cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Registrador de vol
La gh'ha de resist a 3400 kg de forza de impatt e a temperadur de pussee de 1000°.
Amions
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 359 méter a 'na altèsa màsima de 525 méter söl leèl del mar.
Burriana
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Gonten
El cumün de Gonten al se tröva a una altitüden de 902 meter sura al livel del mar.
Ferreyres
El cumün de Ferreyres al se tröva a una altitüden de 560 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chevilly, Croy, La Sarraz, Moiry, Romainmôtier-Envy.
Uzès
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.41 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 49 méter a 'na altèsa màsima de 274  méter söl leèl del mar.
Vol Aeroflot 593
In del vol gh'eva anca el copilota Igor ' Piskarëv (russ: Игорь Пискарёв), el pilota Vladimir Makarov (russ: Владимир Макаров), che 'l volava 'me passegger e la fioeula del pilota, la Jana Kudrinskaja (russ: Яна Кудринская).
Traduzion lombarda
2258 El ' dar: Perchè 'l gira? 2259 Kudrinskij: El gira in de per lu? 2260 El ' dar: Si... 2261 Kudrinskij: Soo minga perchè 'l gira 2266 El ' dar: L'è dré ad andà foeura rotta? 2267 Piskarëv: Semm drè ad entra in ona holding pattern 2268 Kudrinskij: Verament? 2269 Piskarëv: Ovviament. 2270 Makarov: S'cecc...
Ferrovia Cremona-Mantoa
La  a l'è 'na ferrovia italiana a scartament normal che la conliga Cremona e longa 62 km.
Penta-di-Casinca
Penta-di-Casinca l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Vescovato, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18.53 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 640 méter s.l.m.
Bundesstraße 56
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez al Nord Reno-Westfalia.
Làsio
Geografia
A pàrter del nordòvest de la regiù se tróa tré grùpi muntuùs diferèncc de dimensiù modèste: i Mucc Volsini, i Mucc Cimini e i Mucc Sabatini. Le caraterìstiche 'n cümü de chèsti sistémi i è l’urìgin vulcànica, testemognàda de elemèncc geològich, e la prezènsa en ògn'ü de 'n lach: el Lach de Bolsena söi Volsini, el Lach de Vico söi Cimini e ‘l Lach de Bracciano söi Sabatini.
La zòna de Roma l'è ocupàda de l'Agro Romano che 'l rìa zó, sèmper dré a la còsta, enfìna 'ndèl Agro Pontino, che prima de la bunìfica ezeguìda 'ndèi agn del 1930 al 1940, l'ìà töt palüdùs. thumb|left|Cala fonte a Ponza e Palmarola söl sfónt. La còsta del Làsio l'è regolàr, bàsa e sabiùza; ma gh'è estès de le sporgènse, compàgn del Capo Linaro a sud de Civitavecchia, la boca del fiöm Tevere 'ntramès ai cümü de Roma e Fiumicino; a sud del fiöm gh'è 'l promontóre de Ansio e Nettuno, el Mut Circeo e 'l promontóre de Gaeta, mia delóns del cunfì co la regiù de la Campania.
Salinità del soeul
Terren succ e salinità
La salinità di terrén succ la càpita quand che l’àves a l’è du o trii meter de sòta rispètt a la superfice del soeul; el sal el ven su de l’àves a la superfice del soeul per via de l’azion de la suttilièzza. Quèst el succed indoe l’acqua sotterranea l’è salina (compagn che in divèrsi àerej) e l’è favorìi di prategh de utilizzazion del soeul che fànn andà denter in di àves pussée acqua de quèlla che l’àves el gh'avarìss de ricèv. Per esempi el trà giò i alber per 'vègh di terrén de coltivà l’è la resón principàl de la salinità d'ona quaàj area, de già che i radìs de superficie di cultùr annuàj ciapen el pòst di radìs profónd di alber.
Roccalumera
Roccalumera al è arent a Fiumedinisi, Furci Siculo, Mandanici, Nizza di Sicilia a Pagliara.
Salinità del soeul
Conseguenz de la salinità del soeul
I conseguenz de la salinità hinn:
Elezzion ministrative de Milan del 2021
Azzaretto
Azzaretto el voeur un Milan che 'l sibia no in man ai "poder fort" ma al popol, representad di assemblee di citadin, pussee spazzi de socialità e 'n straport publegh che 'l costa men.
Battaja de Borodino
El maresciall Louis Nicolas Davout el gh'aveva suggerii al Napoleon de taccà in sù on fianch, ma l'imperador l'ha preferii taccà frontalment, per podè batt i Russ ona voeulta per tutt in d'ona battalia general.
Vabres (FR-30)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Andrézieux-Bouthéon
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Deggendorf (circundari)
Cità e cümü
(Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Campodenno
Campodenno (Ciampdaden en ladì nònes) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.436 abitàncc, 'na süperfìce de 25 km², per 'na densità de 57 ab./km². El cunfìna coi cümü de Tuenno, Denno, Ton, Sporminore, Spormaggiore.
Muros
Muros l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 754 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 69 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cargeghe, Osilo, Ossi, Sassari.
Apple IIGS
Memoria
In teoria el processor a l'éra bon de indirizzà 16 MB de RAM, ma la Apple l'ha scernuu 'me massim 8 MB. A l'éra possibil cont di patch volzà el massim, per esempi gh'eren di espansion de 12 MB.
Grafica e audio
L'audio, compatibil MIDI, el supportava 15 vos. 'Sto compart l'ha menaa a 'na denonzia de la Apple Corps, società de musega, che l'ha accettaa poeu 'n accord privaa.
Sistema operativ
In del 1987 El sortiss l'Apple II Desktop, ambient desktop arent a quell del Mac crompaa de 'na ditta franzesa. A la fin de l'ann el nass el Finder.
Perelli
Perelli l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Orezza-Alesani, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.21 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 426 méter a 'na altèsa màsima de 1441 méter s.l.m.
