cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ຊັງດີຢົງ
ຕຳນານຊັງດີຢົງ ມີປາກົດໃນເທບນິຍາຍ ຫຼືນິທານພື້ນບ້ານປະເທດຕ່າງໆ ທົ່ວທັງໂລກໂດຍມີຊື່ຂອງໂຕເອກແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ ແຕ່ວ່າສະບັບທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດເປັນຂອງນັກຂຽນຊາວຝະລັ່ງຊື່ ຊາກ ແປກໂລນ ໃນປີ ຄ.ສ. 1697 ເຊິ່ງອີງມາຈາກວັນນະຄະດີ ຈິອຳບັດຕິສະຕາ ເບຊິນ ເລື່ອງ La Gatta Cenerentola ໃນປີ ຄ.ສ. 1634. ໃນເລື່ອງນີ້ໂຕເອກມີຊື່ວ່າ ເອນລາ (Ella) ແຕ່ແມ່ລ້ຽງກັບເອື້ອຍໃຈຮ້າຍຂອງນາງພາກັນເອີ້ນນາງວ່າ ຊິນເດເລນລ້າ (Cinderella) ອັນໝາຍເຖິງ "ເອນລາຜູ້ເປື້ອນເປີ" ເຊິ່ງກາຍເປັນຊື່ເອີ້ນເທບນິຍາຍໃນໂຄງເລື່ອງນີ້ໂດຍທົ່ວໄປ.
ນ້ຳຕົກຕາດເຊກະຕາມ
ນ້ຳຕົກທີ່ສູງ ຂອງປະເທດລາວ ມີຄວາມສູງ 120 ແມັດ ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດບ້ານຫລັກ 52 ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງ ມາທາງທິດໃຕ້ ປະມານ 40 ກິໂລແມັດ ການເດິນທາງຄວນເໝົາລົດກະບະ 4 WD ເພາະເປັນທາງດິນແດງ ຍາວກວ່າ 15 ກິໂລແມັດ. ນ້ຳຕົກຕາດເຊກະຕາມ ມີທາງຂຶ້ນພຽງທາງດຽວ ທາງລົງໄປສູ່ຕົວນ້ຳຕົກຕາດ ລຳບາກແລະ ອັນຕະລາຍຫລາຍ ຍັງບໍ່ມີການເປີດໃຫ້ຍ່າງຢ່າງເປັນທາງການ ຕົວນ້ຳຕົກຕາດຢູ່ຝັ່ງກົງກັນຂ້າມກັບຈຸດຊົມວິວ ຈຸດຊົມວິວສາມາດເຫັນຕົວນ້ຳຕົກໄດ້ທັງຜາ ເພາະຕັ້ງຢູ່ສູງກວ່າຕົວນ້ຳຕົກ ເຮັດໃຫ້ເຫັນສາຍນ້ຳໄຫລລັດເລາະໂຂດຫິນເປັນກຽວຍາວໃສໄຫລຜ່ານໜ້າຜາສູງ 120 ແມັດ ຕົກລົງສູ່ຫິນດ້ານລຸ່ມ.
ໂທນີ ແບ
ໂທນີ ບະແລ (Anthony Charles Lynton "Tony" Blair) ເກິດເມື່ອວັນທີ 6 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1953. ເປັນອະດີດນາຍົກລັດຖະມົນຕີຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ ແລະເປັນອະດີດຫົວໜ້າພັກແຮງງານ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ນ້ຳຕົກຕາດໝອກຈັນ
ຕັ້ງຢູ່ໃກ້ ນ້ຳຕົກຕາດເຊກະຕາມປະມານ 300 ແມັດ ນ້ຳຕົກຕາດໝອກຈັນເປັນນ້ຳຕົກຕາດ ທີ່ໄຫລມາຈາກນ້ຳຕົກຕາດເຊກະຕາມ ມີລັກສະນະຄ້າຍນ້ຳຕົກເຊກະຕາມ ແຕ່ເຕີ້ຍກວ່າ ຈຶ່ງຮຽກອີກຊື່ວ່າ ນ້ຳຕົກເຊກະຕາມນ້ອຍ.
ສມຈິດ ບໍ່ທອງ
ສມຈິດ ບໍ່ທອງ (สมจิตร บ่อทอง) ແມ່ນນັກຮ້ອງຊາຍຊາວໄທ
ກຳປັ່ນ
ໝວດ:ຍານພາຫະນະທາງນໍ້າ
ໝາກມີ້
ໝາກມີ້ (jackfruit; jacquier, ຊື່ວິທະຍາສາດ: Artocarpus heterophyllus ຫຼື A. heterophylla ) ແມ່ນໄມ້ໝາກຢືນຕົ້ນໃນວົງ Moraceae ມີຖິ່ນກຳເໜີດໃນອາຊີໃຕ້ແລະແພ່ຫຼາຍມາຍັງອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ແລະໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຫຼາຍໃນຄາບສະໝຸດມະລາຍູ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ໝາກໄມ້ ໝວດ:ສະກຸນໝາກມີ້
ສິ່ງແວດລ້ອມທຳມະຊາດ
ສິ່ງແວດລ້ອມທາງທຳມະຊາດ ໝາຍເຖິງ ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງທີ່ຢູ່ອ້ອມຮອບຕົວເຮົາ ເກີດຂຶ້ນໂດຍປາກົດການທາງທຳມະຊາດ ຫລື ສິ່ງທີ່ທຳມະຊາດສ້າງຂຶ້ນເອງ. ໃນນັ້ນມີທັງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດ ແລະ ບໍ່ມີຊີວິດ ເຊັ່ນ: ຈັກກະວານ, ໂລກ, ພູຜາປ່າໄມ້, ແມ່ນຳ້ລຳທານ, ກ້ອນຫິນ, ດິນຟ້າອາກາດ, ສັດໂລກ ລວມເຖິງ ມະນຸດ ໆລໆ
ນຳເບີ
ນຳເບີ ອາດຫມາຍເຖິງ
ລົດຖີບ
ລົດຖີບ ແມ່ນ ລົດທີ່ໂດຍທົ່ວໄປ ຈະມີ 2​ ກົງ, ຂັບເຄື່ອນໂດຍແຮງຖີບ ຂອງ ຜູ້ຂີ່. ວ່າກັນວ່າ ລົດຖີບດຣາຍຊີເນຖືກສ້າງຂຶ້ນເປັນເທື່ອທຳອິດ ໂດຍ ນັກປະດິດ ຄົນເຢຍລະມັນ ຊື່ວ່າ ຄານ ຟອນ ດຣາຍ ໃນ ປີ 1817.
thumb|125px|right|ລົດຖີບດຣາຍຊີເນ thumb|ລົດຖີບພູ (ມາວເທັນໄບຄ໌ thumb|200px|right|ຕຳຫຼວດອັງກິດພວມລາດຕະເວນໂດຍລົດຖີບ
ໝວດ:ຍານພາຫະນະ ໝວດ:ຍານພາຫະນະທາງບົກ ໝວດ:ລົດຖີບ
ເຜືອກຍາວ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ວົງກອຍ ໝວດ:ພືດຜັກທີ່ຮັບປະທານໄດ້
ໂຣດຣີ​ໂກ ດູ​ເຕີ​ເຕ
ທ່ານ​  ໂຣດຣີ​ໂກ ໂຣອາ ດູ​ເຕີ​ເຕ (Rodrigo Roa Duterte) ມັກຖືກເອີ້ນດ້ວຍຊື່ຫຼິ້ນວ່າ ດີກົງ ເປັນນັກການເມືອງແລະທະນາຍຄວາມຊາວຟີ​ລິບ​ປິນ. ປັດຈຸບັນດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານາທິບໍດີຟີ​ລິບ​ປິນຄນທີ 16 ເພິ່ນຖືເປັນປະທານາທິບໍດີຄົນທຳອິດທີ່ມາຈາກເກາະມິນດາເນົາ ເຊິ່ງເພິ່ນເຄີຍດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນນາຍົກເທສະມົນຕີເມືອງດາເວົາເຖິງກວ່າ 22 ປີ. ໃນຂນະທີ່ເປັນນາຍົກເທສະມົນຕີເມືອງດາເວົາ ເພິ່ນໃຊ້ນະໂຍບາຍຂັ້ນຮຸນແຮງ ໃນການປາບປາມອາຊະຍາກອນຈົນເມືອງດາເວົາກາຍເປັນເມືອງທີ່ມີອັດຕາອາຊະຍາກຳຕ່ຳທີ່ສຸດໃນຟີລິປປິນ ແລະໂຕເພິ່ນໄດ້ຮັບສາຍາວ່າ "ຜູ້ລົງທັນ" ແຕ່ກໍຖືກວິຈານວ່າ ນະໂຍບາຍຂອງເພິ່ນເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ເສຍຊີວິດຫຼາຍກວ່າພັນຄົນ. ໃນເດືອນຕຸລາ 2021, Rodrigo Duterte ໄດ້ປະກາດວ່າລາວຈະບໍ່ລົງແຂ່ງຂັນເປັນຮອງປະທານາທິບໍດີໃນປີ 2022 ແລະຈະລາອອກຈາກຊີວິດການເມືອງ.
ໝວດ:ບົດຄວາມກ່ຽວກັບ ຊີວະປະຫວັດ ທີ່ຍັງບໍ່ສົມບູນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່
ບໍລິສັດໂທລະຄົມມະນາຄົມໃນປະເທດລາວ
ບໍລິສັດໂທລະຄົມມະນາຄົມໃນປະເທດລາວ
ວັນທາ
ບົທວັນທາຄາຣະວະ ອຸກາສະ ວັນທາມິ ພັນເຕ: ຂໍໂອກາສແດ່ທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນະມັສສກາຣ. ສັພພັງ ອະປະຣາທັງ ຂະມະຖະ ເມ ພັນເຕ:  ຂໍທ່ານຜູ້ຈະເຣີນ, ຈົ່ງອົດໂທສທັງປວງ ໃຫ້ແກ່ຂ້ານ້ອຍດ້ວຍ, ອະປະຣາທັງ ຂະມະຖະເມ ພັນເຕ ມະຍາກະຕັງ ປຸນຍັງ ສາມິນາ ອະນຸໂມທິຕັພພັງ ສາມິນາ ກະຕັງ ປຸນຍັງ ມັຍຫັງ ທາຕັພພັງ: ບຸນໃດທີ່ທ່ານທຳ ຂໍໃຫ້ຂ້ານ້ອຍມີສ່ວນ ໄດ້ຮັບຜົລບຸນ ນັ້ນດ້ວຍ, ສາທຸ ສາທຸ ອະນຸໂມທາມິ:  ດີແລ້ວ ດີແລ້ວ ຂ້ານ້ອຍຂໍອະນຸໂມທະນາ. (ກຣາບໝອບລົງ) ກາຍະກັມມັງ ວາຈີກັມມັງ ມະໂນກັມມັງ ສັພພະປາປັງ ພຸທທັງອະໂຫສິ. ກາຍະກັມມັງ ວາຈີກັມມັງ ມະໂນກັມມັງ ສັພພະປາປັງ ທັມມັງອະໂຫສິ. ກາຍະກັມມັງ ວາຈີກັມມັງ ມະໂນກັມມັງ ສັພພະປາປັງ ສັງຄັງອະໂຫສິ.
ບໍລິສັດໂທລະຄົມມະນາຄົມໃນປະເທດລາວ
ຜູ້ໃຫ້ບໍລິການອິນເຕີຣ໌ເນັຕ
ISPໃນປະເທດລາວ:
ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່
ໝາກກ້ຽງໃຫຍ່ (pomelo; pamplemoussier; ຊື່ວິທະຍາສາດ: Citrus maxima) ແມ່ນໄມ້ຢືນຕົ້ນຂະໜາດກາງໃນຕະກູນດຽວນຳໝາກກ້ຽງ ບ່ອນກຳເໜີດແມ່ນຢູ່ໃນເຂດອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ໝາກໄມ້ ໝວດ:ພືດສະກຸນໝາກກ້ຽງ
ຖ້ຳແມງກະເບື້ອ
ຖ້ຳ​ຜີ​ເສືອ​​ແມ່ນ​ສະຖານ​ທີ່​ທ່ອງ​ທ່ຽວທີ່​ມີ​ຊື່ສຽງອີກ​ແຫ່ງ​ຫນຶ່ງ​ຂອງ​ແຂວງ​ຄຳ​ມ່ວນ, ບັນດາ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວສາມາດ​ເຂົ້າ​ເຖິງ​ສະຖານ​ທີ່​ດັ່ງກ່າວ​ດ້ວຍ​ການ​ຍ່າງຜ່ານ​ທົ່ງ​ນາ​ທີ່​ກວ້າງ​ໃຫຍ່, ຫ່າງ​ຈາກ​ບ້ານ​ໂພນ​ທັນ, ​ເມືອງ​ຫີນ​ບູນປະມານ2,5 ກິ​ໂລ​ແມັດ, ຖ້ຳ​ແຫ່ງ​ດັ່ງກ່າວ​ນີ້ມີ​ຄວາມ​ລຶກລັບ​ສະ​ເພາະ​ຕາມ​ຄວາມ​ເຊື່ອ​ຖື​ເຊິ່ງບັນດາ​ນັກ​ທ່ອງ​ທ່ຽວທີ່​ເຂົ້າ​ໄປ​ທ່ຽວຊົມ​ທຸກ​ຄົນຈະ​ຕ້ອງ​ໄດ້​ປະຕິບັດຕາມຄຳ​ແນະນຳ​ຂອງພະນັກງານ​ນຳ​ທ່ຽວຂັ້ນ​ທ້ອງ​ຖິ່ນ​ຢ່າງ​ເຄັ່ງ​ຄັດ.
ຖ້ຳ​ຜີ​ເສືອ​ມີ​ຕຳນານ​ອັນ​ລຶກລັບຕາມ​ການ​ເລົ່າ​ຂານ​ຈາກປາກ​ຕໍ່ປາກຂອງ​ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນ​ໃນ​ເຂດ​ດັ່ງກ່າວ​ໄດ້​ຮູ້​ວ່າ: ຖ້ຳແຫ່ງ​ນີ້ຈັດ​ວ່າ​ເປັນ​ສະຖານ​ທີ່​ງົດ​ງາມຫນ້າ​ທ່ຽວຊົມ​ແຕ່​ສັກສິດ, ປາກ​ຖ້ຳມີ​ຄວາມ​ກວ້າງ​ປະມານ15 ​ແມັດ, ສ່ວນ​ຂ້າງ​ໃນ​ຂອງ​ຖ້ຳ​ມີລວງ​ກວ້າງ​ປະມານ40 ​ແມັດແລະ​ ສູງ25 ​ແມັດ, ​ເຊິ່ງທາງ​ເຂົ້າ​ລ້ວນ​ແຕ່​ປູ​ດ້ວຍ​ກ້ອນ​ຫີນທຳ​ມະ​ຊາດ, ຂ້າງ​ໃນ​ເບື້ອງຂວາ​ມື​ແມ່ນ​ຈະ​ພົບ​ກັບ​ບວກ​ຫນອງຈຳນວນ​ຫນຶ່ງ​ແລະ​ຍັງ​ມີ​ບັນດາ​ສັດ​ປີກ​ຈຳພວກ​ເຈຍ​ພາກັນອາ​ໄສ​ຢູ່​ເປັນ​ຈຳນວນ​ຫລວງຫລາຍ​ແລະ​ ກໍ່ປາກົດ​ວ່າ ​ມີ​ສິ່ງ​ລຶກລັບທີ່​ບໍ່ມີ​ຕົວ​ຕົນ​ແຝງ​ຊ້ອນຢູ່​ທຸກ​ເວລາ. ​ເຊິ່ງ​ເລື່ອງ​ກໍ່ມີ​ຢູ່​ວ່າ:
ດົນ​ນານ​ມາ​ແລ້ວມີ​ຄອບຄົວ​ຊາວນາ​​ຄອບຄົວ​ຫນຶ່ງມີ​ລູກ​ຊາຍ​ສອງ​ຄົນ, ພວກ​ເຂົາ​ພາກັນ​ຕັ້ງ​ບ້ານ​ເຮືອນ​ຢູ່​ກາງ​ປ່າ​ໃກ້​ກັບ​ຖ້ຳແຫ່ງ​ຫນຶ່ງ​ເຊິ່ງ​ເມື່ອ​ກ່ອນ​ຊາວບ້ານ​ພາກັນ​ເອີ້ນ​ວ່າຖ້ຳ​ຜາ​ແດງ​(ແມ່ນ​ຖ້ຳຜີ​ເສືອ​ໃນ​ປະຈຸ​ບັນ​ນີ້​ເອງ), ​ເມື່ອ​ລູກ​ຊາຍ​ສອງ​ຄົນ​ໃຫຍ່​ເປັນ​ບ່າວທັງ​ສອງ​ກໍ່ພາກັນ​ອອກ​ໄປ​​ຊ່າວ​ໄຮ່ນາພ້ອມ​ປູກ​ເຂົ້າ, ​ແລງ​ວັນ​ຫນຶ່ງຫລັງ​ຈາກ​ທີ່​ສອງອ້າ​ຍນ້ອງ​ພາກັນ​ເຮັດ​ວຽກຫມົດ​ມື້​ດ້ວຍ​ຄວາມ​ອິດ​ເມື່ອຍຜູ້​ເປັນ​ນ້ອງ​ຊາຍຈິ່ງຈັບ​ເອົາ​ບັ້ງ​ໄມ້​ໃຜ່​ແລ້ວ​ແລ່ນ​ລົງໄປ​ຕັກ​ເອົາ​ນ້ຳຢູ່​ບໍ່​ເຊິ່ງໃກ້​ກັບ​ຖ້ຳ​ຜາ​ແດງ, ​ເມື່ອ​ດື່ມ​ນ້ຳພໍ​ຫລຸດຜ່ອນ​ຄວາມ​ຫິວ​ຊົ່ວຄາວ​ເປັນ​ທີ່​ຮຽບຮ້ອຍກ່ອນ​ຈະ​ພາກັນ​ກັບ​ບ້ານ​ ​ແຕ່ທັງ​ສອງ​ຄົງ​ບໍ່ຮູ້​ວ່າມີ​ຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ໂຕ​ຫນຶ່ງ​ກຳລັງ​ຈອບ​ເບິ່ງພຶດຕິ​ກຳ​ຂອງ​ພວກ​ເຂົາ​ແລະ​ສຸ​ດທ້າຍຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ໂຕ​ນັ້ນ​ກໍ່ຈັບ​ເອົາ​ສອງອ້າຍນ້ອງໄປ​ຂັງ​ໄວ້​ໃນ​ຖ້ຳ​ຜາ​ແດງ.
