cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zalaegerszeg
Storia
La zona de Zalaegerszeg l'è abitada di temp de la Preistoria. I primm notizzi de la città hinn del 1247, quand la ven foeura in d'on document che le ciama Egurscug; in del 1293 la ciappa giamò el dì d'incoeu, cioè Egerszeg (Zala gh'è staa giontaa dopo, in riferiment a la zona). In del 1266 Egerszeg l'è vegnuda proppietà del capitol ecclesiastigh de Veszprém. On quai secol dopo, Egerszeg l'è vegnuda la città pussee granda del sò territori, per questa la gh'eva de pagà pussee tass de prima. Duranta la soa storia, Egerszeg l'è cressuda semper pussee, e la gh'ha 'vuu de resist a vari desgrazzi, come l'invasion di Turch (1664) o la pest. In del XVIII secol la città l'è diventada el capploeugh de la provincia. De quell moment la soa storia la gh'ha minga avuu di robb inscì particolar.
Humberto I (metropolitana de Buenos Aires)
a l'è una stazzion de la linia H de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Coefficent de rendiment
link=Special:FilePath/Schema_pompa_di_calore.png|miniatura|Rappresentazion schematica de la pompa de calor El coefficent de rendiment (traduzzion de la lengua inglesa de coefficient of performance o COP) l’indica la quantità de calor missa denter (riscaldament) o trada via (raffreddament) de un sistema rispett al lavorà impiegad. A l’è donca un parameter che ‘l rappresenta se ‘na macchina la fonziona ben o nò ma, diversament del rendiment termodinamich, el po vesser magior de vun, degia che oltra a una trasformazzion del lavorà fornid in calor util, l’è anca present on fluss de calor d’ona sorgent vers un sit indoe che quell calor chì el ven domandad.
Definizzion
El COP el po vesser espress anca in fonzion del cost unitari de l’energia elettrica e termica, espress in €/kWh:
Domestigazzion
La domestigazzion a l'è el process cont el che una specie animal o vegetal a l'è adatada inscì de servì a l'om, per esempi 'me specie che la se po mangià ben o che l'è pussee bona o la dà pussee de frut o 'me animal de lavorà o de compagnia.
Cirrus fibratus
Ind la spece Fibratus gh’è denter, de là di Cirri, domà el gener di Cirrostrati.
Passaport del Montnegher
El Passaport del Montnegher a l'è el passaport relassad in per fà andà i so citadin a l'ester.
Ayanna Pressley
La Ayanna Pressley (Cincinnati, 3 fevrer 1974) a l'è una statunitensa, representanta del.
Stazzion de Resg Santa Cros
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Cirro
Descrizion
In del cors del dì, i cirri gh’hànn semper on coloridura bianca o biancastra. I tipich ciuff de l’aspètt redónd se formen generalemen in cièj limpid e pòden vèss compagnàa de scij d’aspètt fibrós. Come che ‘l temp el passa i ciuff a se mangen foeura e a rèsten domà i scji. .
Specie
Segond la forma assùnta, ògni cirro el pò appartegnì a vuna infra quèj cinch specie chì (intra parentesi a l’è insegnada la soa abbreviadura):
Salasc
Salasc l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Clermont-l'Hérault, del circondàre (arrondissement) de Lodève e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Moeugg
El moeugg a l'era ona veggia mesura de capazzità doperada in Lombardia e in del rest de l'Italia.
Attentaa a la Rambla de Barcelona del 2017
Dinamica
Pocch menut dopo la polizia catalana la fa on'operazion importanta per protegg i alter locai e i cittadin.
Rapport cont i esplosion
A gh'è staa lilinscì arent, ad Alcanar, ona esplosion di bombol del gas el dì prima. El par che l'obiettiv di terrorista el fuss de fà s'cioppà i forgon impienii de gas, ma i bombol a hinn s'cioppaa prima e han faa passà a l'investiment 'me metod de attacch.
Autor
El forgon a l'è sta nolegiaa a Ripoll de on marocchin cont di precedent penal, che però appena l'ha vist la soa foto l'è andaa a la Polizia. L'omm a l'è staa fermaa e l'ha dii che i sò document eren staa robaa del fradell Moussa Oukabir, effettivament coppaa a Cambrils.
I vittim
L'attentaa l'ha faa 16 mort e circa 130 ferii.
Paulo Guedes
El Paulo Guedes (Rio de Janeiro, 24 de agost 1949) a l'è 'n economista brasilian, consiliee economich e minister de l'economia in del governo de Jair Bolsonaro.
Trarich
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Resetàcol
Col stès nòm de resetàcol de sòlet se ìndica pò a la pursiù dilatàda de 'na 'nfiurescènsa a capulì, endóche se 'nserés i fiùr sìngoi. En chèsto càzo el resetàcol l'è ciamàt pluriasiàl o resetàcol cümü.
La Codoñera
a l'è un comun de la provincia de Teruel, cont una popolazzion de abitant.
San Giulian (MI)
San Giügliàn (San Giulian in Milanes, San Giuliano Milanese in Italian) l'è un cumün d'la pruìncia de Milàn en Lumbardìa. El g'ha 0 abitànt e l'é el penültim paès che se tröva prima de rivà a Milàn.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de San Giulian l'è mustraa in de la tabela chi de sutta:
Pullenreuth
El cümü de Pullenreuth el se tróa a 'na altèsa de 542 méter sura 'l leèl del mar.
Vertezèl
En botànica se ghe dà nòm de vertezèl a 'n ensèma de tré o piö fòie, ram o óter órghegn che böta de 'n gamp al stès leèl. thumb|200px|Particolàr de 'n gamp de [[Galium odoratum endóche se èt la dispuzisiù a vertezèl de le fòie.]] Le fòie che crès endèla gran part de la piànta le ghe và dré a 'n percórs a spiràl bèl stiràt entùren al gamp. Tat stiràda che 'l deènta de sòlet difìcil de reconóser. Gh'è sèrte piànte però che le prezènta fòie dispunìde a vertezèl.
Rataje (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
1952
El 1952 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Saint-Bernard (FR-38)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Bernard l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
A Merca
A Merca l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Reuth bei Erbendorf
El cümü de Reuth bei Erbendorf el se tróa a 'na altèsa de 476 méter sura 'l leèl del mar.
