cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ພຣະພຸດທະເຈົ້າ
ພຣະພຸດທະສາດສະໜາ ຫຼື ສາດສະໜາພຸດ ເປັນສາດສະໜາທີ່ມຸ່ງເນັ້ນເພື່ອການພົ້ນໄປຈາກຄວາມທຸກ ແລະ ສອນໃຫ້ຮູ້ຈັກກັບຄວາມທຸກ ແລະ ວິທີການທີ່ຈະ ຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມທຸກທັງປວງ ຫຼື ເອີ້ນວ່າ ອະວິຊຊາ ( ຄວາມບໍ່ຮູ້ຄວາມຈິງໃນທັມມະຊາດ ) ອັນເປັນເຫດໃຫ້ເກີດຄວາມທຸກທັງປວງຄື ໂລພະ (ຄວາມໂລບ), ໂທສະ (ຄວາມໂກດ) ແລະ ໂມຫະ (ຄວາມຫຼົງ)ເນັ້ນການທຳຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ປະຕິບັດດີປະຕິບັດຊອບດ້ວຍປັນຍາຂອງຕົນເອງ ຈົນຮູ້ເຫດແລະຜົນວ່າສິ່ງນີ້ມີ ສິ່ງນັ້ນຈິ່ງມີ ແລະ ຄວາມເປັນໄປຕາມທັມມະຊາດ ແລະ ສັດຕະວະໂລກທີ່ເປັນໄປຕາມກົດແຫ່ງກັມ ດ້ວຍຄວາມບໍ່ປະໝາດໃນຊີວິດໃຫ້ ມີຄວາມສຸກທັງໃນໂລກນີ້ ແລະ ໂລກໜ້າ, ດ້ວຍການສະສົມບຸນບາຣະມີຕະຫຼອດເຖິງການບັນລຸພຣະນິບພານເຊິ່ງເປັນທີ່ສຸດຂອງການດັບຄວາມທຸກທັງປວງ. right|thumb|ພຣະພຸດທະເຈົ້າ
ພຣະພຸດທະເຈົ້າໝາຍເຖິງຜູ້ກໍ່ຕັ້ງພຣະພຸດທະສາດສະໜາ ກ່ອນ ຄ.ສ ໕໖໓ ກຳເນີດໃນເຊື້ອສາຍສາກະຍະວົງ ແຫ່ງເມືອງກະບີນລະພັດ ຊົມພູທະວີບ(ປະເທດອິນເດຍ)ເດີມຊົງມີນາມສິດທັດຖະ ແປວ່າ : ຜູ້ສຳເຣັດເເລ້ວເຊິ່ງທຸກຄວາມປຣາຖນາທຸກປະການ. ນອກຈາກນີ້ພຣະອົງຍັງມີສົມມຸດຍານາມທີ່ເປັນຊື່ຮຽກພຣະອົງອີກຫຼາຍຢ່າງເຊິ່ງຂື້ນກັບກາລະໂອກາດແລະຜູ້ທີ່ສັດທາໃນທັມມະຂອງພຣະອົງເຊັ່ນ ພຣະສາມະນະໂຄດົມ(ພຣະສາມະນະໂຄຕະມະ),ພຣະພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້າ, ພຣະສາກະຍະມຸນີ, ພຣະສັບພັນຍູ, ພຣະຊິນນະສີ, ພຣະທົດສະພົນລະຍານ, ພຣະພູມີພຣະພາກເຈົ້າ, ພຣະຕະຖາຄົດ ແລະອື່ນໆ ເຊິ່ງທັງໝົດທີ່ຮຽກເອີ້ນພຣະບໍຣົມມະສາດສະດາສັມມາສັມພຸດທະເຈົ້ານັ້ນ ກໍ່ເພື່ອເປັນບູຊາພຣະຄຸນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງເຊິ່ງບໍ່ມີໃຜໃຫຍ່ຍິ່ງກວ່າ  ປະເສີດຍິ່ງກວ່າພຣະອົງ
ເມືອງນານ
ເມືອງນານ ເປັນເມືອງທີ່ສຳຄັນຂອງແຂວງຫຼວງພະບາງເມືອງໜຶ່ງ. ຫ່າງຈາກຕົວເທດສະບານເມືອງຫຼວງພຣະບາງ ປະມານ 40 ກິໂລແມັດ ຈາກຕົວເມືອງຫຼວງພຣະບາງ. ສາມາດຂື້ນລົດໂດຍສານ ຫຼວງພຣະບາງ-ເມືອງນານ ຢູ່ ຄີວລົດເມືອງນານ ຫ່າງຈາກຕະລາດໂພສີ 2 ກິໂລແມັດ, ໃຊ້ເວລາ ແລ່ນລົດປະມານ 2-3 ຊົ່ວໂມງ ລົດຈະແລ່ນຜ່ານເມືອງຊຽງເງິນ ແລ້ວລ້ຽວຂວາ ທາງສາມແຍກ ຕາມທາງ ຫຼວງພຣະບາງ - ໄຊຍະບຸລີ (ແຕ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນຫາ ແຂວງໄຊຍະບູລີ ກໍ່ແລ່ນສາຍທາງນີ້) ທາງສາຍນີ້ເປັນທາງປູຢາງສອງຊັ້ນ ມີຫຸບພູເຂົາ ສາມາດເຫັນທຳມະຊາດແລະວິຖີຊີວິດຊາວບ້ານໄດ້ສອງຂ້າງທາງ.
ເມືອງນານເປັນເມືອງທີ່ມີປະຊາກອນປະມານ(ຍັງບໍ່ມີຂໍ່ມູນ) ມີ ຈຳນວນໝູ່ບ້ານ(ຍັງບໍ່ມີຂໍ້ມູນ) ປະຊາຊົນສວນຫຼາຍນັບຖືສາສະໜາພຸດ ໂດຍມີພຣະພຸດທະຮູບທີສຳຄັນ ຄື ພຣະພູດທະຮູບສີຫິງ ທຸກໆ ວັນປີໃໝ່ລາວ ເຈົ້າເມືອງແລະປະຊາຊົນ ຕ່າງພາກັນໄປຫົດໄປສົ່ງນ້ຳທຸກໆປີ. ນອກຈາກນີ້ ຊາວເມືອງນານຍັງມີຄວາມເຊື່ອຜີ(ເປັນສ່ວນໜ້ອຍ),ມີແຫຼ່ງທ່ອງທ່ຽວສຳຄັນ ທີ່ດືງດູດຊາວຕ່າງເມືອງແລະຕ່າງແຂວງ ມາທ່ອງທ່ຽວທຸກປີ ເຊັ່ນ ນ້ຳຕົກຕາດ ຫ່ຽນ ຜ່າດັ່ງຄວາຍ ແລະ ອື່ນໆ.
ໝວດ:ເມືອງໃນແຂວງຫຼວງພະບາງ
ແພດສາດ
right|thumb|ແພດຊຸມຊົນ
ຄວາມຫມາຍ
ແພດສາດເປັນສາຂາໜຶ່ງຂອງ ວິທະຍາສາດສຸຂະພາບ ທີ່ສຶກສາ ກ່ຽວກັບ ການເບິ່ງແຍງສຸຂະພາບ ແລະ ການຮັກສາ
ແພດສາດເປັນສາດບູຮານທີ່ມີຄວາມສຳຄັນ ຜູ້ປະກອບອາຊີບ ທາງການແພດມັກໄດ້ຮັບ ຄວາມເຊື່ອຖືໃນສັງຄົມ
ແພດສາດມີສາດອື່ນໆອີກຫລາຍ ເຊ່ນ ອາຍຸຮະກັມ ສັນລະຍະກັມ ສັນລະຍະກັມກະດູກ ສູຕິກັມ ຮັງສີວິດຍາ ແລະ ອື່ນໆອີກຫລາຍ ແລະໃນແຕ່ລະສາຂາກໍຍັງແບ່ງຍ່ອຍລງໄປອີກ
ໝວດ:ວິທະຍາສາດ ໝວດ:ແພດສາດ
ເຮືອນຫີນ
ຕັ້ງຢູ່ແຄມຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງຫ່າງຈາກສະຫວັນນະເຂດ ມາທາງທິດໃຕ້ປະມານ 90 ກິໂລແມັດ ຜາສາດເຮືອນຫີນເປັນຊາກຜາສາດຂອມເກົ່າແກ່ອາຍຸກວ່າພັນປີຢູ່ໃນ ເມືອງໄຊພູທອງ
ທີ່ຕັ້ງ: ບ້ານເຮືອນຫີນ, ເມືອງໄຊພູທອງ, ໄລຍະຫ່າງຈາກຕົວເມືອງ: ປະມານ 10 ກິໂລແມັດ ການເຂົ້າເຖິງແຫລ່ງ: ສະດວກ ພາກສ່ວນຄຸ້ມຄອງ : ຫ້ອງການ ຖວທ ເມືອງຈັດລະດັບແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວ: ຂັ້ນເມືອງສິ່ງອໍານວຍຄວາມສະດວກ: ເສັ້ນທາງ, ຮ້ານກິນດື່ມ ຂະໜາດນ້ອຍ, ຫ້ອງນໍ້າເຮືອນຫີນ ແມ່ນຮ່ອງຮອຍທາງດ້ານປະຫວັດສາດ ເຊິ່ງສ້າງຂຶ້ນໃນ ອານາຈັກສີໂຄດຕະບູນ ເຊິ່ງເປັນ ອານາຈັກທີ່ໜ້າເກງຂາມ ຂອງອານາຈັກ ໃກ້ຄຽງ. ໃນປີ ຄສ 557 ນັ້ນ ມີຂຸນອັງຄະຣາດ ແລະ ອົມມະຣາດ ສອງອ້າຍນ້ອງນໍາພາສ້າງ ປະສາດຫີນຂຶ້ນ ເພື່ອເປັນທີ່ເຄົາລົບກາບໄຫວ້ ຂອງສາສະໜາພາມ, ແຮງງານໃນການກໍ່ສ້າງ ແມ່ນໄດ້ເກນເອົາເຜົ່າຊົນຕ່າງໆ ມາຈາກ ອານາຈັກໂຍນົກເງິນຍາງ ມາເປັນຂ້າທາດເຂົາເຈົ້າຫຸບຫອບ ຄອບຄົວມາພ້ອມ ແລ້ວອາໃສຢູ່ ຕາມຖໍ້າຫີນຕ່າງໆ ເພື່ອຊົ້ນແດດຊົ້ນຝົນ, ສ່ວນຂຸນອັງຄະຣາດ ຜູ້ນໍາພາສ້າງ ໄດ້ເຈາະ ອຸໂມງ ຢູ່ກະໂຕພື້ນຜາສາດຫີນ, ກ້ອນຫີນທີ່ນໍາມາສ້າງ ໄດ້ເອົາສິ່ວເຈາະມາ ຈາກຫລາຍບ່ອນ ເຊິ່ງບ່ອນທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດ ແມ່ນຢູ່ບ່ອນເບື້ອງ ຕາເວັ້ນຕົກ ຫ່າງຈາກ ປະສາດຫີນ ປະມານ 1 ກິໂລແມັດ, ເອີ້ນວ່າ “ວັງເຮືອ” ຍ້ອນວ່າຮ່ອງຮອຍ ທີ່ສິ່ວເຈາະເອົາຫີນນັ້ນ ໄປສ້າງເຮືອນຫີນ ເຊິ່ງໃນປະຈຸບັນນີ້ ຍັງມີຮ່ອຍຮອງເປັນລັກສະນະ ຮູບຄ້າຍຄືເຮືອ ບາງຈຸດຍັງມີເສດເຫຼືອ ຈາກກ້ອນຫີນ ທີ່ເຈາະອອກມາ ແລະ ຍັງບໍທັນໄດ້ເອົາໄປສ້າງຍັງຍາຍ ເປັນຈໍານວນຫຼາຍ, ເພິ່ນສ້າງຈົນຮອດປີ ຄສ 700 ກໍ່ໜົດ ສະໄໜລາສະວົງ, ຍ້ອນມີພາກສ່ວນອື່ນ 190 ມາຢຶດຄອງແທນ ເປັນອັນວ່າ ຢຸດຕິການກໍ່ສ້າງ ຜາສາດຫີນ ສະນັ້ນ ຜາສາດຫີນ ຈຶ່ງມີຮູບຊົງບໍ່ສໍາເລັດ ຈົນເຖິງປະຈຸບັນນີ້.
ອຸດສາຫະກຳ
thumbnail|320px|right|ໂຄງປະກອບ [[ຍອດຜະລິດຕະພັນພາຍໃນ|GDP ຕາມຂະແໜງການ ແລະ ແຮງງານ ຕາມ ວິຊາຊີບ. ສີ ຂຽວ, ແດງ, ຟ້າ ສະແດງເຖິງ ອັດຕາສ່ວນ ຂອງ ຂະແໜງການ ກະສິກຳ, ອຸດສາຫະກຳ ແລະ ບໍລິການ ຕາມລຳດັບ.]]
ອຸດສາຫະກຳ (ຄຳເຄົ້າ: ອຸຕສາຫກັມ ) ແມ່ນ ຂະແໜງການເສດຖະກິດ ທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ ກັບການຜະລິດ ສິນຄ້າ. ອຸດສາຫະກຳ ໃນຮູບແບບປະຈຸບັນ ເລີ່ມພັດທະນາແຕ່ ຊຸມປີ 1800 ທີ່ອີງໃສ່ ການພັດທະນາທາງດ້ານ ເຕັກນິກວິທະຍາສາດ ເຊິ່ງພັດທະນາມາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈົນເຖິງທຸກມື້ນີ້. ຫຼາຍໆປະເທດທີ່ພັດທະນາແລ້ວ ໃນໂລກ (ເຊັ່ນ ອາເມລິກາ, ຍີ່ປຸ່ນ) ຈະມີເສດຖະກິດ ທີ່ ອີງໃສ່ ຂະແໜງອຸດສາຫະກໍາ ໃນລະດັບສູງ.
22 ທັນວາ
22 ທັນວາ ເປນວັນທີ່ 356 ຊອງປີຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິ
ອຸດສາຫະກຳ
ໝວດ:ອຸດສາຫະກຳອຸດສາຫະກຳປຸງແຕ່ງ ແມ່ນ ກິດຈະກຳການຜະລິດດ້ວຍການນຳໃຊ້ເຄື່ອງຈັກ ແລະແຮງງານຄົນຢູ່ໃນໂຮງງານໂດຍຜ່ານຂະບວນການຜະລິດແປຮູບວັດຖຸດິບ ຫລືວັດຖຸເຄີ່ງສຳເລັດຮູບຈາກສະພາບເດີມໄປສູ່ຜະລິດຕະພັນໃໝ່ເປັນສິນຄ້າ.
ຜົນຕຳລາ
left|frame|ໃນແຕ່ລະຈຸດ, ຜົນຕຳລາ ຈະແມ່ນ [[ຄວາມຊັນ ຂອງ ເສັ້ນຊື່ ເຊິ່ງແມ່ນ ຕັງຊັງ ຂອງ ເສັ້ນສະແດງ. ເສັ້ນສີແດງ ຈະແມ່ນ ຕັງຊັງ ຂອງ ເສັ້ນໂຄ້ງສີຟ້າສະເໝີ.]]
ອຸດສາຫະກຳ
==ອ້າງອີງດູຫນັໂປ້ຈີນໄດ້ບ໋ ==
ຜົນຕຳລາ
ໃນ ຄະນິດສາດ ຜົນຕຳລາ ແມ່ນ ຕຳລາ ທີ່ ສະແດງເຖິງ ການປ່ຽນແປງ ຂອງ ຕຳລາໃດໜຶ່ງ ເມື່ອ ໂຕປ່ຽນ ມີການປ່ຽນແປງ ໜ້ອຍທີ່ສຸດ ຫຼື ເກືອບເທົ່າສູນ.
ເຮລີກົບແຕ
thumb|right|ເຮລີກົບແຕ 1922 thumb|right|ເຮລີກົບແຕ thumb|right| thumb|right|
ຜົນຕຳລາ
ຕົວຢ່າງ ສຳຫຼັບ ຕຳລາ y = ƒ(x) ສ່ວນຕ່າງ ຂອງ ƒ(x) ເມື່ອ x ມີການປ່ຽນແປງ ຈະເທົ່າກັບ ໃນນີ້ ເຄື່ອງໝາຍ Δ ໝາຍຄວາມເຖິງ ການປ່ຽນແປງ. ເນື່ອງຈາກວ່າ ສະນັ້ນ Δy = m Δx.
ເຮລີກົບແຕ
ເຮລີກົບແຕກ (helicopter, hélicoptère) ແມ່ນ ຍົນ ບໍ່ມີປີກ ມີໃບພັດຂະໜາດໃຫຍ່ຕິດຕັ້ງເໜືອລຳໂຕ ໃບພັດໝຸນຮອບໂຕໃນແນວນອນ ເຮັດໜ້າທີ່ຊ່ອຍພະຍຸງໂຕແລະບັງຄັບໃຫ້ບິນໄປຕາມທິດທາງທີ່ຕ້ອງການໄດ້ ໃຊ້ເຄື່ອງຍົນຂັບເຄື່ອນແລະບິນຂຶ້ນລົງໃນແນວດິ່ງໄດ້ ສາມາດເຄື່ອນທີ່ໄດ້ຢ່າງສະດວກເຖິງແມ່ນແຕ່ໃນບ່ອນແຄບກໍຂຶ້ນລົງໄດ້ຢ່າງສະບາຍ.
