cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ກຸ ວໍຣະວົງສ໌
ເປັນຣັຖມົນຕຣີຂອງຣັຖບານພະຣາຊອານາຈັກ
ຢູ່ໃນຣັຖບານຣາຊອານາຈັກຊຸດທຳອິດນີ້ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຊື່ງຍັງເປັນນັກການເມືອງຜູ້ໜຸ່ມນ້ອຍ ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງຣັຖມົນຕຣີກະຊວງໂຍທາທິການ ກະຊວງຍຸຕິທັມ ແລະກະຊວງທັມມະການ. ໃນປີດຽວກັນນີ້ ທ່ານໄດ້ຕັ້ງພັກການເມືອງລາວພັກທຳອິດ ຮ່ວມກັບທ່ານຣັຖມົນຕຣີບົງ ສຸວັນນະວົງ ຮຽກຊື່ເປັນທາງການວ່າ “ພັກລາວຮ່ວມສຳພັນ” ຊຶ່ງເປັນພັກປະຊາທິປະໄຕທີ່ມີຫົວຄິດແບບໃໝ່ ມີອຸດົມການຊາດນິຍົມຢ່າງດູດດື່ມ ແຕ່ສະມາຊິກຂອງພັກຕຽມພ້ອມທີ່ຈະຮ່ວມມືກັບເຈົ້າໜ້າທີ່ຝຣັ່ງ ເພື່ອຕຽມປະເທດໃຫ້ໄດ້ຮັບເອກຣາດຢ່າງສົມບູນ. ປີໜຶ່ງຕໍ່ມາ ໃນປີ 1948 ການບໍ່ຕົກລົງກັນຫຼາຍຢ່າງນຳໃຫ້ໄດ້ແຍກກັນ ແລະທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍໄດ້ຕັ້ງພັກຂອງຕົນເອງຂຶ້ນ ຊື່ວ່າ “ພັກປະຊາທິປະໄຕ” ເປັນພັກທີ່ມີອຸດົມການຕໍ່ສູ້ເພື່ອເປັນປະເທດເອກຣາດ ພາຍໃຕ້ລະບອຍກະສັດເປັນປະມຸກ ມີຣັຖທັມມະນູນໃນຣະບົບປະຊາທິປະໄຕ ເທົ່າທີ່ຈະເປັນໄປໄດ້. alt=Texte alternatif|thumb|left|upright=1.2|ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຣັຖມົນຕຣີກະຊວງເສດຖະກິດ ໃນກອງປະຊຸມ [//th.wikipedia.org/wiki/คณะกรรมการเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิก ECAFE] ຢູ່ສິງຄະໂປ 1950. ທ່ານພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຢືນຢູ່ດ້ານຊ້າຍ
ຢູ່ໃນຄຳປາໃສ ຫຼື ໃນ “ສຽງລາວ” ຊຶ່ງແມ່ນໜັງສືພິມຂອງພັກ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ຖແລງວ່າ ການສຳພັນກັບປະເທດຝຣັ່ງນັ້ນແມ່ນດ້ວຍຄວາມຈຳເປັນ. ແຕ່ຈະບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ຝຣັ່ງມີການ “ຮຸກຮານ” ໃນການປົກຄອງຂອງປະເທດເປັນອັນຂາດ. ໃນເດືອນພຶສພາ 1941 ເວລາທ່ານເປັນຮອງເຈົ້າແຂວງວຽງຈັນ ຕາມທີ່ຂຽນໃນບົດຄວາມ “ຮຽກຮ້ອງເຖິງໜຸ່ມລາວ” ພິມລົງໃນວາລະສານ “ອິນໂດຈີນ ” ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ປາຖນາໃຫ້ທຸກພະແນກການປົກຄອງແລະພະນັກງານທ້ອງຖິ່ນຂອງລາວມີການເປັນຕົນເອງຫຼາຍຂຶ້ນ ໂດຍການລົບລ້າງການຝຶກຫັດທີ່ພະນັກງານວຽດເປັນຄຣູສອນອອກ. ທ່ານຮ້ອງຂໍການລົບລ້າງລະບອບສັກດີນາ ການຈຳກັດອຳນາດສູງສຸດຂອງສະຫະພັນອິນໂດຈີນໃນລາວ ແລະການເນັ້ນໜັກໃນການປົກຄອງຕາມຣະບອບປະຊາທິປະໄຕຫຼາຍຂຶ້ນ.
ວັນທີ 19 ກໍຣະກະດາ 1949 ດ້ວຍສັນຍາເຊັນໂດຍປະທານຝຣັ່ງ ທ່ານແວງຊັງ ໂອຣິຮົນ ([//fr.wikipedia.org/wiki/Vincent_Auriol Vincent Auriol]) ແລະພະເຈົ້າແຜ່ນດິນ ໂດຍມີນາຍົກຣັຖມົນຕຣີເຈົ້າບຸນອູ້ມເປັນຜູ້ຕ່າງໜ້າ ປະເທດຝຣັ່ງຮັບຮູ້ຫຼັກການເປັນເອກຣາດພາຍໃຕ້ການປົກຄອງຂອງພະເຈົ້າແຜ່ນດິນສີສະວ່າງວົງ ແຫ່ງຫຼວງພະບາງ. ມີການຕັ້ງກັມມະການຝຣັ່ງ-ລາວ ຊຶ່ງມີໜ້າທີ່ຕຽມອະນາຄົດການໂອນອຳນາດ ເພື່ອໃຫ້ລາວດຳເນີນໄປສູ່ການປົກຄອງໂດຍຕົນເອງຢ່າງສົມບູນ. ຢູ່ໃນຣັຖບານຣາຊອານາຈັກຊຸດທີສອງນີ້ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ເປັນຣັຖມົນຕຣີກະຊວງເສດຖະກິດ ແລະໃນການສົນທະນາແລະການອະພິປາຍໃນວາຣະຂອງການຕຽມການໂອນອຳນາດໃຫ້ແກ່ຣັຖບານລາວນັ້ນ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍຍັງໄດ້ເປັນປະທານກຳມະທິການແຜນຜັງ ໂຍທາທິການ ເສດຖະກິດ ແລະກິຈການທະຫານເຊັ່ນດຽວກັນ.
ປະເທດລາວເປັນປະເທດທີ່ມີການປົກຄອງເປັນຂອງຕົນເອງຢ່າງສົມບູນ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ: ການຍຸຕິທັມ ກອງທັບ ຕຳຫຼວດ ແລະການເງິນ. ມີແຕ່ປະໂຫຍດຮ່ວມກັນລະຫວ່າງ 4 ປະເທດທີ່ຮ່ວມຢູ່ໃນສະຫະພັນຝຣັ່ງ (ຂເມນ ຝຣັ່ງ ລາວ ວຽດນາມ) ແລະສະພາບສົງຄາມທີ່ກຳລັງມີຢູ່ໃນອິນໂດຈີນເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຣະບຸການຈຳກັດບາງກໍຣະນີໄວ້ໃນສົນທິສັນຍາທົ່ວໄປ. ຖານະໃໝ່ທີ່ປະເທດລາວໄດ້ຮັບໃນຄັ້ງນີ້ ຈະເອື້ອອຳນວຍໂອກາດໃຫ້ລາວເຂົ້າເປັນສະມາຊິກຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ.
ນັບໄດ້ວ່າເປັນຄັ້ງທຳອິດໃນປະວັດສາດ ທີ່ຖືວ່າປະເທດລາວເປັນຣັຖທີ່ແທ້ຈິງໃນສາຍຕາຂອງບັນດາປະເທດຕາເວັນຕົກ. ລາວມີສິດຜູກສາຍສັມພັນທາງການທູດຕາມມັກໄດ້ ແລະເຂົ້າບັນຈຸໃນສະຖາບັນແລະອົງການນານາຊາດໄດ້ເຊັ່ນດຽວກັນ. ສະພາບໃໝ່ທີ່ອຳນວຍນີ້ ເປີດໂອກາດໃຫ້ມີນັກຊ່ຽວຊານຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດມາຄຳນວນສະພາບການພັທນາ ແລະຄວາມຕ້ອງການແທ້ຈິງຂອງປະເທດ. ໃນຜູ້ຄົນກຸ່ມນີ້ ກໍມີຄນະຊ່ຽວຊານເສດຖະກິດຂອງອາເມຣິກັນ ຊຶ່ງໃນເບື້ອງຕົ້ນ ກໍມາທຳໃຫ້ວົງການເມືອງລາວມີຄວາມສົນລະວົນ ດ້ວຍເອົາເງິນດອລໃບຂຽວມາຢາຍ. ສະພາບດັ່ງກ່າວນີ້ ຕື່ມໃສ່ການຖອນໂຕຢ່າງເປັນບາດກ້າວຂອງຝຣັ່ງ ຈະອຳນວຍໃຫ້ບັນດາກຸ່ມທຶນນິຍົມ (ສນັບສນຸນໂດຍອະເມຣິກັນ) ແລະກຸ່ມສັງຄົມນິຍົມປະກອບອາວຸດ (ສນັບສນຸນໂດຍວຽດມິນ) ມາມີບົດບາດສຳຄັນໃນສັງຄົມການເມືອງລາວ.
ດັ່ງນີ້ ການເປັນເອກພາບຂອງລາວ ການມີສະເຖັຽຣະພາບ ແລະການຮັບຮູ້ຈາກສາກົນທີ່ຫາກໍ່ໄດ້ມາແລະຍັງບໍ່ທັນແຂງແຮງດີນັ້ນ ກໍຈະຖືກໜີບເຕັງໃນການແຂ່ງຂັນກິລາຍຸດທະສາດ ລະຫວ່າງສອງອຸດົມການໆເມືອງທີ່ກົງກັນຂ້າມກັນ. ຕັ້ງແຕ່ຊຸມປີ 1950 ໄປເຖິງ 1973 ຍ້ອນສະພາບພູມສາດຂອງປະເທດ ລາວຈຶ່ງກາຍເປັນ “ສນາມຮົບ” ລຶກລັບ ຂອງສົງຄາມປິດລັບ ລະຫວ່າງ[//th.wikipedia.org/wiki/สำนักข่าวกรองกลาง ເຊອີອາ]ແລະວຽດມິນ. ຢູ່ໃນພາກພື້ນຣາຊອານາຈັກລາວເອງນັ້ນ ກໍ່ມີການຕໍ່ສູ້ເພື່ອຍາດອຳນາດທາງການເມືອງລະຫວ່າງເຄືອຍາຕ ການປະທະທາງທະຫານ ການປາບນັກປຸ້ນຢູ່ຊາຍແດນລາວ-ວຽດນາມ-ໄທຍ໌ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບການກໍ່ການໂຈຣະກັມຕໍ່ຕ້ານອຳນາດການປົກຄອງໃນລາວຫຼາຍແຫ່ງ ໂດຍສະເພາະຕາມຊາຍແດນສອງຝັ່ງແມ່ນໍ້າຂອງ.
ການປາບປາມການປຸ້ນຈີ້ຕາມຊາຍແດນ
thumb|left|upright=1.2|ຄຳປຣາສັຍຂອງ ນາຍົກຣັຖມົນຕຣີຜຸຍ ຊນະນິກອນ ໃນໂອກາດການໂອ່ນອຳນາດຈາກຝຣັ່ງ ວັນທີ 13 ເມສາ 1950. ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ແມ່ນຄົນທີ 5 ນັບຈາກເບື້ອງຊ້າຍ ຢືນຢູ່ຂ້າງເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ
ວັນທີ 13 ກຸມພາ 1950 ເມື່ອສະເດັດເຈົ້າບຸນອູ້ມລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງນາຍົກຣັຖມົນຕຣີ ແມ່ນທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ ເປັນຜູ້ປະຈຳຕຳແໜ່ງຕໍ່ມາໃນຣັຖບານຊຸດທີສາມຂອງພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ. ຣັຖບານຊຸດນີ້ ໄດ້ຜ່ານສະພາໃນວັນທີ 27 ເດືອນກຸມພາ ສອງເດືອນກ່ອນການໂອນອຳນາດຈາກຝຣັ່ງໃນວັນທີ່ 13 ເມສາ 1950 ຊຶ່ງເປັນມື້ສຸດທ້າຍຂອງ ພ.ສ. 2492. ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໃນນາມຣັຖມົນຕຣີກະຊວງພາຍໃນຂອງຣັຖບານຊຸດນີ້ ໄດ້ເປັນຜູ້ຕັດສິນໃຈລີເລີ້ມສ້າງຕັ້ງຕຳຫຼວດແຫ່ງຊາດໃນປີ 1949. ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານຈຶ່ງມີຄວາມທະນຸຖນອມໃຫ້ມີການພັທນາ ແລະຕົກລົງໃຫ້ພັນເອກຊັງ ເດີວວ໌ ຜູ້ມີຄວາມຊຳນິຊຳນານ ເປັນອະທິບໍດີກົມຕຳຫລວດ. ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ມີຄວາມໄວ້ວາງໃຈຢ່າງເຕັມປ່ຽມຕໍ່ພັນເອກເດີວວ໌ ທ່ານທັງສອງໄດ້ຕໍ່ສູ້ກັບຍີ່ປຸ່ນແລະລາວອິສະຣະຮ່ວມກັນເປັນເວລານານເຖິງ 4 ປີ
ສາຍສືບທີ່ຂຶ້ນກັບສະຫະພັນອິນໂດຈີນຈຶງຖືກລົບລ້າງ ແລະທົດແທນໂດຍກົມຮັກສາຄວາມປອດໄພທົ່ວໄປ ທີ່ມີໜ້າທີ່ຕັກເຕືອນແລະປາບປາມສິ່ງທີ່ເປັນໄພອັນຕະລາຍແກ່ປະຊາຊົນລາວພາຍໃນແລະພາຍນອກຣາຊອານາຈັກ. ສຖານະການປັ່ນປ່ວນໃນຊຸມປີ 1949-1950 ສ່ວນຫລາຍນັ້ນ ແມ່ນການຂົ່ມຂູ່ທີ່ມາຈາກຂະບວນການຈັດຕັ້ງກໍ່ກວນຢູ່ໄທຍ໌ແລະວຽດນາມ ແລະຈາກກອງທັບປະຕິວັດຂອງເມົາເຊີຕຸງຕາມຊາຍແດນຈີນ ທີ່ໃຫ້ຄວາມສນັບສນູນວຽດມິນ ຊຶ່ງເປັນເພື່ອນຮົບຕ້ານຈັກກະພັດຕະເວັນຕົກທີ່ເປັນສັດຕຣູຣ່ວມກັນ. ຊາຍແດນປະເທດລາວມີລວງຍາວທັງໜົດ 4351 ກລມ ມີຄອບຄົວຊົນເຜົ່າຢູ່ຕາມຊາຍແດນສອງຟາກຝັ່ງ ເປັນການຍາກທີ່ຈະຄວບຄຸມໄດ້ທົ່ວເຖີງ. ສະພາບດັ່ງກ່າວຕາມຊາຍແດນນີ້ອຳນວຍໃຫ້ນັກປຸ້ນຈີ້ ນັກໂຄສະນາ ຫຼື ແລະກຸ່ມເຄື່ອນໄຫວຕ່າງໆ ສາມາດແຊກຊຶມເຂົ້າໄປໃນເຂດໄກແລະມົວສຸມໄດ້ງ່າຍ ຈົນເຖິງກຸ່ມຊົນເຜົ່າທີ່ຖືວ່າຕົນຖືກປະປ່ອຍຫລົງລືມຈາກລະບອບການປົກຄອງໃນສະໝັຍນັ້ນ.
ແຕ່ແລ້ວ ແທນທີ່ຈະແກ້ບັນຫາຂອງຊົນເຜົ່າຕ່າງໆດ້ວຍການສື່ຂ່າວແລະການເວົ້າໂລມ ຣັຖບານກັບມາມອບການຕໍ່ຕ້ານກຸ່ມເຄື່ອນໃຫວດັງກ່າວໃຫ້ແກ່ນັກຮົບກອງທັບສະຫະພັນອິນໂດຈີນ. ແຕ່ທວ່າພລັງຕໍ່ສູ້ຂອງສອງຝ່າຍບໍ່ເທົ່າທຽມກັນ. ກຸ່ມເຄື່ອນໄຫວຄອມມູນິສລາວ-ວຽດປະກອບດ້ວຍນັກຣົບຫລວງຫລາຍ ຊື່ງແມ່ນຊົນເຜົ່າທ້ອງຖິ່ນທີ່ມີຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ແລະຖືກອົບລົມທາງການທະຫານຢ່າງດີ ສ່ວນກອງທັບສະຫະພັນອິນໂດຈີນ-ຣາຊອານາຈັກລາວນັ້ນ ແມ້ແຕ່ວຽກການປົກປັກຮັກສາຄຸ້ມຄອງປະເທດ ກໍ່ຍັັງບໍ່ມີພນັກງານພຽງພໍ ແລະບໍ່ສາມາດຕອບສນອງຄວາມຕ້ອງການທ້ອງຖິ່ນໄດ້ທົ່ວເຖິງ. ໃນເມື່ອການເຄື່ອນໄຫວຂອງກອງໂຈນລາວ-ວຽດມີການກະທົບຕໍ່ຄວາມປອດໄພພາຍໃນຂອງປະເທດຢ່າງຮ້າຽແຮງ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ແລະ ທ່ານຊັງ ເດີວວ໌ ກໍທຳການຕໍ່ຕ້ານກອງໂຈນຊາຍແດນຢ່າງບໍ່ລົດລະ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1950 ເປັນຕົ້ນມາ. ທັງສອງໄດ້ມີການຈັດຕັ້ງພະແນກສົງຄາມຈິດຕະສາດ (Section de Guerre psychologique) ແລະຫ້ອງການພິເສດຂອງຕຳຫຼວດ (Bureau spécial de la police) ຂຶ້ນ ເພື່ອຊ່ອຍກອງທັບທະຫານຢ່າງຕັ້ງໜ້າ ໂດຍນຳໃຊ້ວິທິການປາບປາມຫລາຍແບບຫລາຍວິທີ ດັ່ງເຊັ່ນການສື່ສານໂຄສະນາຕ້ານກອງໂຈນໂດຍໜໍລຳທ້ອງຖິ່ນ ແລະການສຶກສາອົບລົມພຸດທະທັມ ເປັນຕົ້ນ ຊື່ງກໍ່ໄດ້ຜົນດີພໍສົມຄວນ.
