cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Antrogna
Storia e munüment
La gesa de San Peder la se tröva in de l'umonima frazión, caplögh del cumün supress de S'ceranch. Anca quela custrüzión la gh'ha avüü urigin da un disaster natüral: in del 1640 un'alüvión l'aveva traa giò la gesa vegia, cun l'ubligà i abitant a fàn un'altra. La gesa növa l'è stada finida in del 1662. La fasciada l'è cumposta da un rusón e un purtal in stilo rumanich, opera de l'architet Giannino Ferrini, famus per vess fradel del Beaa Cuntard. El perimeter del sagraa de la gesa l'è circundaa dai capel de la Via Crucis, cun disegn del XIX secul.
San Marco Evangelista
San Marco Evangelista l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 5.855 abitàncc, 'na superfìce de 5 km² e 'na densità de 1171 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capodrise, Caserta, Maddaloni, Marcianise, San Nicola la Strada.
Adelmannsfelden
El cümü de Adelmannsfelden el se tróa a 'na altèsa de 471 méter sura 'l leèl del mar.
Servitor del Popol (serie TV)
El Zelens'kyj, poeu, l'è deventad debon president de l'Ucraina cont un partid politegh cont el midem nom. In del 2016 el vegn foeura Servitor del Popol 2, un film intregh che 'l va inanz cont el tema, e in del 2017 la vegn foeura la segonda stagion de la serie, che la dopera di tochej del film per la soa trama. La terza stagion, inveci, l'è sortida in del 2019, ann che l'è elesgiud debon el Zelens'kyj.
Orientament sessual
A l'è important notà che l'orientament sessual a l'è ona ròbba diversa dal sess biologegh, da l'identitaa de gener e dal ròll de gener ; quest chì infatt definissen, respettivament, el sess genetegh d'ona persònna fissaa di cromosòm sessuai, el gener che la persònna la sent d'avegh (o vera se la persònna se la identifega comè mas'c putost che comè femena) e i norm sociai sora el comportament de omen e dònn relativ a ona determinada cultura e period.
Orientament sessual eterosessual
Eterosessualitàa a l'è 'l termen social taccaa a quij persònn che se senten tiraa sentimentalment e erotegament vers persònn de l'alter sess; la paròlla la riva dal grech heteros ("alter", "divers"). L'eterosessualitaa a l'è orientament sessual pussee spampanaa (sia intra i esser uman sia in squas tucc i speci animal, foeura d'ona quai eccezion), si come la fissa la capacitaa di speci de andà innanz.
Orientament sessual omosessual
L'orientament omosessual a l'è rapresentaa da la comparsa, in de la sfera de la coscienza, de sentiment, penser erotegh e fantasii sessuai cont on individov del sess istess. El gh'ha minga de vess confonduu cont l'effemenatezza tout court (anca se i duu ròbb a vegnen de spess associaa), che la costituiss minga on caratter tipegh de l'omosessualitaa, anca se pò rapresentagh ona di form.
Orientament sessual bisessual
La bisessualitaa a l'è definida comè l'attrazion vers persònn de tucc e duu i sess, donca sia omen che dònn, cont inguaa intensitaa e forza, senza rivà mai a "scernì" de bon nissun di duu orientament scrivuu de sora.
L'orientament sessual bisessual a l'è rapresentaa da la comparsa, in de la sfera de la coscienza, de sentiment, penser erotegh e fantasii sessuai che riguarden ugualment individov del sess istess e individov del sess oponuu. In de la sub-cultura giovanila emo, el concett de bisessualitaa ha semper pussee avuu on valsent positiv.
Oiöl (Al de Córten)
miniatura|300px|L'Oiöl en söl fónt de la al. L' Oiöl (Ogliolo) l'è 'n córs d'àqua de la Al de Córten. El nas endèla Al de Córten, mia delóns del Pas de la Brìga. El streèrsa töta la Al de Córten e 'l và a finì dét endel'Òi a Édol.
Sankt Jakob im Walde
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Lonicera
Fiorescenza
La fiorescenza la pò vèss misa in del sòtt-sèlla oppùr a la fenitiva. I fior hinn dispòst in divèrsi manér ma semper ind on nùmer assée piscinìnn per ògni fiorescenza. Di vòlt pòden vègh di pedùncol su 2 brattej e 4 bratteól. Di vòlt gh’hinn di cozzìtt sèssil o di fiorescenz scimós (cort o slongad).
Cusina
Ind ona quaj zòna de l'Himalaya vegenen mangiàa i borlìtt ricch in sucher de la Lonicera angustifolia, inveci in Siberia hinn molto ricercàa quèj de la Lonicera coerulea (grand arbust con di frutt grand). Di alter speci commestìbil hinn dò piant americàn: la Lonicera involucrata e la  Lonicera ciliata (quèlla informazión chi la ven del Ministéri de l'Agricoltura de Washington).De sorapù on quaj fior di Lonicér el prodùss on nettà dolz commestìbil che ‘l pò vèss doprà ‘me siròpp o sorbètt oppùr in di alter bombón.
Marcols-les-Eaux
Marcols-les-Eaux l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Saint-Pierreville, del circondàre (arrondissement) de Privas e del dipartimènt de l'Ardèche.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 671 méter a 'na altèsa màsima de 1345 méter s.l.m.
Capestang
Capestang l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Capestang, del circondàre (arrondissement) de Béziers e del dipartimènt de l'Hérault.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Capestang l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
951 Gaspra
951 Gaspra l'è 'n asteroide de la fàsa principàla che g'ha 'n diametro medio de presapóch 12,2 km. L'è stat scuprìt endel 1916, e 'l prezènta 'n orbita che g'ha 'n semiàs magiùr de 2,2094488 UA e 'n eccentricità de 0,1740047, inclinàda de 4,10252° en rapórt al pià de l'eclìtica.
El sò nòm el se referés a 'na località de mar sitüàda a sud de la Crimea, endoche g'ha abitàt per divèrsi agn el scritùr ruso Lev Tolstoj.
Maschwanden
El cumün de Maschwanden al se tröva a una altitüden de 398 meter sura al livel del mar e l'è tacaa ai cumün de Cham (ZG), Hünenberg (ZG), Knonau, Mettmenstetten, Obfelden. La popolaziun l'è in magioranza de lengua todesca.
Riscian
miniatura|left Riscian (nòm uficiàl in italian: Arizzano) a l'è un cumün de la Pruvincia del Verban-Cüsi-Ossula.
