cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ແຂວງອັດຕະປື
thumb|right ອັດຕະປື (ອັງກິດ: Attapeu Province) ຕາມສຳນຽງເວົ້າ, ຖ້າຂຽນຕາມຄວາມໝາຍແມ່ນ ອິດກະປື ແປວ່າຂີ້ຄວາຍ ຕາມພາສາຊົນເຜົ່າລະແວ. ເປັນແຂວງຫນຶ່ງ ຂອງປະເທດລາວ ຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຂອງ ປະເທດລາວ ໄປທາງເໜືອຕິດກັບ ແຂວງ ເຊກອງ ມີ ເສັ້ນທາງ ເຊື່ອມຕໍ່ ເຊກອງ-ອັດຕະປື. ທາງຕະເວັນຕົກ ຕິດກັບ ຈຳປາສັກ ມີເສັ້ນທາງເຊື່ອມຕໍ່ 2 ສາຍ ຄື ເສັ້ນທາງ ປະທຸມພອນ-ສະໜາມໄຊ ແລະ ທາງ ຜ່ານ ເຄື່ອນໄຟຟ້າ ຫ້ວຍເຮາະ-ອັດຕະປື. ທາງດ້ານຕະເວັນອອກຕິດກັບແຂວງກອນຕູມຫວຽດນາມ  ມີ ເສັ້ນທາງ ເຊື່ອມຕໍ່ ອັດຕະປື-ພູເກືອ-ຫວຽດນາມ ແລະທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບປະເທດ ກຳປູເຈຍ, ມີ ນໍ້າເຊກອງ ເປັນ ເສັ້ນທາງ ເຊື່ອມຕໍ່ ແລະກຳລັງມີແຜນສ້າງເສັ້ນທາງບົກ ຜ່ານ ເມືອງພູວົງ ໄປຫາ ກຳປູເຈຍ,ແຂວງອັດຕະປືມີສະໜາມບິນສາກົນ ທີ່ເປີດບໍລິການ30ພຶດສະພາ2015 ປັດຈຸບັນໄດ້ປິດທຳການບິນເຊີງພານິດແລ້ວ ເນື່ອງຈາກພົບບັນຫາຜູ້ໂດຍສານໜ້ອຍ ເຮັດໃຫ້ລັດຖະບານຂາດທຶນມະຫາສານ ຕອນນີ້ເປັນລານບິນສຳລັບພົນລະເຮືອນຂອງກອງທັບອາກາດ.
ແຂວງອັດຕະປື ເປັນແຂວງທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງພາກໃຕ້ສຸດ ຂອງລາວເບື້ອງຕາ­ເວັນອອກສຽງໃຕ້. ປັດຈຸບັນ ອັດຕະປືເປັນເຂດສາມຫລ່ຽມພັດທະນາເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ລະຫວ່າງລາວ-ຫວຽດນາມ-ກຳປູເຈຍ ຈະກາຍເປັນເຂດພັດທະນາສົ່ງເສີມ ການຄ້າ ແລະ ການທ່ອງທ່ຽວ ໃນອະນຸພາກພື້ນທີ່ຕິດພັນກັບທຳມະຊາດ ແລະວັດທະນະທຳ ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ ບ່ອນໜຶ່ງ ທີ່ສວຍງາມໂດຍສະເພາະກໍແມ່ນໜອງຟ້າ ແລະ ໜອງໄກ່ໂອກ ເປັນສິ່ງມະຫັດສະຈັນທາງທຳມະຊາດ.
ຂຽນໂດຍ: ສຸປະເສີດ ທອງວົງບາຈຽງ (ສສ)
ສມັຍ ສຫຊີບ ປຖົມບູຮານ
ແຂວງ ອັຕາປື ເອີ້ນວ່າ ລາວເມືອງລຸ່ມ ຜູ້ປົກຄອງ ກໍ່ເອີ້ນວ່າ ພະຍາເມືອງລຸ່ມ. ໂລກນີ້ ເອີ້ນວ່າ ເມືອງລຸ່ມ, ຜູ້ປົກຄອງ ເອີ້ນວ່າ ພຍາ ເມືອງລຸ່ມ, ຄົນເມືອງລຸ່ມ ໄປມາຫາສູ່ ກັບ ເມືອງ ແຖນ ຢ່າງ ປກຕິ, ເມື່ອ ມີ ເລື່ອງໄດ໋ ກໍ່ ຂື້ນໄປຫາ ຂໍ ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອ ຈາກ ພຍາ ແຖນຫຼວງ ຈົນວ່າ ພຍາແຖນ ລຳຄານ,ຈື່ງ ຄິດຈະຂ້າ ຄົນເມືອງລຸ່ມ ໃຫ້ ຕາຍໝົດ ໂດຍ ຈະໃຫ້ຝົນຕົກລົງມາ ເກີດເປັນ ນໍ້າຖ້ວມໂລກ.
ໄລຍະ ນັ້ນ ລູກຊາຍຫຼ້າ ຂອງ ພຍາ ແຖນຫຼວງ ໄດ້ໝັ່ນລົງມາ ເມືອງລຸ່ມ ເລື່ອຍ ໆ ຍ້ອນ ມີຄວາມມັກຮັກ ກັບ ນາງ ຄຳສົງກາ ຜູ້ເປັນ ລູກສາວ ຂອງ ພຍາ ເມືອງລຸ່ມ, ຊື່ງ ແຖນຫຼ້າ ນີ້ ຈື່ງ ຄິດ ອີ່ດູສົງສານ ນາງ ຄໍາສົງກາ ແລະ ຊາວເມືອງລຸ່ມ, ຈື່ງ ໄດ້ ບອກໃຫ້ ພຍາ ເມືອງລຸ່ມ ພາຊາວເມືອງ ເຮັດ ເຮືອສະເພົາໃຫຍ່ ສູງ ໝື່ນ ວາ, ຍາວ ຫ້າໝື່ນ ວາ, ກ້ວາງ ໝື່ນ ສອງພັນ ວາ, ແລ້ວ ຂົນເອົາ ຝູງຄົນ ສັຕ ແລະ ສີ່ງຂອງ ທີ່ ຈຳເປັນ ຂຶ້ນຢູ່ ເຮືອສເພົາ ນັ້ນ, ແລ້ວ ຕໍ່ມາ ຝົນ ເລີຍຕົກລີນ ຈົນວ່າ ນໍ້າ ຖ້ວມ ໂລກ, ເຮືອສເພົາ ພູຂື້ນ ຕາມນໍ້າ, ຈົນຮອດ ເມືອງແຖນ, ຊາວແຖນ ເຫັນ ຄົນເມືອງລຸ່ມ ຂີ່ ເຮືອສເພົາ ຂື້ນມາ ຈື່ງ ໄປບອກ ພຍາ ແຖນຫຼວງ ໃຫ້ຮູ້ເລື່ອງ, ແລ້ວ ແຖນຫຼ້າ ຈື່ງ ຂໍ ອພັຍໂທດ ຈາກ ອົງ ພໍ່ , ແລ້ວ ພຍາ ແຖນຫຼວງ ຈື່ງ ມີບັນຊາ ໃຫ້ ແຖນ ທັງມວນ ເບີ່ງລືກ ຫາຍາມທີ່ຄໍ້າຄູນ ກຽມ ງານສູ່ຂໍໝັ້ນໝາຍ ແລະ ງານດອງ ໃຫ້ ແຖນຫຼ້າ ເປັນ ຄູ່ຜົວເມັຍ ກັບ ນາງ ຄຳສົງກາ, ໃນນັ້ນ ພິເສດ ແມ່ນ ໄດ້ນຳເອົາ ນາງ ຄຳສົງກາ ໄປ ຫຼໍ່ ໃຫ້ເປັນ ສາວ ສຸດແສນສວຍງາມ, ສະນັ້ນ ຈື່ງ ເອີ້ນວ່າ ນາງ ຄຳສົງກາ ແຖນຫຼໍ່, ແລ້ວກໍ່ ຈັດພິທີ ແຕ່ງງານ ຫົດສົງ ນັ່ງເທິງ ກອງເງິນ ກອງຄໍາ ກອງແກ້ວມນີ ອພິເສກ ເປັນ ຄູ່ຜົວເມັຍ,ໂດຍມີ ແຖນເຖົ້າ ຜູ້ເກີດພ້ອມ ປຖົມກັປ ເຂົ້າມາ ຜຸກແຂນ ອວຍພອນ. ສະນັ້ນ ພິທີ ສູ່ຂໍໝັ້ນໝາຍ ແລະ ແຕ່ງດອງ ຈຶ້ງເປັນ ປເພນີ ສືບມາ.
ເມື່ອ ແຕ່ງດອງແລ້ວ ຕໍ່ມາ ກໍ່ ໃຫ້ ໂອວາດ ສັ່ງສອນ ທຸກແນວ, ແລ້ວ ກຽມສົ່ງ ເຮືອສເພົາ ກັບມາ ເມືອງລຸ່ມຄືນ ໂດຍໃຫ້ ບັນດາແຖນ ແຕ່ລະອົງ ເຮັດໜ້າທີ່ ຂອງຕົນ ເພື່ອ ໃຫ້ ນໍ້າບົກລົງ ເຊັ່ນ ແຖນລົມ ໃຫ້ ລົມ ພັດແຮງ ແຖນແດດ ໃຫ້ ແດດກ້າ ແຮງ ໃຫ້ ນໍ້າ ບົກ ໄວ ໆ, ແລະ ເຮືອສະເພົາ ກໍ່ຕໍ່າລົງມາ ຕາມ ນໍ້າ ຈົນເຖີງ ເມືອງລຸ່ມເຮົານີ້, ເຮືອສເພົາ ໄດ້ມາຈອດລົງ ບ່ອນເກົ່າ, ເຮືອສເພົາ ຈົມລົງຂີ້ຕົມ ເຄີ່ງໜື່ງ , ແຕ່ວ່າ ຄົນ ໃນເຮືອ ບໍ່ມີໄຜຈື່ໄດ້ ແລະ ຫຼົງລືມໄປ ໝົດຄູ່ຢ່າງ, ສະນັ້ນ ຈື່ງ ເອີ້ນວ່າ ລາວຫຼົງ, ເມື່ອ ແຜ່ນດິນ ແຫ້ງດີແລ້ວ, ກໍ່ປ່ອຍສັດລົງມາ ແລະ ເຄື່ອງປູກ ລົງມາ ສ້າງຢູ່ທຳກິນ. ຫຼາຍປີມາ ເຮືອສເພົາ ຈື່ງຄ່ອຍກາຍເປັນພູ ເອີ້ນວ່າ ພູສເພົາ ຕໍ່ມາ ສຽງເອີ້ນ ປ່ຽນເປັນ ພູສະພອງ ດັ່ງຄູ່ມື້ນີ້ ຊື່ງ ຕັ້ງຢູ່ ກາງແຂວງ ອັຕາປື. ສນັ້ນ ຊາວ ອັຕປືເດີມ ຈຶ່ງ ສນິດສນົມກັບສັດ ຮູ້ນິດໃສສັດ ຮູ້ຝຶກສັດ ດັ່ງ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ໄປເອົາພົລຊ້າງພົລມ້າ ຈາກ ອັຕປື ເທົ່ານັ້ນ ຊາວອັຕປື ເປັນ ຄົນຈາກພົມໂລກເມືອງແຖນ ຈື່ງ ບໍລິສຸດ ບໍ່ທໍລຍົດ ທ່ານໄກສອນພົມວິຫານ ຈື່ງ ເອົາເປັນ ທຫານເອກ ຂອງ ການປຕິວັດ …
ເມື່ອ ພຍາ ຜູ້ເປັນ ພໍ່ ຕາຍແລ້ວ, ຈື່ງອະພິເສກ ທ້າວແຖນຫຼ້າ ເປັນ ພຍາ ເອີ້ນວ່າ ພຍາ ລາວຫຼົງ ແລະ ເອີ້ນຊື່ ເມືອງວ່າ ນຄອນ ລາວຫຼົງ.
ນີ້ ເປັນນິທານ ປູ່ແຖນຫຼ້າ ຍ່າຄຳສົງກາ ແມນຫຼໍ່ ສືບມາ ຂອງ ອັຕາປື.
ອັຕຕາປີ ມີຂອບເຂດ: -ດ້ານໄຕ້ ພຽງ ປາກ ນໍ້າເຊກອງ ຕົກ ໃສ່ນໍ້າຂອງ ກວມເອົານໍ້າສາຂາ ຄື ນໍ້າເຊຊານ ເຂດພູແກ້ວ ແມ່ທວດ ບ້ານດອນ ລັຕະນະຄີລີ. ດ້ານຕາເວັນອອກ ພຽງ ໄມ້ລົ້ມແບ່ງ ສາຍພູແດນແກວ ແຕ່ຕໍ່ມາ ພວກແກວ ລັກຫຍັບເຂົ້າມາຮອດ ໜອງໄກ່ໂອກ ຍອດນໍ້າອາງ ແລະ ຕໍ່ມາ ຫຍັບມາອີກ ຕັ້ງເສົາຫີນ ໄວ້ ໜອງຟ້າ, -ທິດເໜືອ ພຽງ ເມືອງ ພຍາ ຕຸ້ມວາງ (ຕຸ້ມພວັງ) ຕະໂປນ ໂພນສິມ ຄື ແຕ່ ນໍ້າຂອງ ຮອດ ໄມ້ລົ້ມແບ່ງ ສາຍພູ ແດນແກວ, -ທິດຕາວັນຕົກ ແມ່ນ ນໍ້າຂອງ ເປັນແດນ.
ແຕ່ ສມັຍກາງ ເຖີງ ປຈຸບັນ ""
ປີ ບໍ່ທັນສາມາດ ຢັ້ງຢືນ ທີ່ແນ່ນອນ ເທື່ອ.
"" ແຕ່ ໂດຍລວມ ແລ້ວ ເມື່ອ ມາຮອດ ພສ 1143 ເຖີງ 1300 ຂອມ ເຮືອງອຳນາດ ກວມເອົາ ອານາຈັກ ທວາຣາວະດີ ອານາຈັກ ສີໂຄຕະບູນ ເປັນເມືອງຂື້ນ ຂອງ ຂອມ, ນະຄອນ ລາວຫຼົງ ກໍ່ເໝືອນກັນ, ສ່ວນ ອານາຈັກ ໂຍນົກ ອານາຈັກ ຈຸລະມະນີ ນັ້ນ ແມ່ນ ຂື້ນ ພຽງ ບາງສ່ວນ,
ກົມການບິນພົນລະເຮືອນ
ກົມການບິນພົນລະເຮືອນ ເຮັດໜ້າທີ່ຄຸ້ມຄອງມະຫາພາກດ້ານການບິນພົນລະເຮືອນ ໃນ ສປປລາວ ເປັນເສນາທິການ ດ້ານການບິນພົນລະເຮືອນ ໃຫ້ແກ່ ກະຊວງ ໂຍທາທິການແລະຂົນສົ່ງ
ແຂວງອັດຕະປື
ສມັຍ ສຫຊີບ ປຖົມບູຮານ
ຖືວ່າ ນຄອນ ລາວຫຼົງ ເປັນ ເມືອງຂື້ນ ຂອງ ຂອມ 139 ປີ ຄື ແຕ່ ພສ 1143 ເຖີງ 1282. ແລ້ວ ປົກຄອງກັນ ມາຮອດ 5 ເຊັ່ນ ພຍາ ໄດ້ ປມານ 25 ປີ ອານາຈັກຕ່າງ ໆ ກໍ່ປົດປ່ອຍໄດ້.
ແຕ່ວ່າ ໃນຊ່ວງ ພສ 1225 ເຊື້ອ ກສັດ ລາວຫຼົງ ຍັງສືບຕໍ່ປົກຄອງມາ ຈົນຮອດ ສມັຍ ພຍາ ລາວຫຼົງ ມີ ລູກສາວ ຊື່ວ່າ ນາງ ສີພະເກສ ຜູ້ແສນງາມ, ໂດຍ ປະກາດວ່າ ເຊື້ອພຍາລາວ ຜູ້ໄດ໋ ສ້າງຜາສາດຫີນ ໃຫ້ ນາງ ສີພະເກດ ຢູ່ໄດ້ ແມ່ນ ຈະໄດ້ແຕ່ງ ໃຫ້ເປັນ ມະເຫສີ ຂອງຜູ້ນັ້ນ.