ປີ 1953 ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ຖືກເລືອກຕັ້ງເປັນຜູ້ແທນລາສດອນຂອງແຂວງກຳເນີດຂອງຕົນ ແລະໄດ້ຖືກເລືອກເປັນປະທານສະພາຜູ້ແທນແຫ່ງຊາດ. ໃນເມື່ອຄວາມເຄັ່ງຕຶງທາງທະຫານຕາມຊາຍແດນມີຄວາມກົດດັນແຮງຂຶ້ນເລື້ອຽໆ ຣັຖບານຣາຊອານາຈັກລາວໃໝ່ ຊຶ່ງນາຍົກຣັຖມົນຕຣີແມ່ນເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ (ຊຸດທີ 4) ຕັ້ງຂຶ້ນໃນວັນທີ 21 ພຶສຈິກາ 1953 ຈຶ່ງໄດ້ຮ້ອງຂໍໃຫ້ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ທີ່ມີປະສົບການເປັນນັກຮົບເກົ່າ ເປັນຜູ້ນຳກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ.
ການເຊັນສັນຍາເຊີແນວວ໌
ສົງຄາມໃນອິນໂດຈີນລະຫວ່າງປະເທດຝຣັ່ງແລະພວກວຽດມິນ ຊື່ງນຳໂດຍໂຮຈີມິນ ດຳເນີນມາຕັ້ງແຕ່ປີ 1946 ແລະກໍຍັງບໍ່ທັນສິ້ນສຸດ. ສົງຄາມນີ້ເຮັດໃຫ້ມີການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄນະປະເທດລາວຊຶ່ງນຳພາໂດຍເຈົ້າສຸພານຸວົງຕັ້ງແຕ່ປີ 1950 ເປັນຕົ້ນມາ ແລະຕັ້ງທີ່ໝັ້ນລວມສູນຢູ່ຊຳເໜືອ ແຂວງຫົວພັນ ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ.
thumb|upright=1.1|ທະຫານຝຣັ່ງຖືກປະລາໄຊທີ່ດຽນບຽນຟູ
ໃນປີ 1953 ເມື່ອຄນະປະເທດລາວລຸກຮືຂຶ້ນແລະທຳການຂຍາຍຕົວອອກຢ່າງກັນດານທີ່ສຸດຈົນຍຶດເອົາເຂດແຂວງຜົ້ງສາລີ ໃນເວລາດຽວກັນພັນທະມິຕວຽດມິນກໍໄດ້ສາມາດຄວບຄຸມດິນແດນພາກເໜືອຂອງລາວຊື່ງເປັນທາງເຂົ້າໄປຫາຕົງແກງ ຈົນສາມາດຂົ່ມຂູ່ນະຄອນຫຼວງພະບາງ ເມືອງເອກຊຶ່ງເປັນທີ່ປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດ ຣັຖບານລາວຈຶ່ງຖືກແກ່ເຂົ້າໄປໃນສົງຄາມອິນໂດຈີນລະຫວ່າງຝຣັ່ງແລະວຽດມິນ. ວັນທີ 23 ຕຸລາ 1953 ມີການເຊັນສັນຍາມິຕະພາບແລະການຮ່ວມມືກັນ ຊຶ່ງປະເທດຝຣັ່ງເສດຕົກລົງປ້ອງກັນລາວ ເພື່ອຕໍ່ຕ້ານການຮຸກຮານຂອງຂະບວນຄອມມິວນິສທີ່ຄືບໜ້າເຂົ້າມາໃກ້ກັບຊາຍແດນລາວທາງພາກຕາເວັນຕົກຂອງຕົງແກງ. ກຳລັງທັບຝຣັ່ງເສດບັນຊາໂດຍນາຍພົນນາວາຣ໌ (Général Navarre) ທີ່ມີໜ້າທີ່ສະກັດກັ້ນການແຊກຊືມຂອງສັຕຣູວຽດມິນເຂົ້າໄປຍັງລາວ ຈຶ່ງຕົກລົງປັກຫຼັກຢູ່ໃນເຂດຍຸດທະສາດສຳຄັນ ທີ່ມີເດີ່ນເຮືອບິນເສື່ອມໂຍງຕໍ່ຫຼວງພະບາງໄປຍັງທົ່ງຫົ້ງຂອງດຽນບຽນຟູ.
ວັນທີ 7 ພຶສພາ 1954 ຝຣັ່ງຖືກປະລາໄຊທາງທະຫານຢ່າງຕັບໃໜ້ ແລະຄ້າຍໃຕ້ດິນຂອງຝຣັ່ງທີ່ດຽນບຽນຟູຕົກຢູ່ໃນກຳມືຂອງກອງທັບປະຊາຊົນວຽດນາມຂອງນາຍພົນໂວຫງຽນຢ໋ຽບ ([//th.wikipedia.org/wiki/หวอ_เงวียน_ซ้าป Võ Nguyên Giáp]). ຍ້ອນມີການປະລາໄຊເຊັ່ນນີ້ ກໍໄດ້ມີການຈັດກອງປະຊຸມຢູ່ເຊີແນ໋ວວ໌ (ປະເທດສະຫວິດ) ໃນວັນທີ 20 ກໍຣະກະດາ 1954 ເພື່ອຢຸດການວິວາດລະຫວ່າງກອງທັບຝຣັ່ງແລະກອງທັບປະຊາຊົນວຽດນາມ ຊຶ່ງເປັນການລົງທ້າຍໃນລະຍະເວລາ 8 ປີແຫ່ງສົງຄາມໃນອິນໂດຈີນ. ໃນໂອກາດດຽວກັນນັ້ນ ກໍມີການຮັບຮູ້ໃນການເປັນເອກຣາດຂອງລາວແລະຂເມນຢ່າງຖາວອນ.
ຢູ່ກອງປະຊຸມເຊີແນ໋ວວ໌ ຄນະຮ່ວມປະຊຸມຂອງພຣະຣາຊອານາຈັກລາວປະກອບດ້ວຍທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ (ຣັຖມົນຕຣີກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ຊຶ່ງເປັນຫົວໜ້າຄນະ) ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ (ຣັຖມົນຕຣີກະຊວງປ້ອງກັນປະເທດ ຊຶ່ງເປັນຮອງຫົວໜ້າຄນະ) ແລະຍັງມີຜູ້ແທນລາສດອນອີກ 8 ທ່ານ. ຄນະປະເທດລາວຊຶ່ງນຳໂດຍເຈົ້າສຸພານຸວົງ ແລະຖືໜັງສືຜ່ານແດນວຽດນາມເໜືອ ກໍຖືກບັນຈຸເຂົ້າໃນຄນະຮ່ວມປະຊຸມຂອງວຽດມິນ.
ຖະແຫຼງການສຸດທ້າຍຂອງກອງປະຊຸມສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ 1954 ຣະບຸໄວ້ສຳລັບຣາຊອານາຈັກລາວວ່າ:
thumb|left|upright=1.2|ກອງປະຊຸມເຊີແນ໋ວວ໌ ຫລັງຈາກການເຊັນສັນຍາວັນທີ 21 ກໍຣະກະດາ 1954. ແຕ່ຊ້າຍໄປຂວາ: ຄນະຮ່ວມປະຊຸມໂຊວຽດ ແລະອັງກິດ - ໂຕະຕໍ່ໄປ: ລາວ ຝຣັ່ງ ວຽດນາມ - ຂເມນ: (ປິ່ນຫລັງໃສ່ກ້ອງ) ແລະ ທາງເບື້ອງຊ້າຍ ຄນະຮ່ວມປະຊຸມອາເມລິກັນ
ໃນຂນະທີ່ຂໍ້ຄວາມປີກຍ່ອຍຂອງການຢຸດຍິງໃນວຽດນາມໄດ້ມີການຕົກລົງຮຽບຮ້ອຽກັນແລ້ວ ສັນຍາຕົກລົງນໍ້າເບີ 3 ທີ່ໝາຍເຖິງການຮັບຮູ້ “ກອງກຳລັງສູ້ຮົບຝ່າຍປະເທດລາວ” ຢ່າງເປັນທາງການນັ້ນ ກໍພາໃຫ້ຄນະກອງປະຊຸມຂອງພຣະຣາຊອານາຈັກລາວມີການແບ່ງແຍກແຕກກັນ ແລະການເຈຣະຈາກໍ່ຍືດຍາວຈົນຮອດຄໍ່າຄືນວັນທີ 20 ກໍຣະກະດາ. ແຕ່ວ່າໃນທີ່ສຸດ ຫຼັງຈາກທ່ຽງຄືນໄປບໍ່ນານ ເຖິງແມ້ວ່າຈະມີການຄັດຄ້ານຈາກຫົວໜ້າຄນະເຂົ້າປະຊຸມ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍຕັດສິນໃຈລົງລາຍເຊັນສັນຍາ ເປັນການປິດການປະກາດສຸດທ້າຍຂອງກອງປະຊຸມເຊີແນ໋ວວ໌ໃນວັນທີ 21 ກໍຣະກະດາ 1954.
ທັງໆທີ່ມີການຕໍ່ລອງສຳຄັນຈາກຄນະປະເທດລາວ ບໍ່ວ່າທາງດ້ານການເມືອງ (ການຮັບຮູ້ຣັຖບານວຽງຈັນ) ແລະການທະຫານ (ການຖອນກຳລັງປະກອບອາວຸດໃນເຂດປົດປ່ອຍ ແລະການເຕົ້າໂຮມກັນຢູ່ແຂວງຊຳເໜືອແລະແຂວງຜົ້ງສາລີ) ກໍຣະນີທີ່ມີຜູ້ຕ່າງໜ້າຄນະປະເທດລາວຢ່າງເປັນທາງການຢູ່ວຽງຈັນເພື່ອລໍການເລືອກຜູ້ແທນລາສດອນ ກໍເປັນເຫດໃຫ້ມີການປະຕິເສດ ແລະບໍ່ຍອມຮັບຮູ້ສັນຍາດັງກ່າວຈາກບາງຝ່າຍ. ເຊັ່ນກໍຣະນີອາເມຣິກັນ ທີ່ປະຕິເສດບໍ່ລົງລາຍເຊັນແລະບໍ່ປະຕິບັດຕາມຂໍ້ຣະບຸໃນສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ ໂດຍອ້າງວ່າສັນຍານັ້ນ ໃຫ້ໄຊຊະນະຢ່າງໃຫ່ຽຫຼວງແກ່ຂະບວນການປົດປ່ອຍອິນໂດຈີນ ທີ່ມີວຽດມິນເປັນຜູ້ນຳ ໂດຍໄດ້ຮັບການສນັບສນູນຈາກຈີນແລະໂຊວຽດ. ກະແສຂອງການພ່າຍແພ້ຊຶ່ງບັນດາຜູ້ນໍາກອງທັບອາເມຣິກັນຫາກໍ່ໄດ້ຮັບຈາກ[//th.wikipedia.org/wiki/สงครามเกาหลี ສົງຄາມເກົາຫຼີ]ຍັງຄົງຝັງຢູ່ໃນຈິດວິນຍານຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ. ສະນັ້ນ ເປົ້າໝາຍທາງການເມືອງປະການໜື່ງຂອງວໍຊິງຕັນໃນການຕໍ່ສູ້ຄອມມູນິສ ຈຶ່ງແມ່ນການປະຕິບັດຕໍ່ຕ້ານສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ ຊຶ່ງແນ່ນອນຈະຕ້ອງມີຜົນກະທົບຕໍ່ການເຄື່ອນໃຫວທາງການເມືອງໃນພາກອາຊີອາຄະເນ.
ວັນທີ 8 ກັນຍາ 1954 ໂດຍຫົວຄິດລິເລີ້ມຂອງຜູ້ນຳສະຫະຣັດອາເມຣິກາ ອົງການທະຫານ [//th.wikipedia.org/wiki/องค์การสนธิสัญญาป้องกันภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ໂອຕາສ໌](OTASE) ໄດ້ຖືກຈັດຕັ້ງຂຶ້ນ ໂດຍມີຈຸດປະສົງເປັນທາງການວ່າເປັນ “ເສັ້ນພະຍາບານ” ("quarantine line") ຕ້ານການຂຍາຍຣະບອບຄອມມິວນິສ. ອົງການໂອຕານສ໌ຣະບຸວ່າ ເນື່ອງດ້ວຍສະພາບພູມສາດແລະຍຸດທະສາດຂອງສອງປະເທດນັ້ນ ຂເມນແລະໂດຍສະເພາະລາວ ຈະຕ້ອງຢູ່ໃນເຂດປ້ອງກັນຂອງຕົນຢ່າງເປັນທາງການ. ຣັຖມົນຕຣີປ້ອງກັນປະເທດຂອງລາວ ຊຶ່ງແມ່ນທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ທີ່ເປັນຜູ້ສນັບສນູນໃຫ້ມີການປະຕິບັດຕາມສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ຢ່າງເຄັ່ງຄັດໃນມາຕການຄວາມເປັນກາງນັ້ນ ຈຶ່ງບໍ່ອະນຸຍາດໃຫ້ລາວມີການສຳພັນທາງທະຫານໃດໆ ບໍ່ຍອມຮັບຮູ້ສັນຍາ ແລະປະຕິເສດການປົກປ້ອງດິນແດນລາວຈາກໂອຕານສ໌ ຊຶ່ງຖືໄດ້ວ່າເປັນການຂັດຂວາງ “ການເມືອງທີ່ປິດລ້ອມ” ("containment") ອຸດົມການຄອມມິວນິສຂອງຣັຖບານອາເມຣິກັນ.
ຫຼັງຈາກທີ່ຄນະຜູ້ແທນຮ່ວມປະຊຸມເຊີແນ໋ວວ໌ກັບຄືນເມືອງລາວແລ້ວອີກບໍ່ນານ ກໍ່ມີການທະເລາະວິວາດເກີດຂຶ້ນໃນຣັຖບານພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ. ໃນລະຍະດຽວກັນນັ້ນ ມີຂ່າວເລົ່າລືວ່າ ຈະມີການຣັຖປະຫານກໍ່ຂຶ້ນຈາກພວກກະບົດຫົວຮຸນແຮງ ເພື່ອສນັບສນູນເຈົ້າເພັຊຣາດໃຫ້ການຄືນມາມີອຳນາດໃນລາວ. ຂ່າວດັ່ງກ່າວນັ້ນແຜ່ໄປທົ່ວ ແລະສ້າງຄວາມກະທົບກະເທືອນແລະເຄັ່ງຕຶງຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງໃນປະເທດ ຈົນເຖິງລະດັບສູງສຸດໃນສອງເດືອນຕໍ່ມາ ເມື່ອມີການຄາດຕະກັມເກີດຂຶ້ນໃນວັນທີ 18 ກັນຍາ 1954 ໃນງານກິນລ້ຽງທີ່ບ້ານພັກຂອງທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ ຊຶ່ງແມ່ນບຸກຄົນຜູ້ນຶ່ງໃນຄນະຮ່ວມປະຊຸມສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌. ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຊຶ່ງເປັນແຂກຜູ້ນຶ່ງໃນງານກິນລ້ຽງນັ້ນ ຖືກກະສຸນປືນຍິງໃສ່ດ້ານຫຼັງ ທ່ານຂາດໃຈຕາຍເຄິ່ງຊົ່ວໂມງຕໍ່ມາ ຢູ່ໂຮງໝໍມະໂຫສົດທີ່ນະຄອນວຽງຈັນ.