ໃນ​ຂະນະ​ດຽວກັນ​ນັ້ນຜູ້ເປັນ​ອ້າຍ​ກໍ່​ໄດ້​ໃຊ້​ອຸບາຍ​ຕົວະຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ ​ແຕ່ຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ເອງ​ກໍ່ຮູ້​ດີ​ແລ້ວ​ວ່າ​ເປັນ​ພຽງກົນອຸບາຍສະ​ນັ້ນມັນ​ຈິ່ງ​ຖາມ​ລາຍ​ລະອຽດຕ່າງໆຈົນ​ຄົບ​ຖ້ວນ​ແລະ​ ກ່ອນ​ຈະ​ອະນຸຍາດ​ສອງອ້າຍນ້ອງ​ກັບ​ບ້ານ​ແລະ​ໃຫ້​ອ້ອຍ​​ແກ່​ທັງ​ສອງ​ຄົນ​​ເມື່ອເຫັນ​ລູກກັບ​ຄືນ​ມາ​ເຮືອນ​​ຂອງ​ຕົນພໍ່​ແມ່​ດີ​ໃຈ​ຢ່າງ​ບອກ​ບໍ່ຖືກ​ແຕ່​ວ່າ​ພວກ​ເຂົາ​ຊ້ຳຜັດ​ພາກັນ​ກິນອ້ອຍທີ່​ຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ໃຫ້​ມາແລະ​ຖິ້ມ​ເປືອກ​ມັນ​ຈົນ​ທົ່ວ​ຫມູ່​ບ້ານ, ຄືນ​ຕໍ່ມາເມື່ອ​ຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ບໍ່​ເຫັນ​ສອງອ້າຍນ້ອງ​ກັບ​ມາຈິ່ງ​ຕັດສິນ​ໃຈ​ນຳ​​ຂີ້​ອ້ອຍ​ທີ່​ສອງອ້າຍນ້ອງ​ຖິ້ມ​ຕາມ​ຫວ່າງ​ທາງ​ໃນ​ຂະນະ​ກັບ​ບ້ານສຸດ​ທ້າຍ ​ຈິ່ງ​ມາ​ພໍ້​ຕູບ​ນ້ອຍ​ຫລັງ​ຫນຶ່ງມັນ​ກໍ່ບໍ່​ໄດ້​ລໍ​ຊ້າຟ້າວ​ໂດດ​ຄຸບ​ກິນ​ຜູ້​ເປັນ​ນ້ອງ​ຊາຍ​ທັນທີ​ ​ແລະ​ຄືນ​ຕໍ່ມາຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ກໍ່ກັບ​ມາ​ກິນ​ຜູ້​ເປັນ​ອ້າຍ​ອີກ ​ເຊິ່ງບໍ່ມີ​ຜູ້​ໃດ​ສາມ​າດປາບ​ຜີ​ແມ່​ຍ່າ​ໂຕ​ນີ້​ໄດ້, ​ເມື່ອ​ເປັນ​ແນວ​ນັ້ນບັນດາ ​ຊາວບ້ານ​ຫລາຍຄົນ​ ຈິ່ງ​ຄິດ​ຫາ​ວິທີ​ປາບ​ຜີ​ດ້ວຍ​ການບະບົນ​ວິ້ງວອນ​ຂໍ​ຄວາມ​ຊ່ວຍ​ເຫລືອ​ຈາກ​ສິ່ງ​ສັກສິດຈິ່ງ​ມີ​ເສືອ​ເຊິ່ງຈັດ​ວ່າ​ເປັນ​ສັດ​ທີ່​ເກ່ງ​ກ້າແລະ​ ຂານ​ອາສາ​ມາ​ປາບ​ຜີ​ແມ່​ຍ່າຕາມ​ດ້ວຍ​ແມງງອດ, ງູ​ຕາ​ແຫ​ແລະ​ງູ​ເຫົ່າ, ​ເຊິ່ງບັນດາ​ສັດ​ດັ່ງກ່າວ​ພາກັນ​ຈັດແບ່ງ​ຫນ້າ​ທີ່​ຢ່າງ​ລະອຽດ.
ໃຈເພັດ ກ້າຈົນ
ໝໍຂຽວ ຜູ້ບູລະນາການອົງຄວາມຮູ້ຫຼັກການແພດທາງເລືອກວິຖີທຳ ຕາມແນວເສດຖະກິດພໍພຽງ ເຊິ່ງການແພດວິຖີທຳນີ້ ເປັນການນຳເອົາຈຸດດີຂອງການເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບຂອງແຕ່ລະແຜນ ໄດ້ແກ່ ວິທະຍາສາດການເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບທັງ 4 ແຜນ ຄື ແຜນປະຈຸບັນ, ແຜນໄທ, ແຜນທາງເລືອກແລະແຜນພື້ນບ້ານ ລວມກັບຫຼັກ 8 ອ. ເພື່ອສຸຂະພາບທີ່ດີຂອງສະຖາບັນບຸນນິຍົມ ມາຈັດການອົງຄວາມຮູ້ປະຍຸກປະສົມປະສານບູລະນາການດ້ວຍຫຼັກທຳຂອງພຸດທະສາສະຫນາ ແລະປັດຊະຍາເສດຖະກິດພໍພຽງຂອງພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວ ລາຊະການທີ່ 9 ປະຍຸກໃຊ້ໃຫ້ເໝາະສົມກັບສະພາບສັງຄົມສິ່ງແວດລ້ອມ
ນ້ຳຕົກຕາດນີອາກາລາ
275px|thumbnail|right|ນ້ຳຕົກຕາດນີອາກາລາ ນ້ຳຕົກຕາດນີອາກາລາ (ອັງກິດ: Niagara Falls ; ຝະລັ່ງ: les Chutes du Niagara) ແມ່ນນ້ຳຕົກຕາດສ່ຳໃຫຍ່ຫຼາຍຫົນຫຼາຍແຫ່ງປະກອບກັນ. ຕັ້ງຢູ່ເທິງແມ່ນ້ຳນີອາກາລາທາງຕາເວັນອອກຂອງທະວີບອາເມລິກາເໜືອ ເທິງຊາຍແດນຫວ່າງປະເທດການາດາກັບສະຫະລັດອາເມລິກາ. ນ້ຳຕົກຕາດນີອາກາລາປະກອບດ້ວຍນ້ຳຕົກຕາດສາມແຫ່ງຊຶ່ງແຍກແບ່ງອອກຈາກກັນ ແມ່ນ ນ້ຳຕົກຕາດເກີບມ້າ (Horseshoe Falls ລາງເທື່ອກໍເອີ້ນ ນ້ຳຕົກຕາດການາດາ) ສູງ 158 ຟຸດ, ນ້ຳຕົກຕາດອາເມລິກາສູງ 167 ຟຸດ, ແລະນ້ຳຕົກຕາດສ່ຳນ້ອຍກວ່າທີ່ຢູ່ຕິດກັນ ແມ່ນນ້ຳຕົກຕາດ Bridal Veil. ແມ່ນນ້ຳຕົກນີອາກາລາຈະບໍ່ສູງຢ່າງໂດດເດັ່ນປານໃດ ແຕ່ກໍກວ້າງຂວາງກວາງໄກຫຼາຍຫຼວງ.
ໃຈເພັດ ກ້າຈົນ
ຊີວິດໃນໄວເດັກ
ແຕ່ເດີມຊື່ສຳເຣີງ ມີຊັບ ເບິ່ງຄືວ່າຈະສຳເຣີງສຳຣານເກີນໄປ ຈຶ່ງປ່ຽນເປັນ ໃຈເພັດ ກ້າຈົນ ໃຈເພັດນັ້ນ…ເປັນການເຮັດຄວາມດີຢ່າງແຂງແກ່ນ ແລະກ້າທີ່ຈະຈົນ ໂດຍໃຫ້ການຮັກສາຜູ້ປ່ວຍໂດຍບໍ່ຄິດຄ່າໃຊ້ຈ່າຍ ນັ້ນຄື ການກ້າທີ່ຈະຈົນ ແຕ່ລ້ຳລວຍໃນຄວາມດີ ພໍ່ຊື່ ທ້າວ ລຽງ ມີຊັບ (ຊື່ເດີມ ທ້າວຫຼ່າຍ ມີຊັບ) ອາຊີບຮັບລາຊະການຄູ ແມ່ຊື່ ນາງຄັ່ງ ມີຊັບ ອາຊີບຊາວນາ ມີພີ່ນ້ອງຮ່ວມບິດາມານດາດຽວກັນ 4 ຄົນ ຄື ນາງນະພາພອນ ມີຊັບ, ທ້າວໃຈເພັດ ກ້າຈົນ ນາງສາວວິຈິດຕາ ມີຊັບ ແລະທ້າວກິດຕິສັກ ມີຊັບ ເຊິ່ງປັດຈຸບັນສະມາຊິກທຸກຄົນໃນຄອບຄົວເປັນຈິດອາສາແພດວິຖີທຳ ເຮັດວຽກຟຣີ ບໍ່ຮັບຄ່າຕອບແທນ
ນ້ຳຕົກຕາດນີອາກາລາ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
*
ໃຈເພັດ ກ້າຈົນ
ຊີວິດໃນໄວເດັກ
ເກີດຢູ່ທີ່ບ້ານອຳເພີດອນຕານ ຈັງຫວັດມຸກດາຫານ ເກີດມາໃນຄອບຄົວທີ່ພໍ່ເປັນຄູ ເປັນຄົນຂະຫຍັນ ເປັນຄົນໃຈກວ້າງ ມີນ້ຳໃຈ ມັກຊ່ວຍເຫລືອຄົນ ພໍ່ຈຶ່ງເປັນທີ່ເຄົາລົບສັດທາຂອງຄົນໃນຫມູ່ບ້ານຕາແສງແລະອຳເພີດອນຕານ ເວລາຊາວບ້ານມີບັນຫາກັນ ຊາວບ້ານກໍມັກຈະມາຂໍໃຫ້ພໍ່ຕັດສິນຄະດີສະເໝີ ເຊິ່ງພໍ່ຈະໄກ່ເກ່ຍຕັດສິນດ້ວຍຄວາມໃຈເຢັນເມດຕາ ດ້ວຍຄວາມຍຸຕິທຳ ນອກຈາກເປັນຄູແລ້ວ ພໍ່ຍັງເປັນໝໍສະຫມຸນໄພນຳພ້ອມ ພໍ່ຮັກສາຊ່ວຍຊີວິດຜູ້ອື່ນໃຫ້ເຫັນຢູ່ສະເໝີ ເຄີຍເຫັນຄົນຖືກງູກັດ ເຊິ່ງໂຮງໝໍຖືຮັກສາບໍ່ເຊົາ ບາງຄົນອາການປາງຕາຍ ແຕ່ພໍມາຫາພໍ່ແລ້ວ ລາວສາມາດຮັກສາໃຫ້ຫາຍເຊົາໄດ້ດ້ວຍສະຫມຸນໄພ ຈຶ່ງຊຶມຊັບການໃຊ້ສະຫມຸນໄພມາຈາກພໍ່ ສ່ວນແມ່ເປັນກະເສດຕະກອນ ເປັນຊາວນາແມ່ເປັນຄົນຂະຫຍັນເຮັດວຽກຫລາຍ ມຸມານະ ເຮັດຫຍັງເຮັດຈິງຈັງ ເຮັດທົນ ໃຜບໍ່ເຮັດກໍຊ່າງ ຂ້ອຍເຮັດເອງ ເປັນຄົນຂະຫຍັນຫລາຍ
ຄອບຄົວເຮົາມີຖານະປານກາງກໍບໍ່ລວຍກໍບໍ່ຈົນ ແຕ່ວ່າມີຄົນລາວທີ່ໜີເສິກສົງຄາມມາເມື່ອປະມານ 30-40 ປີທີ່ແລ້ວ ມີການຮົບກັນທີ່ປະເທດລາວ ພວກລາວທີ່ພ່າຍແພ້ການຮົບໜີການຖືກຂ້າ ກໍໜີສຶກສົງຄາມມາທີ່ສວນປ່ານາບຸນ 1 ມາຢູ່ກັນບ່ອນນັ້ນ ກໍມາຢູ່ເປັນຮ້ອຍໆຄົນ ທົ່ງນາມັນກໍແຫ້ງແລ້ງ ມັນຍັງບໍ່ໄດ້ເປັນຢ່າງເຊັ່ນທຸກມື້ນີ້ ຕອນນັ້ນຍັງບໍ່ໄດ້ເຮັດໄຮ່ນາສວນປະສົມຕາມທິດສະດີໃນຫຼວງ ນາມັນກໍແລ້ງ ເຮົາກໍຕ້ອງທັງເຮັດນາທັງຊື້ເຂົ້າກິນ ເພາະມັນບໍ່ພໍຕ້ອງລ້ຽງຄົົນທີ່ໜີຕາຍທີ່ໄດ້ມາຢູ່ບ່ອນນັ້ນ
ຊຶມຊັບການໃຫ້ແລະແບ່ງປັນຈາກພໍ່ແລະແມ່
ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນສະພາບຊີວິດຂອງຄວາມທຸກທໍລະມານຂອງຄົົນທີ່ເຂົາສ່ຽງຊີວິດສ່ຽງເປັນສ່ຽງຕາຍ ໜີມາໜີຮ້ອນມາເພິ່ງເຢັນ (ໜີມາທາງແມ່ນ້ຳຂອງ) ບາງຄົນກໍຢູ່ເປັນປີ 2 ປີ 3 ປີ ສ່ວນໃຫຍ່ກໍຈະໄປປະເທດທີ່ 3 ຄືສະຫະລັດອາເມຣິກາເປັນສ່ວນໃຫຍ່
ຊີວິດຕອນນັ້ນກໍຍັງຮູ້ສຶກເລີຍວ່າເປັນຫຍັງພໍ່ແມ່ຫາເງິນຫາຄຳມາໄດ້ ພໍ່ກໍເປັນຄູ ແມ່ກໍທຳມາຫາກິນໄປ ເອ໊ະ ເປັນຫຍັງບໍ່ລ້ຽງລູກໃຫ້ອິ່ມໜຳສຳລານ ຂ້າພະເຈົ້າກໍມີຄວາມຮູ້ສຶກ ເອ່ ເຮົານີ້ໂຊກດີຫລືໂຊກຮ້າຍນີ້ ບາງມື້ບໍ່ມີຫຍັງກິນ ກໍເຂົ້າໜຽວໂຮຍເກືອຂອງແມ່ນີ້ແຫຼະ ມັນກໍໄດ້ກິນເທົ່ານີ້ແຫຼະ ເພາະຄົນເປັນຮ້ອຍເນາະ ຄົົນທີ່ເຂົາໜີຮ້ອນມາເພິ່ງເຢັນ ເຂົ້າຍາກໝາກແພງ ແຕ່ຢ່າງນ້ອຍໆ ຂ້າພະເຈົ້າກໍໄດ້ຊຶມຊັບນ້ຳໃຈພໍ່ແມ່ ໄດ້ຊຶມຊັບການແບ່ງປັນຕັ້ງແຕ່ຕອນນັ້ນ ທີ່ແນ່ໆກໍຄືພໍ່ແມ່ຈະຈັດເວນໃຫ້ເລີຍ ໃຫ້ລູກຄົນນີ້ຫົດຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນນີ້ ຄົນນີ້ຫົດຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນນີ້ ມື້ນີ້ຄົນນີ້ຖູບ້ານ ແບ່ງຈັດສັນໃຫ້ຫ້ອງນີ້ເປັນຂອງຄົນນີ້ ຫ້ອງນີ້ຄົນນີ້ເບິ່ງແຍງ ຫ້ອງນີ້ຄົນນັ້ນເບິ່ງແຍງ ຕົ້ນໄມ້ຕົ້ນນີ້ໃຫ້ຄົນນີ້ເບິ່ງແຍງ ກໍບໍ່ໄດ້ໄປໃສຢູ່ແຕ່ເຮັດວຽກນີ້ແຫຼະບໍ່ໄດ້ໄປທ່ຽວຫຍັງ ດົນໆຈຶ່ ໄປເທື່ອ... ເວລາໄປທ່ຽວໆ ມັນກໍບໍ່ມີແຮງຈະໄປດອກ ໄປກໍໄປຫຼັບໄປເບິ່ງໜັງກໍໄປຫຼັບ ຫຼັບແມ່ກໍປຸກໆ ກໍກັບ ກໍເປັນຢ່າງນີ້ຊີວິດ. ຮູ້ສຶກອິດສາຄົນອື່ນທີ່ມີເວລາຫລິ້ນທ່ຽວມີເງີນມີຄຳພໍ່ແມ່ຫາເງີນໃຫ້ ແຕ່ເຮົາຕ້ອງເຮັດນາຕ້ອງເຮັດທຸກຢ່າງທີ່ມັນຍາກລຳບາກສຳລັບເດັກໆ ແຕ່ແທ້ທີ່ຈິງແລ້ວມັນເປັນປະໂຫຍດທີ່ຂັດເກົາ…ເຮັດໃຫ້ເຮົາແຂງແກ່ນ… ກໍຮູ້ສຶກວ່າອິດສາຄົນອື່ນເຂົາ ທີ່ເຂົາມີເວລາຫລິ້ນທ່ຽວມີເງີນມີຄຳພໍ່ແມ່ກໍຫາເງີນໃຫ້ ຕອນນັ້ນເຮົາບໍ່ຮູ້ວ່າມັນເປັນປະໂຫຍດທີ່ຂັດເກົາເຮົາວ່າໃນສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນເຮັດໃຫ້ເຮົາແຂງແກ່ນ ຕ້ອງເຮັດນາຕ້ອງເຮັດທຸກຢ່າງທີ່ມັນຍາກລຳບາກສຳລັບເດັກໆ ເຊິ່ງເດັກທົ່ວໆໄປບໍ່ຖືກຢ່າງນັ້ນ ມີແຕ່ພວກເຮົາທີ່ຖືກຢ່າງນັ້ນ ໃນໃຈເລິກໆ ກໍຄິດວ່າໃຫຍ່ຂຶ້ນນະ ຖ້າເຮົາມີວຽກເຮັດນະ ເຮົາຈະຫາເງີນໃຫ້ໄດ້ຫຼາຍໆ ແລ້ວເອົາມາຊື້ມາໃຊ້ມາເສບໃນທຸກຢ່າງທີ່ຢາກໄດ້ ຢາກກິນອິຫຍັງຈະຊື້ມາກິນໃຫ້ມັນສົມໃຈເລີຍ ກິນໃຫ້ເຂັດເລີຍ ອິຫຍັງທີ່ແຊບໆ ຈະຫາມາກິນໃຫ້ໝົດເລີຍ ອິຫຍັງທີ່ລູກຄົນອື່ນເຂົາໄດ້ກິນໄດ້ໃຊ້ໄດ້ທ່ຽວຫລິ້ນຕາມປະສາເດັກໆ ໄປທ່ຽວເຮົາກໍບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ໄປ ບໍ່ໃຫ້ໄປດອກແມ່ບໍ່ໃຫ້ໄປ
ເປັນຄົົນທີ່ຕັ້ງໃຈເຮັດຫຍັງແລ້ວຕ້ອງເຮັດໃຫ້ມັນສຸດໆ ຕ້ອງຮູ້ໃຫ້ມັນສຸດໆ
ເປັນຄົນຈິງຈັງ ເຮັດຫຍັງມຸ້ງໝັ້ນທຸ້ມເທ ເປັນຄົົນທີ່ຕັ້ງໃຈເຮັດຫຍັງແລ້ວຕ້ອງເຮັດໃຫ້ມັນສຸດໆ ຕ້ອງຮູ້ໃຫ້ມັນສຸດໆ ຖ້າເລີດກໍຕ້ອງເລີດສຸດໆ ຮູ້ກໍຕ້ອງຮູ້ໃຫ້ມັນສຸດໆ ມັນເປັນຢ່າງນັ້ນ ມັນຄືຫຍັງ ມັນເປັນຢ່າງໃດ ພໍໃຈມັນເປັນຢ່າງນັ້ນພໍຈະເຮັດຫຍັງກໍທຸ່ມເທເຮັດ ພາກພຽນຮຽນຮູ້ຈົນໄດ້ຄວາມກະຈ່າງແຈ້ງໃນເລື່ອງທີ່ສົນໃຈນັ້ນໆ ຫລິ້ນກິລາໝູ່ກໍບໍ່ພຽນຄືເຮົາ ເຮົາກໍເອົາເປັນເອົາຕາຍແຕ່ໝູ່ກໍບໍ່ເອົາເປັນເອົາຕາຍ ພໍເຮົາເຮັດທ່າເອົາເປັນເອົາຕາຍໝູ່ກໍເລີກ ແຕ່ເຮົາກໍບໍ່ຍອມເລີກເຮົາກໍໄປຕໍ່ຂອງເຮົາ ຮຽນກໍສຸດໆ ເຮັດຫຍັງກໍສຸດໆ ເພື່ອທີ່ຈະຮູ້ວ່າເຖິງທີ່ສຸດແລ້ວມັນເປັນແນວໃດ?
ເປັນຄົົນທີ່ເຊື່ອຟັງພໍ່ແມ່ຄູອາຈານ ຄູວ່າແນວໃດກໍເຮັດແນວນັ້ນ ຕັ້ງແຕ່ເດັກຈະກຽດຊັງຄວາມຊົ່ວຫລາຍ ເວລາເບິ່ງໂທຣລະທັດ ເບິ່ງໜັງເຫັນໂຕຮ້າຍຈະກຽດຊັງຫລາຍ ແລະຕັ້ງໃຈໄວ້ວ່າຈະຕ້ອງບໍ່ເປັນໂຕຮ້າຍ ຈະບໍ່ບຽດບຽນ ບໍ່ທຳຮ້າຍຄົນອື່ນ ມີໃຈສົງສານຄົົນທີ່ຖືກທຳຮ້າຍຫລາຍ ເປັນເດັກທີ່ຂ້ອນຂ້າງຮຽບຮ້ອຍຈົນໝູ່ເພື່ອນ ເລືອກໃຫ້ເປັນປະທານນັກຮຽນຕອນຢູ່ຊັ້ນມັດທະຍົມຕົ້ນ ຈາກຄວາມມຸ່ງໝັ້ນທຸ້ມເທຕັ້ງໃຈເຮັດຫຍັງແລ້ວຕ້ອງເຮັດໃຫ້ມັນສຸດໆ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ມີທັກສະໃນຫຼາຍເລື່ອງທີ່ທຸ່ມເທເຮັດ ທັງດ້ານດ້ານກິລາ ກະສິກຳປອດສານພິດ ດ້ານຮ້ອງເພງ.
ໃຫຍ່ຂຶ້ນຕັ້ງໃຈຢາກເປັນທະຫານອາກາດ ແຕ່ຊີວິດຫັກເຫຕ້ອງມາເຮັດວຽກດ້ານສຸຂະພາບ
ຕັ້ງແຕ່ເດັກ ຂ້າພະເຈົ້າຕັ້ງໃຈໄວ້ວ່າຈະບໍ່ເຮັດວຽກດ້ານສຸຂະພາບ ບໍ່ເຮັດວຽກໃນໂຮງໝໍ ເພາະຮູ້ສຶກຢ້ານເຊື້ອພະຍາດຫລາຍ ຢາກເປັນທະຫານ ສອບໄດ້ທະຫານອາກາດແຕ່ໄປລາຍງານຕົວໄປບໍ່ທັນເລີຍບໍ່ໄດ້ຮຽນ ແລະມາສອບຕິດທຶນຂອງສຳນັກງານສາທາລະນະສຸກແຂວງມຸກດາຫານ ຈຶ່ງໄດ້ເຮັດວຽກເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບຄົນ ເຊິ່ງຕັ້ງແຕ່ໄປຮຽນຊ່ວງທຳອິດກໍບໍ່ມັກປານໃດ? ແຕ່ຊ່ວງຫຼັງກໍຮູ້ວ່າເປັນສິ່ງທີ່ມີປະໂຫຍດຕໍ່ຕົນເອງແລະຜູ້ອື່ນຈຶ່ງຕັ້ງໃຈສຶກສາຮໍ່າຮຽນ ແລະປະຕິບັດລາຊະການດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ
ເຮັດວຽກເທື່ອທຳອິດດ້ວຍການຮັບລາຊະການທີ່ໂຮງພະຍາບານຫວ້ານໃຫຍ່ ຈັງຫວັດມຸກດາຫານ
ເມື່ອຈົບການສຶກສາ ປີ ພ.ສ. 2535-2538 ໄດ້ຮັບລາຊະການທີ່ໂຮງພະຍາບານຫວ້ານໃຫຍ່ຈັງຫວັດມຸກດາຫານ ຢູ່ຝ່າຍສົ່ງເສີມສຸຂະພາບ ຮັບຜິດຊອບວຽກງານສາທາລະນະສຸກມູນຖານ ແລະດຳເນີນໂຄງການນະວັດຕະກຳຂອງໂຮງພະຍາບານ ເຊັ່ນ ໂຄງການພັດທະນາຄຸນນະພາບຊີວິດແບບອົງລວມຢ່າງຢັ້ງຢືນ, ໂຄງການແກ້ໄຂບັນຫາເດັກຂາດສານອາຫານ, ຢາເສບຕິດ, ຢາສູບ ເປັນຕົ້ນ ເຊິ່ງສ່ວນໃຫຍ່ໃນການຊ່ວຍເຫລືອປະຊາຊົນນັ້ນດຳເນີນການໄປໂດຍບໍ່ມີງົບປະມານ ຫລືມີງົບປະມານນ້ອຍ ແຕ່ເຫັນວ່າກິດຈະກຳການງານແລະໂຄງການຕ່າງໆ ທີ່ດຳເນີນການນັ້ນມີປະໂຫຍດຕໍ່ປະຊາຊົນ ຈຶ່ງຕັ້ງໃຈມຸມານະດຳເນີນການ ແລະໄດ້ບຸກເບີກໂຄງການແພດແຜນໄທຂຶ້ນໃນໂຮງພະຍາບານຫວ້ານໃຫຍ່ຫຼາຍດ້ານ ເລີ່ມຈາກເລື່ອງນວດແລະການໃຊ້ຢາສະຫມຸນໄພ ເພາະເຫັນວ່າຈະເປັນສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ປະຊາຊົນເພິ່ງຕົນເອງໄດ້ ຈຶ່ງໄດ້ດຳເນີນໂຄງການປະສານແພດພື້ນບ້ານ ໄປເປັນວິທະຍາກອນອົບຮົມອາສາສະໝັກສາທາລະນະສຸກຂອງໂຮງພະຍາບານຫວ້ານໃຫຍ່ ໂດຍໄດ້ຮຽນຮູ້ໄປພ້ອມກັນເຮັດໃຫ້ໄດ້ຮັບຄັດເລືອກເປັນຂ້າລາຊະການດີເດັ່ນຂອງໂຮງພະຍາບານໃນປີ ພ.ສ.2536
ຊຶມຊັບການການເຮັດກະສິກຳຈາກແມ່
ຂ້າພະເຈົ້າມີປະສົບການການເຮັດກະສິກຳ ມາຕັ້ງແຕ່ເດັກໆ ເພາະເປັນລູກຊາວນາ ພໍ່ເປັນຄູ ແມ່ເປັນຊາວໄຮ່ຊາວນາເປັນກະສິກອນ ເພາະສະນັ້ນຈຶ່ງມີປະສົບການປູກພືດປູກຜັກມາຕັ້ງແຕ່ເດັກໆ ໃຫຍ່ຂຶ້ນມາໄປຮຽນຫນັງສື ທ່ານກໍສອນໃຊ້ເຄມີ ກໍມີປະສົບການເລື່ອງໃຊ້ເຄມີ ພໍຈົບມາກໍມາຮຽນຮູ້ກັບແນວບຸນນິຍົມ ປຣາຊ ຊາວບ້ານ ກໍໄດ້ຮຽນຮູ້ກະສິກຳປອດສານພິດຕ່າງໆ ໄດ້ຝຶກຝົນເຮັດມາ ຕອນເຮັດວຽກຢູ່ອະນາໄມເປັນໝໍອະນາໄມ ຂ້າພະເຈົ້າປູກຜັກເຕັມອະນາໄມເລີຍ ທັງກິນທັງແຈກຊາວບ້ານພ້ອມທັງຂາຍພ້ອມ ປູກຈົນເປັນໜຶ່ງໃນກິດຈະກຳທີ່ເຮັດເປັນຕົວຢ່າງທັງດ້ານສຸຂະພາບແລະທັງດ້ານເສດຖະກິດ ກໍເຮັດໃຫ້ຄົນໄດ້ເຫັນ ຈົນໄດ້ລາງວັນຂ້າລາຊະການດີເດັ່ນຂອງໂຮງພະຍາບານ ໜຶ່ງໃນກິດຈະກຳນັ້ນກໍຄືປູກພືດປອດສານພິດ ຈຶ່ງມີປະສົບການແລະພັດທະນາມາເລື້ອຍໆ ຈົນທຸກມື້ນີ້ກໍໄດ້ສູດງ່າຍໆ ໃນການເຮັດກະສິກຳປອດສານພິດ ສູດທີ່ງ່າຍທີ່ສຸດໃນການເຮັດປຸ໋ຍ ຄືປຸ໋ຍຢູເຣຍສູດໝໍຂຽວ ເປັນປຸ໋ຍທີ່ງ່າຍທີ່ສຸດຈຸລິນຊີພະລັງສິນເພອຣ໌ມານຄານເຈີຣົ໌ບລັງສິນ ເປັນຕົ້ນ
ນ້ຳຕົກຕາດແຝກ
ນ້ຳຕົກຕາດແຝກ: ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງມາທາງທິດໃຕ້ປະມານ 20 ກິໂລແມັດ ນ້ຳຕົກຕາດແຝກ ເປັນພູຜາຫີນຍາວເກືອບ 100 ແມັດ ຊ່ວງລະດູຝົນນ້ຳຈະໄຫລ ຂ້ອນຂ້າງແຮງ ສາມາດຍ່າງລົງໄປທີ່ຕົວນ້ຳຕົກຕາດໄດ້ ແຕ່ຖ້າຈະລົງຫລິ້ນຕ້ອງລະມັດລະວັງເພາະນ້ຳບ່ອນນີ້ໄຫລແຮງ ແລະ ມີປານ້ຳຈືດອາໄສຢູ່. ການຫລິ້ນນ້ຳຄວນຫລິ້ນບໍລິເວນທີ່ເປັນແອ່ງ ຫລື ດ້ານເທິງໂຂດຫີນເທົ່ານັ້ນ ແລະ ຍັງສາມາດຍ່າງຂຶ້ນມາຊົມທິວທັດເບິ່ງເຫັນຕົວນ້ຳຕົກຕາດແຝກ ໃນລັກສະນະແນວຍາວເກືອບ 100 ແມັດ ເປັນຊັ້ນນ້ຳຕົກເຄື່ອນຕົວມາຍັງດ້ານລຸ່ມສວຍງາມ ບໍລິເວນນ້ຳຕົກມີເຕັນພັກແຮມທີ່ສາລາຊົມວິວອີກດ້ວຍ.
ໄດໂນເສົາ
thumbnail|300px|right|ດູກໄດໂນເສົາ ໄດໂນເສົາ (Dinosaur) ຫຼື ດີໂນໂຊ (Dinosaure) ແມ່ນຊື່ເອີ້ນໂດຍລວມຂອງສັດເດິກດຳບັນໃນອັນດັບໃຫຍ່ Dinosauria ເຊິ່ງເຄີຍຄອງລະບບນິເວດເທິງພື້ນພິພົບ ໃນມະຫາຍຸກມີໂຊໂຊອິກ ເປັນເວລາດົນເຖິງ 165 ລ້ານປີ ກ່ອນຈະສູນພັນ ໄປເມື່ອ 65 ລ້ານປີທີ່ແລ້ວ. ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ເຂົ້າໃຈວ່າໄດໂນເສົາເປັນສັດເລືອຄານ ແຕ່ອັນທີ່ຈິງໄດໂນເສົາແມ່ນສັດໃນອັນດັບນຶ່ງທີ່ມີລັກສະນະກ້ຳກຶ່ງລະຫວ່າງສັດເລືອຄານແລະນົກ.
