຄວາມສຳພັນໃນສັງຄົມ ຄວາມຍຸຕິທຳ ແລະ ຄວາມຈິງໃຈ.
ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນປາຍໂພນສະຫວັນ
ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕອນປາຍໂພນສະຫວັນ ແມ່ນ ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມ ໃນ ໂພນສະຫວັນ.
ເດກາແມັດ
ເດກາແມັດ (ສັນຍາລັກ dam) ແມ່ນ ຫົວໜ່ວຍຄວາມຍາວທີ່ບໍ່ສູ້ໃຊ້ ໃນລະບົບແມັດ, ເທົ່າກັບ 10 ແມັດ.
ໝວດ:ລະບົບຫົວໜ່ວຍ SI ໝວດ:ຫົວໜ່ວຍຄວາມຍາວ
ພິມຣະດາ ເດດອຸດົມ
ພິມຣະດາ ເດດອຸດມ ເກິດ 29 ພະຈິກ 1983 ເປນນິກສະແດງຊາວໄທ ເຄຍແຊ່ງຣາຍກາຣ The Mask Singer ພາຍໃຕ້ໜ້າກາກຟິນິກ
เพลง
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ
ນ້ຳຕົກຕາດທອງ
ຕາດ​ທອງ​ໃນ​ເມືອງ​ພູ​ຄູນແຂວງ​ຫລວງ​ພະ​ບາງເປັນ​ອີກ​ເຂດ​ຫນຶ່ງ​ທີ່​ສຳ­ຄັນ​ຂອງ​ຫລາຍໆນ້ຳ­ຕົກ­ຕາດ, ແຕ່​ບ່ອນ​ນີ້ ອາດ​ຈະແຕກ​ຕ່າງ​ຈາກ​ບ່ອນ​ອື່ນ​ຍ້ອນເປັນ​ແຫລ່ງ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທີ່​ສາ­ມາດ ເຂົ້າ​ເຖິງ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ໃນ​ເຂດ​ປ່າ­ດົງ​ດິບ​ໄດ້​ຕາມ​ອັດ­ທະ­ຍາ­ໄສ ດ້ວຍ​ການ​ບໍ­ລິ­ການ​ອັນ​ເປັນ​ກັນເອງ​ຂອງ​ພໍ່­ຄ້າ​ຊາວ​ຂາຍ​ໃນ​ເຂດນັ້ນ, ພ້ອມ​ທັງ​ອາບ ແລະ ເບິ່ງ​ນ້ຳທີ່​ໄຫລ​ມາ​ຈາກ​ຕີນ​ພູ​ຜ່ານ​ໂງ່ນ​ຫີນ​ລົງ​ມາ ແລະ ກິນ​ອາ­ກາດ​ສົດໆ​ພາຍ​ໃນ​ປ່າ​ພາຍ​ໃຕ້​ຮົ່ມ​ສີ­ຂຽວ​ທີ່​ຫາ​ເບິ່ງ​ຍາກ​ໃນ​ເຂດ​ເມືອງ​ເຫມືອ.
ສະ­ຖານ­ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ແຫ່ງ​ນີ້ ເປັນ​ຈຸດ​ດຶງ​ດູດ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ແຫ່ງສຳ­ຄັນ​ຍ້ອນ​ອາ­ກາດ​ເຢັນ​ສະບາຍ​ປະ­ກອບ​ກັບ​ພູ­ຜາ​ປ່າ­ໄມ້​ທີ່ປົກ​ຄຸມ​ເປັນ​ຜູ້​ຜະ­ລິດ​ອາ­ກາດ​ສົດໆທັງ​ສອງ​ຟາກ​ທາງ​ນັບ​ຕັ້ງ­ແຕ່ ບ່ອນ​ຈອດ​ລົດ​ຈົນ​ຮອດ​ນ້ຳ­ຕົກປະ­ມານ 200 