cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ອາວະກາດ
ຄວາມຈິງແລ້ວ ມັນບໍ່ມີກຳນົດເອກະພາບວ່າ ແຕ່ໃສໄປ ແມ່ນ ອາວະກາດ (ຄຳເຄົ້າ: ອວກາສ ) ສະຫະພັນການບິນສາກົນ (FAI) ກຳນົດເອົາ ຈຸດທີ່ສູງ 100 km ຂຶ້ນໄປ ເປັນອາວະກາດ ໃນຂະນະທີ່ ທະຫານອາເມລິກາ ກຳນົດເອົາ ຈຸດທີ່ສູງກ່ວາ 92,6 km ຂຶ້ນໄປ ເປັນ ອາວະກາດ. ວົງໂຄຈອນ ຂອງ ກະສວຍອາວະກາດ ທີ່ບິນອ້ອມໂລກ ຂອງ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ໃນ ປະຈຸບັນ ທີ່ກໍຖືວ່າ ແມ່ນ ການບິນອາວະກາດຄືກັນນັ້ນ ແມ່ນ ຢູ່ ໃນລະດັບຄວາມສູງ ແຕ່ 185 ຫາ 578 km ເທົ່ານັ້ນ.
ວີຣະຍຸດ ຈັນສຸກ
Drama
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ
ອາວະກາດ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ທັມມະຊາດ ໝວດ:ອາວະກາດ
ເຂື່ອນນ້ຳກະ 1
ເຂື່ອນນ້ຳກະ 1 ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຜາໄຊ ແຂວງຊຽງຂວາງ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ
ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ (ໄທ:พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) ແມ່ນພະມະຫາກະສັດສະຫຍາມ ລາຊະການທີ່ 5 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ສະເດັດພະລາຊະສົມພົບເມື່ອວັນອັງຄານ ເດືອນ 10 ແຮມ 3 ຄ່ຳ ປີສະຫຼູ 20 ກັນຍາ ຄ.ສ.1853 ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດພະອົງທີ 9 ໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າຢູ່ຫົວ ແລະເປັນພະອົງທີ່ 1 ໃນສົມເດັດພະເທບສິຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີ ຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອວັນພະຫັດ ເດືອນ 11 ຂຶ້ນ 15 ຄ່ຳ ປີມະໂຮງ (ຄ.ສ.1868) ຮວມສິຣິດຳລົງລາຊະສົມບັດ 42 ປີ 22 ວັນ ສະເດັດສະຫວັນຄົດເມື່ອວັນເສົາ ເດືອນ 11 ແຮມ 4 ຄ່ຳ ປີຈໍ (23 ຕຸລາ ຄ.ສ.1910) ດ້ວຍໂຮກພະວັກກະ (ໄຕ) ສິຣິຮວມພະຊົນມາຍຸ 58 ພັນສາ ພະອົງໄດ້ຮັບສົມຍານາມວ່າ "ປິຍະມະຫາລາດ"ແປວ່າ ມະຫາລາດຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ແລະວ່າ " ພະພຸດທະເຈົ້າຫຼວງ"
ພະລາຊະປະຫວັດ
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດພະລາຊະສົມພົບເມື່ອ 20 ກັນຍາ ຄ.ສ.1853 ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າຢູ່ຫົວ ທີ່ປະສູດແຕ່ ພະນາງເທີ ພະອົງເຈົ້າຮຳເພີຍພະມະລາພິຣົມ (ໃນລັດຊະການທີ່ 6 ໄດ້ມີການປ່ຽນແປງພະນາມເຈົ້ານາຍຝ່າຍໃນຕາມພະລາຊະປະເພນີນິຍົມເປັນ ສົມເດັດພະເທບສິຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີ) ໄດ້ຮັບພະລາຊະທານນາມວ່າ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ບໍດິນທໍລະເທບມະຫາມຸງກຸດ ບຸລຸດຍະລັດຕະລາດລະວິວົງວະລຸດພົງບໍລິພັດສິຣິວັດທະນະລາຊະກຸມານ ເຊິ່ງຄຳວ່າ "ຈຸລາລົງກອນ" ແປວ່າ ພະກ້ຽວ ທີ່ມີຮູບເປັນສ່ວນຍອດຂອງພະມະຫາມຸງກຸດຫຼືຍອດຊະດາ
ພະອົງມີພະຂະນິດຖາແລະພະອະນຸຊາຮ່ວມພະມານດາ 3 ພະອົງ ໄດ້ແກ່ ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຈັນທອນມົນທົນ ,ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຈາຕຸລົນລັດສະໝີແລະສົມເດັດເຈົ້າຟ້າພານຸຮັງສີ
ການສຶກສາ
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງໄດ້ຮັບການສຶກສາເບື້ອງຕົ້ນໃນສຳນັກພະເຈົ້າໄອຍິກາເທີ ກົມມະຫຼວງວໍລະເສດສຸດາ ຊົງໄດ້ການສຶກສາພາສາຂະເໝນຈາກຫຼວງລາຊາພິຣົມ ຊົງໄດ້ການສຶກສາການຍິງປືນໄຟຈາກພະຍາອະໄພເພີງສອນ ວັນທີ່ 20 ມີນາ ຄ.ສ. 1861 ສົມເດັດເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນເຈົ້າຕ່າງກົມທີ່ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ກົມມະໝື່ນພິຄະເນດວໍລະສຸລະສັງກາດ ແລະເມື່ອ ຄ.ສ. 1866 ພະອົງຜະໜວດຕາມລາຊະປະເພນີ ນະ ວັດບໍວອນນິເວດວິຫານ ພາຍຫຼັງຈາກການຜະໜວດ ພະອົງໄດ້ຮັບການສະເຫຼີມພະນານາພິໄທຂຶ້ນເປັນ ສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ກົມມະຂຸນພິນິດປະຊານາດ ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1867 ໂດຍຊົງກຳກັບລາຊະການກົມມະຫາດເລັກ ກົມພະຄັງມະຫາສົມບັດ ແລະກົມທະຫານບົກວັງໜ້າ
ບໍລົມລາຊາພິເສກຄັ້ງທີ່ 1
ວັນທີ່ 1 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1868 ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດສະຫວັນຄົດພາຍຫຼັງສະເດັດອອກທອດພະເນດສຸລິຍຸປະລາຄາ ໂດຍກ່ອນທີ່ພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຈະສະຫວັນຄົດນັ້ນ ໄດ້ມີພະລາຊະຫັດຖະເລຂາໄວ້ວ່າ "ພະດຳລິຊົງເຫັນວ່າ ເຈົ້ານາຍເຊິ່ງຈະສືບພະລາຊະວົງຕໍ່ໄປພາຍໜ້າ ພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີກໍໄດ້ ພະເຈົ້າລູກຍາເທີກໍໄດ້ ໃຫ້ທ່ານຜູ້ຫຼັກຜູ້ໃຫຍ່ປຶກສາກັນຈົງພ້ອມ ສຸດແລ້ວແຕ່ຈະເຫັນດີພ້ອມກັນເຖິດ ທ່ານຜູ້ໃດມີປີຊາຄວນຄວນຈະຮັກສາແຜ່ນດິນໄດ້ກໍໃຫ້ເລືອກເບິ່ງຕາມສົມຄວນ" ດັງນັ້ນ ເມື່ອພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດສະຫວັນຄົດຈຶງໄດ້ມີການປະຊຸມປຶກສາເລື່ອງການຖະຫວາຍສິລິລາຊະສົມບັດແດ່ພະເຈົ້າແຜ່ນດິນພະອົງໃໝ່ ເຊິ່ງໃນບ່ອນປະຊຸມນັ້ນປະກອບດ້ວຍພະບໍລົມວົງສານຸວົງ ຂ້າລາຊະການຊັ້ນຜູ້ໃຫຍ່ ແລະພະສົງ ໂດຍພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ກົມມະຫຼວງເທເວດວັດຊະລິນ ໄດ້ສະເໜີສົມເດັດພະເຈົ້າລູກຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າຈຸລາລົງກອນ ກົມມະຂຸນພິນິດປະຊານາດພະລາຊະໂອລົດພະອົງໃຫຍ່ໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຂຶ້ນເປັນພະເຈົ້າແຜ່ນດິນເຊິ່ງບ່ອນປະຊຸມນັ້ນມີຄວາມເຫັນພ້ອງເປັນເອກະສັນ ດັງນັ້ນພະອົງຈຶງໄດ້ຮັບການທູນເຊີນໃຫ້ຂຶ້ນຄອງລາຊະສົມບັດຕໍ່ຈາກສົມເດັດພະລາຊະບິດາ ໂດຍໃນຂະນະນັ້ນມີພະຊົນມາຍຸພຽງ 15 ພັນສາ ດັງນັ້ນຈຶ່ງໄດ້ແຕ່ງຕັ້ງສົມເດັດເຈົ້າພະຍາມະຫາສີສຸລິຍະວົງ (ຊ່ວງ ບຸນນາກ) ເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງ ຈົນກວ່າພະອົງຈະມີພະຊົນມະພັນສາຄົບ 20 ພັນສາ ໂດຍຊົງປະກອບພະລາຊະພິທີບໍລົມລາຊາພິເສກຄັ້ງທຳອິດເມື່ອວັນທີ່ 11 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1868 ໂດຍໄດ້ຮັບການສະເຫຼີມພະປໍຣະມາພິໄທວ່າ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໂດຍມີພະນາມຕາມຈາຣຶກໃນພະສຸພັນນະບັດວ່າ
"'ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ບະດິນເທບມະຫາມຸງກຸດ ບຸລຸດລັດຕະນະລາດລະວິວົງ ວະລຸດພົງບໍລິພັດ ວໍລະຂັດຍະລາຊະນິກໂຣດົມ ຈາຕຸລັນບໍລົມມະຫາຈັກກະພັດລັງກາດ ອຸພະໂຕສຸຊາດ ສັງສຸດເຄາະຫະນີ ຈັກກີບໍລົມມະນາດ ອະດິດວໍລະລາຊະວະຣັງກູນ ສຸພາທິການລັງສະລິດ ທັນຍະລັກວິຈິດໂສພາກສັບພາງມະຫາຊະໂນຕະມາງປະນົດບາດບົງກົດຍຸຄົນ ປະສິດສັບສຸພະຜົນອຸດົມ ບໍລົມສຸຂຸມມານ ທິບເທພາວະຕານໄພສານກຽດຕິຄຸນອະດຸນວິເສດສັບເທເວດສະລານຸລັກ ວິສິດຖະສັກສະມະຍາພິນິດປະຊານາດ ເປມກະມົນຂັດຕິຍະລາຊະປະຍູນ ມູນມຸກລາຊະດິຫຼົກ ມະຫາປະລິວານນາຍົກອະນັນ ມະຫັນຕະວໍລະລິດເດດ ສັບວິເສດສິລິນທອນ ອະເນກຊົນນິກອນສະໂມສອນສົມມຸດ ປະສິດວໍລະຍົດມະໂຫດົມບໍລົມລາຊະສົມບັດ ນົບປະດົນສະເຫວດສັດຕາດິສັດ ສິຣິລັດຕະໂນປັກມະຫາບໍລົມລາຊາພິເສກາພິລິດ ສັບທົດສະທິດວິຊິດໄຊ ສະກົນມະຫັດສະວະລິຍະມະຫາສະຫວາມິນມະເຫດວໍລະມະຫິນ ມະຫາລາຊາທິລາດວະໂຣດົມ ບໍລົມມະນາດຊາດອາຊາວະໄສ ພຸດທາທິໄຕລັດຕະນະສໍລະນາລັກ ອະດຸນຍະສັກອັກຄະນະເຣດສະຣາທິບະດີ ເມດຕາກະລຸນາສີຕົນຫະລະໄທ ອະໂນປະໄມບຸນການສະກົນໄພສານ ມະຫາລັດຊະດາທິບະດິນ ປໍຣະມິນທຳມິກກະຫາລາຊາທິລາດ ບໍລົມມະນາດບໍພິດ ພະຈຸລາລົງກອນເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ'"
ຜະໜວດແລະບໍລົມລາຊາພິເສກຄັ້ງທີ່ 2
ເມື່ອພະອົງມີພະຊົນມາຍຸຄົບ 20 ພັນສາແລ້ວ ເມື່ອວັນທີ່ 15 ກັນຍາ ຄ.ສ. 1873 ຈຶງຜະໜວດເປັນພະພິກສຸ ນະ ວັດພະສີລັດຕະນະສາດສະດາລາມແລ້ວສະເດັດໄປປະທັບ ນະ ວັດບໍວອນນິເວດວິຫານເປັນເວລາ 15 ວັນ ຫຼັງຈາກຊົງລາສິກຂາແລ້ວໄດ້ມີການຈັດພະລາຊະພິທີບໍລົມລາຊາພິເສກຄັ້ງທີ 2 ຂຶ້ນ ເມື່ອວັນທີ່ 16 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1873 ໂດຍໄດ້ຮັບການສະເຫຼີມພະປໍຣະມາພິໄທໃນຄັ້ງນີ້ວ່າ ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ມີພະນາມຕາມຈາລຶກໃນພະສຸພັນນະບັດວ່າ
"'ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາຈຸລາລົງກອນ ບະດິນເທບມະຫາມຸງກຸດ ບຸລຸດຍະລັດຕະນະລາດລະວິວົງ ວະລຸດພົງບໍລິພັດ ວໍລະຂັດຍະລາຊະນິກໂຣດົມ ຈາຕຸລັນບໍລົມມະຫາຈັກກະພັດລາຊະລັງກາດ ອຸພະໂຕສຸຊາດສັງສຸດເຄາະຫະນີ ຈັກກີບໍລົມມະນາດ ມະຫາມຸງກຸດລາຊະວະຣາງກູນ ສຸຈະລິດມູນສຸສາທິດ ອັກອຸກິດໄພບູນ ບຸລະພາດູນກິດສະດາພິນິຫານ ສຸພາທິການຣັງສະລິດ ທັນຍະລັກວິຈິດ ໂສພາກສັບພາງ ມະຫາຊະໂນມາງຄະປະນົດ ບາດບົງກົດຍຸຄົນ ປະສິດສັບສຸພະຜົນອຸດົມບໍລົມສຸຂຸມມານ ທິບເທພາວະຕານໄພສານກຽດຕິຄຸນອະດຸນຍະເດດ ສັບເທເວດລານຸລັກ ວິສິດຖະສັກສະມະຍາພິນິດປະຊານາດ ເປມກະມົນຂັດຕິຍະລາຊະປະຍູນ ມູນມຸກມາດຕະຍາພິຣົມ ອຸດົມເດຊາທິການ ບໍລິບູນຄຸນນະສານສະຫຍາມາທິນະຄອນວະລຸດເມກລາຊະດິຫຼົກ ມະຫາປໍລິວານນາຍົກອະນັນມະຫັນຕະວໍລະລິດທິເດດ ສັບວິເສດສິລິນທອນ ອະເນກກະຊົນນິກອນສະໂມສອນສົມມຸດ ປະສິດວໍລະຍົດມະໂຫດົມບໍລົມລາຊະສົມບັດ ນົບປະດົນສະເຫວດຕະສັດຕາດິສັດ ສິຣິລັດຕະໂນປະລັກມະຫາບໍລົມລາຊະພິເສກພິລິດ ສັບທົດສະທິດວິຊິດໄຊ ສະກົນມະຫັດສະວະລິຍະມະຫາສະຫວາມິນ ມະເຫສວນມະຫິນມະລາມາທິລາຊະວະໂຣດົມ ບໍລົມມະນາດຊາດອາຊາວະໄສ ພຸດທາທິໄຕລັດສໍລະນາລັກ ອະດຸນຍະສັກອັກນະເຣດສະລາທິບະດີ ເມດຕາກະລຸນາສີຕົນຫະລະໄທ ອະໂນປະໄມບຸນການ ສະກົນໄພສານມະຫາລັດຊະດາບະດິນ ປໍຣະມິນທຳມິກກະຫາລາຊາທິລາດ ບໍລົມມະນາດບໍພິດ ພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ'"
