cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ອະພິສິດ ເວດຊາຊີວະ
ຫຼັງແພ້ການເລືອກຕັ້ງເປັນການທັ່ວໄປໃນ ຄ.ສ. 2011 ທ່ານໄດ້ລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງຫົວໜ້າພັກໃນວັນທີ 4 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 2011 ແຕ່ໄດ້ຮັບເລືອກໃໝ່ໃນເດືອນສິງຫາປີດຽວກັນ ເມື່ອວົນທີ 8 ທັນວາ ຄ.ສ. 2013 ສະມາຊິກສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນພັກປະຊາທິປັດລາອອກທັ້ງໝົດ ໃນເດືອນດຽວກັນ ທ່ານຖຶກຕັ້ງຂໍ້ກລ່າວຫາຄ່າຄົນຈາກການສະຫຼາຍການຊຸມນຸມເມື່ອ ຄ.ສ. 2010 ຊຶ່ງທຳໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດ 90 ຄົນ
ເສັ້ນຂະໜານ
ເສັ້ນຂະໜານ (ອັງກິດ: Latitude) ແທນດ້ວຍອັກສອນເກຣັກ φ ເປັນພິກັດທີ່ໃຊ້ບອກຕຳແໜ່ງເທິງພື້ນຜິວໂລກ ແລະ ແບ່ງເຂດສະພາວະອາກາດ ໂດຍວັດຈາກເສັ້ນສູນສູດ ພິກັດທີ່ໃຊ້ຄູ່ກັນຄື: ເສັ້ນແວງ ເຊິ່ງຂະໜານກັບເສັ້ນແວງ ເມື່ອເສັ້ນຂະໜານຍັບເຂົ້າໃກ້ຂວັ້ນໂລກເທົ່າໃດກໍຍິ່ງມີຂະໜາດນ້ອຍລົງເທົ່ານັ້ນ. ພື້ນທີ່ໆມີພິກັດເສັ້ນຂະໜານຕ່າງກັນ ຈະມີສະພາບພູມອາກາດ (Climate) ແລະ ກາລະອາກາດ (Weather) ຕ່າງກັນ. ເສັ້ນຂະໜານມີຄ່າຕັ້ງແຕ່ 0 ອົງສາທີ່ເສັ້ນສູນສູດ ໄປຈົນເຖິງ 90 ອົງສາທີ່ບໍລິເວນຂວັ້ນໂລກ ( ນັບເປັນ 90 ອົງສາເໜືອ ຫຼື ໃຕ້) ສິລິພອນ ພົນເສນາ
ອະພິສິດ ເວດຊາຊີວະ
ຫຼັງພົ້ນຕຳແຫໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທ່ານຊະນະການຫຍັ່ງສຽງເປັນຫົວໜ້າພັກອີກຕັ້ງ ຢ່າງໄຮກົຕາມ ພາຍຫຼັງຈາກການເລືອກຕັ້ງທັ່ວໄປປີ 2019 ບໍ່ເປັນໄປຕາມເປົ້າໝາຍ ຈຶງປະກາດລາອອກຈາກຈຳແໜ່ງຫົວໜ້າພັກ
ແຫຼ່ງຂ້ໍມູນອື່ນ
ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ຊາວໄທ
ເສດຖະກິດຕະຫຼາດ
ເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແມ່ນ ລະບົບເສດຖະກິດປະເພດໜຶ່ງ ທີ່ ການຜະລິດ ແລະ ການແຈກຢາຍ, ຈຳໜ່າຍ ສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການ ເປັນໄປຕາມ ກົນໄກເສລີອີງໃສ່ລາຄາໃນຕະຫຼາດ. ເຖິງແມ່ນວ່າ ຈະບໍ່ມີປະເທດໃດ ທີ່ມີຕະຫຼາດເສລີສົມບູນ, ໂດຍທົ່ວໄປ ຕະຫຼາດເສລີ ມັກຖືກໃຊ້ເພື່ອສະແດງເຖິງ ຕະຫຼາດທີ່ມີຄວາມເສລີໃນລະດັບສູງໃດໜຶ່ງ ເຊັ່ນ ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ສະຫະພາບເອີຣົບ ເປັນຕົ້ນ.
ຕະຫຼາດ
ປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດພູເຂົາຄວາຍ
ພູ­ເຂົາ​ຄວາຍ​ອຸ­ທິ­ຍານ​ເຂດປ່າ​ສະ­ຫງວນ​ແຫ່ງ​ຊາດ ທີ່​ແສນງົດ​ງາມ​ແຫ່ງ​ນີ້ ກວມ​ເອົາ​ເນື້ອ­ທີ່ຫລາຍ​ກວ່າ 2.000 ກິ​ໂລ​ຕາແມັດ, ຢູ່​ຫ່າງ​ຈາກ​ນະ­ຄອນຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ ໄປ​ທາງ​ທິດຕາ­ເວັນ​ອອກ­ສຽງ​ເຫນືອ,ໄລ­ຍະທາງ​ປະ­ມານ 40 ກິ­ໂລ­ແມັດ ຈາກ​ນະ­ຄອນ­ຫລວງ​ວຽງ​ຈັນ ທ່ານ​ກໍ​ຈະ​ເຫັນ​ພູ​ຫີນ​ສູງ​ເດັ່ນ​ທີ່ເກີດ​ຂຶ້ນ​ມາ​ເອງ​ຕາມ​ທຳ​ມະ​ຊາດ ເປັນ​ຫນ້າ​ເຊີຍ​ຊົມ​ທີ່​ປົນ​ເປ​ໄປ​ດ້ວຍປ່າ­ ໄມ້​ຕາມ​ລະ­ດູ​ການ​ທີ່​ຂຽວ​ສະອຸ່ມ​ຊຸ່ມ​ເຢັນ​ຕະ­ຫລອດ​ປີ. ສະຖານ​ທີ່​ນີ້ ເປັນ​ແຫ່ງ​ອະ­ນຸ​ຮັກ​ທຳມະ​ຊາດ​ທີ່​ສວຍ​ງາມ​ທີ່​ສຸດ​ແຫ່ງຫນຶ່ງ​ໃນ​ລາວ, ມີ​ທັງ​ຕົ້ນ​ດອກເຜີ້ງ ແລະ ພືດ​ນາໆພັນ​ຫລາຍຮ້ອຍ​ຊະ­ນິດ, ແຂ່ງ­ຂັນ​ກັນ​ເບັ່ງບານ​ໄປ​ຕະ­ຫລອດ​ລະ­ດູ­ຝົນ, ແລະ ທັງ​ເປັນ​ບ່ອນ​ອາ­ໄສ​ຂອງສັດ­ປ່າ​ທີ່​ລ້ຽງ​ລູກ​ດ້ວຍ​ນ້ຳ​ນົມຫລາຍ​ຊະ­ນິດ​ເຊັ່ນ: ຊ້າງ, ເສືອ, ຫມີ ແລະ ຊະ­ນີ ນອກ­ຈາກ​ນີ້ແລ້ວ​ພວກ​ເຮົາ​ຍັງ​ຈະ​ໄດ້​ເຫັນສັດ​ເລືອ​ຄານ​ຕ່າງໆ​ເຊັ່ນ: ງູ, ແລນ ພວກ​ສັດ​ເຄິ່ງ​ບົກ​ເຄິ່ງ​ນ້ຳ ແລະ ພວກ​ນົກ ເຊິ່ງ​ເຮັດ​ໃຫ້​ພູ­ເຂົາຄວາຍ​ກາຍ­ເປັນ​ບ່ອນ​ທີ່​ຖືກ​ອົກຖືກ​ໃຈ​ສຳ­ລັບ​ຜູ້​ທີ່​ຮັກ­ສາ​ປ່າ ແລະເຫມາະ​ສຳ­ລັບ​ກິດ­ຈະ­ກຳ​ກາງແຈ້ງ​ເຊັ່ນ: ການ​ຍ່າງ​ປ່າ, ພາຍເຮືອ, ຊົມ​ວິ­ຖີ​ຊີ­ວິດ​ປ່າ, ກິນ​ເຂົ້າປ່າ ແລະ ຕັ້ງ​ແຄ້ມ​ໄປ​ແບບ​ຄອບຄົວ ຫລື ແບບ​ຫມູ່​ພວກ​ກໍ່​ຈະ​ເປັນການ​ດີ ເພາະ​ສະ­ຖານ­ທີ່​ແຫ່ງ​ນີ້ ຢູ່​ບໍ່​ໄກ​ຈາກ​ນະ­ຄອນ­ຫລວງ​ທ່ານສາ­ມາດ​ໄປ​ກັບ​ໄດ້​ຢ່າງ​ບໍ່​ເຮງຮ້ອນ ແຕ່​ຖ້າ­ວ່າ ທ່ານ​ຈະ​ພັກ​ຄ້າງຄືນ​ໃນ​ບ້ານ​ລາວ​ແບບ​ເກົ່າ​ແກ່, ການ​ຕ້ອນ­ຮັບ​ດ້ວຍ​ມິດ​ໄມ­ຕີ​ ກໍ່ເປັນ​ໄປ​ໄດ້ ເພື່ອ​ເປັນ​ການ​ສະ​ສົມປະ­ສົບ​ການ​ໃຫ້​ຊີ­ວິດ​ໃນ​ບ້ານຊົນ­ນະ­ບົດ​ເພາະ​ການ​ໄປ​ຍ່າງ​ປ່າໃນ​ເຂດ​ປ່າ​ສະ­ຫງວນ​ມັນ​ຈະ​ນຳ ທ່ານ​ໄປ​ສູ່​ການ­ທ່ອງ­ທ່ຽວ​ແບບອະ­ນຸ​ຮັກ​ທຳ​ມະ​ຊາດ​ຕາມ​ແຜນຂອງ​ລັດ­ຖະ­ບານ​ລາວ​ເຮົາ​ໄປພ້ອມ.
ອະນຸສາວະລີ ປະທານໄກສອນ ພົມວິຫານ
ອະນຸສາວະລີປະທານໄກສອນ ພົມວິຫານ : ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກວັດຫລວງລັດຕະນາລາມ 300 ແມັດ ອະນຸສາວະລີປະທານໄກສອນ ພົມວິຫານ ເປັນອະນຸສາວະລີສີຂາວຕັ້ງເດັ່ນຢູ່ກາງສະຫນາມກວ້າງ ທີ່ຊາວບ້ານໃຊ້ຈັດພິທີການສຳຄັນໆ ຂອງເມືອງ ໂດຍ ອະນຸສາວະລີສູນກາງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດສະຫລັກຄຳວ່າ “ປະເທດຊາດ ຈາລຶກ ບຸນຄຸນ“ ດ້ານຊ້າຍມືສະຫລັກຄຳວ່າວີລະຊົນ ນາງແຮ່ວ ທາດນ້ອຍ ແລະ ດ້ານຂວາສະຫລັກຄຳວ່າ ຈາລຶກວີລະຊົນ ຈັນທາ ທາດນ້ອຍ ວາງເດັ່ນມີຮົ້ວສີຂາວອ້ອມຮອບ ຖັດມານອກຮົ້ວມີລານເວທີ ຊິງຊ້າສະຫວັນໃຫ້ເດັກຫລິ້ນ ແລະ ມີຮູບປັ້ນທ່ານປະທານໄກສອນ ພົມວິຫານ ອະດີດປະທານປະເທດຂອງລາວ ເຄິ່ງຕົວຕັ້ງຢູ່ ຫາກໄດ້ມາກ່ອນຕາເວັນຕົກດິນ ແສງຕະເວັນຈາກທິດຕະເວັນຕົກຈະສ່ອງເຂົ້າມາຍັງຕົວ ອະນຸສາວະລີ ເປັນແສງສີສົ້ມອົມເຫລືອງຕັດກັບສີຂາວຂອງອະນຸສາວະລີສວຍງາມຫລາຍ (ປະຈຸບັນໄດ້ມີການປັບປຸງໂຄງລ່າງຕົວເມືອງ ແລະ ອະນຸສາວະລີນັກຮົບນິລະນາມ ໄດ້ປະດິດສະຖານຢູ່ກ້ຳຂວາມື ຂອງວະນຸສາວະລີປະທານໄກສອນ ພົມວິຫານ ແລະ ໄດ້ປັບແຕ່ງວໍລີເວນອ້ອມຂ້າງ ຢ່າງສວຍງາມ ແລະ ສົມກຽດ).
