cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rietheim-Weilheim
El cümü de Rietheim-Weilheim el se tróa a 'na altèsa de 682 méter sura 'l leèl del mar.
531
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Isolament tèrmich
Intèrno
A ghe dìsen intèrno a ‘n isolamènt tèrmich quand che ‘l materiál isolánt el ven miss de denter rispètt al strat de suppòrt. Quèsta tècnica chì la ven doprada soratùtt in di edifizzi ch’ i esisten giamò, quand che 'l risulta diffìcil a trovà di soluzión pussée sempliz e la gh'hà el problèma del ris'c de condensa denter in del mur elevàa, del quàl se pò vegni foeura grazie a 'n spazzi de mèzz. I tipi principàj hinn:
Langenbach (DE-BY)
El cümü de Langenbach el se tróa a 'na altèsa de 429 méter sura 'l leèl del mar.
Seitingen-Oberflacht
Seitingen-Oberflacht l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 19.66 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Vinay (FR-38)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 168 méter a 'na altèsa màsima de 580 méter söl leèl del mar.
Outriaz
Outriaz l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Brénod, del circondàre (arrondissement) de Nantua e del dipartimènt de l'Ain.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.91 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 647 méter a 'na altèsa màsima de 1103 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Outriaz l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Livrea DPR
L'è fondada in sul gris e 'l bloeu, cont i port in giald-verd. L'è doperada anca di autobus de la SITA, società di FS.
Dusino San Michele
Dusino San Michele (en piemontés: Dusin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 938 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 85 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cantarana, San Paolo Solbrito, Valfenera, Villafranca d'Asti, Villanova d'Asti.
Espira-de-Conflent
Espira-de-Conflent l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Vinça, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
Apucaliss Capitel Desnöv
Capitel Desnöv
Perchè el Signúr Diu, l'ugniputént, l'ha regnaa!
7[Che] gh'àbium letizia e gh'àbium alegria,
e ghe dagum la gloria,
e la sua sposa la s'è preparada,
Wood Lane (metropolitana de Londra)
Wood Lane  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Mérial
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Mérial l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Canal de Corint
El Canal de Corint (Διώρυγα της Κορίνθου/Dióruga tēs Korínthou in grec) a l’è un canal artifiçal scavad da l’om per far passar i nav dal Golf de Egina ind el Mar Egeo al Golf de Corint e de là al Mar Ionio senza far tut el jir del Pelopones.
El problema plu grand del canal a l’è qe a l’è propi streit e i pœl passar domà dei barchetin, per el plu barchetin de turist. Se stima qe i inn passad plussee de 11 mila ind un ann.
Rehetobel
Rehetobel a l'è un cumün svizzer del Canton Apenzel de Föra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.75 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Saint-Léger-les-Mélèzes
Saint-Léger-les-Mélèzes l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Bonnet-en-Champsaur, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.76 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1076 méter a 'na altèsa màsima de 2459  méter s.l.m.
Armando Diaz
Militar de carriera, ai temp de la guerra cont i Turch del 1911 l'era colonnell e 'l conandava el reggiment de fanteria quell de 93. Quand che l'è s'cioppada la Prima Guerra Mondial, l'era addett al comand supremm come capp di operazion. In del giugn del 1916 l'è staa promovuu a tenent general e l'ha ciappaa el comand de la division quella, e poeu del corp d'armada quell de 23.
Aspernstraße (metropolitana de Vienna)
Interscambi
Fermada del bus
583
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Talheim (Tuttlingen)
Talheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 13.10 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Siron
Siron (nom ufizial in italian Sirone in Italian) a l'è un cumün da la Pruvincia de Lecch cun, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
1082
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Riofrío de Aliste
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Martin-de-Queyrières
Saint-Martin-de-Queyrières l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de L'Argentière-la-Bessée, del circondàre (arrondissement) de Briançon e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 55.52 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1000 méter a 'na altèsa màsima de 2920 méter s.l.m.
Isola de Pasqua
miniatura|Mapa de l'isola de Pasqua L'Isola de Pasqua (in pasquens Rapa Nui, a la letera "granda isola/corna"; in spagnoeul Isla de Pascua) a l'è un'isola de l'Ocean Pacifegh meridional che l'apartegn al Cile. La capitala e unega cità de l'isola a l'è Hanga Roa, in de la part sud-ocidentala de l'isola.
Geologia
In del cors del secol XX a l'è stad vedud sortì pussee de una voeula del vapor di pared del crater Rano Kau. L'Isola de Pasqua la da el nom a la vesina placa tetonega de l'Isola de Pasqua che, anca lee, la nass in su la placa de Nazca.
Rongorongo
Nonostant che a inn minga calade, anca al a proposet de la scritura indigena, controversie in del mond scentifegh; l'archeologh statunitens Kenneth P. Emory el sostegniva che i poche tavole scrivude descoverte in tra el 1722 e el 1868 fudessen domà imitazzion fade de la popolazzion indigena de la scritura doperada di prim descovridor de l'Isola de Pasqua.
Curtìne
Endèl 1978 a Curtìne, 'ntàt gh'è saltàt fò 'na necròpoli romàna furmàda de 52 sepultüre coi sò ornamèncc e ogècc a corédo, datàda 'ntra 'l prim sècol prìma del Signùr e 'l prim sècol dòpo del Signùr. I repèrcc che gh'è stat troàt i è conservàcc endèl Muzèo de S.Giùlia a Brèsa.