Forze de Defesa Territoriai (Ucraina)
I Forze de Defesa Territoriai (in ucrain Сили територіальної оборони, trasliterad Syly terytorial'noї oborony) inn la reserva militar di forze armade de l'Ucraina. Fade su dopo del scomincià de la guerra del Donbass del 2014, a partì di batalion de defesa territorial, ma domà in forma parzialment organizada. Del sginer 2022 a inn tucc sgiontad e mitud sota del ministeri de la defesa.
Diavol
- De Sfroos, El Diavol, 1994
Vancouver
Vancouver a l'è una cità canadesa del süd-ovest del British Columbia. El gh'ha una pupulaziun de 582.296 abitant e la sua area metrupulitana, cugnussüda 'me el Greater Vancouver Regional District (Distret Regiunal del Vancouver Grant), a l'è la püssee granda de l'ovest del Canada e la terza del paes, e la gh'ha püssee de 2 miliun de abitant.
Vancouver la sarà la sede di Giöch Ulimpich d'Inverna del 2010. thumb|200px|El center de Vancouver, Gastown
Ailanthus altissima
Fòie
I foiuline i è lónghe 6 - 8 ghèi, i gh'à öna bèla pónta gösa, strècia e lónga; al picanèl 'nvéce i è 'mpó piö a öf e i gh'à öna quacch dècc o mèi öna quach capète. Quando i nas i è mia pròpe érde ma i è ach 'mpó mèse róse.
Materdei (metropolitana de Napoli)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Tur Velasca
La Tur Velasca l'è un gratacel de Milan che'l se tröva in d'la piassa che la gh'à el sò stess num, a süd del Dom de Milan. La gh'à 26 pian e l'è volta 106 meter.
Servizzi ferroviari suburban de Milan
Linia S9
La linia S9 la conliga Saronn a Albairaa. A l'è stada, in vorden de temp, la prima linia suburbana a intrà minga indel passant ferroviari. I convoj a percoren i lign Saronn-Seregn, Ciass-Milan, la linia de cintura milanes, la cintura sud e la linia Milan-Mortara. Grazie a l'istituzion de la linia S9, la cintura sud a l'è tornada, depos 10 agn, a vess anmò servida di treni in servizzi local. La S9 la se entermett a la S11 intra i stazion de Seregn e Grech Pirelli, inscì da avegh on tren ogni quindes menut fin ai vott or de la sira.
I Lign S
270px|thumb|manzína|La red in del 2004 El nomm "servizzi ferroviari suburban" l'è staa doperaa formalment per la prima voeulta el 12 desember 2004, el dì istess de l'avertura de l'ultem tocch del passant ferroviari, fin a Porta Tosa.
El servizzi suburban chì el doveva vess diveers dal servizzi regional, ispiraa a la RER de Paris e a i S-Bahn di cittaa todesch, sguizzer e austriach.
Cronologia del desvilupp de la red
A partì dal 12 de settember a l'è stada pientada-sù la linia S12 che la conliga la stazion de Meregnan a chella de laBovisa a travers el passant ferroviari de Milan.
Biliett
Per viaggià sora i lign del servizzi ferroviari suburban de Milan a l'è sufficient comprà on biliett putost che on abbonament ferroviari varid per quel tocch emetuu da Trenord. Per i viagg tra i stazion in del comun de Milan a hinn varid i biliett putost che i abbonament urban, anca se hinn staa emetuu da l'ATM.
Luigi Benaglio
El Luigi Benaglio (Bergom, 1843 - Bergom, 1908) a l'è stad un poeta italian.
Rijksweg 76
El Rijksweg 76 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Limbûrg e gestii de Rijkswaterstaat. Longa 27 km, la conliga el sistema autostradal belga con quell todesch.
Arula
El gh'ha ona popolaziun de, cunt ona superfis de 0 km² e ona densità de popolaziun de 0 ab./km².
Distret de Brovary
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'.
Sankt Johann in der Haide
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Győrszemere
a l'è un comun del Distret de Tét, cont una popolazzion de abitant.
Gratacel Pirelli
Storia
L'è vun di simboi pussee cognossud de Milan e, fin al 2010, el sò palazz pussee volt, superad in del 2010 dal Palazz Lombardia e, in del 2011, da la Torr Unicredit.
L'è stad de ispirazzion per on frach de gratacei, 'me per esempi per el Telefunken-Hochhaus.
Strada de segonda class 178
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 11.4 km.
Playmobil
I Playmobil hinn di gioeugh inventaa de la Brandstätter Group in Germania.
Guardia costera de l'Ucraina
Vegnuda foeura di unità navai di trupe de frontera de l'Union Sovietega che staven in Ucraina, gh'è stad però di scambi de mez e competenze con la Marina ucraina. I so guardie inn vestide de negher, compagn de la marina, ma con di decorazzion verde, tipeghe di guardie de confin di quelle bande lì.
Di de San Valentin
miniatura|drita|Biliett de San Valentin del [[1910]] miniatura| miniatura| El Di de San Valentin l'è 'na ricorrenza dedicada ai innamoraa festesgiada soratutt in Europa, America del Nord ed Estrem Orient el 14 de febrar.
Stazion de Capannelle
Moviment
La linia a l'è principalment servida di treni de la Ferrovie Laziali linia 4, pussee on treno mattutin per Albano Laziale e i treni de la FL6 che fermen domà in di dì festiv.
Bundesstraße 476
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia.
Toronto
Fina ai agn '70 Toronto a l'era la segunda cità del paes dopu de Montreal ma cunt el desvilüp de l'indüstria di utumobil e de l'mineraria, e la custrüziun di canal de St. Lawrence, Toronto a l'è vegnüü sü a la svelta, tant che l'è divegnüü inscì la cità püssee impurtanta del paes.
Santissima Trinità
El dogma de la Trinità a l'è in relaziun a la natüra divina: al dis che Diu a l'è dumà vün, ünega e assulütament semplis a l'è la sò Sustanza, ma cumün a trì Personn, che hinn istess (consüstanziaj) e distint. I trì personn (o, segund el lenguagg mütuaa de la tradiziun greca, ipostas), a hinn:
Schlans
El cumün de Schlans a l'è tacaa ai cumün de Breil/Brigels, Trun.
Sury-le-Comtal
Sury-le-Comtal l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Just-Saint-Rambert, del circondàre (arrondissement) de Montbrison e del dipartimènt de la Loira.