ແມັດ, ຮົ່ມ​ເຢັນ​ສະບາຍ​ບວກ​ກັບ​ສາຍ​ນ້ຳ​ທີ່​ທະ­ຍອຍກັນ​ຢັງ​ຢາຍ​ລົງ​ມາ​ຈາກ​ຕີນ​ພູ​ສູງຄ່ອຍໆ​ໄຫລ​ລີນ​ລົງ​ມາ​ຕາມ​ຮ່ອງຫ້ວຍ​ລົງ​ຕາມ​ຮ່ອງ​ຫີນ​ເປັນ​ຊັ້ນໆບັນ­ດາ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ສາ­ມາດອາບ­ນ້ຳ​ໄດ້​ຢ່າງ​ສະ­ບາຍ​ຢູ່​ກ້ອງນ້ຳ­ຕົກ, ເປັນ​ນ້ຳ​ທີ່​ໄຫລ​ຜ່ານຮາກ​ໄມ້​ທຳ​ມະ​ຊາດ, ໄຫລ​ຜ່ານຕົ້ນ­ໄມ້​ແບບ​ສົດໆ​ຄື​ຈັ່ງ​ຊີ້, ນັກທ່ອງ​ທ່ຽວ​ບາງ​ກຸ່ມ​ພະ­ຍາ­ຍາມ ຍ່າງ​ຂຶ້ນ​ໄປ​ຕາມ​ເນີນ​ພູ ເພື່ອ​ໄປ ເບິ່ງ​ຈຸດ​ທີ່​ນ້ຳ​ໄຫລ​ອອກ​ມາ​ຈາກຜາ​ຫີນ, ເພາະ​ສາຍ​ນ້ຳ​ດັ່ງ­ກ່າວ ແມ່ນ​ໄຫລ​ໂຮມ​ເອົາ​ນ້ຳ​ຫລາຍ​ຕໍ່ຫລາຍ​ບ່ອນ​ມາ​ຈວບ​ກັນ​ຢູ່​ບ່ອນດຽວ​ເປັນ​ນ້ຳ​ທີ່​ໄຫລ​ມາ​ຈາກ​ແຕ່ລະ​ຮ່ອມ​ພູ ແລະ ຜາ​ຫີນ​ມາ​ລົງໃສ່​ບ່ອນ​ພະ­ລາດ​ຫີນ​ໃຫຍ່​ທາງເບື້ອງ​ເທິງ​ເຮັດ​ໃຫ້​ສັດ­ປ່າ​ນາໆ ຊະ­ນິດ​ທີ່​ອາ​ໃສ​ໃນ​ເຂດ​ນັ້ນ ອອກມາ​ກິນ​ນ້ຳ, ອັນ​ຫລາຍ​ກວ່າ​ຫມູ່ແມ່ນ​ນົກ ແລະ ແມງ­ກະ­ ເບື້ອ​ນາໆຊະ­ນິດ​ມີ​ຫລາກ​ຫລາຍ​ສີ​ນັບ​ວ່າ ເປັນ​ແມງ­ໄມ້​ທີ່​ປະ­ດັບ​ເອ້​ຢ້ອງ​ໃນ​ຕາດ​ແຫ່ງ​ນີ້ ໃນ​ເມື່ອ​ມັນ​ພົບ​ຜູ້​ຄົນ​ທີ່​ຂຶ້ນ​ໄປ​ມັນ​ກໍ່​ຈະ​ແຕກ​ຕື່ນ​ເປັນ​ບາງ​ຄັ້ງ​ຄາວ, ແຕ່​ໂດຍ​ລວມ ແລ້ວ​ມັນ​ຈະ​ຄຸ້ນ​ໃຫ້​ຄົນ​ເຮົາ​ໄດ້​ໃກ້ກັບ​ມັນ​ຫລາຍ​ຂຶ້ນ​ເພາະ​ໃນ​ສະຖານ​ທີ່​ແຫ່ງ​ນີ້ ເປັນ​ເຂດ​ອາ​ນຸ​ຮັກມັນ​ບໍ​ເຄີຍ​ຖືກ​ທຳ­ຮ້າຍ ສະ­ນັ້ນ ຈິ່ງ​ບໍ່​ເປັນ​ອຸ­ປະ­ສັກ​ໃດ​ເລີຍ​ໃນຍາມ​ພໍ້​ຄົນ​ຜ່ານ​ໄປ-ມາ, ສຽງ​ນ້ຳປະ­ສານ​ກັບ​ສຽງ​ນົກ ແລະ ແມງ­ໄມ້​ຮ້ອງ​ສະ­ຫນັ່ນ​ຫວັ່ນ­ໄຫວ​ປາກົດ​ວ່າ ເວົ້າ​ກັນ​ຈົນ​ຊິ​ບໍ່​ໄດ້​ຍິນ​ພຸ້ນລະ! ສິ່ງ​ເຫລົ່າ­ນັ້ນ ຈະ​ເຮັດ​ໃຫ້ທ່ານ​ເພີດ­ເພີນ​ກັບ​ມັນ​ຈົນ​ບາດຂາ​ກັບ​ຮອດ​ຊິ​ບໍ່​ຈື່​ທາງ​ເພາະ​ມັນຈະ​ມີ​ຫລາຍ​ທາງ​ຂຶ້ນລົງ ແຕ່​ກໍ່ຕ້ອງ​ໄດ້​ລະ­ວັງ​ຢ້ານ​ມື່ນ​ຫີນ​ຕົກລົງ​ມາ​ກໍ່​ເປັນ​ໄດ້ ສະ­ນັ້ນ ກໍ່​ຕ້ອງ​ອາ​​ໄສ​ຜູ້​ສຳ​ນານ​ທາງ​ເປັນ​ພິເສດ​ພາ​ໄປ.