Editt de Milan
L'Editt de Milan l'è stata 'n accord firmaa a Milan, capital de l'Imper ocidental, in tra i Imperator di dò part de l'Impero: Costantin per l'ocident e Licin per l'orient, che 'l ratifegava effettivament i alter editt, 'me l'editt de Galeri, che daven la libertà de cult a tucc i Roman e metteven fin ai persecuzion di cristian.
Magösà
Se 'l tróa lüminàt con chèsto nòm per la prìma ólta enden docümènt del 1298, 'nfìna al 1798 el g'ha fat cümü de per sò cönt, quan che sóta la Repüblica Cisalpina l'è stat asociàt a Padènghe endel nöf cümü de Padenghe con Maguzzano. Endel 1816 l'è stat destacàt de Padènghe e colocàt sóta Lonàt.
Truntan
L'è tacaa ai cumün de Beura, Cussögn, Dòm, Dravegn, Malesch, Mascira, Premusél e Santa Maria.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Truntan l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Sotillo de las Palomas
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Automotris FS ALe 642
Caratteristich
Gh'hann el sistema de trazion full chopper e se pòden giontà per fà di treni de motris, intramezzaa di remorciaa Le 764, o cont i Le 682, che hinn pilota.
Navàs
La g'ha presapóch 190 abitàncc e la se tróa dré a la stràda che de Gargnà la pórta en Valvistì.
Buis-les-Baronnies
Buis-les-Baronnies l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Buis-les-Baronnies, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 33.74 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 319 méter a 'na altèsa màsima de 1080 méter söl leèl del mar.
Ebikon
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Tomar
Geografia
La 's tröva al cènter del Paes, on del distrett de Santarém a 120 km dala capitàl Lisbona.
Facultad de Derecho (metropolitana de Buenos Aires)
Interscambi
Fermada del bus
Lengov slav orientai
thumb|In verd scùr i lengov slav orientali I Lengov slav orientai (russ: Восточные славянские языки, ucrain: Східнослов'янські мови, beloruss: Усходнеславянскія мовы) hinn on ramm de le Lengov slav parlaa in l'Europa de l'Est, in Asia e in l'ex Union Sovietega.
Distret de l'Austria
I distret de l'Austria (Bezirk in todesch) inn la division ministrativa de segond nivell de l'Austria, dopo di Stat. Inn el pont principal de contat del citadin cont el governo per tut quell che 'l revarda no i comun, compagn di licenze de matrimoni, de cascia e i patent.
Cirrus uncinus
El cirrus uncinus, (abbreviazion Ci unc), a l’è vuna di specie di nivol de tipo cirro, che la se foeuma in su di altèzz puttòst elevàa.
Nivell de red
El nivell de red a l'è, in del modell OSI, el nivell che 'l ricev i segment del nivell sora, quell de straport, e 'l forma di pacchett de mandà al nivell datalink. El se occupa, in pratega, de instradament e de gestì el conligament teorich de la red.
Córdoba (linea H metropolitana de Buenos Aires)
a l'è una stazzion de la linia H de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Toledo
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Lipid
Terpen
Cumün in del mund vegetal, i gh'hann un'ünità de bas che l'è l'isopren (una strütüra a cinch atum de carboni).
Mostasù de le Cosére
El Mostasù dele Cosére l'è 'na préda sculpìda (co la tècnica del basoriliévo) che la sa tróa söl cantù 'ntra Córso Maméli e la Contràda dele Cosére, endel cèntro de Brèsa.
Saussines
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.28 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 24 méter a 'na altèsa màsima de 76 méter söl leèl del mar.
Castlàr
Castlàr (nòm uficiàl en Italià: Castel d'Ario) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Màntoa.
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Castlar l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Gisikon
El cumün de Gisikon al se tröva a una altitüden de 418 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Honau, Inwil, Root. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca e de religiun catolega.
Ampeli de Milan
miniatura|El El  ( ... - ..., 672) a l'è stad un prelad milanes, arcivescov de Milan.
Vanzun
Vanzun (nòm uficiàl in italian: Vanzone San Carlo) a l'è un cumün ussulan de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
Ares (MI)
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Ares l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Padènghe
Padènghe (nom uficiàl en italià: Padenghe sul Garda) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Brèsa. El g'ha, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 175 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bardolino (VR), Calvagés, Dezensà, Lazise (VR), Lonàt, Munìga, Sirmiù, Soià. L'è postàt sö la spónda bresàna del Lach de Gàrda.
Italyan, Rum Casusu Çikti
Italyan, Rum Casusu Çikti a l'è on CD del grupp milanes Elio e le Storie Tese sortii in del 1992. El cunta i partecipazion del Claudio Bisio, del Vittorio Cosma, del Diego Abatantuono, del Riccardo Fogli, de l'Oliver Skardy (cantant del grupp venezian di Pitura Freska), del Mystère de Voix Bulgares (còr de vôs bulgher) e de The Chieftains (grupp folk irlandes). L'è 'l primm album del grupp in del qual gh'è anca el Luca Mangoni.
Kosd
a l'è un comun del Distret de Vác, cont una popolazzion de abitant.
Congosto (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Stema de Bergem
Storia
Plu tarde ind el stema i è staits jontads, a strisse verticale (pal) i color tradizionai de la citaa (s'pœl veder-l scolpid in su la fontana viscontea in Citaa Volta).
Cond la conquista de la citaa dei Savoia ind el 1859, ol Comun l'ha tirad vià l'agola e la corona, e g'è plu staite modifege a ecezion de la moderna jonta del Sol Rajant e de la Corona torrida (a part intra ol 1946 e ol 1948, quand qe per un error del Minister l'è stait re-ofiçalizad ol stema del 1817, inscambe de qell pre-fassism).
Cheri Bustos
La Cheri Bustos (Springfield, 17 otober 1961) a l'è una statunitensa, representanta del.
Castèi
El g'ha, cond'öna süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
El cunfìna coi cümü de Bigarèl, Erbè (VR), Roarbèla, San Sòrs, Sorgà (VR) e Trevenzuolo (VR).
Viganela
Vist che düranta l'inverna i muntagn impedissen che 'l Suu se faga vedè, in del 2006 l'è staa faa arent al paes sü un grandissem spegg per ciapà tüta la lüs pussibil e per scaldà el teritori.
1925
El 1925 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Martina Pasqui
La Martina Pasqui (Milan, 7 de magg 1995) a l'è 'na youtuber italiana, cognossuda cont el nickname Kenoia.
