cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງບຸນປີໃຫມ່ລາວ
ເມື່ອ​ຮຸ່ງ​ເຊົ້າຂຶ້ນມາ​ເປັນ​ມື້​ນັດ​ໝາຍ​ກັນ​ແລ້ວ ທ້າ​ວກະ​ບິນລະ​ພົມ​ກໍ​ມາ​ຕາມ​ສັນຍາ​ທີ່​ໃຫ້​ໄວ້​ທຸກ​ປະ​ການ ທຳມະ​ບານ​ກຸ​ມານ​ຈຶ່ງ​ເອົາ​ຄຳ​ຕອບ​ທີ່​ໄດ້ຍິນ​ຈາກ​ນົກ​ໄປ​ຕອບ​ກັບ​ທ້າ​ ວກະບິນລະ​ພົມ ​​ທ້າວ​ທຳ​ມະ​ບານ​ກຸ​ມານ​​ກໍ​ເອົາ​ຊະນະ ​ແລະ​ທ້າວ​ກະບິນລະ​ພົມ​ຈຶ່ງ​ຈຳ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ຕັດ​ຫົວ​ຕົວ​ເອງ​ຕາມ​ທີ່​ສັນຍາ​ ໄວ້. ທ້າ​ວກະ​ບິນ​ລະ​ພົມ ​ຈຶ່ງ​​ເອີ້ນ​ລູກ​ສາວ​ທັງ​ເຈັດ​ອັນ​ເປັນ​ປາທະ​ຈາລິ​ກາ​ພະ​ອິນ​ມາ​ລວມ ພ້ອມ​ກັນ ແລ້ວ​ບອກວ່າ ເຮົາ​ຈະ​ຕັດ​ສຽນ​ບູຊາ​ທຳ​ມະບານ​ກຸ​ມານ ຖ້າ​ຈະ​ຕັ້ງ​ໄວ້​ຍັງ​ແຜ່ນດິນ ໄຟ​ກໍ​ຈະ​ໄໝ້​ໂລກ ຖ້າ​ຈະ​ໂຍນ​ຂຶ້ນ​ໄປ​ເທິງ​ອາ​ກາດ ຝົນ​ກໍ​ຈະ​ແລ້ງ ຖ້າ​ຈະ​ຖິ້ມ​ໃນ​ມະຫາ​ສະໝຸດ ນ້ຳ​ກໍ​ຈະ​ແຫ້ງ ຈຶ່ງ​ໃຫ້​ທິ​ດາ​ທັງ​ເຈັດ​ນຳ​ພານ​ມາ​ຮອງ​ຮັບ ແລ້ວ​ກໍ​ຕັດ​ສຽນ​ໃຫ້​ນາງ​ທຸງ​ສະ​ເທວີ ຜູ້​ເປັນ​ທິ​ດາ​ອົງໃຫຍ່ ຈາກ​ນັ້ນ​ນາງ​ທຸງ​ສະ​ກໍ​ອັນ​ເຊີນ​ພະ​ສຽນ​ທ້າ​ວກະບິນລະ​ພົມ​ວຽນ​ຂວາ​ຮອບ​ ພູເຂົາ​ພະ​ສຸ​ເມ​ນ 60 ນາ​ທີ ແລ້ວ​ເກັບ​ຮັກສາໄວ້​ໃນ​ຖ້ຳ​ຄັນ​ທຸ​ລີ ໃນ​ພູເຂົາ​ໄກ​ລາດ.
ນັບ​ແຕ່​ມື້ນັ້ນມາ​ທຸກ​ໆ 1 ປີ ທິ​ດາ​ຂອງ​ທ້າ​ວກະບິນລະ​ພົມ​ທັງ 7 ກໍ​ຈະ​ຜັດ​ປ່ຽນ​ໝຸນ​ວຽນ​ມາ​ເຮັດ​ຫນ້າທີ່​ອັນ​ເຊີນ​ພະ​ສຽນ​ທ້າ​ວກະບິ​ນລະ​ພົມ ​ແຫ່​ໄປ​ຮອບ ພູເຂົາ​ພະ​ສຸ​ເມ​ນ ເປັນ​ເວລາ 60 ນາ​ທີ ແລ້ວ​ປະ​ດິດ​ສະຖານ​​ໄວ້​ຄື​ເກົ່າ ໃນ​ແຕ່​ລະ​ປີ​ນາງ​ສົງ​ການແຕ່​ລະ​ນາງ​ຈະ​ເຮັດ​ຫນ້າທີ່​ຜັດ​ປ່ຽນ​ກັນ​ຕາມ​ ວັນມະຫາ​ສົງ​ການ ດັ່ງ​ນີ້:
1. ຖ້າ​ວັນອາທິດ​ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ(ສັງຂານ​ລ່ວງ) ນາງ​ສົງ​ການນາມ ທຸງ​ສະ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ພິລາ ອາ​ພອນແກ້ວ​ປັດ​ທະມະ​ລາດ ພັກ​ສາ​ຫານ​ອຸ​ທຸມ​ພອນ (ໝາກເດື່ອ) ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ກົງຈັກ​ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ສັງ(ຫອຍ) ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ຄຸດ.
2. ຖ້າ​ວັນຈັນ​ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການນາມ ໂຄ​ລາ​ຄະ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ປີບ ອາ​ພອນແກ້ວ​ມຸກ​ດາ ພັກ​ສາ​ຫານ​ເຕ​ລັງ (ນ້ຳ​ມັນ) ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງຂັນ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ໄມ້ຄ້ອນ​ເທົ້າ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ພະ​ຍັກ (ເສືອ).
3. ຖ້າ​ວັນອັງ​ຄານ​ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການ​ນາມ ຣາກ​ສະ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ບົວ​ຫລວງ ອາ​ພອນແກ້ວ​ໂມ​ລາ ພັກ​ສາ​ຫານ​ເລືອດ ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ຕີ​ສູນ(​ເຫຼັກສາມ​​ແຫຼມ) ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ທະນູ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ວະ​ລາ​ຫະ (ໝູ).
4. ຖ້າ​ວັນ​ພຸດ​ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການ​ນາມ ມົນ​ທາ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ຈຳ​ປາ ອາ​ພອນ​ແກ້ວ​ໄພ​ທູນ ພັກ​ສາ​ຫານ​ນົມ​ເນີຍ ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ເຂັມ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ໄມ້ເທົ້າ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ຄັດ​ລະ​ພະ (ລາ).
5. ຖ້າ​ວັນພະ​ຫັດ​ ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການນາມ ກິ​ລິ​ນີ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ມົນ​ທາ ອາ​ພອນແກ້​ວມໍລະ​ກົດ ພັກ​ສາ​ຫານ​ຖົ່ວ​ງາ ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ຂໍ​ຊ້າງ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ປືນ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ຄະສະສານ (ຊ້າງ).
6. ຖ້າ​ວັນສຸກເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການ​ນາມ ກິ​ມິ​ທາ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ຈົງ​ກົນ​ນີ ອາ​ພອນແກ້ວ​ບຸດສະລາ​ຄຳ ພັກ​ສາ​ຫານ​ກ້ວຍ​ນ້ຳ ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ຂັນ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ພິນ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ມະ​ຫິງ​ສາ (ຄວາຍ).
ກ່າຍມາຈາກເວບ ພັນລາວ.ຄອມ ຂຽນລົງໂດຍ: ແອບຮັກຄົນອ່ານເຈົ້າຫັ້ນແລ້ວ
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 2
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 2 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 3
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 3 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ບ້ານດົງກະລຶມ
ບ້ານດົງກະລືມແມ່ນເປັນອີກບ້່ານໜື່ງທີ່ນອນຢູ່ໃນເມືອງປາກງື່ມ ເຊີ່ງວ່າທີດເໜືອຕິດກັບບ້ານວັງໂພ ທີດໃຕ້ຕິດກັບບ້ານດົງສານ ຕາເວັນອອກຕິດກັບບ້ານໜອງວັງເຜີ້ງ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກແມ່ນຢູ່ບ້ານຖີ່ນທ່ຽງ ມາຮອດປັດຈຸບັນນີ້ 2014 ໃດ້ມີນາຍບ້ານສາມຄົນ ສ່ວນລາຍລະອຽດຕໍ່ໄປແລະປະຫວັດຂອງບ້ານແມ່ນຈະເອົາມາໃຫ້ເບີ່ງໃຫ່ມໃນຄັ້ງຕໍ່ໄປ ຂອບໃຈ
ປະຫວັດວັນຄູ 7 ຕຸລາ
ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງຄູຢູ່ໃນປະເທດລາວ ມວນມະນຸດໄດ້ດຳເນີນການພັດທະນາຕົນເອງ ໃຫ້ມີຄວາມກ້າວໜ້າໄປຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ອັນໄດ້ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມມະນຸດ ໄດ້ມີການປ່ຽນຈາກລະບອບສັງຄົມນີ້ ໄປສູ່ລະບອບສັງຄົມອື່ນ
ປຶ້ມເອເລັກໂຕຣນິກ
ປຶ້ມເອເລັກໂຕຣນິກ (E-book) ແມ່ນປຶ້ມຫຼືເອກະສານເອເລັກໂຕຣນິກທີ່ຜູ້ອ່ານສາມາດອ່ານຜ່ານອຸປະກອນເອເລັກໂຕຣນິກ ເຊັ່ນ ເຄື່ອງຄອມພິວເຕີ ຫຼືເຄື່ອງອ່ານປຶ້ມເອເລັກໂຕນິກ (E-book reader) ໄດ້.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປຶ້ມ
ປະເທດກຣີນແລນ
ປະເທດກຣີນແລນ ແມ່ນປະເທດໜຶ່ງຕັ້ງຢູ່ຂົ້ວໂລກເໜືອ (ອັງກິດ: Greenland ) ພື້ນທີ່ສ່ວນໃຫຍ່ເປັນເກາະນໍ້າແຂງ ເຄີຍເປັນອານານິຄົມຂອງ ປະເທດເດນໝາກ ຫຼືຮູ້ຈັກໃນປະເທດດານມາກ
ທີ່ຕັ້ງ, ຂອບເຂດ, ຊາຍແດນ ແລະ ເນື້ອທີ່
ທີ່ຕັ້ງ, ຂອບເຂດ, ຊາຍແດນ ແລະ ເນື້ອທີ່
ອ້າງອີງ
— https://www.google.com/imgres?imgurl=https%3A%2F%2Fimg.kapook.com%2Fu%2F2018%2FTanapol%2Ftravel%2Fjuly%2Fgreenland%2Fr6.jpg&imgrefurl=https%3A%2F%2Ftravel.kapook.com%2Fview196168.html&tbnid=h5HCXDoIzFiynM&vet=1&docid=fuM3biXfalwHDM&w=700&h=467&source=sh%2Fx%2Fim
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 4
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 4 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ບ້ານວຽງຈະເລີນ
໑. ບ້ານວຽງຈະເລີນ ເປັນບ້ານໜຶ່ງຂອງເມືອງໄຊເຊດຖາ ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ບ້ານວຽງຈະເລີນໃນເມື່ອກ່ອນ ເປັນທົ່ງນາຂອງບ້ານທາດຫຼວງ(ບ້ານປ່າມ່ວງ)ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງບຶງທາດຫຼວງ, ກ່ອນປົດປ່ອຍຂຶ້ນກັບບ້ານປ່າມ່ວງ ຕາແສງທາດຫຼວງ ເມືອງໄຊເຊດຖາ, ຫຼັງປີ ໑໙໗໕ ບໍລິເວນບ້ານວຽງຈະເລີນປັດຈຸບັນ ນັ້ນມີສອງຄຸ້ມ ຄື ຄຸ້ມສີຄູນວຽງ, ຄຸ້ມປ່າມ່ວງ, ຈົນມາຮອດປີ ໑໙໘໔ ຈຶ່ງມີການຕັ້ງບ້ານວຽງຈະເລີນຂຶ້ນຢ່າງເປັນທາງການ, ບ້ານວຽງຈະເລີນ ແຕ່ປີ ໑໙໘໔ ເປັນຕົ້ນມາຂຶ້ນກັບຕາແສງທາດຫຼວງ ເມືອງໄຊເຊດຖາ ກຳແພງນະຄອນວຽງຈັນ.
໒. ປັດຈຸບັນບ້ານວຽງຈະເລີນ ກວາມເອົາສ່ວນໜຶ່ງຂອງບ້ານທາດຫຼວງເໜືອ, ບ້ານທາດຫຼວງກາງ, ບ້າທາດຫຼວງໃຕ້, ບ້ານໂພນເຄັງ ແລະບ້ານໂພນພະເນົາ ຮ່ອງແຊງ ແລະລຽບຕາມຮ່ອງບຶງທາດຫຼວງ ໃນເນື້ອທີີ່ ໗໐ ສ່ວນຮ້ອຍ ຂອງເນື້ອທີ່ທັງໝົດ ເປັນທົງນາ.
໓ ປັດຈຸບັນບ້ານວຽງຈະເລີນ ມີຕລາດ ໑ ຫຼັງ ຮຽກວ່າຕລາດທາຫຼວງໃໝ່, ຄິວລົດ, ໂຮງຮຽນລັດ ໑ ແຫ່ງ, ໂຮງຮຽນເອກະຊົນ ໒ ແຫ່ງ, ໂຮງຮຽນອະນຸບານເອກະຊົນ ໑ ແຫ່ງ, ມີວັດ ໑ ຫຼັງ ຊື່ວ່າວັດວິຈິຕທັມມາຣາມ, ພາຍໃນບ້ານມີຫ້ອງການບ້ານຖາວອນ, ສະໂມສອນ ແລະຫ້າງຮ້ານທຸຣະກິດ ຫຼາຍຂະແໜງການ.
ພາສາເກົາຫຼີ
ພາສາເກົາຫຼີ (한국어,조선말), ແມ່ນ ພາສາທາງການ ຢູ່ ປະເທດເກົາຫຼີເໜືອ ແລະ ເກົາຫຼີໃຕ້. ນອກຈາກນີ້ ມັນຍັງແມ່ນ ໜຶ່ງໃນສອງພາສາທາງການ ຂອງ ເຂດປົກຄອງຕົນເອງເກົາຫຼີຢານບຽນ ຢູ່ ປະເທດຈີນ. ຈຳນວນຄົນໃຊ້ ພາສາເກົາຫຼີ ມີປະມານ 78 ລ້ານ ຄົນ. ພາສາເກົາຫຼີເມື່ອກ່ອນຂຽນ ໂດຍ ຮັນຈາ (ໜັງສືຮັນ), ຢືມຈາກ ໜັງສືຈີນ ແຕ່ອ່ານອອກເປັນສຽງພາສາເກົາຫຼີ. ເຈົ້າເຊຈອງ ສ້າງລະບົບຂຽນປະຈຸບັນ ເຊິ່ງເອີ້ນວ່າ ຮັນກຸຣຸ ໃນ ສັດຕະວັດທີ ໑໕.
ໝວດ:ພາສາເກົາຫຼີ ໝວດ:ພາສາອາຊີຕາເວັນອອກ ໝວດ:ພາສາ
ສິຣິຍາກອນ ພຸກກະເວດ
ສິຣິຍາກອນ ພຸກກະເວດ (ຊື່ຫຼີ້ນ: ອຸ້ມ) ເກີດເມື່ອວັນທີ 13 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1974 ທີ່ຈັງຫວັດສະໝຸດປາການ ສຶກສາລະດັບອະນຸບານທີ່ໂຮງຮຽນອະນຸບານສຸວິດຊາ ລະດັບປະຖົມສຶກສາທີ່ໂຮງຮຽນສີວິທະຍາ ລະດັບມັດຖະຍົມສຶກສາທີ່ໂຮງຮຽນສາຍນ້ຳຜຶ້ງ ແລະຈົບການສອກສາລະດັບອຸດົມສຶກສາຈາກຄະນະນິເທດສາດ ຈຸລາລົງກອນມະຫາວິທະຍາໄລ ເອກດ້ານໂຄສະນາ ກຽດນິຍົມອັນດັບ 2 ເຂົ້າສູ່ວົງການບັນເທິງໂດຍການຊັກຊວນຂອງຄຸນມະຍຸລະສັດ ເໝືອນປະສິດເວດ
ມີຜົນງານຊິ້ນທຳອິດຄືໂຄສະນາ ແຊມພູຣີຈອຍສ໌ ຕໍ່ມາໃນປີ 1995 ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນລະຄອນໂທລະທັດເລື່ອງທຳອິດຄືເລື່ອງ "ສາມໃບໄມ້ເຖົາ" ຕໍ່ມາໃນປີ 1998 ເຮັດທຸລະກິດຮ້ານອາຫານ “Take / A / Seat” ສຸຂຸມວິດ 19 ຈົນຮອດປີ 2001 ແລະໃນປີດຽວກັນເຮັດລາຍການບ້ານອຸ້ມໃນ ເນຊັ້ນ ແຊນແນລ ສ່ວນທາງດ້ານງານຂຽນ ມີຄໍລັມນ໌ "ແຫງົນໜ້າເລົ່າ" ໃນນິດຕະຍະສານແພຣວ ກັບງານແປເລື່ອງທຳອິດ "ຍິງສາວກັບຕ່າງຫູມຸກ" ຂອງສຳນັກພິມອິມເມດແລະຍັງມີຜົນຂຽນແລະງານແປອີກຫຼາຍຫຼີ້ມ
งานเขียน
ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ພິທີກອນໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1974 ໝວດ:ນັກຂຽນຊາວໄທ ໝວດ:ພຸດທະສາສະນິກກະຊົນຊາວໄທ ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ຊາວນາ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຈັງຫວັດສະໝຸດປາການ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກຄະນະນິເທດສາດ ຈຸລາລົງກອນມະຫາວິທະຍາໄລ
ໄຂ້ຫວັດນົກ
ໄຂ້ຫວັດນົກ (Avian influenza) ຫລື ໄຂ້ຫວັດສັດປີກ ແມ່ນພະຍາດ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ທີ່ເກີດຈາກວິຣຸດ ແລະ ມີໃນສັດປີກ.