ຜົນຕຳລາ
ຜົນຕຳລາ ຂອງ ຕຳລາ y ຈະແມ່ນ ຄ່າຂອງ m ໃນກໍລະນີ ທີ່ Δx ມີຄ່ານ້ອຍທີ່ສຸດ ຫຼື ເກືອບເທົ່າສູນ. ໃນ ທາງຄະນິດສາດ ຄ່າຂອງຜົນຕຳລາ ຂອງ ຕຳລາ y ຢູ່ ຈຸດ a ໃດໜຶ່ງ ສາມາດສະແດງໄດ້ ເຊັ່ນ : m ຈະເທົ່າກັບ ຄວາມຊັນ ຂອງ ເສັ້ນຕິດ ກັບ ເສັ້ນສະແດງ ຂອງ ຕຳລາ y ໃນ ແຕ່ລະຈຸດ ຂອງ x.
ເຮລີກົບແຕ
Number build: 131
ຜົນຕຳລາ
ສູດຄິດໄລ່ຜົນຕຳລາ ຂອງ ຕຳລາພື້ນຖານ
ຄະນິດສາດ
ພາສາຈິກກະຊໍ
ພາສາຈິກກະຊໍ(Chikashshanompa’, IPA [tʃikaʃːanompaʔ]) ແມ່ນພາສາອິນດຽນແດງຈາກຕະກູນພາສາມັສໂກເກຍພາສາໜຶ່ງ. ເວົ້າໂດຍຊົນເຜົ່າຈິກກະຊໍ ຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນທາງທິດຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ຂອງລັດໂອກລາໂຮມາ ແຫ່ງສະຫະລັດອະເມລິກາ. ພາສານີ້ແມ່ນພາສາທີ່ໃກ້ຄຽງພາສາຈັອກທໍ. ຜູ້ເວົ້າພໍຟັງກັນເວົ້າໄດ້. ພາສານີ້ເລີ້ມມີຄົນເວົ້າເຫຼືອຢູ່ໜ້ອຍຫຼາຍ. ມີຜູ້ເວົ້າປະມານ 1,000 ຄົນ ແລະ ພວມໜ້ອຍລົງເລື້ອຍໆ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພາສາ
24 ທັນວາ
24 ທັນວາ ເປນວັນທີ່ 358 ຊອງປີຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິ
ລັດ
ລັດ (ຄຳເຄົ້າ: ຣັຖ) ແມ່ນ ກົນໄກທາງການເມືອງໂດຍມີອຳນາດອະທິປະໄຕປົກຄອງດິນແດນທາງພູມິສາດທີ່ມີອານາເຂດແລະມີປະຊາກອນແນ່ນອນ ໂດຍອຳນາດດັງກ່າວເບັດເສັດທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກລັດ ບໍ່ຂຶ້ນກັບລັດອື່ນຫຼືອຳນາດອື່ນຈາກພາຍນອກ ແລະອາດກ່າວໄດ້ວ່າ ລັດສາມາດຄົງຢູ່ໄດ້ແມ້ນຈະບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງຈາກລັດອື່ນ ພຽງແຕ່ລັດທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງເຫຼົ່ານີ້ ມັກຈະພົບວ່າຕົນປະສົບອຸປະສັກໃນການເຈລະຈາສົນທິສັນຍາກັບຕ່າງປະເທດແລະດຳເນີນກິຈະການທາງການທູດກັບລັດອື່ນ.
ອົງປະກອບສຳຄັນຂອງລັດ ມີ 4 ປະການ ແມ່ນ:
1. ປະຊາກອນ: ລັດທຸກລັດຈະຕ້ອງມີປະຊາກອນຈຳນວນນຶ່ງເຊິ່ງເປັນກຸ່ມຄົນທີ່ມີຈຸດມຸ່ງໝາຍແລະມີປະໂຫຍດຮ່ວມກັນ. ຈຳນວນປະຊາກອນຂອງແຕ່ລະລັດອາດມີຫຼາຍໜ້ອຍແຕກຕ່າງກັນໄປ ທີ່ສຳຄັນແມ່ນ ຈະຕ້ອງມີປະຊາກອນດຳລົງຊີບຢູ່ພາຍໃນຂອບເຂດຂອງລັດນັ້ນ.
3. ອຳນາດອະທິປະໄຕ: ອຳນາດອະທິປະໄຕ ແມ່ນ ອຳນາດລັດ ໝາຍເຖິງ ອຳນາດສູງສຸດໃນການປົກຄອງປະເທດ ເຮັດໃຫ້ລັດສາມາດດຳເນີນການທັງໃນສ່ວນທີ່ກ່ຽວກັບການປົກຄອງພາຍໃນແລະພາຍນອກ.
ເອແດມບວກ
thumb|235px|right|ແຜນທີ່ສະແດງບ່ອນຕັ້ງຂອງເມືອງເອແດມບວກ (ຈຸດສີແດງ) ໃນເອກົດ
ເອແດມບວກ (Édimbourg, Edinburgh ; Dun Eideann) ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງແຄວ້ນເອກົດ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ ຕັງຢູ່ທາງຕາເວັນອອກຂອງເອກົດ. ເປັນເມືອງເກົ່າແກ່ທີ່ມີປະຫວັດຄວາມເປັນມາຕັ້ງແຕ່ຍຸກກາງ. ລັກສະນະພູມິປະເທດເປັນພູສູງຢູ່ກາງເມືອງ. ແມ່ນບ່ອນຕັ້ງຂອງວັງເອແດມບວກ. ແມ່ນທຳເລເຊິ່ງໄດ້ປຽບເຊີງຍຸດທະສາດໃນສະໄໝແຕ່ກີ້ແຕ່ກ່ອນ ໂດຍຮອບພູຖືກປັບພື້ນທີ່ເປັນຄູເມືອງເພື່ອປະໂຫຍດໃນເຊີງການທະຫານ. ຮອບນອກເປັນທີ່ຮາບລົດຫຼັ່ນເປັນຂັ້ນໆ ກະຈາຍອອກໂດຍຮອບ.
ກູເກິລ
ເວັບໄຊຕ໌ກູເກິລໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຈາກຜູ້ໃຊ້ ເນື່ອງຈາກຄວາມສາມາດໃນການຊອກຫາຂໍ້ມູນໄດ້ຖືກຕ້ອງກັບຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ໃຊ້ໄດ້ຫລາຍທີ່ສຸດ ແລະ ມີຂໍ້ມູນຂອງດັດຊະນີການຄົ້ນຫາຫຼາຍກວ່າ 8,000 ລ້ານເວັບໄຊ (ຂໍ້ມູນເມື່ອເດືອນມິຖຸນາ ຄ.ສ. 2005)
ເອແດມບວກ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ອແດມບວກ ອແດມບວກ ອແດມບວກ
ກູເກິລ
ໄລຍະກໍ່ຕັ້ງ
thumb|left|ຈາກຊ້າຍຫາຂວາ, [[Eric E. Schmidt, ເຊີຣ໌ເກ ບຣິນ ແລະ ແລຣ໌ຣີ ເພຈ]] ກູໂກລ ກໍ່ຕັ້ງໂດຍແລຣ໌ຣີ ເພຈ(Larry Page) ແລະ ເຊີຣ໌ເກ ບຣິນ(Sergey Brin) ເລິ່ມການພັດທະນາມາຈາກໂຄງການວິໃຈ ເຊີ່ງເປັນວິທະຍານິພົນ ໃນໄລຍະເວລາທີ່ທັງສອງຮຽນລະດັບປະລີນຍາເອກຢູ່ ມະຫາວິທະຍາໄລ ສະແຕນຟອດ ສະຫະລັດອະເມລິກາ ໃນປີ ຄ.ສ. 1996 ໂດຍໃຊ້ຊື່ໂຄງການວ່າ ແບກຮັບ ໂດຍແນໃສ່ເນື້ອໃນໃນການຄົ້ນຫາຂໍ້ມູນໃນອິນເຕິເນັດ ທັງສອງ ເພຈ ແລະ ບຣິນ ໄດ້ຕັດສີນໃຈທົດລອງ ປະສິດທິພາບລະບົບການຄົ້ນຫາຂອງເຂົາເຈົ້າ ເຊີ່ງໄດ້ຈົດທະບຽນຊື່ໂດເມນ Google ເມື່ອວັນທີ່ 15 ກັນຍາ ຄ.ສ. 1997 ພາຍຫລັງໄດ້ໃຊ້ຊື່ ກູໂກລເປັນຊື່ຂອງບໍລິສັດທີ່ໄດກໍ່ຕັ້ງຂື້ນເມື່ອ ຄ.ສ. 1998
ໄລຍະຕໍ່ມາບໍລິສັໄດ້ອະນຸຍາໃຫ້ຜູ້ພັດທະນາໂປຣແກຣມອື່ນໆ ສາມາດເອົາຊອສໂຄດຂອງ ກູໂກລໄປໃຊ້ຕໍ່ໄດ້ ໂດຍໃຊ້ຖານຂໍ້ມູນຈາກກູໂກລ ຕົວຢ່າງບໍລິສັຕ່າງໆ ທີ່ໄດ້ນຳໄປໃຊ້ມີດັ່ງນີ້ ອົງການມອຊຊີລ້າ ຜູ້ພັທະນາເວັບເບຣົາວ໌ເຊີຣ໌ (browser) ໄຟຟອກ ບໍລິສັດແອບເປີນ ຄອມພິວເຕີຣ໌ ຜູ້ພັທະນາເວັບເບຣົາວ໌ເຊີຣ໌ ຊາຟາຮີ ໃຊ້ໃນແມັກຄອມພິວເຕີຣ໌.
ການເຂົ້າສູ່ຕະຫຼາດຫຸ້ນ ເປັນບໍລິສັດມະຫາຊົນ
ໃນປີ ຄ.ສ. 2004 ໄດ້ປ່ຽນເປັນເປັນບໍລິສັດມະຫາຊົນ ໂດຍການເຂົ້າສູ່ຕະຫລາຫຸ້ນ ແນດສແດກ (NASDAQ) ໂດຍໃຊ້ດັດຊະນີຊື່ GOOG ຫຸ້ນຂອງກູໂກລໃນໄລຍະທີ່ເປີດ Initial Public Offering (IPO) ມີມູນຄ່າສູງຂື້ນຫລາກວ່າ 200% ໃນເວລາປິດຕະຫລາດຫຸ່ນຂອງມື້ທຳອິດທີ່ໄດ້ປະກາດ (ປຽບທຽບກັບ ໄປ່ຕູ້ ບໍລິສັດຄົ້ນຫາຂໍ້ມູນໃນອິນເຕິເນັດຂອງຈີນ ມູນຄ່າສູງຂື້ນ 354% ໃນເວລາປິດຕະຫລາດຫຸ່ນຂອງມື້ທຳອິດ ວັນທີ່ 5 ສີງຫາ ຄ.ສ. 2005)
ຊື່ກູເກີລ
ຊື່ "Google" ມາຈາກຄຳວ່າ "googol" ມີຄວາມຫມາຍທາງເລກຄະນິດເປັນຈຳນວນມະຫາສານ ເທົ່າກັບ ສິບອຍ ຫລືເລກ 1 ແລ້ວມີເລກ 0 ນຳຫລັງອີກຫນື່ງຮ້ອຍໂຕ 10100 ຊື່ນີ້ເພື່ອສະແດງເຖິງເປົ້າຫມາຍຂອງ ບໍລິສັດ ທີ່ຈະບໍລິຫານຂໍ້ມູນຈຳນວນຫລວງຫລາຍ ແຕ່ອີກແຫລ່ງຂ່າວຫນື່ງບອກວ່າຊື່ Google ມາຈາກຄວາມຜິດພາດໃນຕອນທີ່ລົງທະບຽນໂດເມັນເນັມ
ໃນວັນທີ່ 10 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 2005 ກູໂກລໄດ້ຊະນະການຟ້ອງໃນສານ ໃນຄະດີທີ່ມີບໍລິສັດຕ່າງໆ ໄດ້ຕັ້ງຊື່ໃກ້ຄຽງ ໄດ້ແກ່ googkle.com ghoogle.com ແລະ gooigle.com ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ໃຊ້ຫລົງເຂົ້າເວັບໄຊຕ໌ ຂອງຕົນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເສັຍຫາຍຕໍ່ຊື່ສຽງຂອງກູເກີລ
ການກັບລວບລວມຂໍ້ມູນ
ກູເກິລໄດ້ລວມຂໍ້ມູນຂອງເວັບໄຊຕ໌ຕ່າງໆ ເຂົ້າໃນຖານຂໍ້ມູນໂດຍໃຊ້ໂປຣແກຣມທີ່ເປີດເວັບໄຊ້ຕ່າງໆດ້ວຍໂຕເອງ ມີຊື່ວ່າສະໄປເດີຣ໌ ຫລື ແມງມູມ (spider, web crawler, robot) ລວມກັບ ອັລກໍຣິທຶມ (Algorism) ສະເພາະ ທີ່ໄດ້ຄິດຄົ້ນໂດຍ ເພຈ ແລະ ບຣິນ ໃນການຈັດລຳດັບຂອງການສະແດງຜົນໃນການຄົ້ນຫາວ່າເວັບໃດຈະມີລຳດັບສູງກວ່າ
ລະບົບຈັດລຳດັບຄວາມກ່ຽວຂ້ອງຂອງແຕ່ລະເວັບຂອງກູໂກລ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ເພຈແລ້ງຄ໌ ຫລືອອັນດັບເວັບ (PageRank) ໄດ້ຈົດສິດທິບັດໃນ ຄ.ສ. 2001
ຂໍ້ມູນໃນຖານຂໍ້ມູນຂອງກູເກິລ ແຕ່ລະໄລຍະ
(ມາຈາກ: GoogleBlog )
ຮາດແວຣ໌ ຫລື ອຸປະກອນຄອມພິວເຕິຣ໌ ທີ່ໃຊ້ໃນລະບົບຂອງກູກູເກີລ
ອ້າງອິງຈາກຂໍ້ມູນຂອງກູເກີລ IPO S-1 ເດືອນ ເມສາ ຄ.ສ. 2004 ອ້າງອິງຈາກ Internet unit of a large financial firm
ບໍລິການຕ່າງ ໆ ຂອງກູເກີລ
ນອກຈາກນີ້ກູເກີລກຳລັງພັດທະນາການຄົ້ນຫາລະບົບອື່ນ ໆ ເຊັ່ນ ຟາຍ ວີດີໂອ ແລະ ການຊອກຫາຂໍ້ມູນໂດຍການສົ່ງຄຳທີ່ຊອກຫາຜ່ານ SMS ຈາກໂທລະສັບ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ກູເກີລ ໝວດ:ເວັບໄຊ ໝວດ:ອິນເຕີເນັດ ໝວດ:ເຄື່ອງມືຊອກຫາເວັບໄຊທາງອິນເຕີເນັດ
ປະເທດ
thumb|400px|ແຜນທີ່ສະແດງປະເທດຕ່າງ ໆ ທົ່ວໂລກ ປະເທດ (ຄຳເຄົ້າ: ປະເທສ ) ແມ່ນພື້ນທີ່ທາງພູມສາດ ເຊິ່ງສະແດງເຖິງສະຖານະພາບທາງການເມືອງທີ່ເປັນເອກະລາດ ມີລັດຖະບານ ອຳນາດບໍລິຫານ ແລະກົດໝາຍເປັນຂອງຕົນເອງ ລວມເຖິງການມີລັດຖະທຳມະນູນ ກອງທະຫານ ແລະປະຊາກອນໃນປະເທດນັ້ນ ໆ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ປະເທດ
ພາສາເຈໂລກີ
ພາສາເຈໂລກີ (ເຈໂລກີ: ᏣᎳᎩ tsalagi)ແມ່ນພາສາອິໂລຄວອຍພາສາໜຶ່ງ ທີ່ເວົ້າໂດຍຄົນເຈໂລກີ ເຊິ່ງເປັນຊົນພື້ນເມືອງໃນສະຫະລັດອະເມລິກາ. ມີຄົນເວົ້າປະມານ 16,400 ຄົນ, ແຕ່ມີພຽງແຕ່ 130 ຄົນເທົ່ານັ້ນ ທີ່ເວົ້າພາສານີ້ເປັນພາສາດຽວ(ນອກນັ້ນເວົ້າຄູ່ກັບພາສາອັງກິດ).
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພາສາ
25 ທັນວາ
25 ທັນວາ ເປນວັນທີ່ 359 ຊອງປີຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິ
ເກມ
ເກມ (game) ຫຼື ເຊີ (jeu) ແມ່ນການຫຼິ້ນ ເພື່ອຄວາມບັນເທີງ ເພື່ອເຝິກທັກສະ ອາດມີຜູ້ຫຼິ້ນຄົນດຽວ ຫລື ຫລາຍຄົນ ການທຳຜິດກົດຂອງເກມ ເອີ້ນວ່າ ການໂກງ
ແຕ່ກ່ອນ ມັກຫຼີ້ນເກມເພື່ອຄວາມບັນເທິງ ຫລື ເພື່ອຕັດສິນບາງຢ່າງ
ເກມການລະຫຼີ້ນ
ເກມການລະເລ່ນເກິດຈາກການສືບທອດທາງວັດທະນະທຳຂອງໃນແຕ່ລະພື້ນທີ່ນັ້ນໆ ໂດຍມີຈຸດຫມາຍເພື່ອ ການສ້າງສັມພັນໃນຊຸມຊນ ຊຶ່ງຈະມີຜູ້ເລ່ນຈຳນວນມາກ ເຂ້າມາຮ່ວມເລ່ນໄດ້
ເກມພະນັນ
right|thumb|ເກມພະນັນ ເພື່ອໃຊ້ໃນການຕັດສິນໃຈ ໂດຍອາດມີເດິມພັນ ຫຼື ບໍ່ມີແລ້ວແຕ່ຜູ້ເລ່ນຈະຕົກລົງ
ປະເທດເອກວາດໍ
ເອກວາດໍ (Ecuador) ຫຼືຊື່ຢ່າງເປັນທາງການ ສາທາລະນະລັດເອກວາດໍ (República del Ecuador, ) ແມ່ນປະເທດໃນພາກຕາເວັນຕົກສຽງເໜືອຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້. ມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບໂກລົມບີທາງທິດເໜືອ ຕິດຕໍ່ກັບເປຣູທາງທິດຕາເວັນອອກແລະທາງທິດໃຕ້ ແລະຈົດມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກທາງທິດຕາເວັນຕົກ ປະເທດເອກົວເຕີມີອຳນາດອະທິປະໄຕເໜືອໝູ່ເກາະກາລາປາກົດ (ໝູ່ເກາະໂກລົງ) ໃນປາຊີຟິກ ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກແຜ່ນດິນໃຫຍ່ໄປທາງທິດຕາເວັນຕົກ 965 ກິໂລແມັດ (ປະມານ 600 ໄມ).