Latin volgar
El latin volgar (sermo vulgaris) l'è l'insemm di variant de la lengua latina parlaa in gir per l'Imperi Roman. La diferenza pussee granda cont el latin classegh l'è on messedozz pussee important cont i substraa lenguistegh locai, e la mancanza de ona codificazion in de la scrittura. Del latin volgar nassen tutt i lengov romanz del dì d'incoeu, oltra che la parnonzia del latin ecclesiastegh.
Stazion de Agno
La Stazion de Agno a l'è 'na stazion ferroviaria del comun de in su la.
Teplýšovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Vilèt
Vilet (nòm uficiàl in italian: Villette) a l'è un cumün ussulan de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
1923
El 1923 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Pasirà
Pasirà (nom uficiàl en italià: Passirano) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Lombardìa, en Pruvìncia de Brèsa.
El cunfìna coi cümü de Castignàt, Casàch, Córt Frànca, Montezèi, Öspedalèt, Padéren, Proài d'Izé e Rodènch.
Oímbra
Oímbra l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Aqualónga
Aqualónga (nòm uficiàl en italià: Acqualunga) l'è 'na frasiù del cümü de Bórch San Giàcom, endèla part sudocidentàla de la pruvìncia de Brèsa, e póch delóns del cunfì co la Pruvìncia de Cremùna. El paés el g'ha 'n töt presapóch 270 abitàncc (dato del 2001) e 'l se tróa a presapóch du chilòmetri e mès a sud del sò cèntro comünàl, söndena culinèta a póca distànsa del fiöm Òi. El teretóre de la frasiù l'è sfrötàt perlopiö per atività agrìcole. El g'ha fat cümü de per sò cönt enfìna al 1928, quan che l'è stat agregàt a Borch San Giàcom ensèma a Padernèl e Farfènch.
Skalička (Olomouc)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Sérignan
Sérignan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Béziers-4, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
Saint-Christophe-en-Oisans
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Christophe-en-Oisans l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Řimovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Ourense
Ourense l'è ona cittaa spagnoeula de la comunitaa autonoma de la Galizzia. L'è la capital de la provincia omonima.
Le Chalon
Le Chalon l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Romans-sur-Isère-2, del circondàre (arrondissement) de Valence e del dipartimènt de la Drôme.
Melii
El cumün de Melide a l'è tacaa ai cumün de Bisson, Brüsin Sciss, Campiun (IT-CO), Carona, Lügan.
Puegnàch
Puegnàch (nòm uficiàl en italià: Puegnago sul Garda) l'è 'n cümü de la Pruvìncia de Brèsa, de la regiù de la Lombardìa. El g'ha, 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
L'è colocàt póch delóns del Lach de Garda e 'l cunfìna coi cümü de Gaàrt, Manèrba, Musculìne, Polpenàse, Salò e San Filìs.
Crisi de Crimeja
El 11 de marz el Consili Suprem de la Crimeja e quell de Sevastopol hann deciarad l'independenza per sgiontàss in Russia e 'l 16 de marz la scerna l'è confermada in d'un referendum. El 17 de marz el Consili Suprem el fa suplega ofizziala e 'l 20 de marz el Parlament russ l'amet i noeuv soget federai.
Chamaloc
Chamaloc l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Die, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
Osasco
Osasco a l'è una cità del Brasil in del Stat de São Paulo. La gh'ha 718.646 abitant (2009).
Ésery
Ésery l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Reignier-Ésery, del circondàre (arrondissement) de Saint-Julien-en-Genevois e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 2.88 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 460 méter a 'na altèsa màsima de 680 méter s.l.m.
Zagyvarékas
a l'è un comun del Distret de Szolnok, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Cislagh
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord.
Montaguto
Montaguto l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 577 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 32 ab./km². El cunfìna coi cümü de Greci, Orsara di Puglia (FG), Panni (FG), Savignano Irpino.
Radio Electronic Token Block
El Radio Electronic Token Block a l'è 'n sistema de blocch ferroviari derivaa de l'antigh blocch a baston pilota, doperaa in del Regn Unii per i lign a binari singol e a traffich scars.
Segmènt
right|thumb|300px|Ü segmènt in vért tra i dù estrémi A e B
I nòm di segmèncc
I è ü pogiàt sura 'l óter dù segmèncc che i gh'à ün estrém in cümü e töcc i i póncc del prim i se tróa sö i póncc del segónt, ma i dù segmèncc i è mia lónch istèss.
Sarezére
El cunfìna coi cümü de Casalòlt, Castèl, Gasòlt, Gùit, Ghidisöl, Médule, Piübega e Ròdegh.
Gesa de Sant Ambroeus (Linaa)
Storia
In del 1938 la deventa gesa prepostural, desgià che l'è fada su la Piev e vicariad forani de Linaa, in del 1969 a inn tolt via e al gesa a l'è tacada a la prima porta de Milan.
CIH (virus)
In l'ann 1999, l'ha s'ceppaa milion de computer, cont di success minor in di àlter agn dòpo.
Klemens Wenzel von Metternich
Ereditaa
Probaivlament, mia d’òman da stat I è staa aprezziaa e inzültaa compagn ul Metternich. D’un custaa, al era riverii in tant che oracul da l’ispirazzion diplumàtega; da l’olt, al era desprezziaa compagn la vera incarnazion da l’oscürantism e opression. La vitòria da la demucrazzía la purtava la segonda opinion a la mòda, tant che ul nomm Metternich al era sinònim d’un sistema int al qual i pudeva dumà recugnòss oposizion senza sentüü. Reazion contra chesta vista la tröva espression int al lavurà da Heinrich Ritter von Srbik. Di tèghnigh da diplomazzía, par esempi, Metternich al era un maestru: i so despacc i era di mudéj da stil diplumàtegh.
Òvulo (botànica)
L'è furmàt de tré parcc:
Mirabella Eclano
Mirabella Eclano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 8.303 abitàncc, 'na superfìce de 33 km² e 'na densità de 252 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apice (BN), Bonito, Calvi (BN), Fontanarosa, Grottaminarda, Sant'Angelo all'Esca, Taurasi, Torre Le Nocelle, Venticano.
Gianni Fava
Biografia
El Fava l'è nassud a Viadana, ma l'è stad de cà a Pomponesch, pajes de 'l che divegn sindegh cont el 48% di vot in del 1993.
