cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trebonian Gall
Imperador
In del 251, i imperador Decio ed Erenni Etrusch hinn mort in de la battaglia de Abrittus, longh el Danubi. El Trebonian Gall l'è staa proclamaa imperador di sò soldaa in sul camp de battaglia. Per quest a gh'è chi che dis che lù el sia rivaa tardi apposta per fà morì el Decio, o che in ogni cas el fuss d'accordi coi Gott in d'on quai moeud.
Jarque de Moncayo
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Energia
Per la fìsega e i àlter scéns, l' energìa (del Gréch ἐνέργεια - enérgeia, "atività, uperasiùn" e del ἐνεργός - energós, "atif, che'l laura") a l'è 'na quantità fisega scalara che l'è 'na prupietà di ugèt e di sistéma che l'è cunservàda in natüra. Despèss, l'energìa a l'è definìda cúme l'abilità de fà 'n laurà.
Stazion de Bari Zona Industriale
Servizzi
Biliettaria
Saint-Clair (FR-07)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 5.81 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 397 méter a 'na altèsa màsima de 715 méter s.l.m.
Wörnitz
El cümü de Wörnitz el se tróa a 'na altèsa de 466 méter sura 'l leèl del mar.
James Prescott Joule
El g'ha risiìt divèrse unurificènse de üniversità e società scentìfiche de töt el mónt. I sò scrìcc scentìfich (2 volüm) i è stacc püblicàcc endèl 1885 e 1887.
Piev de Segraa
miniatura|La piev de Segraa in tra i piev milanes La piev de Segraa l'è stada vuna di partizzion religiose e ministrative del Milanes. El so patron a l'era San Steven, regordad el 26 de december.
Territori
A la fin del XVIII secol la gh'haveva dent i comun de Segraa, Novegher, Redesces, Rovagnasch, Tregarezz, Cassgnanega, Briavacca, Lambraa, Cà Noeuva, San Grigoeu, Limed, Pantijaa, Pioltell, Roeuden, Trenzanes.
Lògica NOR
NAND
Ona porta NAND la se ottegn cont la negazion de 'na porta AND.
Pouzdřany
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Břeclav.
John Barrasso
El John Barrasso (Reading, 21 luj 1952) a l'è un statunitens, senator del.
Santa María Rivarredonda
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Valfermoso de Tajuña
a l'è un comun de la provincia de Guadalajara, cont una popolazzion de abitant.
Varen (VS)
Varen a l'è un cumün svizzer del distret de Leuk, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 12.8 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Efesit Capitel Ses
Capitel Ses
21E perchè savuv anca vialter i coss sü mì, che coss che fuu, Tichich, el fradèll predilètt e minister fedél in del Signúr, el ve farà savüü tüsscoss, 22el qual v'huu mandaa per chèsta resún, perchè savuv i coss sü nümm e 'l daga curagg a i voster cör.
Stazion de Giovinazzo
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de Bari gestii de la Trenitalia.
Giüdee Capitel Vün
Capitel Vün
7 E intanta che ’l dis a i angiul,
«El to tron, o Diu, l’è a i secul di secul,
9 Tì t’hee vör bén la giüstizia e t’hee udiaa l’iniquitaa,
e tücc se farànn vègg, cumè un vestii,
Renassiment
El Renassiment l'è stai un muiment artistich e cultüral che l'è partid da la Tuscana e che'l s'è desvilüpad in tüta Europa tra la fin de l'età de mes e l'inissi de l'epuca muderna, in d'un arch tempural che'l và pressapoch da la scunda metà dal secul XIV fin a la fin dal XVI.
Dugenta
Dugenta l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 2.667 abitàncc, 'na superfìce de 15 km² e 'na densità de 178 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castel Campagnano (CE), Frasso Telesino, Limatola, Melizzano, Sant'Agata de' Goti.
Amtzell
El cümü de Amtzell el se tróa a 'na altèsa de 556 méter sura 'l leèl del mar.
Stazion de Bari Santo Spirito
Servizzi
Biliettaria
Istù
L'abitàt de Istù el se tróa sö la stràda Statàl del Càfer (SS 237) sö le spónde le Cés. Del cümü de Istù fa part apò a la frasiù de Nòza.
Ligher
In natura se troeuven squasi mai, perchè i habitat di dò bestij hinn proppi different e donca se incontren squasi mai. Al di d'incoeu domà in India, in la Foresta de Gir, conviven.
Lalley
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Strada de segonda class 339
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 37.5 km.
Cusano Mutri
http://www.parcodelmatese.com
Cusina lombarda
Cusina milanesa
Intra i piatt cartteristegh de la cusina milanesa a hinn da segnalà el risòtt al zaffran ("a la milanesa"), la costoletta a la milanesa, l'oss bus, la busecca a la milanesa e il panatton.
Cusina varesina e de l'Alt Milanes
Intra i dolz tipegh a gh'hinn i amarett de Sarònn e de Gallaraa e i brutt-ma-bon de Gaviraa. In del bustòcch a gh'è ona antiga tradizion de bescottaria.
Cusina valtelinesa
La cusina valtelinesa la dovera el forment negher, patrimoni conservaa gelosament in di sò vaj e da dove deriven i sò pizzoccher, cusinaa cont verz (o alter erbett), pòmm de terra, butter, erba savia e aj e formai casera o bitt, e la polenta taragna, condida cont butter, bitto e casera. I salumm comè la bresaola, el fiòcch putost che la slinzega (carna de manz cont ona fumegatura particolara). I sciatt a hinn tocchei piscinitt de formai quattaa-sòtta da ona pastella fatta cont del forment negher e poeu friggiuu. Tipegh valtelines a l'è anca el brauli, on amar traa da la lavanda.
Saint-Cyr (FR-07)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Argenbühl
El cümü de Argenbühl el se tróa a 'na altèsa de 681 méter sura 'l leèl del mar.
Strada de segonda class 340
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 42.9 km.
Fulvi Test
A Milan l'è dedicad a lu el Vialon che 'l mena vial Zara a Monscia, a travers de Sest e Cinisell Balsom.
