cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lega Nord
Primm agn 90
Al Parlament de Nord a gh'era anca i Comunista Padan, capitanaa del Matteo Salvini e la lista libertaria e federalista, ma minga indipendentista, del Benedetto Della Vedova.
Ardez
Situazion linguistega
La magiuranza de la gent de Ardez la parla el Vallader, 'na varietà de la lengua rumancia, che la vegn insegnada anca in de la scöla. Fina al inizzi del secul XX la percentüal di parlant el rumanc l'eva inturna al 95% e da alura l'ha scumenzà un poo a calà fina a rivà al dì d'incö inturna al 75% o anca un poch manch. L'andament rilevaa in di ültim censiment l'è mustraa in de la tebela chi desutta:
Morro d'Alba
Morro d'Alba l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Ancona. El g'ha presapóch 1.763 abitàncc, 'na superfìce de 19 km² e 'na densità de 93 ab./km². El cunfìna coi cümü de Belvedere Ostrense, Monte San Vito, San Marcello e Senigallia.
Bossieu
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Bossieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Sère Mòrt
Chèi che i ga stüdiàt le càrte i ga ést che al Sère al cambiàt al curs tra 'l 1100 e al 1400; sö le sò rìe l'è nasìt Castigliù, 'n dal 1188.
Stronsio
250px|right|thumb|Aspèt del strónsio El strónsio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Sr. El g'ha nömer atòmich 38, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de strónsio el g'ha 38 prutù. El sò nòm el l'ha ciapàt del paizì scosés de Strontian endoche se tróa dele miniére endel quàle se càa dei minerài endoche 'l gh'è dét.
Giüdee Capitel Dudes
Capitel Dudes
12Dunca, fee drizz i man indebulii e i genögg scanchinaa, 13e fee pist drizz per i voster pee, perchè 'l zopp el sia minga giraa via ma pütost el sia guarii.
28Dunca, ricevend un règn no scurlii, gh'avarìum grazi, per mèzz de quij servarìum Diu cetabilamént, cun scapelada e riguard: 29già che anca 'l noster Diu l'è un fögh che 'l cunsüma.
Le Peletier
a l'è una stazzion de la linia 7 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Ida (muntagna de la Grecia)
Ol mut Ida (cognusìt ach cóme mut Idha, Ídhi, Idi, Ita e Psiloritis) l’è ‘l mut piö ólt de l’ìsola de Creta, l’ se tróa ‘n de la prefetüra de Retimo e l’è ólt 2.456 méter söl lièl del mar.
Saint-Bonnet-des-Quarts
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.45 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 395 méter a 'na altèsa màsima de 966 méter söl leèl del mar.
Solosancho
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Vysoké Veselí
El gh'ha el status de cità.
Dialett cunees
Dialett de Coni
Un òm a l'ha avù doi fieui. E 'l pì giovo ëd costi a l'ha dit al pare: "Pare, dème la mia part!" e chiel j'ha dàje lo ch'a-j tocava. Passà quàich dì, radunàsse tut, ël fieul pì giovo s'è partìsne dë cà pr'ëd paìs lontan, e a l'ha mangià ël fèit sò ant le ribòte. Quand l'ha avù consumà tut, j'è vnùje 'nt col paìs 'na carestìa, e chiel l'ha comensà patì la fam. E l'è andàsne e s'è giustàsse con 'n sitadin ch'a l'ha mandàlo a soa campagna a governè i pòrs. E l'avrìa vorsùsse parè la fam con d'agian ch'i crin mangiavo, e podìa gnanch avèine. Tornà 'nt sè stèss, a l'ha dit: "Quante përsòne 'd servissi ant la cà ëd mè pare l'han ëd pan fin ch'a veulo, menter ch'mi sì i meuro ëd fam!" Ah! I partireu, j'andreu dë mè pare e-j direu: Pare mi i l'heu mancà contra ël ciel e contra ëd voi; i son pì nen degn d'essi ciamà vòst fieul; pième com 'na vòsta përsòna ëd servissi". E, ausandse, s'è andàsne dë sò pare. E mentre ch'a l'era 'ncó lontan, sò pare l'ha conossùlo, e-j ha fàje compassion e, corendije 'ncontra, l'ha 'mbrassàlo e basàlo. E 'l fieul a l'ha dìje: "Pare, mi i l'heu mancà contra ël ciel e contra ëd voi; mèrito pì nen d'essi ciamà vòst fieul". E 'l pare l'ha dit aj domestich: "Prèst, tirè fòra ël vestì pì bèl e butèilo; dèje l'anèl ant ël dì e caussélo ëdcò bin! Peui piè 'n vitèl bin grass e massèlo; veuj ch'i stago alegher. Përchè 'sto fieul l'era mòrt e l'è arsussità; j'era pì nen e l'è tornà" e a s'è fàsse un bon past, e s'è mangiàsse. Ël fieul pì vèj l'era 'n campagna; tornand a cà, quand l'è stàje vsin, a l'ha sentì ël tapage. E l'ha ciamà un servitor '"còsa ch'a l'era lò?"    E chiel a l'ha dìje: "Vòst frèl a l'è tornà e vòst pare l'ha fèit massè 'n bèl vitèl grass përchè ch'l'è tornà san e salv". Alora 'sto-sì l'è 'ndèit in còlera, e volìa pì nen ëntrè. Ma ël pare a l'è sortì e l'ha comensà a preghèlo. E l'àut a l'ha dit a sò pare: "Mi, l'è tanti agn ch'i 'v servo sensa mai avéj mancà 'n èt, e j'éve mai dàme 'n cravòt dë mangèmlo con i mè amis; Mentre ch'apena vnù 'sto vòst fieul, ch'a l'ha mangià tut ël fèit sò con dë bagasse, j'éve subit fèit massè 'n vitèl grass". E 'l pare a-j ha dìje: "Oh, mè fieul, ti 't ses sempre con mi, e lò ch'i heu mi l'è tò; Ma bsognava bin tratè fèsta, përchè 'sto tò frèl a l'era mòrt e l'è arsussità; s'era përdùsse, e a l'è tornà".     Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pag. 508
Chenopodioideae
I è perlopiö piànte erbàcee (föra che 'n quach arbùsto e 'na quach rampicànte), i è bastànsa comùni en töte le regiù del pianéta.
Le fòie i è sèmpe, alternàde (endèna quach spéci le mànca del töt). L'òrlo de la fòia l'è 'ntréch.