Castell de Cabres
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Cazurra
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
UC Sampdoria
Titoi nazionai
de Serie B]] - 1 titol'''
Sant'Agata Feltria
Sant'Agata Feltria (endèla parlàda locàl: Sant'Êgta) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Rimini. El g'ha, 'na superfìce de 79 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Badia Tedalda (AR), Casteldelci, Novafeltria, Pennabilli, Sarsina (FC), Sogliano al Rubicone (FC), Verghereto (FC).
Calisto (corp celest)
Calisto l'è giü dei quàter satèliti natürài principài del pianeta Giove (ciamàcc satèliti galileià o medìcei). L'è el tèrs satèlite piö grant de töt el Sistema Solar per dimensiù, confrontàbii con chèle del pianéta Mercurio. La sò òrbita la se tróa apéna föra de la sintüra de radiasiù de Giove.
Dachau (circundari)
Cità e cümü
400px|center|thumb|Cümü del circondàre de Dachau
Automotris FS ALn 663
Storia
Hinn staa doperaa anca per di lign a longa percorrenza, per esempi la Cremona - Mantoa - Pesaro de la FER o la Roma - Termoli de Trenitalia.
Ferrovia Colich-Ciavenna
Verta del 1886, l'è in Lombardia e l'è de proprietà de Trenord.
Vallabrègues
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Vallabrègues l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Finchley Road (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Pernink
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
Nihil obstat
In particolàr l'è dovràda da la Céza Catòlega, per ès piö precìs da la Congregasiù per la Dotrìna de la Féde, per dà 'l sò permès sö dò questiù:
Imprimatur
Pëtr Ivanovič Bagration
thumb|right|Bagration Pèder Bagratiòn (Russ: Pëtr Ivanovič Bagration; Armen: Petre Bagrationi; 1765 - 1812) l'è staa on general Russ de la famija nòbil armena dij Bagratiòn.
L'haa cominciaa la soa carrera combatend contra i Polach e contra i Turch, e l'era giamò on general pièn de esperienza aj temp de la Rivoluzion Francesa e dij guèrr Napoleonich.
Strada voivodal 728
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 157 km.
Kingstown
thumb|right|300px|Panurama Kingstown a l'è la capital de San Vincenz e Grenadin.
INRI
Quàze töcc i crucifése i gh'à tacàt sö ü cartèl de lègn metìt apéna sùra 'l có del Signùr, 'ndóe gh'è scricc pròpe INRI. Chèsto cartèl l'éra ciamàt Titulus Crucis e segónt la lège romàna l'éra ubligatòre mètel e 'l servìa a spiegà 'l perchè de la condàna. A la stèsa manéra i crucifése di ortodòs i gh'à scricc söl titulus INBI, che l'è la sìgla de la fràze gréca «Ἰησοῦς ὁ Ναζωραῖος ὁ Bασιλεὺς τῶν Ἰουδαίων» che, compàgn de chèla latìna, la öl dì: Gezü de Nàzaret, ol Rè di Giüdèi.
San Vincenz e Grenadin
San Vincenz e Grenadin (Saint Vincent and the Grenadines in ingles) a l'è un paes di Caraib.
Növ Messich
Urganizaziun pulitiga
El Növ Messich al gh'ha 5 grand eletur in di eleziun presidenziaj de l'Üniun.
Dialett gardesan
On esempi: el dialett de Toscolan
ATTENZION: tucc i esempi lenguistegh chì de sotta sarann scrivuu con l'ortografia del lombard oriental. Se vardom, per esempi, el dialett del comun gardesan de Toscolan Maderno (Provincia de Bressa) a vedom quei caratteristegh chì:
1151
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Roccella Valdemone
Roccella Valdemone l'è ün cumün da la Pruvincia da Messina ent la regiun Italiana da la Sicilia, localisaa a c.ca 150 km a est da Palermo e 50 km a südovest da Messina. Al 31 da Dezember dal 2004, al gh'eiva üna popülazion da 802 abitant e üna area da 41,0 km².
Stockerau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Hohenstadt
El cümü de Hohenstadt el se tróa a 'na altèsa de 818 méter sura 'l leèl del mar.
Maggianegh
In la gesa de Sant Andrea (del XVII secol) se troeuven di quader de pittor famos 'me Bernardin Luin e Gaudenzi Ferree. A Maggianigh l'è nassuu el scior Togn Ghislanzon (1824-1893), scrittor, librettista e, a l'occasion, poeta in lombard.
Forsythia
Forsythia l'è 'n zèner de piànte fanerògame che fà part de la famìa botànica de le Oleaceae. De chèsto zèner fà part 11 spéci, perlopiö uriginàrie de l'Asia orientàla, ma ghe n'è giöna che l'è uriginària de l'Europa sudorientàla (Albanìa e Kòsovo). El nòm de chèsto zèner l'è stat dat en unùr de William Forsyth.
Capacità de scambi catiònich
Adsorbiment catiònich
L'adsorbiment o scambi catiònich a l’è on procèss reversìbil de superfice che ‘l succéd in su la superfice de contàtt infra on materiàl sòlid dotàa de proprietà de scambi, e 'na soluzion de saj.
La soluzion di saj in del terrèn a l’è inveci l’acqua che l’impienìss i spazzi de mèzz del terrén e i saj mineràj deslenguàa denter; a l’è ciamada donca soluzion circolanta.
Corelazión tra el pH e la capacità de scambi
A parità di condizion la reazion del terren la fa on lavorà fondamentàl: i collòid elettronegatìv del terrén, sia orgànich sia mineraj gh’hann di proprietà anfòter e fànn el mestée di àcid e di bas déboj. In di condizion tipich del pH del terren, l'humus e i mineraj creós fànn el lavorà di acid débol e, donca, di collòid elettronegatìv, inveci i idròssid de fèr e de alumini fànn el mestée di bas dèbol e, donca, di collòid elettropositìv:
Determinazion de la CSC
La determinazion de la capacità de scambi catiònich l'è 'na procedùra d’abitùdin de l'analisi del terrén. Quèll parametro chì, defàtt, el permètt di fà ‘na primma valutazion de la dotazion potenziàl di element nutriént del terrén e la mètt el fondament per tirà in pee ‘na giusta tècnica de ingrassadura, de manera de evità di fenòmen de mancanza e anca di pèrdit possìbil per slavaggiament e de conseguenza l'inquinament di àves.
