cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cheribizo
El liber
Anca se l'autor l'è minga marcaa giò in su la covertina, se cred che 'l fudess el Bernard Rainold, milanes, giamò member de l'Academia de la Val de Bregn, e autor de sonett in di Rabisch. El liber l'è on poemett de 338 vers indè che on omm el promett a la soa morosa (ciamada "Togna", on nomm che 'l mena la ment indree proppi ai Rabisch) de regalàgh on "baslott | de cristal montagnul tut intaiat" cont ona veduda de Milan e tutt i sò grandoeur: e donca el tacca a descrivegh tutt i sò bellezz, la soa operosità, i sò mangià e i sò lavorador. L'è ciar l'intent de mostrà Milan comè ona città bella, granda e sciora. La lengua doperada l'è on mes'ciozz de milanes e bergamasch, on "lombard artifizial", segond el critegh Dant Isella.
Imperador
miniatura|drita|[[August]] L' Imperador  l'è 'l capo de 'n Imperi o on monarca che 'l gh'ha di alter monarca 'me vassaj. Se a l'inizzi l'era on titol soratutt militar, in di agn l'è vegnuu on titol nobiliar de bon, sora a quell del Re, in onor e rangh.
Stazion de Arbostella
La Stazion de Arbostella a l'è 'na stazion del servizzi ferroviari metropolitan de Salerno.
Šanov (Boemia central)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Stor
El cunfìna coi cümü de Cundì, Bagulì (BS), Briù, Tiarno di Sopra e Bondù.
Ösmaa Velaa
Al paees de Ösmaa al s'è tacaa (in dal 1869) anca chel da Velaa (Velate Milanese), e inscé a l'è spiegaa al nòmm Italian.
Buchheim
Buchheim l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 18.31 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Muntagna (SO)
Muntagna (nom ufizial in talian: Montagna in Valtellina) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri.
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Muntagna l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Mutrux
Mutrux a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 3.21 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Grömèl
Evulusiù demogràfega
L'andament del nömer dei abitàncc del cümü de Grömèl l'è mostràt in de la tabela ché sóta
Fraubrunnen (distret)
I cümü del distrèt a pàrter del prim de zenér del 2010 i è cunflüìcc endèl cìrcol aministratìf (Verwaltungskreis) de Berna-Mittelland, endèla regiù aministratìva (Verwaltungsregion) del Oberland Bernes.
Stazion de Milan Rogored
Storia
L'è stada verta in tra el 1862 e 'l 1876 e dal 7 de giugn del 2008 l'è taccada al passant ferroviari, e 'n quaj dì dopo i treni suburban scomincen a doperà la stazion.
Villard-Bonnot
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Comun mercad
A l'è pu che alter un titol tradizzional, conligad a l'havé havud in del passad 'sta autorizazzion chi: per esempi San Candido el gh'ha 'sto titol anca se 'l mercad a l'è fad squasi mai, menter Dobbiaco no, anca se 'l mercad el gh'è periodicament.
Fleurieu-sur-Saône
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 2.91 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 167 méter a 'na altèsa màsima de 295 méter söl leèl del mar.
Nòcc di foeugh
miniatura|drita|On pilon de l'elettricità traa giò La Nòcc di foeugh (Feuernacht in todesch, Notte dei fuochi in italian) l'è stada 'na seri de attentaa dinamitard faa in Sudtirol in del 1961 di member del Befreiungsausschuss Südtirol, in la nocc in tra el 11 e 'l 12 de giugn, quand che per la tradizion tirolesa se pizzen di foeugh per festeggià la vittoria de Andreas Hofer contra di franzes napoleonich.
Cervione
Cervione l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Campoloro-di-Moriani, del circondàre (arrondissement) de Bastia e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 11.45 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 934 méter s.l.m.
Saint-Côme-et-Maruéjols
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 13.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 42 méter a 'na altèsa màsima de 206 méter söl leèl del mar.
La golp e 'l lov
Version de Marzi (VA)
[...] gh'è on sit che se ciama Sass Scimiroeu, forsi perchè l'è propri su in scima. In quell sit lì, ol luv e la golp i gh'eva la sò tana, indove i stava dent tutt el dì a speccià che la vegness bona. A la sira, quand che 'l comenciava a nì scur, dasiott dasiott, i vegneva in giò e i se svesinava al casell del Pabel Pepp, per vedè se l'eva ammò in gir, o se i podeva nà dent a fà man bassa. Per nà dent indove gh'eva el lacc e 'l rest, toccava passà per 'na fenestrella strencia strencia, che l'eva poeu mia inscì bell traversalla. La golp, che l'eva pussee pinina, la fava men fadiga a passà del luv, che l'eva de sicur pussee gross e pussee intregh. Fatto sta che, tutt i sir, i se impieniva giò come i vacch: la golp balossa la lappava tutta la panera, e 'l luv cojon, la quaggiada. El Pabel Pepp, che l'eva stuff d'on pezz de trovà tutt i matinn 'sto disaster, l'ha deciduu de curà i lader e de fàgghela pagà ona voeulta per tucc. Ona sira, sconduu dedree a 'n quaicoss, el ved rivà i duu soci, e 'l sent che la golp la ghe disa al luv: "Come semper, mì che son pinina, leppi via la panera: tì mangia la quaggiada, perchè te seet pussee gros e per impienìtt ben la panera l'è mia assee". Inscì i duu i va dent de la solita fenestra, e ol Pabel Pepp, rabiaa comè 'l diavol, el sta lì con on legn in man a speccià che i vegness foeura, per dàgghen ona pell. A la fin i duu, pien comè boricch, i vegn foeura, ma... la golp balossa e magra l'ha faa in pressa e l'è riessida a schivà i bott de quell omm rabiaa, che l'eva lì a specciai; ma el luv, tarlucch e sgonfi comè 'na balla, a j'ha ciappaa giò a la Dio bella. Vesin al casell, gh'eva giusta lì on cornaa, che l'eva mollaa giò tutt i sò ballett ross, perchè tropp maruu. Quella balossona de golp, l'ha pensaa ben de fà quatter piromell in mezz ai cornaa, giusta per somejà bordegada de sangh anca lee: inscì quell salamm del sò soci el podeva dì negott. Finalment ol Pabel Pepp l'ha desmettuu de piccà, e 'l luv, tutt massacraa, l'è riessii a desvenges de la fenestrella, indove l'eva restaa presonee, per via del sò venter tropp sgonfi de quaggiada. La golp, intant, pussee balossa e impostora che 'na stria, l'a incomenciaa a piangg: "oh, luv, varda on poo quanti n'hoo ciappaa, son chì tutta piena de sangh, a me fa maa tutt i oss!", e 'l luv, consciaa come 'na pell de figh, el gh'ha responduu: "E mì, alora, n'hoo ciappaa né tant né pocch, e l'è on miracol se son anmò viv!". La golp: "Ben, nemm a cà, prima che quell omm el pensa de tornà indree, e damm el rest del pannell di ratt!". I duu i se invia in su, la golp fresca come 'na roeusa, e quell pover luv, consciaa comè Bertold. Ma la bestia grama e balossa la dis: "Mì ghe la foo proppi mia, caregom su in spalla e portom su!". Quell pover luv, che oltra che bon, come emm dii prima l'eva anca cojon, l'ha caregad in spalla la bestia grama, e 'l s'è inviaa in su con 'na fadiga de can. La golp, porca e schifosa, intant la cantava come on merlo: "era, era, va per pian, ol malaa el porta el san!". (font: promarzio.com)
UTC±00:00
L'è ciamad anc:
Stazion de Arechi
La Stazion de Arechi a l'è 'na stazion del servizzi ferroviari metropolitan de Salerno, capoligna meridional de la linia.