Carl Friedrich Gauss
Biografìa
Endèl 1831, en colabortasiù col profesùr de fìzica Wilhelm Weber el stüdia sèrte aspècc del magnetìsmo, e i sò stüde i sègna l'inìsio de la scopèrta de le légi de Kirchhoff de l'eletricità e pórta a la custrusiù de 'na spéce de telègrafo primitìf.
Cloro
A temperadüra e presiù stàndard el clòro el se prezènta come 'n gas, coi àtomi ligàcc a du a du (fùrma diatòmica), che g'ha culùr vért che tìra al zalt, dò ólte e mèza piö gréf de l'ària. L'è vilinùs fés e 'l g'ha 'n udùr che stoféga.
Kebab
Chippali
El chappali kabab (o chappal kabab o chapli kebab) a l'è on tipo de kebab frit. A l'è origenari de l'Afghanistan e de la region nord-occidentala (ciamada Khyber Pakhtunkhwa) de l'attual Pakistan. El nom el riva dalla parolla pashtu e urdu che la voeur dì "sciavatta" o "scarpa" perchè la sò forma la someja a chella d'ona sciavatta.
Argon
250px|right|thumb|Emisiù lüminùza de 'n tübo de scàrica con dét l'argon L ' àrgon l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Ar. El g'ha nömer atòmich 18, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de àrgon el g'ha disdòt prutù. El fà part de la categurìa dei gas nobii.
L'è 'n elemènt stàbil, cioè che reagés quàze mìa e dóca che 'l se cumbìna mìa coi óter elemèncc. El g'ha mìa culùr gne udùr. El costetöés el 0,94% de l'atmosféra de la Tèra.
Indipendenza
A l'è diferent de l'utunumia, induè che gh'hinn anmò di vincuj istitüziunaj intra i dü teritori.
Aribert de Intimian
L'Aribert de Intimian (Intimian, 970 - Milan, 16 genar 1045) a l'è staa arcivescov de Milan del 1018 fina a la soa mort.
La vita
A l'è nassuu in Brianza del nòbil Gariard. Tra el 1004 e 'l 1005 l'ha faa fà sù de noeuv la basilica de Gallian, che l'esisteva del V secol e le consacra al San Vincenz. In del 1018 a l'è staa nominaa arcivescov de Milan, cont el consens de l'imperador Enrich II, menter in del 1026 l'incoròna a Milan el Corrad II.
Chirols
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.91 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 320 méter a 'na altèsa màsima de 969 méter s.l.m.
Aribert de Intimian
La vita
Cinch ann dòpo, vegg e malaa, l'ha domandaa de vess reportaa a Milan, indove l'è mòrt el 16 de genar. La soa tomba la se troeuva in del Dòmm de Milan.
Element chimich
Tut i element chimich a inn fad su de atom che gh'hann l'istess numer de proton in del nucli; a quèll numer chi ghe disen numer atòmich e 'l se ciama con la Z.
Servé
Servé (nòm uficiàl: Cerveno) l'è 'n cümü de la média Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa. El g'ha presapóch 659 abitàncc, 'na süperfìce de 21 km², per 'na densità de 31 ab./km². El cunfìna coi cümü de Braù, Sét, Lùzen, Lós, Malégn, Dò, Paísch Loé, Scülpér (BG).
Sedum album
Sedum album (en bresà: Ris del diàol ) l'è 'na spéce de piànta suculènta che fà part de la famìa botànica de le Crassulaceae.
Canton San Gal
Geografìa
El cantù de San Gal l'è sitüàt endèla part nordorientàla de la Svìsera. L'è delimitàt a nòrt del Lach de Costànsa (Bodensee). A èst la àl del Réno la sègna 'l cunfì co l'Austria (Vorarlberg) e col Principàt del Liechtenstein. A sud el cunfìna col Cantù dei Grigioni, col Canton Glaruna e col Canton Svit. A ucidènt el cunfìna col Cantù de Zurìgo e col Canton Türgovia. I dù cantù de l'Apenzèl (Apenzèl de Dét e Apenzèl de Föra) i è circondàcc completamènt dei teretóre del Cantù de San Gal.
Stória
I teretóre del cantù de San Gal i reprezènta le aquizisiù utignìde 'ndèl arch dei sècoi de l'abasìa de San Gal. La fondasiù l'è bazàda sö la legènda ligàda al frà irlandés Gallus (presapóch 550–620 o 640), che 'l gh'ìa stabilìt en éremo de le bànde del fiöm Steinach endèl'an 612. Entùren al 720, en sentenér de agn dòpo de la mórt de Gallus, el prét alemànno Othmar el fà fà sö 'na abasìa e 'l ghe dà nòm Abasìa de San Gal. Endel'an 926, i invazùr ungherés i g'ha atacàt l'abasìa e i paés tacàcc. Entùren a l'ann 1205 l'abàta 'l vé 'ndignìt del tìtol de prìncipe de la céza endèl Sacro Romano Impero. Endèl 1311, la cità de San Gal la deènta 'na lìbera cità imperiàla. A pàrter piö o méno del 1353, le corporasiù, guidàde dei tesidùr, le g'ha utignìt el contròl del goèrno de la cità. Endèl 1415 la g'ga crumpàt la sò pròia libertà del Rè todèsch. Endèl 1405 la regiù de Appenzell, posedimèncc de l'Abasìa la s'è ribelàda e 'ndèl 1411 l'è deentàda aleàda de la Confederasiù Svìsera. Quach més piö tàrde, pò a la cità de San Gal la se önés a l'aleànsa.come mèmbro pié de la Confederasiù e 'ndèl 1457 la se lìbera del töt del contròl del l'Abàte. Endèl 1451 però l'abasìa de San Gal la deènta pò a lé aleàda de Zurìgo, Lucèrna, Svit e Glaruna che i éra ach mèmber de la Confederasiù. Al prensépe del 1490 i quàter cantù, i vé apogiàcc del Abàte cùtra la cità de San Gal e 'l cantù de Appenzell. La Confederasiù la èns e la ciàpa posès de la cità. A pàrter del 1526 el sìndech Joachim von Watt el g'ha 'ntruducìt la refùrma endèla cità de San Gal. La cità la vegnarà isé cunvertìda a la nöa religù refurmàda ma l'Abasìa la restarà 'nvéce catòlica e la restarà 'n baluàrt catòlich en confrónt a la cità protestànta 'nfìna al 1803. Ai tép de la Repüblica Elvética l'è deentàt part del cantù de Säntis. Chèsto l'è stat pusìbil apéna dòpo la secolarizasiù de l'abasià avignìda 'ndèl 1798. Endèl 1803, segónt i acòrdi ciapàcc co l'At de Mediasiù la regiù la s'è ünìda a la Confederasiù Svìsera come Canton San Gal. La custitüsiù la egnarà 'n vigùr endèl 1890.