Segunda Curinz Capitel Vün
Capitel Vün
3Benedii l'è Diu e Pader del noster Signúr Gesü Crist, el Pader de la misericordia e Diu d'ogni incuragiamént, 4che 'l m'incuragia in d'ogni nostra tribulaziún perchè podum incuragià quij che hinn in d'ogni tribulaziún per mèzz de l'incuragiamént del qual nümm medemm sèmm incuragiaa de Diu. 5Perchè cumè bunden i patimént de Crist per nümm, inscì per mèzz de Crist el bunda el noster incuragiamént. 6E se sèmm turmentaa, l'è per el noster incuragiamént e salvéza; se sèmm incuragiaa, l'è per el noster incuragiamént che 'l laura in de la perseveranza di medemm patimént cha anca nümm patum. E la nostra speranza l'è següra per vialter, 7perchè savum che cumè sii cumpagn di patimént, inscì anca de l'incuragiamént.
Lissa (ìzola)
thumb|300px|right|Panorama de Lissa
Nòza
Stória
Arènt ai rèscc de la Ròca gh'è la cizulìna de San Stèfen (sècol XVI?) con dét afrèsch de époche diferènte.
× Cupressocyparis leylandii
El ciprèss de Leyland (× Cupressocyparis leylandii (Dallim. & A.B. Jacks.) Dallim.) ) a l’è ona pianta sempreverda de la famiglia di cupressacei, originaria de l’America settentrionàl ma molto spantegada, ‘me ‘na pianta ornamentàl, in del bascì del Mediterraneo. A l’è on ìbrid infra di du géner divèrsi del Cupressus macrocarpa e del Callitropsis nootkatensis creàa per resón ornamentàj dato che la soa forma caratteristica, la soa capacità de vegnì grand a la svèlta, la soa densità, l’altèzza e ‘l sò colór el fànn giust per la soa utilizzazion ‘me ‘na scesa e per la schermadura.
Ecologia
A l’è on ibrid molto robùst e tolerànt ottegnùu per caso intorna del 1880 per una ibridazión infra el Cupressus macrocarpa e ‘l Callitropsis nootkatensis; quèlla inter-specie chì l’è stada poeu propagada ‘me 'na pianta ornamentàl in Galles nel 1925; 5 di primm 6 esemplàr conossùu hinn ancamò viv al dì d’incoeu. .
A l’è on alber che ‘l riess a soportà di livèj de inquinament e de aria cont ona salinità alta. Ancabén la pòda cress oltra i 25-35 meter in altèzza la gh’hà minga di radìs molto profond e per quèst la resist nò a di longh perìod de brusècch e in quèj zòn chì, tròpp cald per el sò adattàss la podaria amalàss del cancro tipich di conifer (Seridium cardinale); a l’incontrari in di zòn tropp nevós compagn de l’alta montagna el podarìa vèss soggètt a la rottura di ramm se ‘l ven minga podà de manera de soportà el pes de la nev per di perìod longh.
Hérépian
Hérépian l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Gervais-sur-Mare, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Hérépian l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Insemma di part
L'insemma di part a l'è l'insemma de tucc i sottainsemma de on daa insemma. A l'è ciamaa anca insemma potenza. Per esempi per on insemma S faa de \{a, b, c\} i sottinsemma a hinn:
Lans-en-Vercors
Lans-en-Vercors l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Villard-de-Lans, del circondàre (arrondissement) de Grenoble e del dipartimènt de l'Isère.
Baienfurt
Baienfurt l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 16.02 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Oberschneiding
Oberschneiding l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Straubing-Bogen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 60.77 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Saint-Désirat
Saint-Désirat l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Serrières, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
Strada de segonda class 342
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 10.5 km.
Gaggi
I cümü tacàcc i è: Castelmola, Castiglione di Sicilia, Graniti, Mongiuffi Melia, Taormina.
Monument al ratt de laboratori
El monument al ratt de laboratori a l'è ona statoa de la città de Novosibirsk, mittuda denanz a l'Istituu de Genetica de l'Accademia Russa di Scienz per onorà tucc i animai mort per el progress de la scienza.
La consist in d'on ratt che 'l cusiss el DNA.
Leonardo (treno)
El Leonardo a l'è on treno MNG (Metropolitana de noeuva generazion) desviluppaa de la AnsaldoBreda, incoeu Hitachi Rail Italy, per la Metropolitana de Milan. A l'è doperaa dal 2014 e n'hinn staa faa 30, pussee alter 30 in consegna a la ATM entro el 2019.
Thomas Edison
Biografìa
Entàt però l'empàra el còdice Morse e 'l fa sö dei telègrafi artigianài. Piö tàrde 'l ghe darà a sò fiöla 'l scötöm de "Dot" (pónt) e a sò fiöl el scötöm de "Dash" (lìnea). El frequènta 'n córs e 'l rìa a deentà telegrafìsta del paés endóche l'è nasìt, però, sicóme che 'l gh'ìa amò 'l vése de fà esperimèncc, el và a finì de fà söcéder 'n óter incidènt e quàze 'l fà saltà pelària l'ufìcio.
SARS-CoV-2
El SARS-CoV-2 (in precedenza ciamaa Coronavirus 2019-nCoV) a l'è 'n virus de la familia Betacoronavirus descovert in del 2019 a Wuhan, in Cina, indova che l'ha menaa a 'na Pandemia de COVID-19 del 2019-2020. L'è el coronavirus quell de sett a vess bon de taccà i uman e l'è staa paragonaa a la SARS, anca se el se sa no ben i sò effett e la soa mortalità. La sindrome che 'l causa a l'è ciamada COVID-19.
Sauris
Lèngua todèsca
Sauris l'è 'n ìzola linguìstega todescòfona, 'ndoe s'pàrla ü todèsch de la famèa pùstero carinsiàna compàgn de chèl che s'pàrla a Sappada e chèsta parlàda l'è tütelàda da la lège 482/99.
Aigaliers
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Aigaliers l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada de segonda class 344
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 36.5 km.
Cardinalità
L'ipotesi del continov, che l'è proppi importanta in matematega, la dis che gh'è nissun insemma de cardinalità in tra la cardinalità de l'insemma di numer naturai, el numerabel, e quella di numer reaj, o ben el continov.
Antegnàt
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Antegnàt l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Parkstetten
El cümü de Parkstetten el se tróa a 'na altèsa de 319 méter sura 'l leèl del mar.
Jacou
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Jacou l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Johannes Kepler
Biografìa
Keplero el mörarà endèl 1630 a Ratisbóna, en Baviéra, a l'età de 59 agn.