Politega
A avril 2017 el nonzia de volé candidàss secretari de la Lega Nord contra del Matteo Salvini, cont un programa pussee orientad al Nord e a l'indipendentism, oltra che a l'identitarism, ma el perd in di primarie, cont el Salvin che 'l ciapa pussee del 80% di preferenze.
Dopo de la politega
In del 2021 l'è elesgiud in la Federazzion Italiana del Rugby e poeu 'me member del World Rugby. L'è anca president del Rugby Viadana.
Saint-Clair-de-la-Tour
Saint-Clair-de-la-Tour l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de La Tour-du-Pin, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
Pica!
Canzun
* = in talian
Trnava (Zlín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Lengov slav occidentai
thumb|In verd ciar i lengov slav occidentai I Lengov slav occidentai (polacc: Języki zachodniosłowiańskie, cec: Západní slovanské jazyky, slovacc: Západné slovanské jazyky) hinn on ramm de le Lengov slav parlaa in l'Europa de l'Est.
Chanos-Curson
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.18 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 142 méter a 'na altèsa màsima de 273 méter söl leèl del mar.
San Rocch (Tej)
San Rocch (prononzia local: [sɐ'rɔk]; italian: San Rocco) l'è ona frazzion del comun valtolin de Tej, in de la Provincia de Sondri.
Melito Irpino
Melito Irpino l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Avellino. El g'ha presapóch 1.996 abitàncc, 'na superfìce de 20 km² e 'na densità de 100 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apice (BN), Ariano Irpino, Bonito, Grottaminarda.
Teodorico el Grant
I söcès de Teodorico i g'ha fat en maniéra che l'imperadùr Zenone el recunusìes al rè ostrogòto el status de foederato romano e de iligìl a cònsol endel an 484 e con chèsto uficializà el primàt dei ostrogòti endel'àrea balcànica.
Vnorovy
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Lengov slav meridionai
thumb|In bloeu i lengov slav meridionai I Lengov slav meridionai hinn on ramm de le Lengov slav parlaa in la Penisula balcanega.
Dei megli dei nostri megli
Dei megli dei nostri megli l'è on'antologia di canzon del grupp milanes Elio e le Storie Tese, sortii foeura el 25 de november del 2014. El se tratta de on cofenett con scià trii CD e on DVD: el primm CD l'è ona riedizzion del disch Del Meglio Del Nostro Meglio Vol. 1 (1997), el segond l'è ona regolta de tucc i duett faa del grupp in de la soa cariera discografega e 'l terz infina l'è on insemma de canzon pu o manch inedit. In del DVD, infina, a gh'è ona serie de filmaa inedit e tucc i videoclip del grupp.
Automotris A2n 001
L'Automotris A2n 001 a l'è staa on rotabil sperimental a du pian doperaa in su la red regionala italiana ma mai entraa in servizzi regolar. A l'era essenzialment 'na derivazion di carrozz a du pian Casaralta del servizzi regional.
Kriens
Kriens a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Amt) de Lüzerna, in del Canton Lüzerna. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 27.31 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Parque de la Ciudad (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Murcò
Morcò o Murcò (nom ufizial in italian: Morcote) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 755 abitant e una süperfiss de 2.8 km², e al se tröva a una altitüden de 272 meter sura al livel del mar.
Cürtatùn
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Cürtatùn l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Angilbert I de Milan
miniatura|Stema arcivescovil El  ( ... - Milan, 9 ottober 823) a l'è stad un prelad lombard antigh, arcivescov de Milan.
Ann Wagner
La Ann Wagner (Saint Louis, 13 setember 1962) a l'è una statunitensa, representanta del.
Tečovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Zlín e del distret de Zlín.
Veselí nad Moravou
a l'è una cità de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Prima Curinz Capitel Cinch
Prima Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Chantemerle-lès-Grignan
Chantemerle-lès-Grignan l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Grignan, del circondàre (arrondissement) de Nyons e del dipartimènt de la Drôme.
Incident ferroviari de Robilante
Dinàmica
La mattina del 24 de magg 1985 la motris ALn 663.1165 l'èra dree fà 'na corsa proeuva in tra Savigliano e Limone Piemonte per provà on noeuv sistema de cambi automatich.
Villamuelas
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Stazzion de Resg San Lazzar
La Stazzion de Resg San Lazzar a l'è 'na stazzion de la, che la serviss el comun de. L'è tacada ai stazzion de.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia Tper in contrat de servizzi con la Region Emilia-Romagna.
Müzica medievàla
Se ghe dis müzica medievàla a la müzica europèa 'ntra la fì del sècol V e 'l prensépe del sècol XV.
El pòst dèla müzica 'ndèla socetà
La müzica 'ncödé l'è consideràda 'n àrte però al stès temp l'è part de la vìda de töcc i dé e chèsti du aspècc i se mes·cia 'nsèma. Endel medioévo le ròbe i éra diferènte e la müzica l'éra dividìda en du. 'Na part l'éra 'ndèla famìa de le scènse perfète, cóme l'arimmética e l'astronomìa, e l'éra consideràda 'na ròba de prufisùr e zènt che gh'ìa fat le scöle àlte. Le persùne che le fàa müzica per vìver, i cantarì e i sunadùr, i éra consideràde de 'n leèl inferiùr perchè le se ocupàa del aspèt pratìch de la müzica. Entra i prufisùr de müzica e i muzicìsti gh'éra 'm pó la diferènsa che gh'è adès 'ntra stilìsti de móda e scarpulì.
A Peroxa
A Peroxa l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Sorbs
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 480 méter a 'na altèsa màsima de 860 méter söl leèl del mar.
1910
El 1910 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Menéndez Pelayo (metropolitana de Madrid)
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Struhařov (Benešov)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Střezimíř
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
La Chapelle-en-Vercors
La Chapelle-en-Vercors l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Chapelle-en-Vercors, del circondàre (arrondissement) de Die e del dipartimènt de la Drôme.
Pola (premetrò de Buenos Aires)
Interscambi
Fermada del bus
Vomitors
Storia
In dala primavera dal 2020, a distanza da 5 ann dala publicazion da Psycotrizzati, i Vomitors ié dre registrà un növ album.