ສະຖານະການແລະຂໍ້ມູນ
ການຄາດຕະກັມເກີດຂື້ນເວລາ 22 ໂມງ 15 ຢູ່ເຮືອນຂອງທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ ຊຶ່ງເປັນເຮືອນປະຈຳຕໍ່າແໜ່ງ ມີຮົ້ວຕິດກັນກັບເຮືອນຄອບຄົວວໍຣະວົງສ໌. ຜູ້ທຳຮ້າຍໄດ້ແກ່ງລູກລະເບີດ 3 ລູກເຂົ້າທາງປ່ອງຢ້ຽມຫ້ອງກິນເຂົ້າ ຢູ່ຊັ້ນລ່າງເຮືອນ ໄດ້ຍິງລູກກະສຸນປືນນ້ອຍ 3 ຫຼື 4 ນັດ ແລ້ວກໍຫຼົບໜີໄປ. ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ທີ່ນັ່ງຕັ່ງປິ່ນຫຼັງໃສ່ຝາປ່ອງຢ້ຽມ ຖືກກະສຸນເຂົ້າໃນໝາກໄຂ່ຫຼັງ ຊອດອອກມາທາງສະບື ຜ່ານຕັດເສັ້ນເລືອດໃຫຍ່ ແລະຊອດຕັບແລະລຳໃສ້. ການມໍຣະນະກັມຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍໄດ້ປະກາດຫຼັງເອົາເຂົ້າໄປໂຮງໝໍມະໂຫສົດບໍ່ທັນພໍຄາວ ໃນເວລາປະມານ 30 ນາທີ. ມີຜູ້ຄົນປະມານ 10 ກວ່າຄົນທີ່ໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ແຕ່ວ່າບໍ່ສາຫັດ ໃນການລະເບີດແຕກນັ້ນ.
ເວລາເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດມາຮອດສະຖານທີ່ຄາດຕະກັມໃນຣະຍະ 15 ນາທີຕໍ່ມາ ກໍ່ມີການອົນລະວົນສັບສົນກັນຢ່າງໜັກໜ່ວງ ເວທີຂອງອາຊຍະກັມຖືກຢຽບຍ່ຳໃນການສົນລະວົນ ແລະກໍບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ພໍຈະເກັບກຳມາປະກອບຂໍ້ມູນໄດ້. ອີງຕາມບົດສອບສວນຈາກພະຍານຫລາຍຄົນ ມີຊາຍ 2 ຄົນເຂົ້າມາຊ້ອນໂຕໃນສວນຫຼັງບ້ານ ພວກເຂົາໄດ້ຫຼົບໜີໄປທາງບຶງເມືອງນ້ອຍ (ບ້ານນ້ອຍຊຽງດາ) ຕັ້ງຢູ່ປະມານ 20 ກລມ ຫ່າງຈາກນະຄອນວຽງຈັນ. ພວກຄົນຮ້າຍສອງຄົນທີ່ບັນດາພະຍານຮູ້ຈັກແນ່ຊັດວ່າເປັນຜູ້ກໍ່ກວນນັ້ນ ມີຊື່ວ່ານາຍອຸດົມ ລູກສຸຮິນ ແລະນາຍມີ ຊຶ່ງເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດກໍຮູ້ຈັກເປັນທາງການ ຈື່ງພາກັນອອກຕິດຕາມໄປລ່າຈັບກຸມ. ເຖິງແມ້ວ່າອຸດົມ ລູກສຸຣິນ ຈະຖືກຍິງບາດເຈັບທີ່ຕີນແລະແຂນກໍ່ຕາມ ເຂົາທັງສອງກໍ່ຍັງສາມາດເອົາຕົວຫຼົບໜີໄດ້. ແລະຍ້ອນດ້ວຍໄດ້ຮັບຄວາມຊ່ອຍເຫຼືອຈາກຜູ້ສົມຮູ້ຮວມຄິດໃນທ້ອງຖິ່ນ ພວກເຂົາຈື່ງສາມາດຫລົບໜີຂ້າມໄປເມືອງໜອງຄາຍ ທາງຟາກຝັ່ງຂວາຂອງຊາຍແດນແມ່ນໍ້າຂອງໄດ້ສຳເຣັດ.
ຕາມການສືບສວນຂອງເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດ ແມ່ນລູກກະສຸນລູກໜຶ່ງທີ່ອຸດົມລູກສຸຣິນຍິງເຂົ້າໄປຖືກທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ທີ່ເຮັດໃຫ້ເພິ່ນບາດເຈັບ ຈົນເຖິງແກ່ຄວາມຕາຍ. ນາຍອຸດົມເປັນນັກປຸ້ນຈີ້ທີ່ລືຊື່ ໄດ້ກໍ່ການຄາດທະກັມ ທີ່ເຂົາຮັບສາລະພາບມາແລ້ວເຖິງ 15 ຄັ້ງ ຖືກຈຳຄຸກໃນວຽງຈັນແຕ່ 1950 ແລະແຫກຄຸກໃນເດືອນກໍຣະກະດາ 1954. ຫລັງຈາກນັ້ນກໍສົມຮູ້ຮ່ວມຄິດກັນກັບນາຍມີ ໄປສັງກັດຢູ່ນຳກຸ່ມນັກປຸ້ນຈີ້ ທີ່ມີຜູ້ນຳໜ້າຊື່ວ່ານາຍບຸນກອງ ມະນີວົງ ຊຶ່ງເປັນນັກຮົບເກົ່າຂອງລາວອິດສຣະ ທີ່ມີຄວາມຈົງຮັກພັກດີຕໍ່ເຈົ້າເພັຊຣາດ ແລະປັກຫຼັກຢູ່ພາກອີສານ ທາງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທຍ໌.
ການສັນນິຖານ
ເຖິງແມ້ວ່າຈະບໍ່ມີຄວາມສົງໄສປະການໃດໃນຕົວຕົນຂອງຜູ້ລັ່ນປືນກໍ່ຕາມ ຈະມີການສັນນິຖານຕ່າງໆນາໆເພື່ອຊອກຫາຜູ້ທີ່ສະຫນັບສະຫນູນການຄາດຕະກໍາ ຈາກຫຼາຍທ່ານໃນຫຼາຍລັກສນະ ແລ້ວແຕ່ຈະຂຶ້ນກັບຕໍາແຫນ່ງ ອຸດົມການທາງການເມືອງ ຫຼືວ່າການພົວພັນທາງຄອບຄົວຂອງແຕ່ະຄົນ. ການສັນນິຖານຕ່າງໆກ່ຽວກັບການຄາດຕະກໍາທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ມີຢູ່ 3 ປະເດັນໃຫຍ່ ດັ່ງນີ້:
ກ່ຽວກັບຄະດີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຖິງ “ຄວາມປອດໄພຂອງປະເທດ” ຄະດີນີ້ ມີບຸກຄົນການເມືອງສຳຄັນຫຼາຍຄົນມີສ່ວນຮ່ວມພົວພັນຢູ່ນຳ ມີຄຳຖາມຫຼາຍຫົວຂໍ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບຄຳຕອບ ແລະບັນດາພວກທີ່ມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງກໍ່ບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນສານຕັດສິນແຕ່ປະການໃດ. ເດຶອນມີນາ 1955 ຜູ້ຖືກກ່າວຟ້ອງທັງໜົດ (ທະຫານທີ່ໂຕນຄ້າຍຈິນາຍໂມ້) ກໍໄດ້ຮັບອິດສຣະພາບຕາມເງື່ອນໄຂການປົດປ່ອຍຕາມຄຳສັ່ງຂອງນາຍົກໃໝ່: ທ່ານກະຕ່າຍ ໂດນສະໂສຣິດ ທີ່ເປັນທັງຣັຖມົນຕຣິກະຊວງພາຍໃນແລະກະຊວງຍຸຕິທັມ. ທ່ານບໍ່ມີຈຸດປະສົງເປີດຄະດີນີ້ ທີ່ຈະມີການກ່າວຊື່ຂອງທ່ານອອກມາ ແລະຈະມີການສືບສວນຊັກທອດໃສ່ເພື່ອນຮ່ວມພັກການເມືອງຂອງທ່ານ.
ເພື່ອເປັນການປິດຄະດີນີ້ຢ່າງສີ້ນເຊີງ ໃນເດືອນກໍຣະກະດາ 1959 ຣັຖບານພຣະຣາຊອານາຈັກລາວຊຸດທີ 9 ທີ່ມີທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ ເປັນນາຍົກຣັຖມົນຕຣີ ຈື່ງໃຫ້ມີການຕັດສິນແຕ່ຄະດີເລື້ອງການຄາດຕະກັມທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ທໍ່ນັ້ນ. ເປັນການຕັດສິນແບບໄວໆ ບໍ່ເປີດເຜີຽ ແລະບໍ່ໃຫ້ຮື້ຟື້ນ “ເລື້ອງເກົ່າແກ່” ຂຶ້ນມາ. ບໍ່ໄດ້ກ່າວຊື່ໃຜໝົດ ນອກຈາກຊື່ຂອງນາຍອຸດົມທີ່ສານຕັດສິນປະຫານຊີວິດດ້ວຍການຝາກໂທດ ແລະການຕັດສິນນັ້ນ ກໍບໍ່ມີການກ່າວຫາທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ ແຕ່ປະການໃດ.
ການລາອອກຂອງຄນະຣັຖບານ
ຫຼັງຈາກການຄາດທະກັມຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໃນມື້ຕິດຕໍ່ມາ ທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ ກໍຍື່ນໄບລາອອກຈາກຕຳແໜ່ງຣັຖມົນຕຣີ. ແຕ່ວ່າ ທາງຣັຖບານຍັງບໍ່ເປີດເຜີຽໃຫ້ປະຊາຊົນໄດ້ຮູ້ຈັກເທື່ອ ຍ້ອນຢ້ານວ່າ ການລາອອກຂອງທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ ຈະມີວິກິຈການໆເມືອງກໍ່ກວນຮ້າຍແຮງເກິດຂື້ນໃນທົ່ວປະເທດລາວ ອີງໃສ່ບັນຍາກາດທີ່ກຳລັງເຄັ່ງຕຶງ ພາຍຫຼັງກອງປະຊຸມເຊີແນ໋ວວ໌. ພາຍໄຕ້ການສນັບສນູນຂອງປະເທດຝຣັ່ງ ຣັຖບານຊຸດນັ້ນ ຊື່ງນຳໂດຍເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ກໍໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມປະຕິບັດຕາມຂໍ້ຣະບຸຂອງສັນຍາເຊີແນ່ວວ໌ທີ່ໄດ້ເຊັນມາ ໂດຍສະເພາະໃນດ້ານການຮັກສາຄວາມເປັນກາງທາງການເມືອງ ແລະການເອົາຄນະປະເທດລາວເຂົ້າຮ່ວມໃນວົງຄະນາຍາຕ. ແຕ່ວ່າ ຄືດັ່ງທີ່ຄາດຄະເນໄວ້ແລ້ວ ວິກິຈການຮ້າຍແຮງດັ່ງກ່າວກໍລະເບີດຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກເປີດເຜີຽການລາອອກຂອງທ່ານຜຸຍ ຊນະນິກອນ. ເປັນຕົ້ນເຫດໃຫ້ຣັຖບານທັງໝົດຂອງເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ຊື່ງມີຈຸດອ່ອນຢູ່ແລ້ວ ໃນການທະເລາະວິວາດແລະການຄາດທະກັມຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຈຳຕ້ອງລົ້ມທະລາຍລົງ.
ການເຈຣະຈາເພື່ອປະກອບຣັຖບານພຣະຣາຊອານາຈັກລາວຊຸດທີ 5 ແສນຈະຍຸ້ງຍາກ ແລະກິນເວລາຍາວນານ. ໃຊ້ເວລາກວ່າໜຶ່ງເດືອນໃນບັນຍາກາດເຄັ່ງຕຶງແລະຮຸນແຮງ ໃນການອະພີປາຍທີ່ບໍ່ສິ້ນສຸດຈັກເທື່ອ ແລະບາງພວກກໍສວຍໂອກາດຍົກການຄາດທະກັມທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຂຶ້ນມາ ເພື່ອເປັນການຂົ່ມຂູ່ຝ່າຍກົງກັນຂ້າມ. ຝ່າຍນຳຈະຕ້ອງໄດ້ຮັບຄະແນນສຽງ 2 ສ່ວນ 3 ເພື່ອຜ່ານສະພາ ແຕ່ວ່າແຕ່ລະຝ່າຍການເມືອງທີ່ຕໍ່ສູ້ກັນ ບໍ່ສາມາດຮວບໂຮມຄະແນນສຽງໄດ້ພໍ. ສະນັ້ນ ຈື່ງມີການປະນິປະນອມກັນ ໂດຍເລືອກຕັ້ງສະມາຊິກຂອງອະດີດຣັຖບານກາງ (ທ່າອ່ຽງຝຣັ່ງແລະສນັບສນູນການປະຕິບັດສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ຢ່າງເຂັ້ມງວດ) ທີ່ໄດ້ຮັບແບ່ງຕັ່ງຣັຖມົນຕຣີເຄິ່ງນຶ່ງ ແລະ ສະມາຊິກກ້າວໜ້າຝ່າຍຄ້ານ (ທ່າອ່ຽງອາເມຣິກັນແລະຕ້ານເຊັນສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌) ອີກເຄິ່ງໜຶ່ງ ທັ້ງໆເປັນທີ່ຮູ້ກັນດີວ່າ ແຕ່ລະຝ່າຍຈະບໍ່ລົງຮອຍຍອມໃຫ້ກັນ. ສ່ວນນາຍົກຣັຖມົນຕຣີນັ້ນ ເພິ່ນເລືອກທ່ານກະຕ່າຍ ໂດນສະໂສຣິດ ສະມາຊິກກ້າວໜ້າ ແທນທີ່ຈະແມ່ນເຈົ້າສຸວັນນະພູມມາ ຄູ່ຕໍ່ສູ້ຜູ້ເປັນກາງ ທີ່ອາເມຣິກັນເຫັນວ່າວ່າມີອຸດົມຄະຕິອ່ຽງຊ້າຍ"ຫຼາຍໂພດ". ໃນຣະຍະຫຼັງນີ້ ປາກົດວ່າອາເມຣິກັນໄດ້ເຂົ້າມາທຳໜ້າທີ່ແທນຝຣັ່ງ ໃນວົງການເມືອງຂອງລາວ ຢ່າງເຕັມທີ່ແລ້ວ.
ບົດບາດຂອງອາເມຣິກັນ ແລະສົງຄາມປິດລັບ
ກ່ອນຮອດກອງປະຊຸມສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ ບົດບາດຂອງອາເມຣິກັນໃນເມືອງລາວ ຄືການເຂົ້າມາສະເໜີຄວານຊ່ວຍເຫຼືອ ຫຼືສອນສາສນາຢ່າງງຽບໆ ແລະກໍບໍ່ມີຜົນສະທ້ອນຕໍ່ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນແຕ່ປະການໃດ. ມີແຕ່ອຸປະທູດແລະພວກສາສນາເຍຊູຈຳນວນໜຶ່ງ ພ້ອມດ້ວຍພນັກງານ[//en.wikipedia.org/wiki/United_States_Information_Agency ຢູຊິສ]ແລະເຊອີອາ ທີ່ເຂົ້າມາຕັ້ງອົງການຢູ່ວຽງຈັນໃນປີ 1953 ພາຍຫຼັງໄດ້ມີການເຊັນຍາບັນເທົາເສຖກິດແລະການທະຫານ (ໃນສ່ວນເລັກນ້ອຍ) ລະຫວ່າງສະຫະຣັດອາເມຣິກາແລະຣັຖບານຣາຊອານາຈັກລາວໃນວັນທີ 9 ເດືອນກັນຍາ 1951. ເນື່ອງດ້ວຍ ຢູ່ປະເທດວຽດນາມ ຂະບວນການຕໍ່ສູ້ເພື່ອເອກຣາດນຳໂດຍພັກຄອມມິວນິສ ແລະວຽດນາມກໍມີຊາຍແດນຕິດກັບຈີນ ຊື່ງນຳພາໂດຍມາວເຊີຕຸງ ແລະກໍແມ່ນປະເທດທີ່ບໍ່ໄກຈາກເກົາຫຼີໄຕ້ ຈຶ່ງພາໃຫ້ສະຫະຣັດອາເມຣິກາມີຄວາມສົນໃຈໃນການຕໍ່ສູ້ໃນແຄວ້ນອິນໂດຈີນ. ໃນການເຂົ້າມາມີບົດບາດໃນອີນໂດຈີນຄັ້ງນີ້ ສະຫະຣັດອາເມຣິກາໃຫ້ເຫດຜົນໃນທິສດີສວມໜ້າກາກ ທີ່ເອີ້ນກັນວ່າ “ທິສດີໂດມີໂນ” (Domino Theory). ເພີ່ນອະທິບາຍວ່າ ຖ້າຫາກວຽດນາມຕົກຢູ່ໃນກຳມືຂອງລະບອບຄອມມິວນິສ ບັນດາປະເທດເພື່ອນບ້ານຈະກໍຕົກຢູ່ໃນກຳມືດຽວກັນ ຍ້ອນການພົວພັນກັນຢ່າງສນິດສນົມ ຫຼືວ່າ ການຮຸກຮານຢ່າງຮ້າຍແຮງຂອງກອງກຳລັງຮາໂນຽ. ການກະເດື່ອງທີ່ຈະເກິດຂື້ນນີ້ ຈະເປັນເຫດໃຫ້ມີການປ່ຽນແປງຢ່າງເລິກຊຶ້ງ ໃນການດຸ່ນດ່ຽງລະຫວ່າງກຳລັງຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກ ໃນຂວາງເຂດອາຊີທັງໝົດ.