ພຍາ ກົມະທາ ຜູ້ປົກຄອງ ເມືອງ ຈຳປາສັກ ທີ່ມີສາຍເລືອດ ພໍ່ເປັນລາວ ແມ່ ເປັນ ຈາມ ປສົມ ຂອມ, ຈື່ງໄດ້ ຂໍອາຣາທນາ ອັນເຊີນ ຂໍໃຫ້ ທ່ານ ວິສນຸ ເທວບຸຕ ມາສ້າງ ຜາສາດ ໃຫ້ ນາງ ສີພເກສ ທີ່ກາງເມືອງ ປາກນໍ້າເຊຊຸຕົກ, ແລ້ວ ມາແຕ່ງເອົາ ນາງ ສີພເກສ ເປັນ ມເຫສີ ຜູ້ທີສາມ ເປັນ ຝ່າຍຊ້າຍ ໄດ້ ລູກຊາຍ ຊື່ວ່າ ທ້າວ ຄຳຄັດ, ເມື່ອ ທ້າວ ຄໍາຄັດ ອາຍຸ ໄດ້ 3 ປີ ຄື ພສ 1229 ພຍາ ລາວຫຼົງ ຜູ້ເປັນ ພໍ່ເຖົ້າ ກໍ່ຕາຍ, ແລ້ວ ທ້າວຄຳຄັດ ກໍໄດ້ ສເວີຍ ເມືອງ ສີບແທນຕໍ່ມາ ຕາມບັນຊາຂອງ ພຍາ ກົມທາ, ແລະ ໄດ້ປ່ຽນ ຊື່ເມືອງມາເປັນ ເມືອງ ຣາມະລັກ ອົງການ ແລະ ໂຮມເອົາ ຈຳປາສັກ ກັບ ຣາມລັກອົງການ ເປັນ ເມືອງດຽວກັນ ໂດຍຂື້ນກັບ ອານາຈັກ ຄຳມ່ວນ ສີໂຄຕບູນ ຟູນັນ, ຊື່ງມີ ຂຸນ ລົກກົມ ລູກຊາຍ ຜູ້ທີ 6 ຂອງ ຂຸນ ບໍລົມ ຣາຊາທິຣາຊ ເປັນ ຜູ້ປົກຄອງ. ພຍາ ຄຳຄັດ ອາຍຸ 53 ປີ ກໍຕາຍ ໃນ ພສ 1279.
ພສ 1844 ຣາມລັກ ອົງການ ເປັນ ເມືອງຮ້າງ ຍ້ອນ ພັຍພຍຸພິບັດ ( ມີ ສເພາະ ປວັຕ ການເກີດມີ ໜອງລົມ ດິນຫຼົ່ມເອົາຂ້າ ) ຊາຕຂອມ ຈື່ງ ເຂົ້າ ຢຶດຄອງ ເອົາ ຈົນຮອດ ພສ 1892 ແລ້ວ ພຍາ ນຄອນຫຼວງ ຂອມ ຈື່ງມອບ ໃຫ້ ເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ.
ພາຍຫຼັງ ທີ່ ໄປຄອງ ນຄອນ ຊຽງໃໝ່ ເມື່ອ ອາຍຸ ໄດ້ 9 ປີ ຈົນເຖີງ 12 ປີ ແລ້ວ ເຈົ້້າ ຊັຍເສຖາທິລາຊ ກໍກັບມາ ຫຼວງພະບາງ ຍ້ອນ ພໍ່ ຂອງເພີ່ນ ເຖີງແກ່ກັມ ເພື່ອ ສືບຕໍ່ ຄອງ ຫຼວງພະບາງ ຈົນຮອດ ອາຍຸ 16ປີ ຈື່ງ ຍ້າຍເມືອງຫຼວງລົງມາ ທີ່ ວຽງຈັນ ຕາມນິມິຕເກນເມືອງ ຂອງຍານ ໂພທິສັຕ ແລະ ສ້າງສາ ບູລະນະ ພະທາຕຫຼວງ ດັ່ງຮູບ ປຈຸບັນ ຕາມ ກະແສ ພະໂພທິຍານຈິຕ ນິມິດ, ພ້ອມທັງສ້າງ ພະອົງຕື້ ພະສຸຂ ພະໃສ ພະເສີມ. ແຕ່ ພໍຮອດ ປມານ ພສ 2115 ເຈົ້າ ຊັຍເສຖາທິຣາຊ ໂພທິສັຕ ເຫັນວ່າ ຕົນມີກັມ ທີ່ຈະມາເຖີງ ຈື່ງຕ້ອງ ໄດ້ລົງໄປໄຊ້ກັມ ຊົ່ວຄາວ ຄື ທ້າວພຍານະຄອນ ຫຼອກລົງມາຂ້າຖີ້ມ ແຕ່ ຂ້າພະອົງບໍ່ຕາຍ. ແລ້ວ ທ່ານ ກໍ່ສືບຕໍ່ເຂົ້າໄປ ຢູ່ນໍາ ພວກຂ້າລະແວ ຖືວ່າ ເປັນຂ້ອຍໃຫ້ຂ້າໄຊ້ ຄື ລ້ຽງລູກໃຫ້ຂ້າ ຈົນເປັນ ໝາກອຶ ໝາກຝັກ ຈົນຂ້າຢ້ານ, ບອກຂ້າ ສານກວຍຕາຮາງໃຫ້ ແລ້ວ ໃຫ້ຂ້າ ເອົາໄປແຊ່ນໍ້າ ຢູ່ນໍ້າເຊ ມື້ລຸນມາ ຂ້າໄປຢາມ ໄດ້ປາມາຫຼາຍ ກິນທໍ່ໄດ ກະບໍ່ເໝິດ, ແຂ່ງ ຍິງທະນູ ໃສ່ຝາຫີນ ກັບຂ້າ ຂ້າຍິງບໍ່ເຂົ້າ ແຕ່ ທ່ານຍິງຖືກເປົ້າເຂົ້າເລິກ ຂ້າຢ້ານແຮງ, ແລ້ວຈື່ງບອກ ໃຫ້ຂ້າ ເອົາ ຕົວທ່ານນີ້ໄປຂາຍ ເປັນ ຄຳ ຫ້າຮ້ອຍບາດ ເງິນ ຫ້າຮ້ອຍບາດ ຂ້ອຍຍິງ 5ຄົນ ຂ້ອຍຊາຍ 5ຄົນ ໃຫ້ ເຈົ້້າເມືອງ, ແລ້ວ ເຈົ້າເມືອງຊື້ເອົາ ແລ້ວເປັນສ່ຽວກັບເຈົ້າເມືອງ. ຢູ່ນຳ ພຍາ ໂສມາຣິທິ ເຈົ້າເມືອງ ແລ້ວ ພ້ອມກັນ ໄລ່ຕີກອງທັບ ຂອງ ພຍາ ຊຽງໄຕ້ ພຍາ ຊຽງເໜືອ ແລະ ພຍາ ນຄອນ ຄຸງຮອດ ວຽງຈັນ, ຢູ່ ວຽງຈັນ 5 ເດືອນ ພມ້າ ກໍ່ມາອ້ອມ ວຽງຈັນ ແລ້ວ ເຈົ້າ ຊັຍເສຖາທິຣາຊ ກັບ ພຍາ ໂສມາຣິທທິ ຈື່ງ ພ້ອມກັນ ເຊີນ ພມ້າ ມາຮ່ວມເຮັດບຸນ ຫຼໍ່ ພອົງຕື້ ແຕ່ ທ້າວ ພຍາ ບູເລັງນອງ ຜູ້ຊະນະ 10 ທິສ ບໍ່ກ້າ ຢ້ານມືເປື່ອຍ. ແລ້ວ ກາງຄືນ ທ່ານ ຈື່ງເຂົ້າໄປ ແຕ້ມຄໍ ພວກພມ້າ ດ້ວຍປູນຂາວ ຖືວ່າ ຂ້າ ດ້ວຍ ຈິຕສໍານຶກ ຂ້າກິເລດຕັນຫາ ອອກຈາກໃຈ, ແລ້ວ ເຊົ້າຮຸ່ງມາ ພມ້າ ທ້ວງກັນ ວ່າເປັນຫຍັງມີປູນແຕ້ມຄໍ ແຕ່ລະຄົນ, ແລ້ວ ພມ້າ ຢ້ານ ຈື່ງ ນໍາມາ ຂໍຜູກມິຕໄມຕີ ແລ້ວ ແກະສະຫຼັກຫີນ ຮູບເມັຍ ຂອງ ທັງສອງທ່ານໄວ້ ເປັນ ສັນຍາລັກ ໄມຕີຈິຕ ທີ່ວັດ ອິນແປງ ເຖິງປະຈຸບັນ.
ແລ້ວ ຕໍ່ມາກໍ່ລົງມາ ສ້າງ ເມືອງ ຣາມະລັກອົງການ ຮ່ວມກັບ ພຍາ ໂສມມະຣິທ ຕັ້ງເມືອງໃໝ່ ຢູ່ທີ່ ບ້ານ ຫາດຂີ້ຄວາຍ ສາຍນໍ້າ ເຊກະໝານ ຝັ່ງຊ້າຍ, ໂດຍຕັ້ງຊື່ ອັນເປັນມຸງຄຸນ ໃຫ້ວ່າ "ເມືອງ ອັຕາປື "
ແປວ່າ ເມືອງ ອຸດົມສົມບູນ ຄື ເມືອງ ອັຕາເຕັມ ຄວາມໝາຍແມ່ນ ດິນແດນ ທີ່ ອຸດົມສົມບູນ ໃນຕົວມັນເອງ ຢ່າງເຕັມປ່ຽມ, ອັຕາ ແມ່ນ ຄວາມຕ້ອງການທີ່ພໍດີ, ປື ແມ່ນ ເຕັມ.
ເມື່ອ ສ້າງເມືອງແລ້ວ ເຈົ້າ ຊັຍເສຖາທິຣາຊ ຈື່ງໄດ້ສັ່ງສອນ ຊາວ ອັຕຕາປື ວ່າ:
''ເຈົ້າ ທ້າວ ພຍາ ໃຫ້ ປົກຄອງ ຕາມ ຄອງ ທັມມິກກະຣາຊ ເນີ, ໃຫ້ ຮັກ ປະຊາຊົນ ຄື ລູກຄີງ ເນີ, ປະຊາຊົນ ກໍ່ໃຫ້ ຮັກແພງ ທ້າວພຍາ ຄື ພໍ່ ເນີ, ໃຫ້ ຝູງເຈົ້າ ຮັກແພງ ປະເທສຊາຕ ລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ ອັນເປັນ ເຊື້ອຊາຕລາວແທ້ ໆ ຂອງຕົນ ໃຫ້ດີ ແທ້ເນີ, ຢ່າໄປ ຫຼົງເຫັນດີ ນຳ ຄົນຕ່າງດ້າວ ທ້າວຕ່າງແຊງ, ນົກ ຮ້ອງ ຢ່າວ່າດີ ທນີ ຮ້ອງ ຢ່າວ່າມ່ວນ ຈົນລືມໂຕ ດາຍ, ຢ່າເຫັນໝູ່ໜ້າ ດີກວ່າ ໝູ່ຫຼັງ, ຢ່າຫວັງກິນນໍ້າ ບໍ່ໜ້າ, ຢ່າເຫັນຊູ້ ດີກວ່າເມັຍ, ມັນ ຊິ ເສຍຊາຕ ຂາດທຶນ, ໃຫ້ຖື ຊາຕລາວ ເຮົານີ້ ສຳຄັນ ດັ່ງຊີວິດ ເນີ, ໃຫ້ສູເຈົ້າພ້ອມກັນ ຮັກສາ ຊາຕເຊື້້ອ ເຂຕນໍ້າ ແດນດິນ ໃວ້ໃຫ້ດີ ອີຫຼີ ເນີ. ...ອັນສຳຄັນນີ້ ຄັນວ່າ ຍາມເມື່ອ ອັຕາປື ປື້ງ ຊິ ຂາຍຄຳ ແລກຂີ້ໄກ່ ໄດ໋ເນີ, ສາລະວັນ ຂີ້ໄຮ້ ຊິ ຂາຍຊ້າງ ແລກ ກະບອງ ໄດ໋ເນີ ... ໃຫ້ ພວກສູເຈົ້າ ລະວັງແທ້ ໃຫ້ດີ ແນ່ເນີ ຊັບໃນດິນ ສິນໃນນໍ້າ ເຮົານີ້ ພວກໝູ່ຊາວຕ່າງຊາຕ ຊິມາລໍ້ຫຼອກເອົາ ຍ້ອນຟູງເຈົ້າ ປັນຍາປູ້ ບໍ່ທັນເຂົາ ພໍ່ຄ້າໃຫຍ່ ລູກເອີຍ ພໍ່ນີ້ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ພາຍໜ້າ ຈື່ງຈາເວົ້າບອກເຕືອນ ລູກພໍ່ເອີຍ.''
.
ຊື່ງ ເປັນ ສັນຍາລັກ ກ່ອນອຳລາ ແລ້ວ ມື້ລຸນມາ ທ່ານ ກໍ່ ອອກຈາກເມືອງ ຫາຍຕົວໄປ ເຂົ້າປ່າ ຈາກໄປ ທາງດ້ານຕາເວັນອອກ ເຂຕ ຫນອງໄກ່ໂອກຂີ້ຄໍາ ຖໍ້າພະອໍຣະຫັນ ເພື່ອ ບໍາເພັນ ປາຣະມີ ໂພທິສັຕ ຕໍ່ໄປ.
ເຈົ້າ ຊັຍເສຖາ ນີ້ ທ່ານ ເປັນ ພະໂພທິສັຕ ຜູ້ມີ ອິທິຣິດມາກ
ມີ ຄວາມຮູ້ ດ້ວຍ ທິພຈັຂຸ ຍານ ແຈ່ມໃສ່. ທ່ານ ປາຖນາ ພຸທພູມ. ທ່ານ ຕິດພັນ ແລະ ຮັກ ຊາວອັຕາປື ມາກ ເປັນ ກໍລະນີພິເສດ.
ຄຸນສົມບັຕພິເສດ ຂອງ ເຈົ້າ ຊັຍເສຖາທິຣາຊ ທີ່ ຊາວ ອັຕາປື ຮູ້ຈັກດີ
ມີ ບາງຄົນ ສົງໃສ ວ່າ ທ່ານ ຖືກ ພວກກະບົດ ທີ່ ອັຕປື ຂ້າຖີ້ມ ໂດຍ ມີທາຕ ຂອງເພີ່ນ ຢູ່ວັດທາຕ
ຄວາມຈິງແລ້ວ ປາຣມີ ຂອງທ່ານ ສົມບູນ 30 ທັສ ແລ້ວ ຄື ເປັນ ສມາຕິງສະ ປະຣະມັຖ ປາຣມີ ດັ່ງທ່ານ ສ້າງລູກທາດ ໄວ້ ຕີນທາຕຫຼວງ 30ລູກທາຕ ນັ້ນເອງ ແລະ ແມ່ທັບ ພມ້າ ທ່ານ ບູເລັງນອງ ກໍຍັງ ສະທ້ານສະເທື່ອນ ທ່ານຢູ່ແລ້ວ. ...
ນັບຕັ້ງແຕ່ ອດີດ ຈົນເຖິງ ປຈຸບັນ ອັຕາປື ຍັງຄົງຄວາມເປັນ ເອກລັກ ໄວ້ໄດ້ເປັນຢ່າງດີ ນັ້ນ ກໍຄື ວິຖີ ການດຳລົງຊີວິດ ແລະ ຮີດຄອງ ວັດທະນະທຳ ອັນເກົ່າແກ່ ທີ່ມີມາ ແຕ່ ບູຮານກາລ, ຫຼາຍຄົນ ອາຈສົງໃສວ່າ ທີ່ ອັຕາປື ຈະມີ ເມືອງ ໆ ໜຶ່ງ ທີ່ມີ ຊື່ວ່າ ຊັຍເສຖາ ເຊິ່ງຈະຄ້າຍໆ ກັບ ຊື່ເມືອງ ທີ່ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ແລະ ຄ້າຍຄືກັບ ຊື່ ຂອງ ອດີດ ພເຈົ້າແຜ່ນດິນລ້ານຊ້າງ ສມັຍກ່ອນ ນັ້ນກໍຄື ພະເຈົ້າຊັຍເສຖາ ນັ້ນເອງ, ແນ່ນອນຊື່ໆ ນີ້ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັນ, ເພາະວ່າ ເມື່ອ ສມັຍລາຊການ ຂອງພະເຈົ້າໄຊຍະເສດຖາທິລາດ ພະອົງໄດ້ເດີນ ທາງລົງໄປກວດລາຊະການແຜ່ນດິນ ທີ່ ພາກໃຕ້ລາວ ທີ່ ອັດຕະປື ໃນປັດຈຸບັນນີ້ ແລະ ພະອົງໄດ້ ຫາຍຕົວ ແລ້ວຊິ້ນພະຊົນ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ເພື່ອເປັນການຈາລຶກບຸນຄຸນ ແລະ ຄຸນງາມຄວາມດີ ຂອງ ພະອົງ ເອົາໄວ້ ຈິ່ງ ໄດ້ຕັ້ງ ຊື່ເມືອງ ຂຶ້ນມາ ທີ່ຊື່ວ່າ ເມືອງໄຊເສດຖາ ແລະ ເຄີຍເປັນສູນກາງການປົກຄອງຂອງແຂວງ ກ່ອນທີ່ຈະປ່ຽນມາຕັ້ງໃໝ່ ທີ່ ເມືອງສາມັກຄີໄຊ ໃນດຽວນີ້.