ເຂື່ອນນ້ຳສານ
ເຂື່ອນນ້ຳສານ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຊຳໃຕ້ ແຂວງຫຼວງຫົວພັນ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ອຸຣັດສະຍາ ສະເປີບັນ
ອຸຣັດສະຍາ ສະເປີບັນ  (ໄທ: อุรัสยา เสปอร์บันด์ ຊື່ຫຼິ້ນ ຍາຍ່າ ເກີດເມື່ອວັນທີ 18 ມີນາ ຄ.ສ. 2003 & ຄ.ສ. 1993 ເປັນນັກສະແດງແລະນາງແບບຊາວໄທ ລູກເຄິ່ງໄທ-ນໍເວເລີ່ມເຂົ້າສູ່ວົງການບັນເທີງຕັ້ງແຕ່ອາຍຸ 14 ປີ ໂດຍເລີ່ມຈາກງານຖ່າຍແບບ ຖ່າຍໂຄສະນາ ແລະຖ່າຍມິວສິກວິດີໂອ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ນາງແບບໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດຊົນບຸລີ ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍນໍເວ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2536 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ພຸດທະສາສະນິກກະຊົນຊາວໄທ
ພາສາເຊັກ
'"ພາສາເຊັກ"' ເປັນພາສາລາຊະການຂອງສາທາລະນະລັດເຊັກ ຢູ່ໃນກຸ່ມພາສາສະລາວິດຕາເວັນຕົກ ມີຜູ້ເວົ້າປະມານ 11 ລ້ານຄົນ
ໝວດໝູ່:ພາສາໃນສາທາລະນະລັດເຊັກ
ສຸພານຸວົງ
ປະທານ ສຸພານຸວົງ ເກີດເມື່ອວັນທີ່ 13 ເດືອນ ກໍລະກົດ ປີ 1909 ທີ່ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ເປັນເຊື້ອເຈົ້າລ້ານຊ້າງຫລວງພະບາງ ເປັນປະທານປະເທດລາວ ຜູ້ທຳອິດຫຼັງຈາກປ່ຽນແປງການປົກຄອງຈາກ ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ ເປັນ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເມື່ອ ຄ.ສ 1975 ທົ່ວໂລກຮູ້ຈັກ ໃນນາມ ເຈົ້າຊາຍແດງ ຫຼື "The Red Prince"
ປະຫວັດ
ປະທານ ສຸພານຸວົງ ເກີດເມື່ອວັນທີ 13 ກໍລະກົດ ຄ.ສ 1909 ເປັນບຸດ 1 ໃນ 23 ພະອົງ ຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າມະຫາອຸປະຣາດບຸນຄົງ ກັບ ເຈົ້າຍິງຄຳອ້ວນ ເປັນເຈົ້າຍິງ ລຳດັບທີ 11 ເປັນຍາດກັບ ເຈົ້າເພັດຊະຣາດ ແລະ ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ບຸດຂອງພຣະຊາຍາເອກ ແລະ ເຈົ້າສຸວັນນະຣາດ ເປັນບຸດທີ່ເກີດຈາກ ເຈົ້າຍິງລຳດັບທີ 9
ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ໄດ້ຮັບການສຶກສາຈາກ ອາຈານຄົນຝຣັ່ງ ໃນຫລວງພະບາງ ແລ້ວໄດ້ໄປສຶກສາຕໍ່ທີ່ ສະຖາບັນລີເຊອັນແບຊາໂຣ ທີ່ ຮ່າໂນ້ຍ ເຮັດໃຫ້ເພ່ິນມີຄວາມສຳພັນຢ່າງໜຽວແໜ້ນ ກັບຫວຽດນາມ ມາຕະຫຼອດຊີວິດ ເພິ່ນສາມາດເວົ້າໄດ້ 3 ພາສາຄື: ພາສາຝຣັ່ງ, ພາສາຫວຽດນາມ ແລະ ພາສາອັງກິດ ໄດ້ດີຫຼາຍ. ຫຼັງຈາກຈົບການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາຕີ ດ້ານວິສະວະກຳກໍ່ສ້າງ ແລະ ຂົວທາງທີ່ ປາຣີ ປະເທດຝຣັ່ງ ໄດ້ເດີນທາງ ກັບຄືນມາປະເທດລາວ ແລະ ໄດ້ແຕ່ງງານກັບ ຍິງສາວຫວຽດນາມ ຊື່ວ່າ ຫວຽນຖິ ພາຍຫຼັງໄດ້ປ່ຽນຊື່ເປັນ ວຽງຄຳ ສຸພານຸວົງ ມີລູກນຳກັນລວມ 10 ຄົນ ເປັນ ຊາຍ 8 ຄົນ ແລະ ຍິງ 2 ຄົນ.
ເພ່ິນເຂົ້າຮ່ວມຂະບວນການຕໍ່ຕ້ານຝຣັ່ງເພື່ອເອກະລາດ ຈົນໄດ້ຮັບບາດເຈັບໃນການຕໍ່ສູ້ກັບຝຣັ່ງທີ່ ເມືອງທ່າແຂກ ລະຫວ່າງໜີຂ້າມ ແມ່ນ້ຳຂອງ ຂ້າມໄປຝັ່ງໄທ ໃນປີ ຄ.ສ 1946, ເພ່ິນໄດ້ສ້າງຕັ້ງກອງທັບປົດປ່ອຍປະຊາຊົນລາວ ໃນ ເມືອງຊຳເໜືອ, ແຂວງຫົວພັນ ໃນປີ ຄ.ສ 1949 ພາຍໃຕ້ການສະໜັບສະໜູນຂອງ ປະທານ ໂຮຈິມິນ ເຊ່ິງຕໍ່ມາເປັນຂະບວນການກອມມູນິດປະເທດລາວ ຕໍ່ມາອີກສອງປີ ຂະບວນການປະເທດລາວກໍສາມາດ ປົດປ່ອຍພື້ນທີ່ 1 ໃນ 3 ຂອງປະເທດໄດ້ ແລະ ຕັ້ງຖານທີ່ໝັ້ນທີ່ຍາກແກ່ການທຳລາຍໃນຖ້ຳຫີນປູນ ທີ່ ເມືອງຊຳເໜືອ, ແຂວງຫົວພັນ ແລະ ແຂວງຜົ້ງສາລີ
ຄ.ສ 1953 ຝຣັ່ງໄດ້ຈັດຕັ້ງລັດຖະບານປະສົມຊົ່ວຄາວຂື້ນ ຢູ່ພາຍໃຕ້ການນຳຂອງນາຍົກລັດຖະມົນຕີຫຼາຍທ່ານ ທີ່ເປັນພວກຝ່າຍຂວາຈັດ ໄດ້ແກ່ເຈົ້າ ສຸວັນນະຣາດ ແລະ ເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ.
ໃນປີ ຄ.ສ 1974 ທ່ານໄດ້ກັບຄືນວຽງຈັນ ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານສະພາທີ່ປຶກສາແຫ່ງຊາດ 18 ເດືອນ ຈົນສະຖາປະນາ ເປັນປະເທດ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ທ່ານ ກໍໄດ້ຮັບເລືອກໃຫ້ເປັນ ປະທານປະເທດ ແລະ ປະທານສະພາປະຊາຊົນສູງສູດ ຜູ້ທຳອິດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ທ່ານກໍໄດ້ສະຫຼະຖານະເຈົ້າຊາຍ ຕັ້ງແຕ່ສະໄໝເກົ່າ. ເຈົ້າສຸພານຸວົງ ເປັນປະທານທີ່ເຄົາລົບຮັກຂອງປວງຊົນລາວ ຈົນເອີ້ນກັນວ່າ ລຸງສຸພານຸວົງ ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງປະທານປະເທດຈົນເຖິງ ຄ.ສ 1986 ຈຶ່ງລາອອກ ຍ້ອນເພິ່ນມີບັນຫາດ້ານສຸຂະພາບ. ທ່ານໄດ້ປາກົດຕົວຕໍ່ໜ້າສາທາລະນະຊົນຄັ້ງສຸດທ້າຍໃນສະໄໝປະຊຸມພັກຄັ້ງທີ 5 ເມ່ືອເດືອນ ມີນາ ຄ.ສ 1991
ເພ່ິນໄດ້ເຖິງແກ່ກຳ ເມື່ອວັນທີ 9 ມັງກອນ 1995 ທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ
ປະຫວັດດ້ານການເມືອງ
ຫຼັງຈາກທີ່ ທ່ານ ໂຮຈິມິນ ໄດ້ຕັ້ງ ພັກກອມມູນິດອິນດູຈີນ ເມື່ອ ປີ ຄ.ສ 1937 ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ກໍໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມເປັນສະມາຊິກພັກ ແລະ ເປັນຜູ້ນຳປະຊາຊົນລາວໃນການຕໍ່ສູ້ເພື່ອຮຽກຮ້ອງເອກະລາດ ຈາກ ພວກລ່າເມືອງຂື້ນຝຣັ່ງ ແລະ ເປັນຜູ້ນຳພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ ໃນຍຸກກໍ່ຕັ້ງພັກ ແລະ ເມື່ອມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງ ເມື່ອວັນທີ 2 ທັນວາ ຄ.ສ 1975 ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານປະເທດຈົນເຖິງ ປີ ຄ.ສ 1991
ໝວດ:ປະທານປະເທດລາວ
ຄວາມເຊື່ອ
ຄວາມເຊື່ອກ່ຽວກັບ
ຫໍປູ່ຕາ
ຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍນັບແຕ່ອະດີດເຖີງປະຈຸບັນຍັງຕິດພັນກັບເລື່ອງຄວາມເຊື່ອທາງດ້ານຜີສາງ, ເຊີ່ງກໍ່ຖືວ່າແມ່ນທີ່ເພີ່ງທາງໃຈຂອງຊາວບ້ານກໍ່ວ່າໄດ້. ການທີ່ຊາວບ້ານຍັງເຊື່ອຖືສິ່ງດັ່ງກ່າວແມ່ນບໍ່ໄດ້ຖື ວ່າງົມງວາຍແຕ່ຢ່ງໃດຫາກແຕ່ແມ່ນໄດ້ມີການປະຕິບັດກັນມາແຕ່ບູຮານນະການຈົນເຖິງປະຈຸບັນແລະຈະປະຕິບັດກັນໄປແບບບໍ່ມີວັນສິ້ນສຸດຕາບໃດທີ່ຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍຍັງໃຫ້ຄວາມສຳຄັນຕໍ່ກັບມໍລະ ດົກທາງດ້ານຮີດຄອງທີ່ປູ່ຍ່າຕາຍາຍໄດ້ສືບທອດກັນມາ. ແລະຍ້ອນຄວາມເຊື່ອດັ່ງກ່າວມັນໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດມີສິ່ງສັກສິດຕ່າງໆເພື່ອໃຫ້ໄທບ້ານໄດ້ສັກກາລະບູຊາ ແລະ ນົບໄຫວ້, ມີທັງສະຖານທີ່ສັກສິດເຊັ່ນ: ວັດວາອາຮາມ, ກົກໄມໃຫຍ່, ຫໍໂຮງຕ່າງໆ, ແລະ ສິ່ງທີ່ຈະນຳສະເຫນີຕໍ່ໄປນີ້ແມ່ນ (ຫໍປູ່ຕາ)
(ຫໍປູ່ຕາ) ແມ່ນບ່ອນສັກກາລະບູຊາຂອງຊາວບ້ານເມືອງນ້ອຍ, ບ້ານໂນນຫວາຍ ແລະ ບ້ານຊຽງດາ. ເຊີ່ງເປັນທີ່ເຊື່ອຖືກັນວ່າມີຄວາມສັກສິດຫລາຍຈົນປະຈຸບັນໄດ້ມີຄົນທີ່ມາຈາກຫລາຍ ທ້ອງຖີ່ນມາສັກກາລະບູຊາ. ແຕ່ລະປີນາຍບ້ານ ແລະ ການຈັດຕັ້ງຈະໄດ້ເກັບເງິນຈາກແຕ່ລະເຮືອນເພື່ອໄປຊື້ ຫມູ ແລະ ເຄື່ອງເສັ້ນໄຫວ້ອື່ນໆມາລ້ຽງຫໍປູ່ຕາ ຫລື ທີ່ເອີ້ນກັນຈົນຕິດປາກວ່າ (ລ້ຽງບ້ານ) ເຊີ່ງທຸກຄົນໃນບ້ານຈະຕ້ອງເຮັດ ແລະ ຂາດບໍ່ໄດ້. ສວ່ນວ່າເຮືອນໃດຕ້ອງການໃຫ້ປູ່ຕາມາປກປັກຮັກສາກໍ່ສາມາດເອີ້ນໃສ່ເພີ່ນໃຫ້ຊ່ວຍເບິ່ງແຍງ, ແຕ່ທ້າຍປີຈະຕ້ອງໄດ້ມາແກ້ບະ ເພາະການທີ່ເຮົາເອີ້ນໃສ່ແມ່ນເປັນການບະແລ້ວ. ຢູ່ນຳບ້ານຈະມີຜູ້ ເຖົ້າຜູ້ແກ່ທີ່ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ຄຳປຶກສາ ແລະ ນຳພາໃນການບະ ແລະ ແກ້ບະ. ມີຫລາຍຄົນທີ່ມາບະເພື່ອຕ້ອງການຢາກຂາຍດິນ, ບະເຮັດວຽກ, ບະໄປຮຽນຕໍ່ຕ່າງປະເທດ ແລະ ອື່ນໆ.