ເກມ
ເກມກະດານ
ເພື່ອຝຶກທັກສະ ແລະ ວາງແຜນ
ປະເທດເອກວາດໍ
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ເອກົວດໍ
ເກມ
ເກມເອເລັກໂຕຣນິກ
right|thumb|ເກມເອເລັກໂຕຣນິກ ເກມເອເລັກໂຕຣນິກ ແມ່ນ ອຸປະກອນເກມແບບໃຫມ່ ໂດຍມີຄວາມສາມາດໃນການປ່ຽນແປງ ຮຸບແບບເກມ ປັດຈຸບັນ ແບ່ງໄດ້ດັງນີ້
ເວັບໄຊ້ທ໌ອື່ນ
ໝວດ:ວັດທະນະທຳ
ວາຈົກ
ວາຈົກ (voice,ສຽງ) ແມ່ນຄຳປະໂຫຍກຄຳເວົ້າທີ່ມີທັງຄຳໂຕຕັ້ງເປັນຜູ້ກະທຳ, ມີທັງໂຕປະກອບເປັນຜຸ້ກະທຳ ແລະເປັນຄຳຖາມເຈາະຈີ້ມ ແບ່ງອອກເປັນ 4 ວາຈົກ ຄື:
1. ກັດຕຸວາຈົກ (ກັຕຕຸວາຈົກ, active voice)
2. ກຳມະວາຈົກ (ກັມວາຈົກ, passive voice)
3. ເຫຕຸກັດຕຸວາຈົກ (ເຫຕຸກັຕຕຸວາຈົກ, reason active voice)
4. ເຫຕຸກຳວາຈົກ (ເຫຕຸກັມວາຈົກ, reason passive voice)
ກັດຕຸວາຈົກ
ກັດຕຸວາຈົກ (active voice) ໝາຍເຖິງຄຳ ຫຼື ປະໂຫຍກທີ່ຄຳໂຕຕັ້ງເປັນຜູ້ກະທຳ ຫຼື ສະແດງໂດຍຕົງເຊັ່ນ: ຄຳວ່າ ນັກຮົບ, ແມວ, ແລະ ຂ້ອຍ ເປັນຄຳໂຕຕັ້ງທີ່ເປັນຜູ້ກະທຳ.
ກຳມະວາຈົກ
ກຳມະວາຈົກ (passive voice) ໝາຍເຖິງຂໍ້ຄວາມ ຫຼື ປະໂຫຍກທີ່ຄຳໂຕຕັ້ງເປັນຜູ້ຖືກກະທຳໂດຍໂຕປະກອບ ແລະຈະມີຄຳວ່າ ຖືກ ຫຼື ໂດຍ ເຊັ່ນ:
ເຫຕຸກັດຕຸວາຈົກ
ເຫຕຸກັດຕຸວາຈົກ (reason active voice) ໝາຍເຖິງປະໂຫຍກທີ່ຢາກຮູ້ຈັກສາເຫດແຫ່ງການກະທຳຂອງຄຳໂຕຕັ້ງຈະມີຄຳວ່າ ຫຍັງ, ເປັນຫຍັງ, ຍ້ອນຫຍັງ, ຫຼື ເຮັດຫຍັງ ເຊັ່ນ:
ເຫຕຸກຳມະວາຈົກ
ເຫຕຸກຳມະວາຈົກ (reason passive voice) ໝາຍເຖິງປະໂຫຍກທີ່ຢາກຮູ້ຈັກສາເຫດຂອງຜູ້ຖືກກະທຳ ແລະມີຄຳວ່າ ຖືກ ຫຼື ໂດຍ ພ້ອມກັບ ຫຍັງ, ເປັນຫຍັງ, ຍ້ອນຫຍັງ, ຫຼື ເຮັດຫຍັງ ເຊັ່ນ:
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ວາຈົກ
ວິສະວະກຳ
ວິສະວະກຳ (ຄຳເຄົ້າ: ວິສວກັມ ) ແມ່ນ ການອອກແບບ, ວິເຄາະ ແລະ /ຫຼື ສ້າງສິ່ງໃດສິ່ງໜຶ່ງ ເພື່ອ ຜົນປຸະໂຫຍດ ຕົວຈິງ. ຜູ້ກະທຳການ ວິສະວະກຳ ແມ່ນ ວິສະວະກອນ. ວິສະວະກອນ ຈະເຮັດວຽກ ໂດຍ ນຳໃຊ້ ຄວາມຄິດສ້າງສັນ, ການຕັດສິນ, ເຫດຜົນ ໃນການໝູນໃຊ້ ວິທະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຢີ, ຄະນິດສາດ, ແລະ ປະສົບການ ຕົວຈິງ. ຜົນ ຈາກການເຮັດວຽກ ຂອງ ວິສະວະກອນ ຈະກາຍເປັນ ການອອກແບບ, ການຜະລິດ, ແລະ ການນຳໃຊ້ ທິດສະດີ ໃຫ້ເປັນປະໂຫຍດ ໃນຕົວຈິງ. ບັນດາຂະແໜງການ ໃນ ວິສະວະກຳ ຈະປະກອບມີ ເຊັ່ນ ວິສະວະກຳໄຟຟ້າ, ວິສະວະກຳເອເລັກໂຕຣນິກ, ວິສະວະກໍາໂຍທາ, ວິສະວະກໍາຂົວ-ທາງ,ວິສະວະກຳຄອມພິວເຕີ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີຂໍ້ມູນຂ່າວສານ,ວິສະວະກຳການສື່ສານ,ວິສະວະກໍາຊົນລະປະທານ,ວິສະວະກຳກົນຈັກ ແລະອື່ນໆ.)
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ວິສະວະກຳ
ພາສາທີວີ
ພາສາທີວີ ແມ່ນພາສາຊົນພື້ນເມືອງຂອງທະວີບອົດສະຕາລີພາສາໜຶ່ງ. ມີການເວົ້າໃນໝູ່ເກາະທີວີ ເຊິ່ງຢູ່ໃນເຂດຊາຍທະເລຂອງພາກເໜືອຂອງປະເທດອົດສະຕາລີ. ແມ່ນໜຶ່ງໃນປະມານ 10 ເປີຊອງ ຂອງພາສາອົດສະຕາລີທັງໝົດທີ່ຍັງມີເດັກຮຽນຢູ່. ປະຈຸບັນມີຄົນເວົ້າປະມານ 1,830 ຄົນ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພາສາ
ຄຳອຸທານ
ຄຳອຸທານ ໝາຍເຖິງຄຳທີ່ເວົ້າອອກໄປດ້ວຍອາລົມຕ່າງໆ ເພື່ອສະແດງເຖິງຄວາມຮູ້ສຶກ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນຂະນະນັ້ນເຊັ່ນ: ປາດໃຈ, ເສຍໃຈ, ເຈັບໃຈ, ດີໃຈ, ຕື່ນເຕັ້ນ, ໂກດແຄ້ນ, ຕົກໃຈ ຯລຯ ເມື່ອຂຽນຕ້ອງໃສ່ເຄື່ອງໝາຍທ້ວງ (!) ລົງທ້າຍປະໂຫຍກມີ 2 ຊະນິດຄື:
ອ້າງອີງ
ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.
ໝວດ:ຄຳອຸທານ
ມະຫາວິທະຍາໄລລັດ
ສະຖາບັນອຸດົມສຶກສາຂອງລັດ ຫຼື ມະຫາວິທະຍາໄລລັດ (public university, université publique) ແມ່ນ ສະຖາບັນສຶກສາເຊິ່ງໄດ້ຮັບອຸດໜຸນງົບປະມານສ່ວນຫຼາຍຈາກລັດ ໂດຍຜ່ານລັດຖະບານກາງຫຼືລັດຖະບານທ້ອງຖິ່ນ.
ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ວິທີການສະໝັກເຂົ້າຮຽນໃນ ມະຫາວິທະຍາໄລລັດແລະມະຫາວິທະຍາໄລເອກະຊົນ ແມ່ນບໍ່ແຕກຕ່າງກັນ. ສິ່ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງເຫັນໄດ້ຄັກແມ່ນຄ່າຮຽນ. ຊື່ເອີ້ນຢ່າງບໍ່ເປັນທາງການຂອງກຸ່ມມະຫາວິທະຍາໄລລັດຊັ້ນນຳໃນສະຫະລັດອາເມລິກາແມ່ນ ພັບລິກໄອວີ ໂດຍປຽບທຽບໃສ່ ໄອວີລີກ ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມມະຫາວິທະຍາໄລເອກະຊົນຊັ້ນນຳ.
ໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ ສະຖາບັນອຸດົມສຶກສາເກືອບທັງໝົດແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລລັດ ເວ້ນແຕ່ພຽງບ່ອນດຽວ ແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລບັກກິ້ງແຮມ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ມະຫາວິທະຍາໄລ
ພາສາໂຮປີ
ພາສາໂຮປີ (ພາສາໂຮປີ: Hopílavayi) ແມ່ນພາສາຢູໂທ-ອາສະເທັກພາສາໜຶ່ງ ອັນເວົ້າໂດຍຄົນໂຮປີ (ຄົນກຸ່ມປວບໂລ) ຈາກລັດອາລິໂຊນາທາງຕະເວັນອອກສຽງເໜືອ ຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ແຕ່ວ່າມີບາງຄົນທີ່ເວົ້າພາສາອັງກິດເປັນຫຼັກ. ຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ່ 20 ເປັນຕົ້ນມາ ເລີ່ມມີຄົນເວົ້າພາສານີ້ໜ້ອຍລົງຂຶ້ນເລື້ອຍໆ, ໃນປີ 1990, ໄດ້ມີການຄຳນວນມາວ່າ ມີຄົນເວົ້າພາສານີ້ເປັນພາສາແມ່ປະມານ 5,000 ຄົນ (ປະມານ 75 ເປີຊອງຂອງປະຊາກອນຊາວໂຮປີທັງໝົດ), ຢ່າງໃດກໍດີ ມີຄົນພຽງແຕ່ 40 ຄົນເທົ່ານັ້ນ ທີ່ເວົ້າພາສານີ້ໄດ້ເປັນພາສາແມ່. ໝວດ:ພາສາ
ບາກເຊໂລນ
ບາກເຊໂລນ (Barcelona, Barcelona, Barcelone) ແມ່ນເມືອງໃຫຍ່ອັນດັບສອງທັງໃນດ້ານຂະໜາດແລະປະຊາກອນຂອງປະເທດແອສະປາຍ. ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງກາຕາໂລຍ. ຕັ້ງຢູ່ເທິງຊາຍຝັ່ງທະເລເມດີແຕກລາເນຂອງຄາບສະໝຸດອີເບລີ. ມີປະຊາກອນໃນໂຕເມືອງ 1.5 ລ້ານຄົນ ແຕ່ຄັນນັບປໍລິມົນທົນໂດຍຮອບອາດຫຼາຍກວ່າ 4 ລ້ານຄົນ. ໃຊ້ພາສາທາງການ 2 ພາສາ ແມ່ນ ພາສາກາຕາລັງ ແລະ ພາສາແອສະປາໂຍນ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ບາກເຊໂລນ ໝວດ:ນະຄອນຫຼວງ ໝວດ:ເມືອງໃນແຄວ້ນກາຕາໂລຍ
ພາສາມາລິໂຄປາ
ພາສາມາລິໂຄປາ ແມ່ນພາສາທີ່ເວົ້າໂດຍຄົນພື້ນເມືອງມາລິໂຄປາພາສາໜຶ່ງ. ມີການເວົ້າໃນເຂດຄົນພື້ນເມືອງສອງແຫ່ງໃນລັດອາລິໂຊນາຂອງສະຫະລັດອະເມລິກາ. ປະຈຸບັນນີ້ ມີຄົນເວົ້າພຽງແຕ່ 160 ຄົນ(ກວດເມື່ອປີ ຄ.ສ.2000) ແລະພວມລຸດໜ້ອຍລົງຂຶ້ນທຸກວັນ. ຄົນພື້ນເມືອງເຊື້ອສາຍມາລິໂຄປາມີປະມານ 400 ຄົນ (ກວດເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1997).
27 ທັນວາ
27 ທັນວາ ເປນວັນທີ່ 361 ຊອງປີຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິ
ບານເຕະທີມຊາດບະເລຊິນ
ບານເຕະທີມຊາດບະເລຊິນ (Seleção Brasileira de Futebol) ຢູ່ພາຍໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງສະມາພັນບານເຕະແຫ່ງຊາດບະເລຊິນ ແລະແມ່ນທີມທີ່ປະສົບຄວາມສຳເລັດຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ.
ອ້າງອິງ
ໝວດ:ປະເທດບະເລຊິນ
ວິທະຍາສາດ
ວິທະຍາສາດ (ຄຳເຄົ້າ: ວິທຍາສາສຕຣ໌ ) ໝາຍເຖິງ ຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບສິ່ງຕ່າງ ໆ ໃນທຳມະຊາດທັງທີ່ມີຊີວິດແລະບໍ່ມີຊີວິດ ລວມທັງກະບວນການປະມວນຄວາມຮູ້ຢ່າງປະຈັກ ທີ່ເອີ້ນວ່າກະບວນການທາງວິທະຍາສາດ ແລະກຸ່ມຂອງອົງຄວາມຮູ້ທີ່ໄດ້ຈາກກະບວນການດັ່ງກ່າວ).
ການສຶກສາໃນດ້ານວິທະຍາສາດຍັງຖືກແບ່ງຍ່ອຍອອກເປັນ ວິທະຍາສາດທຳມະຊາດ ແລະ ວິທະຍາສາດປະຍຸກ. ຄຳວ່າ science ໃນພາສາອັງກິດ ເຊິ່ງແປວ່າ ວິທະຍາສາດນັ້ນ ມາຈາກພາສາລາແຕັງ ຄຳວ່າ scientia ເຊິ່ງໝາຍຄວາມວ່າ ຄວາມຮູ້.
ປັດຊະຍາວິທະຍາສາດ
ຄວາມສຳເລັດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງວິທະຍາສາດໃນປະຫວັດມະນຸດ ໄດ້ສ້າງປະເດັນຄຳຖາມທາງປັດຊະຍາໄວ້ຫຼາຍຫຼວງ. ໂດຍນັກປັດຊະຍາວິທະຍາສາດໄດ້ຕັ້ງຄຳຖາມທາງປັດຊະຍາທີ່ສຳຄັນດັ່ງນີ້
ປະເດັນເຫຼົ່ານີ້ຍັງແມ່ນທີ່ຖົກຖຽງໃນໝູ່ນັກປັດຊະຍາວິທະຍາສາດຢ່າງຫຼາຍໃນປະຈຸບັນ ແລະບໍ່ມີຄວາມເຫັນໃດທີ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບທົ່ວໄປອີກເລີຍທີດຽວ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ວິທະຍາສາດ
ການບໍລິຫານ
ການບໍລີຫານຊັບພະຍາກອນໃນການຈັດການ4Mມີຄືແນວໃດ
ໃນ ທຸລະກິດ, ການບໍລິຫານ ຈະປະກອບ ດ້ວຍ ການສ້າງ ແລະ ປະຕິບັດ ການຕັດສິນໃຈຕ່າງໆ. ເວົ້າງ່າຍໆ ມັນແມ່ນ ຂະບວນການຕ່າງໆ ໃນການ ບໍລິຫານ ຄົນ (ຫຼື ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ) ແລະ ຊັບພະຍາກອນ ໃຫ້ ມີປະສິດທິຜົນ.
ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ
ທົ່ງພຽງວຽງຈັນ ມີລັກສະນະເປັນຮູບ 3 ່ຽມ ເຊິ່ງລວງຕັ້ງ(ຕາມທິດເໜືອ-ໃຕ້). ທົ່ງພຽງນີ້ມີເນື້ອທີ່ກວ້າງປະມານ 400.000 ເຮັກຕາ ແລະ ເປັນທົ່ງພຽງທີ່ຮາບພຽງດີໂດຍສະເພາະແມ່ນ ຢູ່ເຂດນະຄອນວງວຽງຈັນ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ນ້ຳງື່ມເຊິ່ງໄຜ່ານກາງທົ່ງພຽງດັ່ງກ່າວ ຈຶ່ງໄຊ້າກ່ອນຈະປ່ອງໃສແມ່ນ້ຳຂອງ. ຍ້ອນມີດິນໜຽວສີແດງ(ບຊັບນ້ຳ) ປົກຄຸມ, ຢູ່ທົ່ງພຽງນີ້ຈຶ່ງມີບຶງ, ໜອງ ແລະ ທາມາຍແຫ່ງ. ທົ່ງພຽງວຽງຈັນເປັນ ອູ່ເຂົ້າອູ່ປາ ທີ່ສຳຄັນ ທັງເຂດປ່າດົງກວ້າງຂວາງ ແລະ ເປັນເຂດທີ່ມີປະຊາກອນເຕົ້າໂຮມຢູ່ຢ່າງໜາແໜ້ນ.