ລັກສະນະ ພູມສັນຖານ
ອັດຕະປື ດິນແດນທີ່ຕັ້ງ ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຂອງ ລາວ ແລະ ເປັນດິນແດນ ທີ່ ອຸດົມສົມບູນ ໄປດ້ວຍ ຊັບພະຍາກອນ ທຳມະຊາດ ອັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ຂຶ້ນຊື່ ລືນາມ ທາງດ້ານມູນເຊື້ອ ປວັດສາດ ວັທນທັມ ອັນເກົ່າແກ່ ທີ່ ແອບແຝງ ຄວາມໜ້າສົນໃຈ ເອົາໄວ້ ເປັນໜ້າ ຄົ້ນຫາ ເປັນຢ່າງຍິ່ງ
ພູມີປະເທດ ສ່ວນໃຫຍ່ ຂອງ ແຂວງອັຕາປື ແມ່ນ ປກອບ ໄປດ້ວຍ ປ່າໄມ້ ແລະ ຂຸນເຂົາ ທີ່ມີ ຄວາມອຸດົມສົມບູນ ທີ່ສຸດ ອີກແຫ່ງໜຶ່ງ ຂອງ ລາວໂດຍ ມີ ແມ່ນ້ຳເຊກອງ ແລະ ສາຍເຊຂະໝານ ໄຫຼຜ່ານ ໃຫ້ຄວາມຊຸ່ມເຢັນ ແລະ ຫຼໍ່ລ້ຽງຊີວິດ ຂອງ ພີ່ນ້ອງ ຊາວອັຕາປື ມາຕັ້ງແຕ່ບູຮານກາລ ແລະ ໄດ້ກາຍເປັນ ເອກລັກໜຶ່ງ ທີ່ສຳຄັນ ຂອງ ແຂວງອັຕາປື ໂດຍສເພາະ ນັກທ່ອງທ່ຽວ ທີ່ຢາກສຳຜັດກັບທັມຊາດ ແລະ ການຜຈົນໄພ ມີນັກທ່ອງທ່ຽວຫຼາຍໆຄົນ ໃຫ້ ສາຍຍາ ດິນແດນແຫ່ງນີ້ ວ່າ “ເມືອງສວນ” ເນື່ອງຈາກ ມີ ທັມຊາຕ ທີ່ ອຸດົມສົມບູນ, ອາກາດບໍລິສຸດ ແລະ ບັນຍາກາດທີ່ ງຽບສງົບ.
ທີ່ຕັ້ງ
-ທິດເໜືອຕິດກັບ ແຂວງເຊກອງ
-ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ແຂວງຊຽງແຕງ ແລະ ແຂວງຣັຕນຄີຣີ ຂອງ ຣາຊອານາຈັກກຳປູເຈຍ
-ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ສ.ສ ຫວຽດນາມ
-ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ແຂວງຈຳປາສັກ
ບັນດາເມືອງ
ແຂວງອັຕາປຶ ປະກອບດ້ວຍ 5 ເມືອງ ໄດ້ແກ່ :
ແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວ
ອ ອ ໝວດ:ປະເທດລາວ
ໄປງານສົບພົບພຣະທັມ
ໄປງານສົບພົບທັມມະ
Hoa tang lễ Roach, Mary (2004). Stiff: The Curious Lives Of Human Cadavers. Penguin.
Hoa khai trương Long, Thomas G. (2009). Accompany Them with Singing: The Christian Funeral. Louisville, KY: Westminster John Knox Press.
ອົງການວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີ ແຫ່ງຊາດ
ການປູກຈິດສຳນຶກທາງດ້ານວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນສາມັນ
ໂທລະສັບມືຖື
thumb|right|[[ໂມໂຕໂຣລາ RAZR]]
ໂທລະສັບມືຖື (ຄຳເຄົ້າ: ໂທຣສັພທ໌ມືຖື, Mobile Phone) ແມ່ນອຸປະກອນສື່ສານແບບເອເລັກໂຕຣນິກ ທີ່ບໍ່ມີສາຍໂທລະສັບ ແລະ ສາມາດພົກພາຕິດໂຕໄດ້.
ໂທລະສັບມືຖື ໃຊ້ໃນການສົ່ງແລະຮັບ ການສື່ສານທາງສຽງ ແລະ ຂໍ້ມູນ ຈາກສະຖານນີໂທລະສັບ ໂດຍຜ່ານຄື້ນສັນຍານວິທະຍຸ.
ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການ ໂທລະສັບມືຖື ໃນປະເທດລາວ
ບໍລິສັດລາວໂທລະຄົມມະນາຄົມ ໄດ້ເປີດໃຫ້ບໍລິການໂທລະສັບມືຖື ແບບ3G ໃນເດືອນຕຸລາ ປີ2008.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເອເລັກໂຕຣນິກ ໝວດ:ໂທລະຄົມມະນາຄົມ
ຈັງຫວັດບຸລີລຳ
ຈັງຫວັດບຸລີລຳ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕອນລ່າງ ມີຈຳນວນປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບ 6 ແລະມີພື້ນທີ່ກວ້າງເປັນອັນດັບທີ່ 17 ຂອງປະເທດໄທ ໃນສະໄໝກ່ອນບຸລີລຳເຄີຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງອານາຈັກໂຄດຕະບູນແລະອານາຈັກທະວາຣະວະດີເຄີຍເປັນເມືອງຂຶ້ນກັບເມືອງນະຄອນລາຊະສີມາ
ປະຫວັດ
ບຸລີລຳເປັນເມືອງແຫ່ງຄວາມຣື່ນຣົມຕາມຄວາມໝາຍຂອງຊື່ເມືອງທີ່ນ່າຢູ່ສຳລັບທ້ອງຖິ່ນແລະເປັນເມືອງທີ່ນ່າມາເຍືອນສຳລັບຄົນຕ່າງຖິ່ນ ເມືອງປາສາດຫິນໃນເຂດຈັງຫວັດບຸລີລຳມີປາສາດຫິນໃຫຍ່ໜ້ອຍ ອັນໝາຍເຖິງຄວາມຣຸ່ງເຣືອງມາແຕ່ອະດີດ ຈາກການສຶກສາຂອງນັກໂບຮານຄະດີພົບຫຼັກຖານການຢູ່ອາໄສຂອງມະນຸດມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝກ່ອນປະຫວັດສາດສະໄໝທະວາຣະວະດີແລະທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດພົບກະຈາຍຢູ່ທົ່ວໄປໃນຈັງຫວັດບຸລີລຳຫຼາຍຄື ຫຼັກຖານທາງວັດທະນະທຳຂອງຂະເໝນບູຮານເຊິ່ງມີປາສາດອິດ ແລະປາສາດຫິນເປັນຈຳນວນຫຼາຍກວ່າ 60 ແຫ່ງ ຮວມໄດ້ທັ້ງພົບແຫຼ່ງໂບຮານຄະດີທີ່ສຳຄັນຄືເຕົາເຜົາ ພາຊະນະດິນເຜົາ ແລະພາຊະນະດິນເຜົາແບບທີ່ຮຽກວ່າເຄື່ອງຖ້ວຍຂະເໝນເຊິ່ງກຳໜົດອາຍຸໄດ້ປະມານພຸດທະສະຕະວັດທີ່ 15 ເຖິງ 18 ຢູ່ທົ່ວໄປຫຼັງຈາກສະໄໝຂອງວັດທະນະທຳຂອມຫຼືຂະເໝນບູຮານແລ້ວຫຼັກຖານທາງປະຫວັດສາດຂອງຈັງຫວັດບຸລີລຳ ເລິ່ມມີຂຶ້ນອີກຄັ້ງຕອນປາຍສະໄໝກຸງສີອະຍຸທະຍາ ໂດຍປະກົດຊື່ວ່າເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງເມືອງນະຄອນລາຊະສີມາແລະປະກົດຊື່ຕໍ່ມາໃນສະໄໝກຸງທົນບຸລີຮອດສະໄໝກຸງລັດຕະນະໂກສິນວ່າບຸລີລຳມີຖານະເປັນເມືອງໆ ໜຶ່ງຈົນຮອດ ຄ.ສ. 1933 ໄດ້ມີການຈັດລະບຽບລາຊະການບໍລິຫານສ່ວນພາກພື້ນໃໝ່ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ເປັນຈັງຫວັດບຸລີລຳມາຈົນຮອດປັດຈຸບັນນີ້ຊື່ເມືອງບຸລີລຳບໍ່ປະກົດໃນເອກະສານປະຫວັດສາດສະໄໝອະຍຸທະຍາແລະທົນບຸລີສະເພາະຊື່ເມືອງອື່ນ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນເປັນອຳເພີໃນຈັງຫວັດບຸລີລຳ ໄດ້ແກ່ ເມືອງນາງຮອງ ເມືອງພຸດໄທສົງແລະເມືອງປະໂຄນໄຊ ຄ.ສ. 1776
ລາຊະສະໄໝສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາລາດກຸງທົນບຸລີ ກົມການເມືອງນະຄອນລາຊະສີມາ ມີໃບຍອກເຂົ້າມາວ່າ ພະຍານາງຮອງຄົບຄິດເປັນກະບົດຮ່ວມກັບເຈົ້າໂອ ເຈົ້າອິນ ແລະອຸປະຮາດເມືອງຈຳປາສັກ ຈຶງໂປດໃຫ້ພະບາດສົມເດັດພະພຸດທະຍອດຟ້າຈຸລາໂລກມະຫາລາດ ເມື່ອຍັງດຳລົງຕຳແໜ່ງ ເຈົ້າພະຍາຈັກກີເປັນແມ່ທັບໄປປາບຈັບຕົວພະຍານາງຮອງປະຫານຊີວິດແລະສົມທົບເຈົ້າພະຍາສຸລະສີ (ສົມເດັດພະບໍວອນລາດເຈົ້າມະຫາສຸລະສິງຫະນາດ) ຄຸມກອງທັບຫົວເມືອງຝ່າຍເໜືອຍົກໄປຕີເມືອງຈຳປາສັກ ເມືອງໂຂງ ແລະເມືອງອັດຕະປື ໄດ້ທັງ 3 ເມືອງ ປະຫານຊີວິດ ເຈົ້າໂອ ເຈົ້າອິນ ອຸປະຮາດ ເມືອງຈຳປາສັກ ແລ້ວເກ້ຍກ່ອມເມືອງຕ່າງ ໆ ໄກ້ຄຽງໃຫ້ສະຫວາມິພັກ ໄດ້ແກ່ ຂະເໝນປ່າດົງ ຕະລຸງ ສຸລິນ ສັງຂະ ເມືອງຂຸຂັນ ຮວບຮວມຜູ້ຄົນຕັ້ງເມືອງຂຶ້ນໃນເຂດຂອມ ເອິ້ນວ່າ ເມືອງແປະ ແຕ່ງຕັ້ງບຸລີລຳ ແລະໃຫ້ບຸດເຈົ້າເມືອງຜະໄທສະມັນແຫ່ງພຸດໄທສົງເປັນເຈົ້າເມືອງຄົນທຳອິດ
ຕໍ່ມາປະມານ ພ.ສ. 2440-2441 ເມືອງບຸລີລຳໄດ້ກັບໄປຂຶ້ນກັບມົນທົນນະຄອນລາຊະສີມາ ເອິ້ນວ່າ "ບໍລິເວນນາງຮອງ" ປະກອບດ້ວຍ ເມືອງບຸລີລຳ ນາງຮອງ ລັດຕະນະບຸລີ ປະໂຄນໄຊ ແລະພຸດໄທສົງ ພ.ສ. 2442 ມີປະກາດປ່ຽນຊື່ ໃນຄາວນີ້ປ່ຽນຊື່ ບໍລິເວນນາງຮອງແມ່ນ "ເມືອງນາງຮອງ" ມີຖານະແມ່ນ ເມືອງຈັດຕະວາ ຕັ້ງທີ່ວ່າການຢູ່ເມືອງບຸລີລຳ ແຕ່ກາຕຳແໜ່ງແມ່ນກາຜູ້ວ່າການນາງຮອງ ກະຊວງມະຫາດໄທຈຶງໄດ້ປະກາດປ່ຽນຊື່ເມືອງແມ່ນ "ເມືອງບຸລີລຳ" ແລະປ່ຽນກາຕຳແໜ່ງແມ່ນຜູ້ວ່າການເມືອງບຸລີລຳ ຕັ້ງແຕ່ວັນທີ່ 3 ສິງຫາ ພ.ສ. 2444 ເປັນຕົ້ນມາ
ຄ.ສ. 1907 ກະຊວງມະຫາດໄທປັບປຸງຫົວເມືອງໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ໃຫ້ມົນທົນນະຄອນລາຊະສີມາປະກອບດ້ວຍ 3 ເມືອງ 17 ອຳເພີ ຄືເມືອງນະຄອນລາຊະສີມາ 10 ອຳເພີ ເມືອງໄຊຍະພູມ 3 ອຳເພີ ແລະເມືອງບຸລີລຳ 4 ອຳເພີ ຄື
ສັນຍາລັກປະຈຳຈັງຫວັດ
ບຣ
ແມ່ນຮູບເທວະດາຮຳແລະປາສາດຫິນ
ຕົ້ນການພຶກ (Cassia grandis)
ດອກສຸພັນນິກາ (Cochlospermum regium)
ກຸ້ງຝອຍນ້ຳຈືດຊະນິດ Macrobrachium lanchesteri
ທຸງພື້ນສີມ່ວງ-ແສດ ແບ່ງເຄິ່ງຕາມແນວຕັ້ງ ກາງທຸງມໍລະຕາເທບພະຍະດາຟ້ອນຮຳໜ້າປາສາດຫິນພະນົມຮຸ້ງ
ການປົກຄອງສ່ວນພູມິພາກ
ການປົກຄອງແບ່ງອອກເປັນ 23 ອຳເພີ 189 ຕຳບົນ 2,212 ໝູ່ບ້ານ ເຊິ່ງອຳເພີທັງ 23 ອຳເພີມີດັງນີ້
ການປົກຄອງສ່ວນທ້ອງຖິ່ນ
ແບ່ງອອກເປັນ 3 ເທດສະບານເມືອງ 59 ເທດສະບານຕຳບົນ 1 ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຈັງຫວັດ ແລະ 146 ອົງການບໍລິຫານສ່ວນຕຳບົນ ໂດຍມີລາຍຊື່ເທດສະບານດັ່ງນີ້
ລັກສະນະພູມມິສາດ
ຈັງຫວັດບຸລີລຳ ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕອນລຸ່ມຂອງປະເທດໄທ ລະຫວ່າງເສັ້ນຮຸ້ງທີ 14 ອົງສາ 15 ລິບດາເໜືອກັບ 15 ອົງສາ 45 ລິບດາເໜືອ ເສັ້ນແວງທີ 102 ອົງສາ 30 ລິບດາກັບ 103 ອົງສາ 45 ລິບດາຕາເວັນອອກ ຫ່າງຈາກບາງກອກໂດຍທາງລົດຍົນປະມານ 412 ກິໂລແມັດ ທາງລົດໄຟປະມານ 376 ກິໂລແມັດ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບຈັງຫວັດແລະປະເທດໄກ້ຄຽງດັ່ງນີ້
ອ້າງອິງ
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ສີອະໂຍທະຍາ
ສີອະໂຍທະຍາ ຮູບເງົາຊຸດອິງປະຫວັດສາດ ອອກອາກາດທາງທຣູວິຊັ່ນສ໌ ສ້າງເພື່ອສະເຫຼີມພະກຽດພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ເນື່ອງໃນວັນຄ້າຍວັນພະລາຊະສົມພົບຄົບ 90 ພັນສາ 5 ທັນວາ ຄ.ສ. 2017 ແລະເພື່ອເທິດພະກຽດບູລະພະມະຫາກະສັດຕິຍາທິລາດເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນສະຫຍາມ ກຳກັບການສະແດງໂດຍໝ່ອມຫຼວງພັນເທວະນົບ ເທວະກຸນ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ລະຄອນໂທລະທັດໄທ ໝວດ:ລະຄອນທີ່ອອກສາຍໃນປີ ຄ.ສ. 2017 ໝວດ:ລະຄອນໂທລະທັດໄທທີ່ອອກອາກາດຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2017 ໝວດ:ລາຍການໂທລະທັດຊ່ອງທຣູໂຟຍູ ໝວດ:ລາຍການໂທລະທັດທີ່ເລິ່ມອອກອາກາດຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2017
ສິດທິເດັກ
thumb|ຄວາມສະເໝີພາບຂອງເດັກນ້ອຍ
ເສັ້ນເຂົ້າປຸ້ນ
thumb|ເສັ້ນເຂົ້າປຸ້ນ
ເສັ້ນເຂົ້າປຸ້ນ ແມ່ນເສັ້ນໝີ່ສໍາລັບເຂົ້າປຸ້ນ
ໝວດ:ອາຫານ ໝວດ:ປະເທດລາວ ໝວດ:ເສັ້ນໝີ່
VoIP
thumb|right|ໂຕຢ່າງຂອງVoIP 110px|thumb|right|1140E VoIP Phone
VoIP (Voice over Internet Protocol) ວີໂອໄອພີ ແມ່ນການສື່ສານທາງສຽງ ໂດຍຜ່ານລະບົບເຄືອຄ່າຍອິນເຕີຣ໌ເນັຕ.