Regn Unid
Storia
El Regn Unid l'è el resultad d'un grup de acords d'union qe hann jontad insema i so nazion: Ingilterra, Irlanda del Nord, e Galles. La plupart de l'Irlanda la s'è spartida del 1922 con la costituzion del Stat Liber d'Irlanda (qella qe adess l'è ciamada Republega d'Irlanda), menter la part qe l'è anc'mò sota a'l Regn Unid l'è ciamad Irlanda del Nord.
Muzio I Sforza de Carevasg
Biografia
Fioeu del Giovann Paol I Sforza e de la Violante Bentivoglio, donca nevod del Lodovigh el Moro, el va in sul trono a quatter agn a la mort del pader, sotta la reggenza de la mader, che la guidava el governo del Castell de Galliaa. A l'era imparentaa cont on mugg de famili de la nobiltà: On sò pro-barba a l'era el Pandolfo IV Malatesta, daree scior de Rimini e l'era nevod de quatter Duca de Milan.
Peder Rüger de Stabel
La vita
Nassüü del Santo Ruggeri e de la Stela Diana Ceribela, ch'i eren propi de Berghem, ma che i è scapaa sö in Val Brembana per schivà i sbudesc s'ciupaa dopu che l'era borlada gió la Repüblica de Venezzia. L'è staa inviaa là a scöla del don Carlo Botta, e l'ha ciapaa el diploma de resunat, dopu vess turnaa a Berghem de cà.
L'eva bun e avert de carater e fess inteligent, ghe piaseva mett gió i sò puesei gumbet a gumbet cun la gent, tant l'è vera che i argument che 'l le tucava hinn mai staa scünaàa o sculastigh, ma revardaven la vita de töcc i dé de la sò gent.
Cadmio
250px|right|thumb|Aspèt del cadmio El cadmio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Cd. El g'ha nömer atòmich 48, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de cadmio el g'ha 48 prutù. L'è mulzì e de aspèt metàlich, biànch arzentàt con quach riflès che tìra al celèst. L'è tòsech e bastànsa rar.
Podestà (Medioev)
Dopo
Incoeu el termen a l'è doperaa per el capo de la ministrazion di comun del Canton Grison.
Maurizio Murelli
La Vida
Nassüü e chersüü a Milan el s'iscrif de giuen al MIS in del 1969.
Elio (element chimich)
L'Élio l'è 'n element chìmich che g'ha nömer atòmich 2 (cioè endel nùcleo el g'ha dù prutù) e sìmbol He. L'è 'l prim dei gas nòbii, cioè chèi elemèncc che g'ha i leèi energétich complécc, e chèsto 'l völ dì che l'è mìa reatìf perchè el g'ha mìa eletrù de mèter en cundiviziù condei óter àtom.
Bougé-Chambalud
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.85 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 172 méter a 'na altèsa màsima de 232 méter söl leèl del mar.
Edelsbach bei Feldbach
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Flour-de-Mercoire
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 12.17 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 954 méter a 'na altèsa màsima de 1229 méter söl leèl del mar.
Cavallino-Treporti
Cavallino-Treporti (en vèneto: Cavałin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Venésia. El g'ha presapóch 11826 abitàncc, 'na superfìce de 44 km² e 'na densità de 269 ab./km². El cunfìna coi cümü de Jesolo, Venezia.
Stazzion de Wittenau (Wilhelmsruher Damm)
Interscambi
Stazzion de la metropolitana
Cuncurèss
Evulüzziun demugrafica
Abitaant
Saint-Bonnet-le-Courreau
Saint-Bonnet-le-Courreau l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Georges-en-Couzan, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 50.18 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 500 méter a 'na altèsa màsima de 1481 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Bonnet-le-Courreau l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Herten
Herten (Hiätten in del dialett del loeugh) a l'è ona città de la Germania che la cunta 0 abitant (dato del ). La se troeuva in del Land del Nòrd Reno-Vestfalia, per la precision in del distrett de Münster, in direzion del confin cont i Paes Bass.
Ponědraž
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Populus
La coltivazion de le albere in Italia
Plussee del 70% dei bosc de albere in Italia i è ind la Pianura Padana.
Mirabello Sannitico
Mirabello Sannitico l'è 'n cümü italià, de la regiù del Molise, en Pruvìncia de Campobasso. El g'ha presapóch 1.811 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 86 ab./km². El cunfìna coi cümü de Campobasso, Cercemaggiore, Cercepiccola, Ferrazzano, Gildone, San Giuliano del Sannio, Vinchiaturo.
Camisa
La camisa l'è on vestii che 'l quatta giò el pecc e 'l bust. De norma, la gh'ha i manegh, el baver e di boton in sul denanz. Ona quai camisa la pò 'vèggh anca di scarsellinn (con o senza boton). La pò vess de vari materiai, compagn del lin, de la seda o de la flanella. A l'è on vestii bell antigh, che l'ha ciappaa semper pussee importanza cont el passà di secoi. Al dì d'incoeu l'è considerada on segn de eleganza e de formalità.
Le Bourg-d'Oisans
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 35.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 701 méter a 'na altèsa màsima de méter söl leèl del mar.
Stazzion de Blankenfelde (Kr Teltow-Fläming)
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Cappell del ghisa
El Cappell del Ghisa (in ingles Custodian helmet) a l'è 'l tipegh quattacoo doperaa di forz de polizia ispiraa al Metropolitan Police Service de Londra.
Villafranca Sicula
Villafranca Sicula l'è tacàt ai cümü de Burgio, Calamonaci, Caltabellotta e Lucca Sicula.
Fradèl Betto
Fradèl Betto (in Portoghès Frei Betto ; Belo Horizonte, Brasil, 25 d'agùst 1944) l'è un frà dumenicàn brasigliàn, pulìtic e scritùr, da sèmper da la part d'la pòra gent.
Biugrafia
Nasüd a Belo Horizonte el 25 d'agùst 1944, cul nùm de Carlos Alberto Libânio Christo, l'è stài cunsacràd frà dumenicàn el 10 de febràr del 1966 a São Paulo.
Premi
Tra i tant prèmi ricevüd:
Dialett ciavennasch
I verb
Quella chì l'è la coniogazzion del verb vess in del comun de Versceja, in la bassa vall.
Dryopteridaceae
Gener
Quèlla tavola che gh’è chichicnscì la fa vedè i nòmm di géner de Dryopteridaceae che vegnen accettàa al dì d’incoeu e i sò sinònim.