Espira-de-l'Agly
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Tonino Carino
La sò éta
Sèmper in Rai l’à lauràt dal 1976 per la trasmisiù 90° minuto, ndóe de sölet l’ fàa l’inviàt da Ascoli, isé l’è dientàt ü di giurnaléscc sportìf piö cognusìcc e piö simpàtech de la televisiù ach per la fadìga che ‘l fàa nel dì bé i nòm di zogadùr de fùbal istraniér, ma mia dóma per chèsto.
Ghell (mesura)
Olter usagg
De sorapu del so usagg in del mesurament of longhezza, el ghell l'è doperad per:
Parque Oeste (metropolitana de Madrid)
Parque Oeste  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Les Haies
Les Haies l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Condrieu, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Saint-Auban
Saint-Auban l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Saint-Auban, del circondàre (arrondissement) de Grasse e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 42.54 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 899 méter a 'na altèsa màsima de 1689 méter s.l.m.
Lana
Lana a l'Ades l'è un cumün in Südtirol, poch chilometer a süd de Meran. Lana l'è 'l setem cumün püssée grand de tüt 'l Südtirol. Culucáda int 'l cantun meridiunal de'l cadin geugrafegh de Meran, el scirö de'l cumün de Lana (300 meter in sü'l nivel de'l mar) 'l se stend lungh la pianüra de l'Ades. A mezza muntagna 'l gh'è la fraziun de Fölan (Völlan in Tudesch e Vollano in Talian) (700 meter in sü'l nivel de'l mar), pö in sü la pared süd de'l Pass de Vigili, 'l gh'é la fraziun de Pavij (Pawigl in Tudesch e Paviglio in Talian) (1200 meter in sü'l nivel de'l mar). El paes medèm a l'è dividüü in trii tuchelít: Ober-, Mitter- e Niederlana (Lana de sura, de mezz e de suta)
Hundwil
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Martina Franca
Martina Franca (Marténë 'ndèla parlàda locàl) l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Puglia, en Pruvìncia de Taranto. El g'ha presapóch 47.023 abitàncc, 'na superfìce de 295 km² e 'na densità de 159 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alberobello (BA), Ceglie Messapica (BR), Cisternino (BR), Crispiano, Grottaglie, Locorotondo (BA), Massafra, Mottola, Ostuni (BR), Villa Castelli (BR).
Brumetz
Brumetz a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza.
Boffalòra (MI)
Boffalòra (Boffalora sopra Ticino) l'è on comun de la Provincia de Milan che 'l cunta 0 abitant (dato del ), ona superfiss de 7,52 km² e ona densità de 0 ab./km². El se troeuva longh el fiumm Tisin, al confin cont el Piemont (Trecaa, Ceran) e l'è traversaa anca del Navili Grand.
Strada voivodal 620
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 23.5 km.
Perschling
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Miraval-Cabardes
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 313 méter a 'na altèsa màsima de 848 méter söl leèl del mar.
Lagosanto
Lagosanto (endèla parlàda locàl: Lagh) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ferràra. El g'ha presapóch 4.398 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 34 km², per 'na densità de 129 ab./km². El cunfìna coi cümü de Codigoro, Comacchio, Massa Fiscaglia, Ostellato. A Lagosanto gh'è el Uspedal del Delta del Po
Masügg
Masügg l'era una culögna Walser in de la val Domleschg, in di Grisun. L'è stada abitada almanch fin del 1345. Al didincö Masügg l'è dumà un alp che la se tröva in scima al cumün de Tschappina in sü la terassa del Heinzenberg intra düü riaa, 'l Nolla Bianch e 'l Nolla Negher. La cumünidaa de Masügg l'è stada evacüada in del 1870 perchè l' atividaa erusiva del riaa Nolla e del Lagh de Lüsch l'ha faa insci che la tera la sia devegnüda semper püssee in prigul de scarligà.
Saint-Jean-de-Valériscle
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 184 méter a 'na altèsa màsima de 529  méter söl leèl del mar.
Persenbeug-Gottsdorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Universidad Rey Juan Carlos (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Aquifoliaceae
Le aquifoliaceae i è 'na famìa botònica peséna, che g'ha dét apéna du zèner de piànte o boscài che g'ha fòie che düra divèrsi agn (perènifòi) o che cröda 'n invéren (caducifòi), de sòlit dioic.
Apostuj Capitel Quater
Capitel Quater
La prèja che l'è staa refüdaa de vialter quij che fà una cà,
e i gént hann machinaa robb svöj?
cuntra 'l Signúr e cuntra 'l sò Crist ,
Ellmau
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70509.
Aichtal
Aichtal la se tróa a 'na altèsa de 311 méter sura 'l leèl del mar.
Great Portland Street (metropolitana de Londra)
Great Portland Street  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Pradillo (metropolitana de Madrid)
Servizzi
Biliettaria automatica
Legion Lombarda
Formazzion
La Legion Lombarda la gh'eva sett covort: tre i eren reclutaa arent a Milan, vuna a Casalmagior, vuna a Lod e Pavia, vuna a Comm, e vuna con dent personn che vegneven de olter statt italian, compagn del Statt de la Gesa o del Regn de Sicilia. In tutt, la Legion la gh'aveva 3.741 omen, sotta el comand del general Trivolz, patrizzi milanes. In tra i sò soldaa a gh'è staa anca l'Ugo Foscolo e 'l Vincenzo Cuoco.
Soriguera
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Corsione
Corsione (en piemontés: Corsion) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 169 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 34 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castell'Alfero, Cossombrato, Frinco, Tonco, Villa San Secondo.
I duu moros
Storia
L'è staa scrivuu ona prima voeulta in del 1823, col titol provisòri de Fermo e Lucia. Pussee innanz in del temp, in del 1827, a l'è stampaa in la prima edizion col titol I promessi sposi, storia milanesa del sec. XVII, descoverta e rifada del Lisander Manzoni.