Òpera Scentìfica
Endèl 1600 l'acèta la propòsta de colaborà col astrònomo 'mperiàl Tycho Brahe, che alùra 'l gh'ìa mitìt en pé 'l piö 'mportànte cèntro de oservasiù atronòmica de la sò época. Tycho Brahe 'l gh'ìa a dispuzisiù chèi che alùra i éra i piö precìs dàti de oservasiù astronòmica dei pianéti ma la situasiù dei rapórcc 'ntra Keplero e Brahe l'ìa cumplicàda e i se fidàa mìa tat de giü con l'óter. Keplero 'l riarà a ìga 'n mà i dàti del Brahe apéna dòpo de la mórt de chèsto, dàti che i éra 'n bèl tòch piö precìs de chèi che 'l gh'ìa ìt a dispuzisiù 'l Copèrnico. Endèl stüdià chèsti dàti, suratöt chèi del müimènt retrògrado de Màrte, el s'è rindìt cönt che 'l müimènt dei pianéti el püdìa mìa éser spiegàt col modèl che 'l gh'ìa 'ndèl có lü, bazàt sö i poliédri perfècc e l'armonìa de le sfére.
Saint-Didier-sous-Aubenas
Saint-Didier-sous-Aubenas l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Aubenas, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
Serciarell
El paes
L'è staa citaa per la prima volta in del 1819, in d'on document del Regn Lombard-Venet in del qual se dis che gh'è de fà sù on pont in sul fiumm per collegà Serciarell a Serciaa, al temp capploeugh del paesin.
Decio Guicciardi
El Decio Guicciardi (Arona, 1870 - Milan, 15 de setember 1918) a l'è stad un comediograf e docent italian, esponent del teater dialetal milanes.
Lonaa Ceppin
Lonaa (nom ufizial in italian: Lonate Ceppino) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, cont ona superfiss de 4,8 km² e 'na densità de 0 ab./km². . El paes el se troeuva in de l'Alt Milanes e in del Sever e l'è tacaa ai cumün de Cairaa, Castel Sevar, Gornaa, Tradaa, Venegón da Sót
Giüdee Capitel Düü
Giüdee
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR> <BR>
Capitel Düü
1Per chèst l'è necessari che nümm dèmm mejúra atenziún a quij che èmm sentii, fin chè sbrissigum no via. 2Già che se la parola che l'è stada dida per i angiul l'è devegnüda següra e ogni trasgressiún e desübediénza l'ha ricevüü una recumpénsa giüsta, 3cumè nümm dubiaslarèmm föra, se èmm trascüraa una salvéza assee granda, che al prenzipi l'è stada ciapada e parlada travèrs el Signúr e cunfermada a nümm de lur che hann sentii, 4quand Diu el fa la testimunianza cun lur, cun sègn, miracuj, vari pudee e regaj del Spirit Sant segund la sua vuluntaa?
Già che in del sutamètt de tüsscoss, Lü l'ha minga lassaa nagott no sutamess a lü. Ma adèss nümm vedum no anmò tüsscoss sutamess a lü; 9ma vedum Gesü, che l'è staa faa mén di angiul un puu, curunaa de gloria e d'unúr per el patimént de la mort, perchè per la grazia de Diu el sagia la mort per tütt.
Vial Fulvi Test
El vial Fulvi Test (viale Fulvio Testi in italian) a l'è un stradon de Milan che 'l scomincia in piazzal Istria, 'me continuazzion del vial Zara, e 'l riva - per un tochell - a Sest e poeu a Cinisell indova che, infin, el cambia nom in vial Brianza in corrispondenza con la sortida de l'Autostrada A4 e la riva poch dopo a Monscia.
Beatris di Paes Bass
La Beatris di Paes Bass, nomm complet Beatrix Wilhelmina Armgard van Oranje-Nassau (Baarn, 31 de genar del 1938), l'è stada la Regina di Pais Bass dal 30 de april del 1980 al 30 de april del 2013, di de la sò abdicazion in favor del fioeu Guglielmo Lissander di Paes Bass.
Kastélyosdombó
a l'è un comun del Distret de Barcs, cont una popolazzion de abitant.
Sagrada Família (metropolitana de Barcelona)
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi e l'è intregament accessibila per i disabil: Biliettaria Ascensoeur
Autostrada M12 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Sarracín
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Socchieve
Del cümü de Socchieve fà part apò a le frasiù de Caprizi, Dilignìdis, Feltrone, Lungis, Mediis (séde del municìpio), Nonta, Priuso, Viaso
Strada de segonda class 350
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 47.5 km.
Cp (Unix)
El supporta anca di opzion, per esempi la -R che la copia recorsivament i directory o la -i per confermà i sovrascrittur di file.
I Gufi
Furmasiòn
In tüta la so carièra i’hann fài 16 disc, e i se ciamèvun:
Joe Manchin
El Joe Manchin (Farmington, 24 agost 1947) a l'è un statunitens, senator del.
Stregna
Del cümü de Stregna fà part apò a le frasiù de Baiar/Bajar, Cernetig/Černeče, Clinaz/Klinac, Cobliza/Koblica, Dughe/Duge, Gnidovizza/Gnjiduca, Melina/Malina, Oblizza/Oblica, Podgora/'Podgora, Polizza/Polica, Ponte Clinaz/Klinški Malin, Postregna/Podsriednje, Presserie/Preserje, Raune/Raune, Soligoi/Šalguje, Stregna/Sriednje, Tribil di Sopra/Gorenji Tarbij, Tribil di Sotto/Dolenji Tarbij, Varch/Varh, Zamir/Zamier.
Autostrada M13 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Davesch-Soragn
Davesch-Soragn (Davesco-Soragno) l'è 'l nomm d'on vegg comun del Canton Tesin. Al dì d'incoeu el ghe partegn a Lugan. El confina coi paes de Cader, Pregassona e Brè-Aldesagh. L'è staa on comun indeperlù fina al 2004. L'è spartii foeura in di duu paes de Davesch e Soragn.
Solarana
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Max Planck
Biografía
Endèla Segónda guèra mondiàl, Planck el g'ha sercàt de convìncer Adolf Hitler de perdunà i scensiàcc ebrèi. Dòpo la mórt del Max Planck, ai 4 de utùer del 1947 a Göttingen, la KWG la g'ha cambiàt el sò nòm e l'è deentàda Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften (MPG, Società Max Planck).
Čeladná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Palermiti
Palermiti l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 1.434 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 80 ab./km². El cunfìna coi cümü de Centrache, Gasperina, Montauro, Montepaone, Squillace, Vallefiorita.