ໝວດ:ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ໝວດ:ພະຍາດ
ຮູບເງົາລາວ
ຕໍ່ມາລັດຖະບານລາວເລິ່ມເຮັດໜັງບ້າງ ເຊັ່ນ ເພື່ອນຮັກ ເພື່ອນແຄ້ນ ແລະ ແຜ່ນດິນຂອງເຮົາ (ທັ້ງ 2 ເລື່ອງບໍ່ປາກົດປີທີ່ສາຍ) ມີການເຜີຍແຜ່ດ້ວຍວິທີເລ່ສາຍຕາມຊານເມືອງເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າເຖິງຄົນໝູ່ຫຼາຍ
ຫຼັງປີ ຄ.ສ. 1975 ຫຼັງການປລົດປ່ອຍປະເທດ ວົງການໜັງລາວເຂົ້າສູ່ສະພາວະຊົບເຊົາ ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມກະຊວງວັດທະນະທຳໄດ້ຕັ້ງສູນສຳເນົາຟີມຂຶ້ນເພື່ອຮັກສາຟີມໜັງແລະຜະລິດສາລະຄະດີເຜີຍແຜ່ທາງໂທລະພາບໃນວາລະສຳຄັນຕ່າງ ໆ ຫຼາຍກວ່າການປຸກລະດົມດັງແຕ່ກ່ອນ ເຊັ່ນ ບັນທຶກການປະຊຸມນານາຊາດ ບັນທິກເຫດການນ້ຳທ່ວມ ບັນທຶກການສ້າງເມືອງໃໝ່ ເປັນຕົ້ນ
ຕໍ່ມາປີ 1983 ລັດຖະບານລາວແລະຫວຽດນາມຮ່ວມກັນສ້າງຮູບເງົາຮູບເງົາເລົ່າເລື່ອງເລື່ອງທຳອິດ ຄື ສຽງປືນຈາກທຸ່ງໄຫ່ ກຳກັບໂດຍ ສົມຈິດ ພົນເສນາ ແລະພັນ ກີ ນຳ ຜູ້ກຳກັບຊາວຫວຽດນາມແມ່ນຮູບເງົາທີ່ມີເນື້ອຫາກ່ຽວກັບກອງກຳລັງທະຫານຍຸກຄອມມິວນີສຕ໌ ແຕ່ໄດ້ຜົນລັບທີ່ບໍ່ດີນັກ ຕໍ່ມາລັດຖະບານລາວສ້າງໜັງເລື່ອງ ບົວແດງ ໃນປີ 1988 ແມ່ນເລື່ອງລາວລັນທົດຂອງຄອບຄົວທີ່ຖືກພາກຈາກກັນໂດຍສົງຄາມກາງເມືອງ ແມ່ນເລື່ອງທີ່ມີສາກຫຼັງຢູ່ ໃນປີ 1972 ຮູບເງົາເລື່ອງປະສົບຄວາມສຳເລັດດີ ແລະໜັງຈາກທຸນຫວຽດນາມເລື່ອງຂົວພະຍາຊ້າງ
ໃນປີ ຄ.ສ. 2008 ກັບຮູບເງົາລາວເລື່ອງສະບາຍຫຼວງພະບາງ ນຳສະແດງໂດຍ ອານັນດາ ເອເວີລິ່ງແຮມແລະຄຳລີ່ ພິລາວົງ
อ้างอิง
Production note ສະບາຍດີ ວຽງຈັນ sabaideemovie.com
ສິລາ ວີຣະວົງ
ມະຫາສິລາ ວີຣະວົງສ໌ ເຖິງແກ່ກັມ ວັນທີ 18 ກຸມພາ 1987 ລວມອາຍຸໄດ້ 82 ປີ ນັບເປັນການສູນເສຍເສົາຄ້ຳທີ່ທົດແທນໄດ້ຍາກ ຂອງວົງການຄົ້ນຄວ້າໃນປະເທດລາວ ທ່ານສີຊະນະ ສີສານ ປະທານຄະນະກຳມະການ ວິທະຍາສາດສັງຄົມແຫ່ງຊາດລາວ ໄດ້ຂຽນເອົາໄວ້ວ່າ: ຕລອດຊີວິດຂອງທ່ານ ມະຫາສິລາ ວີຣະວີຣະວົງສ໌ ໄດ້ອຸທິດຕົນໃຫ້ແກ່ການຄົ້ນຄ້ວາພາສາ, ວັນນະຄະດີ, ປວັດສາດ ແລະ ຍັງເປັນຫວ່ງເປັນໃຍ ຈົນເຖິງວາລະສຸດທ້າຍຂອງທ່ານ ດ້ວຍຢາກໃຫ້ວັນນະຄະດີລາວສມັຍບູຮານ ໄດ້ຮັບການພິມອອກເຜີຍແຜ່ຕໍ່ມວນຊົນຢ່າງທົ່ວເຖິງ ບັນດານັກສຶກສາ, ນັກຄົ້ນຄ້ວາ ທັງລາວແລະຕ່າງປະເທດ ຕ່າງກໍຖືເອົາທ່ານເປັນບ່ອນອີງ ເພື່ອຖາມເອົາຂໍ້ມູນ. ຫຼາຍໆຄົນຍົກຍ້ອງແລະນັບຖືທ່ານເປັນອາຈານ ເປັນຜູ້ຊົງຄຸນວຸດທິ ເປັນນັກປຣາດ ຜູ່ນຶ່ງຂອງລາວ.
ມະຫາສິລາ ວີຣະວີຣະວົງສ໌ ກາຍເປັນບຸກຄົນໃນຕຳນານ ຊຶ່ງປະຊາຊົນຢູ່ຕາມລຽບສອງຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງເລົ່າຂານກັນມາ ຜົນງານຂອງເພິ່ນແຜ່ຫຼາຍໃນທົ່ວປະເທດ ແລະ ຈຳນວນບໍ່ໜ້ອຍ ກະຈັດກະຈາຍຢູ່ທາງພາກອີສານຂອງປະເທດໄທ. ດັ່ງນັ້ນເພື່ອເປັນການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນ ແລະ ທັດສະນະຕ່າງໆກ່ຽວກັບທ່ານຜູ້ນີ້ ຈຶ່ງມີການສັມມະນາລະຫວ່າງນັກວິຊາການຈາກສອງຝັ່ງຂອງ ເມື່ອວັນທີ 28 ເມສາ 1990 ທີ່ນະຄອນວຽງຈັນ. ນັບເປັນການແລກປ່ຽນຄວາມຄິດຄວາມເຫັນ ໃນຫຼາຍແງ່ມຸມ ເພາະ ມະຫາສິລາ ວີຣະວີຣະວົງສ໌ ເປັນທັງນັກອັກສອນສາດ, ນັກພາສາສາດ, ນັກວັນນະຄະດີ, ນັກກະວີ, ນັກປວັດສາດ, ນັກໂຫລາສາດ ແລະ ນັກເຄື່ອນໄຫວຕໍ່ສູ້ເພື່ອເອກະລາດຂອງລາວ ໃນຊຸມປີ 1940.
ມະຫາສິລາ ເກີດເມືອວັນທີ 1 ສຶງຫາ 1905 ທີ່ບ້ານໜອງໝື່ນຖານ ເມືອງອາດສາມາດ ຈັງຫວັດຮ້ອຍເອັດ ປະເທດໄທ ເປັນບຸດຄົນທີສີ່ໃນຈຳນວນເກົ້າຄົນ ຂອງທິດແສນ ແລະ ນາງດາ ຊື່ງເປັນຄອບຄົວຊາວນາ ທີ່ສືບເຊື້ອສາຍມາຈາກພະຍາເມືອງປາກ ຜູ່ເປັນປູ່ທວດ. ພະຍາເມືອງປາກ ເປັນຕົ້ນຕະກຸນທີ່ໄປຈາກນະຄອນຈຳປາສັກ. ໃນປະຖົມວັຍທ່ານບວດເປັນຈົວ ຈຶ່ງໄດ້ຮຽນໜັງສືຕົວທັມ, ຕົວຂອມ, ຕົວໄທ ແລະ ຕົວລາວ ສລັບດ້ວຍການຮຽນທາງໂລກ ຄື ໂຮງຮຽນປະຖົມ ເມື່ອໃຫຍ່ມາກໍໄປຮຽນຕໍ່ທີ່ກຸງເທບ ໂດຍຢູ່ໃນສະມະນະເພດ ຈົນສຳເລັດມະຫາຫ້າປະໂຫຍກ ໃນປີ 1928.
ປີ 1930 ທ່ານເດີນທາງມາວຽງຈັນ ໃນຊຸດຜ້າເຫຼືອງ ບໍ່ຮອດປີກໍສິກ ແລ້ວເຂົ້າເຮັດການເປັນສມຽນ ນຳເຈົ້າມະຫາອຸປຣາຊເພັຊຣາດ ຕອນນັ້ນເຈົ້າເພັຊຣາດ ດຳຣົງຕຳແໜ່ງເປັນ ສຣະວັດກວດການແຜ່ນດິນລາວ ທັງເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບຟື້ນຟູວັທະນະທັມລາວ ໂດຍສະເພາະການສຶກສາພຸທສາສນາ ດ້ວຍການອຸປະຖັມຂອງສະມາຄົມນັກປຣາດຝຣັ່ງ ພາກພູຣະພາ (E.F.E.O).
ປີ 1931 ມະຫາສິລາ ໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ເປັນອາຈານສອນພາສາບາລີ ຢູ່ໂຮງຮຽນບາລີ ທີ່ຂື້ນກັບພຸທບັນດິຕສະພາຈັນທະບູຣີ ອັນເປັນສະຖາບັນແຫ່ງທຳອິດຂອງປະເທດລາວ. ທຳອິດແມ່ນມະຫາແກ້ວເປັນອາຈານສອນບາລີ ຕໍ່ມາແມ່ນມະຫາຮັກ ມີວັນດິດ (ປັດຈຸບັນເປັນເຈົ້າອາວາດວັດສີເມືອງຈັງຫວັດໜອງຄາຍປະເທດໄທ) ເມື່ອທັງສອງທ່ານນີ້ລາອອກແລ້ວ ມະຫາສິລາ ກໍໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ແທນ.
ຜົນງານ ຂອງມະຫາສິລາ ວີຣະວົງສ໌
ຈັດແບ່ງເປັນປະເພດຕ່າງໆ ດັ່ງນີ້ :
1. ເຣື່ອງ ເວສສັນຕຣະຊາດົກ (ຄຳກອນ) 1923
2. ພຸທະປວັດ (ກອນ)             1926
3. ແບບຮຽນໄວຍາກຣນ໌ປາລີ ໔ ພາຄ   1938 (ແຕ່ງແຕ່ປີ ໑໙໖໒ ຕໍ່ມາຈຶ່ງໄດ້ຈັດພິມ ເປັນເຫລັ້ມ) 1960
4. ແບບສູຕມົນຂອງພຣະ ພ້ອມທັງຄຳແປ ຮຽກວ່າ ປະຖົມຈຸລປະຣິຕຕ໌ 1933
5. ແບບຮຽນ ທັມມະ ພາຄ ໑. ພາກ ໒  1933
6. ທ້າວເຕມິຍະກຸມມາຣ (ຊາດົກກອນ)   1930
7. ທ້າວສຸວັນນະສານ (ຊາດົກຄຳກອນ)   1930
8. ທ້າວມະຫາຊະນົກ (ຊາດົກກອນ)     1972
9. ພຸທະປວັຕ ບັ້ນພຣະໂພທິສັດ(ຄຳກອນ) 1933
10. ແບບຮຽນໄວຍາກຣນ໌ລາວ ພາຄ ໑ : ອັກຂະຣະວິທີ 1935
11. ແບບແຕ່ງກອນໄທວຽງຈັນທນ໌ ແລະສານວິລາສິນີ   1942
12. ອຸຣັງຄະນິທານ (ຄຳກອນ)         1943
13. ພຸທະທໍານາຍ (ຄຳກອນ)          1945
14. ປະເພນີບູຮານລາວພາຄ 1 ສູຕຂວັນຕ່າງໆ  1955
15. ປະເພນີບູຮານລາວພາຄ II : ປະເພນີກາຣເກີດ, ກາຣບວດ, ແຕ່ງດອງ, ຕາຍ, ກາຣຕັ້ງຊື່ 1973 - 75
16. ພົງສາວະດານຊາຕລາວ ປັບປຸງໃຫມ່    1958
17. ວັດຈະນານຸກົມພາສາລາວ           1960
18. ວັນນະຄະດີເພື່ອກາຣສຶກສາ          1960
19. ປໂຍດຂອງ ວັນນະຄະດີ             1996
21. ປວັດເຈດີພຣະທາດຫລວງວຽງຈັນທນ໌    1958
22. ປວັດພຣະເຈົ້າອະນຸວົງ               1968
23. ປວັດຫນັງສືລາວ                  1974
24. ປວັດທຸງ ແລະ ທຸງລາວ             1975
25. ຮີດສິບສອງ(ບຸນຕ່າງໆໃນ ໑໒ ເດືອນ)   1974
26. ປວັດ ໑໒ ຕຸລາ ໑໙໔໕             1975
28. ຄຳກອນ ອັດຕະຊີວະປວັດ ແລະ ກອນລຳກ້ຽວສາວ, ເດີນດົງ, ປວັດສາດ
29. ຊີວະປວັດເຈົ້າ ມະຫາອຸປະຣາດ ເພັຊຣາຊ   1995
ຂ. ປະເພດປະຣິວັດ ຈາກໃບລານ, ປັບປຸງ ແຕງຕື່ມ ບອນຂາດວັກ ຂາດຕອນ ໂດຍໃສ່ວົງເລັບໄວ້, ຈັດລະບຽບຄຳກອນແບບຕ່າງໆ
1. ທ້າວຮຸ່ງ-ທ້າວເຈືອງ (ຄຳກອນ)           1943
2. ສັງສິລປ໌ໄຊ ( ຄຳກອນ)                1951
3. ອິນທິຍານສອນລູກ (ຄຳກອນ)            1965
4. ສານລຶພສູຣ (ລຶບພະສູນ) (ກອນ)         1952
5. ສານຖອນອົກນ້ອມ (ຄຳກອນ)            196…
6. ເວສສັນຕຣະຊາດົກ (ກອນຮ່າຍ)           1965
7. ເຣື່ອງພຣະອຸປຄຸຕຕ໌ (ຮ້ອຍແກ້ວ)          1965
8. ເຣື່ອງ ຊຽງຫມ້ຽງ(ຄຳກອນ)              1954
9. ນິທານທ້າວສຽວສວາດ (ຮ້ອຍແກ້ວ)        1954
10. ຄັມພີທັມມະສາດ ບູຮານລາວ (ກົດຫມາຍເກົ່າ, ຮ້ອຍແກ້ວ) 1957
11. ພຣະພຸທະຮູບປາງພິເສກວິທີ 12 ຕໍານານພຣະບາງ (ຮ້ອຍແກ້ວ 1954
12. ປວັດພຣະແຊກຄຳ (ຮ້ອຍແກ້ວ) ຕຳນານຂຸນບໍຣົມ (ຮ້ອຍແກ້ວ) 1967
13. ປະວັດພຣະແຊກຄຳ (ຮ້ອຍແກ້ວ)         1967
ອ້າງອີງ
​
ໝວດ:ຊາວນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ
ພະສຸຈະຣິດສຸດາ (ເປື່ອງ ສຸຈະຣິດກຸນ)
ພະສຸຈະລິດສຸດາ (ເປື່ອງ ສຸຈະລິດກຸນ) (พระสุจริตสุดา (เปรื่อง สุจริตกุล)) (ເກີດ: 13 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1895-ເຖິງແກ່ກຳ: 9 ມີນາ ຄ.ສ. 1982) ພະສະໜົມເອກໃນພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ແມ່ນທິດາໃນເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີ (ປື້ມ ສຸຈະລິດກຸນ) ກັບທ່ານຜູ້ຍິງກິມໄລ້ ສຸທຳມົນຕີແລະເປັນເອື້ອຍຂອງສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ
ປະຫວັດຕອນຕົ້ນ