Album
2009 - Na golada (Varzio Recorz)
2011 - Live Maggia 2010 (Varzio Recorz)
Singoi
2013 - 101% Ambrì (Varzio Recorz)
Sant Ignasio de Loyola
La conversiù
Obligàt a restà ‘n lècc con öna gàmba róta e ü pé ferìt, l’à domandàt ergóta de lès e ‘l völìa di lìber chi parlès de guère e de caaliér, ma ‘n de la cà ‘ndo che l’éra gh’éra adóma di lìber sö la éta del Gezü e di sancc. L’è isé che la irtù del Gezü e di sancc la gh’è sömeàda piö ‘mportàn de chèla di caaliér e gh’è egnìt la òia de ‘ndàga dré al ezèmpe de Nòst Signùr.
Pelegrì e i prim stöde
Dòpo i tat pelegrinàt, l’è partìt in del 1523 per indà ‘n Tèra Sànta a convertì i ‘nfedéi, ma ‘l Cüstòde de la Tèra Sànta ‘l ghe l’à ‘mpedìt, alùra l’è turnàt in Spàgna co l’idéa che l’éra egnìda l’ùra de stödià, isé l’à stödiàt filozoféa a Alcalà e teologéa a Salamanca. L’à ciapàt a predegà ‘n di stràde e la zèt l’à ghe 'ndàa dré, tat che l’Inquizisiù l’à ciapàt pùra e ‘l l’à metìt in galéra, 42 dé a Alcalà e 3 setimàne a Salamanca. L’è stài giüdicàt inocènt, ma i gh’à proibìt de ‘ndà ‘n gir a predegà sènsa permès e sènsa i prìma stödiàt, e bé, la teologéa.
La Compagnéa de Gezü
In del avrìl del 1541, ol Sant Ignàsio l’è stài lüminàt prim Prepóset Generàl de la Compagnéa e ‘n del 1542 l’à mandàt misiunàre ‘n India ol Sant Francèsch Saverio. A Roma l’à creàt ün istitüt per ötà i Ebrei a convertìs, ün óter per ötà i dòne spuzàde che i éra scapàde de cà e che i éra pentìde, ün óter per ötà i dòne de malafàr, ün óter per i s-cète che i res-ciàa de ciapà óna bróta stràda, ün orfanatròfe e dù colégi, chèl Romà e chèl Todèsch - Ungàrech; col sò ‘mpègn e col sò ezèmpe l’à dacc öna bèla mà a la restaurasiù catòlega del sécol XVI e l’à dacc ol via a óna nöa stagiù de ‘mpègn misiunàre de la Céza. In di öltem agn de la sò éta ‘l s’è dai de fà per scrif i Costitusiù de la Compagnéa söl fondamét di sò Esercìsi Spiritüài; ‘n de le Costitusiù l’è regolàda töta la éta del Ùrden e di Gezüìcc che i è ciamàcc a ciapà i trì vócc religiùs tradisiunài piö ü quàrt vóto, chèl de l’obediènsa speciàl al Papa. I Costitusiù scrìce öna prìma ólta tra ‘l 1547 e ‘l 1550 e pò sistemàde 'n del 1552, i è piazìde a i sò confradèi che i à aproàde ‘n del 1551; a chèl punto lé ‘l Sant Ignàsio, strach e malàt, l’à domandàt de lasà ‘l pòst de Prepóset Generàl, ma nisü l’à ölìt saìn, ‘n del 1554 l’à pasàt töt l’an o quàze ‘n lècc e l’è stacc necesàre lüminàga ü vicàre, ol Nadal, ‘nfìna che ‘n del löi del 1556 l'à dözìt bandunà töcc i sò ‘mpègn e ‘n del gir de póch dé l’è mört a Roma ol 31 de löi che l’è ach ol dé de la sò fèsta.
Almé
"…terra di qua dal Brembo in piano al piedi dei monti de Villa de Almè, confina fin a riva di Brembo"
Stória
In del 2002 l'è crèada öna organisasiù suracümünal ciamada Üniù di Cümü (Unione dei Comuni) tra Éla e Almè per goèrnà töte i quèstiù di dù cümü.
Uhřice (Hodonín)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Villarejo de Montalbán
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
Felònica
El cunfìna coi cümü de Bondeno (FE), Calto (RO), Castelmassa (RO), Ficarolo (RO), Salara (RO) e Sèrmad.
Stazion de Barass-Comeri
La Stazion de Barass-Comeri a l'è 'na stazion de la, che la serviss el comun de. L'è taccada ai stazion de.
Ríos Rosas (metropolitana de Madrid)
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria automatega Ascensoeur
Piomb
El nomm
La parolla piomb la riva del latin "plumbum", con l'istess significaa. L'è doperaa in tutt i lengov romanz (italian piombo, frances plomb, catalan plom, spagnoeu plomo, portoghes chumo, romen plumb, ligur ciongio, forlan plomp, napoletan chiummo, sicilian ciummu, sardegnoeu brummu, romanc plum). De lì el s'è spantegaa anca ai lengov celtegh brittonegh (breton plom, galles plwm). L'agettiv "plumbeum" l'è doperaa anca in italian (plumbeo) cont el significaa de "gris iscur".
Bercianos del Real Camino
a l'è un comun de la provincia de León, cont una popolazzion de abitant.
Delichon urbicum
Come l'è
El dard l'è on usellin de circa 13-15 cm de longhezza, e 'l sò pes el va di 15 ai 20 gr. El coo, la schena, i al e la cova g'hann on color negher-bloeu scur. La part de sotta e intorna ai sciamp inscambi la g'ha on color bianch farinent. La cova l'è meno bivorca de quella di ronden, e 'l sò corp l'è on poo pussee longh. I sciamp hinn curt, e i pee g'hann scià di piumett bianch. El mangia i insett che 'l branca in del sgolà. El sgola pussee in olt di ronden. I dard i fann el sò nid sotta i tecc, i grondann, ma anca sotta i pont de ciment, i arch di port e costruzzion compagn. Fann trii o cinch oeuv per voeulta, che g'hann on color bianch lusent. Dopo 12 o 15 dì, nassen i poresitt. I genitor ghe dann de mangià ancamò per circa on mes (25-26 dì).
Gasòlt
El g'ha, cond'öna süperfis de 0 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Le Soulié
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.44 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 816 méter a 'na altèsa màsima de 1069 méter söl leèl del mar.