ບ້ານຈອມແກ້ວ
ບ້ານໜຶ່ງຂອງເມືອງທ່າແຂກຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງກາງບ້ານທ່າແຂກເໜືອທາງທິດໃຕ້ ແລະ ບ້ານຫ້ວຍຍນາງລີ້ທາງທິດເໜືອ ບ້ານນີ້ຖືກແຍກອອຈາກບ້ານທ່າແຂກເໜືອໃນເມື່ອກອ່ນ.
ໄດໂນເສົາ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ດໄໂນເສົາ ດໄໂນເສົາ
ພູຫລວງ
ພູຫຼວງ: ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກນ້ຳຕົກເຊກະຕາມ ຂຶ້ນໄປອີກປະມານ 20 ກິໂລແມັດ ພູທຳມະຊາດອຸດົມສົມບູນດ້ວຍທານນ້ຳໄຫລ ແລະ ປ່າເຂົາ ມີເສັ້ນທາງຍ່າງ ແລະ ເດີນລົດເກົ່າແກ່ທີ່ຝຣ່ັງສ້າງໄວ້ ເປັນເສັ້ນທາງລັດຈາກອັດຕະປື ມາເຊກອງ ແລະ ຂ້າມໄປຊາຍແດນປາກເຊໄດ້ ເມື່ອຂຶ້ນໄປເທິງພູແລ້ວເບິ່ງລົງມາ ຈະເຫັນທັດສະນີຍະພາບບາງສ່ວນຂອງເຊກອງ ສ່ວນທາງທິດຕະເວັນຕົກເບິ່ງເຫັນສວນກາເຟທີ່ຊາວບ້ານປູກໄວ້ເທິງພູພຽງບໍລະເວນສວຍງາມຫລາຍ.
ຮັນນີ່ ສີອີສານ
ຮັນນີ່ ສີອີສານ (ฮันนี่ ศรีอีสาน) ແມ່ນນັກຮ້ອງຫໝໍລຳຍິງຊາວໄທ ມີຜ້ນງານອັນໂດ່ງດັງຈາກເພງ ນ້ຳຕາຫຼ່ນບົນທີ່ນອນ ເກິດເມືໍ່ວັນທີ່ 22 ຕຸລາ 1971 ແລະເສຍຊີວິຕຈາກອຸບັດຕິເຫດລດຍົນພິກຄວ່າເມືໍ່ວັນທີ່ 26 ກຸມພາ 1992
ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງເພງລູກທຸ່ງໄທ
ທ່າແຂກ
ເມືອງທ່າແຂກເປັນເມືອງເອກຂອງ ແຂວງຄຳມວ່ນ ມີພົນລະເມຶອງປະມານ 70.000 ຄົນ ເປັນເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ຕາມແຄມ ແມ່ນ້ຳຂອງ ປະຊາຊົນສ່ວນຫຼາຍມີອາຊີບ ເຮັດການກະເສດ,ຄ້າຂາຍແລະເປັນພະນັກງານລັດຖະກອນ. ເມືອງທ່າແຂກຫ່າງຈາກ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ປະມານ 335 ກິໂລແມັດ. ເມືອງທ່າແຂກທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບແມ່ນ້ຳຂອງເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັນກັບແຂວງ ນະຄອນພະນົມ ປະເທດໄທ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ເມືອງໄຊບົວທອງ,ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ເມືອງໜອງບົກ ແລະທິດເໜືອຕິດກັບ ເມືອງຫີນບູນ.
Photo
ປະຫວັດສາດໂດຍຫຍໍ້ ປະກົດຊື່ ເມືອງ ທ່າແຂກ ແຕ່ກ່ອນໄດ້ເອີ້ນວ່າເມືອງທ່າ(ນ້ຳ) ພໍຄົນຈາກພາກເໜືອຫລັງໄຫຼກັນລົງໄປຫລາຍຂື້ນ,ຜູ້ນັ້ນກໍແຂກ,ຜູ້ນີ້ກໍແຂກ ກໍເລີຍກາຍເປັນເມືອງທ່າແຂກຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.
ສະຖານທີ່ທອ່ງທຽ່ວທີ່ສຳຄັນໃນຕົວເມືອງ ວັດທາດເມືອງເກົ່າ ວັດກາງ ວັດນາໂບ ວັດຫວ້ຍນາງລີ້ ວັດນາເມືອງ ວັດຈອມທອງ ຂົວມິດຕະພາບລາວໄທແຫ່ງທີສາມ
ຂົວມິດຕະພາບແຫ່ງທີ3ລາວໄທ ຫລື ທ່າແຂກ ຫາ ນະຄອນພະນົມໄດ້ໄຂຂື້ນໃນວັນທີ 11/11/2011.
ກະຊວງສຶກສາ
ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ (ຊື່ເກົ່າ ກະຊວງສຶກສາ )ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນອົງກອນລັດຖະບານທີ່ມີ ລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າ. ໜ້າວຽກຫຼັກໜຶ່ງ ຂອງ ກະຊວງສຶກສາ ແມ່ນ ການປະກອບສ່ວນ ຕໍ່ການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ໂດຍຜ່ານການສົ່ງເສີມ ການສຶກສາ ຂອງ ປະຊາຊົນ ຢູ່ ພາຍໃນປະເທດ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ
ໝວດ:ກະຊວງ ໝວດ:ລັດຖະບານ
ປະເທດແອັດສະປາຍ
ແອັດສະປາຍ (Espagne; España) ຫຼືຊື່ທາງການແມ່ນ ລາຊະອານາຈັກແອັດສະປາຍ (Royaume d'Espagne; Reino de España) ແມ່ນປະເທດທາງຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງທະວີບເອີຣົບ ຕັ້ງຢູ່ເທິງຄາບສະໝຸດອີເບລີຮ່ວມກັບປອກຕຸຍການແລະອັງດອກ. ແອສະປາຍມີພົມແດນຕິດກັບຝະລັ່ງທາງທິດຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຕາມແນວເທືອກເຂົາປີເລເນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
🇪🇺 ໝວດ:ປະເທດແອສະປາຍ
ບຸລິມະສິດ
ບຸລິມະສິດ ເປັນຄຳນາມ ກົງກັບພາສາອັງກິດ ( Priority) ມີຄວາມໝາຍວ່າການໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກອ່ນໝູ່ໝົດ,ການຍົກເອົາເປັນບັນຫາຫລືສິ່ງສຳຄັນກອ່ນໝູ່.
ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ
ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນອົງກອນລັດຖະບານທີ່ມີ ລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າ. ໜ້າວຽກຫຼັກໜຶ່ງ ຂອງ ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ແມ່ນ ການສົ່ງເສີມ ການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ໂດຍຜ່ານ ການປະຕິບັດງານດ້ານການພົວພັນຕ່າງປະເທດ ແລະ ການຮ່ວມມືກັບຕ່າງປະເທດ
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ
ໝວດ:ກະຊວງ ໝວດ:ລັດຖະບານ
ພຣະເຈດີໂລກະຈຸລາມະນີ
ດັ່ງທີ່ຮູ້ກັນດີຄືພຣະທາດຫລວງ ໄດ້ສ້າງຂື້ນໃນສະໄໝດຽວກັນກັບການສ້າງຕັ້ງເມືອງວຽງຈັນ.
ຫມູ່ບ້ານເຜົ່າຍະເຫີນ
ຫມູ່ບ້ານເຜົ່າຍະເຫີນ: ຕັ້ງຢູ່ລະຫວ່າງທາງຂຶ້ນນ້ຳຕົກເຊກະຕາມ ຊົນເຜົ່ານີ້ມີຄວາມເປັນຊົນນະບົດສູງຫລາຍ ໃຊ້ຊີວິດແບບເພິ່ງພາທຳມະຊາດ ເຊັ່ນ: ຕັດໄມ້ຂາຍ, ຫາສັດປ່າ ເຊັ່ນ: ກະຮອກ, ກະແຕ ແລະ ນົກ. ລວມໄປເຖິງການປູກພືດຜັກ ມີຫ້ອງຮຽນເປັນເຮືອນໄຟໄມ້ຫລັງນ້ອຍໆ ມີກະດານ ແລະ ໂຕະນັກຮຽນ 1 ຫ້ອງໃຫ້ເດັກນ້ອຍຊົນເຜົ່າໄດ້ຮຽນຫນັງສື ມີເຄື່ອງຕຳເຂົ້າທີ່ໃຊ້ແຮງງານຄົນຕຳ ເລົ້າເຂົ້າເກັບເຂົ້າ ແລະ ຫ້ອງຖ່າຍດິນທີ່ຂູດຂຶ້ນມາເອງ
ຫມູ່ບ້ານເຜົ່າອາລັກ
ຫມູ່ບ້ານເຜົ່າອາລັກ: ຕັ້ງຢູ່ໃນຫມູ່ບ້ານເຂດພື້ນທີ່ຫລັກ 52 ປາກທາງເຂົ້ານ້ຳຕົກເຊກະຕາມ ເປັນຊາວເຜົ່າທີ່ມີຝີມືໃນການຕ່ຳແຜ່ນລາຍຮູບປັດສວຍງາມຫລາຍ ນັກທ່ອງທ່ຽວນິຍົມແວ່ຊື້ເປັນຂອງທີ່ລະລືກກັບໄປ ແລະ ຍັງເປັນກຸ່ມໜຶ່ງໃນກຸ່ມຜ້າຕ່ຳສວຍງາມທີ່ສົ່ງໄປຂາຍທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນອີກດ້ວຍ.
ປະຣິນິພານ
ຫລື ປະລິນິບພານ ການຂຽນໃນປັດຈຸບັນ: ການຕາຍຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າ
ແຮກກູນ
ແຮກກູນ (Hercule) ຫຼື ເຮີຄິວລີດ (Hercules) ເປັນຊື່ໂລມັງຂອງເທພະເຈົ້າກະເລັກ ຊື່ ເຮລາກແລດ (Héraclès). ເປັນລູກຂອງເທບຊູດ (Zeus) ແລະ ອານແມນ (Alcmène) ຜູ້ເປັນມະນຸດ. ມີເມຍສອງຄົນ ແມ່ນ ເທພີເມກາລາ (Mégara) ແລະ ເທພີເດຊານຽກ (Déjanire). ຄວາມແຂງແຮງ ແລະ ການຜະຈົນໄພຕ່າງໆ ຂອງແຮກກູນ ແມ່ນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນປະມວນເລື່ອງປະລຳປະລາກະເລັກ-ໂລມັງ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ເທພະເຈົ້າໂລມັງ
ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ
ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນອົງກອນລັດຖະບານທີ່ມີ ລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າ. ໜ້າວຽກຫຼັກໜຶ່ງ ຂອງ ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ ແມ່ນ ການສົ່ງເສີມ ການດຳລົງຊີວິດຢ່າງມີສຸຂະພາບ ຂອງ ປະຊາກອນ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ກະຊວງສາທາລະນະສຸກ
ໝວດ:ກະຊວງ ໝວດ:ລັດຖະບານ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ
ເນື່ອງຈາກສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີເປັນຜູ້ສຳເລັດລາຊະການແທນພະອົງຂະນະພະລາຊະສະຫວາມີສະເດັດອອກບວດ ລະຫວ່າງວັນທີ່ 22 ຕຸລາ ຄ.ສ.1956- 5 ພະຈິກ ຄ.ສ.1956 ພະອົງຈຶງໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ ເມື່ອວັນທີ່ 5 ທັນວາ ຄ.ສ.1956 ປີດຽວກັນນັ້ນ ຖືເປັນສົມເດັດພະບໍຣົມລາຊິນີນາດພະອົງທີ່ສອງແຫ່ງກຸງລັດຕະນໂກສິນຕໍ່ຈາກສົມເດັດພະນາງເຈົ້າເສົາວະພາຜ່ອງສີ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດໃນລັດຊະການທີ່ 5 (ພາຍຫຼັງເປັນສົມເດັດພະສີພັດຊະຣິນທາບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ)
ແລະໃນພິທີບໍຣົມມະລາຊາພິເສກຂອງ ພະປະຣະເມນທະຣະຣາມາທິບໍດີສີສິນທອນ ມະຫາວະຊິຣາລົງກອນ ພະວະຊິຣະເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ພະລາຊະໂອລົດຂອງພະອົງ ພະອົງຈຶງໄດ້ຮັບການສະຖາປະນາເປັນ ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດ ພະບໍຣົມລາຊະຊົນນະນີພັນປີຫຼວງ ເມື່ອວັນທີ່ 5 ພຶດສະພາ ຄ.ສ.2019
ຂະນະຊົງພະເຍົາ
ສົມເດັດພະນາງເຈົ້າສິຣິກິດ ພະບໍຣົມລາຊິນີນາດແມ່ນພະລາຊະທິດາພະອົງໃຫຍ່ຂອງໝ່ອມເຈົ້ານັກຂັດຕະມົງຄົນ ກິຕິຍາກອນ (ພາຍຫຼັງເປັນ ພະວໍລະວົງເທີ ພະອົງເຈົ້ານັກຂັດຕະມົງຄົນ ກົມມະໝື່ນຈັນທະບຸລີສຸຣະນາດ ປະສູດແຕ່ໝ່ອມຫຼວງບົວ ກິຕິຍາກອນ (ສະກຸນເດີມ: ສະໜິດວົງ) ເມື່ອວັນທີ່ 12 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1932 ນະ ບ້ານຂອງພົນເອກເຈົ້າພະຍາວົງສານຸປະພັດ (ໝ່ອມລາຊະວົງສະທ້ານ ສະໜິດວົງ) ບ້ານເລກທີ່ 1808 ຖະໜົນພະຮາມທີ່ 6 ຕຳບົນວັງໃໝ່ ອຳເພີປະທຸມວັນ ຈັງຫວັດພະນະຄອນ ອັນເປັນບ້ານຂອງພະໄອຍະກາຝ່າຍພະມານດາ (ຍາຍ) ມີພະພີ່ນ້ອງຄື ໝ່ອມລາຊະວົງກັນລະຍານນະກິດ ກິຕິຍາກອນ,ໝ່ອມລາຊະວົງອະດຸນກິດ ກິຕິຍາກອນແລະໝ່ອມລາຊະວົງບຸດສະບາ ກິຕິຍາກອນ
ສຳລັບພະນາມ "ສິຣິກິດ" ໄດ້ຮັບພະລາຊະທານນາມຈາກພະບາດສົມເດັດພະປົກເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ມີຄວາມໝາຍວ່າ "ຜູ້ເປັນສີແຫ່ງກິຕິຍາກອນ" ເອິ້ນໂດຍລຳລອງວ່າ "ຄຸນຍິງສິຣິ" ສ່ວນພະບາດສົມເດັດພະເຈົ້າຢູ່ຫົວຈະຊົງເອິ້ນວ່າ "ແມ່ສິຣິ"
ເມື່ອໝ່ອມລາຊະວົງສິຣິກິດ ມີອາຍຸຮາວ 2 ປີ ຂະນະທີ່ພີ່ລ້ຽງອຸ້ມຢູ່ນັ້ນກໍມີແຂກມາທຳນາຍວ່າ ເດັກຜູ້ຍິງຄົນນີ້ຈະມີບຸນວາດສະໜາໄດ້ເປັນລາຊິນີໃນອະນາຄົດ ດັງທີ່ ທ່ານຜູ້ຍິງເກນຫຼົງ ສະໜິດວົງ ນະ ອະຍຸດທະຍາໄດ້ເລົ່າໄວ້ ຄວາມວ່າ
ທ່ານຜູ້ຍິງເກນຫຼົງ ສະໜິດວົງ ນະ ອະຍຸດທະຍາ
ສອດຄ້ອງກັບໝ່ອມລາຊະວົງກິຕິວັດທະນາ ປົກມົນຕີ ທີ່ກ່າວເຖິງກ່ຽວກັບໝ່ອມລາຊະວົງສິຣິກິດໄດ້ເລົ່າເລື່ອງດັງກ່າວໃຫ້ເພື່ອນໆ ຈາກໂຮງຮຽນເຊນຟຣັງຊີຊາເວຍຄອນແວນທີ່ຍ້າຍມາຮຽນຕໍ່ທີ່ໂຮງຮຽນມາແຕຣ໌ເດອີວິທະຍາໄລຟັງວ່າມີໝໍດູມາທີ່ຕຳໜັກທ່ານພໍ່ແລ້ວທຳນາຍວ່າຈະໄດ້ເປັນລາຊິນີ ໂດຍທີ່ໝ່ອມລາຊະວົງສິຣິກິດເອງແລະເພື່ອນໆບໍ່ໄດ້ໃສ່ໃຈ ແຕ່ເພື່ອນກໍຂະໜານນາມວ່າ "ລາຊິນີສິຣິກິດ" ມາແຕ່ນັ້ນ ແມ້ນຈະເປັນເລື່ອງຕະຫຼົກຂອງລາຊະກຸນກິຕິຍາກອນ ແຕ່ບໍ່ມີໄຜຄາດເຖິງວ່າໃນອີກ 15 ປີ ຕໍ່ມາຄຳທຳນາຍຂອງແຂກລ້ຽງງົວຜູ້ນັ້ນຈະເປັນຄວາມຈິງ
ປາຍປີ ຄ.ສ. 1934 ໝ່ອມນັກຂັດຕະມົງຄົນຊົງລາອອກຈາກລາຊະການແລ້ວກັບມາທີ່ປະເທດສະຫຍາມ ຈຶງເຮັດໃຫ້ໝ່ອມລາຊະວົງສິຣິກິດເຊິ່ງຂະນະນັ້ນມີອາຍຸໄດ້ 2 ຊັນສາ 6 ເດືອນ ໄດ້ກັບມາຢູ່ຮວມກັນພ້ອມໜ້າທັງຄອບຄົວ ນະ ຕຳໜັກໃນ ວັງເທເວດ ບໍລິເວນຖະໜົນກຸງກະເສມ ປາກຄອງຜະດຸງກຸງກະເສມ ຣິມແມ່ນ້ຳເຈົ້າພະຍາ
ພະນາມ
ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ພະລາດຊະວົງໄທ ໝວດ:ສົມເດັດພະບໍລົມລາຊິນີໄທ ໝວດ:ລາຊະສະກຸນກິຕິຍາກອນ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ພ.ສ. 2475 ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນລາຊິນີ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກໂຮງຮຽນເຊັນຟຣັງຊີສຊາເວຍຄອນແວນ ໝວດ:ໝ່ອມລາຊະວົງ
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີສອງ
thumb|280px|right|ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີສອງ ມອງຈາກຕະຫຼາດອຶນໂດຈີນໃນມຸກດາຫານ thumb|280px|right|ອີກມຸມໜຶ່ງຂອງຂົວ thumb|280px|right|ການປ່ຽນຈາກການຂັບຣົດທາງຊ້າຍມາເປັນທາງຂວາ
ຂົວມິດຕະພາບ ລາວ-ໄທ ແຫ່ງທີສອງແມ່ນ ຂົວທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ ແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ຂອງ ລາວ ໃສ່ ຈັງຫວັດມຸກດາຫານ ຂອງໄທ. ຂົວດັ່ງກ່າວ ແມ່ນ ສ່ວນໜຶ່ງ ຂອງ ເສັ້ນທາງເສດຖະກິດຕາເວັນອອກຕາເວັນຕົກ ເຊິ່ງມີຄວາມຍາວທັງໝົດ 1450 ກິໂລແມັດ ທີ່ມີ ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ ມຽນມ້າ, ຜ່ານໄທ, ລາວ ແລະ ສຸດຢູ່ ຫວຽດນາມ. ການພັດທະນາເສັ້ນທາງ ດັ່ງກ່າວ ແມ່ນ ນອນຢູ່ໃນຂອບວຽກ ການພັດທະນາເຂດອ່າງແມ່ນ້ຳຂອງ ນຳໂດຍ ທະນາຄານພັດທະນາອາຊີ.