Bundesstraße 312
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Baden-Württemberg.
Saint-Bonnet-les-Oules
Saint-Bonnet-les-Oules l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Galmier, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
Apostuj Capitel Vint
Capitel Vint
22E adèss, varda, perchè mì sun ligaa cunt el Spirit, vuu a Gerüsalèmm, ancabén mì sàpia minga i robb che me sücedarànn là, 23se no che 'l Spirit Sant el me da testimunianza a ogni citaa, disend che ligamm e tribülaziún me specien. 24Ma de nissün cünt fuu la mia vita cara a mì medemm, cuma de finì 'l mè cors e 'l ministeri che huu ricevüü del Signúr Gesü--el dà testimunianza al vangel de la grazia de Diu.
Apiro
Apiro l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Macerata. El g'ha presapóch 2.431 abitàncc, 'na superfìce de 53 km² e 'na densità de 46 ab./km². El cunfìna coi cümü de Cingoli, Cupramontana (AN), Matelica, Poggio San Vicino, San Severino Marche, Serra San Quirico (AN), Staffolo (AN).
Bourgoin-Jallieu
Bourgoin-Jallieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Bourgoin-Jallieu-Sud, del circondàre (arrondissement) de La-Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
Barberini (metropolitana de Roma)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Gera (material)
La gera la se duprà per impienì, fà el ciment e per fà el fund di sör stradaj.
Echinodorus bleheri
Ul Echinodorus bleheri l'è una pianta aquatega che la partegna a la fameja di Alismataceae.
Stazzion de Lichtenrade
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Luis Durnwalder
La Vida
Int i eleziun de'l 1998 e de'l 2003 l'è staa vudaa de püssee de cent mila Südtirules che pertucaven a tücc e trii i grüp lenguistegh Südtirules (Tudesch, Talian, e Ladin).
Corentin Cariou (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Stazion de Fara Sabina-Montelibretti
Servizzi
Biliettaria
Bolognola
Bolognola l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Macerata. El g'ha presapóch 155 abitàncc, 'na superfìce de 25 km² e 'na densità de 6 ab./km². El cunfìna coi cümü de Acquacanina, Montefortino (FM), Sarnano, Ussita.
Sistema imunitari
Soratut in di specie pussee evolude, el po vesser partid in pussee sota-sistema, tant 'me l'imunità innata, contraponuda a quella adativa o l'imunità umorala contraponuda a quella imunità cellulo-mediada. I mecanism pussee doperad de l'imunità a inn la fagocitosi, i defensine e 'l sistema del complement.
Jimmy Wales
Jimbo l'è el president d'la Fundasiòn Wikipedia, de Tampa, in Florida, USA; 'na fundasiòn che la g'ha nò fìn de guandàgn.
Sèler
Sèler (nòm uficiàl: Sellero) l'è 'n cümü de la média Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa. El g'ha presapóch 1.475 abitàncc, 'na süperfìce de 13 km², per 'na densità de 113 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bèrs Dém, Co de Pùt, Sedégol, Paísch Loé.
Valbelle
Valbelle l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Noyers-sur-Jabron, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 32.99 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 494 méter a 'na altèsa màsima de 1655 méter s.l.m.
Santiago del Collado
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Puebla de Almenara
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Hackney Wick
Moviment
Ghe corren i servizzi.
Oggett Soggett Verb
Ona lengua l'è OSV se i sò fras hinn faa con la sequenza Oggett Soggett Verb. L'è la tipologia linguistica men spantegada e l'è doperada in d'ona quaj lengua amazonega e in d'ona quaj lengua artifiziala, comé 'l kotava.
Zbuzany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-západ.
Milanin, Milanon
Milanin Milanon l'è el capolavor in pròsa milanesa del Emili De Marchi, che l'è nassuu a Milàn in del 1851, l'è mòrt semper a Milan in del 1901 e l'è staa professor de stil a la Accademia Letteraria de la soa città del 1883 fina al 1900. In 'Milanin, Milanon', pubblicada dòpo la soa mòrt in del 1902, el De Marchi scrivend 'rabbios' (inscì el dis) a on amìs (el Carlin, che tanti disen vess la figura del Porta), el parla di cambiament de la soa città, che l'è adree diventà una metròpoli, inscì perdend la soa identità popolar.
Château-Landon (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Mercurio (element chimich)
L'è stat dopràt per la custrusiù de strümèncc meteorològich come termòmetri e baròmetri, ma al dé d'encö, coi nöf strümèncc digitài, l'è nàt en pó 'n dizüzo. L'è 'n materiàl tòsech e vilunùs.
Cornas
Cornas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Péray, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
Saint-Georges-de-Lévéjac
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 56.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 420 méter a 'na altèsa màsima de 1005 méter söl leèl del mar.
Camerino
thumb|center|750px|Panoràma de la Cità de Camerino
Camerino (Camerinu, Camerì o Cammirì 'ndèle parlàde locài) l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Macerata. El g'ha presapóch 6.738 abitàncc, 'na superfìce de 129 km² e 'na densità de 52 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caldarola, Castelraimondo, Fiastra, Muccia, Pievebovigliana, Pioraco, Sefro, Serrapetrona, Serravalle di Chienti.
Resuttano
Resuttano l'è 'n cümü de la Pruvincia de Caltanissetta, en Sicilia. El se tróa a 80 km a sudest de Palermo e a 20 km a nord de Caltanissetta. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'ìa 'na popolasiù de 2.370 abitàncc e 'na superfìce de 38,2 km².
Ala (òrghen)
L'ala l'è ciascöna di apendis mòbil a furma slargada che i serven per al muviment int l'aria di üsel e de certi inset e mamifer.
In di mamifer chiroter, l'ala l'è rapresentada dal patagi o membrana cütanea tendüda fra 'l cupin, i art süperiur e quij inferiur. El sustegn de la membrana alar, furnida de nerv e de orghen de sens tatil, l'è daa dal schelter del carp e dai quater did di art anteriur, estremament slungaa.
Valensole
Valensole l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Valensole, del circondàre (arrondissement) de Digne-les-Bains e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 127.77 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 290 méter a 'na altèsa màsima de 651 méter s.l.m.
Bárcabo
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Sukorady (Hradec Králové)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Udessa
Storia
El teritori de Udessa (31 km püssee a nord de l'estüari del Nister) un temp l'era abitaa dai Dach e dai Scita: chì l'è stada fundada una culonia greca ciamada Udess (Odēssós). Questa tera traversada de un mücc de pupulaziun migrant giamò a partì dal III secul, dopu vess stada per un poo de temp sota l'inflüenza pulaca l'è finida, in del 1241, in di man di Tatar de l'Haçi-Bey. In del 1529 la zona l'è stada cunquistada dai Utuman, che l'han tegnüda fina a la Guera rüssu-türca del 1787-1791.