ສະຫວັນຄົດ
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວສະເດັດສະຫວັນຄົດດ້ວຍໂຮກພະວັກກະ (ໄຕ) ເມື່ອວັນທີ່ 23 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1910 ເວລາ 02.45 ໂມງ ນະ ພະທີ່ນັງອຳພອນສະຖານ ພະລາຊະວັງດຸສິດ ຮວມພະຊົນມະພັນສາໄດ້ 57 ພັນສາ ທັງນີ້ ລັດຖະບານໄດ້ຈັດໃຫ້ວັນທີ່ 23 ຕຸລາຂອງທຸກປີ ເປັນວັນປິຍະມະຫາລາດ ແລະເປັນວັນຫຍຸດລາຊະການ
ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດ
ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດດ້ານສັງຄົມ ຊົງຍົກເລີກລະບົບໄພ່ ໂດຍໃຫ້ໄພ່ເສຍເງິນແທນການຖືກເກນ ນັບເປັນການເກີດລະບົບທະຫານອາຊີບໃນປະເທດໄທ ນອກຈາກນີ້ພະອົງຍັງຊົງດຳເນິນການເລີກທາດແບບຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປ ເລິ່ມຈາກອອກກົດໝາຍໃຫ້ລູກທາດອາຍຸຄົບ 20 ປີເປັນອິສະຫຼະຈົນກະທັ່ງອອກພະລາຊະບັນຍັດເລີກທາດ ລ.ສ. 124 (ພ.ສ. 2448) ເຊິ່ງປ່ອຍທາດທຸກຄົນໃຫ້ເປັນອິສະຫຼະແລະຫ້າມມີການຊື້ຂາຍທາດ
ການປະຕິຮູບການປົກຄອງ
ພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງຕະໜັກເຖິງຄວາມຄຸກຄາມຈາກຈັກກະວັດນິຍົມຕາເວັນຕົກທີ່ມີຕໍ່ປະເທດໃນແຖບອາຊີ ໂດຍມັກອ້າງຄວາມຊອບທຳໃນການເຂົ້າຍຶດຄອງດິນແດນແຖບນີ້ວ່າເປັນການເຮັດໃຫ້ບ້ານເມືອງຈະເລີນກ້າວໜ້າອັນເປັນ "ພາລະຂອງຄົນຂາວ" ເຮັດໃຫ້ຕ້ອງຊົງປະຕິຮູບບ້ານເມືອງໃຫ້ທັນສະໄໝ ໂດຍພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຂຶ້ນຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1873
ອ້າງອິງ
1.กก.ชำระประวัติศาสตร์ เผยหลักฐาน ร.5 ทรงครองราชย์ 42 ปี จากหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันที่ 23 ตุลาคม พ.ศ. 2553
2.จิรวัฒน์ อุตตมะกุล, สมเด็จพระภรรยาเจ้าและสมเด็จเจ้าฟ้าในรัชกาลที่ 5, สำนักพิมพ์มติชน, 2546 ISBN 974-322-964-7
3.วุฒิชัย มูลศิลป์ และคณะ, พระมหากษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์, อัลฟ่า มิเล็นเนียม, ISBN 974-91048-5-4
4.แน่งน้อย ศักดิ์ศรี, หม่อมราชวงศ์, พระอภิเนาว์นิเวศน์ พระราชนิเวศน์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, สำนักพิมพ์มติชน, 2549 ISBN 974-323-641-4 5.ประมวลกฎหมายลักษณะอาญา ร.ศ. ๑๒๗
6.ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวสวรรคต พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, เล่ม 27, ตอน 0ง, 30 ตุลาคม พ.ศ. 2453, หน้า 1782
ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທໃນລາຊະວົງຈັກກີ ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ເສຍຊີວິດຈາກໂລກໄຕ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ ໝວດ:ເຈົ້າຟ້າ
ພາສາມາເລ
ພາສາມາເລ (bahasa Melayu, ຈາວີ: بهاس ملايو, ບູຈັງ: ꤷꥁꤼ ꤸꥍꤾꤿꥈ) ແມ່ນພາສາຫຼັກພາສາໜື່ງໃນຕະກູນພາສາອົດສະຕະໂລເນຊີ ມີສະຖານະເປັນພາສາລັດຖະການໃນປະເທດບຣູໄນ ປະເທດມາເລເຊຍ ປະເທດສິງກະໂປ ແລະປະເທດອິນໂດເນເຊຍ ແລະໃຊ້ສື່ສານກັນຢ່າງບໍ່ເປັນທາງການໃນປະເທດຕິມໍ-ເລສເຕແລະບາງສ່ວນຂອງປະເທດໄທ ພາສານີ້ມີຜູ້ພູດ 290 ລ້ານຄົນ (ປະມານ 260 ລ້ານຄົນໃນອິນໂດເນເຊຍເປັນພຽງປະເທດດຽວທີ່ມີມາດຕະຖານເປັນຂອງຕົນເອງທີ່ເອີ້ນວ່າ "ພາສາອິນໂດເນເຊຍ") ໂດຍເປັນພາສາແມ່ຂອງຜູ້ຄົນຕະລອດສອງຟາກຊ່ອງແຄບມາລາກາ ຊຶ່ງໄດ້ແກ່ ຊາຍຝັ່ງແຫຼມມາເລຂອງມາເລເຊຍແລະຊາຍຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງເກາະສຸມາຕຣາຂອງອິນໂດເນເຊຍ ແລະໄດ້ຮັບການຍອມຮັບແມ່ນພາສາແມ່ໃນຊາຍຝັ່ງຕາເວັນຕົກຂອງຊາຣາວັກແລະກາລີມັນຕັນຕາເວັນຕົກໃນເກາະບອນຽວ ນອກຈາກນີ້ຍັງໃຊ້ເປັນພາສາການຄ້າໃນພາກໃຕ້ຂອງຟີລິບປິນ ຊຶ່ງໄດ້ແກ່ ຕອນໃຕ້ຂອງແຫຼມຊັມໂບງກາ, ກຸ່ມເກາະຊູລູ ແລະເມືອງບາຕາຣາຊາແລະບາລາແບກ (ຊຶ່ງມີຊາວມຸດສະລິມອາໄສຢູ່ເປັນສ່ວນໃຫຍ່) ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງເກາະປາລາວັນ
ຫລັກຊາວ
ຫລັກຊາວ: ຕັ້ງຢູ່ທາງຕອນເໜືອຂອງແຂວງບໍລິຄຳໄຊ ຫ່າງຈາກເມືອງປາກຊັນປະມານ 100 ກິໂລແມັດ ຫລັກຊາວຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດພູເຂົາຫີນປູນ ສະຖານທີ່ເຂົ້າຊົມໄດ້ຄື ຖ້ຳເມືອງຄອນ ຕັ້ງຢູ່ທາງເຫນືອເມືອງຂຶ້ນໄປຕາມທາງຫລວງໝາຍເລກ 8 ປະມານ 17 ກິໂລແມັດ ແລະ ມີສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວໃກ້ຄຽງຄື ບໍ່ນ້ຳອຸ່ນໃນລຳນ້ຳພາວ ຢູ່ກາຍຈາກຖ້ຳໄປປະມານ 1 ໂລແມັດ. right|frame|ພູຫີນປູນຢູ່ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ
ພາສາມາເລ
ในฐานะที่เป็นภาษาประจำชาติ (Bahasa Kebangsaan หรือ Bahasa Nasional) ของรัฐเอกราชหลายรัฐ ภาษามลายูมาตรฐานมีชื่อทางการแตกต่างกันไป ในบรูไนและสิงคโปร์เรียกว่า "ภาษามลายู" (Bahasa Melayu) ในมาเลเซียเรียกว่า "ภาษามลายู" (Bahasa Melayu) หรือ "ภาษามาเลเซีย" (Bahasa Malaysia) และในอินโดนีเซียเรียกว่า "ภาษาอินโดนีเซีย" (Bahasa Indonesia) อย่างไรก็ตาม ในหลายพื้นที่ทางตอนกลางและตอนใต้ของเกาะสุมาตราที่ซึ่งภาษามลายูเป็นภาษาพื้นเมือง ชาวอินโดนีเซียจะเรียกภาษานี้ว่า "ภาษามลายู" และมองว่าเป็นภาษาหนึ่งในบรรดาภาษาประจำภูมิภาคของตน
ภาษามลายูมาตรฐาน (หรือที่เรียกว่าภาษามลายูราชสำนัก) เคยเป็นวิธภาษามาตรฐานในวรรณกรรมของรัฐสุลต่านมะละกาและยะโฮร์สมัยก่อนอาณานิคม ดังนั้น บางครั้งจึงเรียกว่าภาษานี้ว่าภาษามลายูมะละกา, ภาษามลายูยะโฮร์ หรือภาษามลายูรีเยา (หรือชื่ออื่น ๆ ที่ใช้ชื่อเหล่านี้ประกอบกัน) เพื่อแยกให้แตกต่างกับภาษาอื่น ๆ อีกหลายภาษาในกลุ่มภาษามลายู จากข้อมูลของเอ็ทนอล็อก (Ethnologue) วิธภาษามลายูต่าง ๆ ซึ่งในปัจจุบันมีรายชื่อเป็นภาษาแยกต่างหาก (รวมถึงวิธภาษาโอรังอัซลีในมาเลเซียตะวันตก) มีความสัมพันธ์ใกล้เคียงกับภาษามลายูมาตรฐานมากจนอาจพิสูจน์ได้ว่าเป็นภาษาถิ่นของภาษาเดียวกัน นอกจากนี้ ยังมีภาษามลายูการค้าและภาษาครีโอล (creole) จากภาษามลายูอีกจำนวนมากซึ่งมีพื้นฐานจากภาษากลางที่พัฒนามาจากภาษามลายูตามแบบแผนดั้งเดิม เช่นเดียวกับภาษามลายูมากัซซาร์ซึ่งปรากฏว่าเป็นภาษาผสม
ພູມີສາດ
ຂ່າວດີຂ່າວໃໝ່ທີ່ບໍ່ເຄີຍມີມາກອ່ນ                         ພາກວິຊາພູມີສາດ ພາກວິຊາພູມີສາດ ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດ ກຽມຈະເປີດເຝຶກອົບຮົມສອນພື້ນຖານການຮຽນຮູ້ ຣີໂມດເຊນຊິງ RS ດວ້ຍໂປຣແກຣມ ERDAS IMAGINE 8.7 ທ່ານໃດສົນໃຈຢາກຮຽນຮູ້ໂປຣແກຣມ ຣີໂມດເຊນຊິງ ກະລຸນາພົວພັນ ໜາຍເລກໂທ 020 7825093 ໂປຣແກຣມຣີໂມດເຊນຊິງດວ້ຍ ERDAS IMAGINE ເປັນໂປຣແກຣມທີ່ຈັດການດ້ານຣີໂມດເຊນຊິງທີ່ນິຍົມຫຼາຍທີ່ສຸດໃນທົ່ວໂລກ
ຫຼັກສູດທີ່ຕຽມໄວ້ມີດັ່ງນີ້
ບົດທີ່ ໑ ສະຖານະພາບທົ່ວໄປຂອງໂປຣແກຣມ ERDAS IMAGINE
ບົດທີ່ ໓ ການນຳເຂົ້າແລະສົ່ງອອກຂໍ້ມູນ
ບົດທີ ໔ ການກະກຽມຂໍ້ມູນກອ່ນການປະມວນຜົນ
ບົດທີ ໕ ການແປຂໍ້ມູນພາບ
ບົດທີ ໖ ການຈຳແນກພາບ
ບົດທີ ໗ ຟັງຊັນເວັກເຕີ
ບົດທີ ໘ ການຈັດການພາບເຣດາ
ບົດທີ ໙ ການປັບແກ້ພາບອໍໂຖ
ຍົດທີ ໑໐ ການຈຳແນກ Subpixel Classifier
ບົດທີ ໑໑ ການທຳ VirtualGIS
ບົດທີ ໑໒ ການທຳ Spatial Modeler
ບົດທີ ໑໔ ການທຳ Batch Processing
ບົດມີ ໑໕ ການທຳ Image Catalog
ບົດທີ ໑໖ ການປະກອບແຜນທີ່ Map Composer
Squadron (ການບິນ)
ໃນກໍາລັງປະກອບອາວຸດຫຼາຍທີ່ສຸດ, ທັງສອງຫຼືຫຼາຍກວ່າ squadrons ຈະປະກອບເປັນກຸ່ມຫຼືມີປີກ. ບາງຄົນກໍາລັງທາງອາກາດ (ລວມທັງຕໍາແຫນ່ງ Air Force, ຕໍາແຫນ່ງເນເທີແລນອາກາດແລະສະຫະລັດອາກາດ Force) ກໍຍັງໃຊ້ໄດ້ squadrons ໄລຍະສໍາລັບການທີ່ບໍ່ແມ່ນເກມບິນເຊັ່ນ: ຫົວຫນ່ວຍພື້ນທີ່ squadrons radar ແລະລູກສອນໄຟ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ພາສາກໍາລັງທາງອາກາດ
ເຂື່ອນນ້ຳກະ 2
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ດາວວຽງ ບຸດນາໂຄ
ນັກປະພັນເພງ ກາບກອນ ເລື່ອງສັ້ນ ສິລະປິນດີເດັ່ນຂອງຊາດ ສາຂາ ວັນນະກຳ ເກີດປີ 1954 ທີ່ບ້ານຂີ້ນາກ ເມືອງໂຂງ ແຂວງຈຳປາສັກ	ຮຽນຈົບວິທະຍາໄລຄູຈຳປາສັກແລ້ວກໍຂຶ້ນມາ “ສ່ຽງໂຊກຜະຈົນຊີວິດ” ທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນຈາກການເປັນນັກຂ່າວສັງກັດໜັງສືພິມ “ສຶກສາໃໝ່”. ດ້ວຍອຸປະນິດໄສ ໃຈຮ້ອນບໍ່ຍອມຄົນ ແລະແນວຄິດເສລີຈຶ່ງໄດ້ລາຈາກວຽກລັດຖະການມາດຳເນີນຊີວິດແບບເສລີຊົນ, ລ້ຽງຊີບດ້ວຍການເປັນນັກຖ່າຍຮູບ, ການສ້າງຄ້າຍມວຍ, ການແຕ່ງບົດເລື່ອງສັ້ນ, ກະວີ, ບົດເພງ. ຜົນງານຮວມເຫຼັ້ມທີ່ເປັນເລື່ອງສັ້ນແລະບົດກະວີ: ທີ່ລະນຶກ (1990), ຂອງຝາກ, ປຣັຊຍາຫາງອື່ງ, ບັກໂຄນຄົນໄທໃຕ້(ຂຽນຮ່ວມ ປັນຍາ ພັນທະພານິດ), ເຝີຖ້ວຍສຸດທ້າຍ (ພາສາໄທ), ຊີວິດແລະບົດເພງ, ຫິ່ງຫ້ອຍ… ຂຽນເພງປະມານ 300ເພງ (ມີຫຼາຍເພງດັງຊຶ່ງນັກຮ້ອງລາວແລະໄທນຳໄປຮ້ອງ). ຮາງວັນດ້ານການຂຽນ: ໄດ້ຮັບຫຼຽນນາມມະຍົດສິລະປິນດີເດັ່ນສາຂາວັນນະກຳ ໃນປີ 2011 ຈາກລັດຖະບານແຫ່ງສປປ.ລາວ ອຸດົມຄະຕິໃນຊີວິດ: “ ຄົນອື່ນເຂົາອາດຈະມີສຸກກັນດ້ວຍການມີເງິນຫຼາຍ, ມີເຮືອນຫຼັງໃຫຍ່, ມີລົດຄັນງາມໆຂີ່, ມີຖານະຕຳແໜ່ງດີ, ແຕ່ສ່ວນຕົວຂ້າພະເຈົ້າ ເມື່ອໃດໄດ້ຈັບຄັນປາກກາຂີດເນັ້ນໃສ່ໜ້າເຈ້ຍ-ຂຽນບົດປະພັນ,ກັ່ນເປັນກອນກະວີ, ຄົ້ນຄິດ, ອຸທິດປຣັຊຍາຊີວິດເພື່ອຄົນແລ້ວ, ຮູ້ຕົວວ່າຂ້າພະເຈົ້າເປັນສຸກທີ່ສຸດໃນໂລກ”.