In quell'ann, el scrittor el va a Firenz per trovà ispirazion de l'italian o, come el disaraa lù, per resentà i strasc in de l'Arno. De la soa esperienza, in del 1840, la nass l'edizion final de l'oeuvra.
Charlotte Caniggia
Awards and nominations
Right|miniatura|300px|Charlotte Caniggia ([[magg 2021).]]
Piero Angela
miniatura|259x259px|Piero Angela (2013) Piero Angela (Turin, 22 de dicember del 1928 - Roma, 13 de agost del 2022) l'è staa on giornalista e collaborador scentifegh de la RAI. L'ha scrivuu anca tanti liber de divulgazzion scentifega. A l'è 'l fioeu del Carlo Angela e 'l pader de l'Alberto Angela. L'ha fondaa, in del 1988, el CICAP.
Vicchio
Vicchio l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 7.114 abitàncc, 'na superfìce de 138 km² e 'na densità de 52 ab./km². El cunfìna coi cümü de Borgo San Lorenzo, Dicomano, Marradi, Pontassieve.
Petříkov (Boemia de Sota)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Haute-Rivoire
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Ferara
Ferara (endèla parlàda locàl: Frara; en fransés: Ferrare en italià Ferrara) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ferràra. El g'ha presapóch 130 461 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 404 km², per 'na densità de 323 ab./km². El cunfìna coi cümü de Argenta, Baricella (BO), Bondeno, Canaro (RO), Copparo, Ficarolo (RO), Formignana, Gaiba (RO), Masi Torello, Occhiobello (RO), Ostellato, Poggio Renatico, Ro, Stienta (RO), Tresigallo, Vigarano Mainarda, Voghiera.
607
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Mireval-Lauragais
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Strada principal 20
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Neuchâtel.
San Giovanni Incarico
San Giovanni Incarico l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 3.587 abitàncc, 'na superfìce de 24 km² e 'na densità de 149 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arce, Ceprano, Colfelice, Falvaterra, Pastena, Pico, Pontecorvo, Roccasecca.
Petrés
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Marùn Lahham
Biugrafia
El parla Arab cume lengua máder, e Frances cume secunda lengua. Ma el se desfésa benìsim anca in Italian, Ingles, Latin e Grech Antich.
El 19 de genàr 2012 l'è trasferìd a Gerüsalem, cun l'incaric de vicàri del patriarca Fouad Twal in d'la Giurdania.
Mònaco (circundari)
Cità e cümü
(Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Saint-Dalmas-le-Selvage
Saint-Dalmas-le-Selvage l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Étienne-de-Tinée, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 81.03 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1280 méter a 'na altèsa màsima de 1480 méter s.l.m.
Strada voivodal 630
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 16 km.
Villars-sous-Champvent
L'abitaa de Villars-sous-Champvent al se tröva a una altitüden de 464 meter sura al livel del mar e quand che 'l faseva cumün desperlü l'eva tacaa ai cumün de Chamblon, Champvent, Essert-sous-Champvent, Montagny-près-Yverdon e Suscévaz.
Umberto Veronesi
Posizion
L'era a favor di OGM, e contra la pena de mort e l'ergastol.
Fabri Fibra
Cariera sulista
Ultra à ess cugnusu in da la scena rap underground per gli album cun Uomini di Mare; Fabri Fibra l'ha aumentò la sua fama per mess di sò esibisiùn in di freestyle, anca grasie a la vincita dal Mortal Kombat. In dal 2002 ess ül prim album da sulista da Fabri Fibra intitulò Turbe Giovanili, e l'ann dopu ess Lato & Fabri Fibra, album cal sara sù ül prugett Uomini Di Mare cun Lato. Ul 1 settembre 2004 esan cuntempuraneament Home da Nesly Rice e Mr. Simpatia da Fabri.
Picanya
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Galéria
Galéria l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Calenzana, del circondàre (arrondissement) de Calvi e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 135.16 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 1717 méter s.l.m.
San Donato Val di Comino
San Donato Val di Comino l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 2.190 abitàncc, 'na superfìce de 35 km² e 'na densità de 63 ab./km². El cunfìna coi cümü de Alvito, Gallinaro, Opi (AQ), Pescasseroli (AQ), Settefrati.
Bubbian
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Bubbian l'è mostraa in la tabella chi de sotta:
Aldgate East (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
The Valley
La gh'ha squas 1.169 abitant (2001).
Pitten
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Gianni Magni
El Gianni Magni (Milan, 16 de magg del 1941 - Milan, 16 de luj del 1992) l'è staa on ator e cantant italian. L'ha scominciaa a esibìss in spetacoi de circo in del 1953. In del  1959  el s'è iscritt la scoeula de recitazzion del Piccolo Teatro de Milan, indè che l'ha studiaa anca ball e coreografia.
Kunice (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Vugelles-La Mothe
Vugelles-La Mothe a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.08 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Saint-Sauveur (FR-05)
Saint-Sauveur l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Embrun, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 24.18 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 791 méter a 'na altèsa màsima de 2420 méter s.l.m.
Subarbusto
En subarbusto (de confrontà col latì suffrutex) l'è 'n boscài pesèn. Endèla terminulugìa botànica se 'l defenés come 'na piànta de dimensiù piötòst pesène e co la part de piànta che pàsa la stagiù piö frèda de cunsistènsa lignùza o semi-lignùza, el rèst de la piànta el pöl vìga cusistènsa erbùza. El se 'ndeferènsia de l'arbusto (boscài piö grancc) per la dispuzisiù dei ram al pel del teré e perchè i è piö pesègn, de sòlet i pàsa mìa i 10 o 20 ghèi de altèsa de tèra; de spès però l'è mìa isé ciàra la distinsiù 'ntra arbùst e subarbusto.