Microstat
Di esempi de microstat a hinn el Principaa de Mònaco, el Liechtenstein, Andorra, San Marin, i Stat Federaa de Micronesia, Niue e i Isol Cook. Despess anca el Vatican a l'è citaa, anca se di voeult a l'è consideraa 'n unità territoriala al servizzi de la Santa Sed per permètt al Papa de esercità i sò fonzion liberament.
Dialett valdostan
Pronòmm personai
Come che 'l succed in di parlad gall-italigh, anca in valdostan denanz ai verb gh'è besògn de ona partisella pronominal. Quella chì però l'è drovada per fòrza domà denanz ai verb vess e avèggh ò in d'ona quai variant dialettal, tant che ona quai variant ghe j'ha nanca tutt (proppi compagn di lengov alt italiann).
Antologia
"Y son vignà de bon matèn a désèi lo for Adeline e Dzeusepèn son lé prumì dou tor. Pôrton lo bôch de biôla é eun grou sac pesàn, lo vouidon su la tôla pé fare lo bon pan"
Rijksweg 200
El Rijksweg 200 a l'è 'n autostrada di Pajes Bass che la quatta i region de Ulànda Setentriunàla e gestii de. Longa 12 km, la conliga e l'è conligaa a Amsterdam-Bos en Lommer junction e Boulevard Barnaart.
Bath
Bath (latin: Aquæ Sulis; galles: Caerfaddon) l'è ona città de l'Inghilterra del sud-ovest, in de la contea del Somerset. La gh'ha ona popolazion de pussee de 83.000 abitant (censiment del 2001). L'è traversada del fiumm Avon e l'è minga tropp delongg del confin cont el Galles.
La Talaudière
La Talaudière l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèl quadrànt sud-orientàl de la Frància. El fa part del cantù de Saint-Héand, del circondàre (arrondissement) de Saint-Étienne e del dipartimènt de la Loira.
Büchlberg
El cümü de Büchlberg el se tróa a 'na altèsa de 490 méter sura 'l leèl del mar.
Coublevie
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Coublevie l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Giuseppe Moretti
Biografìa
Moretti l’è stat en botànich che g’ha stüdiàt e clasificàt le piànte de la penìzola itàlica, e che g’ha ìt ‘na corespondènsa coi scensiàcc del sò tép, come col Willian Henry Fox Talbot, de la Società lineàna de Lóndra.
Combined DNA Index System
El Combined DNA Index System (CODIS) l'è 'l database nazional del DNA di Stat Unii, faa e tegnuu in pee del Federal Bureau of Investigation. L'è spartii in trii nivej: Vun local, vun statal e vun federal.
Merching
Merching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Aichach-Friedberg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 24.83 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Ottenbach (ZH)
Ottenbach a l'è un cumün svizzer del distret (en todèsch: Bezirk) de Affoltern, in del Canton Zürigh. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 4.98 km² e in del al gh'eva una popolazion de 0 abitant.
Stazzion de Toritto
La  a l'è 'na stazzion de la ferrovia Bari-Matera, che la serviss el comun de.
Abiego
a l'è un comun de la provincia de Huesca, cont una popolazzion de abitant.
Pòrto Ceresi
Evoluzion demografega
L'andament del numer de abitant del comun de Pòrto Ceresi l'è mostraa in de la tabella chi de sota
Chavannes-sur-Reyssouze
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 16.55 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 175 méter a 'na altèsa màsima de 218 méter söl leèl del mar.
Josif Stalin
A 20 agn al laurava giamò in del muiment revulüziunari marxista geurgian. Dopu che la pulizia zarista l'aveva arestaa e depurtaa un poo de völt in Siberia, in del 1912 a l'è andaa a fà part del Cumitaa Central del Partii Bulscevigh Rüss.
Tarentaise (FR-42)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Tarentaise l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Abanto
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Gyalóka
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Sumvitg
Sumvitg a l'è un cumün svizzer del distret de Surselva. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch abitant e una süperfiss de 101.88 km², e al se tröva a una altitüden de 1056 meter sura al livel del mar. L'è straversaa del fiüm Vorderrhein, che l'è vün dei du ram che püssee a val i se taca insema per furmà el Reno.
Deciarazion de independenza di Stat Unii d'America
A l'è essenzialment partida in trii part: Voeuna che la dis perchè a l'è giust che 'n pòpol el deciara la soa independenza e i sò valor e voruna che l'è in sostanza 'n att de impeachment al Re Giorgg II d'Inghilterra e, a la fin, la deciarazion de independenza propriament ditta.
Strada de segonda class 186
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 32.6 km.
Haarbach
El cümü de Haarbach el se tróa a 'na altèsa de 380 méter sura 'l leèl del mar.
Metropolitana de Roma
Dal primm de sgenee 2010 la red a l'è gestida, insemma ai strapòrt de superficia, da l ' ATAC.
Statistega inferenziala
On esempi el pò vess quell de capì i resultaa di elezion di exit poll.
Salvator Rosa (metropolitana de Napoli)
Interscambi
La stazion la gh'ha 'me interscambi i bus zittadin. Fermada del bus
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Fregada Hetman Sagajdačnij
L'ha tolt part in varie mission contra el sfros e la pirataria, per esempi in del Mar Mediterrani e in del Corno d'Africa. L'era in Grecia a refornìss quand che i russ hann ciapad la Crimeja in del 2014 e la torna, con la banedera ucraina, a Odessa el 5 de marz 2014.
Schnepfau
El gh'ha 0 abitant (dato del ) e ona superfis de 0 km² per ona densità de popolazion de 0 ab./km².
Nivola
El sollevàss orogràfich
El sollevàss orografich el succed quand che l’aria l’è sforzada a rampegà on ostacol orografich compagn de ‘na cadèna montagnosa.
El sollevàss frontàl
El sollevàss l’è frontal quand che ‘l capita per via del‘inconter de dò mass d’aria de natura divèrsa.
Classificazion
6: Stratocumul
Intra i sò varietàa quasi infinid (de forma, trasparenza, altèzza, etcetera) a se pòden reconóss quatter tipi fondamentaj de nìvol, che i sò nòmm hinn stàa poeu doperà per ‘na classificazion pussée precisa:
L'agenzia americana NASA, l’ha pubblicàa ‘n'elaborazion di primm quàtter tipi de base, ai quàj gh’è stàa giontàa adrée on quint tipo, stratocumulifórm, per descrìv i nìvol che gh’hànn la forma de ròtol o de increspadur, e doprà el cumulonembifórm per specificà i nivol di temporaj che pòden prodù di tron.