Draßmarkt
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Licee classegh e scientifegh Lissander Volta
El Licee classegh e scientifegh Lissander Volta (Liceo classico e scientifico Alessandro Volta in italian) a l'è un licee classegh e scientifegh de Com, in pè del 1773.
Aiguèze
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 20.03 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 40 méter a 'na altèsa màsima de 405 méter söl leèl del mar.
Stazion de Bari Centrala (FT)
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan de Bari gestii de la Ferrotramviaria e di treni per Barletta di lign FR1 e FR2.
Lechón (Spagna)
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Strada europea E50
La Strada europea E50 a l'è 'na strada europea che la quatta Frància, Germania, Repüblica Ceca, Sluachia, Ücraina e Rüssia. La conliga Brest e Machačkala e l'è longa 5100 km.
Segunda Curinz Capitel Düü
Capitel Düü
14E la grazia la sia a Diu, che 'l me fa semper triunfà in de Crist e che 'l fa savüü el perfümm de la cugnussénza de lü per mèzz de nümm in d'ogni lögh: 15perchè sèmm per Diu la fragranza de Crist intra quij che hinn salvaa e intra quij che hinn destrütt, 16per chèst personn l'udúr de mort a mort, ma per quij l'udúr de vita a vita. E chi l'è dègn de chèstcoss? 17Già che sèmm no cumè i tant che strüsen per el lur prufìtt la parola de Diu, ma parlum cumè de sinceritaa, de Diu, de front de Diu in de Crist.
Rattiszell
El cümü de Rattiszell el se tróa a 'na altèsa de 363 méter sura 'l leèl del mar.
BeOS
Storia
In del 1997 sia Power Computing che Motorola nonzien de insubì BeOS in di so Macintosh clone: facoltativ e in dual boot el prim, 'me sistema principal el segond. Per via de la mossa de Apple e del cresser di debit, comunque, l'azienda la se met in del mercad di processor x86 e la desvilupa un bon seguit, anca cont una version de BeOS R5 dada foeura per l'utent medi, che la se podeva installà a gratis a fianch del Windows o de Linux e con men de programa, a l'è dada foeura anca l'edizzion BeIA, per i aplicazzion Internet, che la deventa a la svelta el focus del desvilup de l'azienda.
Lengua scuzzesa
El Pader Noster in Gaelich Scusses
mar a mhaiteas sinne dar luchd-fiach.
Agus na leig ann am buaireadh sinn,
Cavaliri
El paes el se tröva a la mancina del fiüm Sesia, a 34 km da Nuvara. L'è tacaa ai cumün de Boca, Cürésc, Funtanei, Praa e Rumagnän.
Storia
L'è ducümentaa el fat che la sia stada sachegiada dal 24 lüj al 4 agust del 1655 dai suldaa piemuntes, e pö anmò in del 1658 da quij del düca de Modena, leaa di Frances.
Voltaire (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Vojkovice (Moravia-Slesia)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Frýdek-Místek.
Còi
Paés enzemelàcc
Còi l'è 'nzemelàt co:
Stack (informatega)
On stack a l'è, in informatega, a l'è on tipo de dacc astratt che 'l fonziona cont el principi Last In First Out, ossia che l'ultim element mittuu dent a l'è el primm a vess cavaa via de la pila. In d'on stack a l'è possibil fà dò operazion principai: El push, che 'l mett dent on element, e 'l pop, che 'l cava via el primm element de la pila.
Stazion de Quintino Sella
Servizzi
Biliettaria
Autostrada M15 (Ucraina)
Part de la, la conliga Odessa al confin con la Moldavia a Reni.
Lengua Manx
As ny leeid shin ayns miolagh,
Aviàdech
El g'ha, 'na superfìce de 0 km² e 'na densità de popolasiù de 0 ab./km²
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Aviàdech l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Saint-Étienne-de-Serre
Saint-Étienne-de-Serre l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Pierreville, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
Saint-Philippe du Roule (metropolitana de Paris)
Interscambi
Fermada del bus
Nížkov
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Serie A 2018-2019
Nœuv squader
A sostituir el Benevento, el Verona e el Crotone, andai in Serie B in la stagion indree, gh'hinn l'Empoli, tornat depress vœna stajon in Serie B, el Parma, che completa la soa scalada da la Serie D a la Serie A dapress la sarada ind l'istad 2015, e el Frosinone ca el torna in del massim campionat dapress duu stagion.
Irigazion per sbroffadura
Tipi de impiant
Gh’hinn i impiànt fiss, quèj permanént e quèj movìbil. I impiant fiss hinn quèj che i sò tubi hinn fiss in del cors de tutta la soa vita e ciaschedun di irigatór el bagna semper l’istèssa zòna de terrén. Tipicament l’impiànt fiss l’è miss sòtt tèrra e de foeura se veden domà i irigatór. I impiant permanént hinn quèj rèsten in de l'istèss pòst domà ind del cors de la stagión de l'irigazión. I impiant movibil hinn inveci fàa su de ona red fissa o movìbil de tubi principàj e poeu de àl movibil che gh’hànn ciaschedun vun o 'na fila  de irigatór. I al poeu poden vèss a movimént periòdich (e vegnen spostaà a man o con l’ajutt de mèzz meccànich) oppùr a movimént contìnuv (che ‘l sò moviment l’è automatich e fà grazi a di màcchin adàtt).
Bellis perennis
Habitat e distribusiù
L'è distribüìda 'ndèle zòne frède-temperàde de l'Europa, de l'Asia e de l'America setentriunàla. La pöl vègner sö 'ntra i 0 e i 2000 méter de altèsa sùra 'l leèl del mar
Montepaone
Montepaone l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 4.448 abitàncc, 'na superfìce de 16 km² e 'na densità de 278 ab./km². El cunfìna coi cümü de Centrache, Gasperina, Montauro, Palermiti, Petrizzi, Soverato.
Catolicesim
Atribüü de la Gesa Catoliga
thumb|200px|L'[[Eucarestia]]
Bayahibe
Bayahibe l'è un picul villagg da pescadur situà in da la pruvincia da La Altagracia a 30 km da l'aeruport internasiunal da La Romana, in da la Republica Dominicana.
Strada de segonda class 362
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 27.2 km.
Leyrieu
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Autostrada M16 (Ucraina)
L' a l'è 'n autostrada internazzional de l'Ucraina, longa km.
Part de la strada europea E58 e E581, la conliga Odessa al confin moldav de Kuchurhan.