Tetuán (metropolitana de Madrid)
Tetuán  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Prima Curinz Capitel Ses
Capitel Ses
1Quajdün de vialter, perchè 'l gh'ha una questiún cuntra un alter, el vulza fàll giüdegà di ingiüst e no di sant? 2O savii no che i sant giüdegarànn el mund? E se 'l mund l'è giüdegaa cun vialter, sii no dègn de caus piscinitt? 3Savii no che giüdegarèmm angiuj? e no defàtt i coss de la vita? 4Dunca, se gh'avii di caus de la vita, fii setà giò lur che hinn desprezaa in de la gésa? 5Ve disi per la vergogna. Inscì el gh'è no intra vialter nissün savi, che 'l pudarà decid intra el sò fradèll ? 6ma un fradèll el fa causa cunt un fradèll, e chèst denanz a quij che creden no? 7Dunca, l'è certamént già una perdida perchè gh'avii caus cunt i vialter medemm. Perchè no pütost sii ufes? Perchè no pütost sii sfrusaa? 8Ma vialter ufendii e sfrusii, e chèst a i fradèj.
Centro Cívico (premetrò de Buenos Aires)
a l'è una fermada tranviaria de la linia P de la metropolitana de Buenos Aires, tacada ai stazzion de.
Stam
L'è furmàt de 'n filamènt e de 'n antéra, colocàda ensìma al filamènt, endóche gh'è le lòze che fà sö 'l pòlen.
Elemèncc del stam
El stam l'è furmàt de tré elemèncc:
Pontedeva
Pontedeva l'è on comun spagnoeu de la comunitaa autonoma de la Galizzia. El se troeuva in de la Provincia de Ourense. El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Giovanni Storti
miniatura|456x456px|Giovanni Storti (2017) Gioann Storti (Milan, 20 de febrár 1957) l'è un attor, còmich e regista italian, che'l fa párt del trio còmich cognossuu come Aldo, Giovanni & Giacomo.
Atalanta BC
Stòria
In del 1980/81 la zöga 'n Serie C.
In del 2017 la ria quarta 'n Campionaa.
Ural'sk
Ural'sk (Уральск), ribatezada Oral (Орал) in kazak dopu l'indipendenza del Kazakistan l'è una citaa del Kazakistan de l'ovest, in sü i riv del fiüm Ural. La gh'ha una pupulaziun de 195.500 abitant (censimeent 1999).
La citaa l'è un center agricul e indüstrial de riferiment per la sò pruvincia; vist che l'è slungada sü un fiüm, la gh'ha uviament anca un port. Al dì d'incö l'è un punt impurtant in del trafich via feruvia fra i sit de estraziun del petroli in del basin del Maar Caspiu e i center indüstriai de la zona di munt Ürai.
Boulogne-sur-Mer
Storia
thumb|El Beffroi La zona de Boulogne l'è stada abitada prima de tutt del popol germanigh di Morin; la città però l'è stada fondada in del 55 prima de Crist del Giuli Ceser in persona, perchè 'l voreva ona bas per partì per l'Inghilterra (i nav poeu hinn partii de pussee a nord, a Wissant). El gh'ha daa el nomm de Bolonia, in riferiment a la città emiliana. I storigh hann deciduu che quella Bolonia lì la correspond a quella che al dì d'incoeu l'è la città alta. Là arent el gh'era anca el port, ciamaa Portus Itius, che poeu l'è vegnuu ai temp de l'imperi la sede de la flotta de la Maniga.
et par armes contraint cette arrogance Angloise
(E senza fà frecass, cont on sforz meraviglios/tì te avevet giamò conquistaa i fort de Boulogne/e cont i armi costringiuu 'sta arroganza inglesa/a vendett Boulogne e fàlla francesa)
Ai temp del Napoleon, Boulogne la gh'ha vari benefizzi, perchè la torna a vess ona città portual importanta.
La Segonda Guerra Mondial inveci l'ha vist la popolazion proppi attiva contra i Todesch. I bombardament (sia todesch che leaa) hann risparmiaa la città alta (la part pussee veggia), ma hann traa giò tutta quella bassa e 'l port.
Dréra
Da Dréra la s'è destacàda la contràda de San Ròch in del 1668 cha de alura la fà cümü desperlé.
Ol nòm piö giöst e uriginàl in bergamàsch l'è adóma Dréra, menimà Dréra San Martì l'è la tradüsiù a la lètera del nòm in italià, Adrara San Martino, ma l'è adóma 'l nòm italià che l' gh'à 'l probléma de mia sconfóndes con l'ótra Adrara  che pròpe per chèsto sèmper in italià la vé ciamàda Adrara San Rocco; in Lumbàrt chèl probléma ché l' gh'è mia, dezà che 'l prim di dù l'è Dréra e l'óter l'è San Ròch.
Bad Kissingen
left|thumb|200px|La Marktplatz de Bad Kissingen Bad Kissingen la se tróa a 'na altèsa de 220 méter sura 'l leèl del mar.
Excenevex
Excenevex l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Douvaine, del circondàre (arrondissement) de Thonon-les-Bains e del dipartimènt de l'Alta Savoia. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.664 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1 méter a 'na altèsa màsima de 1 méter s.l.m.
Urij
Urij (Origlio in Italian) a l'è un cumün sguizzer del destret de Lügan, in del Canton Tesin. El gh’ha pü u manch 1239 abitant e una süperfis de 2.1 km², e 'l se tröva a una altitüden de 452 meter sura 'l nivel del mar.
El cumün de Urij el se tröva in de la val Cavriasca, el fa part del circul de Cavriasca e l'è tacaa ai cumün de Cavriasca, Cuman, Cureja, Lamon, Punt Cavriasca, Toresela-Tavern.
Sussargues
Sussargues l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Castries, del circondàre (arrondissement) de Montpellier e del dipartimènt de l'Hérault.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Magnitogorsk
Magnitogorsk (in rüss Магнитого́рск) l'è una cità indüstrial de la Rüssia (pruvincia de Čeljabinsk), in di munt Ürai de la part uriental (Siberia), in sül fiüm Ural; la gh'ha una pupulaziun de 418545 abitant (censiment 2002).
Gunsàga
El cunfìna coi cümü de Luzzara (RE), Mòia, Pegügnàga, Reggiolo (RE) e Süsèra.
Yuncler
a l'è un comun de la provincia de Toledo, cont una popolazzion de abitant.