ສຽງຈະຖືກປ່ຽນໃຫ້ເປັນສັນຍານສຽງແບບດິຈິຕໍລ໌ ແລະ ຖືກແບ່ງໃຫ້ເປັນແພກເກັຕ. ແຕ່ລະແພກເກັຕຈະຖືກສົ່ງ ແລະ ຮັບ ໂດຍໃຊ້ຂໍ້ກໍານົດແບບ ອິນເຕີຣ໌ເນັຕ ໂປຣໂຕໂຄລ (IP), ແລະ ສື່ສານໂດຍຜ່ານລະບົບເຄືອຄ່າຍອິນເຕີຣ໌ເນັຕ.
ເມືອງນາແລ
ເມືອງນາແລ ເປັນເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ທິດໃຕ້ ຂອງແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ ຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງ 78 ກິໂລແມັດ, ທິດເໜື່ອຕິດກັບແຂວງຫຼວງນໍ້າທາ ມີສາຍແດນຮ່ວມກັນ 19,86 ກິໂລແມັດ, ທິດໃຕ້ຕິດກັບເມືອງຜາອຸດົມ ແຂວງບໍ່ແກ້ວ ມີສາຍແດນຮ່ວມກັນ 35,06 ກິໂລແມັດ, ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ 4 ເມືອງຂອງແຂວງອຸດົມໄຊຄື ເມືອງນາໝໍ້ ມີສາຍແດນຮ່ວມກັນ 34,87 ກິໂລແມັດ, ເມືອງໄຊ ມີສາຍແດນຮ່ວມກັນ 19,24 ກິໂລແມັດ, ເມືອງຮູນ ມີສາຍແດນຮ່ວມກັນ 33,44 ກິໂລແມັດ ແລະ ເມືອງແບງ ມີສາຍແດນຮ່ວມກັນ 30,51 ກິໂລແມັດ, ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບເມືອງວຽງພູຄາ ມີສາຍແດນຮ່ວມກັນ 94,52 ກິໂລແມັດ. ເມືອງນາແລ ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 162,400 ເຮັກຕາ, ເປັນເມືອງພູດອຍກວມ 98%, ມີ 2 ຊົນເຜົ່າໃຫຍ່ຄື: ເຜົ່າລາວລຸ່ມ(ລື້) ແລະ ລາວເທິງ(ກຶມມຸ), ມີປະຊາກອນທັງໝົດ 22 ພັນກວ່າຄົນ, ຍິງ 11 ກວາຄົນ, ມີ 70 ບ້ານ, ມີ 13 ກຸ່ມບ້ານພັດທະນາ, ມີບ້ານທົດລອງວຽກງານ 3 ສ້າງຄື: ບ້ານພູຈະແລ ແລະ ບ້ານ ລ້ອງແຄນ. ເມືອງນາແລ ເປັນເມືອງວິລະຊົນ
ສົມບັດ ສົມພອນ
ສົມບັດ ສົມພອນ ເປັນນັກພັດທະນາສັງຄົມຊາວລາວແລະເຈົ້າຂອງລາງວັນແມັກໄຊໄຊ ເຊີ່ງໄດ້ຫາຍຕົວໄປຍ້ອນຖືກລັກພາໂຕ ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໃນມື້ທີ່ 15 ທັນວາ ປີ 2012 ແມ້ວ່າລັດຖະບານລາວປະຕິເສດການເຊື່ອມໂຍງແລະອ້າງວ່າບໍ່ມີສ່ວນຮູ້ເຫັນ ແຕ່ເຊື່ອວ່າມີທິດສະດີສົມຄົບຄິດຫຼາຍພໍທີ່ເຮັດໃຫ້ເຊື່ອວ່າລັດຖະບານລາວວາງແຜນການລັກພາຕົວ ເນື່ອງຈາກວ່າບໍ່ເຄີຍຍອມເປີດເຜີຍການລັກພາຕົວເລີຍແມ້ແຕ່ນ້ອຍ
ປະຫວັດ
ທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ ເກີດເມື່ອມື້ທີ່ 17 ກຸມພາ ປີ 1952 ຢູ່ບ້ານດອນຂຽວ ເມືອງໜອງບົກ ແຂວງຄຳມ່ວນ ປະເທດລາວ ເພີ່ນໄດ້ເກີດໃນຄອບຄົວທີ່ຍາກຈົນ ແລະເປັນລູກກົກຂອງພີ່ນ້ອງທັ້ງໝົດ ຕໍ່ມາ ເພີ່ນໄດ້ທືນຮຽນຕໍ່ຢູ່ສະຫະລັດອະເມລິກາແລະໄດ້ຮຽນໃນລະດັບຊັ້ນມັດທະຍົມສືກສາຢູ່ ລັດວິດສະຄອນຊິນ ສະຫະລັດອະເມລິກາ ຕໍ່ມາ ໃນຊຸມຕົ້ນທົດສະວັດທີ່ 70 ເພີ່ນໄດ້ຮັບທືນຮຽນຕໍ່ຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລຮາວາຍ ແລະໄດ້ຮຽນຈົບປະລິນຍາຕີສາຂາການສືກສາໃນປີ 1974 ແລະປະລິນຍາໂທສາຂາກະເສດຕະກຳໃນປີ 1978.
ຕໍ່ມາ ທ່ານສົມບັດໄດ້ກັບມາປະເທດລາວຫຼັງຈາກການປ່ຽນແປງລະບອບການປົກຄອງແລ້ວໃນຊຸມປີ 1981 ວຽກທຳອິດທີ່ເພີ່ນໄດ້ເຮັດແມ່ນ ການສອນວິທີການເຮັດກະເສດຢ່າງຍັ່ງຍືນ ເພື່ອສົ່ງເສີມຄວາມປອດໄພຂອງອາຫານທີ່ມາຈາກການກະເສດ ນອກຈາກນີ້ເພີ່ນຍັງເປັນຜູ້ບຸກເບີກການໃຊ້ເຕັກນິກການປະເມີນໃນຊົນນະບົດແບບມີສ່ວນຮ່ວມໃນລາວດ້ວຍ ໃນປີ 1996 ເພີ່ນໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກກະຊວງສືກສາທິການຂອງປະເທດລາວໃຫ້ເຮັດການກໍ່ຕັ້ງສູນອົບຮົມຮ່ວມພັດທະນາ (PADETC) ເພື່ອຝືກການອົບຣົມໄວໜຸ່ມແລະເຈົ້າໜ້າທີ່ພັດທະນາທ້ອງຖີ່ນ.
ຕາມຊີວະປະຫວັດຂອງເພີ່ນທີ່ມີການເຜີຍແຜ່ໃນປີ 2005 PADETC ໄດ້ດຳເນີນການເລີ່ມຫຼາຍໆໂຄງການເພື່ອສົ່ງເສີມການໃຊ້ເຕັກໂນໂລຈີທີ່ເປັນມິດກັບສິ່ງແວດລ້ອມແລະສົ່ງເສີມຜູ້ປະກອບການຣາຍຍ່ອຍ ໂຮມໄປເຖີງການແນະນຳການໃຊ້ປຸ໋ຍອິນຊີ, ການຣີໄຊເຄີນຂີ້ເຫຢື່ອແລະເຕົານ້ຳມັນເຊື້ອເພີງທີ່ມີປະສິດທິພາບ ແລະການປະເມີນຜົນຮູບແບບໃໝ່ສຳລັບອົງກອນທຸລະກິດການກະເສດລາຍເລັກ ໂຄງການນີ້ໄດ້ດຳເນີນວຽກໃນຖານະສ່ວນໜື່ງຊອງການຝືກອົບຮົມອາສາສະໝັກໄວໜຸ່ມແລະການຝືກຮຽນຮູ້ໃນຊັ້ນຮຽນ (ຕັ້ງແຕ່ໃນລະດັບມັດທະຍົມສືກສາ, ວິທະຍາໄລ ແລະ ບັນດິດວິທະຍາໄລ) PADETC ໄດ້ສອນໃຫ້ອາສາສະໝັກໄວໜຸ່ມໄດ້ມີປະສົບການໃນການຮຽນຮູ້ຄວາມເປັນຜູ້ນຳ,ການເຮັດວຽກເປັນທີມ,ການບໍລິຫານຈັດການໂຄງງານ ແລະ ຄວາມຫຼາກຫຼານໃນການດຳລົງຊີວິດ ເຣື່ອງຣາວຄວາມຮູ້ໃນທ້ອງຖີ່ນ, ການຕະໜັກເຖີງສິ່ງແວດລ້ອມ, ການເຮັດກະເສດທີ່ດີ, ການເປັນຜູ້ປະກອບການ ແລະບັນຫາທີ່ຄວນແກ້ໄຂຢ່າງໄວ ເຊັ່ນ ບັນຫາດ້ານຢາເສບຕິດ.
ຕະຫຼອດຊີວິດຂອງທ່ານສົມບັດນັ້ນ ເພີ່ນໄດ້ພະຍະຍາມທີ່ຈະຫຼີກລ່ຽງເຣື່ອງຣາວທາງການເມືອງຫຼືການມີສ່ວນຮ່ວມທາງການເມືອງໃດໆມາຕະຫຼອດ ໃນປີ 2013 ພັນລະຍາຂອງເພີ່ນໄດ້ກ່າວວ່າ "ໃນບົດຄວາມທີ່ຜ່ານມາຈຳນວນຫຼາຍແລະຖະແຫຼງການທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການຫາຍຕົວໄປຂອງສົມບັດ ບາງເທື່ອເພີ່ນໄດ້ຖືກຮຽກເກັບເງີນຈາກການເປັນນັກຕໍ່ສູ້ເພື່ອສິດທິມະນຸດສະຍະຊົນ ແລະນັກເຄື່ອນໄຫວເພື່ອສັງຄົມ ຄຳນີ້ບໍ່ຕ້ອງເວົ້າເຖີງສົມບັດ ຕົວເພີ່ນຫຼືວຽກຂອງເພີ່ນເລີຍ ມັນແມ່ນຄວາມຈິງທີ່ສົມບັດໄດ້ຜ່ານການເຮັດວຽກຢ່າງບໍ່ມີເໜື່ອຍເພື່ອກ້າວໄປສູ່ຄວາມຢູ່ດີກິນດີ ແລະ ສະໜັບສະໜຸນການສ້າງຂີດຄວາມສາມາດໃນການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດຂອງຄົນຍາກຈົນໃນຊົນນະບົດ ແຕ່ງານຂອງສົມບັດບໍ່ເຄີຍໄດ້ຄາດຄັ້ນຫຼືເປັນສັດຕູກັບນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານເລີຍ ທຸກໂຄງການແລະກິດຈະກຳທີ່ສົມບັດໄດ້ດຳເນີນການທຸກຢ່າງ ໄດ້ຮັບຄວາມເຫັນຊອບຈາກໜ່ວຍງານພາກລັດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງແລະໄດ້ຮັບຄວາມຮ່ວມມືຈາກເຈົ້າໜ້າທີ່ທ້ອງຖີ່ນ".
ປີຕໍ່ມາ ທ່ານສົມບັດໄດ້ມີບົດບາດສຳຄັນໃນການແນະນຳແນວຄິດດັດຊະນີຄວາມສຸກມວນໂຮມມາຍັງລາວ ໃນປີ 2007 ເພີ່ນໄດ້ເປັນ 1 ໃນຜູ້ຈັດການກອງປະຊຸມນານາຊາດວ່າດ້ວຍຄວາມສຸກມວນໂຮມປະຊາຊາດ ເທື່ອທີ່ 3 ຂະນະທີ່ປີ 2012 ເພີ່ນໄດ້ເປັນທີ່ປືກສາອາວຸໂສໃນຮູບເງົາສັ້ນເຣື່ອງ ຄວາມສຸກຂອງປະເທດລາວ ເຊີ່ງໄດ້ສາຍໃນກອງປະຊຸມເວທີປະຊາຊົນອາຊີ-ຍຸຣົບ ເທື່ອທີ່ 9 ງານນີ້ມີຄວາມໃກ້ຊິດກັບການມີສ່ວນຮ່ວມຂອງທ່ານສົມບັດໃນເຄືອຂ່າຍພຸດທະສາດສະນິກສັມພັນເພື່ອສັງຄົມ ເຊີ່ງຕັ້ງໂດຍ ທ່ານ ສຸລັກ ສິວະລັກ ເພື່ອນຂອງເພີ່ນ.
ການຍອມຮັບ
thumb|350px|right|ທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ ກັບທ່ານເດດມອນ ຕູຕູ ໃນປີ 2006
ໃນປີ 2001 ທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ ໄດ້ຮັບລາງວັນການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດຈາກການເສີມສ້າງສັກກະຍະພາບຂອງຄົນຍາກຈົນໃນຊົນນະບົດຂອງລາວຈາກ ຄະນະກຳມາທິການເສດຖະກິດແລະສັງຄົມສຳລັບອາຊີແລະປາຊິຟິກແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ.
ໃນປີ 2005 ເພີ່ນໄດ້ຮັບລາງວັນແມັກໄຊໄຊສຳລັບການເປັນຜູ້ນຳຊຸມຊົນ ຈາກການທີ່ເພີ່ນ ໄດ້ຕະໜັກເຖີງຄວາມພະຍາຍາມຂອງເພີ່ນທີ່ຈະສົ່ງເສີມການພັດທະນາຢ່າງຍັ່ງຍືນໃນປະເທດລາວໂດຍການຝືກອົບຮົມແລະສ້າງແຮງຈູງໃຈໃຫ້ຄົນໄວໜຸ່ມທີ່ຈະກາຍເປັນຄົນຣຸ່ນຜູ້ນຳ ທ່ານສົມບັດຍັງເປັນຄົນລາວພຽງຄົນດຽວທີ່ໄດ້ຮັບລາງວັນນີ້.
ໃນປີ 2010 ສູນອີດສຕ໌-ເວດສຕ໌ ໄດ້ຍອມຮັບການເຮັດວຽກເພື່ອສັງຄົມຂອງເພີ່ນຜ່ານການເຜີຍແຜ່ 50 ປີ 50 ເຣື່ອງ ໃນປີ 2011 ເພີ່ນຍັງໄດ້ກ່າວສຸນທອນພົດຢູ່ກອງປະຊຸມເຊີງປະຕິບັດການລະດັບພູມິພາກ ເອພີໄອ ເທື່ອທີ່ 10; ເອພີໄອ ແມ່ນເຄືອຂ່າຍຂອງປັນຍາຊົນສາທາລະນະແຫ່ງອາຊີໂດຍໄດ້ຮັບການສະໜັບສະໜຸນທືນຈາກມູນນິທິນິບປອນ ໃນປີ 2012 ເພີ່ນຍັງໄດ້ກ່າວສຸນທອນພົດໃນກອງປະຊຸມເວທີປະຊາຊົນອາຊີ-ຍຸຣົບ ເທື່ອທີ່ 9 ຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ຄະນະກຳມາການຈັດການແຂ່ງຂັນລະຫວ່າງປະເທດຂອງ ເອອີພີເອຟ ໄດ້ກ່າວວ່າທ່ານສົມບັດແມ່ນ ໜື່ງໃນຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບຫຼາຍທີ່ສຸດແລະມີອິດທິພົນລະຍະຍາວສຳລັບປະຊາຊົນ ເປັນສູນກາງແລະໄດ້ພັດທະນາເສດຖະກິດແລະສັງຄົມໃນປະເທດລາວ.
ການຫາຍຕົວໄປແລະການຕອບສະໜອງ
ທ່ານສົມບັດຖືກລັກພາຕົວໄປໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນຊຸມແລງຂອງມື້ທີ່ 15 ທັນວາ 2012 ກ້ອງວົງຈອນປິດ ໄດ້ສະແດງພາບທີ່ມີຕຳຫຼວດຮຽກເພີ່ນລົງມາຈາກລົດແລະນຳເພີ່ນຂື້ນລົດປິ໊ກອັບໄປ ລັດຖະບານລາວໄດ້ປະຕິເສດການຮັບຜິດຊອບຂອງການຫາຍຕົວໄປຂອງເພີ່ນທັນທີ.