Sfera Ebbasta
El Sfera Ebbasta, nòmm d'art de Gionata Boschetti (Sest San Giovann, 7 desember 1992), a l'è on rapper talian.
Grazzie ai sò lavor, insemma al prodr Charlie Charles, a l'è consideraa vun di pionee del gener trap in Italia.
Bibertal
Bibertal l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 27.31 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Bibertal el se tróa a 'na altèsa de 495 méter sura 'l leèl del mar.
Castellón de la Plana
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Castries
El gh'ha pressapoch 61.000 abitant.
Capacità de scambi catiònich
Rappòrt tra CSC e podè tampon
El podè tampón del complèss de scambi el finìss quand che la disponibilità di ion idrògen (che i ghe dànn contra a l'alcalinità ) e di bas de scambi (contra de l'acidità) i finìssen, per quèst la proprietà del podè tampon a l’è fortement correlada a la CSC totàl e al tass de saturazion di bas: el podè tampon el raggióng el sò màssim in di terrén cont on’alta capacità de scambi e cont on tàss de saturazion in basi de l’orden del 50%, e quèj condizion chì, generalment, gh’hinn in di terren creós, ricch de allofane, vermiculite, montmorillonite e, soratùtt, in di terrén ricch de sostanza organica e cont on pH moderatament àcid (pH 6-6,5).
Castrogonzalo
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Partizziú (matemàtega)
Partizziú e relazziú d' equivalenza
Si una relazziú d'equivalenza a l'è  dada sül cungjuunt X, alura ul cungjuunt da tüte le classe d'equivalenza al furma una partizziú  da X. Inversameent, si una partizziú P da X al è  dada, alura sa la pöö definí una relazziú  d'equivalenza sü  X  nutada ~, par x ~ y si e noma si al esiist una paart da P ch’al cuntegn cuntempuraniameent x e y. Le nuzziú da relazziú d'equivalenza e da partizziú  i è dunca fundamentalameent equivalente.
Propières
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 533 méter a 'na altèsa màsima de 972 méter söl leèl del mar.
Michail Illarionovič Goleniščev-Kutuzov
L'ha minga poduu partecipà a la battaglia de Austerlitz perchè l'era staa retardaa per spiegà i sò piàn a l'imperador Lissander II e al Re prussian, poeu l'è andaa a combatt contra i Turch, l'alter nemis stòrich de la Russia.
Betin de Trezz
Oeuvera
La soa unega oeuvera che n'è restada a l'è la Letilogia, scrivuda in d'on volgar con di element lombard e toscan, che la ripercorr la pesta che l'ha colpid Milan e la Lombardia e la fa 'na sorta de orazzion, dedicada al cusin Gaspar, che l'ha svesinad al mond de la coltura, e al cardinal Ascani Maria Sforza, dada foeura in del 1488, trè agn dopo de la pestilenza.
El test l'è stad poeu doperad del Franzesch Cherubin in del so dizzionari per trovà di vegge vos milanes. A gh'è minga 'n ciar consens in su che lengua la fuss doperada del Betin de Trezz: el storegh Stefano Meschini, in la soa biografia del Bernardino Coiro, el ritegn el Betin un "poeta dialetal", ad esempi.
Santa Òlga de Kiev
Dòpo la mòrt del marì l'ha governaa el Rus' come reggent (945-963), in nòmm del sò bagaj Svjatoslav I. L'ha dedicaa on mucc de temp in del cercà vendetta per el mazzament del marìi a òpera di Derevljan e l'ha ottegnuu infin quell che la voreva cont el massacher de ona bòna part de quij chì.
Coburg (circundari)
Cità e cümü
400px|center|thumb|Cümü del circondàre de Coburg
Arcon
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.19 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 511 méter a 'na altèsa màsima de 1155 méter söl leèl del mar.
Saint-Maurice-de-Beynost
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Maurice-de-Beynost l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Stazion de Duomo-Via Vernieri
La Stazion de Duomo-Via Vernieri a l'è 'na stazion de la ferrovia Napoli-Salerno, che la serviss el comun de.
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenitalia in contratt de servizzi cont la Region Campania.
La Sarraz
La Sarraz a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.77 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Thanksgiving
Segónt la tradisiù, ol prim Dé del Ringrasiamét l’ s’è tegnìt in del 1621 a la Plymouth Plantation ‘n Massachusetts, ach se gh’éra zamò stàcc prima ün óter Dé del Ringrasiamènt a la Berkley Plantation ‘n Virginia sö i rie del James River in del 1619.
Ol dé dòpo ol Dé del Ringrasiamét l'è ciamàt Black Friday.
Anguillara Veneta
Anguillara Veneta (en vèneto: Anguiłara Veneta) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 4.739 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 226 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agna, Bagnoli di Sopra, Boara Pisani, Cavarzere (VE), Pozzonovo, Rovigo (RO), San Martino di Venezze (RO), Tribano.
Carbellino
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Iliad SA
Dal 2011 la lavora in Franza 'me operator de telefonia mobil cont la società Free Mobile e dal 2018 a l'è operator mobile in Italia, dòpo de la fusion de la Wind e de la 3 Italia, 'me voruu de la Commission Europea per guarnà la concorrenza, e l'ha ricevuu i antenn in eccess de l'union in tra i dò società.
L'Isle
miniatura|200px|centro|El castel de L'Isle, adès dopràt come municipio El cumün de L'Isle al se tröva a una altitüden de 660 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Mont-la-Ville, Cuarnens, Chavannes-le-Veyron, Pampigny, Mauraz, Montricher, L'Abbaye.
Ottenbach (DE-BW)
Ottenbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Göppingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 11.90 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Neasden (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Concorde (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
1014
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Ferrovia Albano-Nettuno
Verta del 1884, l'è in Lazzi e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana.