Servizzi
Ascensoeur Biliettaria Toalett
Konolfingen (distret)
I cümü del distrèt a pàrter del prim de zenér del 2010 i è cunflüìcc endèl cìrcol aministratìf (Verwaltungskreis) de Berna-Mittelland, endèla regiù aministratìva (Verwaltungsregion) del Oberland Bernes.
Monthieux
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.75 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 281 méter a 'na altèsa màsima de 311 méter söl leèl del mar.
Bohuslav Sobotka
El Bohuslav Sobotka (Telnice, 23 ottober 1971) a l'è on politegh cecch, primm minister dal genar 2014 al dicember 2017 e leader del Partii Social Democratich Cecch dal marz 2011 al giugn 2017.
Malras
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Malras l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Cros (simbol)
- Proverbi lombard
Eastcote (metropolitana de Londra)
Eastcote  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Carneval
Longhezza e durada
El period de Carneval el dovaria andà de San Steven (el dì dopo Nedal) fina al princippi de la Quaresma. L'era inscì anca a Milan, a Belinzona e a Lugan, oltra che in de la Bregaja: "Dopo el dì del Nedal tucc i dì l'è Carneval."
Cohennoz
Cohennoz l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Ugine, del circondàre (arrondissement) de Albertville e del dipartimènt de la Savoia.
Python
Caratteristich
Python a l'è tipicament retegnuu on lenguagg interpretaa, ma in realtà el dopera on bytecode, dònca a l'è intermedi, comè 'l Java.
Čistá (Rakovník)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Fleurieux-sur-l'Arbresle
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 9.51 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 200 méter a 'na altèsa màsima de 403 méter söl leèl del mar.
Sons-et-Ronchères
Sons-et-Ronchères a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è René Lefevre, con mandaa 2001-2008.
La sposa Francesca
"Oh mal sortada povera Francesca! Con 'na brava fiola e on marit bravo vun a ne 'l vol mai fa quel che el doravvo, l'oltra na la sa quel che la se pesca: o mal sortada povera Francesca!"
Saint-Denis (FR-30)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.65 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 111 méter a 'na altèsa màsima de 156 méter söl leèl del mar.
Murbegn
El center istoregh de Murbegn l'è straversaa dal rial Bit, che l'è un afluent de l'Ada.
In del 1966, Murbegn la vegn ufizialment unurada col titul de cità.
Montmerle-sur-Saône
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Montmerle-sur-Saône l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
484
Necrulogi
|Un an indrée / |Un an dapress
Wang 300
Men costos in version bas del LOCI-2, el costava 1'700$ inveci che 6'700$, a l'era però men programabel, desgià che cont el letor de carte standard el podeva no fà di salt, per quella reson chi a l'era vendud 'me calcolatris e minga 'me calcolator. El sistemava di problema del LOCI-2 compagn di eror de aprossimazzion dovud al calcol logaritmegh, ma gh'eren di eror cont el zero: a l'era possibel divider per zero e anca doperà el so logaritm natural.
T-VEC
miniatura|drita|'Me che 'l lavora el virus (in ingles) El T-VEC (nomm complet: Talimogene laherparepvec) l'è on virus de l'herpes modifegaa per combatt el cancher, soratutt quell de la pell (melanoma).
Neudorf bei Staatz
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
České Budějovice
a l'è una cità de la Cechia, cap-loeugh de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Nandlstadt
El cümü de Nandlstadt el se tróa a 'na altèsa de 465 méter sura 'l leèl del mar.
Aritmetega
Adizzion (+)
Ciamada an'pò soma, la met ensema i quantità de du numer.
Sotrazzion (+)
La sotrazzion la toeu via la quantità de 'n numer de 'n olter numer.
Nos (rial del Trentin)
El Nos (in italian Noce) a l'è un rial del Trentin, che 'l sorgiss del Corno di Trii Signor fina a rivà in l'Ades a La Zambana. Longh 105 km, a l'è vuna di vie d'aqua pussee importante di vai de Non e de Sol.
Saint-Bonnet-en-Champsaur
Saint-Bonnet-en-Champsaur l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Bonnet-en-Champsaur, del circondàre (arrondissement) de Gap e del dipartimènt Hautes-Alpes. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 15.01 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 939 méter a 'na altèsa màsima de 2440 méter s.l.m.
1069
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Apucaliss Capitel Desdot
Capitel Desdot
e presún d'ogni spirit impür,
6Deegh indree cuma anca lee l'ha daa indree,
e deegh indree el dopi segund i sò oper,
perchè Diu l'ha decidüü el voster giüdizi de lee.