ການຫາຍຕົວໄປຂອງທ່ານສົມບັດ ສົມພອນສ້າງຄວາມກັງວົນໃຫ້ກັບຄົນແລະລັດຖະບານທົ່ວໂລກ ຜູ້ແທນລະດັບສູງຂອງສະຫະພາບຍຸຣົບດ້ານການຕ່າງປະເທດ, ສຳນັກງານຂ້າຫຼວງໃຫຍ່ເພື່ອສິດທິມະນຸດສະຍະຊົນແຫ່ງສະຫະປະຊາຊົນ, ສະມາຊິກສະພາຈາກອາຊີແລະຍຸຣົບ ອົງກອນພັດທະນາເອກກະຊົນລະຫວ່າງປະເທດ (ເອັນຈີໂອ) ແລະອີກຫຼາຍໆອົງກອນ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານລາວດຳເນີນການທີ່ຄວນຈຳເປັນ ເພື່ອໃຫ້ແນ່ໃຈໃນການປ່ອຍຕົວຢ່າງປອດໄພຂອງເພີ່ນ ເດດມອນ ຕູຕູ ບິຊອບແຫ່ງອາຟິກາໃຕ້ ໄດ້ຂຽນຈົດໝາຍໄປຍັງ ທ່ານທອງສິງ ທຳມະວົງ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີລາວ ໃຫ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການກວດສອບຢ່າງຟ້າວດ່ວນ ແຕ່ວ່າບໍ່ມີການຕອບສະໜອງຫຍັງເລີຍຈາກລັດຖະບານລາວ.
ໃນເດືອນມັງກອນ 2013 ອົງການນິລະໂທດສະກຳສາກົນ ຮຽກຮ້ອງລັດຖະບານໃຫ້ດຳເນີນການກ່ຽວກັບເຣື່ອງນີ້ໂດຍດ່ວນ ຕາມມາດ້ວຍການເຜີຍແຜ່ເອກະສານສະຫຼຸບການບັນຍາ 26 ໜ້າເຣື່ອງ ລາວ ຈັບຈາກກ້ອງ ການບັງຄັບການຫາຍຕົວຂອງທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ (Laos: Caught on Camera - the enforced disappearance of Sombath Somphone).
ສູນວິເຄາະນະໂຍບາຍສາທາລະນະໃນ ວໍຊິງຕັນ ດີ.ຊີ. ແລະເຂດພູມິພາກອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້, ອົງກອນວິໄຈນະໂຍບາຍສາທາລະນະເອກກະຊົນ (ເອັນຈີໂອ) ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານລາວແລະໜ່ວຍຄວາມປອດໄພປ່ອຍຕົວທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ສູນວິເຄາະນະໂຍບາຍສາທາລະນະຍັງຍົກປະເດັນທ່ານສົມບັດ ສົມພອນວ່າເປັນການລະເມີດສິດທິ ມະນຸດສະຍະຊົນທີ່ຮຸນແຮງຄືກັບທີ່ເຄີຍເກີດຂື້ນກັບການຂ້າລ້າງຊາວລາວແລະຊາວມົ້ງແລະຄວາມຂັດແຍ້ງທາງສາດສະໜາໃນລາວ.
ໜື່ງເດືອນຫຼັງການຫາຍຕົວໄປຂອງເພີ່ນ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງຕ່າງປະເທດ ຮິນລາຣີ ຄລິນຕັນ ອອກຖະແຫຼງການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານລາວ ກວດສອບຄວາມໂປ່ງໃສຂອງເຫດການທີ່ເກີດຂື້ນນີ້ແລະເຮັດທຸກຢ່າງໃນອຳນາດຂອງຕົນເພື່ອທີ່ຈະດຳເນີນການເຣື່ອງທັນທີແລະປ່ອຍຕົວທ່ານສົມບັດກັບບ້ານໄປຫາຄອບຄົວເພີ່ນ ມື້ທີ່ 24 ມີນາ, ຈອນ ແຄຣີ ລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງການຕ່າງປະເທດຄົນໃໝ່ ໄດ້ອອກຖະແຫຼງການໃນມື້ຄົບຮອບ 100 ມື້ການຫາຍຕົວໄປວ່າ ເປັນເຣື່ອງທີ່ເປັນຕາເສຍໃຈຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ການຫາຍຕົວໄປຢ່າງອະທິບາຍບໍ່ໄດ້ຂອງທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ ຜູ້ທີ່ເຊີ່ງໄດ້ຮັບການນັບຖືຢ່າງກວ້າງຂວາງແລະສ້າງແຮງບັນດານໃຈໃຫ້ພົນລະເມືອງລາວເຊີ່ງໄດ້ສ້າງຄຸນນະປະໂຫຍດຢ່າງຫຼາຍຂື້ນໃນປະເທດຂອງເຂົາ ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄຳຖາມກ່ຽວກັບການເຮັດຜິດຂອງລັດຖະບານລາວໃນການໃຊ້ກົດໝາຍແລະການມີສ່ວນຮ່ວມຮັບຜິດຊອບກັບໂລກນີ້.
ສາມຄະນະຜູ້ແທນຂອງສະມາຊິກລັດຖະສະພາຈາກອາຊີແລະຍຸຣົບເດີນທາງມາຍັງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໃນປີ 2013 ເພື່ອຫາລືກ່ຽວກັບການຫາຍຕົວໄປຂອງທ່ານສົມບັດກັບລັດຖະບານລາວ ການຢ້ຽມຢາມເທື່ອທຳອິດໃນເດືອນມັງກອນ ວັນເດນ ເບນໂລ ສະມາຊິກສະພາຄອງເກຣດຈາກຟິລິບປິນແລະຜູ້ສ້າງຕັ້ງ ໂຟກັດອອນເດິໂກບອນເຊາທ໌ (Focus on the Global South) ກ່າວວ່າ ເຮາຢູ່ໄກຈາກຄວາມພໍໃຈຈາກຄຳຕອບທີ່ໄດ້ ວຸດທິສະພາດັດຊ໌ ທູ ເອວຊິຟາ ກ່າວຫຼັງຈາກການໄປຢ້ຽມຢາມໃນເດືອນມີນາ ຖ້າເຈົ້າໜ້າທີ່ລາວຄິດວ່າບັນຫາການຫາຍຕົວໄປຂອງທ່ານສົມບັດຈະເຮັດໃຫ້ບັນຫາໝົດໄປ ເຂົາເຈົ້າຄິດຜິດ ໃນເດືອນກັນຍາ 3 ຄະນະຜູ້ແທນ ປະກອບດ້ວຍຜູ້ແທນຈາກເດນມາກແລະເບວຢຽມ ໄດ້ຂໍ້ສະຫຼຸບວ່າ ທາງການລາວເບີ່ງໄກແລະບໍ່ໄດ້ສະແດງຄວາມໃຫ້ເຫັນເຖີງຄວາມຕັ້ງໃຈຫຼືຄວາມສາມາດພຽງພໍທີ່ຈະຫາທາງອອກກັບກໍລະນີນີ້ແລະໄດ້ປະຕິເສດຂໍ້ສະເໜີການໃຫ້ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງເຕັກນິກໃດໆເພື່ອກວດສອບເຣື່ອງນີ້.
ລະຫວ່າງກອງປະຊຸມລະດັບສູງກັບລັດຖະບານລາວທີ່ຈັດຂື້ນຢູ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໃນເດືອນພືດສະຈິກ ປີ 2013 ຈຳນວນຂອງຜູ້ບໍລິຈາກຕ່າງປະເທດສະແດງຄວາມກັງວົນຂອງພວກເຂົາກ່ຽວກັບການຫາຍຕົວໄປຂອງທ່ານສົມບັດ ຄຳສັ່ງຈາກອົງການພັດທະນາຍຸຣົບຮຽກຮ້ອງໃຫ້ລັດຖະບານລາວ ດຳເນີນການກວດສອບຢ່າງຄອບຄຸມແລະໃຫ້ມີຄວາມໂປ່ງໃສຂອງຄະດີນີ້ຢ່າງເຕັມທີ່ແລະໃຫ້ຄວາມຮ່ວມມືກັບໜ່ວຍງານຂອງສະຫະປະຊາຊາດ ເຊັ່ນ ຄະນະທີ່ເຮັດວຽກກ່ຽວກັບການບັງຄັບຄົນໃຫ້ສູນຫາຍໃນເຈນີວາ.
ໃນມື້ທີ່ 15 ທັນວາ ປີ 2013 ຄົບຮອບໜື່ງປີຂອງການຫາຍສາບສູນຂອງທ່ານສົມບັດ ສົມພອນ ໄດ້ຖືກປະກາດໄວ້ໂດຍຖະແຫຼງການຂອງລັດຖະບານ ສະວິດເຊີແລນ,ອັງກິດ ແລະສະຫະລັດອະເມລິກາ ແລະການເດີນຂະບວນປະທ້ວງສະຖານທູດລາວໃນບາງກອກ ໂຕກຽວ ແລະແຄນເບີລາ ອົງການນິລະໂທດສະກຳສາກົນອອກມາຮຽກຮ້ອງອີກເທື່ອເພື່ອໃຫ້ມີການດຳເນີນການເຣື່ອງນີ້ ຂະນະທີ່ເອັນຈິໂອອາຊີ 62 ກຸາມ ໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີການສອບສວນໃໝ່ ຂະນະທີ່ ຄະນະລາຍງານພິເສດກ່ຽວກັບສິດທິເສລີພາບໃນການຊຸມນຸມໂດຍສະຫງົບແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ ໄດ້ຂໍໃຫ້ລັດຖະບານລາວ ໃຫ້ຄວາມຮ່ວມມືເຕັມທີ່ກັບ ຄະນະມົນຕີສິດທິມະນຸດສະຍະຊົນແຫ່ງສະຫະປະຊາຊາດ.
ສື່ນານາຊາດຍັງໄດ້ລາຍງານການຫາຍຕົວໄປຂອງທ່ານສົມບັດ ເຊັ່ນ ບີບີຊີ, ອັນ ຈາຊີຣ່າ ຟ໊ອກຊ໌ນິວສ໌, ດອຍຊ໌ ເວເລຍ໌, ເລີມງ, ເດິ ກາດຽນ, ເດິວໍສະຕີດເຈິນັລ, ເອບີຊີ ອອສເຕຣເລຍ ແລະສື່ອື່ນໆອີກຫຼາຍ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນໆ
ໝວດ:ນັກເຄື່ອນໄຫວສັງຄົມຊາວລາວ ໝວດ:ຜູ້ໄດ້ຮັບລາງວັນແມັກໄຊໄຊ ໝວດ:ນັກສິດທິມະນຸດສະຍະຊົນ ໝວດ:ຊາວຄຳມ່ວນ ໝວດ:ຜູ້ທີ່ຫາຍສາບສູນ
ເນື້ອທີ່ໜ້າພຽງ
ເນື້ອທີ່ໜ້າພຽງແມ່ນ ຄວາມໃຫຍ່ລວມ ຂອງ ໜ້າພຽງ ຂອງ ວັດຖຸ ໜຶ່ງຫຼືຫຼາຍໜ້າຂຶ້ນໄປ.
ທາທາ ຢັງ
ອະມິຕາ ທາທາ ຢັງ (อมิตา ทาทา ยัง, Amita Tata Young) ຫຼື ທາທາ ຢັງ ມີຊື່ຈິງວ່າ ອະມິຕາ ມາລີ ຢັງ ເກີດວັນທີ 14 ທັນວາ 1980. ເປັນນັກຮ້ອງ ນັກສະແດງ ນາງແບບ ຊາວໄທ. ທາທາ ຢັວເຂົ້າສູ່ວົງການດົນຕີພາຍຫຼັງຊະນະເລີດການປະກວດຮ້ອງເພງລະດັບຊາດເມື່ອອາຍຸ 11 ປີ ແລະ ໄດ້ເຊັນສັນຍາເປັນນັກຮ້ອງອາຊີບເມື່ອອາຍຸ 14 ປີ ກັບສັງກັດເຊແອັມແອັມ ກະລຳມີ. ມີຜົນງານອານບຳທຳອິດແມ່ນ ອະມິຕາທາທາຢັງ ເມື່ອປິ 1995. ອານບຳດັ່ງກ່າວປະສົບຄວາມສຳເລັດຢ່າງສູງ ສາມາດສ້າງຍອດຂາຍໄດ້ເຖິງ 1 ລ້ານຊຸດ ພາຍໃນເວລາ 5 ເດືອນ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ
ພະຣາຊະວັງຊຽງແກ້ວ
ທີ່ຕັ້ງ ທາງທິດເໜືອຂອງບ້ານຊຽງແກ້ວ (ພາຍໃນບໍລິເວນໂຮງແຮມ ເດິແກນ ຫລວງພະບາງ) ວັງຊຽງແກ້ວ ເປັນອາຄານກໍອິດໂບກປູນ ໃນຮູບຊົງສະຖາປັດຕະຍະກຳແບບຕະເວັນຕົກ ໃກ້ກັບຕົວອາຄານມີຫ້ອງໂຖງຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຄອກມ້າເປັນວັງທີ່ສະເດັດເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດເພັດຊະລາດ ຊື້ຈາກສັດຕະວະແພດ ຊາວຝຣັ່ງ ຫລັງຈາກທີ່ສະເດັດ ຈາກວຽງຈັນ ເມື່ອວັນທີ່ 20 ທັນວາ ຄ.ສ 1941. ເພື່ອເຂົ້າພິທີອະພິເສກທີ່ຫລວງພະບາງ ແລະ ໄດ້ເຂົ້າພຳນັກຢູ່ທີ່ວັງແຫ່ງນີ້ ເຫດຜົນທີ່ສະເດັດເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດເພັດຊະລາດ ຊົງເລືອກສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ເປັນທີ່ພຳນັກເນື່ອງຈາກພະອົງຊົງມັກຄວາມຫງຽບສະຫງົບເປັນທຳຊາດ ແລະ ໄດ້ໃຊ້ເວລາວ່າງເກືອບທັງໝົດໄປກັບການຊົງພະອັກສອນ ລວມທັງໃຊ້ເປັນສະຖານທີ່ພົບປະ ເສວະນາກັບບັນດາກຸ່ມບຸກຄົນ ທີ່ມີໃຈຮັກຊາດ ມີເຈດຈຳນົງໃນການສ້າງສັນຄວາມເປັນເອກະລາດ ອິດສະຫລະພາບ ແລະ ລວມປະເທດລາວໃຫ້ເປັນເອກພາບ ພາຍຫລັງຈາກທີ່ກອງທັບຍີ່ປຸ່ນເຂົ້າຍຶດຄອງວຽງຈັນ ແລະ ກຽມເຂົ້າຍຶດຫລວງພະບາງ ເຈົ້າເພັດຊະລາດໄດ້ໃຫ້ ເສນາບໍດີ 2 ນາຍ ພ້ອມດ້ວຍເຈົ້າແຂວງຫລວງພະບາງໄປເຊີນທະຫານຍີ່ປຸ່ນເຂົ້າມາໃນເມືອງ. ຈາກນັ້ນ, ເຈົ້າມະຫາຊີວິດພະເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງສ໌ ກໍໄດ້ປະກາດໃຫ້ລາວເປັນເອກະລາດ ແລະ ເຂົ້າຮ່ວມວົງໄພບູນ ໃນສົງຄາມມະຫາອາຊີບູລະພາ ກັບກອງທັບຍີ່ປຸ່ນ ແຕ່ເມື່ອຍີ່ປຸ່ນປະລາໄຊ ໃນສົງຄາມ ແລະ ຝຣັ່ງໄດ້ຫວນກັບຄືນເຂົ້າມາປົກຄອງລາວອີກຄັ້ງ ໂດຍການຍິນຍອມຂອງເຈົ້າມະຫາຊີວິດ ສະເດັດພະເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງສ໌ ແຕ່ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ຊົງບໍ່ເຫັນດ້ວຍ ແລະ ໄດ້ໃຫ້ ທ້າວ ໂງ່ນ ຊະນະນິກອນ ໄປຕິດຕໍ່ກັບແຂວງຄຳມ່ວນ, ສະຫວັນນະເຂດ, ປາກເຊ ແລະ ສາລະວັນ ເພື່ອລວມກັນເປັນໜຶ່ງດຽວ ກັບ ອານາຈັກຫລວງພະບາງ ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳຕອບ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ໄດ້ຊົງປະກາດຢ່າງເປັນທາງການໃນການລວມປະເທດລາວ ມີລັດຖະບານຕັ້ງຢູ່ທີ່ນະຄອນວຽງຈັນເຈົ້າມະຫາຊີວິດສະເດັດເຈົ້າສີສະຫວ່າງວົງສ໌ ໄດ້ໃຫ້ລັດຖະມົນຕີມຫາດໄທ ຂອງລັດບານຫລວງພະບາງ ຊຶ່ງມີເຈົ້າເພັດຊະລາດ ເປັນນາຍົກລັດຖະມົນຕີ  ໂທລະເລກມາຍັງ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ເພື່ອແຈ້ງຄຳສັ່ງປົດອອກຈາກຕຳແໜ່ງ ມະຫາອຸປະຣາດ ແລະ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ໃນວັນທີ່ 10 ທັນວາ ຄ.