ສະເພາະຝ່າຍຊ້າຍນັ້ນ ໄຊຊະນະຢູ່ດຽນບຽນຟູເປີດໂອກາດໃຫ້ວຽດມິນເຂົ້າຄອບຄອງເຂດລາວພາກເໜືອ ແຕ່ຫາກວ່າໂຮຈີມິນຍັງມີຄວາມທະເຍີທະຍານສູງກວ່ານັ້ນອີກ ສຳຫລັບເຂດອິນໂດຈີນ. ເຖິງແມ້ວ່າ ສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ຈະຣະບຸຄວາມເປັນກາງຂອງຂເມນແລະລາວໄວ້ກໍ່ຕາມ ຣັຖບານຮາໂນຽກໍຍັງຖືວ່າ ເອກຣາດຂອງວຽດນາມຍັງບໍ່ໄດ້ສົມບູນ ຕຣາບໃດທີ່ສອງປະເທດຂ້າງຄຽງຍັງຢູ່ໃນ “ຄວາມຄອບງຳຂອງຣະບອບຈັກກະພັດ”. ໃນທ້າຍປີ 1950 ຣັຖບານຮາໂນຍ ຈື່ງໄດ້ສນັບສນູນພວກກອງໂຈນແຊກຊືມເຂົ້າໄປວຽດນາມໃຕ້ ແລະມີການສະສົມຕາໜ່າງວັດຖຸອຸປະກອນລັບໆໃນເຂດຊາຍແດນ ເປັນສາຍທາງເລິກເຂົ້າໄປໃນແດນລາວ ຊື່ງຕໍ່ມາມີຊື່ເອີ້ນກັນວ່າ “ສາຍທາງໂຮຈີມິນ”. ໃນກິດຈະການນີ້ ໂຮຈີມິນໄດ້ຮັບການຊ່ອຍເຫຼືອທາງເສຖກິດ ວິຊາການ ແລະທາງທະທານ ຈາກໂຊວຽດແລະຈີນ ຢ່າງຫລວງຫລາຍ.
ເມື່ອຫັນມາເບິ່ງໃນແງ່ “ທິສດີໂດມີໂນ” ຂອງຝ່າຍຂວານັ້ນ ທາງອາເມຣິກັນກໍມີການຄາດຄະເນວ່າ ຂື້ນກັບສະພາບຫຼັກຂອງແຜນຍຸດທະສາດໃນລາວນັ້ນ ການປ້ອງກັນວຽດນາມໃຕ້ໂດຍປະສິດທິພາບຈາກຣະບອບຄອມມູນິສຈະຕ້ອງຜ່ານການປ້ອງກັນລາວກ່ອນ. ຣັຖບານວໍຊິງຕັນ ຈຶ່ງເລີ້ມຕົ້ນຊອກຊ່ອງທາງເຊື່ອມເຂົ້າວົງການໆເມືອງລາວ ເພື່ອຍູ້ໃຫ້ຣັຖບານລາວຢູ່ວຽງຈັນອ່ຽງໄປນຳນະໂຍບາຍອາເມຣີກັນ ກ່ອນທີ່ຈະຕັດສີນໃຈໃຊ້ການເມືອງແຊກແຊງທາງທະຫານໂດຍກົງ ໃນຫລາຍປີຕໍ່ມາ.
ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍບໍ່ຮັບຮູ້ສັນຍາເຊີແນ໋ວວ໌ກ່ຽວກັບຄວາມເປັນກາງຂອງລາວ ກະຊວງກະລາໂຫມຂອງສະຫະຣັດອາເມຣິກາໄດ້ຕັ້ງອົງການທະຫານທາງລັບ ທຽມອົງການເສຖກິດຊື່ວ່າ ອົງການ PEO “ຫ້ອງການປະເມີນໂຄງການ” ຂຶ້ນ ຊຶ່ງເລີ້ມດຳເນີນງານມາແຕ່ເດືອນທັນວາ 1955 ແລະປະກອບດ້ວຍນາຍທະຫານໃສ່ຊຸດພົນລະເຮືອນ ທີ່ມີໜ້າທີ່ນຳຄວາມຊ່ອຍເຫຼືອມາສູ່ປະຊາຊົນ. ແຕ່ວ່າຈຸດປະສົງທີ່ແທ້ຈິງນັ້ນ ຄືການນຳຄວາມຊ່ອຍເຫຼືອທາງທະຫານມາໃຫ້ກອງທັບຝ່າຍຂວາທີ່ຕ້ານຄອມມິວນິສຕ໌. ແຕ່ປີ 1955 ເຖິງປີ 1963 ໃນງົບປະມານໂຄງການຊ່ອຍເຫຼືອລາວທັງໝົດ 481 ໂດລາ ສະຫະຣັດອາເມຣິກາໄດ້ສລະເງິນ 153 ລ້ານໂດລາ ເພື່ອອົບຮົມ ຝຶກຫັດ ແລະປະກອບອາວຸດໃຫ້ກອງທັບແຫ່ງຊາດລາວແລະ “ກອງທັບປິດລັບ” ໂມ້ງ ທີ່ຕໍ່ສູ້ກັບຄນະປະເທດລາວ ກອງທັບບັງຄັບບັນຊາໂດຍນາຍພົນວັງປາວ. ຫຼັງຈາກນັ້ນເລີ້ມແຕ່ເດືອນພຶສພາ 1964 ເປັນຕົ້ນໄປ ສະຫະຣັດໄດ້ຖີ້ມລະເບີດຈາກເຄື່ອງບິນຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະຖີ້ມລົງໃສ່ທາງສາຍໂຮຈີມິນແລະແຂວງຊຽງແຂວງ ໃນຂນະທີ່ພວກພັນທະມິຕທ້ອງຖິ່ນຊ່ອຍສາຍສືບຊີໄອເອດຳເນີນການທາງພື້ນດິນ. ສະຫະຣັດອາເມຣິກາເປັນຜູ້ຮັບນຳພາເຮັດສົງຄາມອິນໂດຈີນຄັ້ງທີສອງ ຈົນຮອດການຢຸດຍິງໃນປີ 1973 ໂດຍທີ່ຝ່າຍລາວບໍ່ມີສິດອອກຄວາມເຫັນຫຼືຈົ່ມວ່າແຕ່ປະການໃດ.
ໃນເດືອນມິຖຸນາ 1958 ໄດ້ມີການຕິດຕັ້ງ "ກຳມະການປ້ອງກັນປະໂຫຍດຂອງຊາດ" (Committee for the Defense of National) ຂຶ້ນຢູ່ວຽງຈັນ. ແຜນການຂອງກຳມະການດັງກ່າວ ຄືເຂັ່ຽຣັຖມົນຕຣີຝ່າຍແນວລາວຮັກຊາດແລະຝ່າຍເປັນກາງອອກຈາກຣັຖບານ ເພື່ອໃຫ້ລາວດຳຣົງຢູ່ໃນເຄືອຂ່າຍຂອງສະຫະຣັດອາເມຣິກາ. ຫົວໜ້າຂະບວນພົນລະເຮືອນຂອງພວກໜຸ່ມນ້ອຍທີ່ມີແນວຄິດປະຕິຮູບແລະຕ້ານຄອມມິວນິສຊຸດນີ້ ແມ່ນທ່ານນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຊື່ງມີຕົ້ນກຳເນີດມາຈາກເຂດຊາຍແດນໄທຍ໌-ລາວ (ມຸກດາຫານ-ສວັນນະເຂດ). ທາງຝັ່ງໄທຍ໌ ນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນ ເປັນຫຼານຂອງຈອມພົນສະຣິດ ທະນະຣັດ ຊື່ງເປັນຜູ້ກຳອຳນາດເດັດຂາດຂອງຣັຖບານໄທຍ໌. ສ່ວນທາງຝັ່ງລາວນັ້ນ ນາຍພົນພູມີກໍເປັນທັງຍາຕ ແລະນ້ອງເຂີຽຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌.
ຫລໍ່ຮູບຢູ່ບາງກອກ
ໃນການປະທະລະຫວ່າງຣັຖບານຝຣັ່ງແລະຣັຖບານລາວອິດສຣະໃນປີ 1946 ທ່ານພູມີ ໜໍ່ສວັນ ໄດ້ເຂົ້າຮ່ວມຕໍ່ສູ້ໃນກອງທັບຂອງເຈົ້າເພັຊຣາດ ແລະຕິດຕາມເຈົ້າເພັຊຣາດລີ້ພັຍການເມືອງໄປຢູ່ໄທຍ໌ຫຼັງການປະລາໄຊ. ທ່ານຕັດສິນໃຈກັບຄືນມາລາວໃນປີ 1949 ແລ້ວສມັກເຂົ້າກອງທັບແຫ່ງຊາດລາວ ຊຶ່ງຫາກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃໝ່ໃນເດືອນມີນາ 1949.
ຕົ້ນປີ 1950 ໃນລະຍະທີ່ບຸນກອງແລະພັກພວກກໍ່ການວຸ້ນວາຍ ແລະທຳການໂຄສະນາຕ້ານຣັຖບານຢ່າງດຸເດືອດ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ຕັ້ງ “ໜ່ວຍສ້າງຄວາມສງົບຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ” (Mission de pacification du Sud-Laos) ເພື່ອຕ້ານການແຊກຊຶມພາຍໃນປະເທດ ແລະປາບການປຸ້ນຈີ້ຕາມຊາຍແດນ. ອົງການດັ່ງກ່າວ ທີ່ມີເສນາທິການຢູ່ປາກເຊນັ້ນ ມີພາລະເຕົ້າໂຮມທະຫານບ້ານ ອາສາສມັກ ແລະພວກສະມາຊິກເກົ່າຂອງຂະບວນການລາວອິດສຣະ ເພື່ອປະກອບເປັນຈຸ ປາບການແຊກຊືມແລະໂຈຣະກັມ. ເນື່ອງຈາກມີວຽກປະຈຳກະຊວງຢູ່ວຽງຈັນ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ມອບການບັນຊາໃຫ້ນາຍຮ້ອຍໂທພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຍາຕແລະນ້ອງເຂີຽທີ່ຍັງໜຸ່ມນ້ອຍຢູ່. ເມື່ອຮູ້ວ່າ ພັກພວກຂອງບຸນກອງລືຊື່ຢູ່ໃນແຂວງ ຮ້ອຍໂທພູມີ ໜໍ່ສວັນ ກໍທຳການຕິດຕໍ່ກັບພວກດັ່ງກ່າວແລະສເນີການເຈຣະຈາກັນ ເພື່ອໃຫ້ພວກກໍ່ຄວາມວຸ້ນວາຍໃນທ້ອງຖິ່ນປົງອາວຸດ ແລະເຂົ້າມາຮ່ວມໃນພາລະກິຈຂອງຊາດ. ແຕ່ວ່າ ຍ້ອນຄວາມຊື່ແລະຂາດປະສົບການຂອງຮ້ອຍໂທໜຸ່ມພູມີ ໜໍ່ສວັນ ພວກໂຈຣະກັມພາກັນສວຍໂອກາດສືບຂ່າວ ແລະທຳການຕ້ານຣັຖບານຢ່າງບໍ່ຢຸດບໍ່ຢັ້ງອີກຕໍ່ໄປເປັນຫຼາຍເດືອນ ໂດຍໃຊ້ໃບອະນຸຍາດຜ່ານສະດວກ ອຸປະກອນ ແລະກ້ອນທຶນ ທີ່ທ່ານພູມີປະກອບໃຫ້. ເຖິງແມ່ນວ່າ “ໜ່ວຍສ້າງຄວາມສງົບຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ” ຈະບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນສຳເລັດ ແລະເກືອບພາໃຫ້ຊີວິດການເມືອງຂອງທ່ານຫຼົ້ມຈົມກໍຕາມ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍຍັງໃຫ້ຄວາມໄວ້ວາງໃຈຕໍ່ທ່ານພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຈົນທ່ານໄດ້ເປັນຫົວໜ້າເສນາທິການກອງທັບແຫ່ງຊາດລາວໃນປີ 1955.
ຫຼັງຈາກການມໍຣະນະພາບຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນກໍໄດ້ນຳພາຄອບຄົວຊອກຄົ້ນຫາຄວາມຈິງໃນການຄາດທະກັມ. ໃນການໂຄສະນາເລືອກຕັ້ງຜູ້ແທນລາສດອນໃນປີ 1960 ນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຮ່ວມກັນກັບທ່ານອຸ ວໍຣະວົງສ໌ ແລະທ່ານບຸນທົງ ວໍຣະວົງສ໌ ທີ່ເປັນນ້ອງແມ່ດຽວຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ປະຕິຍານຕໍ່ປະຊາຊົນຊາວສວັນນະເຂດວ່າ ໃນກໍຣະນີທີ່ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງ ພວກທ່ານຈະສະແດງຄວາມໄວ້ອາໄລຫາທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ບຸຣຸດຂອງປະເທດ ທີ່ຖືກຄາດທະກັມໃນເວລາທີ່ທ່ານພວມມີຄວາມກ້າວໜ້າ. ທ່ານອຸ ວໍຣະວົງສ໌ ແລະທ່ານບຸນທົງ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍໄດ້ຖືກເລືອກຕັ້ງເປັນຜູ້ແທນລາສດອນແຂວງສວັນນະເຂດໃນປີນັ້ນ.
ນັບແຕ່ປີ 1959 ເປັນຕົ້ນໄປ ແລະເປັນເວລາ 6 ປີ ທ່ານນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນ ໄດ້ກາຍເປັນບຸກຄົນສຳຄັນທີ່ສຸດຢູ່ໃນເວທີການເມືອງຂອງລາວ ໂດຍໄດ້ຮັບການຊ່ອຍເຫຼືອທາງການເງິນແລະທາງທະຫານຈາກອົງການຊີໄອເອ. ໃນເດືອນພຶສພາ 1960 ເມື່ອທ່ານຮອດລະດັບສູງສຸດຂອງລັດສະຫມີພາບ ແລະເນື່ອງຈາກເປັນເຄືອຍາຕຂອງຈອມພົນສະຣີດທະນາຣັດ ນາຍົກຣັຖມົນຕຣີໄທຍ໌ໃນເວລານັ້ນ ທ່ານນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຮ່ວມກັບທ່ານອຸ ວໍຣະວົງສ໌ ແລະທ່ານບຸນທົງ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ໃຫ້ກົມສິລປະກອນຂອງກະຊວງວັທນະທັມໄທຍ໌ຫລໍ່ຮູບທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໃນຮູບແບບທີ່ເປັນລວງສູງຕົວຈິງຂອງທ່ານ. ສ່ວນຢູ່ເມືອງສວັນນະເຂດກໍມີການສ້າງຖນົນກຸ ວໍຣະວົງສ໌. ຢູ່ເໜືອສຸດຂອງຖນົນເສ້ນນີ້ ກໍສ້າງສນາມກິລາໃສ່ຊື່ດຽວກັນ ແລະຢູ່ຕໍ່ໜ້າທາງເຂົ້າ ກໍມີໂຄງການກໍ່ສ້າງແທ່ນ ເພື່ອກະກຽມໄວ້ປະດິດສຖານຮູບຫລໍ່ຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌.
ແຕ່ວ່າ ໃນລະຍະນັ້ນ ປະເທດລາວກຳລັງຕົກຢູ່ໃນສົງຄາມກາງເມືອງຢ່າງໜັກໜ່ວງ ເປັນສົງຄາມທີ່ສັງກັດຢູ່ໃນຂອບເຂດສົງຄາມເຢັນ. ປີ 1963 ຫຼັງຈາກການມໍຣະນະພາບຂອງຈອມພົນສະຣິດ ລູງຂອງທ່ານ ນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຈຶ່ງຂາດການສນັບສນູນຈາກຣາຊອານາຈັກໄທຍ໌ ສ່ວນສະຫະຣັດອາເມຣິກາກໍປຽນນະໂບາຍການເມືອງ ມາສນັບສນູນການປະທະທາງທະຫານໂດຍກົງ. ທ້າຍເດືອນມົກຣາ 1965 ຫຼັງຈາກໄດ້ປະຕິເສດຄຳປຶກສາຂອງທີ່ປຶກສາອາເມຣິກັນ ແລະຫຼັງຈາກມີການປະຕິວັດ ນຳໂດຍທ່ານກຸປຣະສິດ ອະພັຍ ຕໍ່ຕ້ານຣັຖບານຂອງທ່ານ ນາຍພົນພູມີຈຳເປັນຕ້ອງຂໍລີ້ໄພການເມືອງຢູ່ປະເທດໄທຍ໌ພ້ອມດ້ວຍພັກພວກ. ຮູບຫລໍ່ຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຈຶ່ງຈຳຕ້ອງລໍຖ້າຕໍ່ໄປຢູ່ກົມສິລະປະກອນເປັນເວລານານເຖີງ 30 ກວ່າປີ.