ລາຄາ
ໃນ ເສດຖະສາດ ແລະ ທຸລະກິດ, ລາຄາ (ຄຳເຄົ້າ: ຣາຄາ ) ແມ່ນ ຕົວເລກທີ່ສະແດງເຖິງ ມູນຄ່າ ຂອງ ຜະລິດຕະພັນ, ຫຼື ການບໍລິການ ຫຼື ຊັບສິນ. ແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບ ລາຄາ ມີຄວາມສຳຄັນ ໃນ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, ແລະ ແມ່ນ ໂຕປ່ຽນສຳຄັນ ໃນ ທິດສະດີການຈັດສັນຊັບພະຍາກອນ. ລາຄາ ຍັງມີຄວາມສຳຄັນ ໃນ ການຕະຫຼາດ ເພາະມັນແມ່ນໜຶ່ງ ໃນ ສີ່ປັດໃຈ ທີ່ ທຸລະກິດໃຊ້ເພື່ອສ້າງ ແຜນການຕະຫຼາດ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ການຕະຫຼາດ ໝວດ:ເສດຖະສາດ ໝວດ:ທຸລະກິດ
ຊັນທະນາ ທາລາຈັນ
ຊັນທະນາ ທາລາຈັນ ແມ່ນນັກພາກກາຕູນທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງໄທ ມີຊືໍ່ສຽງຈາກການພາກກາຕູນໂດລາເອມອນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ
ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 ແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ
​ ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 ແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ (Elizabeth II of the United Kingdom; Élisabeth II du Royaume-Uni; ປະສູດ 21 ເມສາ ຄ.ສ. 1926 - ໄດ້ເສຍຊີວິດໃນວັນທີ 8 ກັນຍາ ຄ.ສ. 2022) ເປັນພະລາຊິນີນາດແຫ່ງ 16 ຈາກ 53 ລັດສະມາຊິກໃນເຄືອຈັກກະພົບແຫ່ງຊາດ ພະອົງເປັນປະທານເຄືອຈັກກະພົບແລະຜູ້ປົກຄອງສູງສຸດແຫ່ງຄິດຕະຈັກແຫ່ງອັງກິດ
ເມື່ອສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 ສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອວັນທີ່ 6 ກຸມພາ ຄ.ສ. 1952 ພະອົງເປັນປະທານເຄືອຈັກກະພົບແລະເຈົ້າມະຫາຊີວິດແຫ່ງເຈັດລັດ ເຄືອຈັກກະພົບເຈັດລັດ ໄດ້ແກ່ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ ການາດາ ໂອຕະລິດ ນິວຊີແລນ ແອຟິກາໃຕ້ ປາກີສະຖານແລະຊີລອນ ພິທີລາຊາພິເສກຂອງພະອົງໃນປີຕໍ່ມາເປັນພິທີລາຊາພິເສກຄັ້ງທຳອິດທີ່ຖ່າຍທອດທາງໂທລະພາບລະຫວ່າງ ຄ.ສ. 1956 ເຖິງ ຄ.ສ. 1992 ຈຳນວນລາຊະອານາຈັກຂອງພະອົງແປຜັນເມື່ອດິນແດນຕ່າງໆ ໄດ້ຮັບເອກະລາດແລະບ້າງກາຍເປັນສາທາລະນະລັດໃນປະຈຸບັນ ນອກຈາກສີ່ປະເທດທຳອິດທີ່ກ່າວໄວ້ແລ້ວນັ້ນ ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 ຍັງເປັນພະລາຊິນີນາດແຫ່ງຈາແມກາ ບາແບໂດດ ໝູ່ເກາະບາຮາມາດ ກາແນດາ ປາປົວຊີນູແວນກີເນ ໝູ່ເກາະໂຊໂລມອນ ຕູວາລູ ແຊນລູເຊຍ ແຊນວິນເຊັນແລະແກນາດີນ ແອນຕິກາແລະບາບູດາ ແບລີດແລະແຊນຄິດແນວິດ ພະອົງແມ່ນພະມະຫາກະສັດທີ່ຊົງພະຊົນມາຍຸຫຼາຍທີ່ຂອງເບຕາຍ ເມື່ອວັນທີ່ 9 ກັນຍາ ຄ.ສ. 2015 ພະອົງແມ່ນປະມຸກແຫ່ງລັດເບຕາຍທີ່ຊົງຄອງລາດດົນທີ່ສຸດ ແຊງໜ້າລັດຊະການຂອງສົມເດັດພະລາຊິນີນາດວິກຕໍເລຍ ຜູ້ເປັນພະມານດາຂອງພະໄປຍະກາ (ທວດ) ຂອງພະອົງ ແລະພະລາຊິນີນາດທີ່ຊົງຄອງລາດດົນທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດ ພະອົງເປັນພະລາຊະທິດາພະອົງທຳອິດຂອງດຸກແລະດັສເຊສແຫ່ງຍອກ (ຕໍ່ມາຄື ສົມເດັດພະເຈົ້າຈອດທີ່ 6ແລະສົມເດັດພະລາຊິນີເອລີຊາແບັດ) ພະລາຊະບິດາເປັນພະໂອລົດອົງທີ່ 2 ຂອງສົມເດັດພະເຈົ້າຈອດທີ່ 5ກັບສົມເດັດພະລາຊິນີແມລີ ພະລາຊະບິດາຂອງສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເນື່ອງຈາກສົມເດັດພະເຈົ້າເອັດເວີດທີ່ 8 ພະລາຊະໂອລົດອົງໂຕຊົງສະຫຼະລາຊະສົມບັດ ພະອົງຈຶງໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງລາຊະທາຍາດໂດຍສັນນິດຖານແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ
ເມື່ອຄັ້ງຊົງພະເຍົາພະອົງປະທັບ ນະ ກຸງລອນດອນ ບໍລິເວນພີກຄາເດລລີ ໄວທ໌ລອດຈ໌ ຣິດມອນດ໌ ພາກ ແລະພະຕຳໜັກໃນຊົນນະບົດຂອງພະໄອຍິກາ (ຍ່າ) ເມື່ອພະອົງຊົງພະຊົນມາຍຸ 6 ພັນສາ ພະບິດາໄດ້ພະລາຊະທານຕຳໜັກໃນວິນເຊີເກດພາກໃຫ້ເປັນທີ່ປະທັບນອກເມືອງ ພະອົງຊົງໄດ້ຮັບການສຶກສາຊັ້ນຕົ້ນ ນະ ທີ່ປະທັບ ແລະເມື່ອພະບິດາສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດ ພະອົງຈຶງຕ້ອງຊົງສຶກສາ ທາງດ້ານປະຫວັດສາດແລະກົດໝາຍ ເພື່ອກຽມພ້ອມທີ່ເປັນກະສັດໃນອະນາຄົດ ນອກຈາກນີ້ພະອົງຍັງຊົງສຶກສາດ້ານສິລະປະ ດົນຕີ ແລະຮຽນການຂີ່ມ້າ ເຊິ່ງຕໍ່ມາກາຍເປັນກີລາທີ່ຊົງໂປດປານພະອົງມີພະສະຫາຍຊື່ ໂຣສເລແວນ່າ ມິໂນລາດ ພະອົງຊົງເລິ່ມຕົ້ນປະຕິບັດພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຕັ້ງແຕ່ຍັງຊົງພະເຍົາ ຊົງພະລາຊະດຳລັດອອກອາກາດ ໃນລາຍການສຳລັບເດັກໃນປະເທດອັງກິດ ແລະເຄືອຈັກກະພົບຂອງບີບີຊີ ຕັ້ງແຕ່ພະຊົນມາຍຸໄດ້ 16 ພັນສາ ແລະຊົງບຳເພັນພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຄັ້ງທຳອິດ ເມື່ອພະຊົນມາຍຸ 16 ພັນສາ ໃນຖານະນາຍທະຫານຍົດພັນເອກແຫ່ງກອງທະຫານຣາບຮັກສາພະອົງໂດຍຊົງກວດພົນສວນສະໜາມແລະຍັງຊົງບຳເພັນພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຕ່າງໆ ທີ່ກ່ຽວກັບເດັກແລະເຍົາວະຊົນອີກຫຼາຍ ຫຼັງຈາກທີ່ຄົບຮອບພະຊົນມາຍຸ 18 ພັນສາໄດ້ບໍ່ດົນ ພະອົງຊົງໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນທີ່ປຶກສາລັດຖະບານແລະໄດ້ເລິ່ມປະຕິບັດພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດແຫ່ງອົງລາຊະທາຍາດເປັນຄັ້ງທຳອິດ
ພາຍຫຼັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ຊົງໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງຮອງຜູ້ບັນຊາການທະຫານນອກປະຈຳການ ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຂອງພະອົງຕື່ມຂຶ້ນ ຮວມທັງການສະເດັດປະພາດພາຍໃນແລະນອກປະເທດ ພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດໃນການເຍືອນນີ້ ແມ່ນຊ່ວງທີຄົບຮອບມື້ປະສູດປີທີ 21 ເຊິ່ງພະອົງໄດ້ຊົງຖະແຫຼງການອອກອາກາດ ປະກາດເຈດຕະນາລົມທີ່ຈະອຸທິດພະອົງ ເພື່ອພາລະກິດຂອງປະເທດໃນເຄືອຈັກກະພົບ ແລະໃນປີດຽວກັນນີ້ເອງ ທີ່ພະອົງຊົງປະກາດໝັ້ນກັບ "ເຮືອໂທຟິລລິບ ເມົາທ໌ແບດແທັນ" (ຕໍ່ມາຄືເຈົ້າຊາຍຟິລິບ ດຍຸກແຫ່ງເອແດມບວກ) ໂດຍພະລາຊະພິທີອະພິເສກສົມລົດຈັດຂຶ້ນທີ່ເວສຕ໌ມິນສະເຕີແອບບີ ເມື່ອວັນທີ່ 20 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1947 ພະອົງຊົງຖະແຫຼງການຊ້ຳອີກຄັ້ງເຖິງເຈດຕະນາລົມ ທີ່ຈະອຸທິດພະອົງເພື່ອພາລະກິດຂອງປະເທດໃນມື້ສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດ ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 ສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອວັນທີ 6 ກຸມພາ ຄ.ສ. 1952 ຫຼັງຈາກທີ່ພະລາຊະບິດາສະເດັດສະຫວັນຄົດ ຂະນະທີ່ພະອົງປະທັບຢູ່ທີປະເທດເຄນຍາ ເຊິ່ງເປັນປະເທດທຳອິດຕາມກົດໝາຍກຳໜົດການເຍືອນປະເທດໃນເຄືອຈັກກະພົບຂອງພະອົງ ພະລາຊະພິທີບໍລົມລາຊາພິເສກຈັດຂຶ້ນທີ່ມະຫາວິຫານເວສມິນສະເຕີ ເມື່ອວັນທີ 2 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1953 ເຊິ່ງເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ພະລາຊະພິທີໄດ້ຖ່າຍທອດໄປທົ່ວໂລກ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດ ໝວດ:ສະຫະລາຊະອານາຈັກ ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດອັງກິດ
ຈັງຫວັດຕັງ
ຈັງຫວັດຕັງ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ເຂື່ອນນ້ຳເປີນ
ເຂື່ອນນ້ຳເປີນ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຫົວເມືອງ ແຂວງຫຼວງຫົວພັນ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ວັດຫລວງເມືອງເກົ່າວະລາລາມ
ຕັ້ງຢູ່ຝັ່ງກົງກັນຂ້າມກັບວັດຟາງແຕງ ສະໄໝອະດີດ ການເດິນທາງໄປວັດແຫ່ງນີ້ຕ້ອງຂຶ້ນເຮືອຂ້າມຝັ່ງທີ່ທ່າເຮືອ ຄ່າໂດຍສານ 5,000 ກີບ/ຄົນ ແຕ່ປະຈຸບັນມີການສ້າງຖະໜົນຂ້າມຜ່ານແມ່ນ້ຳເຊກະຫມານແລ້ວ ວັດຫລວງຫລືວັດເກົ່າເປັນວັດແຮກເທິງແຂວງອັດຕະປື ທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນໃນລາຊະສະໄໝຂອງພະເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາກ່ອນວັດຟາງແຕງ ບໍລິເວນໂດຍຮອບຍັງຄົງສະພາບເດີມທຸກຢ່າງທັງຕົວອຸໂປສົດ ທີ່ເປັນຕຶກຄອນກີດກໍ່ດ້ວຍດິນຈີ່ສີເທົາ ໃຊ້ເປັນທີ່ສຶກສາພະທຳ ພາຍໃນອຸໂປສົດເປັນທີ່ປະດິດຖານພະພຸດທະຮູບ.
ຈັງຫວັດສຸລາດທານີ
ຈັງຫວັດສຸລາດທານີ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ເສດຖະວັດຖຸສາດ
ເສດຖະວັດຖຸສາດ (ພາສາອັງກິດ:Econophysics) ແມ່ນ ການສຶກສາຂ້າມຂະແໜງ ທີ່ ນຳໃຊ້ ທິດສະດີ, ຫຼັກເກນ ເຊິ່ງຖືກພັດທະນາ ໃນ ຂະແໜງ ວັດຖຸສາດ ເພື່ອແກ້ບັນຫາ ໃນ ເສດຖະສາດ. ໂດຍທົ່ວໄປ ມັນຈະນຳໃຊ້ ທິດສະດີຄວາມບໍ່ແນ່ນອນ, ທິດສະດີເຄໂອສ ແລະ ປະຈຸບັນ ເສດຖະວັດຖຸສາດ ພວມຖືກໃຊ້ຢ່າງແຜ່ຫຼາຍຂຶ້ນ ໃນ ການສຶກສາ ຕະຫຼາດການເງິນ (ເອີ້ນກັນໂດຍທົ່ວໄປວ່າ ການເງິນສະຖິຕິສາດ(statistical finance).
ວຽງ​ຈັນ 450 ປີ
ຄວາມ​ເປັນ​ມາ​ຂອງ​ການ​ສະ­ເຫຼີມ­ສະ­ຫຼອງ​ວຽງ​ຈັນ 450 ປີ:
ວຽງ​ຈັນ ເປັນ​ເມືອງ​ບູ­ຮານ​ເກົ່າ​ແກ່​ມີ​ອາ­ຍຸ​ຫຼາຍ​ກ່ວ​າ 2.000 ກ່ວ​າ​ປີ ການ​ຂະ­ໜານ​ນາມ "ເມືອງ​ວຽງ​ຈັນ" ແມ່ນ​ເອົາ​ຕາມ​ຊື່​ທ້າວ ບູ​ລີ​ຈັນ ຜູ້​ມາ​ສ້າງ­ຕັ້ງ​ເມືອງ​ຄົນ​ທຳ​ອິດ ໃນ​ປີ ພສ 236 ມາ​ເຖິງ​ປີ ຄສ 1560 "ວຽງ​ຈັນ" ໄດ້​ກາຍ​ມາ​ເປັນ​ນະ­ຄອນ­ຫຼວງ​ຂອງ​ປະ­ເທດ​ລາວ​ລ້ານ​ຊ້າງ ສືບ​ເນື່ອງ​ຈົນ​ມາ​ຮອດ​ເທົ້າ​ທຸກ​ວັນ​ນີ້.