ຕະຫຼາດສິງກະໂປ
ຕະຫຼາດສິງກະໂປ ຫຼື ຕະຫຼາດ ສະຫວັນໄຊ ຕັ້ງຢູ່ຖະໜົນສີສະຫວ່າງວົງ ກົງກັນຂ້າມກັບສະຖານີວິທະຍຸກະຈ່າຍສຽງສະຫວັນນະເຂດປະມານ 0,5 ກິໂລແມັດ ເປີດເວລາ 05:00-18:00 ໂມງ. ເປັນຕະຫຼາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງແຂວງເປັນແຫຼ່ງການຄ້າທີ່ສຳຄັນຂອງຊາວບ້ານບ່ອນນີ້, ສາເຫດທີ່ຊາວບ້ານເອີ້ນວ່າ "ຕະຫຼາດສິງກະໂປ" ເຄີຍໄດ້ເງິນຊ່ວຍເຫຼືອໃນການກໍ່ສ້າງແທນຕະ ຫຼາດເກົ່າໃນຕົວເມືອງ, ມີເຄື່ອງນາໆຊະນິດໃຫ້ເລືອກຊື້ທັງເຄື່ອງອຸປະໂພກບໍລິໂພກ ແລະ ເຄື່ອງປະດັບຫຼາກຫຼາຍ. ຖ້າເປັນເທດສະການຈະມີຕະຫຼາດນັດຂາຍເຄື່ອງຈາກປະເທດ ໄທ, ຫວຽດນາມ, ຈີນ ແລະ ລາວ. ນອກຈາກນີ້ ຍັງເປັນສະຖານີໂດຍສານຂອງສະຫວັນນະເຂດ, ມີອາຫານສົດ, ອາຫານທ້ອງຖິ່ນ, ຂະໜົມທ້ອງຖິ່ນ, ໝາມໄມ້ ແລະ ອາຫານສຳເລັດຮູບ, ມີເຄື່ອງໃຊ້ໄຟຟ້າ, ເຄື່ອງມືກໍ່ສ້າງ, ອຸປະກອນແຕ່ງລົດ, ຢາເສັ້ນ, ເສື້ອຜ້າ, ຄຳຮູບປະພັນໃຫ້ເລືອກຊື້ຫຼວງຫຼາຍ.
ໝວດ:ຕະຫຼາດ
ລາຍຊື່ປະເທດແລະເຂດການປົກຄອງຮຽງຕາມຂະໜາດຂອງພື້ນທີ່
ສະຖິຕິດັ່ງກ່າວບໍ່ນັບລວມເຂດການປົກຄອງເຊິ່ງບໍ່ມີພົນລະເມືອງອາໄສຢູ່ - ລວມທັງການອ້າງສິດທິຂອງຫຼາຍປະເທດເທິງພື້້ນທີ່ຂອງ ທະວີບອັງຕາກຕິກ (14,400,000 ກມ²) – ແລະ ການລວມກຸ່ມປະເທດ ເຊັ່ນ: ສະຫະພາບເອີຣົບ (4,324,782 ກມ²) ເຊິ່ງມີ ອຳນາດອະທິປະໄຕ ແຕ່ບໍ່ສາມາດພິຈາລະນາວ່າ ເປັນລັດອະທິປະໄຕ ຫຼື ເຂດການປົກຄອງໄດ້ ພື້ນທ່ີທັງໜົດຂອງໂລກຄິດເປັນ 148,940,000 ກມ² (ຄິດເປັນ 29.1% ຂອງພື້ນຜິວໂລກທັງໝົດ)
ລາຍຊື່
ຊື່ປະເທດໃນຕົວໜາ ໝາຍເຖິງ ລັດອະທິປະໄຕ; ຊື່ປະເທດໃນຕົວງ່ຽງ ໝາຍເຖິງ ເຂດການປົກຄອງທີ່ບໍ່ໄດ້ເປັນອິດສະຫຼະ
ທະເລເມດີແຕກລາເນ
ທະເລເມດີແຕກລາເນ ຫູື ທະເລເມດີເຕີເຣນຽນ (mer Méditerranée, Mediterranean sea) ແມ່ນທະເລລະຫວ່າງທະວີບ ກາງທະວີບເອີລົບທີ່ຢູ່ທາງເໜືອ ທະວີບອາຟິກທີ່ຢູ່ທາງໃຕ້ ແລະທະວີບອາຊີທີ່ຢູ່ທາງຕາເວັນອອກ. ຄອບຄຸມພື້ນທີ່ປະມານ 2.5 ລ້ານ ຕລ.ກມ. ຄຳໃນMéditerranée ມາຈາກmediterraneus ໝາຍເຖິງ ພາຍໃນແຜ່ນດິນ (medius 'ກາງ' terra 'ແຜ່ນດິນ, ຫຼ້າ, ໂລກ') ໃນພາສາເກັກໃຊ້ວ່າ "mesogeios".
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ທະເລເມດີແຕກລາເນ
ຫໍພິພິດທະພັນສະຫວັນນະເຂດ
ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກດ່ານພາສີສະຫວັນນະເຂດໄປທາງທິດໃຕ້ປະມານ 3 ກິໂລແມັດ ຢູ່ໃກ້ກັບກອງບັນຊາການປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບແຂວງ (ແຕ່ກ່ອນຢູ່ໃກ້ກັບໂຮງຫມໍແຂວງ) ເປີດວັນຈັນວັນສຸກ ເວລາ 8:00- 12:00ມ ແລະ 13:00-14:00ມ. ພິພິທະພັນສະຫວັນນະເຂດນັບເປັນແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວເຊີງປະຫວັດສາດທີ່ຫນ້າສົນໃຈອີກແຫ່ງຫນຶ່ງ ພາຍໃນອາຄານມີເລື່ອງລາວ ແລະ ເຫດການ ກ່ຽວກັບສົງຄາມປົດປ່ອຍ ແລະ ສົງຄາມອິນດູຈີນ ບອກເລົ່າເລື່ອງລາວແຫ່ງການຕໍ່ສູ້ຂອງວີລະຊົນລາວທີ່ຮ່ວມກັນ ຕໍ່ສູ້ຂັບໄລ່ຈັກກະພັດຕ່າງດ້າວ ນອກຈາກນີ້ ຍັງມີຫມໍ້ຂາງ ແລະ ໄຫ ທອງທີ່ຄົ້ນພົບໃນສະໄຫມອະດີດມາຕັ້ງສະແດງໃນຕູ້ແກ້ວ ແລະ ວັດຖຸບູຮານອື່ນໆອີກຫລາຍຢ່າງ...
28 ທັນວາ
28 ທັນວາ ເປນວັນທີ່ 362 ຊອງປີຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິ
ສິນລະປະ
ສິນລະປະ (ຄຳເຄົ້າ: ສິລປະ, art) ແມ່ນ ການສ້າງ,​ການສະແດງອອກໂດຍ ບໍ່ວ່າ ຈະແມ່ນ ດ້ວຍການຂີດຂຽນ, ແຕ້ມ, ປັ້ນ, ຫຼໍ່, ຫລື ດ້ວຍ ການເຄື່ອນຍ້າຍຮ່າງກາຍ, ວັດຖຸ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ ສຽງ, ຈັງຫວະ. ໂດຍທົ່ວໄປ ສິນລະປະ ຈະຖືກ ສະແດງອອກ ເພື່ອ ຄວາມພໍໃຈ ຂອງ ຜູ້ຊົມ, ຜູ້ຟັງລວມທັງ ຜູ້ກະທຳ.
ຈິຕະກຳ
thumb|ຮູບໂມນະລີຊາ ແມ່ນ ຮູບແຕ້ມທີ່ມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດອັນໜຶ່ງ ໃນ ໂລກຕາເວັນຕົກ
ຈິຕະກຳ (ຄຳເຄົ້າ: ຈິຕຣກັມ ) ແມ່ນ ສິລະປະການສະແດງ ອອກໂດຍ ການແຕ້ມ, ທາສີ ໃສ່ ເຈ້ຍ, ຜ້າ, ໜັງຮອດ ຝາ, ແກ້ວ ແລະອື່ນໆ. ໃນຍຸກທີ່ ຄອມພິວເຕີພວມຖືກນຳໃຊ້ ຢ່າແຜ່ຫຼາຍ ຄື ປະຈຸບັນ ການສ້າງຜົນງານ ທາງ ຈິດຕະກຳ ໂດຍ ບໍ່ໃຊ້ອຸປະກອນທີ່ກ່າວມາ ໃນ ຂ້າງເທິງ ເຊັ່ນ ການແຕ້ມ ໃນ ຄອມພິວເຕີເລີຍ ກໍ່ມີເຊັ່ນກັນ. ຜູ້ທຳການແຕ້ມ ຈະຖືກເອີ້ິ້ນ ວ່າ ຈິດຕະກອນ.
ອ້າງອີງ
ຈິດຕະກຳ
ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ
ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດນບວກ (The University of Edinburgh, Université d'Édimbourg) ກໍ່ຕັ້ງເມືອປີ ຄ.ສ. 1583 ແມ່ນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ມີຊື່ສຽງໃນດ້ານການສອນແລະການວິໄຈ ຕັ້ງຢູ່ເມືອງເອແດມບວກ ປະເທດເອກົດ ແຫ່ງ ສະຫະລາຊະອານາຈັກ. ເອແດມບວກແມ່ນນຶ່ງໃນມະຫາວິທະຍາໄລບູຮານຂອງເອກົດ ແລະແມ່ນນຶ່ງໃນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດແລະມີຊື່ສຽງທີ່ສຸດໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ.
ເອແດມບວກເປັນສະມາຊິກຂອງກຸ່ມລັດເຊນ (Russell Group) ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມມະຫາວິທະຍາໄລວິໄຈຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກ. ນອກຈາກນີ້ຍັງເປັນມະຫາວິທະຍາໄລດຽວຂອງເອກົດ (ແລະມະຫາວິທະຍາໄລດຽວໃນສະຫະລາຊະອານາຈັກ ນອກເໜືອຈາກ ແຄມບະລິດ ແລະອົກສະເຟີດ) ເຊິ່ງເປັນສະມາຊິກຂອງ Coimbra Group ແລະ LERU ສອງກຸ່ມມະຫາວິທະຍາໄລຊັ້ນນຳຂອງເອີລົບ ແລະຍັງເປັນສະມາຊິກຂອງເຄືອຂ່າຍມະຫາວິທະຍາໄລວິໄຈ Universitas 21 ອີກນຳ.
ໃນຊ່ວງຄິດຕະສະຕະວັດທີ 18 ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກໄດ້ກາຍເປັນສູນກາງຂອງຍຸກຮູ້ແຈ້ງຂອງເອີລົບ (European Enlightenment) ແລະກາຍເປັນນຶ່ງໃນມະຫາວິທະຍາໄລທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດຂອງທະວີບເອີລົບ.
ປະຫວັດ
ເອແດມບວກເປັນນຶ່ງໃນສີ່ມະຫາວິທະຍາໄລເກົ່າແກ່ຂອງເອກົດ ເຊິ່ງປະກອບໄປດ້ວຍ ມະຫາວິທະຍາໄລແຊັງອັງ, ມະຫາວິທະຍາໄລກະລາສະໂກ, ມະຫາວິທະຍາໄລອາເບີດີນ, ແລະ ມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ (ລຽນຕາມຄວາມເກົ່າແກ່ຈາກຫຼາຍໄປໜ້ອຍ). ກໍ່ຕັ້ງເມືອປີ ຄ. ສ. 1583 ໃນຊ່ວງແຫ່ງການປ່ຽນແປງຢ່າງໄວວາຂອງເມືອງເອແດມບວກ ແລະນັບເປັນມະຫາວິທະຍາໄລທຳອິດ ທີ່ໄດ້ເງິນທຶນສະໜັບສະໜູນມາຈາກສະພາເມືອງ (ແທນທີ່ຈະເປັນຈາກໂບດດັ່ງເຊັ່ນມະຫາວິທະຍາໄລທົ່ວໄປໃນສະໄໝນັ້ນ). ສາຂາວິຊາທຳອິດທີ່ເປີດສອນແມ່ນ ກາຍະວິພາຄະສາດ ແລະວິຊາເຊິ່ງຕໍ່ມາໄດ້ພັດທະນາກາຍເປັນວິຊາສັນຍະກຳ ຈາກນັ້ນກໍໄດ້ຂະຫຍາຍການຮຽນການສອນໄປສູ່ສາຂາອື່ນໆ.
ຕຶກຫຼັງທຳອິດຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ແມ່ນ ໂອນຄໍເລດ (Old College) ຕັ້ງຢູ່ເທິງຖະໜົນເຊົາບິດ ບໍລິເວນເມືອງເກົ່າ (ໂອນທາວ; Old town) ຂອງເມືອງ (ປັດຈຸບັນແມ່ນບ່ອນຕັ້ງຂອງຄະນະນິຕິສາດ ແລະສຳນັກງານຝ່າຍບໍລິຫານຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ).
ບັດດຽວນີ້ມະຫາວິທະຍາໄລມີຫຼັກສູດຄອບຄຸມເກືອບທຸກສາຂາວິຊາ ຍົກເວ້ນດ້ານກະສິກຳ (ວິທະຍາໄລກະສິກຳເອກົດ . ມີຕຶກຕັ້ງຢູ່ໃນບໍລິເວນວິທະຍາເຂດຄິງບິນດິ້ງຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ແຕ່ບໍ່ໄດ້ເປັນສ່ວນນຶ່ງຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ) ແລະມີສຳນັກວິຊາວິທະຍາການສາລະສົນເທດທີ່ໃຫຍ່ຫຼາຍ ໂດຍເປັນນຶ່ງໃນຜູ້ນຳຂອງໂລກໃນສາຂານີ້ ໂດຍສະເພາະແມ່ນດ້ານປັນຍາປະດິດ, ພາສາສາດເຊີງຄຳນວນ, ຊີວະວິທະຍາລະບົບ, ແລະວິທະຍາການຄອມພິວເຕີເຊີງທິສະດີ.
ບ່ອນຕັ້ງ
. ຕຶກຂອງມະຫາວິທະຍາໄລຕັ້ງກະຈາຍຢູ່ໂດຍອ້ອມຮອບເມືອງ ໂດຍມີສອງວິທະຍາເຂດໃຫຍ່ແມ່ນ ຈອດສະແຄວ ແມ່ນບ່ອນຕັ້ງຂອງກຸ່ມຄະນະມະນຸສະຍະສາດແລະສັງຄົມມະສາດ ແລະ ຄິງບິນດິ້ງ ເປັນບ່ອນຕັ້ງຂອງກຸ່ມຄະນະວິທະຍາສາດແລະວິສະວະກຳສາດ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີວິທະຍາເຂດອື່ນໆ ຕື່ມອີກ ໄດ້ແກ່ ຄະນະເທວະວິທະຍາ ຢູ່ the Mound, ຄະນະສຶກສາສາດ ທີ່ປາຍຖະໜົນລໍຍັນໄມ, ຄະນະສັດຕະວະແພທະຍະສາດ ຢູ່ Summerhall ຕິດກັບສວນສາທາລະນະ the Meadows, ກຸ່ມຄະນະແພທະຍະສາດ ຢູ່ Little France, ແລະ Pollock Halls ເຊິ່ງເປັນກຸ່ມຕຶກຫໍພັກນັກສຶກສາ.
ການກິລາຂອງນັກສຶກສາ
ກິລາຂອງນັກສຶກສາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກປະກອບດ້ວຍສະມາຄົມ 67 ສະມາຄົມ ໂດຍມີຕັ້ງແຕ່ບານແຕະແລະລັກບີ້ຈົນເຖິງຄອບບານ (korfball). ສະມາຄົມເຫຼົ່ານີ້ບໍລິຫານໂດຍສະຫະພາບການກິລາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກ (Edinburgh University Sports Union). ໃນປີ 2006-07 ບັນດາສິດໄດ້ມີການແຂ່ງຂັນກິລາຊະນະເປັນອັນດັບທີ 4 ຂອງສະມາຄົມການກິລາແຫ່ງສະຫະລາຊະອານາຈັກ (British Universities' Sports Association).
ລະຫວ່າງການແຂ່ງຂັນໂອລິມປິກລະດູຮ້ອນ 2008 ໃນນະຄອນຫຼວງປັກກິ່ງ ສິດເກົ່າແລະນັກສຶກສາຂອງມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກໄດ້ຫຼຽນຄຳ 3 ຫຼຽນ ແລະ ຫຼຽນເງິນ 1 ຫຼຽນ.
ຊື່ສຽງ
ການຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລໂດຍ ເດິກາດ້ຽນ ປີ 2008 ໄດ້ຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກໄວ້ດັ່ງນີ້:
ການຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລໂລກໂດຍ ທາມໄຮເອີ້ເອຈູເຄຊັ້ນຊັບພີເມ້ນ ເມື່ອປີ ຄ. ສ. 2005 (The 2005 Times Higher Education Supplement [THES] World University Rankings) ຈັດອັນດັบມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກດັ່ງນີ້:
ການຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລໂລກໂດຍ ມະຫາວິທະຍາໄລຊ້ຽງໄຮ້ ຈ່ຽວທົ່ງ (The Academic Ranking of World Universities 2005 [ARWU]) ຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກດັ່ງນີ້:
ປີ ຄ. ສ. 2005 ມະຫາວິທະຍາໄລໄດ້ຮັບເລືອກຈາກໜັງສືພິມຊັນເດທາມ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ) ເປັນມະຫາວິທະຍາໄລເອກົດແຫ່ງປີ (Sunday Times Scottish University of the Year).