Picassent
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Val Codera
La Val Codera e 'l scoutismo
In di ambient del mond scout italian (e soratutt lombard) la Val Codera la gh'ha ona granda importanza: de fatt gh'hinn staa faa ona serie de camp del grupp di Aquile Randagie, trai pòcch che hann segutaa a viv el scoutismo sòtta el fascismo, che l'aveva devedaa ògni organizzazion giovenil che la fuss minga part de l'ONB (Opera Nazionale Balilla). Duranta la Segonda Guerra Mondial, i Aquile Randagie hann faa scappà, a travers la Val Codera e de alter vall vers el Canton Grison, on grand numer de persònn perseguitaa di nazista e di fascista.
Strada voivodal 633
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 15.9 km.
Nazzionalism lombard
Prima de l'unifegazzion italiana
I prim moviment, pussee organizad, per l'independenza de la Lombardia vegnen fœura in del period del governa austriegh, e eren despess sociad ai moviment federalista italian, desgià che la pupart di federalista lombard la considerava la Lombardia pussee 'me 'na nazzion che 'me 'na division ministrativa, e 'l midem sentiment a l'era spantegad anca in di ambient patriotegh e in di so produzzion, 'me la preghiera satirega "Pater Noster dei Milanesi" che la dis "Che vegga Italia e la nazion lombarda stesse ad un patto".
Republega italiana
Cont i contemporanee elezzion statai e regionai del 4 de marz 2018 e l'elezzion del nœuv president lombard Attilio Fontana cont la nomina del Stefano Bruno Galli 'me Assessor a l'autonomia la tratativa la se ferma in atesa del nœuv governo italian.
Magnieu
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.23 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 227 méter a 'na altèsa màsima de 460 méter söl leèl del mar.
Voreppe
Voreppe l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Voiron, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Asciano
Asciano l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Siena. El g'ha presapóch 6.468 abitàncc, 'na superfìce de 215 km² e 'na densità de 30 ab./km². El cunfìna coi cümü de Buonconvento, Castelnuovo Berardenga, Monteroni d'Arbia, Rapolano Terme, San Giovanni d'Asso, Siena, Sinalunga, Trequanda.
626
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Strada voivodal 634
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 55 km.
Sindegh e Independent
Sindegh e Independent (Starostové a nezávislí in cecch, breviaa STAN) a l'è on partii politegh cecch de indirizz autonomista, municipalista e liberal. L'ha collaboraa cont TOP 09, de che el condivid la vision europeista e liberal.
Caronasca
La Caronasca l'è on vent che 'l boffa in sul lagh de Lugan. La ciappa el sò nomm del paes de Carona, che al dì d'incoeu l'è on rion de la città de Lugan, in del Canton Tesin. 'Sto vent el boffa de sud invers al nord.
Autostrada A604 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Republica Cisalpina
El 29 de giugn del 1797 Napuleoon l'haa deciduu de unii la Republica Transpadana cont la Republica Cispadana e cont la pruincia de Nuara, e l'haa daa inscii vida a la Republica Cisalpina, che l'aveva Milàn come capidal.
El trataa de Leanza
Formalment la Cisalpina l'era una republica indipendenta, ma de fatt l'era vinculada a la Francia de un trataa ch'el permeteva aj frances de controlaa i forz de polizia, de tegnì un esercit de 25.000 omen pagaa da la republica, e de mandaa 35.000 omen a combatt per i frances.
Apostuj Capitel Cinch
Capitel Cinch
27E despö che i hann purtaa, hinn staa in pee in del sinedri, e 'l sacerdott scèff l'i ha interugaa, 28disend: «Cunt un cumand v'èmm cumandaa d'insegnà no in de chèst nomm, e varda, avii impienii Gerüsalèmm del voster insegnamént e desiderii purtà sü nümm el sangh de chèst omm». 29E Peder e i apostuj hann respost e dii: «L'è necessari d'übedì a Diu pütost che a vèss üman. 30El Diu di noster pader l'ha levaa sü Gesü che vialter avii mazaa, avèndul tacaa al lègn; 31chèst omm Diu l'ha esaltaa cuma prenzip e salvadúr a la sua driza per dà revedimént a l'Israel e perdon di pecaa. 32E nümm sèmm testimon de chèst robb e 'l Spirit Sant che Diu l'ha daa a quij che l'übeden ».
Nové Hrady (Boemia de Sota)
El gh'ha el status de cità.
Antigua e Barbuda
Fan part del paes dò isul impurtant, Antigua e Barbuda, e alter isul piscinin che hinn minga abitaa..
Saint-Julien-de-la-Nef
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Julien-de-la-Nef l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Molandier
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Molandier l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Wald (AR)
Wald a l'è un cumün svizzer del Canton Apenzel de Föra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 6.82 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Antigua
thumb|right|200px|La costa de Antigua e 'l pòrt de St. John's Antigua a l'è un'isula di Caraib.
Strada voivodal 636
La  a l'è una strada voivodal de la Polonia longa 29 km.
Malafretaz
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Mazà
El teretóre 'ndoche 'ncö gh'è 'l cümü de Mazà l'è stat abitàt zamò dei tép dei Romàni, come dimustràt de le làpidi e dei óter repèrcc de chèi tép là ritroàcc endèla zòna. El stès süfis -à del nòm del cümü el fa pensà segónt vergü a 'n urìgin romàna del abitàt.
Vourey
Vourey l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Rives, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Schlachthausgasse (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U3 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Perrex
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Perrex l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Domdidier
Domdidier a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 8.96 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Neuffen
Neuffen la se tróa a 'na altèsa de 408 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Julien-de-Peyrolas
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Julien-de-Peyrolas l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Eyne
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.36 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 1470 méter a 'na altèsa màsima de 2827 méter söl leèl del mar.