ຊີວິດ­ຂອງເຂົາ - ເກີດເມື່ອວັນ­ທີ ໐໓/໐໘/໕໔ - ທີ່ບ້ານ­ຂີ້­ນາກ(ນາ­ຄະ­ບູຣີ) ເມືອງໂຂງ ແຂວງ­ຈໍາ­ປາ­ສັກ - ພໍ່­ຊື່­ຫຼ່ຽມ ແສງ­ຣາ­ຕຣີ - ແມ່­ຊື່­ຄໍາ­ປິ່ນ ສີອັກ­ສອນ - ມີອ້າຍນ້ອງຮ່ວມ­ກັນ ໑໑ ຄົນr />- ຈົບ­ຊັ້ນປະ­ຖົມ­ປີ ໑໙໖໘ - ຈົບ­ວິຊາ­ຊີບຄຣູຊັ້ນ­ຕົ້ນ ປິ ໑໙໗໓ - ຈົບ­ວິຊາ­ຊີບຄຣູຊັ້ນ­ກາງ ປີ ໑໙໗໙ - ເປັນປະ­ທານສະ­ໂມ­ສອນ­ນັກ­ຂຽນ­ໜຸ່ມ ປີ ໑໙໘໘ - ເປັນ­ໜຶ່ງໃນຄະ­ນະ­ບໍຣິຫານ ສະ­ມາ­ຄົມ­ນັກປະ­ພັນ­ລາວ (ຊຸດ ໑) - ກະ­ວິ ໃນ­ດວງໃຈ (ສານ­ລີບພະ­ສູນ, ກອນຜະ­ຫຍາ­ພື້ນບ້ານ­ລາວ) - ນັກກະ­ວີໃນ­ດວງໃຈ (ລູງມະ­ຫາແກ້ວ ຫົວໂຂງພຣະ­ໃຫຍ່, ທ່ານ­ທອງ­ຄໍາ ອ່ອນມະ­ນີສອນ)
ສາລີ້ແຂ້
ສາລີ້ແຂ້ (alligator pear) ຫຼື ອາໂວກາ (avocat) ຫຼື ລູກເນີຍ ແມ່ນໝາກໄມ້ທີ່ມີຊີ້ນມັນເປັນເນີຍ. ແມ່ນກົກໄມ້ພື້ນເມືອງຂອງລັດປູເອບລາໃນປະເທດເມັກຊິກ. ຈັດເປັນພືດດອກໃນວົງ Lauraceae ເຊິ່ງຢູ່ໃນວົງດຽວກັບ ເຄ, ກະວານ ແລະ ເຄເດືອນ. ໝາກຂອງສາລີ້ແຂ້ມີຮູບຊົງຄ້າຍສາລີ້ ຮູບໄຂ່ ຫຼືຮູບກົມ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ສາລີ້ແຂ້
ວຽງຈັນ
thumb|right|ພະທາດຫຼວງ thumb|right|ພະທາດຫຼວງ
ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນແມ່ນນະຄອນຫຼວງແຫ່ງ ສປປ.ລາວ
ເປັນເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ. ວຽງຈັນແບ່ງອອກເປັນ 9 ຕົວເມືອງ ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດປະມານ. 3,920 ກິ​ໂລ​ຕາ​ແມັດ, ຕັ້ງ​ຢູ່ ​ແຄມ​ແມ່​ຂອງ, ໃກ້​ກັບ​ຊາຍ​ແດນ​ໄທ. ວຽງຈັນເຄີຍເປັນເມືອງເອກໃນການປົກຄອງຂອງຝຣັ່ງເສດ ແລະ ຍ້ອນການຂະຫຍາຍຕົວທາງດ້ານເສດຖະກິດໃນສະໄໝມໍ່ໆມານີ້, ປະຈຸບັນຈຶ່ງແມ່ນສູນກາງເສດຖະກິດຂອງລາວ. ເມືອງ​ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ຂອງ 948,477 ຄົນ ຈາກການສຳຫລວດສໍາ​ມະ​ໂນ​ຄົວ ​ປີ 2020​.
ສະໜາມບິນ
ຢູ່ໃນວຽງຈັນມີສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ ເຊິ່ງເປັນອີກທາງໜຶ່ງທີ່ຈະເຂົ້າສູ່ວຽງຈັນໄດ້
ໝວດ:ເມືອງຫຼວງ ໝວດ:ປະເທດລາວ
ອາເມລິກາລາຕິນ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ອາເມລິກາລາແຕັງ
ເຂື່ອນນ້ຳກະ 3
ເຂື່ອນນ້ຳກະ 3 ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຜາໄຊ ແຂວງຊຽງຂວາງ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ຈອຍສະຕິກ
ຈອຍສະຕິກ (ພາສາອັງກິດ: Joy stick) ແມ່ນ ຊື່ລວມ ຂອງ ຮາດແວທີ່ ສື່ສານເຂົ້າ ຄອມພິວເຕີໂດຍ ການຍູ້ໄປມາ.ໂດຍທົ່ວໄປ ມັນມັກຖືກໃຊ້ ເພື່ອ ຫຼິ້ນ ເກມຄອມພິວເຕີ (ຄຳວ່າ ຈອຍ ໃນ ຈອຍສະຕິກ ກໍ່ ໝາຍເຖິງ ຄວາມມ່ວນຊື່ນ).
1. ຄັນ
2. ຖ້ານ
4. ປຸ່ມເສີມ
6. ສະລອັດ
7. ສະວິດ
8. ອັນຈັບພື້ນ]]
ປະເທດມອລໂດວາ
ແມ່ນປະເທດນຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນທະວີບເອີລົບ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:
ISO 4217
ISO 4217 ເປັນມາດຕະຖານສາກົນສຳລັບລະຫັດ ສະກຸນເງິນ ທີ່ໃຊ້ໃນປະເທດຕ່າງໆ ມັກໃຊ້ໃນ ການແລກປ່ຽນສະກຸນເງິນ ຕາມ ທະນາຄານ ປະກອບດ້ວຍ ອັກສອນລາຕິນ ໂຕ ໃຫຍ່ 3 ໂຕ ຈາກຊື່ປະເທດ ແລະ ຊື່ຂອງສະກຸນເງິນທີ່ໃຊ້ໃນປະເທດນັ້ນ.4217
ປ່ຽນໃຊ້ເງິນເອີໂຣແທນ
ໜ່ວຍເງິນ XEU ໃຊ້ EUR ແທນ
ເຂື່ອນນ້ຳຫໍກາງ
ເຂື່ອນນ້ຳຫໍກາງ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຜາໄຊ ແຂວງຊຽງຂວາງ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ປະເທດຟີລິບປິນ
ຟີລິບປິນ (Philippines) ຫຼື ປິລິບປິນັດ (Pilipinas) ມີຊື່ທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດຟີລິບປິນ (Republic of the Philippines; Republika ng Pilipinas) ແມ່ນປະເທດທີ່ປະກອບດ້ວຍດອນຈຳນວນ 7,641 ດອນ ຕັ້ງຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ຫ່າງຈາກອາຊີແຜ່ນດິນໃຫຍ່ທາງຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ປະມານ 100 ກມ. ແລະມີລັກສະນະພິເສດແມ່ນເປັນປະເທດພຽງໜຶ່ງດຽວທີ່ມີພົມແດນທາງທະເລທີ່ຕິດຕໍ່ລະຫວ່າງກັນຍາວຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ. ນູເອວາເອສະປາຍາ (ຄ.ສ. 1521-1898) ແລະສະຫະລັດອາເມລິກາ (ຄ.ສ. 1898-1946) ໄດ້ຄອງຟີລິບປິນເປັນອານານິຄົມເປັນເວລາ 4 ສະຕະວັດ ແລະເປັນສອງອິດທິພົນໃຫຍ່ທີ່ສຸດຕໍ່ວັດທະນະທຳຂອງຟີລິບປິນ.
ຟີລິບປິນແມ່ນໜຶ່ງໃນສອງຊາດໃນອາຊີ ທີ່ປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ນັບຖືສາສະໜາຄິດ (ອີກຊາດໜຶ່ງແມ່ນຕີມໍຕາເວັນອອກ) ແລະແມ່ນໜຶ່ງໃນຊາດທີ່ໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກຕາເວັນຕົກຫຼາຍທີ່ສຸດ. ແມ່ນການປະສົມປະສານກັນລະຫວ່າງຕາເວັນຕົກກັບຕາເວັນອອກ ທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະ. ອາໂນນ ໂຈເຊບ ທອຍບີ້ (Arnold Joseph Toynbee) ນັກປະຫວັດສາດຊາວອັງກິດ ໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນຜົນງານຂອງເພິ່ນວ່າ ປິລິປິນັດແມ່ນປະເທດລາຕິນອາເມລິກາເຊິ່ງຖືກພັດພາໄປຍັງຕາເວັນອອກ ໂດຍຄື່ນທະເລຍັກ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປະເທດຟີລິບປິນ ຟ ຟ
ຈຳນວນສົນ
ໃນ ຄະນິດສາດ, ຈຳນວນສົນ ແມ່ນ ຈຳນວນ ທີ່ມີຮູບແບບ ໃນນີ້ a ແລະ b ແມ່ນ ຈຳນວນຈິງ ແລະ i ແມ່ນ ຈິນຕະນາຫົວໜ່ວຍ(ຈຳນວນສຳນຶກ) ທີ່ຖືກກຳໜົດ ໃຫ້ມີ ຄຸນລັກສະນະທີ່ວ່າ i 2 = −1. ຕົວຢ່າງ, 3 + 2i ແມ່ນ ຈຳນວນສົນ, ທີ່ ພາກສ່ວນຈິງ ເທົ່າກັບ 3 ແລະ ສຳປະສິດ ພາກສ່ວນຈິນຕະນາການ ເທົ່າກັບ 2. ໝວດ:ຄະນິດສາດ ໝວດ:ຈຳນວນ
ຜູ້ຫຼິ້ນທີ່ໂດດເດັ່ນສຸດໃນນັດແຂ່ງຂັນ
ໃນ ກິລາ ທີມ, Player of the match ຫລື Man of the match ຫລື  Woman of the match  ລາງວັນມັກຈະຖືກມອບໃຫ້ຜູ້ຫຼິ້ນທີ່ໂດດເດັ່ນທີ່ສຸດໃນການແຂ່ງຂັນສະເພາະ. ນີ້ສາມາດເປັນຫລີ້ນຈາກທັງສອງທີມ, ເຖິງແມ່ນວ່າໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຫລິ້ນຍອດຍ້ຽມມັກຈະຖືກເລືອກຈາກທີມທີ່ຊະນະການແຂ່ງຂັນ.
ຕາດເຍືອງ
ຕາດເຍືອງ ຢຼ່ໃນຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງ ບ້ານພັດທະນາັກ 40 ເຂດ 2 ເມືອງປາກຊ່ອງ ຫ່າງຈາກບ້ານໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ 1,3 ກິໂລແມັດ, ສູງປະມານ 50 ແມັດ, ປະກອບດ້ວຍ 2 ຖ້ານ, ພັກເທິງສູງ 10 ແມັດ, ພັກລຸ່ມສູງ 4,5 ແມັດ. ສອງຟາກຕາດເປັນຜາເຫວຊັນ ມີໄມ້ເຮັ້ຍ, ປ່າກ້ວຍ ແລະ ປ່າສັບປົນຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ຈຳນວນໜຶ່ງ. ຕາດເຍືອງປະກອບມີ 3 ຕາດນ້ອຍ ແລະ ແກ້ງ 1 ຍ່ານຄື: ລຸ່ມຕາດມີ 1 ຕາດນ້ອຍ ສູງ 3 ແມັດ ເປັນພະລານຫີນຍາວຈົນຮອດຫົວຕາດໄຮ, ເບື້ອງເທິງ ື ັງຕາດຂື້ນໄປກວມກວ້າງ 10-12 ແມັດ. ນອກນີ້ຍັງມີ 2 ສາຂາທີ່ຊາວບ້ານເອີ້ນ "ຕາດຜັນ" ສູງ 2-6 ແມັດ.
ເມືອງຄູນຄຳ
ເມືອງຄູນຄຳ ເຊິ່ງເປັນເມືອງໃໝ່ຂອງແຂວງຄຳມ່ວນ ສ້າງຕັ້ງຂື້ນໃນວັນທີ 22 ກໍລະກົດ 2011. ເມືອງຄູນຄຳ ມີປະຊາກອນ 18.954 ຄົນ, ຍິງ 9.562 ຄົນ ມີສອງເຜົ່າຄື:ລາວລຸ່ມ ແລະ ມະກອງ, ມີ 37 ບ້ານ, 3.501 ຄອບຄົວ, ແບ່ງອອກເປັນ 3 ກຸ່ມບ້ານພັດທະນາ ໂດຍກຸ່ມບ້ານຄູນຄຳມີ 17 ບ້ານ,ມີພົນລະເມືອງ 9.530 ຄົນ. ກຸ່ມບ້ານກູບມີ 10 ບ້ານ,ມີພົນລະເມືອງ 3.891 ຄົນ. ກຸ່ມບ້ານທ່ານາ ມີ 8 ບ້ານ,ພົນລະເມືອງ 3.488 ຄົນ ແລະ ມີ 2 ບ້ານໃຫຍ່ຂື້ນກັບເມືອງຄື ບ້ານກອງລໍ ແລະ ບ້ານນາກາງ. ເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 995,6 ກິໂລຕາແມັດ. ສຳນັກງານປົກຄອງເມືອງຕັ້ງຢູ່ບ້ານຄູນຄຳ ລະຫວ່າງ 3 ແຍກທາງໄປຖ້ຳກອງລໍ ເສັ້ນທາງເລກ 8A ຫ່າງຈາກສຳນັກງານປົກຄອງເມືອງຫີນບູນ ໄປທາງທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ 132 ກິໂລແມັດ ແລະ ຫ່າງຈາກສຳນັກງານປົກຄອງແຂວງ 170 ກິໂລແມັດ, ມີຊາຍແດນຕິດກັບເມືອງປາກກະດິງ ແລະ ເມືອງຄຳເກີດ ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ ຍາວ 70 ກິໂລແມັດ. ໄດ້ຖືກກຳນົດເປັນເມືອງປະເພດ 2 ໃນການຜະລິດກະສິກຳ-ປ່າໄມ້ ແລະ ອີງໃສ່ 3 ທ່າແຮງຄື: ທ່າແຮງດ້ານການຜະລິດກະສິກຳ-ປ່າໄມ້, ອຸດສາຫະກຳ-ພະລັງງານໄຟຟ້າ ແລະ ການບໍລິການ. ມີເນື້ອທີ່ການຜະລິດທັງໝົດ 6.127 ເຮັກຕາ, ນາແຊງ 48 ເຮັກຕາ, ສວນ 60 ເຮັກຕາ, ສາມາດຜະລິດເຂົ້າປີໜຶ່ງ 12,222 ໂຕນ ສະເລ່ຍໃສ່ຫົວຄົນ 640 ກິໂລຕໍ່ຄົນຕໍ່ປີ, ຍັງມີເນື້ອທີ່ສາມາດຂະຫຍາຍນາໄດ້ 9-10 ພັນເຮັກຕາ. ສີນຄ້າທີ່ສຳຄັນມີການປູກເຂົ້າ, ຢາສູບ, ຜັກ ແລະ ສັດລ້ຽງຕ່າງໆ. ປະຈຸບັນ ເມືອງຄູນຄຳ ມີຕະຫຼາດຖາວອນ 1 ແຫ່ງ ແລະ ຕະຫຼາດຊຸມຊົນ 2 ແຫ່ງ, ມີເນື້ອທີ່ປ່າສະຫງວນນ້ຳກະດິງ, ນ້ຳເທີນນາກາຍ, ພູຫີນປູນ, ພູໜາມໜໍ່ 84.433 ເຮັກຕາ, ມີໂຮງງານຜະລິດກະແສໄຟຟ້ານ້ຳເທີນຫີນບູນ 1 ແຫ່ງ, ໂຮງງານປຸງແຕ່ງໄມ້ 1 ແຫ່ງ, ໂຮງງານນ້ຳດື່ມ 2 ແຫ່ງ, ໂຮງງານນ້ຳກ້ອນ 2 ແຫ່ງ ແລະ ໂຮງສີເຂົ້າ 100 ແຫ່ງ.
ໝວດ:ເມືອງໃນແຂວງຄຳມ່ວນ ໝວດ:ເມືອງໃນປະເທດລາວ
ຈຳນວນປົກກະຕິ
ໂດຍທີ່ N ແມ່ນ ຈຳນວນທຳມະຊາດ ແລະ Z ແມ່ນ ຈຳນວນຖ້ວນ.
ໝວດ:ຄະນິດສາດ ໝວດ:ຈຳນວນ ໝວດ:ຈຳນວນປົກກະຕິ
ຕາດກ້ວຍຫົວຊ້າງ
ຕາດກ້ວຍຫົວຊ້າງ ແມ່ນຕາດໜຶ່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ເຂດ 6 ບ້ານຫົວຊ້າງ ເມືອງປາກຊ່ອງ ແຂວງຈຳປາສັກ ຫ່າງຈາກບ້ານ 700 ແມັດ, ຕາດນີ້ສູງ 20 ແມັດ, ກວ້າງ 35 ແມັດ, ປະກອບດ້ວຍ 3 ຖ້ານ ເຊິ່ງຖ້ານເທິງສູງ 10 ແມັດ, ຖ້ານກາງສູງ 4 ແມັດ ແລະ ຖ້ານລຸ່ມສູງ 6 ແມັດ.
ນ້ຳຕານໝາກໄມ້
ນ້ຳຕານໝາກໄມ້ (fruit sugar, fructose) ແມ່ນນ້ຳຕານພື້ນຖານຈຳພວກນ້ຳຕານດ່ຽວ ພົບໃນອາຫານຫຼາຍຫຼວງແລະແມ່ນນຶ່ງໃນສາມຂອງນ້ຳຕານໃນເລືອດທີ່ມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍທີ່ສຸດ. ອີກສອງຊະນິດທີ່ເຫຼືອແມ່ນ ນ້ຳຕານອະງຸ່ນ ແລະ ນ້ຳຕານນົມເຄິ່ງ. ນ້ຳຕານໝາກໄມ້ມີຫຼາຍໃນ ນ້ຳເຜິ້ງແລະໝາກໄມ້ຕ່າງ ໆ ເຊັ່ນ ເບ ແຕງຫອມ ຯລຯ ເຊິ່ງໂດຍປົກກະຕິຈະຢູ່ຮ່ວມກັບ ນ້ຳຕານອ້ອຍແລະນ້ຳຕານອະງຸ່ນ ນ້ຳຕານໝາກໄມ້ໄດ້ມາຈາກກາຣຍ່ອຍສະຫຼາຍນ້ຳຕານອ້ອຍ ເຊິ່ງເປັນນ້ຳຕານຄູ່ທີ່ປະກອບດ້ວຍນ້ຳຕານອະງຸ່ນແລະນ້ຳຕານໝາກໄມ້. ການຍ່ອຍສະຫຼາຍຈະໄວຂຶ້ນໂດຍອັງຊິມໃນລະຫວ່າງການຍ່ອຍອາຫານ.