ຕະ­ຫຼອດ​ໄລ­ຍະ 450 ປີ­ຜ່ານ­ມາ​ນັ້ນ ພວກ​ເຮົາ​ບໍ່​ເຄີຍ​ສະ­ເຫຼີມ­ສະ­ຫຼອງ​ວຽງ​ຈັນ ເປັນ​ນະ­ຄອນ­ຫຼວງ​ຈັກ​ເທື່ອ ກອງ​ປະ­ຊຸມ​ໃຫຍ່​ຄັ້ງ​ທີ IV ຂອງ​ອົງ­ຄະ​ນະ​ພັກ ນະ­ຄອນ­ຫຼວງ​ວຽງ​ຈັນ ປີ 2005 ໄດ້​ກຳ­ນົດ​ຄາດ­ໝາຍ​ສູ້​ຊົນ​ໃຫຍ່ ມີ 13 ແຜນ​ງານ 160 ໂຄງ­ການ​ຈຸດ​ສຸມ: ໃນ​ນັ້ນ​ມີ 1 ແຜນ​ງານ ຄື: ແຜນ​ງານ​ສະ­ເຫຼີມ­ສະ­ຫຼອງ​ວຽງ​ຈັນ ເປັນ​ນະ­ຄອນ­ຫຼວງ ຄົບ­ຮອບ 450 ປີ ປະ­ກອບ​ມີ 3 ແຜນ​ວຽກ 21 ໂຄງ­ການ ກົມ​ການ­ເມືອງ​ສູນ​ກາງ​ພັກ ແລະ ລັດ­ຖະ­ບານ ໄດ້​ອອກ​ນິ­ຕິ​ກຳ​ສຳ­ຄັນ​ຈຳ­ນວນ​ໜຶ່ງ ທີ່​ເປັນ​ບ່ອນ​ອີງ​ໃຫ້​ອົງ­ຄະ​ນະ​ພັກ ອົງ­ການ​ປົກ­ຄອງ​ນະ­ຄອນ­ຫຼວງ​ວຽງ​ຈັນ ກະ­ກຽມ​ຈັດ​ງານ​ສະ­ເຫຼີມ­ສະ­ຫຼອງ​ວຽງ​ຈັນ ເປັນ​ນະ­ຄອນ­ຫຼວງ ຄົບ­ຮອບ 450 ປີ ດັ່ງ­ນີ້:
ນິລັນ ບຸນຍະລັດພັນ
ນິລັນ ບຸນຍະລັດພັນ ແມ່ນນັກພາກກາຕູນຊາຍທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງປະເທດໄທ ມີຊຶ່ສຽງຈາກການພາກກາຕູນແລະຊີລີ່ເກົາຫຼີໃຕ້ຫຼາຍເລື່ອງ ແຕ່ທີ່ເດ່ນຊັດຄືການພາກກາຕູນໂດລາເອມອນ ແລະຍອດນັກສືບຈິ໋ວໂຄນັນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ
ພະເຈົ້າເອດູອາກທີ 3 ແຫ່ງອັງກິດ
ພະເຈົ້າເອດູອາກທີ 3 ແຫ່ງອັງກິດ (Edward III of England, Édouard III d'Angleterre; 13 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1312 – 21 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1377) ຊົງເປັນກະສັດແຫ່ງລາຊະວົງປະລັງຕາເຊແນຂອງລາຊະອານາຈັກອັງກິດລະຫວ່າງປີ ຄ.ສ. 1327 ຫາປີ ຄ.ສ. 1377. ພະອົງນັບເປັນກະສັດອັງກິດຜູ້ປະສົບຄວາມສຳເລັດທີ່ສຸດພະອົງໜຶ່ງໃນຍຸກກາງ ໂດຍຊົງຟື້ນຟູຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງລາຊະບັນລັງຫຼັງຈາກທີ່ເສື່ອມໂຊມລົງໄປຫຼາຍໃນລັດຊະສະໄໝຂອງພະລາຊະບິດາ ພະເຈົ້າເອດູອາກທີ 2 ແລະຊົງເປັນຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ລາຊະອານາຈັກອັງກິດເປັນລັດອັນມີອຳນາດທາງທະຫານຫຼາຍທີ່ສຸດໃນເອີລົບ ແລະເປັນລັດຊະສະໄໝທີ່ມີການວິວັດທະນາການທາງການປົກຄອງທາງນິຕິບັນຫຍັດ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງ ການວິວັດທະນາການຂອງລະບົບລັດຖະສະພາ. ແຕ່ໃນສະໄໝດຽວກັນນີ້ພະອົງກໍຊົງຕ້ອງຜະເຊີນກັບຄວາມຫາຍະນະຈາກກາລະໂລກລະບາດໃນເອີລົບ. ພະເຈົ້າເອັດເວີດຊົງຄອງລາດເປັນເວລາດົນນານເຖິງ 50 ປີເຊິ່ງບໍ່ມີພະເຈົ້າແຜ່ນດິນອົງໃດທີ່ຄອງລາດດົນນານເຊັ່ນນັ້ນຕັ້ງແຕ່ລັດຊະສະໄໝຂອງພະເຈົ້າຮັງລີທີ 2 ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນກໍບໍ່ມີພະອົງໃດຈົນມາເຖິງລັດຊະສະໄໝຂອງພະເຈົ້າເຊອັອກທີ 3 ໃນຖານະກະສັດແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ.
ພະເຈົ້າເອັດເວີດສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດເມື່ອພະຊົນມາຍຸໄດ້ພຽງ 14 ພັນສາ ຫຼັງຈາກທີ່ພະເຈົ້າເອັດເວີດທີ 2 ພະລາຊະບິດາ ຊົງຖືກຖອດຈາກການເປັນກະສັດ. ເມື່ອພະຊົນມາຍຸໄດ້ 17 ພັນສາ ພະອົງກໍຊົງເປັນຜູ້ນຳໃນລັດຖະປະຫານໂຄ່ນລົ້ມໂລເຊ ມອກຕີເມ ເອີນແຫ່ງມາດທີ 1 ຜູ້ເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງ ແລະຊົງເລີ່ມຄອງລາດດ້ວຍພະອົງຜູ້ດຽວ. ຫຼັງຈາກທີ່ຊົງໄດ້ຮັບໄຊຊະນະຕໍ່ລາຊະອານາຈັກສະກັອດແລນ ກໍຊົງປ່າວປະກາດອ້າງສິດຂອງພະອົງວ່າເປັນຜູ້ສືບທອດອັນຊອບທຳຕໍ່ລາຊະບັນລັງຝະລັ່ງເສດໃນປີ ຄ.ສ. 1340 ອັນເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງສົງຄາມເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າ ສົງຄາມຮ້ອຍປີ. ຫຼັງຈາກທີ່ພ່ຽງພ້ຳໃນໄລຍະທຳອິດຂອງສົງຄາມ ສະຖານະການກໍດີຂຶ້ນຫຼາຍສຳລັບຝ່າຢອັງກິດ. ໄຊຊະນະທີ່ເຄຊີແລະປົວຕິເຢເຮັດໃຫ້ອັງກິດໄດ້ຮັບຜົນປະໂຫຍດເປັນຢ່າງຫຼາຍຈາກສົນທິສັນຍາບະເຕຕີຍີ (Treaty of Brétigny) ແຕ່ຕອນປາຍລັດຊະສະໄໝ ກໍຊົງປະສົບກັບຄວາມລົ້ມເຫຼວໃນກິຈະການລະຫວ່າງປະເທດແລະການເມືອງພາຍໃນ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນຍ້ອນຄວາມເສື່ອຍຊາແລະພະສຸຂະພາບພານາໄມອັນຊຸດໂຊມລົງຢ່າງຫຼາຍ.
ພະເຈົ້າເອັດເວີດມີພະອາລົມຮ້າຍແຕ່ກໍຊົງເປັນຜູ້ມີຄວາມກະລຸນາເປັນອັນຫຼາຍເຊັ່ນກັນ. ຊົງເປັນກະສັດຕາມສະໄໝແມ່ນຊົງມີຄວາມສົນພະໄທທາງທະຫານແລະຊົງເປັນກະສັດທີ່ເປັນທີ່ຍົກຍ້ອງເປັນເວລາຫຼາຍຮ້ອຍປີຕໍ່ມາ ແມ້ນວ່າຕໍ່ມາຈະຊົງຖືກປະນາມວ່າເປັນນັກຜະຈົນໄພຜູ້ໄຮັຄວາມຮັບຜິດຊອບໂດຍນັກປະວັດຕິສາດວິກ ແຕ່ພາບພົດຂອງພະອົງກໍປ່ຽນແປງໄປໃນທາງດີອີກເທື່ອໃນປັດຈຸບັນ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດອັງກິດ ໝວດ:ຊາວອັງກິດເຊື້ອສາຍຝະລັ່ງ
AgustaWestland Apache
300px|thumbnail AgustaWestland ອ້າວ Mk 1 ຕ່າງຫາກ ເປັນສະບັບທີ່ ໃບອະນຸຍາດ, ການກໍ່ສ້າງ ຂອງ helicopter ການໂຈມຕີ ອ້າວ - 64D ຕ່າງຫາກ longbow ສໍາລັບ ອັງກິດ ກອງທັບ ຂອງ ກອງທັບ ອາກາດ ກອງ. ທໍາອິດ ແປດ helicopters ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນ ໂດຍ Boeing, ສ່ວນທີ່ຍັງເຫຼືອ 59 ໄດ້ຖືກ ສະ ໂດຍ Helicopters Westland ( ໃນປັດຈຸບັນ ສ່ວນຫນຶ່ງຂອງ AgustaWestland ) ຢູ່ Yeovil , Somerset ໃນ ປະເທດອັງກິດ ມາຈາກ ຖົງ Boeing ສະຫນອງ. ການປ່ຽນແປງ ຈາກ ອ້າວ - 64D ປະກອບມີ ເຄື່ອງຈັກ ມ້ວນ- Royce, ເອເລັກໂຕຣນິກ ຊຸດໃຫມ່ ໂລກເອດ ປ້ອງກັນປະເທດ ແລະ ກົນໄກການ ແຜ່ນໃບຄ້າຍຄື ເປັນ ພັບ ໃຫ້ ສະບັບພາສາ ອັງກິດ ໃນການ ປະຕິບັດງານ ຈາກ ເຮືອ. helicopter ໄດ້ ມີຊື່ວ່າ " Wah- 64 " ໂດຍ Westland Helicopters. ມັນໄດ້ຖືກ ກໍານົດ ຕ່າງຫາກ ອ້າວ Mk 1 ( ຫຼື shortened ກັບ ຕ່າງຫາກ AH1 ) ໂດຍກະຊວງ ປ້ອງກັນປະເທດ.
ຄົນລະຕ່າງຫາກ ໄດ້ກາຍເປັນ ຮູບແບບ ທີ່ມີຄຸນຄ່າ ຂອງ ສະຫນັບສະຫນູນ ທາງອາກາດ ຢ່າງໃກ້ຊິດ ຢູ່ໃນ ຂໍ້ຂັດແຍ່ງ ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຢູ່ໃນຖານ, ຫນ້າທີ່ ພາກພື້ນ ໄດ້ ນັບຕັ້ງແຕ່ ປີ 2006. ຄົນລະຕ່າງຫາກ ໄດ້ ຈຸດປະສົງຂອງ ວິໃນໄລຍະ fitting ຂອງລະເບີດກະ ບາງຢ່າງເຊັ່ນ: ລະເບີດບົມບີ ແລະອາວຸດ thermobaric ເປັນ ໄດ້. ການທົດລອງ Naval ແລະ ການປະຕິບັດ ຊົ່ວຄາວ ຢູ່ກາງທະເລ ໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນ ເຮືອບິນ ເປັນ ເວທີ ສາມາດ ປະຕິບັດງານ ຈາກ ສຽງຂອງເຮືອ, ເຊິ່ງເປັນ ຄໍາຮ້ອງສະຫມັກ ເປັນເອກະລັກ ຂອງ ຄົນລະຕ່າງຫາກ ການ ລະຫວ່າງ ປະຕິບັດງານ ຂອງຕົນ. ຄົນລະຕ່າງຫາກ ປະເທດອັງກິດ ໄດ້ຮັບຜິດຊອບ ໃນ ການແຊກແຊງ ທາງທະຫານ ອົງການເນໂຕ້ 2011 ໃນ ລີເບຍ ປະຕິບັດການ ຈາກ ເຮືອ ຕໍາແຫນ່ງຂອບ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ເຮລີກົບແຕ
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ (ພາສາອັງກິດ: Hatxayfong District) ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາອັນຍາວນານ ແລະ ຍືດເຍື້ອໃນໄລຍະກ່ອນປະເທດຊາດໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ ແລະ ພັດທະນາຈົນມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້.
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງໃນເມື່ອກ່ອນມີຊື່ເດິມວ່າ: ເມືອງຊາຍຟອງ ໂດຍມີ 5 ຕາແສງທີ່ຂຶ້ນກັບເມືອງນີ້ຄື ຕາແສງບໍ່ໂອ, ຕາແສງໂພສີ, ຕາແສງບ້ານຫ້ອມ, ຕາແສງສີຖານໃຕ້ ແລະ ຕາແສງສາລະຄໍາ ເຊິ່ງຜູ້ເປັນເຈົ້າເມືອງໃນໄລຍະນັ້ນແມ່ນທ່ານ ອຸນ ສີສັດຕະນະກຸນ ຕໍ່ມາໃນປີ ຄ.ສ 1975, ໄດ້ລວມເອົາເມືອງອຸທຸມພອນເຂົ້ານໍາ ໂດຍມີ 6 ຕາແສງ ຄື: ຕາແສງທ່າມ່ວງ, ຕາແສງທ່າເດື່ອ, ຕາແສງທ່າພະ, ຕາແສງສິມມະໂນ, ຕາແສງດົງກະລຶມ, ຕາແສງບ້ານໂດນ ຈຶ່ງໄດ້ປ່ຽນຊື່ໃໝ່ຈາກເມືອງຊາຍຟອງປ່ຽນມາເປັນເມືອງຫາດຊາຍຟອງຈົນມາເຖິງປັດຈຸບັນນີ້.
ຕໍ່ມາຮອດ ປີ ຄ.ສ 1994 ເມືອງປາກງື່ມກໍ່ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນ, ເຊິ່ງເມືອງຫາດຊາຍຟອງໄດ້ມອບ 2 ຕາແສງໃຫ້ຂຶ້ນກັບເມືອງປາກງື່ມຄື: ຕາແສງດົງກະລຶມ ແລະ ຕາແສງບ້ານໂດນຈົນມາເຖິງປັດຈຸບັນ (ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນຈາກ ຂໍ້ມູນແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ 5 ປີຄັ້ງທີ V(2011-2015) ແລະ ວິໃສທັດແຕ່ນີ້ຮອດປີ 2020 ຂອງເມືອງຫາດຊາຍຟອງ)
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ ແມ່ນນອນໃນທົ່ງພຽງວຽງຈັນ, ລັກສະນະສ່ວນໃຫຍ່ເປັນທົ່ງພຽງ  ທາງທິດໃຕ້ມີຄວາມລາດອຽງລົງຫາແມ່ນໍ້າຂອງ ສ່ວນທິດເໜືອ ແລະ ທິດຕາເວັນອອກແມ່ນຂ້ອນຂ້າງມີລັກສະນະເປັນໂນນ, ຍ້ອນສະພາບພື້ນທີ່ທີ່ຕິດແມ່ນໍ້າຂອງ ເມືອງຫາດຊາຍຟອງຈຶ່ງມີໜອງນໍ້າຍັງຢາຍຢູ່ທົ່ວໄປ.
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ ຕັ້ງຢູ່ທິດຕາເວັນອອກສ່ຽງໃຕ້ຂອງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງຊາຍແດນຂອງແຕ່ລະທິດມີດັ່ງນີ້:
-   ທິດໃຕ້ ຕິດກັບແມ່ນໍ້າຂອງ (50 ກິໂລແມັດ), ເຊິ່ງເປັນຊາຍແດນຂັ້ນລະຫວ່າງປະເທດລາວກັບປະເທດໄທ.
-   ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດກັບເມືອງປາກງື່ມ.
-   ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດກັບເມືອງສີສັດຕະນາກ.