650
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Molleville
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Molleville l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Provincc del Regn Lombard-Venet
thumb|400px|right|I confin di provincc del regn El Regn Lombard-Venet, vun di territori de l'Imperi Austriegh, l'era de fatt spartii in duu tocch, come 'l dis el sò nomm. I dò part del regn poeu eren spartii in vari provincc, che a soa voeulta eren spartii in vari distrett, che gh'hann avuu ona reforma in del 1816 e in del 1853. I provincc del Regn Lombard-Venet, quand che 'l regn l'è passaa sotta el controll de l'Italia, hinn restaa pù o men i istess.
Arroyo Culebro (metropolitana de Madrid)
Arroyo Culebro  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Servizzi
Biliettaria automatica
Strč prst skrz krk
miniatura|drita|La parnonzia registrada Strč prst skrz krk l'è on deslengualengua de la lengua ceca e de la lengua slovacca, che 'l voeur dì "casces giò on dit in la gora". La soa caratteristega l'è de veggh nissuna vocala scrivuda, ma gh'è di shwa dopo di "r", fenomen spantegaa in di lengov slav, per esempi in "Trst" (Trieste) o "Smrt" (mort). Strč l'è la segonda persona singolara de l'imperativ del verb strčit ("infilà", "sping"); prst ("did") l'è on sostantiv mascolin accusativ singolar, istess krk (sia "gora" che "coll") con la proposizion skrz ("travers")
Vuissens
Vuissens a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 5.62 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Kundl
Kundl l'è on comun marcaa austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kufstein e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
El sò codes statistegh l'è 70514.
Istitüt tecnic statàl Ivan Jakovlevič Jakovlev
Storia
L'Istitüt l'è stài fundàd in del 1853 dal prufesùr de Lingue e Pedagugia Ivan Jakovlevič Jakovlev e incö l'è stài intitulàd pròpi a lü.
Manziat
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.63 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 170 méter a 'na altèsa màsima de 207 méter söl leèl del mar.
San Vincenz
El San Vincenz (latin: Vincentius; Huesca, ... - Valencia, 22 de genar del 304) a l'è staa on diacon e on marter roman, veneraa 'me sant de la Gesa Catolega e de la Gesa Anglicana.
Yverdon-les-Bains
Ai temp de l'Antica Roma l'eva ciamaa Eburodunum o Ebredunum.
Saint-Julien-les-Rosiers
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 14.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 158 méter a 'na altèsa màsima de 545  méter söl leèl del mar.
Strada nazzional 5 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Marboz
Marboz l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Coligny, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 40.14 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 194 méter a 'na altèsa màsima de 240 méter söl leèl del mar.
Antil Ulandes
A hinn furmaa de quater isul (Curaçao, Bonaire, Saba e Sint Eustatius) e del toch meridiunal del isula de San Martin (Sint Maarten).
La capital a l'è Willemstad.
Langkampfen
El sò codes statistegh l'è 70515.
Stazion de Tradaa
La Stazion de Tradaa l'è 'na stazion ferroviaria regionala de la Lombardia sita in la città de. L'è in la ligna e l'è collegada ai stazion de.
Du Cange
Vita
L'ha studiaa legg a Orléans e l'è staa avocatt al foro de Paris a partì del 1631. Quand che l'è tornaa a Amiens el gh'ha 'vuu l'ofizzi del soeuser, che l'eva on nodar. A bon cunt, a l'è famos minga tant per el sò lavorà giuridegh, ma per i sò studi de lenguistega e de filologia: defatt a l'ha scrivuu giò 'n bell numer de glossari latin e grech (i sò manoscritt hinn conservaa a la Bibliothèque Nationale de France). L'è staa on gran ricercador, che 'l s'è dedicaa a la lengua latina, sia quella antiga che quella medieval: i sò contemporani l'hann ciamaa el Varon frances. In di sò oeuver l'è ben studiaa el passagg del latin classegh a quell imperial e poeu a quell medieval (soratutt in del regn di Franch), fina a la nassida de la lengua francesa. In del 1667 el minister Colbert el gh'ha daa l'incaregh de analizzà e catalogà i manoscritt grech de la Libreria Real.
El Du Cange l'è staa anca on studios de la storia: l'ha studiaa soratutt el tard imperi e l'Alt medioev: i sò oeuver hinn citaa anca de l'Edward Gibbon, che 'l parla proppi ben de lu.
Oeuver
L'ha lassaa anca on bell poo de oeuver scrivuu a man, in tra i quai a gh'è la descrizion geografica de la Francia (Géographie de la France par provinces). El Glossarium mediae et infimae latinitatis scurtaa e agiornaa de Johann Christoph Adelung l'è staa restampaa cont ona quai integrazion di fraa benedettitt in del 1733-1736, poeu del G. A. Louis Henschel; l'è staa restampaa l'ultima voeulta in del 1840-1861. L'edizion final la cunta vott volumm.
Pozoantiguo
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Elettrotreno FS ETR.700
El fiasch olandes
El 4 de giugn 2013 l'AnsaldoBreda l'ha nonziaa che l'avaria fà causa ai dò aziend perchè i convoeuj eren classifegaa 'me "accettabel" di NS e di alter aziend de certificazion terz e l'ha faa notà che i problema eren dovuu al mancaa respett di macchinista di indicazion per el meteo, tant de mandà el treno in frenatura automatega pussee de 'na voeulta ma che 'l macchinista l'ha menaa el treno ancamò a 250 km/h.