ໃນການກໍ່ສ້າງ ມັນເປັນທີ່ໜ້າເສົ້າສະຫລົດໃຈ ທີ່ ມີ ທີ່ປຶກສາ, ວິສະວະກອນ ແລະ ກຳມະກອນ ເສຍຊີວິດ ລວມທັງໝົດ 9 ຄົນ (ຍີ່ປຸ່ນ, ຟິລິປິນ, ໄທ, ລາວ), ບາດເຈັບ 10 ຄົນ (ຍີ່ປຸ່ນ,​ໄທ, ລາວ) ແລະ ຫາຍສາບສູນ 1 ຄົນ (ລາວ) ໃນ ອຸປະຕິເຫດ ເມື່ອ ວັນທີ 27 ກໍລະກົດ ປີ 2005.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ຂົວ ໝວດ:ປະເທດລາວ ໝວດ:ປະເທດໄທ
ມັນດ້າງ
ມັນດ້າງ (sweet potato; patate douce; ຊື່ວິທະຍາສາດ: Ipomoea batatas) ແມ່ນພືດຫົວໃຕ້ດິນເຖົາເລືອຮາບໄປເທິງພື້ນດິນ. ປູກເປັນພືດໄຮ່ ມີຊີ້ນສີຫຼາຍສີຕາມສາຍພັນ ໃຊ້ປະໂຫຍດໄດ້ທຸກສ່ວນ ແມ່ນ ເຖົາ ໃບ ຫົວ ນິຍົມນຳມາກິນໂດຍການຕົ້ມ ຫຼື ເຜົາ ເຮັດເປັນອາຫານຄາວຫວານ ສ່ວນປະສົມຂອງອາຫານສຳລັບເດັກ ໃຊ້ເປັນອາຫານສັດ ເປັນຕົ້ນ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພືດໄຮ່ ໝວດ:ພືດທີ່ກິນໄດ້
ຊົນເຜົ່າລະເວນ
ພູພຽງບໍລະເວນ ແປວ່າ ທີ່ຢູ່ຂອງເຜົ່າລະເວນ ເປັນຊົນກຸ່ມນ້ອຍ ທີ່ມີຫລາຍສຸດໃນບໍລິເວນນີ້ ມີເຊື້ອສາຍ ຈາກ ມອນ-ຂະແມ ພູພຽງບໍລະເວນ ມີຄວາມສູງໂດຍສະເລ່ຍ 1,200 ແມັດ. ອາກາດອົບອຸ່ນສະບາຍ ເໝາະແກ່ການປູກຝັງ ກາເຟອາລາບິກ້າ ແລະໂລບັດຕ້າ ທີ່ຝຣັ່ງ ນຳເຂົ້າມາປູກ.
ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້
ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້ ແມ່ນ ໜຶ່ງໃນອົງກອນລັດຖະບານທີ່ມີ ລັດຖະມົນຕີເປັນຫົວໜ້າ. ໜ້າວຽກຫຼັກໜຶ່ງ ຂອງ ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້ ແມ່ນ ການປະກອບສ່ວນ ຕໍ່ການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ ໂດຍຜ່ານການຄຸ້ມຄອງ ແລະ ສົ່ງເສີມການຜະລິດກະສິກຳ ແລະ ປ່າໄມ້ ຢູ່ ພາຍໃນປະເທດ.
ລິ້ງຄ໌ພາຍນອກ
ກະຊວງກະສິກຳແລະປ່າໄມ້
ໝວດ:ກະຊວງ ໝວດ:ລັດຖະບານ
ລົດຈັກ
ລົດຈັກ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖຈັກຣ ) ແມ່ນ ລົດຖີບທີ່ຂັບເຄື່ອນໂດຍແຮງຈັກ. ສ່ວນຫຼາຍຈະມີ 2​ ກົງແຕ່ກໍ່ມີປະເພດ 3 ກົງ ແບບ ທີ່ ຕຳຫຼວດ, ທະຫານໃຊ້.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ຍານພາຫະນະ ໝວດ:ຍານພາຫະນະທາງບົກ ໝວດ:ລົດຈັກ
ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ
ວິດັທະນາການ, ປະຫວັດຄວາມເປນມາ ຂອງທະນາຄານຢ ສປປ ລາວ ແຕລະໄລຍະ ຈາກມກື້າເນດີມາຮອດປະຈບນັ ເນອື່ງໃນໂອກາດສະເຫລມີສະຫລອງວນັສາງຕງັ້ ທະນາຄານຄບົຮອບ 35 ປ  07/10/1968 - 07/10/2003
I. ປະເທດເຮາົໃນສະໄຫມສກັດນີາປກຄອງ ຫລ ືກອນການກາເນດີລະບບົ ທະນາຄານ (1893 ຄນືຫລງັ)
ດັງທີ່ເຮົາໄດຮັບຮກັນແລວ ການຜະລິດທາງດານວັດຖຸແມນປດໃຈຕັດສິນການຄົງຕົວ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວຂອງສັງຄົມ, ເມືອງລາວ ບຮານກໍກາເນີດຈາກພື້ນຖານການຜະລິດ. ໂດຍສະເພາະແມນກະສິກາ, ຫັດຖະກາ ແລະ ການຕະຫລາດ ເຊິ່ງແຕກອນລາວເຮົາເອີ້ນວາ     " ລາດ " ຄືກັບເມືອງອື່ນໆຂອງແຫຼມສວັນນະພມອິນດຈີນແຫງນີ້. ອານາດເສດຖະກິດໃນເບື້ອງຕົ້ນໄດຈາກັດຢໃນມືຂອງເຈົ້າກົກເຈົ້າ ເຫລົາ, ໄດໂຮມເຂົ້າກັນ ດວຍການພົວພັນທາງດານເສດຖະກິດ ແລະ ການປກຄອງຕົກເຂົ້າໃນກາມືຂອງຫົວໜາກົກເຫລົາຂອງຊົນເຜົາໃດ ຫນຶ່ງ ເອີ້ນວາ “ ຂນ ” ຊຶ່ງມີທີ່ຕັ້ງຢນະຄອນຫລວງ ເຊັນ: ສິບສອງພັນນາ, ສິບສອງຈໄທ, ຊຽງທອງຫລວງພະບາງ ມີຍົດເປນເຈົ້າພະຍາ. ເຈົ້າຂນ ແລະ ເຈົ້າພະຍາ, ນີ້ບໍພຽງແຕມີອານາດທາງດານເສດຖະກິດເທົານັ້ນ. ຫາກຍັງມີອານາດທາງດານອານາດການປກຄອງ, ມີທະຫານ, ມີສານ, ມີຄກ. ສວນປະຊາຊົນເອີ້ນວາໄພເມືອງ, ໄດມີດິນປກຝງເປນຂອງຕົນເອງສວນໃດສວນຫນຶ່ງ, ການຜະລິດເວລານັ້ນ ຕົ້ນຕໍແມນ ກະສິກາເຊັນ: ເຮັດນາ, ເຮັດ ໄຮ, ການລຽງສັດກໍແມນງົວຄວາຍ, ເປດໄກ, ຫານ, ຫມ, ສວນຊາງແມນປະເພດຍດທະສາດສາຄັນຮັບໃຊ ສົງຄາມ. ທາງດານຫັດຖະກາກໍມີການຂະຫຍາຍຕົວເຊັນ: ຕີເງິນ, ຄາ, ປນຫລໍ, ເຄື່ອງປນດິນເຜົາ, ຈັກສານ, ຫັດຖະກາຕາ ຫກທໍໄຫມ, ຄວັດ ລວດລາຍ ແລະ ອື່ນໆ ຊຶ່ງສອງແສງເຖິງປະຫວັດສາດນັບ 1500 ປ ເຖິງ 2500 ປ ມາແລວ ຢາງນອຍກໍແມນຢໃນສັດຕະວັດທີ VI–VIII. ສະພາບເສດຖະກິດຂອງອານາຈັກລາວລານຊາງ (1373 - 1478) ໃນຣາດຊະການຟາງຸມ ແລະ ພະຍາສາມແສນໄທ. ເພິ່ນໄດເນັ້ນ ຫນັກຕໍບັນຫາເສດຖະກິດ ເປນຕົ້ນມີການຂະຫຍາຍກະສິກາລຽງສັດ ປກຝງເປນຫຼັກ, ຮອງລົງມາແມນຫັດຖະກາ ແລະ ການແລກປຽນ ວັດຖຸຕໍວັດຖຸເຖິງທາຍສັດຕະວັດທີ XV (1373 - 1473) ການຂະຫຍາຍຕົວທາງດານເສດຖະກິດ ໂດຍສະເພາະແມນການລຽງສັດ. ກໍເຮັດ ໄປຕາມແບບປະຖົມປະຖານຄືທກຄອບຄົວຈະມີການລຽງສັດຢາງນອຍທີ່ສດກໍ 1 ເຖິງ 3 ປະເພດເຊັນ: ຫມ, ເປດ, ໄກ. ດານການຄາຂາຍກໍແມນຮັກສາເດີມຄື: ການຄາມີ 2 ພາກສວນຄື: ພາກສວນຄັງຫຼວງ ໄດແກສິນຄາຂອງເຈົ້າແຜນດິນທີ່ໄດເກັບ ວັດຖຸມາຈາກການເສຍສວຍ ຫຼື ຫົວເມືອງບໍລິວານທັງຫຼາຍໃນອານາຈັກ ແລະ ນອກອານາຈັກ. ເຄື່ອງທີ່ໄດມານັ້ນແມນເຈົ້າແຜນດິນຜ ດຽວມີສິດຄອບຄອງ, ຈະຂາຍໃຫໃຜກໍແລວແຕເພິ່ນ. ສິນຄາຕາງໆ ທີ່ພໍຄາຕາງດາວຕອງການເວລານັ້ນແມນ: ເຂົ້າ, ເກືອ, ງາຊາງ, ຂີ້ຄັງ, ຍານ, ຫມາກແຫນງ, ຫນັງ ສັດ, ເຂົາກວາງ, ຄາ, ເງິນ ແລະ ປະເພດເຄື່ອງປາທີ່ເອົາໄປເຮັດຢາ. ສິນຄາດັງກາວບາວໄພບໍມີສິດຊື້ຂາຍ ກັບ ຕາງດາວ. ຖາຫາກໄດກໍໄປຂາຍໃຫຣາຊະການໃນລາຄາຖືກ ແລະ ໃຜຢາກໄດກໍໄປຊື້ນາຣາຊະການໃນລາຄາແພງຈັກໜອຍ, ຄັງຫຼວງນີ້ຖື ວາເປນລາຍໄດຕົ້ນຕໍໃນສະໄຫມນັ້ນ. ການຄາຂາຍອີກພາກສວນຫນຶ່ງ ແມນປະຊາຊົນທົວໄປ ຊຶ່ງຄາຂາຍພາຍໃນ ແລະ ຢຕາມຊາຍແດນກໍ ມີການແລກປຽນວັດຖຸ ຫຼື ຂາຍເປນເງິນກໍມີ. ໃນສະໄຫມນັ້ນການໄປມາຫາສກັນ ຢຕາມຊາຍແດນອານາຈັກ ບໍມີໃບຜານແດນ, ຈະໄປ ໃສມາໃສແລວແຕຄວາມຕອງການ. ສິນຄາ ຂອງປະຊາຊົນນາໄປແລກປຽນຊື້ຂາຍກໍມີ: ເຂົ້າ, ງາ, ຖົວ, ເກືອ, ແຜນແພ ແລະ ເຄື່ອງໃຊໃນ
ເຮືອນ, ເຄື່ອງມືກະສິກາ, ຫາປາ, ລາເນື້ອ ເປນຕົ້ນ.
ເວົ້າເຖິງເງິນຕາເວລານັ້ນ ແມນຖືເອົາ “ ບາດ ” ເປນຫວົຫນວຍ; ຕາກວາບາດແມນມາສົກ, ລາ, ຕາສດ ແມນເບຍ, ສງສດແມນ ຮອຍ. ເງິນຕາສະໄຫມນັ້ນ ມີລາດັບຫົວຫນວຍນາຫນັກເປນຂັນຊັງຮອຍບາດ, ມາສົກ, ລາ ແລະ ເບຍ ເຊັນ:
- 12 ເບຍ = 1 ລາ (ຕໍມາເປນເຟອງ)
- 2 ລາ = 1 ມາສົກ ຫລື 24 ເບຍ = 1 ມາສົກ
- 5 ມາສົກ = 1 ບາດ
- 10 ບາດ = 1 ຮອຍ
ປະເພດເງິນທີ່ເອົາມາຫລໍເປນແທງ ມີຫລາຍລັກສະນະ ຄື: ເງິນຮາງ, ເງິນຕ, ເງິນຮອຍ, ເງິນລາດເປນຕົ້ນ.