Coucouron
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 23.89 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 958 méter a 'na altèsa màsima de 1313 méter s.l.m.
Eraclea
Eraclea (en vèneto: Eraclea) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Venésia. El g'ha presapóch 12.459 abitàncc, 'na superfìce de 95 km² e 'na densità de 131 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caorle, Jesolo, San Donà di Piave, Santo Stino di Livenza, Torre di Mosto.
Mik Longobardeath
Biografia
Dal agost 2011, el vegn portaa innanz anche el spettacol ciamaa "Senza Curent - Acustic Rochenroll", indova l'accompagnament musical el diventa pussee classic e tranquill, pussee visin al southern rock, country e d'ispirazion Western. A la fin dell'istess ann, el vegn anche pubblicaa l'album "Ball de Nadal", disco ironic, ma anche critic su sprecc e roba traia via per nagott in del period natalizi. In del otober del 2012 el vegn pubblicaa l'album "Calibro Rovente", ispiraa al poliziesc anni '70 e ligaa ai stori de la mala milanesa del secol passaa. La canzon principal l'è Luciano, dedicada all'ex lader e pittor Luciano Lutring, el solista del mitra. L'ann a vignì, in compagnia de tucc i musicisti, noeuv e vecc, i Longobardeath fan festa per i 20 ann de carriera, cont un concert fai el 20 de luli 2013, in occasion del Rock Inn Somma Open Air Fest a Somma Lombardo (Vares). De chela esibizion el vegn pubblicaa a november el DVD ufficial, ciamaa Rock Inn Laiv. L'ann el se sera con un mini tour de Nadal, induva la band la sona anche i canzon tipic de chel period chi; lultim concert el vegn fai el 31 de dicember 2013, in occasion del Metal New Year Fest., insema al "Onkel Tom Angelripper", de già leader di thrashers "Sodom" e present a la manifestazion cont el soo omonim progett hard rock/Schlager.
I sonadur 2022:
Il Mori - Batteria (2021 - presente)
I sonadur che gh'eran prima:
Lorenzo Bocca - Batteria (2002-2004)
Ul Claudio - Basso (2002-2004 / 2013-2016)
John McCain
thumb|John McCain John McCain (Coco Solo, 29 agost 1936 – Cornville, 25 agost 2018) l'è staa un pulitegh america, l'è staa candidaa aj eleziun presidenziaj american in del 2008, l'ha perdüü cuntra 'l demucrategh, Barack Obama.
Mik Longobardeath
Box set
2012 - Milano a mano armata (Anger Music)
Stazion de Collevecchio-Poggio Sommavilla
La Stazion de Collevecchio-Poggio Sommavilla a l'è 'na stazion ferroviaria di Ferrovie Laziali in del comun de. L'è verta dal e l'è in su la linia. A l'è foeura de l'aria tariffaria urbana romana.
Servizzi
Biliettaria
Dialett turines
La parabola del Fioeu Trason
Un òm a l'avìa doi fieui. Col pì giovo l'ha dit a sò pare: "Dème la parte dij beni che am toca!" e chiel ëd coj beni l'ha faine doe part. E dë lì a pòchi dì ël fieul pì giovo, butà anse tut col ch'a l'avìa tirà di sò beni, s'è andasne ant un paìs lontan e là, mnand una vita ossiosa e lussuriosa, a l'ha dilapidà ël fat sò. E dòp d'avèj consumà tut lo ch'a l'avìa, venìa ch'ant col paìs a-j nassù na famin-a dle pì fere, e che chiel comensa a manché dël necessari. E s'è dasse ardriss e s'è agiustasse al servissi d'un sitadin ëd col paìs, ch'a l'ha mandalo a na soa cassin-a con l'impiégh d'ëmnè i pòrs an pastura. E a desiderava d'empisse la pansa ëd coj agiand istèss ch'i pòrs a mangiavo; e j'era gnun ch'a-j portèissa. Ma anfin, antrà 'nt se stèss, l'ha dit: "Quanta gent salarià a cà ëd mè padre l'ha ëd pan an abondansa, e mi i son sì ch'i meuiro ëd fam! L'é temp ch'i 'm leva dë sì e ch'i vada dë mè padre e ch'i-j dìa: Padre, mi i l'heu pecà contra ël siel e an vòstra presensa; I son pì nen degn d'esse ciamà vòst fieul; acième com un dij vòstri servitor". E, alvandse su, l'é vnù dë sò padre. Ma già stë pòvr fieul trovandse giumai vsin a la cà ëd sò padre, chiel-sì l'ha vdulo e, pià dë la compassion, j'é coruje ancontra, l'ha ambrassalo e basalo. E 'l fieul j'ha dije: "Padre, mi i l'heu pecà contra ël siel e an vòstra presensa; son pì nen degn d'esse ciamà vòst fieul". Ma sò padre l'ha dit aj sò servitor: "Tirè subit fòra la vèsta pì pressiosa e butèila; buteje sò anèl ant ël dì, causseje ij stivalèt! E mnetne sì un vitèl bin grass, masselo e fè ch'la cusina a branda, ch'a-j sia un disné e un tratament dë nòsse. Përché sto mè fieul l'era mòrt e l'è tornà a vive; s'era perdusse, e l'heu tornà a trové". E 's son butasse a tàola. Ma ël fieul pì vèj grand l'era an campagna; e vnend vers cà, quand a s'è stane vsin, l'ha sentù ch'as sonava e ch'as balava. L'ha ciamà un di servitor e a l'ha interogalo dël përché 'd cla novità. E chiel sì j'ha dije: "Vòst fratèl l'é vnù e vòst padre l'ha fàit massé un vitèl bin angrassà përché l'ha ricuperalo san e salv". A ste paròle sì l'é andàit an còlera, a volìa pì nen antré ant cà. Për lo sò padre, sortend chiel istèss, a s'è fasse a preghelo ëd vorèj antré. Ma ël fieul, rispondend-je a-j ha dije: "Son tanti ani ch'iv servo e l'heu mai trasgredì un dij vòstri ordin, e voj m'avì mai dame un cravòt dë fé un ragosìo con i mè amis. Ma apena vnù sto vòst fieul, ch'a l'ha divorà ël fat sò con dë fomne 'd mala vita, ì fàit massé për chiel un vitèl bin angrassà". Ma ël padre a-j ha dije: "Mè car fieul, ti 't ses sempre con mi, e tut lo ch'a l'é mè, l'é tò; Ma bsognava dé un gran past e fé na argioisansa, përché tò fratèl lo chërdìa mòrt e l'heu tornalo a vede viv; l'avìa perdulo, e l'heu tornalo a trové". [http://www.archive.org/stream/saggiosuidialet01biongoog#page/n558/mode/2up Bernardino Biondelli, Saggio sui dialetti gallo-italici, 1853, pag. 505]