Caratteristegh
Ogni treno l'è faa su de vott carrozz e l'è progettaa per fonzionà a 1,5 kV e 3 kV in correnta continova e 25 kV 50 Hz in correnta alternada, l'è donca bona de circolà in su tutta la red italiana e in quej del Belgi e Pajes Bass.
Mandell
L'è tacaa ai comun de L'Abadia, Balabi, Isen, Lecch, Lierna, Olivee, Pastur, Valbroeuna (CO), Valmadrera.
.uz
.uz a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Oplany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Poggio Renatico
Poggio Renatico (endèla parlàda locàl: Al Puz) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ferràra. El g'ha presapóch 7.673 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 79 km², per 'na densità de 97 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baricella (BO), Ferrara, Galliera (BO), Malalbergo (BO), Mirabello, Sant'Agostino, Vigarano Mainarda.
Marsonnas
Marsonnas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Montrevel-en-Bresse, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Bonaire
La gh'ha una süperfiss de 288 km² e una pupulaziun inturna ai 148.000 abitant.
Mariastein
El sò codes statistegh l'è 70516.
Corylus maxima
Fiùr
L'enfiurescènsa mas·cc del nisöl l'è öna sórt particulàr de spiga, l'è ön spiga che la pènt in zó 'nvèce de sta sö drécia come 'n del formét e l'è ciamada amènt. L'è zalda, lónga fina a dés ghèi e la böta ü bèl tòch prima di fòie, de spès zamò 'n zenér i amèncc i è zamò bötàcc.
L'infiurescensa feminìl la sömèa a ü böt, l'è picinina e la gh'à ü ciöf róss sö 'n sima.
Tarroja de Segarra
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Bataja de Waterloo
thumb|right|300px|Mapa dij muviment de la bataja de Waterloo
La bataja l'ha signaa la fin di Cent Dì e in generaò de tutta l'etaa napoleònega. On quai de dì dòpo el Napoleon el s'è consegnaa ai Ingles. Lor l'hann esiliaa in de l'isola de Sant'Elena, indove l'è mòrt ses agn dòpo (5 mâgg del 1815).
Curaçao
La capital a l'è Willemstad, che l'è anca la capital di Antil Ulandes.
Castelnuovo Belbo
Castelnuovo Belbo (en piemontés: Castelneuv Belb) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 928 abitàncc, 'na superfìce de 9 km² e 'na densità de 103 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bergamasco (AL), Bruno, Incisa Scapaccino, Mombaruzzo, Nizza Monferrato.
Pulkau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Sainte-Marie (FR-05)
Sainte-Marie l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Rosans, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.5 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 627 méter a 'na altèsa màsima de 1243 méter s.l.m.
Jarnioux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Plagne (FR-01)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.2 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 560 méter a 'na altèsa màsima de 922 méter söl leèl del mar.
Cereài
Cultiasiù
L'órs e la ségale i è cereài piö rezistèncc, i scàmpa apò coi envéregn frècc de la Sibéria. Divèrsi cereài de stagiù frèda però i è bù de crèser apò ai tròpici, ma sèrti óter i pöl crèser apéna endèle regiù piö frède e 'ndèle zòne de mut, endóche se pöl fà de piö de 'n racólt a l'an.
Ambrì
Ambrì (istess in Italian) l'è ona grossa frazion del comun tesines de Quint, in de la Leventina.
El nomm
El someja che Ambrì el vegna giò de la parola "ombria": de fatt, 'sto paes el se troeuva quasi senza sô per on para de mes in inverna.
Montbrun-des-Corbières
Montbrun-des-Corbières l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Lézignan-Corbières, del circondàre (arrondissement) de Narbonne e del dipartimènt de l'Aude.
Purgstall an der Erlauf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Fenouillet (FR-66)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Fenouillet l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Alma Redemptoris Mater
'l Alma Redemptoris Mater, che 'l völ dì Màder del Redentùr che te dét la éta, l'è ün ino mariàn e öna di quàter antìfone mariàne 'nsèma al Ave Regina caelorum, al Regina coeli e al Salve Regina e la vé sunàda dòpo la Compieta in del tép de Nedàl. L'è stàcia scrìcia dal Ermàn de Reichenau o Ermàn ol Contràt (1013–1054) che l'avrès pensàda dòpo ì lezìt i scrìcc del San Fuglènsio de Ruspe, del Sant Epifànio de Salamìna e del Sant Irenéo de Liòn.
Disaster del Gleno
I facc
Endel 1921 el progèt ezecütìf de l'inginiér Gmur l'è stat apröàt, ma 'ntat i mestér i éra zamò ambiàcc de 'n quach agn e la Dìta Viganò la gh'ìa apéna apaltàt a la Dìta Vita & C. i mestér de la fabricasiù de le arcàde.
Sés miliù de méter cübi de àiva, pàlta e balotàm le sè streödàde fò del lach a presapóch 1.500 méter de altèsa söl leèl del mar, e i g'ha ciapàt la diresiù del Lach d'Izé.
Nové Strašecí
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Apostuj Capitel Set
Capitel Set
23E cuma la gh'ha cumpii l'etaa de quarant'agn, l'è vegnüü sü in del sò cör a visità i sò fradèj, i fiöö d'Israel. 24E quand l'aveva vedüü vün che 'l fava maa a quajdün, el l'ha defendüü e l'ha faa vendèta per lü che l'era uprèss, mazand l'Egizián. 25E 'l pensava che i sò fradèj avarìen capii che Diu 'l ghe dava salvéza per mèzz de la sua man; ma lur hann minga capii. 26E 'l dì despö l'ha cumparii a lur che eren dree a lutà e 'l i recunciliava a la pas, disend: Omen, sii fradèj, perchè fii maa el vün a l'alter? 27E lü che l'era dree a fà maa al sò prossim el l'ha rüzaa via, disend: Chi 'l t'ha stabilii prenzip e giüdes sura de nümm? 28Tì te vöret mazàmm, in de la manéra che t'hee mazaa l'Egizián iér? 29E Musè l'ha scapaa via a chèsta parola e l'è staa devegnüü in de la tèra de Madian, due l'ha generaa düü fiöö.