Red interurbana di tram de Milan
Struttura de la red
Tranvii costruii da la ‘’Societaa Anonima di Omnibus’’ (SAO), poeu esercitaa da la Edison, poeu anmò da la ‘’Societaa Trazion Eletrica Lombarda’’ (STEL) e a la fin da l’ATM:
Segunda Curinz Capitel Trii
Segunda Curinz
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Simplon (VS)
El cumün de Sempiun al se tröva a una altitüden de 1476 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Brig-Glis, Eisten, Ried-Brig, Saas Almagell, Saas Balen, Saas Grund, Visperterminen, Zwischbergen.
Insema co l'abitaa de Gondo (anca lü colocaa in sül versant meridiunal di Alp) i hinn i ünegh abitaa del Vales colocaa in del bacin del Po, tücc i alter i fan part del Bacin del Rodano. El pertegn al Canton Vales giamò dal 1495, dato che dopu i cunfin tra l'Italia e la Svizzera i hinn minga pü staa cambiaa. Però l'è restaa in de la giurisdizion del Vesch de Novara fina al 1822, quanc che la paròcchia l'è passaa a la Diocesi de Sion.
Alès
Alès l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. L'è sotaprefetüra del diaprtiment del Gard, capolöch de 3 cantù e del circondàre (arrondissement) omònim.
Biù
Fàa part del teretóre de Biù pò a le miniére de arzènt che 'ndèl 1200 vignìa sfrötàde al Vezèl al dé d'encö sóta 'l cümü de Prezéi.
Kisbárapáti
a l'è un comun del Distret de Tab, cont una popolazzion de abitant.
Calvi (BN)
Calvi l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Benevento. El g'ha presapóch 2.316 abitàncc, 'na superfìce de 22 km² e 'na densità de 105 ab./km². El cunfìna coi cümü de Apice, Mirabella Eclano (AV), Pietradefusi (AV), San Giorgio del Sannio, San Nazzaro, Venticano (AV).
Strada de segonda class 365
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 16.5 km.
Stazion de Francesco Crispi
Moviment
La stazion a l'è servida di treni metropolitan e regionai de Bari gestii de la Ferrotramviaria.
Servizzi
Biliettaria
Fleischwangen
Fleischwangen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ravensburg. La süperfìce del teretóre del cümü l'è de 5.80 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Brianza
Geografia
On'altra division de la Brianza l'è quella tra la Brianza Milanesa (la noeuva provincia de Monscia e Brianza) e quella a nòrd, in di provincc de Lecch e Còmm. La prima l'è ciamada inscì per duu motiv: l'è stada a longh ona part de la Provincia de Milan e el sò dialett l'è pussee compagn de quel milanes respett ai dialett del nòrd de la Brianza.
Miglierina
Miglierina l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Calabria, en Pruvìncia de Catanzaro. El g'ha presapóch 893 abitàncc, 'na superfìce de 13 km² e 'na densità de 69 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amato, Marcellinara, San Pietro Apostolo, Serrastretta, Tiriolo.
Brianza
Popolazion
El dialett del loeugh l'è el brianzoeu, che'l gh'ha come variant el monsciasch, e quij parlaa in del Comasch e in del Lecches.
Stòria
La Brianza l'è stada anca sòtta l'influenza de la gesa de Milan e per quèst in de la magior part de la region (a eccezion fada de Monscia e de olter sitt situaa pusee vers el nòrd, in di provinc de Còmm e Lecch) el ritt l'è quell ambrosian, tipich de tutta la diòcesi de Milàn.
Sierre
El cumün de Sierre al se tröva a una altitüden de 533 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Chalais, Anniviers, Chermignon, Chippis, Grône, Lens, Montana, Randogne, Saint-Léonard, Salgesch, Venthône, Veyras.
Lieudieu
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Rap italian
I primi ann '90
A l'inisi di ann '90 sa movan i rapper di "Posse", termin ingles cal significa "grupp".
Tardajos
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Crössa
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Gesa (Istitüziun)
Gesa cristiana
Un sens de la parola Gesa al se riferiss a un grüp de personn che gh'hann una fed basada sül cristianesim.
Guern de la Gesa
Ogni Gesa cristiana la gh'ha una sò furma de guern specifiga. Quij püssee difundüü a hinn:
Ammerndorf
El cümü de Ammerndorf el se tróa a 'na altèsa de 316 méter sura 'l leèl del mar.
Strada europea E70
La Strada europea E70 a l'è 'na strada europea che la quatta Spagna, Frància, Itàlia, Sluenia, Cruazia, Serbia, Rumania, Bülgaria, Türchia e Georgia. La conliga A Coruña e Poti e l'è longa 4550 km.
Divergenza
El generalizzà
La divergenza de l’ \mathbf{F} la pò donca vèss scrivuda ‘me:
Considerèmm adèss ‘na varietà de misura n cont ‘na forma de volumm \mu, per esempi ‘na varietà riemanniana o lorentziana. Dato on camp vettorial X, quèst el difinìss ‘na n-1 forma j = i_X \mu ottegunada cont el  trà insèma X con \mu. La divergenza de X rispètto al \mu a l’è definida inscì:
Teorema de scomposizion
Per la part irrotazional:
Provincia de Arezz
La confina con e l'è fàda su de.
La gh'ha abitant e 'n area de  km². El president l'è el.
Tejada
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Allègre-les-Fumades
Allègre-les-Fumades l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Ambroix, del circondàre (arrondissement) de Alès e del dipartimènt del Gard.
Region del Giüra Bernes (region aministrativa)
thumb|right|300px|Regiù aministratìva del Giüra Bernés thumb|300px|right|Circoi aministratìf del Giüra Bernés
Scharnweberstraße (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Prezéi
Frasiù
Sö le màpe de l'I.G.M. gh'è segnàt apò: Madonna di Visello, Campo di Nini, Zaione di Sopra e di Sotto, Binzaghe, Campo di Frosio, Casaluc, Dosso di Clivio, Chiese, Sort, Lignere, Roccolone, Crossodromo, Trattoria, Faule, Dossi, Casotto Sentierole.
Stazion de Europa (Bari)
Servizzi
Biliettaria
Saxon (VS)
Saxon a l'è un cumün svizzer del distret de Martigny, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 23.2 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Licee scientifegh statal Vittorio Veneto
L'è tacad a l'Istitut Tecnegh Statal Ettore Conti.