ການກັບມາເມືອງສວັນນະເຂດ
ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ລູກຄົນທຳອິດກັບນາງເມັງຊື່ວ່າ ທ້າວບົວເພັດ. ຫລັງຈາກນັ້ນ ຂນະທີ່ເປັນຂ້າຣາຊການໜຸ່ມຢູ່ວຽງຈັນ ໃນປີ 1938 ທ່ານໄດ້ແຕ່ງງານກັບນາງສູນທອນ ສຸວັນນະວົງ ທີ່ເຮັດວຽກເປັນນາງພຍາບານພດຸງຄັນ ຢູ່ໂຮງໝໍມະໂຫສົດ. ໃນການສ້າງຄອບຄົວຄັ້ງທີ່ສອງນີ້ ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ບຸດອີກ 4 ຄົນ: ທ້າວອາໂນຣາດ ນາງໂພຄຳ ນາງໂພເງິນ ແລະທ້າວອະນຸຣົດ.
ໃນປີ 1965 ທ້າວບົວເພັດແລະນາງໂພຄຳ ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ ຍ້າຍໄປຢູ່ໄທຍ໌ ໃນຄວາມອຸປະຖັມຂອງນາຍພົນພູມີ ໜໍ່ສວັນ ຜູ້ເປັນອາວ. ສ່ວນທ້າວອາໂນຣາດນັ້ນ ກໍເຖິງແກ່ກັມ ຫຼັງຈາກຖືກປົດປ່ອຍຈາກການໄປສັບພະທຸກຢູ່ຊຳເໜືອ. ໃນທີ່ສຸດ ແຕ່ປີ 1976 ເປັນຕົ້ນໄປ ທຸກຄົນກໍໄດ້ຍົກຍ້າຍໄປໃຊ້ຊີວິດຢູ່ປະເທດຝຣັ່ງເສດ ພາຍຫຼັງທີ່ພັກຄອມມິວນິສແນວລາວຮັກຊາດ ໄດ້ປະກາດເປັນປະເທດສາທາຣະນະຣັດປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ໃນເດືອນທັນວາ 1975.
ປີ 1985 ເມື່ອທ່ານນາຍພົນພູມີມໍຣະນະກັມຢູ່ບາງກອກ ກໍໄດ້ມີການທວງທາວຫາຮູບຫລໍ່ຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຊຶ່ງກຳນົດເວລາຝາກທີ່ໄດ້ພຽງ 30 ປີ ຢູ່ກົມສິລປະກອນຂອງໄທຍ໌ ກໍພໍດີສິ້ນສຸດລົງ. ໃນປີ 1989 ເມື່ອສະຫະພາບໂຊວຽດແຕກສະຫຼາຍລົງ ຣັຖບານລາວກໍເປີດຊາຍແດນເປັນເສດຖະກິດຕະຫຼາດ ແລະອນຸຍາດໃຫ້ມີການລົງທຶນຈາກຕ່າງປະເທດ ຊື່ງເປັນໂອກາດທີ່ອຳນວຍໃຫ້ບັນດາລູກໆຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ດຳເນີນການຕິດຕໍ່ກັບອຳນາດການປົກຄອງລາວ ເພື່ອໄດ້ຮັບອະນຸຍາດໃຫ້ນຳຮູບຫລໍ່ຂອງພໍ່ພວກເຂົາເຈົ້າ ກັບຄືນສູ່ເມືອງສະຫວັນນະເຂດ. ປີ 1992 ຫຼັງຈາກໄດ້ຊົດໃຊ້ຄ່າຝາກໃຫ້ກົມສິລປະກອນແລ້ວ ຮູບຫລໍ່ກໍຍົກຄືນໃຫ້ເປັນສົມບັດຂອງຄອບຄົວວໍຣະວົງສ໌. ໃນລະຍະເວລາທີ່ລໍຖ້າຄຳຕອບຈາກຣັຖບານລາວ ນາງໃຫ່ຽ ລູກສາວກົກຂອງທ້າວບົວເພັດ ທີ່ຢູ່ບາງກອກ ກໍໄດ້ເອົາຮູບຫລໍ່ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄປຝາກໄວ້ທີ່ວັດອຳພະວັນໃນກຸງເທບ.
ການອະນຸຍາດໃຫ້ນຳເອົາຮູບຫລໍ່ມາເມືອງສວັນນະເຂດຈາກຣັຖບານສປປລາວ ໄດ້ຮັບໃນຕົ້ນປີ 1994 ແຕ່ວ່າກຽວກັບສຖານທີ່ປະດິສະຖານນັ້ນ ຍັງບໍ່ທັນມີຫຍັງລຽບລ້ອຍເຖື່ອ. ສະນັ້ນ ຈື່ງຝາກຮູບຫລໍ່ໄວ້ອີກຄັ້ງໜຶ່ງທີ່ວັດໃຫ່ຽໄຊຍະພູມຂອງເມືອງຄັນທະບູຣີ (ປັດຈຸບັນເປັນເມືອງໄກສອນພົມວິຫານ) ເປັນເວລາຕໍ່ໄປອີກປີໜຶ່ງ. ໃນວັນເສົາທີ 7 ມົກຣາ 1995 ຮູບຫລໍ່ທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍໄດ້ຂື້ນປະດິສະຖານ ໃນຂອບເຂດດິນສ່ວນຕົວຂອງຄອບຄົວ ໂດຍມີພີ່ນ້ອງແລະເຈົ້າໜ້າທີ່ການປົກຄອງມາຮ່ວມພິທີສູ່ຂວັນ. ໃນໂອກາດນີ້ ນາງສົມນຶກ ສີມຸກດາ (ພັນລະຍາຂອງທ່ານຝັ້ນ ສີມຸກດາ) ຊຶ່ງເປັນໜຶ່ງໃນສາມຂອງນ້ອງສາວຕ່າງພໍ່ຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຮ່ວມກັບທ້າວອະນຸຣົດ ລູກຊາຍຫຼ້າຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ໄດ້ສ້າງກຸຕິໃຫ້ພຣະສົງຄ໌ແລະສາລາໃຫ້ແຂກໄດ້ພັກເຊົາ ມອບໃຫ້ວັດໃຫ່ຽໄຊຍະພູມ.
ຮູບຫລໍ່ຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ນັ້ນ ເຖິງແມ້ວ່າ ຈະຢູ່ໃນບໍລິເວນດິນສ່ວນຕົວຂອງຄອບຄົວ ແລະຕາມຫລັກການຖືວ່າເປັນອະນຸສາວະຣີເອກຊົນກໍ່ຕາມ ຍັງເປັນອະນຸສາວະຣີທີ່ປະຊາຊົນຊົມ ແລະຮູ້ເຫັນທົ່ວໄປໄດ້. ທີ່ວາງຮູບຫລໍ່ຂອງທ່ານກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ຢູ່ສີ່ແຍກຖນົນສຸດທະນູ ແລະ ຖນົນກຸ ວໍຣະວົງສ໌ ກໍບັງເອີນຢູ່ຕໍ່ໜ້າເຮືອນທ່ານໄກສອນ ພົມວິຫານ ປະທານປະເທດຄົນທຳອິດຂອງສປປລາວ ຈຶ່ງເປັນສຖານທີ່ໆໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈຈາກຊາວເມືອງສວັນນະເຂດ ແລະບັນດາພວກນຳພາທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດ.
ກົມຂຸນສຸເຣນທະຣະພິທັກ
ເຈົ້າຟ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ ຫຼື ເຈົ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ ມີພະນາມເດີມວ່າ "ເຈົ້າຟ້ານະເຣນທອນ" (เจ้าฟ้านเรนทร ເຈ້າຟ້ານເຣນທຣ) ແມ່ນພະລາຊະໂອລົດພະອົງໃຫຍ່ໃນສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9 ປະສູດແຕ່ສົມເດັດພະອັກຄະລະມະເຫສີ ມີພະອະນຸຊາ 2 ພະອົງຄື ເຈົ້າຟ້າອະໄພ ແລະເຈົ້າຟ້າປໍຣເມດ ກ່ອນສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9 ຈະສະເດັດສະຫວັນຄົດນັ້ນ ພະອົງໄດ້ສະແດງພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະໃຫ້ພະລາຊະໂອລົດຂອງພະອົງສືບຕໍ່ລາຊະສົມບັດແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາ ທັງໆ ທີ່ໃນຂະນະນັ້ນເຈົ້າຟ້າພອນ ພະອະນຸຊາໃນພະອົງຊົງດຳລົງຕຳແໜ່ງທີ່ກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມົງຄົນຢູ່ ໃນຂັ້ນທຳອິດນັ້ນສົມເດັດພະສັນເພັດທີ່ 9 ມີພະລາຊະປະສົງທີ່ຈະໃຫ້ເຈົ້າຟ້ານະເຣນທອນສະເດັດຂຶ້ນຄອງລາດແຕ່ພະອົງບໍ່ຊົງເຫັນດ້ວຍເນື່ອງຈາກພະມະຫາອຸປະຫຼາດກໍຍັງຄົງມີພະຊົນຢູ່ ພະອົງຈຶງຊົງອອກບວດ ດັງນັ້ນ ພະອົງຈຶງຍົກລາຊະສົມບັດໃຫ້ເຈົ້າຟ້າອະໄພສືບລາຊະສັນຕະຕິວົງຕໍ່ ເຫດການໃນຄັ້ງນີ້ສ້າງຄວາມບໍ່ພໍໃຈໃຫ້ກັບກົມພະລາຊະວັງບໍວອນເປັນຢ່າງຫຼາຍ ເຊິ່ງນຳໄປສູ່ການເກີດສຶກກາງເມືອງລະຫວ່າງວັງໜ້າແລະວັງຫຼວງຂຶ້ນ ໂດຍກົມພະລາຊະວັງບໍວອນເປັນຝ່າຍຊະນະແລະສະເດັດຄອງລາຊະສົມບັດຊົງພະນາມວ່າ ສົມເດັດພະບໍລົມລາຊາທີ່ 3 ຫຼືພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດ ຫຼັງຈາກນັ້ນ ພະອົງມີພະລາຊະດຳລັດໃຫ້ນຳຕົວເຈົ້າຟ້າອະໄພແລະເຈົ້າຟ້າປໍຣະເມດໄປສຳເລັດໂທດດ້ວຍທ່ອນຈັນຕາມໂບຮານລາຊະປະເພນີ
ສ່ວນເຈົ້າຟ້ານະເຣນທອນນັ້ນດຳລົງເພດບັນພະຊິດຕະຫຼອດມາໂດຍພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດຊົງສະຖາປະນາໃຫ້ຊົງກົມທີ່ ກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ ເຈົ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກຊົງສະໜິດກັບພະອົງເປັນຢ່າງຍິ່ງ ຈົນເຮັດໃຫ້ເຈົ້າຟ້າກົມມະຂຸນເສນາພິທັກ (ເຈົ້າຟ້າທຳມະທິເບດ) ເກີດຄວາມລະແວງແລະລອບທຳຮ້າຍເຈົ້າຟ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກແຕ່ບໍ່ຊົງໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ເຫດການໃນຄັ້ງນັ້ນເຮັດໃຫ້ພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດຊົງພະພິໂລດກົມມະຂຸນເສນາພິທັກຫຼາຍແລະມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການໃຫ້ຕົວກົມມະຂຸນເສນາພິທັກມາໃຫ້ໄດ້ ແຕ່ໃນລະຫວ່າງກົມມະຂຸນເສນາພິທັກໄດ້ສະເດັດອອກບວດຈຶງຊົງພົ້ນຈາກໄພໃນຄັ້ງນີ້ໄດ້
ເຈົ້າພະກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກບໍ່ປາກົດໃນພະລາຊະພົງສາວະດານວ່າສິ້ນພະຊົນເມື່ອໃດ ແຕ່ມີຂໍ້ສັນນິຖານວ່ານ່າຈະກ່ອນທີ່ພະເຈົ້າຢູ່ຫົວບໍຣົມໂກດຈະຊົງສະຖາປະນາກົມມະຂຸນເສນາພິທັກຂຶ້ນເປັນກົມພະລາຊະວັງບໍວອນສະຖານມົງຄົນເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1741
ພະຕະກູນ
ພະຕະກູນໃນເຈົ້າຟ້າພຣະນະເຣນທອນ ກົມມະຂຸນສຸເຣນທອນພິທັກ
ອ້າງອິງ
ໝວດ:ລາຊະວົງບ້ານພູຫຼວງ ໝວດ:ເຈົ້າຟ້າ ສຸເຣນທອນພິທັກ ໝວດ:ພິກສຸທີ່ເປັນພະລາຊະວົງ ໝວດ:ເຈົ້ານາຍຊົງກົມສະໄໝກຸງສີອະຍຸດທະຍາ ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ເຈົ້າຊາຍໄທ
ອົກຊີແຊນ
ອົກຊີແຊນ(ພາສາອັງກິດ:oxygen)ເປັນອົງປະກອບໃນຕາຕະລາງທາດເຄມີໄລຍະເວລາທີ່ມີ O ສັນຍາລັກແລະຈໍານວນປະລໍາມະນູ 8 ອົງປະກອບນີ້ແມ່ນໄດ້ພົບເຫັນທັງໃນໂລກນີ້ແລະຕະຫລອດຈັກກະວານ. ອົກຊີແຊນຢູ່ໂລກເກີດຂຶ້ນຈາກ ການສັງເຄາະແສງຂອງພືດແລະ ບັກເຕລີ.
ບ້ານຫາດຊຽງດີ
ບ້ານຫາດຊຽງດີ ຕັ້ງຢູ່ແຄມ ແມ່ນ້ຳເຊບັ້ງໄຟ ມີສອງຮ້ອຍປາຍຄອບຄົວ ປະຊົາຊົນສ່ວນໃຫຍ່ ມີອາຊີບ ປູກຝັງແລະລ້ຽງສັດ ເປັນຕົ້ນຕໍ ລະດູແລ້ງ ກະເຮັດນາແຊງ ແລະ ປູກພືດຜັກຕາມລະດູການ ທິດເຫນືອ ຕິດກັບ ບ້ານຜັກອີ່ຕູ່(ຜັກນາງຕູ່), ທີດໄຕ້ ຕິດກັບ ບ້ານ ດົງສະຫງຳ, ທີດຕາເວັນ ຕົກຕິດກັບ ບ້ານ ນາມັນປາ, ທິດ ຕາເວັນອອກ ຕິດກັບ ແມ່ນ້ຳເຊບັ້ງໄຟ, ເຊິງເປັນຊາຍ ແດນ ເມືອງໄຊບູລີ ແຂວງ ສະຫວັນນະເຂດ. ບ້ານຫາດຊຽງດີ ເປັນບ້ານເກົ່າແກ່ ຕາມສັງເກດ ຄີດວ່າຫນ້າຈະຖືກສ້າງຕັ້ງຂື້ນເປັນບ້ານບໍ່ຕ່ຳກ່ອນ ສອງຮ້ອຍປາຍປີ ອີງໃສ ແຜ່ນຫີນ ທີ່ຂຽນ ດ້ວຍຕົວອັກຂະຣະທັມ ບູຮານ ທີ່ຫມາຍຂອບເຂັດ ໃນການກໍ່ສ້າງວັດ ເມື່ອຄັ້ງມີການສ້າງທາງຜ່ານບັງເອີນລົດກວາດທາງ ໄປກວາດເອົາຫີນ ທີຫມາຍຂອບເຂດວັດນັ້ນ ຂື້ນມາ ເປັນຫລັກຖານ ແລະ ຍັງມີຕົ້ນຍາງ ທີ່ໃຫຍ່ຫລາຍອຸ້ມຄົນ ຕາມສັນນີຖານ ອາຍຸບໍ່ຫນ້າຈະນ້ອຍກ່ອນພັນປີ ປະຊາຊົນ ພາຍໃນບ້ານ ແມ່ນນັບຖື ພຸດທະສາສະຫນາ ເປັນຊົນເຜົ່າຜູ້ໄທ ເປັນບ້ານໃຈກາງ ຂອງເຂດ ມີໂຮງຮຽນ ປະຖົມສົມບູນ ແລະ ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມຕົ້ນ ມີສຸກສາລາ, ມີລະບົບໄຟຟ້າ ໃຊ້ຫມົດບ້ານ,
ດຽນບຽນຟູ
ດຽນບຽນຟູ (Dien Bien Phu; Điện Biên Phủ; ຊື່ເດີມ : ແຖງ) ແມ່ນເມືອງນຶ່ງໃນແຂວງດຽນບຽນເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງປະເທດຫວຽດນາມ ຫ່າງຈາກນະຄອນຫຼວງຮ່າໂນ້ຍປະມານ 200 ກິໂລແມັດມີຊື່ສຽງເນື່ອງຈາກເປັນທີ່ຮົບຍຸທະການຢູ່ດຽນບຽນຟູລະຫວ່າງຝະລັ່ງແລະວຽດມິນ ເມື່ອເດືອນມີນາ ຄ.ສ. 1954.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເມືອງໃນປະເທດຫວຽດນາມ
ອຸປະສົງຕໍ່ລາຄາ
ອຸປະສົງຕໍ່ລາຄາ (price demand) ໝາຍເຖິງປະລິມານສິນຄ້າທີ່ມີຜູ້ຕ້ອງການສະເໜີຊື້ໃນຊ່ວງເວລາໜຶ່ງທີ່ລະດັບຕ່າງກັນຂອງລາຄາສິນຄ້າສະນິດນັ້ນໂດຍກຳນົດໃຫ້ສິ່ງອື່ນຄົງທີ່.