Svilupp vertical medi
Nivol con base sòta i 3000 m. A hinn fàa su soratutut de gott d’acqua.
Brovet
El brovet (del latin brolo, o ben cortil, termen del che 'l vegn anca broeull; anca brolet, in manera pussee italianizada) a l'è, a partì del secol quell de XI, la zona serrada indova che se tegniven i assemblee de governa e de giustizzia di cità lombarde e poeu, in sgeneral, i palazzi de governo de la cità.
Stazzion de Pescariello
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni regionai di Ferrovie Appulo-Lucane in contrat de servizzi cont i region interessade.
Velké Heraltice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Mazan-l'Abbaye
Mazan-l'Abbaye l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Montpezat-sous-Bauzon, del circondàre (arrondissement) de Largentière e del dipartimènt de l'Ardèche.
Ranch
Ranch (nom ufizial in italian: Ranco) a l'è on comun de la Provincia de Vares che 'l cunta, 'na superfiss de 6 km² e 'na densità de 0 ab./km².
Strada de segonda class 188
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 18.1 km.
Ollioules
Ollioules l'è 'n cümü fransés de la regiù Provence-Alpes-Côte d'Azur, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Ollioules, del circondàre (arrondissement) de Toulon e del dipartimènt del Var.
Sankt Margarethen bei Knittelfeld
a l'è un comun del, cont una popolazzion de abitant.
Aeroport Internassiunal de Barcelona
L'aeroport del Prat al è assessíbel co Renfe per la línia de Rodalíes, dapress del senter de Barcelona (Estassiú Aeroport), con öna línea de autobusos direta, nomenada Aerobús i per ü servisse de taxi permanènt.
Incubus
Storia
El film l'è pièn de suspence. El regista par che'l gh'eva l'idea de vurì un püblic esperantista in tütt el mund.
Aeroport Internassiunal de Barcelona
Atüalament l'aeroport al è in pié prossèss d'ampliassiú, con la costrüssiú d'öna nöa terminala, ch'al è previdit inaügürá ol 2008, sitüada intra l'antiga pista, i la nöa pista paralela. Apó s'é dré realisá d'otre atüassiú comè la costrüssiú de nöf assess per strada i per tren, la riada de la fütüra línia 9 del metró, l'ampliassiú di plasse de parcamènt, assé comè la ürbanisassiú de piö de 300 ectàrie com a zona de servisse per al desvilüpamènt comersial e indüstrial de l'aeroport.
L'aeroport al è la basa de la compagnia de bass cost Vueling Airlines, assé comè la segonda basa d'Iberia in Spagna. Al è oert noma a gur strümentaj, i è proibicc i gur VFR (Vol a esta), essett i gur VFR sanitare, d'emergensa i de stat.
Recale
Recale l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 7.141 abitàncc, 'na superfìce de 3 km² e 'na densità de 2380 ab./km². El cunfìna coi cümü de Capodrise, Casagiove, Casapulla, Caserta, Macerata Campania, Portico di Caserta, San Nicola la Strada.
Domenico Agostino Vandelli
El ciàpa 'l duturàt en midizìna condèna tézi 'ntitulàda: Dissertationes tres: de Aponi thermis, de nonnullis insectis terrestribus et zoophytis marinis, et de vermium terrae reproductione atque taenia canis. El scrif endèl 1761, 'na lètera al Linèo (1707-1778), che l'è dientàda famùza endèl àmbet scentìfich, sö le holothuries. per chèsta rizù ghe vegnarà dedicàt endèl 1767 la nomencladüra del zèner Vandellia de la famìa de le Scrophulariaceae.
Temperadura potenzial
La temperadura potenzial ‘me indes de stabilità atmosferega
La temperadura potenzial a l’è anca on indes important de la stabilità atmosferega quand che l’atmosfera l’è minga satura. In condizioni de stabilità stmosferga la temperadura potenziàl la va su insèma a la quòta.
Malching
Malching l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 25.24 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Dialet lümelin
Dialet de Murtara (Alta Lümelina)
Mì 'v cünti dónca cóme int i temp del prim re 'd Cipri, dop che Gütifrè 'd Büglión l'ha vinciüü in Tera Santa, gh'è sücedüü che 'na scióra 'd Guascogna l'ha fai 'l viagg di piligrin fin al Sepólcar. Tornanda da là, l'è arivaa in Cipri, e chì l'ha ricevüü ogni sorta 'd dispressi da di om canaja, Par cust ch' l'era tüta rabiaa e l'ha pinsaa d'andà a lamintàss dal re. Ma gh'è stai dii da quaidün che l'era temp pers, perchè lü l'era tant ün bòn omass e insì da poch che inveci da vindicà da om giüst i ingiüri di altar, 'l soportava da povar cojón tücc i dispressi che 'gh favan a lü; tant l'è vera che se jün gh'aveva quaich dispiasè 'l sfogava la sò passión con fàgh quaicoss a lü. Sintanda insì cla povra dona gh'è cascaa i brass: ma par sfogà 'n poo 'l sò cör, l'ha pinsaa da mincionà cul re; e pianzinda la s'è portaa dadnan a lü e gh'ha dii: "Car 'l mè Sciór, mì vegni nò chì dadnan a tì parchè ta 'm faia giüstisia di ingiüri che m'han fai; ma in paga 't preghi che tì t'abia da mostràm come 't fee a mandà giü tüt cul che senti a dì che 't fan; parchè imparanda da tì pössa anca mì lassà cur tüt cul che m'han fai. E, 'l sa 'l Signór se mì podiss fàl!, volontera 't cedaria i mè dispiasì e magón a tì che 't see insì bòn a mandài giü". 'L re, che fina in óra l'era stai ün dormión, ün pigar, quasi svigiandas tüt int ün bot, comincianda dl'ofesa faia a cula scióra, gh'ha fai giüstisia in regola, e pö l'è divintaa l'om püssee teribil incóntra cui ch'avrian fai quaicoss incontrari a l'onur dla sò curóna. [http://www.archive.org/stream/iparlariitalian00unkngoog#page/n368/mode/2up Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pagg. 348-349]
La Terrasse-sur-Dorlay
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Terrasse-sur-Dorlay l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Salud roman
Legg
In di Stat Unii on salud arent a quell roman doperaa per la bandera, el salud Bellamy, l'è tolt via de la legg in del 1942
Těškovice
a l'è un comun de la Cechia, part de la Region de Moravia-Slesia e del distret de Opava.
Agón
a l'è un comun de la provincia de Saragozza, cont una popolazzion de abitant.