1159
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Ostrov (Karlovy Vary)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
Chilches
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Anna Falchi
Biugrafia
La sò cariera la partìss in del 1989, quan che la riva secunda a Miss Italia. Il del 1992 l'ha fai un spot de Federico Fellini e in del 1993 l'ha cuminciàd a recità in d'un film: Nel continente nero de Marcu Risi.
Radio
In del 2008-2009 la fa un prugràma anca sü RTL 102.5, cun Pierluìs Diaco: Onorevole dj.
Le Monêtier-les-Bains
Le Monêtier-les-Bains l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch del cantù omònim e la fa part del circondàre (arrondissement) de Briançon e del dipartimènt Hautes-Alpes.
Lavigny (VD)
Lavigny a l'è un cumün svizzer del distret de Morges, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.01 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Ponzone
Ponzone (en piemontés: Ponson, prunünciàt Punsón) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 1.206 abitàncc, 'na superfìce de 69 km² e 'na densità de 17 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cartosio, Cassinelle, Cavatore, Grognardo, Malvicino, Molare, Morbello, Pareto, Sassello (SV), Tiglieto (GE), Urbe (SV).
Saint-Nizier-le-Bouchoux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Republica de Bèrghem
In di vall la ciappa però forma una sorta de contro-rivoluzion perchè la republica la par vess contra la religiòn e sopratutt in dj paes i pret riessen a portaa el popol de la part dj Veneziàn, ma quest moviment l'è combatuu e eliminaa nel gir de un mes.
Saint-Nizier-le-Bouchoux
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 192 méter a 'na altèsa màsima de 222 méter söl leèl del mar.
Numer cardinal
I cardinai inacessibei
Per contra, a l'è cofinal cont \omega pe'l mez de l'aplicazion. Se dix qe a l'è singolar.
Bad Endorf
Bad Endorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rosenheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 40.11 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Chodos
a l'è un comun de la provincia de Castellón, cont una popolazzion de abitant.
Valleraugue
Valleraugue l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Valleraugue, del circondàre (arrondissement) de Le Vigan e del dipartimènt del Gard.
Palau-del-Vidre
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Valleraugue
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Valleraugue l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Fatt de Rovereta
I fatt
La Reggenza, quand che l'ha savuu del noeuv govern, l'ha proclamaa ona Milizia Volontaria, per pagura che 'l governo, cont el jutt di forz armaa italian, el marciàss vers la capital.
Dialèt bergamàsch
Esèmpe de bergamàsch leterare
right|thumb|400px
Gramàtica
Ol bergamàsch l'è caraterisàt da l'afèresi, d'öna furma interogativa per ol vèrbo (an va; an vai?), e da 'l vìga ol vèrbo istèss per i tèrse persune (singolàr e plüràl) e per la prima persuna plüràl (de probàbel deriassiù germànica). Per desferensiài, al sa dóvra ü pronòm clìtico obligatòre intramès ol pronòm persunàl (mìa obligatòre) e 'l vèrbo, compàgn de 'l vèneto.
Fonética
Ol bergamàsch 'l gh'à öna fonética compagna a chèla di óter dialècc d'la Lombardéa. Al gh'à di gröp de consonàncc che i gh'è mìa in de l'italià, cóme sg [zʤ] e s-c [sʧ]. Al s' pöl tròa al prensépe di paròle (s-cèt), 'n del mès (brös-cia), a la fì (mas-cc).
Neffes
Neffes l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch del cantù de Tallard e 'l fa part del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes.
Nyírderzs
a l'è un comun del Distret de Nyírbátor, cont una popolazzion de abitant.
Cagnò
Cagnò (Ciagnòu 'n ladì nònes) l'è stat 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 368 abitàncc, 'na süperfìce de 3 km², per 'na densità de 123 ab./km². Del 2020 l'è part del cümü de Novella
Muviment retrograd
En chèsta definisiù se 'ntènt per polo nort el polo del còrp che 'l vàrda de la stèsa bànda del pià de l'eclìtica del Polo Nord terèstre.
Saint-Nizier-le-Désert
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 268 méter a 'na altèsa màsima de 323 méter söl leèl del mar.
Pie-d'Orezza
Pie-d'Orezza l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Orezza-Alesani, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.79 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 541 méter a 'na altèsa màsima de 1766 méter s.l.m.
Salach
Salach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Göppingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 8.32 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Nová Role
El gh'ha el status de cità.
Nicoséa
Nicoséa (Λευκωσία, Leukōsía/Lefkosia 'n gréch; Lefkoşa in türch) l'è la capitàl de l'ìsola de Cipro e l'è l'öltima sità de Euròpa che l'è teada 'n dò da ü mür. De fati ol tòch a mesdé l'è sóta la legitima Repüblica de Cipro 'nvéce ol tòch piö a setentriù l'è ocüpàt da la Repüblica Türca de Cipro Nòrd che l'è recognosida da nisü fò che da la Türchia.
Apostuj Capitel Trides
Capitel Trides
mì t'huu generaa incöö.
un laur che credarìuv no, se quajdün el ve cüntass sü cumpletamént».
44E 'l sabet che l'era vegnüü, squas tüta la citaa la s'è ünida insèma per scultà la parola de Diu. 45E quand i Giüdee aveven vedüü i foll, hinn staa impienii de gelosia, e cuntradiseven a i robb che eren dii de Paul, biastemand. 46E, parland curagiusamént, Paul e Baraba hann dii: «L'era necessari che la parola de Diu la füss parlaa a vialter prima; degià che la rüzii via e ve giüdeghii no dègn de la vita etèrna, varda, girum a i naziún! 47Già che inscì el Signúr el m'ha cumandaa:
Valliguières
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Bruckmühl
Bruckmühl l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rosenheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 50.22 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Joachim Murat
Comandant de cavalleria in de la Campagna de Russia, dopo de l'abdicazion de l'imperador (1814) l'ha cercaa de mettes d'accordi cont i Austriegh per conservà el regn; però l'ha poeu ciappaa a combatt contra de lor cont ona spedizion vers l'Italia del Nord. In del 1815 l'ha pubblicaa el Proclama de Rimini, ma poeu l'è staa battuu a Tolentino e l'è staa costringiuu a 'bdicà. Col provà de ciappaa de noeuv el regn, l'è sbarcaa a Pizzo Calabro, ma l'è staa faa presonee e fusilaa di Borbon.
