ເມືອງໄຊ
ເມືອງໄຊ ເປັນເມືອງເອກຂອງແຂວງອຸດົມໄຊ.ໃນເມື່ອກ່ອນເມືອງໄຊເປັນເມືອງໜຶ່ງທີ່ຂື້ນກັບແຂວງຫຼວງພະບາງ ຕົກມາຮອດປີ 1962 ເມືອງໄຊຈຶ່ງແຍກຕົວອອກຈາກແຂວງຫຼວງພະບາງ ແລ້ວສ້າງຕັ້ງເປັນແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ເມືອງໄຊກໍໄດ້ກາຍເປັນເມືອງເອກຂອງແຂວງອຸດົມໄຊນັບແຕ່ນັ້ນມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນນີ້.ເມືອງໄຊເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ເປັນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບ 2 ຂອງບັນດາແຂວງພາກເໜືອ(ຮອງຈາກເມືອງຫຼວງພະບາງ) ແລະ ເປັນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບ 6 ຂອງປະເທດ ຮອງຈາກ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ,ເມືອງໄກສອນພົມວິຫານ,ເມືອງປາກເຊ,ເມືອງຫຼວງພະບາງ ແລະ ເມືອງທ່າແຂກ.ເມືອງໄຊ ເປັນເມືອງໜຶ່ງຂອງລາວທີ່ມີເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງກະໂດດຂັ້ນ ແລະ ມີທ່າຂະຫຍາຍຕົວຂື້ນເລື້ອຍໆເຊິ່ງສາມາດເຫັນໄດ້ຈາກສິ່ງປຸກສ້າງອື່ນໆພາຍໃນເທສະບານເມືອງກໍຄືເທສະບານແຂວງ.ເມືອງໄຊມີປະຊາກອນທັງໝົດປະມານ 75,000 ຄົນ,ໂດຍປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຊາວຂະມຸ, ລາວ , ລື້ , ມົ້ງ...ນອກຈາກນັ້ນຍັງມີຊາວຈີນ ແລະ ຊາວຫວຽດນາມອາໄສຢູ່ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍເຊິ່ງເຮົາສາມາດເຫັນໄດ້ຈາກບໍລິສັດ , ຫ້າງຮ້ານ ແລະ ໜັງສື ປ້າຍໂຄສະນາຕ່າງໆ ຈະເຫັນໜັງສື ຈີນ ແລະ ໜັງສືຫວຽດນາມເປັນສ່ວນໃຫຍ່.ເມືອງໄຊ ເປັນເມືອງທີ 2 ຂອງພາກເໜືອ(ຮອງຈາກເມືອງຫຼວງພະບາງ) ແລະ ເປັນເມືອງທີ 6 ຂອງປະເທດຮອງຈາກ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ,ສະຫວັນນະເຂດ,ຄຳມ່ວນ,ຈຳປາສັກ ແລະ ຫຼວງພະບາງ ທີ່ໄດ້ຈັດງານມະຫາກຳກິລາແຫ່ງຊາດຂື້ນເປັນຄັ້ງທີ 10 ໃນວັນທີ 13 - 21/12/2014 ທີ່ຜ່ານມາ. ນອກຈາກນັ້ນເມືອງໄຊຍັງເປັນເມືອງໃຈກາງທາງດ້ານການຄົມມະນາຄົມ, ການສຶກສາ , ການເງິນ - ການທະນາຄານ ແລະ ທາງດ້ານເສດຖະກິດຂອງບັນດາ 8 ແຂວງພາກເໜືອ ໂດຍມີທະນາຄານກາງ (ທະນາຄານແຫ່ງ ສ.ປ.ປ.ລາວ) ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງເທດສະບານແຂວງ.ການເດີນທາງມາເມືອງໄຊ ສາມາດມາໄດ້ດ້ວຍ 2 ທາງຄື : ທາງບົກ ແລະ ທາງອາກາດ. ທາງບົກສາມາດເດີນທາງດ້ວຍການນຳໃຊ້ເສັ້ນທາງເລກ 2 E, 2 W ແລະ 13 ເໜືອ.ທາງອາກາດສາມາດເດີນທາງມາໄດ້ດ້ວຍໃຊ້ບໍລິການຂອງ Lao Airline ແລະ Lao Skyway ມາລົງທີ່ສະໜາມບິນຍານອາກາດ ອຸດົມໄຊທີ່ເມືອງໄຊເຊິ່ງບິນເປັນປະຈຳທຸກໆມື້.ການເດີນທາງມາແຂວງອຸດົມໄຊ ສາມາດມາໄດ້ໂດຍມີສະຖານີຂົນສົ່ງ 2 ແຫ່ງໃຫຍ່ໆດັ່ງນີ້ : 1.