Castelnau-le-Lez
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Castelnau-le-Lez l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Tujetsch
Storia
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:
Situazion linguistega
La lengua ufiziala del cumü de Tujetsch l'è 'l rumanc, chi parlaa in d'una variant del sursilvan da squas tüta la popolazion, cume l'è anca indicaa in de la tabela chi desutta, relativa ai ültim censiment:
Glovelier
miniatura|manzína|250px|Glovelier
Stadi San Siro
Ciamaa anca di giornalista La Scala del Calcio (La Scala del Folber in lombard), l'è vun di stadi pussee cognossuu in del mond e l'é anca el pussee grand de l'Italia, degià che l'è bon de contegnì 75'923 personn.
Lundra
La superfis de la cità l'è la püssee granda di tücc i alter cità eurupee, seguida da Ruma e da Berlin.
A Lundra gh'è ul center de un grand nümer de istiusiun, urganisasiun e sucietà internasiunai. G'hinn impurtant musej, teater e sale di cuncert; la cità la g'ha anca quater patrimoni de l'umanità: la Tur de Lundra, i Giardin de Kew, l'area de Westminster (due g'hinn ul Palaz de Westminster, l'Abasia de Westminster e la Gesa de Santa Margarita) e ul storegh paes de Greenwich. Inultre, chì viven stabilment la fameja real e ul munarca dul Regn Ünì, indul Palaz de Buckingham, e ul Primm minister bretanegh, indul 10 de Downing Street.
Tupugrafia
250px|thumb|drita|Lundra vist da ul satelit Lundra la se tröva indul sut de la Gran Bretagna, in süi riv dul fiumm Tamis, minga tropp luntan dul Pas de Calais, che 'l divid ul Regn Unì da la França a travers la Manega.
250px|thumb|manzína|Ul fiumm Tamis che 'l divid in dò tocch la cità; in de la foto se veden dò di püssee famus atraziun de Lundra: ul Palaz de Westminster e ul Punt de Westminster In di temp antigh, ul fiumm 'l gh'aveva un lett püssee largh; al dì de incö, l'è staa faa püssee strett cunt argin artificiai inscì che se saria pödüü faa sücà e alter custrüziun. Insema, un grand nümer de afluent dul Tamis hinn staa suteraa in di canai artificiai. Ul fiumm Tamis 'l risent di maree, in un quai periud, inscì a Lundra a l'è olt ul pericul de inundasiun; ul prublema chì 'l diventa grav ancamò püssee perchè la Gran Bretagna, per mutiv geulogigh, l'è dree a alsass in de la part setriunal e l'è dree a basass in de la part meridiunal, due gh'è Lundra: per cercà de fa föra ul prublema chì, in di agn '70 l'è stada custriuda, a Woolwich, la Bariera dul Tamis.
Fraxinus ornus
El Fraxinus ornus (en bresà: Fràsen; en lombart ocidental: Fràssin) l'è 'na piànta de la famìa de le Oleaceae de 4-8 méter de altèsa, uriginàre de l'Euròpa meridiunàl e de l'Asia minùr,
Lundra
Teritori
Supressa la "Cuntea de Lundra" e creada l'ancamò püssee granda "Granda Lundra", in de 'l 1965, ul nom de Lundra 'l se riferiss a 'l teritori chì. L'area metrupulitana de la capital bretanega a l'è ancamò püssee granda perché la g'ha una superfiss de 2,584 chilometer quadraa, dent e föra ul racord anular M25, e una pupulasiun de ultra 12 miliun de abitant.
Zoldo Alto
Zoldo Alto (en vèneto: Zoldo Alto) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Belluno. El g'ha presapóch 1.183 abitàncc, 'na superfìce de 61 km² e 'na densità de 19 ab./km². El cunfìna coi cümü de Agordo, Alleghe, Borca di Cadore, Forno di Zoldo, La Valle Agordina, Selva di Cadore, Taibon Agordino, Vodo Cadore, Zoppè di Cadore.
Fraxinus ornus
Descrisiù
El fröt l'è 'na sàmara bislónga de 2-3 cm de longhèsa, condèn giandì apéna de presapóc en centìmetro.
Distribusiù
'N Itàlia se 'l tróa facilmènt en töta la penìzola, de la fàsa prealpìna del Cars, enfìna ai lac lombàrcc; el rìa nfìna al cör de le Àlpi 'nfìna 'nvers i 600-700 m de altèsa. Endèla pianüra padàna 'nvéce se 'l tróa de rar fés,
Üzo
El sò lègn l'è bù per brüzà 'ndèla stüa, ma l'è apò doperàt per la custrusiù de la mubìlia.
Lundra
Lundra di anglu-sassun e mediuef
In de 'l IX secul, Lundra a l'è stada püssee volt tacada da i viching: per chel mutif chì, i abitant a g'hann scuminsciaa a abità anmò dent i bastiun de Londinium per avegh püssee prutesiun. La vegia Lundra rumana l'è stada, donca, fundada ancamò da l'Alfred ul Graand in de 'l 886. Depus la re-fundasiun de la vegia Lundra, la pupulasiun la scuminscià a andà su, prima pian e pö püssee velusement.
Età tardu-muderna e cuntempuranea
Ul principal port de Lundra a l'è staa spustaa vers val a Felixstone e Tilbury: i Docklands de Lundra, l'area due prima a gh'era ul port e i grü, a hinn diventaa ul center de una növa riqualificasiun urbana, Canary Wharf. Chesta zona chì a g'ha cunfermaa ul semper püssee impurtant röl de Lundra 'me center finansiari internasiunal, in di agn '80. Arenta Canary Wharf, la Bariera dul Tamis a l'è stada cumpletada in di agn '80 per cerca de prutegg Lundra da i maree dul Mar dul Nort.
Per festegiaa ul principi dul XXI secul, ul Millennium Dome, ul London Eye e ul Millennium Bridge hinn staa faa su. Inquand, ul 6 de luj dul 2005, Lundra a l'è stada premiada a uspità i Ulimpiad estif in de 'l 2012 (e l'è, donca, stada la prima cità a uspità i Ulimpiad püssee de dò volt), la cità l'è stada culpida da una serie de atentaa teruristigh che hann culpii i pasegeer de trii lign de la metrupulitana e de una curiera: 55 persunn a hinn s'ciupaa, püssee de cent i ferii.