James Cook
I prim agn de vìta
thumb|La fìrma autògrafa de Cook
El prim viàs (1768-1771)
A chèsto pónt Cook el ciaparà diresiù òvest, per sercà de rià a la tèra de Van Diemen (al dé d'encö ciamàda Tasmania), che l'ìa stàda avistàda per la prìma ólta del Tasman, per rià a capì semài che la fàa part o nò del lezendàre cuntinènt austràl. Gh'è tocàt però tègner 'na róta piö setentriunàla per vìa dei vèncc fòrti che 'l g'ha 'ncuntràt. Quan che a la fì i è riàcc a troà tèra, Cook el ghe darà nòm Pónta Hicks, dezà che 'l prima 'ntraidìla l'è stat Leuit Hicks. Cook el pensàa che la püdìes véser la Tèra de Van Diemen, ma 'nvéce l'ìa la costa sudorientàla de l'Australia, e isé i è stacc i prim europèi cunusìcc a troà la còsta orientàl de l'Australia.
El tèrs viàs (1776-1779)
left|250px|thumb|La mórt de Cook ritraìda 'ndèn quàder de Johann Zoffany, presapóch del 1795Sö quàla che la sàpe stàda la fì del sò corp gh'è de le ipòtezi che le pàrla apò de canibalìsmo, l'è piö fàcil però che 'l sàpe stat tratàt compàgn che i locài i éra üs tratà le personalità per le quàle i gh'ìa 'n sentimènt de reverènsa e timùr (del rèst póch més prìma l'ìa stat töt fò per la presunificasiù de 'na divinità), cioè se pènsa che 'l sàpe stat ödàt de le bödèle, cüzìt per püdì destacà piö facilmènt la càrne e i òs snetàcc bé e conservàcc ad üzo de 'na relìquia. I sò òmm i riarà a fas dà 'ndré dei locài 'na quach rèscc per püdì dàga 'na sepultüra formàl endèl mar.
CCCP Fedeli alla linea
I CCCP Fedeli alla linea a hinn un grüp emilian de Regg de müsega punk furmaa in del 1982 a Berlin e che l'è finii in del 1990. A hinn cunsideraa vün dij grüp püssè impurtant per el punk eurupè. I CCCP se definissen un grüp de müsega melodiga emiliana e de punk filu-suvietich. El sò nom, CCCP, parnunsiaa "ci-ci-ci-pì" al curispunt al acronim rüss SSSR Союз Советских Социалистических Республи(trasliteraa Sojuz Sovetskich Socialističeskich Respublik, che'l vör dì Üniun dij Repüblich Sucialista Suvietich) che in alfabet cirilich el sumeja ai leter CCCP.
Tadon de Milan
miniatura|Stema arcivescovil El  ( ... - Milan, ...) a l'è stad un prelad milanes, arcivescov de Milan.
Edmund Spenser
miniatura|drita|300px|L'Edmund Spenser ind un depent a œli. Edmund Spenser (1552 - 1599) al pœl vesser considerad el prim grand poeta de l’angles modern. L’è el poeta qe al fa su una sort de sintesis in tra elements descompagn ind la poesia ai temp dei Tudor: l’influenza dei poeta in latin del Renassiment e dei poeta volgar franzes e taian, l’eredidaa dei classeg, li nœve corrents de penser relijos e filosofeg, la sperimentazion ind la versificazion de poeta compagn del Thomas Wyatt e de l’Henry Howard, sota l’esempi del Chaucer medem.
The Faerie Queene
miniatura|El frontespizi de l'epeg poema The Faerie Queene, stampad dal William Ponsonby ind el 1590. “The Faerie Queene” l’è l’œvra maestra del poeta, anca se miga terminada; la pœl vesser considerada el tentativ de meter insema ind un’œvra grossa e ingualada tute li corrents de penser del so temp. Li ispirazion i enn plusse: l’allegoria e ‘l romanz medieval, l’epega cavalleresca, l’etega aristotelega, platonisme e neoplatonisme, l’umanesem renassimental, l’idealisme protestant, el folklor angles, l’epega taiana, el patriotisme lisabetian. El modell plussee imediad pusta al resta l’“Orlando Furioso” (1516 - 32) del Ludovico Ariosto. El Spenser al deciara li so intenzion e li so ispirazion ind una litera al Walter Raleigh, inserida ind la prefazion a l’edizion dei prim trii liber ind el 1590, ind la qual l’inxubiss anca el pian de l’œvra.
Stazion de Sicignano degli Alburni
Storia
La stazion la derva el 30 de settember 1875, cont l'attivazion de la tratta Contursi-Romagnano de la linia per Potenza. Dal 30 dicember 1886 a l'è capoligna de la ferrovia per Lagonegro, e la deventa donca 'na stazion importanta per la ferrovia campana e anca termen de 'n quaj treno, degià che eren in raccord cont i treni per Roma, Napoli e Salerno. Quand che, in del 1987, la ferrovia per Lagonegro a l'è stada sospenduda, el sò roeul el s'è sbassaa de bon.
Cristina Trivulz de Belgiojos
Età de tosa e de giovineta
L'Ernesta Bisi a l'era anca la sò maestra de disegn: a quell temp se usava insegnàggh ai tosann de fameja nobela el cant, el disegn e alter formi d'art. Anca se in tra de lor duu gh'era ona quai diferenza d'età, hinn restaa semper grand amis; e la Cristina la gh'ha faa a lee i sò confidenz pussee segrett. A l'è stada proppi l'Ernesta che la gh'ha faa cognoss, on quai ann despoeu, el mond di complott carbonar.
El moment pussee important de la gioventù de la Cristina l'è staa el matrimoni cont el gioven e bell prenzip Milio Barbian de Belgioios. In tancc, che cognosseven i abituden libertinn del Milio, hann provaa a fàggh mudà idea a lee: ma el matrimoni l'è staa faa istess, el 24 de setember del 1824, in de la gesa de San Fedee (Milan). La Cristina, a domà sedes agn, l'era la reditiera pussee sciora de tutta l'Italia, con scià ona dota de 400.000 franch austriegh.