ເມືອງຫາດຊາຍຟອງ ປະກອບມີ 60 ບ້ານ
ບັນດາບ້ານ
ໝວດ:ປະເທດລາວ ໝວດ:ແຂວງໃນລາວ ໝວດ:ເມືອງໃນລາວ
ເຂື່ອນນ້ຳແອດ
ເຂື່ອນນ້ຳແອດ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງວຽງທອງ ແຂວງຫຼວງຫົວພັນ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ຈັງຫວັດຊຸມພອນ
ຈັງຫວັດຊຸມພອນ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ໂຮງໝໍ
ລາຍການອ້າງອິງ
ໝວດ:ໂຮງໝໍ
ຈັງຫວັດສະຕູນ
ຈັງຫວັດສະຕູນ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ສັນສະນີ ວັດທະນານຸກູນ
ສັນສະນີ ວັດທະນານຸກູນ ແມ່ນນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ ມີຊື່ສຽງຈາກການພາກກາຕູນໂດລາເອມອນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ
ອະນຸບານ
ກ້າວເຂົ້າມາປີ 2010 ນີ້ບ້ານເມືອງນ້ອຍຈະໄດ້ມີໂຮງຮຽນອະນຸບານ ຫລື ບ່ອນຝາກເດັກນ້ອຍແຫ່ງທຳອິດ, ເຊີ່ງແມ່ນຂອງເອກະຊົນ.
ເມືອງດັກຈຶງ
ເມືອງດັກຈຶງ ເມືອງຊາຍແດນ ລາວ-ຫວຽດນາມ ຢູ່ທີ່ແຂວງເຊກອງ ເມືອງດັກຈຶງເປັນອີກເມືອງໜຶ່ງຊຶ່ງຈະເປັນເມືອງເອກຂອງເຊກອງໃນອະນາຄົດ ເມືອງດັກຈຶງ ທີ່ມີຄົນເວົ້າເຖິງພາສາດັກກັງ ທີ່ເປັນພາສາປະຈຳເຜົ່າຕຣຽງ ຊາວຕຣຽງທີ່ມີຢູ່ຫລາຍ ທີ່ແຂວງເຊກອງ ໂດຍສະເພາະເມືອງດັກຈຶງ ຄຳວ່າ ດັກ ແປວ່ານ້ຳ ເມືອງດັກຈຶງ ຢູ່ຫ່າງຈາກເມືອງລະມາມແຂວງເຊກອງປະມານ 100 ກິໂລແມັດ (ເບິ່ງການເດິນທາງໄປເມືອງດ໊າການເດິນທາງສະໄໝກ່ອນຕ້ອງໃຊ້ເວລາເປັນອາທິດກວ່າຈະເຂົ້າເຖິງເມືອງນີ້ໄດ້ ແຕ່ທຸກມື້ນີ້ເຮັດຖະໜົນສຳເລັດແລ້ວ ໃຊ້ເວລາໃນການເດິນທາງປະມານ 2 ຊົ່ວໂມງ ເມືອງດັກຈຶງ ໄດ້ຖືກວາງໄວ້ໃຫ້ເປັນເມືອງເອກຂອງເຊກອງ ເປັນເສັ້ນທາງທີ່ຈະໄປຫວຽດນາມໄດ້ໄວທີ່ສຸດ ໄປເຂົ້າວຽດນາມໄປຍັງດານັງ ບໍ່ຕ້ອງຂົນຂອງທາງເຮືອມາທີ່ທ່າເຮືອຄອງເຕີຍກໍໃຊ້ເສັ້ນທາງນີ້ທະລຸຜ່ານຈາກອຸບົນມາເຊກອງ ມາດັກຈຶງ ເຂົ້າດານັງປະເທດຫວຽດນາມ ໄລຍະທາງຈາກຊາຍແດນຊ່ອງເມັກ ອຸບົນລາຊະທານີໄປເຖິງເມືອງດານັງ ຫວຽດນາມ ຜ່ານເສັ້ນທາງນີ້ ໄລຍະທາງພຽງ 300 ກິໂລແມັດເທົ່ານັ້ນ.
ຈັງຫວັດສົງຂາ
ແຂວງສົງຂາ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ແຂວ ໃນປະເທດໄທ
ເຂື່ອນນ້ຳລ້ອງ
ເຂື່ອນນ້ຳລ້ອງ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຊຽງຄໍ້ ແຂວງຫຼວງຫົວພັນ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ພາສາຂະແມ
{{legend|#61FFBC|ບໍລິເວນທີ່ມີການໃຊ້ພາສາຂະແມ}}
ພາສາຂະແມ ຫຼື ພາສາຂະເໝນ (ភាសាខ្មែរ) ແມ່ນໜຶ່ງໃນພາສາຫຼັກຂອງພາສາກຸ່ມອົດສະຕະໂລອາຊີ ແລະ ໄດ້ຮັບອິດທິພົນມາຈາກພາສາສັນສະກິດ ແລະ ພາສາບາລີ ພໍສົມຄວນ ເຊິ່ງອິດທິພົນເຫຼົ່ານີ້ ມາຈາກອິດທິພົນຂອງສາສະໜາພຸດ ແລະ ສາສະໜາຮິນດູ ຕໍ່ວັດທະນະທຳຂອງຊາວຂະແມ ໃນຂະນະທີ່ອິດທິພົນອື່ນ ໆ ເຊັ່ນ ຈາກພາສາລາວ ແລະ ພາສາໄທ. ເປັນໝາກຜົນມາຈາກການຕິດຕໍ່ກັນທາງດ້ານພາສາ ແລະ ຄວາມໃກ້ຊິດກັນໃນທາງພູມສາດ. ພາສາຂະແມແປກໄປຈາກພາສາໃນປະເທດອ້ອມແອ້ມ (ພາສາລາວ ພາສາໄທ ແລະ ພາສາຫວຽດນາມ) ເນື່ອງຈາກບໍ່ມີສຽງວັນນະຍຸດ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພາສາຂະເໝນ ໝວດ:ພາສາຂະແມ ພາສາໃນປະເທດຫວຽດນາມ
ນັດ ມີເຣຍ
ມີເຣຍ ອາເລັກຊານດຣາ ເບນເນເດດຕີ້ (ອີຕາລີ: Myria Alexandra Benedetti; ເກີດເມື່ອວັນທີ 6 ກຸມພາ ຄ.ສ. 1975) ຫຼືເປັນທີຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ນັດ ມີເຣຍ (นัท มีเรีย) ເປັນນັກຮ້ອງແລະນັກສະແດງຊາວໄທ ຈົບການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາຕີ ຄະນະວິທະຍາການຈັດການ ສາຂານິເທດສາດ ຈາກວິທະຍາໄລຄູສວນດຸສິດ
ละครเวที
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1975 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງຍິງຊາວໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງຍິງຊາວໄທ ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍອີຕາລີ ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍສະວິດເຊີແລນ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດຈີເອັມເອັມ ແກມມີ້
ໂຮງຮຽນວິຊາຊີບ
ນັບແຕ່ປີ 2008 ເປັນຕົ້ນມາ ບ້ານເມືອງນ້ອຍໄດ້ມີໂຮງຣຽນວິຊາຊີບເກີດຂື້ນແຫ່ງຫນຶ່ງ ນັ້ນກໍ່ຄື ໂຮງຮຽນ ກົດຫມາຍເມືອງນ້ອຍ, ເຊີ່ງໄດ້ແຍກໂຕອອກມາຈາກ ໂຮງຮຽນກົດຫມາຍດອນນົກຂຸ້ມ ເພື່ອຮອງຮັບນັກຮຽນທີ່ເພີ່ມຂື້ນໃນທຸກໆປີ ເຊີ່ງກໍ່ມີທັງນັກຮຽນທີ່ຢູ່ໃນນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ແລະ ສ່ວນໃຫ່ຍແມ່ນນັກຮຽນທີ່ມາຈາກທົ່ວທຸກແຂວງໃນປະເທດລາວ.
ເມືອງສັງທອງ
ເມືອງສັງທອງ(ພາສາອັງກິດ: Sangthong District) ແມ່ນ ເມືອງໜຶ່ງ ໃນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງ ປະກອບຈາກທັງໝົດ 37 ບ້ານ.
ບັນດາບ້ານ
ໝວດ:ປະເທດລາວ ໝວດ:ແຂວງໃນລາວ ໝວດ:ເມືອງໃນລາວ
ປະໂລເຕອິນ
ເວັບໄຊທາງການສຶກສາ
ໝວດ:ປະໂລເຕອິນ ໝວດ:ສານອາຫານ
ທັກສິນ ຊິນນະວັດ
ທັກສິນ ຊິນນະວັດ (ໄທ: ทักษิณ ชินวัตร, ທັກສິນ ຊິນວັຕຣ; ເກີດ 26 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1949) ແມ່ນນັກທຸລະກິດແລະນັກການເມືອງຊາວໄທ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 23 ດຳລົງຕຳແໜ່ງຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2001 ຈົນເຖິງ ຄ.ສ. 2006 ທ່ານດຳເນິນທຸລະກິດໂທລະຄົມມະນະຄົມແລະການສື່ສານ ຜູ້ສ້າງຕັ້ງກລຸ່ມບໍລິສັດ ຊິນ ຄອຣ໌ປອເຣຊັ່ນ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ) ອະດີດເຈົ້າຂອງແລະປະທານສະໂມສອນ ແມນເຊສເຕີ ຊີຕີ້ ມີສັນຊາດໄທໂດຍການເກິດ ປັດຈຸບັນອາໄສຢູ່ນອກປະເທດ ແລະຖືສັນຊາດມົງເຕເນໂກຣ
ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ຜູ້ໜີຄະດີ
ຢ່າງກຸ້ງ
ຢ່າງກຸ້ງ ຫຼື ຍານໂກນ (ရန်ကုန်, MLCTS rankun mrui, ຍານໂກນ ມໂຍ; "ອະວະສານສົງຄາມ" ) ຫຼື ຣ່າງກຸ້ງ (Rangoon) ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງເຂດຢ່າງກຸ້ງ ຢ່າງກຸ້ງເປັນນະຄອນຫຼວງຂອງພະມ້າຈົນຮອດປີ ຄ.ສ. 2006 ເມື່ອລັດຖະບານຍ້າຍນະຄອນຫຼວງໄປຍັງເມືອງເນປິດໍໃນພາກກາງຂອງປະເທດພະມ້າ ຢ່າງກຸ້ງເປັນເມືອງທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງປະເທດມີປະຊາກອນກວ່າ 7 ລ້ານຄົນ ແລະເປັນສູນກາງການຄ້າທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງພະມ້າ
ຢ່າງກຸ້ງມີຈຳນວນອາຄານຍຸກອານານິຄົມຫຼາຍທີ່ສຸດໃນພູມິພາກນີ້ ແລະເປັນໃນຍຸກອານານິຄົມທີ່ມີເອກະລັກສະເພາະຕົວ ເສດຖະກິດຍຸກອານານິຄົມມີສູນກາງບໍລິເວນຮອບເຈດີສຸເລເຊິ່ງຂຶ້ນຊື່ວ່າເກົ່າແກ່ກວ່າ 2,000 ປີ ເມືອງນີ້ຍັງເປັນທີ່ຕັ້ງຂອງເຈດີຊະເວດາກອງ ເຊິ່ງແມ່ນເຈດີທີ່ສັກສິດທີ່ສຸດໃນພະມ້າ ຢ່າງກຸ້ງຍັງເປັນທີ່ຕັ້ງສຸສານຂອງຈັກກະພັດໂມກຸນອົງສຸດທ້າຍ ເຊິ່ງຖືກອັງກິດເນລະເທດມາຍັງຢ່າງກຸ້ງຫຼັງການຈະລາຈົນຂອງອິນເດຍໃນປີ ຄ.ສ. 1857
ຢ່າງກຸ້ງມີໂຄງສ້າງພື້ນຖານບໍ່ພຽງພໍເມື່ອທຽບກັບເມືອງໃຫຍ່ອື່ນໆ ໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແມ້ນວ່າຈະມີການປັບປຸງອາຄານທີ່ຢູ່ອາໄສແລະອາຄານເຊິງພານິດເກົ່າແກ່ຫຼາຍແຫ່ງໃນໃຈກາງເມືອງຢ່າງກຸ້ງ ແຕ່ມຸມມອງຈາກດາວທຽມບໍລິເວນໂດຍຮອບສ່ວນໃຫຍ່ຂອງເມືອງ ຍັງມີຄວາມຢາກຈົນແລະຂາດໂຄງສ້າງຂັ້ນພື້ນຖານ
ທີ່ມາຂອງຊື່
ຢ່າງກຸ້ງ (ရန်ကုန်) ແມ່ນຄຳຜະສົມທີ່ເກີດຈາກຄຳວ່າ ຍານ yan (ရန်) ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ສັດຕູ ຂ້າສຶກ ແລະຄຳວ່າ ໂກນ koun (ကုန်) ເຊິ່ງມີຄວາມໝາຍວ່າ ໝົດໄປ ເຊິ່ງສາມາດແປໄດ້ອີກຢ່າງວ່າ ອະວະສານຫຼືສິ້ນສຸດສົງຄາມ
ສ່ວນຄຳວ່າຢ່າງກຸ້ງໃນພາສາອັງກິດ Rangoon ມີທີ່ມາຈາກການລຽນສຽງຂອງຄຳວ່າ ຍານໂກນ Yangon ໃນພາສາອາລະກັນ ເຊິ່ງອອກສຽງວ່າ ຣອນກູ້ນ [rɔ̀ɴɡʊ́ɴ]
ຢ່າງກຸ້ງໃນຍຸກອານານິຄົມ
ອັງກິດໄດ້ຍຶດຢ່າງກຸ້ງແລະສ່ວນລຸ່ມຂອງພະມ້າທັງໝົດໃນລະຫວ່າງສົງຄາມອັງກິດ-ພະມ້າຄັ້ງທີ່ສອງ ເມື່ອ ພ.ສ. 2395 ແລະໄດ້ປ່ຽນຢ່າງກຸ້ງໃຫ້ກາຍເປັນສູນກາງທາງການຄ້າແລະການເມືອງຂອງພະມ້າຂອງອັງກິດ (British Burma) ແລະຍັງເປັນສະຖານທີ່ເຊິ່ງອັງກິດສົ່ງຕົວຈັກກະພັດບາຮາດູ ຊາ ຊາຟາທີ່ 2 ຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍແຫ່ງລາຊະວົງໂມກຸນຂອງອິນເດຍມາຈອງຈຳຫຼັງຈາກເກີດເຫດການກະບົດອິນເດຍ ຫຼືກະບົດຊີປອຍຂຶ້ນເມື່ອປີ 2400 ອັງກິດໄດ້ສ້າງເມືອງຢ່າງກຸ້ງໃໝ່ໂດຍວາງຜັງເມືອງເປັນຮູບຕາລາງເທິງທີ່ດິນດອນສາມຫ່ຽມປາກແມ່ນ້ຳ ໂດຍມີຮ້ອຍໂທອະເລັກຊານເດີ ເຟເຊີ ນາຍທະຫານຊ່າງເປັນຜູ້ຄວບຄຸມການອອກແບບ ມີພື້ນທີ່ທອດຍາວໄປທາງທິດຕາເວັນອອກຈົນຮອດແມ່ນ້ຳພະຊຸນດວງ (Pazundaung Creek) ທິດຕາເວັນຕົກແລະທິດໃຕ້ຮອດແມ່ນ້ຳຢ່າງກຸ້ງ