ບໍ່ສາຍຄຳ ວົງດາລາ
ຊີວະປະຫວັດຫຍໍ້ ຂອງສະຫາຍ '''ດຣ. ບໍ່ສາຍຄຳ ວົງດາລາ''' ກຳມະການສູນກາງພັກ, ລັດຖະມົນຕີວ່າການ, ເລຂາຄະນະພັກ ກະຊວງພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່.
ສະຫາຍ ດຣ. ບໍ່ສາຍຄຳ ວົງດາລາ ເກີດເມື່ອວັນທີ 15/4/1948 ທີ່ບ້ານໂພນສະຫວັນ, ເມືອງແປກ, ແຂວງຊຽງຂວາງ, ເປັນບຸດຂອງທ່ານ ຄຳບໍ່ ວົງດາລາ ແລະ ນາງ ວັນສີ ວົງວິຈິດ; ໄດ້ສ້າງຄອບຄົວກັບນາງ ວັນຄຳ ວົງດາລາ, ມີລູກນຳກັນ 2 ຄົນ, ໄດ້ເຂົ້າເຮັດການປະຕິວັດ ວັນທີ 1/101974, ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກພັກ ວັນທີ 22/10/1980. ການເຄື່ອນໄຫວເຮັດການປະຕິວັດຂອງສະຫາຍ ດຣ. ບໍ່ສາຍຄຳ ວົງດາລາ ແຕ່ລະໄລຍະມີດັ່ງນີ້: - ປີ 1974-1975: ເປັນພະນັກງານວິຊາການຢູ່ຫ້ອງການເສດຖະກິດສູນກາງ ທີ່ເມືອງວຽງໄຊ, ແຂວງຫົວພັນ. -  ປີ 1976-1978: ເປັນຫົວໜ້າພະແນກຢູ່ກົມທໍລະນີສາດບໍ່ແຮ່. -  ປີ 1978-1982: ໄປຄົ້ນຄວ້າປະລິນຍາເອກ ຝ່າຍທໍລະນີສາດບໍ່ແຮ່ ຢູ່ອະດີດສະຫະພາບໂຊວຽດ ແລະ ທັງເປັນເລຂາຊາວໜຸ່ມນັກສຶກສາລາວຢູ່ມົດສະກູ. -  ປີ 1983-1990: ເປັນຫົວໜ້າກົມທໍລະນີສາດ ແລະ ທັງເປັນຮອງເລຂາໜ່ວຍພັກຂອງກົມ. -  ປີ 1990-1996: ເປັນຫົວໜ້າກົມຄຸ້ມຄອງອຸດສະຫະກຳ ແລະ ຫັດຖະກຳ, ທັງເປັນຫົວໜ້າກົມທໍລະນີສາດບໍ່ແຮ່ ແລະ ເປັນຄະນະພັກກະຊວງ. -  ປີ 1996-1999: ເປັນຫົວໜ້າຫ້ອງການກະຊວງ, ທັງເປັນຄະນະພັກກະຊວງອຸດສະຫະກຳ ແລະ ຫັດຖະກຳ. -  ທີ 10/9/1999: ເປັນຮອງປະທານຄະນະກຳມະການພະລັງງານແຫ່ງຊາດ. -  ເປັນຄະນະທີ່ປຶກສາສຳນັກງານແກ້ໄຂຂໍ້ຂັດແຍ່ງດ້ານເສດຖະກິດຂອງກະຊວງຍຸຕິທຳ. -  23/6/2000: ໄດ້ຖືກເລືອກຕັ້ງຈາກກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ IV ຂອງສູນກາງສະຫະພັນກຳມະບານລາວ ເປັນຄະນະສູນກາງກຳມະບານລາວ ແລະ ໄດ້ຮັບແຕ່ງຕັ້ງເປັນຮອງປະທານ ທັງເປັນຄະນະພັກ ສູນກາງສະຫະພັນກຳມະບານລາວ. -  2/11/2001: ເປັນຮອງເລຂາຄະນະພັກ ສູນກາງສະຫະພັນກຳມະບານລາວ. -  ປີ 2003-2004: ເປັນຜູ້ວ່າການປະທານສູນກາງສະຫະພັນກຳມະບານລາວ. -  ປີ 2005: ເປັນປະທານສູນກາງສະຫະພັນກຳມະບານລາວ, ທັງເປັນເລຂາຄະນະພັກສູນກາງສະຫະພັນກຳມະບານລາວ. -  ປີ 2006: ກອງປະຊຸມໃຫຍ່ຄັ້ງທີ VIII ຂອງພັກ ໄດ້ຮັບເລືອກຕັ້ງເປັນກຳມະການສູນກາງພັກ, ເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງ ພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່ ທັງເປັນເລຂາຄະນະພັກກະຊວງ ພະລັງງານ ແລະ ບໍ່ແຮ່, ເປັນສະມາຊິກສະພາແຫ່ງຊາດຊຸດທີ VI ເຂດເລືອກຕັ້ງແຂວງຫຼວງພະບາງ, ເປັນປະທານສະມາຄົມມິດຕະພາບລາວ-ຈີນ.
ສີນ
ສີນ ແມ່ນ ເຈຕະນາ ທີ່ ຈະງົດເວັ້ນ ຈາກ ຄວາມຊົ່ວ ຫລື ທຸຈະລິດ : ທາງ ກາຍ, ທາງ ວາຈາ, ແລະ ທາງ ໃຈ.
ທ່ານ ພຸດທະໂຄສະຈາຣ ໄດ້ນຳເອົາ ຄຳ ຂອງ ພຣະສາຣີບຸຕ ໃນ ປະຕິສັມພິທາມັຄຄ໌ ອະທິບາຍ ຄື
ເຈຕະນາ, ເຈຕະສິກ, ຄວາມຣະວັງ ແລະ ການບໍ່ລວ່ງລະເມີດຂໍ້ຫ້າມ.
ແລ້ວອະທິບາຍວ່າ ການງົດເວັ້ນ ຈາກ ກາຣທຸຈຣິຕ ໓ ຊື່ວ່າ ເຈຕະສິກສີລ
ຄວາມລະວັງ ຫລື ສັງວອນ ນັ້ນ ທ່ານ ແບ່ງອອກເປັນ ໕ ຄື:
ຂໍ ອາຣາທະນາ ສິນຫ້າ
ອຸກາສະ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ລັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສາຣະເນ ນະສະຫະ ປັນຈະ ສິລານິ ຍາຈາມະ
ທຸຕິຍັມປິ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ລັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສາຣະເນ ນະສະຫະ ປັນຈະ ສິລານິ ຍາຈາມະ
ຕາຕິຍັມປິ ມະຍັງ ພັນເຕ ວິສຸງ ວິສຸງ ລັກຂະນັດຖາຍະ ຕິສາຣະເນ ນະສະຫະ ປັນຈະ ສິລານິ ຍາຈາມະ
ຂໍສະມາທານ ເອົາ ສິນຫ້າ
ປານາຕິປາຕາ ເວຣະມະນີ ສິກຂາປະທັງ ສະມາທິຍາ ມິ
ຜູ້ຂ້າ ຂໍສະມາທານ ສິກຂາບົດ ເວັ້ນຈາກ ການຂ້າສັຕ ການທຳຮ້າຍສັຕ.
ຜູ້ຂ້າ ຂໍສະມາທານ ສິກຂາບົດ ເວັ້ນຈາກ ການຂີ້ລັກ ການສໍ້ໂກງ.
ກາເມສຸມິຈສາຈາຣາ  ເວຣະມະນີ ສິກຂາປະທັງ ສະມາທິຍາ ມິ
ຜູ້ຂ້າ ຂໍສະມາທານ ສິກຂາບົດ ເວັ້ນຈາກ ການປະພຶດຜິດ ໃນ ກາມ.
ມຸສາວາທາ  ເວຣະມະນີ          ສິກຂາປະທັງ ສະມາທິຍາ ມິ
ຜູ້ຂ້າ ຂໍສະມາທານ ສິກຂາບົດ ເວັ້ນຈາກ ການເວົ້າຕົ້ວະ ການຍຸຍົງ
ສຸຣາເມຣະຍະ ມັຊຊະປະມາທັຖຖານາ ເວຣະມະນີ ສິກຂາປະທັງ ສະມາທິຍາ ມິ
ຜູ້ຂ້າ ຂໍສະມາທານ ສິກຂາບົດ ເວັ້ນຈາກ ການກິນ ດື່ມ ສູບ ດົມ ສີ່ງເສບຕິດ ສີ່ງມຶນເມົາ ທັງປວງ.
ອິມານິ ປັນຈະ ສິກຂາ ປະທານິ
ສິລ ຫ້າ ທີ່ປະທານ ໃຫ້ ນີ້
ສິເລນະ ສຸຄະຕິງຍັນຕິ
ສິລ ພາໄປສູ່ ຄວາມສຸກ
ສິເລນະ ໂພຄະສັມປະທາ
ສິລ ໃຫ້ມີຊັບ
ສິເລນະ ນິພພຸຕິງຍັນຕິ
ສິລ ພາໄປນິພພານ.
ຕັສມາ ສີລັງ ວິໂສທາເຍ.
ສີລ ໑໐ ເປັນສີລຂອງສາມະເນນ, ສີລ ໒໒໗ ເປັນສີລຂອງພຣະສົງ ແລະ ສີລ ໓໑໑ ຂອງພິກຂຸນີເຊິ່ງໃນພຣະພຸດທະສາສນາຝ່າຍເຖຣະວາດ ພິກຂຸນີໄດ້ໝົດໄປແລ້ວຫລັງຈາກທີ່ພຣະພຸດທະ ສາສນາລ່ວງມາໄດ້໕໐໐ ປີ ແຕ່ຕອນນີ້ກໍ່ໄດ້ມີການຟື້ນຟູຂື້ນຢູ່ປະເທດສີລັງກາ ແລະ ໃນໄທກໍ່ມີພິກຂຸນີ ອົງໜຶ່ງຄື ພິກຂຸນີ ທັມມະນັນທະ ຜູ້ທີ່ໄດ້ໄປອຸປະສົມບົດຢູ່ປະເທດສີລັງກາ.
ການປ້ອງກັນຊາດ
ເຖິງແມ່ນວ່າ ຄຳວ່າ ການປ້ອງກັນຊາດ ແມ່ນ ຄຳສັບທີ່ເຂົ້າໃຈງ່າຍ ແຕ່ ມັນບໍ່ມີນິຍາມ ທີ່ ຈະແຈ້ງ ຂອບເຂດ ຂອງມັນກ້ວາງຊໍ່າໃດ ແລະ ກວມເອົາ ຂະແໜງໃດແດ່. ໂດຍທົ່ວໄປ ປະຈຸບັນ ຂະແໜງຫຼັກໆ ທີ່ສາມາດເວົ້າໄດ້ວ່າ ກ່ຽວຂ້ອງກັບ ການປ້ອງກັນຊາດ ໃນ ປະຈຸບັນ ຄົງ ຈະແມ່ນ ການທະຫານ ທີ່ ເຄີຍມີບົດບາດສູງທີ່ສຸດ ໃນອາດີດ ແລະ ການທູດ(ການພົວພັນລະຫວ່າງປະເທດ) ທີ່ ເລີ່ມ ມີບົດບາດສູງຂຶ້ນເລື້ອຍ ໃນ ປະຈຸບັນ.
ເຂື່ອນນ້ຳຈັດ
ເຂື່ອນນ້ຳຈັດ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງໝອກ ແຂວງຊຽງຂວາງ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ເອດສ໌
thumb|120px|ຮິບບິ້ນສີແດງ ສັນຍະລັກຂອງກຸ່ມຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ປ່ວຍໂຮກເອດສ໌
ໂຮກເອດສ໌ ຫຼືອໂຮກພູມຄຸ້ມກັນບົກພ່ອງ (Acquired Immune Deficiency Syndrome - AIDS) ແມ່ນກຸ່ມອາການເຈັບປ່ວຍທີ່ເກິດຂຶ້ນເພາະຮ່າງກາຍໄດ້ຮັບເຊື້ອໄວຣັດເອດໄອວີ (HIV) ຊຶ່ງຈະນຳໄປທຳຮ້າຍເມັດເລືອດຂາວ ທີ່ເປັນແຫຼ່ງສ້າງພູມຄຸ້ມກັນໂຮກ ເຮັດໃຫ້ພູມຄຸ້ມກັນໂຮກລົດນ້ອຍລົງ ຈຶງເຮັດໃຫ້ຕິດເຊື້ອໂຮກແຊກຊ້ອນເຂົ້າສູ່ຮ່າງກາຍໄດ້ງ່າຍຂຶ້ນ ເຊັ່ນ ວັນນະໂຮກໃນປອດ ຫຼືອ ຕ່ອມນ້ຳເຫຼືອງ ເຍຶ່ອຫຸ້ມສະໝອງອັກເສບຈາກເຊື້ອລາ ໂຮກຜິວໜັງບາງຊະນິດ ຫຼືອເປັນມະເລັງບາງຊະນິດໄດ້ງ່າຍກ່ວາຄົນປົກກະຕິ ຊຶ້ງສາເຫດຂອງການເສຍຊີວິດມັກເກິດຂຶ້ນຈາກການເສຍຊີວິດມັກເກິດຂຶ້ນຈາກໂຮກຕິດເຊື້ອສວຍໂອກາດຕ່າງ າ ເຫຼົ່ານີ້ ເຮັດໃຫ້ອາການຮຸນແຮງແລະເສຍຊີວິດຢ່າງຮວດເຮັວ
ປັດຈຸບັນໂຮກເອດສ໌ມີການຕວດພົບທັ່ວໂລກ ແລະປະມານການວ່າມີຜູ້ເສຍຊີວິດເນື່ອງຈາກໂຮກເອດສ໌ຢ່າງນ້ອຍ 25 ລ້ານຄົນ ຕັ້ງແຕ່ຖຶກຄົ້ນພົບໃນປີ ຄ.ສ. 1981 ນັບເປັນໂຮກທີ່ມີອັນຕະລາຍສູງໂຮກໜຶ່ງໃນປະຫວັດສາດມະນຸດຊາດ
ອ
ປະເທດໂມນາໂກ
ໂມນາໂກ (Monaco) ມັນເປັນເມືອງ-ລັດໃນເອີຣົບຕາເວັນຕົກ ຕັ້ງຢູ່ໃນ French Riviera ໃນພາກໃຕ້ຂອງຝຣັ່ງ ມີຊາຍແດນຕິດກັບທະເລເມດີເຕີເຣນຽນ. ເປັນ​ປະ​ເທດ​ເອ​ກະ​ລາດ​ນ້ອຍ​ທີ່​ສຸດ​ອັນ​ດັບ​ສອງ​ໃນ​ໂລກ​. ມັນມີເນື້ອທີ່ພຽງແຕ່ 2.02 ຕາລາງກິໂລແມັດ, ແຕ່ເປັນພື້ນທີ່ທີ່ມີປະຊາກອນຫນາແຫນ້ນທີ່ສຸດໃນໂລກ. ໃນປີ 2018 ມີປະມານ 19,009 ຄົນຕໍ່ກິໂລຕາແມັດ
ແຂວງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນ Monte-Carlo. ໂມນາໂກເປັນໜຶ່ງໃນບັນດາປະເທດທີ່ແພງທີ່ສຸດ ແລະຮັ່ງມີທີ່ສຸດໃນໂລກ, ມີປະມານ 30 ເປີເຊັນຂອງປະຊາກອນເປັນມະຫາເສດຖີຫຼາຍຮ້ອຍລ້ານໂດລາ, ອີງຕາມການສຳຫຼວດຂອງ Monaco. 2014
ໂມນາໂກຖືກປົກຄອງເປັນ ລະບອບລັດຖະທຳມະນູນ  ໂດຍ ເຈົ້າຊາຍ Albert II ຂອງ ເຮືອນຂອງ Grimaldi] ເປັນ ປະມຸກລັດ, ສ່ວນໃຫຍ່ຂອງ ປະຊາກອນເວົ້າ ຝຣັ່ງ ແລະມັນເປັນພາສາທາງການ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີ ສໍານຽງ Monegusk, Italian ແລະ ພາສາອັງກິດ ທົ່ວໄປ.