Dialett de Turin
I dìo donque ch'al temp dël prim re 'd Cipri, dòp chë Giofrè 'd Bojon a l'ha conquistà la Tera Santa, l'è arivà chë na fomna ëd bon-a famìa ëd Guascogna a l'è andàita an pelegrinage al Sepolcro; e al ritorn, arivà a Cipri, l'è stàita insultà vilanament dë certi birbant. Chila, lamentandse tuta disperà, a l'ha pensà d'andene a ciamé sodisfassion al re. Ma a-j han dije ch'a sarìa fatica perdùa, përché 'l re a l'era dë vita così mòla e così bon a pòch che ben lontan ëd fé giustìssia dë j'ingiùrie fàite aj àutri, a soportava con la pì vërgognosa viltà cole ch'ij àutri continuament a-j fasìo a chiel; dë manera chë chionque a l'avìa quàich crussi, a lo sfogava fasend al re quàich dëspressi o quàich insult. La fomna, sentend sta rispòsta, disperà ëd podèj otnì vendëta, a l'ha pensà, për consolesse un pò dël sò afan, dë volèj mòrde la dapocagine dël re; e tuta an piorand, l'è andàita dnans al re e "Sgnor" a-j ha dije "I ven-o nen ant vòstra presensa për ch'i spera d'otnine vendëta dë l'ingiùria ch'a m'han fame; ma, për ch'i peussa soportela, iv prego de mostreme com i feve a toleré cole ch'i sento ch'a fan a voj, përché, amparand dë voj, i peussa soporté pasientement la mia; e sa Nossgnor s'iv la darìa volonté a voj s'i podèissa, giaché i le pòrte così ben". Ël re, ch'a l'era stàit fin alora mòl e pighër, quasi as dësvièissa dël seugn, comensand dë l'ingiùria fàita a cola fomna, ch'a l'ha vendicà severament, dë lì anans a s'é butasse a castighé con tut rigor chionque a comëtèissa qualonque còssa contra l'onor dë soa coron-a. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n522/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 502-503]
Dialett de Pineroeu
[http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n520/mode/2up ibidem, pag. 501]
Saint-Cyr-les-Vignes
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.38 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 357 méter a 'na altèsa màsima de 595 méter söl leèl del mar.
Ortograféa orientàl ünificàda
Üzo del acènto
Töte le paròle mìa monosilàbiche le g'ha de ìga 'na sìlaba col acènto gràfich, sedenò pöl vésega dei döbe sö 'ndoche méter l'acènto tònich e chèsto 'l pöl creà cunfuziù e fa confónder le paròle. Per ezèmpe, se se scrìf fiochel sènsa acènti se sà mìa se se völ dì fiòchel (it.: nevica?) o fiochèl (it.: falcetto).
Sicóme che le vocài àtone (mìa acentàde) le g'ha en valùr distintìf minùr, l'è mìa nesesàre discriminà tra vocài deèrte e vocài seràde. Chèsto 'l völ dì che la paròla vedèl la pöl véser prununciàta tat come  sènsa compromèter la comprensiù.
Ciclon extra-tropical
El sviluppàss de on ciclon extra-tropical
A gh’hinn du modèll per el svilùpp de on ciclon extra-tropical e ‘l sò ciclo de vita. De solit a se dopéren el modèll norvegés e el modèll Shapiro-Keyser.
Bèrs Dém
Bèrs Dém (nòm uficiàl: Berzo Demo) l'è 'n cümü de la Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa. El g'ha presapóch 1.847 abitàncc, 'na süperfìce de 15 km², per 'na densità de 123 ab./km². El cunfìna coi cümü de Sedégol, Séf, Malòn, Paísch Loé, Sèler, Sónech.
Rada de Haro
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Valernes
Valernes l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Motte-du-Caire, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 28.49 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 460 méter a 'na altèsa màsima de 1357 méter s.l.m.
Cingoli
Cingoli l'è 'n cümü italià, de la regiù de le Marche, en Pruvìncia de Macerata. El g'ha presapóch 10.072 abitàncc, 'na superfìce de 147 km² e 'na densità de 69 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apiro, Appignano, Filottrano (AN), Jesi (AN), San Severino Marche, Staffolo (AN), Treia.
Völs
El sò codes statistegh l'è 70364.
Giüdee Capitel Trides
Capitel Trides
5La manéra l'è sénza 'l bén de danee, cuntént cunt i coss che gh'hinn present. Già che Lü l'ha dii: «Te lassaruu no, e te bandunaruu no», 6dunca, gh'èmm cunfidénza de dì:
«El Signúr l'è 'l mè aiütt,
24Salüdee tücc quij che ve menen e tücc i sant. Quij che hinn d'Italia ve salüden. 25La sia la grazia cun tücc vialter.
Lengua estun
Hinn quest le principai carateristich :
ilativ : autosse autodesse
essiv : autona autodena
comitativ : autoga autodega
Semüda
La semüda, che di volt a l'è ciamada anca furmagela, a lè un furmai che le fann in dela pruvincia de Comm, tipic di vall del mediu e volt lagh de Comm ucidental.
Saint-Denis-de-Cabanne
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 273 méter a 'na altèsa màsima de 423 méter söl leèl del mar.
Zernez
Zernez l'è un cumün sgüisser in del sircundari Sur Tasna del destret de l'Inn in del Cantun Grisun. A 'l gh'ha pü u manch abitant, una süperfis de 203.85 km², e 'l se tröa a una altitüden de 1474 meter sura 'l nivel del mar.
Novosedly nad Nežárkou
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Želetava
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Třebíč.
Giro 2010
Ol Giro del 2010 l'è stacc ol Giro d'Italia nömer 93, l'è partìt da da Amsterdam col "Crono Prologo" 'l 8 de Mas del 2010, l'è riàt ol 30 de Mas a Verùna e l'è stai venzìt dal Ivan Basso coridùr de bici de Varés.