Aministrasiun
I ghisa a hinn, in tuta la Granda Lundra, fora de la Cità de Lundra, quei de la Polisia Metropulitana (Metropolitan Police), che a l'è sota ul controll de l'Autoridà de la Polisia Metrupulitana (Metropolitan Police Authority). La Cità de Lundra la g'ha un alter corp de polisia, ciamaa "Polizia de la Cità de Lundra" (City of London Police). La Polizia di Trasport bretanega a l'è respunsabil per i servizzi de polizia in süi tren de la National Rail e de la metropulitana.
Tribunal Federal Svizzer
El Tribunal Federal (inscì anca in romancc, tedesch Schweizerisches Bundesgericht, frances Tribunal fédéral, italian Tribunale federale) a l'è el supremm tribunal de la Confederazion Svizzera fondaa in del 1848.
Schröcken
Schröcken l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Stazzion de Berlin-Lichtenberg
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Moviment
La stazzion a l'è servida di treni de la S-Bahn de Berlin e de la linia U5 de la metropolitana de Berlin, in la fermada del metrò.
Samaraa
- Proverbi popolar
Arnad
Arnad l'è 'n cümü italià, de la regiù autònoma de la Val d'Aosta. El g'ha, 'na superfìce de 28 km² e 'na densità de 0 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bard, Challand-Saint-Victor, Donnas, Hône, Issime, Issogne, Perloz, Pontboset, Verrès.
Chazey-sur-Ain
Chazey-sur-Ain l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Lagnieu, del circondàre (arrondissement) de Belley e del dipartimènt de l'Ain.
Pratella
Pratella l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 1.695 abitàncc, 'na superfìce de 34 km² e 'na densità de 50 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ailano, Ciorlano, Prata Sannita, Presenzano, Sesto Campano (IS), Vairano Patenora.
Fertőendréd
a l'è un comun del Distret de Sopron, cont una popolazzion de abitant.
Biofarmaceuteg
Un biofarmaceuteg, ciamad anca farmeg biolojeg o droga farmaceutega biolojega, l'è qualsvœles droga farmaceutega tirada fœra o semisintetizada de sortie biolojege, de solit miga vejetai. I biofarmaceuteg i g'ha una bella diferenza cond le droge farmaceutege plœ comune, vendide in farmacia, qe i è de pes molecolar bass (sota i 1000 Da) e qe de solet i se bev jo per os; de faits, lor-qé i è prencepe ativ de pes molecolar volt (superior ai 1000 Da), qe i se dopera squase mai oralment, ma de solit de foja endovenosa o intramuscolara. Qelle macro-molecole qé le ven faite sœ cond modalità biotecnolojege, intra le quai la plœ importanta l'è la tecnega del DNA ricombinant. I se trœva poc ind le farmacie, perqè la plœpart i ven doprads dei medeg diretament, e miga del pazient. Ind el 2015, i biofarmaceuteg i era 207, e la plœpart de quei qé l'era rapresentada de anticorp monoclonai e injegnerizads, qe i è la frazion principala del mercat global de le droge biolojege. Despœ de qests qé g'è anca ormon proteineg o peptideg. L'insulina l'è probabilment el prim exempe de biofarmaceuteg.
Hontecillas
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Liberalism american
Per liberalism american se intend l'ideja politega americana che la gionta al liberalism social i idej de economia messedada e de la giustizia sociala. El termen a l'è doperaa in contratendenza respett al rest del mond perchè in di Stat Unii el gh'è mai staa di fort moviment socialista, comunista o laborista, dònca la pupart de la politega a l'è ispirada a di principi liberaj e 'l termen a l'è deventaa 'n sinònim de politega che in Europa la se ciamaria socialista liberal, ossia a favor di libertà individuai, a l'intervent del Stat in l'economia e a favor de la giustizia sociala.
Sarònn
L'è tacaa ai comun de Scerian, Caron e Pertüsela, Cogliaa, Gerenzan, Origg, Rovell, Soree e Übold.
El Frér
El Frér, ciamàt apò Frerù (italià: Monte Frerone) l'è 'na montàgna de le Àlpi Réteghe Meridionài (gröp de l'Adamèl). A l'è ólt 2.673 méter sùra el leèl del mar. El se tróa endèla bàsa Al Camònega.
Bundesstraße 484
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Nord Reno-Westfalia.
Prata Sannita
Prata Sannita l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 1.699 abitàncc, 'na superfìce de 21 km² e 'na densità de 81 ab./km². El cunfìna coi cümü de Ailano, Ciorlano, Fontegreca, Gallo Matese, Letino, Pratella, Raviscanina, Valle Agricola.
Jagstzell
Jagstzell l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Stocarda. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Ostalbkreis. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 37.97 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Crystal Palace
Caraterìstiche
L'edifìcio l'è alt 110 méter e al ga 27 pià piö 3 sóta tèra, l'è stàt fat sö an cimènt armàt e la copertüra l'è an védre culùr érde àiva. A pià teré ghe i negóse e an sìmo ghe na piatafùrma per gli elicòteri, a l'entràda sö via Aldo Moro ghe na funtana con an tìpo de campàne che sa met dré a sunà quand che al piöf.
Cheignieu-la-Balme
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 6.26 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 269 méter a 'na altèsa màsima de 1166 méter söl leèl del mar.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Cheignieu-la-Balme l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Bundesstraße 485
La  a l'è 'na strada federal de la Germania che la passa in mez ai Assia.
Mazurek Dąbrowskiego
El test
1. ''Jeszcze Polska nie zginęła ''Kiedy my żyjemy, ''Co nam obca przemoc wzięła, ''Szablą odbierzemy.
Manòs
El Manòs (Monte Manos en italià) l'è 'na montàgna de le Preàlpi Bresàne e Gardezàne. A l'è ólt 1.517 méter sùra el leèl del mar. El se tróa endèl teretòre del cümü de À, endèla ólta Al Sàbia.
Tranvia Milan-Cinisell
Verta del 1913 e sarada in del 1957, l'era in Provincia de Milan.
Kirchheim am Ries
El cümü de Kirchheim am Ries el se tróa a 'na altèsa de 485 méter sura 'l leèl del mar.
Steindorf (DE-BY)
Steindorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Svevia. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Aichach-Friedberg. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 16.19 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
El cümü de Steindorf el se tróa a 'na altèsa de 538 méter sura 'l leèl del mar.
La Tourette (FR-42)
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de La Tourette l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Suchohrdly u Miroslavi
a l'è un comun de la Cechia, part de la Moravia de Sota e del distret de Znojmo.