ສະພາບເສດຖະກດິສະໄຫມອານາຈກັລາວລານຊາງຈະເລນີຮງເຮອືງ ແລະ ຕຕີານການຮກຮານຂອງຕາງຊາດ (1481 - 1600). ດານເສດຖະກິດ ລາຍຮັບຂອງອານາຈັກລາວລານຊາງເວລານັ້ນ ສວນຫຼາຍໄດມາຈາກການກະສິກາ, ການປກຝງ, ລຽງສັດ ເຊັນ: ການປກເຂົ້າເປນຫຼັກ, ການລຽງສັດ, ການລາສັດ, ການຫັດຖະກາ ຊຶ່ງເປນເສດຖະກິດແບບຄົວເຮືອນ ອີງໃສທາມະຊາດ, ປະຖົມປະຖານ ນອກຈາກນັ້ນ ກໍໄດມາຈາກການເກັບສວຍ, ການແລກປຽນສິນຄາ, ການຂາຍສິນຄາໃນຄັງຫຼວງ. ເວລານັ້ນ ທາງຣາຊະການຈະມີລະບຽບ ຄາສັງໃຫເກັບສວຍຈາກປະຊາລາດຊະດອນ, ພໍຄາ ເປນເງິນຄາ ແລະ ວັດຖຸມີຄາ ໃຫບັນດາເມືອງຕາງໆ ສົງລາດຊະບັນນາການ ປລະເທື່ອ ຫຼື 3 ປ ຕໍເທື່ອ, ນອນໃນເຄື່ອງບັນນາການນັ້ນຈະມີເງິນ, ຄາ, ດອກໄມເງິນ, ດອກໄມຄາ, ນໍແຮດ, ງາຊາງ, ແຜນແພ, ຊາງ, ມາ, ເຂົາ ສັດ ແລະ ສິ່ງມີຄາອື່ນໆ ທີ່ຫາໄດຢໃນເຂດແຕລະເມືອງ. ນອກນີ້ກໍມີ ເຂົ້າ, ຖົວ, ງາ, ຫມາກໄມຕາງໆ. ການແລກປຽນຕັ້ງແຕອານາຈັກລານ ຊາງ, ໄດມີການສາງສາຍສາພັນກັບອານາຈັກອອມຂາງ. ເຮັດໃຫບົດບາດນັບມື້ສງເດັນຂຶ້ນ. ໄດເຮັດໃຫມີຫຼາຍຊົນຊາດ, ຊົນເຜົາມີການ ໄປມາຫາສຢຕາມຊາຍແດນ. ຈາກນັ້ນກໍເກີດມີການແລກປຽນຊື້ສິນຄາເຊິ່ງກັນ ແລະ ກັນ ບໍໄດຂາດ. ບັນດາສິນຄາທີ່ນາມາແລກປຽນ ຕົ້ນຕໍກໍແມນກະສິກາ, ຫັດຖະກາ, ເຄື່ອງປາຂອງດົງຕາງໆ. ການແລກປຽນສວນຫລາຍກໍແມນດາເນີນໄປແບບເອກະຊົນ. ຖາເປນເມືອງ ດານທີ່ສາຄັນທາງຣາຊະການກໍໄດຈັດຕັ້ງດານເກັບພາສີ, ເກັບຊື້ໃນລາຄາບັງຄັບ ເພື່ອເຂົ້າຄັງຫລວງ. ການແລກປຽນເວລານັ້ນ ສວນຫຼາຍຢ ໃນລະຫວາງອານາຈັກ. ສະກັດກັ້ນການ ແຜຂະຫຍາຍອິດທິພົນຂອງສັກດີນາຕາງຊາດ. ກໍແມນໄລຍະເວລາດຽວກັນນີ້. ປະຊາຊົນເຮົາກໍ ໄດຄອຍໆຮັບເອົາ ວັດທະນະທາໃຫມຂອງອານາຈັກພາຍນອກ. ສະພາບເສດຖະກິດສະໄຫມອານາຈັກລານຊາງສືບຕໍຂະຫຍາຍຕົວ (1481 - 1540) ການຄາ ແລະ ຄັງຫຼວງໄປຄຽງຄກັບການ ຂະຫຍາຍທາງດານກະສິກາລຽງສັດ ແລະ ຫັດຖະກາອື່ນໆນັ້ນ ວຽກງານການຄາຂາຍແມນໄດເປນປດໃຈທີ່ສາຄັນ, ຊຸກຍໃຫການຜະລິດ ຂະຫຍາຍຕົວ, ນາລາຍໄດມາ ສຄອບຄົວ ແລະ ຄັງຫລວງ ຂອງປະເທດບໍວາໃນອາດີດກໍຄືປະຈບັນ ສະນັ້ນວຽກງານແລກປຽນຊື້ຂາຍ ໃນ ສະໄຫມສັດຕະວັດທີ XVII ໃນສະໄຫມການປກຄອງຂອງເຈົ້າສລິຍະວົງສາ ທາມິກະລາດ, ໄດມີຄວາມກາວຫນາຄືກັບວຽກງານອື່ນໆ. ພວກຊາວນາ, ຊາວສວນ ໄດມີສິດເສລີພາບ ແລະ ກາລະໂອກາດສາງສາການຄາຂາຍເວລານັ້ນ. ໄປຄຽງຄກັບການຄາຂາຍເອກະຊົນ (ປະຊາຊົນທົວໄປ) ແລະ ການຄາຂາຍຂອງຫລວງ ຄືເຈົ້າສັກດີນາ. ແລວການຄາຂອງເອກະຊົນ ແມນຢໃຕການຄມຄອງຂອງສັກດີນາບົນ ພື້ນຖານລະບຽບກົດຫມາຍກຽວກັບການຊື້ຂາຍ, ສິນຄາທີ່ນາມາແລກປຽນຊື້ຂາຍກໍແມນອາຫານການກິນ, ເຄື່ອງຫັດຖະກາ, ເຄືອງປາ ຂອງດົງຕາງໆ ເວລານີ້ໄດຈັດຕັ້ງໃຫມີພະແນກ ຄັງຫລວງ ຫລື ເອີ້ນວາ ຣາຊາໂກດ, ພະແນກນີ້ ມີຫນາທີ່ຄມຄອງທັງຫມົດຊັບສົມບັດຂອງ ອານາຈັກ. ລາຍໄດແມນມາຈາກການຊັກຄາສິນຄາເອີ້ນວາ " ງວດ " ເປນເງິນສົດ ຫຼື ເປນວັດຖຸ, ຄາຈອດເຮືອສິນຄາ, ຄາທາ ຕົວຢາງ: ຜາມັດຫນຶ່ງຂາຍໃນລາຄາ 10,000 ຄາ, ເກັບຄາທາ 1,000 ຄາ ຫລື ຜາຮາຫນຶ່ງການົດໃຫຂາຍ 1,000 ຄາ ເກັບຄາທາ 100 ຄາ
ຫມາຍວາຊັກຄາ 10 ສວນຮອຍເທົານັ້ນ, ນອກຈາກນັ້ນ ຍັງມີລາຍໄດຈາກການເຊົາດິນປກຝງ, ລາຍໄດຈາກການເກັບສວຍ, ລາຍໄດ ຈາກການປບໄຫມຜຝາຝນລະບຽບກົດຫມາຍ. ໄປຄຽງຄກັນກໍມີ ພະແນກຈາຫນາຍຂອງຫລວງ, ພະແນກນີ້ມີຫນາທີ່ຈາຍຊັບສົມບັດຂອງຫຼວງທັງເປນເງິນສົດ ແລະ ວັດຖຸ, ຕາມ ການສັງຈາຍຂອງກົມທາສັງມາໃຫ, ມີຫນາທີ່ຄມຄອງສິນ ຄາຂາອອກ - ຂາເຂົ້າ ແລະ ມີຫນາທີ່ແລກປຽນສິນຄາຕາມຄາສັງຂອງກົມທາ. ສະພາບການດັງກາວໄດແກຍາວມາຫລາຍສັດຕະວັດ. ອານາຈັກລາວລານຊາງ ຈຶ່ງມີການຫັນປຽນຕາມການເວລາທີ່ຫມນວຽນປຽນ ໄປເລື້ອຍຈົນເຖິງສັດຕະວັດທີ 19 ເມື່ອພວກຝະລັງເຂົ້າມາຮກຮານອານາຈັກລານຊາງຈຶ່ງຄອຍໆມີການປຽນແປງຈະແຈງຫລາຍປະການ ດັງນີ້: II. ສະໄຫມປະເທດເຮາົຕກົເປນເມອືງຂນຶ້ຂອງຝລງັເສດ ຫລ ືເວາົ້ຢາງຫນງຶ່ແມນສະໄຫມທປີ່ະຊາຊນົເຮາົ ທາການຕສໍ ກບັພວກລາເມອືງຂນິຶ້ແບບເກາົ ໄລຍະບທໍນັມເີງນິກບີຂອງລາວ (1893 - 1945)
ລົດໄຟ
thumb|ລົດໄຟພະລັງອາຍນໍ້າ
ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ
ເພື່ອເປນການຮັກສາລະບອບສັກດີນາໄວເປນເຄື່ອງມືຮັບໃຊໃຫແກການຮກຮານໃຫພວກລາເມືອງຂຶ້ນແບບເກົາຄື ຈັກກະພັດຝລັງເສດ ໄດເຂົ້າມາຮກຮານ ແລະ ປກຄອງລາວ ຫວັງເອົາລາວ ເປນຫົວເມືອງຂຶ້ນ ໂດຍການເທີດທນໄວລາດຊະບັນລັງ ແລະ ເຈົ້າຊີວິດລາວເປນ ສາກບັງຫນາໃຫແກການຮກຮານຂອງພວກເຂົາ. ໃຫຄົງຢກັບແອກຄອບຄອງຂອງຝລັງເສດພວກລາເມືອງຂຶ້ນຝລັງເສດ ໄດນາເອົາເງິນກີບ ອິນດຈີນ ຊຶ່ງພວກເຂົາ ໄດພິມອອກເປນເງິນເຈຍ ແລະ ເປນໂລຫະເຊັນ: ເງິນກີບຫົວຫນາມ, ເງິນອັດ, ເງິນບີ້ ມາຈາຫນາຍ ແລະ ໝນວຽນຢໃນປະເທດລາວເຮົາ. ນັບແຕປ 1893 ເປນຕົ້ນມາ ເງິນກີບອິນດຈີນນີ້ ແມນໃຊຢທັງສາມປະເທດຄື ລາວ, ຫວຽດ, ຂະເຫມນ. ໃຫມີຄວາມ ສະດວກສະບາຍໃນການລຽງເກືອກອງທະຫານ ແລະ ອານາດການປກຄອງ, ເວລານີ້ເສດຖະກິດມີການຂະຫຍາຍຕົວແດ ມີ ການແລກປຽນຊື້ຂາຍກັນລະຫວາງຜຜະລິດ ແລະ ຜຊົມໃຊ. ຊຶ່ງລາຍຮັບດານງົບປະມານເວລານັ້ນຕົ້ນຕໍແມນໄດມາຈາກການເກັບເກນ ພາສີອາກອນເຊິ່ງມີບາງຕົວເລກ ດັງນີ້:    - 1896 : 142.770 ກີບ     - 1897 : 182.384 ກີບ    - 1898 : 189.522 ກີບ    - 1899 : 201.409 ກີບ     - 1900 : 256.457 ກີບ      ໃນລາຍຮັບດັງກາວນີ້ແມນໄດຈາກອາກອນການຂາຍຢາຝນເຖິງ 30 - 40 % ຂອງລາຍໄດທັງຫມົດ. ເວົ້າລວມແລວເວລານີ້ປະເທດ ເຮົາກໍຍັງບໍທັນມີທະນາຄານ, ມີແຕຄັງເງິນເທົານັ້ນ.
ລົດໄຟ
ລົດໄຟ (ຄຳເຄົ້າ: ຣົຖໄຟ, ອັງກິດ, train) ແມ່ນ ຍານພາຫະນະ ປະເພດນຶ່ງ ເຊິ່ງຖືກປະດິດຂຶ້ນໃຊ້ແຕ່ຕົ້ນສັດຕະວັດທີ 19 ຢູ່ ປະເທດອັງກິດ, ມີໂຄງສ້າງຫຼັກ ປະກອບດ້ວຍ ຕູ້ ແລະ ກົງ ເຊິ່ງແລ່ນຢູ່ເທິງລາງ ໂດຍເຄື່ອງຈັກອາຍນ້ຳ ແລະ ນ້ຳມັນ ເປັນຕົ້ນ. ປະຈຸບັນ ລົດໄຟ ສ່ວນຫຼາຍຈະແລ່ນ ໂດຍ ພະລັງງານໄຟຟ້າ ເຊິ່ງ ບາງເທື່ອກໍ່ຖືກເອີ້ນກັນວ່າ ລົດໄຟຟ້າ ເພື່ອຈຳແໜກກັບລົດໄຟປະເພດອື່ນໆ.
ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ
III. ສະໄຫມທປີ່ະເທດເຮາົ ແລະ ປະຊາຊນົເຮາົລກຂນຶ້ຕສໍຕານກັບການຮກຮານຂອງພວກລາເມອືງຂນຶ້ແບບເກາົ ແລະ ແບບໃຫມຄື: ຈກັກະພດັອາເມລກິາ - ລກມື. (1945 - 1975) ເລີ້ມມກີານຈດັຕງັ້ທະນາຄານແຫງຊາດລາວ ຂອງຣາດ ຊະອານາຈກັລາວ. 1. ໄລຍະແຕປ (1945 - 1975)
ລົດໄຟ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ຍານພາຫະນະ ໝວດ:ລົດໄຟ
ທະນາຄານແຫ່ງ ສປປ ລາວ
ປຽນຊື່ຈາກຫໍທະນາບັດແຫງຊາດລາວ ມາເປນ ທະນາຄານແຫງຊາດລາວ (ພາຍຫລັງຈາກປະເທດຊາດໄດຮັບເອກະລາດ ຫລດພົ້ນຈາກ ການເປນເມືອງຂຶ້ນຂອງຝຣັງເສດ) ຊຶ່ງມີສານັກງານໃຫຍຕັ້ງຢນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ໂດຍແມນທານ ຜຍ ປນຍາ ເປນຜວາການປະຕິບັດ ຕາມສັນຍາເຊີແນວກຽວກັບລາວຈັກກະພັດຝຣັງຖອນກັບຄືນປະເທດ, ຍອມຮັບຮຄວາມເປນເອກະລາດຂອງສາມຊາດອິນດຈີນ ລາວ, ຫວຽດນາມ, ຂະແມ. ຈາກນັ້ນ ບັນດາກํາລັງຮັກຊາດ ກໍໄດຂຶ້ນເມືອເຕົ້າໂຮມ ຢສອງແຂວງຊํາເໜືອ ແລະ ຜົ້ງສາລີບໍພໍເທົາໃດ ຈັກກະພັດ ອາເມລິກາ ແລະ ລກມືກໍບກໂຈມຕີ ສອງແຂວງຂອງຝາຍປະເທດລາວຢາງບັງອາດເປດແປນ, ມາງເພສັນຍາເຊີແນວ ປ 1954 ກຽວກັບ ລາວ, ຈດປະສົງຂອງການຈັດຕັ້ງທະນາຄານ ແຫງຊາດລາວຂຶ້ນໃນເວລານັ້ນ ກໍເພື່ອເປນເຄື່ອງມືຮັບໃຊການຮກຮານຂອງຈັກກະພັດລາ ເມືອງຂຶ້ນແບບເກົາ ແລະ ໃໝພອມດວຍລກແຫລງຕີນມືຂອງມັນ, ແນໃສປາບປາມບັນດາກາລັງຮັກຊາດ ຫລືວາ ຝາຍປະເທດລາວ, ທັງ ເປນການໂຕງເອົາການຊວຍເຫລືອຂອງ ພວກຈັກກະພັດ ແລະ ນາຍທຶນຕາງຊາດລຽງເກືອກົງຈັກອານາດການປກຄອງຫ ນຂາຍຊາດ ເພື່ຶອ ຕານກັບຂະບວນການຮັກຊາດຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົານັ້ນເອງ ເວລານີ້ ອາເມລິກາໄດທມເທການຊວຍເຫລືອທາງດານພາລາທິການ ເງິນຄາ, ອາວດຍດໂທປະກອນພອມດວຍທີ່ປກສາທາງທະຫານເຂົ້າມາລາວຢາງຫລວງຫລາຍເພື່ອຊວຍຝຣັງ ຄິດເປນເງິນເຖິງ 945 ລານ ໂດລາ ແນໃສຕານກັບການປະຕິວັດ, ເວລານີ້ຢເບື້ອງ 10 ແຂວງ ພວກຈັກກະພັດປກຄອງ ກໍແມນອີງອາໃສການຊວຍເຫລືອຂອງອາເມລິ ກາເປນຕົ້ນຕໍ ເພື່ອມາຊວຍໃຫເງິນກີບຂອງລາວມີຄວາມໝັ້ນຄົງ, ສາລັບຜບໍລິຫານທະນາຄານເວລານີ້ ແມນ ທານ ອດົງ ສວັນນະວົງ ເປນ ຜວາການທະນາຄານແຫງຊາດລາວ ສວນກາລັງຝາຍປະເທດລາວຢສອງແຂວງ ກໍແມນໃຊເງິນກີບແບບດຽວກັບຝາຍກົງກັນຂາມ ແລະ ກໍ ອາໄສການຊວຍເຫລືອຂອງປະເທດສັງຄົມນິຍົມຈານວນໜຶ່ງທາງດານພາລາທິການເຊັນ: ເຄື່ອງອປະໂພກ, ບໍລິໂພກ, ອາວດຍດໂທ ປະກອນຮັບໃຊໃຫການຕໍສຂອງຕົນ. 2. ໄລຍະແຕປ (1957 - 1959)         ແມນເປນປທີ່ປະຕິບັດສັນຍາສະຫງົບເສິກ, ປະຕິບັດຄວາມຖືກຕອງປອງດອງຊາດລວມລາວຄັ້ງທີ 1 ເວລານີ້ວຽກງານທະນາຄານ ແມນມີການຂະຫຍາຍຕົວແດເລັກນອຍ. ມີການຈັດຕັ້ງລະບົບຄັງເງິນຢໃນບາງແຂວງຂອງປະເທດ ໂດຍສະເພາະແມນຢບັນດາແຂວງທີ່ເປນ ຕົວເມືອງໃຫຍ. 3. ໄລຍະແຕປ (1959 - 1961)           ເປນໄລຍະທີ່ກອງທັບ ແລະ ປະຊາຊົນເຮົາ ຫັນທິດຕໍສດວຍກາລັງອາວດຕານກັບຈັກກະພັດອາເມລິກາ ແລະ ລກມື ກະຕາຍ, ຜຍ ຊະນະນິກອນ ທີ່ທາລາຍສັນຍາເຊີແນວກຽວກັບລາວ. ເວລານີ້ລະບົບທະນາຄານກໍແມນຮັກສາໃນສະພາບອັນເກົາ, ເງິນຕາກໍຍັງແມນເງິນ ສະກນດຽວໃນທົວປະເທດລາວຂອງພວກເຮົາ. 4. ໄລຍະແຕປ (1962 - 1964)        ເປນປທີ່ປະຕິບັດສັນຍາສະຫງົບເສິກ, ປະຕິບັດຄວາມຖືກຕອງປອງດອງຊາດ ລວມລາວຄັງທີ 2 ໂດຍການຈັດຕັ້ງລັດຖະບານ ປະສົມ 3 ຝາຍຄື: ຝາຍແນວລາວຮັກຊາດ, ຝາຍເປນກາງຮັກຊາດ ແລະ ຝາຍຣາຊະອານາຈັກລາວ. ເວລານີ້ປະເທດເຮົາໄດເລີ່ມແບງອອກ ເປນສອງເຂດປກຄອງຢາງຈະແຈງຄື: ເຂດໜຶ່ງແມນເຂດຄວບຄມຂອງຝາຍວຽງຈັນ ຫຼື ຝາຍຣາຊະອານາຈັກລາວ ແລະ ອີກຝາຍໜຶ່ງແມນ ຝາຍກາລັງເປນກາງຮັກຊາດ ແລະ ແນວລາວຮັກຊາດ ຊຶ່ງຝາຍຣາຊະອານາຈັກລາວແມນຕັ້ງຢວຽງຈັນ ມີທະນາຄານແຫງຊາດລາວຕັ້ງຢ ແລວ, ສວນຝາຍກາລັງເປນກາງຮັກຊາດ ແລະ ແນວລາວຮັກຊາດແມນມີສນກາງຕັ້ງຢຄັງໄຂ ແຂວງ ຊຽງຂວາງ ເວລານີ້ເວົ້າເຖິງລະບົບ ເງິນຕາຢູປ ະເທດເຮົາແມນມີສອງປະເພດເງິນທີ່ຈາລະຈອນຄື: ເງິນກີບວຽງຈັນ ເຊິ່ງພິມແຕກອນ ແລະ ເງິນກີບຄັງໄຂ ຊຶ່ງເປນເງິນຂອງ ລັດຖະບານປະສົມ 3 ຝາຍ. ແຕເງິນດັງກາວນີ້ສວນໃຫຍຈະຈາລະຈອນຢູ ໃນເຂດຄວບຄມຂອງບັນດາກາລັງຮັກຊາດ (ເຂດປດປອຍ) ໄປ ຄຽງຄກັບເງິນວຽງຈັນທີ່ໝນວຽນຢແລວ ແຕຢ ູເບື້ອງເຂດປດປອຍກໍຍັງບໍທັນມີທະນາຄານເທື່ອ ມີແຕຄັງເງິນເທົານັ້ນ ສາງຕັ້ງຂຶ້ນໃນປ 1961 ຢຄັງໄຂ ແຂວງຊຽງຂວາງ ໂດຍແມນທານ ສີສະຫວາດ ສີສານ ເປນອະທິບໍດີຄັງເງິນ ແຕງຕັ້ງໂດຍນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເຈົ້າສວັນນະ
ພມາ. ຄັງເງິນຂອງລັດຖະບານປະສົມແມນສາງຕັ້ງພາຍຫລັງພິມເງິນກີບຄັງໄຂໃບ 50 ກີບ ມາຈໍລະຈອນໃນເຂດປດປອຍ ມີຈານວນທັງ ໝົດ 750 ລານກີບ ເພື່ອຮັບໃຊກາລັງແນວລາວຮັກຊາດ ແລະ ກາລັງເປນກາງຮັກຊາດ. 5. ໄລຍະແຕປ (1954 - 1973)        ແມນເປນປທີ່ຈັກກະພັດອາເມລິກາ ແລະ ລກມື ມາງເພສັນຍາລວມລາວ ແລະ ຄວາມຖືກຕອງປອງດອງຊາດ ເພີ່ມທະວີສົງຄາມ ພິເສດຢລາວຂຶ້ນສລະດັບສງ. ບັນດາກາລັງຮັກຊາດຍິ່ງຕີຍິ່ງໄດຮັບໄຊຊະນະ. ປດປອຍດິນແດນໄດ 2/3 ຂອງປະເທດ ແລະ ເຂດປດປອຍ ໄດຕິດລຽນແຕເໜືອເຖິງໃຕ. ປດປອຍເອົາພົນລະເມືອງໄດເກືອບເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງປະເທດ. ເວລານີ້ປະເທດເຮົາໄດແບງອອກເປນສອງເຂດຄື: ເຂດຄວບຄມຂອງຝາຍວຽງຈັນ ຫລື ຝາຍຣາຊະອານາຈັກລາວ ແລະ ອີກເຂດໜຶ່ງແມນເຂດປດປອຍຂອງບັນດາກາລັງຮັກຊາດ. ເວົ້າເຖິງວຽກງານທະນາຄານ ເວລານີ້ ໄດຜັນແປໄປດັງນີ້: ກ. ຢເຂດຄວບຄມຂອງຝາຍຣາຊະອານາຈກັລາວ ຫລ ືຝາຍວຽງຈນັ:        ແມນມີທະນາຄານແຫງຊາດລາວທີ່ໄດຈັດຕັ້ງໃນເມື່ອກອນນັ້ນສຶບຕໍມາເລີຍ ແລະ ນາໃຊເງິນກີບວຽງຈັນ ເປນສະກນເງິນທີ່ ໝນວຽນຢໃນເຂດຂອງຕົນ. ນອກຈາກນັ້ນແມນເງິນຊວຍເຫຼືອຂອງອາເມລິກາເປນກາລັງດັນ ຊວຍໜນໃຫເງິນກີບວຽງຈັນ, ຮັບປະກັນ ການໃຊຈາຍຕາງໆ. ເວລານີ້, ທະນາຄານແຫງຊາດລາວໄດມີການຂະຫຍາຍຕົວໂດຍການສາງຕັ້ງສາຂາຢຕາງແຂວງຈํານວນໜຶ່ງຄື: ຢປາກ ເຊ ແຂວງຈາປາສັກ ແລະ ຫລວງພະບາງ. ນອກຈາກນັ້ນເປນລະບົບຄັງເງິນປະຈາແຂວງ. ຄຽງຄກັບທະນາຄານແຫງຊາດ, ແລວກໍຍັງມີ ທະນາຄານ ເອກະຊົນນາຍທຶນພາຍໃນ ແລະ ຕາງປະເທດຈານວນໜຶ່ງ ເຊັນ:       + ທະນາຄານ ອິນດຈີນ       + ທະນາຄານ ໂຕກິໂອ       + ທະນາຄານລາວ ພານິດພັດທະນາ       + ທະນາຄານ ພັດທະນາແຫງຣາຊະອານາຈັກລາວ       + ທະນາຄານ ລາວວຽງ       ຊຶ່ງບັນດາທະນາຄານເຫລົານີ້ ທັງໝົດແມນຕັ້ງຢູນ ະຄອນວຽງຈັນ. ບໍທັນມີສາຂາຢຕາງແຂວງເທື່ອ. - ເວົ້າເຖິງດານການຈັດຕັ້ງກໍແມນມີການຂະຫຍາຍຕົວ ເປນຕົ້ນແມນການປະກອບພະນັກງານສະເພາະພະນັກງານແຫງຊາດລາວກໍມີ ພະນັກງານປະກອບນັບຮອຍຄົນ ຊຶ່ງພະນັກງານສວນຫລາຍມີຄວາມຮ ແລະ ປະສົບການໃນຫລາຍດານ, ມີລະບຽບການຫລາຍອັນໄດວາງ ອອກຄົບຊຸດ. - ການປະກອບພາຫະນະອປະກອນຮັບໃຊ ແມນຄົບຖວນພຽງພໍສົມຄວນ. ທຽບໃສຍກສະໄໝນັ້ນ, ອາດເວົ້າໄດວາຖືກຕາມລະບົບ ມາດຕະຖານ. - ດານວິຊາການແມນອດົົົມສົມບນຫລາຍຮບຫລາຍສີ, ມີການໄລລຽງຕົ້ນທຶນ, ກາໄລ, ການລະດົມທຶນ, ການນາໃຊທຶນຕາມກົນ ໄກທລະກິດ, ຍົກເວັ້ນທະນາຄານ ແຫງຊາດລາວເທົານັ້ນ ທີ່ບໍໄລລຽງທລະກິດ ຄືກັບທະນາຄານທລະກິດເອກະຊົນ. ຂ. ຢເຂດປດປອຍຂອງບນັດາກາລງັຮກັຊາດ: (ທະນາຄານຂອງເຂດປດປອຍ)        ເພື່ອຕອບສະໜອງກັບຄວາມຮຽກຮອງຕອງການຂອງພາລະກິດຕໍສປດປອຍຊາດຍາດເອົາໄຊຊະນະຢາງສົມບນ, ເຮັດສາເລັດການ ປະຕິວັດຊາດປະຊາທິປະໄຕໃນຂອບເຂດທົວປະເທດນັ້ນ. ກອງປະຊຸມຄົບຄະນະຂອງ ສນກາງພັກປະຊາຊົນລາວຄັ້ງທີ 3 ສະໄໝທີ I ໄດ ວາງມະຕິອອກໃນເດືອນ 3 ປ 1966 ວາດວຍການສາງ ເຂດປດປອຍໃຫກາຍເປນລັດໜຶ່ງທີ່ມີລັກສະນະເອກະລາດ ເປນເຈົ້າຕົນເອງໃນ ທກດານເທື່ອລະກາວຢາງໜັກແໜນ. ເປນຕົ້ນແມນນະໂຍບາຍທາງດານການເງິນຂອງເຂດປດປອຍ, ໂດຍປະຕິບັດຈິດໃຈດັງກາວ ຄະນະ ກາມະການສນກາງແນວລາວຮັກຊາດ ຈຶ່ງໄດກະກຽມເງື່ອນໄຂໃນການສາງຕັ້ງຄັງເງິນຢໃນເຂດປດປອຍ. ຜານການກະກຽມມາເປນໄລຍະ ເວລາໜຶ່ງຈົນມາຮອດວັນທີ 07/10/1968 ຄະນະປະຈາສນກາງແນວລາວ ຮັກຊາດ ຈິ່ງໄດມີ ມະຕິຕົກລົງສາງຕັ້ງຄັງເງິນສນກາງຂຶ້ນທີ່ຖາ
ຫອງເສດຖະກິດການເງິນ ເຊິ່ງແມນຖານທີ່ໝັ້ນປະຕິວັດ ເມືອງ ວຽງໄຊ, ແຂວງຫົວພັນ. ເພື່ອພິມຈາໜາຍເງິນກີບປດປອຍເປນການທົດ ລອງ. ທັງເປນການສາງຜົນງານຂານັບຮັບຕອນວັນປະກາດເອກະລາດ 12 ຕລາ ຄົບຮອບ 23 ປ (12/10/1945 -12/10/1968) ການ ສາງຕັ້ງໃນເບື້ອງຕົ້ນໃສຊື່ວາ “ຄັງເງິນສນກາງ” ໂດຍໄດແບງອອກປນສອງພາກສວນຄື: ຄັງເງິນພິເສດ ແລະ ຄັງເງິນສນກາງ ເຊິ່ງຂື້ນກັບ ການຊ້ີນາຂອງຄະນະປະຈາສນກາງແນວລາວຮັກຊາດ ແລະ ຄະນະຫອງເສດຖະກິດການເງິນ. ການພິມຈາໜາຍໃນເບື້ອງຕົ້ນຢເຂດປດ ປອຍນັ້ນກໍຍັງມີເງິນກີບວຽງຈັນ ແລະ ເງິນຄັງໄຂຈໍລະຈອນຄຽງຄກັນໄປ, ຈດປະສົງ ແລະ ເປາໝາຍຂອງການສາງຕັ້ງຄັງເງນິ ຫຼືວາທະນາ ຄານເພື່ອເປນພາຫະນະເຄື່ອງມືຮັບໃຊແກການຕໍສກຊາດຂອງປະຊາຊົນເຮົາທັງເປນ ການແກໄຂຊີວິດການເປນຢຂອງພະນັກງານ, ທະຫານ, ຕາຫຼວດ ແລະ ປະຊາຊົນບັນດາເຜົາໃນເຂດປດປອຍຂອງກາລັງຮັກຊາດ ກະຕກຊຸກຍ ເສດຖະກິດໃນເຂດປດປອຍໃຫຂະຫຍາຍຕົວ ດວຍ ຈິດໃຈກມຕົນເອງ, ສາງຄວາມເຂັ້ມແຂງດວຍຕົນເອງເທື່ອລະກາວຢາງໜັກແໜນ. ເມື່ອເຫັນວາ ການພິມຈາໜາຍເງິນກີບປດປອຍມີຜົນ ດີຫຼາຍດານສນກາງ ແນວລາວຮັກຊາດຈຶ່ງໄດຕົກລົງຂະຫຍາຍຄັງເງິນໄປ ທົວເຂດປດປອຍຂອງກາລັງຮັກຊາດຢາງເປນລະບົບໃນເດືອນ 12/1968 ຊຶ່ງປະກອບດວຍ: ຄັງເງິນແຂວງຫົວພັນ, ຊຽງຂວາງ, ຫຼວາງພະບາງ, ອດົມໄຊ, ຫວຼງນາທາ, ຜົ້ງສາລີ, ບໍລິຄາໄຊ ຫຼື ສະຫະ 90 ໃນເມື່ອກອນ (ແຂວງບໍລິຄາໄຊໃນປະຈບັນ) ນອກນັ້ນຍັງມີ ຄັງເງິນແຂວງຄາມວນ, ສະຫວັນນະເຂດ ສວນຢເຂດປດປອຍທາງ ພາກໃຕ ແມນໄດຈັດຕັ້ງຕາມຫຼັງ ເພາະການຕິດຕໍພົວພັນມີຄວາມຫຍງຍາກ ແລະ ພາຍຫຼັງສາງຕັ້ງຄັງເງິນແຂວງ ຕາງໆຂອງເຂດປດປອຍແລວກໍໄດ ພິມຈາໜາຍເງິນກີບປດປອຍທົວທັງໝົດເຂດປດປອຍ ຄຽງຄ ກັບເງິນກີບວຽງຈັນ ແລະ ຄັງເງິນໄຂ, ຈົນຮອດປ 1969 ສນກາງແນວລາວ ຮັກຊາດຈຶ່ງໄດຕົກລົງຕໍສເງິນຕາກັບສັດຕໂດຍການກວດລາງເງິນກີບວຽງຈັນ ແລະ ເງິນກີບຄັງໄຂອອກຈາກເຂດປດປອຍຂອງກາລັງຮັກ ຊາດຢາງສິ້ນເຊີງ. ມີພຽງແຕເງນິກີບປດປອຍເທົານັ້ນທີ່ໝນວຽນຢາງເປນເອກະລາດອັນໜຶ່ງອັນດຽວ. ສາລັບຜບໍລິຫານເວລານັ້ນມີທານ ທອງຈັນ ອປະລາວັນ ຫົວໜາຫອງການເງິນເປນຫົວໜາທະນາຄານສນກາງ ແລະ ມີຄະນະຊວຍວຽກຄື: ທານ ສີສະຫວາດ ສີສານ ເປນ ຮອງຫົວໜາທະນາຄານສນກາງ, ທານ ອດອນ ພົນເສນາ ເປນຫົວໜາທະນາຄານພິເສດ. ເວົ້າເຖິງການສາງຕັ້ງຄັງເງິນຢເຂດປດປອຍແມນ ມີຄວາມຫຍງຍາກໃນຫຼາຍດານ. ເພາະຢໃນພາວະສົງຄາມທາງອາກາດ ແລະ ໜາດິນຂອງອາເມລິກາ ແລະ ລກມື, ຄັງເງິນຕອງໄດຢປາ ຢຖາເລິກ, ດົງໜາ. ເພື່ອຄວາມປອດໄພທາງດານຊີວິດ ແລະ ຊັບສິນການປະກອບພະນັກງານການເງິນ, ແຜນການ, ການຄາ, ຄົມມະນາ ຄົມຂົນສົງ ໃນຖາດຽວກັນສວນແຂວງຕາງໆກໍມີແຂວງໜຶ່ງປະມານ 7-8 ຄົນ ວິຊາການແທນແມນແຂວງລະ 3 - 4 ຄົນເທາົນັ້ນ ທີ່ຮຽນ ມາຈາກຫວຽດນາມ (ລະດັບຊັ້ນຕົ້ນ) ພະນັກງານຂອງທະນາຄານຂອງຝາຍປະເທດລາວບໍພຽງແຕຕານກັບສັດຕຜຮກຮານ ເຂົ້າໃນເຂດປດ ປອຍເຊັນ: ໄປລາລຽງອອກແນວໜາ ກາປນຕີສັດຕເພື່ອຮັກສາຄັງສາງຂອງຕົນ, ບາງຄົນຈົນເຖິງບາດເຈັບຍອນສຮົບ ຕົວຢາງຢ ູທະນາຄານ ແຂວງຊຽງຂວາງ ໃນບັ້ນຮົບ ກກຽດ ມີ 1 ສະຫາຍຖືກບາດເຈັບຍອນສຮົບປອງກັນຄັງສາງ ແລະ ຫີບເງິນບໍໃຫຕົກເຂົ້າໃນກາມືຂອງສັດຕ ແລະ ມີພະນັກງານຈານວນໜຶ່ງກໍໄດເສຍຊີວິດ ຍອນໄປເຮັດໜາທີ່ວິຊາສະເພາະ ຖືກສັດຕລັດຂາ ລັດຍິງ ແລະ ກໍລະນີອື່ນໆ. ທັງໝົດລວນ ແຕສະແດງໃຫເຫັນເຖິງຈິດໃຈຮັກຊາດຮັກບານເກີດເມືອງນອນ, ຄຽດແຄນ ແລະ ບໍຍອມຈານົນຕໍສັດຕຜຮກຮານ, ປະກອບສວນຍາດ ເອົາໄຊຊະນະລວມມາໃຫການປະຕິວັດ ເວົ້າລວມ ແລະ ຂະແໜງການຂອງທະນາຄານ ເວົ້າສະເພາະ.