30E quand quarant'agn hinn staa cumpii, un angiul el gh'ha cumparii in del desèrt del munt Sinai, in d'una fiama de fögh d'un ruéd. 31E Musè, quand el l'aveva vedüü, el s'è meravejaa del spetacul, e intanta che l'era vegnüü vesìn, per usservàll, l'è vegnüda la vús del Signúr: 32Mì sun el Diu di tò pader, el Diu d'Abraham, d'Isaac e de Giagum. E perchè l'era devegnüü terifegaa, Musè l'ha minga vulzava usservàll. 33E 'l Signúr el gh'ha dii: Deslengua i sanduj di tò pee, già che 'l lögh sül qual te stee in pee l'è tèra santa. 34Huu certamént vist l'afliziún de la mia gént in d'Egitt, e huu sentii 'l lur suspír, e sun vegnüü giò per liberàj; e adèss vén, te mandaruu in d'Egitt.
49El cél l'è 'l mè tron ,
Ločenice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Miesbach (circundari)
El Circondàre de Miesbach l'è giü dei 71 circondàre de la Baviera. El se tróa 'ndèla Alta Baviéra, endèla Germània del sud.
Murist
El cumün de Murist al se tröva a una altitüden de 662 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Bollion, Châbles, Chavannes-le-Chêne (VD), Cheyres, Les Montets, Nuvilly, Seiry, Treytorrens (VD).
Flumet
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.15 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 854 méter a 'na altèsa màsima de 1930 méter s.l.m.
Quart de les Valls
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Montmelò
La Stazion de Montmelò l'è 'na stazion ferroviaria de la Catalogna situada in la città de. L'è in la e l'è collegada ai stazion de.
Sint Maarten
La fa part di Antil Ulandes.
El Scior di Anei
I dò Torr
La vicenda de 'sto liber, compagn anca del terz, la ved tre stori different: la storia di ultim trii compagn (Aragorn, Legolas e Gimli), la storia de Merry e Pipin e la storia de Frodo e Sam.
Aragorn, Legolas e Gimli
Miss denanz a la trista situazion del sò regn, Théoden ed Éomer, insema a Gandalf e Aragorn, comincen a pensà cosa l'è la cosa giusta de fà per batt i esercit de Isengard. A la fin se decid de andà al Foss de Helm, ona fortezza situada in sul fianch di montagn a sud de Rohan. Insema ai Rohirrim partissen anca Aragorn, Legolas e Gimli; Éowyn la resta a Edoras per controllàlla e per protegg i donn e i fiolitt; Gandalf inveci el partiss per l'ovest a la ricerca de alter Rohirrim 'me rinforz. La battalia al Foss de Helm l'è longa e dura e a la fin el someja che i Isengardian sien in sul pont de vincc; ma a l'alba l'esercit de Gandalf e del Rohirrim Erkenbrand el riva in soccors e 'l riess a liberà Théoden e i alter de l'assedi. I Orch che hinn scappaa del massacher, finissen in d'on bosch misterios che l'è vegnii foeura in de la nott e 'n sortissen pù. A 'sto pont i noster eroi partissen per Isengard e la veden trada giò.
Corylus colurna
Fòie
Lónghe fina a 1o ghèi, i è piö o méno tónde ma 'mpó slongade sö la pónta e i è pò 'mpó a cör a la base; l'órlo l' gh'à di grasèi picinì e l'è pò capetàt. Sura e sóta i è érde.
Castellero
Castellero (en piemontés: Castlé) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 291 abitàncc, 'na superfìce de 4 km² e 'na densità de 73 ab./km². El cunfìna coi cümü de Baldichieri d'Asti, Monale, Villafranca d'Asti.
Dialett moncecch
El moncecch a l'è on dialett ocidental del lombard. A l'è parlaa in de la Vall Alban, in de l'olta provincia de Comm, e l'è despess comunaa cont el dialett garzenatt.
Formazzion del plural
In general tucc i nomm a resten cont el plural invariaa. A fann ecezzion la parolla omm (pl. omen, IPA: ['umen]) e pè (pee). Inoltra:
Preposizzion articolaa
In 'sta manera la preposizzion articolada l'è diferenta de l'articol partitiv.
Le Plantay
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.96 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 267 méter a 'na altèsa màsima de 286 méter söl leèl del mar.
Sant'Elena (isola)
Vegetazion
La vegetazion l'è minga abondanta ma i zònn pussee bass hinn staa rimboscaa cont dij piant che s'hinn importaa.
Nuvilly
Nuvilly a l'è un cumün svizzer del distret de Broye, in del Canton Friburgo. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.97 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
El cumün de Nuvilly al se tröva a una altitüden de 629 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Combremont-le-Grand (VD), Les Montets, Murist, Sassel (VD), Treytorrens (VD).
Montclar (FR-11)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.31 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 162 méter a 'na altèsa màsima de 400 méter söl leèl del mar.
Val de Scalf
La se tróa endela part nord-orientala de la Pruvìncia de Bèrghem (cümü de Sù, Còler, Scülpér e Vilminùr) e per en ciapilì pò a 'ndela pruvìncia de Brèsa nord-ucidentàla (cümü de Àngol). A nord la cunfìna co la Pruvìncia de Sundri.