«Inscì cun la medèma muziún viulénta la sarà bütada
e la sarà pü truada.
e un son d'una masna
Montracol
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
La Pieu (VB)
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Malviès
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Saint-Dionisy
Saint-Dionisy l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Sommières, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
Coise-Saint-Jean-Pied-Gauthier
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.38 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 268 méter a 'na altèsa màsima de 419 méter s.l.m.
Villard-Reculas
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.99 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 826 méter a 'na altèsa màsima de 2058 méter söl leèl del mar.
Vran
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Vran l'è mustraa in de la tabela chi de sutta
Autostrada A8 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Saint-Étienne-de-l'Olm
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 4.18 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 96 méter a 'na altèsa màsima de 178 méter söl leèl del mar.
Cerian
Cerian u Cirlian (nom ufizial in italian: Ceriano Laghetto in Italian) a l'è un cumün da la Pruvincia da Munscia e Brianza cun, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Corbara (FR-2B)
Corbara l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Île-Rousse, del circondàre (arrondissement) de Calvi e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 10.19 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 0 méter a 'na altèsa màsima de 561 méter s.l.m.
Revest-les-Roches
Revest-les-Roches l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Roquesteron, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 8.61 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 138 méter a 'na altèsa màsima de 1524 méter s.l.m.
Stazion de Salerno
Struttur e impiant
Gh'è 4 banchin per el servizzi in sui binari passant e per i tronch bisògna attraversà el binari 1 o passà per l'entrada apposta. La stazion a l'è ona rimessa dònca a gh'è di àlter binari tronch de ripos.
Santa Croya de Tera
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Oberallgäu
Cità e cümü
Consórse de cümü:
Úsilné
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Pedesina
Pedesina (nom ufizial in talian: Pedesina) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri.
Scioglilingua bergamàsch
4) Tò, tö tat ai. Sé tata, töeró tat ai.
Santa Cristina de la Polvorosa
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Piantee
Piantee (nom ufizial in talian: Piantedo) a l’è un cumün italian, de la regiun Lumbardia, in Pruincia de Sundri.
Saint-Étienne-des-Sorts
Saint-Étienne-des-Sorts l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Bagnols-sur-Cèze, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Meliana
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Emigrazzion lombarda
I origin
L'emigrazzion lombarda de caratter temporani, ligada soratutt al comerc, l'è on lavor che 'l gh'era giamò in del Medioev. El fenomen el s'è sgrandii in del secol XVII. Al temp, per esempi, la scomincia a formass di migrazzion de la Val Brembana: ferree, carbonatt, soritt che se spanteghen per i città europei, per via del nivell volt de specializazzion. Tanti bergamasch, intanta, vegnen giò a viv in del Milanes: cognomm compagn de Brambilla, Locadell (italian: Locatelli), Oldan (Oldani) o Tavegg (Tavecchio) n'hinn ona testimonianza. Anca el nomm di bergamitt l'è ligaa a l'origin de la gent che la faseva quell mestee lì. A bon cunt, giamò prima del secol XVII a gh'era staa on bell moviment de specialista lombard: despess a Milan a rivaven di maister tesines e comasch (scupellitt, artesan, oreves, e dopo anca pittor); ma se sa che hinn rivaa fin su in Russia (la prima struttura del Cremlin l'è basada in sul modell del Castell Sforzesch milanes). On'oltra zona che l'è stada interessada de migrazzion temporani l'è staa el Lagh de Comm e i vai alpinn. Scupellitt, magutt, stucador e dobador, che se spostaven regolarment in tra i vai e i paes de foeura: Francia, Svizzera, Austria, ma soratutt in Germania. Tanti olter comasch e valtolitt vann a lavorà a Roma o a Palermo (l'è famos el cas de quei de Germasen). I comunità de paesan che migraven, per sentiss pussee unii, creaven di zergh particolar per ogni vall: el calmon di lanzadasch (magnan), el rungin di cavargnoni e di colletta (magnan), el taron de rusca di vigezzitt (spazzacamitt), el gain di bergamasch (pastor), e via inscì. In Germania, i lombard lavoren despess in di cort di nobil e in di palazz borghes. A gh'è anca di comerciant e di venditor, che menen in gir la seda (vuna di primm industri lombard) e olter prodott compagn. In tra i lombard che vegnen de la riva del Lagh de Lugan e che hann faa fortuna del paes a cuntom i architett Andreja Bianch de Campion (1675-1740), el Carlo Luragh de Lain (1618-1684), l'Ercol Ferrada de Pej (1610-1686) e soratutt el Francesch Borromin de Bisson (1599-1667).
Francheville (FR-69)
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Mathatron
APS
L'Auxiliary Program Storage, relassad in del 1966, a l'éra un carrelin che se podeva tacà a la Mathatron per sgiontàgh 48 o 88 register e 480 pass de programa, oltra a fina 18 programa ciamabel de la tastadura longh fina a 48 pass. Desgià che 'l saria stad trop costos sgiontà tuta quella memoria chi cont el nucli magnetegh, a l'è stada doperada una memoria a linia de ritard.
Letur MP3
thumb|200px|right|Un letur MP3 El letur MP3 a l'è un dispusitif purtabil che'l se dupra per scultà la müsega. Un letur MP3 a l'è piscinin e leger e l'ha ciapaa el post del walkman, che'l legeva i müsicasset, e del letur CD purtabil.
Surfontaine
Surfontaine a l'è un comun franzes (commune) dal departament da Aisne, region da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Didier Beauvais, con mandaa 2001-2008.
Záboří (České Budějovice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Park Royal (metropolitana de Londra)
Park Royal  a l'è 'na stazion de la de la metropolitana de Londra, che la serviss.
Stazion de Pratissolo
Moviment
La stazion a l'è doperada del servizzi ferroviari regional de l'Emilia-Romagna gestii de Trenitalia Tper, cont noeuv cobbi al dì.