Sibratsgfäll
Sibratsgfäll l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Affoltern (distret)
El Distret de Affoltern (en todèsch: Bezirk Affoltern ma cunusìt apò a come Knonaueramt o Säuliamt) l'è giü dei dùdes distrècc del Canton Zurigo, en Svìsera. La popolasiù l'è 'n magiurànsa de lèngua todèsca e 'ndèl l'ìa de  abitàncc. El capolöch aministratìf del distrèt l'è la citadìna de Affoltern am Albis.
Fahy
Fahy a l'è un cumün svizzer del distret de Porrentruy, in del Canton Giüra. La süperfiss del teritori del cumün l'è de 7.78 km² e in del al gh'eva una popolazion de  abitant.
Distret de Roven'ky
El  a l'è un distret de l'Ucraina, part de l'. Del 2014, a causa de la guerra in Donbass, a l'è governad di forze de la Republega Popolar de Lugansk.
Crémieu
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Crémieu l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Mézilhac
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Lèngua Akar-Bale
La lèngua Akar- Bale l’è ‘ndàcia perdìda, dezà che gh’è quaze piö nisü che l’ la parla. La paròla Aka, al prensépe del nòm de la lèngua, l’è ü prefìs cümü a i nòm di lèngue e l’è dovràt in töte i Grand Andamane.
Confuci
200px|right|thumb|Stadüa de brùns del Confuci. "Ü che 'l völ sigürà 'l bé dei óter, 'l s'è zabèle sigüràt al pròpe."
Stazzion de Strausberg
La  a l'è 'na stazzion ferroviaria de la Germania, in la zona de Berlin.
Saarbrücken
Aministraziun
El sindich a l'è la Charlotte Britz.
Feketeerdő
a l'è un comun del Distret de Mosonmagyaróvár, cont una popolazzion de abitant.
RTS/CTS
RTS/CTS a l'è 'na tecnega doperada in di red di calcolator per mitigà el problema del terminal sconduu. El consist, in sostanza, in d'on pacchett de Request to Send mandaa de 'n terminal a l'access point e 'l manda in broadcast on pacchett de Clear to Send per dì a tucc de vess pront a la noeuva trasmission.
Degià che 'l pò crea 'na congestion in su la red a l'è consiliaa che 'l sibia doperaa domà paj gran invii de dacc.
Sulzberg
Sulzberg l'è on comun austriegh, del land del Vorarlberg. El fa part del distrett de Bregenz e el se troeuva a ona altituden de 0 meter sora del nivel del mar.
Stazion de Torricola
Interscambi
Fermada de l'autobus
Dolar statünidens
250px|right|thumb|Bijet de 100 dolar di Stat Ünii El dolar di Stat Ünii (in ingles United States dollar o U.S. dollar o dumà dollar), cugnussüü anca 'me dolar amerigan e dolar USA, a l'è la muneda ufiziala di Stat Ünii del 7 de giügn del 1785. El simbul dupraa a l'è el $, anca se el Fund Munetari Internaziunal al dupra el US$. El codes ISO 4217 del dolar a l'è USD. L'emissiun del dolar a l'è cumpetenza de la Federal Reserve del 1929.
A l'è dividüü in 100 centesim (cents) cun simbul ¢. In urigen a l'era dividüü anca in 1000 "mill" che i hann dupraa fina a la segunda guera mundiala, quand che l'alümini a l'era vegnüü trop car e quij muned chì vareven trop poch per culpa de l'inflaziun.
Santuari di Trii Sant
Storia
A l'è stada fada su intorna al secol quell de XII di Normann in sui rest de la veggia gesa bizantina de Santa Maria Palatiorum, che a soa voeulta l'era fada su in su 'n tempi gregh.
Ballendorf
Ballendorf l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) del Baden-Württemberg, distrèt (Regierungsbezirk) de Tübinga. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Alb-Donau. La superfìce del teretóre del cümü l'è de 14.21 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Sonnen
Sonnen l'è 'n cümü todèsch del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de la Basa Baviera. El fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Passau. La süperfìce del teretóre aministràt del cümü l'è de 16.48 km² e 'ndel el gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Mutlangen
El cümü de Mutlangen el se tróa a 'na altèsa de 450 méter sura 'l leèl del mar.
Solbiaa Olòna
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Solbiaa Olòna l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Ilanz
Situazion linguistega
I lengh ufizial del cumün de Ilanz i henn el rumanc e 'l tudesch. L'andament di percentuai de lengua mader dei ültem ann, l'è mustraa in de la tabela chi desuta:
Garaballa
a l'è un comun de la provincia de Cuenca, cont una popolazzion de abitant.
Balzheim
El cümü de Balzheim el se tróa a 'na altèsa de 529 méter sura 'l leèl del mar.
Metz
Storia
In di temp antigh l'eva cognossuda tant 'me Divodurum, che 'l voeur dì "mercaa sacher". L'eva abitada de la tribù celtega di Mediomatris: el sò nomm, scurtaa in Mettis, l'è la bas del nomm de la città de incoeu. L'è stada vuna di città pussee important de la Gallia, anca pussee granda de Paris. In de la region a gh'era ona produzion de vin bella granda, e l'era in sui strad militar pussee important (quei che menaven a la Germania). A gh'era anca on anfiteater. L'è stada conquistada di Unn in del 451, e poeu di Franch. In del 511 l'è devegnuda la capital del Regn d'Austrasia. In del 843 l'è devegnuda la capital del Ducaa de Lorena, e l'è partegnuda al Sacher Roman Imperi. Col passà del temp l'è riessida a conquistà i diritt comunai, anca se j'ha perduu invers la fin del Medioev. In del 1552 l'è passada a la Francia, e inscì l'è staa fina 'dess, se cuntom minga la dominazion todesca in tra el 1870 e 'l 1918.
Monestier (FR-07)
Monestier l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància meridiunàla. El fa part del cantù de Annonay-Sud, del circondàre (arrondissement) de Tournon-sur-Rhône e del dipartimènt de l'Ardèche.
El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 7.41 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 617 méter a 'na altèsa màsima de 1388 méter s.l.m.
Lista di President del Consili di Minister italian
Regn d'Italia
miniatura|140px|Camillo Benso di Cavour miniatura|140px|Giovanni Giolitti miniatura|140px|Benito Mussolini
Emilio Guicciardi
L'Emilio Guicciardi (Milan, 1896 - 1974) a l'è stad un poeta italian.
Strada de segonda class 603
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 87.5 km.
Enese
a l'è un comun del Distret de Győr, cont una popolazzion de abitant.