Ferrovia Castelbolognese-Ravenna
Verta del 1863, l'è in e l'è de proprietà de Red Ferroviaria Italiana. La velocità massima a l'è de 120 km/h.
Ternitz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Trenn
Trenn (Trenno in italian) l'è on quarter de Milan, che 'l se troeuva in del Municipi 8.
Ellzee
Ellzee l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 14.77 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Neubeuern
El cümü de Neubeuern el se tróa a 'na altèsa de 478 méter sura 'l leèl del mar.
Piovera
Piovera (en piemontés: Piòvra) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Alessandria. El g'ha presapóch 736 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 49 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alessandria, Alluvioni Cambiò, Montecastello, Rivarone, Sale.
Bugh
Bugh (Bugo) l'è voeuna di frazion del comun milanes de Voeusger. El paes (che poeu l'è squasi domà ona cassina) la se troeuva a nord-est del capploeugh comunal, in mezz ai camp. L'è staa on comun indipendent infina al 1841: al temp di piev el partegniva a la Piev de Corbetta.
Mansion House (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Saint-Rambert-en-Bugey
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 271 méter a 'na altèsa màsima de 819 méter söl leèl del mar.
Foradada
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Mírová
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Karlovy Vary e del distret de Karlovy Vary.
Lamber
thumb|300px|right|Ul Lamber a [[Munscia]]
El nass de suravia del Ghisall, dal munt San Prim, e al percor tüta la Val Assina passandu per Canz e Ass; cume 'l vegn föra di muntagn, el se trà dent in del Lagh de Püsian, dopu de che 'l cur per la Brianza fina a Munza.
Brez
Brez l'è stat 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 734 abitàncc, 'na süperfìce de 18 km², per 'na densità de 41 ab./km². Del 2020 l'è part del cümü de Novella.
Lussy-sur-Morges
El cumün de Lussy-sur-Morges al se tröva a una altitüden de 458 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Denens, Lully, Saint-Prex, Villars-sous-Yens.
Ganimede (corp celest)
De le oservasiù fàde co le sónde spasiàle par che la superfìce la sàpe fàda de dò formasiù principàle. Le regiù scüre, che le quàrcia zó en tèrs del pianeta, piéne de cratér de impat e datàde 'nfìna a quàter miliàrdi de agn e le regiù piö ciàre, töte streersàde de canài e custulù che se 'ncrùza, póch piö zùina de l'ótra.
Codrongianos
Codrongianos l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 1.281 abitàncc, 'na superfìce de 30 km² e 'na densità de 43 ab./km². El cunfìna coi cümü de as comunas de Cargeghe, Florinas, Osilo, Ploaghe, Siligo.
Tallinn
|right|140px Tallinn a l'è la la capital de l'Estonia.
Theresienfeld
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Le Perthus
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Le Perthus l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Gießen (Regierungsbezirk)
El Distrèt Goernatìf de Gießen l'è giü di trì distrècc (en todèsch: Regierungsbezirke) del Assia, en Germania, menimà i óter dù distrècc i è Kassel e Darmstadt.
Pexiora
Pexiora l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Castelnaudary-Sud, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
Melrose Park, Illinois
Melrose Park a l'è una cità de la cuntea de Cook, Illinois, Stat Ünii d'America. La gh'ha una süperfiss de 11 km² e una pupulaziun de 23.171 abitant. Melrose Park el se tröva a circa 16 km a est de Chicago. El sindich l'è el Ron Serpico.
Cheremule
Cheremule l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 526 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 22 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borutta, Cossoine, Giave, Thiesi, Torralba.
Mauraz
El cumün de Mauraz al se tröva a una altitüden de 625 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de L'Isle, Montricher, Pampigny.
Vénéjan
Vénéjan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bagnols-sur-Cèze, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
Dialett del catalan
Morfologia
La variazion morfologega pussee importanta l'è in di verb, per esempi vedom la coniugazion di verb ai trè coniugazion:
Vénéjan
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 18.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 35 méter a 'na altèsa màsima de 283 méter söl leèl del mar.
Neckar
L'è navigabil da i naff fin a Plochingen, 200 km indree da la buca.
Sabrine Maui
Mary Grace Dar cugnusuda cum'é Sabrine Maui (nasüüda a Manila, Filipinn, ül 24 da Setembar dal 1980) l'è stada v'una attris porno filipina naturalisada americana.
Peyrestortes
Peyrestortes l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rivesaltes, del circondàre (arrondissement) de Perpignan e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
Battaja de Ligny
La battaja de Ligny del 16 de giugn del 1815 a Ligny l'è stada voeuna di battaj di guerr napoleonigh e l'è stada l'ultima vitòtoia de la carrera milidar del Napoleon, che duu dì dopu l'è staa definitivament battuu in de la battaja de Waterloo.
Sloane Square (metropolitana de Londra)
Sloane Square  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Bayreuth (circundari)
Cità e cümü
400px|center|thumb|Cümü del circondàre de Bayreuth
Kötz
Kötz l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Günzburg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 20.55 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Bérault (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 1 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Nyírlugos
a l'è un comun del Distret de Nyírbátor, cont una popolazzion de abitant.
Renu
In del teritòri tudesch ul Renu al ricef i sò aflüent püssee impurtant, saría a dì ul Neckar, ul Mèn e la Musèla.⁵
Dopu de chì, ul fiüm al gira a òvest e al va dent in dii Paes Bass; propi cuma l'è entraa ul fiüm al tuca la sò larghèzza massima (300 meter), perché sübet dopu al sa spartiss in trì bròch: Waal, Nederrijn (Bass Renu) e IJssel, ca vann ognidün per la sò strada fin ca sa trann dent in del Maar del Nòort, furmant un delta insema a la Musa.