Frontenas
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Neustadtl an der Donau
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Kirchberg in Tirol
Kirchberg in Tirol l'è on comun austriegh, del land del Tirol. El fa part del distrett de Kitzbühel e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Zea mays
Descrisiù
I fiùr fèmina i è ragrüpàcc en spìghe 'nserìde a la sèa de le fòie de la metà del gamp (chèle piö grànde). L'as de la spìga, la pórta de 10 a 20 file de fiùr fèmina. Apéna giü dei fiùr per ògna spighèta l'è fèrtil. Töt entùren gh'è de le fòie mudificàde, le spàte, che quan che 'l canù (la panòcia) la vé a madürà, le se sèca. Sö la pónta le spàte le làsa spuntà fò le stigmate (la bàrba dei canù). 'Na panòcia (tecnicamènt sarès piö giöst ciamàla spìga) quan che l'è madüra, la pöl portà presapóch 500 grà, àle ólte la pöl rià apò a mìla. En gamp el pöl pórta de sòlet tré o quàter canù, ma de sòlit apéna giü 'l rìa a svilüpàs del töt.
I fiùr mas•cc i è ragrupàcc endèna panòcia terminàla che la compàr dòpo de l'öltema fòia. Chèsta panòcia (tecnicamènte chèsta l'è pròpe 'na panòcia adilbù) l'è furmàda de spighète che pórta du fiùr a tré stam ognöna.
Stória del furmintù
Del sud de la Spàgna, el s'è difundìt en töte le regiù de l'Euròpa meridiunàla che gh'ìa 'l clìma calt e ömet asé. suffisamment chaud et humide, en Portogàl (1515), endèi Paés Basch (1576), en Galìsia, endèla Fràcia sud-ocidentàla, 'ndèla Bresse (1612), en Frànca Contèa alùra posedimèncc spagnöi, e 'ndóe l'ìa ciamàt « blé d'Espagne » (formét de Spàgna). Endèle Venésie l'è riàt endèl 1554, e dòpo 'l s'è difundìt en töta la Pianüra Padàna.
Sfruz
Sfruz l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 273 abitàncc, 'na süperfìce de 11 km², per 'na densità de 25 ab./km². El cunfìna coi cümü de Amblar, Don, Coredo, Termeno sulla Strada del Vino (BZ), Smarano, Tres.
North Ealing (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Murs-et-Gélignieux
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Daniele Vimercati
La sò éta
In del avrìl del 1995, dòpo che ‘l Montanelli l’ìa lasàt ol Giurnàl per fà nas La Voce e al sò pòst l’è riàt ol Vittorio Feltri, ol Vimercati l’è dientàt ol diretùr de L’Indipendente, ndo che l’è restàt infìna al fevrér del 1996. Lasàt pò L’Indipendente ‘l s’è ‘mpegnàt per fà nas ü giurnàl d’àrea ciamàt “Il Nord” che l’è egnìt fò con ü nömer adóma ol 15 de setèmber del 1996, ol dé che la Lega Nord l'à facc la dichiarasiù de Indipendènsa de la Padania. Tra ‘l avrìl del 1997 e ‘l mas del 1998 l’è stacc ach diretùr del setimanàl Il Borghese. Fò sùra l’éra editorialìsta de Il Giorno e gh’è stacc ach domandàt de dientàn ol diretùr.
Crisi di videosgioeugh del 1983
La crisi di videosgioeugh del 1983 a l'è stada una recession che l'ha colpid assee el mercad di videosgioeugh in Nord America e l'ha menad una mota de aziende del setor a fallì, fornida in del 1986, soratut grazzia al rivà in di Stat Unid del NES, progetad inscì de schivà i problema che hann menad a la crisi. L'ha menad a la fin de l'inscì ciamada "segonda generazzion" di console e a 'n borlà del mercad in di Stat Unid del 97%.
Al dì d'incoeu se pensa che i cause fussen stade i tante console a disposizzion, el perder de controll in sul publegà di sgioeugh, che l'ha menad a 'na mota de sgioeugh fad propi mal, el perder de fiducia de part di consumator, anca grazzia ai sgioeugh per l'Atari 2600 E.T. the Extra-Terrestrial e Pac-Man, ch'eren fad propi mal, e de la competizzion di home computer.
1075
Chi gh'è mórt
|Ün an indré / |Ün an inàcc
Piateda
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Saint-Florent-sur-Auzonnet
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Florent-sur-Auzonnet l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Roquebillière
Roquebillière l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Canton de Roquebillière, del circondàre (arrondissement) de Nìsa e del dipartimènt de le Alpi Marìtime. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 25.92 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 500 méter a 'na altèsa màsima de 2045 méter s.l.m.
Monastero Bormida
Monastero Bormida (en piemontés: Monasté an Bormia) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 970 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 69 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bistagno (AL), Bubbio, Cassinasco, Denice (AL), Loazzolo, Ponti (AL), Roccaverano, Sessame.
Bèrghem
I préde di còi de Bèrghem
La geologéa del insèma colinàr de la sità de Bèrghem l’è facìa de quàter dièrse préde: a partì de mesdé s’tróa prìma ‘l Flysch de Bèrghem, pò ‘l Conglomeràt de Sirù, l’Arenària de Sàrnech e ‘l Flysch de Puntìda.
Pontassieve
Pontassieve l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 20.707 abitàncc, 'na superfìce de 114 km² e 'na densità de 180 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bagno a Ripoli, Borgo San Lorenzo, Dicomano, Fiesole, Pelago, Rignano sull'Arno, Rufina, Vicchio.
Bèrghem
Sità Ólta
La part piö cunusida de Sità Ólta l'è la Piassa Ègia col Palàss de la Resù, ol Campanù che ai 22 al suna amò 180 ölte la campana, che öna ólta significaa la sérada di pórte de la Sità. In Piassa Ègia gh'è anca la bibliotéca de Bèrghem, ciamada "Angelo Maj".
De l'ótra banda de Piassa Ègia gh'è ol Dòm, La Capela del Coleù pensada de l'architèt Giovanni Antonio Amadeo con dèt la tomba del Bartolomé Coleù, ol (battistero) e la césa de Santa Maria Maggiore. L'öltima césa, che l'è mia de la diocesi, la gh'à di sègn de töcc i pèriodi che l'è stacia cüstrüida.