ສ 1945 ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ກັບມາພຳນັກທີ່ວັງຊຽງແກ້ວຕາມເດີມ ເມື່ອກອງທັບຝຣັ່ງຍຶດໄດ້ ທ່າແຂກ, ວຽງຈັນ ແລະ ກຽມເຂົ້າຍຶດຫລວງພະບາງ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ, ເຈົ້າບຸນຍະວັດ ເຈົ້າແຂວງຫລວງພະບາງ ພ້ອມທັງສະມາຊິກໃນຄະນະກູ້ຊາດທັງໝົດ ໄດ້ຫລົບລີ້ໜີໄພເຂົ້າມາຢູ່ໃນປະເທດໄທ ແລະ ເຈົ້າເພັດຊະລາດໄດ້ຕັ້ງລັດຖະບານລາວອິດສະຫລະ ທີ່ກຸງເທບ ເພື່ອກູ້ຊາດຈາກຝຣັ່ງ ພາຍຫລັງຈາກທີ່ປະເທດລາວໄດ້ຮັບເອກກະລາດ. ເຈົ້າສຸວັນນະພູມາ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແລະ ພະຍາເພັງ ພົງສະຫວັນ ປະທານສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນ ລວມທັງອົງສັງຄະນາຍົກຂອງລາວ ໄດ້ມີຫນັງສືໄປເຊີນ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ກັບຄືນສູ່ປະເທດໂດຍໃຫ້ເຫດຜົນວ່າ ບັດນີ້ປະເທດລາວ ເປັນເອກກະລາດ ມີອິດສະຫຼະພາບ ແລະ ມີຄວາມເປັນເອກະພາບຕາມທີ່ພະອົງປາດຖະຫນາທຸກປະການແລ້ວ ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ກັບມາພຳນັກທີ່ວັງຊຽງແກ້ວ ຫລັງເຂົ້າໄປກາບບັງຄົມທູນລາ ພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວພູມິພົນອະດຸນຍະເດດແລະ ຈອມພົນປ.ພິບູນສົງຄາມ ໂດຍໃຊ້ເວລາພຳນັກລີ້ໄພທາງການເມືອງຢູ່ໃນປະເທດໄທ ເປັນໄລຍະເວລາເຖິງ 10 ປີ ເມື່ອສະເດັດມາເຖິງເມືອງຫລວງພະບາງໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນມະຫາອຸປາດດັ່ງເດີມ ວັນທີ່ 14 ຕຸລາ ຄ.ສ 1959 ເຈົ້າເພັດຊະລາດ ສິ້ນພະຊົນດ້ວຍພະອາການເສັ້ນເລືອດໃນສະຫມອງແຕກ ທີ່ວັງຊຽງແກ້ວ ຫລື ທີ່ພະລາດຊະວັັງສີສຸວັນ ທີ່ຫໍຄຳແຫ່ງນີ້ ຂະນະມີພະຊົນມາຍຸ 69 ປີ 7 ເດືອນ 12 ມື້. ປັດຈຸບັນ ວັງຊຽງແກ້ວ ໄດ້ຖືກດັດແປງເປັນໂຮງແຮມ ເດິແກນດ໌ ຫລວງພະບາງ ແລະ ຍັງຄົງຮັກສາຕົວອາຄານທີ່ປະທັບໃນສະພາບເດີມ ແລະ ເປີດໃຫ້ນັກທ່ອງທ່ຽວທົ່ວໄປເຂົ້າຊົມໄດ້ຕະຫລອດມື້. ໝວດ:ພະລາຊະວັງ ໝວດ:ວັງ
ສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດ ຊຸດທີ 7
thumb|ສະພາແຫ່ງຊາດ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 1, ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ 1.ທ່ານ ດຣ. ຄຳເຜີຍ ປານມະໄລທອງ 2.ທ່ານ ສຈ. ດຣ. ກິແກ້ວ ໄຂຄຳພິທູນ 3.ທ່ານ ດຣ. ດວງສະຫວັດ ສຸພານຸວົງ 4.ທ່ານ ດຣ. ນ ສຸວັນເພັງ ບຸບຜານຸວົງ 5.ທ່ານ ບົວເງິນ ຊາວພູວົງ 6.ທ່ານ ນ ວັນເພັງ ແກ້ວນະຄອນ 7.ທ່ານ ດຣ ກຸແກ້ວ ອັກຄະມົນຕີ 8.ທ່ານ ສຈ. ດຣ. ນ ບຸນຍົງ ບຸບຜາ 9.ທ່ານ ພັນເອກ ດຣ. ສົມຫວັງ ທຳມະສິດ 10.ທ່ານ ດຣ. ນ ບົວຄຳ ທິບພະວົງ 11.ທ່ານ ນ ຄຳຟອງ ພູມວົງໄຊ 12.ທ່ານ ລາດຊະນີວົງ ອະມາຣາທິທາດາ 13.ທ່ານ ພັນໂທ ບຸນເພັງ ສິດທິສັກ 14.ທ່ານ ດຣ. ສີສະຫຼຽວ ສະແຫວງສຶກສາ 15.ທ່ານ ດຣ. ເກດແກ້ວ ສີຫາລາດ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 2, ແຂວງຜົ້ງສາລີ 1.ທ່ານ ຄຳຈັນ ຄຳວົງໃຈ 2.ທ່ານ ຄຳປິງ ແສງຕານະລາດ 3.ທ່ານ ດຣ ຈັນສີ ແສງສົມພູ 4.ທ່ານ ສີແກ້ວ ສີປະຈັກ 5.ທ່ານ ນ ຈັນມະນີ ນາມວົງ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 3, ແຂວງຫລວງນໍ້າທາ 1.ທ່ານ ວອນຄຳ ເພັດທະວົງ 2.ທ່ານ ນ ບັນດິດ ປະທຸມວັນ 3.ທ່ານ ຮສຈ. ດຣ. ຄຳເຫຼັກ ໄຊດາລາ 4.ທ່ານ ນ ລັດສະໝີ ມິ່ງບຸບຜາ 5.ທ່ານ ກົງເພັດ ແກ້ວບົວພາ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 5, ແຂວງບໍແກ້ວ 1.ທ່ານ ວິໄຊກອນ ວັນນະຈອມຈັນ 2.ທ່ານ ດຣ. ອຸ່ນແກ້ວ ວຸທິລາດ 3.ທ່ານ ອູລາວັນ ບຸນທະຈັກ 4.ທ່ານ ດຣ.ນ. ຄຳຈອມພູ ສິລິທຳ 5.ທ່ານ ພັນໂທ ຈັນນວນ ອວນຄະນະຈັກ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 6, ແຂວງຫລວງພະບາງ 1.ທ່ານ ບົວທອງ ແພງສະຫວັນ 2.ທ່ານ ດຣ.ບຸນທະວີ ສີສຸພັນທອງ 3.ທ່ານ ສິງຕັນ ໄຊລືຊົງ 4.ທ່ານ ພົນຈັດຕະວາ ວິໄລ ດວງມະນີ 5.ທ່ານ ຫຸມພັນ ທຳມຸງຄຸນ 6.ທ່ານ ພັນໂທ ບຸນທອນ ສິດສຸວົງ 7.ທ່ານ ນາງ ອຳພອນ ສີວິໄລສັກ 8.ທ່ານ ບຸນທຳ ແສນພັນສິລິ 9.ທ່ານ ພັນໂທ ຄຳຜຸຍ ວັນນະຈິດ
ເຂດເລືອກຕັ້ງ ທີ 7, ແຂວງໄຊຍະບູລີ 1.ທ່ານ ນາງ ປານີ ຢາທໍ່ຕູ້ 2.ທ່ານ ຄຳສຸກ ທໍ່ 3.ທ່ານ ວົງຈັນ ພົມສະຫວັດ 4.ທ່ານ ທອງດີ ພັບບົວອອນ 5.ທ່ານ ພັນເອກ ຄຳສຸກ ວີອິນທະວົງ 6.ທ່ານ ນາງ ອິດມະນີ ຈັນທະຄູນ 7.ທ່ານ ຈັນທະໜອມ ວົງສົມຈິດ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 8, ແຂວງຫົວພັນ 1.ທ່ານ ສົມພັນ ແພງຄຳມີ 2.ທ່ານ ຄຳວອນ ບຸນທະວົງ 3.ທ່ານ ພອນສຸກ ທອງສົມບັດ 4.ທ່ານ ນາງ ອຳໄພວອນ ລ້ອມບຸນແພງ 5.ທ່ານ ພັນຕີ ວົງສັກ ຊາວຊົວຢາງ 6.ທ່ານ ນາງ ມີສອນ ທອງໄຊສີ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 9, ແຂວງຊຽງຂວາງ 1.ທ່ານ ນາງ ບຸນເພັງ ມູນໂພໄຊ 2.ທ່ານ ບຸນຕົ້ນ ຈັນທະພອນ 3.ທ່ານ ນາງ ບົວສີ ນາຖາວົງ 4.ທ່ານ ສົມວັນດີ ສີສຸພັນ 5.ທ່ານ ພັນໂທ ຄຳຫລ້າ ຈັນດາລ 6.ທ່ານ ວິໄລສຸກ ພິມມະສອນ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 10, ແຂວງວຽງຈັນ 1.ທ່ານ ດວງດີ ອຸດທະຈັກ 2.ທ່ານ ບຸນເພັງ ສາຍນໍລະດີ 3.ທ່ານ ຮສຈ.ດຣ.ສົມອົກ ກິ່ງສະດາ 4.ທ່ານ ສົມດີ ແກ້ວດາລາວິນ 5.ທ່ານ ພັນເອກ ອ່ອນສີ ແສນສຸກ 6.ທ່ານ ນາງ ຈັນທະບູນ ໂພສະລາດ 7.ທ່ານ ຄຳແດງ ສີລາວົງ 8.ທ່ານ ນາງ ບົວວັນ ທຳມະວົງ 9.ທ່ານ ພັນໂທ ຄຳເຄນ ອຸດຕະມາ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 11, ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ 1.ທ່ານ ບຸນມາ ບຸຈະເລີນ 2.ທ່ານ ນາງ ບົວພັນ ລີໄກຢາ 3.ທ່ານ ບຸນເສັງ ປະທຳມະວົງ 4.ທ່ານ ພັນເອກ ຈວງຈັນ ລາດຊະວົງ 5.ທ່ານ ນາງ ມາລີສາ ອາໄພລາດ 6.ທ່ານ ນາງ ສີໄຄ ສີປະເສີດ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 12, ແຂວງຄຳມວ່ນ 1.ທ່ານ ດຣ.ບຸນຍົງ ຄິນສະໝອນ 2.ທ່ານ ແສງທອງ ພະຄຸນທອງ 3.ທ່ານ ອິນທະຫວາ ມູນດາລາ 4.ທ່ານ ນາງ ວຽງມະນີ ຈັນທະນະສິນ 5.ທ່ານ ບຸນປັນ ດວງລາຕີ 6.ທ່ານ ດຣ.ເກດສະໜາ ລັດຊະຈັກ 7.ທ່ານ ພັນໂທ ທິບພະຈັນ ໂພໄຊ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 13, ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ 1.ທ່ານ ດຣ.ໄຊສົມພອນ ພົມວິຫານ 2.ທ່ານ ຫວັນຄຳ ອິນທິຈັກ 3.ທ່ານ ດຣ.ສົມພູ ດວງສະຫວັນ 4.ທ່ານ ສີມູນ ອຸ່ນລາສີ 5.ທ່ານ ສົມເພັດ ອິນທະທິລາດ 6.ທ່ານ ບຸນຈັນ ສິນທະວົງ 7.ທ່ານ ນາງ ບຸນເຍື້ອນ ທິດພຸດທະວົງ 8.ທ່ານ ດຣ.ສອນທະນູ ທຳມະວົງ 9.ທ່ານ ບຸນເຕັມ ຊວງສາຍະວົງ 10.ທ່ານ ຄຳພັນ ຄູນສັກສີ 11.ທ່ານ ບຸນປອນ ສີສຸລາດ 12.ທ່ານ ບຸນຍົງ ໄຊປັນຍາ 13.ທ່ານ ຄຳມະນີ ອິນທິລາດ 14.ທ່ານ ນາງ ທັດສະດາພອນ ແສງສຸລິຍາ 15.ທ່ານ ພັນໂທ ສົມພອນ ສຸດທິສົມບັດ 16.ທ່ານ ຮສຈ.ດຣ.ບຸນປົງ ແກ້ວໂຣດົມ 17.ທ່ານ ພັນໂທ ສົມຈິດ ກິດຕິຍະລາດ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 14, ແຂວງສາລະວັນ 1.ທ່ານ ສຈ. ດາວອນ ຫວ່າງວິຈິດ 2.ທ່ານ ບຸນທຽມ ພົມມະສະຖິດ 3.ທ່ານ ນາງ ສວນສະຫວັນ ວິຍະເກດ 4.ທ່ານ ນາງ ມະນີຊົງ ລືສີສະໝຸດ 5.ທ່ານ ແຫວນເພັດ ລັດດາວົງ 6.ທ່ານ ສົມໃຈ ອຸ່ນຈິດ 7.ທ່ານ ຂັນໄຊ ລັດຖະເຮົ້າ
ເຂດເລືອກຕັ້ງທີ 15, ແຂວງຈຳປາສັກ 1.ທ່ານ ດຣ.ພັນດວງຈິດ ວົງສາ 2.ທ່ານ ເມກສະຫວັນ ພົມພິທັກ 3.ທ່ານ ສຈ.ດຣ.ພອນເທບ ພົນເສນາ 4.ທ່ານ ບົວລິນ ວົງພະຈັນ 5.ທ່ານ ກິສິນ ສິນພັນງາມ 6.ທ່ານ ບຸນທຽນ ທອງແກ້ວ 7.ທ່ານ ສິງເພັດ ບຸນສະຫວັດທິພັນ 8.ທ່ານ ນາງ ປິ່ງຄຳ ລາຊະສີມມາ 9.ທ່ານ ວັນນະລາ ສຸດທິຈັກ 10.ທ່ານ ພັນໂທ ສີວັນ ອຸດທະຈັກ 11.ທ່ານ ນາງ ວາດສະໜາ ສິລິມາ 12.ທ່ານ ອຸດອນ ສິງສຸວົງ
ເຂດເລືອກຕັ້ງ ທີ 16, ແຂວງເຊກອງ 1.ທ່ານ ຄຳແດງ ກົມມະດຳ 2.ທ່ານ ນາງ ບຸນຂຳ ເຫງົ້າພະສິຣິ 3.ທ່ານ ສົມສະໜຸກ ແກ້ວນິມິດ 4.ທ່ານ ເພັດສະໝອນ ຄອນປະສິດ 5.ທ່ານ ນາງ ໄຮມະນີ ວົງໜໍ່ແກ້ວ
ເຂດເລືອກຕັ້ງ ທີ 17, ແຂວງອັດຕະປື 1.ທ່ານ ດຣ.ອ່ອນແກ້ວ ພົມມະກອນ 2.ທ່ານ ບຸນໄຊ ຄຳມະນີວົງ 3.ທ່ານ ເພັດແກ້ວ ເຮືອງປັນຍາ 4.ທ່ານ ພັນໂທ ໂຊກໄຊ ພິມມະລາ 5.ທ່ານ ນາງ ພອນມະນີ ຂຽນໄຊຍະວົງ
ກະແຕ ອາສະຫຍາມ
ກະແຕ ອາສະຫຍາມ (ຊືໍ່ຈິງ:ນິພາພອນ ແປງອ້ວນ) (ເກິດ: 10 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1987-) ແມ່ນນັກຮ້ອງເພງລູກທຸ່ງຍິງຊາວໄທ
ໝວດ:ນັກຮ້ອງເພງລູກທຸ່ງໄທ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດອາຣ໌ເອສ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ແຊັກ
ແຊັກ ອາກໝາຍເຖິງ
ເມກາແມັດ
ເມກາແມັດ (ສັນຍາລັກ Mm) ແມ່ນຫົວໜ່ວຍຄວາມຍາວ ໃນລະບົບແມັດ ແລະມີຄວາມຍາວເທົ່າກັບ 1 ລ້ານ ແມັດ.
ໝວດ:ລະບົບຫົວໜ່ວຍ SI ໝວດ:ຫົວໜ່ວຍຄວາມຍາວ
ການຈັດການລູກຄ້າສໍາພັນ
ການຈັດການລູກຄ້າສໍາພັນ(Customer relationship management) ຫລື CRM ແມ່ນລະບົບ ຫລື ຂະບວນການ ໃນການຈັດການຂໍ້ມູນ ການຕິດຕໍ່ ແລະ ການສໍາພັນ ກັບລູກຄ້າ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕອບສະຫນອງ ຄວາມຕ້ອງການຂອງລູກຄ້າ ໃນການຕະຫລາດ.