ย่างกุ้งกลายเป็นเมืองหลวงพม่าของอังกฤษหลังจากที่อังกฤษยึดพม่าตอนบนได้ในสงครามอังกฤษ-พม่าครั้งที่ 3 เมื่อปี 2428 และตั้งแต่ทศวรรษที่ 1890 เป็นต้นมา ประชากรและการค้าในย่างกุ้งเติบโตขึ้นอย่างรุ่งเรืองซึ่งเป็นผลให้เมืองขยายออกไปทางเหนือจรด รอยัล เลค หรือทะเลสาบ กันดอจี (Kandawgyi) และทะเลสาบอินยา (Inya Lake) นอกจากนี้อังกฤษยังได้จัดตั้งโรงพยาบาลขึ้น หนึ่งในนั้นคือ โรงพยาบาลย่างกุ้ง (Rangoon General Hospital) และวิทยาลัย ซึ่งก็คือ มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง (Rangoon University) ในปัจจุบัน
ย่างกุ้งในยุคอาณานิคม มีสวนสาธารณะและทะเลสาบที่กว้างขวาง อีกทั้งยังประกอบไปด้วยอาคารที่ทันสมัยและสถาปัตยกรรมไม้แบบดั้งเดิม ทำให้เป็นที่รู้จักกันในชื่อ "สวนเมืองแห่งทิศตะวันออก" (the garden city of the East) และในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ย่างกุ้งก็มีการบริการสาธารณะและโครงสร้างพื้นฐานที่เทียบเท่าลอนดอนเลยทีเดียว
ในช่วงก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง ประชากรเกินครึ่งของ 5 แสนคนในย่างกุ้งเป็นชาวอินเดียหรือไม่ก็ชาวเอเชียใต้อื่นๆ มีเพียงแค่ 1 ใน 3 เท่านั้นที่เป็นชาวพม่า ขณะที่เหลือประกอบไปด้วยชาวกะเหรี่ยง พม่าเชื้อสายจีน และลูกครึ่งอังกฤษ-พม่า
หลังจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่งย่างกุ้งกลายเป็นศูนย์กลางของการเคลื่อนไหวเรียกร้องเอกราชโดยมีนักศึกษาฝ่ายซ้ายเป็นแกนนำ มีการประท้วงต่อจักรวรรดิอังกฤษทั้งหมด 3 ครั้ง ในปี 2463, 2479 และ 2481 ทั้งหมดเกิดขึ้นในย่างกุ้ง ย่างกุ้งตกอยู่ภายใต้การยึดครองของญี่ปุ่น (2485-2488) และเมืองได้รับความเสียหายอย่างมากจากสงครามโลกครั้งที่สอง แต่ก็ยึดคืนมาได้หลังสงครามสิ้นสุดลงโดยฝ่ายสัมพันธมิตร ในเดือนพฤษภาคม 2488 ย่างกุ้งกลายเป็นเมืองหลวงของสหภาพพม่าเมื่อวันที่ 4 มกราคม พ.ศ. 2491 เมื่อประเทศได้รับเอกราชจากจักรวรรดิอังกฤษ
ย่างกุ้งในสมัยปัจจุบัน
ไม่นานหลังจากการได้รับเอกราชของพม่าเมื่อปี 2491 ชื่อหลายชื่อของถนนและสวนสาธารณะที่เป็นแบบอาณานิคมถูกเปลี่ยนให้มีความเป็นชาตินิยมพม่ามากขึ้น ในปี 2532 รัฐบาลทหารพม่าได้เปลี่ยนชื่อเมืองในภาษาอังกฤษเป็น Yangon (เดิม Rangoon) พร้อมกับการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ อีกมากมายในการทับศัพท์ภาษาอังกฤษโดยชื่อพม่า การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้รับการยอมรับจากชาวพม่าจำนวนมากซึ่งคิดว่ารัฐบาลทหารไม่มีความเหมาะสมที่จะทำการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว เช่นเดียวกับสื่อสิ่งพิมพ์ สำนักข่าวหลายสำนัก รวมไปถึงสื่อที่มีชื่อเสียงอย่าง บรรษัทแพร่ภาพกระจายเสียงอังกฤษ(สำนักข่าวบีบีซี) สหราชอาณาจักร สหรัฐอเมริกาและชาติอื่นๆ
นับตั้งแต่ได้รับเอกราชย่างกุ้งมีการขยายตัวออกไปมาก รัฐบาลได้สร้างเมืองขึ้นมาโดยรอบ เช่นในทศวรรษที่ 1950 สร้างย่านธาเกตา (Thaketa) ออกกะลาปาเหนือ (North Okkalapa) ออกกะลาปาใต้ (South Okkalapa) จนถึงทศวรรษที่ 1980 เกิดย่าน แลงธายะ (Hlaingthaya) ชเวปยีธา (Shwepyitha) และดากอนใต้ (South Dagon) ทำให้ทุกวันนี้มหานครย่างกุ้งครอบคลุมพื้นที่เกือบ 600 ตารางกิโลเมตร (230 ตารางไมล์)
ອ້າງອິງ
ย่างกุ้ง ໝວດ:เมืองในประเทศพม่า ໝວດ:เขตย่างกุ้ง
ຈິມິ ເຮນດຣິກຊ໌
thumbnail|250px|ເຮນດຣິກຊ໌ໃນປີ 1967
ເຈມສ໌ ມາຣ໌ແຊລລ໌ ເຮນດຣິກຊ໌ (James Marshall Hendrix) ຫຼືຊື່ເກີດ ຈອຫ໌ນນີ່ ອັລເລນ ເຮນດຣິກຊ໌ (Johnny Allen Hendrix) (27 ພະຈິກ 1942 - 18 ກັນຍາ 1970) ແມ່ນມືກີຕາຣ໌ທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດຄົນໜື່ງຂອງໂລກ ແລະມີອິດທິພົນຫຼາຍກັບມືກີຕາຣ໌ໃນຍຸກຕໍ່ມາ ເພີ່ນເກີດທີ່ສະຫະລັດອະເມລິກາໃນມື້ທີ່ 27 ພະຈິກ 1942 ຢູ່ ຊີແອທເທີລ, ວໍຊິງຕັນ, ສະຫະລັດອະເມຣິກາ ເປັນທີ່ຍອມຮັບໃນໝູ່ນັກດົນຕີວ່າເພິ່ນເປັນຜູ້ຄິດຄົ້ນການຫຼິ້ນກີຕາຣ໌ນຳສຽງແຕກຈາກແອມປ໌ໂດຍກົງແລະມີການຫຼິ້ນທີ່ໜັກໜ່ວງແລະຮຸນແຮງ ເຮນດຣິກຊ໌ມີຊື່ສຽງມາຈາກການຫຼິ້ນດົນຕີໃນບຸນມະໂຫລານດົນຕີ "" ຢູ່ເບເທລ, ນິວຍອຣ໌ກ  ເພງທີ່ມີຊື່ສຽງຂອງເພີ່ນແມ່ນ "Voodoo child", "All along watchtower", "Little wing" ແລະ "Hey Joe" ເພິ່ນເສຍຊີວິດໃນມື້ທີ່ 18 ກັນຍາ 1970 ຈາກການເສບຍາເກີນຂະໜາດ ຢູ່ ລອນດອນ,ອັງກິດ
ໝວດ:ນັກດົນຕີຊາວອະເມລິກັນ ໝວດ:ນັກຮ້ອງອາເມລິກັນ
ບ້ານນາອຸດົມໃຊ
ເປັນບ້ານທີ່ຢູ່ພາກຕາເວັນອອກສຸດຂອງເມືອງໃຊພທອງ.ເຊິ່ງຕິດຈອກກັບເມືອງສອງຄອນທີ່ບ້ານນາຄຳນົນພາກຕາເວັນອອກ.ທິດໃຕ້ຕິກກັບບ້ານໃຫມ່.ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບບ້ານນາຈານແລະເຫນືອຕິດກັບບ້ານໂນນສົມບູນ....ປະຊາຊົນສ່ວນໃຫຍ່ຈະຍຶດຖືອາຊີບທຳນາເພາະເປັນເຂດເຫມາະສົມດ້ານກະສິກຳ..ບ້ານດັ່ງກ່າວແມ່ນເກີດຂຶ້ນດ້ວຍການຍົກຍ້າຍເຂົ້າມາຈາກປະຊາຊົນຫຼາຍບ້ານຫຼັງຈາກປະເທດໄດ້ປົດປ່ອຍແລະສະຫງົບສຸກເຊິ່ງທຳອິດແມ່ນພໍ່ເຖົ້າທິດສານໄດ້ຍົກຍ້າຍເຂົ້າມາຈາກບ້ານໂນນສົມບູນພ້ອມກັບພໍ່ເຖົ້າຖ້ຳແລະພໍເຖົ້າຄູນເຊິ່ງກໍ່ເລີ່ມກໍ່ຕັ້ງບ້ານໃນປີ1994.
ຂຽນໂດຍ:ທ້າວ ເກາະແກ້ວ ສີບຸນເຮືອງ
ສີອາພາ ເລືອນນາກ
ສີອາພາ ເລືອນນາກ ແມ່ນນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ ໂດຍມີຊື່ສຽງຈາກການພາກກາຕູນຫຼາຍເລື່ອງ ແຕ່ທີ່ເດ່ນຊັດຫລາຍ ຄືການພາກກາຕູນເລື່ອງໂດລາເອມອນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກພາກກາຕູນຊາວໄທ
ຈັງຫວັດລະນອງ
ຈັງຫວັດລະນອງ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ຈັງຫວັດຍະລາ
ຈັງຫວັດຍະລາ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ເຂື່ອນນ້ຳສົບລ້ອງ
ເຂື່ອນນ້ຳສົບລ້ອງ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງຊຽງຄໍ້ ແຂວງຫຼວງຫົວພັນ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ນ້ຳຕົກເຊເຊດ
ນ້ຳຕົກເຊເຊດ : ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດບ້ານແບ່ງ ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງມາທາງທິດໃຕ້ 20 ກິໂລແມັດ ສາມາດເໝົາລົດຕຸ໊ກໆ ທີ່ສະຖານີຂົນສົ່ງສາລະວັນ ລາຄາ 200,000 ກີບ/ມື້ ຫລື ນັ່ງລົດໄປລົງທີ່ບ້ານແບ່ງ ແລະ ຕໍ່ລົດໄປອີກ 10 ກິໂລແມັດ ນ້ຳຕົກນີ້ເປັນນ້ຳຕົກທີ່ມີຊື່ສຽງ ຂອງແຂວງສາລະວັນ ບໍ່ສູງຊັນ ແລະ ກວ້າງໃຫຍ່ ແຕ່ສາຍນ້ຳສີຟ້າໃສທີ່ໄຫລລັດເລາະມາຕາມໂຂດຫິນສູງ 5 ແມັດ ລົງສູ່ແອ່ງນ້ຳ ແລະ ມີຄວາມຮົ່ມເຢັນ ຂອງພັນໄມ້ທີ່ສວຍງາມ ນ້ຳຕົກເຊເຊດເປັນຕົ້ນນ້ຳສາຍໜຶ່ງຂອງແມ່ນ້ຳເຊເຊດ ແລະ ເປັນສາຂານ້ອຍຂອງແມ່ນ້ຳເຊໂດນ.
ເພດ
thumb|ການສືບພັນສົບຜົນສໍາເລັດ ການລວມຕົວຂອງເຊື້ອອະສຸຈິ ແລະ ຈຸລັງໄຂ່ ເພດ (sex) ໃນຊີວະສາດ ແມ່ນຂະບວນການຂອງການເຊື່ອມໂຍງແລະການລວມເອົາກົນໄກທາງພັນທຸກໍາສະເພາະ ທີ່ມັກຈະສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດໃນເພດຊາຍຫຼືເພດຍິງທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄປ
ລົດ
thumb|right|ລົດເບັນ ລຸ້ນ Velo (1894) - ເຂົ້າຮ່ວມ ການແຂ່ງລົດຄັ້ງທຳອິດ ໃນ ໂລກ
ລົດ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖ, automobile ຫຼື car) ແມ່ນ ຍານພາຫະນະ ເຄື່ອນທີ່ ໂດຍ ໂມເຕີ. ໃນ ປີ 2002, ມີ ລົດໂດຍສານ ທັງໝົດ ປະມານ 590 ລ້ານ ຄັນ ໃນ ທົ່ວໂລກ (ປະມານ 1 ຄັນ ຕໍ່ ທຸກໆ 7 ຄົນ). left|thumb|ຄາຣລ໌ ເບັນ right|thumb|ແບບຈຳລອງ Benz Patent Motorwagen ຜະລິດ ໃນ ປີ 1886 right|thumb| ຟອດ ລຸ້ນ T], 1927, ຖືວ່າ ເປັນລົດລຸ້ນທຳອິດ ທີ່ ຖືກນຳໃຊ້ແຜ່ຫຼາຍ left|thumb|ແຣນຊຳ ອີ ໂອລ thumb|ລົດພະລັງງານຮີໂດຣແຊນ FCHV ພັດທະນາໂດຍ [[ໂຕໂຢຕາ ໃນ ປີ 2005]]
ອ້າງອີງ
ລົດ ໝວດ:ຄົມມະນາຄົມ ໝວດ:ຍານພາຫະນະ
ແຮ່ໄພໄຣ
ແຮ່ໄພໄຣແມ່ນແຮ່ຊຸນຟິດທີ່ພົບໄດ້ໂດຍທົ່ວໄປ. ຄຳວ່າໄພໄຣ (pyrite) ແມ່ນໄດ້ຮັບມາຈາກພາສາເກຣັກ ຄຳວ່າ πυρίτης (pyritēs), ເຊິ່ງແປວ່າ "ແຫ່ງໄຟ" ຫຼື "ໃນໄຟ", ເຊິ່ງຄຳເຄົ້າແມ່ນ πύρ (pyr), ແປວ່າ "ໄຟ". ໃນສະໄໝໂຣມັນບູຮານ, ຊື່ນີ້ໄດ້ໃຊ້ເອີ້ນຫີນຫຼາຍຊະນິດທີ່ສ້າງໝັດໄຟເມື່ອນຳໄປສຽດສີກັບເຫຼັກ; Pliny the Elder ໄດ້ອະທິບາຍເຖິງລັກສະນະຂອງແຮ່ຊະນິດນີ້ວ່າມີສີຄ້າຍຄືກັບທອງເຫຼືອງ (brassy), ເຊິ່ງເປັນສິ່ງອ້າງອີງເຖິງສິ່ງທີ່ເຮົາເອີ້ນວ່າໄພໄຣ (pyrite) ໃນປັດຈຸບັນ. ຈົນກະທັງຮອດສະໄໝຂອງ ຈໍຈຽສ ອະກຣິໂກລາ (Georgius Agricola), ຄ.ສ. 1550, ຄຳສັບດັ່ງກ່າວໄດ້ກາຍມາເປັນຊື່ເອີ້ນທົ່ວໄປຂອງແຮ່ຊຸນຟິດທັງໝົດ.