ພະສຸຈະລິດສຸດາ ມີຊື່ເດີມວ່າ ເປື່ອງ ສຸຈະລິດກຸນ (เปรื่อง สุจริตกุล) ເກີດເມື່ອວັນທີ່ 13 ພະຈິກ ຄ.ສ. 1895 ນະ ບ້ານປາກຄອງດ່ານ ປະຕູນ້ຳພາສີຈະເລີນ ແມ່ນທິດາຄົນໂຕຈາກບຸດຈຳນວນ 12 ຄົນຂອງເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີ (ປື້ມ ສຸຈະລິດກຸນ) ກັບທ່ານຜູ້ຍິງກິມໄລ້ ສຸທຳມົນຕີ ມີນ້ອງສາວທີ່ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກຄື ປະໄພ ທີ່ຕໍ່ມາໄດ້ເປັນ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາແລະທ່ານຜູ້ຍິງພົວ ອະນຸລັກລາຊະມົນທຽນ
ບຸພະຊົນຝັ່ງບິດາເປັນລາຊິນິກຸນເຊື້ອສາຍຈີນ ໂດຍປູ່ຄືພະຍາລາຊະພັກດີ (ໂຄ ສຸຈະລິດກຸນ) ເປັນນ້ອງຊາຍຮ່ວມບິດາມານດາຂອງສົມເດັດພະປິຍະມາວະດີ ສີພັດຊະລິນມາຕາ (ນາມເດີມ: ປ່ຽມ ສຸຈະລິດກຸນ) ພະສະໜົມເອກໃນພະບາດສົມເດັດພະຈອມເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ລາຊະການທີ່ 4 ສ່ວນບຸພະຊົນຝ່າຍມານດາຄືຂຸນພັດ (ແຕ້ຫອຍ) ຊາວຈີນແຕ້ຈິ໋ວທີ່ອົບພະຍົບເຂົ້າສະຫຍາມຊ່ວງປີ ຄ.ສ. 1864
ເປື່ອງ ສຸຈະລິດກຸນ ແມ່ນເອື້ອຍຄົນໂຕຂອງຄອບຄົວທີ່ຕ້ອງດູແລນ້ອງໆ ໂດຍສະເພາະ ປະໄພ ນ້ອງສາວຄົນໜ້ອຍ ເຊິ່ງໂປດການຂີ່ມ້ານຳກັນສະເໝີ ຕໍ່ມາເມື່ອຄັ້ງທີ່ນາງໂກນຈຸກ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງເພື່ອທ້າວວະນິດາພິຈາລິນີ (ເຈົ້າຈອມເພີ່ມ ໃນລາຊະການທີ່ 5) ຜູ້ເປັນອາແຕ່ງຕົວໃຫ້ຕາມປະເພນີແລ້ວສົມເດັດພະສີພັດຊະລິນທາບໍລົມລາຊິນີນາດທອດພະເນດເຫັນເຂົ້າ ກໍໂປດໃຫ້ຖະຫວາຍຕົວຫຼັງການໂກນຈຸກ ແລະມີໂອກາດເຂົ້າສຶກສາໃນໂຮງຮຽນລາຊິນີຈົນຈົບມັດຖະຍົມສຶກສາປີທີ່ 4 ແລ້ວທູນລາອອກຈາກໂຮງຮຽນ ແລະທູນລາອອກມາພຳນັກທີ່ບ້ານ
ຄັ້ງເມື່ອພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຊົງໝັ້ນພະວໍລະກັນຍາປະທານ ພະອົງເຈົ້າວັນລະພາເທວີກໍໂປດໃຫ້ເປື່ອງມາເປັນນາງສະໜອງໂອດຂອງພະອົງເຈົ້າວັນລະພາເທວີ ແລະໄດ້ຕາມສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໃນພະລາຊະກໍລະນີຍະກິດຕ່າງໆ ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1922 ທີ່ມີການຈັດຕັ້ງກອງທະຫານເສືອປ່າຢິງຂຶ້ນ ກໍຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າໃຫ້ ເປື່ອງ ສຸຈະລິດກຸນ ຮັບພະລາຊະທານຍົດນາຍົກກອງເສືອປ່າຍິງລຸ້ນທຳອິດອີກດ້ວຍ
ຂະນະທີ່ເປື່ອງມີອາຍຸຮາວ 18 ປີ ກໍໄດ້ຮັບອຸປະກາລະນິພາ ອະໄພວົງ (ຊື່ເດີມ: ທອງຄຳ ພຸ່ມທອງສຸກ) ມາເປັນບຸດບຸນທຳໂດຍເຮັດໜ້າທີ່ເປັນທັງຜູ້ລ້ຽງ ຜູ້ສອນໜັງສືແລະການຂັບຮ້ອງດ້ວຍຕົນເອງ
ອະພິເສກສົມລົດ
ເມື່ອເປື່ອງມີອາຍຸໄດ້ 26 ປີ ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ໄດ້ຊົງຂໍເປື່ອງຈາກເຈົ້າພະຍາສຸທຳມົນຕີແລະຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າ ປະກອບພະລາຊະພິທີອະພິເສກສົມລົດເມື່ອວັນທີ່ 27 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1921 ແລະຖືເປັນສຸພາບສະຕີສາມັນຊົນຄົນທຳອິດທີ່ໄດ້ເຂົ້າພິທີດັງກ່າວ ໂດຍສວມຊຸດເປັນເຈົ້າສາວແບບອັງກິດໂດຍສວມເສື້ອກະໂປງສີຂາວ ມີຜ້າໂປ່ງສີຂາວຄຸມສີສະ ປະດັບດອກສົ້ມແລະຖືຊໍ່ດອກໄມ້ ມີການພະລາຊະທານນ້ຳສັງເປັນທາງການດ້ວຍພະກະລຸນາຂອງສົມເດັດພະມາຕຸດສາເຈົ້າສະຫວ່າງວັດທະນາ ພະບໍລົມລາຊະເທວີ ແລະຊົງພະກະລຸນາໂປດເກົ້າ ແຕ່ງຕັ້ງເປັນ ພະສຸຈະລິດສຸດາ ຕຳແໜ່ງພະສະໜົມເອກ ພ້ອມທັງພະລາຊະທານກາປະຖົມຈຸລະຈອມເກົ້າໃຫ້ສົມກັບສັກພະສະໜົມເອກ ເປັນສະຕີຄົນທຳອິດທີ່ໄດ້ຮັບພະລາຊະທານບັນດາສັກ "ຄຸນພະ" ຫາກເມື່ອໃດຖືພາ ຈະສະຖາປະນາຂຶ້ນເປັນເຈົ້າ ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມພະສຸຈະລິດສຸດາບໍ່ໄດ້ມີຄັນສົມດັ່ງພະລາຊະປະສົງ
ພະສຸຈະລິດສຸດາສົນໃຈເລື່ອງດົນຕີໂດຍສະເພາະການຂັບຮ້ອງ ເຊິ່ງມີຄວາມຊຳນານເປັນເລີດເຄີຍເປັນຕົ້ນສຽງຮ່ວມກັບສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ ເມື່ອ ຄ.ສ. 1921 ຄັ້ງທີ່ພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວໂປດເກົ້າ ໃຫ້ຈັດການສະແດງໂຂນຕອນນາງລອຍແລະພະອົງຊົງພາກດ້ວຍພະອົງເອງ ດ້ວຍຄວາມທີ່ທ່ານຊື່ນຊອບດົນຕີໄທເປັນຊີວິດຈິດໃຈ ຊ່ວງເວລາດັງກ່າວພະສຸຈະລິດສຸດາໄດ້ຮັບອຸປະກາລະເດັກ 10-15 ປີ ເພື່ອມາເປັນນັກດົນຕີ ອາທິ ນິພາ ອະໄພວົງ ທອງດີ ສຸຈະລິດກຸນ ແລະສຸມິດຕາ ສຸຈະລິດກຸນ (ສະກຸນເດີມ: ສິງຫົນກະ) ໄວ້ຄອຍຫຼີ້ນດົນຕີສະແດງຖະຫວາຍພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຫຼັງສິ້ນສະເຫວີຍພະກະຍາຫານ ນະ ພະລາຊະວັງພະຍາໄທເປັນປະຈຳ
ພະສຸຈະລິດສຸດາຮັບລາຊະການສະໜອງພະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວຕະຫຼອດລາຊະການ ໄດ້ໂດຍສະເດັດພະລາຊະດຳເນິນໄປ ນະ ບ່ອນຕ່າງໆ ພ້ອມກັບສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະຣະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາສະເໝີ
ຫຼັງການສະຫວັນຄົດຂອງພະສະຫວາມີ
ຫຼັງຈາກການສະເດັດສະຫວັນຄົດຂອງພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພະສຸຈະລິດສຸດາໄດ້ພຳນັກຢູ່ພາຍໃນວັງສວນສຸນັນທາແລ້ວຈຶງຍ້າຍເຂົ້າໄປຢູ່ທີ່ບ້ານພະສຸຈະລິດສຸດາ ຖະໜົນພະຮາມ 5 ຫຼັງໂຮງຮຽນວະຊິລາວຸດວິທະຍາໄລອັນເປັນທີ່ດິນເຊິ່ງໄດ້ຮັບພະລາຊະທານ ທັງຮັບສ່ວນແບ່ງພະລາຊະມໍລະດົກຂອງພະສະຫວາມີອີກຈຳນວນໜຶ່ງ
ຢ່າງໃດກໍຕາມພະສຸຈະລິດສຸດາຍັງຄົງສົນໃຈເລື່ອງກ່ຽວກັບດົນຕີ ໄດ້ຈັດຕັ້ງວົງເຄື່ອງສາຍຜະສົມເປຍໂນຍິງວົງທຳອິດຂອງຄະນະນາລີສີສຸມິດ ເປັນວົງດົນຕີເຄື່ອງຄູ່ ປະກອບດ້ວຍຈະເຂ້,ຊໍອູ້,ຊໍດ້ວງ,ສິ່ງ,ໂທນ,ຣຳມະນາ ແລະເປຍໂນ ໂດຍມີສຸມິດຕາ ສຸຈະລິດກຸນ ເປັນຜູ້ຫຼີ້ນເປຍໂນແລະຄວບຄຸມວົງດົນຕີ ພະສຸຈະລິດສຸດາສົນໃຈໃນການຫຼີ້ນເປຍໂນເປັນພິເສດ ວົງດົນຕີຄະນະນີ້ໄດ້ນຳເພງພະລາຊະນິພົນໃນພະບາດສົມເດັດພະມຸງກຸດເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວມາຂັບຮ້ອງ ເຊັ່ນ ເພງຕັບໃນເລື່ອງວິວາພະສະໝຸດ ຄືເພງໂຍນດາບ, ຈີນໜ້າເຮືອ, ປີ່ແກ້ວ, ຕະນາວແປງ ເປັນຕົ້ນ ແລະຍັງໄດ້ແຕ່ງຄຳຮ້ອງເພງ ສຸດາສະຫວັນ ໂດຍມີສຸມິດຕາ ສຸຈະລິດກຸນ ເປັນຜູ້ແຕ່ງທຳນອງ
ເຖິງແກ່ອະນິດຈະກຳ
ໃນປັດສິມມະໄວ ພະສຸຈະລິດສຸດາໄດ້ຮັບພະມະຫາກະລຸນາທິຄຸນຈາກພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ຊົງພະກະລູນາໂປດເກົ້າ ພະລາຊະທານທັງຄ່າໃຊ້ຈ່າຍປະຈຳແລະບ່ອນພຳນັກໃນບໍລິເວນທີ່ຊັບສິນສ່ວນພະມະຫາກະສັດ ຊອຍຕົ້ນສົນ ຖະໜົນເພີນຈິດ ບາງກອກ
ຈົນຮອດເດືອນມິຖຸນາ ພ.ສ. 2524 ພະສຸຈະລິດສຸດາໄດ້ປ່ວຍລົງ ແລະເຂົ້າພັກຮັກສາຕົວທີ່ໂຮງໝໍສິລິລາດຈົນຮອດອະນິດຈະກຳເມື່ອວັນອັງຄານທີ 9 ມິຖຸນາ ພ.ສ. 2524 ເວລາ 22.45 ໂມງ ຮວມອາຍຸໄດ້ 85 ປີ 3 ເດືອນ 26 ວັນ ແລະໄດ້ຮັບພະລາຊະທານເພີງສົບ ນະ ເມນໜ້າພັບພາອິສະລິຍາພອນ ວັດເທບສິລິນທາວາດ ເມື່ອວັນທີ່ 29 ມີນາ ພ.ສ. 2526
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເອື້ອຍຂອງສົມເດັດພະນາງເຈົ້າອິນທະລະສັກສະຈີ ພະວໍລະລາຊະຊາຍາ ໝວດ:ພະສະໜົມ ໝວດ:ພະພັນລະຍາໃນລັດຊະການທີ່ 6 ໝວດ:ສະກຸນສຸຈະລິດກຸນ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນລາຊິນີ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍຈີນ ໝວດ:ສະມາຊິກເຄື່ອງລາດອິສະລິຍາພອນ ທ.ຈ.ວ. (ຝ່າຍໃນ) ໝວດ:ສະມາຊິກຫຽນລັດຕະນາພອນ ວ.ປ.ລ.2 ໝວດ:ສະມາຊິກລັດຕະນາພອນ ປ.ປ.ລ.3 ໝວດ:ສະມາຊິກກອງເສືອປ່າ ໝວດ:ບຸກຄົນນທີ່ເສຍຊີວິດແລ້ວ
ຈັນທີ ເດືອນສະຫວັນ
I.	ປະຫວັດຫຍໍ້, ຊີວິດ ແລະ ການປະດິດແຕ່ງ.
ຄັດຈາກ ປື້ມແບບຮຽນ ວັນນະຄະດີ ຊັ້ນມັດທະຍົມ ປີທີ 7 ( ສະບັບຊົ່ວຄາວ ) ໜ້າ 141 ຫາ 146, ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ, ສະຖາບັນຄົ້ນຄວ້າວິທະຍາສາດການສຶກສາ.
ປີ 1973 – 1975 ເປັນຜູ້ຕາງໜ້າຂ່າວສານປະເທດລາວຢູ່ ສສ ຫວຽດນາມ. ປີ 1978 – 1979 ເປັນຜູ້ວ່າການກົມໜັງສືພິມປະຊາຊົນ ແລະ ຂ່າວສານປະເທດລາວ. ປີ 1990 ໄດ້ຮັບການເລືອກຕັ້ງຈາກກອງປະຊຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງທີ I ຂອງສະມາຄົມນັກປະພັນ ລາວເປັນຄະນະບໍລິຫານສະມາຄົມ, ປີ 1999 ໄດ້ຮັບລາງວັນ ວັນນະກໍາຍອດຢ້ຽມແຫ່ງອາຊຽນ ຫຼື " ຊີໄຣ " ( S.E.A WIRITE AWARD ). ປີ 2002 – 2010 ໄດ້ເປັນປະທານສະມາຄົມນັກປະພັນລາວ. ຜົນງານການຂຽນທີ່ໂດດເດັ່ນໄດ້ແກ່ນະວະນິຍາຍເຊັນ: ເສັ້ນທາງແຫ່ງຊີວິດ. ເລື່ອງສັ້ນ ເຊັນ: ໄປຮຽນວຽງຈັນ, ຄ້າງຄືນໃນປ່າເລິກ, ມວຍລາວລົ້ມມວຍຝຣັ່ງ ແລະ ອື່ນໆ. ປີ 2007 ໄດ້ຮັບລາງວັນແມ່ນໍ້າຂອງ, ລາງວັນ ວັນນະກໍາສາມຊາດອິນດູຈີນຄື: ລາວ, ຫວຽດນາມ ແລະ ກໍາປູເຈຍ. ປີ 2010 ໄດ້ຮັບນາມມະຍົດສິລະປິນແຫ່ງຊາດ ສາຂາວັນນະກໍາ.