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 53
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 53 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ໝວດ:ໜ້າແກ້ຄວາມກຳກວມ
ຍິ່ງລັກ ຊິນນະວັດ
ຍິ່ງລັກ ຊິນນະວັດ (ໄທ: ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร, ຍິ່ງລັກສນ໌ ຊິນວັຕຣ; ເກີດ 21 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1967) ແມ່ນນັກມຸລະກິດແລະນັກການເມືອງຊາວໄທ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 28 ແລະນາຍົກລັດຖະມົນຕີຢິງຄົນທຳອິດຂອງປະເທດໄທ ດ້ວຍໄວ 44 ປີ ຖືເປັນນາຍົກລັດຖະນົນຕີທີ່ອາຍຸນ້ອຍທີ່ສຸດໃນຮອບກວ່າ 60 ປີ ນອກຈາກນີ້ຍັງເປັນລັດຖະມົນຕີວ່າການກະຊວງກະລາໂຫມ ສະມາຊິກສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນສັງກັດພັກເພື່ອໄທ ກຳມະການແລະເລຂານຸການມູລນິທິໄທຄົມ
ທ່ານນາງຍິ່ງລັກເກີດທີ່ອຳເພີສັນກຳແພງ ຈັງຫວັດຊຽງໃໝ່ ສຳເຫຼັດການສຶກສາປະລິນຍາຕີຈາກມະຫາວິທະຍາໄລຊຽງໃໝ່ ແລະປະລິນຍາໂທຈາກມະຫາວິທະຍາໄລລັດເຄນທັກກີ ຕໍ່ມາເປັນຜູ້ບໍລິຫານໃນທຸລະກິດທີ່ທ່ານທັກສິນ ຊິນນະວັດ ນາຍົກລົດຖະມົນຕີໄທຄົນທີ 23 ຜູ້ເປັນອ້າຍ ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ພາຍຫຼັງທ່ານນາງຍິ່ງລັກໄດ້ເປັນປະທານບໍລິສັດ ເອສຊີ ແອສເສທ ຄອຣ໌ປອເຣຊັ່ນ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ) ແລະປະທານກຳມະການບໍລິຫານບໍລິສັດ ແອດວານຊ໌ ອິນໂຟຣ໌ ເຊອຣ໌ວິສ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ)
ໃນຊ່ວງກາງເດືອນພຶດສະພາຄົມ ຄ.ສ. 2011 ພັກເພື່ອໄທຊຶ່ງມີຄວາມສັມພັນໃກ້ຊິດກັບທ່ານທັກສິນ ສະເໜອຊື່ທ່ານນາງຍິ່ງລັກເຂົ້າຊິງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີໃນການເລືອກຕັ້ງທັ່ວໄປ ຜົນປາກົດວ່າ ພັກເພື່ອໄທໄດ້ຜູ້ແທນລາຊະດອນ 265 ທີ່ນັ່ງ ນັບເປັນຄັ້ງທີສອງໃນປະຫວັດສາດໄທທີ່ພັກການເມືອງດຽວຄອງສຽງຂ້າງມາກໃນສະພາ ຈາກນັ້ນທ່ານນາງຍິ່ງລັກໄດ້ຮັບເລືອກຈາກສະພາຜູ້ແທນລາຊະດອນເມື່ອວັນທີ 5 ສິງຫາ ຄ.ສ. 2011 ໃຫ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງນາຍົກລັດຖະມົນຕີສືບຕໍ່ຈາກທ່ານອະພິສິດ ເວດຊາຊີວະ ແລະມີພະບໍລົມລາຊະໂອງການແຕ່ງຕັ້ງໃນວັນທີ 8 ສິງຫາ ຄ.ສ. 2011
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ
ວັນ​ເດືອນ​ປີ​ເກີດ: 21 ມິຖຸນາ 1967 ສະຖານ​ທີ່​ເກີດ: ທີ່ ຈັງຫວັດ​ຊຽງ​ໃໝ່ ສະຖານະ​ພາບຄອບຄົວ: ແຕ່ງງານ
ການ​ເຮັດ​ວຽກທາງການເມືອງ
ໝວດ:ນັກການເມືອງໄທ ໝວດ:ນາຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ
ຕາຕະລາງທາດ
'''ຂະນະນີ້ ໜ້ານີ້ກຳລັງຖືກສ້າງ ກະລຸນາລໍຖ້າ ຂໍອະໄພໃນຄວາມບໍ່ສະດວກ ຈາກ ກິມມີ້​ ເນື່ອງຈາກເນື້ອຫາບໍ່ສອດຂ້ອງຕາມນະໂຍບາຍຂອງ ວິກິພີເດຍ'''
ລູກສອນໄຟເກົ່າ ສະໄຫມໂຊຫວຽດ
ລູກສອນໄຟ ນີ້ ແມ່ນ ໜື່ງ ໃນການກະກຽມປົດປ່ອຍ ໄຊງ່ອນ ແລະ ກຳປູເຈຍ. ນຳເຂົ້າມາ ເມື່ອ ປີ ຄສ 1970 ໂດຍ ທະຫານ ອາສາສະມັກ ວຽດນາມ ແລະ ທະຫານ ລາວອິສະລະ.
ສັນຕິພາບ
ສັນຕິພາບ (ຄຳເຄົ້າ: ສັນຕິພາພ, peace, paix) ສາມາດເອີ້ນໄດ້ວ່າແມ່ນສະພາວະແຫ່ງຄວາມສັນຕິ ສະຫງົບຮົ່ມເຢັນ ຫຼືບໍ່ມີການໂຕ້ຖຽງຢ່າງຮຸນແຮງກັນເກີດຂຶ້ນ.
ລາງວັນໂນເບນສາຂາສັນຕິພາບ
ລາງວັນໂນເບນສາຂາສັນຕິພາບ (Nobel Peace Prize, Prix Nobel de la paix) ມັກໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ສ້າງສັນຕິພາບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແລະຜູ້ຮູ້ຜູ້ເຊິ່ງໄດ້ໃຊ້ຄວາມສັນຕິໃນການນຳພາຜູ້ຄົນໄປໃນວິຖີທາງແຫ່ງທຳແລະໄດ້ເຮັດຜົນງານອັນດີຫຼາຍຫຼືດີທີ່ສຸດເພື່ອທີ່ສະໜັບສະໜູນສັນຕິພາບລະຫວ່າງປະເທດ.
ຄວາມເຂົ້າໃຈໃນສັນຕິພາບ
ຫຼາຍຕໍ່ຫຼາຍທິສະດີທີ່ໄດ້ກ່າວເຖິງຄວາມໝາຍທີ່ແທ້ຈິງຂອງ "ສັນຕິພາບ" "ສັນຕິວິຊາ" ມາແລ້ວຄືກັນ ເຊິ່ງມີຈຸດໝາຍທີ່ຈະສ້າງສັນຕິໂດຍການຢຸດການໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງແລະການດັດແກ້ຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງຫຼາຍປະການ. ຄວາມເຂົ້າໃຈແລະຄຳຈຳກັດຄວາມຂອງຄຳວ່າ "ສັນຕິພາບ" ຈະແປຜັນໄປຕາມແຕ່ພູມພາກ ວັດທະນະທຳ ສາສະໜາ ແລະສາຂາວິຊາທີ່ຮຽນນຳ.
ສັນຕິພາບທີ່ໝາຍຄວາມເຖິງຄວາມຍຸຕິທຳ
ສັນຕິພາບຊະນິດນີ້ແມ່ນການທີ່ໃຫ້ຜູ້ຄົນແຕ່ລະກຸ່ມເຂົ້າຫາກັນໂດຍບໍ່ໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງແລະຢູ່ຮ່ວມກັນເພື່ອສ້າງສັນຕິ.
ອ້າງອີງ
*
E-Corner Weekly News
e-Corner Weekly News ເປັນລາຍການທີ່ມີເນື້ອຫາກ່ຽວກັບໄອທີ ເຊິ່ງອອກອາກາດຜ່ານທາງຊ່ອງ ລາວສຕາຣ໌ ທຸກວັນຈັນ ເວລາ 20:30 ເຖິງ 21:25.
ເທບທຳອິດຂອງລາຍການແມ່ນອອກອາກາດເມື່ອວັນຈັນທີ 4 ເມສາ 2011.
ບ້ານແກ້ວສໍາພັນ
ບ້ານແກ້ວສໍາພັນມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດ 4 ກມ2, ມີທິດເໜືອຕິດກັບ ບ້ານແກ, ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ບ້ານໂນນດູ່, ທິດໃຕ້ຕິດກັບເສັ້ນທາງເລກທີ 13 ກົງກັນຂ້າມກັບ ບ້ານໂພນສະຫວັນ, ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບ ບ້ານໂພນສະອາດ ແລະ ສະໜາມກິລາກາງແຂວງຈໍາປາສັກ. ບ້ານຕັ້ງຫ່າງຈາກໃຈກາງເມືອງປາກເຊປະມານ 2 ກມ ແລະ ຈາກ ຕະຫຼາດດາວເຮືອງ 1 ກມ.
ບ້ານແກ້ວສໍາພັນມີປະຊາກອນທັງໝົດ 2640 ຄົນ ຫຼື 552 ຫຼັງເຮືອນ, ມີຕະຫຼາດແລງຫຼັກ 2 ເຊິ່ງເປັນຕະຫຼາດທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນເມືອງປາເຊ, ໂຮງຮຽນມັດທະຍົມໂພນສະອາດ ເຊິ່ງຍ້າຍຈາກບ້ານໂພນສະອາດ ແລະ ມາຕັ້ງໃໝ່ໃນປີ 2008, ມີໂຮງຮຽນປະຖົມສົມບູນແກ້ວສໍາພັນ, ມິວັດແກ້ວສໍາພັນວະນາຣາມ ເຊິ່ງເປັນວັດທີສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຮ່ວມແຮງຮ່ວມໃຈ ແລະ ທຶນຮອນຂອງຄົນພາຍໃນບ້ານເອງ ໂດຍມີເຈົ້າສັດທາພໍ່ເຖົ້າເກດເປັນຜູ້ໃຫ້ທານ ທີ່ດິນໜຶ່ງຕອນສໍາລັບຕັ້ງວັດ.
ຈຸດເດັ່ນຂອງບ້ານນີ້ແມ່ນມີທິວທັດທົ່ງນາທີ່ສວຍງາມ, ໃນບ້ານຍັງມີຮ່ອງຮອຍຂອງຄ້າຍທະຫານຝຣັ່ງຕັ້ງແຕ່ສະໄໝເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນ.
ຈຸດຄ້າຍທະຫານນີ້ເອງທີ່ເປັນອາຖັນທີ່ຮູ້ກັນດີຂອງຄົນພາຍໃນບ້ານ ເພາະໄດ້ມີເສດຖີຄົນໜຶ່ງ ໄດ້ພະຍາຍາມຕັ້ງເຮືອນວິນລາ 2 ຊັ້ນ ແຕ່ວ່າ ບໍ່ສໍາເລັດເພາະວ່າ ມີກໍາມະກອນ 2 ຄົນໄດ້ເສຍຊີວິດໃນລະຫວ່າງການກໍ່ສ້າງ. ຄົນທໍາອິດຕາຍຍ້ອນຕົກຈາກຊັ້ນ 2 ແລ້ວ ຄໍຫັກຕາຍ, ແລະ ຄົນທີ 2 ຕາຍຍ້ອນຜິດກັບເພື່ອນກໍາມະກອນເຮັດວຽກນໍາກັນ ແລ້ວຂ້າກັນຕາຍໃນເຮືອນຫຼັງນັ້ນ. ເສດຖີຄົນນັ້ນ ເລີຍຕັດສຶນໃຈຂາຍເຮືອນທີ່ຍັງບໍ່ທັນແລ້ວນັ້ນໃຫ້ຄົນອື່ນມາສືບຕໍ່. ຜູ້ທີ່ຍ້າຍເຂົ້າມາໃໝ່ກໍ່ໄດ້ສືບຕໍ່ກໍ່ສ້າງຈົນສໍາເລັດ ແລະ ໄດ້ນິມົນຄູບາອາຈານມາສູດໄລ່ສິ່ງຊົ່ວຮ້າຍ. ແຕ່ເຈົ້າຂອງຄົນໃໝ່ກໍ່ຢູ່ບໍ່ໄດ້ດົນຍ້ອນມີສິ່ງລົບກວດ ມັກເຮັດໃຫ້ຄອບຄົວຜິດກັນ ແລະ ມີເລື່ອງຕົບຕີກັນຕະຫຼອດ. ເຈົ້າຂອງຄົນໃໝ່ນີ້ເລີຍຕັດສິນໃຈຂາຍໃຫ້ຄົນອື່ນຕໍ່. ຄອບຄົວໃໝ່ເຂົ້າມາຢູ່ໄດ້ປະມານ 4 ເດືອນໃນ ປີ 2002 ແຕ່ກໍ່ຢູ່ບໍ່ໄຫວ ຕັດສິນໃຈຍ້າຍອອກ ປະກາດຂາຍເຮືອນຫຼັງດັ່ງກ່າວ ແຕ່ກໍ່ຍັງບໍ່ທັນມີຄົນມາຊື້ຈົນຮອດປະຈຸບັນ.
ໝວດ:ບ້ານຢູ່ປະເທດລາວ ໝວດ:ບ້ານຢູ່ແຂວງຈຳປາສັກ ໝວດ:ບ້ານຢູ່ເມືອງປາກເຊ
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 52
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 52 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ໝວດ:ໜ້າແກ້ຄວາມກຳກວມ
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 51
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 51 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ໝວດ:ໜ້າແກ້ຄວາມກຳກວມ
ທຸງຊາດໄທ
ທຸງຊາດໄທ (ธงชาติไทย) ຫຼືເອີ້ນອີກຢ່າງໜຶ່ງວ່າ ທຸງໄຕລົງ (ธงไตรรงค์) ແມ່ນທຸງຊາດຂອງລາຊະອານາຈັກໄທ. ມີລັກສະນະເປັນທຸງສີ່ຫຼ່ຽມຜືນຜ້າ ໃຊ້ສີຫຼັກໃນທຸງ 3 ສີ ແມ່ນ ສີແດງ ຂາວ ແລະຟ້າແກ່. ພາຍໃນແບ່ງເປັນແຖບ 5 ແຖບ ແຖບໃນສຸດສີຟ້າແກ່ ຖັດມາດ້ານນອກທັງດ້ານເທິງແລະກ້ອງແມ່ນສີຂາວແລະສີແດງຕາມລຳດັບ ແຖບສີຟ້າແກ່ມີສ່ຳໃຫຍ່ກວ່າແຖບສີອື່ນເປັນ 2 ເທົ່າ. ຄວາມໝາຍສຳຄັນຂອງທຸງໄຕລົງນັ້ນໝາຍເຖິງສະຖາບັນຫຼັກທັງສາມຂອງປະເທດໄທ ແມ່ນ ຊາດ (ສີແດງ) ສາສະໜາ (ສີຂາວ) ແລະພະມະຫາກະສັດ (ສີຟ້າແກ່). ສີທັງສາມນີ້ເອງແມ່ນທີ່ມາຂອງການເອີ້ນຊື່ທຸງນີ້ວ່າທຸງໄຕລົງ (ໄຕ (ໄຕຣ) = ສາມ, ລົງ (ຣົງຄ໌) = ສີ).
ພະບາດສົມເດັດພະມົງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າຯ ໃຫ້ໃຊ້ທຸງນີ້ເປັນທຸງຊາດໄທ (ຂະນະນັ້ນຍັງເອີ້ນຊື່ປະເທດວ່າສະຫຍາມ) ເມື່ອຊ່ວງປາຍປີ ຄ.ສ. 1917 ເພື່ອດັດແກ້ບັນຫາການຊັກທຸງຊ້າງເຜືອກ (ອັນໃຊ້ເປັນທຸງຊາດມາຕັ້ງແຕ່ລັດຊະກາຍທີ 4) ກັບດ້ານ ແລະເພື່ອເປັນອະນຸສອນໃນການເຂົ້າຮ່ວມສົງຄາມໂລກເທື່ອທີ 1 ກັບຝ່າຍສຳພັນທະມິດ.