ສະຖານີຂົນສົ່ງສາຍເໜືອ : ອຸດົມໄຊ - ບໍ່ແກ້ວ ອຸດົມໄຊ - ຫຼວງນ້ຳທາ ອຸດົມໄຊ - ບໍ່ເຕ່ນ - ບໍ່ຫ່ານ (ຊາຍແດນລາວ - ຈີນ ) ອຸດົມໄຊ - ນາໝໍ້ ອຸດົມໄຊ - ເມືອງຫຼາ ອຸດົມໄຊ - ເມືອງຂວາ (ຜົ້ງສາລີ) ອຸດົມໄຊ - ຜົ້ງສາລີ ອຸດົມໄຊ - ເມືອງຫຼ້າ ( ສ.ປ ຈີນ) ອຸດົມໄຊ - ຊຽງຮຸ່ງ (ສ.ປ.ຈີນ ) ອຸດົມໄຊ - ດຽນບຽນຟູ (ສ.ສ ຫວຽດນາມ) 2.ສະຖານີຂົນສົ່ງສາຍໃຕ້ : ອຸດົມໄຊ - ເມືອງແບງ ອຸດົມໄຊ - ເມືອງຮຸນ ອຸດົມໄຊ - ເມືອງງາ ອຸດົມໄຊ -ປາກແບງ ອຸດົມໄຊ - ເມືອງເງິນ (ໄຊຍະບຸລີ) ອຸດົມໄຊ - ຫົງສາ (ໄຊຍະບຸລີ) ອຸດົມໄຊ - ປາກມອງ (ຫຼວງພະບາງ) ອຸດົມໄຊ - ໜອງຂຽວ (ຫຼວງພະບາງ) ອຸດົມໄຊ - ຫຼວງພະບາງ ອຸດົມໄຊ - ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເມືຶອງໄຊ ເປັນເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງຂອງແຂວງອຸດົມໄຊ ແລະ ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງບັນດາແຂວງພາກເໜືອເຊັ່ນ: - ທິດເໜືອ ຕິດກັບ ເມືອງນາໝໍ້ - ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດກັບ ເມືອງນ້ຳບາກ ແຂວງຫຼວງພະບາງ - ທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ ຕິດກັບ ເມືອງຫຼາ - ທິດໃຕ້ ຕິດກັບ ເມືອງແບງ ແລະ ເມືອງງາ - ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດກັບ ເມືອງນາແລ ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ. 1.ຕາດນ້ຳກັດ 2.ວັດພູທາດ 3.ອ່າງນ້ຳຫີນ 4.ຕາດຫຼັກ 11 5.ຖ້ຳຈອມອອງ 6.ປ່າສະຫວງນແຫ່ງຊາດ ພູຫີຜີ 7.ຫໍພິພິດຕະພັນ ໄກສອນພົມວິຫານ 8.ຫໍພິພິດຕະພັນ ແຂວງອຸດົມໄຊ 9.ວັດເມືອງກໍ່ 10.ວັດບ້ານເຈງ ແລະ ສະຖານທີ່ອື່ນໆອີກຈຳນວນໜຶ່ງ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີງານບຸນເທດສະການຕ່າງໆຂອງຊົນເຜົ່າພາຍໃນເມືອງເຊັ່ນ: ບຸນກິນທານ ຂອງເຜົ່າລື້, ບຸນເຕັດນຶມ ຂອງເຜົ່າຂະມຸ , ບຸນກິນຈຽງ ຂອງເຜົ່າມົ້ງ ແລະ ເຜົ່າອື່ນໆ. - ນ້ຳກໍ - ນ້ຳມ້າວ -ນ້ຳຫີນ ສະຖານທີທີ່ໂຄສະນາໃນໂທລະພາບ: 1.ໂຮງໝໍ ໄຊມັງກອນສາກົນ 2.ບໍລິສັດ ຫົງຊິງ ( ລົດຈັກ LIFAN ) 3.ບໍລິສັດ ເກືອອຸດົມໄຊ (ບ້ານຂວາງ ) 4.ໂຮງແຮມ (ບໍ່ຈື່ຊື່ໂຮງແຮມ) ຢູ່ ບ້ານນາຫວານນ້ອຍ ເມືອງໄຊ. 1. ວິທະຍາໄລ ສ້າງແພດ ອຸດົມໄຊ 2.ໂຮງຮຽນວິຊາຊີບແຂວງອຸດົມໄຊ 3.ວິທະຍາໄລ ຣັຕນະ ບໍລິຫານທຸລະກິດ 4.ວິທະຍາໄລ ລາວນາໆຊາດ 5.ວິທະຍາໄລ KP IT 6.ໂຮງຮຽນ ນາຍສິບ (ຕຳຫຼວດ) 7.ວິທະຍາໄລ ກົດໝາຍ ແລະ ອື່ນໆ 1.ຕະຫຼາດ ລືໄຊ 2.ຊຸບເປີມາເກັດ ເຊິ່ງຊ່າງ 3.ຕະຫຼາດ ອຸດົມຊັບ 4.ຕະຫຼາດ ບ້ານຖິ່ນ 5.ຕະຫຼາດ ໜອງແມງດາ 1.ໂຮງແຮມ ເຊິ່ງຊ່າງ 2.ໂຮງແຮມ ແດນສະຫວັນ 3.ໂຮງແຮມ ສິງທອງ 4.ໂຮງແຮມ ງາມລາວ 5.ໂຮງແຮມ ມິດຕະພາບ 6.ໂຮງແຮມ ສຸຣິນພອນ 7.ໂຮງແຮມ ອຸດົມພົນ 8.ໂຮງແຮມ ຈຳປາແດງ 9.ໂຮງແຮມ ໄຊມຸງຄຸນ 10.ໂຮງແຮມ ຊ່ວງໄຊ ແລະ ໂຮງແຮມອື່ນໆອີກຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ.