cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ເຂື່ອນເຊເສັດ
ໂຄງການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້າເຊເສັດ -1
ເຂື່ອນໄຟຟ້າເຊເສັດ-1 ໄດ້ເລີ່ມກໍ່ສ້າງໃນປີ 1998 ແລະ ສໍາເລັດໃນປີ 1991 ທຶນທີ່ໃຊ້ໃນການກໍ່ສ້າງເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍ້າຕົກນີ້ແມ່ນ ໄດ້ຮັບທຶນຊ່ວຍເຫຼືອລ້າຈາກອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ເພື່ອ
ການພັດທະນາ (UNDP)ແລະ ລັດຖະບານ ສປປລາວ ໄດ້ກູ້ຢືມຈາກທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ (SIDA) ແລະ ລັດຖະບານນໍເວ (NORWAY) ໂຄງການເຂື່ອນໄຟຟ້ານໍາຕົກເຊເສັດ-1 ໄດ້
ນໍາໃຊ້ລໍານໍ້າດັ່ງກ່ວາປະມານ 1.5 Km ແລະ ລະດັບນໍ້າຕົກສູງ 157 m ຍ້ອນວ່າໂຄງການນີ້ ມີອ່າງເກັບນໍ້າແບບຈໍາກັດ. ພະລັງງານທີ່ຜະລິດໄດ້ແມ່ນປ່ຽນແປງໄປຕາມປະລິມານນໍ້າໃນແຕ່
ເທດໄທ.
ປະເພດເຄື່ອງກຳເນີດໄຟຟ້າ ແລະ ກໍາລັງການຜະລິດ
ທີ 1 ແລະ 2 ມີກໍາລັງຕິດຕັ້ງໜ່ວຍລະ 3 MW. • ເຄື່ອງຜະລິດໄຟຟ້າໜ່ວຍທີ 3, 4 ແລະ 5 ມີກໍາລັງຕິດຕັ້ງໜ່ວຍລະ 13 MW. + ປະເພດຂອງເຄື່ອງກຳເນີດໄຟຟ້າທີ່ໃຊ້ເຂົ້າໃນການຜະລິດພະລັງງານມີຄື: - ມີກົງຫັນນ້ຳແບບຟຣານຊິສແກນນອນ (Francis turbine) ໃຊ້ກັບ Gen ເບີ 1 ແລະ ເບີ 2 ເຊິ່ງເປັນ Gen ຂະໜາດນ້ອຍ, ອັດຕານ້ຳໄຫຼຜ່ານກົງຫັນ 2.25 m³/s,                      ຄວາມໄວຮອບປິ່ນ 600 ຮອບ/ນາທີ, ແຮງ ດັນທີ່ຜະລິດອອກ 11000 V, ກະແສ 192 A, ມີກະແສອອຍຕ່າງ  (Excitation 70V , 4,2A), ຄວາມຖີ່ 50 Hz.   - ມີກົງຫັນນ້ຳແບບຟຣານຊິສແກນຕັ້ງ (Francis turbine) ໃຊ້ກັບ Gen ເບີ 3, 4 ແລະ 5 ເຊິ່ງເປັນ Gen ຂະໜາດໃຫ່ຍ, ອັດຕານ້ຳຜ່ານກົງຫັນ 9.75 m3/s,                       ຄວາມໄວຮອບປິ່ນ 750 ຮອບ/ນາທີ, ແຮງດັນທີ່ ຜະລິດອອກ 11000V, ກະແສ 840A, ມີກະແສອອຍເອງ (Excitation 120V, 990A), ຄວາມຖີ່ 50 Hz. -ລວງສູງນ້ຳຕົກທີ່ໃຊ້ສໍາລັບແລ່ນຈັກແມ່ນ : 157 m.  -ນໍ້າທີ່ໄຫຼຜ່ານ Turbine ລວມຈັກ 5 ໜ່ວຍມີຢູ່ 33.75  m3/s.
ປະລິມານນ້ຳຂອງເຂື່ອນເຊເສັດ -1
ເຂື່ອນໄຟຟ້າເຊເສັດ-1 ມີເນື້ອທີ່ອ່າງໂຕ່ງນໍ້າ 325 km², ມີປະລິມານນ້ຳຂຶ້ນຫຼາຍທີ່ສຸດແມ່ນຢູ່ລະດັບທີ່ 482.00 masl, ເກັບກັກນໍ້າໄດ້ທັງໝົດປະມານ 370.000 m3                              ແລະ ມີປະລິມານນໍ້າຕໍ່າສຸດແມ່ນຢູ່ທີ ລະດັບ 478.00 masl, ເກັບກັກນໍ້າໄດ້ 70,000 m2 ແລະ ຈະມີປະລິມານນໍ້າຝົນສູງສຸດຢູ່ທີ່ລະດັບ 1500 mm ແລະ ລະດັບນໍ້າຝົນຕໍ່າສຸດ                       ແມ່ນຢູ່ທີ່ລະດັບ 1000 mm.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ເຂື່ອນເຊລະບຳ
ເຂື່ອນເຊເສັດ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່ແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງຊະນະສົມບູນ ແຂວງຈຳປາສັກ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ຈັງຫວັດພູເກັດ
ຈັງຫວັດພູເກັດມີສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວີທ່ຫນ້າສົນໃຈຫລາຍບ່ອນ ແລະ ຜູ້ຄົນທີ່ມີຫລາຍສາດສະຫນາອາໃສຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງສະຫງົບສຸກ. ລວມທັງເລື່ອງທາຍາດພະນາງມະສູຫລີ ຫຼື ພະນາງເລືອດຂາວ ທາຍາດຜູ້ນີ້ມີຊື່ວ່າ ນາງ ສິຣິນທຣາ ຢາຢີ
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
Lao Airlines Flight 301
ສາຍການບິນລາວ ຖ້ຽວບິນ 301 ເປັນຖ້ຽວບິນພາຍໃນເດີນທາງຈາກ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄປສູ່ປາຍທາງເມືອງ ປາກເຊ, ແຂວງ ຈຳປາສັກ, ປະເທດລາວ. ໃນວັນທີ 16 ຕຸລາ 2013, ເຮືອບິນ ATR 72–600 ທີ່ກຳລັງທຳການບິນຢູ່ໄດ້ເກີດອຸປະຕິເຫດຕົກລົງ ແມ່ນ້ຳຂອງ ໃກ້ກັບເມືອງ ປາກເຊ, ເຮັດໃຫ້ຄົນ 49 ຄົນທີ່ຢູ່ໃນເຮືອບິນເສຍຊີວິດ. ອຸປະຕິເຫດດັ່ງກ່າວເປັນເທື່ອທຳອິດທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບເຮືອບິນ ATR 72–600, ທີ່ມີີຜູ່ເສຍຊີວິດຫຼາຍທີ່ສຸດທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບຊາວລາວ ແລະເປັນອຸປະຕິເຫດທີ່ເກີດຂຶ້ນກັບເຮືອບິນ ATR 72 ຮ້າຍແຮງເປັນອັນດັບ 3 ຮອງຈາກ Aero Caribbean Flight 883 ແລະ American Eagle Flight 4184 ເຊິ່ງພາກຊີວິດຄົນໄປ 68 ຄົນ. ນອກຈາກນັ້ນ, ອຸປະຕິເຫດຄັ້ງດັ່ງກ່າວຍັງເປັນອຸປະຕິເຫດຄັ້ງຮ້າຍແຮງທຳອິດສຳລັບສາຍການບິນລາວນັບຕັ້ງແຕ່ປີ 2000 ເປັນຕົ້ນມາ. ລາຍງານການສືບສວນລະບຸວ່າອຸປະຕິເຫດຄັ້ງນີ້ອາດເປັນຜົນມາຈາກຄວາມຜິດພາດຂອງນັກບິນ.
ເຮືອບິນ
ເຮືອບິນທີ່ເກີດອຸປະຕິເຫດແມ່ນ ATR 72-600, ລົງທະບຽນ RDPL-34233, ໝາຍເລກຊີຣຽວ 1071, ມີຊົ່ວໂມງບິນ 758 ຊົ່ວໂມງ. ຖືກຈັດສົ່ງໃຫ້ກັບ ສາຍການບິນລາວ ໃນວັນທີ 29 ມີນາ 2013.
ອຸປະຕິເຫດ
ເຮືອບິນລຳດັ່ງກ່າວແມ່ນກຳລັງບິນເສັ້ນທາງການບິນພາຍໃນຈາກ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໄປສູ່ ສະໜາມບິນສາກົນວັດໄຕ, ເມືອງ ປາກເຊ, ແຂວງ ຈຳປາສັກ, ປະເທດລາວ. ຖ້ຽວບິນດັ່ງກ່າວໄດ້ອອກຈາກນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນເວລາ 14:45 ຕາມເວລາທ້ອງຖິ່ນ (07:45 UTC) ແລະຕົກລົງສູ່ ແມ່ນ້ຳຂອງ ເວລາ 15:55 (08:55 UTC) ໃນຂະນະທີ່ເຂົ້າສູ່ປາກເຊເປັນເທື່ອທີສອງດ້ວຍໄລຍະຫ່າງພຽງ 6 ກິໂລແມັດຈາກສະໜາມບິນ. ເຮືອບິນໄດ້ມີການບິນວົນເທື່ອນຶ່ງແລ້ວເນື່ອງຈາກສະພາບອາກາດທີ່ບໍ່ດີ ແລະພະຍາຍາມບິນຕາມເສັ້ນທາງລົມອີກເທື່ອນຶ່ງກ່ອນທີ່ຈະຕົກລົງແມ່ນ້ຳທີ່ຢູ່ໃກ້ໆກັນ.
ມີຈຸບິນ 5 ຄົນ ແລະຜູ່ໂດຍສານ 44 ຄົນຢູ່ໃນເຮືອບິນ, ທັງໝົດເຊື່ອວ່າເສຍຊີວິດທັນທີທີ່ເຮືອບິນຕົກລົງ. ຮ້ອງຮອຍທີ່ຢູ່ພາກພື້ນລະບຸວ່າເຮືອບິນມີການຕົກລົງພື້ນຢ່າງຮຸນແຮງກ່ອນທີ່ຈະຈົມລົງແມ່ນ້ຳຂອງ. ສະພາບອາກາດໃນເວລາດັ່ງກ່າວມີການລາຍງານວ່າຢູ່ໃນສະພາບທີ່ບໍ່ດີຫຼາຍເນື່ອງຈາກຜົນຂອງພະຍຸ ພະຍຸໄຕ້ຝຸ່ນນະລີ ທີ່ກຳລັງສົ່ງຜົນກະທົບກັບພາກໃຕ້ຂອງລາວໃນເວລາດັ່ງກ່າວ.
Recovery of the victims and wreckage was hampered by the fast-flowing, deep waters of the Mekong. To assist with the search, 50 divers from Thailand were brought in. Eighteen of the victims had been recovered as of 18 October. By 23 October 44 of the 49 victims had been recovered. Identification had been confirmed for 27 of them. Some of the victims were found 19 km downstream of the crash site.
ການສືບສວນ
The Laotian Department of Civil Aviation opened an investigation into the accident. The aircraft's manufacturer ATR and the French Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la Sécurité de l'Aviation Civile (BEA) are assisting them. The BEA sent four investigators to Laos.
The wreckage of the aircraft was lifted from the Mekong on 22 October 2013. More than two weeks after the accident, on 31 October 2013, the Cockpit Voice Recorder was successfully recovered from the Mekong. The Flight Data Recorder was recovered two days later on 2 November.
According to the official investigation report, released on 28 November 2014, the probable cause of the accident was the failure of the pilots to land safely in the changed weather conditions, after a first failed landing.
ນ້ຳດື່ມ
thumbnail|right|ນ້ຳດື່ມ. ນ້ຳດື່ມ (drinking water ຫຼື potable water, eau potable) ຫຼື ນ້ຳສະອາດ ແມ່ນນ້ຳທີ່ປອດໄພສຳລັບການດື່ມໂດຍມະນຸດ ຫຼື ຢູ່ໃນລະດັບອັນຕະລາຍຕ່ຳໃນການດື່ມ. ໃນປະເທດທີ່ພັດທະນາແລ້ວສ່ວນຫຼາຍ ນ້ຳທີ່ນຳໄປໝຸນໃຊ້ຕາມບ່ອນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ເຮືອນ ບ່ອນຄ້າຂາຍ ແລະຕາມສະຖານທີ່ອື່ນໆ ຈະມີຄວາມປອດໄພໃນການດື່ມຕາມມາຕະຖານສາກົນ. ນ້ຳສະອາດສ່ວນຫຼາຍມີການໃຊ້ໃນຫ້ອງນ້ຳ ແລະ ການຫົດນ້ຳກົກໄມ້.
ໝວດ:ນ້ຳ ໝວດ:ນ້ຳດື່ມ ໝວດ:ເຄື່ອງດື່ມ
ເມືອງຈັນທະບູລີ
ເມືອງຈັນທະບູລີ(ພາສາອັງກິດ: Chanthabuly District) ແມ່ນ ເມືອງໜຶ່ງ ໃນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງ ປະກອບຈາກທັງໝົດ 31 ບ້ານ.
ບັນດາບ້ານ
ໝວດ:ປະເທດລາວ ໝວດ:ແຂວງໃນລາວ ໝວດ:ເມືອງໃນລາວ
ລະບົບມາດຕະຖານຄຳ
ລະບົບມາດຕະຖານຄຳ ແມ່ນ ລະບົບເງິນຕາ ທີ່ ມາດຕະຖານ ຂອງ ຫົວໜ່ວຍບັນຊີເສດຖະກິດ ຖືກວັດແທກແບບຄົງທີ່ ໂດຍທຽບໃສ່ ນໍ້າໜັກຂອງ ຄຳ. ພາຍໃຕ້ ລະບົບຄຳມາດຕະຖານ, ຜູ້ຈັດພິມເງິນ (ເຊັ່ນ ບັນດາ ທະນາຄານກາງ ຂອງແຕ່ລະປະເທດ) ຄໍ້າປະກັນວ່າ ຈະແລກປ່ຽນຄຳເປັນມູນຄ່າເທົ່າກັບ ຈຳນວນເງິນທີ່ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງມີຢູ່ ໃນ ເວລາທີ່ຜູ້ກ່ຽວຕ້ອງການ.
ຜູ້ສະໜັບສະໜູນ ລະບົບມາດຕະຖານຄຳນີ້ ອ້າງວ່າ ມັນເປັນລະບົບທີ່ທົນທານ ຕໍ່ ກັບການໂພງໂຕ ຂອງ ສິນເຊື່ອ ແລະ ໜີ້ສິນ. ມັນຈະແຕກຕ່າງກັບ ເງິນຕາເຟຍທ໌(fiat currency) ທີ່ເອົາຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື ຂອງ ລັດຖະບານເປັນສິ່ງຄຳປະກັນ ຢູ່ ບ່ອນວ່າ ມັນຖືກຄຳເປັນສິ່ງຄໍ້າປະກັນ. ເຖິງຈັ່ງໃດກໍ່ຕາມ, ປະຈຸບັນ ບໍ່ມີປະເທດໃດແລ້ວ ທີ່ຍັງໃຊ້ລະບົບມາດຕະຖານຄຳນີ້ຢູ່.
Airbus A318
300px|thumbnail Airbus A318 ແມ່ນ ສະມາຊິກ ຂະຫນາດນ້ອຍສຸດ ຂອງຄອບຄົວຂອງ A320 Airbus ຂອງ ສັ້ນ, ການຂະຫນາດກາງ ລະດັບຄວາມ, ແຄບ ຮ່າງກາຍ , ສາຍການບິນ Jet ຜູ້ໂດຍສານ ການຄ້າ ຜະລິດຕະພັນ ໂດຍ Airbus ອຸດສາຫະກໍາ. A318 ປະຕິບັດ ເຖິງ 132 ຜູ້ໂດຍສານ ແລະ ມີລະດັບຄວາມ ສູງສຸດຂອງ 3.100 nmi ( 5,700 ກິໂລແມັດ ; 3.600 mi ). ສະພາແຫ່ງ ສຸດທ້າຍ ຂອງເຮືອບິນ ທີ່ໃຊ້ເວລາ ສະຖານທີ່ໃນ Toulouse, ປະເທດຝຣັ່ງ.
ລະບົບມາດຕະຖານຄຳ
ປະຫວັດຂອງການນຳໃຊ້ລະບົບມາດຕະຖານຄຳ
ປີນຳເອົາລະບົບມາດຕະຖານຄຳມາປະຕິບັດ:
Airbus A318
ເຮືອບິນ ທີ່ມີ ອັດຕາການ ປະເພດ ທົ່ວໄປທີ່ມີ ສະບັບພາສາ ຂອງຄອບຄົວ A320 Airbus ອື່ນທັງຫມົດ, ໃຫ້ ທົດລອງ ຂອງຄອບຄົວ A320 ທີ່ມີຢູ່ແລ້ວ ເພື່ອບິນເຮືອບິນ ທີ່ບໍ່ມີ ຄວາມຕ້ອງການ ສໍາລັບ ການຝຶກອົບຮົມ ໃນຕໍ່ຫນ້າ. ມັນ ແມ່ນ ເຮືອບິນ ການຄ້າ ທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ການຢັ້ງຢືນໂດຍ ຫະພາບເອີຣົບ ອົງການ ຄວາມປອດໄພຂອງ ການບິນ ສໍາລັບການ ປະຕິບັດງານ ວິທີການ, ໃຫ້ ການບິນ ຢູ່ທີ່ ສະຫນາມບິນ ດັ່ງກ່າວ ເປັນ ລອນດອນ ນະຄອນ.
ລະບົບມາດຕະຖານຄຳ
ການຖືເອົາຄຳເປັນຄັງສະສົມ
ໝວດ:ເສດຖະສາດ ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ໝວດ:ເງິນ
Airbus A318
A318 ເຂົ້າ ການບໍລິການ ໃນ ເດືອນກໍລະກົດ ປີ 2003 ທີ່ມີ ຊາຍແດນ ສາຍການບິນ. ພີ່ນ້ອງ ກັບ ສະບັບພາສາ ຂອງຄອບຄົວ A320 Airbus ອື່ນໆ, ມັນ ໄດ້ຂາຍ ຢູ່ໃນ ພຽງແຕ່ ຈໍານວນ ຂະຫນາດນ້ອຍ ທີ່ມີຄໍາສັ່ງ ຈໍານວນທັງຫມົດ ສໍາລັບການ ພຽງແຕ່ 81 ເຮືອບິນ ທີ່ຕັ້ງໄວ້ ເປັນ 30 ເດືອນພະຈິກ ປີ 2012 ແລະ ຫຼັງຈາກ 2 ຍົກເລີກ ຕິດຕໍ່ກັນ ແລະ ການຈັດສົ່ງການ ສຸດທ້າຍ ໃນ H1 2013 ຄໍາ ສັ່ງ ໃນປັດຈຸບັນ ແມ່ນ ເປົ່າ ກັບ 79 ເຮືອບິນ ສົ່ງ.
ເຂດວັດທະນາ
ເຂດວັດທະນາ ແມ່ນ 1 ໃນ 50 ເຂດການປົກຄອງຂອງບາງກອກ ຢູ່ໃນກຸ່ມເຂດບາງກອກໃຕ້ ເຊິ່ງຖືເປັນເຂດສູນກາງທຸລະກິດ ການຄ້າ ການບໍລິການ ແລະການທູດ
ມະຣິວຸລ
ມະຣິວຸລ (ພາສາອັງກິດ - Mariupol, ພາສາລັດເຊຍ - Мариуполь) - ຕົວເມືອງໃນພາກໃຕ້, ຕາເວັນອອກຂອງ ອູແກຣນ ໄດ້. ອຸດສາຫະກໍາຂະຫນາດໃຫຍ່. ທາງລົດໄຟແລະທ່າເຮືອທີ່ສໍາຄັນ. ປະຊາກອນຕໍາ - ປະມານ 500,000 ຄົນ. ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໃນ 1778.
ທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ
ປະເທດສະມາຊິກ
ປະເທດສະມາຊິກ ເພີ່ມ ຈາກ 31 ປະເທດ ແລະ ຂົງເຂດ ໃນ ປີ 1966 ມາເປັນ 67 ປະເທດ ແລະ ຂົງເຂດ ໃນ ປະຈຸບັນ.
ລິງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ສະຖາບັນການເງິນສາກົນ
ບ້ານຊົນເຜົາຍວນ ບ້ານວຽງເໜຶອ
ບ້ານ ວຽງເໜືອ ເປັນບ້ານໜືງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງທົງພຽງເມືອງຫຼວງນຳ້ທາ
ເຂື່ອນເທີນ-ຫີນປູນ
ເຂື່ອນເທີນ-ຫີນປູນ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່ແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງຫີນປູນ ແຂວງຄຳມ່ວນ ປະເທດລາວ.
ອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດຟົງ ງາ-ເຄ ບັງ
thumb|right|150px|ຖ້ຳ Tien Son ໃນອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດນີ້ ອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດຟົງ ງາ-ເຄ ບັງ (ພາສາຫວຽດນາມ: Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng) ແມ່ນອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດໃນຈັງຫວັດຄວງບິນຫ໌, ປະເທດຫວຽດນາມ ອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດນີ້ມີຖ້ຳແລະຜາຕ່າງ ໆ ຫຼວງຫຼາຍ ໃນປີ ຄ.ສ. 2003 ອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດນີ້ໄດ້ຮັບການລົງທະບຽນໃຫ້ເປ້ນມໍລະດົກໂລກ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ອຸດທະຍານແຫ່ງຊາດ ໝວດ:ແຂວງກວາງບິນ
ສະໜາມໄຊ
ເມືອງ ສະໜາມໄຊ
ເປັນເມືອງທີ່ຈະເລີນອັນດັບທີ່3ຖັດຈາກເມືອງສາມັກຄີໄຊ,ເມືອງໄຊເສດຖາຕາມລຳດັບ ປະາຊົນທັງໝົດ 35867 ຄົນ
ໝວດ:ເມືອງໃນລາວ
ເຂື່ອນຫ້ວຍເຫາະ
ເຂື່ອນຫ້ວຍເຫາະ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່ແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງສາມັກຄີໄຊ ແຂວງອັດຕະປື ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ຄອງໄຣນ໌ ເມນ ດານູບ
thumb|300x300px| ຄອງ Ludwig ໃນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບຄອງ Rhine ແລະ Danube thumb|300x300px| ໂຄງການຕ່າງໆເພື່ອເຊື່ອມຕໍ່ Main ແລະ Danube ຄອງໄຣນ໌ ເມນ ດານູບ (Rhine – Main – Danube) ( ເຢຍລະມັນ : Rhein-Main-Donau-Kanal ; ຍັງເອີ້ນວ່າຄອງ Main-Danube, ຄອງ RMD ຫຼື Europa Canal ), ໃນ Bavaria, ເຢຍລະມັນ, ເຊື່ອມຕໍ່ ແມ່ນນ້ຳ Main ແລະ Danube ຂ້າມ ບໍລິເວນລຸ່ມນ້ຳເອີຣົບ, ໄຫລຜ່ານຈາກ Bamberg ຜ່ານ Nuremberg ເຖິງ Kelheim. ຄອງເຊື່ອມຕໍ່ ທະເລເໜືອ ແລະ ມະຫາສະ ໝຸດ ອັດລັງຕິກ ກັບ ທະເລດຳ, ສະໜອງ ເສັ້ນທາງເດີນເຮືອລະຫວ່າງເຂດສາມຫຼ່ຽມ Rhine (ຢູ່ Rotterdam ໃນປະເທດເນເທີແລນ), ແລະເຂດສາມຫຼ່ຽມ Danube ໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງ ປະເທດໂຣມານີ ແລະທາງທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງໃຕ້ຂອງ ອູເກຣນ (ຫຼື Constanța, ຜ່ານທາງ ຄອງ ທະເລດຳ Danube – ). ຄອງປະຈຸບັນ ໄດ້ ສຳ ເລັດໃນປີ 1992 ແລະມີຄວາມຍາວ 171 ກມ (106 mi).
ຍົມມະລາດ
ເປັນເມືອງຫນື່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນຂອງເເຂວງຄຳມ່ວນ
ໝວດ:ເມືອງໃນລາວ
ໄທເໜືອ
ໄທເໜືອ ເປັນຊົນເຜົ່າໜື່ງທີ່ ອາໄສຢູ່ ທາງພາກເໜືອຂອງລາວ,ພາກໃຕ້ຂອງຈີນ ແລະ ຢູ່ໃນຈຽງຕຸງຂອງ ປະເທດມ້ຽນມາ.ຊົນເຜົ່າໄທເໜື່ອ ເປັນຊົນເຜົ່າໜື່ງທີ ມີພາສາເວົ້າ ແລະ ພາສາຂຽນເປັນຂອງຕົນເອງ ໄທເໜື່ອທີອາໄສຢູ່ໃນ ສ່ວນຫຼາຍຈະຢູ່ 2 ແຂວງຄື: ເມືອສີງ ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ແລະ ເມືອງຍອດອູ ແຂວງຜົ້ງສາລີ. ແຕ່ວ່າ ໄທເໜືອ ທີຢູ່ ແຂວງຜົ້ງສາລີ ແລະ ແຂວງຫຼວງນ້ຳທາ ຈະແຕກຕ່າງກັນຢູ່ໃນ ການເຊື່ອຖື ສາສະໜາ ຄືວ່າ ໄທເໜືອທີ່ອາໄສຢູ ເມືອງສີງ ຈະນັບຖື ສາສະໜາພຸດ (ຜູ້ຊາຍທຸກຄົນ ແມ່ນເຄີຍບວດຮຽນຈາກວັດມາກ່ອນ) ສ່ວນໄທເໜືອທີອາໄສ່ຢູ່ເມືອງຍອດອູແມ່ນນັບຖືສາສະໜາຜີ
ນົມ
ໝວດ:ນົມ ໝວດ:ເຄື່ອງດື່ມ
ອັງກຸນ
thumb|າເປັນ
ອັງກຸນ ຈິບຕາ ຊັສມີ (Anggun Cipta Sasmi, 29 ເມສາ 1974) ແມ່ນນັກຮ້ອງຍິງຊາວອິນໂດນິເຊຍແລະຝະລັ່ງເສດ
ໝວດ:ສ້າງມະຫ
ເຂື່ອນນ້ຳເລິກ
ເຂື່ອນນ້ຳເລິກ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດໃຫຍ່ແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງລ້ອງຊານ ເຂດພິເສດໄຊສົມບູນ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ຫມັກ8
ຫມັກ8ປະກອບດ້ວຍ
1. ສັມມາທິຖິ: ຄືປັນຍາເຫັນຊອບ(ຄືຄວາມເຂົ້າໃຈຖືກຕ້ອງ)
2. ສັມມາສັງກັບປະ: ຄືຄວາມໃຝໃຈຖືກຕ້ອງ(ຄືຄຳຣິຊອບ)
3. ສັມມາວາຈາ: ຄືການເວົ້າຈາຖືກຕ້ອງ(ຄືເຈຍລະຈາຊອບ)
4. ສັມມາກັມມັນຕະ: ຄືການກະທຳຖືກຕ້ອງ(ຄືການປະພຶດດີງາມ)
5. ສັມມາອະຊີວະ: ຄືການດຳລົງຊີບຖືກຕ້ອງ(ຄືການທຳມາຫາກິນຢ່າງສຸດຈະລິດ)
6. ສັມມາວາຍະມະ: ຄືຄວາມພາກພຽນຖືກຕ້ອງ(ຄືຄວາມອຸດສາຫະພະຍາຍາມ)
7. ສັມມາສະຕິ: ຄືການລະລືກປະຈໍາໃຈຖືກຕ້ອງ(ຄືການບໍ່ປ່ອຍໃຫ້ເກີດຄວາມພັ້ງເພີ)
8. ສັມມາສະມາທິ: ຄືການຕັ້ງໃຈຫມັ້ນຖືກຕ້ອງ(ຄືການຝືກຈິດໃຫ້ຕັ້ງຫມັ້ນ)
ການປະຕິບັດທັມທຸກຂັ້ນຕອນ ລວມລົງໃນຫມັກອັນປະກອບດ້ວຍອົງ8ນີ້ ເມຶ່ອລວບລວມເຂົ້າກັນແລ້ວເຫຼຶອພຽງ3ຄື: ສິນ-ສະມາຖິ ແລະ ປັນຍາ ສະຫຼຸບສັ້ນໆກໍ່ຄື:
ການປະຕິບັດທັມ(ສິນ-ສະມາຖິ-ປັນຍາ) ກໍ່ຄືການເດີນຕາມຫມັກ
-   ສັມມາສັງກັບປະ(ປັນຍາ): ຄືຄວາມໃຝໃຈຖືກຕ້ອງ ຄືຄວາມໃຝໃຈຖືກຕ້ອງ ຄືຄິດຫາທາງອອກໄປຈາກທຸກຕາມກົດແຫ່ງເຫດຜົນທີ່ເຫັນຊອບມາແລ້ວ ຂໍສັມມາທິຖິນັ້ນເອງ ເລີ້ມຕັ້ງແຕ່ການໃຝໃຈທີ່ນ້ອບນ້ອມໄປໃນການອອກບວດ ການບໍ່ເພ່ງຮ້າຍ ການບໍ່ເຮັດທຸກໃຫ້ແກ່ຜູ້ອື່ນແມກະທັ້ງຄວາມເພີ ລວມທັງຄວາມໃຝໃຈຖືກຕ້ອງທຸກໆຢ່າງທີ່ເປັນໄປເພຶ່ອຄວາມລຸດພົ້ນຈາກສິ່ງທີ່ມະນຸດບໍ່ປະສົງ
-   ສັມມາວາຈາ(ສິນ): ຄືການເວົ້າຈາຖື້ກຕ້ອງ ບໍ່ເປັນໂທດຕໍຕົນເອງແລະຜູ້ອື່ນ
-   ສັມມາກັມມັນຕະ(ສິນ): ຄືການດໍາລົງຊີບຖື້ກຕ້ອງ ບໍ່ເປັນໂທດຕໍຕົນເອງແລະຜູ້ອື່ນ
-   ສັມມາວາຍາມະ(ສະມາຖິ): ຄືຄວາມພາກພຽນຖືກຕ້ອງເປັນສ່ວນຂອງໃຈທີ່ບາກບັ້ນໃນອັນທີ່ຈະກ້າວໜັ້າບໍ່ຖອຍຫຼັງຈາກທາງດຳເນີນຕາມຫມັກ ເຖິງກັບທີ່ການອະທິຖານຢ່າງແຮງກ້າ
ອົງຫມັກ ບາງອົງ ເປັນສ່ວນຫຍາບແລະສະສົມຂື້ນໃນຕົວເຮົາໃດ້ໂດຍງ່າຍຄື ສັມມາວາຈາ ສັມມາກັມມັນຕະ ສັມມາອະຊີວະ ສາມອົງນີຖືກອົບຮົບໃຫ້ສຳເລັດເປັນ ວິຣັດເຈດສີກ ຈຳພວກກຸສົນ ເຈດສີກເປັນເຊື້ອນອນນິງຢູ່ໃນສັນດານ ຕຽມພ້ອມທີ່ຈະມາປະສົມຈິດຄາວດຽວກັນຫມັກອົງອື່ນ ໆ ເມື່ອໃດ້ໂອການອັນເຫມາະ ແມ່ນແຕ່ອົງຫມັກທີ່ຍ້າກໆ ເຊັ່ນ: ສັມມາທິຖິ-ສະຕິ-ສະມາຖິ ກໍຄືກັນ ໃດ້ເຝິກອົບຮົມມາເທົ່າໃດກໍ່ເຂົ້າໄປນອນເນຶ່ອງຕິດຢູ່ໃນສັນດານ ເປັນກຸສົນເຈດສີກ ຢູ່ຢ່າງດຽວກັນ ລໍຄອຍກັນຈົນກ່ວາຈະຄົບທຸກອົງແລະມີສັດສ່ວນພໍດີກັນກໍ່ປະຊຸມກັນເປັນອະຣິຍະຫມັກຂື້ນ ຕັດກິເລດ ຫຼື ສັນໂຢດໃຫ້ຫມົດໄປໃດ້ຄາວໜຶ່ງຕາມກຳລັງຫຼືຊັ້ນຂອງຕົນ ອາການສະສົມກຳລັງແຫງອົງຫມັກນີ້ ຮ້ອງວ່າ //ການອົບຮົບເຮັດໃຫ້ຫຼາຍ// ສຳມາທິຖິເປັນຕົວນຳ ເກີດຂື້ນອ່ອນໆກ່ອນ ເກີດຂື້ນເທົ່າໃດກໍ່ຈູງອົງອື່ນໆໃຫ້ເກີດຂື້ນຕາມ ສ່ວນອົງທີ່ເກີດຂື້ນນັ້ນ ກັບຊ່ວຍສະມາທິຖິໃຫ້ຄົມກ້າຂື້ນໄປອີກ ສັມມາທິຖິນັ້ນກໍ່ຈູງອົງນັ້ນໆ ໃຫ້ກ້າຂື້ນອີກແລະສົ່ງເສີມຊັກຈູງກັນໄປອີກທຳນອງນີ້ຈົນກ່ວາຈະເຖິງຂີດທີ່ພຽງພໍແລະສາມະຄີພ້ອມກັນໃດ້ຄົບອົງ ການເຝິກອົບຮົບເຮັດໃຫ້ຫຼາຍຢູ່ສະເໝີນີ້ເອງຄືໄລຍະແຫງການປະຕິບັດທັມຫຍິງຫຼາຍກໍ່ຫຍິງໄວ ຫຍິງອະທິຖານໃຈການກໍ່ຫຍິງແຮງ ຫຍິງທີ່ ວິເວກ ກໍ່ຫຍິງສຸກຂຸມເລີກເຊິ່ງ ຫຍິງຊຳນານກໍ່ຫຍິງຄົມກ້າ
ສະຫະລາຊະອານາຈັກ
ສະຫະລາຊະອານາຈັກ United Kingdom ຫຼື the UK) ຫຼື ຊື່ເຕັມແມ່ນ ສະຫະລາຊະອານາຈັກບຣິເຕນໃຫຍ່ ແລະ ອຽກລັງເໜືອ ເປັນລັດເອກະລາດຕັ້ງຢູ່ນອກຊາຍຝັ່ງຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງເອີຣົບພາກພື້ນທະວີບ. ປະເທດນີ້ປະກອບດ້ວຍເກາະບຣິເຕນໃຫຍ່ ສ່ວນຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງເກາະອຽກລັງ ແລະ ເກາະທີ່ນ້ອຍກວ່າຈຳນວນຫຼາຍ. ອຽກລັງເໜືອເປັນພຽງສ່ວນດຽວຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກທີ່ມີພົມແດນທາງບົກຕິດຕໍ່ກັບລັດອື່ນ ແມ່ນ ສາທາລະນະລັດອຽກລັງ. ນອກເໜືອຈາກນີ້ແລ້ວ ສະຫະລາຊະອານາຈັກລ້ອມຮອບດ້ວຍມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກທາງທິດຕາເວັນຕົກແລະເໜືອ ທະເລເໜືອທາງທິດຕາເວັນອອກ ຊ່ອງແຄບອັງກິດທາງທິດໃຕ້ ແລະ ທະເລອຽກລັງທາງທິດຕາເວັນຕົກ.
ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ
ສະຫະລາຊະອານາຈັກປະກອບດ້ວຍສີ່ສ່ວນໃຫຍ່ໆ ເຊິ່ງບາງເທື່ອເອີ້ນໃນພາສາລາວວ່າ ແຄວ້ນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
🇪🇺 ໝວດ:ສະຫະລາຊະອານາຈັກ
ຈັງຫວັດອຸດອນທານີ
ອຸດອນທານີ ເປັນແຊວງ ຫຼືຈັງຫວັດ ທີ່ຕັ້ງຢູ່ຕອນເທີງຂອງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ ແຂວງອຸດອນທານີເປ້ນສູນປະຕິບັດການກຸ່ມແຂວງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຈອນເທີງ 1 ແລະສູນກາງພື້ນທີ່ລຸ່ມນ້ຳຂອງ ພື້ນທີ່ເກົ່າກ່ອນເມືອງອຸດອນທານີໃນປະຈຸບັນຕືບ້ານເດື່ອໝາກແຂ້ງ ມີມາດົນນານຮ່ວມສະໄໝກັບເມືອງວຽງຈັນ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ເມືອງອຸດອນທານີໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນເມືອງສູນບັນຊາການການປົກຄອງຢ່າງເປັນທາງການໃນສະໄໝກະສັດອົງທີ່ 5 ປີ ພ.ສ. 2436 ໂດນພົນຕີພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ກົມຫຼວງປະຈັກສີລະປາຄົມ ເປັນຂ້າຫຼວງໃຫຍ່ຫຼືຜູ້ປົກຄອງແທນກະສັດ ມົນທົນອຸດອນ ໃນສະໄໝທີ່ມີການປົກຄອງໃນຮູບແບບມົນທົນເທສາພິບານ ເມືອງອຸດອນໄດ້ມິບັນດາເມືອງທີ່ຢູ່ໃນການປົກຄອງ ໄດ້ແກ່ ເມືອງກຸມພະວາປີ ເມືອງໜອງຫານ ເມືອງນະຄອນເຂື່ອນຂັນກາບແກ້ວບົວບານ ເມືອງໜອງບົວລຳພູ ແລະບ້ານເດື່ອໝາກແຂ້ງ
ອານາເຂດ
ແຂວງອຸດອນທານີ ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ດັງນີ້
ບັນດາເມືອງໃນການປົກຄອງ
300px|thumbnail|right|ແຜນທີ່ການປົກຄອງແຂວງ ຂົງເຂດໃນການປົກຄອງຂອງແຂວງແບ່ງໄດ້ 22 ເມືອງ/ອຳເພີ 155 ຕຳບົນ 1,862 ບ້ານ
ການຄົມມະນາຄົມ
ໄລຍະທາງຈາກເມືອງອຸດອນທານີໄປເມືອງຕ່າງໆ ໄລຍະທາງຈາກເມືອງອຸດອນທານີໄປແຂວງໃກ້ຄຽງ
ຍຸກກ່ອນປະຫວັດສາດ
ແຂວງອຸດອນທານີເປັນຂວງທີ່ມີຄວາມສຳຄັນທາງປະຫວັດສາດແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຂອງອຸທະຍານປະຫວັດສາດມໍລະດົກໂລກບ້ານຊຽງ ຈາກການຂຸດຄົ້ນພັບໂຄງກະດູກມະນຸດແລະວັດຖຸບູຮານ ເຄື່ອງມືຕ່າງໆ ຢູ່ບ່ານຊຽງ ເມືອງໜອງຫານ ການພົບພໍ້ຖ້ຳແລະຮູບພາບຂຽນສີບູຮານຕ່າງໆ ຢູ່ເມືອງບ້ານຜື ເຊີ່ງສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າຂົງເຂດຂອງແຂວງອຸດອນທານີໃນປັດຈຸບັນ ເຄຍມີຊຸມຊົນມາຕັ້ງຖິ່ນຖານຂອງມະນຸດນຸກກ່ອນປະຫວັດສາດມີອາຍຸປະມານ 5,000-7,000 ປີຜ່ານມາ 250px|thumb|left|ພິພິທະພັນມໍລະດົກໂລກບ້ານຊຽງ 250px|thumb|left|ຫໍນາງອຸສາ ໃນອຸທະຍານປະຫວັດສາດພູພະບາທ ຈາກການສືບຄົ້ນແລະສຶກສາທາງບູຮານຄະດີ ໄດ້ເປັນທີ່ຍອມຮັບໃນວົງການສຶກສາທາງປະຫວັດສາດແລະບູຮານຄະດີລະຫວ່າງປະເທດວ່າ ຊຸມຊົນເກົ່າແກ່ເຫຼົ່ານີ້ມີອາລະຍະທຳຄວາມຈະເລີນລະດັບສູງ ໂດຍສະເພາະຢ່າງຍິ່ງເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາສີລາຍເສັ້ນທີ່ຢູ່ບ້ານຊຽງ ສັນນິຖານວ່າອາດເປັນເຄື່ອງປັ້ນດິນເຜົາທີ່ມີຄວາມເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ
ຫຼັກຖານໜຶ່ງທີ່ນ່າສົນໃຈແມ່ນ ບູຮານວັດຖຸທີ່ຂຸດພໍ້ຢູ່ບ້ານຊຽງ ໄດ້ມີການນຳໄປສຶກສາແລະທົດສອບອາຍຸຂອງພາຊະນະດິນເຜົາບູຮານດ້ວຍລະບົບເຣດິໂອຄາຣ໌ບ້ອນ ຫຼື ຄາຣ໌ບ້ອນ 14 ໄດ້ຜົນວ່າພາຊະນະດິນເຜົາເຫຼົ່ານີ້ມີອາຍູເກົ່າແກ່ປະມານ 2,000-5,600 ປີ ເຊີ່ງນັດບູຮານຄະດີໄດ້ແບ່ງອາຍຸຂອງວັດຖະນະທຳບ້ານຊຽງອອກເປັນ 3 ຊ່ວງຕາມລັກສະນະເດັ່ນຂອງພາຊະນະດິນເຜົາ ໄດ້ແກ່
ນອກຈາກນັ້ນ ແຫຼ່ງບູຮານຄະດີອຸທະຍານປະຫວັດສາດພູພະບາດ ເມືອງບ້ານຜື ກໍ່ເປັນອີກໜຶ່ງພື້ນທີ່ ທີ່ຍືນຍັນໃຫ້ເຫັນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະອາລະຍະທຳບູຮານທີ່ເຕີຍປາກົດໃນແຂວງອຸດອນທານີ ຫຼັກຖານສຳຄັນທີ່ຄົ້ນພົບໃນພື້ນທີ່ແຫ່ງນີ້ ໄດ້ແກ່ ພາບຂຽນສີສະໄໝກ່ອນປະຫວິດສາດທີ່ມີຫຼາຍແຫ່ງເທີງພູພານນ້ອຍແລະພູພະບາດນີ້ ພາບທີ່ສຳຄັນ ເຊັ່ນ ພາບຂຽນສີຖ້ຳຄົນ ພາບຂຽນສີຖ້ຳງົວ ພາບຂຽນສຮໂນນສາວເອ້ ເປັນຕົ້ນ ພາບຂຽນສີໄດ້ມີການໃຊ້ດິນແດງຂຽນ ເປັນພາບທີ່ອິງຄວາມຈິງ ພາບເລຂາຄະນິດຫຼືພາບຝ່າມືສີແດງ ນັກບູຮານຄະດີໃຫ້ຄວາມເຫັນວ່າ ຄົນສະໄໝກ່ອນປະຫວັດສາດຂຽນຂຶ້ນເພື່ອເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງພິທີກຳ ຫຼືສັນຍາລັກໃນການສື່ສານຂອງຊົນເຜົ່າ
ໂດຍໃນພິພິທະພັນເມືອງອຸດດອນທານີໃນສ່ວນຊອງປະຫວັດສາດແລະບູຮານຄະດີໃນຊຸດວັດທະນະທຳບ້ານຊຽງອອກມາເປັນຂຸດທຳອິດ ແລະຍຸກອຸທະຍານປະຫວັດສາດພູພະບາດເປັນຍຸກທີ່ສອງ ເຊີ່ງມີຊ່ວງອາລະຍະທຳມະນຸດບູຮານສະໄໝ 1,200-1,800 ปีປີທີ່ຜ່ານມາ
ຍຸກສະໄໝປະຫວັດສາດ
ຫຼັງຈາຍຸກຄວາມຈະເລີນທີ່ບ້ານຊຽງແລະທີ່ລາບສູງບ້ານຜື ຍັງຄົງເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງມະນຸດສືບຕໍ່ມາອີກ ຈົນກະທັ່ງສະໄໝປະຫວັດສາດຂອງປະເທດໄທນັບແຕ່ສະໄໝທະວານລະວະດີ (ພ.ສ. 1200-1600) ສະໄໝລົບບູລີ (ພ.ສ. 1200-1800) ແລະສະໄໝສຸໂຂໄທ (ພ.ສ. 1800-2000)
ຈາກຫຼັກຖານທີ່ພົບຄື ໃບເສມາສະໄໝທະວານລະວະດີ ແລະພາບຂຽນປູນເທີງຜະໜັງສິມທີ່ຮ່າງພັງບໍລິເວນເທືອກເຂົາພູພານໃກ້ກັບວັດພະພຸດທະບາດບົວບົກ ເມືອງບ້ານຜື ແຕ່ຍັງບໍ່ປາກົດໃນປະຫວັດສາດໃນຕອນນັ້ນ ສ່ວນຫຼັກຖານທາງພຸດທະສາດສະໜາດັງກ່າວ ສະທ້ອນໃຫ້ເຫັນວ່າດິນແດນທີ່ລາບສູງແຫ່ງນີ້ ໄດ້ມີວັດຖະນະທຳອິນເດຍແພ່ເຂົ້າມາ ເໍື່ອໄດ້ວ່າມາຈາກແອ່ງໂຄລາດ ແລ້ວຂະຫຍາຍຮອດລຸ່ມນ້ຳຂອງ
ສະໄໝກຸງສີອະຍຸດທະຍາ
200px|thumb|right|ແຜນທີ່ຂົງເຂດອານາຈັກຂະເໝນບູຮານປີ ພ.ສ. 1443 ຕໍ່ມາໃນສະໄໝກຸງສີອະຍຸດທະຍາເປັນເມືອງຫຼວງ ໃນຂົງເຂດຂອງອຸດອນທານີໄດ້ປາກົດໃນປະຫວັດສາດ ປຮະມານປີຈໍ ພ.ສ.2117 ກະສັດກຸງຫົງສາວະດີໄດ້ເກນທັບໄທໃຫ້ໄປຊ່ວຍຕີກຸງສີສັດຕະນາຄະນະຫຸດ ຫຼືວຽງຈັນ ໄດ້ໃຫ້ສົມເດັດພະມະຫາທຳມະລາຊາກກັບສົມເດັດພະນະເຣສວນມະຫາລາດໄປຊ່ວຍລົບ ແຕ່ເມື່ອກອງທັບສະຫຍາມໄດ້ມາຮອດເມືອງໜອງບົວລຳພູ ເຊີ່ງເປັນເມືອງດ່ານໜ້າຂອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ສົມເດັດພະນະເຣສວນມະຫາລາດໄດ້ປ່ວຍເປັນຝີດາດ ຈຶ່ງໄດ້ຍົກທັບກັບແລະບໍ່ໄດ້ເກີດການຕໍ່ສູ້ກັບວຽງຈັນ ເມືອງໜອງບົວລຳພູສັນນິຖານວ່າເປັນເມືອງທີ່ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງມາຕັ້ງແຕ່ສະໄໝຂອມຫຼືຂະເໝນມີອຳນາດໃນບໍລິເວນນີ້
ສະໄໝກຸງລັດຕະນະໂກສິນ
250px|thumb|right|ແຜນທີ່ມົນທົນອຸດອນ ເມື່ອພະບາດສົມເດັດພະພຸດທະຍອດັ້າຈຸລາໂລກມະຫາລາດ ໄດ້ຂຶ້ນເປັນກະສັດເມື່ອ ປີ ພ.ສ. 2325 ແລ້ວ ໄດ້ມີການບຳລຸງຮັກສາບ້ານເມືອງໃຫ້ມີຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງມາຕະລອດ ໃນຊ່ວງໄລຍະເວລານັ້ນແມ່ນຍັງບໍ່ໄດ້ມີການສ້າງຕັ້ງເມືອງອຸດອນທານີທີ່ປາກັດໃນປະຫວັດສາດ ແລະພົງສາວະດານໃນເວລານັ້ນ ແຕ່ໄດ້ມີການກ່າວເຖີງເມືອງໜອງບົວລຳພູໃນສະໄໝກະສັດອົງທີ່ 3 ພະບາດສົມເດັພະນັ່ງເກຼ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ດັງນີ້
ໃນລະຫວ່າງ ພ.ສ. 2369-2371 ເຈົ້າອະນຸວົງແຫ່ງວຽງຈັນແມ່ນໄດ້ຍົກທັບເພື່ອທີ່ຈະມາຕີສະຫຍາມ ແຕ່ເມື່ອຮອດໂຄລາດໄດ້ມີການສົ່ງທູດເພື່ອເຈລະຈາຢຸດການເຮັດສົງຄາມລະຫວ່າງສອງຝ່າຍ ເຮັດໃຫ້ກອງທັບເຈົ້າອະນຸວົງຍົກທັບກັບວຽງຈັນ ເນື່ອງຈາກໃນໄລຍະເວລານັ້ນປະເທດພະມ່າຫຼືມຽນມາໄດ້ມີການເຮັດສົງຄາມກັບອັງກິດ [Anglo-Burmese War] ຈຶງໄດ້ມີການເຈລະຈາຫຼຸດສົງຄາມສູ້ລົບຮະຫວ່າງສອງຝ່າຍເພື່ອສັງເກດການຂະຫຍາຍອິດທິພົນຂອງອັງກິດ
ໃນສະໄໝພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກຼ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ກະສັດອົງທີ່ 4 ແຫ່ງກຸງລັດຕະນະໂກສິນໃນໄລຍະເວລານັ້ນ ຖືວ່າເປັນຊ່ວງເວລາຂອງການປ່ຽນແປງທີ່ສຳຄັນໃນປະຫວັດສາດຂອງສະຫຍາມ ເພາະໄດ້ມີການຕິດຕໍ່ກັບຕ່າງປະເທດ ໂດຍສະເພາະປະເທດທາງຕາເວັນຕົກຫຼາຍຂຶ້ນກວ່າແຕ່ກ່ອນ ເຮັດໃຫ້ວັດທະນະທຳ ອາລະຍະທຳ ຕວາມຈະເລີນຕ່າງໆ ໄດ້ເຂົ້າມາສູ່ປະເທດສະຫຍາມ ແລະໃນໄລຍະເວລານັ້ນແມ່ນເປັນໄລຍະເວລາຂອງການຊອກຫາອານານິຄົມເມືອງຂຶ້ນຂອງປະເທດຕະເວັນຕົກ ຄື ອັງກິດ ແລະຝະລັ່ງ ທີ່ພະຍາຍາມຮວບລວມດິນແດນໃນບໍລຶເວນແຫຼມອິນດູຈີນໃຫ້ເປັນເມືອງຂຶ້ນ ແລະພະຍາຍາມຊອກຫາຜົນປະໂຫຍດຈາກສະຫຍາມ
ໃນລະຫວ່າງ ພ.ສ. 2391-2395 ພວກຫໍ້ ຫຼືໄຕ້ເຜງ ຖືກກອງທັບຈີນຕີໄດ້ອົບພະຍົບມາອາໄສຢູ່ຕາມຊາຍແດນໄທ ລາວ ຫວຽດນາມ ໄລຍະນັ້ນດິນແດນລາວ ແມ່ນ ລ້ານຊ້າງ ບໍລິເວນ ຫົວພັນ ເມືອງແຖນ ດຽນບຽນຟູ ພວດຫໍ້ໄດ້ປຸ້ນສະດົມແລະກໍ່ຄວາມບໍ່ສະງົບຫຼາຍຂຶ້ນ ຈົນຮອດປີ ພ.ສ. 2411 ໄດ້ຍົກທັບເຂ້າໄປຕີເມືອງລາວກາຍ ເມືອງພວນ ເມືອງຊຽງຂວາງ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ຍົກມາຕີເມືອງຫຼວງພະບາງ ເມືອງວຽງຈັນ ແລະເມືອງໜອງຄາຍ ພະບາດສົມເດັດຈຸນລະຈອມເຫຼົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ກະສັດອົງທີ່ 5 ໄດ້ໃຫ້ພະຍາສຸໂຂໄທກັບພະຍາພິໄຊຍົກທັບໄປຊ່ວຍເມືອງຫຼວງພະບາງ ແລະໃຫ້ພະຍາມະຫາອຳໝາດຍົກທັບໄປຊ່ວງເມືອງໜອງຄາຍ ແລະໃຫ້ເຈົ້າພະຍາພູທະລາໄພຍົກທັບຕື່ມຫຼັງໄປຊ່ວຍເມືອງໜອງຄາຍ
ກອງທັບສະຫຍາມສາມາດເອົາຊະນະພວກຫໍ້ ແຕ່ພວກຫໍ້ຍັງມີການປຸ້ນສະດົມແລະລົບກວນຊາວບ້ານຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ຈົນຮອດປີ ພ.ສ. 2428 ພວກຫໍ້ໄດ້ມີການລັກລວມລວໃມກຳລັງຫຼາຍຂຶ້ນ ສາມາດໄປຕີເອົາເມືອງຊຽງຂວາງ ທົ່ງຊຽງຄຳ ຫຼື ທົ່ງໄຫຫິນ ແລະເມືອງຊອນລາ [So'n La] ປັດຈຸບັນແມ່ນປະເທດຫວຽດນາມ ພະບາດສົມເດັດຈຸນລະຈອມເຫຼົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໄດ້ໃຫ້ພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ພະອົງເຈົ້າທອງກອງກ້ອນໃຫຍ່ ກົມໝື່ນຫຼວງປະຈັກສີລະປາຄົມ (ຍົດບັນດາສັກໃນສະໄໝນັ້ນ) ເປັນແມ່ທັບໃຫຍ່ຍົກທັບຂຶ້ນໄປປາບຫໍ້ທາງດ້ານເມືອງໜອງຄາຍ ເອີ້ນວ່າ ກອງທັບຝ່າຍໃຕ້ ແລະເຈົ້າໝື່ນໄວຍະວໍລະນາດ ໄປປາບຫໍ້ທາງດ້ານເມືອງຫຼວງພະບາງ ເອຶ້ນວ່າ ກອງທັບຝ່າຍເໜືອ ກອງທັບຝ່າຍໃຕ້ແລະຝ່າຍເໜືອໄດ້ປະສົບບັນຫາຄວາມຍາກລຳບາກໃນການເຮັດສົງຄາມ ເນື່ອງຈາກສະພາບພູມປະເທດແມ່ນເປັນປ່າເຂົາ ມີໄຂ້ປ່າ ເຮັດໃຫ້ທະຫານຂອງສະຫຍາມລົ້ມຕາຍຈຳນວນຫຼາຍ ແຕ່ກໍ່ສາມາດເອົາຊະນະພວກຮໍ້ໄດ້ສຳເຫຼັດ
ໃນເວລານັ້ນເມືອງອຸດອນຍັງບ່ໄດ້ປາກົດຊື່ ມີພຽງແຕ່ບ້ານໝາກແຂ້ງຫຼືບ້ານເດື່ອໝາກແຂ້ງ ເມືອງໜອງຄາຍ ຂຶ້ນກັບມົນທົນລາວພວນ ມີກົມໝື່ນຫຼວງປະຈັກສີລະປາຄົມເປັນແມ່ທັບໃຫຍ່ຝ່າຍໃຕ້ ໄດ້ຍົກທັບຜ່ານບ້ານໝາກແຂ້ງໄປປາບພວກຫໍ້
ຫຼັງຈາກປາບຫໍ້ໄດ້ສະຫງົບແລ້ວ ສະຫຍາມໄດ້ມີກໍລະນີຍາດແຍ່ງກັບຝະລັ່ງ ເພາະຝະລັ່ງຕ້ອງການລາວ ກຳພູເຈຍ ແລະຫວໜດນາມມາເປັນອານານິຄົມ ປີ ພ.ສ. 2436 ຈາກການເຈລະຈາສະຫຍາມໄດ້ຍອມເສຍຂົງເຂດຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳຂອງໃຫ້ກັບຝະລັ່ງ ແລະຕາມຂໍ້ຕົກລົງທີ່ເຮັດຂຶ້ນລະຫວ່າງ 2 ປະເທດ ໄດ້ກຳໜົດຫ້າມບໍ່ໃຫ້ປະເທດສະຫຍາມຕັ້ງກອງທັບທະຫານແລະປ້ອມຢູ່ໃນລັດສະໝີ 25 ກິໂລແມັດຈາກແມ່ນ້ຳຂອງ ຈຶງເຮັດໃຫ້ກອງທັບທີ່ຕັ້ງຢູ່ເມືອງໜອງຄາຍ ເຊີ່ງເປັນສູນກາງຂອງຫົວເມືອງຂອງມົນທົນອຸດອນຕ້ອງໂຍກຍ້າຍເລີກເຂົ້າມາຮອດໝູ່ບ້ານແຫ່ງໜຶ່ງ ຊື່ວ່າ ບ້ານເດື່ອໝາກແຂ້ງ (ປັດຈຸບັນຄືອຸດອນທານນີ) ຫ່າງຈາກແມ່ນ້ຳຂອງ 50 ກິໂລແມັດ ແລະເຫັນວ່າໝູ່ບ້ານນີ້ມີທີ່ຕັ້ງເໝາະສົມ ເພາະມີຄວາມອຸດົມສົມບູນ ເຊັ່ນ ໜອງນາເກືອ (ໜອງປະຈັກ) ແລະໜອງນ້ຳອີກຫຼາຍແຫ່ງ ກົມຫຼວງປະຈັກສີລະປາຄົມຈຶງໄດ້ສ້າງຕັ້ງໝູ່ບ້ານແຫ່ງນີ້ໃຫ້ເປັນສູນກາງມົນທົນແຫ່ງໃໝ່ ແລະໃຫ້ມີກອງທັບທະຫານໃນບໍລິເວນນີ້ ຈຶງເຫັນໄດ້ວ່າເມືອງອຸດອນທານີໄດ້ຖືກຳເນີດຂຶ້ນເພາະເຫດຜົນດ້ານຄວາມມັ່ນຄົງແລະການເມືອງລະຫວ່າງປະເທດ ລວມທັງເຫດຜົນດ້ານການຄ້າ ແລະຄົມມະນາຄົມໃນອະດີດ
ເຖີງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ຄຳວ່າ ອຸດອນ ໄດ້ປາກົດໃນຊື່ອເມືອງປະມານປີ ພ.ສ. 2450 ກະສັດພະບາດສົມເດັດພະຈຸນລະຈອມເກຼົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໄດ້ມີຄຳສັ່ງໃຫ້ຈັດຕັ້ງເມືອງອຸດອນຂຶ້ນຢູ່ບ້ານໝາກແຂ້ງ ໃຫ້ເປັນສູນກາງມົນທົນອຸດອນ (ອຸດອນໝາຍເຖີງທິດເໜືອ) ມີອານາເຂດປົກຄອງ ອຸດອນທານີ ຂອນແກ່ນ ໜອງຄາຍ ເລີຍ ໜອງບົວລຳພູ ບຶງການ ສະກົນນະຄອນ ນະຄອນພະນົມ ມຸກດາຫານ ໃນສະໄໝນັ້ນ ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ມີການປ່ຽນແປງການປົກຄອງຈາກລະບົບກະສັດເປັນປະຊາທິປະໄຕ ວິນທີ່ 21 ມິຖຸນາ ພ.ສ 2475 ໄດ້ມີການປັບປຸງການບໍລິຫານແຜ່ນດິນ ຍົກເລີກລະບົບມົນທົນໃຫ້ປ່ຽນເປັນແຂວງ ແລະເມືອງ ມົນທົນອຸດອນຈຶງໄດ້ ມີສະຖານະເປັນຈັງຫວັດອຸດອນທານີເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ອຸດອນທານີຍັງຄົງມີໜ່ວຍງານລັດຖະການດ້ານການປົກຄອງຂອງກະຊວງຕ່າງໆ ທີ່ຕັ້ງໃນສ່ວນພູມພາກທີ່ສະແດງຄວາມເປັນສູນກາງການປົກຄອງໃນພື້ນທີ່ອີສານຕອນເທີງ ເຊັ່ນ ສຳນັກບໍລິຫານທະບຽນລາດພາກ 4, ຄັງເຂດ 4, ສັນພະສາມິດ (ສຳນັກພາສີ) ເຂດ 4, ສານພາກ 4, ຕຳຫຼວດພູທອນ (ຕຳຫຼວດທ້ອງຖຶ່ນ) ເຂດ 4 ເປັນຕັ້ນ
ລັກສະນະພູມປະເທດ
ບໍລິເວນເນີນເຕ້ຍສະຫຼັບທີ່ທົ່ງພຽງທາງທິດຕະວັນອອກສຽງເໜືອແລະຕາເວັນອອກ ສະພາບພູມປະເທດ ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນເນີນໂຄກເຕ້ຍໆ ສະຫຼັບໄຮ່ນາ ມີຄວາມສູງຈາກນ້ະທະເລປານກາງປະມານ 187 ແມັດ ພູມປະເທດລັກສະນະນີ້ຢູ່ໃນເຂດເມືອງນ້ຳໂສມເມືອງບ້ານຜື ເມືອງກຸດຈັບ ເມືອງອຸດອນທານີ ເມືອງກຸມພະວາປີ ເມືອງໜອງແສງ ເມືອງໄຊວານ ເມືອງເພັນ ເມືອງທຸ່ງຝົນ ເມືອງສ້າງຄອມ ແລິເມືອງບ້ານດຸງ ມີທີ່ທົ່ງພຽງກວ້າງບໍລິເວນ ເມືອງອຸດອນທານີ ແລະກຸມພະວາປີ ເຊີ່ງເປັນຕົ້ນນ້ຳນ້ຳປາວ ມີພື້ນທີ່ສູງ ເປັນປ່າສະຫງວນແຫ່ງຊາດແຕ່ກ່ອນແມ່ນທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອໃນເຂດເມືອງບ້ານດຸງ ແລະນອກຈາກນີ້ຍັງມີທີ່ທົ່ງພຽງບໍລິເວນແມ້່ນ້ຳຈ່າງໆ ເຊັ່ນ ຫ້ວຍນ້ຳສວຍ ຫ້ວຍຫຼວງ ນ້ຳເພັນ ຫ້ວຍດານ ຫ້ວຍໄຟຈານໃຫຍ່ ແລະນ້ຳສົງຄາມ ເປັນຕົ້ນ
ໂດນທົ່ວໄປເປັນພູພຽງສູງຈາກລະດັບນ້ຳທະເລປະມານ 187 ແມັດ ພື້ນທີ່ລາດອຽງໄປທາງນ້ຳຂອງທາງແຂວງໜອງຄາຍ ປະກອບດ້ວຍທົ່ງນາ ປ່າໄມ້ແລະພູພຽງ ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນດິນປົນຊາຍແລະຫີນແຮ່ ຊັ້ນລຸ່ມເປັນດິນໜຽວ ບໍ່ສາມາດເກັບນ້ຳໃນລະດູແລ້ງໄດ້ ດີນບາງແຫ່ງເປັນດິນເຄັມບໍ່ສາມາດເຮັດກະສິກະໄດ້ດີ ບາງພື້ນທີ່ເປັນເນີນສະຫຼັບທົ່ງພຽງ ທາງທິດຕະເວັນຕົກມີພຸແລະປ່າໄມ້ຈາກັນ ມີສາຍພູຊື່ ພູພານເປັນສາຍຍາວດ້ານເໜືອຂອງແຂວງ
ລັກສະນະພູມອາກາດ
ລັກສະນະພູມອາກາດຂອງແຂວງອຸດອນທານີ ຂຶ້ນຢູ່ກັບອິດທິພົນຂອງມໍລະສຸມປະຈຳລະດູ ມີ 2 ແບບ ຄື ມໍລະສຸມຕາເວັນອອກສຽງເໜືອທີ່ພາອາກາດເຍັນແລະແຫ້ງຕາກປະເທດຈີນມາປົກຄຸມປະເທດໄທປະມານກາງເດືອນຄຸລາຮອດປະມານເດືອນກຸມພາ ເຊີ່ງກົງກັບລະດູໜາວຂອງປະເທດໄທ ເຮັດໃຫ້ແຂວງອຸດອນທານີນີເຍັນແລະແຫ້ງແລ້ງ ແລະມໍລະສຸມຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ທີ່ພາຄວາມຊື່ນຈາດທະເລແລະມະຫາສະໝຸດມາປົກຄຸມປະເທດໄທປະມານກາງເດືອນພຶດສະພາຮອດກາງເດືອນຕຸລາ ກົງກັບລະດູຝົນ ເຮັດໃຫ້ມີຝນຕົກ
ລະດູ
ລະດູຂອງແຂວງອຸດອນທານີ ພິຈາລະນາຕາມລົມຟ້າອາກາດຂອງປະເທດໄທ ສາມາດແບ່ງອອກໄດ້ ລະດູ
ຝົນ
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວແຂວງອຸດອນທານີມີຝົກຕັກສະເຫຼ່ຍ 1,000 – 1,600 ມິນລິແມັດ ພື້ນທີ່ທາງຕອນເໜືອຂອງແຂວງເປັນບໍລິເວນທີ່ມີນ້ຳຝົນຫຼາຍກວ່າບໍລິເວນອື່ນໆ ມີປະລິມານນ້ຳຝົນສະເຫຼ່ຍຫຼາຍກວ່າ 1,500 ມິນລິແມັດ ພື້ນທີ່ທາງຕອນໃຕ້ຂອງແຂວງຕັ້ງແຕ່ເມືອງກຸດຈັບແລະໄຊວານລົງໄປເປັນບໍລິເວນທີ່ມີນ້ຳຝົນນ້ອຍ ປະລິມານນ້ຳຝົນນ້ອຍກວ່າ 1,200 ມິນລິແມັດ ສຳຫຼັບປະລິມານຝົນສະເຫຼ່ຍທັງປີຂອງແຂວງ 1,418.4 ມິນລິແມັດ ແລະຈຳນວນວັນທີ່ຝົນຕົກ 126 ວັນ ໂດຍສະເພາະເດືອນສິງຫາເປັນເດືອນທີ່ມີຝົນຕົກຫຼາຍທີ່ສຸດໃນລອບປີ ມີປະລິມານຝົນຕົກສະເຫຼ່ຍ 285.1 ມິນລິແມັດ ແລະມຝົນຕົກ 22 ວັນ ປະລະມານຝົນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນລອບ 24 ຊົ່ວໂມງ ວັດໄດ້ 274.5 ມິນລິແມັດ ວັນທີ່ 11 ກໍລະກົດ ພ.ສ. 2543
ພາຍຸໝຸນເຂດຮ້ອນ
ພາຍຸໝຸນເຂດຮ້ອນທີ່ເຂົ້າມາໃນແຂວງອຸດອນທານີ ກຳເໜີດມາຈາກທະເລຈີນໃຕ້ແລະມະຫາສະໝຸດແປຊິຟິກເໜືອດ້ານຕາເວັນຕົກ ໂດຍຜ່ານປະເທດຫວຽດນາມ ກັມພູເຈຍ ແລະລາວກ່ອນຈະເຈົ້າປະເທດໄທ ເຮັດໃຫ້ພາຍຸໝຸນເຂດຮ້ອນອ່ອນກຳລັງເປັນພາຍຸດີເປຣຊັນເປັນສ່ວນຫຼາຍ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເສຍຫາຍບໍ່ຫຼາຍ ແຕ່ຍັງຄົງເຮັດໃັຫ້ເກີດຝົນຕັກໜັກຈົນເຮັດໃຫ້ເກີດນ້ຳຖ້ວມຢ່າງໄວ ສຳຫຼັບຊ່ວງເວລາທີ່ພາຍຸໝຸນເຂດຮ້ອນຜ່ານ ເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ເດືອນພຶດສະພາໄປຮອດເດືອນຕຸລາ ໂດຍສະເພາເດືອນກັນຍາເປັນຊ່ວງທີ່ພາຍຸໝຸນເຂດຮ້ອນມິໂອກາດເຂົ້າອຸດອນທານີຫຼາຍທີ່ສຸດ
ປະຊາກອນ
ປະຊາກອນແຂວງອຸດອນ ສ່ວນໃຫຍ່ປະມານຮ້ອຍລະ 95 ເປັນຄົນໄທ ມີພຽງສ່ວນນ້ອຍທີ່ເປັນຊາວຕ່າງຊາດ ເຊັ່ນ ຈີນ ຫວຽດນາມ ແຂວງອຸດອນໄດ້ຈັດຕັ້ງໃນປີ ພ.ສ. 2436 ປະຊາກອນສ່ວຍໃຫຍ່ອົບພະຍົບແລະມາຕັ້ງຫຼັກຈາກຖິ່ນອື່ນ ປະຊາກອນທີ່ເປັນຊາວພື້ນເມືອງຈຶງມີນ້ອຍ ມີແຕ່ຊາວໄທຍໍ້ທີ່ອາໄສຢູ່ເມືອງວັງສາມໝໍແລະເມືອງສີທາດ
ອ້າງອິງ
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ເຂື່ອນນ້ຳພາວ
ເຂື່ອນນ້ຳພາວ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງຄຳເກີດ ແຂວງບໍລິຄຳໄຊ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ໝ່ອມເຈົ້າພິມພັກພານີ ສະຫວັດດິວັດ
ໝ່ອມເຈົ້າພິມພັກພານີ ສະຫວັດດິວັດ (หม่อมเจ้าพิมพักตร์ภาณี สวัสดิวัตน์) ແມ່ນພະທິດາໃນສົມເດັດພະເຈົ້າບໍລົມວົງເທີ ພະອົງເຈົ້າສະຫວັດດິໂສພົນ ກົມພະສະຫວັດດິວັດນະວິສິດກັບໝ່ອມລະມຸນ ສະຫວັດດິວັດ ນະ ອະຍຸດທະຍາ (ສະກຸນເດີມ: ພິສົນຍະບຸດ) ແລະແມ່ນເອື້ອຍຕ່າງພະມານດາຂອງສົມເດັດພະນາງເຈົ້າຣຳໄພພັນນີ ພະບໍລົມລາຊິນີ.
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2435 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເສຍຊີວິດໃນປີ ພ.ສ. 2477 ໝວດ:ໝ່ອມເຈົ້າ ໝວດ:ລາຊະສະກຸນສະຫວັດດິວັດ ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ລາຊະວົງຈັກກີ ໝວດ:ພຸດທະສາສະນິກກະຊົນຊາວໄທ
ບັນທັດຖານວັດແທກ ລາຍໄດ້ ແລະ ຜົນຜະລິດ ແຫ່ງຊາດ
ບັນທັດຖານວັດແທກ ລາຍໄດ້ ແລະ ຜົນຜະລິດ ແຫ່ງຊາດຈະຖືກໃຊ້ໃນ ເສດຖະສາດ ເພື່ອປະເມີນ ມູນຄ່າ ຂອງ ສິນຄ້າ ແລະ ການບໍລິການ ທີ່ໄດ້ຖືກຜະລິດຂຶ້ນ ໃນ ເສດຖະກິດໃດໜຶ່ງ. ໂດຍທົ່ວໄປ ການປະເມີນດັ່ງກ່າວ ຈະອີງໃສ່ ລະບົບບັນຊີແຫ່ງຊາດ(Natonal account) ທີ່ຖືກພັດທະນາຂຶ້ນ ໃນລະຫວ່າງ ຊຸມປີ 1940. ບັນທັດຖານ ທີ່ ຖືກໃຊ້ກັນໂດຍແຜ່ຫຼາຍກໍ່ຈະມີ
ບັນດາຕົວເລກຂ້າງເທິງນີ້​ ສາມາດປະເມີນ ໂດຍຫຼາຍໆທາງ ເຊັ່ນ: ໂດຍຫຼັກການ ມູນຄ່າສັງລວມ ຈາກ ແຕ່ລະວິທີຈະເທົ່າກັນສະເໝີ ແຕ່ ໃນຕົວຈິງ ມັນຈະມີການຜິດດ່ຽງເລັກນ້ອຍ ເຊິ່ງເນື່ອງມາຈາກ ການປ່ຽນແປງ ຂອງ ສິນຄ້າໃນສາງ ແລະ ຄວາມຜິດດ່ຽງດ້ານເວລາ. ເຊັ່ນ ມູນຄ່າສິນຄ້າໃນສາງ ເຊິ່ງແມ່ນສິນຄ້າທີ່ຜະລິດແລ້ວ ແຕ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຂາຍ ຈະຖືກລວມໃນ ການປະເມີນ ຈາກລາຍໄດ້ ໃນ ຂະນະທີ່ຈະບໍ່ຖືກລວມ ໃນ ການຄິດໄລ່ຈາກການຊົມໃຊ້. ແນ່ນອນວ່າ ຄວາມຜິດດ່ຽງດ້ານເວລາ ໃນ ການຊຳລະ ໂດຍສະເພາະ ເວລາມີການນຳໃຊ້ສິນເຊື່ອ ກໍ່ຈະສົ່ງຜົນເຮັດໃຫ້ຜົນການຄິດໄລ່ ແຕກຕ່າງເຊັ່ນດຽວກັນ.
ບັນດາສູດຄິດໄລ່ບັນຊີແຫ່ງຊາດ (ຈາກການຊົມໃຊ້)
ໝວດ:ເສດຖະກິດ ໝວດ:ເສດຖະສາດ ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ໝວດ:ບັນຊີແຫ່ງຊາດ
ຂັນ5
ຂັນ5 ແມ່ນຫຍັງ
ຂັນ5(ເບັນຈະຂັນ) ເປັນຫຼັກທັມໃນສາສະໜາພຸດທີ່ສ້ອດຄ້ອງກັບເລື່ອງຂອງ ທຸກ ຕາມຫຼັກອະລິຍະສັດ4 ໂດຍໝາຍເຖິງກອງແຫ່ງຮູບມະທັມແລະນາມມະທັມທັງ5ທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຕົວຕົນຫຼືຊີວິດຂື້ນມາ ຫຼືອາດເວົ້າໃຫ້ເຂົ້າໃຈໃດ້ງ່າຍວ່າ ສ່ວນປະກອບ5ຢ່າງທີ່ຮວມກັນແລ້ວກໍ່ໃຫ້ເກີດເປັນຄົນແລະສັດຂື້ນມານັ້ນເອງ
ຂັນ5 ປະກອບດ້ວຍ:
ຂັນ5 ປະກອບດ້ວຍກອງຮູບມະທັມແລະນາມມະທັມທັງ5ຄື: ຮູບ,ເວທະນາ,ສັນຍາ,ສັງຂານ,ແລະວິຍານ ເຊິ່ງສາມາດແຍກອອກເປັນ 1ຮູບ ແລະ 4ນາມ ດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້
1. ຮູບຂັນ: ຫມາຍເຖິງກອງຮູບສ່ວນທີ່ເປັນຮ່າງກາຍ,ພຶດຕິກຳ,ຄຸນສົມບັດຕ່າງໆຂອງຮ່າງກາຍແລະສ່ວນປະກອບທີ່ເປັນຮູບທັມທັງໝົດ
2. ເວທະນາຂັນ: ຫມາຍເຖິງກອງເວທະນາ ສ່ວນທີ່ເປັນຄວາມຮູ້ສືກ: ທຸກ,ສຸກ,ດີໃຈ,ພໍໃຈ
3. ສັນຍາຂັນ: ຫມາຍເຖິງກອງສັນຍາສ່ວນທີ່ເປັນການຈໍາສິງທີ່ໃດ້ຮັບ
4. ສັງຂານຂັນ: ຫມາຍເຖິງກອງສັງຂານ ສ່ວນທີ່ເປັນການຄິດປຸງແຕ່ງໂດຍສາມາດແຍກແຍະສິງທີ່ຮູ້ສືກ ຫຼື ຈົດຈຳໃດ້
5. ວິນຍານຂັນ: ຫມາຍເຖິງກອງວິຍານ ຫຼື ຈິດ ເປັນການຮູ້ແຈ້ງເຖິງສິງຕ່າງໆ ຜ່ານທາງຕາ,ຫູ,ດັງ,ລິນ,ກາຍ,ແລະໃຈ.
ໂດຍຮູບຂັນຈະຈັດເປັນຮູບ ເພາະກ່ຽວກັບສ່ວນທີ່ມີຕົວຕົນ ສ່ວນເວທະນາຂັນ,ສັນຍາຂັນ,ສັງຂານຂັນ,ແລະວິຍາຍຂັນ ຈັດເປັນ4ນາມຂັນ ເຊິ່ງເປັນປະຣະມັດທັມ4 ເຊິ່ງເປັນສ່ວນທີ່ເປັນຄວາມຄິດແລະຄວາມຮູ້ສືກນັ້ນເອງ
ຂັນ5ກ່ຽວຂ້ອງກັບຊີວິດປະຈຳວັນແນວໃດ
ເຊິ່ງຫຼັກທັມຄຳສອນເລື່ອງ ຂັນ5 ຈະມຸ້ງຫມັນເນັ້ນສອນໃນເລື່ອງສັງຂານເປັນຫຼັກ ໂດຍໃຫ້ແນມເຫັນຄວາມເປັນຈິງຂອງສັງຂານວ່າ ນັ້ນເປັນສິ່ງທີ່ປຸງແຕ່ງຂື້ນມາ ບໍ່ມີຄວາມທ່ຽງແລະກໍ່ໃຫ້ເກີດທຸກຫຼາຍຢ່າງ ບໍ່ວ່າຈະເປັນຄວາມຢາກ ຄວາມຍິດຫມັ້ນຖືຫມັ້ນໃນຕົນເອງ ດັ່ງນັ້ນເມຶ່ອສັ່ງຂານເກີດຂື້ນມາກໍ່ຍ້ອມມີວັນສູນສະຫຼາຍໄປຕາມການເວລາ
ດັ່ງນັ້ນຂັນ5 ຈຶ່ງຫມາຍເຖິງກອງນາມມະທັມແລະຮູບມະທັມ5 ຢ່າງທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຊີວິດທີ່ຮ້ອງວ່າ ສັ່ງຂານຂື້ນມາ ໂດຍປະກອບດ້ວຍຮູບ ເວທະນາ ສັນຍາ,ສັງຂານ ແລະວິຍານ ທີ່ຮວມກັນກາຍເປັນ ຊີວິດ ສາມາດແຍກອອກໃດ້ເປັນສ່ວນ ທີ່ເປັນ ຮູບ ຄືຮ່າງກາຍ ແລະ ສ່ວນທີ່ເປັນນາມ ຄືສ່ວນທີ່ເປັນຄວາມຄິດ ແລະ ຄວາມຮູ້ສືກທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດທຸກນັ້ນເອງ
ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2014
ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ 2014 (ອັງກິດ : Miss Grand International 2014) ເປັນການຈັດການປະກວດມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລຄັ້ງທີ 2 ຈັດກິດຈະກຳຢູ່ທີ່ ຈັງຫວັດສຸໂຂໄທ ປະເທດໄທ ຈັດການປະກວດຮອບຕັດສິນໃນວັນທີ 7 ຕຸລາ 2014 ເຊິ່ງຜູ້ຊະນະແມ່ນ ລີ ກາເຊຍ ຕົວແທນຈາກປະເທດຄິວບາ.
ຜູ້ເຂົ້າປະກວດ
ຜູ້ເຂົ້າປະກວດ 85 ຄົນໄດ້ຮັບການຢືນຢັນແລ້ວ:
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ມິສແກຣນອິນເຕີເນຊັນແນລ ໝວດ:ການປະກວດນາງງາມ ໝວດ:ໂກລໂບ້ວ ບິວຕີ້
ຜົນປະໂຫຍດ (ເສດຖະສາດ)
ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ
ໃນ ຂະນະ ທີ່ ລົດນິຍົມ ຫຼື ຄວາມມັກ ແມ່ນ ພື້ນຖານ ຂອງ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, ການ ສະແດງ ລົດນິຍົມ ໂດຍ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ຊອກຫາ ເຫດຜົນ ຂອງ ລົດນິຍົມ ແບບທາງອ້ອມ ຈະເປັນສິ່ງສະດວກກ່ວາ. ຖ້າໃຫ້ X ແມ່ນ ໝວດການຊົມໃຊ້, ທີ່ປະກອບດ້ວຍ ບັນດາ ການຊົມໃຊ້ ທີ່ຕ່າງກັນ. ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ຈະກຳນົດລະດັບ ຂອງ ແຕ່ລະ ການຊົມໃຊ້ ໃນ ໝວດການຊົມໃຊ້. ຖ້າ u(x) > ຫຼື = u(y) (x R y), ຜູ້ ຊົມໃຊ້ ຈະມັກ x ຫຼາຍກ່ວາ ຫຼື ເທົ່າກັນ y.
ຕົວຢ່າງ, ສົມມຸດວ່າ ໝວດການຊົມໃຊ້ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ແມ່ນ X = {ບໍ່ມີຫຍັງ, ໝາກໂປມ 1 ໝ່ວຍ, ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ, ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ ແລະ ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ, ໝາກໂປມ 2 ໜ່ວຍ, ໝາກກ້ຽງ 2 ໜ່ວຍ}, ແລະ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ແມ່ນ u(ບໍ່ມີຫຍັງ) = 0, u (ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ) = 1, u (ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ) = 2, u (ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ ແລະ ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ) = 4, u (ໝາກໂປມ 2 ໜ່ວຍ) = 2 ແລະ u (ໝາກກ້ຽງ 2 ໜ່ວຍ) = 3 ບາງຂໍ້ສະຫຼຸບ ທີ່ ສາມາດໄດ້ ຈາກ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດທາງເທິງນີ້ກໍ່ຈະແມ່ນ ເຊັ່ນ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ມັກ ໝາກກ້ຽງ 1 ໜ່ວຍ ຫຼາຍກ່ວາ ໝາກໂປມ 1 ໜ່ວຍ, ແຕ່ ມັກຢ່າງລະໜ່ວຍ ຫຼາຍກ່ວາ ໝາກກ້ຽງ 2 ໜ່ວຍ.
ໃນ ແບບຈຳລອງ (model) ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, ໂດຍທົ່ວໄປ ມັນຈະມີ ໝວດທີ່ມີຂອບເຂດ ຂອງ ສິນຄ້າ L, ແລະ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ສາມາດ ເລືອກ ຊົມໃຊ້ ແຕ່ລະສິນຄ້າ ດ້ວຍປະລິມານ ທີ່ຕົນເອງມັກໄດ້. ເຮັດໃຫ້ ໝວດການຊົມໃຊ້, ແລະ ການປະສົມປະສານ  ແມ່ນ ເວັກເຕີ ທີ່ ປະກອບດ້ວຍ ຈຳນວນຕ່າງໆ ຂອງ ແຕ່ລະສິນຄ້າ. ໃນຕົວຢ່າງ ຂ້າງເທິງ, ແມ່ນ ມີ ສອງ ສິນຄ້າ : ໝາກໂປມ ແລະ ໝາກກ້ຽງ. ຖ້າ ໃຫ້ ໝາກໂປມ ແມ່ນ ສິນຄ້າທຳອິດ, ແລະ ໝາກກ້ຽງ ແມ່ນ ສິນຄ້າທີ່ສອງ, ໝວດການຊົມໃຊ້ X =  ແລະ  u (0, 0) = 0, u (1, 0) = 1, u (0, 1) = 2, u (1, 1) = 4, u (2, 0) = 2, u (0, 2) = 3 ດັ່ງທີ່ເຫັນໃນ ຂ້າງເທິງ. ເອົາໃຈໃສ່ ວ່າ ເພື່ອທີ່ u ຈະເປັນຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ຂອງ X ນັ້ນ, ມັນຈະຕ້ອງຖືກກຳນົດ ໃນ ທຸກໆ X.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເສດຖະສາດ ໝວດ:ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ
ເມືອງສີໂຄດຕະບອງ (ພາສາອັງກິດ: Sikhottabong District) ແມ່ນ ເມືອງໜຶ່ງ ໃນ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ເຊິ່ງ ປະກອບຈາກທັງໝົດ 61 ບ້ານ.
ເຂື່ອນນ້ຳກໍ
ເຂື່ອນນ້ຳກໍ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງໄຊ ແຂວງອຸດົມໄຊ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
Boeing 737
300px|thumbnail Boeing 737 ເປັນສັ້ນ, ການຂະຫນາດກາງ , ລະດັບ ນ້ໍາ ເຄື່ອງຈັກໃນການ , ສາຍການບິນ Jet ແຄບ ຮ່າງກາຍ. ການພັດທະນາ ຕົ້ນສະບັບເປັນ ສັ້ນ, ຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ຕ່ໍາ ສາຍການບິນ ນ້ໍາ ຈັກ ເປັນ ມາຈາກ Boeing ຂອງ 707 ແລະ 727 , 737 ໄດ້ພັດທະນາ ເຂົ້າໃນຄອບຄົວ ຂອງເກົ້າ ແບບ ຜູ້ໂດຍສານ ທີ່ມີ ຄວາມອາດສາມາດ ຂອງ 85 215 ຜູ້ໂດຍສານ ໄດ້. 737 ແມ່ນ ສາຍການບິນ ແຄບ ຮ່າງກາຍ, Boeing ເທົ່ານັ້ນ ໃນການຜະລິດ , ທີ່ມີ -600 , -700 , -800 , ແລະ 900ER ສະບັບ ປະຈຸບັນ ຈະຖືກ ກໍ່ສ້າງຂຶ້ນ. A Re: ວິສະວະກໍາ ແລະ Re: ການອອກແບບ ສະບັບ, ໄດ້ 737 ນ້ໍາ , ຖືກກໍານົດ ໃຫ້ ປະຕິບັດ ໃນ ປີ 2017.
ຕວງ ໃນເບື້ອງຕົ້ນ ໃນປີ 1964, ເບື້ອງຕົ້ນ 737-100 flew ໃນ 1967 ແລະ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນ ການບໍລິການ ສາຍການບິນ ໃນເດືອນກຸມພາ ປີ 1968. ຕໍ່ໄປ ໄດ້ 737-200 ນານ ເຂົ້າ ການບໍລິການ ໃນເດືອນເມສາ ປີ 1968. ໃນປີ 1980 Boeing ເລີ່ມ -300, -400 , ແລະ -500 ແບບ , ໂດຍອີງ ຕໍ່ ການ ເປັນ Boeing 737 ໄລຍະ ຄລາສສິກ. ໄດ້ 737 ຄລາສສິກ ເພີ່ມ ຄວາມອາດສາມາດ ແລະການລວມ CFM56 turbofan ເຄື່ອງຈັກ ພ້ອມກັບ ການປັບປຸງ ປີກ. ໃນ ຊຸມປີ 1990 ໄດ້ Boeing ນໍາສະເຫນີ 737 ການຜະລິດ ຕໍ່ໄປ ມີການປ່ຽນແປງ ຫຼາຍ ລວມທັງ ປີກ Re: ການອອກແບບ, ການຍົກລະດັບ cockpit ຫ້ອງ ທົດລອງ , ແລະ ພາຍໃນໃຫມ່. ໄດ້ 737 ຕໍ່ໄປ ການຜະລິດ ປະກອບດ້ວຍ ສີ່ -600, -700 , -800 , ແລະ 900ER ແບບ , ມີນໍ້າ ຈາກ 102 ສາວ ( 31.09 m ) ກັບ 138 ສາວ ( 42.06 m ) ໃນ ຄວາມຍາວ. ສະບັບ Jet Boeing ທຸລະກິດ ຂອງ 737 ການຜະລິດ ຕໍ່ໄປ ແມ່ນການຜະລິດ ຍັງ.
ໄດ້ 737 ຊຸດ ໄດ້ສາຍການບິນ Jet ທີ່ດີທີ່ສຸດ, ການຂາຍ ໃນປະຫວັດສາດ ຂອງການບິນ ໄດ້. 737 ໄດ້ຮັບການ ຜະລິດຕະພັນ ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍ Boeing ນັບຕັ້ງແຕ່ ປີ 1967 ກັບ 7,755 ເຮືອບິນ ສົ່ງແລະ 3,467 ຄໍາສັ່ງ ທັນໄດ້ ບັນລຸຜົນ ເປັນ ຂອງເດືອນກັນຍາ 2013. 737 ສະພາແຫ່ງ ເປັນຈຸດໃຈກາງ ຢູ່ທີ່ ໂຮງງານຜະລິດ Renton Boeing ໃນ Renton, ວໍຊິງຕັນ. 737s ຈໍານວນຫຼາຍ ຮັບໃຊ້ ຕະຫຼາດ ທີ່ເຕັມໄປ ມາໃນ 707, 727 , 757, ຊິງຕັນດີຊີ , 9, ແລະ MD-80/MD-90 ສາຍການບິນ , ແລະເຮືອບິນ ໃນປະຈຸບັນ ຈະແຂ່ງຂັນ ຕົ້ນຕໍທີ່ມີ ຄອບຄົວ Airbus A320. ມີ, ໂດຍສະເລ່ຍ, 1.250 737s Boeing ທະຫານ ໃນເວລາ ໃດຫນຶ່ງ , ມີສອງ ທີ່ດິນ ບ່ອນທີ່ບາງທີ່ ໃນທຸກໆຫ້າ ວິນາທີ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ເຮືອບິນ ໝວດ:ສາຍການບິນ
ຈັງຫວັດພະເຍົາ
ຈັງຫວັດພະເຍົາ ແມ່ນຈັງຫວັດໜຶ່ງໃນພາກເໜືອຂອງປະເທດໄທ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ໄດໂອດອອກແສງ
ແມ່ນອຸໄດໂອດຊະນິດໜຶ່ງທີ່ສາມາດແປງພະລັງງານໄຟຟ້າໂຫ້ເປັນແສງໄດ້
ເດິ ວໍລ ດິສນີ ສະຕູດິໂອສ໌
ເດິ ວໍລ ດິສນີ ສະຕູດິໂອສ໌ (The Walt Disney Studios) ເປັນສະຕູດິໂອຮູບເງົາອາເມຣິກາ ເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນສີ່ບໍລິສັດໃຫຍ່ຂອງເດິ ວໍລ ດິສນີ ແລະ ເປັນສ່ວນປະກອບຫຼັກຂອງກຸ່ມສະຕູດິໂອໃນເຄືອ ໂດຍເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຈາກການທີ່ມີບໍລິສັດໃນເຄືອເຊິ່ງເປັນໜຶ່ງໃນສະຕູດິໂອຮູບເງົາຊັ້ນນຳຂອງຮໍລີວູດ
ເຂື່ອນນ້ຳດົງ
ເຂື່ອນນ້ຳດົງ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງຫຼວງພະບາງ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ບົວຜັນ ທັງໂສ
ບົວຜັນ ທັງໂສ ເປັນນັກຮ້ອງລູກທົງ ໝໍລຳຈາກຄ່າຍທັອບໄລນ໌ໄດມອນ ເຈົ້າຜົນງານເພງ ຜົວເຜີເຈີກັນ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1980 ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງຍິງຊາວໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດອຸບົນລາຊະທານີ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ສິລະປິນແຫ່ງຊາດ
ພິທີປະດັບ ນາມະຍົດສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ແລະ ສິລະປິນດີເດັ່ນ ຄັ້ງປະຫວັດສາດ ຂອງລາວ ໄດ້ມີຂຶ້ນໃນຕອນເຊົ້າມື້ນີ້ 25 ພຶດສະພາ 2011 ທີ່ຫໍວັດທະນະທຳແຫ່ງຊາດ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ.
ໃນພິທີອັນປະເສີດນີ້ ທ່ານນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທອງສິງ ທຳມະວົງ ໄດ້ໃຫ້ກຽດປະດັບນາມະຍົດສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ຈຳນວນ 62 ທ່ານ ແລະ ສິລະປິນດີເດັ່ນໃຫ້ແກ່ 87 ທ່ານ ທີ່ມີຜົນງານໂດດເດັ່ນ ຕະຫຼອດໄລຍະທີ່ຜ່ານມາ ໃນ 3 ສາຂາ ຄື: ສາຂາວັນນະກຳ, ສາຂາວິຈິດສິນ ແລະ ສິລະປະການສະແດງ.
ແບບຈຳລອງ IS/LM
thumb|right|ແບບຈຳລອງ IS/LM ([[ພາສາອັງກິດ)]] frame|right|ເສັ້ນໂຄ້ງ LM ແບບຈຳລອງ IS-LM ແມ່ນ ແບບຈຳລອງທາງດ້ານເສດຖະກິດ ທີ່ ທຳການວິເຄາະດຸນຍະພາບ ຂອງ ຕະຫຼາດຜະລິດຕະພັນ ແລະ ຕະຫຼາດການເງິນ ໂດຍ ອີງໃສ່ ລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດ ແລະ ອັດຕາດອກເບ້ຍ ເປັນຕົວປ່ຽນ. ແມ່ນ ການວິເຄາະ ທີ່ ຈອນ ຣິຊາດ ຮິກສ໌ (John Richard Hicks) ສະເໜີຂຶ້ນ ໂດຍ ເປັນການສະແດງທິດສະດີ ຂອງ ເຄນສ໌ ໃຫ້ເປັນຮູບສະແດງ.
ປະຫວັດສາດລາວ
ຕາມພົງສາວະດານລາວ (ເລື່ອງການເກີດຂຶ້ນຂອງຊົນຊາດລາວ) ກ່າວໄວ້ວ່າ: ຟ້າຄືທີ່ສູງ ແລະ ຢູ່ເໜືອໂລກ ສິ່ງທີ່ເຮົາເຫັນຢູ່ເທິງທ້ອງຟ້າກໍຄືດາວ ຄົນລາວໃນບາງທ້ອງຖິ່ນ ຫລື ຄົນຈີນສ່ວນຫລາຍມັກຈະ ອອກສຽງຕົວ "ລ" ເປັນຕົວ "ດ" ດ້ວຍເຫດນີ້ຄຳວ່າ "ດາວ" ຈຶ່ງປ່ຽນມາເປັນລາວ ອັນນີ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄົນລາວຖືວ່າຕົນເປັນຄົນ ມາຈາກທີ່ສູງອັນມີຊັ້ນຟ້າດາວວະດິງສາເປັນຕົ້ນ ການທີ່ລາວນັບຖືຜີຟ້າ,ຜີແຖນ ແລະ ຜີໄທ້ໃນຍຸກຕໍ່ມານັ້ນ ສະແດງໃຫ້ເຫັນເປັນຫລັກຖານຢືນຢັນວ່າຄົນລາວເຄົາລົບນັບຖືບູຊາບັນພະບູລຸດຂອງຕົນທີ່ຈຸຕິລົງມາຈາກ ຊັ້ນຟ້າ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນຊັ້ນຟ້ານັ້ນຖືກເອີ້ນ ວ່າ "ແຖນ" ດ້ວຍເຫດນີ້ແລເຊື້ອພະວົງຂອງລາວໃນອາດິດ ຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ: ຂຸນຜີຟ້າກໍມີ, ແຖນລໍກໍມີ ຄຳວ່າ: "ແຖນລໍ" ກໍຄື ແຖນລາວ, ພະຍາລາວ ແລະ ຄຳວ່າໄທ້ແປວ່າເທບພະເຈົ້າ ເຊິ່ງເຮົາມັກເອີ້ນວ່າ: "ເທບພະໄທ້ນັ້ນເອງ". ຄຳວ່າຊາດລາວນີ້ບາງຕຳນານກ່າວວ່າເກີດມາຈາກໝາກນ້ຳເຕົ້າປຸງ ອັນນີ້ເປັນນິທານປະລຳປະລາບໍ່ມີຫລັກຖານມາຢັ້ງຢືນທີ່ໜ້າເຊື່ອຖືໄດ້.
ແບບຈຳລອງ IS/LM
ເສັ້ນໂຄ້ງ IS
ເສັ້ນໂຄ້ງ IS ແມ່ນ ຕຳລາທີ່ສະແດງ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງ ລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດY ແລະ ອັດຕາດອກເບ້ຍ r ຢູ່ ຕະຫຼາດຜະລິດຕະພັນ. ໃນທີ່ນີ້ ຕະຫຼາດຜະລິດຕະພັນ ແມ່ນ ຕະຫຼາດທີ່ມີການຊື້ຂາຍ ຜະລິດຕະພັນ ແລະ ການບໍລິການ.
ປະຫວັດສາດລາວ
ຊົນຊາດລາວຖືກຳເນີດມາພ້ອມໆກັບຊົນຊາດຈີນເຊິ່ງຖືວ່າມືຄວາມເກົ່າແກ່ຊາດໜຶ່ງໃນໂລກ, ຕາມພົງສາວະດານ ຈີນກ່າວໄວ້ວ່າຖິ່ນຖານເດີມຂອງຊາດລາວ ຕັ້ງຢູ່ບໍລິເວນພູເຂົາອ້າຍລາວເຊິ່ງຢູ່ໃນເຂດເມືອງເສສວນ ຂອງຈີນໃນປະຈຸບັນແມ່ນ້ຳຂອງໃນແຖບທີ່ອ້າຍລາວຕັ້ງຢູ່ນັ້ນເອີ້ນວ່າເກົ້າຫລົງ ເຊິ່ງໃນເວລາຕໍ່ມາຈີນ ໄດ້ປ່ຽນຊື່ ເປັນກີ້ວລຸ້ງກ້ຽງ ແປວ່າ: ແມ່ນ້ຳນາກທັງເກົ້າ ໝາຍຄວາມວ່າ ຖິ່ນຖານຂອງຊາຍທັງເກົ້າ ເຊິ່ງເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງອ້າຍລາວ ເນື່ອງຈາກວ່າອ້າຍລາວສືບສະກຸນມາຈາກນາກ ພວກອ້າຍລາວຈຶ່ງນິຍົມ ຖືນາກເພາະເຫດນັ້ນຄົນລາວຈຶ່ງມັກສັກຮູບນາກໃສ່ແຂນ ແລະ ຈີນເມືອງເສສວນກໍນິຍົມສັກຮູບມັງກອນ ໃສ່ແຂນດ້ວຍເຫດຜົນອັນດຽວກັນນີ້. ການທີ່ເຮົາຮູ້ວ່າຊົນຊາດລາວເຄີຍມີຄວາມຈະເລີນມາແລ້ວໃນອາດິດ ກໍຍ້ອນວ່າ: ມີບັນທຶກ ຢູ່ໃນພົງສາວະດານຈີນ, ອານາຈັກເກົ່າແກ່ຂອງລາວໃນສະໄຫມອ້າຍລາວ ກໍຄືອານາຈັກໜອງແສ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: "ຕາລີຟູ" ຢູ່ໃນເຂດຢູໜານຂອງຈີນ. ໃນສະໄໝທີ່ນະຄອນເພງາຍ ໄດ້ຕົກເປັນເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຄົນຊາດລາວສ່ວນໃຫຍ່ໄດ້ພາກັນອົບພະຍົບມາຕັ້ງບ້ານເຮືອນໃນເຂດບໍລິເວນໜອງແສ ໃນສະໄຫມນັ້ນພວກຈີນໄດ້ແຕກອອກເປັນ 3 ພວກເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ "ສາມກົກໃຫຍ່" ຄື: ໂຈໂສພວກໜຶ່ງ, ຊຸນກວນພວກໜຶ່ງ ເລົ່າປີ່ພວກໜຶ່ງ. ເຊິ່ງໃນລະຫວ່າງທີ່ຈີນແຕກກັນນີ້ລາວຈຶ່ງໄດ້ສວຍໂອກາດຕັ້ງຕົວສ້າງບ້ານແປງເມືອງຂຶ້ນໄດ້ເຖິງ 6 ຫົວເມືອງເຊັ່ນ: 1. ເມືອງມົ້ງຊຸ້ຍ ໄດ້ແກ່ ເມືອງສຸຍ 2. ເມືອງເອ້ຍເຊ້ 3. ເມືອງລ້ານກົງ ໄດ້ແກ່ເມືອງ ລ້ານກຸ້ງ 4. ເມືອງເທັ້ງຊ້ຽງ ໄດ້ແກ່ເມືອງ ທົ່ງຊ້າງ 5. ເມືອງຊີລ້ານ ຄົງຈະແມ່ນ ເມືອງຊຽງລ້ານ 6. ເມືອງມົ້ງເຊ້ ໄດ້ແກ່ ເມືອງໜອງແສ
ແບບຈຳລອງ IS/LM
ເສັ້ນໂຄ້ງ LM
ເສັ້ນໂຄ້ງ LM ແມ່ນ ຕຳລາທີ່ສະແດງ ຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງ ລາຍໄດ້ແຫ່ງຊາດY ແລະ ອັດຕາດອກເບ້ຍ r ຢູ່ ຕະຫຼາດການເງິນ.
ຈັດສະຕິນ ບີເບີ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ນັກຮ້ອງການາດາ
ແບບຈຳລອງ IS/LM
ເສັ້ນໂຄ້ງ LM
ໝວດ:ເສດຖະສາດ ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ
ປະຫວັດສາດລາວ
ໃນບັນດາຫົກຫົວເມືອງນີ້ເມືອງໜອງແສເປັນເມືອງໃຫຍ່ ແລະ ເປັນເມືອງຫລວງຂອງປະເທດດ້ວຍເຫດນັ້ນປະເທດອ້າຍລາວໃນສະໄໝນັ້ນຈຶ່ງມີຊື່ວ່າ: ອານາຈັກໜອງແສ ຫລື ນ່ານເຈົ່າ. ອານາຈັກໜອງແສໃນສະໄຫມນັ້ນປະຫວັດສາດຈີນກ່າວວ່າ: - ທິດຕາເວັນຕົກສ່ຽງເໜືອຕິດກັບປະເທດ ຊູລູຟານຕີເບດ - ທິດເໜືອ ຕິດກັບເມືອງຮຽວເຈົ້າ - ທິດຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ຕິດກັບປະເທດເກົ້າຈີ້ ຫລື ປະເທດຫວຽດນາມ - ທິດຕາເວັນອອກ ຕິດກັບເມືອງຊຸນ ແຂວງກວຍເຈົ້າຂອງຈີນ - ທິດຕາເວັນຕົກ ຕິດກັບເມືອງມໍກາທໍ້, ເມືອງມາຄົດປະເທດອິນເດຍ - ທິດໃຕ້ຕິດກັບເມືອງມຸ້ຍຫວ່ອງ - ທິດຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ຕິດກັບເມືອງພີ້ວ ແລະ ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິດກັບເມືອງຈີນໝູ່
ນີ້ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າອານາຈັກໜອງແສເປັນອານາຈັກທີ່ມີອານາເຂດກວ້າງໃຫຍໄພສານ ແລະ ເປັນລັດເອກະລາດໂດຍບໍ່ຂຶ້ນກັບໃຜ ພວກອ້າຍລາວໄດ້ຕັ້ງຕົວເປັນເອກະລາດປົກຄອງບ້ານເມືອງດ້ວຍຄວາມສະຫງົບສຸກເປັນເວລານານປະມານ 300 ຮ້ອຍກວ່າປີ. ພໍມາເຖິງ ຄສ 225 ຂົງເບັ້ງແມ່ທັບໃຫຍ່ຂອງຈີນໄດ້ຍົກທັບມາຕີອານາຈັກໜອງແສເຈົ້ານະຄອນໜອງແສໄດ້ທຳການຕໍ່ສູ້ເປັນເວລາຫລາຍປີສຸດທ້າຍກໍຕົກເປັນ ເມືອງຂຶ້ນຂອງຈີນຕໍ່ຈາກນັ້ນມາພວກອ້າຍລາວກໍຖືກຈີນບຽດບຽນກົດຂີ່ຂົ່ມເຫັງ ແລະ ອົບພະຍົບລົງມາທາງໃຕ້ເລື້ອຍໆ. ພໍຕົກມາເຖິງ ຄສ 395 ຄົນລາວທີ່ຍັງອາໄສໃນເມືອງທັງຫົກນັ້ນກໍໄດ້ຕັ້ງຕົວຂຶ້ນເປັນອິດສະຫລະອີກ ແລະ ໄດ້ປົກຄອງກັນເອງຈົນເຖິງ ຄສ 649 ໄດ້ມີກະສັດລາວອົງໜຶ່ງ ນາມວ່າ: ສີຫະນາລະ ຫລື ສີນຸໂລ ເຊິ່ງຈີນເອີ້ນວ່າ: ສ້ຽວໂນ່ລໍ້ ໄດ້ໂຮມເມືອງລາວທັງຫົກເຂົ້າດ້ວຍກັນເປັນລັດດຽວແຕ່ນັ້ນມາອານາຈັກໜອງແສຂອງລາວ ກໍໄດ້ຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນມາອີກ...... ຕິດຕາມປະຫວັດສາດລາວໄດ້ໃນອາທິດໜ້າ ປະຫວັດສາດ ຄວາມເປັນມາຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງ ເກີດຂຶ້ນໃນສະໃໝ ຂອງເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ທີ່ໄດ້ທ້ອນໂຮມເອົາອານາຈັກລ້ານຊ້າງໃຫ້ເປັນໜຶ່ງດຽວ ທີ່ຮຸ່ງເຮືອງເຫລືອງເຫລື້ອມທີ່ສຸດ ມືອງພີ້ວ ແລະ ຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕິດກັບເມືອງຈີນໝູ່
ການປົກຄອງສະໄໝລາວຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຂອງອານາຈັກຝລັ່ງ
ປີ 1893-1945 ປະເທດລາວໄດ້ຕົກເປັນຫົວເມືອງຂຶ້ນຂອງຈັກກະພັດຝລັ່ງ. ແຜ່ນດິນອັນກວ້າງໃຫຍ່ໄພຂອງອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງໄດ້ຖືກສູນເສຍຍັງເຫຼືອແຕ່ຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳຂອງຈົນເທົ່າ ປັດຈຸບັນ. ຝລັ່ງໄດ້ເອົາລາວເຂົ້າເປັນ: "ສະຫະພັນອິນດູຈີນ-ຝລັ່ງເສດ" ແລະ ແບ່ງເຂດປົກຄອງອອກເປັນ 02 ເຂດ:
ລາວໃນຍຸກກ່ອນປະຫວັດສາດ
ລາວໃນຍຸກກ່ອນເປັດປະເທດ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປະຫວັດສາດລາວ
ປະເທດປາປົວນິວກີເນ
ປະເທດປາປົວຊີນູແວນກິເນ (Papouasie-Nouvelle-Guinée, Papua New Guinea, ຕອກປິຊິນ: Papua Niugini) ມີຊື່ຢ່າງເປັນທາງການວ່າ ລັດເອກະລາດປາປົວຊີນູແວນກີເນ (État indépendant de Papouasie-Nouvelle-Guinée}, Independent State of Papua New Guinea, ຕອກປິຊິນ: Independen Stet bilong Papua Niugini, ) ແມ່ນປະເທດໃນໂອເຊອານີ ເປັນພື້ນທີ່ທາງຕາວັນອອກຂອງເກາະນູແວນກີເນ (ພື້ນທີ່ທາງຕາວັນຕົກເປັນຂອງແຂວງປາປົວຊີຂອງປະເທດອິນໂດເນເຊຍ) ຕັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ຢູ່ທາງເໜືອຂອງປະເທດອົດສະຕາລີ ແລະຢູ່ທາງຕາເວັນຕົກຂອງໝູ່ເກາະຊາໂລມົງ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ປະເທດປາປົວຊີນູແວນກີເນ
ເສດຖະກິດຕົກຕໍ່າ
ເສດຖະກິດຕົກຕໍ່າ (ພາສາອັງກິດ:recession) ໂດຍທົ່ວໄປ ໃນ ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ຈະໝາຍເຖິງ ສະພາວະ ທີ່ ອັດຕາຂະຫຍາຍໂຕທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຫຼຸດລົງ ຕໍ່ເນື່ອງກັນ ແຕ່ 2 ໄຕມາດ ຂຶ້ນໄປ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ ອັນນີ້ ບໍ່ແມ່ນນິຍາມ ທີ່ ຖືກຍອມຮັບກັນໂດຍທົ່ວໄປ ແບບແຜ່ຫຼາຍ. ໃນ ພາສາອັງກິດ ຄຳວ່າ recession ຈະຖືກໃຊ້ເພື່ອໝາຍເຖິງ ສະພາວະເສດຖະກິດຕົກຕໍ່າທີ່ຍັງເບົາບາງ, depression ໝາຍເຖິງສະພາວະເສດຖະກິດຕົກຕໍ່າທີ່ຕໍ່ເນື່່ອງ ເປັນໄລຍະກາງ ໃນ ຂະນະທີ່ crisis ຈະໝາຍເຖິງ ວິກິດການທາງດ້ານເສດຖະກິດ ຫຼື ສະພາວະ ທີ່ ເສດຖະກິດຕົກຕໍ່າໜັກໜ່ວງ ເຊັ່ນ ວິກິດການການເງິນ ທີ່ ເກີດຂຶ້ນ ຢູ່ ອາຊີ ໃນ ທ້າຍສັດຕະວັດທີ 20​ ເຊິ່ງເວົ້າກັນວ່າ ມີ ການປ່ຽນລະບົບອັດຕາແລກປ່ຽນ ຂອງ ເງິນບາດ ຢູ່ ປະເທດໄທ ຈາກ ລະບົບອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນຕາເຄິ່ງຄົງທີ່ ໄປຫາ ລະບົບອັດຕາແລກປ່ຽນເງິນຕາລອຍໂຕ ເປັນສາຍເຫດຫຼັກອັນໜຶ່ງ.
ຈັງຫວັດນະຄອນປະຖົມ
ຈັງຫວັດນະຄອນປະຖົມ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ເຂື່ອນນ້ຳປາ
ເຂື່ອນນ້ຳປາ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງຫຼວງພະບາງ ແຂວງຫຼວງພະບາງ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
ປຣາກ
ປຣາກ (Prague) ຫຼື ປຣາຮາ (Praha) ເປັນເມືອງຫລວງແລະເມືອງທີໃຫຍ່ທີສຸດໃນປະເທດເຊັກ ມີປະຊາກອນອາໃສປະມານ 1,2ລ້ານຄົນ ເມືອ ຄ.ສ. 1992 ອົງການຢູເນສໂກ ໄດ້ປະກາດໃຫ້ປຣາກເປັນມໍລະດົກໂລກ
ຈັງຫວັດແພ່
ຄວາມໝາຍ
"ແພ່"ນັ້ນຊາວເມືອງເອີ້ນວ່າ"ແປ້" ເຊິ່ງມີຄວາມຫມາຍຄືກັບຄຳວ່າ "ແພ້" ໃນພາສາລາວ ຫຼື "ຊະນະ"
ປະຫວັດສາດ
left|thumb|right|ແມ່ນ້ຳຍົມ ຕາມທີ່ນັກປະວັດສາດໄທບັນທຶກໄວ້ ເມື່ອປີ ພ.ສ. ໑໓໗໑ ພະຍາພົນ ຫຼື ພະຍາພະລະ ໄດ້ອົບພະຍົບຜູ້ຄົນສ່ວນນຶງລົງມາ ເມືອງຊຽງແສນໄຊຍະບຸລີ ວຽງຜາຄຳລົງມາທາງໃຕ້ ສ້າງເມືອງຢູ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳຍົມ ເອີ້ນວ່າ "ເມືອງພົນ" ຫຼື "ພະລະນະຄອນ" ຕາມຊື່ຂອງພະຍາພົນຜູ້ສ້າງເມືອງ ສະມັຍຂອມເຮືອງອຳນາດ ເອີ້ນວ່າວຽງໂກໄສ ປາກົດໃນຫຼັກສີ​ລາ​ຈາລຶກພໍ່່ຂຸນລາມຄຳແຫງ ເອີ້ນວ່າ ເມືອງແພຼ ພະຍາພົນໄດ້ສ້າງວັດຫຼວງເປັນວັດແຮກໃນປີ ພ.ສ. ໑໓໗໑ ແລະສ້າງວິຫານຫຼວງພົນໄວ້ເປັນທີ່ປະດິດສະຖານພະເຈົ້າແສນຫຼວງ ເປັນພະປະທານເມືອງ ແລະຈັງຫວັດແພຣ່ມີຊື່ເຕັມວ່າ"ໂກໄສຍະທັດຊະພົນວິໄຊແພຣ່ແກ້ວເມືອງມຸນ"(ຕາມຈາລຶກແຜ່ນຫິນ ພາສາລ້ານນາຂອງວັດມະຫາໂພ ອຳເພີເມືອງ ຈັງຫວັດແພຣ່ ທີ່ຈາລຶກໃນສະໄມ ຮັດຊະການທີ່ ໓ ແຫ່ງກຸງລັດຕະນະໂກສິນ)
ອານາເຂດ
ຈັງຫວັດແພຣ່ມີພື້ນທີ່ຕິດຕໍ່ກັບຈັງຫວັດອື່ນໆ ໃນພາກເໜືອຂອງປະເທດໄທ ດັງນີ້
ບັນດາເມືອງ
150px|right|ເມືອງໃນຈັງຫວັດແພຣ່
ສະຖານທີ່ສຳຄັນ
thumb|right|ວັດພະທາດຊ່ອແຮ thumb|right|ວັດພະທາດສຸໂທນມົງຄົນຄິຣີສາມັກຄີທຳ
ແຫລ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ບັນຫາການຈຳກັດລາຍຈ່າຍໃຫ້ຕໍ່າສຸດ
ໃນ ເສດຖະສາດຈຸນລະພາກ, ບັນຫາການຈຳກັດໃຫ້ລາຍຈ່າຍຕໍ່າສຸດ ແມ່ນ ການພະຍາຍາມ ແກ້ໄຂບັນຫາດຽວກັນ ດ້ວຍວິທີທີ່ແຕກຕ່າງ ກັບ ບັນຫາການເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນປະໂຫຍດສູງສຸດ: "ຂ້ອຍຕ້ອງການເງິນຫຼາຍປານໃດ ເພື່ອຈະມີຄວາມສຸກ?". ຄຳຖາມນີ້ ປະກອບດ້ວຍ 2 ພາກ. ສຳລັບຜູ້ຊົມໃຊ້ໃດໜຶ່ງ,
ຕຳລາການຈ່າຍ
ໂດຍທົ່ວໄປ, ຕຳລາຍການຈ່າຍ ມີຮູບແບບດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້. ສົມມຸດຜູ້ຊົມໃຊ້ ມີ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ u ກຳນົດບົນ ສິນຄ້າL. ແລະ ຕຳລາການຈ່າຍ ຂອງ ຜູ້ຊົມໃຊ້ ກຳນົດ ຈຳນວນເງິນທີ່ຈຳເປັນ ເພື່ອ ຈະຊື້ ລາຍການສິນຄ້າ ໃນ ແຕ່ລະລະດັບລາຄາ p ເພື່ອເຮັດໃຫ້ ຜົນປະໂຫຍດ ສູງກ່ວາ u^*,
ໂດຍທີ່
ແມ່ນ ກຸ່ມ ຂອງ ທຸກໆການປະສົມປະສານ ທີ່ເຮັດໃຫ້ ຕຳລາຜົນປະໂຫຍດ ບໍ່ຕໍ່າກ່ວາ u^*.
Hicksian demand correspondence
ຖ້າ Marshallian demand correspondence x(p, w) ແມ່ນ ຕຳລາໜຶ່ງ (i.e. ທີ່ມີຄຳຕອບໜຶ່ງທີ່ແຕກຕ່າງສະເໝີ), h(p, u^*) ຈະສາມາດຖືກເອີ້ນວ່າ Hicksian demand function ເຊັ່ນກັນ.
ປະເທດໂຄໂຊໂວ
ປະເທດໂຄໂຊໂວ ຫຼື ປະເທດໂກໂຊໂວ ແມ່ນປະເທດນຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນທະວີບເອີລົບ. ມີບາງປະເທດທີ່ຮັບຮອງ ແລະ ບາງປະເທດບໍ່ຮັບຮອງ.
ອີທີແອລ3ຈີ
ETL 3 ຈີ ທີ່ມີເຄືອຂ່າຍຄວບຄຸມທົ່ວປະເທດເພື່ອຕອບສະຫນອງການໃຫ້ບໍລິການ ສົ່ງຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີ່ມີຄວາມໄວໃນລະບົບສູງເຖິງ 14,4​ ເມກາໃບບໍ່ວ່າຈະເປັນການນຳໃຊ້ອິນເຕີເນັດຜ່ານມືຖື, ໂທລະສັບເຫັນພາບ ຫລື ການຊອກຫາຂໍ້ມູນ ຂ່າວສານໄດ້ຢ່າງສະດວກວ່ອງໄວໃນທຸກສະຖານະການທຸກສະຖານທີ່ທີ່ມີສັນຍານໂທລະສັບມືຖືຂອງ ETL ໂດຍມີການບໍລິການຢູ່ສອງຮູບແບບຄື ETL Net ຊຶ່ງນຳໃຊ້ລະບົບ 3 ຈີ ຜ່ານ Aircard ແລະ 3 ຈີ Mobile ໂດຍນຳໃຊ້ 3 ຈີ ຜ່ານມືຖື.
ດິນເຜົາແລະຈະ
thumb|ໂລໂກ້ໂລໂຊຂອງໂຄງການ. thumb|ໂລໂກ້ໃນພາສາອັງກິດ ດິນເຜົາແລະຈະ (ພາສາອັງກິດ: The Clyde and Willis Show) ແມ່ນໂຄງການໂທລະພາບເຄື່ອນໄຫວອາເມລິກາ, ອັງກິດ - ຈີນ 3D ທີ່ອອກອາກາດເທິງ Nickelodeon.com ແລະ ຢູທູບ ຈາກວັນທີ 31 ມັງກອນ 2017 ຫາວັນທີ 20 ເດືອນກຸມພາ 2017. ມັນຖືກສ້າງຂື້ນໂດຍ 3D ແລະ Flash animator, Andrew Wilson ສໍາລັບ Nickelodeon.com ແລະ ຢູທູບ.
ໃນວັນທີ 2 ມິຖຸນາ 2017, ຜູ້ສະແດງຂອງງານວາງສະແດງ, Andrew Wilson, ໄດ້ປະກາດວ່າງານວາງສະແດງຈະມີຄວາມຫຍຸ້ງຍາກສໍາລັບປີ.
ແຮງບັນດານໃຈ
ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າແຮງບັນດານໃຈແລະ Clyde Willis ແມ່ນການເຫັນແລະການ Stimpy ສະແດງ. Andrew ປະກາດວ່າ Clydi ແລະ Willis ແມ່ນອີງໃສ່ສະບັບຂອງມະນຸດຂອງ Ren ແລະ Stimpy, Clydi ແມ່ນ Ren ແລະ Stimpy Willis. ມັນມີອາລົມສິດທິໃນແຫຼມເຊັ່ນ: Ren ແລະ Stimpy. ສະແດງໃຫ້ເຫັນສອງວ່າເປັນແຮງດົນໃຈນີ້ເປັນຊີວິດທີ່ທັນສະໄຫມຂອງ Rocko. ຕະຫລົກທີ່ເປື້ອນແລະ innominazione ທາງເພດແມ່ນຄວາມເຂົ້າໃຈແລະຕະຫລົກທາງເພດຖືກນໍາໃຊ້ໃນຊີວິດທີ່ທັນສະໄຫມຂອງ Rocko, ແລະສໍາລັບການທີ່ Nickelodeon ຍົກເລີກ ດິນເຜົາ ແລະ ຈະ.
ຕົວອັກສອນ
thumb|173x173px|ຕົວອັກສອນ (ຕາມທິດໂມງຕັ້ງແຕ່ຊ້າຍຫາຂວາ) ຈະ ແລະ ດິນເຜົາ ໃນໄລຍະການ ບໍລິພັດ ປະມານສອງຫມູ່ເພື່ອນແລະເພື່ອນຮ່ວມຫ້ອງທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເຮືອນດຽວກັນ, ມີໄຄແລະ. ດິນເຜົາ, ເປັນອາວຸໂສອາຍຸສິບຫົກປີທີ່ກໍາລັງສຶກສາໃນ Bradbury ສູງແລະອາໃສຢູ່ກັບຫມູ່ເພື່ອນທີ່ດີທີ່ສຸດຂອງນາງ. ຈະ, ແມ່ນຫຼາຍກວ່າ smarter Clyde, ແລະບາງຄັ້ງມັນຈະເປັນ jerk ໃຫຍ່ໃນເວລາທີ່ເຂົາເປັນໃຈຮ້າຍ. ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າແຮງບັນດານໃຈແລະ Clyde Willis ແມ່ນການເຫັນແລະການ Stimpy ສະແດງ.
ດິນເຜົາ (ຮ້ອງໂດຍ Stephen G. Anderson)
ຈະ (ສະແດງໂດຍ Nicholas Hargreaves)
ຢາໂຄບ (ສຽງໂດຍ Andrew Wilson)
ຍົກເລີກ
ຫຼາຍປະຊາຊົນໄດ້ກ່າວວ່າເຫດຜົນທີ່ຖືກຍົກເລີກເນື່ອງຈາກວ່າມັນບໍ່ແມ່ນປະເພດຂອງການສະແດງສໍາລັບ Nickelodeon, ແລະມີເລື່ອງຕະຫລົກທາງເພດຈໍານວນຫຼາຍທີ່ຍັງບໍ່ໄດ້ຖືກທາລຸນສໍາລັບເດັກນ້ອຍ, ພຽງແຕ່ເຊັ່ນ Ren ແລະ Stimpy ຖືກຍົກເລີກໃນປີ 1995.
ຮູບເງົາ
ຜູ້ສ້າງ Andrew Wilson ຂອງການສະແດງປະກາດວ່າຈະມີຮູບເງົາກ່ຽວກັບການສະແດງສຸດພຶດສະພາ 12, 2017 ຈະໄດ້ຮັບການປ່ອຍອອກມາເມື່ອມີນາ 16, 2021. ຊື່ຂອງຮູບເງົາໄດ້ "ໄດ້ຖືກພົບເຫັນຢູ່ໃນ Clyde ແລະ Willis:. ເວລາການເດີນທາງ" ຮູບເງົາແມ່ນໄດ້ກໍານົດສໍາລັບການປ່ອຍໃນເດືອນມີນາ 2021 ວັນ 16, ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ໂລກກ່ຽວກັບເດືອນກຸມພາ 24, 2021 ໄດ້.
ຈັງຫວັດນະຄອນນາຍົກ
ຈັງຫວັດນະຄອນນາຍົກ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
ດິນເຜົາແລະຈະ
ຮູບເງົາ
ໝວດ:ຮູບເງົາ
ສະຖານນີທ່ານາແລ້ງ
ສະຖານີທ່ານາແລ້ງ (Thai-Lao Railway) ແມ່ນເສັ້ນທາງລົດໄຟທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງ ຈັງຫວັດຫນອງຄາຍ ປະເທດໄທ ແລະ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ປະເທດລາວ.
ເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ-ໄທ ແມ່ນເລີ່ມຈາກ ສະຖານນີຫນອງຄາຍ ຂ້າມແມ່ນໍ້າຂອງທີ່ເປັນເສັ້ນຊາຍແດນລາວ-ໄທ ໂດຍຜ່ານຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທ ແລະ ເຂົ້າຫາ ສະຖານນີທ່ານາແລ້ງ ເຊິ່ງມີຄວາມຍາວ 3,5 ກິໂລແມັດ, ແລະ ມີແຜນການຂະຫຍາຍຕື່ມ ເຂົ້າຫາໃຈກາງນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ.
ໂຄງການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ-ໄທ ແມ່ນມີການວາງແຜນສ້າງແຕ່ປີ 1994 ຫລັງຈາກຂົວມິດຕະພາບລາວ-ໄທສ້າງສໍາເລັດ ແຕ່ເນື່ອງຈາກ ວິກິດການທາງເສດຖະກິດ ໃນປີ 1997 ໂຄງການດັ່ງກ່າວໃນເຂດປະເທດລາວ ຈິງຖືກລະງັບ ແລະ ຖືກເລີ່ມຄືນ ໃນເດືອນຕຸລາ ປີ 2006 ແລະ ສ້າງສໍາເລັດ ໃນເດືອນເມສາ ປີ 2008. ງົບປະມານຂອງໂຄງການສ້າງເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ-ໄທ ແມ່ນການປ່ອຍງິນກູ້ຍືມດອກເບ້ຍຕໍ່າ ແລະ ການຊ່ວຍເຫລືອລ້າມູນຄ່າ 197 ລ້ານໄທບາດ ຈາກລັດຖະບານໄທ.
ຫລັງຈາກຕ້ອງລໍຖ້າຍາວເຖິງ 15 ປີ, ພິທີເປີດໃຊ້ເສັ້ນທາງລົດໄຟລາວ-ໄທ ໃດ້ຖືກຈັດພິທີ ໃນວັນທີ 5 ມີນາ ປີ 2009 ໂດຍການເຂົ້າຮ່ວມຂອງ ເຈົ້າຟ້າ ມະຫາຈັກກຣີ ສີຣິນທອນ ເຈົ້າຍິງ​ແຫ່ງລາຊະອະນາ​ຈັກ​ໄທ, ທ່ານ ອະພິສິດ ເວດຊາຊີວະ ນາຍຍົກລັດຖະມົນຕີໄທ, ທ່ານ ບຸນຍັງ ວໍລະຈິດ ຮອງປະທ່ານປະເທດລາວ ແລະ ປະຊາຊົນທັງສອງປະເທດ. ຄາດວ່າຈະໃຫ້ບໍລິການຕໍ່ປະຊາຊົນທົ່ວໄປຢ່າງສົມບູນ ໃນເດືອນ ເມສາ ປີ 2009 ໂດຍມີລົດໄຟໄປກັບສອງຖ້ຽວຕໍ່ມື້.
ໝວດ:ຍານພາຫະນະ ໝວດ:ການຂົນສົ່ງ ໝວດ:ສະຖານທີ່
ກໍຣະກດ ທະນະພັດ
ກໍຣະກດ ທະນະພັດ ເປນນັກສະແດງໄທສະຫຍາມ
ภาพยนตร์
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ເຂື່ອນນ້ຳມອງ
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ
McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle
300px|thumbnail McDonnell Douglas (ໃນປັດຈຸບັນ Boeing) ການໂຈມຕີ Eagle F-15E ແມ່ນທັງຫມົດສະພາບອາກາດ fighter multirole, ມາຈາກການ McDonnell Douglas F-15 Eagle. ໄດ້ F-15E ໄດ້ອອກແບບໃນປີ 1980 ສໍາລັບໄລຍະຍາວ, interdiction ຄວາມໄວສູງໂດຍບໍ່ມີການອາໄສຢູ່ໃນໄພຫຼືເຮືອບິນເອເລັກໂຕຣນິກສົງຄາມ. ສະຫະລັດທະຫານອາກາດ (USAF) Eagles F-15E ການໂຈມຕີສາມາດແຍກອອກຈາກສະຫະລັດ Eagle ອື່ນໆ variants ໂດຍ camouflage darker ແລະ້ມັນເຊື້ອໄຟສອດຄ່ອງເຫັນຕາມການໄດ້ຮັບເຄື່ອງຈັກໃນການ.
ຈັງຫວັດໄຊນາດ
ຈັງຫວັດໄຊນາດ ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງຂອງປະເທດໄທຈັງຫວັດໜຶ່ງ. ໝວດ:ຈັງຫວັດໃນປະເທດໄທ
McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle
ການໂຈມຕີ Eagle ໄດ້ແຈກຢາຍສໍາລັບການປະຕິບັດງານທາງທະຫານໃນອີຣັກ, ຖານແລະລີເບຍ. ໃນລະຫວ່າງການປະຕິບັດງານເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ F-15E ໄດ້ປະຕິບັດການໂຈມຕີເລິກຕໍ່ເປົ້າຫມາຍທີ່ມີມູນຄ່າສູງ, ລາດຕະເວນທາງອາກາດການສູ້ຮົບ, ແລະສະຫນັບສະຫນູນທາງອາກາດຢ່າງໃກ້ຊິດສໍາລັບຫລາຍແດ່ຕ. ມັນໄດ້ເຫັນການປະຕິບັດຢູ່ໃນຄວາມຂັດແຍ່ງຕໍ່ມາ, ແລະໄດ້ຮັບການສົ່ງອອກໄປຫຼາຍປະເທດ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ໝວດ:ເຮືອບິນ ໝວດ:ເຮືອບິນທະຫານ
ເຂື່ອນນ້ຳບຸນ
ເຂື່ອນນ້ຳບຸນ ແມ່ນ ເຂື່ອນໄຟຟ້າຂະໜາດນ້ອຍແຫ່ງໜຶ່ງ ຕັ້ງຢູ່ ເມືອງບຸນເໜືອ ແຂວງຜົ້ງສາລີ ປະເທດລາວ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
ໝວດ:ເຂື່ອນພະລັງງານໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ ໝວດ:ພະລັງງານ