ໂມນາໂກໄດ້​ຮັບ​ການ​ຮັບ​ຮູ້​ຢ່າງ​ເປັນ​ທາງ​ການ​ວ່າ​ເປັນ​ເອ​ກະ​ລາດ​ໃນ​ສົນ​ທິ​ສັນ​ຍາ Franco-Monegasque 1861, ເຂົ້າ​ເປັນ​ສະ​ມາ​ຊິກ​ຂອງ UN ໃນ 1993. ແຕ່​ການ​ປ້ອງ​ກັນ​ປະ​ເທດ​ແມ່ນ​ຢູ່​ພາຍ​ໃຕ້​ຄວາມ​ຮັບຜິດຊອບ​ຂອງ​ຝຣັ່ງ, ​ໂດຍ​ໂມ​ນາ​ໂກ​ມີ​ກຳລັງ​ປ້ອງ​ກັນ​ຕົນ​ເອງ​ພຽງ 2 ຄົນ.
ເສດຖະກິດຂອງໂມນາໂກໄດ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຕັ້ງແຕ່ທ້າຍສະຕະວັດທີ 19, ຫຼັງຈາກການເປີດກາຊີໂນແຫ່ງທໍາອິດໃນ Monte-Carlo ແລະການກໍ່ສ້າງທາງລົດໄຟເຊື່ອມຕໍ່ເມືອງ ປາຣີ ອາກາດອົບອຸ່ນ ທິວ​ທັດ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ​ ແລະແຫຼ່ງບັນເທີງຂອງນັກພະນັນໄດ້ດູດເງິນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍຈາກນັກທ່ອງທ່ຽວ. ສ້າງ​ລາຍ​ຮັບ​ໃຫ້​ປະ​ເທດ​ຢ່າງ​ຫຼວງ​ຫຼາຍ
ປະຈຸບັນ ໂມນາໂກ ເປັນສູນກາງການທະນາຄານ ແລະໄດ້ສຸມໃສ່ການດໍາເນີນເສດຖະກິດການບໍລິການຂະຫນາດນ້ອຍ ແລະອຸດສາຫະກໍາ. ບໍ່ມີມົນລະພິດ ແລະມີມູນຄ່າເພີ່ມສູງ ໂມນາໂກມີຊື່ສຽງຍ້ອນເປັນ ອານາເຂດພາສີຕໍ່າ ບໍ່ໄດ້ເສຍພາສີລາຍໄດ້. ມີພາສີທຸລະກິດຕໍ່າ ມັນຍັງເປັນຫນຶ່ງໃນສະຖານທີ່ສໍາລັບການແຂ່ງຂັນ ສູດຫນຶ່ງ, ບ້ານເກີດຂອງ Scuderia Ferrari ຄົນຂັບ Charles Lecare. Monaco]] ແຂ່ງຂັນໃນ Ligue 1 ປະເທດຝຣັ່ງສົບຜົນສໍາເລັດຫຼາຍ. ປົກຄອງສູງສຸດຂອງລີກຫຼາຍຄັ້ງ.
Visual Basic .NET
VB.NET ຫຼື Visual Basic .NET ເປັນເຄື່ອງມືສຳຫຼັບພັດທະນາໂປຣແກຣັມ ເປັນພາສາໜຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນກຸ່ມຂອງ Microsoft Visual Studio .NET ເປັນພາສາໂປຣແກຣັມທີ່ມີສະພາບແວດລ້ອມແບບກຣາຟຟິກ ສຳຫຼັບລະບົບປະຕິບັດການວິນໂດວສ໌ (Windows Operating System) ໂດຍມີພື້ນຖານພາສາມາຈາກພາສາເບຊິກ (Basic Language) ແລະ ເຮັດວຽກເທິງດັອດເນັດເຟຣມເວີກ (Dotnet Framework) ຖືກອອກແບບໃຫ້ມີຄວາມສາມາດພັດທະນາໂປຣແກຣັມລັກຊະນະອັອບເຈັດຕ໌ ແລະ ຮອງຮັບການອອກແບບດ້ວຍ ຢູເອັມແອລ (UML = Unified Modeling Language).
ປະເທດໂມນາໂກ
ໂມນາໂກບໍ່ໄດ້ເປັນສະມາຊິກຂອງ EU ຢ່າງເປັນທາງການ. ແຕ່ຮັບຮອງເອົາບາງນະໂຍບາຍຂອງ EU ເຊັ່ນພາສີ ແລະຄົນເຂົ້າເມືອງ. ນາມມະຍົດເປັນ ເອີໂຣ, ໂມນາໂກໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມ ສະພາເອີຣົບ ໃນປີ 2004 ແລະເປັນສະມາຊິກຂອງ ອົງການສາກົນຂອງບັນດາປະເທດທີ່ເວົ້າພາສາຝຣັ່ງ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:
ພິລາພັນເດຊ
ຄອບຄົວເຮັດທຸລະກິດມາດົນນານໃນປະເທດລາວ
ເຂື່ອນຫ້ວຍສະໂລຍ
ເຂື່ອນຫ້ວຍສະໂລຍ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງນອງ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ລູກຄິດ
ລູກຄິດ ແມ່ນ ເຄື່ອງມືຄິດໄລ່ ທີ່ ໂດຍທົ່ວໄປ ມັກຖືກສ້າງໂດຍ ຂອບໄມ້ ແລະ ໜ່ວຍ ເລື່ອນໄປມາ. ລູກຄິດ ມີກ່ອນ ການສ້າງໂຕເລກໂຣມັນ ເປັນຫຼາຍຮ້ອຍປີ ແລະ ຖືກໃຊ້ກັນຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ ໂດຍ ສະໝຽນ ຢູ່ ຈີນ, ຍີ່ປຸ່ນ, ອະຟຣິກາ ແລະອື່ນໆ. right|thumb|ລູກຄິດຈີນ right|thumb|ລູກຄິດໂຣມັນ thumb|right|400px|ລູກຄິດຍີ່ປຸ່ນ thumb|ລູກຄິດລັດເຊຍ left|150px|thumb|ລູກຄິດ ໃນ ໂຮງຮຽນປະຖົມ ປະເທດເດັນມາກ ໃນ ຕົ້ນສັດຕະວັດ ທີ 20
ໝວດ:ຄະນິດສາດ ໝວດ:ການຄິດໄລ່
ເອເລັກໂຕຣນິກ
right|300px| ເອເລັກໂຕຣນິກ (electronics) ໝາຍເຖິງ ຂະແໜງວິຊາ ທີ່ ສຶກສາກ່ຽວກັບ ການຄວບຄຸມ ການໄຫຼ ຫຼື ກະແສ ຂອງ ເອເລັກຕຣົງ ລວມທັງ ອຸປະກອນ ທີ່ ນຳໃຊ້ ກະແສເອເລັກຕຣົງນີ້.ປະຈຸບັນ ເຄື່ອງເອເລັກໂຕຣນິກ (electronic appliance) ແມ່ນ ສິ່ງທີ່ຖືກນຳໃຊ້ກັນແຜ່ຫຼາຍ ແລະ ເກືອບເວົ້າໄດ້ວ່າ ທຸກໆອຸປະກອນ ຫຼື ຜະລິດຕະພັນຊົມໃຊ້ ທີ່ ໃຊ້ໄຟຟ້າ ຈະນຳໃຊ້ ເອເລັກໂຕຣນິກ ບໍ່ຫຼາຍກໍ່ໜ້ອຍ.
DigitalTrends – ການປ່ຽນແບັດ MacBook Pro: ທຸກຢ່າງທີ່ເຈົ້າຕ້ອງຮູ້ – ວັນທີ 15 ມີນາ 2021 – Tyler Lacoma Laptop cũ
Bartery iPhone Viet Nam
Sửa điện thoại
ເທັ່ງ ເຖິດເທິງ
ພົງສັກ ພົງສຸວັນ ຫຼືຊື່ໃນວົງການ ເທັ່ງ ເຖິດເທິງ (ເກີດ 7 ເມສາ ຄ.ສ. 1966) ແມ່ນນັກສະແດງຕະຫຼົກຈາກແກ໊ງສາມຊ່າ ມີຊື່ສຽງຈາກການເປັນດາວຕະຫຼົກໂດຍເລິ່ມຫຼີ້ນຕະຫຼົກກັບຄະນະເຊີນຍິ້ມ ໂດຍໃຊ້ຊື່ວ່າ ຕູ້ ເຊີນຍິ້ມ ແລະໄດ້ກາຍເປັນນັກສະແດງຮູບເງົາຫຼາຍເລື່ອງ ແລະປະກອບອາຊີບຫຼາຍຢ່າງ ຕັ້ງແຕ່ ຫຼີ້ນລິເກ (ມີຄະນະລິເກຊື່ວ່າ ລິເກຄື້ນເຄງ ເທັ່ງ ເຖິດເທິງ) ຖີບລົດສາມລໍ້ ປັດຈຸບັນແມ່ນນັກສະແດງຕະຫຼົກແລະພິທີກອນໃນສັງກັດ ຮວມເຖິງເປັນຜູ້ກຳກັບຮູບເງົາໃຫ້ແກ່ ບໍລິສັດ ເວີກພ້ອຍ ເອັນເທີເທນເມັ້ນຕ໌ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ)
ປະຫວັດ
ເທັ່ງຫຼີ້ນລິເກຢູ່ຫຼາຍປິຈຶ່ງເດິນທາງເຂົ້າບາງກອກ ເພື່ອຕັ້ງຄະນະຕະຫຼົກຮ່ວມກັບອ້າຍແຕ່ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ຕໍ່ມາສົ້ມເຊັ້ງນ້ອງສາວໄດ້ຊ່ອຍຝາກຝັງໃຫ້ເທັ່ງໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມກັບຄະນະຕະຫຼົກມະກອກສາມຕະກ້າ ຂອງ ແສ່ງ ຊໍ້ມະດັນ ໂດຍເທັ່ງເຮັດວຽກຢູ່ຫຼາຍຕຳແໜ່ງຕັ້ງແຕ່ເດັກ ຂົນອຸປະກອນ ມືກອງ ຈົນໃນທີ່ສຸດກໍໄດ້ຫຼີ້ນເປັນຕະຫຼົກປະຈຳຄະນະ ເທັ່ງຢູ່ຄະນະມະກອກສາມຕະກ້າໄດ້ໄລຍະໜຶ່ງ ກໍຍ້າຍໄປຄະນະສີແດງ, ຄະນະຍອດທົງ ທຽນໄຊ ແລະ ຄະນະຊູສີ ເຊີນຍິ້ມ ຕາມລຳດັບ ໃນຊື່ ຕູ້ ເຊີນຍິ້ມ ຕໍ່ມາກໍອອກມາຮວມໂຕກັບໝູ່ຕັ້ງຄະນະໃໝ່ຊື່ "ເພື່ອນອິສະລະ" ແຕ່ບໍ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ຈົນກະທັ່ງ ໝ່ຳ ຈົ໊ກມົກ ຊັກຊວນໃຫ້ໄປຮ່ວມຄະນະດ້ວຍ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເທັ່ງໄດ້ມາຫຼີ້ນຕະຫຼົກໃນຄະນະໝ່ຳ ຈົ໊ກມົກ ກ່ອນຈະໄດ້ມີໂອກາດເຂົ້າໄປຢູ່ບໍລິສັດເວີກພ້ອຍ ຂອງ ປັນຍາ ນິລັນກຸນ ໃນລາຍການທຳອິດຄື ລາຍການຮາກາງແດດ ກ່ອນທີ່ເທັ່ງຈະໄດ້ຮັບບົດບາດມາຮ່ວມສະແດງລາຍການ ລະເບີດເຖິດເທິງ ພາຍໃຕ້ຊື່ ເທັ່ງ ເຖິດເທິງ ເຊິ່ງແມ່ນຊື່ທີ່ຄົນທົ່ວໄປຮູ້ຈັກ ໂດຍຮັບບົດເປັນ ເທັ່ງ ນັກເລງປະຈຳຊອຍ ເຊິ່ງແມ່ນຄາແຣັກເຕີ້ທີ່ເປັນທີ່ຈົດຈຳໄດ້ຢ່າງດີຂອງຜູ້ຊົມ ນອກຈາກນີ້ເທັ່ງ ຍັງໄດ້ຮັບບົດເປັນຕະຫຼົກລູກຄູ່ຂອງໝ່ຳ ຈົ໊ກມົກ ໃນລາຍການ ຊິງຮ້ອຍຊິງລ້ານ Super Game ກ່ອນທີ່ຕໍ່ມາຈະກາຍມາເປັນ ແກ໊ງສາມຊ່າ ໃນທີ່ສຸດ ຖືເປັນໜຶ່ງໃນສອງສະມາຊິກລຸ້ນກໍ່ຕັ້ງຂອງແກ໊ງສາມຊ່າ
ໃນດ້ານຊີວິດຄອບຄົວ ເທັ່ງສົມລົດກັບ ມາລາ ພົງສຸວັນ ຫຼັງໃຊ້ຊີວິດຄູ່ມາເຖິງ 22 ປີ ແລະມີບຸດດ້ວຍກັນສາມຄົນຄື 1. "ໂຫງົວເຮັ້ງ" ນາຍອັກຄະລະພົງສັກ ພົງສຸວັນ 2. "ພ້ອຍ" ນາງສາວບົນນົບ ພົງສຸວັນ ແລະ "ພອຍ" ນາງສາວມົງກຸດເພັດ ພົງສຸວັນ
ອ້າງອິງ
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງຕະຫຼົກໄທ ໝວດ:ພິທີກອນໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດສຸໂຂໄທ ໝວດ:ຜູ້ກຳກັບຮູບເງົາໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງລິເກ ໝວດ:ນັກສະແດງຮູບເງົາຊາຍຊາວໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທໃນສະຕະວັດທີ່ 20 ໝວດ:ນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທໃນສະຕະວັດທີ່ 21 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1966 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ຊາ
ຊາ (茶, chá, ສາ) ເປັນຜົນຜະລິດທາງການກະເສດຈາກໃບ ຍອດອ່ອນ ແລະກ້ານຂອງຕົ້ນຊາ (Camellia sinensis) ນຳມາຜ່ານກຳມະວິທີແປຮູບຫຼາກຫຼາຍ. "ຊາ" ຍັງໝາຍລວມເຖິງເຄື່ອງດື່ມກິ່ນຫອມທີ່ເຮັດຈາກຜັກຕາກແຫ້ງຊະນິດຕ່າງ ໆ ນຳມາຊົງ. ຊາແມ່ນເຄື່ອງດື່ມທີ່ມີຜູ້ດື່ມຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບສອງຂອງໂລກ ຮອງຈາກນ້ຳ.
ຊາແບ່ງໄດ້ 6 ປະເພດ ໄດ້ແກ່ ຊາຂາວ ຊາເຫຼືອງ ຊາຂຽວ ຊາມັງກອນດຳ ຊາດຳ ແລະຊາຜູ້ເອີ. ຊາທຸກຊະນິດສາມາດເຮັດໄດ້ຈາກຕົ້ນຊາຕົ້ນດຽວກັນ ແຕ່ຜ່ານກຳມະວິທີແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ຊາ
ຄະນິດສາດ
ຄະນິດສາດ (ຄຳເຄົ້າ: ຄນິຕສາສຕຣ໌ ) ແມ່ນ ວິທະຍາສາດ ກ່ຽວກັບ ຈຳນວນ, ໂຄງສ້າງ, ກາງຫາວ ແລະ ການປ່ຽນແປງ. ການນຳໃຊ້ ຄວາມຮູ້ພື້ນຖານ ກ່ຽວກັບ ຄະນິດສາດ ແມ່ນ ເລີ່ມແຕ່ ສະໄໝເອຢິບບູຮານ, ເມໂສໂປຕາເມຍ, ອິນເດຍບູຮານ, ຈີນບູຮານ ແລະ ເກຣັກບູຮານ. ເວົ້າໄປແລ້ວ ຄະນິດສາດ ແມ່ນ ວິທະຍາສາດພື້ນຖານ ຫຼື ເຄື່ອງມື ທີ່ຈຳເປັນ ໃນ ເກືອບທຸກໆ ຂະແໜງວິຊາ.)
ບັນດາຂະແໜງ ໃນ ຄະນິດສາດ
right|thumb|ເມື່ອກ່ອນ ຄະນິດສາດ ຈະເນັ້ນໃສ່ ແຕ່ ຄວາມຈຳເປັນ ໃນການ ຄິດໄລ່ ເຊັ່ນ ລູກຄິດ ຂອງ ປະເທດຈີນ [[ລູກຄິດ.]] ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາແລ້ວ ບັນດາທິດສະດີ ໃນ ຄະນິດສາດ ທຳອິດ ເກີດຂຶ້ນມາ ຈາກ ຄວາມຈຳເປັນ ຂອງ ການຄິດໄລ່ ໃນ ການຄ້າ, ເພື່ອຢາກ ເຂົ້າໃຈ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງໂຕເລກ, ເພື່ອ ວັດແທກດິນ, ແລະ ຄາດຄະເນ ປະກົດການດ້ານ ດາລາສາດ. ຈາກ 4 ຄວາມຈຳເປັນ ຂ້າງເທິງນີ້​ ມັນສາມາດ ຈັດແບ່ງ ຄະນິດສາດ ອອກເປັນ ຄະນິດສາດ ທີ່ ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ຈຳນວນ, ໂຄງສ້າງ, ກາງຫາວ ແລະ ການປ່ຽນແປງ ເຊິ່ງແມ່ນ ພຶດຊະຄະນິດ, ເລຂາຄະນິດ, ໄຕມູມ, ແລະ ວິເຄາະຄະນິດ) ນັ້ນເອງ.