Bandera de la Scozia
La bandera de la Scozia l'è faita d'una crox de Sant Andrea (sant protetor de la Scozia) d'arjent, in su fond blœ. Ind i secoi ol blœ l'è passad del vesser plussee arent a'l color del ciel (e donca plu ciar) a'l blu marin d'incœ. L'è ciamada St. Andrew's Cross o Saltire.
Segunda Curinz Capitel Quater
Capitel Quater
13E degià che gh'èmm el medemm Spirit de féd, segund chèll che l'è scritt: «Huu credüü, dunca, huu parlaa», anca nümm credum, dunca, anca parlum, 14già che savèmm che Lü che l'ha levaa sü el Signúr Gesü el levarà sü anca nümm cun Gesü e 'l sarà presentaa cun vialter. 15Già che tüsscoss hinn per via de vialter, perchè la grazia, che l'ha cressüü per via del dà di grazi di tant personn, la sia tanta per la gloria de Diu.
Nové Město na Moravě
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Cürésc
Cüresg (nom ufizial in italian: Curegg in Piemuntes; Cureggio in Italian) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
ATM (Milan)
Storia
Dal 1933 la se occupa anca di filovij de Milan e dal 1939 di autolign interurban.
Rue de la Pompe (metropolitana de Paris)
a l'è una stazzion de la linia 9 de la metropolitana de Paris, tacada ai stazzion de.
Terradillos de Esgueva
a l'è un comun de la provincia de Burgos, cont una popolazzion de abitant.
Kurt-Schumacher-Platz (metropolitana de Berlin)
a l'è 'na stazzion de la Metropolitana de Berlin.
Ragionat
El ragionat a l'è el professionista che 'l se ocupa de tegnì e controllà i cunt de 'n azienda o de 'n oltra entità. In vari Pajes i ragionat poden havégh, cont un esam o 'n diploma aposta, una registrazzion ofizzial inscì de podé firmà i bilancc e de ciapàss la responsabilità de la firma.
Dialett astesan
El dialett astesan (nomm local: astësan) l'è ona variant del Piemontes parlaa ad Ast e in part de la soa provincia (foeura che la zona di Langh e del Monferraa). L'è vun di dialett piemontes orientai, che però l'è dree a 'vèggh ona forta influenza de la koiné turinesa. Quest però el voeur minga dì che on temp l'era pussee vesin al Lombard, come 'l succed per el Lissandrin o per el Valsesian: l'è semper staa ciarament ona variant piemontesa.
Musica
L'Astesan l'è conossuu anca per vess el dialett cont el qual el canta el grupp piemontes di Farinèj dla Brigna. La soa canzon pussee famosa l'è La mia Panda a perd ij tòch, parodia del brano La mia banda suona il rock de l'Ivano Fossati.
I sonett de l'Alfieri (1783)
Tuti s'amparo 'l Metastasio a ment e a n'han j'orije, 'l cheur e j'euj fodrà: j'eròj a-j veulo vëdde, ma castrà, ël tràgich a lo veulo, ma impotent.
Saint-Fortunat-sur-Eyrieux
Saint-Fortunat-sur-Eyrieux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Voulte-sur-Rhône, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
Dialett astesan
Ona novella del Boccasc (1875)
''Sentì costa: aj temp dël prim re 'd Cipro, dòp che Goffredo ëd Bojon l'ha conquistà la Tèra Santa, a-j è ruvàje che 'na Guascon-a d'alto rango l'é andàita an pelegrinagi al Santo Sepolcro; e, tornand andrera, 'na vòta ch'a l'é stà a Cipro, certi plandron l'han insultàla malament. 'Sta pòvra sgnora l'avìa un bel lamentésse, j'era gnun ch'a podèissa consoléla. Anlora a l'ha pensà ëd ricori al re; ma, si sgnor, ch'i diso ch'a l'avrìa perdù ël temp e la pàira, përché 'l re l'era tant mòl ëd coragi e mal ansèm che, non basta ëd toleré le ofèise dij àitri, a n'agiuntiva chiel istèss ëd tut ij color; al punto che se quaicadun l'avìa ëd magon, s'armangiava a tacà chiel. 'Sta sgnora, sentend tut sòsi, e disperand ëd podèisse vendiché, tant për consoléssi ëd sò dëspiasì, l'ha pensà ëd stafilé la poltronerìa dël sovran. 'S n'è andàsne për conseguensa dnan da chiel, disendije: "Maestà! Mi i veno nen davanti a voi për otègni vendeta ëd l'ingiùria ch'a m'han fàmi: ma, tant për consolémi, i 'v prego ëd volèimi insegné 'd che manèra i sopòrti ij insult ch'a 'v fan, così për sentì dì; për tant ch'i peussa seufrì passientement col ch'a m'han fàmi a mi. Nossgnor sa s'i lo darìa a voi, quand i podèissa, da posto che i seurbi con tanta facilità".'' Ël re, dòp esse stat fin anlora un fier poltron e san-sossì, coma 's l'èisso desviàlo da un seugn, l'ha comënsà a castié severament l'ofèisa ëd cola sgnora, peui l'ha continuà a pié sodisfassion contra chianque avèissa fat për l'avnì la pù pcita ofèisa a l'onor ëd soa corona. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00villgoog#page/n92/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani a Certaldo, 1875, pagg. 68-69]
Türchia
Urganizaziun pulitiga
La Türchia (nom ufizial: Türkiye Cumhuriyeti) a l'è una repübliga presidenziala.
Haworthia truncata
Descrisiù
L'è 'na piànta suculènta perène de dimensiù pesène (de 1 a 20 ghèi) de altèsa. La crès en Sudàfica dei 500 ai 1500 méter sùra del leèl del mar.
Revolutionary Road (film)
Revolutionary Road l'é un film american dal 2008 e l'é stò diret da Sam Mendes e recitò da Leonardo Di Caprio e da Kate Winslet in di ròl di prutagunisti.
Ferrovia Landquart-Coira-Thusis
La ferrovia Landquart-Coira-Thusis l'è ona linia ferroviaria a scartament metrich de la Ferrovia Retiga che la traversa i region grisones de Landquart, Plessur e de Hinterrhein, e la passa per la capital Coira.
Alzon
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Provincia de Lucca
La Provincia de Lucca a l'è 'na provincia de la Toscana.
Program counter
El program counter, ciamaa anca instruction pointer, a l'è on register de la CPU che 'l gh'ha dent l'adressa de memoria de la prossima istruzion de eseguì.