ປີ ຄ. ສ. 2006 ໜັງສືແນະນຳມະຫາວິທະຍາໄລໂດຍໜັງສືພິມທາມ (ສະຫະລາຊະອານາຈັກ) (The Times Good University Guide 2006) ຈັດອັນດັບມະຫາວິທະຍາໄລເອແດມບວກເປັນອັນດັບທີ 5 ຂອງສະຫະລາຊະອານາຈັກໃນພາບລວມ ແລະອັນດັບທີ 4 ໃນດ້ານຄຸນພາບການຮຽນການສອນ. 아이폰14 사전예약
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ອແດມບວກ, ມະຫາວິທະຍາໄລ
29 ທັນວາ
29 ທັນວາ ເປນວັນທີ່ 363 ຊອງປີຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິ
ປະເທດເວເນຊຸເອລາ
ເວເນຊຸເອລາ (Venezuela) ມີຊື່ທາງການວ່າ ສາທາລະນະລັດໂບລີວາແຫ່ງເວເນຊຸເອລາ (República Bolivariana de Venezuela) ແມ່ນປະເທດເທິງຊາຍຝັ່ງທາງເໜືອຂອງທະວີບອາເມລິກາໃຕ້ ມີອານາເຂດຈົດປະເທດໂກລົມບີທາງທິດຕາເວັນອອກ ຈົດບະເຣຊິນທາງທິດໃຕ້ ແລະຈົດກຸຍຢານທາງທິດຕາເວັນອອກ.
ຊາດຊາຍ ຊ່ຽວນ້ອຍ
ຊາດຊາຍ ຊ່ຽວນ້ອຍມີຊື່ທີ່ແທ້ຈິງ ແມ່ນນະຣຶດ ຊ່ຽວນ້ອຍ ເກີດວັນທີ່ 10 ຕຸລາ 1942 ທີ່ບາງກອກ ປະເທດໄທ ຊາດຊາຍເປັນນັກມວຍຮູບຮ່າງຂະຫນາດຫນ້ອຍ ແຕ່ໃຈກ້າ ບໍ່ແມ່ນຜູ້ທີ່ຢ້ານກົວຜູ້ໃດ໋ໃນການຕີມວຍ ເປົນນິກມວຍຊາວໄທທີ່ເປົນຜູ້ຊະນະເລີດລະດັບໂລກເຊີ່ງມີສະຖິຕິການຕີມວຍຫລາຍທີ່ສຸດຈົນກ່ວາປະຈຸບັນ ມີສົມຍາວ່າ ມາເຊຍໂນຫນ້ອຍແຫ່ງອາຊີ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ຊາວໄທ ໝວດ:ນັກມວຢ
ຫໍພິພິດທະພັນໄດໂນເສົາ
ຕັ້ງຢູ່ຫ່າງຈາກວັດໄຊສົມບູນປະມານ 500ແມັດ ເວລາເປີດ 8:00-12:00ມ ແລະ 13:00-14:00ໂມງ, ພິພິທະພັນໄດໂນເສົາເປັນແຫລ່ງທ່ອງທ່ຽວ ເຊີງປະຫວັດສາດທີ່ມີສື່ສຽງໃນສະຫວັນນະເຂດສະແດງຮ່ອງຮອຍການປາກົດຂອງສິ່ງທີ່ມີຊີວິດຂະຫນາດໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງນັກບູຮານຄະດີລາວທີ່ຮ່ວມມືກັບ ນັກບູຮານຄະດີຊາວຝຣັ່ງຂຸດຫາຮ່ອງຮອຍ ແລະ ຫລັກຖານໄວ້ໄດ້ຢ່າງຫລວງຫລາຍ. ຈຸດເດັ່ນທີ່ຫນ້າຊົມຄື: ການຄົ້ນພົບກະດູກ ແລະ ຮອຍຕີນຂອງໄດໂນເສົາ 2 ປະເພດ 4 ສາຍ ພັນຄື: ປະເພດກິນເນື້ອ 1 ສາຍ ພັນ,ປະເພດກິນພືດ 3 ສາຍພັນ ໂດຍຮ່ອງຮອຍກະດູກໄດໂນເສົາທີ່ສົມບູນທີ່ສຸດທີ່ຄົ້ນພົບຢູ່ແຂວງສະຫວັນນະເຂດນັ້ນເປັນສ່ວນຫາງຂອງໄດໂນເສົາ ປະເພດກິນພືດສານພັນSaltasaurus ຄົ້ນພົບກະດູກສົມບູນຄົບທັງຫາງ ແລະ ມີກະດູກອີກກວ່າ 10 ຕູ້ ເກັບຊິ້ນສ່ວນກະດູກໄດໂນເສົາ, ຊາກກ້ອນຫີນຄຳ, ທອງແດງ, ຫີນກ້າທີ່ຖືກ ຄົ້ນພົບຢູ່ບໍ່ຂຸດຫີນແຂວງສະຫວັນນະເຂດ, ມີທັງຫີນຮູບຫອຍ, ປາ ແລະ ເຕົ່າບູຮານທີ່ຫນ້າສົນໃຈ.
ວັດເຈົ້າ
ຕັ້ງຢູ່ກົງກັນຂ້າມກັບວັດໄຊສົມບູນ ຫລື ທີ່ຊາວບ້ານເອີ້ນກັນວ່າ ສານເຈົ້າສຸດຕະໂນ ເປັນສານຂະຫນາດກາງຕັ້ງຢູ່ແຄມນ້ຳຂອງມີຮູບປັ້ນເຈົ້າສຸດຕະໂນ ຮູບຫລໍ່ສູງເທົ່າກັບ ຄົນປົກກະຕິຢືນຢູ່ດ້ານຫນ້າສ້າງຂຶ້ນເພື່ອເປັນການບວງສວາງບູຊາເທບແລະ ພູດຜີຕ່າງໆ. ຊາວບ້ານເຊື່ອວ່າ ຖ້າໄດ້ມາເຮັດບຸນສັກລະໃນສານແຫ່ງນີ້ແລ້ວ ຈະຢູ່ເຢັນເປັນສຸກຂ້າງເທິງ ເປັນສາລາໄມ້ສາມາດຂຶ້ນໄປຊົມທິວທັດແຄມຂອງໄດ້.
ສຸສານຫຼວງ(ປ່າຊ້າເຈົ້າຊີວິດ)
ສຸສານຫຼວງ(ປ່າຊ້າເຈົ້າຊີວິດ)
ສຸສານຫຼວງ ຫ່າງຈາກຕົວເມືອງປະມານ 1 ກິໂລແມັດ. ຈະໄປຊົມສຸສານຫຼວງ ກໍ່ຕ້ອງຂີ່ເຮືອຫາງຍາວຕິດ ເຄື່ອງຈັກໄປ, ຂ້າມໄປ ອີກຟາກໜື່ງຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ ຢູ່ຝັ່ງຊຽງແມນທີ່ນີ້ຈະມີບ້ານເກົ່າແລະວັດເກົ່າຕັ້ງຢູ່ເທິງຈອມພູ ກໍ່ຄືວັດຈອມເພັດ.
ພູສີ
thumb|right ພູສີ ພູສີ ເປັນພູສັກສິດຕັ້ງຢູ່ກາງເມືອງ ຫຼວງພະບາງ ແລະ ມີພະທາດ ສູງ 20 ແມັດ ຕັ້ງຢູ່ເທິງຈອມ. ເປັນສະຖານທີ່ຊົມວິວທິທັດ ຂອງ ເມືອງໄດ້ເຖິງ 360 ອົງສາ ເຫັນຄວາມສວຍງາມໄດ້ທຸກມຸມຂອງ ຫຼວງພະບາງ, ນອກນັ້ນຍັງສາມາດເຫັນ ທິວທັດທຳມະຊາດ ຈຸດໄຫຼ ພົບຂອງສາຍນ້ຳຂອງ ແລະ ສາຍນ້ຳຄານ.ນອກນັ້ນຍັງເປັນສະຖານທີ່ ຊົມຕາເວັນຕົກດິນທີ່ສວຍງາມ ຊຶ່ງບໍ່ມີແຫ່ງໃດຈະທຽບໄດ້. ຄຸ້ມ ຄ່າແທ້ ກັບການທີ່ຕ້ອງຍ່າງຂື້ນໄປຕາມຂັ້ນໃດສູງຊັນເຖິງ 328 ຂັ້ນ.
ໝວດ:ແຂວງຫຼວງພະບາງ
ພຣະສົງ
ພຣະສົງ ຫມາຍເຖິງຄູບາ ລວມເຖິງສາມະເນນທີ່ອາໄສຢູ່ເປັນຄະນະໃນວັດ ເວົ້າອີກຢ່າງຫນຶ່ງແມ່ນຄະນະສົງ  ພຣະສົງເປັນຣັຕຕະນະທີສາມໃນໄຕຣສະຣະນະຄົມ ເປັນຜູ້ຮັກສາໄວ້ເຊິ່ງຄຳສອນຂອງພຣະພຸດທະເຈົ້າເພື່ອເຜີຍແຜ່ໃຫ້ແກ່ອອກຕົນຍາດໂຍມ
ໝາກໄມ້
thumb|ໝາກໄມ້ ໝາກໄມ້ ແມ່ນສິ່ງທີ່ເກີດຈາກການຂະຫຍາຍພັນໂດຍອາໄສເພດຂອງພືດບາງຊະນິດ ເຊິ່ງຜູ້ຄົນສາມາດກິນໄດ້ ແລະສ່ວນຫຼາຍຈະບໍ່ເຮັດເປັນຂອງກິນທີ່ມີກິ່ນແຮງ.​ ໂຕຢ່າງໝາກໄມ້ ຄື ໝາກກ້ຽງ, ໝາກກ້ວຍ, ໝາກມ່ວງ, ໝາກນັດ, ແລະ ໝາກແງວ ເປັນຕົ້ນ.
ໝວດ:ໝາກໄມ້
ເຂົາຊາຍ ແກແລັກຊີ້
ເຂົາຊາຍ ແກແລັກຊີ່ (ອັງກິດ: Khaosai Galaxy) ເປັນນັກມວຍຊາວໄທຄົນທີ 9 ທີ່ຊະນະເລີດລະດັບໂລກ ໃນລຸ້ນຈູເນຍແບນຕັມເວດ WBA ມີສົມຍາແມ່ນ "ຊ້າຍທະລວງໄສ້" ປ້ອງກັນຕຳແໜ່ງໃນລຸ້ນນີ້ 19 ຄັ້ງ ເຊີ່ງເປັນສະຖິຕິລະດັບໂລກ.
ຂໍ້ມູນພາຍນອກ
ໝວດ:ຊາວໄທ
30 ທັນວາ
30 ທັນວາ ເປນວັນທີ່ 364 ຊອງປີຕາມປະຕິທິນສຸລິຍະຄະຕິ
ພາສາອົກຊີຕັງ
ພາສາອົກຊີຕັງ (lenga d'òc, occitan) ແມ່ນພາສານຶ່ງໃນກຸ່ມພາສາໂລມັງ ເວົ້າໃນອົກຊີຕານີໃນຕອນໃຕ້ຂອງປະເທດຝະລັ່ງແລະປະເທດໂມນາໂກ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
* ອົກຊີຕັງ
ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ
thumb|ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ ສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ (ອັງກິດ: Mammalia) ຈັດຢູ່ໃນຟີລຳສັດມີແກນສັນຫຼັງ ໂດຍຄຳວ່າ Mammalia ມາຈາກຄຳວ່າ Mamma ອັນແປວ່າ "ໜ້າເອິກ" ແມ່ນກຸ່ມຂອງສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ ທີ່ມີການວິວັດທະນາການແລະພັດທະນາຮ່າງກາຍທີ່ດີຫຼາກຫຼາຍປະການ ລວມທັງມີລະບົບປະສາດອັນກ້າວໜ້າ ສາມາດໃຊ້ຊີວິດໄດ້ໃນທຸກສະພາບແວດລ້ອມ. ມີຂະໜາດຂອງຮ່າງກາຍແລະຮູບຮ່າງທີ່ແຕກຕ່າງກັນອອກໄປ ລວມເຖິງການເຮັດວຽກຂອງລະບົບຕ່າງໆ ພາຍໃນຮ່າງກາຍ ອັນມີການປັບປ່ຽນໄປຕາມລັກສະໜະຂອງສາຍພັນ. ມີຮູບຮ່າງເດັ່ນແມ່ນມີຕ່ອມນ້ຳນົມອັນມີສະເພາະໃນເພດເມຍເທົ່ານັ້ນ ເພື່ອສ້າງນ້ຳນົມເພື່ອໃຊ້ລ້ຽງລູກຕອນເກີດໃໝ່ ແມ່ນສັດເລືອດອຸ່ນ ມີຂົນເປັນເສ້ນໆ (hair) ຫຼືຂົນອ່ອນ (fur) ປົກຄຸມທົ່ວທັງຮ່າງກາຍ ເພື່ອເປັນການຮັກສາອຸນະຫະພູມໃນຮ່າງກາຍ ເວ້ນແຕ່ສັດນ້ຳທີ່ບໍ່ມີຂົນ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ສັດ
ວັດວິຊຸນ
thumb|250px|ທາດຫມາກໂມ (ທາດປະທຸມ) thumb|180px|[[ພະພຸດທະຮູບຄຳໃນວັດວິຊຸນ]] ວັດວິຊຸນ ແມ່ນວັດທີ່ ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດຂອງເມືອງຫລວງພະບາງ ເຊິ່ງສ້າງຂຶ້ນໃນໄລຍະຊຸມປີ 1515; ພໍເມື່ອມາເຖິງຊຸມປີ ຄສ 1800 ບັນດາພວກໂຈນທຸງດຳທະຫານຂ້າເສິກພາຍໃຕ້ການບັງຄັບບັນຊາຂອງຫໍ້ (ຈີນ) ເຊິ່ງໄດ້ເຂົ້າມາບຸກໂຈມຕີ ຮຸກຮານປຸ້ນສະດົມ ເຮັດໃຫ້ ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ຖືກທຳລາຍສ່ວນຫນຶ່ງ, ຈົນມາເຖິງປີ ຄສ 1898 ຈິ່ງໄດ້ມີການປະຕິ ສັງຂອນຄືນໃຫມ່ ພາຍຫລັງທີ່ມີການບູລະນະປະ ຕິສັງຂອນສະຖານທີ່ດັ່ງກ່າວສຳເລັດ ກໍ່ໄດ້ມີການອັນເຊີນພະບາງມາປະດິດສະຖານໃນວັດແຫ່ງນີ້ ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ຈຶ່ງກາຍເປັນທີ່ປະທັບຂອງພະບາງ.
ສຳລັບເອກະລັກຂອງວັດດັ່ງກ່າວ ແມ່ນສັງເກດເຫັນໄດ້ຈາກປະຕູໄມ້ທີ່ມີການຄວັດລາຍຢ່າງສວຍງາມ ແລະ ປ່ອງຢ້ຽມທີ່ເປັນສະຖາປັດຕະຍະກຳແບບຂອມ,ທີ່ບໍ່ມີວັດແຫ່ງໃດຄືເພາະໄດ້ເອົາແບບ ມາຈາກວັດພູຈຳປາສັກທີ່ຕັ້ງຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງລາວ, ສ່ວນທາງດ້ານໃນຂອງ ວັດແຫ່ງນີ້ແມ່ນມີພະພຸດທະຮູບເກົ່າແກ່ ແລະ ຫີນສິລາຈາລຶກຮູບແບບຕ່າງໆແຈກຢາຍເປັນຈຳນວນຫລາຍ, ອີກດ້ານຫນຶ່ງກໍ່ສືບເນື່ອງມາ ຈາກມະເຫສີ (ເມຍ) ຂອງພະເຈົ້າວິຊູນນະຣາດ ເປັນຜູ້ນຳພາໃຫ້ມີການສ້າງພະທາດຂຶ້ນ ເຊິ່ງເປັນທາດທີ່ແຕກຕ່າງກັບທາດແຫ່ງອື່ນໆ ເພາະມີລັກສະນະເປັນຮູບຊົງກົມຕັດເຄິ່ງ ເບິ່ງແລ້ວຄືກັບຫມາກໂມຈິ່ງຮຽກວ່າທາດຫມາກໂມ (ທາດປະທຸມ), ມາເຖິງປີ ຄສ 1942 ວັດ ແຫ່ງນີ້ກໍ່ໄດ້ຖືກນຳໃຊ້ໃຫ້ເປັນພິພິທະພັນສີລະປະທາງດ້ານສາສະຫນາ ແລະສະຖານທີ່ປະດິດສະຖານຂອງພະພຸດທະຮູບຄຳ ແລະ ວັດຖຸບູຮານອື່ນໆອີກເປັນຈຳນວນຫລາຍ.
ນອກຈາກສະຖານທີ່ດັ່ງກ່າວ ຈະເປັນວັດເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດພາຍໃນເມືອງຫລວງພະບາງແລ້ວ ກໍ່ຍັງແມ່ນບ່ອນທີ່ປະຊາຊົນຊາວຫລວງພະບາງ ກໍ່ຄືແຂກບ້ານແຂກເມືອງໃຫ້ຄວາມເຄົາລົບນັບຖື, ໂດຍສະເພາະກໍ່ແມ່ນຊາວພຸດທະສານິກກະຊົນທັງຫລາຍ, ຖ້າໃຜຫາກຢາກສຶກສາ ທາງດ້ານຄວາມເປັນມາ, ຕະຫຼອດເຖິງຄວາມເກົ່າແກ່ຂອງສະຖານທີ່ດັ່ງກ່າວກໍ່ສາມາດເຂົ້າໄປທ່ຽວຊົມໄດ້ທຸກເວລາ. ເນື່ອງຈາກສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ ຕັ້ງຢູ່ຂອບເຂດຕົວເມືອງຫລວງພະບາງນັ້ນເອງ, ແນ່ນອນຄວາມເກົ່າແກ່ທີ່ມີມາ ແຕ່ດຶກດຳບັນຍັງຖືກຖ່າຍທອດໃຫ້ບັນພະບູລຸດຄົນຮຸ່ນຫລັງ ໄດ້ສຶກສາ ຈິ່ງເປັນອັນວ່າຫາຍາກທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຈະພົບໄດ້.