Sinistra Republegana de Catalogna
Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) (''Sinistra Republegana de la Catalogna':) l'è on partii catalan de sinistra, favorevol a l'independenza de la Catalogna e di Paes Catalan.
Incoeu
Al dí d'incoeu, ul partii a l'è stabilii da par tutt i Països Catalans, levaa che a la Franja de Ponent, in gran part grazia ai daree resultaa di elezzion dal Principaa e anca, par on fort rilanciament, durant i ultim agn, al País Valencià, a i Illes Balears i Pitiuses.
Caussiniojouls
El g'ha 'na popolasiù de 0 abitàncc, dato agiurnàt al.
Evulusiù demogràfica
L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Caussiniojouls l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:
Marktleuthen
Marktleuthen l'è 'na citadìna todèsca del stat federàl (Bundesland) de la Baviera, distrèt (Regierungsbezirk) de l'Àlta Francònia. La fà part del circondare rüràl (Landkreis) de Wunsiedel. La süperfìce del teretóre aministràt de la cità l'è de 35.49 km² e 'ndel la gh'ìa 'na popolasiù de 0 abitàncc.
Darsena (metropolitana de Genoa)
Servizzi
La stazion la gh'ha 'sti servizzi chi: Biliettaria
Studio di fonologia musicale Rai di Milano
Un'esperienza anticipatoria
Vun di prim e pussee important lavorà, produt in del studi numer 7 de la Rai de Milan, a l'è Ritratto di città: una soeumeanza sonora de la cità de Milan de la matina a la nocc. El se trata del lavorà che 'l met i bas per la storia del studi meneghin. Inizziad in del 1954, un ann prima de l'efetiva fondazzion, a l'è el frut del lavorà del Bruno Maderna e del Luciano Berio per la part musegal e del Roberto Leydi per el test. El radiodrama el mes'cia la musega concreta francesa con la musega eletronega pura todesca, defad a l'è fad su de son sinusoidai produt de un sgenerador e de son 'me rumor, vos e strument musegai preparad (un pianofort). In del 1955 l'oeuvra la vegn presentada al Prix Italia 'me toch sperimental foeura concors.
In tra el '56 e 'l '59
El 8 de magg del 1956 in de la sed de Cors Sempion el studi el vegn presentad a la stampa in de l'Audizione di composizione di musica concreta e di musica elettronica. I prim lavorà produt in del Studi del Berio a inn Mutazioni (1956), Perspectives (1957) e Thema, Omaggio a Joyce (1958). Quei del Maderna inscambi inn Notturno (1956), Syntaxis (1957), Continuo (1958). In del luj del 1956 i composizzion Mutazioni e Notturno vegnen eseguide in di Ferienkurse de Darmstadt. In tra el 1957 e 'l 1959 tachen a fà visita al studi divers composidor forester. Per esempi l'André Bouchourechliev, composidor bulgar-frances, el riva a Milan in del 1957 e el produs du toch, Textes. In del 1958 el passa al Studi de Milan l'american John Cage, che 'l produs el Fontana Mix. La composidora argentina Hilda Diana, che l'aveva lavorad in del studi de Paris, la produs a Milan i Dos estudios en oposición. El composidor svedes Bengt Hambraeus el realiza in del 1959 a Milan el toch Costellazione. In de l'istess ann el svizzer André Zumbach el compon el so Étude. Semper in del 1959 el composidor belga Henri Pousseur el termina el so lavorà Rimes (Rimes pour différentes sources sonores, el titol intregh), poeu dedicad al Berio e al Maderna. El se trata de un toch che 'l met insema la musega fada de strument tradizzionai e i son eletronegh. Compost in du agn, el lavorà a l'è spartid in tre part: el toch el scomincia con l'orchestra, ma piana pian di son registrad tachen a sentìss, in fina a covrì el son di strument.
Ferrotramviaria
La gestiss i Ferrovie del Nord Bares, un servizzi ferroviari che 'l corr in tra la provincia de Bari e quella de Barletta-Andria-Trani, oltra a di servizzi de corriera in su la midema banda. Gh'hann anca un servizzi de straport mercanzia in su la red RFI.
Somma (VA)
Somma l'è on comun de l'Alt Milanes e l'è stada el sitt indove l'è nassuu el Nicòla Sfrondaa, el futur papa Gregòri XIV (1535-1591).
Adriano Olivetti
Politica
Quand che 'l finìss el fascismo, l'Olivetti el se mett in politega. L'era on sostenidor del federalism europeo, ma anca del federalism local.
Strada de segonda class 605
La  a l'è una strada de segonda class de la Cechia longa 135.7 km.
Arta Terme
Arta Terme (en furlà: Darte) l'è 'n cümü italià, de la regiù del Friuli-Venesia Giulia, en Pruvìncia de Udine. El g'ha presapóch 2.356 abitàncc, 'na superfìce de 52 km² e 'na densità de 43 ab./km². El cunfìna coi cümü de Moggio Udinese, Paluzza, Paularo, Sutrio, Tolmezzo, Treppo Carnico, Zuglio.
Windows 8.1
El so obietiv a l'era quell de risolver i problema che i utent haveven trovad con Windows 8, el gh'haveva donca una interfacia grafega noeuva, pussee de integrazzion cont el OneDrive e 'l noeuv Internet Explorer 11.
El suport ordinari l'è finid in del 2018, menter quell slargad in del 2023.
Sumiragh
Evoluzion demografega
L'andament del numer di abitant del comun de Sumiragh l'è mostraa in la tabella chi de sotta
Bardell con Malzess e Bregan
Bardell con Malzess e Bregan (Bardello con Malgesso e Bregano in italian) a l'è un comun de la provincia de Vares fad su el prim de sginer del 2023, a tacà insema Bardell, Malzess e Bregnan. El gh'ha 3'634 abitant.
Orta di Atella
Orta di Atella l'è 'n cümü italià, de la regiù de la Campania, en Pruvìncia de Caserta. El g'ha presapóch 13082 abitàncc, 'na superfìce de 10 km² e 'na densità de 1308 ab./km². El cunfìna coi cümü de Caivano, Marcianise, Sant'Arpino, Succivo.
Cras-sur-Reyssouze
Cras-sur-Reyssouze l'è 'n cümü fransés de la regiù Rhône-Alpes, endèla Frància centro-orientàla. El fa part del cantù de Montrevel-en-Bresse, del circondàre (arrondissement) de Bourg-en-Bresse e del dipartimènt de l'Ain.