ໝວດ:ສັນຍະລັກຂອງປະເທດໄທ ໝວດ:ທຸງຊາດປະເທດໃນທະວີບອາຊີ ໝວດ:ທຸງໃນປະເທດໄທ
ເຄື່ອງໝາຍຊາດຂອງໄທ
ເຄື່ອງໝາຍຊາດໄທ ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍຊາດຂອງປະເທດໄທ. ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍພະລາຊະລັນຈະກອນພະຄຸດພ່າ ເທບພາຫະນະຂອງພະນາລາຍ. ໃຊ້ເປັນສັນຍະລັກຂອງພະລາຊະອຳນາດແຫ່ງພະມະຫາກະສັດຜູ້ເປັນປະມຸກຂອງຊາດແລະເປັນອົງອະວະຕານຂອງພະນາລາຍຕາມແນວຄຶດສົມມຸຕິເທບ ໂດບເລີ່ມໃຊ້ມາຕັ້ງແຕ່ລັດຊະສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະຈຸລະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ຕັ້ງແຕ່ຫຼັງ ຄ.ສ. 1893 ເປັນຕົ້ນມາ ແຕ່ມາໃຊ້ຢ່າງເຕັມທີ່ແທນກາແຜ່ນດິນເດີມທັງໝົດເມື່ອ ຄ.ສ. 2453. ໝວດ:ສັນຍະລັກຂອງປະເທດໄທ
ອອນອານົງ ຫອມສົມບັດ
ອອນອານົງ ຫອມສົມບັດ ຫຼື ອອນ ເປັນນາງງາມຊາວລາວ ເຊິ່ງເຂົ້າຮ່ວມປະກວດມິສຢູນີເວີຣສລາວ 2017 ແລະໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງຮອງອັນດັບ1 ຕໍ່ມາກໍ່ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນ ມິສຢູນີເວີຣສລາວ 2018 ແລະໄດ້ເປັນຕົວແທນປະເທດລາວຄົນທີ 2 ທີ່ເຂົ້າຮ່ວມການປະກວດມິສຢູນີເວີຣສ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ນາງງາມໃນປະເທດລາວ ໝວດ:ນາງງາມ ໝວດ:ນາງແບບ
ລາງວັນຊີໄຣ
ທີ່​ເປັນ​ຄົນທີ 14 ຂອງ ສປປ ລາວ ທີ່​ໄດ້​ຮັບລາ­ງວັນ​ອັນ​ຊົງ​ກຽດ​ນີ້.
ປະເທດເອກົດ
ປະເທດເອກົດ (Écosse, Scotland) ຫຼື ອາລະປາ (Alba) ແມ່ນປະເທດທາງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງທະວີບເອີລົບ ແລະເປັນນຶ່ງງໃນຊາດສະມາຊິກຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ. ມີພື້ນທີ່ຄອບຄຸມ 1 ໃນ 3 ທາງຕອນເໜືອຂອງເກາະເບຕາຍໃຫຍ່ ມີພົມແດນຕອນໃຕ້ຮ່ວມກັບອັງກິດ ດ້ານຕາເວັນອອກຕິດທະເລເໜືອ ດ້ານຕາເວັນຕົກຕິດມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ນະຄອນຫຼວງແມ່ນເອແດມບວກສ່ວນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນກາສະໂກ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ປະເທດເອກົດ ໝວດ:ສະຫະລາຊະອານາຈັກ
ບໍລິສັດທີ່ປຶກສາ ດ້ານການພັດທະນາ ແລະ ວິສາຫະກິດ
ເປັນບໍລິສັດທີ່ປຶກສາເອກະຊົນຕັ້ງຢູ່ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ສ ປ ປ ລາວ ເຊິ່ງໃຫ້ບໍລິການທາງດ້ານ ການຈັດຝຶກອົບຮົມ, ການສຶກສາວິໄຈ, ການສ້າງຕັ້ງ ແລະ ການດຳເນີນທຸລະກິດຢູ່ ສ ປ ປ ລາວ
ເວັບໄຊ້ຂອງບໍລິສັດ
ພິລາວັນ
ພິລາວັນ (ມາຈາກ ມີຄວາມໝາຍວ່າ ສວຍງາມ, ແຕ່ຖ້າວ່າໃຫ້ຄວາມໝາຍເປັນຄົນໃດຄົນໜຶ່ງ, ພິລາວັນ ກໍໝາຍຄວາມວ່າ ບູລຸດຜູ້ກ້າທີ່ໜ້າສັນລະເສີນ, ຖ້າ ສັດຕີຜູ້ກ້າທີ່ໜ້າສັນລະເສີນ ແມ່ນ ພິລາວອນ.
ປະເທດອິຫຣ່ານ
thumb|ທຸງອີຣ່ານ ອີຫລ່ານ ຫຼືຊື່ທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດອິສະລາມອີຫລ່ານ  ແມ່ນປະເທດໃນຕາເວັນອອກກາງ ຕັ້ງຢູ່ໃນອາຊີຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ເຊິ່ງຊ່ວງກ່ອນປີ ຄ.ສ. 1935 ຊາວຕາເວັນຕົກເອີ້ນວ່າ ແປກ (Perse) ຫຼື ເປີເຊຍ (Persia). ມີເຂດແດນຕິດກັບປະເທດອາກເມນີ ສາທາລະນະລັດນາກໍໂນ-ກາລາບັກໂດຍພຶຕິໄນ ແລະອາແຊກບາຍຊັງທາງທິດຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອ ຕິດກັບຄາຊັກສະຖານແລະລັດເຊຍໂດຍມີທະເລກາສະປີແອນ (Mer Caspienne) ຕິດເຕີກເມນິສະຖານທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ຕິດອັບການິສະຖານແລະປາກີສະຖານທາງທິດຕາເວັນອອກ ຕິດອ່າວແປກແລະອ່າວໂອມານທາງທິດໃຕ້ ແລະຕິດຕວກກີແລະອີຣັກ (Kurdistan) ທາງທິດຕາເວັນຕົກ ມີພື້ນທີ່ດິນແດນ 1,648,195 ຕາລາງກິໂລແມັດ. ແມ່ນປະເທດໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບທີສອງໃນຕາເວັນອອກກາງແລະອັນດັບທີ 18 ໃນໂລກ. ມີປະຊາກອນ 78.4 ລ້ານຄົນ ຫຼາຍສຸດເປັນອັນດັບທີ 17 ຂອງໂລກ. ແມ່ນປະເທດດຽວທີ່ມີຊາຍຝັ່ງທະເລກາສະປີແອນແລະມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ. ມີຄວາມສຳຄັນທາງພູມລັດຖະສາດອັນຍາວນານ ຍ້ອນທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນກາງເອີລາຊີແລະອາຊີຕາເວັນຕົກ ແລະຢູ່ໃກ້ຊ່ອງແຄບຮຸນມຸດ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປະເທດອີຣານ ໝວດ:ສາທາລະນະລັດອິສະລາມ
ລາວໂທລະຄົມ
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາ
ກ່ອນປີ 1993 ລັດຖະບານ ສ.ປ.ປ. ລາວ ໄດ້ດຳເນີນການຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນການພັດທະນາ ລະບົບສື່ສານ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ຕາມແຜນແມ່ບົດ (Master Plan) ຊຶ່ງນັບໄດ້ວ່າເປັນປັດໄຈ ພື້ນຖານຂອງການພັດທະນາ ລະບົບໂທລະຄົມ ຄົບວົງຈອນ ໂດຍມີ ກະຊວງຄົມມະນາຄົມ ຂົນສົ່ງ ໄປສະນີ ແລະ ກໍ່ສ້າງເປັນຜູ້ຊີ້ນຳ ແລະ ຄຸ້ມຄອງ ໃນນີ້ ບໍລິສັດ ໄປສະນີໂທລະຄົມ ລາວ ເປັນ ລັດວິສາຫະກິດ 100% ແລະ ເປັນຜູ້ດຳເນີນ ວຽກງານແຕ່ຜູ້ດຽວ.
ໃນປີ 1994 ລັດຖະບານໄດ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ພາກເອກະຊົນ ເຂົ້າຮ່ວມລົງທຶນດຳເນີນທຸລະກິດ ດ້ານໂທລະຄົມມະນາຄົມໃນ ສ.ປ.ປ. ລາວ, ບໍລິສັດ ຊິນນະວັດ ອິນເຕີເນຊັນແນລ ຈຳກັດ(ມະຫາຊົນ) ໄດ້ມີໂອກາດເຂົ້າຮ່ວມລົງທຶນກັບລັດຖະບານ ແລະ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງບໍລິສັດຮ່ວມທຶນຂື້ນໃນນາມ ບໍລິສັດ ລາວ ຊິນນະວັດ ເທເລຄອມ ຈຳກັດ ເພື່ອດຳເນິນໂຄງການ ພັດທະນາໂທລະຄົມໄລຍະທີ່ 3 ຕາມແຜນແມ່ບົດ ທີ່ລັດຖະບານວາງອອກ.
ໃນປີ 1995 ລັດຖະບານ ມີນະໂຍບາຍໃຫ້ແຍກບໍລິສັດ ໄປສະນີ ແລະ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ລາວ ອອກເປັນ 2 ບໍລິສັດ ຄື: ບໍລິສັດ ໄປສະນີລາວ ແລະ ບໍລິສັດ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ລາວ.
ໃນປີ 1996 ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃນການນຳໃຊ້ລະບົບສື່ສານໂທລະຄົມຂອງລາວໄດ້ ຂະຫຍາຍຕົວ ຫລາຍຂື້ນ ລັດຖະບານ ສປປ. ລາວ ຈຶ່ງໄດ້ຮ່ວມກັບ ບໍລິສັດ ຊິນນະວັດ ອິນເຕີເນຊັນແນລ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ) ເພື່ອສ້າງຕັ້ງ ບໍລິສັດ ລາວໂທລະຄົມມະນາຄົມ ຈຳກັດ ຂື້ນຊື່ງເປັນການ ລວມເອົາ ບໍລິສັດ ໂທລະຄົມ ລາວ ກັບ ບໍລິສັດ ລາວຊິນນະວັດ ເທເລຄອມ ຈຳກັດ ເຂົ້າກັນ ໂດຍລັດຖະບານ ສ.ປ.ປ. ລາວ ຖືຮຸ້ນ 51% ແລະ ບໍລິສັດ ຊິນນະວັດ ອິນເຕີເນຊັນແນລ ຈຳກັດ (ມະຫາຊົນ) ຖືຮຸ້ນ 49% ມີໄລຍະສຳປະທານ 25 ປີ.
ບໍລິສັດ ລາວ ໂທລະຄົມມະນາຄົມ ເລິ່ມເປິດດຳເນີນການຕັ້ງແຕ່ ວັນທີ່ 11 ພະຈິກ 1996 ໂດຍດຳເນີນທຸລະກິດ ໃຫ້ບໍລິການ ສື່ສານໂທລະຄົມມະ ນາຄົມດ້ານຕ່າງໆ ເຊັ່ນ: ບໍລິການໂທລະສັບພື້ນຖານ, ບໍລິການໂທລະສັບມືຖື ລະບົບດິຈິຕອລ GSM ແລະ CDMA, ບໍລິການທາງດ້ານອິນເຕີເນັດ ແລະ ບໍລິການອື່ນໆ ອີກ.
ຊຶງລີ
ອອກຈາກວົງການ
ປີ 2019 ຊຶງລີແມ່ນໜຶ່ງໃນຜູ້ຕ້ອງສົງໄສຈາກການສະເໜີຂາຍໂສເພນີເຖິງລູກຄ້າໃນປີ 2015 ໃນວັນທີ 11 ມີນາ 2019 ຊຶງລີປະກາດຢຸດກິດຈະກຳໃນອຸດສາຫະກຳບັນເທີງ ເປັນຜົນມາຈາກການຜິດຖຽງກັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຂອງລາວ ຕໍ່ມາ YG Entertainment ປະກາດຍົກເລີກສັນຍາຊຶງລີໃນວັນທີ່ 13 ມີນາ 2019 ໂດຍການສືບສວນຍັງດຳເນີນຢູ່ຕໍ່ໄປ
ດູເພິ່ມ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກຮ້ອງເກົາຫຼີໃຕ້
ຕຳລາຢາ
ຕຳລາຮັກສາໂລກໄຕ ຕຳລານີ້ໃຊ້ໄດ້ຜົນດີທີ່ສຸດ ເຫັນຜູ້ປ່ວຍກຽວກັບພະຍາດໄຕໃຊ້ໄດ້ຜົນມາແລ້ວ, ເລື່ອງກໍມີຢູ່ວ່າມີພໍ່ຕູ້ຄົນຫນຶ່ງທີ່ສັດທາ ໃນພຣະພຸດທະສາສະຫນາ ດຳລົງຊີວິດໃນສະຫະລັດ ລາວເປັພະຍາດ ໄຕຊ້ຳເຮື້ອມານານເປັນສິບໆປີ ຕ້ອງໄດ້ໄປຫາຫມໍຟອກໄຕ(ຟອກເລືອດ)ບາມື້ ພໍດີມີຄົນລື້ງເຄີຍເອົາຕຳລາກຽ່ວກັບການຮັກສາໂລກໄຕ ມາບອກພໍດີມີຄົນກອບປີ້ແຈກຢາຍ ແລະ ບາງຄົນກໍນຳ ໄປໃຊ້ໄດ້ຜົນຄືກັບພໍ່ຕູ້, ສ່ວນພໍ່ຕູ້ເຄີຍໃຊ້ເຄື່ອງຊ່ວຍຟັງສຽງຫລັງຈາກ ກິນຢ່ານີ້ມາໄລຍະຫນຶ່ງເຊົາໃຊ້ເຄືອງຊ່ວຍຟັງສຽງຫລືຫູຟັງກໍດາຍ, ຖ້າໄຜຮູ້ແລ້ວນໍາໄປບອກຕໍ່ໆເພື່ອເປັນວິທະຍາທານທ່ານຈະໄດ້ບຸນຫລາຍເດີ. ເຄື່ອງປະກອບ ແລະ ວິທີປຸງຢາ. 1. ເມັດລິ້ນຈີ່ສົດ 7ເມັດ ທຸບໃຫ້ແຕກແລ້ວໃຊ້ຜ້າຂາວ ຊະນິດບາງໆຫໍ່ໄວ້. (ເອົາແຕ່ເມັດທາງໃນບໍເອົານວນ) 2. ຊື້ເສ້ງຈີີ໊ຫມູ (ໄຂ່ຫລັງຫມູ) ຫນຶ່ງຫນ່ວຍ ຫັ່ນເປັນແຜ່ນບາງໆລ້າງໃຫ້ສະອາດຕັດເອົາເອັນສີຂາວອອກ. 3. ເອົານ້ຳຫມ່າເຂົ້າ(ນ້ຳຊາວເຂົ້າ) ຄັ້ງທີສອງ ຈຳນວນ 2 ຖ້ວຍເອົາໃສ່ຫມໍ້ຫູງເຂົ້າໄຟຟ້າ. 4. ທຳການຕົ້ມເປັນເວລາ 30 ນາທີ ສຳເລັດແລ້ວໃຫ້ດື່ມຫມົດຄັ້ງດຽວ ກໍຈະໄດ້ຜົນ. 5.ໃຫ້ກິນບໍຫລຸດສາມຫມໍ້ລຽນມື້ ມື້ລະຫມໍ້ ຫລືຫລາຍມື້ກໍ່ໄດ້ແລ້ວແຕ່ຊີຫາຢ່າມາປຸ່ງແຕ່ງກີນ. ຂ້າງລຸ່ມນີ້ ເປັນຄຳເວົ້າຂອງຜູ້ເພີ່ນເປັນພະຍາດໄຕ (ຟອກເລືອດ) ເພາະຕຳລານີ້ຈິ່ງຂໍກະຣຸນາ ທຸກທ່ານຊ່ວຍເຜີຍແຜ່ຕຳລານີ້ແກ່ຜູ້ປ່ວຍໂຣກໄຕດ້ວຍ ຈະເປັນກຸບຸນສົນຢ່າງຍິ່ງ.