ຕາດ​ທອງ​ເປັນ​ຕາດ​ທີ່​ຖືກສ້າງ​ຂຶ້ນ​ໂດຍ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ໄດ້​ຮັບການ​ພັດ­ທະ­ນາ​ມາ​ເປັນ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ການ­ທ່ອງ­ທ່ຽວ​ໃຫມ່​ຂອງ​ເຂດເທ­ດສະ​ບານ​ເມືອງ​ພູ​ຄູນ ແຂວງຫລວງ​ພະ​ບາງ ແຕ່​ປີ 2006 ເປັນຕົ້ນ​ມາ ເພື່ອ​ຂະ­ຫຍາຍ​ສະ­ຖານ­ທີ່ດັ່ງ­ກ່າວ ໃຫ້​ເປັນ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ທ່ອງທ່ຽວ​ທີ່​ຫນ້າ​ຈັບ­ໃຈ​ຂອງ​ຜູ້​ທີ່​ໄດ້ເຫັນ​ໃນ​ແຕ່​ລະ​ປີ ດັ່ງ­ນັ້ນ ທາງ​ພາກ­ສ່ວນ​ທີ່​ກ່ຽວ­ຂ້ອງ​ຈິ່ງ​ໄດ້​ບູລະ­ນະ​ປົວ­ແປງ ແລະ ກໍ່​ອາ​ນຸ​ຍາດໃຫ້​ພໍ່­ຄ້າ​ຊາວ​ຂາຍ, ນັກ­ທຸ­ລະ­ກິດມາ​ລົງ­ທຶນ​ດ້ານ​ການ​ບໍ­ລິ­ການ​ໃນເຂດ​ອ້ອມ​ຮອບ​ບໍ­ລິ­ເວນ​ນ້ຳ­ຕົກ ເພື່ອ​ຮັບ​ໃຊ້​ໃຫ້​ແກ່​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວທັງ​ເປັນ​ການ​ສົ່ງ­ເສີມ​ຕະ­ຫລາດການ­ທ່ອງ­ທ່ຽວ​ພາຍ​ໃນ​ແຂວງໃຫ້​ມີ​ບາດ­ກ້າວ​ຂະ­ຫຍາຍ­ຕົວໃຫມ່, ເຮັດ​ໃຫ້​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວ​ທີ່ ເຂົ້າ​ມາ​ທ່ຽວ​ໃນ​ເມືອງ​ຫລວງ​ພະບາງ​ໄດ້​ຮູ້­ຈັກ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ດັ່ງ­ກ່າວນີ້​ຕື່ມ​ອີກ.
ເໝ້ນ
ເໝ້ນ (ອັງກິດ: Porcupine, ອັນດັບຍ່ອຍ: Hystricomorpha) ແມ່ນອັນດັບຍ່ອຍຂອງສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ ໃນອັນດັບສັດແຂ້ວແທະ (Rodentia). ໃຊ້ຊື່ວິທະຍາສາດວ່າ Hystricomorpha.
ໂດຍຄຳວ່າ Hystricomorpha ນັ້ນມາຈາກພາສາລາແຕັງ ຄຳວ່າ hystrix ໝາຍເຖິງ "ເໝ້ນ" ແລະພາສາເກັກຄຳວ່າ morphē ໝາຍເຖິງ "ຮູບຮ່າງ".
ໂດຍສັດທີ່ຮູ້ຈັກກັນເປັນຢ່າງດີຂອງອັນດັບຍ່ອຍນີ້ແມ່ນ ເໝ້ນ ອັນເປັນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມສ່ຳກາງຄ່ອນຂ້າງໄປທາງໃຫຍ່ ທີ່ມີຈຸດເດ່ນ ແມ່ນ ຂົນເທິງໂຕທີ່ເປັນໜາມແຫຼມ ໃຊ້ສຳລັບປ້ອງກັນໂຕ. ກະຈາຍພັນໄປໃນແຫຼ່ງຮ້ອນແລະແຫຼ່ງອົບອຸ່ນທົ່ວທັງໂລກ ຄື ທະວີບອາຊີ, ອາຟະລິກ, ອະເມລິກາເໜືອແລະອະເມລິກາໃຕ້ ອັນແບ່ງອອກໄດ້ຕື່ມເປັນ 2 ວົງ.