ຈຳນວນ
ການສຶກສາ ຈຳນວນ ເລີ່ມຈາກ ໂຕເລກ, ເຊັ່ນ ຈຳນວນທຳມະຊາດ ແລະ ຈຳນວນຖ້ວນ, ການບວກລົບຄູນຫານ ມັນ ເຊິ່ງ ຖືກຈັດເປັນ ພຶດຊະຄະນິດ. ເມື່ອ ລະບົບນໍ້າເບີມີການພັດທະນາ ຈຳນວນເຕັມ ກໍ່ຖືກຖືວ່າ ແມ່ນ ກຸ່ມຍ່ອຍ ຂອງ ຈຳນວນປົກກະຕິ ເຊິ່ງ ກໍ່ຈະເປັນ ອົງປະກອບ ຂອງ ຈຳນວນຈິງ ອີກຕໍ່ໜຶ່ງ. ປະຈຸບັນ ຈຳນວນຈິງ ກໍ່ຖືວ່າ ແມ່ນ ສ່ວນໜຶ່ງ ຂອງ ຈຳນວນສົນ.
ໂຄງສ້າງ
ບັນດາ ອົງປະກອບ ຂອງ ຄະນິດສາດ ເຊັ່ນ ກຸ່ມ ຂອງ ຈຳນວນ ແລະ ສົມຜົນ ຈະມີຄຸນລັກສະນະ ທາງໂຄງສ້າງ. ຄຸນລັກສະນະ ທາງໂຄງສ້າງນີ້ ແມ່ນ ຖືກສຶກສາຢູ່ ກຸ່ມ, ໜ້າ ແລະ ພຶດຊະຄະນິດ ນາມມະທຳ ອື່ນໆ.
ກາງຫາວ
ການສຶກສາ ກ່ຽວກັບກາງຫາວ ເລີ່ມຈາກ ໄຕມູມ. ໄຕມູມ ປະກອບດ້ວຍ ກາງຫາວ ແລະ ຈຳນວນ ເປັນຂະແໜງ ທີ່ ຫຼັກເກນປີຕາກໍທີ່ມີຊື່ສຽງສັງກັດຢູ່. ການສຶກສາກາງຫາວ ໃນໄລຍະຫຼັງ ຈະລວມເອົາ ໄຕມູມ ທີ່ມີຫຼາຍມິຕິກ່ວາ.
ການປ່ຽນແປງ
ການສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ການປ່ຽນແປງ ແມ່ນ ຫົວຂໍ້ລວມໜຶ່ງ ໃນ ວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ, ໃນນີ້​ ຜົນຕຳລາ ແມ່ນ ເຄື່ອງມື ສຳຄັນທີ່ສຸດອັນໜຶ່ງ ທີ່ ຖືກຄົ້ນຄິດຂຶ້ນມາ ເພື່ອ ສຶກສາຄວາມປ່ຽນແປງນີ້. ແນວຄວາມຄິດ ທີ່ ເປັນແກນຫຼັກ ໃນການອະທິບາຍ ການປ່ຽນແປງ ແມ່ນ ສົມຜົນ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ຄະນິດສາດ
ພາສາໄທໃຫຍ່
ພາສາໄທເໜືອ (ໄທເໜືອ:50px ລິ່ກໄຕ໊, Shan language, ภาษาไทใหญ่) ຫຼື ພາສາໄທໃຫຍ່ ແມ່ນພາສາໄຕພາສານຶ່ງ ອັນຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ. ໃຊ້ເວົ້າໃນລັດໄທເໜືອຂອງພາກເໜືອຂອງ ມຽນມາ ໄທ ແລະທາງຕອນໃຕ້ຂອງຈີນ.
ຄາດວ່າມີຜູ້ເວົ້າຮາວ 3 ລ້ານຄົນ. ພາສາໄທເໜືອມີສຽງວັນນະຍຸດ 5 ສຽງ. ມີອັກສອນຂອງຕົນເອງ 2 ຊະນິດຄື ອັກສອນໄທເໜືອ ໃຊ້ໃນມຽນມາ ແລະອັກສອນໄທໃຕ້ໂຄ້ງ ໃຊ້ໃນຈີນ.
ແມ້ວ່າຈະມີຄຳກ່າວວ່າ "ຢ່າກິ໋ນຢ່າງມ່ານ ຢ່າຕ໋ານຢ່າງໄຕ" ເຊິ່ງປຽບທຽບກັບວິຖີຊີວິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງຊາວພະມ້າ ທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບການກິນຢູ່ ກັບຊາວໄທເໜືອທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນແກ່ການເຮັດບຸນ ເຖິງສະນັ້ນໄທເໜືອກໍ່ຮັບວັດທະນະທັມ ສາສະໜາ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງຄຳໃນພາສາພະມ້າເຂົ້າມາຫຼາຍ .ຈົນຄຳໄທເໜືອຫຼາຍຖິ່ນແມ່ນກວາມໄຕໂລ້ໂລ້ ຄືໄທເໜືອເວົ້າຄຳພະມ້າປົນໄປໝົດ ເຊັ່ນທີ່ເມືອງສີປໍ້ ແລະເມືອງຢາງເປັນຕົ້ນ
ສຳນຽງທ້ອງຖິ່ນ
ພາສາໄທເໜືອມີສຳນຽງແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ຄື ສານເໜືອ ສານໃຕ້ ຊຽງທຸງ ແລະພົມແດນຕິດກັບເມືອງຈີນເອີ້ນວ່າ ໄທເໜືອ ໂດຍພາສາເມືອງໜອງ ຖືແມ່ນພາສາໄທຫຼວງ ສຳນຽງສານເໜືອ ແລະສານໃຕ້ຈະແຕກຕ່າງກັນໂດຍຄັກ. ສ່ວນທີ່ຊຽງທຸງຊົນສ່ວນຫຼາຍມີເຊື່ອສາຍໄທເຂີນ ໂດຍມີສ່ວນຕ່າງພາສາໄທເໜືອອື່ນໆ ຫຼາຍ ແລະມີສັບສະເພາະຄ່ອນຂ້າງຫຼາຍ ໂດຍຊຽງທຸງນຳເມືອງລາວຈະມີສຸພາສິດຄ້າຍຄຶງກັນຫຼາຍເລີຍທີດຽວ.
ລິງຄ໌ພາຍນອກ
ທ ທ ໝວດ:ພາສາໃນປະເທດໄທ ໝວດ:ພາສາໃນປະເທດມຽນມາ
ເຂື່ອນຫ້ວຍຈຳປີ
ເຂື່ອນຫ້ວຍຈຳປີ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງປາກຊ່ອງ ແຂວງຈຳປາສັກ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ຈຳນວນຈິງ
ໃນ ຄະນິດສາດ, ຈຳນວນຈິງ ປະກອບເອົາ ທັງ ຈຳນວນປົກກະຕິ(ທີ່ ສາມາດສະແດງ ໃນຮູບແບບ m/n ໂດຍທີ່ m,n ແມ່ນ ຈຳນວນຖ້ວນ) ແລະ ຈຳນວນອະປົກກະຕິ ເຊັ່ນ ຈຳນວນປີ ແລະ ຮາກຂັ້ນສອງຂອງສອງ.
ໝວດ:ຄະນິດສາດ ໝວດ:ຈຳນວນ
ໜູລ້າງນ້ຳ
ໜູລ້າງນ້ຳ (raton laveur) ຫຼື ໝີລ້າງນ້ຳ ຫຼື ແລກຄູນ   (ອັງກິດ: raccoon, common raccoon)  ແມ່ນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມຊະນິດໜຶ່ງ ໃນອັນດັບສັດກິນຊີ້ນ. ມີຊື່ທາງວິທະຍາສາດວ່າ Procyon lotor ຢູ່ໃນວົງໜູລ້າງນ້ຳ (Procyonidae).
ລັກສະນະ
ມີຄວາມຍາວລຳໂຕປະມານ 2 ຟຸດ, ມີຫາງເປັນພວງມີແຖບສີດຳຄາດເປັນປ້ອງໆ ຍາວປະມານ 10 ນິ້ວ. ຂົນຕາມລຳໂຕສີນ້ຳຕານປົນເທົາ. ໃບໜ້າສີຂາວມີແຖບສີດຳຄາດຈາກຕາໄປເປັນແຖບຕະຫຼອດແກ້ມ. ເບິ່ງຄືໂຈນສວມໜ້າກາກ. ແມ່ນສັດທີ່ກະຈາຍພັນໄປທົ່ວໃນທະວີບອາເມລິກາເໜືອແລະອາເມລິກາກາງໃນຫຼາຍພື້ນທີ່ ທັງໃນປ່າ ຫຼືແມ້ນແຕ່ຊຸນຊົນຂອງຜູ້ຄົນ. ແມ່ນສັດທີ່ສາມາດປັບໂຕໄດ້ຢ່າງດີ. ກິນຂອງກິນໄດ້ຫຼາກຫຼາຍ ແບບທັງຊີ້ນແລະຜັກ. ອີກທັງຍັງມັກຢູ່ໃກ້ພື້ນທີ່ຊຸ່ມນ້ຳດ້ວຍການຈັບສັດນ້ຳກິນເປັນຂອງກິນ ເຊັ່ນ ກົບ, ປາ, ກຸ້ງ, ແລະ ປູ ຫຼືເຕົ່າສ່ຳນ້ອຍເປັນຂອງກິນ ຮວມທັງນົກຫຼືແມງປີກແຂງສ່ຳນ້ອຍກິນເປັນຂອງກິນໄດ້ນຳ. ແຕ່ໜູລ້າງນ້ຳນັ້ນ ບໍ່ສາມາດລອຍນ້ຳໄດ້ ຈະໃຊ້ວິທີການຈັບໃນນ້ຳຕື້ນໆ ທີ່ຂາຢັ່ງເຖິງແທນ. ໃນຊ່ວງໜ້າແລ້ງທີ່ຂອງກິນຂາດແຄນກໍຈະກິນລູກໄມ້, ໝາກໄມ້, ແລະດອກເຂົ້າສາລີເປັນຂອງກິນ ຫຼືອາດຈະບຸກເຂົ້າໄປໃນບ້ານເຮືອນຂອງຜູ້ຄົນ ຂຸດຄຸ້ຍຫາຂີ້ເຫຍື້ອຫຼືເສດຂອງກິນ ຫຼືແມ້ນກະທັ່ງເປີດຕູ້ເຢັນຫາກິນ.
ໜູລ້າງນ້ຳ ແມ່ນສັດທີ່ໃຊ້ຕີນໜ້າໄດ້ຢ່າງຄ່ອງແຄ່ວເໝືອນມືສຳລັບຢິບຈັບຂອງກິນ ອັນສາມາດເຮັດໄດ້ເຖິງຂະໜາດຄາຍປົມເຊືອກ ແລະຍັງເປັນສັດທີ່ມີການກະທຳແປກ ຄື ກ່ອນທີ່ຈະກິນຂອງກິນ ມັກຈະນຳໄປລ້າງນ້ຳເສຍກ່ອນ ຈຶ່ງມີຄວາມເຊື່ອວ່າແມ່ນສັດຮັກສະອາດ ແຕ່ຄວາມແທ້ຈິງແລ້ວນັ້ນ ແມ່ນການກະທຳທີ່ຈະນວດຂອງກິນໃຫ້ນິ່ມເສຍກ່ອນ ກ່ອນທີ່ຈະກິນ.
ໜູລ້າງນ້ຳ ແມ່ນສັດທີ່ປີນກົກໄມ້ເກັ່ງ. ເຮັດຮັງຢູ່ເທິງຍອດໄມ້ແລະໃຊ້ເວລາສ່ວນໃຫຍ່ຢູ່ເທິງກົກໄມ້. ໃນຍາມກາງວັນຈະນອນຂົດຢູ່ຕາມພົງໄມ້ ຫຼືຊອກຫີນ ຫຼືນອນຕາກແດດຢູ່ໃນຮັງ.​ໃນຕອນກາງຄືນຈະອອກຫາກິນ ໂດຍໃຊ້ເສ້ນທາງເກົ່າ ແລະມັກຈະໃຊ້ເສ້ນທາງທີ່ເປັນພື້ນແຂງ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ມີຮອຍຕີນ.
ໂຕເມຍອອກລູກເທື່ອລະ 4-6 ໂຕ ໃນໂພງໄມ້. ໃນຊ່ວງໜ້າໜາວທີ່ຫິມະຕົກແລະຂອງກິນຂາດແຄນ ໜູລ້າງນ້ຳຈະໃຊ້ເວລາຊ່ວງນີ້ໃນການຈຳສີນຊົ່ວລະດູການ.
ໜູລ້າງນ້ຳ ແມ່ນສັດທີ່ເປັນຕາຮັກ ຈຶ່ງມີຄົນນຳມາລ້ຽງເປັນສັດລ້ຽງ ອີກທັງຂົນແລະໜັງມີຄວາມໜານຸ່ມແລະສີງາມ ຈຶ່ງມີການລ່າເພື່ອເຮັດເປັນເສື້ອຂົນສັດອີກນຳ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນົມ
ສົມຊາຍ ວົງສະຫວັດ
ສົມຊາຍ ວົງສະຫວັດ  (ໄທ:สมชาย วงศ์สวัสดิ์, ສມຊາຍ ວງສ໌ສວັສດິ໌; ເກີດ 31 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1947) ແມ່ນນັກການເມືອງຊາວໄທ ນາຍກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 26 ອະດີດຮອງນາຍົດລັດຖະມົນຕີ ອະດີດລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງສຶກສາທິການ ອະດີດລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງກະລາໂຫມ ອະດີດຜູ້ພິພາກສາ ອະດີດປະຫຼັດກະຊວງຍຸຕິທຳ ອະດີດປະຫຼັດກະຊວງແຮງງານ ໃນຂະໜະທີ່ທ່ານສົມຊາຍດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທ່ານໄມ່ໄດ້ປະຕິບັດໜ້າທີ່ໃນທຳນຽບລັດຖະບານ ເພາະພັນທະມິດປະຊາຊົນເພື່ອປະຊາທິປະໄຕຍັງຄົງຍຶດພື້ນທີ່ໄວ້ຕັ້ງແຕ່ໃນສະໄໝລັດຖະບານທ່ານສະໝັກ ສຸນທໍຣະເວດ ໂດຍໃຊ້ສະໜາມບິນດອນເມືອງເປັນທີ່ທຳການແທນ
ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ ໝວດ:ຊາວໄທ
ພັນທຸສາດ
ພັນທຸສາດ (ຄຳເຄົ້າ: ພັນທຸສາສຕຣ໌; genetics) ແມ່ນສາຂານຶ່ງຂອງຊີວະວິທະຍາ. ສຶກສາກ່ຽວກັບແຊນ ການຖ່າຍທອດລັກສະນະທາງພັນທຸກຳ ແລະຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງພັນທຸກຳຂອງສິ່ງມີຊີວິດ.
ພັນທຸສາດວ່າດ້ວຍໂຄງສ້າງທາງໂມເລກຸນແລະໜ້າທີ່ຂອງແຊນ ພຶຕິກຳຂອງແຊນໃນບໍລິບົດຂອງເຊລູນສິ່ງມີຊີວິດ (ເຊັ່ນ ຄວາມເດັ່ນແລະອີພິເຈເນຕິກ) ແບບແຜນຂອງການຖ່າຍທອດລັກສະນະຈາກລຸ້ນສູ່ລຸ້ນ ການຢາຍຂອງແຊນ ຄວາມແຕກຕ່າງທາງພັນທຸກຳແລະການປ່ຽນແປງຂອງພັນທຸກຳໃນປະຊາກອນຂອງສິ່ງມີຊີວິດ (ເຊັ່ນການສຶກສາຫາຄວາມສຳພັນຂອງແຊນຕະຫຼອດທົ່ວທັງເຊໂນມ). ເມື່ອຖືວ່າແຊນເປັນພື້ນຖານຂອງສິ່ງມີຊີວິດທັງໝົດ ພັນທຸສາດຈິ່ງແມ່ນວິຊາທີ່ນຳໄປໃຊ້ໄດ້ກັບສິ່ງມີຊີວິດທຸກຊະນິດ ທັງວີລຸດ ບັກເຕລີ ພືດຜັກ ໂຕສັດ ແລະມະນຸດ (ເວຊະພັນທຸສາດ).