ຄັດມາຈາກປຶ້ມໂຮມເລື່ອງສັ້ນ ລາງວັນ " ຊີໄຣ " ລາງວັນສ້າງສັນຍອດຢ້ຽມແຫ່ງອາຊຽນ ຮິບໂຮມໂດຍ ທອງໃບ ໂພທິສານ ສໍານັກພິມ ແສງສຸວັນ 29 09 2011
ສະປາຍ × ແຟມິລີ
ສະປາຍ × ແຟມິລີ (SPY×FAMILY ອ່ານອອກສຽງ "ສະປາຍ ແຟມິລີ") ແມ່ນຊີຣີມັງງະຍີ່ປຸ່ນ ຂຽນເລື້ອງແລະວາດພາບໂດຍ ທັດສຶຍະ ເອັນໂດະ ເລື້ອງລາວກ່ຽວກັບສາຍລັບຜູ້ສ້າງຄອບຄົວເພື່ອປະຕິບັດພາລະກິດ ໂດຍບໍ່ໄດ້ຮູ້ວ່າເດັກຍິງທີ່ຮັບເປັນລູກສາວລ້ຽງເປັນຜູ້ມີຄວາມສາມາດການອ່ານໃຈ ແລະຜູ້ຍິງແຕ່ງງານຫຼອກໆ ດ້ວຍເປັນມືສັງຫານ ເຜີຍແຜ່ຟຣີເປັນລາຍສອງອາທິດທາງແອັບພລີເຄຊັ້ນແລະເວັບໄຊໂຊເນັງຈຳພລັສຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 25 ມີນາ 2019 ແລະລວບລວມຕີພິມເປັນໜັງສືກາຕູນລວມເລັ່ມ (ທັງໂກບົງ) ໂດຍສຳນັກພິມຊູເອຊະເຖິງເລັ່ມທີ່ 10 ເມື່ອເດືອນຕຸລາຄົມ 2022​
ຊີຣີອະນິເມະໂທລະພາບດັດແປງ ສ້າງໂດຍ ວິດສະຕູດີໂອ ແລະ ໂຄລເວີເວີກສ໌ ອອກອາກາດຕັ້ງແຕ່ເດືອນເມສາເຖິງມິຖຸນາ 2022 ຊີຣີອະນິເມະພາດ 2 ອອກອາກາດຕັ້ງແຕ່ເດືອນຕຸລາເຖິງທັນວາ 2022 ລະດູການທີ່ສອງແລະຮູບເງົາອະນິເມະມີການປະກາດສ້າງໃນເດືອນທັນວາ 2022 ແລະມີກຳໜົດສາຍໃນປີ 2023 ທັ້ງຄູ່ ໝວດ:ກາຕູນຍີ່ປຸ່ນ
ໄຂ້ຫວັດຫມູ
ໄຂ້ຫວັດຫມູ (Swine influenza) ແມ່ນພະຍາດ ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ທີ່ເກີດຈາກວິຣຸດ ແລະ ມີໃນຫມູ.
ໝວດ:ໄຂ້ຫວັດໃຫຍ່ ໝວດ:ພະຍາດ
ພາສາອີສານ
ພາສາອີສານ ຫຼື ພາສາລາວອີສານ ຫຼື ພາສາໄທຖິ່ນຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ຫຼື​ ທີ່​ນິຍົມ​ກ່າວ​ເຖິງໃນ​ເອກະສານ​ທາງ​ການ​ຂອງ​ໄທ​ວ່າ ພາສາໄທຖິ່ນອີສານ ເປັນການພັດທະນາໃນທ້ອງຖິ່ນຂອງພາສາລາວໃນປະເທດໄທ ຜູ້ເວົ້າທ້ອງຖິ່ນຍັງຄົງຄິດວ່າເປັນພາສາລາວ ລັດ​ຖະ​ບານ​ໄທ​ຍອມຮັບ​ພາ​ສາ​ນີ້​ເປັນ​ສໍາ​ນ​ຽງພາສາ​ໄທ​ ທັງຊາວ​ໄທ​ ແລະ​ ລາວ​ມີ​ຄວາມ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ກັນ​ຍາກ ເນື່ອງຈາກວ່າເຖິງແມ່ນວ່າມີຫຼາຍກ່ວາ 80 ເປີເຊັນຂອງຄໍາສັບຕ່າງໆໃນວັດຈະນານຸກົມ ທັງລາວ ແລະ ອີສານ ມີຫຼາຍລະດັບສຽງສຽງທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ແລະມັກໃຊ້ຄໍາທີ່ມາຈາກພາສາໄທ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ເກີດການຂັດຂວາງຄວາມເຂົ້າໃຈເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນໂດຍບໍ່ມີການເປີດເຜີຍກ່ອນ
ອ້າງອີງ
=
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 6
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 6 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ສະໜາມບິນໄຊຍະບູລີ
ປັດຈຸບັນ ແຂວງໄຍະບູລີ:ມີສາຍການບິນ ໒ ຖ້ຽນ ຕໍ່ ສັບປະດາ ວັນອັງຄານ ແລະ ວັນສຸກ
ໄ
Policy Options to Support Asia's Growing Elderly Population, July 2000
ນະໂນບາຍທາງດ້ານປະຊາກອນໃນພາກພືື້ນເອເຊຍ-ປາຊີຟິກ ທິດທາງນະໂຍບາຍເພື່ອສົ່ງເສີມການເພີ່ມຂື້ນດຂອງປະຊາກອນຜູ້ສູງອາຍຸໃນເຂດເອເຊຍ ບັນດາປະຊາກອນທົ່ວໂລກ ແມ່ນກຳລັງມີອາຍຸເພີ່ມຂື້ນ, ແບບທີ່ບໍ່ເຄີຍເຫັນມາກ່ອນໃນປະຫວັດສາດ ຂອງມວນມະນຸດ ໃນຊ່ວງປີ 1950, ໃນເອເຊຍ ມິປະຊາກອນປະມານ 55 ລ້ານຄົນ, ທັງຍິງ ແລະ ຊາຍ ມີອາຍຸ 65 ປີ ແລະ ສູງກ່ວາ. ໃນປີ 2000 ມີປະກອນປະມານ 207 ລ້ານຄົນ ແລະ ໃນປີ 2050, ມີການວາງແຜນໄວ້ວ່າ ຈະມີເຖິງ 865 ລ້ານຄົນ, ປະຊາກອນຜູ້ສູງອາຍຸກວມ 20%. ໃນຂະນະທີ່ຜູ້ວາງນະໂຍບາຍທາງພາກພື້ນຕາເວັນຕົກ ໄດ້ຕີລາຄາຄຶນກ່ຽວກັບແຜ່ນງົບປະມານຊ່ວຍ ເຫຼືອ (ເງິນສັງເຄາະ), ເພື່ອບັນລຸຈຸດປະສົງໃນການຄວມຄຸມລາຍຈ່າຍ, ບັນດາປະເທດໃນເຂດເອເຊຍ ເກືອບຈະ ບໍ່ມີການລິເລີ່ມແຜ່ນປະຕິບັດງານເພື່ອສົ່ງເສີມຜູ້ສູງອາຍຸເລີຍ. ບາງປະເທດເຫຼົ່ານີ້ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ມີການປັບປຸງ ໂຄງຮ່າງກົດໝາຍໃຫ້ດີກ່ວາເກົ່າ ຕະຫຼວດເຖິງການເງິນ ແລະ ກົນໄກການບໍລິການ, ຖ້າພວກເຂົາສ້າງ ແລະ ບຳລຸງ-ຮັກສາ ຮັຍປະກັນແຜ່ນການໃຫ້ປະກົດຜົນຢ່າງເປັນຈີງ ເພື່ອສົ່ງເສີມຜູ້ສູງອາຍຸ. ການສ້າງອັດຕາຂອງ ການເພີ່ມຂື້ນອາຍຸຂອງປະຊາກອນເອເຊຍ, ຜູ້ສ້າງນະໂຍບາຍຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ເລັ່ງມືປະຕິບັດໂດຍໄວ. ໃນປະເດັນຂອງນະໂຍບາຍ ແລະ ປາຊາກອນໃນພາກພື້ນເອເຊຍປາຊີຟິກນີ້ ໄດ້ວິເຄາະເຖິງ 4 ປັດໄຈ ກ່ຽວກັບທິດທາງນະໂຍບາຍທີ່ເປັນປະໂຫຍດໃນການປັບປຸງກາຍສົ່ງເສີມທາງດ້ານການເງິນແກ່ຜູ້ສູງອາຍຸ ເຊິ່ງ ລວມມີດັ່ງນີ້: 1)	ນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບແຮງງານ ແລະ ການລາອອກເພື່ອກິນເບ້ຍບຳນານ 2)	ນະໂຍບາຍການສົ່ງເສີມຄອບຄົວວັດທະນາທຳ 3)	ນະໂຍບາຍເພື່ອສົ່ງເສີມການປະຢັດ ແລະ ການລົງທຶນ 4)	ແຜນການໃຫ້ເງິນສະໜັບສະໜູນປະຊາກອນຂອງ ລັດຖະບານ ແລະ ເຈົ້າຂອງກິດຈະການຕ່າງໆ 	ຂໍ້ມູນແມ່ນພື້ນຖານໃນການຮຽນຮູ້ກ່ຽວກັບແຮງກະຕຸ້ນ ແລະ ການເຕີບໂຕຂອງປະຊາກອນໃນທິດທາງ ທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງໄວວາໃນໄຈກາງຂອງເອເຊຍຕາເວັນອອກ ແລະ ຕາເວັນຕົກ. ໂຄງການນີ້ໄດຮັບການວາງໃຈ ຈາກອົງສະຫະປະຊາຊາດ ກ່ຽວກັບການກະກຽມການສຶກສາກ່ຽວກັບສະຖິຕິຂອງປະຊາກອນສຳລັຍ 32 ປະເທດ ຕາເວັນອອກ, ຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແລະ ອາຊີໃຕ້ ກັບປະຊາກອນ 150000 ຄົນ ຫຼື ຫຼາຍກ່ວານັ້ນ.
ແຮງງານ ແລະ ການປົດກະສຽນ (ກະສຽນອາຍຸ) ກັບການພັດທະນາເສດຖະກິດ, ເມື່ອໄວຍັງໜຸ່ມກຳມະກອນທຸກໆແຫ່ງໄດ້ມີການຫາລ້ຽງຕົວເອງກ່ອນທີ່ຈະຖືກປົດກະສຽນໃນອາຊີ, ຕາມການຄາດຄະເນໄດ້ມີການຢຸດປົດກະສຽນໄວກາງຄົນ. ຈາກ 67 ໃນປີ 1960 ມາເປັນ 63 ໃນປີ 2000. ໃນປີ 1950 ມີ 38% ສຳລັບ ອາຊີ ມີຊາຍ ແລະ ຍິງ ທີ່ມີອາຍຸ 65 ປີ ແລະ ສູງກວ່າໃນອັດຕາແຮງ ງານ (ແຜນວາດ1). ໃນປີ 2010 ມີພຽງ 22% ສຳລັບ ຊາຍ ແລະ ຍິງໃນກຸ່ມອາຍຸນີ້ ທີ່ມີກຳລັງການເຮັດວຽກ ໄດ້ມີແນວໂນມອ່ຽງທີ່ສຳຄັນສຳລັບກຳມະກອນ, ຄອບຄົວຂອງເຂົາ ແລະ ເສດຖະກິດລະຫວ່າງຊາດຄືກັນ. ຖ້າວ່າແຮງງານມີການປົດກະສຽນໄວ ແລະ ມີຫຼາຍກວ່າໃນອາດີດ, ຈະມີການສະໜັບສະໜູນທີ່ຂະ ຫຍາຍເວລາໃນການປົດກະສຽນກັບຄວາມຕ້ອງການກຳລັງເງິນທີ່ສູງ. ກຳມະກອນຈຳນວນໜື່ງແມ່ນມີການສະສົມເງິນສ່ວນບຸກຄົນ ເພື່ອອຸດໜູນແກ່ຜູ້ສູງອາຍຸໃນຄວາມເປັນ ຈິງເຊັ່ນ: ເຫດຜົນຄວາມໜັ້ນຄົງ, ເບື້ອງຕົ້ນໃນຫຼາຍປະເທດໃນອາຊີແມ່ນມີການປົດກະສຽນໄວຫຼາຍກວ່າອາດີດ ບາງຄັ້ງກຳມະກອນຖືກປົດຍ້ອນແນໃສ່ສຸຂະພາບ, ເສດຖະກິດຕົກຕ່ຳ ຫຼື ກ່ຽວກັບການອອກຄຳສັງປົດກະສຽນ, ໃນກຸ່ມນີ້ ແມ່ນຈະມີກຳລັງເງິນອຸດໜູນແກ່ຜູ້ສູງອາຍຸຈາກຈຳນວນໄວໜຸ່ມຄອບຄົວເຂົາເຈົ້າ ຫຼື ຈາກແບບແຜນການປ້ອງກັນ.
ການປົດກະສຽນທີ່ໄວເກີນໄປອາດເຮັດໃຫ້ຂາດແຄນແຮງງານ,ມັນຈະສົ່ງຜົນສະທ້ອນທີ່ສຳຄັນໃນອານາຄົດຕໍ່ຄວາມສົມດູນຂອງຊ່ວງອາຍຸການເຮັດວຽກຂອງປະຊາກອນໃນອາຊີທີ່ມີທ່າອ່ຽງບໍ່ປ່ຽນແປງ. ໃນການຂາດແຄນຄັ້ງໃຫຍ່ລະດັບຊາດສຳຫຼັບການຍ້າຍຖິ່ນຖານ ທາງໜຶ່ງກໍ່ຄືສະໜອງແຮງງານຈະກໍ່ໃຫ້ ເກີດແຮງງານສູງ ອາຍຸແລະມີກຳລັງແຮງງານຜູ້ຍິງຫຼາຍ. ຕາມນະໂຍບາຍພາກລັດ - ເອກະຊົນໄດ້ສົ່ງຜົນເຖິງການປົດກະສຽນໃນຫຼາຍໆທາງເລືອກ. ການສຶກສາໃນຫຼາຍໆປະເທດໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ເຫັນເຖິງການປ້ອງກັນເບ້ຍບຳນານແລ້ວມີແຜນການບຳລຸງນ້ຳໃຈ ແຮງງານທີ່ຖຶກປົດກະສຽນ.ຫຼາຍໆບໍລິສັດໃນເຂດອາຊີໄດ້ມີແຜນການຊົດເຊີຍເພື່ອທີ່ຈະບຳລຸງຮັກສານ້ຳໃຈຂອງຜູ້ທີ່ກະສຽນ.ໃນເກົາຫຼີໃຕ້ແມ່ນນຳໃຊ້ເຄື່ອງມືນີ້ຢ່າງແຜ່ຫຼາຍເປັນຕົ້ນ. ເພາະແຮງງານໃນເບື້ອງຕົ້ນໃນອາຊີເປັນຜູ້ອາວຸໂສ ບໍ່ໜ້າເຊື່ອວ່າເຂົາເຈົ້າຈະເຮັດວຽກຕ້ອນຮັບ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເກີດຜົນຢ່າງສູງ, ຫຸ້ນສ່ວນມີການຮ່ວມມືກັນ ຫຼື ບໍ່ເປັນໄປໄດ້ໂດຍລັດຖະບານ, ບາງທີອາດຈະສົ່ງຜົນຕໍ່ ແຮງານສູງອາຍຸເຊິ່ງສາມາດແກ້ໄຂ້ໄດ້ໂດຍເຝິກຝົນ. ສ່ວນໃຫຍ່ລັດຖະບານໄດ້ຕັ້ງກົດການປົດກະສຽນອາຍຸໃນໂລກໄວ້ຢ່າງເດັດຂາດ,ມີການແກ້ໄຂກົດເກນກ່ຽວ ກັບຊົວໂມງການເຮັດວຽກແມ່ນເປັນໄປບໍ່ໄດ້ສຳລັບແຮງງານຜູ້ສູງອາຍຸເຖີງການປົດກະສຽນໂດຍແຮງງານຊົ່ວ ຄາວ, ບໍ່ມີການເຂັ້ມງວດຜູ້ສູງອາຍຸຫຼາຍເຮັດໃຫ້ອຳນາດການຜະລິດຫຼຸດລົງ. ກ່ຽວກັບຄຳສັ່ງການໃຊ້ຄ່າລ້ຽງດູແກ່ຜູ້ກະສຽນອາຍຸທີ່ຕ່ຳລົງໃນບັນດາປະເທດທີ່ພັດທະນາຫຼາຍກວ່າໃນ ປະເທດທີ່ມີການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດຖະກິດສູງໃນອາຊີມີການຄວບຄຸມໂຄງການ, ການກະສຽນອາຍຸ 50 ເຖິງ 65 ປີ. ການປົດກະສຽນຕ່ຳໃນຄັ້ງທຳອິດໄດ້ສະທ້ອນມີຄວາມຄາດຫວັງໃນຊີວິດຕ່ຳ ແລະ ສຸຂະພາບທີ່ບໍ່ແຂງແຮງໃນປະເທດກຳລັງພັດທະນາ,ແຕ່ວ່າຫຼາຍປະເທດຈະເລີນເຕີບໂຕການປົດກະສຽນຊ້າຄືກັບສຸຂະພາບແລະ ແກ້ໄຂຄວາມຄາດຫວັງໃນຊິວິດ.ໃນສິງກະໂປໄດ້ໄດ້ມີຄວາມຮີບດ່ວນໃນການກະສຽນອາຍຸຈົນ ເຖິງ 55 ປີ. ຈີນ, ຫວຽດນາມ, ປາກຣິດສະຖານ ແລະ ສີລັງກາ ໄດ້ກຳນົດໃຫ້ມີການປົດກະສຽນອາຍຸຊ້າທີ່ສຸດ, ສຳລັບຜູ້ຍິງຫຼາຍ ກວ່າຜູ້ຊາຍ, ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມຄວາມເປັນຈີງແລ້ວໂດຍທົ່ວໄປຜູ້ຍິງຈະອາໃສຍູ່ໄດ້ດົນຫຼາຍ ກ່ວາຜູ້ຊາຍ ແລະ ໃຊ້ເວລາຫຼາຍໃນຕອນເຖົ້າແກ່ປາສະຈາກການຈ້າງງານ ຫຼືຄູ່ຊີວິດເພື່ືອຈັດຫາຫົນທາງ ໃນການອຸດໜູນການເງິນ. ທາງເລຶອກໜຶ່ງ ທີ່ຊັດເຈນໃນການໃຊ້ນະໂຍບາຍກ່ຽວກັບຂໍ້ບັງຄັບການປົດກະສຽນອາຍຸໄດ້ຂັດອອກເພີ່ມຂື້ນຢ່າງ ສີ້ນເຊີງ. ທາງເລືອກທີ່2 ແມ່ນລະບົບການເລືອກໃຫ້ເງິນຊ່ວຍເຫຼືອໂດຍອາຍຸ ແລະ ທາງເລືອກສ່ວນບຸກຄົນເຖິງກາຍຖອກ ອອກ.