ຕົ້ນເຜິ້ງ
thumb|right
ເມືອງຕົ້ນເຜີ້ງ
ເປັນເມືອງໜຶ່ງ ໃນແຂວງບໍ່ແກ້ວ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເປັນ​ເຂດ​ທີ່​ໂດ່ງດັງ ເຊິ່ງ​ເອີ້ນ​ວ່າ “ສາມ​ລ່ຽມທອງ­ຄຳ” ອັນ​ເປັນ​ພື້ນ​ທີ່​ເຊື່ອມຕໍ່​ກັນ​ລະຫວ່າງ​ຊາຍ​ແດນ​ລາວ, ໄທ ແລະ ມຽນ​ມາ​.
ທີ່ຕັ້ງ ແລະ ອານາເຂດ:
ເມືອງຕົ້ນເຜິ້ງຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງແຂວງບໍ່ແກ້ວ ມີອານາເຂດ ດັ່ງນີ້:
• ທິດເໜືອ ຕິດກັບ ເມືອງເມິງ
• ທິດໃຕ້ ຕິດກັບ ເມືອງຫວ້ຍຊາຍ
• ທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ ຕິດກັບ ລັດສານ ປະເທດມຽນມາ ຍາວ 44 Km
ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນ 3 ຫຼ່ຽມຄຳ ຫ່າງຈາກເທດສະບານແຂວງ ໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ ສຽງເໜືອ ປະມານ 52 ກິໂລແມັດ, ມີເນື້ອທີ່ 715 km² ມີແມ່ນໍ້າຂອງ ເປັນເສັ້ນຊາຍແດນ ປະກອບມີ 50 ໝູ່ບ້ານ, ເກົ້າກຸ່ມບ້ານ ແລະ 1 ບ້ານໃຫຍ່ ມີ: 5.123 ຄົວເຮືອນ, ມີປະຊາກອນ: 26.748 ຄົນ, ຍິງ: 13.219 ສະເລ່ຍຄວາມ ໜາແໜ້ນ: 37,4 ຄົນ/km². ປະຊາຊົນໄດ້ຊົມໃຊ້ໄຟຟ້າ: 42 ບ້ານ = 84%. ມີ 10 ຊົນເຜົ່າ(ລາວ,ລື້,ຍວນ,ໄຕດຳ,ໄຕເໜືອ,ມົ້ງ,ອິ້ວມຽນ,ຂະມຸ, ອາຄ່າ ແລະ ລາຫູ ). ເຜົ່າລື້ກວມເອົາ: 36%, ເຜົ່າລາວກວມເອົາ 18%, ເຜົ່າລາຫູກວມເອົາ 16% ແລະ ເຜົ່າອື່ນໆ ກວມເອົາປະມານ 30%, ສະເລ່ຍລາຍຮັບຕໍ່ຫົວ ຄົນ 807,5 ໂດລາ/ຕໍ່ປີ.
ສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວ
• ເຂດເສດຖະກິດພິເສດສາມຫຼ່ຽມຄຳ • ຕາດນ້ຳເກິິ່ງ • ຕາດນ້ຳຍອນ • ເມືອງເກົ່າແກ່ສຸວັນນະໂຄມຄຳ • ເກາະດອນຊາວ ເມືອງ ຕົ້ນເຜິ້ງ
ຄຣິສຕະຈັກເຊເວັນເດ ແອັດເວັນຕິສ
ເປັນຄຣິສຕະຈັກນິກາຍໂປຣເຕສແຕນ (ໄທ: โปรเตสแตนต์ ອັງກິດ: Protestant) ທີຍຶດວັນເສົາເປັນວັນສຳຄັນທາງສາສະໜາ ແລະທີ່ລໍຖ້າການສະເດັດກັບມາຂອງພຣະເຢຊູຄຣິດ.
ໃນປະເທດລາວຄົນມັກເອີ້ນຄຣິສຕະຈັກນີ້ວ່າ ຄຣິສຕະຈັກວັນເສົາ.
ບຶງວະ
ບຶງແຫ່ງນີ້ເປັນບຶງທີ່ໃຫຍ່ ແລະມີທິວທັດທຳມະຊາດທີ່ສວຍງາມ ລຽບຕາມແຄມບຶງ ມີຕູບນ້ອຍ ທີ່ ສ້າງຂຶ້ນ ເພື່ອຮອງຮັບ ນັກທ່ອງທ່ຽວ ທີ່ມາພັກຜ່ອນ ແລະ ຍັງມີຮ້ານອາຫານ ປະເພດຕ່າງໆ ທີ່ຢູ່ລຽບ ແຄມຝັ່ງ. ບຶງແຫ່ງນີ້ ຕັ້ງຢູ່ ບ້ານ ບຶງວະ ເມືອງໄກສອນພົມວິຫານ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ເຊິ່ງຢູ່ຫ່າງ ຈາກຕົວເມືອງສະຫວັນປະມານ 3 ກິໂລເມັດ.
ການວາງແຜນຊັບພະຍາກອນຂອງອົງກອນ
ການວາງແຜນຊັບພະຍາກອນຂອງອົງກອນ (enterprise resource planning) ຫລື ERP ແມ່ນຂະບວນການ ຫລື ລະບົບ ທີ່ໃຊ້ໃນອົງການ, ບໍລິສັດ ໃນການຈັດການກັບ ຊັບພະຍາກອນ, ຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ກິດຈະກໍາ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ແຂ່ງຂັນໃນທຸລະກິດໄດ້.
ລະບົບຊອຟຕ໌ແວຣ໌ໃນການວາງແຜນຊັບພະຍາກອນຂອງອົງກອນແມ່ນ ຖານຂໍ້ມູນກາງ ທີ່ແຕ່ລະພາກສ່ວນໃນອົງກອນ ສາມາດເຂົ້າຫາໄດ້ ເພື່ອໃຊ້ຂໍ້ມູນໃນການຈັດການການຜະລິດ, ການຈັດການວັດຖຸດິບ, ການເງິນ, ໂຄງການ, ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ, ການຈັດການລູກຄ້າສໍາພັນ.
ແຫລ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ERP 1 ERP 2
ດວງຈັນ
ດວງຈັນ (ສັນຍາລັກ: ) ແມ່ນດາວເຄາະດາວໜຶ່ງໃນລະບົບສຸລິຍະ ທີ່ໂຄຈອນຮອບໂລກ ດວງຈັນນ້ອຍກວ່າໂລກຫຼາຍເທົ່າ ແລະມີແຮງດຶງດູດນ້ອຍກວ່າໂລກຫຼາຍ ຖ້າຫາກເຮົາໄປຍືນຢູ່ດວງຈັນ ເຮົາຈະມີນ້ຳໜັກນ້ອຍລົງ ແຕ່ມົວຂອງເຮົາຈະຄົງທີ່ ດວງຈັນໂຄຈອນຮອບໂລກໜຶ່ງຮອບ ໃຊ້ເວລາ ໜຶ່ງເດືອນ ຈຶງເກິດລະບົບສຸລິຍະຄະຕິຂຶ້ນ ດວງຈັນແມ່ນດາວບໍລິວານດວງດຽວຂອງໂລກ ຢູ່ ດວງຈັນມີຂຸມອຸກກະບາດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພາະດາວຕ່າງ ໆ ບິນເຂົ້າມາຊົນດວງຈັນເປັນຈຳນວນຫລວງຫຼາຍ
ໝວດ:ອາວະກາດ
ອະລຸນີ ນັນທິວາດ
ອະລຸນີ ນັນທິວາດ ແມ່ນນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ ມີຊື່ສຽງຈາກການພາກກາຕູນໂດລາເອມອນ ແລະຍອດນັກສືບຈິ໋ວໂຄນັນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ
ທາດອຸມຸງ
ພະທາດອຸມຸງ ເປັນພະທາດຊົງ 4 ລ່ຽມ ທີ່ສວຍງາມ ແລະ ຄ້າຍຄືກັບ ພະທາດອີງຮັງ ເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ ບ້ານ ລະຫາໂຄກ, ເມືອງສອງຄອນ. ສ້າງຂຶ້ນໃນຊຸມປີ 1950 ຖ້າເບິງແລ້ວ ພະທາດນີ້ແມ່ນຫາກໍ່ສ້າງຂຶ້ນບໍ່ດົນປານໃດ. ແລະ ພະທາດນີ້ ກໍ່ຈະມີງານສະເຫຼີມສະຫຼອງ ໃນມື້ເດືອນຂຶ້ນ ຂອງເດືອນກຸທພາ(ຕາມປະຕິຖິນລາວ).
ລົດຮັບສົ່ງເດີ່ນຍົນ
thumbnail|right|ລົດຮັບສົ່ງເດີ່ນຍົນ[[ປະເທດຍີ່ປຸ່ນ.]] ລົດຮັບສົ່ງເດີ່ນຍົນ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖຮັບສົ່ງເດີ່ນຍົນ, airport shuttle) ແມ່ນລົດເມທີ່ໃຊ້ໃນການຮັບ-ສົ່ງຜູ້ໂດຍສານຢູ່ເດີ່ນຍົນ ຫຼືຮັບ-ສົ່ງລະຫວ່າງເດີ່ນຍົນ. ສ່ວນຫຼາຍ ລົດເຫຼົ່ານີ້ຈະມີບ່ອນຂະໜາດໃຫຍ່ເພື່ອໃສ່ກະເປົາເດີນທາງຂອງຜູ້ໂດຍສານ.
ລົດຮັບສົ່ງເດີ່ນຍົນນັ້ນ ແມ່ນເລີ່ມມີບໍລິການຕັ້ງແຕ່ຊຸມປິ 1960 ເມື່ອສານການບິນເອີລົບອັງກິດ (British European Airways) ໃຊ້ລົດເມຈາກລອນດອນໄປຍັງເດີ່ນຍົນຮີດໂລ (Heathrow Airport).
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ຄົມມະນາຄົມ ໝວດ:ຍານພາຫະນະ
ເຊລີນ້າ ໂກເມຊ
thumb|right|200px
ເຊລີນ້າ ມາຣີ ໂກເມຊ (Selena Marie Gomez) ເກີດເມື່ອວັນທີ່ 22 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1992 ເປັນທັງນັກຮ້ອງແລະນັກສະແດງຊາວອະເມລິກັນ. ຜົນງານທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງນາງແມ່ນ ຊີຣີ້ສຸດດັງທາງຊ່ອງ ດິສນີຍ໌ແຊນໂນລເລື່ອງ ຄອບຄົວພະລັງໂອມພ້ຽງ! (Wizards Of Waverly Place) ທີ່ຮັບບົດເປັນ ອະເລັກຊ໌ ຣູສໂຊ້ ແລະຍັງມີຮູບເງົາເລື່ອງ Another Cinderella Story ແລະ Princess Protection Program.
ກ່ອນໜ້າທີ່ນາງຈະມາເປັນດາລານັກສະແດງໃນດິສນີ້ ນາງເຄີຍເປັນ ນັກສະແດງໃນເລື່ອງ ບາຣ໌ນີ້ແລະພ້ອງເພື່ອນ ໃນປີ 2008 ແລະຍັງອອກເພງໃຫ້ແກ່ Hollywood Records ຍົກໂຕຢ່າງເຊັ່ນ Tinker Bell, Another Cinderella Story and Wizards of Waverly Place soundtracks. ເຊລີນ້າອອກອັລບັ້ມດ່ຽວອັລບັ້ມທຳອິດຂອງນາງໃນຊື່ Selena Gomez & the Scene ອອກວາງຂາຍເມື່ອວັນທີ່ 29 ພະຈິກ ຄ.ສ. 2009. ໂດຍມີເພງ Falling Down ໃນອັລບັ້ມ ຮິດຕິດທັອບຊາດຫຼາຍຫຼວງ ແລະນາງກໍໄດ້ອອກອັລບັ້ມດ່ຽວອັລບັ້ມທີ່ສອງ ຊື່ວ່າ A Year Without Rain ອັນແຮງບໍ່ແພ້ກັນໃນວັນທີ່ 21 ກັນຍາ ຄ.ສ. 2010.
ແຫຼ່ງຂ້ໍມູນອື່ນ
ໝວດ:ນັກຮ້ອງ
ສິ່ງແວດລ້ອມສໍາລັບການພັດທະນາແບບຮວບຮວມ
ສິ່ງແວດລ້ອມສໍາລັບການພັດທະນາແບບຮວບຮວມ(integrated development environment) ຫລື ໄອດີອີ(IDE) ແມ່ນຊຸດໂປຣແກຣມປະຍຸກ(ແອປພລິເຄຊັນ) ທີ່ຊ່ວຍນັກຂຽນໂປຣແກຣມ ໃນການພັດທະນາຊອຟຕ໌ເເວຣ໌.
ໄອດີອີ ຈະປະກອບດ້ວຍ:
ກະວິນຣັດ ຍົດອະມອນສຸນທອນ
ละครซิทคอม
ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍຈີນ ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ບຸດຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2524
ລາຍຊື່ໜ່ວຍນັບເວລາ
ວິນາທີ
ນາທີ = 60 ວິນາທີ
ຊົ່ວໂມງ = 60 ນາທີ
ວັນ = 24 ຊົ່ວໂມງ
ເດືອນ = 29-31 ວັນ
ປີ = 365 1/4 ວັນ
ທົດສະວັດ = 10 ປີ
ສັດຕະວັດ = 100 ປີ
ພະລາຊະວັງແວກໄຊ
300px|thumbnail|right|ທາງນອກຂອງຫໍຄຳແວກໄຊ ພະລາຊະວັງແວກໄຊ ຫຼື ຫໍຄຳແວກໄຊ (Château de Versailles) ແມ່ນພະລາຊະວັງຫຼວງແຫ່ງນຶ່ງຂອງປະເທດຝະລັ່ງ. ຕັ້ງຢູ່ແວກຊາຍ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນແມ່ນສ່ວນນຶ່ງຂອງນະຄອນຫຼວງປາລີ. ພະລາຊະວັງແວກໄຊແມ່ນພະລາຊະວັງທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ແລະຈົບງາມແຫ່ງນຶ່ງຂອງໂລກ ແລະນັບເປັນນຶ່ງໃນເຈັດສິ່ງມະຫັດສະຈັນຂອງໂລກຍຸກປັດຈຸບັນນຳ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ວແວກໄຊ
ອາຂ່າ
ອາຂ່າແມ່ນຊົນເຜົ່ານື່ງທີ່ອາໃສຢູ່ເທິງພູຫລືເຂດທີ່ສູງໃນປະເທດໄທ, ພະມ້າ,ລາວ,ຈີນແລະໃນແຂວງຢູນານຂອງຈີນ. ພວກເຂົາທຳການຍົກຍ້າຍມາຈາກດິນແດນຈິນເຂົ້າສູ່ອາຊີຕາເວັນອອກສຽ່ງໃຕ້ໃນຊ່ວງຕົ້ນຂອງປີ ຄສ 1900.