Vilnius
Istòria
Dapress de la Terza partizzion da la comünitaa Rüsso-Polonesa in 1795, Vilnius la vegniva annessada par Russia e la deventava la capitala d'una guberniya. Pendent l'ocüpazzion Rüssa i mür da la citaa i vegniva traa giü, e, in 1805, noma la Porta da l'auba la restava in pée. In 1812 la citaa a l'era ocüpada pal Napoleon in la sò rüsada vers Moscova. Sigütant la rebelion da Giné da 1831, l'üniversitaa da Vilnius la vegniva sarada sü e la repression Rüssa la fermava ul desenvilüpament da la citaa. Dürant la rebelion da Giné da 1863 di combatt pesant i sa passa par la citaa, dürament pacificaa pal Mikhail Muravyov, nominaa La cadena par la popülazzion, par via da l'òlt nümar d'esecüzzion ch'al eva faa sü. Dapress i rebelion, tüti i libertaa civil i vegniva retirad e l'üsasg da la lengua Polonesa bandii.
thumb|right|[[St. Anne's Church, Vilnius|Gjésa de Sant'Anna e la gjésa dal Munastée Bernardìn a Vílnius.]]
In giügn 1941, la citaa la vegniva ciapada par la Germagna. Dü ghettos i vegniva faa sü in la citaa vècia per la larga povülazzion Giüdéa; ul püssée piscinin al vegniva liquidaa in Otóbar. Ul püssée largh a düré fin a 1943, malgraa la sò povülazzion la füdess regülarament decimada in chij ch'i era nöd comè Aktionen. Un falii solevament dal ghetto ul 01 09 organisaa par l'  Fareinigte Partizaner Organizacje al vegné sigütaa par la destrüzzion completa dal ghetto. Apröv ul 95% da la povülazzion Giüdéa da la citaa la vegné trada giò par i ünitaa Alemand e i sò colaboradur locaj, fisc da lur in Paneriai, apröf 10 km daspus dal céntar vecc da la citaa.
Ul 11 da Marz 1990, ul consèj süpremm da la RSS Lituaniana al nunziava la sò independenza da la Ünion Soviétiga e al restorava l'indipendenta Repübliga da Lituània. I Soviétigh i respondeva ul növ da Giné mandant di trupp. Ul 13 01, pendent l'Atacch Soviétigh a l'edifizzi da la Television e Radio da stat, quatòrdas civilian i vegniva traa giò e püssée da 700 seriament ingiüriaa. L'Ünion Soviétiga la recognussiva l'indipendenza da la Lituània in Avost 1991.
Geugrafía e clima
Vilnius a l'è sitüaa in Südèst Lituània (54.68333°N, 25.28333°W), a la conflüenza da la flümm Vilnia e Neris.
Vilnius al è 312 km da la Mar Bàltica, e Klaipėda, ul principal port da mar. Vilnius al è conetaa par autopist a d'olt citaa magiur Lituaniann, compagn Kaunas (102 km), Šiauliai (214 km) and Panevėžys.
Subdivisions
thumb|350px|Màpa di elderaa da Vilnius. I nümër da la mapa curispùnden aj nümër da la lìsta La citaa da Vilnius a l'è fada sü da 20 elderat:
Strada de segonda class 373
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 75.2 km.
Dimian
Dimian (nom ufizial in italian: Divignan in Piemuntes; Divignano in Italian) l'è un cumün de la Pruvincia de Nuvara.
Salvan
Salvan a l'è un cumün svizzer del distret de Saint-Maurice, in del Canton Vales. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 53.4 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Scin
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Scin l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Roßtal
El cümü de Roßtal el se tróa a 'na altèsa de 373 méter sura 'l leèl del mar.
Nová Ves (Žďár nad Sázavou)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Vysočina e del distret de Žďár nad Sázavou.
Gradient adiabategh satur
Com’è che ‘l se calcola
el rappòrt de mes'cianza anca luu el varia con la pression P, de fàtt:
Torviscosa
Torviscosa (en furlà: Tor di Zuin) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 3.232 abitàncc, 'na superfìce de 48 km² e 'na densità de 67 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagnaria Arsa, Cervignano del Friuli, Gonars, Grado (GO), Porpetto, San Giorgio di Nogaro, Terzo d'Aquileia.
Tram ATM 600
Storia
In origin bidirezionai, a hinn staa voltaa in monodirezionai in tra el 1932 e 'l 1936. In del 1934 10 unità hinn brusaa in d'on foeugh, e hinn staa recostruii cont ona cassa metalliga comé el Tram Vintott.
Benevento
thumb|left|260px|Panorama de Benevento La cità la se tróa 'ndèl entrotèra apenìnic de la Campania, endèla part meridiunàla de la regiù stórica del Sannio, endèna puzisiù 'ndóche i mar Tiréno e Adriàtich i se tróa a presapóch la stèsa distànsa.
Strada de segonda class 375
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 10.6 km.
Mediolanum
- Strabon, Geografia, V, 1.6.
Custùr
thumb|300px|right|Custùr, la part piö a sinìstra (nord) i è le località de Cozolàda e Valpiana. thumb|300px|right|Màpa antìca de la zòna, custudìda 'ndèi [[muzèi vaticàni, endóche se pöl reconóser Custùr.]]
Strada europea E13
La Strada europea E13 a l'è 'na strada europea che la quatta el Regn Ünì verta dal 1983. La conliga Doncaster e Lundra e l'è longa 230 km.
Walser
In Italia i comunitaa walser hinn present in Piemont (Valsesia e Òssola) e in Val d'Aòsta (Val del Lys e Val d'Ayas).