San Lisander de Bergum
Ligamm de föra
Sèmper a Sant Alisant i è dedicade amò 'ncö dò cése 'n Bèrghem: Sant Alisànt in Colòna che l'è 'n contrada Sant Alisant (öna ólta bórg San Leonàrd) Sant Alisànt de la Crus che l'è 'n bórg Pigöl
Treno Servizi Regional
El Treno Servizi Regional (TSR) l'è 'n elettrotreno faa de 'na lianza de aziend guidada de l'AnsaldoBreda faa apposta per i necessità di pendolar de la zona de Milan e del sò passant ferroviari.
Nino Staffieri
Biugrafia
L'é stai trasferìd a la Spezia el 10 de lüi 1999, indùe l'é restád in carica fin al 6 de dicember 2007.
Rillieux-la-Pape
Rillieux-la-Pape l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. L'è 'l capolöch del cantù omònim. El fà part del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Wasserburg am Inn
Wasserburg am Inn l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Alta Baviera. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rosenheim. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 18.80 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Moiry (VD)
El cumün de Moiry al se tröva a una altitüden de 625 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chevilly, Croy, Cuarnens, Ferreyres, Juriens, La Chaux, La Praz, Mont-la-Ville, Romainmôtier-Envy.
Socialdemocrazia
Originariament ligada al revisionism del marxism, la s'è poeu svesinada al socialism reformista e ai principi de l'economia keynesiana, e donca l'ha accettaa el capitalism.
Prefetüra de l'Arcadia
Cumünità
Kosmás
High Street Kensington (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Siidì
right|300px|thumb|Céza de San Gioàn Batésta Siidì (Cividino en italià) l'è 'na frasiù del cümü de Castèi Calèpe, en pruìnsa de Bèrghem. 'Nsèma a la frasiù del Quintàl la fà 4.000 abitàncc. La sa tróa dré a la spùnda del fiöm Òi, en Val Calèpe e la cunfìna col cümü de Palasöl en pruìnsa de Brèsa.
Annibal
Condoter di armade in Hispania
Despoeu la toma de Sagunt l’Annibal l’ha menad adree la soa armada ai abitazzion invernai de Noeuva Cartasgin. L’è stad alora che lu l’ha escogitad on sò pian de coma invader l’Itaja. A la fin lu l’haveva mìa oltra scernida: i roman hann mandad i proeupri consoi in Hispania e in Sizilia per poeu invader l’Africa. Lu el gh’haveva de destrà l’atenzion di roman da l’Africa per havegh ona sciansa de vensgiuda. L’Annibal l’ha mandad i soldacc reclutacc dai tribù ibereghe in Africa per renforzà i garnison che eren la. Durant l’inverna l’Annibal l’ha trad foeura i sò capazità de diplomategh. Inn stacc mandacc di embassador dai gai. Sossen de lor hann acetad de sostegnì Cartasgin.
Da la Spagna a l Itaia
Poeu, semper seconda el Polibius, l’Annibal l’ha menad adree travers i Pirenee, 50 mila fantazzit e 9 mila cavajer. I 9 mila fantazzit e 1mila de cavajer cont a cap l’Annon, l’Annibal el ja lassad in Catalonia e al medem numer di soldacc el gh’ha dad el permètud de tornà a ca. El vegn foeura donca, che tra l'Ebro e i Pirenee lu l'ha perdud 21 mila soldacc, cosa che l'è poeugh probabela. Tra l'Ebro e i Pirenee l’Annibal el s’è scontrad cont la resistenza di ilerghecc, i bergus, i avsetan i erenos e di andosit. I cartasgines hann traversad i Pirenee cont l'havegh passad Serdagne e poeu travers el pass de Perche e la Vall de Tete. On quaj de poppoi che viveven in de l’atual Roussillion, hann dezidud de oponer resistenza a la vanzada di punegh e hann formad ona proeupria armada a Ruscino (Castel Roussillion incoeu). L’Annibal però l’ha dad sossen cadò ai cap de tribù e l’ha ciapad da lor el permètud de segutà ad andà inanz.
Versa la fin d’ogust l’Annibal l’è ruvad fina al Rodan. Zirca durant l’istess period el consol Publi Còrnelli Scipion l'era adree ad andà longh i coste de l'Etruria e de la Liguria per poo fermass a Massalia, d'in dova el sariss poo partid per l'Hispania. L'Annibal l'ha traversad el Rodann poeugh pussee a Mezzanocc de la soa confluenza cont el Durance. La tribù di volcae l’ha tentad de fermà la soa traversada ma l’Annibal el gh’ha mandad la soa cavalleria hispanega che l’ha forzad i volcae de retirass. Subet despoeu la traversada, l’Annibal el gh’ha mandad on regiment de cavajer numidegh cont l’obietiv de descovrì i pian di roman. I numidegh hann incontrad i cavajer roman mandacc la cont l’istess obietiv e inscì hann tacad su a dass batasg. In del sconter i hann vensgiud i roman che hann forzad i numidegh a retirass. El Scipio che l'era in de la Vall del fium Creau l’ha dezidud d’andà incontra a l’Annibal. L’Annibal el s’è retirad cont el renà su la riva de manzina del Rodan. El Scipio l’ha dezidud de lassal andà e cont ona part de la soa armada el s’è dirisgiud in de la Vall del Pò per preparass a la soa defenduda, menter l’oltra part l’ha mandada in Hispania.
La guerra-sbarlusc cartasginesa
Per el pericol in del che la se troeuvava la lora Patria i roman hann cedud el poeuder ditatorial a Quintus Fabius Cunctator. Lu l’è stad scernid dal senat. El sò jutant, el cap de la cavajeria l’è stad scernid in del consei popoler anca lu. El sò nom l'era Marcus Minicius Rufus. El Fabius l’è ruvad in Apuja. Savud de la soa vegnuda l’Annibal l’ha fad andà via la soa armada dal camp in de l’istess dì e l’ha dezidud de organizà on noeuv batasg. El Fabius però el s’è fad mìa tentad da questa provocazzion chi.