ອັດຕາດອກເບ້ຍທະນາຄານກາງ
ອັດຕາດອກເບ້ຍທະນາຄານກາງ (ພາສາອັງກິດ: bank rate ຫຼື discount rate) ແມ່ນ ອັດຕາດອກເບ້ຍ ທີ່ທະນາຄານກາງ ເກັບເອົາຈາກເງິນ ທີ່ສະໜອງໃຫ້ ທະນາຄານທຸລະກິດ ແລະ ສະຖາບັນໂຕກາງທາງການເງິນອື່ນໆ. ໂດຍທົ່ວໄປ ອັດຕາດອກເບ້ຍທະນາຄານກາງ ຈະຖືກໃຊ້ ເປັນເຄື່ອງມື ຄວບຄຸມ ປະລິມານເງິນ ໃນ ເສດຖະກິດ.
ອັດຕາດອກເບ້ຍ
ອັດຕາດອກເບ້ຍ ແມ່ນ ອັດຕາລາຄາ ທີ່ ຜູ້ກູ້ ຈ່າຍໃຫ້ຜູ້ໃຫ້ກູ້ ໂດຍເປັນຄ່າຕອບແທນໃນການໃຊ້ເງິນທີ່ບໍ່ແມ່ນ ຂອງຕົນເອງ. ໂດຍທົ່ວໄປ ອັດຕາດອກເບ້ຍ ຈະສະແດງເປັນ ສ່ວນຮ້ອຍ ຕໍ່ ປີ.
ອັດຕາດອກເບ້ຍ ແມ່ນ ເຄື່ອງມືສຳຄັນ ຂອງ ນະໂຍບາຍເງິນຕາ ທີ່ໃຊ້ເພື່ອ ດັດປັບຄ່າເສດຖະກິດອື່ນ ເຊັ່ນ ການລົງທຶນ, ອັດຕາເງິນເຟີ້, ແລະ ອັດຕາຫວ່າງງານ.
ອາຊີຕາເວັນອອກ
'ອາຊີຕາເວັນອອກ ເປັນອະນຸພາກພື້ນຂອງ ອາຊີ ມີເນື້ອທີ່ປະມານ 11,774,358 ຕາລາງກິໂລແມັດ.
ປະເທດທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກ ມີດັ່ງນີ້ * 🇨🇳 ຍົກເວັ້ນ ແຂວງ Qinghai, ເຂດປົກຄອງຕົນເອງ Xinjiang Uygur ແລະເຂດປົກຄອງຕົນເອງທິເບດ, ເຊິ່ງເປັນເຂດທີ່ອາດຈະຖືກຈັດເປັນອາຊີກາງ * 🇯🇵 * 🇰🇵 * 🇰🇷 * *  ອານາເຂດທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນພາກພື້ນອາຊີຕາເວັນອອກ  ມີດັ່ງນີ້
ປະເທດ ຫຼືດິນແດນຕໍ່ໄປນີ້ ບາງຄັ້ງມັນໄດ້ຖືກຈັດປະເພດເປັນສ່ວນຫນຶ່ງຂອງອາຊີຕາເວັນອອກ. ປັດໄຈທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດໃນການກໍານົດການຈັດປະເພດຂອງພາກພື້ນເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນ ສ່ວນໃຫຍ່ແມ່ນທັດສະນະທາງດ້ານການເມືອງທີ່ບຸກຄົນມີກ່ຽວກັບປະເທດຫຼືພາກພື້ນນັ້ນ. * ສ່ວນ​ທີ່​ເຫຼືອ​ຂອງ​ຈີນ​ແມ່ນ ເຂດ​ປົກຄອງ​ຕົນ​ເອງ Xinjiang Uygur ແຂວງ Qinghai ເຂດ​ປົກຄອງ​ຕົນ​ເອງ​ທິ​ເບ​ດ ອາຊີຕາເວັນອອກ ຫຼື ອາຊີກາງ) * ມົງ​ໂກນ​ (ຈັດ​ຢູ່​ໃນ​ພາກ​ພື້ນ​  ອາຊີຕາເວັນອອກ ຫຼື ອາຊີກາງ) * ລັດ​ເຊຍ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ໄກ​ (ລັດ​ເຊຍ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ໄກ​) (ຈັດ​ຢູ່​ໃນ​  ອາຊີຕາເວັນອອກ ຫຼື ອາຊີເໜືອ)
ຫຼາຍກວ່າ 1.5 ຕື້ຄົນ, ຫຼືປະມານ 40% ຂອງຊາວອາຊີທັງໝົດ, ຫຼືປະມານໜຶ່ງສ່ວນສີ່ຂອງປະຊາກອນໂລກ, ອາໄສຢູ່ໃນອາຊີຕາເວັນອອກ. ນີ້​ເຮັດ​ໃຫ້​ພາກ​ພື້ນ​ນີ້​ເປັນ​ພາກ​ພື້ນ​ໜຶ່ງ​ທີ່​ມີ​ປະ​ຊາ​ກອນ​ໜາ​ແໜ້ນ​ທີ່​ສຸດ​ໃນ​ໂລກ. ອັດຕາຄວາມໜາແໜ້ນຂອງປະຊາກອນໃນອາຊີຕາເວັນອອກແມ່ນ 230 ຄົນຕໍ່ກິໂລຕາແມັດ. ນີ້ແມ່ນອັດຕາທີ່ສູງກວ່າອັດຕາຄວາມຫນາແຫນ້ນຂອງປະຊາກອນໂລກສະເລ່ຍຫ້າເທົ່າ.
ປະຫວັດ​ສາດ​ຂອງ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ກໍ​ຄື​ປະຫວັດສາດ​ຂອງ​ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ສ່ຽງ​ໃຕ້​ທີ່​ມີ​ອິດ​ທິພົນ​ແລະ​ຕິດ​ພັນ​ກັບ​ຈີນ​ຢ່າງ​ໜັກໜ່ວງ, ​ເຊັ່ນ, ບັນດາ​ປະ​ເທດ​ອາຊີ​ຕາ​ເວັນ​ອອກ​ລ້ວນ​ແຕ່​ໃຊ້​ຕົວ​ໜັງສື​ຈີນ​ໃນ​ບາງ​ຈຸດ​ໃນ​ປະຫວັດສາດ. ຢູ່​ບາງ​ພາກ​ພື້ນ​ຂອງ​ຈີນ, ຍີ່​ປຸ່ນ​ແລະ​ສ.​ເກົາຫຼີ​ທີ່​ມີ​ລະ​ບົບ​ການ​ຂຽນ​ທີ່​ເຊື່ອມ​ຕໍ່​ທາງ​ປະ​ຫວັດ​ສາດ, ບາງຄັ້ງມັນຖືກເອີ້ນວ່າ CJK (ຫຼື CLKV ເມື່ອຫວຽດນາມຖືກລວມເຂົ້າ).
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 7
ເສັ້ນຂະໜານທີ່ 7 ອາຈຫມາຍເຖິງ:
ຫຸ່ນຍົນສາດ
ວິທະຍາການຫຸ່ນຍົນ ຫຼື ຫຸ່ນຍົນສາດ ຫຼື ໂຣໂບຕິກ (Robotics, Robotique) ເປັນສາດທາງວິທະຍາສາດແລະເຕັກໂນໂລຊີທີ່ສຶກສາກ່ຽວກັບການອອກແບບ ການຜະລິດ ແລະການປະຍຸກໃຊ້ງານໂຣບົດ ຫຸ່ນຍົນສາດກ່ຽວຂ້ອງກັບ ເອເລັກໂຕນິກ, ກົນລະສາດ, ແລະ ຊອບແວ.)
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ຫຸ່ນຍົນສາດ ໝວດ:ໂຣບົດ
ຍິວວິທະຍາໄລຂອງເຢຣູຊາເລັມ
ໄດ້ 'ຍິວວິທະຍາໄລຂອງເຢຣູຊາເລັມ' (ຍິວ: האוניברסיטה העברית בירושלים, ເຮັກຕາ, Universita ເຮັກຕາ, Ivrit B'irushalayim; ຫຍໍ້ HUJI) ແມ່ນວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຂອງອິດສະຣາເອນ. ມັນມີທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນເຢຣູຊາເລັມ. ມັນແມ່ນວິທະຍາໄລທໍາອິດຈະເປີດໃນອິດສະຣາເອນມີສາມວິທຍາໄລ.
ສະມາດໂຟນ
ສະມາດໂຟນ (smartphone, smart phone) ແມ່ນໂທລະສັບເຄື່ອນທີ່ທີ່ມີຄວາມສາມາດທີ່ເພີ່ມເຕີມນອກເໜືອຈາກໂທລະສັບມືຖືທົ່ວໄປ. ສະມາດໂຟນຖືວ່າແມ່ນຄອມພິວເຕີພົກພາທີ່ໃຊ້ງານໃນລັກສະນະຂອງໂທລະສັບເຄື່ອນທີ່ ໂດຍທີ່ສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ຄວາມສາມາດຫຼັກຂອງໂທລະສັບມືຖື ເຂົ້າຮ່ວມກັບແອປພລິເຄຊັນຂອງໂທລະສັບເອງ. ສະມາດໂຟນສາມາດໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ງານຕິດຕັ້ງໂປຣແກຣມເສີມສຳລັບເພີ່ມຄວາມສາມາດຂອງໂທລະສັບໂຕເອງ ໂດຍຮູບແບບນັ້ນຂຶ້ນຢູ່ກັບແພລດຟອມຂອງໂທລະສັບແລະລະບົບປະຕິບັດການ.
ອ້າງອີງ
ສະມາດໂຟນ
ປະເທດໂຮນລັງ
ປະເທດໂຮນລັງ ຫຼື ປະເທດເນເທີແລນ (Nederlands, Les Pays-Bas ຫຼື Hollande) ແມ່ນປະເທດນຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນທະວີບເອີລົບຕາເວັນຕົກຕອນເໜືອ. ຊື່ປະເທດມີຄຳເຄົ້າມາຈາກຄຳວ່າ “Neder” ຫຼື “ຕ່ຳ” ເນື່ອງຈາກພູມິປະເທດສ່ວນໃຫຍ່ຂອງໂຮນລັງເປັນບ່ອນຮາບລຸ່ມ ແລະພື້ນທີ່ປະມານນຶ່ງໃນສີ່ຂອງປະເທດຕ່ຳກວ່າລະດັບນ້ຳທະເລ. ໂຮນລັງໄດ້ປັບພື້ນທີ່ໂດຍການສູບນ້ຳອອກຈາກໜອງໃຫຍ່ແລະທາງນ້ຳຕ່າງ ໆ ເພື່ອໃຫ້ໃຊ້ປະໂຫຍດໄດ້. ໂຮນລັງໄດ້ສ້າງເຂື່ອນ ທາງລະບາຍນ້ຳ ແລະສະຖານີສູບນ້ຳຈຳນວນຫຼາຍ ເພື່ອປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ພື້ນທີ່ປະມານເຄິ່ງນຶ່ງຂອງປະເທດປະສບພາວະອຸທົກກະໄພ ໂຮນລັງຈຶ່ງມີສິ່ງກໍ່ສ້າງດ້ານວິສະວະກຳການຈັດການນ້ຳທີ່ມີຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
🇪🇺 ໝວດ:ປະເທດໂຮນລັງ
ພະມະຫາກະສັດໄທ
ພະມະຫາກະສັດໄທ (ໄທ:พระมหากษัตริย์ไทย) (ຄຳເຄົ້າ: ພຣະມຫາກສັຕຣິຍ໌ໄທຽ໌ ) ຫຼື ເຈົ້າມະຫາຊີວິດແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ (ຄຳເຄົ້າ:ເຈົ້າມຫາຊີວິຕແຫ່ງຣາຊອານາຈັກຣ໌ໄທຽ໌)ແມ່ນປະມຸກຂອງປະເທດໄທຕັ້ງແຕ່ອະດີດຈົນຮອດປັດຈຸບັນຕາມລະບອບສົມບູລະນາຍາສິດທິລາດແລະປະຊາທິປະໄຕ
ເຖິງແມ້ນວ່າພະລາຊະອຳນາດຂອງພະມະຫາກະສັດຈະຫຼຸດລົງລຸນຫຼັງການປະຕິວັດເມື່ອວັນທີ 24 ມິຖຸນາ 1932 ແລະຖືກຈຳກັດໂດຍລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ແຕ່ສະຖາບັນພະມະຫາກະສັດກໍຍັງຄົງໄດ້ຮັບຄວາມເຄົາລົບນັບຖືຈາກປະຊາຊົນຊາວໄທສ່ວນໃຫຍ່. ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກສະຫຍາມ ຄ.ສ. 1932 ກັບທັງລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທທຸກສະບັບວ່າ ພະມະຫາກະສັດ "ຊົງດຳລົງຢູ່ໃນຖານະອັນເປັນທີ່ເຄົາລົບສັກກາລະ ຜູ້ໃດຈະລະເມີດບໍ່ໄດ້". ນອກຈາກນັ້ນ ພະມະຫາກະສັດຍັງຊົງໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງດ້ວຍກົດໝາຍອາຍາ ເຊິ່ງເຮັດໃຫ້ການວິພາກວິຈານພະອົງເປັນຄວາມຜິດຕໍ່ອົງພະມະຫາກະສັດ.
ຕາມລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກໄທ ຄ.ສ. 2007 ອັນເປັນສະບັບປັດຈຸບັນ ພະມະຫາກະສັດຊົງເປັນປະມຸກແຫ່ງລັດ ຊົງໃຊ້ອຳນາດອະທິປະໄຕຜ່ານຄະນະລັດຖະມົນຕີ ລັດຖະສະພາ ແລະສານ ຊົງເປັນຈອມທັບໄທ ພຸດທະມາມະກະ ແລະອັກຄະລະສາສະນູປະຖຳມະພົກ. ມີພະລາຊະອຳນາດສະຖາປະນາແລະພະລາຊະທານເຄື່ອງລາຊະອິສະລິຍາພອນກັບຖານັນດອນສັກ ພະລາຊະທານອະໄພຍະໂທດ ປະກາດສົງຄາມແລະສະຫງົບເສິກ ລວມຕະຫຼອດເຖິງພະລາຊະອຳນາດອື່ນໆ ອັນຈະຊົງໃຊ້ໄດ້ກໍແຕ່ໂດຍຫຼັກເກນ ວິທີການ ແລະເງື່ອນໄຂທີ່ກົດໝາຍກຳໜົດໄວ້ ຍົກເວ້ນພະລາຊະອຳນາດບາງປະການທີ່ຊົງໃຊ້ໄດ້ຕາມພະລາຊະອັດທະຍາໄສ ແມ່ນ ຕັ້ງແລະຖອດອົງຄະມົນຕີກັບບັນດາຂ້າລາຊະການໃນພະອົງ.
ພະມະຫາກະສັດໄທພະອົງປັດຈຸບັນແມ່ນພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ເປັນພະມະຫາກະສັດລຳດັບທີ 9 ແຫ່ງລາຊະວົງຈັກກີ ແລະເປັນປະມຸກລາຊະວົງຈັກກີ. ມີບ່ອນປະທັບຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນພະບໍລົມມະຫາລາຊະວັງບາງກອກ. ສະເຫວີຍລາດຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 9 ມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1946 ແລະເປັນພະມະຫາກະສັດທີ່ຄອງລາດໃນຖານະປະມຸກແຫ່ງລັດທີ່ດົນທີ່ສຸດໃນໂລກ.
ລັດຊະທາຍາດຂອງພະມະຫາກະສັດໄທມີຕຳແໜ່ງເອີ້ນວ່າສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ. ພະອົງປັດຈຸບັນແມ່ນສົມເດັດພຣະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານ. ການສືບມໍລະດົກຂອງພະມະຫາກະສັດເປັນໄປຕາມກົດມົນເທຍລະບານວ່າດ້ວຍການສືບລາຊະສັນຕິວົງ ຄ.ສ. 1924 ໂດຍມີລັກສະນະເປັນການໂອນຈາກບິດາສູ່ບຸດຕາມຫຼັກບຸກຄົນຫົວປີສະເພາະທີ່ເປັນຊາຍ ແຕ່ລັດຖະທຳມະນູນແຫ່ງລາຊະອານາຈັກສະບັບປັດຈຸບັນເປີດໃຫ້ສະເໜີພະນາມພະລາຊະທິດາຂຶ້ນສືບລາຊະບັນລັງກໍໄດ້ ໃນກໍລະນີທີ່ພະມະຫາກະສັດບໍ່ໄດ້ຊົງຕັ້ງລັດຊະທາຍາດໄວ້
ກຳເໜິດ
ຮູບແບບການປົກຄອງແບບລາຊາທິປະໄຕຂອງປະເທດໄທໄດ້ພັດທະນາຂຶ້ນມາຕະຫຼອດ 800 ປີ ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງແບບສົມບູລະນາຍາສິດທິລາດໂດຍພະມະຫາກະສັດໄທພະອົງທຳອິດທີ່ຮວບຮວມດິນແດນຈົນເປັນປິກແຜ່ນເປັນອານາຈັກສຸໂຂໄທ ໂດຍມີພໍ່ຂຸນສີອິນທາທິດເປັນປະຖົມກະສັດ ແນວຄິດການປົກຄອງແບບລາຊາທິປະໄຕສະໄໝທຳອິດເລິ່ມຢູ່ບົນພື້ນຖານຂອງສາສະໜາພາມ (ເຊິ່ງຮັບເຂົ້າມາຈາກຈັກກະວັດຂະເໝນ) ແລະຫຼັກຄວາມເຊື່ອແບບພະພຸດທະສາສະໜານິກາຍເຖຣະວາດ ເຊິ່ງແນວຄິດທຳອິດນັ້ນມາຈາກວັນນະກະສັດຂອງສາສະໜາພາມ ເນື່ອງຈາກພະມະຫາກະສັດຈະໄດ້ຮັບອຳນາດມາຈາກອຳນາດທະຫານ ສ່ວນແນວຄິດທີ່ສອງມາຈາກແນວຄິດທຳມະລາຊາຂອງພະພູດທະສາສະໜານິກາຍເຖຣະວາດ ລຸນຫຼັງທີ່ພະພຸດເຂົ້າມາໃນປະເທດໄທໃນຮາວຄິດສະຕະວັດທີ່ 6 ອັນເປັນແນວຄິດທີ່ວ່າພະມະຫາກະສັດຄວນທີ່ຈະປົກຄອງປະຊາຊົນໂດຍທຳ
ສະໄໝກຸງສຸໂຂໄທມີການປົກຄອງແບບພໍ່ປົກຄອງລູກ ພະມະຫາກະສັດຈະມີພະນາມຂຶ້ນຕົ້ນວ່າ "ພໍ່ຂຸນ" ມີຄວາມໄກ້ຊິດລະຫວ່າງກະສັດກັບປະຊາຊົນຫຼາຍ ລຸນຫຼັງລາຊະການພໍ່ຂຸນຮາມຄຳແຫງມະຫາລາດແລ້ວ ພະມະຫາກະສັດສຸໂຂໄທມີພະນາມຂຶ້ນຕົ້ນວ່າ "ພະຍາ" ເພື່ອຍົກຖານະກະສັດໃຫ້ສູງຂຶ້ນ ໃນລາຊະການພະຍາລິໄທ ພະພຸດທະສາສະໜາລັດທິລັງກາວົງ ເຟື່ອງຟູຫຼາຍຈຶງມີແນວຄິດທຳມະລາຊາ ຕາມຄະຕິພຸດຂຶ້ນມາ ເຮັດໃຫ້ພະນາມຂຶ້ນຕົ້ນຂອງພະມະຫາກະສັດຕັ້ງແຕ່ລາຊະການພະຍາາລິໄທຮຽກວ່າ "ພະມະຫາທຳມະລາຊາ" ໃນສະໄໝກຸງສີອະຍຸທະຍາໄດ້ຮັບຄະຕິພາມມາຈາກຂອມຮຽກວ່າ ເທວະລາຊາ ຫຼື ສົມມຸດຕິມາດ ໝາຍເຖິງພະມະຫາກະສັດຊົງເປັນເທບພະມາອະວະຕານເພື່ອປົກປ້ອງມວນມະນຸດ ເຮັດໃຫ້ຊົນຊັ້ນກະສັດມີສິດອຳນາດຫຼາຍທີ່ສຸດໃນອານາຈັກແລະຫ່າງຈາກຊົນຊັ້ນປະຊາຊົນຫຼາຍຂຶ້ນ ຄຳຂຶ້ນຕົ້ນພະນາມຮຽກວ່າ "ສົມເດັດ" ຫຼັງການປ່ຽນແປງການປົກຄອງເປັນລະບອບປະຊາທິປະໄຕ ພະລາຊະອຳນາດດ້ານການປົກຄອງຖືກໂອນມາເປັນຂອງລັດຖະບານພົນລະເຮືອນແລະທະຫານ ພະມະຫາກະສັດຈະຊົງພະລາຊະອຳນາດຜ່ານຝ່າຍນິຕິບັນຍັດ ບໍລິຫານ ແລະຕຸລາການ
ການປ່ຽນແປງ
ໃນເດືອນມິຖຸນາ ຄ.ສ. 1932 ກຸ່ມນັກສຶກສາເຊິ່ງໄດ້ຮັບການສຶກສາແບບຕາເວັນຕົກແລະນາຍທະຫານເອິ້ນ "ຜູ້ກໍ່ການ" ໄດ້ປະຕິວັດຍຶດອຳນາດແລະຮຽກຮ້ອງໃຫ້ພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວພະລາຊະທານລັດຖະທຳມະນູນແກ່ຊາວສະຫຍາມໃນເດືອນທັນວາປີນັ້ນ ພະອົງຊົງພະລາຊະທານລັດຖະທຳມະນູນ ປ່ຽນຮູບແບບການປົກຄອງມາສູ່ລາຊາທິປະໄຕພາຍໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນແລ້ວຈາກນັ້ນບົດບາດຂອງພະມະຫາກະສັດກໍເຫຼືອພຽງປະມຸກແຫ່ງລັດເຊິງສັນຢາລັກເທົ່ານັ້ນ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີແລະສະພານິຕິບັນຍັດເປັນຜູ້ໃຊ້ພະລາຊະອຳນາດຂອງພະອົງແທນ
ຫຼັງພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະເມນມະຫາອານັນທະມະຫິດົນ ພະອັດມະຣາມາທິບໍດິນສະເດັດສະຫວັນຄົດໃນປີ 1946 ສົມເດັດພະເຈົ້ານ້ອງຍາເທີ ເຈົ້າຟ້າພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ ເຊິ່ງຂະນະນັ້ນມີພະຊົນມາຍຸ 19 ພັນສາກາຍເປັນພະມະຫາກະສັດລາຊະການຖັດມາ ປັດຈຸບັນພະອົງເປັນພະມະຫາກະສັດທີ່ຄອງລາດຢູ່ນານທີ່ສຸດຂອງໂລກ ພະອົງມີປະຖົມບໍຣົມລາຊະໂອງການດັງນີ້ "ເຮົາຈະຄອງແຜ່ນດິນໂດຍທັມ ເພື່ອປະໂຍດສຸກແຫ່ງມະຫາຊົນຊາວສະຫຍາມ"
ເລິ່ມເມື່ອປະມານ ຄ.ສ. 2000 ບົດບາດຂອງພະມະຫາກະສັດໄທຖືກນັກວິຊາການ ສື່ ຜູ້ສັງເກດການແລະນັກປະເພນີນິຍົມຄັດຄ້ານຫຼາຍຂຶ້ນ ແລະເມື່ອຜູ້ສົນໃຈນິຍົມທີ່ມີການສຶກສາເລິ່ມສະແດງອອກເຊິ່ງສິດທິຄຳເວົ້າຂອງເຂົາຫຼາຍຄົນຖືວ່າຊຸດກົດໝາຍແລະມາດຕະການກ່ຽວຂ້ອງກັບຄວາມຜິດຕໍ່ອົງພະມະຫາກະສັດໃນປະເທດໄທເຊິ່ງມຸ່ງຄຸ້ມຄອງພະມະຫາກະສັດແລະລາຊະວົງເປັນອຸປະສັກຕໍ່ເສລີພາບການສະແດງອອກ ມີການຈັບກຸມ ການສືບສວນອາຢາແລະຈຳຄຸກຫຼາຍເທື່ອໂດຍອາໄສກົດໝາຍເຫຼົ່ານີ້ ໃນປີ 2005 ພະບາດສົມເດັດພະປໍຣະມິນມະຫາພູມິພົນອະດຸນຍະເດດຊົງມີພະລາຊະດຳຣັດວ່າສາມາດວິຈານພະອົງໄດ້ຫາກສ້າງສັນແລະບໍ່ມີແຮງຈູງໃຈທາງການເມືອງ
ສຳນັກລາຊະເລຂາທິການແລະສະພາອົງຄະມົນຕີໄທສະນັບສະໜຸນພາລະໜ້າທີ່ຂອງພະມະຫາກະສັດໂດຍປຶກສາກັບນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ພະລາຊະວັງແລະພະລາຊະຊັບຂອງພະມະຫາກະສັດມີສຳນັກພະລາຊະວັງແລະສຳນັກງານຊັບສິນສ່ວນພະມະຫາກະສັດເປັນຜູ້ຈັດການຕາມລຳດັບ ໜ່ວຍງານເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ຖືເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງລັດຖະບານໄທແລະພະມະຫາກະສັດຊົງແຕ່ງຕັ້ງພະນັກງານທັງໝົດ
ລັດຊະທາຍາດຂອງພະມະຫາກະສັດໄທພະອົງປັດຈຸບັນຄື ສົມເດັດພະບໍຣົມໂອຣະສາທິລາດ ເຈົ້າຟ້າມະຫາວະຊິລາລົງກອນ ສະຫຍາມມຸງກຸດລາຊະກຸມານການສືບລາຊະສັນຕະຕິວົງເປັນໄປຕາມກົດກົດມົນເທຍລະບານວ່າດ້ວຍການສືບລາຊະສັນຕະຕິວົງພະພຸດທະສັກກະຫຼາດ 2467 ການແກ້ໄຂກົດມົນເທຍລະບານວ່າຍັງເປັນພະລາຊະອຳນາດຂອງພະມະຫາກະສັດ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພະມະຫາກະສັດໄທ
ສະຫະລັດ
ສະຫະລັດອາເມຣິກາ (United States of America; ຫຍໍ້ເປັນ: U.S.A. ຫຼື USA) ໂດຍທົ່ວໄປເອີ້ນວ່າ ສະຫະລັດ (United States: ຫຍໍ້ເປັນ: U.S. ຫຼື US) ຫຼື ອາເມຣິກາ (America: ຫຍໍ້ເປັນ: A) ເປັນສະຫະພັນສາທາລະນະລັດເຊິ່ງຕັ້ງຢູ່ໃນທະວີບອາເມຣິກາເໜືອ ປະກອບດ້ວຍລັດ 50 ລັດ ໜຶ່ງເຂດປົກຄອງກາງ ຫ້າດິນແດນປົກຄອງຕົນເອງສຳຄັນ ລວມທັງເຂດສະຫງວນອິນດຽນ 326 ແຫ່ງ ແລະ ໝູ່​ເກາະ​ນອກປະເທດອີກ 9 ແຫ່ງ ສະຫະລັດອາເມຣິກາມີຊາຍແດນທາງເໜືອຕິດກັບປະເທດການາດາ ແລະ ທາງທິດໃຕ້ຕິດກັບເມັກຊິກ ແລະ ຍັງມີຊາຍແດນທາງທະເລຕິດກັບຫຼາຍປະເທດເຊັ່ນ ບາຮາມາດ, ກູບາ ແລະ ລັດເຊຍ ດ້ວຍພື້ນທີ່ກວ່າ 9.8 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ປະຊາກອນມີທັງໝົດ 331 ລ້ານຄົນ ເຮັດໃຫ້ສະຫະລັດອາເມຣິກາມີພື້ນທີ່ຂະໜາດໃຫຍ່ເປັນອັນດັບທີ 3 ຂອງໂລກ{{efn|ສາລານຸກົມ'ບຣິຕານນິກາ'ສະແດງລາຍການປະເທດຈີນເປັນປະເທດໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບສາມຂອງໂລກ (ຮອງຈາກປະເທດລັດເຊຍ ແລະ ການາດາ) ໂດຍມີພື້ນທີ່ທັງໝົດ 9,572,900 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ສະຫະລັດອາເມຣິກາເປັນປະເທດທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດອັນດັບທີ 4 ໂດຍມີພື້ນທີ່ 9,526,468 ຕາລາງກິໂລແມັດ ຕົວເລກຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາໜ້ອຍກວ່າ ເດິ ໂວລ ແຟກທ໌ບຸກ'' ເນື່ອງຈາກວ່າບໍ່ລວມເອົາເຂດນ້ຳຊາຍຝັ່ງແລະ ນ້ຳອານາເຂດ
ຫ້ອງສະແດງຮູບແຕ້ມ
ໝວດ:ສະຫະລັດອາເມລິກາ
ຄັງສຳຮອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດ
ຄັງສຳຮອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດ (ພາສາອັງກິດ:Foreign exchange reserves ຫຼື Forex reserves), ໃນຄວາມໝາຍແຄບ, ແມ່ນ ເງິນຕາຕ່າງປະເທດ ຝາກຢູ່ ຫຼື ຖືໂດຍ ທະນາຄານກາງ ແລະ ອົງການການເງິນລັດ. ແຕ່ໃນຕົວຈິງ, ຄຳສັບດັ່ງກ່າວ ແມ່ນ ຖືກໃຊ້ ເພື່ອໝາຍລວມທັງ ເງິນຕາຕ່າງປະເທດ, ຄຳ, SDR ອີກ. ຄັງສຳຮອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດ ແມ່ນ ມີໄວ້ເພື່ອ ຊຳລະຄ່ານຳເຂົ້າ, ໜີ້ຕໍ່ຕ່າງປະເທດ ແລະ ຮັບປະກັນສະຖຽນລະພາບ ຂອງ ເງິນຕາຂອງປະເທດ. ສ່ວນຫຼາຍ ບັນດາປະເທດໃນໂລກ ຈະມີຄັງສຳຮອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດ ເປັນ ເງິນໂດລາສະຫະລັດ ແຕ່ ກໍ່ຍັງມີກໍລະນີເປັນ ເງິນເອີໂຣ ແລະ ເງິນເຢັນອີກ. ເຖິງແມ່ນວ່າ ຈະບໍ່ມີຄວາມເຫັນເອກະພາບກັນ ຂອງ ນັກວິຊາການວ່າ ລະດັບຄັງສຳຮອງເງິນຕາຕ່າງປະເທດ ຂອງປະເທດໃດໜຶ່ງຄວນຈະແມ່ນເທົ່າໃດ, ແຕ່ໂດຍທົ່ວໄປ ວ່າກັນວ່າ ມັນຈະຕ້ອງຫຼາຍກວ່າ ມູນຄ່ານຳເຂົ້າສາມເດືອນ ຫຼື ມູນຄ່າໜີ້ໄລຍະສັ້ນສິບຫ້າປີ.