Sità Basa
La strada piö imporanta de Bèrghem l'è vial Papa Gioàn XXIII, che 'l va de la stassiù 'n fena a Porta Nöa.
Bérghem la gh'à 11 quartér: Celadina, Redùna, Sànta Caterina, Lurét, Lönghel, Malpensada, Bócaliù, Colognöla, Campagnöla e Grümelina. Tacc a i éra di frassiù stacade de Bèrghem, ma in di agn 60 e 70 i s'è ünide a la sità.
Costa (FR-2B)
Costa l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Belgodère, del circondàre (arrondissement) de Calvi e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 1.09 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 155 méter a 'na altèsa màsima de 604 méter s.l.m.
Civilization IV
L'è vegnuu foeura in tra el 25 de otober e el 4 de november del 2005 per el Windows e in del 30 de giugn del 2006 per el Mac.
Civiltà
De bas, el Civilization IV el gh'ha i civiltà:
Černé Voděrady
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.
Autostrada A13 (Belgi)
La  a l'è 'n autostrada del Belgi.
Heathrow Terminals 2 & 3 (metropolitana de Londra)
Interscambi
Fermada del bus
Marsa (FR-11)
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 19.17 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 461 méter a 'na altèsa màsima de 1241 méter söl leèl del mar.
Oberndorf in Tirol
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
La Côte-d'Aime
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 26.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 665 méter a 'na altèsa màsima de 2960 méter s.l.m.
Vaccinium myrtillus
Fröcc
I fröcc i è bù de maià, i è picinì picinì, nìgher, dóls e gustùs. Per iga di fröcc piö gròs i à selesiunàt di ótre spéce de Vaccinum e suradetöt ol Vaccinum corymbosum che l'è ol Vaccinum gigànt americà.
Nürnberger Land
Cità e cümü
(Nömer de abitàncc agiurnàt al )
Genay (FR-69)
Genay l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Neuville-sur-Saône, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Fugu
Storia
A Osaka gh'è el musee del Fugu.
Legislazion
Tra l'alter, l'è l'unega pietanza che la pò minga vess mangiada de l'Imperador del Giappon.
Včelná
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Mislata
a l'è un comun de la provincia de Valencia, cont una popolazzion de abitant.
Österreichische Bundesbahnen
Österreichische Bundesbahnen (Ferrovij Federai Austriegh in lombard) a l'è la ferrovia de Stat de l'Austria, che la se occupa sia de la gestion de l'infrastruttura sia de la gestion di servizzi. L'è anca vuna di aziend publegh pussee important del Stat.
Prima Guerra de Indipendenza italiana
La guerra l'ha taccaa su ancamò in del mes de marz del 1849 fomentada del Governa Rattazzi ma i Piemontes, comandaa del general polacch Chrzanowsky ch'el se intendeva minga ben cont i sò omen, hinn staa battuu ancamò in de la battaja de Novara el 23 de l'istess mes. El Re Carl Albert el decideva de retirass in esili, e el sò post el toveva Vittòri Emanuel II che in d'ona cassina arent a la città el se incontrava col Radetzky per mett giò i condizion de la capitolazion che la metteva fin a la guerra.
Railjet
Rotabil
I Railjet a hinn faa de 'na locomotiva EuroSprinter e de sett carrozz cobbiaa permanentement, a soa voeulta cobbiabil in du treni. La darrera carrozza a l'è 'na carrozza semipilota.
San Cristofen (rion de Milan)
San Cristofen a l'è un rion de Milan, sit in del Municipi 6, sota al Lorentegg, del che l'è partid del Nivili Grand. El ciapa el nom del so monument el pussee important, la gesa gotegh-romanega de San Cristofen.
Rances (VD)
Rances a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 9.84 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Punt (SO)
A l’è tacaa a Castel, Sciür, Muntagna, Piateda, Tej, Tresiv, Valbundiun (BG).
Evoluzion demografega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Punt l'è mustraa in de la tabela chi de sota
Gesa de Santa Maria Pedon
"Figurass! tutt'el mês l'è vegnuu cont mi a Santa Mara Pedon a fà el mês de Maria."
La gesa de Santa Maria Pedon (italian: chiesa di Santa Maria Podone) l'è ona gesa in del center de Milan, in la piazza di Boromee.
Mombercelli
Mombercelli (en piemontés: Vinch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 2.214 abitàncc, 'na superfìce de 14 km² e 'na densità de 158 ab./km². El cunfìna coi cümü de Belveglio, Castelnuovo Calcea, Montaldo Scarampi, Montegrosso d'Asti, Rocca d'Arazzo, Rocchetta Tanaro, Vinchio.
Marseillette
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Enrico Venti
"Voglio un milione di euro... in lire!"
Enrico Venti (Chieti, 30 da Dicembar 1978), (cugnussüü anca cul nom da Ivo Avido), l'é un atur e comich italian. Al laura in radio in da lo Zoo da 105 cun Marco Mazzoli, Luigi Luciano e Marcello Macchia dal 2011.
Carl'Emanuel IV de Savoia
El Carl'Emanuel IV de Savoia (piemontes: Carl Emanuel IV ëd Savòja; italian: Carlo Emanuele IV di Savoia ditt l'Esiliato; Turin, 1751 - Roma, 1819) l'è staa on re de Sardegna, princip de Piemont e duga de Savoia. Segond la ligna de succession giacobita, el gh'avaria poduu vanzà di pretes al trono ingles, cont el nomm de Carlo IV. L'ha sposaa la Maria Clotilde de Francia, sorella del re Luis XVI. L'è vegnuu re in del 1796, ma dopo duu ann l'è staa costringiuu a scappà in Sardegna sotta la protezion di Ingles, perchè 'l Piemont l'era staa occupaa di Frances e poeu annettuu a la Francia. In del 1802 l'ha rinunciaa al titol in favor del fradell Vittori Emanuel I e 'l s'è faa fraa. L'è mort a Roma in del 1819.
Givors
Givors l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-meridiunàla. El fa part del cantù de Givors, del circondàre (arrondissement) de Lione e del dipartimènt del Rodano.