ສັດກິນຊີ້ນ
ສັດກິນຊີ້ນ (ຊື່ວິທະຍາສາດ: Order Carnivora) ຈັດຢູ່ໃນຟີລຳສັດມີແກນສັນຫຼັງ ຊັ້ນສັດລ້ຽງລູກດ້ວຍນ້ຳນົມ. ໝາຍເຖິງສັດທີ່ກິນຊີ້ນສັດເປັນຂອງກິນຫຼັກ. ບໍ່ວ່າຊີ້ນສັດນັ້ນຈະມາແຕ່ສັດທີ່ເປັນຫຼືຕາຍແລ້ວ. ສັດບາງຊະນິດຈຳເປັນຕ້ອງກິນຊີ້ນເພື່ອຄວາມຢູ່ລອດປອດໄພ ອັນເນື່ອງມາຈາກພັນທຸກຳ.​ ເອີ້ນສັດໃນກຸ່ມນີ້ວ່າ "true carnivore" (ສັດກິນຊິ້ນແທ້) ຫຼື "obligate carnivores" (ສັດກິນຊິ້ນຍ້ອນຄວາມຈຳເປັນ). ສັດໃນກຸ່ມນີ້ອາດກິນຜັກຫຼືຂອງກິນຢ່າງອື່ນໄດ້ ແຕ່ຕ້ອງກິນຊີ້ນເພື່ອເປັນແຫຼ່ງສານອາຫານຫຼັກ. ລະບົບຮ່າງກາຍຂອງສັດໃນກຸ່ມນີ້ ເຮັດໃຫ້ບໍ່ສາມາດຍ່ອຍອາຫານພວກຜັກໄດ້ຢ່າງມີປະສິດທິພາບ.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ສັດ
ສະພາສູງ
ສະພາສູງ ມີບົດບາດກວດກາຮ່າງກົດຫມາຍທີ່ທາງສະພາຕໍ່ານຳສະເຫມີ ຖ້າຫາກສະພາສູງບໍ່ເຫັນດີຜ່ານໃຫ້ ສະພາຕໍ່າຕ້ອງໄດ້ດັດແກ້ຮ່າງກົດຫມາຍນັ້ນໆ, ນອກນັ້ນ ປັນຫາໃຫຍ່ໆລະດັບຊາດທັງຫຼາຍ ທີ່ແກ້ບໍ່ຕົກ ທາງສະພາສູງຍັງມີບົດບາດເປັນຜູ້ພິຈະລະນາ ແກ້ໄຂ. ໃນຫຼາຍປະເທດສະພາສູງນີ້ເຖິງຈະມີບົດບາດສູງກໍຈິງ ແຕ່ກໍບໍ່ແມ່ນສະພາທີ່ປະກອບດ້ວຍສຳມາຊິກ ທີ່ໄດ້ມາຈາກການເລືອກຕັ້ງໂດຍປະຊາຊົນ ແຕ່ຫາກເປັນພຽງການແຕ່ງຕັ້ງກັນຂື້ນມາ. ຕາມປົກກະຕິສຳມາຊິກສະພາສູງ ຈະໜ້ອຍກ່ອນສະພາຕໍາ.
ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບນິວຢອກ
ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບນິວຢອກ (New York Stock Exchange) (ອັກສອນຫຍໍ້: NYSE) ແມ່ນຕະຫຼາດຫຼັກຊັບແຫ່ງທຳອິດໃນນະຄອນນິວຢອກ, ສະຫະລັດອາເມລິກາ. ອາຄານຂອງຕະຫຼາດຫຼັກຊັບຕັ້ງຢູ່ມຸມຖະໜົນວອລລ໌ສະຕຣີທ (Wall Street) ຈຶ່ງມັກຖືກເອີ້ນວ່າຕະຫຼາດຫຸ້ນວອລລ໌ສະຕຣີທ. ອັກສອນຫຍໍ້ຂອງຕະຫຼາດຫຼັກຊັບນິວຢອກແມ່ນ NYSE.
ແຄວ້ນກາຕາໂລຍ
ກາຕາໂລຍ ແມ່ນແຄວ້ນປົກຄອງຕົນເອງໃນປະເທດແອສະປາຍ ໂດຍມີສະຖານະເປັນພາກພື້ນທາງປະຫວັດສາດ (région historique) ໃນລັດຖະທຳມະນູນແອສະປາຍ ແລະ ຖືກກຳໜົດໃຫ້ເປັນຊາດ (nation) ໃນກົດໝາຍປົກຄອງຕົນເອງແຄວ້ນ. ພື້ນທີ່ຂອງແຄວ້ນແມ່ນພື້ນທີ່ດຽວກັບສ່ວນໃຫຍ່ຂອງລາຊະລັດກາຕາໂລຍໃນອະດີດ. ນະຄອນຫຼວງຂອງກາຕາໂລແມ່ນເມືອງບາກເຊໂລນ.
ຕະຫຼາດຫຼັກຊັບນິວຢອກ
ເບິ່ງຕື່ມ
ນິວຢອກ ໝວດ:ສິ່ງກໍ່ສ້າງໃນນະຄອນນິວຢອກ ໝວດ:ແມັນແຮັດຕັນ
ແຄວ້ນກາຕາໂລຍ
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
ໝວດ:ແຄວ້ນກາຕາໂລຍ
ວັດ​ຫຼວງລັດຕະມາລາ​ມ
ວັດ​ຫຼວງລັດຕະມາລາ​ມ ຫຼືເອີ້ນອີກຊື່ໜຶ່ງວ່າ ວັດຫຼວງເມືອງໃໝ່, ເປັນວັດທີ່ສ້າງມາໄດ້ ດົນນານສົມຄວນ, ພາຍໃນວັດມີພະພຸດທະຮູບຫຼາກຫຼາຍປາງ ແລະ ມີພຸດທະປະຫວັດຕ່າງໆທີ່ຈາລຶກໄວ້ຕາມຝາສາລາພ້ອມທັງມີສິລະປະຫຼາກຫຼາຍທີ່ງົດງາມ.
ຖ້ຳນົກແອ່ນ(ຖ້ຳນາງແອ່ນ)
1.ປະຫວັດຄວາມເປັນມາຂອງຖໍ້ານາງແອ່ນ ຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນຖ້ຳທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ທຳມະຊາດສັນສ້າງຂື້ນຢ່າງສວຍສົດງົດງາມ ແລະເປັນທີ່ໜ້າອັດສະຈັັນ.ເປັນເວລາຫລາຍລ້ານປີແລ້ວ ຈົນມາຮອດໃນສະໃໝລາວຕົກເປັນຫົວເມືອງຂື້ນຂອງຟຮັ່ງ .ທ່ານ ໂຟຣມາເຊ ຄົນຟຮັ່ງ ໄດ້ເປັນຄົນຄົ້ນພົບ ແລະທ່ານກໍ່ໄດ້ລົງສໍາຫລວດສະພາບພາຍໃນຖ້ຳເປັນຄົນທຳອິດໃນປີ ຄ.ສ 1927 ໂດຍ ທ່ານ ໂຟຼຣມາເຊ ໄດ້ມີການແຕ້ມແຜນທີ່ການສໍາຫລວດຈາກທິດຕາເວັນອອອກຫາທິດຕາເວັນຕົກອີກດ້ວຍ.ຄົນຍັງເອີ້ນອີກຊື່ໜື່ງວ່າ ຖ້ຳນົກແອ່ນ ຍ້ອນ 20 ກ່ວາປີ ທີ່ຜ່ານມາມີນົກແອ່ນອາໃສຢູ່ຢ່າງຫລວງຫລາຍ.ແຕ່ລັດຖະບານລາວໄດ້ຈັດເອົາຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນສະຖານທ່ອງທ່ຽວທີ່ສຳຄັນ.ຈື່ງໄດ້ທຳການເປີດເປັນສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວໂດຍມີການສຳປະທານຈາກເອກະຊົນ.ໄລຍະຂອງເວລາການສຳປະທານແມ່ນ 50 ປີ.ໂດຍແມ່ນ ທ່ານ ເຂັມເພັດ ແກ້ວເພຍຈັນເປັນຜູ້ຮັບສຳປະທານຈາກລັດຖະບານ. ເມື່ອມີການເປີດນໍາໃຊ້ຖໍ້າ.ນັກທ່ອງທ່ຽວທັງພາຍໃນ ແລະຕ່າງປະເທດມາເປັນຈຳນວນຫລວງຫລາຍເຮັດໃຫ້ນົກແອ່ນທີ່ເຄີຍອາໃສຢູ່ ໄດ້ຄ່ອຍໆ ຍ້າຍອອກໄປ.ເຊີ່ງໃນປັດຈຸບັນບໍ່ພົບເຫັນແລ້ວ.ອີກດ້ານໜື່ງຍັງມີນິທານທີ່ເລົ່າຂານກັນກ່ຽວກັບຖ້ຳນາງແອ່ນແຫ່ງນີ້ວ່າ ບໍລິເວນຖ້ຳນາງແອ່ນແມ່ນສະຖານທີ່ ທີ່ທ້າວ ຊຽງ ຊິ່ງເປັນລູກຊາຍຂອງເຈົ້າພະຍາ ໄດ້ມາລົມກັບນາງ ສຸທາວະດີ .ລູກບຸນທໍາທີ່ພະລືສີ ອົງໜື່ງ ໄດ້ລຽ້ງດູມາແຕ່ເກີດໂດຍ ປະຈຸບັນຍັງຄົງເຫລືອຮ່ອງຮອຍຢູ່ ເຊັ່ນ ຫີນທີ່ມີຮູບຮ່າງຄືພະລືສີ ,ຫີນພະຊິວະຂອງທ້າວ ຊຽງ, ຫີນພະໂຍນີ ແລະ ຮອຍຕີນຂອງນາງສຸທາວະດີ ທັງໝົດນີ້ລ້ວນເປັນສີ່ງທີ່ສາມາດສ້າງຄວາມປະທັບໃຈໃຫ້ກັບຜູ້ທີ່ມາທ່ຽວຊົມຫລາຍສົມຄວນ.ຖໍ້ານາງແອ່ນຍັງມີນັກທ່ອງທ່ຽວຄົນສຳຄັນຈາກຕ່າງປະເທດທີ່ເຮົາຮູ້ຈັກເປັນຢ່າງດີຄື ສົມເດັດພະເທບ ລັດຕະນະລາດສຸດາສະຫຍາມບໍລົມລາດສະກູມາລີ ແຫ່ງລາດຊະອານາຈັກໄທ ພະອົງມາທ່ອງທ່ຽວຊົມ,ຜັກຜ່ອນຢູ່ສະຖານທີ່ແຫ່ງນີ້ວັນທີ 13-17/1993 ເພິ່ນຍັງໃຫ້ທຶນບາງສ່ວນໃນການປັບປຸງບູລະນະຖໍ້ານາງແອ່ນອີກດ້ວຍ.
ຮູບທີ່ 2 ປາກຖໍ້ານາງແອ່ນດ້ານຕາເວັນອອກ
2. ສະພາບການນໍາໃຊ້ຖໍ້ານາງແອ່ນໃນປັດຈຸບັນ 2.1 ພາກສ່ວນທີ່ຮັບຜິດຊອບ: ແມ່ນວິສາຫະກິດພັດທະນາຖໍ້ານາງແອ່ນເຊິ່ງໄດ້ຮັບສຳປະທານຈາກລັດຖະບານເປັນເວລາ 50ປີ. ໂດຍແມ່ນທ່ານເຂັມເພັດ ແກ້ວເພຍຈັນເປັນຜູ້ອຳນວຍການວິສາຫະກິດດັ່ງກ່າວ. 2.2 ຂໍ້ມູນຕິດຕ່ໍ່ຫາພະນັກງານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ: ສາມາດຕິດຕໍ່ຫາພະນັກງານປະຈຳຖໍ້ານາງແອ່ນໄດ້ທີ່ ເບີ 020 91172077. 2.3 ຄ່າທໍານຽມໃນການເຂົ້າຊົມ: ຖ້ຳນາງແອ່ນເປີດບໍລິການເວລາ 7:00 ໂມງເຊົ້າ ຫາ 17:00 ທຸກວັນ ສຳລັບຄ່າທໍານຽມໃນການເຂົ້າຊົມນັ້ນໄດ້ມີການຍົກເວັ້ນກັບເດັກນ້ອຍທີ່ມາກັບຜູ້ປົກຄອງ. ໂດຍທົ່ວໄປຈະເກັບຄ່າທຳນຽມເຂົ້າຊົມຄັ້ງໜື່ງໂດຍບໍ່ຈຳກັດຊົ່ວໂມງຄົນລະ10000ກີບ/ຄັ້ງ(ສຳລັບຄົນລາວ)ແຕ່ສຳລັບຄົນຕ່າງປະເທດນັ້ນແມ່ນ20000ກີບ/ຄັ້ງ ນອກຈາກນີ້ຍັງມີຄ່າຟາກຍານພາຫະນະອີກດ້ວຍ ລົດຈັກ 2000 ກີບ ລົດໃຫຍ່ແມ່ນ5000 ກີບ, ພິເສດຄ່າບໍລິການເພີ່ມເຕີມສຳຫຼັບຂີ່ເຮືອພາທ່ຽວຊົມສຳລັບຜູ້ທີ່ສົນໃຈຢາກລ່ອງເຮື່ອທ່ຽວຊົມຈົນສຸດຖ້ຳ 2-3ຊົ່ວໂມງ/ຄັ້ງຄ່າບໍລິການ50000ກີບ/ຄັ້ງ ທັງຄົນລາວແລະຕ່າງປະເທດ. 2.4 ສະເລ່ຍນັກທ່ອງທ່ຽວທີ່ເຂົ້າຊົມ ນັບມີ້ນັກທ່ອງທ່ຽວກໍ່ນັບວ່າໄດ້ຍິນແລະຮູ້ຈັກໃນຄວາມງາມຖ້ຳນາງແອ່ນຫລາຍຂື້ນເລື້ອຍໆແລະໄດ້ເຂົາມາທ່ຽວຊົມຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ ຈາກທັງພາຍໃນແລະຕ່າງປະເທດ ປັດຈຸບັນນີ້ ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວວັນຈັນ-ວັນສຸກຈະມີນັກທ່ອງທ່ຽວປະມານ20-50ຄົນ/ມື້.ສ່ວນວັນພັກແລະວັນເສົາອາທິດໂດຍລວມປະມານ50-100ຄົນ/ມື້.ໃນນັ້ນອັດຕານັກທ່ອງທ່ຽວຕ່າງປະເທດແມ່ນປະມານ 10-30% ໃນຈຳນວນນັກທອ່ງທ່ຽວທັງໝົດ. 2.5 ຜົນປະໂຫຍດຂອງຖໍ້ານາງແອ່ນ ຍ້ອນຖ້ຳນາງແອ່ນມີຄວາມສວຍງາມ ແລະ ເປັນຖ້ຳທີ່ໃຫ່ຍທີ່ສຸດໃນບັນດາຖ້ຳທີ່ມີໃນແຂວງຄຳມ່ວນ ມີປາກົດການທາງທຳມະຊາດທີ່ໜ້າສົນໃຈຫຼາຍຢ່າງ ອີກພ້ອມຍັງເປັນອີກໜື່ງສະຖານທີ່ທ່ອງທ່ຽວທີ່ເປັນເອກະລັກ.ສະນັ້ນມັນຈື່ງມີຄຸນປະໂຫຍດຫລາຍໆ ດ້ານຕໍ່ ແຂວງຄໍາມ່ວນໂດຍກົງແລະທາງອ້ອມເຊິ່ງຜົນປະໂຫຍດຫລັກໆມີດັ່ງນີ້: •	ດືງດູດນັກທ່ອງທ່ຽວພາຍໃນແຂວງ ແລະ ຕ່າງແຂວງລວມທັງນັກທ່ອງທ່ຽວຈາກຕ່າງປະເທດອີກດ້ວຍ. •	ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ວິສາຫະກິດທີ່ຄຸ້ມຄອງເຊັ່ນ:ຈາກຄ່າເຂົ້າຊົມ,ຄ່າຂີ່ເຮື່ອທ່ຽວຊົມແລະຄ່າບໍລິການອື່ນໆເປັນຈຳນວນມະຫາສານ ໃນແຕ່ລະເດືອນລາຍຮັບຫລາຍກ່ວາ 40 ລ້ານກີບ. •	ສ້າງລາຍຮັບໃຫ້ແກ່ທຸລະກິດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງເຊັ່ນ: ໂຮງແຮມ, ບ້ານພັກ ,ຮ້ານອາຫານ ,ການຄົມມະນາຄົມ ລວມໄປເຖິງບັນດາຮ້ານຄ້າຂະໜາດນ້ອຍຂອງຊາວບ້ານທີ່ກຳເນີດຂື້ນບໍລິເວນເຂດຖ້ຳນາງແອ່ນອີກດ້ວຍ. ໂດຍລວມແລ້ວຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນອີກໜື່ງກຳລັງທີ່ມີສ່ວນຊຸກຍູ້ໃຫ້ການພັດທະນາເສດຖະກິດບໍລິເວນບ້ານພີນເມືອງທ່າແຂກແຂວງຄຳມ່ວນໃຫ້ຂະຫຍາຍຕົວອີກດ້ວຍ.