ໂດຍທົ່ວໄປຈະພົບວ່າແຮ່ໄພໄຣມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບທາດຊຸນຟິດ ຫຼື ອົດຊິດອື່ນໆໃນສາຍແຮ່ຄວອດສ໌ (quartz), ຫີນຕະກອນ, ແລະ ຫີນແປ (metamorphic rock), ເຊັ່ນດຽວກັບໃນຊັ້ນຫີນຂອງຖ່ານຫີນ ແລະ ໃນແຮ່ທາດທີ່ເຂົ້າແທນທີ່ກະດູກໃນຟອສຊິວ. ເຖິງວ່າຈະຖືກເອີ້ນວ່າຄຳຂອງຄົນໂງ່, ບາງຄັ້ງກໍພົບວ່າມີແຮ່ຄຳປະລິມານເລັກໜ້ອຍປະສົມຢູ່ໃນແຮ່ໄພໄຣ. ຄຳ ແລະ ອາເຊນິກ ມີການຈັບຕົວກັນເຂົ້າມາແທນທີ່ຢູ່ໃນໂຄງສ້າງຂອງແຮ່ໄພໄຣ. ໃນແຫຼ່ງແຮ່ຄຳທີ່ເກີດໃນຫີນຕະກອນລະດັບຕື້ນ, ແຮ່ໄພໄຣທີ່ມີສ່ວນປະກອບຂອງອາເຊນິກຈະມີຄຳປະສົມຢູ່ໃນປະລິມານສູງເຖິງ 0.37% ຂອງນ້ຳໜັກທັງໝົດ.
ການນຳໃຊ້
ແຮ່ໄພໄຣເປັນທີ່ນິຍົມໃນໄລຍະສັ້ນໆ ໃນສະຕະວັດທີ 16 ແລະ 17 ເຊິ່ງໃຊ້ເປັນຕົວກຳເນີດການຈູດໄຟ ໃນອາວຸດປືນໃນໄລຍະຕົ້ນ, ເຊິ່ງໃຊ້ເປັນຫົວສັບຂອງປືນ ໂດຍມີກ້ອນແຮ່ໄພໄຣເພື່ອກໍໃຫ້ເກີດປະກາຍໄຟໃນຂະນະທີ່ຍິງປືນ.
ແຮ່ໄພໄຣໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ມາຕັ້ງແຕ່ຍຸກໂຣມັນບູຮານເພື່ອຜະລິດ copperas, ເຊິ່ງກໍຄື ເຫຼັກ (II) ຊຸນຟັດ. ແຮ່ເຫຼັກໄພໄຣຈະຖືກນຳໄປກອງສຸມກັນ ແລະ ປ່ອຍໄວ້ໃຫ້ຖືກກັບອາກາດ (ຕົວຢ່າງໜຶ່ງຂອງຮູບການລະລາຍແຮ່ໃນໄລຍະຕົ້ນ). ຫຼັງຈາກນັ້ນຂອງແຫຼວທີ່ເປັນອາຊິດທີ່ໄຫຼອອກມາຈາກກອງແຮ່ຈະຖືກນຳໄປຕົ້ມລວມກັບເຫຼັກເພື່ອຜະລິດເຫຼັກຊຸນຟັດ. ໃນສະຕະວັດທີ 15, ວິທີການແຍກແຮ່ແບບດັ່ງກ່າວເລີ່ມໄດ້ເຂົ້າມາແທນທີ່ການເຜົາຊຸນເຟີເພື່ອໃຊ້ເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດອາຊິດຊຸນຟູຣິກ. ມາຮອດສະຕະວັດທີ 19, ວິທີການດັ່ງກ່າວໄດ້ກາຍເປັນຂະບວນການທີ່ນຳໃຊ້ກັນຢ່າງພົ້ນເດັ່ນ..
ແຮ່ໄພໄຣຍັງຄົງຖືກນຳໃຊ້ໃນທາງການຄ້າສຳລັບການຜະລິດຊຸນເຟີດີອົກຊິດ ເພື່ອໃຊ້ເຂົ້າໃນອຸດສາຫະກຳການຜະລິດເຈ້ຍ ແລະ ໃນການຜະລິດອາຊິດຊຸນຟູຣິກ. ການສະຫຼາຍຄວາມຮ້ອນຂອງແຮ່ໄພໄຣກາຍເປັນ FeS (ເຫຼັກ(II) ຊຸນຟິດ) ແລະ ທາດຊຸນເຟີເລີ່ມຕົ້ນທີ່ 540 °C; ແລະ ທີ່ປະມານ 700 °C pS 2 ແມ່ນມີປະມານ 1 atm.
ການນຳໃຊ້ແຮ່ໄພໄຣໃນທາງການຄ້າສະໄໝໃໝ່ແມ່ນໃຊ້ເປັນວັດຖຸກາໂຕດ (cathode) ໃນແບັດເຕີຣີລິທຽມແບບສາກໄຟບໍ່ໄດ້ຂອງຍີ່ຫໍ້Energizer.
ແຮ່ໄພໄຣແມ່ນວັດຖຸເຄິ່ງໂຕນຳ (semiconductor material) ທີ່ມີແຖບພະລັງງານຂະໜາດ 0.95 eV.
During the early years of the 20th century, pyrite was used as a mineral detector in radio receivers, and is still used by 'crystal radio' hobbyists. Until the vacuum tube matured, the crystal detector was the most sensitive and dependable detector available – with considerable variation between mineral types and even individual samples within a particular type of mineral. Pyrite detectors occupied a midway point between galena detectors and the more mechanically complicated perikon mineral pairs. Pyrite detectors can be as sensitive as a modern 1N34A germanium diode detector.
Pyrite has been proposed as an abundant, inexpensive material in low cost photovoltaic solar panels. Synthetic iron sulfide was used with copper sulfide to create the photovoltaic material.
Pyrite is used to make marcasite jewelry. Marcasite jewelry, made from small faceted pieces of pyrite, often set in silver, was known since ancient times and was popular in the Victorian era. At the time when the term became common in jewelry making, "marcasite" referred to all iron sulfides including pyrite, and not to the orthorhombic FeS2 mineral marcasite which is lighter in color, brittle and chemically unstable, and thus not suitable for jewelry making. Marcasite jewelry does not actually contain the mineral marcasite.
Formal oxidation states for pyrite, marcasite, and arsenopyrite
From the perspective of classical inorganic chemistry, which assigns formal oxidation states to each atom, pyrite is probably best described as Fe2+S22−. This formalism recognizes that the sulfur atoms in pyrite occur in pairs with clear S–S bonds. These persulfide units can be viewed as derived from hydrogen disulfide, H2S2. Thus pyrite would be more descriptively called iron persulfide, not iron disulfide. In contrast, molybdenite, MoS2, features isolated sulfide (S2−) centers and the oxidation state of molybdenum is Mo4+. The mineral arsenopyrite has the formula FeAsS. Whereas pyrite has S2 subunits, arsenopyrite has [AsS] units, formally derived from deprotonation of H2AsSH. Analysis of classical oxidation states would recommend the description of arsenopyrite as Fe3+[AsS]3−.
Crystallography
Iron-pyrite FeS2 represents the prototype compound of the crystallographic pyrite structure. The structure is simple cubic and was among the first crystal structures solved by X-ray diffraction. It belongs to the crystallographic space group Pa and is denoted by the Strukturbericht notation C2. Under thermodynamic standard conditions the lattice constant a of stoichiometric iron pyrite FeS2 amounts to 541.87 pm. The unit cell is composed of a Fe face-centered cubic sublattice into which the S ions are embedded. The pyrite structure is also used by other compounds MX2 of transition metals M and chalcogens X = O, S, Se and Te. Also certain dipnictides with X standing for P, As and Sb etc. are known to adopt the pyrite structure.
In the first bonding sphere, the Fe atoms are surrounded by six S nearest neighbours, in a distorted octahedral arrangement. The material is a diamagnetic semiconductor and the Fe ions should be considered to be in a low spin divalent state (as shown by Mössbauer spectroscopy as well as XPS), rather than a tetravalent state as the stoichiometry would suggest.
The positions of X ions in the pyrite structure may be derived from the fluorite structure, starting from a hypothetical Fe2+(S−)2 structure. Whereas F− ions in CaF2 occupy the centre positions of the eight subcubes of the cubic unit cell (¼ ¼ ¼) etc., the S− ions in FeS2 are shifted from these high symmetry positions along axes to reside on (uuu) and symmetry-equivalent positions. Here, the parameter u should be regarded as a free atomic parameter that takes different values in different pyrite-structure compounds (iron pyrite FeS2: u(S) = 0.385 ). The shift from fluorite u = 0.25 to pyrite u = 0.385 is rather large and creates a S-S distance that is clearly a binding one. This is not surprising as in contrast to F− an ion S− is not a closed shell species. It is isoelectronic with a chlorine atom, also undergoing pairing to form Cl2 molecules. Both low spin Fe2+ and the disulfide S22− moeties are closed shell entities, explaining the diamagnetic and semiconducting properties.
The S atoms have bonds with three Fe and one other S atom. The site symmetry at Fe and S positions is accounted for by point symmetry groups C3i and C3, respectively. The missing center of inversion at S lattice sites has important consequences for the crystallographic and physical properties of iron pyrite. These consequences derive from the crystal electric field active at the sulfur lattice site, which causes a polarisation of S ions in the pyrite lattice. The polarisation can be calculated on the basis of higher-order Madelung constants and has to be included in the calculation of the lattice energy by using a generalised Born–Haber cycle. This reflects the fact that the covalent bond in the sulfur pair is inadequately accounted for by a strictly ionic treatment.
Arsenopyrite has a related structure with heteroatomic As-S pairs rather than homoatomic ones. Marcasite also possesses homoatomic anion pairs, but the arrangement of the metal and diatomic anions is different from that of pyrite. Despite its name a chalcopyrite does not contain dianion pairs, but single S2− sulfide anions.
Crystal habit
Pyrite usually forms cuboid crystals, sometimes forming in close association to form raspberry-like framboids. However, under certain circumstances, it can form anastamozing filaments or T-shaped crystals. Pyrite can also form dodecahedral quasicrystals and this suggests an explanation for the artificial geometrical models found in Europe as early as the 5th century BC.
Varieties
Cattierite (CoS2) and vaesite (NiS2) are similar in their structure and belong also to the pyrite group.
Bravoite is a nickel-cobalt bearing variety of pyrite, with > 50% substitution of Ni2+ for Fe2+ within pyrite. Bravoite is not a formally recognised mineral, and is named after Peruvian scientist Jose J. Bravo (1874–1928).
Distinguishing similar minerals
It is distinguishable from native gold by its hardness, brittleness and crystal form. Natural gold tends to be anhedral (irregularly shaped), whereas pyrite comes as either cubes or multifaceted crystals. Chalcopyrite is brighter yellow with a greenish hue when wet and is softer (3.5–4 on Mohs' scale). Arsenopyrite is silver white and does not become more yellow when wet.
Hazards
Iron pyrite is unstable in the natural environment: in nature it is always being created or being destroyed. Iron pyrite exposed to air and water decomposes into iron oxides and sulfate. This process is hastened by the action of Acidithiobacillus bacteria which oxidize the pyrite to produce ferrous iron and sulfate. These reactions occur more rapidly when the pyrite is in fine crystals and dust, which is the form it takes in most mining operations.
Acid drainage
Sulfate released from decomposing pyrite combines with water, producing sulfuric acid, leading to acid rock drainage. An example of acid rock drainage caused by pyrite is the 2015 Gold King Mine waste water spill.
Dust explosions
Pyrite oxidation is sufficiently exothermic that underground coal mines in high-sulfur coal seams have occasionally had serious problems with spontaneous combustion in the mined-out areas of the mine. The solution is to hermetically seal the mined-out areas to exclude oxygen.
In modern coal mines, limestone dust is sprayed onto the exposed coal surfaces to reduce the hazard of dust explosions. This has the secondary benefit of neutralizing the acid released by pyrite oxidation and therefore slowing the oxidation cycle described above, thus reducing the likelihood of spontaneous combustion. In the long term, however, oxidation continues, and the hydrated sulfates formed may exert crystallization pressure that can expand cracks in the rock and lead eventually to roof fall.
Weakened building materials
Building stone containing pyrite tends to stain brown as the pyrite oxidizes. This problem appears to be significantly worse if any marcasite is present. The presence of pyrite in the aggregate used to make concrete can lead to severe deterioration as the pyrite oxidizes. In early 2009, problems with Chinese drywall imported into the United States after Hurricane Katrina were attributed to oxidation of pyrite. In the United States, in Canada, and more recently in Ireland, where it was used as underfloor infill, pyrite contamination has caused major structural damage. Modern tests for aggregate materials certify such materials as free of pyrite.
Pyritised fossils
Pyrite and marcasite commonly occur as replacement pseudomorphs after fossils in black shale and other sedimentary rocks formed under reducing environmental conditions. However, pyrite dollars or pyrite suns which have an appearance similar to sand dollars are pseudofossils and lack the pentagonal symmetry of the animal.