Vlkov (České Budějovice)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
Les Martys
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Les Martys l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
St. Jakob in Haus
El sò codes statistegh l'è 70415.
Saint-Gervais (FR-30)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Saint-Gervais l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Strada principal 7
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Argovia, Canton de Basileja-Cità, Canton Basileja Campagna, Canton San Gal e Canton Turgovia.
Schottenring (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U2 e U4 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Ober-Grafendorf
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Birján
a l'è un comun del Distret de Pécs, cont una popolazzion de abitant.
Vitín
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia de Sota e del distret de České Budějovice.
San Michele all'Adige
San Michele all'Adige (San Michel endèla parlàda locàl; St. Michael an der Etsch en todèsch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Trentino/Alto Adige, en Pruvincia de Trent. El g'ha presapóch 2.394 abitàncc, 'na süperfìce de 5 km², per 'na densità de 479 ab./km². El cunfìna coi cümü de Mezzocorona, Giovo, Mezzolombardo, Faedo, Nave San Rocco, Lavis.
HP 9100A
Storia
La macchina l'ha copiaa 'na quaj soluzion tecnega de la Olivetti Programma 101 e l'ha pagaa a la ditta 900'000$ de royalty.
Vittòri Amedee II de Savòia
In del 1730 el cedeva el sò trono al fioeu Carl'Emanuel IV.
Mas-Cabardès
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Certifegad COVID digital de l'UE
El certifegad a l'è relassad a gratis sia in su palper che in formad eletronegh e 'l gh'ha un codes QR per controllà se l'è ver e l'è an'mò bon.
San Piero a Sieve
San Piero a Sieve l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Toscana, en Pruvìncia de Firense. El g'ha presapóch 3.758 abitàncc, 'na superfìce de 36 km² e 'na densità de 104 ab./km². El cunfìna coi cümü de Barberino di Mugello, Borgo San Lorenzo, Calenzano, Scarperia, Vaglia.
Irndorf
Irndorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Fribùrgo. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Tuttlingen. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 14.56 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Sergey
Sergey a l'è un cumün svizzer del distret de Jura-Nord Vaudois, in del Canton Vaud. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 1.48 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Principaa vescovil de Liegi
La bandera del Principaa|right|thumb El Principaa de Liegi (frances: Principauté de Liège; vallon: Principåté d' Lidje, ulandes: Bisdom Luik, tudesch: Bistum Lüttich, latin: Dioecesis Leodiensis,) a l'era on antich stat ecclesiastich in del Sacher Roman Imperi, che 'l se trovava in del center e in de l'est del Belgi del dì d'incoeu. Nassuu vers la fin del X secol, dòpo ona serie de fatt violent cognossuu sòtta el nòmm de Rivoluzion de Liegi l'è staa taccaa a la Francia insemma aj territòri di Paes Bass Austriach (Trattaa de Lunéville, febrar 1801); de lì el s'è trovaa in del regn d'Olanda (1815) e poeu in quell del Belgi (1830).
La nassida del principaa
Questa indipendenza virtual l'è stada dovuda per la maggior part a l'abilitaa di vescov de la diòcesi, sòtta i quaj el principaa (situaa tra Francia e Germania) l'ha savuu giugà ròl important de mediazion. Voeuna di caratteristich fondamentaj del governo del Nòtger l'è stada el svilupp che l'ha reservaa a l'educazion, in seguit anca aj iniziativ giamò ciappaa de vun di sò predecessor, l'Eracli; grazie a 'sti dò vescov e al Wazo, Liegi l'ha poduu ricoprì on ròl important assee minga domà politicament ma anca per quij còss che riguarden la coltura general e la litteratura. Vescov come el Balderich de Looz (1008-1018), el Wolbòd (1018-1021), el Durand (1021-1025), el Reginard (1025-1038) el Nitard (1038-1042), el giamò citaa Wazo e 'l Teoduin (1048-1075) hann sostegnuu con valor l'ereditaa del Nòtger. I scoeur de la cittaa de Liegi hann daa a la Gesa Cattòlega di papa come 'l Steven IX e 'l Nicòla II.
Sòtta el regn de l'Enrich de Verdun (1075-1091) l'è staa istituii el Tribunal de la Pas, faa sù per corregg quij che andaven contra la legg de Dio. L'Otbert (1091-1119) l'ha estenduu el territòri del Principaa finna a ottegnì la Signoria de Buglion. Inoltra el s'è mettuu sòtta la protezion de l'Enrich IV del Sacher Roman Imperi. El Lisander de Juliers (1128-1134) el gh'ha avuu l'onor de vedè vegnì a Liegi el Papa e 'l San Bernard de Ceravall.
On period de grand splendor coltural el s'è avuu quand che i scoeur de Liegi hann scomenzaa la sò collaborazion con quij de Paris: la diòcesi lìè riessida a dàgh on bon numer di sò dottor, traj quaj regordem el Guglielm de Saint-Thierry, el Gerard de Liegi, el Goffred de Fontaines e l'Alger de Cluny.
Schwendt
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Principaa vescovil de Liegi
L'egemonia borgognona
A partì de la mòrt del Luis II, cont di Fiander (1384), i Paes Bass hann iniziaa la sò unifegazion cont i Paes Bass borgognoni. Anca se 'l principaa l'è restaa nominalment indipendent, el Duca de Borgogna el gh'ha avuu ona semper maggior influenza sul governo del territòri de la diòcesi. Luis de Borbon (1456-1482) l'è staa mettuu sora el tròn de Liegi di macchinazion politegh del Filipp el Bon. La Borgogna l'ha infin invaduu el principaa. La distruzion de Dinant in del 1466 e quella de Liegi in del 1468, per òper del Carl el Gròss, hann signaa la fin de l'ascensa "democratega" del principaa.
L'egemonia spagnoeula
El Carl V l'ha finii l'union di Dersett Provincc in di agn '40 del XVI secol, e, formalment, l'ha controllaa anca el principaa.