L'esili
"“Disen che a Efes i s’inn incontracc an’mò vuna voeulta quand che lor eren adree a tapascià, l’Annibal l’andava inanz nepunemanch el fad che la posizzion pussee de prestisg l’era pussee sgiusta per el vensgidor Scipio. Nepunemanch el Scipio l’è restad cit e el segutava a fa inscì coma se el saris sucedud nagota”."
L’Annibal l’ha proponud a l’Antioch de mandà in Africa on corp de spedizzion che el gh’hariss havud de spensger Cartasgin a la guerra contra Roma. Lu l’ha mandad a Cartasgin el sò asgent, el mercant de Tir Ariston che el gh’haveva de spantegà la tension. Nepunemanch i roman hann descovrid el sò pian che donca l’è falid. Despoeu el randevoo de Efes la situazzion de l’Annibal in del palazz del soran de Siria l’è pesgiorada. L’Antioch l’ha tacad su de sospetà l’Annibal d’havegh di simpatie proromane. L’Annibal el gh’ha rassegurad e el gh’ha cuntad su del sò sgiurament, ma nepunemanch quest i lor rapporcc inn mìa mejoracc fess. A l’inizzi del 192 p.C. l’Annibal l’ha proponud a l’Antioch de concentrà i sò armade in de l’Epir e de tacà su la preparazzion per l’invasion de l’Itaja.
Personalitaa
In de la storiografia romana gh’hinn di determinacc stereotip in su l’Annibal i che se viden in manera ciara in quell che el scriveva el Titus Livius. El storegh grech Polibius l’ha tentà de desmentì in di so scrivud i acuse moeuvude dai autor roman.
Eredità leteraria
In sul period de vita de l’Annibal, passad in Bitinia, el Cornelius Nepot el scriveva: "“ Considerom el fad che quest grand om chi, ocupad in sossen campagne militere, el sparagnava nò el temp per el studi desgià che despoeu de lu inn restacc di poem in lengua greca, comprendud el liber ai rodesit in su i azzion del Gnaeus Manlius Vulson in Asia”" El prum poem cognoeussud l’è stad del franch el messasg de l’Annibal ai rodesit in su la politega del Gnaeus Manlius Volson in Asia Menora. El messasg el poeudeva nò vesser scrivud sossen pussee tard del 189 p.C, quand che el Vulson l’ha tacad su la guerra de Galazzia. L’Annibal in del sò messasg el par proeupi che el voeureva mèter in vardia i rodesit dai azzion crudele di soldacc roman. El test el s’è conservad nò fina al dì d’incoeu. Nepunemanch la s’è conservada la falsa letera de l’Annibal ai atenies in su i papirus, tegnud incoeu a Amburgh. Li l’autor, a nom de l’Annibal el se presentava ‘me “soran di cartasgines” e i ghe invidava a tacà su la rebejon di tucc i grech contra Roma. I studios modern inn ruvacc a la conclusion che quest document chi l’è stad scrivud tra el 190 e el 185 p.C. El poeud vesser che questa letera chi l’è stada scrivuda per poo spantegass subet despoeu la mòrt de l’Annibal.
Memoria
I storegh roman i descriveven la personalità de l’Annibal in d’ona manera fazziosa e poeugh obietiva. Anca se i recognoeusseven el sò talent militer i gh’haveven semper pressa de sotalineà i sò defecc. In de la storiografia romana i s’inn formacc di stereotip de la descrizzion de l’Annibal, i che i poeuden vesser notacc in manera ciara in de la descrizzion del Titus Livius. A tacà su dal Livius la storiografia romana l’ha refusad de recognoeusser la figura sgiamò formada a quei temp li e donca la figura de l’Annibal da alora l’ha comenzad a regoeurdà in manera caricaturala quella d’on “criminal de guerra”. In de la soa descrizzion on rol particoler l’è rivestid da la soa perfidia la che seconda l’opinion di roman, la se conzijava ben cont i qualità tipeghe de tucc i fenizz (“la perfidia punega”). Questa denominazzion chi poeu l’è stada sosciada proeupi a l’Annibal e del franch per questa reson chi l’Ovidius che el viveva in di temp de l’Ogust el gh’haveva mìa el busogn de fà el nom per fa inscì che i lensgidor i poeuden capì in su chi l’è che el se scriv. Coma olter lavor on sit important in de la descrizzion de l’Annibal l’è ocupad da la soa crudeltà. El Ciceron che el paragonava l’Annibal cont el Pirros e el mèteva in contrast la crudeltà del prum cont el coeur dolz del second. In de l’istess secol p.C. i scricior roman i paragonaven i temp di guerre zivile cont i guerre de l’Annibal. El Florius el diseva che i invasion del Pirrus e de l’Annibal hann menad adree a l’Itaja manch desgrazzi e desfescià de la guerra sociala. El Ciceron el paragonava la campagna de Zesar a Roma in del 49 p.C. cont la campagna de l’Annibal e el definiva el Marcus Antonius coma el second Annibal el che l’havress causad a l’Itaja pussee robe negative del sò predecessor. El Lucan inscambi l’ha mètud a confront la traversada di Alp da part de l’Annibal cont la traversada del Rubicon da part del Zesar, cioè coma dò imprendude degne de quest nom chi. El Goracius el scriveva che l’Annibal l’era manch pericolos in confront ai guerre zivile i che segutaven a vessegh.
Pézilla-de-Conflent
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.85 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 240 méter a 'na altèsa màsima de 763 méter söl leèl del mar.
Borgo Valsugana
Borgo di Valsugana (Burg im Suganertal en todèsch stòrich) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 6.182 abitàncc, 'na süperfìce de 52 km², per 'na densità de 119 ab./km². El cunfìna coi cümü de Telve, Telve di Sopra, Torcegno, Ronchi Valsugana, Roncegno, Castelnuovo, Novaledo, Levico, Asiago (VI).
Bastille (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Bayswater (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Bug del 2038
Prima de la data
El problema el pò presentàss anca prima del 2038, se gh'è ona data che l'è dopo el bug. Per esempi, on server AOL l'è crashaa in del 2006, perchè l'ha presentaa ona richiesta despoeu 1 miliard de second, e quel di l'eva 1 miliard de second prima del 2038: Donca el server ha metuu la richiesta in del 1901.