ລາວ ມິວສິກ ອາວອດ
ປະກາດ​ກຽດ​ຕິ​ຍົດ​ໃຫ້​ແກ່​ບັນດາ​ນັກ​ປະພັນ​ເພງ, ນັກ​ສິລະ​ປິນ ທີ່​ໄດ້​ສ້າງ​ຜົນງານ​ອອກ​ສູ່​ສັງຄົມ ​ເພື່ອ​ໃຫ້​ຜູ້​ສ້າງສັນ​ຜົນງານ​ເພງ, ນັກ​ສິລະ​ປິນ​ ໄດ້​ມີ​ໂອກາດ​ສະ​ເໜີ​ຜົນງານ ​ທີ່​ມີ​ຄຸນ​ນະພາ​ບອອກ​ສູ່​ສາຍຕາ​ມະຫາຊົນ​ ທັງ​ພາຍ​ໃນ ​ແລະ ຕ່າງປະ​ເທດ, ທັງເປັນ​ເວ​ທີ​ການສະ​ແດງ​ ທາງ​ດ້ານ​ສິລະ​ປະ ວັນນະຄະດີ​ ທີ່​ເປັນ​ເອກະລັກ​ຂອງ​ຊາດ​ລາວ ​ແລະ ດົນຕີ​ລາວ,​ສາກົນ ທັງ​ເປັນ​ການ​ສົ່ງເສີມ​ສິລະ​ປະ ວັດ​ທະນະ​ທຳ​ລາວ ​ອີກ​ດ້ວຍ. ສຳລັບ​ລາງວັນ ລາວ​ມິ​ວສິກ​ອະ​ວອດ 2008 ນີ້ ປະກອບ​ມີ 14 ລາງ ວັນຄື: ອາ​ລະ​ບ້ຳ​ຜົນງານ​ເພງ​ດີ​ເດັ່ນ​ແຫ່ງ​ປີ, ​ເພງ​ຍອດ​ນິຍົມ​ແຫ່ງ​ປີ, ສິ ລະ​ປິນຍອດ​ນິຍົມ​ແຫ່ງ​ປີ, ສິລະ​ປິນ ຊາຍ​ດ່ຽວ​ດີ​ເດັ່ນ, ສິລະ​ປິນຍິງ​ດ່ຽວ ດີ​ເດັ່ນ, ສິລະ​ປິນຄູ່​ ຫລື​ ກຸ່ມດີ​ເດັ່ນ, ສິລະ​ປິນໜ້າ​ໃໝ່​ດີ​ເດັ່ນ, ນັກ​ຮ້ອງ​ເພງ​ລູກ​ທົ່ງ​ບ້ານ​ນາ, ນັກ​ຮ້ອງ​ຂັບ​ລຳ​ດີ​ເດັ່ນ, ນັກ​ຮ້ອງ​ເພງ ປ໊ອບ (POP) ດີ​ເດັ່ນ, ນັກ​ຮ້ອງ​ເພງ ຣ໋ອກ (Rock) ດີ​ເດັ່ນ, ຮິບ​ຮອບ (HIP-HOP) ດີ​ເດັ່ນ, ນັກ​ຜະລິ​ດ ເພງ​ ​ແລະ ນັກ​ປະພັນ​ເພງ​ດີ​ເດັ່ນ ໂດຍ​ຈະ​ໃຫ້​ລາງວັນ​ ຕາມ​ຈາກ​ການ​ໃຫ້​ຄະ​ແນນ​ ຂອງ​ຜູ້​ຊົງ​ຄຸນ​ວຸດ​ທິທາງ​ຕົນ​ຕີ ໂດຍ​ມີ ບໍລິສັດ KPMG ຈຳກັດ ເປັນ​ຄົນ​ກາງ​ຮວບ​ຮວມຄະ​ແນນ​ທັງ​ໝົດ, ການ​ໂຫວດ​ຈາກ​ປະຊາຊົນ​ໃນ​ທົ່ວ​ປະ​ເທດ, ການ​ສົ່ງ​ສະຫລາກ​ຜະລິດ​ຕະພັນ​ ຂອງ​ຜູ້​ສະໜັບສະໜູນ ​ແລະ ການ​ໂຫວດ​ຜ່ານ​ໂທລະສັບ​ມື​ຖື ຊຶ່ງຈະ ເລີ່ມຮັບ​ໃບ​ສະໝັກ​ຈາກ​ບັນດາ​ຄ້າຍ​ເພງ, ນັກ​ຜະລິດ​ ແລະ ນັກປະພັນ​ເພງ
ຈັງຫວັດພັດທະລຸງ
ຈັງຫວັດພັດທະລຸງ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ລາວ ເອັນເຕີເທັນເມັນ ອາວອດ
ລາວ​ເອັນ​ເຕີ​ເທັນ​ເມັນ​ອາ​ວອດ​ ຖື ວ່າ​ເປັນ​ອີກ​ງານ​ຫນຶ່ງ​ທີ່​ມີ​ຄວາມຫມາຍ​ຄວາມ​ສຳ­ຄັນ​ຂອງ​ບັນ­ເທີງຂອງ​ລາວ​ໃນ​ທຸກ​ສາ­ຂາ ໂດຍ​ສະເພາະສາ­ຂາ​ລາຍ­ການ​ວິ­ທະ­ຍຸ, ສາ​ຂາ​ລາຍ­ການ​ໂທລະ­ພາບ, ສາຂາ​ບົດ​ເພງ ແລະ ສາ­ຂາ​ສື່​ສິ່ງ​ພິມທີ່​ສຳ­ຄັນ​ ລາ­ງວັນ​ນີ້​ຈະ​ເປັນ​ການສົ່ງ­ເສີມ​ໃຫ້​ມີ​ການ​ພັດ­ທະ­ນາ, ໃຫ້ກຳ­ລັງ​ໃຈ, ຍ້ອງ­ຍໍ, ຊົມ­ເຊີຍ, ສະຫນັບ​ສະ​ຫນູນ ແລະ ປຸກ­ລະ­ດົມ​ທັງຕົວ​ສິ­ລະ​ປິນ ແລະ ປະ­ຊາ­ຊົນ​ໃຫ້​ມີສ່ວນ​ຮ່ວມ​ໃນ​ການ​ອະ­ນຸ​ຮັກ​ສິ­ລະປະ​ຂອງ​ຊາດ​ໃຫ້​ດຳ­ລົງ​ຄົງ​ຢູ່​ຄູ່ປະ­ຊາ­ຊົນ ແລະ ຊາດ​ລາວ​ເຮົາຢ່າງ​ບໍ່​ມີ​ວັນ​ສູນ​ສະ­ຫລາຍ. ອີກດ້ານ​ຫນຶ່ງ ເພື່ອ​ເປັນ​ການ​ປະ­ຊາສຳ­ພັນ​ໃຫ້​ແຂກ​ຕ່າງ​ດ້າວ​ທ້າວຕ່າງ​ເມືອງ​ໄດ້​ຮັບ​ຮູ້​ເຖິງຄວາມ​ຮັບຜິດ​ຊອບ​ລາວ​ເຮົາ​ໃນ​ເວ­ທີ​ສາ­ກົນ ໂດຍ​ຜ່ານ​ຜົນ­ງານ​ຕ່າງໆ​ທາງ​ສື່ໂທລະ­ພາບ, ວິ­ທະ­ຍຸ, ສື່​ສິ່ງ​ພິມ ຕ່າງໆ.
ເຂື່ອນນ້ຳຮຳ
ເຂື່ອນນ້ຳຮຳ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງບໍ່ແຕນ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
Boeing AH-64 Apache
300px|thumbnail Boeing ອ້າວ, 64 ຄົນລະຕ່າງຫາກ ເປັນສີ່ແຜ່ນໃບຄ້າຍຄື, helicopter ການໂຈມຕີຄູ່ແຝດຂອງເຄື່ອງຈັກທີ່ມີ tailwheel, ປະເພດການຈັດເຄື່ອງມືທີ່ດິນ, ແລະ cockpit tandem ສໍາລັບທັງສອງຜູ້ຊາຍ, ລູກເຮືອ. ໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ລະຕ່າງຫາກໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຊີວິດເປັນຕົວແບບທີ່ 77 ພັດທະນາໂດຍ Hughes Helicopters ສໍາລັບໂຄງການສະຫະລັດກອງທັບຂອງ Helicopter ການໂຈມຕີແບບພິເສດເພື່ອທົດແທນການອ້າວ 1 Cobra, ແລະໄດ້ flown ທໍາອິດກ່ຽວກັບ 30 ເດືອນກັນຍາປີ 1975. ການອ້າວ-64 ໄດ້ນໍາສະເຫນີການບໍລິການສະຫະລັດກອງທັບໃນເດືອນເມສາປີ 1986.
ການອ້າວ, 64 ຄົນລະຕ່າງຫາກລັກສະນະເປັນຊຸດແກັບດັງ, mounted ສໍາລັບການເປົ້າຫມາຍແລະລະບົບການວິໄສທັດໃນຕອນກາງຄືນ. ມັນໄດ້ຖືກປະກອບອາວຸດທີ່ມີ 30 ມີລີແມັດ (1.2 ໃນ) ລະບົບຕ່ອງໂສ້ M230 Gun ການປະຕິບັດລະຫວ່າງເຄື່ອງມືທີ່ດິນຕົ້ນຕໍ, ພາຍໃຕ້ການ fuselage ຕໍ່ເຮືອບິນຂອງ. ມັນມີສີ່ hardpoints ເຫັນກ່ຽວກັບການບໍລິຫານຫົວສົ້ນໃບຮັບປີກ, ໂດຍປົກກະຕິການດໍາເນີນການປະສົມຂອງລູກສອນໄຟ AGM-114 Hellfire ແລະ Hydra 70 ຝັກລູກໄດ້. ການອ້າວ, 64 ມີຈໍານວນຂະຫນາດໃຫຍ່ຂອງຄໍາສັບວ່າລະບົບເພື່ອປັບປຸງຄວາມຢູ່ລອດຂອງການສູ້ຮົບ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ເຮລີກົບແຕ
ຈັງຫວັດພັງງາ
ຈັງຫວັດພັງງາ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກໃຕ້ຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ວິຕາມິນ
ວິຕາມິນ (vitamin, vitamine) ແມ່ນສານອອກການິກທີ່ສິ່ງມີຊີວິດຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບໃນປໍລິມານເລັກນ້ອຍ ສຳລັບການເຕີບໂຕ ຂະຫຍາຍພັນ ແລະຊ່ອຍໃຫ້ມີສຸຂະພາບດີ.
ຖ້າຫາກສິ່ງມີຊີວິດຂາດວິຕາມິນໂຕໃດໂຕໜຶ່ງຈະມີອາການປ່ວຍເຊິ່ງມີລັກສະນະສະເພາະຂຶ້ນກັບວິຕາມິນທີ່ຂາດ.
ວິຕາມິນແບ່ງອອກເປັນ 2 ຈຳພວກ ແມ່ນ ວິຕາມິນທີ່ລະລາຍໃນໄຂມັນ ໄດ້ແກ່ A, D, E, K ແລະ ວິຕາມິນທີ່ລະລາຍໃນນ້ຳ ໄດ້ແກ່ B, C.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ວິຕາມິນ ໝວດ:ສານອາຫານ
ສຸກົນລະວັດ ຄະນາຣົດ
ສຸກົນລະວັດ ຄະນາຣົດ (ໄທ : ศุกลวัฒน์ คณารศ) ຊື່ຫຼິ້ນ ເວຍ ເປັນນັກສະແດງຊາຍຊາວໄທ. ປັດຈຸບັນເປັນນັກສະແດງສັງກັດ ໂທລະທັດສີກອງທັບບົກຊ້ອງ 7 ເຂົາສູ່ວົງການບັນເທີງດ້ວຍຈາກການທີ່ ສຸພະໄຊ ສີວິຈິດຜູ້ຈັກການນັກສະແດງ ບັງເອີນເຫັນຮູບໃນໂທລະສັບຂອງຄົນຮູ້ຈັກ ຈຶ່ງນັ່ງຍົນມາເຖິງວິທະຍາໄລຂອງເວຍເພື່ອຊັກຊວນ ເຊິ່ງຕອນນັ້ນເວຍຢູ່ຊັ້ນປີ 2 ແລະໄດ້ຮັບການອະນຸຍາດຈາກພໍ່ແມ່ຈຶ່ງຕັດສິນໃຈເຂົ້າວົງການ.
ຜົນງານລະຄອນເລື່ອງທຳອິດແມ່ນ ເລື່ອງພິກດິນສູ່ດາວ ຈາກນັ້ນມີຜົນງານອີກເຊັ່ນ ສາຍນ້ຳສາມຊີວິດ, ພາລະກິດພິຊິດດອກຟ້າ (ຄູ່ກັບ ທິຄຳພອນ ລິດທາອະພິນັນ), ເພງຮັກລິມຝັ່ງໂຂງ (ຄູ່ກັບ ອາເລັກຊານດຣ້າ ທິດາວັນ ບຸນຊ່ວຍ)
ຮູບເງົາ
ໝວດ:ນັກສະແດງຊາວໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດຂອນແກ່ນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1985 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ພາສາຈ້ວງ
ພາສາຈ້ວງ(ຈ້ວງ: Vahcuengh; ພາສາຈີນ:壮语; ພິງອິງ: Zhuàngyǔ) ແມ່ນພາສາຂອງຊາວຈ້ວງໃນມົນທົນກວາງຊີ ປະເທດຈີນ ແລະ ແມ່ນພາສາຕະກູນໄທ-ກະໄດ ທີ່ມີ 6 ວັນນະຍຸດ ແລະ ລະບົບການຂຽນທັງແບບທີ່ຢືມມາຈາກອັກສອນຈີນ ຄ້າຍກັບອັກສອນຈື໋ໂນມຂອງຫວຽດນາມ ເອີ້ນວ່າ ສືດິບ ແລະ ແບບທີ່ຂຽນດ້ວຍອັກສອນລາແຕັງ ເຊິ່ງເລີ່ມໃຊ້ເມື່ອ ຄ.ສ. 1957 ແລະປັບປຸງເມື່ອ ຄ.ສ. 1986
ຈ ຈ
ເມືອງປາກງື່ມ
ເມືອງປາກງື່ມ ແມ່ນ ເມືອງໜຶ່ງ ໃນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງ ປະກອບຈາກທັງໝົດ 53 ບ້ານ.
ບັນດາບ້ານ
ໝວດ:ປະເທດລາວ ໝວດ:ແຂວງໃນລາວ ໝວດ:ເມືອງໃນລາວ