ເຂດພະຍາໄທ
ເຂດພະຍາໄທ (เขตพญาไท) ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກກາງ ສະພາບພື້ນທີ່ໂດຍທົ່ວໄປເປັນແຫຼ່ງການຄ້າ ການບໍລິການ ແລະແຫຼ່ງທີ່ຢູ່ອາໄສໜາແໜ້ນຫຼາຍ
ປະຫວັດ
ອຳເພີພະຍາໄທ ໄດ້ຮັບການຈັດຕັ້ງຂຶ້ນຄັ້ງທຳອິດ ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1966 ຕັ້ງຊື່ຕາມພະລາຊະວັງພະຍາໄທເຊິ່ງແມ່ນວັງທີ່ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າໃຫ້ສ້າງຂຶ້ນເປັນຕຳໜັກສຳລັບສະເດັດປະພາດບົນທີ່ດິນຮິມຄອງສາມເສນ ທຸ່ງພະຍາໄທ ຊ່ວງທຳອິດອຳເພີພະຍາໄທແບ່ງເຂດການປົກຄອງອອກເປັນ 7 ຕຳບົນ ແມ່ນພື້ນທີ່ອຳເພີດຸສິດເດີມ 5 ຕຳບົນ ໄດ້ແກ່ ຕຳບົນທຸ່ງພະຍາໄທ ຕຳບົນຖະໜົນພະຍາໄທ ຕຳບົນຖະໜົນເພັດຊະບຸລີ ຕຳບົນມັກກະສັນ ແລະຕຳບົນສາມເສນ ແລະແມ່ນພື້ນທີ່ອຳເພີບາງກະປິເດີມ 2 ຕຳບົນ ໄດ້ແກ່ ຕຳບົນຫ້ວຍຂວາງແລະຕຳບົນບາງກະປິ ຈົນຮອດໃນປີ ຄ.ສ. 1971 ຈັງຫວັດພະນະຄອນຖືກຮວມເຂົ້າກັບຈັງຫວັດທົນບຸລີ ປ່ຽນຖານະເປັນນະຄອນຫຼວງກຸງເທບທົນບຸລີ ແລະໃນປີ ຄ.ສ. 1972 ຈຶງປ່ຽນແປງຖານະເປັນກຸງເທບມະຫານະຄອນ ເຊິ່ງປ່ຽນຄຳເອິ້ນເຂດການປົກຄອງໃໝ່ນຳ ອຳເພີພະຍາໄທໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະເປັນ ເຂດພະຍາໄທ ສ່ວນຕຳບົນຕ່າງໆ ກໍປ່ຽນຖານະເປັນແຂວງ ຈາກນັ້ນທາງລາຊະການໄດ້ປ່ຽນແປງພື້ນທີ່ປົກຄອງຂອງເຂດພະຍາໄທຫຼາຍເທື່ອ ເພື່ອຈັດຂະໜາດພື້ນທີ່ແລະຈຳນວນປະຊາກອນຂອງແຕ່ລະເຂດໃຫ້ມີຄວາມສົມດຸນ ເລິ່ມຕັ້ງແຕ່ໃນປີ ຄ.ສ. 1973 ແຂວງຫ້ວຍຂວາງແລະແຂວງບາງກະປິໄດ້ຮັບການຍົກຖານະເປັນເຂດຫ້ວຍຂວາງ ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ. 1978 ແຂວງດິນແດງແລະບາງສ່ວນຂອງແຂວງສາມເສນໃນຖືກໂອນໄປຂຶ້ນກັບເຂດຫ້ວຍຂວາງ ໃນຂະນະທີ່ພື້ນທີ່ບາງສ່ວນຂອງແຂວງຫ້ວຍຂວາງແລະແຂວງບາງກະປິກໍຖືກໂອນມາຮວມກັບແຂວງສາມເສນໃນແລະແຂວງມັກກະສັນ ໃນປີ ຄ.ສ. 1989 ພື້ນທີ່ 4 ແຂວງທາງທິດໃຕ້ຂອງເຂດໄດ້ແຍກອອກໄປຕັ້ງເປັນເຂດລາຊະເທວີ ການປັບປຸງເຂດການປົກຄອງຄັ້ງນີ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ເຂດພະຍາໄທເຫຼືອແຂວງສາມເສນໃນຢູ່ພຽງແຂວງດຽວ ສ່ວນພະລາຊະວັງພະຍາໄທເຊິ່ງແມ່ນທີ່ມາຂອງຊື່ເຂດ ຮວມທັງຖະໜົນພະຍາໄທກໍບໍ້ໄດ້ຢູ່ໃນພື້ນທີ່ຂອງເຂດອີກຕໍ່ໄປ ແຕ່ໄປຢູ່ໃນເຂດລາຊະເທວີແທນ ແລະສຸດທ້າຍໃນປີ ຄ.ສ. 1994 ພື້ນທີ່ທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງເຂດກໍຖືກແບ່ງແຍກໄປຮວມກັບເຂດດິນແດງທີ່ເພິ່ງຕັ້ງຂຶ້ນໃໝ່
ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ
ເຂດພະຍາໄທມີໜ່ວຍການປົກຄອງຍ່ອຍ 1 ແຂວງ (khwaeng) ຄື
ສະຖານທີ່ສຳຄັນ
ຕາມທີ່ປາກົດໃນຄຳຂວັນຂອງເຂດ ເຂດພະຍາໄທມີສະຖານທີ່ລາຊະການ ໂດຍສະເພາທີ່ຕັ້ງໜ່ວຍທາງທະຫານແລະຕຳລວດຢູ່ຫຼາຍແຫ່ງ ມີສ່ວນລາຊະການພົນລະເຮືອນລະດັບກະຊວງຢູ່ 2 ກະຊວງ ນອກຈາກນັ້ນຍັງມີໜ່ວຍງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການສື່ສານແລະໂທຄົມມະນາຄົມນຳ ກ່າວຄື ກົມປະຊາສັມພັນ ສະຖານີວິທະຍຸໂທລະພາບກອງທັບບົກຊ່ອງ 5 ພິພິດທະພັນໄປສະນີ ແລະສຳນັກງານຄະນະກຳມະການກິດຈະການກະຈາຍສຽງກິດຈະການໂທລະພາບແລະກິດຈະການໂທຄົມມະນາຄົມແຫ່ງຊາດ ມີລະບົບລົດໄຟຟ້າຕັດຜ່ານໃນພື້ນທີ່ເຂດແລະມີຍ່ານສະພານຄວາຍ ເຊິ່ງແຕ່ເດີມເຄີຍມີສະພາບເປັນທົ່ງນາແລະຕະຫຼາດນັດຊື້ຂາຍໂຄກະບື ແຕ່ຕໍ່ເມື່ອບ້ານເມືອງຂະຫຍາຍຕົວຂຶ້ນກໍໄດ້ກາຍສະພາບເປັນແຫຼ່ງຊຸມຊົນໜາແໜ້ນ ມີອາຄານຮ້ານຄ້າ ຫ້າງສັບພະສິນຄ້າ ອາທິ ສີສຸພະລາຊະອາເຂດ ບ່ອນຕັ້ງຫ້າງເມີລີ້ຄິງສະພານຄວາຍ (ເລີກກິດຈະການໄປແລ້ວ) ແລະຫ້າງບິ໊ກຊີ ເປັນຕົ້ນ ສະຖານທີ່ສຳຄັນໃນເຂດນີ້ ມີອາທິ
ການຄົມມະນາຄົມ
ຖະໜົນ ສາຍຫຼັກໃນພື້ນທີ່ເຂດພະຍາໄທ ໄດ້ແກ່ ສ່ວນທາງສາຍຮອງແລະທາງລັດ ໄດ້ແກ່
ລະບົບຂົນສົ່ງມວນຊົນ
1000 ປີ (ໜ້າແກ້ຄວາມກຳກວມ)
ໝວດ:ໜ້າແກ້ຄວາມກຳກວມ
ການຊະນິດ ຊຳມະກຸນ
ການຊນິດ ຊຳມະກຸນ ເກິດ 5 ມິຖຸນາ 1981 ເປນນັກສະແດງໄທ
มิวสิควีดีโอ
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ນາງແບບໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ບຸດຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2524 ໝວດ:ພິທີກອນໄທ
ຮູບຈັດຕຸລັດ
right|thumb|ຮູບຈັດຕຸລັດ 200px|right|thumb|ສູດທາງຄະນິດສາດ
ໃນ ໜ້າພຽງໃດໜຶ່ງ, ຮູບຈັດຕະລັດແມ່ນ ຮູບຫຼາຍແຈ ທີ່ມີ 4 ຂ້າງສະເໝີກັນ, 4 ມູມສາກ, ແລະ ແຕ່ລະຂ້າງເຊິ່ງໜ້າ ຂະໜານກັນ.
ແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບ ຮູບຈັດຕຸລັດ ມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງໂດຍກົງ ກັບ ຮາກຂັ້ນສອງ (\sqrt{2}) ແລະ ເອັສໂປເນັນຊຽນ (n2).
ສູດຄິດໄລ່
ລວງຮອບ ຂອງ ຮູບຈັດຕຸລັດ ທີ່ລວງຍາວ ຂອງ ຂ້າງໃດໜຶ່ງເທົ່າກັບ S ແມ່ນ P=4S ແລະ ເນື້ອທີ່ ແມ່ນ A=S^2
ໝວດ:ຄະນິດສາດ ໝວດ:ເລຂາຄະນິດ ໝວດ:ຮູບຮ່າງເລຂາຄະນິດ ໝວດ:ສູດຄິດໄລ່
ຕູ້ໄປສະນີ
ມີການນຳມາໃຊ້ໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1855 ຄິດເປັນເວລາ 15 ປີນັບຈາກການເປີດບໍລິການໄປສະນີໂດຍໃຊ້ສະແຕັມ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ໄປສະນີ
ຄວາມຕ້ອງການ
ຄວາມຕ້ອງການ ແມ່ນຮູບແບບທາງຈິຕະວິທະຍາ ຫຼື ຄວາມຮູ້ສຶກ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ຈຸດມຸ່ງໝາຍ, ເຫດຜົນ, ຫຼືການກະທຳຂອງພຶດຕິກຳ.
ໝວດ:ຈິຕະວິທະຍາ
ອັດຕາແລກປ່ຽນ
ອັດຕາແລກປ່ຽນ ແມ່ນ ມູນຄ່າຂອງໜຶ່ງຫົວໜ່ວຍ ຂອງ ເງິນຕາສະກຸນໜຶ້່ງ ເປັນ ເງິນສະກຸນອື່ນ.
ຄວາມໝາຍ
ອັດຕາແລກປ່ຽນ ແມ່ນ ມູນຄ່າຂອງໜຶ່ງຫົວໜ່ວຍ ຂອງ ເງິນຕາສະກຸນໜຶ້່ງ ເປັນ ເງິນສະກຸນອື່ນ.
ຕາມກົນໄກກຳໜົດ
ອັດຕາແລກປ່ຽນ ທີ່ ທາງການ ຫຼື ອົງກອນລັດກຳໜົດ ເອີ້ນວ່າ "ອັດຕາແລກປ່ຽນທາງການ" ແລະ ອັດຕາແລກປ່ຽນ ທີ່ກຳໜົດຂຶ້ນ ໂດຍ ປະລິມານ ຄວາມຕ້ອງການ ແລະ ການສະໜອງ ເອີ້ນວ່າ "ອັດຕາແລກປ່ຽນຕະຫຼາດ".
ປະເທດການາດາ
ການາດາ (ອັງກິດ ແລະ Canada,, ) ເປັນປະເທດໃນທະວີບອາເມຣິກາເໜືອ ຕິດກັບສະຫະລັດອາເມຣິກາ ເປັນປະເທດທີ່ມີທີ່ຕັ້ງຢູ່ທາງເໜືອຫຼາຍທີ່ສຸດຂອງໂລກ ແລະ ມີຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີສອງຂອງໂລກ ປັດຈຸບັນການາດາໃຊ້ລະບອບການປົກຄອງແບບປະຊາທິປະໄຕໂດຍມີພະມະຫາກະສັດເປັນປະມຸກ ໂດຍແມ່ນ  ສົມເດັດພະເຈົ້າ Charles III ເປັນພະມະຫາກະສັດ (ໝາຍເຫດ : ພະອົງດຽວກັບພະມະຫາກະສັດສະຫະລາຊະອານາຈັກ ແຕ່ໂດຍລັດຖະທຳມະນູນແລ້ວຖືວ່າເປັນຄົນລະຕຳແໜ່ງ)
ດິນແດນທີ່ເປັນປະເທດການາດາໃນປັດຈຸບັນໃນອະດີດມີຜູ້ຢູ່ອາໄສຢູ່ແລ້ວເປັນຊົນພື້ນເມືອງຫຼາກຫຼາຍໃນກຸ່ມ ໃນຕອນຕົ້ນຂອງຄຣິດສະຕະວັດທີ 15 ນັກສຳຫຼວດເດີນທາງຊາວອັງກິດ ແລະ ຝຣັ່ງ ໄດ້ເຂົ້າມາສຳຫຼວດ ແລະ ຕໍ່ມາໄດ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ເທິງຊາຍຝັ່ງມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ໃນປີ 1763 ຝຣັ່ງໄດ້ຍອມສູນເສຍອານານິຄົມເກືອບທັງໝົດໃນທະວີບອາເມຣິກາເໜືອຫຼັງຈາກສົງຄາມເຈັດປີ ໃນປີ 1867 ມີ​ການ​ໂຮມ​ເຂົ້າ​ເປັນ​ອານາ​ນິຄົມ​ຂອງ​ອັງກິດ​ 3 ແຫ່ງຂຶ້ນ ແລະ ປະເທດການາດາກໍແມ່ຮກຳເນີດຂຶ້ນໃນຮູບແບບຂອງເຂົດການປົກຄອງຂອງລັດຖະບານກາງປະກອບດ້ວຍ 4 ລັດ ແລະ ນີ້ກາຍເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການເພີ່ມຈຳນວນຂຶ້ນຂອງລັດ ແລະ ດິນແດນຕ່າງໆ ແລະ ຂະບວນການໄດ້ຮັບອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງຈາກສະຫະລາຊະອານາຈັກ ລັດຖະບັນຍັດຂອງເວສມິນສະເຕີໃນປີ 1931 ໄດ້ເພີ່ມອຳນາດປົກຄອງຕົນເອງ ແລະ ເປັນຜົນໃຫ້ເກີດພະລາຊະບັນຍັດການາດາໃນປີ 1982 ເຊິ່ງມີຜົນໃຫ້ການາດາຕັດ​ຂາດ​ຈາກ​ການ​ເພິ່ງ​ພາ​ອາ​ໄສ​ໂດຍ​ກົງ​ຂອງ​ລັດ​ຖະ​ສະ​ພາ​ອັງ​ກິດ.
ປະເທດການາດາ ປະກອບດ້ວຍລັດ 10 ລັດ ແລະ ດິນແດນ 3 ແຫ່ງ ແລະ ປົກຄອງໃນລະບອບລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ ໂດຍມີ ສົມເດັດພະເຈົ້າ Charles III ເປັນພຣະປະມຸກສູງສຸດ ການາດາເປັນປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາທາງການ 2 ພາສາທັງໃນລະດັບປະເທດ ແລະ ໃນລັດນິວບຣັນສະວິກ ພາສາທາງການ 2 ພາສາແມ່ນ ພາສາອັງກິດ ແລະ ພາສາຝຣັ່ງ ແລະ ມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ການາດາເປັນປະເທດທີ່ມີຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ເປັນປະເທດອຸດສາຫະກຳ ມີເສດຖະກິດທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ເຊິ່ງເພິ່ງພາຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດທີ່ອຸດົມສົມບູນ ແລະ ເພິ່ງພາການຄ້າຂາຍ ໂດຍສະເພາະສະຫະລັດອາເມຣິກາເຊິ່ງເປັນປະເທດທີ່ການາດາມີຄວາມສຳພັນອັນດົນນານ ແລະ ສະຫຼັບຊັບຊ້ອນ
ພູມສາດ
ບ່ອນຕັ້ງ ທິດເໜືອຈົດມະຫາສະໝຸດອາກຕິກ ທິດໃຕ້ຈົດສະຫະລັດອາເມລິກາ ທິດຕາເວັນອອກຈົດມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ທິດຕາເວັນຕົກຈົດມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກແລະລັດອາລາສະກາຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ.
ປະຊາກອນສາດ
ປະເທດການາດາມີປະຊາກອນປະມານ 34,834,841 ຄົນ (ກວດສອບເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2014).
ພາສາ
ປະເທດການາດາມີພາສາລັດຊະການ 2 ພາສາ ແມ່ນ ພາສາອັງກິດ ແລະ ພາສາຝະລັ່ງ ໂດຍມີຜູ້ເວົ້າພາສາອັງກິດປະມານ 58.7% ແລະພາສາຝະລັ່ງປະມານ 22% ນອກເໜືອຈາກນີ້ປະຊາກອນຍັງເວົ້າພາສາປັນຈາບີປະມານ 1.4%, ພາສາອິຕາລີປະມານ 1.3%, ພາສາແອສະປາໂຍນປະມານ 1.3%, ພາສາເຢຍລະມັນປະມານ 1.3%, ພາສາຈີນກວາງຕຸ້ງປະມານ 1.2%, ພາສາຕາກາລັອກປະມານ 1.2%, ພາສາອາລັບປະມານ 1.1%, ແລະ ພາສາອື່ນ ໆ ລວມປະມານ 10.5% (ກວດສອບເມື່ອປີ ຄ.ສ. 2011).
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປະເທດການາດາ
ຕວກກີ nay
ຕວກກີ nay ດົນຕີ ການນໍາໃຊ້ ໃນ ຕວກກີ ດົນຕີ
ປັດຊະຍາ
ປັດຊະຍາ (ຄຳເຄົ້າ: ປຣັຊຍາ ) ເປັນຄຳສັບມາຈາກພາສາສັນສະກິດ ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ “ຄວາມຮູ້ອັນປະເສີດ” ໂດຍໄດ້ມາຈາກສອງຄຳສັບຄື: “ປະຣະ” ທີ່ແປວ່າປະເສີດ ແລະ ຄຳວ່າ: “ຊະຍາ” ທີ່ແປວ່າຄວາມຮູ້ອັນປະເສີດ ໝາຍເຖິງຄວາມຮູ້ທີ່ເກີດຂຶ້ນພາຍຫຼັງໄດ້ຮັບການພິຈາລະນະຢ່າງຖີ່ຖ້ວນ, ໃນພາສາອັງກິດໃຊ້ຄຳວ່າ: Philosophy ເຊິ່ງມີເຄົ້າເດີມມາຈາກສັບວ່າ philo-sophia (Φιλοσοφία)ໃນພາສາເກຣັກ philos ແປວ່າ: ຄວາມຮັກ ແລະ sophia ແປວ່າຄວາມຮູ້ ເມື່ອຮວມເຂົ້າກັນຈຶ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ: “ຄວາມຮັກໃນຄວາມຮູ້” ຫຼື ຄວາມປາຖະໜາທີ່ຈະເຂົ້າເຖິງຄວາມຮູ້ ຄືປຣັດຊະຍາ.