ສະຖານີຄອງເຕີຍ
ສະຖານີຄອງເຕີຍ (Khlong Toei Station, ລະຫັດ KHO, สถานีคลองเตย) ແມ່ນສະຖານີລົດໄຟຟ້າໃຕ້ດິນ ໃນເສັ້ນທາງລົດໄຟຟ້າມະຫານະຄອນ ສາຍສະເຫຼີມລັດຊະມົງຄົນ ທີ່ຖະໜົນພະຮາມທີ່ 4 ບາງກອກ ບໍລິເວນທາງຂຶ້ນ-ລົງທາງພິເສດສະເຫຼີມມະຫານະຄອນ ໄກ້ຊອຍໂຮງງານຍາສູບ
ບ່ອນຕັ້ງ
ຖະໜົນພະຮາມທີ່ 4 ດ້ານໜ້າສຳນັກງານການໄຟຟ້ານະຄອນຫຼວງເຂດຄອງເຕີຍ ບໍລິເວນທິດຕາເວັນອອກຂອງຈຸດຕັດທາງລົດໄຟສາຍແມ່ນ້ຳ ແລະທາງຂຶ້ນ-ລົງທາງພິເສດສະເຫຼີມມະຫານະຄອນ (ທາງດ່ວນຂັ້ນທີ 1) ເຊິ່ງເປັນຈຸດບັນຈົບຖະໜົນພະຮາມທີ 4, ຖະໜົນເຊື້ອເພີງ ແລະຖະໜົນດວງພິທັກ ໃນພື້ນທີ່ແຂວງຄອງເຕີຍ ເຂດຄອງເຕີຍ ບາງກອກ
ກ່ອນໜ້ານີ້ ໃນໂຄງການລົດໄຟຟ້າມະຫານະຄອນໄດ້ໃຊ້ຊື່ສະຖານີນີ້ວ່າ ສະຖານີບ່ອນໄກ່ ເນື່ອງຈາກມີທີ່ຕັ້ງຢູ່ໄກ້ກັບຢ່ານບ່ອນໄກ່ ດ້ານທິດຕາເວັນຕົກຂອງລົດໄຟສາຍແມ່ນ້ຳ ແຕ່ທາງການລົດໄຟຟ້າຂົນສົ່ງມວນຊົນແຫ່ງປະເທດໄທ ໄດ້ປະກາດປ່ຽນຊື່ເປັນສະຖານີຄອງເຕີຍ ເມື່ອວັນທີ 9 ຕຸລາ 2002 ໂດຍໃຫ້ເຫດຜົນວ່າທີ່ຕັ້ງສະຖານີຢູ່ໃນເຂດຄອງເຕີຍ ບໍ່ແມ່ນບ່ອນໄກ່ (ເຊິ່ງຢູ່ໃນແຂວງລຸມພິນີ ເຂດປະທຸມວັນ) ຕາມທີ່ເຂົ້າໃຈແຕ່ເດີມ
ທັ້ງນີ້ ຢ່ານທີ່ຮຽກກັນວ່າ "ຄອງເຕີຍ" ມີພື້ນທີ່ກວ້າງຂວາວ ແລະອາດເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມສັບສົນໄດ້ ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປມັກໝາຍເຖິງຢ່ານຕະຫຼາດຄອງເຕີຍ ເຊິ່ງເປັນຕະຫຼາດສົດຂະໜາດໃຫຍ່ໃຈກາງບາງກອກ ສຳລັບທີ່ຕັ້ງຂອງສະຖານີຄອງເຕີຍນັ້ນຢູ່ຫ່າງຈາກຢ່ານຕະຫຼາດຄອງເຕີຍບໍ່ຕ່ຳກວ່າ 600 ແມັດ ດັງນັ້ນຜູ້ໂດຍສານທີ່ເດິນທາງມາຕະຫຼາດຄວນໃຊ້ບໍລິການທີ່ສະຖານີສູນສິຣິກິດເຊິ່ງຢູ່ໄກ້ພຽງ 300 ແມັດຈະສະດວກ
ສັນຍາລັກຂອງສະຖານີ
180px|thumb|"ຫຼັງຄາເຮືອນໄທ" ສັນຍາລັກຂອງສະຖານີ ໃຊ້ສັນຍາລັກຫຼັງຄາເຮືອນໄທ ສື່ເຖິງຕຳໜັກປາຍເນິນ ເຊິ່ງເປັນບ້ານເຮືອນໄທ 2 ຊັ້ນ ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນດ້ານທິດໃຕ້ຂອງສະຖານີ ໂດຍໃຊ້ສີສົ້ມເພື່ອບົ່ງບອກເຖິງພື້ນທີ່ໃນຢ່ານການຄ້າໜາແໜ້ນ
ທາງເຂົ້າ-ອອກສະຖານີ
240px|thumb|ທາງເຂົ້າ-ອອກທີ 2
ການຈັດພື້ນທີ່ໃນຕົວສະຖານີ
240px|thumb|ຊັ້ນອອກບັດໂດຍສານ ແບ່ງເປັນ 3 ຊັ້ນ ປະກອບດ້ວຍ
ສູນການຄ້າພາຍໃນສະຖານີ
ພາຍໃນສະຖານີຄອງເຕີຍ ໄດ້ຈັດໃຫ້ມີສ່ວນຮ້ານຄ້າຫຼື ເມໂທຣມອລລ໌ ທີ່ຊັ້ນເທິງສຸດຂອງສະຖານີ ເປີດເມື່ອ 22 ທັນວາ ຄ.ສ. 2016
ສະຖານທີ່ໄກ້ຄຽງ
thumb|ແຜນຜັງບໍລິເວນສະຖານີ
ສະຖານີໄກ້ຄຽງ
ໝວດ:ສະຖານີລົດໄຟຟ້າມະຫານະຄອນ ສາຍສີນ້ຳເງິນ ໝວດ:ເຂດຄອງເຕີຍ
ການອອກສຽງຕົວອັກສອນສາກົນ
thumb|upright=1.5|ຕາລາງສັກທະອັກສອນສາກົນລຸ້ນ ປີ 2020
ສັດທະອັກສອນສາກົນ (International Phonetic Alphabet) ຫຼື ໄອພີເອ(IPA) ແມ່ນສັດທະອັກສອນຊຸດໜື່ງທີ່ພັດທະນາໂດຍສະມາຄົມສັດທະສາດສາກົນ ໂດຍໃຫ້ເປັນເຄື່ອງໝາຍມາດຕະຖານເພື່ອການແທນສຽງເວົ້າໃນທຸກພາສາ ນັກພາສາສາດໃຊ້ສັດທະອັກສອນສາກົນເພື່ອແທນໜ່ວຍສຽງຕ່າງໆ ທີ່ມະນຸດສາມາດອອກສຽງໄດ້ ໂດຍແທນແຕ່ລະໜ່ວຍສຽງດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍສະເພາະທີ່ບໍ່ຄືກັນ ເຄື່ອງໝາຍທີ່ມາໃຊ້ຫຼືດັດແປງມາຈາກ ອັກສອນລາຕິນ ບາງໂຕມາຈາກ ອັກສອນເກຣັກ ແລະບາງໂຕຄຶດຂຶ້ນໃໝ່ໂດຍບໍ່ຄືກັບພາສາໃດເລີຍ
ໝວດ:ພາສາສາດ ໝວດ:ສັດທະອັກສອນ
Charles III
ພະເຈົ້າຊາວລ໌ທີ່ III ເປັນພຣະມະຫາກະສັດຄົນໃໝ່ຂອງ ສະຫະຣາຊອານາຈັກ ຜູ້ເປັນບຸດຂຶ້ນຄອງລາດຊ໌ ສືບຕໍ່ພຣະຣາຊີນີ ສົມເດັດພະລາຊິນີນາດເອລີຊາແບັດທີ 2 ແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ
국민연금 예상수령액 조회
ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2021
ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2021 (Miss Grand International 2021) ເປັນການປະກວດມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ ຄັ້ງທີ 9
ຫຼັງສຳເລັດການປະກວດ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2021 ຈະໄດ້ຮັບມົງກຸດ ແລະ ສາຍສະພາຍຈາກ ອາເບນ້າ ອັປເພີຢ ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2020 ຈາກ ສະຫະລັດອາເມລິກາ ທັງນີ້ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2022 ນັ້ນຕ້ອງຍ້າຍມາພັກຢູ່ອາໄສໃນປະເທດໄທຕະຫຼອດຊ່ວງເວລາທີ່ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນເວລາ 1 ປີ ເພື່ອປະຕິບັດ​ພາລະກິດ​ຕໍ່ຕ້ານ​ສົງຄາມ​ ແລະ​ ຄວາມ​ຮຸນ​ແຮງ​ໃນ​ທຸກ​ຮູບ​ແບບ ອີງຕາມການໂຄສະນາ "Stop the War and Violence" ຂອງການປະກວດ
ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2021 ຄື ຫງວຽນ ທຸກ ທຸຍ ຕຽນ ຈາກຫວຽດນາມ ເຊິ່ງເປັນຕົວແທນຈາກປະເທດຫວຽດນາມຄົນທຳອິດທີ່ຊະນະການປະກວດ
ດອກອໍ້ ທຸ່ງທອງ
ดอกอ้อ ทุ่งทอง นักร้องเพลงลูกทุ่งหมอลำหญิงชาวไทย สังกัดค่าย แกรมมี่โกลด์ ในเครือ จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ เจ้าของฉายาลูกทุ่งสาวเสียงซอ เป็นนักร้องลูกทุ่งที่มีชื่อเสียงโด่งดังในปัจจุบันจากผลงานเพลง อกหักวันแห่เทียน,เบอร์โทรเจ้าชู้,ขอยืนเคียงข้าง,ขายก้อยคอยอ้าย,หนุ่มบ้านเฮา สาวโรงงาน,โทรศัพท์จับผัว,ฟ้ามืดบ่ดน,น้องย่านลิฟต์หนีบ,ไปถอนคำสาบาน,เมียเก่า,น้องมีผัวแล้ว ฯลฯ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1977 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງຍິງໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງເພງລູກທຸ່ງໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດອຸບົນລາຊະທານີ ໝວດ:ໝໍລຳ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດຈີເອັມເອັມ ແກມມີ້ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດແກມມີ້ໂກລດ໌
ຈິນຕະຫຣາ ພູນລາບ
ຈິນຕະຫລາ ພູນລາບ ມີຊື່ຈິງວ່າ "ທອງໃບ ຈັນເຫຼືອງ" ເປັນຊູເປີຣ໌ສະຕານັກຮ້ອງລູກທຸ່ງໝໍລຳໝາຍເລກ 1 ຂອງປະເທດໄທ ກາລັນຕີໄດ້ຈາກການຄອງຂວັນໃຈມະຫາຊົນແລະມີເພງດັງຕໍ່ເນື່ອງກັນເປັນເວລາຍາວນານ ມີຜົນງານເພງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກ ເຊັ່ນ ເພງຮັກສະຫຼາຍດອກຝ້າຍບານ ພະລັງຮັກ ໄດ້ຮັບສົມຍານາມວ່າ "ນັກຮ້ອງສາວສຽງພິນ", "ແຫບສະເນ່" ແລະ "ລູກຄໍ 9 ຊັ້ນ" ພ້ອມເອກະລັກປະຈຳຕົວຄື ຜົມມ້າສັ້ນ ແລະຍັງເປັນສິລະປິນຕົ້ນແບບຂອງຫຼາຍໆ ສິລະປິນໃນຍຸກປັດຈຸບັນ
ປະຫວັດ
ຈິນຕະຫລາ ພູນລາບ ເກີດເມື່ອວັນພະຫັດທີ 6 ມີນາ ຄ.ສ. 1969 ບ້ານຈານທຸ່ງ ຕ.ສິງໂຄກ ອ.ກະເສດວິໄສ ຈ.ຮ້ອຍເອັດ ເປັນລູກຄົນທີ 4 ຈາກທັງໝົດ 5 ຄົນຂອງຄອບຄົວທີປະກອບອາຊີບກະເສດຕະກຳ ເລິ່ມຮ້ອງເພງຕັ້ງແຕ່ຍັງເປັນເດັກນ້ອຍ ຫຼັງຈາກຊະນະການປະກວດຮ້ອງເພງທີ ຈ.ຂອນແກ່ນ ໄດ້ຮັບການຊັກຊວນຈາກ "ເຮຍຍິ້ງ" ຊາຍ ສີບົວເລີດ ນັກຈັດລາຍການວິທະຍຸເພງລູກທຸ່ງ ເພື່ອເຂົ້າເປັນນັກຮ້ອງສຽງກັບຄ່າຍແກມມີ້ ແລະເຮັດການຕະຫຼາດໂດຍຈີເອັມເອັມ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1969 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດຮ້ອຍເອັດ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດອາຣ໌ເອສ ໝວດ:ນັກຮ້ອງຍິງຊາວໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງເພງລູກທຸ່ງໄທ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດຈີເອັມເອັມ ແກມມີ້ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດມາສເຕີເທບ ໝວດ:ໝໍລຳ
ໂສມງາມກັບເຈົ້າຊາຍອະສູນ
ໂສມງາມກັບເຈົ້າຊາຍອະສູນ (ຝະລັ່ງ: La Belle et la Bête) ແມ່ນນິທານບູຮານດັ້ງເດີມ​ ສະບັບທຳອິດເຊິ່ງແມ່ນພາສາຝະລັ່ງ ປະພັນໂດຍມາດາມGabrielle-Suzanne Barbot de Villeneuve ໃນ ຄ.ສ.​ 1740 ສະບັບທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດ ແມ່ນສະບັບທີ່ໄດ້ຮັບການຫຍໍ້ເລື່ອງຂອງມາດາມ Villeneuve ໃນ ຄ.ສ. 1756 ໂດຍ ມາດາມ Jeanne-Marie Leprince de Beaumont ສະບັບພາສາອັງກິດສະບັບທຳອິດໄດ້ອອກມາໃນ ຄ.ສ. 1757
ບົດສະລຸບ
right|thumb|ພາບປະກອບຂອງໂສມງາມກັບເຈົ້າຊາຍອະສູນໂດຍທ້າວ ວອນເທີ ຄະເລນ ພໍ່ຄ້າຜູ້ຮັ່ງມີຜູ້ໜຶ່ງ ອາໄສຢູ່ໃນເມືອງກັບລູກສາວສາມຄົນ. ລູກສາວຄົນສຸດທ້ອງໄດ້ຮັບການຕັ້ງຊື່ວ່າ ເບວ (ແປວ່າຈົບງາມ ໃນພາສາຝະລັ່ງ: Belle) ຍ້ອນວ່າລາວເປັນເດັກທີ່ມີຈິດໃຈດີແລະບໍລິສຸດ. ພໍ່ຄ້າຜູ້ຮັ່ງມີ ໃນມີ່ສຸດ ກໍໄດ້ສູນເສຍຊັບສິນທີ່ລາວມີທັງໝົດໄປ. ຄວາມໂຊກຮ້າຍຂອງລາວ ເຮັດໃຫ້ລາວກັບລູກທັງສາມ ຕ້ອງຍ້າຍບ່ອນພັກອາໄສໄປຢູ່ແຖບຊົນນະບົດ ລຸນຫຼັງການອາໄສຢູ່ກັບຄວາມລຳບາກກາຍມາເປັນປີ ໆ ພໍ່ຄ້າກໍໄດ້ຮັບຂ່າວວ່າເຮືອສັບພະສິນຄ້າທີ່ລາວເຄີຍສົ່ງອອກຂາຍໃນອະດີດ ໄດ້ກັບຄືນມາສູ່ທ່າເຮືອ ເຊິ່ງແມ່ນເຮືອທີ່ລີ້ເຈົ້າໜີ້ມາໄດ້. ດັ່ງນັ້ນ ພໍ່ຄ້າຈຶ່ງຕັດສິນໃຈວ່າ ​ຈະໄປເບິ່ງໃນເມືອງວ່າ ເຮືອລຳນັ້ນຍັງມີຫຍັງຫຼົງເຫຼືອໃຫ້ລາວແລະລູກໆ​ ຢູ່. ກ່ອນທີ່ຈະຈາກລູກ ໆ ​ໄປ ໃນຊົນນະບົດໄປຍັງໃນເມືອງ ລາວໄດ້ຖາມລູກ ໆ ວ່າຢາກໄດ້ຂອງຂວັນຫຍັງແດ່ ລູກຄົນໂຕທັງສອງ ບອກກັບພໍ່ຂອງເຂົາເຈົ້າວ່າ ຢາກໄດ້ເຄື່ອງເພັດ ແລະຊຸດງາມ ໆ ໂດຍຄຶດວ່າພໍ່ຕ້ອງກັບມາພ້ອມກັບຄວາມຮັ່ງມີຢ່າງແນ່ນອນ. ເບວຜູ້ເປັນລູກສາວສຸດທ້ອງ ຢາກໄດ້ພຽງແຕ່ດອກກຸຫຼາບພຽງດອກດຽວ ຍ້ອນໃນຊົນນະບົດ​ ບໍ່ມີກຸຫຼາບຈັກດອກ. ເມື່ອພໍ່ຄ້າຮອດທ່າເຮືອ ກໍໄດ້ພົບພໍ້ກັບຄວາມຜິດຫວັງ ຍ້ອນວ່າເຮືອສັບພະສິນຄ້ານັ້ນ ໄດ້ຖືກເຈົ້າໜີ້ຍຶດເອົາໄປເສຍແລ້ວ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ລາວບໍ່ມີເງິນທີ່ຈະຊື້ຫຍັງໃຫ້ລູກ ໆ.
ລິງກ໌
ສ ສ