L'egemonia austriaca
La maggior part di vescov del XVII secol a l'era d'origin foresta e de sòlit 'sti vescov gh'aveven pussee diòcesi de governà, donca gh'eren quas mai a Liegi. I sò assenz hann daa el pretest a territòri come quij de Chiroux e Grignoux de rebellàs, còssa che l'ha spingiuu el vescov Massimilian Enrich de Baviera (che l'era anca arcivescov de Colònia) a fà su di editt restrittiv, traj quaj gh'è la contestada Costituzion del 1684, causa de on mucc de tension politich in di agn a vegnì.
Neustadt (Waldnaab)
El Circondàre de Neustadt an der Waldnaab l'è giü dei 71 circondàre de la Baviera. El se tróa 'ndèl distret de l'Alt Palatinàto (Oberpfalz).
Mas-des-Cours
Mas-des-Cours l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Carcassonne-Est, del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.
Pául Cremona
Right|thumb|170px| Pául Cremona OP (La Valeta, Malta, 25 de genár 1946) l'è un frá duminicán e Arcivèsc católic de Malta dal 2 de dicémber 2006.
Biugrafia
In d’i ann ’80 l’é stai Pader Pruincial d’i Duminicán in Brasil.
Somma
El simbol dopraa in aritmétega per representà l'operazion de addizion l'è el "+" (parnunziaa "pu" In lombard occidental e "pieou"  in lombard oriental).
Nöa
Evoluziun demugrafega
L'andament del nümer de abitant del cumün de Nöa l'è mustraa in de la tabela chi de suta:
Prada Campustazz
Al gh'ha, cont ona süperfis de 0 km² e ona densità de 0 ab./km².
Museumsquartier (metropolitana de Vienna)
a l'è una stazzion de la linia U2 de la metropolitana de Vienna, tacada ai stazzion de.
Bit
El  bit  (binary digit) l'è, in informatega, l'unità de informazion minima, ossia ona cifra del sistema binari. Donca el pò vess domà 0 e 1, vera o fals, pizzaa o smorzaa. 8 bit hinn ciamaa byte, unità bas de misura per i memorij de massa. Inscambi, el bit e i sò multipli hinn doperaa per misurà la velocità in del scambi de dacc.
Luis XVI de Francia
In del 1789 el re l'ha convocaa i Statt Generai, ona sorta de Parlament che l'ha daa el via a la Rivoluzion Francesa e che in del 1792 l'ha depost el re. L'ann dopo, denanz al period del Terror, e per paura de finì sotta la ghijottina, el re l'ha provaa a scappà foeura del paes, ma l'è staa reconossuuu e ciappaa a Varennes insema a la soa famiglia. Donca l'è staa processaa e ghijottinaa.
Saint-Hilaire-d'Ozilhan
Saint-Hilaire-d'Ozilhan l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Remoulins, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Érone
Érone l'è 'n cümü de la Còrsica, endèl teretóre nasiunàl de la Frància. El fa part del cantù de Bustanico, del circondàre (arrondissement) de Corte e del dipartimènt de la Còrsica Alta. El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al. El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 3.89 e 'l và de 'na altèsa mìnima de 429 méter a 'na altèsa màsima de 982 méter s.l.m.
Nivollet-Montgriffon
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Partii Comunista Cines
El Partii Comunista de la Republega Popolara Cinesa (cines:中国共产党, hanyu pinyin Zhōngguó Gòngchǎndǎng) l'è 'l partii che 'l domina la politica Cinesa. Insema a olter vott partii, el Partii l'è in del parlament cines. Degià che la Cina l'è on paes monopartitegh, i olter partii i gh'hann de giuràggh fedeltà a la Cina.
Villemoirieu
Villemoirieu l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Crémieu, del circondàre (arrondissement) de La Tour-du-Pin e del dipartimènt de l'Isère.
Apostuj Capitel Trii
Apostuj
La Parola de'l nost Signur ciapada inscí cuma l'è de'l Növ Testament e vultada adess del test uriginal grech in del nost parlà Insübregh del didincö. <BR>
Gaitan Bresci
El Gaitan Bresci (Coiano 1869 - Porto Santo Stefano 1901) l'era on tessidor a Praa in dove ch'el organizava sciòperi e agitazion. In del 1897 l'è emigraa in America, in dove che l'è entraa in contatt cont i idei anarchich. Quest fatt l'è staa decisiv in l la soa decision de tornaa in Italia per coppà el Re Umbert I. Tornaa donca in del mes de giugn del 1900, el 29 de luj el riessiva in del sò intent a Monza. Condanaa a l'ergastol, i guardij han dii che el Bresci el s'è mazaa in preson, ma la so mort a l'è on mistee.
Antonio Napolioni
Biugrafia
Nassüd a Camerín el vündes de dicèmber 1957, l'ha stüdiad Dirítt per dü ànn a l'Üniversità d'la sò cità, e dòpu l'è entràd al seminàri de Fano; l'é stài urdiná pret el 28 de giügn 1983.
Curienne
Curienne l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància sud-orientàla. El fa part del cantù de Saint-Alban-Leysse, del circondàre (arrondissement) de Chambéry e del dipartimènt de la Savoia.
Massac (FR-11)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Massac l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
San Agustín del Pozo
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Uochi Toki
right|thumb|250px|I Uochi Toki in cuncert
Dumini Internet de prim nivel
I Dumini Internet de prim nivel (in ingles Top-Level Domains TLD) a hinn l'ültima part d'un dumini internet. Per esempi, in <tt>lmo.wikipedia.org</tt>, el domini a l'è org. I domini poden vess terituriaj (de stat o de teritori cume Gibiltera o Aruba) o generich, cume i domini .org, .com, .net.
Grézieu-le-Marché
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Recetor
Ind biolojia e medexina la se ciama recetor qualsvœles strutura bona de reajir a sollecitazion specifege, e qe la desvelœpa ona reazion carateristega. Ind inmunolojia la se indega come recetor ona strutura de membrana bona de reajir cond l'antejen.
Complement a du
Esempi
Per avègh el complement a du boeugna sommà vun:
Donca, 0110 1111(2), 111(10) positiv se 'l vegn negativ l'è 1001 001(2) , -111(10)
Villette-d'Anthon
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Villette-d'Anthon l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Roztoky (Rakovník)
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Rakovník.