ໝວດ:ເສດຖະສາດມະຫາພາກ ໝວດ:ເສດຖະສາດສາກົນ ໝວດ:ໂຕຊີ້ບອກທາງເສດຖະກິດ
ຮູບເງົາໄທ
ຮູບເງົາໄທ ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາທີ່ຍາວນານ ຮູບເງົາໄທເລື່ອງທຳອິດຖ່າຍທຳໃນເມືອງໄທຄືເລື່ອງ ນາງສາວສຸວັນ ຜູ້ສ້າງ ຄື ບໍລິສັດຮູບເງົາ ຍູນິເວີຊັລ ຮູບເງົາເລື່ອງນີ້ໃຊ້ຜູ້ສະແດງທັງງໝົດເປັນຄົນໄທ ຄ.ສ. 1927 ຮູບເງົາເລື່ອງ ໂຊກສອງຊັ້ນ ເປັນຮູບເງົາຂະໜາດ 35 ມິລລິແມັດ ຂາວດຳ ບໍ່ມີສຽງ ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບໃຫ້ເປັນຮູບເງົາປະເພກເລື່ອງສະແດງເພື່ອການຄ້າເລື່ອງທຳອິດທີ່ສ້າງໂດຍຄົນໄທ
ໃນຊ່ວງຫຼັງ ພ.ສ. 2490 ຖືເປັນຍຸກເຟື່ອງຟູຂອງຮູບເງົາໄທ ສະຕູດິໂອ ຖ່າຍທຳແລະຮູບເງົາມີຈຳນວນຫຼາຍຕື່ມຫຼາຍຂຶ້ນ ຫຼັງຈາກນັ້ນປະເທດໄທເຂົ້າສູ່ສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ຖືເປັນຊ່ວງຊົບເຊົາຂອງຮູບເງົາໄທ ເມື່ອສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີ 2 ຍຸດຕິລົງ ກິດຈະການຮູບເງົາໃນປະເທດໄທຄ່ອຍໆ ຟື້ນຄືນກັບມາ ໄດ້ປ່ຽນໄປສ້າງຮູບເງົາຂະໜາດ 16 ມິລລິແມັດແທນ ແລະເມື່ອບ້ານເມືອງເຂົ້າສູ່ສະພາວະຄັບຂັນ ຮູບເງົາໄທຫຼາຍເລື່ອງໄດ້ສະແດງບົດບາດຂອງຕົນໃນຖານະກະຈົກສະທ້ອນບັນຫາການເມືອງ ແລະສັງຄົມ ໃນຊ່ວງໄລຍະເວລາລະຫວ່າງປີ ພ.ສ. 2516-2529 ຕໍ່ມາຮູບເງົາໄທໃນຊ່ວງປີ ພ.ສ. 2530-2539 ໂດຍໃນຕອນຕົ້ນທົດສະວັດວັຍລຸ້ນເປັນກຸ່ມເປົ້າໝາຍໃໝ່ ນອກຈາກຮູບເງົາປະເພດວັຍລຸ້ນແລ້ວ ໜັງຜີແລະໜັງບູ້ ຮວມໜັງໂປ້ ແລະໜັງເກຣດບີກໍມີການຜະລິດມາຫຼາຍຂຶ້ນ
ປັດຈຸບັນປະເທດໄທມີຮູບເງົາທີ່ມຸ່ງສູ່ຕະຫຼາດໂລກ ເຊັ່ນ ຮູບເງົາເລື່ອງຕົ້ມຍຳກຸ້ງ ທີ່ສາມາດຂຶ້ນໄປຢູ່ເທິງຕາລາງບັອກອອຟຟິສໃນປະເທດສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະຍັງມີຮູບເງົາໄທຫຼາຍເລື່ອງທີ່ເປັນທີ່ຍອມຮັບໃນເທດສະການຮູບເງົາ ຫຼ້າສຸດຮູບເງົາເລື່ອງລຸງບຸນມີລະລຶກຊາດກຳກັບໂດຍອະພິຊາດພົງ ວີລະເສດຖະກຸນໄດ້ຮັບລາງວັນປາມທອງຄຳຈາກງານເທດສະການຮູບເງົາເມືອງຄານຄັ້ງທີ 63 ນັບເປັນຮູບເງົາຈາກພູມິພາກອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ເລື່ອງທຳອິດໄດ້ຮັບລາງວັນນີ້
ສ່ວນການສົ່ງເສີມອຸສາຫະກຳຮູບເງົາໄທທັງໜ່ວຍງານລັດແລະເອກະຊົນໄດ້ມີການຈັດເທດສະການຮູບເງົາແລະການມອບລາງວັນທາງຮູບເງົາຢູ່ຫຼາຍໂຄງການ
ທະນາຄານລາວ-ຫວຽດ
ທະນາຄານລາວ-ຫວຽດ ແມ່ນ ທະນາຄານຮ່ວມຫຸ້ນ ລະຫວ່າງ ທະນາຄານການຄ້າຕ່າງປະເທດລາວ ແລະ ທະນາຄານເພື່ອການລົງທຶນແລະພັດທະນາຫວຽດນາມ(Ngân hàng Đầu tư Phát triển Việt Nam, ຫຍໍ້: BIDV) ສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນ ໃນ ວັນທີ ໒໒ ກໍລະກົດ ປີ ໑໙໙໙ ໂດຍມີທຶນຈົດທະບຽນ ເລີ່ມຕົ້ນ ໑໐ ລ້ານໂດລາສະຫະລັດ. ສູນກາງໃຫຍ່ ຂອງ ທະນາຄານດັ່ງກ່າວຕັ້ງຢູ້ ເລກທີ ໔໔ ຖະຫນົນລ້ານຊ້າງ, ແລະ ນອກນັ້ນ ຍັງມີ ຫ້ອງການ ຢູ່ ແຂວງຈຳປາສັກ, ແລະ ຮ່າໂນ້ຍ (ປະເທດຫວຽວນາມ) ອີກ.
ລິ້ງພາຍນອກ
ໝວດ:ການເງິນ ໝວດ:ທະນາຄານ
ນັກໂທດການເມືອງ
ນັກໂທດການເມືອງ ແມ່ນຜູ້ຄົນເຊິ່ງຖືກຄຸມຂັງຢູ່ໃນຄຸກ ຍ້ອນຕໍ່ຕ້ານຫຼືດຳລິຕິຕຽນລັດຖະບານ. ຄຳນີ້ແມ່ນມັກໃຊ້ໂດຍຜູ້ຄົນຫຼືກຸ່ມ ເຊິ່ງຕໍ່ຕ້ານຄວາມຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍຂອງການກັກຂັງນັກໂທດ. ຜູ້ຄົນເຊິ່ງໃຊ້ຄຳນີ້ມັກເວົ້າເຖິງຄົນຜູ້ພວມຈຳຄຸກຍ້ອນກິຈະກໍາທາງດ້ານການເມືອງ.
ໝວດ:ການຈຳຄຸກແລະການກັກຂັງ
ຮົງກົງ
ຮົງກົງ (Hong Kong; 香港), ມີຊື່ທາງການແມ່ນວ່າ ເຂດບໍລິຫານພິເສດຮົງກົງແຫ່ງສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ (Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China; ) ແມ່ນເຂດປົກຄອງຕົນເອງຢູ່ທາງໃຕ້ຂອງປະເທດຈີນ. ໃນທາງພູມສາດມີສາມແຈປາກແມ່ນ້ຳຈູຈຽງ ແລະ ທະເລຈີນໃຕ້ໂອບຮອບ. ຮົງກົງແມ່ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນສະກາຍລາຍ (skyline) ຂະຫຍາຍ ແລະ ທ່າເຮືອທຳມະຊາດລຶກ, ມີເນື້ອທີ່ 1.104 ກິໂລແມັດ. ແລະ ປະຊາກອນກວ່າເຈັດລ້ານຄົນ. ແມ່ນເຂດທີ່ມີປະຊາກອນຢູ່ອາໄສໜາແນ່ນທີ່ສຸດເຂດໜຶ່ງໃນໂລກ. ປະຊາກອນຮົງກົງ 93.6% ມີເຊື້ອຊາດຈີນ ແລະ 6.4% ມາຈາກກຸ່ມອື່ນ. ປະຊາກອນສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ເວົ້າພາສາກວາງຕຸ້ງຂອງຮົງກົງກຳເນີດຈາກມົນທົນກວາງຕຸ້ງເຊິ່ງຢູ່ຕິດກັນ, ໂດຍປະຊາກອນຈຳນວນຫຼາຍໄດ້ຫຼົບໜີສົງຄາມ ແລະ ການປົກຄອງລະບອບຄອມມິວນິດໃນຈີນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຕັ້ງແຕ່ຄຣິດຕະສະຕະວັດ 1930.
ພູມສາດ
ຮົງກົງມີພື້ນທີ່ລວມ 1.096,63 ຕາລາງກິໂລແມັດ ເຊິ່ງປະກອບໄປດ້ວຍ ເກາະຮົງກົງ (80,30 ຕາລາງກິໂລແມັດ.) ໂກວລູນ (46.71 ຕາລາງກິໂລແມັດ) ເຂດດິນແດນໃໝ່ (New Territories) ແລະເກາະອື່ນໆ (969.62 ຕາລາງກິໂລແມັດ) ຫຼືຂະໜາດປະມານ 1 ໃນ 6 ຂອງພື້ນທີ່ເມືອງຊຽງໄຮ້.
ລາຍການອ້າງອິງ
ໝວດ:ປະເທດຈີນ
ເວັບໄຊ
alt=|thumb|320x320px|ໜ້າໜຶ່ງໃນເວັບໄຊວີກິພີເດຍ ເວັບໄຊ (website, web site ຫຼື site) ໝາຍເຖິງ ໜ້າເວັບເພຈຫຼາຍໜ້າ ເຊິ່ງເຊື່ອມຕໍ່ກັນຜ່ານທາງໄຮເປີລິ້ງ ສ່ວນໃຫຍ່ຈັດເຮັດຂຶ້ນເພື່ອນຳສະເໜີຂໍ້ມູນຜ່ານຄອມພິວເຕີ ໂດຍຖືກຈັດເກັບໄວ້ໃນເວີລວາຍເວັບ ໜ້າທຳອິດຂອງເວັບໄຊທີ່ເກັບໄວ້ທີ່ຊື່ຫຼັກຈະເອີ້ນວ່າໂຮມເພຈ ເວັບໄຊໂດຍທົ່ວໄປຈະໃຫ້ບໍລິການຕໍ່ຜູ້ໃຊ້ຟຼີ ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນບາງເວັບໄຊຈຳເປັນຕ້ອງມີການສະໝັກສະມາຊິກ ແລະ ເສຍຄ່າບໍລິການເພື່ອທີ່ຈະເບິ່ງຂໍ້ມູນ ໃນເວັບໄຊນັ້ນ ມີຂໍ້ມູນວິຊາການ ຂໍ້ມູນຕະຫຼາດຫຼັກຊັບ ຫຼື ຂໍ້ມູນສື່ຕ່າງໆ ຜູ້ເຮັດເວັບໄຊມີຫຼາຍລະດັບ ຕັ້ງແຕ່ສ້າງເວັບໄຊສ່ວນຕົວ ຈົນເຖິງລະດັບເວັບໄຊສຳລັບທຸລະກິດ ຫຼື ອົງການຕ່າງໆ ການຮຽງເບິ່ງເວັບໄຊໂດຍທົ່ວໄປນິຍົມເອີ້ນເວັບໄຊແມ່ນຊອບແວໃນລັກສະນະຂອງເວັບບຣາວເຊີ
ເວັບໄຊແຫ່ງທຳອິດຂອງໂລກຖືກສ້າງຂຶ້ນເມື່ອວັນທີ 30 ເມສາ ປີ 1993 ໂດຍວິສະວະກອນຂອງເຊີຣ໌ນ
ປະເທດບູນກາລີ
ປະເທດບູນກາລີ ແມ່ນປະເທດນຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນທະວີບເອີລົບ.
🇪🇺 ໝວດ:ປະເທດບູນກາລີ ບູນກາລີ (ພາສາບູນກາລີ: България) ຫຼື ຊື່ຢ່າງເປັນທາງການແມ່ນ ສາທາລະນະລັດບູນກາລີ (ພາສາບູນກາລີ: Република България) ເປັນປະເທດໜຶ່ງທີ່ຢູ່ເອີຣົບຕາເວັນອອກ ມີຊາຍຝັ່ງຕິດກັບທະເລດຳທາງດ້ານຕາເວັນອອກ ມີຊາຍແດນຕິດກັບປະເທດເກຣັກ ແລະ ປະເທດຕວັກກີທາງທິດໃຕ້ ປະເທດແຊັກບີ ແລະ ສາທາລະນະລັດມາເຊໂດນີເໜືອທາງທິດຕາເວັນຕົກ ແລະ ປະເທດຣູມານີທາງທິດເໜືອຕາມແມ່ນໍ້າດານູບ ສາທາລະນະລັດບູນກາລີ Република България (ພາສາບູນກາລີ)
ທະວິດເຕີ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເວັບ 2.0 ໝວດ:ບໍລິການເຄືອຂ່າຍສັງຄົມ
ປະເທດໂປແລນດ໌
ປະເທດໂປໂລຍ ແມ່ນປະເທດນຶ່ງທີ່ຢູ່ໃນທະວີບເອີລົບ.
ກະວີ ຕັນຈະຣາຣັກ
ກະວີ ຕັນຈະລາລັກ  (กวี ตันจรารักษ์) ຊື່ຫຼີ້ນ ບີມ ແມ່ນນັກຮ້ອງ ແລະ ນັກສະແດງຊາວໄທ ອະດີດສະມາຊິກນັກຮ້ອງກຸ່ມວົງດີທູບີ ປັດຈຸບັນເປັນສິລະປິນອິສະລະ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1980 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ບອຍແບນໄທ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດອາຣ໌ເອສ ໝວດ:ຊາວໄທເຊື້ອສາຍມອນ
ພະໂພທິທຳ
ພຣະພຸດທະເຈົ້າ
ອີງຕາມຄວາມໝາຍ, ພຣະອົງໄດ້ເກີດໃນສະຕະວັດທີ 6  ແລະເປັນລູກຊາຍທີສາມຂອງ ພຣະມະຫາກະສັດແຄວ້ນຄັນທາຣະ. ປະເທດອິນເດຍ ໃກ້​ກັບ ​ເມືອງມາຣາຊ ໃນ​ປະ​ຈຸ​ບັນ. ມີຕາສີຟ້າ ນັບຕັ້ງແຕ່ລາວຍັງອ່ອນ  ພະອົງ​ເກັ່ງ​ກ້າ ແລະ​ຮູ້​ຈັກ​ພະ​ຄຳພີ​ຂອງ​ທຸກ​ສາສະໜາ ແລະ​ວັນນະຄະດີ. ການພິມອັກສອນບູຮານ ລາວເປັນນັກປັນຍາຊົນທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງຍຸກ.