1168
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Riverie
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Bensach
Bensàch, (nòm uficiàl en italià: Binzago) l'è 'na frasiù del cümü de Gnùzen en Val Sàbia, pruvìncia de Brèsa. La se tróa a 625 méter sura 'l leèl del mar e la g'ha presapóch 60 abitàncc.
Stazion de Stratford
Interscambi
Fermada del bus
Röfingen
El cümü de Röfingen el se tróa a 'na altèsa de 474 méter sura 'l leèl del mar.
Nyírmeggyes
a l'è un comun del Distret de Mátészalka, cont una popolazzion de abitant.
Bandera nazionala
I palaz publeg e i palaz privads, come i scœle o i tribunai, de spess i g'ha esponida qesta bandera. Ind una qualc nazion la bandera nazionala l'è metida adoma in sui palaz militar ind i dé prestabilids.
Campodarsego
Campodarsego (en vèneto: Canpodarsego) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Padova. El g'ha presapóch 11.471 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 459 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borgoricco, Cadoneghe, San Giorgio delle Pertiche, Vigodarzere, Vigonza, Villanova di Camposampiero.
Benedet XVI
Mir sein Pospscht! (Nüm sem Papa): el Papa a l'è Südtiroles!!!
230px|center|thumb|La Elisabeth Maria Tauber, l'Avula del Papa Tudesch
Amden
Storia
miniatura|manzína|verticale|Le cascade de Seerenbach Amden l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 1178 col nom de Andimo monte Voraden. In del 1230 l'eva menziunaa col nom de Andimin e in del 1282 col nom de in montibus Andinen e pü tarde anmò come Ammon.
Forchach
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Blackhorse Lane (Tramlink)
a l'è 'na fermada del Tramlink, el servizzi tranviari del sud de Londra.
La Bénisson-Dieu
Belmont-de-la-Loire l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes|département=Loira, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Roanne-Nord, del circondàre (arrondissement) de Roanne e del dipartimènt de la Loira.
Cueva de Son Doong
Son Doong (Vietnames: Hang Sơn Đoòng)a l'è una tàmba in di Phong Nha-Ke Bang, un parch naziunal in de la pruincia de Quang Binh, Vietnam. Son Doong l'è ona region de l'Vietnam del nòrd, 450 km a nòrd cont el Hanoi, 50 km a nòrd cont el Dong Hoi.
Dòm da Crèma
Dal 1185 fin al 1341
Gh'è da dì che an di che témp là Crèma la 'partenìa a la Diocesi da Piaźensa, ma an da l'an 1212 la pasàa sóta chèla da Cremùna; ma i cremunìs i ga dàa mia i solcc per 'ndà 'nacc e isé i sa fermàt. Però an dal 1284 Crèma l'è turnàda sóta Piaźensa e i g'a riprendìt i laurà.
Dal 1780 fin ad ancó
Tra al 1983] ed al [[1984 i restaüràa al campanìl sùra an prugèt da i architècc Ermentì.
An dal 1992 an dal dòm al vignìa a fa 'ìźita al pàpa Giuàn Pàol II.
La faciàda
Sùra l'architràf dal purtàl che 'na scültüra con la Madòna e al Bambì Gesö tra i sancc Giuàn Batìsta e San Pantigliù.
Choteč (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Dòm da Crèma
Al campanìl
L'è làrgh sö per źó sés méter e mès per banda, l'è ólt 58 méter con dù pilàstre dièrs da sóta; le gh'è dèle curniźèle che le sepàra ògné bànda an sés pàrt.
Söla 'nvèrsa
miniatura|drita|L'altàr da la Madòna da la MisericòrdiaA la prima campàda gh'è l'altàr da la Misericòrdia che i g'a lasàt comè l'era stacc trasfurmàt an dal Sètcént per fa 'èd cumè l'éra dientàda la céźa da déte. An mès gh'è al frèsch che rafigüra la Madòna col Bambì, fàcià da Rinaldo da Spì (Rinaldo da Spino) e 'urìda dal Signùr da Crèma Giòrg Benźù (Giorgio Benzoni) an da i pröm agn dal Quàtreźént; però l'è stàcia ritucàda da Vincéns Civèrch (Vincenzo Civerchio) - che al g'a metìa San Giüsèp e San Giuàn Batìsta – e da Màer Picenàrd (Mauro Picenardi) che al g'a pitüràt gli angiulì tra i nìgui.
An fùnd
Sóta an da la crìpta sa và per dó scàle an màrmor. Le culùnè i è vècie ma al sufét l'è da la metà da Nofcént. An fùnd gh'è 'n altàr con 'na Madòna dal Picénard.
Casa Rosada
L’è isé ciamada per ol sò colùr ròsa, che l’vé mia dal material dovràt per fala sö, ma da öna mà de ernìs che i gh’à dacc a la fì del mèla e òt (1800).
Stazion de Londra Victoria
Interscambi
Victoria Fermada del bus
1174
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Cumer
Cumer (nom ufizial in italian: Comerio) l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 5,6 km² e 'na densità de 0 ab./km². . Oltra al center comunal, in del paes a gh'è ses frazion, ciamaa Cugnoeu, Mattell, Mur, Oròcch, Picch e Vign.
Bleggio Superiore
Bleggio Superiore (Blecc de Sora 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 1.528 abitàncc, 'na süperfìce de 32 km², per 'na densità de 48 ab./km². El cunfìna coi cümü de Tió, Bleggio Inferiore, Bolbeno, Fiavè, Zucol, Concei.
Borutta
Borutta l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Sardegna, en Pruvìncia de Sassari. El g'ha presapóch 318 abitàncc, 'na superfìce de 4 km² e 'na densità de 80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bessude, Bonnanaro, Cheremule, Thiesi, Torralba.
1019
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Bufo
El tip püssee cugnussüü de chel gender chi l'è 'l Bufo bufo, che l'è quel che de solit l'è ciamaa cunt el nom de sciatt cumün. In Lumbardia gh'è 'l Bufo bufo e 'l Bufo viridis.