Semantega
In linguistica l'è la rama che la stüdia l'interpretazion di segn druvaa da agent individüal o da una comünità drent de un cuntest particular.
Strada principal 12
La  a l'è no strada principal de la Svizzera che la passa in mez ai Canton Argovia, Canton de Basileja Cità, Canton Friburgo, Canton Basileja Campagna, Canton Vaud, Canton Suleta e Canton Berna.
Basal
a l'è un comun del Distret de Szigetvár, cont una popolazzion de abitant.
Bit pussee significativ
El  bit pussee significativ  (in ingles  msb, "most significant bit") l'è 'l bit cont el valor posizional pussee volt, e con la notazion posizionala doperada incoeu quella pussee a manzina.
Nordtirol
El Nordtirol l'è 'l toch püssée a Nord de tüt 'l Tirol. El Tirol, che a la fin de la príma guera mundiala a l'è stáa dividüü intra l'Austria e l'Italia, 'l se spartis in quater toch: el Nord- e Osttirol pertuchen al Bundesland (Stáa federál) Tirol, gh'han Innsbruck cuma capital, e pertuchen a l'Austria, menter'l Südtirol, cunt capital a Bulsan, e 'l Welschtirol/Trentino cunt capital a Trent, pertuchen a l'Italia.
Automotris FNM E.740
L'Automotris FNM E.740 a l'è stada 'n automotris doperada di Ferrovie Nord Milan per i treni svesinai, la darrera evoluzzion di motris de prima generazzion, scominciade cont i E.700 del 1928. Fade su in tra el 1951 e 'l 1957 grazzia a 'n finanziament del governo, inn restade in servizzi fina al 2012.
Salce
a l'è un comun de la provincia de Zamora, cont una popolazzion de abitant.
Torcy-en-Valois
Torcy-en-Valois a l'è un cumün frances (commune) dal departament da Aisne, regiun da Picardie, Franza. Ul sindich a l'è Dominique Pascard, cun mandaa 2001-2008.
Grazzano Badoglio
Grazzano Badoglio (antiga Grazzano Monferrato) (en piemontés: Grassan) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 639 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 64 ab./km². El cunfìna coi cümü de Casorzo, Grana, Moncalvo, Ottiglio (AL), Penango.
Saint-Hippolyte-de-Montaigu
Saint-Hippolyte-de-Montaigu l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Uzès, del circondàre (arrondissement) de Nîmes e del dipartimènt del Gard.
Speicher (AR)
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi de sotta:
Bit men significativ
El  bit men significativ (lsb, "least significant bit") l'è 'l bit che 'l var men e che 'l dis se 'l numer l'è pari (0) o dispari (1).
Berra
Berra (endèla parlàda locàl: La Béra) l'è 'n cümü italià, de la regiù de l'Emìlia Romàgna, en Pruvìncia de Ferràra. El g'ha presapóch 5.659 abitàncc e 'l g'ha 'na superfìce de 68 km², per 'na densità de 83 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ariano nel Polesine (RO), Codigoro, Copparo, Crespino (RO), Jolanda di Savoia, Mesola, Papozze (RO), Ro, Villanova Marchesana (RO)
515
Chi gh'è mórt
Ariadne, imperatrìs bizantìna, moér di 'mperadùr Zenone e Anastasio I, nasìda in del 452.
Giáni Ambrosio
'Se l'ha dìt
"Se ghe démm impurtansa ai dificultà, andémm a finì semper de parlà de crisi. Mì vurarési cercáa de ciapá i strád per risólv i prublemi. Se no g'avarémm la fácia triste. Quel che vurarési, invece, l'é véss pusitìv e serén..."
Gesa de San Steven (Nervian)
La Gesa de San Steven, ciamada anca Gesa Granda (italian: Chiesa di Santo Stefano Protomartire) l'è ona gesa catolega del comun de Nervian, in de la provincia de Milan. A l'è la gesa pussee importanta del comun, e la se troeuva in del center del paes.
Cristee
El ritual
La prima testimonianza de 'sto ritual la troeuvom in del vocabolari del Cherubin, anca se ona trattazzion pussee in detali l'è dovuda a l'Adele Spreafico (1959). Olter studios che gh'hann faa di ricerch hinn staa el Roberto Leydi (a Seregn), la Franca Pirovano (a Briosch), la Mariarosa Gambirasi (a Casanoeuv) e 'l Massimo Pirovano (Gagg de Nibionn). In de la Settemana Santa o intorna al primm de magg (a segonda del sit), i bagai con scià 'na gran cros o n'asta de legn in man, indè che ghe stava di simboi religios (i scenn de la Passion) o vegetai, passaven per tutt i cà del paes per cantà el "Cristee". Inoltra se menaven dree on sgorbin per mettegh dent i ofert di gent, compagn de oeuv, frutta o olter. La cantada la gh'era vari version, per esempi: "O donn donnett, gh'è chì el Cristee per fà nà ben i cavalee se me daria on quei ovett, ve faroo fà tanti galett, se me daria on quei ovon, ve faroo nà ben anca i marcion. Amèn!"
Frinco
Frinco (en piemontés: Frinch) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Piemónt, en Pruvìncia de Asti. El g'ha presapóch 688 abitàncc, 'na superfìce de 7 km² e 'na densità de 98 ab./km². El cunfìna coi cümü de Castell'Alfero, Corsione, Tonco, Villa San Secondo.
Farmacolojia
Farmacoqinetega
La farmacoqinetega l'è qella part de la farmacolojia qe la ge studia adree ai process qe i segueta a la soministrazion de on xenobioteg, çoè el so assorbiment, la so distribuzion, la so bio-strasformazion e la soa escrezion; per semplifegar, despess se dix qe la farmacoqinetega la studia qell qe el corp el ge fà adree al xenobioteg.
Escaro
Escaro l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Olette, del circondàre (arrondissement) de Prades e del dipartimènt dei Pirenèi Orientài.
.td
.td a l'è el domini de prim nivell nazzional de
Jirny
a l'è un comun de la Cechia, part de la Boemia Central e del distret de Praha-východ.