ຮູບທີ່ 3 ບັນດາຮ້ານຄ້າຕັ້ງຢູ່ໜ້າປາກຖໍ້າທີ່ໄດ້ປະໂຫຍດໂດຍກົງຈາກຖ້ຳນາງແອ່ນ 3. ຂອບເຂດທີ່ຕັ້ງຂອງຖໍ້ານາງແອ່ນ ຖ້ຳນາງແອ່ນຕັ້ງຢູ່ບ້ານພີນເຂດສາຍພູຫີນປູນເມືອງທ່າແຂກແຂວງຄຳມ່ວນໂດຍຫ່າງຈາກທ່າແຂກໄປຕາມທາງເລກທີ12 ປະມານ18 Km ,ກ່ອນຈະຮອດບ້ານພີນປະມານ300mກໍ່ຈະມີທາງແວ່ເຂົ້າໄປຖ້ຳນາງແອ່ນປະມານ 600-700m. ຖ້ຳນາງແອ່ນກົງກັບຈຸດພິກັດຂອງເສັ້ນຂະໜານແລະເສັ້ນແວງດັ່ງນີ້ 17° 26' 38.50" N 104° 56' 52.80" E
4. ລັກສະນະພູມສັນຖານ ບໍລິເວນທີ່ຖໍ້ານາງແອ່ນຕັ້ງຢູ່ນັ້ນເປັນລັກສະນະຂອງສາຍພູສູງຄົດໂຄ້ງຂອງແຂວງຄໍາມ່ວນພ້ອມມີທົ່ງພຽງລຽບຍາວຕິດກັບຕີນພູຢູ່ທິດຕາເວັນອອກມີສາຍນໍ້າຂະໜາດນ້ອຍໄຫຼອອກຈາກພື້ນຂອງປາກຖໍ້ານາງແອ່ນ.ໂດຍຖໍ້ານາງແອ່ນຕັ້ງຢູ່ຕີນພູສູງປາກຂອງຖໍ້າຢູ່ສູງຈາກພື້ນດີນປະມານ 3m ສ່ວນລັກສະນະພູມສັນຖານພາຍໃນຖໍ້າແມ່ນມີລັກສະນະຊັບຊ້ອນ,ລຽງລາຍດ້ວຍຫີນໜາມໜໍ່ຈາກເທິງຖໍ້າແລະພຶ້ນຖໍ້າ,ມີສາຍນໍ້າໄຫຼຊອດປາກຖໍ້າຈາກຕາເວັນຕົກທິດທາງຕາເວັນຕົກອອກໂດຍໄຫຼລອດພື້ນປາກຖໍ້າຝາກຕາເວັນອອກພົ້ນອອກໄປ.ສາຍນໍ້າຍັງມີຂະໜາດໃຫ່ຍພໍທີ່ຈະສາມາດຂີ່ເຮຶອທ່ຽວຊົມພາຍໃນດ້ວຍຄວາມສູງໂດຍສະເລ່ຍຂອງຖໍ້າແມ່ນ30m.ຄວາມຍາວຂອງຖໍ້າຈາກທິດຕາເວັນຕົກຫາທິດຕາເວັນອອກແມ່ນປະມານ1200m.
ຮູບທີ່ 5 ແຜນທີ່ສະແດງສັນຖານພາຍໃນຂອງຖໍ້ານາງແອ່ນ 5. ລັກສະນະທາງທໍລະນີ 5.1 ລັກສະນະການກໍາເນີດ ຖໍ້ານາງແອ່ນເປັນຖໍ້າຂະໜາດໃຫຍ່, ເກົ່າແກ່ ແລະ ເປັນຖໍ້າເລິກຊອດໜ່ວຍພູສູງພ້ອມທັງມີສາຍນໍ້າໄຫຼຜ່ານເຊີ່ງຍັງເຫຼືອຮ່ອງຮອຍຂອງການສຽດເຊາະຂອງນໍ້າມີຢູ່. ມັນເກີດເລີ່ມກໍ່ໂຕຈາກຮ່ອງແຕກຫີນປູນຂະໜາດນ້ອຍທີ່ມີໃນໜ່ວຍພູນັ້ນ ເວລາຝົນຕົກນ້ຳຝົນຈະປົນກັບ ກາກບອນດີອົກຊິດ ໃນອາກາດ ພາໃຫ້ຝົນເປັນອາຊິດອ່ອນໆ ມີລັກສະນະລະລາຍຫີນປູນໄດ້ດີ ນ້ຳຝົນດັ່ງກ່າວຕົກໃສ່ພື້ນດີນແລະຫນ່ວຍພູ ພາໃຫ້ມີປະລິມານນໍ້າຝົນຊືມຜ່ານລົງມາຕາມຊ່ອງຮອຍແຕກຂະນາດນ້ອຍໆຂອງ ຫີນປູນ ຈາກທິດຕາເວັນຕົກຫາທິດຕາເວັນອອກ ແລະຈາກເທິງພູລົງລຸ່ມ ແລະເລິ່ມລະລາຍຫີນປູນຢ່າງຊ້າໆຈາກເຄີຍເປັນຮອຍແຕກຂະໜາດນ້ອຍຈົນໃຫຍ່ຂື້ນເລື້ອຍຕາມປະລິມາຂອງນ້ຳເຮັດໃຫ້ເກີດເປັນທາງຜ່ານຂອງສາຍນໍ້າໃນທີ່ສຸດ ແລະເກີດການຖະຫຼົ່ມຂອງເພດານຖ້ຳ ຍ້ອນຫີນປູນຊືມນໍ້າໃນປະລິມານຫຼາຍແລະຂະບວນການສຽດເຊາະກໍ່ດຳເນີນໄປຈົນເຮັດໃຫ້ເກີດເປັນຖໍ້າຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ເຫັນໃນປັດຈຸບັນນີ້.
ຮູບທີ່ 6 ແຜນວາດຂະບວນການກໍາເນີດຖໍ້າ 5.2 ລັກສະນະຂອງຫີນ ຫີນທີ່ມີໃນຖໍ້ານາງແອ່ນເປັນຊະນິດໜື່ງຂອງຫີນອັກຄະນີທີ່ເປັນຫີນປູນ, ອ່ອນ,ຜຸຜັງໄດ້ງ່າຍຈາກການສຽດເຊາະຂອງນໍ້າ,ຮູບຮ່າງຂອງຫີນພາຍໃນຖໍ້າມີຄວາມສວຍສົດງົດງາມເຊີ່ງມີຫຼາຍລັກສະນະດັ່ງນີ້: •	ລັກສະນະຫີນຍ້ອຍຈາກເທິງເພດານຖໍ້າ: ເປັນປາກົດການທີ່ໜ້າອັດສະຈັນເພາະວ່າຫີນຍ້ອຍລຽນກັນເປັນແທ່ງມີຄວາມສັ້ນຍາວແຕກຕ່າງກັນຕາມລັກສະນະ ແລະ ໄລຍະເວລາການເກີດ. ຫີນຍ້ອຍດັ່ງກ່າວກໍາເນີດຂື້ນໄດ້ກໍ່ຍ້ອນວ່ານ້ຳທີ່ຊືມຜ່ານຫີນປູນຂອງໜ່ວຍພູນັ້ນມາຈາກນ້ຳຝົນທີມີກາກບອນດີອົກຊິດ(CO2)ທີ່ລະລາຍໃນນ້ຳຝົນກາຍເປັນເປັນອາຊິດກາກໂບນິກ(H2CO3)ມີຄຸນສົມບັດລະລາຍຫີນຫີນປູນ.ແລ້ວມັນຄ່ອຍໆຊືມຜ່ານລົງນຳຫີນປູນຢູ່ເທິງຖ້ຳພ້ອມກັບທຳປະຕິກິລິຍາກັບກາກໂບນັດການຊີ(CaCO3)ທີເປັນສ່ວນຫຼັກໆຂອງຫີນປູນ ກາຍເປັັນສານລະລາຍ ການຊີຮີໂດແຊນກາກໂບນັດ(Ca(HCO3)2 ແລ້ວໄຫຼໄປຕາມພື້ນເພດານຖໍ້າພ້ອມກັບຍ້ອຍເປັນໂຢດຊ້າໆພໍທີຈະເຮັດໃຫ້ທາດຫີນປູນທີ່ຕິດມາກັບນ້ຳນັ້ນແຂງຕົວທັນ ເທື່ອລະໜ້ອຍ ພໍເວລາຜ່ານຫຼາຍພັນປີ ຫີນທີ່ກໍ່ໂຕເທື່ອລະໜ້ອຍນັ້ນມີຂະໜາດຍາວຂືຶ້ນເລື້ອຍໆລຽງລາຍກັນຢ່າງສ່ວຍສົດງົດງາມ.ສ່ວນຫີນບາງແທ່ງກໍ່ບໍ່ມີນ້ຳໂຢດລົງແລ້ວ ແຕ່ກໍ່ມີບາງແທ່ງຍັງມີນໍ້າໂຢດລົງມາຢູ່.
ຮູບທີ່ 8 ຫີນງອກທີ່ເກີດຂື້ນໃນຖໍ້ານາງແອ່ນ
•	ລັັກສະນະຂອງຫີນຊັ້ນທີ່ພົບເຫັນພາຍໃນຖ້ຳ:ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວຫີນທີ່ຖືກທັບຖົມເປັນເວລາດົນນານຈະລຽງຕົວກັນເປັນຫີນຊັ້ນພ້ອມກັນນັ້ນຍັງມີຄວາມແໜ້ນແລະຫຍາບເປັນພິເສດອີກດ້ວຍ.
ຮູບທີ່ 9 ຫີນຊັ້ນທີປາກົດພາຍໃນຖໍ້ານາງແອ່ນ ນອກນີ້ແລ້ວຍັງມີອີກຫຼາຍລັກສະນະຂອງຫີນທີ່ຊັບຊ້ອນປາກົດຢູ່ພາຍໃນຖໍ້ານາງແອ່ນຍ້ອນຖືກນ້ຳສຽດເຊາະ.ສ່ວນຫີນທີ່ພົບເຫັນຢູ່ນອກຖ້ຳຈະມີຄວາມແຂງຫຼາຍຍ້ອນໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກແສງແດດ.
ຮູບທີ່ 10 ແຜນວາດຂະບວນການທາງເຄມີຂອງການເກີດຫີນຍ້ອຍຫີນງອກ
5.3 ລັກສະນະຂອງດິນ ສຳຫຼັບດິນທີ່ພົບເຫັນຢູ່ພາຍໃນຖ້ຳນາງແອ່ນນັ້ນສ່ວນຫຼາຍແມ່ນດິນຕະກອນຊຶ່ງເກີດມາຈາກການຜຸພັງຂອງຫີນແລະເສດຫີນຕ່າງໆພາຍໃນຖ້ຳເປັນຫຼັກໆ.ນອກຈາກນີ້ດີນທີ່ພົບເຫັນພາຍໃນຖ້ຳນັ້ນຍັງມາຈາກພາກສ່ວນອື່ນໆອີກເຊັ່ນ:ມາຈາກມູນສັດທີ່ເຄີຍອາໃສຢູ່ທີ່ນັ້ນມາກ່ອນ ເປັນຕົ້ນແມ່ນນົກຊະນິດຕ່າງໆແລະເຈຍ,ດິນທີ່ມາຈາກການພັດພາຂອງລົມ,ສາຍນ້ຳພາຍໃນຖ້ຳແລະພາກສ່ວນອື່ນໆ. ສ່ວນດິນທີ່ຢູ່ບໍລິເວນພາຍນອກເຂດຖ້ຳນາງແອ່ນນັ້ນ ແມ່ນຖືວ່າມີຄວາມ ອຸດົມສົມບູນສົມຄວນ,ມີແຮ່ທາດພຽງພໍລໍ່ລ້ຽງພືດພັນທີ່ເກີດຂື້ນໃນບໍລິເວນນັ້ນຢ່າງໜາແໜ້ນ,ເປັນດິນທີ່ມີຄວາມຊຸ່ມສູງເພາະເຂດດັ່ງກ່າວໄດ້ຮັບປະລິມານນ້ຳຝົນຫຼາຍໃນແຕ່ລະປີ. 5.4 ລັກສະນະຂອງນໍ້າ ນໍ້າທີ່ປາກົດໃນຖ້ຳນາງແອ່ນນັ້ນມີລັກສະນະທົ່ວໄປຄ້າຍຄືກັບຖໍ້າຫຼາຍໆຖໍ້າທີ່ມີສາຍນໍ້າໄຫຼຜ່ານໂດຍມີລັກສະນະເດັ່ນໆດັ່ງນີ້: •	ລັກສະນະສາຍນ້ຳທີໄຫຼຜ່ານຖ້ຳ: ຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນຖ້ຳທີ່ມີສາຍນ້ຳໄຫຼຜ່ານຈາກທິດຕາເວັນຕົກຫາທິດຕາເວັນອອກ ປະມານ 1.2 Km,ຂະໜາດຂອງສາຍນ້ຳຢູ່ທາງຝາກຖ້ຳເບື້ອງຕາເວັນຕົກຈະມີຄວາມກວ້າງກວ່າຫຼາຍແລະຈະຄ່ອຍໆແຄບເຂົ້າມາທາງທິດຕາເວັນອອກແຕ່ກໍ່ຍັງສາມາດລ່ອງເຮືອຂະໜາດນ້ອຍທ່ຽວຊົມຖ້ຳຈາກທິດຕາເວັນອອກຫາທິດຕາເວັນຕົກໄດ້.ສາຍນ້ຳດັ່ງກ່າວມີນ້ຳບັນຈຸແລະໄຫຼຢູ່ຕະຫຼອດປີ ໃນລະດູແລ້ງເຖິງຈະມີປະລິມານຂອງນ້ຳທີ່ໄຫຼຄ່ອຍແຕ່ພາຍໃນຖ້ຳຍັງຄົງເລິກຢູ່ແລະຍັງສາມາດນຳໃຊ້ເຮືອຂະໜາດນ້ອຍລ່ອງໄດ້ປົກກະຕິ.ສາຍນ້ຳດັ່ງກ່າວໄຫຼລອດພື້ນປາກຖ້ຳມາຕາມຕີນພູດ້ານຊ້າຍມືຂອງປາກຖ້ຳດ້ານຕາເວັນອອກກາຍມາເປັນຫ້ວຍຮ່ອງຂະໜາດນ້ອຍແຕ່ມີປະລິມານນ້ຳໃສ,ເຢັນໄຫຼຕະລອດປີເໝາະສົມແກ່ການໃຊ້ດຳລົງຊີວິດຂອງສັດຫຼາຍຊະນິດ. •	ລັກສະນະຂອງນ້ຳທີ່ຍ້ອຍມາຈາກເພດານຖ້ຳ: ເວລາມີຝົນຕົກໃນລະດູຝົນ ປະລິມານນນໍ້າຝົນທີ່ໜ່ວຍພູໄດ້ຮັບຢູ່ເລື້ອຍໆນັ້ນຈະຄ່ອຍໆຊືມຜ່ານຫີນ,ດີນ ຢ່າງຊ້າໆຢູ່ໜ່ວຍພູຈາກເທິງລົງລຸ່ມ,ຕົ້ນໄມ້ເປັນພາກສ່ວນທີ່ດູດຊືມ,ກັກເກັບນໍ້ຳຈາກຝົນໄດ້ເປັນຢ່າງດີ,ດັ່ງນັ້ນພາຍໃນໜ່ວຍພູຈື່ງມີປະລິມານນ້ຳຊືມຢູ່ຕະຫຼອດປີ,ນ້ຳທີຍ້ອຍອອກມາຈາກເພດານຖ້ຳຈື່ງມາຈາກພາກສ່ວນດັ່ງກ່າວ.ນ້ຳທີຍ້ອຍອອກມາຈາກເພດານຖ້ຳນັ້ນຈະມີຄວາມໃສສະອາດເປັນພິເສດຍ້ອນໄດ້ຮັບການກັ່ນຕອງຢ່າງດົນນານຈາກການຊືມຜ່ານຫີນຫຼາຍໆຊັ້ນ,ລັກສະນະເຊັ່ນດຽວກັນກັບທີ່ມາອັນດຽວຂອງນ້ຳທີ່ໄຫຼຊືມອອກມາທາງຂ້າງຂອງຖ້ຳ.