ມີການສັງເກດມາແຕ່ບູຮານແລ້ວວ່າສິ່ງມີຊີວິດມີການຖ່າຍທອດລັກສະນະຈາກລຸ້ນສູ່ລຸ້ນ ເຊິ່ງແມ່ນຄວາມຮູ້ທີ່ມະນຸດໃຊ້ໃນກາປັບປຸງເຊື້ອພັນພືດແລະໂຕສັດດ້ວຍວິທີການຄັດເລືອກພັນ ຢ່າງໃດກໍດີ ຄວາມຮູ້ພັນທຸສາດສະໄໝໃໝ່ທີ່ວ່າດ້ວຍການພະຍາຍາມເຮັດຄວາມເຂົ້າໃຈກະບວນການການຖ່າຍທອດລັກສະນະເຊັ່ນນີ້ຫາກໍເລີ່ມຕົ້ນໃນຄະລິດຕະສະຕະວັດທີ 19 ໂດຍເກເກີ ເມນເດນ ແມ່ນວ່າລາວບໍ່ສາມາດສຶກສາເຈາະເລິກໄປເຖິງກະບວນການທາງກາຍະພາບຂອງການຖ່າຍທອດລັກສະນະທາງພັນທຸກຳ ແຕ່ກໍຄົ້ນພົບວ່າລັກສະນະທີ່ຖ່າຍທອດນັ້ນແມ່ນມີແບບແຜນຈຳເພາະ ກຳໜົດໄດ້ດ້ວຍໜ່ວຢພັນທຸກຳ ເຊິ່ງຕໍ່ມາຖືກເອີ້ນວ່າ ແຊນ.
ແຊນແມ່ນສ່ວນນຶ່ງຂອງສາຍດີເອັນເອເຊິ່ງເປັນໂມເລກຸນທີ່ປະກອບດ້ວຍນູກະເລໂອຕິດສີ່ຊະນິດເຊື່ອມຕໍ່ກັນເປັນສາຍຍາວ. ລຳດັບນູກະເລໂອຕິດສີ່ຊະນິດນີ້ແມ່ນຂໍ້ມູນທາງພັນທຸກຳທີ່ຖືກເກັບແລະມີການຖ່າຍທອດໃນສິ່ງມີຊີວິດ. ດີເອັນເອຕາມທຳມະຊາດຢູ່ໃນຮູບກຽວຄູ່ ໂດຍນູກະເລໂອຕິດເທິງແຕ່ລະສາຍຈະເປັນຄູ່ສົມເຊິ່ງກັນແລະກັນກັບນູກະເລໂອຕິດເທິງສາຍດີເອັນເອອີກສາຍນຶ່ງ ແຕ່ລະສາຍທຳໜ້າທີ່ເປັນແມ່ແບບໃນການສ້າງສາຍຄູ່ຂຶ້ນມາໄດ້ໃໝ່ ແມ່ນກະບວນການທາງກາຍະພາບທີ່ເຮັດໃຫ້ແຊນສາມາດຈຳລອງໂຕເອງ ແລະຖ່າຍທອດໄປຍັງລຸ້ນລູກໄດ້.
ລຳດັບຂອງນູກະເລໂອຕິດໃນແຊນຈະຖືກແປອອກມາເປັນສາຍຂອງກົດອະມິໂນ ປະກອບກັນເປັນປະໂລເຕອິນ ເຊິ່ງລຳດັບຂອງກົດອະມິໂນທີ່ມາປະກອບກັນເປັນປະໂລເຕອິນນັ້ນແມ່ນຖ່າຍທອດອອກມາຈາກລຳດັບຂອງນູກະເລໂອຕິດເທິງດີເອັນເອ ຄວາມສັມພັນລະຫວ່າງລຳດັບຂອງນູກະເລໂອຕິດແລະລຳດັບຂອງກົດອະມິໂນນີ້ເອີ້ນວ່າລະຫັດພັນທຸກຳ ກົດອະມິໂນແຕ່ລະຊະນິດທີ່ປະກອບຂຶ້ນມາເປັນປະໂລເຕອິນຊ່ອຍກຳໜົດວ່າສາຍໂສ້ຂອງກົດອະມິໂນນັ້ນຈະພັບມ້ວນເກີດເປັນໂຄງສ້າງສາມມິຕິຢ່າງໃດ ໂຄງສ້າງສາມມິຕິນີ້ກຳໜົດໜ້າທີ່ຂອງປະໂລເຕອິນນັ້ນ ໆ ເຊິ່ງປະໂລເຕອິນມີໜ້າທີ່ໃນກະບວນການເກືອບທັງໝົດຂອງເຊລູນສິ່ງມີຊີວິດ. ການປ່ຽນແປງທີ່ເກີດກັບດີເອັນເອໃນແຊນແຊນນຶ່ງ ອາດເຮັດໃຫ້ເກີດການປ່ຽນແປງລຳດັບກົດອະມິໂນໃນປະໂລເຕອິນ ປ່ຽນໂຄງສ້າງປະໂລເຕອິນ ປ່ຽນການເຮັດໜ້າທີ່ຂອງປະໂລເຕອິນ ເຊິ່ງອາດສົ່ງຜົນຕໍ່ເຊລູນແລະສິ່ງມີຊີວິດນັ້ນ ໆ ໄດ້ຫຼາຍ.
ແມ່ນວ່າພັນທຸກຳຂອງສິ່ງມີຊີວິດຈະມີບົດບາດຫຼາຍໃນການກຳໜົດລັກສະນະແລະພຶຕິກຳຂອງສິ່ງມີຊີວິດ ແຕ່ຜົນສຸດທ້າຍແລ້ວໂຕຕົນຂອງສິ່ງມີຊີວິດນຶ່ງ ໆ ແມ່ນຜົນທີ່ໄດ້ຈາກການປະສົມປະສານກັນລະຫວ່າງພັນທຸກຳແລະສິ່ງແວດລ້ອມທີ່ສິ່ງມີຊີວິດນັ້ນ ໆ ປະສົບ ໂຕຢ່າງເຊັ່ນ ຂະໜາດຂອງສິ່ງມີຊີວິດບໍ່ໄດ້ຖືກກຳໜົດໂດຍແຊນພຽງຢ່າງດຽວ ແຕ່ໄດ້ຮັບຜົນຈາກອາຫານແລະສຸຂະພາບຂອງສິ່ງມີຊີວິດນັ້ນ ໆ ດ້ວຍ ເປັນຕົ້ນ.
ເບິ່ງຕື່ມ
ໝວດ:ພັນທຸສາດ
ການເມືອງ
ໝວດ:ວິທະຍາສາດສັງຄົມ
ວາຈາ ຊີ້ບອກບອກຄວາມດີ
ຄຳນຳ
ຫຼັກທັມຄໍາສອນ ຂອງພຣະສາສດາ ຄື ດວງປະທີບຂອງໂລກ. ດວງຈັນປາສະຈາກມົນທິນ ລອຍໄປໃນອາກາສຍ່ອມສະຫວ່າງກວ່າໝູ່ດາວທັງປວງໃນໂລກ ດ້ວຍລັດສະໝີ ເຊັ່ນໃດ ບຸກຄົນຜູ້ສົມບູນດ້ວຍສີລ ມີສັດທາ ກໍເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມສູງເດັ່ນກວ່າຜູ້ຂີ້ຖີ່ທັງປວງໃນໂລກດ້ວຍຈາຄະ ( ການບໍຣິຈາກ ) ເມຄທີ່ລອຍ ໄປຕາມອາກາສ ມີແສງຟ້າມາບແມບ ມີສາຍຕັ້ງຮ້ອຍຕົກ ຫົດແຜ່ນດີນເຕັມທີ່ໂນນ ແລະ ທີ່ຫຼຸບເຊັ່ນໃດ ສາວົກຂອງພຣະສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າຜູ້ສົມບູນດ້ວຍທັສສະນະ ເປັນບັນດິຕກໍເຊັ່ນນັ້ນ ຍ່ອມຂົ່ມຜູ້ຂີ້ຖີ່ໄດ້ດ້ວຍຖານະ ๕ ປະການຄື ອາຍຸ ວັນະ ສຸຂ ຍົສ ແລະ ປ່ຽມດ້ວຍໂພຄະ ລະໂລກນີ້ໄປແລ້ວ ຍ່ອມບັນເທີງໃນໃນສະຫວັນ ດັ່ງນີ້.
ສຸພາສິຕວາຈາ
ພິກຂຸ ທ. ! ວາຈາອັນປະກອບດ້ວຍອົງຄ໌ ໕ ປະການ ເປັນວາຈາສຸພາສິຕ ບໍ່ເປັນວາຈາທຸບພາສິຕ ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະ ວິນຍູຊົນບໍ່ຕິຕຽນ. ອົງຄ໌ ໕ ປະການເປັນແນວໃດໜໍ? ໕ ປະການຄື: ໑. ກ່າວແລ້ວຄວນແກ່ເວລາ (ກາເລນະ ພາສິຕາ ໂຫຕິ), ໒. ກ່າວແລ້ວຕາມສັຈຈິງ (ສັຈຈາ ພາສິຕາ ໂຫຕິ), ໓. ກ່າວແລ້ວຢ່າງອ່ອນຫວານ (ສັນຫາ ພາສິຕາ ໂຫຕິ), ໔. ກ່າວແລ້ວຢ່າງປະກອບດ້ວຍປະໂຍຊນ໌  (ອັຕຖະ ສັນ      ຫິຕາ ພາສິຕາ ໂຫຕິ), ໕. ກ່າວແລ້ວເມຕຕາຈິຕ (ເມຕຕະຈິຕເຕນະ ພາສິຕາ ໂຫຕິ), ພິກຂຸ ທ. ! ວາຈາ ອັນປະກອບດ້ວຍອົງຄ໌ ໕ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ເປັນວາຈາສຸພາສິຕ ບໍ່ເປັນວາຈາທຸບພາສິຕ ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະ ວິນຍູຊົນບໍ່ຕິຕຽນ. - ປັນຈກ. ອັງ ໒໒/໒໗໑/໑໙໘. 2. ສຸພາສິຕວາຈາ: ພິກຂຸ ທ. ! ວາຈາອັນປະກອບດ້ວຍອົງຄ໌ ໔ ປະການ ເປັນວາຈາສຸພາສິຕ ບໍ່ເປັນວາຈາທຸບພາສິຕ ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະ ວິນຍູຊົນບໍ່ຕິຕຽນ. ອົງຄ໌ ໔ ປະການແນວໃດໜໍ ? ໔ ປະການຄື : ໑. ກ່າວເປັນສຸພາສິຕທໍ່ນັ້ນ ບໍ່ກ່າວເປັນທຸບພາສິຕ ; ໒. ກ່າວເປັນທັມທໍ່ນັ້ນ  ບໍ່ກ່າວເປັນອະທັມ ; ໓. ກ່າວວາຈາໜ້າຮັກ (ແກ່ຜູ້ຟັງ) ທໍ່ນັ້ນ ບໍ່ກ່າວວາຈາທີ່ບໍ່ໜ້າຮັກ (ແກ່ຜູ້ຟັງ) ; ໔.  ກ່າວວາຈາສັຈຈ໌ທໍ່ນັ້ນ ບໍ່ກ່າວວາຈາປິ້ນປ່າຍ ພິກຂຸ ທ. ! ວາຈາອັນປະກອບດ້ວຍອົງ ໔ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ເປັນວາຈາສຸພາສິຕ ບໍ່ເປັນວາຈາທຸບພາສິຕ ເປັນວາຈາບໍ່ມີໂທດ ແລະ ວິນຍູຊົນບໍ່ຕິຕຽນ. - ສູຕຕ ຂຸ. ໒໕/໔໑໑/໓໕໖.
ວາຈາຂອງອະສັຕຕະບຸຣຸສ
ພິກຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົນປະກອບດ້ວຍທັມ  ໔  ປະການເປັນທີ່ຮູ້ກັນວ່າເປັນອະສັຕຕະບຸຣຸສ. ສີ່ປະການ ແນວໃດຫນໍ ? ສີ່ປະການ ຄື :- ພິກຂຸ ທ. !  ອະສັຕຕະບຸຣຸສໃນກໍລະນີນີ້ ເຖີງບໍ່ມີໃຜຖາມເຖີງຄວາມບໍ່ດີຂອງບຸຄຄົນອື່ນ ກໍນໍາເອົາມາເປີດເຜີຍໃຫ້ປາກົດ  ບໍ່ຕ້ອງກ່າວ ເຖີງເມື່ອຖືກຄົນຖາມ ;  ກໍເມື່ອຖືກຄົນຖາມ ເຖິງຄວາມບໍ່ດີ  ຂອງບຸຄຄົນອື່ນ ກໍນໍາ ນໍາເອົາບັນຫາ ໄປເຮັດໃຫ້ບໍ່ມີທາງຫຼີກລ່ຽງ ຫຼຸດໜ້ອຍ ແລ້ວກ່າວ ຄວາມບໍ່ດີຂອງຜູ້ອື່ນ ຢ່າງເຕັມທີ່ໂດຍພິສະດານ. ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ຈື່ງຮູ້ກັນເທີ້ນວ່າ ຄົນຜູ້ນີ້ເປັນ ອະສັຕຕະບຸຣຸສ. ພິກຂຸ ທ. ! ອະສັຕຕະບຸຣຸສຢ່າງອື່ນຍັງມີອີກຄື : ແມ່ນວ່າຖືກຄົນຖາມຢູ່ເຖີງຄວາມດີຂອງບຸຄຄົນອື່ນ ກໍ່ບໍ່ເປີດ ເຜີຍໃຫ້ປາກົດ ບໍ່ຕ້ອງກ່າວເຖີງເມື່ອບໍ່ຖືກໃຜຖາມ;  ກໍເມື່ອຖືກຄົນຖາມເຖີງຄວາມດີຂອງຜູ້ອື່ນ ກໍນໍາເອົາບັນ ຫາໄປເຮັດໃຫ້ຫຼຸດໜ້ອຍໄຂວ່ເຂວ ແລ້ວກ່າວຄວາມດີຂອງຜູ້ອື່ນ ຢ່າງບໍ່ພິສະດານເຕັມທີ່. ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ຈື່ງຮູ້ກັນເທີ້ນວ່າ ຄົນຜູ້ນີ້ເປັນ ອະສັຕຕະບຸຣຸສ. ພິກຂຸ ທ. ! ອະສັຕຕະບຸຣຸສຢ່າງອື່ນຍັງມີອີກຄື :  ແມ່ນວ່າຖືກຄົນຖາມເຖີງຄວາມບໍ່ດີຂອງຕົນ ກໍປົກປິດບໍ່ເປີດ ເຜີຍໃຫ້ປາກົດ ບໍ່ຕ້ອງກ່າວເຖີງເມື່ອບໍ່ຖືກໃຜຖາມ ; ກໍເມື່ອ ຖືກຄົນຖາມ ເຖີງຄວາມບໍ່ດີຂອງຕົນ  ກໍນໍາເອົາບັນຫາໄປເຮັດໃຫ້ຫຼຸດໜ້ອຍໄຂວ່ເຂວ ແລ້ວກ່າວຄວາມບໍ່ດີຂອງຕົນ ຢ່າງບໍ່ພິສະດານເຕັມທີ່. ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ຈົ່ງຮູ້ກັນເທີ້ນວ່າ ຄົນຜູ່ນີ້ເປັນ ອະສັຕຕະບຸຣຸສ. ພິກຂຸ ທ. ! ອະສັຕຕະບຸຣຸສຢ່າງອື່ນຍັງມີອີກຄື : ແມ່ນວ່າບໍ່ຖືກໃຜຖາມເຖີງ ຄວາມດີຂອງຕົນ ກໍເອົາມາໂອ້ອວດເປີດເຜີຍ ຈະຕ້ອງກ່າວເຖີງຫຍັງເມື່ອຖືກຄົນຖາມ ;  ກໍເມື່ອຖືກຄົນຖາມເຖີງຄວາມດີຂອງຕົນ  ກໍນໍາເອົາບັນຫາໄປເຮັດໃຫ້ບໍ່ຫຼຸດໜ້ອຍຫຼີກລ້ຽງ,  ກ່າວຄວາມດີຂອງຕົນ ຢ່າງເຕັມທີ່ໂດຍພິສະດານ. ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ຈົ່ງຮູ້ກັນເທີ້ນວ່າ ຄົນຜູ້ນີ້ເປັນ ອະສັຕຕະບຸຣຸສ. ພິກຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົນຜູ່ປະກອບດ້ວຍທັມ ໔  ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ເປັນທີ່ຮູ້ກັນວ່າເປັນ ອະສັຕຕບຸຣຸສ.