Dialett de Alagna (Landertitschu)
Ich schegi denn dos in die Zitt des ersten Chinigs von Cipri, noch der Eroberung der heilgun Orter von Gottfried von Buglione, ist gsché dos ä virnhemi Frow von Gascogna ist gange in pillergschaft zu dem heilge Grob, wie schie ist zuruckcheme, und ist in Cipri wiederum cheme, ist schie schandlich behandelt gworde von schumi böschi und uzuchtige Manne, dos hed ihra gmachud es groos Laid, ohne drost; dorum hed Schie gdeicht z' gehn finde dä Chinig um dos zu chlogu: ober eswer hed ihra g' schaid es schige umsonst, vewegen er schige ä miete moh, ohni Festigkeit, der nid ist im Stand zu stroffe das übil der Andru, ober auch nid dos d'Andru im schailbu tiend. Und wenn eswer eswos Laids hed oder thuad glide eswos umbiglikait um schich zu dreiste, tiend schie ihn schailbu blaidigu zu dem Schlimmste dor schie g' mund. Wie die Frow dos hed vernomme, hed schie ganz verlore die Heffnung dos die Schand die schie hed glitte werde gschi gstoffni, ober un nid zu schin ohne etwos drost, ist ihra chemme im sin zu verwisse dem Chinig sin mieten stand, und also ist gange zu ihm, und hed ihm gschaid grinend: "Mi Herru, ich chimmi nid zu dir um zu fordru dos du stroffest diejenigu die mich haind blaidigud; ober thu mir zeichu uf welchi gattung chanst du ertroge allu die bladigunge die man dier macht, wie ich vernehemi; um dos ich wisse wie ich schal ertroge mini eigendu, Gott wais, wie gere ich thäti dier dieschelbu übergeh, denn du chast so whol alles ertroge". Der Chinig, dis dua blumde und fule, als wenn er wäre erwachet vom Schlof, hed ongfonge stroffe die schand die schand die ist gschi gthoni der Frow, und van dam uweg ist er gschi ä strenke verfolger alleru derjenigu die eswos schind bgange gegen die Ehr siner Chroo. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n714/mode/2up Giovanni Papanti, Parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 694]
Dialett de Formazza
Ich säge also dass in die Zitto vom erste Chinig von Cipri, dumnaah das Gottifrè von Buglione die heilige Erde errobrort het, ist geschehe dass eini fürnähmi Fräu von Guascogna ist gaah wohlfarto zum heilige Grab, und da schi um hindricho in Cipri angelangt ist, von einige schlächte Manno mit Grobheit behandelt worde ist. Über was schi sich ohne Trost besmerzt het, und het tdecht sich bim Chinig anzuschlago; aber es ist ihro scgeit worde, es wäre verlorni Mih sü, weil är nidrig, und so wenig gut gewese ist, so dass är, nit nur di Beleidigunge von andere nit mit ferschmehliche Niedrigkeit erträge het, so dass jedwädere, welle gege är apo en Zohre gchäbe het, so hetne är sfogirt, da är ihmo apo en Schimpf oder en spott gemachet het. Wie das Wib das gehert het, ohni Hoffnung Rache z'erlange, für sich en wenig streste, het schi beschlosse das Elend vom diesum Chinig z' beschimpfe; und schi ist flänendi vor är cgange, het zceit: "Mine Heer, ich chum in dieni Gegenwart nit dass ich Hoffnung heigi dass du die Beleidignunge reche werdest wa schir mir cgmachet hen aber zu dero Vergnüge bitte ich dich dass du mir zeichust wie du diejenigo ertreìst, wa ich cghere dass dir egmachto chommen, damit dass iche, von dir lehrend, mit Geduld mini überträge chinni, welli, Gott weis äss, wenn ich es thue chenti, ich gähre dir schencti, denn du chanst schi gut erträge". Der Chinig, bis da trage und fule, als wenn är vom schlaaf erwacheti; anfangend von der Beleidignunge wa diesum Wib gmachoti worde ist, welli är hert bestraft het, ist er en mächtig stränge Verfolger worde von alle diejcnigu wa gege die Ehr wo scir Chroo uf das kinftiga cgmachet hälti. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n714/mode/2up ibidem, pagg. 694-695]
Utumana
La parola la vegn diretament di utumann, la végia publaziuna türca, anca s'al significaa al pò vess ammó püsee vecc, c'al vegn da l'árab da la vegia Persia.
Treppo Carnico
Treppo Carnico (en furlà: Trep di Cjargne) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 660 abitàncc, 'na superfìce de 18 km² e 'na densità de 37 ab./km². El cunfìna coi cümü de Arta Terme, Ligosullo, Paluzza, Paularo.
Crittografia quantistega
La crittografia quantistega a l'è la branca de la crittografia che la dopera i meccanism de la fisega quantistega e i mezz de l'informatega quantistega per garantì che ona ciav la se pò minga intercettà senza che quel che la doperen el capissen e, per estension, la branca che la fa crittanalisi di messagg cifraa cont i sistema minga quantistich, soratutt la crittografia asimmetrega.
Scambi de ciav quantich
A gh'è ciarament anca di equivalent di sistema doperaa incoeu, comé el Diffie-Hellman, che permetten on scambi secur anca se 'l fuss teoricament possibil scoltà la comunicazion.
Wilhermsdorf
Wilhermsdorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Média Francònia. El pórta 'l tìtol de Mercàt (Marktgemeinde) che völ dì che 'l reprezènta 'n cèntro de importànsa piö grànda de 'n cümü normàl. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Fürth. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 26.64 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Modena City Ramblers
I Modena City Ramblers (anca cugnussüü 'me M.C.R.) i henn un grupp folk talian nassüü in del 1991. La so müsega a l'è inflüenzada de tema celtich, e la pö vess cumparada a la müsega folk rock. La band l'ha vendüü püssee de 500,000 albüm. Cugnussüü per la so politega de sinistra, i so test de spess i denunscia la Mafia e 'l fascism.
Lumbin
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Lumbin l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Luceni
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Stazion de Bitonto Santi Medici
Interscambi
Fermada de l'autobus
Provincia de Pistoia
La Provincia de Pistoia a l'è 'na provincia de la Toscana.
Strada de segonda class 377
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 62 km.
Cortino
Cortino l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Abruzzo, en Pruvìncia de Teramo. El g'ha presapóch 845 abitàncc, 'na superfìce de 62 km² e 'na densità de 14 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amatrice (RI), Crognaleto, Montorio al Vomano, Rocca Santa Maria, Teramo, Torricella Sicura.
Kötcse
a l'è un comun del Distret de Siófok, cont una popolazzion de abitant.
Saint-Georges-les-Bains
Saint-Georges-les-Bains l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de La Voulte-sur-Rhône, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
Treppo Grande
Treppo Grande (en furlà: Trep Grant) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 1.753 abitàncc, 'na superfìce de 11 km² e 'na densità de 159 ab./km². El cunfìna coi cümü de Artegna, Buja, Cassacco, Colloredo di Monte Albano, Magnano in Riviera, Tricesimo.
Automotris RhB Be 4/4
Esercizzi
Incoeu a hinn doperaa soratutt intorna a Coira e la composizion doperada la permètt de 'vegh 12 pòst de prima class, 136 de segonda class e 22 strapontitt.