ประวัติชีวิตของท่านถือเป็นตำนาน ขาดหลักฐานที่แน่นอน เช่น ตำนานหนึ่งเล่าว่า ท่านได้ตัดหนังตาทิ้ง เนื่องจากโมโหที่เผลอหลับไปขณะทำสมาธิ เมื่อหนังตานั้นตกถึงพื้น ก็เติบโตกลายเป็นต้นชา และตำนานยังเล่าต่อว่า ด้วยเหตุดังกล่าวภิกษุนิกายเซนจึงนิยมดื่มน้ำชา เพราะจะได้ไม่ง่วงเวลาทำสมาธิ
พ.ศ. 1079 มีการสร้างสถูปอุทิศถวายท่านขึ้นในเมืองเหอหนาน ภายหลังรัชสมัยจักรพรรดิถังไท่จง
ตุ๊กตาล้มลุกของญี่ปุ่น ที่เรียกว่า "ดะรุมะ" ก็เชื่อกันว่าสืบมาจากท่าน
ບຸນປີໃຫມ່ລາວ
ແຕ່​ກີ້​ແຕ່​ກ່ອນ ມີ​ເສດ​ຖີ​ຄົນ​ໜຶ່ງ ​ມີ​​ແຕ່​ເງິນ​ແຕ່​ບໍ່​ມີ​ລູກ ຕັ້ງ​ເຮືອນ​ຢູ່​ໃກ້​ກັບ​ນັກ​​ເລງຂີ້​ເຫຼົ້າ​ທີ່​ມີ​ລູກ​ສອງ​ຄົນ ມື້​ໜຶ່ງ​ນັກ​ເລງ​ຂີ້​ເຫຼົ້າ​​ເວົ້າ​ໃຫ້​ເສດຖີ ຈົນເສດ​ຖີ​ນ້ອຍ​ໃຈ ຈຶ່ງ​ໄດ້​ບວງ​ສວງ​ພະ​ອາທິດ ພະ​ຈັນ ຕັ້ງ​ຈິດ​ອະທິຖານຂໍ​ລູກ ​ຢູ່​ກວ່າ​ສາມ​ປີ ກໍ​ຂາດ​ວີ່​ແວວ​ທີ່​ຈະ​ມີ​ລູກ ຢູ່​ມາ​ມື້​ໜຶ່ງ​ພໍ​ເຖິງ​​ໃນ​ໄລຍະ​ທີ່​ພະ​ອາທິດ​ຍົກ​ຂຶ້ນ​ສູ່​ລາ​ສີ​ເມດ ເສດ​ຖີ​ໄດ້​ພາ​ບໍລິວານ​ໄປ​ຍັງ​ຕົ້ນ​ໄຮ​ແຄມ​ນ້ຳ ພໍ​ເຖິງ​ກໍ​ໄດ້​ເອົາ​ເຂົ້າ​ສານ​ລົງ​ລ້າງ​ໃນ​ນ້ຳ​ເຈັດ​ເທື່ອ ແລ້ວ​ຫຸງ​ບູຊາ​ອະທິຖານ​ຂໍ​ລູກ​ກັບ​ລຸ​ກຂະ​ເທວ​ະດາ​ໃນ​ຕົ້ນ​​ໄຮ​ນັ້ນ ລຸ​ກຂະເທວະ​ດາ​ເຫັນ​ໃຈ​ເສດ​ຖີ ຈຶ່ງ​ເຫາະ​ໄປ​ທູນພະຍາ​ອິ​ນ ບໍ່ຊ້າ​ພະຍາ​ອິນ​ກໍ​ມີ​ເມດຕາ​ປະ​ທານ​ໃຫ້​ເທພະບຸດ​ອົງ​ໜຶ່ງ​ຊື່ວ່າ "ທຳມະບານ" ລົງ​ໄປ​ປະຕິ​ສົນ​ທິ​ໃນ​ມົດລູກ​ເມຍ​ເສດ​ຖີ ​ໄດ້​ເກົ້າ​ເດືອນກໍ​ເກີດ​ອອກ​ມາ ເສດ​ຖີ​ຕັ້ງຊື່​ໃຫ້​ກຸ​ມານ​ນ້ອຍ​ນີ້​ວ່າ ທຳມະ​ບານ​ກຸ​ມານ ແລະ​ໄດ້​ປຸກ​ປາ​ສາດ​ໄວ້​ໃຕ້​ຕົ້ນ​ໄຮ​ໃຫ້​ກຸ​ມານ​ນີ້​ຢູ່​ອາໄສ.
ຕໍ່​ ມາ​ເມື່ອ​ທຳມະ​ບານ​ກຸ​ມານ​ໃຫຍ່​ຂຶ້ນ ກໍ​ໄດ້​ຮຽນ​ຮູ້​​ພາສາ​ນົກ ແລະ​ຮຽນ​ໄຕ​ເພດ​ຈົບ​ເມື່ອ​ອາ​ຍຸ​ໄດ້​ເຈັດ​ປີ ພວກເຂົາ​ໄດ້​ເປັນ​ອາຈານ​​ໄລ່​ມື້​ໄລ່​ວັນ​ມຸງຄຸນຕ່າງໆ ແກ່​ຄົນ​ທັງ​ຫລາຍ ຢູ່​ມາ​ມື້​ໜຶ່ງ ທ້າ​ວກະບິນ​ລະ​ພົມ(ພະຍາ​ພົມ) ໄດ້​ລົງ​ມາ​ຖາມ​ບັນຫາ​ກັບ​ທຳມະ​ບານ​ກຸ​ມານ 3 ຂໍ້ ຖ້າ​ທຳມະ​ບານ​ກຸ​ມານ​ຕອບ​ໄດ້​ກໍ​ຈະ​ຕັດ​ສຽນ(ຫົວ)​ບູຊາ ແຕ່​ຖ້າ​ຕອບ​ບໍ່​ໄດ້​ຈະ​ຕັດ​ຫົວ​ທຳມະບານ​ກຸ​ມານ​ຖ້ິມເສຍ ທ້າ​ວກະບິນລະ​ພົມ ​ຖາມ​ທຳ​ມະບານ​ກຸ​ມານ​ວ່າ ຕອນ​ເຊົ້າ​ລາສີ​ຢູ່​ທີ່​ໃດ ຕອນ​ທ່ຽງ​ລາສີ​ຢູ່​ທີ່​ໃດ ແລະ​ຕອນ​ຄ່ຳລາ​ສີ​ຢູ່​ທີ່​ໃດ ທັນ​ໃດ​ນັ້ນ​ທຳ​ມະບານ​ກຸ​ມານ​ຈຶ່ງ​ຂໍ​​ເວລາ​ກັບ​ທ້າ​ວກະ​ບິນ​ລະ​ພົມເປັນ​ ເວລາ 7 ມື້ ​ເພື່ອ​ໄປ​ຄົ້ນຄວ້າ​ຫາ​ຄຳ​ຕອບ.
ທາງ​ທຳ​ມະບານ​ກຸ​ມານ​ກໍ​ ພະຍາຍາມ​ຄິດ​ຄົ້ນ​ຫາ​ຄຳ​ຕອບ ລ່ວງ​ເຂົ້າ​ວັນທີ່ 6 ທຳ​ມະບານ​ກຸ​ມານ​ກໍ​ລົງ​ຈາກ​ປາ​ສາດ​ມາ​ນອນ​ຢູ່​ໃຕ້​ຕົ້ນ​ຕານເຂົາ​ຄິດວ່າ ຂໍ​ຕາຍ​ໃນ​ທີ່​ລັບ​ຍັງ​ດີກວ່າ​ໄປ​ຕາຍ​ດ້ວຍ​ອາ​ຍາ​ທ້າ​ວກະບິນ​ລະ​ພົມ ບັງ​ເອີນ​ເທິງ​ຕົ້ນ​ໄມ້​ມີ​ນົກ​​ແຮ້ງ 2 ຕົວ​ຜົວ​ເມຍ​ເຮັດ​ລັງ​ຢູ່. ນາງ​ນົກ​ແຮ້ງ​ຖາມ​ຜົວ​ວ່າ ມື້​ອື່ນ​ນີ້​ເຮົາ​ຈະ​ໄປ​ຫາ​ອາຫານ​ແຫ່ງ​ໃດ ຜົວ​ຕອບ​ນາ​ງ​ແຮ້ງວ່າ ເຮົາ​ຈະ​ໄປ​ກິນ​ສົບ​ທຳມະ​ບານ​ກຸ​ມານ ຊຶ່ງ​ທ້າ​ວກ​ະບິນລະ​ພົມ​ຈະ​ຂ້າ​ເສຍ ດ້ວຍ​ແກ້​ບັນຫາ​ບໍ່​ໄດ້. ນາງ​ນົກ​ຈຶ່ງ​ຖາມວ່າ ຄຳ​ຖາມ​ທີ່​ທ້າ​ວກະບິນ​ລະ​ພົມ ຖາມ​ຄື​ຫຍັງ?. ຜົວ​ກໍ​ເລົ່າ​ໃຫ້​ຟັງ ຊຶ່ງ​ນາງ​ນົກ​ກໍ​ບໍ່​ສາມາດ​ຕອບ​ໄດ້ ຜົວ​ຈຶ່ງ​ສະ​ເຫຼີຍ​ວ່າ ຕອນ​ເຊົ້າ ລາສີ​ຈະ​ຢູ່​ທີ່​ໜ້າ ຄົນ​ຈຶ່ງ​ຕ້ອງ​ລ້າງ​ໜ້າ​ທຸກ​ໆ ເຊົ້າ ຕອນ​ທ່ຽງ ລາສີ​ຈະ​ຢູ່​ທີ່​ໜ້າ​ເອິກ ຄົນ​ຈຶ່ງ​ອາບນ້ຳ​ແລະເອົາ​ເຄື່ອງ​ຫອມ​ປະ​ພົມ​ທີ່​ໜ້າ​ເອິກ ສ່ວນ​ຕອນ​ຄ່ຳ ລາສີ​ຈະ​ຢູ່​ທີ່​ຕີນ ຄົນ​​ເຮົາຈຶ່ງ​ຕ້ອງ​ລ້າງ​ຕີນ​ກ່ອນ​ເຂົ້າ​ນອນ ທຳ​ມະບານ​ກຸ​ມານ​ກໍ​ໄດ້​ຮູ້​ເລື່ອງ​ທີ່​ນົກ​ແຮ້ງ​ລົມ​ກັນ​ທັງ​ໝົດຈຶ່ງ​ຈົດ​ ຈຳ​ໄວ້.
ເມື່ອ​ຮຸ່ງ​ເຊົ້າຂຶ້ນມາ​ເປັນ​ມື້​ນັດ​ໝາຍ​ກັນ​ແລ້ວ ທ້າ​ວກະ​ບິນລະ​ພົມ​ກໍ​ມາ​ຕາມ​ສັນຍາ​ທີ່​ໃຫ້​ໄວ້​ທຸກ​ປະ​ການ ທຳມະ​ບານ​ກຸ​ມານ​ຈຶ່ງ​ເອົາ​ຄຳ​ຕອບ​ທີ່​ໄດ້ຍິນ​ຈາກ​ນົກ​ໄປ​ຕອບ​ກັບ​ທ້າ​ ວກະບິນລະ​ພົມ ​​ທ້າວ​ທຳ​ມະ​ບານ​ກຸ​ມານ​​ກໍ​ເອົາ​ຊະນະ ​ແລະ​ທ້າວ​ກະບິນລະ​ພົມ​ຈຶ່ງ​ຈຳ​ເປັນ​ຕ້ອງ​ຕັດ​ຫົວ​ຕົວ​ເອງ​ຕາມ​ທີ່​ສັນຍາ​ ໄວ້. ທ້າ​ວກະ​ບິນ​ລະ​ພົມ ​ຈຶ່ງ​​ເອີ້ນ​ລູກ​ສາວ​ທັງ​ເຈັດ​ອັນ​ເປັນ​ປາທະ​ຈາລິ​ກາ​ພະ​ອິນ​ມາ​ລວມ ພ້ອມ​ກັນ ແລ້ວ​ບອກວ່າ ເຮົາ​ຈະ​ຕັດ​ສຽນ​ບູຊາ​ທຳ​ມະບານ​ກຸ​ມານ ຖ້າ​ຈະ​ຕັ້ງ​ໄວ້​ຍັງ​ແຜ່ນດິນ ໄຟ​ກໍ​ຈະ​ໄໝ້​ໂລກ ຖ້າ​ຈະ​ໂຍນ​ຂຶ້ນ​ໄປ​ເທິງ​ອາ​ກາດ ຝົນ​ກໍ​ຈະ​ແລ້ງ ຖ້າ​ຈະ​ຖິ້ມ​ໃນ​ມະຫາ​ສະໝຸດ ນ້ຳ​ກໍ​ຈະ​ແຫ້ງ ຈຶ່ງ​ໃຫ້​ທິ​ດາ​ທັງ​ເຈັດ​ນຳ​ພານ​ມາ​ຮອງ​ຮັບ ແລ້ວ​ກໍ​ຕັດ​ສຽນ​ໃຫ້​ນາງ​ທຸງ​ສະ​ເທວີ ຜູ້​ເປັນ​ທິ​ດາ​ອົງໃຫຍ່ ຈາກ​ນັ້ນ​ນາງ​ທຸງ​ສະ​ກໍ​ອັນ​ເຊີນ​ພະ​ສຽນ​ທ້າ​ວກະບິນລະ​ພົມ​ວຽນ​ຂວາ​ຮອບ​ ພູເຂົາ​ພະ​ສຸ​ເມ​ນ 60 ນາ​ທີ ແລ້ວ​ເກັບ​ຮັກສາໄວ້​ໃນ​ຖ້ຳ​ຄັນ​ທຸ​ລີ ໃນ​ພູເຂົາ​ໄກ​ລາດ.
ຍານວະຣຸດ ສຸດທາວາດ
ຍານວະຣຸດ ສຸດທາວາດ ຫຼື ຊັນນີ້ ຍູໂຟ ເປັນອະດີດນັກຮ້ອງບອຍແບນວົງ ຍູໂຟ ຈົບການສຶກສາລະດັບປະລິນຍາຕີ ຄະນະນິເທດສາດ ສວນດຸສິດ ຜົນງານສ້າງຊື່ໄດ້ແກ່ ເພງກອດເທີໄວ້,ທີ່ຮັກຂອງຄົນອື່ນ ອາລະບ້ຳຍູໂຟ ປີ ຄ.ສ. 1992-1998
ບຸນປີໃຫມ່ລາວ
1.        ຖ້າ​ວັນອາທິດ​ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ(ສັງຂານ​ລ່ວງ) ນາງ​ສົງ​ການນາມ ທຸງ​ສະ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ພິລາ ອາ​ພອນແກ້ວ​ປັດ​ທະມະ​ລາດ ພັກ​ສາ​ຫານ​ອຸ​ທຸມ​ພອນ (ໝາກເດື່ອ) ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ກົງຈັກ​ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ສັງ(ຫອຍ) ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ຄຸດ.
ຍານວະຣຸດ ສຸດທາວາດ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1972 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ບອຍແບນໄທ
ບຸນປີໃຫມ່ລາວ
2.        ຖ້າ​ວັນຈັນ​ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການນາມ ໂຄ​ລາ​ຄະ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ປີບ ອາ​ພອນແກ້ວ​ມຸກ​ດາ ພັກ​ສາ​ຫານ​ເຕ​ລັງ (ນ້ຳ​ມັນ) ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງຂັນ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ໄມ້ຄ້ອນ​ເທົ້າ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ພະ​ຍັກ (ເສືອ).
4.        ຖ້າ​ວັນ​ພຸດ​ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການ​ນາມ ມົນ​ທາ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ຈຳ​ປາ ອາ​ພອນ​ແກ້ວ​ໄພ​ທູນ ພັກ​ສາ​ຫານ​ນົມ​ເນີຍ ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ເຂັມ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ໄມ້ເທົ້າ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ຄັດ​ລະ​ພະ (ລາ).
5.        ຖ້າ​ວັນພະ​ຫັດ​ ເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການນາມ ກິ​ລິ​ນີ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ມົນ​ທາ ອາ​ພອນແກ້​ວມໍລະ​ກົດ ພັກ​ສາ​ຫານ​ຖົ່ວ​ງາ ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ຂໍ​ຊ້າງ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ປືນ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ຄະສະສານ (ຊ້າງ).
6.        ຖ້າ​ວັນສຸກເປັນ​ມື້​ມະຫາ​ສົງ​ການ ນາງ​ສົງ​ການ​ນາມ ກິ​ມິ​ທາ​ເທ​ວີ ຊົງ​ພາ​ຫຸ​ລັດ​ທັດ​ດອກ​ຈົງ​ກົນ​ນີ ອາ​ພອນແກ້ວ​ບຸດສະລາ​ຄຳ ພັກ​ສາ​ຫານ​ກ້ວຍ​ນ້ຳ ພະ​ຫັດຂວາ​ຊົງ​ຂັນ ພະ​ຫັດຊ້າຍ​ຊົງ​ພິນ ສະເດັດ​ມາ​ເທິງ​ຫລັງ​ມະ​ຫິງ​ສາ (ຄວາຍ).