ວາຈາຂອງສັຕຕະບຸຣຸສ
ພິກຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົນປະກອບດ້ວຍທັມ  ໔  ປະການ   ເປັນທີ່ຮູ້ກັນວ່າເປັນສັຕຕະບຸຣຸສ. ສີ່ປະການ ແນວໃດຫນໍ ? ສີ່ປະການ ຄື :- ພິກຂຸ ທ. ! ສັຕຕະບຸຣຸສໃນກໍລະນີນີ້  ເຖີງມີຄົນຖາມເຖີງຄວາມບໍ່ດີ  ຂອງບຸຄຄົນອື່ນ ກໍບໍ່ເປີດເຜີຍໃຫ້ປາກົດ ຈະຕ້ອງກ່າວເຖີງຫຍັງເມື່ອບໍ່ຖືກຄົນຖາມ ; ກໍເມື່ອຖືກຄົນຖາມເຖິງຄວາມບໍ່ດີຂອງບຸຄຄົນອື່ນ   ກໍນໍາເອົາບັນຫາໄປເຮັດໃຫ້ຫຼີກລ້ຽງຫຼຸດໜ້ອຍ ແລ້ວກ່າວຄວາມບໍ່ດີຂອງຜູ້ອື່ນຢ່າງບໍ່ພິສະດານເຕັມທີ່. ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ຈື່ງຮູ້ກັນເທີ້ນວ່າ ຄົນຜູ້ນີ້ເປັນ ສັຕຕະບຸຣຸສ. ພິກຂຸ ທ. ! ສັຕຕະບຸຣຸສຢ່າງອື່ນຍັງມີອີກຄື : ແມ່ນບໍ່ມີໃຜຖາມເຖີງຄວາມດີ ຂອງບຸຄຄົນອື່ນ ກໍ່ຍັງນໍາມາເປີດເຜີຍໃຫ້ປາກົດ ຈະຕ້ອງກ່າວເຖີງຫຍັງເມື່ອຖືກຄົນຖາມ ພິກຂຸ ທ. ! ສັຕຕະບຸຣຸສຢ່າງອື່ນຍັງມີອີກຄື :  ແມ່ນວ່າບໍ່ມີໃຜຖາມເຖີງຄວາມບໍ່ດີຂອງຕົນ ກໍຍັງນໍາມາເປີດ ເຜີຍໃຫ້ປາກົດ ຈະຕ້ອງກ່າວເຖີງເຮັດຫຍັງເມື່ອຖືກຄົນຖາມ ; ກໍເມື່ອຖືກຄົນຖາມເຖີງຄວາມບໍ່ດີຂອງຕົນ  ກໍນໍາເອົາບັນຫາ ໄປເຮັດໃຫ້ຫຼຸດໜ້ອຍບິດບ້ຽວ ແລ້ວກ່າວຄວາມບໍ່ດີຂອງຕົນ ຢ່າງພິສະດານເຕັມທີ່. ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ຈົ່ງຮູ້ກັນເທີ້ນວ່າ ຄົນຜູ່ນີ້ເປັນ ສັຕຕະບຸຣຸສ. ພິກຂຸ ທ. ! ສັຕຕະບຸຣຸສຢ່າງອື່ນຍັງມີອີກຄື : ແມ່ນວ່າມີຄົນຖາມເຖີງຄວາມດີຂອງຕົນ ກໍບໍ່ນໍາມາເປີດເຜີຍໃຫ້ປາກົດ ຈະຕ້ອງກ່າວເຖີງຫຍັງເມື່ອບໍ່ຖືກໃຜຖາມ ;  ກໍເມື່ອຖືກຄົນຖາມເຖີງ ຄວາມດີຂອງຕົນ  ກໍນໍາເອົາບັນຫາໄປເຮັດໃຫ້ຫຼຸດໜ້ອຍຫຼີກລ້ຽງ,  ກ່າວຄວາມດີຂອງຕົນ ຢ່າງບໍ່ພິສະດານເຕັມທີ່. ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ຈົ່ງຮູ້ກັນເທີ້ນວ່າ ຄົນຜູ້ນີ້ເປັນ ສັຕຕະບຸຣຸສ. ພິກຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົນຜູ່ປະກອບດ້ວຍທັມ ໔  ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ ເປັນທີ່ຮູ້ກັນວ່າເປັນ ສັຕຕບຸຣຸສ.
ວາຈາລູກສະໄພ້ໄໝ່
ພິກຂຸ ທ. ! ປຽບເໝືອນຍິງສະໃພ້ໃຫມ່  ອັນເຂົາຫາກໍເອົາມາດ້າມຄືນດ້າມວັນ ຕະຫຼອດເວລາທໍ່ນັ້ນກໍຍັງມີຄວາມລະອາຍ ແລະ ຄວາມຢ້ານ ທີ່ດໍາຣົງໄວ້ຢ່າງເຂັ້ມແຂງ ໃນແມ່ຜົວແດ່ ໃນພໍ່ຜົວແດ່ ແມ່ນທີ່ສຸດແຕ່ໃນທາສ ກັມມະກອນ ຄົນໃຊ້. ເມື່ອຜ່ານໄປໂດຍສະໄຫມອື່ນ ເພາະອາໄສຄວາມຄຸ້ນເຄີຍກັນ ຍິງສະໃພ້ນັ້ນ ກໍຮ້ອງໃສ່ທັງແມ່ຜົວແດ່ ພໍ່ຜົວແດ່ ແມ່ນແຕ່ສາມີວ່າ “ຫຼີກໄປໆ ພວກສູຈະຮູ້ຫຍັງ” ດັ່ງນີ້, ນີ້ເຊັ່ນໃດ ; ພິກຂຸ ທ. ! ຂໍ້ນີ້ກໍເຊັ່ນນັ້ນ ;  ພິກຂຸບາງອົງຄ໌ໃນທັມວິນັຍນີ້ ອອກບວດຈາກເຮືອນ ເປັນຜູ່ບໍ່ມີເຮືອນໃນດ້າມນີ້ດ້າມຄືນ ຕະຫຼອດເວລາພຽງທໍ່ນັ້ນ ຫິຣິ ແລະ ໂອຕຕັປປະ ຂອງເຂົານັ້ນຍັງດໍາຣົງຢູ່ຢ່າງເຂັ້ມແຂງໃນ ພິກຂຸ ພິກຂຸນີ ໃນອຸປາສົກ ໃນອຸປາສິກາ ແມ່ນທີ່ສຸດແຕ່ໃນຄົນວັດ ແລະ ສາມະເນຣ. ເມື່ອຜ່ານໄປ ໂດຍສະໄໝອື່ນ ເພາະອາໄສຄວາມຄຸ້ນເຄີຍກັນ  ເຂົາກໍກ່າວທັ່ງໃສ່ອາຈາຣຍ໌ແດ່ ອຸປັຊຊາແດ່ ວ່າ “ຫຼີກໄປໆ ພວກທ່ານຈະຮູ້ຫຍັງ” ດັ່ງນີ້. ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕນັ້ນໃນເລື່ອງນີ້ ເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງເຮັດການສຶກສາ ສໍານຶກ ເຊັ່ນນີ້ວ່າ : “ເຮົາຈະຢູ່ຢ່າງມີຈິຕສະເໝີກັນກັບ  ຍິງສະໃພ້ໃໝ່ ຜູ່ມາແລ້ວບໍ່ດົນ”  ດັ່ງນີ້. ພິກຂຸ ທ. ! ພວກເຈົ້າທັງຫຼາຍຈົ່ງເຮັດການສຶກສາ ສໍານຶກດັ່ງນີ້ແລ. - ຈຕຸກກ. ອັງ. ໒໑/໑໐໐/໗໓.
ບຸຄຄົນມີຢູ່ໃນໂລກ
ໂປຕະລິຢະ ! ບຸຄຄົນ ໔ ຈໍາພວກເຫຼົ່ານີ້ ມີຢູ່ ຫາໄດ້ຢູ່ໃນໂລກ. ສີ່ຈໍາພວກເຫຼົ່າໃດໜໍ ? ສີ່ຈໍາພວກຄື : ໂປຕະລິຍະ ! ບຸຄຄົນບາງຄົນໃນກໍລະນີນີ້ ກ່າວຕິຕຽນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນຕິຕຽນຕາມຄວາມເປັນຈິງ ໂດຍກາລອັນຄວນ ແຕ່ບໍ່ກ່າວສັນລະເສີນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນສັນລະເສີນຕາມທີ່ເປັນຈິງໂດຍກາລອັນຄວນ. ໂປຕະລິຍະ ! ບຸຄຄົນບາງຄົນໃນກໍລະນີນີ້ ກ່າວສັນລະເສີນ  ບຸຄຄົນທີ່ຄວນສັນລະເສີນ ຕາມທີ່ເປັນຈີງ ໂດຍກາລອັນຄວນ ແຕ່ບໍ່ກ່າວຕິຕຽນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນຕິຕຽນ ຕາມທີ່ເປັນຈິງໂດຍກາລອັນຄວນ. ໂປຕະລິຍະ ! ບຸຄຄົນບາງຄົນໃນກໍລະນີນີ້ ບໍ່ກ່າວຕິຕຽນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນຕິຕຽນ ຕາມທີ່ເປັນຈີງ ໂດຍກາລອັນຄວນ ແລະ ບໍ່ກ່າວສັນລະເສີນ ບຸກຄົນທີ່ຄວນສັນລະເສີນ ຕາມທີ່ເປັນຈີງໂດຍກາລອັນຄວນ. ໂປຕະລິຍະ ! ບຸຄຄົນບາງຄົນໃນກໍລະນີນີ້ ກ່າວຕິຕຽນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນຕິຕຽນ ຕາມທີ່ເປັນຈິງ ໂດຍກາລອັນຄວນ ແລະ ກ່າວສັນລະເສີນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນສັນລະເສີນ ຕາມທີ່ເປັນຈິງໂດຍກາລອັນຄວນ. ໂປຕະລິຍະ ! ບຸຄຄົນສີ່ຈໍາພວກເຫຼົ່ານີ້ແລ ມີຢູ່ ຫາໄດ້ຢູ່ໃນໂລກ. ໂປຕະລິຍະເອີຍ ! ໃນບັນດາບຸຄຄົນສີ່ຈໍາພວກນີ້ ບຸຄຄົນຈໍາພວກໃດ ຄວນຈະເປັນບຸຄຄົນທີ່ງົດງາມກວ່າ  ປານີຕກວ່າ ສໍາລັບທ່ານ. “ຂ້າແຕ່ພຣະໂຄດົມຜູ່ຈະເຣີນ ! ໃນບັນດາບຸຄຄົນສີ່ຈໍາພວກເຫຼົ່ານັ້ນ ບຸຄຄົນຈໍາພວກທີ່ບໍ່ກ່າວຕິຕຽນບຸຄຄົນທີ່ຄວນຕິຕຽນ ຕາມເປັນຈິງ ໂດຍກາລອັນຄວນ ແລະ ບໍ່ກ່າວສັນລະເສີນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນສັນລະເສີນ ຕາມທີ່ເປັນຈິງ ໂດຍກາລອັນຄວນ, ບຸຄຄົນຈໍາພວກນີ້ແລ ຄວນຈະເປັນບຸຄຄົນທີ່ງົດງາມກວ່າ ທີ່ປະນີຕກວ່າ ສໍາຫຼັບຂ້ານ້ອຍ. ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ເພາະເຫຕວ່ານັ້ນ ງົດງາມຍີ່ງດ້ວຍອຸເປກຂາ”. ໂປຕະລິຍະ ! ໃນບັນດາບຸຄຄົນສີ່ຈໍາພວກເຫຼົ່ານັ້ນ ບຸຄຄົນຈໍາພວກໃດ ກ່າວຕິຕຽນບຸຄຄົນທີ່ຄວນຕິຕຽນ ຕາມເປັນຈິງ ໂດຍກາລອັນຄວນ ແລະ ກ່າວສັນລະເສີນ ບຸຄຄົນທີ່ຄວນສັນລະເສີນ ຕາມເປັນເປັນຈິງ ໂດຍກາລອັນຄວນ ; ບຸຄຄົນຈໍາພວກນີ້ເປັນບຸຄຄົນພວກທີ່ງົດງາມກວ່າ ປະນີຕກວ່າ ໃນບັນດາບຸຄຄົນສີ່ຈໍາພວກເຫຼົ່ານັ້ນ ຂໍ້ນັ້ນເພາະເຫຕໃດໜໍ ? ໂປຕະລິຍະ ! ນັ້ນ ງົດງາມເພາະຄວາມເປັນຜູ໋ຮູ້ກາລະ  ໃນກໍລະນີນັ້ນໆ. - ຈະຕຸກກ. ອັງ. ໒໑/໑໓໑/໑໐໐.
ວາຈາພຣະພຸດທະເຈົ້າ
ຣາຊະກຸມາຣ ! ຕະຖາຄົດຮູ້ແຈ້ງຊື່ໆ ວາຈາໃດ ອັນບໍ່ຈິງ ບໍ່ແທ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຍຊນ໌ ແລະ ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງຜູ່ອື່ນ ຕະຖາຄົຕຍ່ອມ ບໍ່ກ່າວວາຈານັ້ນ. . 	ຕະຖາຄົຕຮູ້ແຈ້ງຊື່ໆ ວາຈາໃດ ອັນຈິງ ອັນແທ້ ແຕ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຍຊນ໌ ແລະ ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງຜູ່ອື່ນ ຕະຖາຄົຕຍ່ອມ ບໍ່ກ່າວວາຈານັ້ນ. ຕະຖາຄົຕຮູ້ແຈ້ງຊື່ໆ ວາຈາໃດ ອັນຈິງ ອັນແທ້ ປະກອບດ້ວຍປະໂຍຊນ໌ ແຕ່ບໍ່ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງຜູ່ອື່ນ ຕະຖາຄົຕຍ່ອມ ເລືອກໃຫ້ເຫມາະກາລ ເພື່ອກ່າວວາຈານັ້ນ. ຕະຖາຄົຕຮູ້ແຈ້ງຊື່ໆ ວາຈາໃດອັນບໍ່ຈິງ ບໍ່ແທ້ ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຍຊນ໌ ແຕ່ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງຜູ່ອື່ນ ຕະຖາຄົຕ ຍ່ອມບໍ່ກ່າວວາຈານັ້ນ. ຕະຖາຄົຕຮູ້ແຈ້ງຊື່ໆ ວາຈາໃດ ອັນຈິງ ອັນແທ້ ແຕ່ບໍ່ປະກອບດ້ວຍປະໂຍຊນ໌ ແຕ່ກໍ່ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງຜູ່ອື່ນ ຕະຖາຄົຕ ຍ່ອມບໍ່ກ່າວວາຈານັ້ນ. ຕະຖາຄົຕຮູ້ແຈ້ງຊື່ໆ ວາຈາໃດ ອັນຈິງ ອັນແທ້ ປະກອບດ້ວຍປະໂຍຊນ໌ ເເລະ ເປັນທີ່ຮັກທີ່ພໍໃຈຂອງຜູ່ອື່ນ ຕະຖາຄົຕ ຍ່ອມເປັນຜູ່ ຮູ້ຈັກກາລະທີ່ເໝາະ ເພື່ອກ່າວວາຈານັ້ນ. - ມ. ມ. ໑໓/໙໑/໙໕.
ວາຈາທີ່ບໍ່ຜິດກັບໃຜໆ
ທັນທະປານີສັກກະ ໄດ້ທູນຖາມພຣະຜູ່ມີພຣະພາຄເຈົ້າວ່າ “ພຣະສະມະນະ ມີຖ້ອຍຄໍາແນວໃດ ມີການກ່າວແນວໃດ ຢູ່ເປັນປະຈໍາ ?”. ສະຫາຍເອີ້ຍ ! ຄົນເຮົາມີການກ່າວແນວໃດແລ້ວ ບໍ່ເກີດການທະເລາະວິວາດກັບໃຜໆ ໃນໂລກ ພ້ອມທັງເທວະໂລກ ມາຣໂລກ ພຣົມມະໂລກ ໃນໝູ່ສັຕພ້ອມທັງສະມະນະພຣາມ ພ້ອມທັງເທວະດາ ແລະ ມະນຸສສ໌ຢູ່ກໍ່ດີ, ອີກຢ່າງໜຶ່ງ ຄົນເຮົາມີປົກກະຕິ ກ່າວແນວໃດແລ້ວ ສັນຍາ (ເລື່ອງລາວກ່ອນໆ) ບໍ່ມາຕິດຕາມຢູ່ໃນໃຈຜູ່ນັ້ນ ຊື່ງ (ບັດນີ້) ເປັນຜູ້ໝົດບາບ ບໍ່ປະກອບຕົນຢູ່ດ້ວຍກາມ ບໍ່ຕ້ອງກ່າວດ້ວຍຄວາມສົງໄສວ່າ ອັນໃດເປັນແນວໃດອີກຕໍ່ໄປ ມີຄວາມລໍາຄານທາງກາຍ ແລະ ທາງໃຈ ອັນຕົນຕັດຂາດແລ້ວ ປາຈະສາກຕັນຫາໃນພົບໃດໆ ຢູ່ກໍດີ ; ສະຫາຍເອີຍ ! ເຮົາມີຖ້ອຍຄໍາເຊັ່ນນີ້ ມີການກ່າວເຊັ່ນນີ້ ຢູ່ເປັນປະຈໍາ, ດັ່ງນີ້. - ມ. ມ. ໑໒/໒໒໐/໒໔໓.