Peter Sagan
miniatura|El Peter Sagan del 2016 El Peter Sagan (Žilina, Slovacchia, 26 de sgenee 1990) a l’è on ciclista su strada slovacch, ch’el corr del 2017 in de la squadra World Tour todesca Bora-Hansgrohe. A l’è el campion del mond su strada di agn 2015 e 2016.
Götzens
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Bresson
Bresson l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Vizille, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Uragan
Depression tropical
drita|riquadrato|I uragan si foeurmen quand che l'energia liberada da la [[condensa del vapor in di corrent ascendent la càosa on ciclo indoe l’uragan el se auto-sgrandìss. L'aria la se scalda, e de conseguenza la va pussée su, e per quèst l’aumenta anca la condensa. L'aria che la ven foeura de la sommitàa de quèll "camìn" chi la torna giò de noeuv ind la forma de vent potent.]]
Stazion de Gallese in Teverina
Interscambi
Fermada de l'autobus
Uragan
Zòn indoe succeden i uragàn
miniatura|Zòn indoe hinn succedùu i uragàn del 1945 al 2006.
Röhrnbach
El cümü de Röhrnbach el se tróa a 'na altèsa de 438 méter sura 'l leèl del mar.
Tangerine Dream
Psichedelia e Krautrock
El segond album, Alpha Centauri del 1971, a l’è in fatt in d’on stil ben different, ciamaa Kosmische Musik (Musega cosmega) per l’ispirazion sperimentala e la creazion de paesagg fosch e spaziaj cont la musega. Anca se i strument a hinn compagn de quej doperaa in Electronic Meditation, i taster elettronegh a hinn pussee evident, cont on utilizzi menor de ghitarra, orghen e battaria. In quest albom chì, insema al Froese (taster e ghitarra), gh’hinn el Christopher Franke (battaria e taster) e ‘l Steve Schroyder a l’orghen. Prima de l’albom che vegn, Zeit del 1972, quest’ultem chì el lassa el grupp e ‘l sò post a l’è ciappaa del Peter Baumann, a formà la prima formazion considerada “classega”, che la restarà finn al 1977.
El success
In del period classegh di agn Settanta e Vottanta, i Tangerine Dream hinn staa di pioniee in de la musega elettronega, cont sperimentazion faa cont i strument elettronegh pussee noeuv: insema a alter pioniee del gener coma el Jean-Michel Jarre, el Klaus Schulze, o el Vangelis, hinn staa intra i primm a doperà i sintetizzadô digitaj, giamò a partì de la metàa di agn Settanta. Cont l’evoluzion artistega, anca i sò concert a hinn cambiaa, a doperà effett visiv, lus coloraa, laser, e immagen proiettaa; la musega che sonaven in di concert a l’era improvvisada e in la pupart minga publegada foeura de copi minga offiziaj (bootleg). Albom coma Phaedra, Ricochet (concert del 1975), Rubycon (1975), Stratosfear (1976) e Tangram (1980) hinn consideraa albom fondamentaj in la storia de la musega elettronega.
Veduu che la pupart de la produzion a l’è strumentala (el primm esperiment de cantaa, in de l’albom Cyclone del 1978, a l’era staa critegaa) e donca el gh’era nagott de censurà, i Tangerine Dream hinn devegnuu famos anca in del blocch oriental e, del 1980, hinn staa intra i primm grupp occidentaj a sonà a Berlin Est, in d’on concert poeu publegaa cont el nomm de Pergamon, e anca in Polonia (publegaa coma Poland del 1983).
Val de Mugg
Geografia
L'è tutta traversada de la Brencia, riaa che 'l nass in Italia e che dopo avè traversaa 'sta vall el torna anmò in del lagh de Comm. La catta dent i comun de Brencia e Castel San Peder. L'è collegada con la Val d'Intelv, in Italia.
Séf
El se tróa en Val de Saviùr, 'na lateràl mansìna de la Al Camònega, sö le còste del mut Pian della Regina, a 1100 méter de altèsa söl leèl del mar, a 90 km tat de Brèsa come de Bèrghem. Del sò teretóre comünàl fà part apò a le frasiù de Andrista a ovest e part dei abitàcc de Ìzola e Frézen (spartìcc col cümü de Saviùr) a est. El pónt piö alt del sò teretóre l'è 'l mut Rè de Castèl (m 2819).
Cuurdinade
46.08222°N, 10.36944°W
Soběraz
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Hradec Králové e del distret de Jičín.
Heroldsbach
El cümü de Heroldsbach el se tróa a 'na altèsa de 280 méter sura 'l leèl del mar.
Saint-Hilaire-de-Lavit
Saint-Hilaire-de-Lavit l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Germain-de-Calberte, del circondàre (arrondissement) de Florac e del dipartimènt de la Lozère.
Venterol (FR-04)
Venterol l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Turriers, del circondàre (arrondissement) de Forcalquier e del dipartimènt de le Alpi de Alta Provènsa. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 22.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 595 méter a 'na altèsa màsima de 1562 méter s.l.m.
Brézins
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 356 méter a 'na altèsa màsima de 407 méter söl leèl del mar.
Mühlbachl
El sò codes statistegh l'è 70330.
Béligneux
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.3 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 210 méter a 'na altèsa màsima de 275 méter söl leèl del mar.
Condensa
Condensa in su i superfici
La condensa a film la càpita generalment in su di superfici nettàd e sòli. La presenza de porcarìj in su la superfice e in del vapor e la grinzositàa de l’area de scambi, la mena el film a la division in gott. La condensa a gott la pò sviluppà dì coefficient de scambi termich molto pussèe elevàa (da 4 a 8 vòlt tant) rispètto a quèlla a film, de già che la superfice effettiva de scambi, in del caso di gott, la diventa anmò pussée elevada e la resistenza tèrmica del condensàa la diminuìss. (Per i calcoj tecnich, dato che la condensa a gott la po’ nò vèss preveduda, se fa riferiment a la condensa a film, e in quèsta manera se gh’hà pussée vantagg per la sicurezza.)
Aplicazion
L'operazion de condensa l’è tant doprada in del la tecnica de la chimica de condensà i sostanz ottegnùu in forma de vapor, per vèndej o trattàj in forma de liquid: quèst el var, per esempi per la benzina, che in di procèss de distillazion a l’è ottegnuda in forma de vapor. On vapor el condensa a temperadura costanta, inveci i vapor mist i condensen ind on travàll de temperadura, cont el trà foeura prima i component manc volàtil, e poeu quèj pussée valatìl; quèste l permètt la separazion di vari sostanz.