Vauxhall (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
1902
El 1902 a l'è 'n ann del secol quell de vint.
Mionnay
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Petrozavodsk
Petrozavodsk (Петрозаводск in abecee cirilligh; Petroskoi in finlandes e carelian; Onegaborg in svedes storigh) l'è ona città de la Russia del nord-ovest con 266.000 personn che ghe viven.
Le Poizat
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 17.9 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 551 méter a 'na altèsa màsima de 1200 méter söl leèl del mar.
Swaziland
La capital aministrativa a l'è Mbabane, menter quela legislativa e induè che la gh'è la residenza de la munarchia a l'è Lobamba.
Castel Rocchero
Castel Rocchero (en piemontés: Castel Roché) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 396 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 79 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acqui Terme (AL), Alice Bel Colle (AL), Castel Boglione, Castelletto Molina, Fontanile, Montabone.
Hütteldorfer Straße (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U3 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Giüdee Capitel Cinch
Capitel Cinch
«Tì te seet el mè fiöö
«Tì te see un sacerdott per semper
Los Espartales (metropolitana de Madrid)
Los Espartales  l'è 'na stazion de la Metropolitana de Madrid.
Saint-Laurent-la-Vernède
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Laurent-la-Vernède l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Judaism
Ol judaism (del ebree יהודה‬, Yehudah, a travers ol grec Ιουδαϊσμός e ol latin Iudaismus) o ebraism l'è la relijon dei ebree. L'è la plu antiga dei tre relijon monoteiste majore, e i oltre do i è derivade de qesta.
Ferrovia Mantoa-Monselice
Verta del 1885, l'è in Veneto e Lombardia e l'è de proprietà de.
Stazion de Darf-Corna
Moviment
La stazion a l'è servida di treni regionai de la Trenord in l'ambit del contratt de servizzi con Region Lombardia.
Torrefarrera
a l'è un comun de la provincia de Lleida, cont una popolazzion de abitant.
Herrengasse (metropolitana de Vienna)
Interscambi
Fermada del bus
Pont-d'Ain
Pont-d'Ain l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Pont-d'Ain, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Fontcouverte-la-Toussuire
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 21.52 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 659 méter a 'na altèsa màsima de 2305 méter s.l.m.
Muntavégia
Muntavégia u anca Muntaégia (nom ufizial in italian Montevecchia) a l'è un cumün da la Pruvincia da Lecch cun, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Muzambich
thumb|right|160px El Muzambich (Moçambique  in purtughes) a l'è un paes de l'Africa urientala.
Muntavégia
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Muntavégia l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Muzambich
Urganizaziun pulitiga
El prim ministr a l'è l'Carlos Agostinho do Rosário del (2015).
657
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Isola del Liri
Isola del Liri l'è 'n cümü italià, de la regiù del Làsio, en Pruvìncia de Frosinone. El g'ha presapóch 11.890 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 743 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arpino, Castelliri, Sora.
El Casar (metropolitana de Madrid)
Interscambi
Fermada del bus
Clement Shahbaz Bhatti
- Shahbaz Bhatti "Si pròpe fürtünàcc a pödì 'ndà a Mèsa sènsa pùra, quàndo ghe n'ì òia, cóme ghe n'ì òia"
Mogneneins
Mogneneins l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Thoissey, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.
Polènta
Descrisiù
thumb|200px|"La Polénta" de [[Pietro Longhi ]] thumb|200px|[[Paröl endóche se fà polènta]] thumb|220px|Preparasiù tradisiunàl de la polènta thumb|200px|Farìna de furmintù, l'ingrediènt principàl de la polenta come che s'è üs a mangiàla en Lombardia thumb|220px|Polènta de farìna zàlda de [[Stor có la soprèsa e i fóns.]] La polénta l'è furmàda de 'n impàst de àiva, farìna de cereài (al dé d'encö de sòlet l'è farìna zàlda (farìna de furmintù) e sal, còt endèn paröl (la tradisiù la öl che 'l sàpe 'n paröl de ram) per alméno 'n ùra. La farìna de polénta tradisiunàla la g'harès de éser masnàda a préda ("bramàda") piö o méno fìna a segónda de la tradisiù regiunàla. De sòlit la vé prezentàda 'n tàola söndèn taér de lègn cuarciàda zó condèn stràs e la vé servìda, a segónt se le piö o méno mulzìna, condèn cügià o a fète ('na ólta taiàde zó condèn fil de cutù).
Morden (metropolitana de Londra)
Morden  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
674
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Monteriggioni
Monteriggioni l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Siena. El g'ha presapóch 7.877 abitàncc, 'na superfìce de 99 km² e 'na densità de 80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casole d'Elsa, Castellina in Chianti, Castelnuovo Berardenga, Colle di Val d'Elsa, Poggibonsi, Siena, Sovicille.
Velocità de la lus
La velocità de la lus l'è la velocità de propagazion de on'onda elettromagnetica. In del voeud l'è 299 792 458 m/s e vegn indicada con la lettera c_0. L'è ona costanta.
1094
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Peque
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
1095
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Lesg Fondamental de la Germania
I articoi 1 e 20, che traten respetivament el rispet de la dignità umana e la Germania 'me stat federal e social che 'l recognoss el dirit de resister, inn protesgiud de una clausola de eternità, che la stabiliss che 'sti principi chi poden no vesser tolt via o mudad.
Giüdee Capitel Ses
Capitel Ses
11E desiderum che ogni de vialter mussii la medema diligénza a la fidüzia de la speranza fin a la fin, 12perchè devegnii no pedegh, e imitadúr de lur che erediten travèrs la féd e la paziénza i prumèss.