La matinna istessa di nozz, la Cristina la g'ha rezevuu in cadò dal cònt Ferdinand Crivelli on epitalamio cont on contegnuu strimbiaa, in cui, cont di redibis anca testuaj al Don Gioann del Lorenz Da Ponte, se profettezava el no feliz destin del raport: ''Che poeu che cont ti avarïa goduu, fiorend andarà cont Chesta e Chella, e a voeuj te sentirem giccolà ajutt: ma si come indree pù no se torna, restituì apena te pouderet corna per corna. ''
L'arriv a Paris
La prenzipessa a l'era spaghesciada de l'Austria e la gh'aveva el stremizi che al sò ritorna sarïa stada forzada a andà a monega. In puu, l'orgolj patriottigh cont la disponibilidà a cetà la povertà putost che stà sota al dominador forest, a l'era ona resun de puu per tornà minga indree. Cont el Mignet, diventaa famos comè storegh mersì a la sò Istoria di Rivoluzion franzes del 1824, el rapport inanz a tucc ligaa a i sort de l'Italia. Quest chì ha mettuu in contatt la dona cont l'Adolf Thiers e cont el vegg general La Fayette, l ' eròe di duu mond e di trii rivoluzion. Al general, che a l'era dree a perd la sò lucidità per la veggiaja, la Cristina ha domandaa prima de tucc de interced per la liberazion di talian ciappaa a Ancona, e quest chì a s'è voltà-sù al Sébastiani, el Minister di Ester. El La Fayette, tutavia, el podeva fà pocch e la França la se diseva favorevol a la causa taliana pussee cont i paroj che cont i fatt. Anca inquand l'è deventaa cognossuu el sequester di ben de la prenzipessa, el general a s'è voltà-sù a el Sébastiani, ma l'intercession magior pasmà el Metternich a l'è stada chella del cónt Apponyi, ambassador imperial a Paris, putost che chella del Minister. Cont ona lettera, l'Apponyi a l'è riussì a pasentà on cicinin la persecuzion indi confront de la desertora.
La sala parisina de la Cristina
Particolarment ardent e dubi a l'è staa el ligamm cont l'Honoré de Balzac: de lee, cognossuda fin da l'arriv a Paris, a slenguasciava indi letter mandaa a la futura miee, la contessa polacca Eveline Hanska, ma de franch a doperava alter compliment e paroj cont la prenzipessa e inquand parlava de lee a i sò amis. Se dis, anca se a l'è minga sicur, che l'Honoré a l'è staa vun di tant spasimant imporaa, e la Cristina a l'è diventada comè on torment, anca indi sò liber: se pò defatt troà ona quaj somejanza de la Belgiojos cont la Fedora de La pell de sagrì e la Massimilla Doni del romanz cont el nom istess (1837). A lee, el Balzac ha dedicaa oltra, indel 1846, a proeuva d'ona messizia soravissuda al temp, el Gaudissart II.
Stazion de Bisceglie
La Stazion de Bisceglie a l'è 'na stazion de la ferrovia Adriatica, che la serviss el comun de. L'è taccada a.
Anubias gigantea
Ul Anubias gigantea l'è una pianta aquatega che la ghe partegna a la fameja di Araceae.
Prima Curinz Capitel Sett
Capitel Sett
1E sü i robb che avii scritt, «l'è bun per un omm tucà minga una dona»; 2Ma per via di furnegaziún ogni omm el gh'avarìa d'avègh la sua propia miee, e ogni dona la gh'avarìa d'avègh el sò propi marì. 3L'omm el gh'avarìa de dà dedree el debit a la sua miee, e in de l'istèssa manéra anca la dona al sò marì. 4La dona la gh'ha minga l'auturitaa sura 'l sò corp, ma l'omm, e in de l'istèssa manéra l'omm el gh'ha minga l'auturitaa sura 'l sò corp, ma la dona. 5Depriveev no el vün l'alter, se no per un témp d'un acordi, perchè siuv liber per la preghéra, e alura siuv insèma de növ, perchè 'l Satana el ve tenta no per via de la vostra mancanza de cuntroll de vialter medemm. 6E disi chèst per cuncessiún, no per cumandamént; 7e vöri che tücc i vèss üman sien cuma anca mì medemm: ma ognidün el gh'ha el sò propi regall de Diu, el vün quij inscì, l'alter quij inscì.
10E per quij che s'hinn staa spusaa, cumandi, no mì ma el Signúr, che la dona la se separa no del marì, 11ma se 'l s'è staa separaa, la gh'avarìa de restà sénza spusàss, o la gh'avarìa de recunciliàss cunt el marì, e l'omm el gh'avarìa de mandà via la miee.
Ferrovia soraelevada de l'Esposizion de Milan
Caratteristich
A l'era a binari doppi, foeura che per i capoligna cont on binari unich e l'era elettrificada a corrent alternada.
Punt Cavriasca
Punt Cavriasca o dumà Punt (Ponte Capriasca) a l'è un cumün svizzer del distret de Lügan. in del Canton Tesin. Al gh’ha pressapoch 1610 abitant e una süperfiss de 6.2 km², e al se tröva a una altitüden de 447 meter sura al livel del mar.
Teorema de Böhm-Jacopini
El Teorema de Böhm-Jacopini a l'è on teorema de informatega teorica enonziaa in del 1966 di informategh Corrado Böhm e Giuseppe Jacopini che 'l dis che a l'è possibil scriv on quajsevoeur programma o algoritm domà cont trè struttur de controll: La sequenza, la selezion e l'iterazion, de applicà ai operazion elementar che 'l calcolator el pò fà.
Oblast de Vinnycja
El gh'ha 1575808 abitant e l'è grand 26513 chilometer quadrad.
Bett
Bett (Bette) l'è ona frazion del comun de Ciavenna, in de la Provincia de Sondri. El paes el se troeuva a ovest del centro comunal, a l'inizzi de la Val di Giust.
Prima Curinz Capitel Vott
Prima Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Pavlovice u Přerova
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Olomouc e del distret de Přerov.
Ghidisöl
Evulusiù demogràfica
L'andament del nömer de abitàncc del cümü de Ghidisöl l'è mustrat endela tabèla ché de sóta:
Teyran
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Strážnice
a l'è una cità de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Hodonín.
Antéra
El stam l'è 'na fòia trasfurmàda per la prudusiù de spòre mas•cc (microspòre) che pò i è i granì de pòlen. I sach pulìnich i è i microsporàngi.
Sistema sanitari
Obietiv e composizion
Per l'Organizzazion Mondial de la Sanità l'obietiv de 'n sistema sanitari a l'è quell de vess universal, bon per i aspettativ de la popolazion, finanziaa ben e accessibil equament. El roeul a l'è staa sintetizzaa in di cinch C: Cost, Covertura, Consistenza, Complessità, Cronegh.