Felis silvestris catus
Le prìme demestegasiù le sarès stàde fàde 'ntra 8.000 e 10.000 agn fà, endèl neolìtich de la Mezalüna Fèrtil, en corespondènsa del prensépe de la cültüra dei dei cereài quan che le scòrte de granàie le g'ha cuminciàt a éser mitìde 'n perìcol dei roditùr e 'l gat el g'ha cuminciàt a éser en colaboradùr ütel.
Sankt Moritz (Svizzera)
Straa
Sankt Moritz l'è traversada de la Strada naziunla 27, che de Silvaplana la traversa tüta l'Engadina. A Silvaplana l'è pusibel ciapà la Strada naziunala 3, che la va del cunfìn talian in de la Val Bargaja finn a Coira, travers el Pass del Malögia e'l Pass del Güglia.
Feruvij
De Sankt Moritz pàrten düü dij treni püssee famùs in del mund:
Malòn
Malòn (nòm uficiàl: Malonno) l'è 'n cümü de la média Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa. El g'ha, condena superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km².
Fellbach
Fellbach l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocàrda. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Rems-Murr-Kreis. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 27.70 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Regn de Soissons
Storia
Borlada la part ocidentala, ol Re dei Roman (come l'era ciamad dei barbar) l'ha recognossid la sovranitaa de l'Imper d'Orient, qe però al g'è miga rivad a aidar la lontana provinça. A la fin l'è staita conquistada dei Franc, despò de la bataia de Soissons.
Friedberg (Austria)
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Lodhéřov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de Jindřichův Hradec.
Edmond Rostand
right|300px|thumb|Edmond Rostand
Stazzion de Berlin-Friedrichstraße
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Votice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Benešov.
Isol Åland
I Isol Åland (svedes: Landskapet Åland; finlandes: Ahvenanmaa) hinn on arcipelegh de la Finlandia, situada in del Golf de Botnia (Mar Baltegh). Se troeuven a 40 km de la costa svedesa e 25 de quella finlandesa. Hinn on territori cont on status special, per via de la soa storia e de la soa popolazion, de semper ligada a la Svezia: l'unega lengua ofizial a l'è 'l svedes, e inoltra l'è on'area neutral e desmilitarizzada. El capploeugh l'è Marienhamn.
Saint-Étienne
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Étienne l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Kirchehrenbach
Kirchehrenbach l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Forchheim. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 8.24 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Advance Australia Fair
Advance Australia Fair a l'è l'inn nazzional doperad in Aüstralia, componud del Peter Dodds McCormick e col test scrivud del Peter Dodds McCormick.
Castell Boromee (Peschera Boromee)
Descrizzion
Una banda del cort a l'è a portegh, con noeuv arcade tegnude de 10 colone, inscambi in su un'oltra banda la gh'è la capella gentilizzia, intitolada al S. Carl, fada costruì del Renad Boromee in de l’insiema di lavorà de restavorazzion: a l'è un edifizzi piscinin eclesiastegh, con tancc afresch cinch-centesch, metud in risalt di restavor vorsud del cont Giancarl Boromee in del 1927.
4 - Salon principal
Senza firme autografe e documentazzion, l’autor di decorazzion del salon e di crotesche alternade a paesagg che gh'inn anca in di olter sale del castell, el podaria vesser identifegad in del Cesare Baglione, pitor nassud a Cremona intorna a la metà del cinch-cent. Quell penser chì el vegn del fad che el Baglione l'impresta servizzi a Parma e Piacenza del 1574 al 1615, ann de la so mort, a la cort di Duch Farnese, de indova che la vegniva l'Ersilia, andada sposa in del 1579 al Renad Boromee. Donca, se considerom che l’artista l'afresca di castell de l’Emilia Romagna con motiv a crotesche, verifegade robe compagne, coincidenze stilisteghe, cronologeghe, se pensa che l'Ersilia Farnese, l'havaria ciamad e otegnud del marid de servìss del Baglione.
9 - Sala del 2° molin
Seri de arch afrescad, de denter riven imagin de paesagg, in tra i quai un molin bell bellent che 'l gh'ha 'na roeuda idraulega azzionada del volt.
San Pedro del Arroyo
a l'è un comun de la provincia de Avila, cont una popolazzion de abitant.
Statistega
Despess, in del parlà comun, se parla de statistega anca per i resultaa che la da, che gh'avarien de vess ciamaa, pussee correttament, indes statistegh.
Iodio
A temperadüra e presiù stàndard el iodio el se prezènta come 'n sòlido löster de culùr négher-blö, che a temperadüre mìa gne tat àlte el sublìma enden gas de culùr viòla e che g'ha 'n udùr che dà fastìde.
Schwändi
Schwändi a l'è un cumün svizzer del Canton Glarona. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.48 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Frecciabianca
Material rotabil
I treni doperaa per el servizzi Frecciabianca a hinn:
Cà Bianca
miniatura|drita La Cà Bianca l'è la residenza offizial del President di Stat Unii. Insemma a la Blair House e a la Number One Observatory Circle l'è vuna di residenz offiziai de Washington, D.C.
Belén Rodríguez
L'è cressuda in Sud America, e l'ha taccaa a fà la modella a dersett agn, e in del 2005 la riva a lavorà in Italia. Là la scomincia a lavorà in di television locai, per poeu rivà a la RAI. De là la tacca su a vegnì semper pussee famosa e a toeu part a semper pussee programma televisiv, anca 'me presentadris (però mai indeperlee). La vegn famosa de bon quand che la riva segonda a l'edizion quella de ses de L'Isola dei Famosi. Al dì d'incoeu, dopo vess stada anca ona presentadris del Festival de Sanremm del 2011 (insemma al Gianni Morandi e a l'Elisabetta Canalis) la lavora a la Mediaset. L'è vuna di personalità pussee cognossuu de la television italiana e, in general, del star system, anca per i sò relazion moros cont el giugador de ballon Marco Borriello (2004-2008), el paparazzo Fabrizio Corona (2008-2012). Al dì d'incoeu l'è sposada cont el ballerin Stefano De Martino, del qual la gh'ha 'vuu on fioeu ciamaa Santiago (nassuu in del 2013, prima del matrimoni). L'ha tolt part anca a on para de comedi italiann.
Villalba (Itàlia)
Villalba l'è 'n cümü de la Pruvincia de Caltanissetta, en Sicilia. El se tróa a 70 km sudest de Palermo e a 30 km nordòvest de Caltanissetta. Ai 31 de Dezèmber del 2004, el gh'ìa 'na popolasiù de 1.852 abitàncc e 'na superfìce de 41.5 km².
Merlìn
Merlìn (Merlino in italian) l'è un cumün de de la pruìncia de Lod cun 0 abitant (dàto del ).