- ເວົ້າເຖິງການປະກອບວັດຖຸເຕັກນິກ ບໍມີຫຍັງ ເຖິງວາມີກໍແບບປະຖົມປະຖານທີ່ສດ, ສວນຫລາຍໃຊແຮງງານຄົນເປນຕົ້ນຕໍເຊັນ: ການຮັບ, ຈາຍເງິນ, ການຄິດໄລ, ການມຽນມັດເງິນຄາ ກໍມີແຕຫີບເຫລັກທາມະດາ, ລະບົບຄັງສາງແມນເຮັດເອົາເອງ, ລົດລາງພາຫະນະ ບໍມີສະເພາະເພື່ອຮັບໃຊການຂົນຍາຍເງິນ, ອາໄສພາຫະນະລວມຂອງກມເສດຖະກິດ ຫຼື ກອງລາລຽງຂອງສນກາງແຂວງ ຫຼື ລົດຮັບໃຊ ການທະຫານ. ການຕິດຕໍພົວພັນລະຫວາງຄັງເງິນສນກາງ ແລະ ແຂວງ ພົບຄວາມຫຍ ງຍາກ ເປນຕົ້ນການສັງຈາຍເງິນສວນຫລາຍແມນ ຜານລະບົບສື່ສານກົດລັບ ເພື່ອເປນໃຈກາງໃນການພົວພັນ ເພາະຕອງຮັກສາຄວາມລັບຫລາຍຢາງ. ການດາເນີນດານວິຊາສະເພາະບໍມີຫຍັງ ພໍເທົາໃດ ເປນຕົ້ນການລະດົມແຫຼງທຶນກໍບໍທັນມີ, ການນາໃຊທຶນກໍບໍທັນໄດຂະຫຍາຍຕົວສວນຫລາຍແມນເອົາເງິນໃຫຢມເພື່ອໃຫການ ຄາຊື້ເຄື່ອງຊວຍເຫຼືອ ແລະ ເຄອື່ງສິນເສິກຈາກການເງິນ ເຮັດແບບບໍລິຫານເກື້ອກນ ບໍມີການໄລລຽງ, ລາຍຮັບເງິນສົດຕົ້ນຕໍ ທີ່ມອບເຂົ້າ ທະນາຄານ ກໍມີແຕເງິນຂາຍສິນຄາຂອງຮານຄາລັດ ແລະ ລວມໝຈານວນໜອຍໜຶ່ງ. ໜາທີ່ຕົ້ນຕໍຂອງຄັງເງິນ ແລະ ທະນາຄານ ໃນເບື້ອງ
ຕົ້ນແມນຮັບໃຊການເບີກຈາຍງົບປະມານບໍລິຫານຮັບໃຊແນວໜາ, ແນວຫລັງ, ຕົກມາຮອດວັນທີ 21 ເດືອນ ກມພາ ປ 1973-1974 ເມື່ອສັນຍາລວມລາວຄັ້ງທີ 3 ໄດເຊັນກັນ. ສົງຄາມທາງອາກາດຂອງອາເມລິກາຕໍເຂດປດປອຍໄດຢດຕິລົງ, ເວລານີ້ ການຄັງເງິນກໍ ຂະຫຍາຍຕົວແດສນກາງແນວລາວຮັກຊາດ ຈຶ່ງໄດປຽນຊື່ຈາກຄັງເງິນ ມາເປນ ທະນາຄານປະເທດລາວ ຊຶ່ງມີທະນາຄານສນກາງ, ທະນາຄານພິເສດ, ທະນາຄານແຂວງ ສານັກງານອົງການຕາງໆ ນັບທັງທະນາຄານກໍໄດຍົກຍາຍອອກຈາກປາດົງ, ຖາເຫວ ມາຢນອກ ກາງແຈງ ເວລານີ້ ການເຄື່ອນໄຫວກໍແມນສະດວກສະບາຍກວາເກົາ, ທະນາຄານ ກໍມີສະຖານທີ່ບອນເຮັດວຽກຕາງຫາກແຍກຈາກ ພາກສວນຕາງໆຢາງຈະແຈງ. ຂອບເຂດການເຄື່ອນໄຫວ ກໍກວາງຂວາງ, ມີການລະດົມທຶນເງິນຝາກປະຢດ ມີການປອຍເງິນໃຫກຢມ  ຮັບໃຊການຜະລິດຕາງໆ ເຮັັດໃຫໃບໜາຂອງເຂດປດປອຍນັບວັນປຽນແປງ ແລະ ເຂັ້ມແຂງເທຶ່ອລະກາວ. ການຈັດຕັ້ງທະນາຄານປະເທດ ລາວ ກໍໄດຂະຫຍາຍສາຂາຂອງຕົນຢໃນ 5 ແຂວງທາງ ພາກໃຕເຊັນ: ແຂວງສາລະວັນ, ແຂວງຕາເວັນອອກ, ແຂວງບໍລິເວນ, ແຂວງ ອັດຕະປ ແລະ ແຂວງສີພັນດອນ ການປະກອບພະນັກງານກໍເພີ່ມຂຶ້ນ ເລີ່ມມີພະນັກງານຊັ້ນກາງທີ່ຮຽນຈົບມາຈາກຫວຽດນາມຫລາຍແດ. 6. ໄລຍະການປະຕບິັດສນັຍາສະຫງບົເສກິ. ສາງຄວາມຖກືຕອງປອງດອງຊາດ ລວມທງັຄງັ້ທ ີ3 (1973 - 1975):
9. ໄລຍະການປະຕບິດັຕາມນະໂຍບາຍທາງດານເສດຖະກດິໃໝ ທມີ່ກີານໄລລຽງແບບທລະກດິ ຕາມທດິສງັຄມົນຍິມົ (1988 - 2003)        ປະຕິບັດຕາມເນື້ອໃນຈິດໃຈ ມະຕິກອງປະຊຸມໃຫຍຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວຄັ້ງທີ IV ຊຶ່ງໄດໄຂຂຶ້ນ ໃນວັນທີ 13/11/1986 ທີ່ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ. ໃນກອງປະຊຸມຄັ້ງນີ້ແມນດາເນີນການປຽນແປງໃໝຮອບດານ, ມີທິດນາ, ມີຫລັກການ. ໂດຍປະຕິບັດຈິດໃຈ ດັງກາວ ສະພາລັດຖະມົນຕີໄດອອກມະຕິຕົກລົງ ເລກທີ 11/ປສລ ລົງວັນທີ 12 ມີນາ 1988 ວາດວຍການຫັນເອົາລະບົບທະນາຄານໄປສ ທລະກິດຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ. ເພື່ອເຮັດໃຫມະຕິຕົກລົງດັງກາວ ໄດປະກົດຜົນເປນຈິງ ທະນາຄານແຫງລັດກໍໄດຫັນເອົາລະບົບທະນາຄານ ທີ່ເປນອັນໜຶ່ງອັນດຽວໃນເມື່ອກອນມາເປນທະນາຄານ 2 ຂັ້ນ ນັ້ນກໍຄື: ທະນາຄານກາງ ແລະ ທະນາຄານທລະກິດ, ທະນາຄານກາງເປນ ທະນາຄານຂອງທະນາຄານ ຫຼື ທະນາຄານແມ ເພື່ອເຮັດໜາທີ່ຄມຄອງມະຫາພາກທາງດານເສດຖະກິດເງິນຕາ ແລະ ສິນເຊື່ອ, ເວລານີ້ ທະນາຄານໄດປຽນຊື່ຈາກທະນາຄານແຫງລັດ ມາເປນທະນາຄານແຫງ ສປປ ລາວ ຊຶ່ງມີກົດໝາຍເລກທີ 05/ສພຊ ລົງວັນທີ 14 ຕລາ 1995 ຮອງຮັບ, ມີສະພາບໍລິຫານທະນາຄານແຫງ ສປປ ລາວ ເປນອົງການຄມຄອງດແລສງສດ. ນອກຈາກນັ້ນໄດປຽນຊື່ປະທານທະນາ ຄານແຫງລັດ ມາເປນ ຜວາການທະນາຄານແຫງ ສປປ ລາວ. ທະນາຄານແຫງ ສປປ ລາວ ເປນອົງການນິຕິບກຄົນ, ເປນສະມາຊິກຂອງ ລັດຖະບານ ມີຖານະທຽບເທົາກະຊວງ, ມີສານັກງານໃຫຍຕັ້ງຢນະຄອນວຽງຈັນ ເປນຜຄມຄອງກວດກາບັນດາທະນາຄານທລະກິດ ແລະ ສະຖາບັນການເງິນຢໃນ ສປປ ລາວ, ເປນຜຮັກສາຄັງສາຮອງເງິນຕາຕາງປະເທດຂອງລັດຖະບານ, ເຮັດໜາທີ່ຄມຄອງການພິມຈາໜາຍ ເງິນຕາຕາມການມອບໝາຍ ແລະ ອະນຍາດຂອງລັດຖະບານ, ເຮັດການຊາລະສະສາງລະຫວາງທະນາຄານ, ລາຍງານສະພາບເສດຖະກິດ ໃຫແກລັດຖະບານເປນປກກະຕິ ເປນຕົວແທນໃຫລັດຖະບານໃນກອງເງິນທຶນສາກົນ ແລະ ເຮັດໜາທີ່ອື່ນໆ ຕາມການມອບໝາຍຂອງ ລັດຖະບານ. ຈາກນັ້ນກໍໄດຫັນເອົາບັນດາສາຂາ ແລະ ທຽບເທົາໄປສທລະກິດ ຈາກ 19 ແຫງໃນເມື່ອກອນໃຫຍັງເຫຼືອພຽງ 7 ແຫງຄືື: ຫັນເອົາທະນາຄານກາແພງ (I) ເປນທະນາຄານນະຄອນຫຼວງ ບໍມີສາຂາ, ຫັນເອົາທະນາຄານກາແພງ (II) ເປນທະນາຄານເສດຖາທິລາດ ມີສາຂາຢບໍລິຄາໄຊ ແລະ ແຂວງວຽງຈັນ, ຫັນເອົາທະນາຄານການຄາຕາງປະເທດລາວໄປສທລະກິດ, ຫັນເອົາບັນດາທະນາຄານ ທີ່ຢບັນ ດາແຂວງພາກໃຕ ໃຫເປນທະນາຄານພາກໃຕເຊິ່ງມີສານັກງານໃຫຍຕັ້ງຢ ປາກເຊ ແຂວງຈາປາສັກ ມີສາຂາຢ ຈາປາສັກ, ເຊກອງ, ອັດຕະ ປ, ຫັນເອົາທະນາຄານຕັ້ງຢພາກກາງເປນທະນາຄານລາວໃໝ ຊຶ່ງມີສານັກງານໃຫຍຕັ້ງ ຢແຂວງສະຫວັນນະເຂດ ມີສາຂາຕັ້ງຢ ທາແຂກ ແຂວງຄາມວນ, ຫັນເອົາທະນາຄານຢບັນດາແຂວງພາກເໜືອ ເປນທະນາຄານລານຊາງ ຊຶ່ງມີສານັກງານໃຫຍຕັ້ງຢຫລວງພະບາງ ແລະ ມີ ສາຂາຕັ້ງຢ ໄຊຍະບລີ, ບໍແກວ, ອດົມໄຊ, ຫຼວງນາທາ, ຜົ້ງສາລີ, ຈາກນັ້ນກໍຫັນເອົາບັນດາທະນາຄານຢທາງພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ເປນທະນາຄານອາລນໃໝ ຊຶ່ງມີສານັກງານໃຫຍຕັ້ງຢໂພນສະຫວັນ ແຂວງຊຽງຂວາງ ແລະ ມີສາຂາຢ ຊາເໜືອ ແຂວງຫົວພັນ. ການຫັນ ໄປສທລະກິດໄດສາເລັດລົງໃນປ 1991 ບັນດາທະນາຄານທລະກິດເຫຼົານີ້ ແມນເຮັດໜາທີ່ຈນລະພາກ ມີໜາທີ່ບໍລິການລກຄາໂດຍກົງຕໍ ກັບການໃຫກຢມ, ການຝາກ, ການຖອນ, ການໂອນເງິນ, ການຊາລະສະສາງ, ການຄາປະກັນ ແລະ ອື່ນໆ ຢພາຍໃຕການຄມຄອງ ແລະ ກວດກາຂອງທະນາຄານແຫງ ສປປ ລາວ, ທະນາຄານທລະກິດບໍມີສະພາບໍລິຫານ ແລະ ຄະນະອານວຍກາຍເປນຜຄມຄອງດແລ. ຈາກທີ່ ເປນທະນາຄານທີ່ດາເນີນກົນໄກບໍລິຫານເກື້ອກນ ໄດກາວໄປສການໄລລຽງໃນທກດານ, ມີຖານະການເງິນເປນເອກະລາດ, ເປນເຈົ້າຕົນ ເອງ ແລະ ກໍຢໃນຊວງໄລຍະເວລານີ້ ບັນດາທະນາຄານທລະກິດຂອງລັດຫນ ສວນເອກະຊົນ, ເອກະຊົນພາຍໃນ ແລະ ຕາງປະເທດ ກໍໄດ ເກີດຂຶ້ນຢາງເປນຂະບວນເຊັນ: ທະນາຄານຮວມພັດທະນາລາວ - ໄທ, ທະນາຄານກງເທບ, ທະນາຄານກງໄທ, ທະນາຄານກະສິກອນໄທ, ທະນາຄານທະຫານໄທ, ທະນາຄານກງສີອາຍດທະຍາ, ທະນາຄານໄທພານິດ ຕໍມາຮອດປ 1993 ລັດຖະບານກໍໄດຈັດຕັ້ງທະນາຄານ ສົງເສີມກະສິກາ ຂຶ້ນເປນທະນາຄານສະເພາະຮັບໃຊການຜະລິດກະສິກາ ແລະ ຕໍມາມີທະນາຄານທລະກິດຂອງຕາງປະເທດ ຈານວນຫນຶ່ງ ສືບຕໍມາຕັ້ງສາຂາເຊັນ: ທະນາຄານພັບບຣິກ, ສະແຕນດາດແບງ, ທະນາຄານຮວມທລະກິດລາວ-ຫວຽດນາມ ກໍຖືກສາງຕັ້ງຂ້ຶນໃນປ 2000 ນັບແຕປະຕິບັດກົນໄກເສດຖະກິດໃໝມານີ້ທະນາຄານໄດຮວມມືກັບສາກົນຢາງກວາງຂວາງ. ເປນຕົ້ນກອງທຶນສາກົນ IMF,