ຮູບທີ່ 11 ສາຍນ້ຳທີໄຫຼຜ່ານຖ້ຳນາງແອ່ນທາງພາຍໃນຖ້ຳແລະພາຍນອກ
ຮູບທີ່ 12 ນໍ້າທີ່ຊືມອອກມາຈາກຜະໜັງທາງຂ້າງຂອງຖໍ້ານາງແອ່ນ
5.5 ລັກສະນະພູມອາກາດ ຢູ່ພາຍໃນຖ້ຳອາກາດເຢັນດີມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ພ້ອມທັງມີຄວາມກົດດັນສູງແລະມີລົມພັດຜ່ານຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ. ຢູ່ປາກຖໍ້າດ້ານຕາເວັນອອກມີລົມເຢັນພັດອອກຢ່າງແຮງຕະຫຼອດເວລາສາເຫດທີ່ພາໃຫ້ເກີດປາກົດການດັ່ງກ່າວມີສອງປັດໃຈຫຼັກໆຄື: •	ຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນຖ້ຳຊອດລະຫວ່າງປາກຖ້ຳດ້ານຕາເວັນອອກແລະປາກຖ້ຳດ້ານຕາເວັນຕົກ ປາກຖໍ້າດ້ານຕາເວັນຕົກເປັນປາກຖ້ຳທີ່ມີຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ຫຼາຍ ຕ່າງຈາກປາກຖໍ້າດ້ານຕາເວັນອອກເຊີ່ງມີຂະໜາດນ້ອຍ ລົມທີ່ມາກະທົບໃສ່ເຈີ້ຍພູດ້ານຕາເວັນຕົກທີ່ເປັນປາກຖ້ຳກວ້າງເມື່ອລົມພັດຜ່ານມາຮອດປາກຖ້ຳດ້ານຕາເວັນອອກທີ່ເປັນປາກຖ້ຳທີ່ແຄບລົມຈະມີຄວາມແຮງຂື້ນເລືື້ອຍໆຈື່ງເຮັດໃຫ້ຄວາມແຮງຂອງລົມເພີ້ມຂຶ້ນ •	ຍ້ອນຢູ່ບໍລິເວນພາຍໃນຖ້ຳມີຄວາມກົດດັນອາກາດສູງກວ່າບໍລິເວນນອກຖ້ຳທີ່ມີຄວາມກົດດັນອາກາດຕ່ຳກວ່າ ສະນັ້ນເວລາໃດອາກາດກໍ່ຈະເຄຶ່ອນທີ່ຈາກບ່ອນທີ່ມີຄວາມກົດດັນອາກາດສູງພາຍໃນຖ້ຳອອກມາສູ່ພາຍນອກຖ້ຳເຊີ່ງມີຄວາມກົດດັນອາກາດຕ່ຳກວ່າ. ສຳລັບພູມອາກາດຢູ່ບໍລິເວນເຂດອ້ອມແອ້ມຖ້ຳນາງແອ່ນເປັນພູມອາກາດຮ້ອນຊຸ່ມມີປະລີມານນ້ຳຝົນຕົກຫຼາຍໃນແຕ່ລະປີ.ມີສອງລະດູຄືລະດູແລ້ງແລະລະດູຝົນ. 5.6 ຂະບວນວິວັດທາງທໍລະນີວິທະຍາ •	ພະລັງແປຮູບພາຍນອກ: ຖໍ້ານາງແອ່ນເວລາໃດກໍ່ຖືກກະທົບຈາກແສງແດດ,ລົມ,ອຸນຫະພູມແລະຖືກການສຽດເຊາະຈາກນ້ຳຝົນຢູ່ເລື້ອຍໆເຮັດໃຫ້ສະພາບຂອງຖ້ຳນາງແອ່ນປ່ຽນແປງໄປຕາມເວລາຢ່າງຊ້າໆໂດຍສະເພາະການສຽດເຊາະຫຼັກໆແມ່ນເກີດຈາກນ້ຳທີ່ເຮັດໃຫ້ຖ້ຳແປປ່ຽນໄປຕາມສະພາບຢ່າງເຫັນໄດ້ຊັດເຈນເຊັ່ນການໄຫຼຂອງນ້ຳແລະການຍ້ອຍຂອງນ້ຳ ນອກນີ້ການພັດຂອງລົມທີ່ພັດລ່ວງຖໍ້າຕະຫຼອດເວລາໄດ້ກະທົບພູມສັນຖານຂອງຖ້ຳເຮັດໃຫ້ພູມສັນຖານຂອງຖ້ຳຄ່ອຍໆຜຸພັງລົງມາເພື່ອລະນ້ອຍໄດ້ເຊັ່ນກັນ ສະນັ້ນການເກີດເປັນຖ້ຳຂອງຖ້ຳນາງແອ່ນທີ່ເຮັດເຫັນປັດຈຸບັນແມ່ນເກີດມາຈາກຂະບວນການດັ່ງກ່າວສ່ວນໜື່ງອີກດ້ວຍ. •	ພະລັງແປຮູບພາຍໃນ: ຈາກການເຄື່ອນເໜັງທີ່ມາຈາກແຮງດັນໃນຂະນະທີ່ເກີດການປ່ຽນແປງລັກສະນະໂຄງສ້າງຂອງແຜ່ນເປືອກໂລກເກີດການເຄື່ອນເຂົ້າປະທະກັນຂອງແຜ່ນເປືອກໂລກຫຼືການມຸດຕົວຂອງແຜ່ນເປືອກໂລກເຊີ່ງເຫດການລັກສະນະນີ້ສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດມີຫີນປູນໃຫຍ່ພົ້ນຂື້້ນບໍລິເວນດັ່ງກ່າວແລະກາຍເປັນພູຫີນທີ່ມີຄວາມສູງແລະໃຫຍ່ໂດຍສະເພາະພູທີ່ຖ້ຳນາງແອ່ນຕັ້ງຢູ່ນັ້ນແມ່ນເກີດຂື້ນມາດົນນານກ່ອນທີ່ຈະມີຂະບວນການກຳເນີດຖ້ຳ ໝາຍຄວາມວ່າປັດຈຸບັນເປືອກໂລກສ່ວນນີ້ໄດ້ມີການຢຸດການເຄື່ອນເໜັງແລ້ວເຮັດໃຫ້ພະລັງແປຮູບພາຍໃນບໍ່ມີຜົນກະທົບໂດຍກົງຕໍ່ການຜຸພັງຂອງຖ້ຳນາງແອ່ນແລ້ວໃນປັດຈຸບັນ. •	ພະລັງນອກໂລກ: ເຂດບໍລິເວນຖໍ້ານາງແອ່ນຍັງບໍ່ມີນັກວິທະຍາສາດຫຼືນັກສໍາລວດຄົ້ນພົບການຕົກຂອງອຸກະບາດ,ດາວຫາງຕ່າງໆທີ່ມາຈາກກະວານນອກໂລກ ດັ່ງນັ້ນຂະບວນການກຳເນີດແລະການຄົງຕົວຂອງຖ້ຳນາງແອ່ນໃນປັດຈຸບັນບໍ່ມີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງກັບພະລັງງານນອກໂລກເລີຍ. 5.7 ລັກສະນະການສຽດເຊາະຂອງຫີນແລະດິນ ຈາການລົງພາກສະໜາມພາຍໃນຖ້ຳນາງແອ່ນເຊີ່ງເປັນໂຜ້ງຫີນຢູ່ພື້ນພູເຂົາຫີນແລະມີສາຍນ້ຳໄຫຼຜ່ານນັ້ນແມ່ນເຕັມໄປດ້ວຍການສຽດເຊາະຂອງຫີນແລະດີນຈາກການກະທົບ,ການໄຫຼຂອງນ້ຳແລະສະພາບແວດລ້ອມຕ່າງໆບໍ່ວ່າຈະເປັນລົມ,ນ້ຳແລະສາຍນ້ຳ,ຮ່ອງຮອຍທີ່ຍັງປາກົດໃຫ້ເຫັນຢູ່ໃນປັດຈຸບັນເຮັດໃຫ້ເຮົາຮູ້ໄດ້ວ່າໃນອະດິດກ່ອນໜ້ານີ້ຫຼາຍແສນປີແລ້ວສາຍນ້ຳຢູ່ສູງກວ່າລະດັບປັດຈຸບັນກວ່າ 10 m ພາຍໃນຖ້ຳທັງນີ້ກໍ່ຍ້ອນວ່າມີຮ່ອງຮອຍການສຽດເຊາະຂອງນ້ຳກະທົບໃສ່ຫີນແລະຮ່ອງຮອຍທາງສາຍນ້ຳຜ່ານຢູ່ສູງກວ່າລະດັບທີ່ເຮົາເຫັນໃນປັດຈຸບັນຫຼາຍ ໝາຍຄວາມວ່າຍິ່ງເວລາດົນຫຼາຍເທົ່າໃດນ້ຳແລະສາຍນ້ຳດັ່ງກ່າວກໍ່ຍິ່ງສຽດເຊາະຫີນແລະດິນລົງເປັນວົງກວ້າງແລະເລິກລົງເລື້ອຍໆຢ່າງຊ້າໆຕາມສະພາບແວດລ້ອມ,ຕາມເວລາຂອງການສຽດເຊາະ,ຄວາມແຮງແລະປະລິມານຂອງນ້ຳທີ່ໄຫຼຢູ່,ດິນທີ່ປະປົນຢູ່ກັບຫີນບາງສ່ວນກໍ່ລະລາຍໃນນ້ຳເປັນແຮ່ທາດຖືກສາຍນ້ຳພັດພາໄປ,ພາກສ່ວນທີ່ເປັນຟຸ່ນລະອອງທີ່ເກາະຢູ່ຕາມຫີນກໍ່ຖືກສາຍລົມພັດພາໄປເຊັ່ນດຽວກັນ.
ຮູບທີ່ 13 ຮ່ອງຮອຍຫີນທີ່ຖືກສຽດເຊາະຈາກນໍ້າໃນອະດີດຂອງຖໍ້ານາງແອ່ນ 5.8 ລັກສະນະການຜຸພັງຂອງຫີນ ຄຽງຄູ່ກັບຂະບວນການກຳເນີດຖ້ຳນັ້ນກໍ່ພ້ອມໆເກີດມີປາກົດການໜື່ງຄືຂະບວນການຜຸພັງຂອງຫີນທີ່ມີການປ່ຽນແປງໄປສະພາບແວດລ້ອມແລະການເວລາເລື້ອຍໆເລີ່ມຈາກຮອຍແຕກຮອຍແຍກຂອງຫີນປູນຂະຫຍາຍຂື້ນເລື້ອຍໆຈົນກາຍມາເປັນຖ້ຳຂະໜາດໃຫຍ່ການທີ່ເກີດເຊັ່ນນີ້ກໍ່ຍ້ອນວ່າການເຊື່ອມສະຫຼາຍແລະການຫລຸ້ຍຫ້ຽນຂອງຫີນເຊີ່ງເປັນຫີນປູນ(Caco3)ມີຄຸນສົມບັດລະລາຍໃນນ້ຳໄດ້ດີ ຫີນປູນທີ່ຖືກຜຸພັງຈະຖືກນ້ຳພັດພາໄປໃນລັກສະນະຂອງທາດລະລາຍເທື່ອລະນ້ອຍແລະໃນປັດຈຸບັນຂະບວນການດັ່ງກ່າວກໍ່ຍັງຄົງດຳເນີນຢູ່ຕະຫຼອດເວລາ ຂະບວນການດັ່ງກ່າວສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ໃນຮູບທີ່ 6 ຂະບວນການກໍາເນີດຖໍ້າໃນຂໍ້ 4.1 5.9 ລັກສະນະຂອງພືດພັນທີ່ກໍາເນີດ ຂອບເຂດບໍລິເວນພາຍນອກຂອງຖໍ້ານາງແອ່ນປົກຄຸມໄປດ້ວຍປ່າປະສົມທີ່ເກີດຂື້ນຢ່າງໜາແໜ້ນຕາມໜ່ວບພູແລະບໍລີເວນອ້ອມແອ້ມໜ່ວຍພູເປັນວົງກວ້າງພືດເຫຼົ່ານັ້ນເປັນພືດເຂດຮ້ອນຊຸ່ມທີ່ເກີດຂື້ນເອງຕາມທຳມະຊາດ ສ່ວນຫຼາຍເປັນພືດທີ່ບໍ່ໃຫ້ໝາກພືດຕົ້ນສູງ,ຈາກຄວາມອຸດົມສົົົົົມບູນຂອງຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດໂດຍສະເພາະຊັບພະຍາກອນປ່າໄມ້ຈື່ງເໝາະແກ່ການດຳລົງຊີວິດຂອງສັດປ່າ, ສັດທີ່ດຳລົງຊີວິດຢູ່ເຂດນັ້ນສ່ວນຫຼາຍເປັນສັດທີ່່ນ້ອຍເຊັ່ນ: ກະຈ້ອນ,ກະແຕ,ໜູ,ນົກ...ປ່າໄມ້ດັ່່ງກ່າວຍັງເອື້ອເຟື້ອໃຫ້ເຂດບໍລິເວນອ້ອມຮອບຖ້ຳໂດຍສະເພາະທາງໜ້າປາກຖ້ຳດ້ານຕາເວັນອອກເປັນສະຖານທີ່ພັກຜ່ອນຂອງນັກທ່ອງທ່ຽວຍ້ອນເຂດນີ້ເປັນເຂດອາກາດເຢັນບໍລິສຸດທັງນີ້ກໍ່ຍ້ອນປ່າໄມ້ທີ່ຕຶບໜາບໍລິເວນດັ່ງກ່າວຄາຍອົົກຊີແຊນອອກມາໃນປະລີມານຫຼາຍພໍສົມຄວນເຊິ່ງເຮັດໜ້າທີ່ເປັນເຄື່ອງປັບອາກາດໃນເຂດບໍລິເວນຖ້ຳນາງແອ່ນໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.
ຮູບທີ 14 ພືດພັນທີ່ເກີດຂື້ນບໍລິເວນຖໍ້າ ຂຽນໂດຍ: 1. ທ. ທັດສະນີ ຊານຸບານ
ຜັກ
thumb|right ຜັກ ແມ່ນພືດທີ່ຜູ້ຄົນເອົາສ່ວນໃດສ່ວນໜຶ່ງຂອງພືດ ເຊັ່ນ ລູກ ໃບ ຮາກ ດອກ ຫຼືລຳຕົ້ນ ມາປະກອບຂອງກິນ ເຊິ່ງບໍ່ນັບຮວມໝາກໄມ້ ໝາກຖົ່ວ ແລະເຄື່ອງເທດ. ແຕ່ເຫັດ ອັນໃນທາງຊີວະວິທະຍາຈັດເປັນພວກເຫັດຮາ ແມ່ນນັບຮວມເປັນຜັກນຳ. ຫຼາຍບ້ານຫຼາຍເຮືອນມັກຈະປູກຜັກໄວ້ເພື່ອກິນພາຍໃນຄົວເຮືອນ ເອີ້ນວ່າເປັນ ຜັກສວນຄົວ ຫຼືບາງເທື່ອກໍ່ເພື່ອເປັນໄມ້ປະດັບ ໃຊ້ພື້ນທີ່ໃນການປູກບໍ່ຫຼາຍ. ພືດຜັກສ່ວນຫຼາຍແມ່ນພືດທີ່ມີອາຍຸສັ້ນພຽງໜ້າດຽວ ແຕ່ຜັກບາງພວກອາດມີອາຍຸຫຼາຍກວ່າ 1 ປີ. ຄັນມີຈຳນວນຫຼາຍເຫຼືອຈາກການກິນ ກໍ່ສາມາດນຳໄປຂາຍໄດ້.
*
ພິມລັກ ກະມົນເພັດ
ພາຍຫຼັງໄດ້ຮວມກຸ່ມວົງດົນຕີກັບເພື່ອນໆ ໃນຊື່ "ວີນັດ ບັດເຕີຟາຍ (Venus Butterfly)" ພາຍໃຕ້ສັງກັດເລີຟອີສ ກ່ອນຈະຍ້າຍເຂົ້າສັງກັດສະໄປຊີດິສ ແມ່ນວົງດົນຕີຍິງລ້ວນ ແນວຣັອກພັງຄ໌ອິນດີ້ຣັອກ ປະກອບດ້ວຍສະມາຊິກທັງໝົດ 5 ຄົນ ຄື ໂໜ່ງ, ເໜ່ງ, ເຄທີ່, ຕານ ແລະ ອ໋ອມ ໂດຍພິມລັກ ເປັນນັກຮ້ອງນຳຂອງວົງ ແລະທາງວົງດົນຕີຍັງໄດ້ໂກອິນເຕີ ອອກຊິງເກີ້ນໃນຕ່າງປະເທດອີກດ້ວຍແລະຍັງເຄີຍຄົບຫາກັບເອກກະໄຊ ເອື້ອສັງຄົມເສດ ຫຼື ເອກກີ້ ເຊິ່ງເປັນດີເຈ ນັກສະແດງ ແລະເປັນອະດີດບອຍແບນວົງຍູເອຊທີ ພາຍຫຼັງໄດ້ເລີກລາກັນ
ດ້ານຊີວິດສ່ວນຕົວ ສຳເລັດການສຶກສາ ສະຖາບັນວິໄຈປະຊາກອນແລະສັງຄົມ ມະຫາວິທະຍາໄລມະຫິດົນ ນາງມີນ້ອງສາວເຊິ່ງແມ່ນສະມາຊິກວົງວີນັດ ບັດເຕີຟາຍອີກດ້ວຍ ຄື "ເໜ່ງ ນິດຈະການ ກະມົນເພັດ" ດ້ານສະຖານະ ສົມລົດກັບ ນາຍໄບອັນ ຊິບແມນ (ອັງກິດ: Brian Shipman) ເມື່ອວັນທີ 4 ເມສາ ຄ.ສ. 2015 ໂດຍໃຊ້ຊີວິດຮ່ວມກັນຢູ່ທີ່ ອໍແລນໂດ ລັດຟໍລິດາ ປະເທດສະຫະລັດອາເມລິກາ
ผลงานอื่น
ໝວດ:ນັກຮ້ອງໄທ ໝວດ:ນັກຮ້ອງຍິງຊາວໄທ ໝວດ:ນັກສະແດງໄທ ໝວດ:ພິທີກອນໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ຍັງມີຊີວິດຢູ່ ໝວດ:ພຸດທະສາສະນິກກະຊົນຊາວໄທ ໝວດ:ບຸກຄົນຈາກບາງກອກ ໝວດ:ຜູ້ປະກາດຂ່າວຊາວໄທ ໝວດ:ສິລະປິນສັງກັດເບເກີລີ້ມິວສິກ ໝວດ:ບຸກຄົນທີ່ເກີດໃນປີ ຄ.ສ. 1980
ພາສາເຮົາຊາ
ພາສາເຮົາຊາ (هَوُسَ, Yaren Hausa – "ພາສາຂອງ[ຄົນ]ເຮົາຊາ") ແມ່ນພາສາແຈດພາສາໜຶ່ງທີ່ມີຜູ້ເວົ້າຫຼາຍທີ່ສຸດໃນຕະກູນພາສານີ້. ເວົ້າເປັນພາສາແມ່ປະມານ 25 ລ້ານຄົນ ແລະ ເວົ້າເປັນທີ່ສອງປະມານ 18 ລ້ານຄົນ. ພາສາເຮົາຊາແມ່ນໜຶ່ງໃນພາສາຂອງທະວີບອາຟະລິກາທີ່ມີຜູ້ເວົ້າຫຼາຍທີ່ສຸດ ເຊິ່ງຕາມຫຼັງພາສາອາຫຼັບ, ພາສາຝະລັ່ງ, ພາສາອັງກິດ, ພາສາໂປຕຸເກດ, ແລະ ພາສາສະວາຮີລີ.
ອ້າງອີງ
ໝວດ:ພາສາ